Alkitab Bahasa Jawa Edisi Formal 1981 Mazmur s.d. Maleakhi
JABUR Jilid I: MASMUR 1--41 Bab uripe wong mursid lan uripe wong duraka 1:1-6 1 1 Rahayu wong kang lakune ora manut pangangen-angene wong duraka, lan ora ngambah dalane wong dosa sarta ora awor lungguh ing pajagongane wong memoyok, 2 nanging kang karem marang angger- anggere Sang Yehuwah, lan digilut-gilut rina wengi. 3 Wong iku kaya wit kang tinandur ana ing sapinggiring kali, kang metokake woh ing kalamangsane, lan ora alum godhonge, apa bae kang ditandangi mesthi lestari. 4 Ora mangkono mungguh wong duraka, nanging prasasat mrambut kang kabur ing angin. 5 Mulane wong duraka iku ora tulus ana ing ngarsane pangadilan, mangkono wong dosa ana ing pakumpulane para wong mursid;
JABUR 1.6 -2.7 6 amarga Sang Yehuwah mirsa lakune wong mursid, nanging lakune wong duraka iku ngener marang karusakan. MASMUR 2 Ratu kang jinebadan dening Sang Yehuwah 2:1-12 2 1 Geneya para bangsa padha mampang- mampang wringuten, lan para suku bangsa padha ngangen- angen kang tanpa guna? 2 Para raja ing bumi padha siyaga ing perang lan para panggedhe sakuthon arep ngayoni Sang Yehuwah lan Sang Jebadane, pangucape: 3 "Payo padha medhot dhadhunge lan mbuwang kendharate." 4 Panjenengane kang lenggah ana ing swarga iku gumujeng, Sang Yehuwah moyoki wong-wong mau. 5 Nuli padha didhawuhi kalawan bendu lan digirisake kalawan bramantyane: 6 "Ingsun kang wus ngadegake ratuningSun ana ing Sion, gunungingSun kang suci." 7 Aku arep ngandhakake kekancingane Sang Yehuwah; pangandikane marang aku: "Sira iku putraningSun! Ingsun kang mutrakake Sira ing dina iki. 2
JABUR 2.8 -3.1 8 Sira nyenyuwuna marang Ingsun, mesthi Sira Sunparingi para bangsa dadi pusakanira, lan pungkasaning bumi dadi darbekira. 9 Iku bakal Sira ejur kalawan gada wesi, bakal Sira remuk kaya grabahing kundhi." 10 Mulane, he para raja, padha tumindaka kang wicaksana; para hakim ing bumi, padha ngrungokna marang pepeling! 11 Padha ngabektia marang Sang Yehuwah kanthi pakering; lan sungkemana sampeyane kanthi gumeter, 12 supaya Panjenengane aja paring deduka, temah kowe tumpes ana ing dedalan, amarga bebendune gampang banget anggone mulad-mulad. Rahayu sakehing wong kang ngungsi marang Panjenengane! MASMUR 3 Kidung ing wayah esuk ing sajrone adhep-adhepan karo mungsuh 3:1-8 (3:1-9) 3 1 Masmur anggitane Sang Prabu Dawud, nalika keplajeng saka ing ngarsane kang putra Pangeran Absalom. (3-2) Dhuh Yehuwah, pinten-pinten satru kawula, kathah tiyang ingkang nglawan kawula; 3
4 JABUR 3.2 -8 2 (3-3) kathah tiyang ingkang mungel tumrap kawula makaten: "Iku mesthi ora oleh pitulungan saka Gusti Allah." (Selah) 3 (3-4) Nanging Paduka, dhuh Yehuwah, ingkang dados tetameng kawula, ingkang ngaling-alingi kawula, Paduka ingkang dados kaluhuran kawula, inggih ingkang ndengengekaken sirah kawula. 4 (3-5) Kalawan sora anggonku nyebut marang Sang Yehuwah, banjur diparingi wangsulan saka ing gununge kang suci. (Selah) 5 (3-6) Aku leyeh-leyeh banjur turu; aku tangi, amarga disantosakake dening Sang Yehuwah. 6 (3-7) Aku ora wedi marang bala leksan, kang arep ngepung aku. 7 (3-8) Dhuh Yehuwah, kawula aturi jumeneng mitulungi kawula, dhuh Allah kawula, amargi Paduka ingkang sampun nggepuk uwanging sakathahipun mengsah kawula, saha tiyang duraka sami Paduka rampalaken untunipun. 8 (3-9) Pitulungan punika dhatengipun saking Sang Yehuwah, berkah Paduka rumentaha ing umat Paduka. (Selah)
JABUR 4.1 -5 MASMUR 4 Donga ing wayah bengi 4:1-8 (4:1-9) 4 1 Kanggo lurah pasindhen, binarung swaraning clempung. Masmur anggitane Sang Prabu Dawud. (4-2) Manawi kawula sesambat, mugi karsaa paring wangsulan, dhuh Allah ingkang ngleresaken kawula. Ing salebeting karupekan Paduka ingkang paring omber dhateng kawula, mugi karsaa paring sih-piwelas dhumateng kawula saha karsaa miyarsakaken pandonga kawula! 2 (4-3) He para priya, nganti pira suwene kaluhuranku diwirangake, nganti pira lawase anggonmu padha rumaket marang kang tanpa guna, sarta anggonmu mburu marang pagorohan? (Selah) 3 (4-4) Padha sumurupa yen Sang Yehuwah wus milih kang dadi kekasihe; Sang Yehuwah karsaa midhangetake samangsa aku nyenyuwun marang Panjenengane. 4 (4-5) Nepsua nanging aja nganti gawe dosa, mosika sajroning atimu ana ing paturon, nanging tetepa meneng. (Selah) 5 (4-6) Padha nyaosna kurban kang bener, 5
JABUR 4.6 -5.2 sarta kumandela marang Sang Yehuwah. 6 (4-7) Kathah tiyang ingkang sami mungel makaten: "Sapa kang bakal nyumurupake kang becik marang aku?" Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa mlethekaken cahyaning wadana Paduka dhateng kawula sadaya. 7 (4-8) Paduka sampun paring kabingahan dhateng kawula, nglangkungi tiyang-tiyang samangsa angsal gandum tuwin anggur kathah. 8 (4-9) Kanthi ayem-tentrem kawula badhe leyeh-leyeh lajeng enggal tilem, amargi dhuh Yehuwah, namung Paduka ingkang njalari kawula manggen kanthi tentrem. MASMUR 5 Donga ing wayah esuk 5:1-12 (5:1-13) 5 1 Kanggo lurah pasindhen binarung swaraning suling. Masmur anggitane Sang Prabu Dawud. (5-2) Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa miyarsakaken unjuk kawula, saha karsaa midhangetaken pasambat kawula. 2 (5-3) Dhuh Ratu kawula saha Allah kawula, Paduka mugi midhangetaken anggen kawula njerit nyuwun pitulungan, 6
JABUR 5.3 -8 amargi dhumateng Paduka anggen kawula ndedonga. 3 (5-4) Dhuh Yehuwah ing wanci enjing Paduka miyarsakaken swara kawula, ing wanci enjing kawula nyawisaken kurban wonten ing ngarsa Paduka, sarta kawula ngantos-antos. 4 (5-5) Amargi Paduka punika Allah ingkang boten remen dhateng duraka, tiyang awon boten badhe manggen wonten ing ngarsa Paduka. 5 (5-6) Tiyang gumunggung boten badhe tahan wonten ing ngarsa Paduka, Paduka sengit dhateng sakathahing tiyang ingkang nindakaken piawon. 6 (5-7) Paduka numpes sakathahipun tiyang dora-cara, Yehuwah eneg mirsani tiyang ingkang ngwutahaken rah saha lampah cidra. 7 (5-8) Nanging kawula Paduka parengaken sowan lumebet ing padaleman Paduka, amargi saking agenging sih palimirma Paduka. Kawula Paduka parengaken tumungkul sujud madhep dhateng ing padaleman Paduka ingkang suci, kanthi pakering dhumateng Paduka. 8 (5-9) Dhuh Yehuwah Paduka mugi karsaa nuntun kawula wonten ing kaadilan Paduka, awit saking panjejeping mengsah kawula; Paduka mugi ngradinaken margi Paduka wonten ing ngajeng kawula. 7
JABUR 5.9 -6.1 9 (5-10) Amargi tembungipun tiyang-tiyang punika boten wonten ingkang temen, batosipun kebak piawon, gurungipun kadosdene kubur menga, ilatipun ngucapaken lelamisan. 10 (5-11) Dhuh Allah, tiyang punika kajengipun sami nanggel kalepatanipun, kajengipun sami dhawah margi saking rancanganipun piyambak, sami kabucala awit saking kathahing panerakipun, amargi sami mbalela dhateng Paduka. 11 (5-12) Nanging sakathahipun tiyang ingkang ngungsi dhumateng Paduka, badhe sami suka rena, sami surak-surak ing salaminipun margi sami Paduka ayomi saha margi saking Paduka tiyang ingkang tresna dhumateng Paduka badhe sami sumyak-sumyak. 12 (5-13) Amargi Paduka ingkang mberkahi tiyang mursid, dhuh Yehuwah, saha Paduka amping-ampingi kalayan kanugrahan Paduka, kadosdene tetameng. MASMUR 6 Pandonga sajrone ati ngolang-ngaling 6:1-10 (6:1-11) 6 1 Kanggo lurah pasindhen binarung ing swaraning clempung. 8
JABUR 6.2 -7 Manut lagu: Kang kawolu. Masmur anggitane Sang Prabu Dawud. (6-2) Dhuh Yehuwah, kawula mugi sampun Paduka ukum kalayan bebendu Paduka, mugi sampun Paduka perdi kalayan bramantya Paduka. 2 (6-3) Dhuh Yehuwah, kawula mugi Paduka welasi, awit kawula nglayung. Dhuh Yehuwah, kawula mugi Paduka sarasaken, awit balung kawula sami gumeter, 3 (6-4) lan nyawa kawula sanget kaget. Dene Paduka, dhuh Yehuwah, taksih sapinten dangunipun? 4 (6-5) Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa wangsul, karsaa ngentas nyawa kawula, mugi karsaa ngluwari kawula awit saking sih-kadarman Paduka. 5 (6-6) Awit ing salebetipun pejah boten wonten tiyang ingkang ngenget-enget dhumateng Paduka, wonten ing teleng palimengan sinten ingkang badhe memuji dhumateng Paduka? 6 (6-7) Kawula sampun lesah margi saking pangesah kawula, ing saben dalu patileman kawula kebesan ing luh kawula, amben kawula kawula benani kalayan luh kawula. 7 (6-8) Mripat kawula ngantos pendul margi saking sisah, 9
JABUR 6.8 -7.2 sarta lamur jalaran kathahing tiyang ingkang ngrupeki manah kawula. 8 (6-9) Heh wong kang padha gawe piala, sumingkira saka ing ngarepku, amarga Sang Yehuwah wus miyarsa tangisku. 9 (6-10) Sang Yehuwah wus mireng panyuwunku, Sang Yehuwah nampeni pandongaku. 10 (6-11) Sakehing satruku padha kawirangan sarta kaget banget, lan mundur sakal tuwin kawirangan kabeh. MASMUR 7 Gusti Allah iku Hakim kang adil 7:1-17 (7:1-18) 7 1 Kidung pasambat anggitane Sang Prabu Dawud, kang dikidungake konjuk marang Sang Yehuwah, marga saka tembunge Kusy, wong Benyamin. (7-2) Dhuh Yehuwah, Gusti kawula, Paduka ingkang kawula suwuni pangayoman, mugi karsaa ngluwari kawula saking sakathahipun tiyang ingkang ngoyak- oyak kawula, kawula mugi Paduka luwari, 2 (7-3) supados sampun ngantos nubruk kawula kadosdene singa, sarta nyered kawula, saha boten wonten ingkang nguwalaken. 10
