SERI RAMAYANA: REBUTAN SITA DEWI Dasarata kuwi ratu ing Ispahaboga, nduweni garwa loro, yaiku Mandudari lan Baliaduri. Saka Mandudari, Dasarata nduweni putra loro, yaiku Rama lan Laksmana. Dene saka Baliaduri nduweni putra cacah telu, kang asesilih Citradana, Herdana, lan ... (lupa, siapa tahu?) Nalika Dasarata arep masrahake kraton marang Rama, dialang-alangi dening Baliaduri, mula banjur kang dadi ratu yaiku Citradana, putra saka Baliaduri. Kocapa Prabu Rahwana ratu saka Alengkapura, kapencut marang kasulistyaning Mandudari kang nengsemake. Mula Rahwana nduweni sedya bakal njaluk Mandudari saka Dasarata. Sabanjure Rahwana kasil nggawa Mandudari palsu kang diarani Mandudaki. Rahwana seneng atine amarga rumangsane kasil nggawa Mandudari. Saka Mandudaki, Rahwana nduwe putri. Nanging amarga oleh wangsit manawa putrane lair wadon, iya putri kuwi mau kang bakal nyilakakake Rahwana, mula sawise mangerteni manawa putrane kuwi lair wadon, banjur dibuwang. Nalika dibuwang, jabang bayi kuwi ditemu dening Maharsi Kali lan dijenengake Sita Dewi kang sabanjure diopeni dening Maharsi Kali. Saya suwe Sita Dewi malih dadi wong wadon kang ayu banget. Sawise ngancik diwasa, ayune sangsaya kondhang kaloka nganti tekan ngendi-endi. Mula ora aneh manawa banjur teka lamaran saka sewu nagara kang nduweni sedya bakal anggarwa Sita Dewi. Maharsi Kali kang meruhi kahanan kuwi, banjur gawe sayembara kanthi cara nunjemake 40 wit lontar kang kudu bisa pagas kanthi manah kaping pisan. Sapa wae kang bisa manah 40 wit lontar mau, bakal dadi garwane Sita Dewi. Para ratu saka sewu nagara padha melu sayembara kuwi mau, ananging ora ana kang bisa manah pisan 40 wit lontar mau. Ing sayembara kuwi mau Rahwana uga melu. Dheweke arep menang amarga bisa manah wit lontar akehe 38 wit. Ananging isih ana sing bisa
nandhingi bisa manah wit lontar akehe 40, yaiku Rama, kang sabanjure dadi garwane Sita Dewi. Nalika Rama, Sita, lan Laksmana lagi ngenggar-enggar manah, ana raseksa wadon asesilih Surapandaki. Surapandaki iki adhine Rahwana. Surapandaki seneng karo Laksmana lan kepengin dipek bojo dening Laksmana. Cetha wae Laksmana babarpisan ora seneng marang Surapandaki kang awujud raseksa kuwi. Amarga Surapandaki meksa, mula dening Laksmana banjur diperung irunge. Surapandaki kang rumangsa diina, banjur ngandhakake marang Rahwana. Rahwana banget nesune mangerteni kahanan kang kaya mangkono. Wong loro banjur sumedya males. Nanging sawise mangerteni Sita kang ayu sulistya ing warna, Rahwana banjur kepencut lan sumedya nggawa Sita menyang Alengka. Carane Rahwana ndhustha Sita kanthi cara kang licik. Rahwana kongkonan abdi kang aran Marica supaya malih dadi kidang kencana. Meruhi kidang kang nyenengake, Sita banjur ngongkon Rama supaya nyekel. Rama banjur sumedya nyekel. Kidang kencana kang sejatine abdi Marica mau banjur mlayu mlebu ana ing alas, sawise dioyak, kidang mau kena dipanah dening Rama, nanging sawise kena panah, kidang mau sambat kelaran lan mbengok njaluk tulung kaya swarane Rama kang lagi njaluk tulung. Krungu suwarane kakange kang njaluk tulung, Laksmana banjur gegancangan nedya nulungi kakange. Sadurunge mlebu alas kanggo nulung Rama, SIta wis dipageri dening Laksmana kanthi garis ampuh kang ngupengi Sita. Nanging dhasar Rahwana kang wis kebacut kepencut karo ayune Sita, banjur ngrekadaya piye carane supaya bisa ndhustha Sita, Rahwana banjur memba dadi wong ngemis saengga bisa narik tangane Sita kang banjur digawa menyang Alengka. Nalika nggawa Sita, Rahwana ketemu karo manuk Jathayu kancane Rama. Jathayu mbelani Sita nganti direwangi tandhing yuda karo Rahwana, nanging Jathayu kasoran.
Sajroning nggoleki Sita, Rama ketemu karo Sugriwa kang lagi cecongkrahan karo Subali. Direwangi dening Rama, Sugriwa wekasane menang lan sumpah bakal ngrewangi Rama nggoleki Sita karo wadyabala rewanda kang dipandhegani dening Hanoman. Hanoman dhewe sejatine putrane Rama. Nalika samana nalika Rama lan Sita lagi reresik ing tlaga, banyune buthek. Sawise reresik malah malih wujud dadi kethek. Kekarone bisa wujud maneh dadi manungsa manawa reresik maneh ing tlaga kang banyune wening. Nalika kuwi Sita lagi ngandhut jabang bayi. Mula supaya Sita ora nglairake kethek, jabang bayi kang isih ana kandhutan kuwi dening dewa banjur dititipake karo Anjani. Sajroning nggoleki Sita, wis tekan ing Alengka. Hanoman kinen ngawat-awati kahanan kanthi sesidheman ing jero praja. Ing kono Hanoman ketemu karo Sita lan nedya diajak bali bakal dipasrahake marang Rama. Ananging tanpa dinyana-nyana, Sita ora gelem diajak dening Hanoman, amarga Sita wis sumpah manawa dheweke ora bakal gelem didemok dening wong lanang liya kajaba garwane yaiku Rama. Satenane, adhine Rahwana yaiku Wibisana lan Kumbakarna ora sarujuk manawa kakange nggawa Sita, amarga Sita kuwi dudu hak-e Rahwana. Nanging Rahwana tetep ngugemi karepe, saengga Wibisana Kumbakarna malah mbelani Rama. Sajroning ngrebut Sita saka tangane Rama, Anake Rahwana kang aran Indrajit kasil nyilakakake Rama, ananging Rama isih bisa slamet amarga ditulungi dening Hanoman kanthi cara digolekakake tamba ing gunung. Wusanane Indrajit dipateni dening Wibisana, lan Rahwana dipateni dening senjata Rama. Ananging crita ora mandheg tekan semono. Ketemune Sita karo Rama isih kudu dibuktekake. Kanggo mbuktekake manawa Sita isih suci, Sita diobong, nanging amarga Sita pancen isih suci, diobong ora nandang tatu sithik-sithika. Sabanjure Sita banjur diboyong neng Ispahaboga. lan