11 JABUR 7.3 -8 3 (7-4) Dhuh Yehuwah, Gusti kawula, manawi kawula tumindak makaten: manawi tangan kawula nindakaken kaculikan, 4 (7-5) manawi kawula damel piawon dhateng tiyang ingkang tepangipun sae kaliyan kawula, utawi mitunani tiyang ingkang nyatru kawula tanpa sabab, 5 (7-6) manawi makaten, mugi kawula kabujenga ing mengsah ngantos kacepeng, lajeng gesang kawula dipun idak-idaka ing siti, saha kaluhuran kawula kapendhema ing lebu. (Selah) 6 (7-7) Dhuh Yehuwah, mugi karsaa jumeneng ing salebeting bebendu Paduka, mugi karsaa jumeneng nadhahi pangigit- igitipun tiyang ingkang sami nglawan dhateng kawula, mugi Paduka wungu mitulungi kawula amargi Paduka ingkang mrentahaken pangadilan. 7 (7-8) Dene para bangsa kajengipun sami nglempak ngupengi Paduka, Paduka lajeng karsaa lenggah ing sanginggilipun ing papan ingkang inggil. 8 (7-9) Sang Yehuwah ngadili para bangsa. Dhuh Yehuwah, mugi Paduka karsaa ngadili kawula,
JABUR 7.9 -17 punapa kawula leres, saha punapa kawula tulus eklas. 9 (7-10) Mugi-mugi piawoning tiyang duraka sageda mantun, nanging tiyang mursid mugi Paduka santosakaken, Paduka ingkang ndadar manah saha batosing tiyang, dhuh Allah ingkang adil. 10 (7-11) Gusti Allah iku tetamengku, kang mitulungi wong kang burus ing ati. 11 (7-12) Gusti Allah iku Hakim kang adil, tuwin Allah kang tansah nglairake bebendune. 12 (7-13) Manawa wong ora mratobat, Gusti Allah bakal ngasah pedhange, menthang gandhewane, lan kaenerake. 13 (7-14) Gegaman ampuh kacawisake kanggo wong mau, jemparinge diurubake. 14 (7-15) Lah wong iku ngandhut piala lan ngandheg bilai nuli nglairake cidra; 15 (7-16) nuli gawe luwangan, didhudhuk, nanging kecemplung dhewe ing luwangan gaweane mau. 16 (7-17) Piala kang ditindakake mau mbalik nempuh endhase dhewe, sarta panganiayane nibani pathake dhewe. 17 (7-18) Aku arep ngunjukake panuwun marang Sang Yehuwah amarga saka kaadilane, sarta ngidungake masmur kagem asmane Sang Yehuwah, Kang Mahaluhur. 12
JABUR 8.1 -5 MASMUR 8 Manungsa kang asor dadi titah kang luhur 8:1-9 (8:1-10) 8 1 Kanggo lelurahing pasindhen. Manut lagu: Gitit. Masmur anggitane Sang Prabu Dawud. (8-2) Dhuh Yehuwah, Gusti kawula, iba mulyanipun asma Paduka wonten ing salumahing bumi, kamulyan Paduka ingkang ngungkuli langit kakidungaken. 2 (8-3) Sarana cangkemipun bayi-bayi lan manungsa. Paduka sampun nalesi kakiyatan margi saking lawanan Paduka, supados mbungkem mengsah tuwin tiyang ingkang watek remen males piawon. 3 (8-4) Manawi kawula ningali langit pakaryanipun asta Paduka, punapa dene rembulan saha lintang- lintang ingkang sampun Paduka tata, 4 (8-5) manungsa punika punapa ta, dene Paduka engeti? Punapa ta anaking manungsa punika, dene Paduka galih? 5 (8-6) Ewadene Paduka dadosaken langkung andhap sakedhik katimbang kaliyan titah ing swarga, 13
JABUR 8.6 -9.2 sarta Paduka makuthani kalayan kaluhuran saha kamulyan. 6 (8-7) Paduka kuwaosaken mengku yeyasaning asta Paduka, samukawis sadaya Paduka paringaken wonten ing sangandhaping tlapakanipun: 7 (8-8) sakathahipun menda tuwin lembu, ugi sato-kewan ing ara-ara, 8 (8-9) peksi ing awang-awang saha ulam ing saganten, saha samukawis ingkang langkung ing margining saganten. 9 (8-10) Dhuh Yehuwah, Gusti kawula, iba mulyanipun asma Paduka wonten ing salumahing bumi. MASMUR 9 Gusti Allah iku pangayomaning wong saleh 9:1--10:18 9 1 Kanggo lurah pasindhen. Manut lagu: Mut-Laben. Masmur anggitane Sang Prabu Dawud. (9-2) Kawula badhe ngunjukaken panuwun dhumateng Sang Yehuwah kalayan gumolonging manah, kawula badhe nyariyosaken sakathahing kaelokan Paduka. 2 (9-3) Kawula badhe bingah-bingah sarta asumyak-sumyak awit saking Paduka, 14
JABUR 9.3 -9 Asma Paduka kawula puji klayan masmur, dhuh Gusti, Sang Mahaluhur, 3 (9-4) awit mengsah kawula sami mundur, rebah lajeng sirna wonten ing ngarsa Paduka. 4 (9-5) Amargi Paduka ingkang mbelani prakawis kawula lan wewenang kawula, temah kawula angsal kaleresan, Paduka lenggah ing dhampar jumeneng Hakim ingkang adil. 5 (9-6) Para bangsa sami Paduka ancam, para tiyang duraka Paduka tumpes; namanipun Paduka sirnakaken langgeng ing salaminipun. 6 (9-7) Mengsah sampun sami tumpes tapis, dados gempuran ngundhuk-undhuk ing salaminipun, kithanipun sampun sami Paduka gempuri, sampun boten dipun engeti malih babar pisan. 7 (9-8) Nanging Sang Yehuwah wus lenggah ing dhampar salawase, dhampare kang kaadegake iku kanggo nindakake pangadilan. 8 (9-9) Iya Panjenengane iku kang ngukumi jagad kalawan adil, sarta ngadili para bangsa kalawan patitis. 9 (9-10) Iya mangkono iku anggone Sang Yehuwah dadi pangauban tumrap wong kang katindhes, dadi pangauban ing wektu karubedan. 15
16 JABUR 9.10 - 15 10 (9-11) Tiyang ingkang wanuh kaliyan asma Paduka, punika sami kumandel dhateng Paduka, amargi Paduka, boten nate negakaken tiyang ingkang ngupadosi Paduka, dhuh Yehuwah. 11 (9-12) Padha ngidungna masmur kagem Sang Yehuwah, kang akedhaton ing Sion. Padha nyaritakna pandamele ana ing tengahing para bangsa. 12 (9-13) Dene Panjenengane kang males marang wong kang ngwutahake getih, enget marang wong kang katindhes, ora kesupen marang pasambate. 13 (9-14) Dhuh Yehuwah, kawula mugi Paduka welasi, mugi nupiksani kasrakatan kawula margi saking pandamelipun para tiyang ingkang sengit dhateng kawula; Paduka ingkang ngentasaken kawula saking gapuraning pejah, 14 (9-15) supados kawula saged nyariyosaken sadaya pakaryan Paduka, ingkang wajib pinuji punika, sarta wonten ing gapuraning putri ing Sion, kawula asurak-surak, awit saking pangluwaran ingkang Paduka paringaken. 15 (9-16) Bangsa-bangsa wus padha kecemplung ing luwangan gaweane dhewe,
JABUR 9.16 - 10.2 sikile padha kena ing jiret, pasangane dhewe. 16 (9-17) Sang Yehuwah wus nglairake sarirane, Panjenengane nindakake pangadilan; wong duraka kejiret ing pasangane dhewe. Higayon. (Selah) 17 (9-18) Para wong duraka bakal padha bali menyang ing teleng palimengan, malah uga sakehing bangsa kang padha lali marang Gusti Allah. 18 (9-19) Awitdene wong mlarat iku ora dilalekake ing sateruse, wong kang kesrakat ora kelangan pangarep-arep ing salawase. 19 (9-20) Dhuh Yehuwah, mugi karsaa jumeneng, manungsa sampun ngantos angsal kaunggulan, para bangsa sami kadhawahana pangadilan wonten ing ngarsa Paduka. 20 (9-21) Dhuh Yehuwah, mugi sami Paduka damel geter, satemah para bangsa sami ngakeni, bilih namung manungsa kemawon kawontenanipun. (Selah) 10 1 Dhuh Yehuwah, punapaa dene Paduka jumeneng wonten ing katebihan, sarta umpetan ing wekdal karupekan? 2 Amargi gumunggungipun tiyang duraka sanget-sanget anggenipun mbebujeng para tiyang ingkang katindhes. 17
JABUR 10.3 - 9 Mugi-mugi tiyang duraka punika ketamana ing kekajenganipun awon ingkang karantam. 3 Awit tiyang duraka punika ngegung- egungaken pepenginaning manahipun, lan tiyang kethaha punika nyupatani lan ngawon-awon Sang Yehuwah. 4 Tiyang duraka wicanten kaliyan nyungiraken irungipun: "Gusti Allah rak ora bakal nuntut!" sadaya gagasanipun mungel: "Ora ana Allah." 5 Salampah-lampahipun tansah kasil, pangadilan Paduka kinggilen tumrap piyambakipun; sadaya ingkang nglawan dipun remehaken. 6 Manahipun mosik makaten: "Aku ora bakal gograg, aku ora bakal tinempuh ing bilai nganti turun-tumurun." 7 Cangkemipun kebak ipat-ipat lan cidra sarta panyikara, ilatipun isi piawon lan panyiksa. 8 Tiyang wau ngindhik-indhik wonten ing gubug-gubug, wonten ing pandhelikan mejahi tiyang ingkang boten lepat, mripatipun ngindhik tiyang ingkang apes. 9 Wonten ing pangumpetan ngulat-ulataken, kados singa wonten ing gegrumbulan; ngindhik-indhik sumedya nubruk tiyang ingkang kesrakat, kagered dhateng ing jaringipun. 18
JABUR 10.10 -16 10 Mendhak, ndhekem, para tiyang ringkih lajeng sami dhumawah ing cengkeremaning kukunipun ingkang kiyat. 11 Tiyang wau mosik ing salebeting manahipun: "Gusti Allah kalepyan, wedanane ditutupi, mesthi bakal ora pirsa ing sateruse." 12 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa jumeneng. Dhuh Allah mugi karsaa mulungaken asta Paduka, sampun ngantos kesupen dhateng tiyang ingkang kesrakat. 13 Punapaa dene tiyang duraka nyenyamah Gusti Allah, kaliyan mosik ing salebeting manahipun: "Gusti Allah rak ora nuntut." 14 Paduka pancen mirsa, awit Paduka nguningani kasisahan tuwin sakiting manah, Paduka pundhut wonten ing asta Paduka piyambak, tiyang apes sumendhe ing Paduka, Paduka punika ingkang mitulungi lare lola. 15 Tanganipun tiyang duraka saha tiyang awon mugi Paduka tugel, durakanipun mugi Paduka cuthati, ngantos Paduka boten manggih malih. 16 Sang Yehuwah jumeneng Raja ing sateruse lan ing salawase. Bangsa-bangsa padha sirna saka ing tanah kagungane. 19
JABUR 10.17 -11.4 17 Dhuh Yehuwah, pepenginanipun para tiyang ingkang katindhes sampun Paduka pirengaken. Manahipun Paduka santosakaken, talingan Paduka tumiling, 18 prelu paring kaleresan dhateng lare lola saha tiyang ingkang katindhes, supados sampun ngantos wonten manungsa ing bumi malih ingkang damel giris. MASMUR 11 Sang Yehuwah iku jumeneng dadi pangayoman 11:1-7 11 1 Kanggo lurah pasindhen. Anggitane Prabu Dawud. Aku ngayom marang Sang Yehuwah, kepriye dene kowe padha wani kandha marang aku: "Mabura menyang gunung kaya manuk!" 2 Awit delengen, wong duraka padha menthang gandhewa, panahe dietrapake ing sendheng, sumedya dilepasake marang wong kang burus atine ana ing panggonan kang peteng. 3 Samangsa tetalese padha dibubrahi, wong mursid iku bisa nindakake apa? 4 Sang Yehuwah ana ing padalemane kang suci; 20
JABUR 11.5 - 12.2 Sang Yehuwah dhampare ana ing swarga; tingale maspadakake, kedheping tingale niti-priksa anaking manungsa. 5 Sang Yehuwah ndadar wong mursid lan wong duraka, lan gething marang wong duraka, kang seneng tumindak keras. 6 Wong duraka padha diudani areng mengangah lan welirang; angin kang nggesengake ngebaki tuwunge. 7 Amarga Sang Yehuwah iku adil; remen marang kaadilan: wong kang burus atine bakal nyawang wedanane. MASMUR 12 Pandonga nyuwun pitulungan marga saka anane wong culika 12:1-9 12 1 Kanggo lurah pasindhen. Manut lagu: Kang kawolu. Masmur anggitane Prabu Dawud. (12-2) Dhuh Yehuwah mugi karsaa paring pitulungan, awit sampun boten wonten tiyang mursid, tiyang setya sampun sirna saking ing antawisipun anaking manungsa. 2 (12-3) Rambagipun sami apus-ingapusan, wicantenipun mawi lambe lamis, mawi manah rangkep. 21
JABUR 12.3 - 8 3 (12-4) Muga-muga Pangeran numpes sakehing lambe lamis lan ilat kang umuk-umukan, 4 (12-5) yaiku kang padha ngucap mangkene: "Kalawan ilatku aku padha menang! Lambeku kang mbiyantu aku! Sapa kang mrentah aku?" 5 (12-6) Jalaran wong kang ringkih padha katindhes, lan marga saka pangrintihe para wong mlarat Ingsun saiki uga jumeneng, mangkono pangandikane Sang Yehuwah, sarta mitulungi wong kang banget anggone ngantu-antu marang pitulungan. 6 (12-7) Pangandikane Sang Yehuwah iku Sabda kang murni, kayadene selaka kang binesot, rinesikan ambal ping pitu ana ing kowi ing bumi. 7 (12-8) Dhuh Yehuwah, Paduka badhe netepi, kawula tansah badhe Paduka ayomi, Paduka uwalaken saking jinis punika. 8 (12-9) Para wong duraka padha klambrangan mrana-mrana, samangsa budi kang nistha jumedhul ing satengahing anaking manungsa. 22
JABUR 13.1 - 5 MASMUR 13 Pandonga bab pracaya 13:1-6 13 1 Kanggo lurah pasindhen. Masmur anggitane Prabu Dawud. 2 Dhuh Yehuwah, ngantos pinten dangunipun malih anggen Paduka boten ngengeti kawula? Ngantos pinten dangunipun malih anggen Paduka nutupi wedana Paduka dhateng kawula? 3 Ngantos dumugi benjing punapa anggen kawula kedah ngraosaken kwatos, sarta anggenipun manah kawula sedhih ing sadinten-dinten? ngantos benjing punapa satru kawula anggenipun ngungkuli kawula? 4 Dhuh Yehuwah Allah kawula, Paduka mugi karsaa mirsani, karsaa paring wangsulan dhumateng kawula; mripat kawula kapadhangna supados kawula sampun ngantos katileman lajeng pejah; 5 tuwin supados satru kawula sampun ngantos wicanten makaten: "Wus daksorake," punapa malih mengsah kawula sampun ngantos surak-surak, manawi kawula keguh. 23
JABUR 13.6 - 14.4 6 Nanging kawula kumandel dhumateng sih-kadarman Paduka, manah kawula abingah-bingah margi saking pitulungan Paduka. Aku arep kekidungan kagem Sang Yehuwah, amarga wus paring kasaenan marang aku. MASMUR 14 Kapunggungane manungsa 14:1-7 14 1 Kanggo lurah pasindhen. Anggitane Prabu Dawud. Wong punggung mosik ing sajroning atine: "Ora ana Allah." Apa kang dilakoni iku jember lan nistha, ora ana kang nglakoni kabecikan. 2 Saka ing swarga Sang Yehuwah mirsani mangisor marang para anaking manungsa, karsa nguningani apa ana kang kadunungan akal budi lan ngupaya Gusti Allah. 3 Wus padha nyimpang kabeh, kabeh wus bejad ora ana kang gawe becik, sijia bae ora ana. 4 Apa ora rumangsa kabeh wong kang padha nglakoni piala, kang padha mangsa umatingSun nganti entek kayadene mangan roti bae, 24
JABUR 14.5 - 15.2 lan kang ora nyebut marang Sang Yehuwah? 5 Ana ing kana padha ketaman ing pagiris kang banget, amarga Gusti Allah ana ing satengahe golongane wong mursid. 6 Kowe padha bisa ngerang-erang kekarepane wong kang katindhes, nanging Sang Yehuwah jumeneng dadi pangayomane. 7 Muga-muga karahayoning Israel laira saka ing Sion! Samangsa Sang Yehuwah mulihake kaanane umate, Yakub bakal asurak-surak, Israel bakal suka rena. MASMUR 15 Sapa kang diparengake sowan marang ing ngarsane Sang Yehuwah? 15:1-5 15 1 Masmur anggitane Prabu Dawud. Dhuh Yehuwah, sinten ingkang kepareng mondhok wonten ing tarub Paduka? Sinten ingkang kelilan manggen wonten ing redi Paduka ingkang suci? 2 Yaiku wong kang lakune tanpa cacad lan nindakake apa kang adil, apadene ngucapake kabeneran kanthi gumolonging atine, 25
JABUR 15.3 - 16.3 3 kang ora nyebar pitenah kalawan ilate, sarta ora nindakake piala marang kancane, lan ora memada marang pepadhane; 4 kang nganggep asor marang kang ambek nistha, nanging ngajeni wong kang padha wedi asih marang Sang Yehuwah; kang ngantepi supatane, sanadyan kapitunan; 5 kang ora nganakake dhuwite lan ora nampani besel nglawan wong kang ora lupuh. sapa kang tumindake kang mangkono mesthi ora keguh ing salawas-lawase. MASMUR 16 Rahayu wong kang mursid 16:1-11 16 1 Miktam. Anggitane Prabu Dawud. Dhuh Allah, Paduka mugi karsaa rumeksa dhumateng kawula, amargi kawula ngayom dhumateng Paduka. 2 Unjukku marang Sang Yehuwah mangkene: "Paduka punika Gusti kawula, tumrap kawula boten wonten ingkang sae kajawi Paduka." 3 Para suci ingkang wonten ing tanah ngriki, punika sami tiyang mulya ingkang tansah dados kabingahan kawula. 26
JABUR 16.4 - 10 4 Tiyang ingkang nyembah allah sanesipun punika kasisahanipun sangsaya mindhak ageng; kurbanipun sok-sokan rah kawula boten tumut nyaosaken; namanipun ugi boten kula ucapaken ing lambe kawula. 5 Dhuh Yehuwah, Paduka ingkang dados panduman warisan saha tuwung kawula. Paduka piyambak ingkang murugaken panduman ingkang kaundhekaken dhateng kawula saged lestantun. 6 Dhawahipun tangsul pangukur ingkang kangge kawula wonten ing papan ingkang nengsemaken; siti pusaka kawula ngresepaken manah kawula. 7 Aku ngalembana marang Sang Yehuwah, kang paring pitedah marang aku; malah ing wayah bengi aku digegulang dening telenging batinku. 8 Aku tansah madhep marang Sang Yehuwah, manawa Panjenengane jumeneng ana ing tengenku, aku mesthi ora nganti keguh. 9 Mulane atiku bungah-bungah lan nyawaku asurak-surak, malah dagingku bakal manggon kalawan tentrem. 10 Amargi Paduka boten masrahaken kawula dhateng ing teleng palimengan; Paduka boten marengaken manawi kekasih Paduka ngantosa sumerep kluwat. 27
JABUR 16.11 -17.3 11 Paduka ingkang nedahaken margining gesang dhateng kawula; kabingahan pinanggih luber wonten ing ngarsa Paduka; ing asta Paduka ingkang tengen wonten kanikmatan ingkang langgeng. MASMUR 17 Tanpa kaluputan kaoyak-oyak 17:1-15 17 1 Pandongane Prabu Dawud. Dhuh Yehuwah, mugi karsaa miyarsakaken dhateng prakawis ingkang leres, mugi karsaa nggatosaken ing pasambat kawula; sarta mugi karsaa nilingaken dhateng ing pandonga kawula, saking ing lambe ingkang boten dora. 2 Mugi kawula angsala kaadilan saking Paduka: paningal Paduka mugi nguningani punapa ingkang leres. 3 Manawi Paduka nguji dhateng manah kawula, niti kawula ing wanci dalu, saha mriksa kawula Paduka boten badhe manggih punapa- punapa ingkang awon, ing cangkem kawula boten wonten panerak. 28
JABUR 17.4 - 10 4 Menggah pandamelanipun tiyang, manut sabda ingkang Paduka pangandikakaken, kawula boten tumut-tumut kaliyan tindakipun tiyang ingkang sami ambek roda-peksa; 5 lampah kawula tetep ndherek ing tindak Paduka saha suku kawula boten sleyoran. 6 Kawula nyebut dhumateng Paduka, amargi Paduka paring wangsulan dhumateng kawula, dhuh Allah; mugi Paduka karsaa nanggapaken talingan Paduka dhateng kawula mugi karsaa miyarsakaken atur kawula. 7 Mugi Paduka karsaa ngatingalaken sih-rahmat Paduka ingkang elok, Paduka ingkang ngluwari tiyang ingkang sami ngungsi dhateng ing pangaubaning asta Paduka ingkang tengen margi saking wontenipun para ingkang sami mbalela. 8 Mugi kawula Paduka reksa kados maniking mripat, sarta Paduka dhelikaken wonten ing ayoming swiwi Paduka: 9 margi wonten tiyang duraka ingkang sami ngangkah dhateng karisakan kawula, inggih satru bebuyutan ingkang sami ngepang kawula. 10 Tiyang wau sami boten ngatingalaken sih-kawelasan, sami ngumbar kumalungkungipun; 29
JABUR 17.11 -15 11 sami ngetutaken ing lampah-lampah kawula, sapunika sami ngrubung kawula, mripatipun ngangkah badhe ngeplekaken kawula ing bumi. 12 Rupinipun kados singa ingkang badhe ndekep, kados singa nem ingkang ndhekem wonten ing pandhelikan. 13 Dhuh Yehuwah mugi karsaa jumeneng, karsaa methukaken tiyang-tiyang wau saha Paduka rebahaken, Paduka mugi karsaa ngluwari kawula saking tiyang duraka klayan pedhang Paduka. 14 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa ngluwari kawula kalayan asta Paduka, saking tiyang-tiyang kadonyan punika ingkang pandumanipun wonten ing gesang samangke, padharanipun katuwukana ing simpenan Paduka, satemah anakipun sami tuwuk, sarta tirahanipun katilarna dhateng ing bayi-bayinipun. 15 Nanging kawula, badhe nyawang wadana Paduka wonten ing salebeting kaleresan; tuwin ing satangi kawula, kawula badhe katuwukan ing pasuryan Paduka. 30
JABUR 18.1 - 5 MASMUR 18 Kidung pamuji sokur anggitane Prabu Dawud 18:1-50 (18:1-51) 18 1 Kanggo lurah pasindhen. Masmur anggitane abdine Sang Yehuwah, yaitu Prabu Dawud kang ngunjukake wirasane kidung iki marang Sang Yehuwah, nalika wus kaluwaran dening Sang Yehuwah saka ing cengkeremaning sakehing mungsuhe lan saka ing astane Sang Prabu Saul. (18-2) Unjuke mangkene: "Kawula tresna dhumateng Paduka, dhuh Yehuwah ingkang dados karosan kawula! 2 (18-3) Dhuh Yehuwah, peparang kawula, beteng kawula saha ingkang ngluwari kawula, Allah kawula ingkang dados peparang pangauban kawula, tetameng kawula, singating karahayon kawula, kitha beteng kawula! 3 (18-4) Pinujia Pangeran Yehuwah: mangkono unjukku kalawan sora; temah aku diuwalake saka ing mungsuhku. 4 (18-5) Aku tinalikung ing tetalining pati, sarta tinempuh ing banjiring karusakan. 5 (18-6) Aku digubed ing jireting teleng palimengan, kalajireting pati ngadhang-adhangi aku. 31
JABUR 18.6 - 12 6 (18-7) Sajroning karubedanku aku nyebut marang Sang Yehuwah; sarta sesambat marang Allahku nyuwun tulung. Panjenengane tumuli miyarsakake swaraku saka ing kedhatone, sarta pasambatku nyuwun tulung tumeka ing talingane. 7 (18-8) Ing kono bumi banjur horeg gonjang-ganjing, sarta dhasar-dhasaring gunung padha horeg lan gumeter, amarga saka mulad-mulading bebendune. 8 (18-9) Kukus kumelun saka ing granane, saka ing tutuke medal geni kang memangsa, mawa mengangah metu saka ing Panjenengane. 9 (18-10) Langit ditiyungake, nuli tumedhak, mendhung nggameng ana ing sangisoring sampeyane. 10 (18-11) Panjenengane nitih Kerub, banjur mabur lan nglayang ana ing swiwining angin. 11 (18-12) Pepeteng ing sakubenge kadadekake pasingidane, kang dadi tarube: yaiku udah kang peteng lan mendhung kang kandel. 12 (18-13) Marga saka cahya kang sumunar ing ngarsane mendhunge padha ilang bareng karo udan es lan mawa mengangah. 32
33 JABUR 18.13 -20 13 (18-14) Sang Yehuwah banjur gumludhug ana ing langit, Kang Mahaluhur ngulukake swarane. 14 (18-15) Jemparing-jemparinge dilepasake temah mungsuhe padha buyar, nlorongake bledheg, satrune padha bingung. 15 (18-16) Dhasar-dhasaripun seganten lajeng sami katingal, saha tetalesing jagad sami kaungkaban amargi saking bebendu Paduka, dhuh Yehuwah, saha margi saking bantering abab saking grana Paduka. 16 (18-17) Panjenengane tumuli mulung astane saka ing ngaluhur, aku banjur diasta, lan kaentasake saka ing banjir. 17 (18-18) Aku kauwalake saka ingmungsuhku kang rosa lan saka ing wong-wong kang padha sengit marang aku, amarga iku kakuwatane ngungkuli aku. 18 (18-19) Iku wus padha nyegat aku ing nalikane aku lagi kacilakan, nanging Sang Yehuwah dadi pikukuhku; 19 (18-20) Panjenengane nuntun aku metu menyang ing papan kang omber, aku diluwari amarga karenan marang aku. 20 (18-21) Sang Yehuwah males aku miturut ing kabeneranku, ngganjar aku miturut karesikaning tanganku,
JABUR 18.21 -29 21 (18-22) amarga aku ngantepi anggonku ngambah ing margining Sang Yehuwah, lan aku ora tumindak duraka marang Allahku. 22 (18-23) Awit aku nggatekake sakehing angger-anggere lan pranatane ora daklirwakake, 23 (18-24) saparipolahku tanpa cacad ana ing ngarsane, lan aku tansah ngedohi kaluputan. 24 (18-25) Mulane aku diwales Sang Yehuwah miturut kabeneranku, iya miturut ing resiking tanganku ana ing ngarsane paningale. 25 (18-26) Tumrap tiyang ingkang setya Paduka ugi tumindak setya, tumrap tiyang ingkang tanpa cacad Paduka ugi tumindak tanpa cacad. 26 (18-27) Tumrap tiyang ingkang suci, Paduka inggih tumindak suci, nanging tumraping tiyang para-cidra Paduka inggih tumindak mbulat-mbulet. 27 (18-28) Amargi bangsa ingkang katindhes Paduka pitulungi, nanging mripat ingkang kumingsun Paduka soraken. 28 (18-29) Jer Paduka ingkang damel murubing dilah kawula; Sang Yehuwah Allah kawula ingkang madhangaken pepeteng kawula. 29 (18-30) Amargi kaliyan Paduka kawula wantun nanggulangi grombolan, 34
JABUR 18.30 -37 kaliyan Allah kawula, kawula wantun nglumpati balowarti. 30 (18-31) Anadene Gusti Allah iku margine sampurna; kasagahane Sang Yehuwah iku murni; Gusti Allah dadi tetameng tumrap sakehing wong kang ngayom marang Panjenengane. 31 (18-32) Amarga sapa ta kang jumeneng Allah aliya Sang Yehuwah, lan sapa kang dadi peparang kejaba Gusti Allah kita? 32 (18-33) Gusti Allah, iya Panjenengane iku kang nyabuki aku kalawan karosan, kang ngratakake dalanku; 33 (18-34) kang ndadekake sikilku kaya sikiling menjangan lan ngadegake aku ana ing pagunungan; 34 (18-35) kang mulang perang tanganku, nganti lengenku bisa menthang gandhewa tembaga. 35 (18-36) Paduka maringi tetamenging karahayon dhateng kawula, asta tengen Paduka nyanggi kawula, sih-palimirma Paduka damel luhur kawula. 36 (18-37) Paduka maringi papan ingkang omber dhumateng jangkah kawula, temah polok kawula boten ngantos kesliyo. 37 (18-38) Mengsah kawula sami kawula oyak, ngantos kecepeng, sarta kawula boten wangsul-wangsul saderengipun tumpes sadaya; 35
36 JABUR 18.38 -44 38 (18-39) inggih sami kawula gebag ngantos boten saged tangi malih, sami ambruk wonten ing sangandhapipun tlapakan kawula. 39 (18-40) Kawula sampun Paduka sabuki klayan karosan tumrap ing perang; ingkang sami nglawan kawula punika sampun Paduka telukaken wonten ing sangandhaping pangwaos kawula. 40 (18-41) Mengsah kawula sampun Paduka damel sami keplajeng saking ngajeng kawula, sarta para tiyang ingkang sami sengit dhumateng kawula sami kawula tumpes. 41 (18-42) Sami sesambat nedha tulung, nanging boten wonten ingkang mitulungi sami sesambat dhumateng Sang Yehuwah, nanging boten kaparingan wangsulan. 42 (18-43) Sami kawula ejur-ejur ngantos lembat kados lebu ingkang kabur ing angin, kawula bucal kados blethok ing margi. 43 (18-44) Paduka sampun nguwalaken kawula saking bebantahaning rakyat; kawula Paduka angkat dados pengagenging para bangsa; bangsa ingkang boten tepang kaliyan kawula punika sami ngabdi dhateng kawula; 44 (18-45) kupingipun saweg mireng kawula kemawon, lajeng sami mbangun miturut dhumateng kawula;
JABUR 18.45 -50 tiyang ngamanca sami sujud lan ngrampek-ngrampek dhateng kawula. 45 (18-46) Tiyang-tiyang ngamanca sami nglumpruk tanpa bayu, sarta sami medal nilar beteng-betengipun klayan gumeter. 46 (18-47) Sang Yehuwah gesang! Pinujia peparangku, linuhurna Gusti Allah, Juru Slametku. 47 (18-48) Gusti Allah kang malesake aku, lan wus nelukake para bangsa marang sangisoring pangwasaku, 48 (18-49) kang wus ngluwari aku saka mungsuhku. Paduka malah sampun ngluhuraken kawula ngungkuli para tiyang ingkang nglawan kawula; kawula Paduka luwari saking tiyang ingkang ambek siya. 49 (18-50) Pramila dhuh Yehuwah, kawula badhe ngidungaken pamuji sokur wonten ing antawisipun para bangsa, asma Paduka badhe kawula luhuraken kanthi kidung masmur. 50 (18-51) Panjenengane ngganjar kaslametan kang linuwih marang raja kang kajumenengake, lan paring sih-rahmat marang kang dijebadi, yaiku marang Prabu Dawud lan satedhak-turune nganti ing salawase." 37
JABUR 19.1 - 6 MASMUR 19 Kamulyane Sang Yehuwah ana ing pakaryaning astane lan ana ing angger-anggere 19:1-14 (19:1-15) 19 1 Kanggo lurah pasindhen. Masmur anggitane Prabu Dawud. (19-2) Langit nyaritakake kamulyaning Allah, sarta akasa mratelakake yeyasaning astane; 2 (19-3) rina ngluberake pawarta iku ganti-gumanti, lan wayah bengi medharake kawruh ganti-gumanti. 3 (19-4) Ora ana pawarta lan ora ana tembung, ora keprungu swarane, 4 (19-5) ewadene kumandhange ngebeki salumahing bumi, pamicarane tumeka ing pungkasaning jagad. Pangeran wus mrenahake tarubing surya ana ing langit 5 (19-6) kang pletheke kaya panganten lanang kang lagi metu saka ing kamare, berag kaya prawira kang arep lumaku ing dalane. 6 (19-7) Wetune saka ing tepining langit sarta ubenge tumeka ing sisih liyane, 38
JABUR 19.7 - 12 ora ana barang kang ora kena ing panasing sunare. 7 (19-8) Angger-anggere Sang Yehuwah iku sampurna, nyegerake nyawa; pranatane Sang Yehuwah iku setya tuhu, aweh kawicaksanan marang wong kang ora duwe pangalaman. 8 (19-9) Pangandikane Sang Yehuwah iku patitis, mbungahake ati; prentahe Sang Yehuwah iku murni, gawe sumoroting mripat. 9 (19-10) Wedi marang Sang Yehuwah iku suci, lestari ana ing salawase; paugerane Sang Yehuwah iku bener, kabeh adil, 10 (19-11) endahe ngungkuli mas, malah ngluwihi mas murni akeh; legine ngungkuli madu, malah ngungkuli rembesing madu saka ing tala tawon. 11 (19-12) Lan malih abdi Paduka dipun engetaken dening punika wau sadaya, sarta tiyang ingkang netepi tampi ganjaran ageng. 12 (19-13) Sinten ingkang saged ngyektosi panasaran? Paduka mugi karsaa ngluwari kawula saking ingkang boten kawula ngretosi. 39
JABUR 19.13 -20.2 40 13 (19-14) Abdi Paduka mugi Paduka ayomi, ugi margi saking wontenipun tiyang ingkang sami ndhugal; punika sampun ngantos sami ngwaosi kawula! Kawula lajeng tetep tanpa cacad saha resik saking ing panerak ingkang ageng. 14 (19-15) Mugi-mugi Paduka karenan dhateng kedaling cangkem kawula tuwin pangangen-angen kawula lan panggagasing manah kawula, dhuh Yehuwah, peparang kawula, saha panebus kawula. MASMUR 20 Pandonga nyuwun kaunggulan kagem Sang Prabu 20:1-9 (20:1-10) 20 1 Kanggo lurah pasindhen. Masmur anggitane Prabu Dawud. (20-2) Sang Yehuwah mugi karsaa paring wangsulan dhumateng panjenengan dalem ing wekdal karibedan; asmaning Allahipun Rama Yakub mugi dadosa bebeteng dalem. 2 (20-3) Sang Yehuwah mugi ngintunana pitulungan saking pasucen dhateng panjenengan dalem,
JABUR 20.3 - 9 sarta nyantosakaken panjenengan dalem saking Sion. 3 (20-4) Gusti Allah mugi karsaa ngengeti sakathahing sesaosan dalem kurban, sarta karsaa nampeni kurban obaran dalem. (Selah) 4 (20-5) Mugi panjenengan dalem pinaringan punapa ingkang kakarsakaken, sarta mugi sageda kalampahan punapa ingkang panjenengan dalem rancang. 5 (20-6) Kawula sami badhe surak-surak margi saking kaunggulan dalem, sarta masang umbul-umbul margi saking asmanipun Gusti Allah kawula, Sang Yehuwah mugi njurungana ing sapanyuwun dalem. 6 (20-7) Saiki aku sumurup yen Sang Yehuwah paring kaunggulan marang kang dijebadi, lan paring wangsulan saka ing swargane kang suci kalawan kamenangan kang gumilang dening astane tengen. 7 (20-8) Wong iku padha nggunggung karetane lan wong kae nggunggung jarane, nanging aku padha nggunggung asmane Sang Yehuwah Allahku. 8 (20-9) Wong iku padha ambruk, padha tiba, nanging aku padha ngadeg jejeg. 9 (20-10) Dhuh Yehuwah, Paduka mugi paring kaunggulan dhateng Sang Prabu! 41
JABUR 21.1 - 5 Mugi karsaa paring wangsulan samangsa kawula munjuk! MASMUR 21 Kidung panuwun marga Sang Prabu unggul 21:1-13 (21:1-14) 21 1 Kanggo lurah pasindhen. Masmur anggitane Prabu Dawud. (21-2) Dhuh Yehuwah, Sang Prabu suka rena margi saking pangwaos Paduka, sanget ing bingahipun margi saking kaunggulan peparing Paduka! 2 (21-3) Sapangesthining panggalihipun sampun Paduka paringi, saha panyuwun ingkang kawedal saking lathinipun boten Paduka tampik. (Selah) 3 (21-4) Dene sampun Paduka pethuk kalayan berkah ingkang luber; saha Paduka agemi makutha kancana murni ing mastakanipun. 4 (21-5) Panjenenganipun nyuwun gesang dhumateng Paduka; lajeng Paduka paringi, ugi sampun Paduka paringi yuswa panjang ing salajengipun saha ing salaminipun. 5 (21-6) Kaluhuranipun linangkung margi saking kaunggulan peparing Paduka, punapa dene Paduka paringi kaunggulan kaliyan kamulyan. 42
43 JABUR 21.6 - 12 6 (21-7) Panjenenganipun Paduka dadosaken berkah ing salaminipun; Paduka kebaki ing kabingahan wonten ing ngarsa Paduka. 7 (21-8) Amargi Sang Prabu kumandel dhumateng Sang Yehuwah, saha margi saking sih-kadarmanipun Ingkang Mahaluhur panjenenganipun boten keguh. 8 (21-9) Asta Paduka badhe namani sakathahipun mengsah Paduka, ingkang sengit dhumateng Paduka sami badhe ketaman ing asta Paduka ingkang tengen 9 (21-10) sami badhe Paduka dadosaken kadosdene pawon murub, samangsa Paduka ngatingal, dhuh Yehuwah. Bebendunipun Yehuwah badhe nguntal tiyang wau sedaya, sarta sami badhe kamangsa ing latu. 10 (21-11) Turunipun badhe Paduka sirnakaken saking bumi, tuwin tedhak turunipun saking antawisipun para anaking manungsa. 11 (21-12) Manawi badhe damel cilaka panjenengan dalem, sarta nganam-anam piawon, sami tanpa daya. 12 (21-13) Malah badhe Paduka damel sami lumajeng sadaya, sendhenging gandhewa Paduka, Paduka arahaken dhateng rainipun.
JABUR 21.13 -22.4 13 (21-14) Dhuh Yehuwah, mugi karsaa jumeneng kanthi pangwaos Paduka! Kawula lajeng sami ngidung saha ngrepekaken masmur tumuju dhateng ing kasantosan Paduka. MASMUR 22 Dhuh Allah kawula, punapaa dene kawula Paduka tegakaken? 22:1-31 (22:1-32) 22 1 Kanggo lurah pasindhen. Manut lagu: Menjangan wadon ing wayah bangbang wetan. Masmur anggitane Prabu Dawud. (22-2) Dhuh Allah kawula, Allah kawula, punapaa dene kawula Paduka tegakaken? Kawula munjuk kalayan sora, nanging Paduka tetep tebih saha boten mitulungi kawula. 2 (22-3) Dhuh Allah kawula, ing wanci siyang kawula sesambat, nanging Paduka boten paring wangsulan, ing wanci dalu makaten ugi, nanging kawula inggih boten tentrem. 3 (22-4) Mangka Paduka punika Ingkang Mahasuci ingkang lenggah ing dhamparing kidung- pangalembananipun Israel. 4 (22-5) Para leluhur kawula sami kumandel dhumateng Paduka; 44
JABUR 22.5 - 11 sami kumandel dhumateng Paduka, nunten Paduka luwari; 5 (22-6) Paduka ingkang dipun sebut, lajeng Paduka entasaken; sami pitados dhumateng Paduka, lan sami boten kawirangan. 6 (22-7) Nanging kawula punika cacing, sanes manungsa, dados cacadaning tiyang, cinampahan ing tiyang kathah. 7 (22-8) Tiyang ingkang nyawang dhateng kawula sami moyoki sadaya, kalawan ngencepi tuwin gedheg-gedheg, tembungipun makaten: 8 (22-9) "Wong sumendhe marang Sang Yehuwah, cikben dientasake ing Panjenengane, cikben Panjenengane kang ngluwari! Wong iku rak dadi renaning panggalihe ta?" 9 (22-10) Inggih, saestu Paduka ingkang nglairaken kawula saking guwa garba; Paduka ingkang murugaken kawula tentrem wonten ing dhadhanipun biyung kawula. 10 (22-11) Wiwit lair mila kawula kasaosaken dhumateng Paduka, wiwit nalika kawula wonten ing kandhutaning biyung kawula, Paduka dados Allah kawula. 11 (22-12) Mugi-mugi Paduka sampun ngantos nebihi kawula, amargi kasisahan sampun celak, mangka boten wonten ingkang mitulungi. 45
JABUR 22.12 -19 12 (22-13) Lembu-lembu jaler kathah ingkang sami ngrubung kawula; kawula kinepang ing lembu-lembu jaler saking Basan; 13 (22-14) anggenipun sami ngangapaken cangkemipun dhateng kawula prasasat singa ingkang nubruk lan nggero. 14 (22-15) Kawula ingesokaken kados toya, sakathahing balung kawula sami pisah saking ros-rosanipun; manah kawula kados lilin, leleh wonten ing batos kawula; 15 (22-16) kakiyatan kawula garing kados beling, ilat kawula kraket ing cethak kawula, sarta Paduka ingkang nyelehaken kawula wonten ing lebuning pejah. 16 (22-17) Amargi kawula karubung ing segawon, grombolaning durjana ngepang kawula, sami nyuduki tangan saha suku kawula. 17 (22-18) Balung-balung kawula saged kawula etang sadaya; tiyang-tiyang sami ningali, sami nyawang kawula. 18 (22-19) Sandhangan kawula sami dipun dumdum, saha jubah kawula dipun gebag ing dhadhu. 19 (22-20) Nanging Paduka, dhuh Yehuwah, mugi Paduka sampun nebih saking kawula; 46
JABUR 22.20 -25 dhuh karosan kawula, mugi enggal karsaa mitulungi kawula! 20 (22-21) Kawula mugi Paduka uwalaken saking pedhang, saha nyawa kawula saking cengkeremaning segawon. 21 (22-22) Mugi ngluwari kawula saking cangkeming singa, tuwin saking singating bantheng. Paduka sampun paring wangsulan dhumateng kawula! 22 (22-23) Kawula badhe martosaken asma Paduka dhateng para sadherek kawula, Paduka badhe kawula puji wonten ing tengahipun pasamuwan: 23 (22-24) he para wong kang ngabekti marang Sang Yehuwah, padha nyaosna puji marang Panjenengane, he sakehing turune Yakub, padha nyaosna urmat marang Panjenengane; he sakehing turune Israel, padha duwea wedi asih marang Panjenengane. 24 (22-25) Amarga Panjenengane ora mastani asor lan ora jijik marang kanisthane wong kang katindhes, sarta ora ngaling-alingi wedanane, lan miyarsakake nalikane wong mau sesambat nyuwun tulung marang Panjenengane. 25 (22-26) Margi saking Paduka kawula memuji-muji wonten ing pasamuwan ingkang ageng; 47
JABUR 22.26 -31 nadar kawula badhe kawula luwari wonten ing ngajengipun para tiyang ingkang sami ngabekti dhumateng Paduka. 26 (22-27) Wong andhap asor bakal padha mangan nganti wareg, wong kang ngupaya Sang Yehuwah bakal ngalembana Panjenengane; atimu cikben urip ing salawase! 27 (22-28) Poncot-poncoting bumi bakal eling marang iku lan banjur mratobat marang Sang Yehuwah; Para bangsa turun-tumurun badhe sami sujud nyembah wonten ing ngarsa Paduka. 28 (22-29) Amarga Sang Yehuwah kang kagungan karaton, Panjenengane kang ngereh bangsa- bangsa. 29 (22-30) Wong gumedhe ing bumi bakal padha sujud nyembah kabeh marang Panjenengane, para wong kang tumurun ing lebu lan ora bisa nyambung uripe bakal padha jengkeng ana ing ngarsane. 30 (22-31) Para tedhak-turune padha ngabekti marang Panjenengane, sarta martakake bab Sang Yehuwah marang para turune. 31 (22-32) Iku kabeh bakal padha martakake kaadilane marang bangsa kang mengko bakal lair, 48
JABUR 23.1 - 6 marga iku wus katindakake dening Panjenengane. MASMUR 23 Gusti Allah iku pangen kang utama 23:1-6 23 1 Masmur anggitane Prabu Dawud. Sang Yehuwah iku pangenku, aku ora kekurangan apa-apa. 2 Aku diplegungake ana ing pangonan kang akeh sukete, aku digiring menyang ing banyu ing panggonan kang tentrem; 3 nyawaku diayemake, sarta dituntun ing dalaning kabeneran marga saka asmane. 4 Malah sanadyan lumaku ana ing jurang palimenganing pati, aku ora wedi marang bilai, margi Paduka ingkang nganthi kawula; teken Paduka saha lantaran Paduka punika sami nglipur kawula. 5 Paduka nata pasegahan kangge kawula, wonten ing ngajengipun satru kawula; sirah kawula Paduka jebadi kaliyan lisah, tuwung kawula kebak mancep-mancep. 6 Amargi namung kabegjan lan kadarman thok ingkang badhe ngirid lampah kawula, salaminipun gesang, 49
JABUR 24.1 - 6 saha kawula badhe manggen wonten ing padalemaning Sang Yehuwah ing salaminipun. MASMUR 24 Rawuhe Ratuning Kamulyan ing Padalemaning Allah 24:1-10 24 1 Masmur anggitane Prabu Dawud. Bumi dalah saisine kabeh kagungane Sang Yehuwah, mangkono uga jagad lan kang padha ngenggoni. 2 Awit Panjenengane kang nitahake kalawan ditalesi segara ditetepake tumumpang ing kali-kali. 3 "Sapa kang kepareng munggah ing gununge Sang Yehuwah? Sapa kang kepareng ngadeg ana ing padalemane kang suci?" 4 "Wong kang resik tangane lan suci atine, kang ora masrahake nyawane marang kaculikan, lan ora nglairake sumpah goroh. 5 Iku bakal kaparingan berkah dening Sang Yehuwah, sarta kaadilan dening Allah kang njalari karahayone. 6 Iku bangsane wong kang padha takon ing bab Penjenengane, 50
JABUR 24.7 - 25.2 ingkang sami ngupadosi wedana Paduka, dhuh Allahipun Rama Yakub." (Selah) 7 He gapura, padha dhuwurna pucakmu. He lawang langgeng, padha kangkata, supaya Sang Ratuning Kamulyan tindak lumebet! 8 "Sang Ratuning Kamulyan iku sapa?" "Iku Sang Yehuwah kang kwaos lan prakosa, Sang Yehuwah prakosa ing prang!" 9 He gapura, padha dhuwurna pucakmu, he lawang kawak padha kangkata, supaya Sang Ratuning Kamulyan tindak lumebet!" 10 "Sang Ratuning Kamulyan iku sapa?" "Iku Sang Yehuwah, Gustine balatantra, Iku Sang Ratuning Kamulyan." (Selah) MASMUR 25 Donga nyuwun pangapura lan pangayoman 25:1-22 25 1 Anggitane Prabu Dawud. Dhuh Yehuwah, nyawa kawula kawula angkat dhumateng ing ngarsa Paduka. 2 Dhuh Allah kawula, kawula pitados dhumateng Paduka, mugi kawula sampun ngantos nandhang wirang; mengsah kawula sampun ngantos sami bingah-bingah margi saking kawula. 51
JABUR 25.3 - 9 3 Sayektos, tiyang ingkang ngantos-antos dhumateng Paduka punika, mesthi boten kawirangan; nanging tiyang ingkang nglampahi cidra tanpa sabab punika manggih wirang. 4 Dhuh Yehuwah, kawula mugi Paduka paringi sumerep bab margi Paduka, sarta karsaa nedahaken radinan Paduka. 5 Lampah kawula mugi Paduka tuntun wonten ing kaleresan Paduka, lan kawula mugi Paduka wulang, amargi Paduka punika Allah ingkang paring karahayon dhumateng kawula; Paduka ingkang kawula antos-antos sadinten muput. 6 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi enget dhateng ing sih-palimirma sarta kadarman Paduka, awit punika sadaya sampun wonten wiwit ing jaman purwa mila. 7 Paduka mugi sampun ngengeti dhateng dosa kawula nalika taksih nem tuwin dhateng duraka kawula, nanging mugi Paduka karsaa enget dhumateng kawula manut sih-kadarman Paduka, margi saking kamirahan Paduka, dhuh Yehuwah. 8 Sang Yehuwah iku becik lan adil, mulane wong kang kesasar padha ditedahi dalan. 9 Wong kang lembah manah padha dituntun lakune ana ing kabeneran, 52
JABUR 25.10 -18 wong kang lembah manah padha ditedahi margine. 10 Kabeh margining Yehuwah iku katresnan, kasetyan lan kabeneran tumrap wong kang padha netepi prajanjian lan pepengete. 11 Margi saking asma Paduka, dhuh Yehuwah, mugi karsaa ngapunten kalepatan kawula, awit punika ageng. 12 Sapa kang wedi marang Sang Yehuwah? Iku mesthi ditedahi dalan kang kudu kapilih. 13 Wong iku dhewe bakal tetep ana ing kabegjan, sarta turune bakal oleh warisan bumi. 14 Pasrawungane Sang Yehuwah kang celak iku karo wong kang padha wedi marang Panjenengane, sarta iku padha diparingi sumurup bab prajanjiane. 15 Mripatku tansah tumenga marang Sang Yehuwah, amarga Panjenengane bakal nguwalake sikilku saka ing kalajiret. 16 Paduka mugi karsaa mirsani lan melasi kawula, awit kawula kepencil tuwin kesrakat. 17 Paduka mugi karsaa nglonggaraken manah kawula ingkang karupekan punika, mugi karsaa ngluwari kawula saking karibedan kawula! 18 Paduka mugi karsaa mirsani kasangsaran saha kangelan kawula, 53
JABUR 25.19 -26.2 saha sakathahing dosa kawula mugi kaapuntena. 19 Paduka mugi karsaa mirsani mengsah kawula, dene kathah sanget, sarta anggenipun sengit sanget dhateng kawula. 20 Nyawa kawula mugi Paduka reksa saha mugi karsaa ngluwari kawula, sampun ngantos kawula manggih kawirangan, awit kawula ngayom dhumateng Paduka. 21 Kawula mugi kairingna ing katulusan saha kajujuran, awit Paduka ingkang kawula antos-antos. 22 Dhuh Allah, Paduka mugi karsaa ngluwari Israel saking sakathahing karibedanipun. MASMUR 26 Pandonga nyuwun kaleresake dening Sang Yehuwah 26:1-12 26 1 Anggitane Prabu Dawud. Dhuh Yehuwah, Paduka mugi paring kaadilan dhumateng kawula, amargi lampah kawula kanthi lampah resik, kawula pitados dhumateng Sang Yehuwah kalayan boten mangu-mangu. 2 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa ndadar lan neter kawula; 54
JABUR 26.3 - 10 batos kawula saha manah kawula mugi Paduka titi-priksa. 3 Amargi katresnan saha kasetyan Paduka ingkang kawula pandeng, sarta lampah kawula wonten ing kaleresan Paduka. 4 Kawula boten linggih nunggil kaliyan juru apus saha boten sesrawungan kaliyan tiyang lamis; 5 kula sengit dhateng pakempalanipun tiyang awon, lan ugi boten linggih nunggil kaliyan tiyang duraka. 6 Kawula ngwisuhi tangan kawula tandha bilih boten kalepatan, saha kawula lajeng ngubengi misbyah Paduka, dhuh Yehuwah, 7 kanthi ngrepekaken kidung panuwun kalayan swara sora, saha martosaken sakathahing kaelokan Paduka. 8 Dhuh Yehuwah, kawula tresna dhateng papan padaleman Paduka kaliyan dhateng papan kamulyan Paduka. 9 Paduka mugi sampun ngukud nyawa kawula sareng kaliyan tiyang dosa, punapa dene gesang kawula sampun ngantos sareng kaliyan tiyang ingkang ngwutahaken rah, 10 ingkang tanganipun nggegem pendamel awon, tanganipun tengen kebak reruba. 55
56 JABUR 26.11 -27.4 11 Naning gesang kawula kanthi manah resik; kawula mugi linuwarna saha mugi Paduka welasi. 12 Sikilku ngambah tanah kang rata; aku bakal ngalembana marang Sang Yehuwah ana ing pasamuwan. MASMUR 27 Ayem ana ing pangayomaning Allah 27:1-14 27 1 Anggitane Prabu Dawud. Sang Yehuwah kang dadi pepadhangku lan pamartaku, sapa kang dakwedeni? Sang Yehuwah kang dadi bebetenging uripku, sapa kang marakake aku gumeter? 2 Nalika para durjana padha nempuh marang aku arep mangan dagingku, yaiku sakehing satruku lan mungsuhku banjur padha kajengklok lan tiba. 3 Sanadyan akeh bala kang padha ngedegake tarub ngepung aku, atiku ora giris, sanadyan tuwuh peperangan, atiku tetep pracaya. 4 Saprakara kang wus daksuwun marang Sang Yehuwah, yaiku kang dakpengini
JABUR 27.5 - 9 muga bisa manggon ana ing padalemane Sang Yehuwah ing salawase urip, nyawang kadarmane Sang Yehuwah sarta ngrasakake nikmate ana ing pasucene. 5 Sabab Pangeran ngayomi aku ana ing pasanggrahane, manawa ana bebaya; ngaling-alingi aku ana ing papan kang ndhelik ing sajroning tarube. Panjenengane mrenahake aku ana ing sadhuwuring parang. 6 Saiki sirahku jejeg, ngungkuli musuh kang ngepung aku; ana ing tarube aku bakal nyaosake kurban panuwun kanthi surak-surak; aku arep ngidung lan ngrepekake masmur kagem Sang Yehuwah. 7 Dhuh Yehuwah, mugi karsaa miyarsakaken pasambat kawula ingkang kawula unjukaken, mugi Paduka karsaa melasi kawula saha kawula mugi kaparingana wangsulan! 8 Manah kawula ndherek dhumateng pangandika Paduka: "Sira ngupayaa wedananingSun." Wedana Paduka inggih lajeng kawula upadosi, dhuh Yehuwah. 9 Paduka mugi sampun nutupi wedana Paduka dhateng kawula, Paduka sampun nampik abdi Paduka klayan bebendu; Paduka punika pitulungan kawula, 57
JABUR 27.10 -28.1 kawula mugi sampun Paduka tampik saha Paduka tilar, dhuh Allah, Juruwilujeng kawula! 10 Sanadyan bapa-biyung kawula nilar kawula, nanging Sang Yehuwah ingkang mupu kawula. 11 Dhuh Yehuwah, kawula mugi Paduka paringi pitedah bab Paduka, sarta lampah kawula katuntuna wonten ing margi ingkang wradin margi saking wontenipun mengsah kawula. 12 Kawula sampun Paduka ulungaken dhateng hawa nepsunipun satru kawula, awit sampun wonten seksi-seksi dora ingkang sami nglawan kawula, kaliyan tiyang-tiyang ingkang kadunungan dereng badhe niksa. 13 Sanyata aku ngandel yen bakal nyumurupi kabecikaning Yehuwah ana ing bumining wong urip! 14 Padha nganti-antia marang Sang Yehuwah! Padha dipanggah lan ditatag atimu! Padha nganti-antia marang Sang Yehuwah! MASMUR 28 Sang Yehuwah iku tetamengku 28:1-9 28 1 Anggitane Prabu Dawud. Dhuh Yehuwah peparang kawula, kawula sesambat dhumateng Paduka, 58
JABUR 28.2 - 6 mugi sampun ngendelaken kawula, sabab manawi Paduka ngendelaken kawula, kawula lajeng kadosdene tiyang ingkang mandhap dhateng kubur. 2 Paduka mugi karsaa miyarsakaken swantening panyuwun kawula, manawi kawula sesambat dhumateng Paduka nyuwun tulung, tuwin njunjung tangan kawula ngener dhateng padaleman Paduka ingkang mahasuci. 3 Kawula sampun ngantos Paduka sered sesarengan kaliyan tiyang duraka, utawi ingkang nglampahi awon, ingkang tangkepipun sae dhateng sesaminipun, nanging manahipun kebak piawon. 4 Punika mugi sami Paduka wales satimbang kaliyan pandamelipun, saha manut pratingkahipun ingkang awon; mugi Paduka ganjar laras kaliyan pakartining tanganipun sarta kadhawahana piwales punapa ingkang katindakaken punika. 5 Amarga padha ora nggatekake marang pakaryaning Yehuwah, sarta apa kang katindakake dening astane, mulane bakal padha katibakake lan ora ditangekake maneh. 6 Pinujia Sang Yehuwah, awit wus miyarsakake swaraning pasambatku. 59
JABUR 28.7 - 29.2 7 Sang Yehuwah iku kakuwatanku lan tetamengku, atiku kumandel marang Panjenengane. Aku wus kapitulungan, mulane atiku bungah-bungah, sarta aku ngunjukake panuwun marang Panjenengane kalawan kekidungan. 8 Sang Yehuwah iku dadi kasantosaning umate, Panjenengane dadi beteng karahayon tumrap wong kang dijebadi! 9 Paduka mugi karsaa ngluwari umat Paduka, tuwin karsaa mberkahi kagungan Paduka piyambak, mugi Paduka angen sarta Paduka panggul ing salami-laminipun. MASMUR 29 Kamulyane Gusti Allah ana ing prahara 29:1-11 29 1 Anggitane Prabu Dawud. He para kang manggon ing swarga, pratelakna manawa Sang Yehuwah, ya mung Sang Yehuwah iku kang kagungan kamulyan lan kakiyatan! 2 Sang Yehuwah kasaosana kaluhuraning asmane, padha sujuda marang Sang Yehuwah kanthi rinengga ing kasucen! 60
JABUR 29.3 - 11 3 Swantene Sang Yehuwah ana ing sadhuwuring banyu, Gusti Allah kang mulya gumludhug, Sang Yehuwah ing sadhuwuring banyu gedhe. 4 Swantene Sang Yehuwah kebak kakuwatan, swantene Sang Yehuwah kebak kamulyan. 5 Swantene Sang Yehuwah nugelake wit eres, malah wit eres ing Libanon padha dirubuhake dening Sang Yehuwah. 6 Panjenengane andadosake gunung Libanon mlumpat-mlumpat kaya pedhet, lan gunung Siryon kaya pedheting bantheng. 7 Swantene Sang Yehuwah nyemburake geni mulad-mulad. 8 Swantene Sang Yehuwah ngoregake pasamunan, Sang Yehuwah ngoregake ara-ara samun Kadesy. 9 Swantene Sang Yehuwah njalari menjangan meteng padha manak, malah njalari alas-alas padha gundhul, sarta kang ana ing padalemane padha nguwuh: "Linuhurna!" 10 Sang Yehuwah lenggah ing sadhuwuring banjir, Sang Yehuwah jumeneng Raja ing salawas-lawase. 11 Sang Yehuwah muga karsaa paring kakuwatan marang umate, Sang Yehuwah muga karsaa mberkahi umate kalawan tentrem rahayu. 61
JABUR 30.1 - 5 MASMUR 30 Kidung pamuji sokur marga uwal saka ing bebaya 30:1-12 (30:1-13) 30 1 Masmur. Kidung kanggo nucekake Padaleman Suci. Anggitane Prabu Dawud. (30-2) Dhuh Yehuwah, Paduka badhe kawula luhuraken, amargi Paduka sampun ngentas kawula, saha boten marengaken manawi mengsah kawula sami bingah margi saking kawula. 2 (30-3) Dhuh Yehuwah, Allah kawula, kawula sesambat nyuwun tulung dhumateng Paduka, lajeng Paduka sarasaken. 3 (30-4) Dhuh Yehuwah, Paduka sampun ngentas nyawa kawula saking ing teleng palimengan, Paduka nggesangaken kawula wonten ing antawisipun tiyang-tiyang ingkang sampun lumebet ing kubur. 4 (30-5) Padha ngidungna masmur kagem Sang Yehuwah, he para wong kang dikasihi, sarta padha nyaosna pamuji sokur marang asmane kang suci! 5 (30-6) Amarga bebendune mung sadhela, 62
JABUR 30.6 - 11 nanging kamirahane tetep ing salawase urip; ing wayah bengi ana panangis, ing wayah ngarepake esuk keprungu surak-surak. 6 (30-7) Ing salebeting kabingahan kawula, osiking manah kawula: "Aku ora bakal gloyoran salawase!" 7 (30-8) Dhuh Yehuwah, margi saking anggen Paduka karenan, kawula sampun Paduka papanaken wonten ing sanginggiling redi ingkang santosa; nanging sareng Paduka nutupi wadana Paduka, kawula kaget. 8 (30-9) Kawula munjuk kalayan sora dhumateng Paduka, dhuh Yehuwah, lan kawula nyenyuwun dhumateng Pangeran: 9 (30-10) "Punapa paedahipun manawi rah kawula wutah, manawi kawula mandhap dhateng ing kubur? Punapa lebu saged ngaturaken pamuji sokur dhumateng Paduka sarta martosaken kasetyan Paduka? 10 (30-11) Dhuh Yehuwah, Paduka mugi miyarsakaken saha melasi kawula, dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa jumeneng dados juru tetulung kawula!" 11 (30-12) Kawula ingkang sesambat Paduka santuni dados tiyang ingkang jejogedan, pangangge kawula bagor Paduka rucat, 63
JABUR 30.12 -31.3 kawula lajeng Paduka sabuki kaliyan kabingahan, 12 (30-13) supados nyawa kawula ngidungaken masmur kagem Paduka lan sampun ngantos kendel kemawon. Dhuh Yehuwah, Allah kawula, kawula badhe ngidungaken pamuji sokur dhumateng Paduka ing salaminipun. MASMUR 31 Tentrem ana ing astaning Yehuwah 31:1-24 (31:1-25) 31 1 Kanggo lurah pasindhen. Masmur anggitane Prabu Dawud. (31-2) Dhuh Yehuwah, kawula ngayom dhumateng Paduka, kawula mugi sampun ngantos nandhang kawirangan. Mugi Paduka ngentas kawula amargi kaadilan Paduka, 2 (31-3) Paduka mugi nilingna dhateng kawula, karsaa enggal paring wangsulan! Paduka mugi karsaa dados redi sela papan pangayoman kawula, beteng santosa ingkang mitulungi kawula! 3 (31-4) Awit Paduka punika redi sela tuwin beteng kawula, kawula badhe Paduka irid saha Paduka tuntun margi saking asma Paduka. 64
JABUR 31.4 - 10 4 (31-5) Paduka badhe ngluwari kawula saking kala, ingkang kapasang dening tiyang kangge kawula, amargi Paduka ingkang dados pangauban kawula. 5 (31-6) Nyawa kawula, kawula pasrahaken wonten ing asta Paduka; dhuh Yehuwah, Allah ingkang setya tuhu, Paduka ingkang ngluwari kawula. 6 (31-7) Paduka sengit dhateng tiyang ingkang memuja dhateng brahala ingkang tanpa gina, nanging kawula pitados dhumateng Sang Yehuwah. 7 (31-8) Kawula badhe asurak-surak sukarena margi sih-kadarman Paduka, awit Paduka mirsani kasrakatan kawula saha nupiksani karupekaning nyawa kawula, 8 (31-9) saha kawula boten Paduka ulungaken dhateng ing tanganing mengsah, nanging Paduka kekahaken lampahing suku kawula wonten ing omberan. 9 (31-10) Dhuh Yehuwah, mugi kawula Paduka welasi, awit kawula rumaos rupek; mripat, nyawa tuwin badan kawula nglemprek saking prihatos. 10 (31-11) Amargi gesang kawula katedha ing kasisahan 65
JABUR 31.11 -15 saha tauning umur kawula sami telas dening pangesah; kekiyatan kawula mundur margi saking kasangsaran kawula, sarta balung kawula sami gopok. 11 (31-12) Kawula dados cecampahaning mengsah kawula, lan njalari girisipun para tangga tepalih kawula, punapa dene damel kagetipun para pitepangan kawula; tiyang ingkang sami sumerep kawula wonten ing margi, lajeng sami lumajeng. 12 (31-13) Kawula sampun ical saking pengetan kadosdene tiyang pejah, kawontenan kawula kados barang ingkang sampun pecah. 13 (31-14) Amargi kawula mireng tiyang kathah sami bisik-bisik, -- kawula kinepang ing pagiris -- sami sekuthon badhe nglawan dhateng kawula, ngangkah dhateng nyawa kawula. 14 (31-15) Nanging kawula kumandel dhumateng Paduka, dhuh Yehuwah, kawula matur: "Paduka punika Allah kawula!" 15 (31-16) Gesang kawula punika wonten ing asta Paduka, Paduka mugi karsaa nguwalaken kawula saking tanganipun para satru kawula saha tiyang ingkang sami ngoyak-oyak kawula! 66
67 JABUR 31.16 -21 16 (31-17) Wadana Paduka mugi madhangna abdi Paduka, kaluwarana margi saking sih-kadarman Paduka! 17 (31-18) Dhuh Yehuwah, kawula mugi sampun ngantos Paduka tegakaken ing salebetipun nandhang kawirangan, amargi kawula nyebut dhumateng Paduka; tiyang duraka punika kajengipun sami nandhang kawirangan mandhapa dhateng teleng palimengan klayan kendel. 18 (31-19) Sakathahing lambe cidra kajengipun dados bisu, ingkang nyendhu dhateng tiyang burus kalayan kumethak lan nyenyampahi! 19 (31-20) Iba lubering kautamen Paduka ingkang kacawisaken dhateng tiyang ingkang ngabekti dhumateng Paduka, ingkang sampun Paduka tandukaken dhateng tiyang ingkang sami ngayom dhateng ing Paduka, wonten ing ngajengipun manungsa! 20 (31-21) Punika sami Paduka singidaken wonten ing pangayomaning wadana Paduka, margi saking wontenipun sekuthoning tiyang; sami Paduka ayomi wonten ing pamondhokan supados lepat saking padudonipun ilat kathah. 21 (31-22) Pinujia Sang Yehuwah, awitdene sih-kadarmane
JABUR 31.22 -32.2 dikatingalake marang aku kanthi patrap kang nggumunake nalika aku ketaman ing karupekan! 22 (31-23) Amargi saking bingung kawula, kawula nginten: "Kawula sampun kabucal saking paningal Paduka." Ewasamanten nalika kawula sesambat dhumateng Paduka, Paduka lajeng nyembadani dhateng pasambat kawula. 23 (31-24) He sakehe para kekasihing Pangeran, padha tresnaa marang Sang Yehuwah! Sang Yehuwah ngreksa para wong kang setya, nanging kang gumunggung diwales temenan. 24 (31-25) Sakehing wong kang ngarep-arep marang Sang Yehuwah, padha disantosa lan diteteg atimu! MASMUR 32 Bab karahayone wong kang kaapura dosane 32:1-11 32 1 Anggitane Prabu Dawud. Kidung piwulang. Rahayu wong kang kaapura panerake, kang dosane kaaling-alingan! 2 Rahayu wong 68
JABUR 32.3 - 8 kang durakane ora kaetang dening Yehuwah, sarta kang atine ora kadunungan cidra! 3 Sadangunipun kawula kendel, balung kawula sami dados gapuk ing salebeting panggluruh kawula sadinten muput; 4 amargi rinten dalu asta Paduka awrat pametekipun dhateng kawula sungsum kawula ngantos garing, kadosdene ngeraking mangsa benter. (Selah) 5 Dosa kawula, kawula lairaken dhumateng Paduka, kalepatan kawula boten kawula aling-alingi; tembung kawula: "Dakngakoni panerakku ana ing ngarsane Sang Yehuwah," Paduka nunten ngapunten kalepatan kawula margi saking dosa kawula. (Selah) 6 Milanipun sakathahing tiyang mursid sami ndedonga dhumateng Paduka, mumpung taksih saged pinanggih; sanadyan wontena bena ageng, boten kebenan. 7 Paduka ingkang dados pasingidan kawula, Paduka nebihaken kawula saking karibedan, Paduka ngemuli kawula, temah kawula luwar sarta asurak-surak. (Selah) 8 Aku arep mulang marang kowe, dakweruhake dalan kang wajib kokambah; 69
JABUR 32.9 - 33.3 aku arep mituturi kowe, mripatku tumuju marang kowe. 9 Aja kaya jaran utawa bihal kang ora duwe budi, prelu dienggoni apus lan kendhali, manawa ora, ora bakal nyedhaki kowe. 10 Wong duraka nandhang perih akeh, nanging kang kumandel marang Sang Yehuwah iku mesthi kinubengan ing sih-rahmat. 11 He para wong mursid, padha bungaha lan giyak-giyaka ana ing Pangeran Yehuwah. He para wong kang mulus ing ati, padha surak-suraka! MASMUR 33 Kidung pangalembana marang Allahe Israel 33:1-22 33 1 He para wong mursid, padha asurak-suraka ana ing Sang Yehuwah! Awit wus samesthine, manawa wong tulus atine padha memuji. 2 Padha saosa puji sokur marang Sang Yehuwah kalawan clempung, kidungna masmur kalawan slukat akawat sepuluh. 3 Kidungna kekidungan anyar; diprigel panabuhmu kanthi swara kang rame! 70
JABUR 33.4 - 13 4 Sebab pangandikane Sang Yehuwah iku nyata, samubarang kabeh katindakake kalawan setya tuhu. 5 Panjenengane karenan marang kang bener lan adil; bumi kebak ing sih-kamurahaning Yehuwah. 6 Sakehing langit padha katitahake dening sabdane Pangeran Yehuwah, sakehing balane dening napasing lesane. 7 Banyuning segara dikumpulake kaya bebendungan, samodra gedhe dilebokake ing wadhah. 8 Salumahing bumi cikben padha wedi marang Sang Yehuwah, wong saisining jagad cikben padha gumeter ana ing ngarsane! 9 Amarga Panjenengane ngandika, kabeh banjur dadi; Panjenengane dhawuh, kabeh banjur ana. 10 Sang Yehuwah nggagalake rancangane para bangsa; murungake rancangane para suku bangsa; 11 nanging karsane Sang Yehuwah iku tetep ing salawase, tuwin ciptaning galih iku turun-tumurun. 12 Rahayu bangsa kang nganggep Sang Yehuwah dadi Allahe, sarta suku bangsa kang kapilih iku dadi kagungane! 13 Pangeran Yehuwah maspaosake saka ing swarga, 71
JABUR 33.14 -22 lan mirsani sakehing anake manungsa; 14 saka ing padalemane nguningani sakehing isine bumi. 15 Kabeh padha diwangun atine, sarta digatosake apa sapanggawene. 16 Kaslametaning raja iku ora jalaran saka gedhening pangwasane; pahlawan iku ora bakal kapitulungan marga saka gedhening kakuwatane. 17 Jaran iku tangeh yen marakake unggul, lan karosane kang ngedab-edabi ora njalari bisa oncat. 18 Lan paningale Sang Yehuwah nguningani wong kang padha wedi marang Panjenengane, sarta nganti-anti marang sih-kadarmane, 19 supaya nyawane kauwalake saka ing pati, sarta padha diuripi ing mangsa paceklik. 20 Nyawa kita nganti-anti marang Sang Yehuwah. Panjenengane iku pitulungan lan tetameng kita. 21 Sanyata ati kita bungah marga saka Panjenengane, awit kita pracaya marang asmane kang suci. 22 Dhuh Yehuwah, sih-kadarman Paduka lumuntura dhateng kawula sadaya, kadosdene pangantos-antos kawula sadaya dhumateng Paduka. 72
JABUR 34.1 - 6 MASMUR 34 Ana ing pangayomane Pangeran Yehuwah 34:1-22 (34:1-23) 34 1 Anggitane Sang Prabu Dawud, nalika mindha-mindha wong kang owah pikirane ana ing ngarsane Prabu Abimelekh, temah ditundhung, banjur angles. (34-2) Pangeran Yehuwah arep dakpuji ing salawase; pepujian marang Panjenengane tetep ana ing cangkemku. 2 (34-3) Marga saka Sang Yehuwah nyawaku rumangsa mulya; wong kang lembah manah cikben padha krungu lan padha bungah. 3 (34-4) Payo padha ngluhurake Sang Yehuwah bareng karo aku, payo padha bebarengan nyuwurake asmane! 4 (34-5) Aku wus ngupaya Pangeran Yehuwah, banjur diparingi wangsulan, sarta diluwari saka sabarang kang marakake girisku. 5 (34-6) Padha mandenga marang Pangeran Yehuwah, ulatmu mesthi bakal padha dibingarake, sarta mesthi ora bakal padha kawirangan. 6 (34-7) Wong kang katindhes iki asesambat, nuli dipiyarsakake dening Sang Yehuwah; 73
JABUR 34.7 - 14 sarta diluwari saka ing sakehe rerubede. 7 (34-8) Malaekate Pangeran Yehuwah ngamping-ampingi wong kang ngabekti marang Panjenengane, sarta padha kaluwaran. 8 (34-9) Mara padha ngrasakna lan nyawanga sapira gedhene kasaenane Pangeran Yehuwah iku! Rahayu wong kang ngungsi marang Panjenengane! 9 (34-10) He para kagungane Pangeran kang suci, padha wedi-asiha marang Sang Yehuwah, wong kang wedi-asih marang Pangeran Yehuwah padha ora kekurangan apa-apa. 10 (34-11) Singa anom padha nandhang papa lan keluwen, nanging wong kang ngupaya Sang Yehuwah padha ora kekurangan sabarang kang becik. 11 (34-12) He para bocah, padha ngrungokna pituturku, kowe padha dakwulang wedi-asih marang Pangeran Yehuwah. 12 (34-13) Sapa kang seneng urip, kang kepengin umur dawa supaya bisa ngrasakake kang becik? 13 (34-14) Ilatmu pekaken aja nganti medharake tembung ala sarta lambemu aja ngucapake kang cidra; 14 (34-15) ngedohana piala, nglakonana kang becik, 74
JABUR 34.15 -22 ngudia marang karukunan lan arahen nganti kacekel! 15 (34-16) Tingale Sang Yehuwah mirsani wong mursid, sarta talingane midhangetake ing pasambate; 16 (34-17) wedanane Pangeran Yehuwah nglawan para wong kang gawe piala, supaya pangenget-enget tumrap wong- wong mau kasirnakake saka ing bumi. 17 (34-18) Manawa para wong mursid sesambat marang Pangeran Yehuwah, banjur dipiyarsakake, sarta padha diluwari saka ing sakehing rerubede. 18 (34-19) Pangeran Yehuwah ana ing sacedhake para wong kang rempu atine, sarta para wong kang pepes budine padha dipitulungi. 19 (34-20) Wong mursid iku akeh rerubede, nanging diluwari dening Sang Yehuwah saka sakehe iku kabeh, 20 (34-21) Panjenengane ngreksa balung- balunge, nganti ora ana kang tugel siji-sijia. 21 (34-22) Wong duraka bakal dipateni dening kasangsaran, sarta sing sapa sengit marang wong mursid, mesthi oleh paukuman. 22 (34-23) Pangeran Yehuwah ngluwari nyawane para abdine, 75
JABUR 35.1 - 5 sarta sakehing wong kang pracaya marang Panjenengane ora bakal kaukum. MASMUR 35 Pandonga nyuwun tulung, marga ana mungsuh 35:1-28 35 1 Anggitane Prabu Dawud. Dhuh Yehuwah, Paduka mugi mabenana tiyang ingkang sami mabeni kawula, mugi merangana tiyang ingkang sami merangi kawula. 2 Paduka mugi karsaa ngasta tameng lan paris, Paduka mugi karsaa jumeneng mitulungi kawula. 3 Paduka mugi karsaa ngedalaken tumbak kaliyan wadung-perang kangge nglawan para tiyang ingkang sami ngoyak kawula; saha Paduka mugi karsaa ngendika dhateng nyawa kawula: "Ingsun kang mitulungi sira." 4 Tiyang ingkang sami ngangkah nyawa kawula mugi samia kisinan lan kawirangan, tuwin ingkang ngangkah dhateng sangsara kawula mugi samia mundur lan kisinan. 5 Samia kados mrambut kabur ing angin, 76
JABUR 35.6 - 12 samangsa sami kakentasaken dening Malaekating Yehuwah. 6 Marginipun dadosa peteng saha lunyu, saha sami kaoyaka dening Malaekating Yehuwah. 7 Tanpa jalaran anggenipun masangi kala-jiret dhateng kawula, tanpa jalaran anggenipun ndhudhuk luwangan kangge kawula. 8 Tiyang punika kadhatengana ing bilai ingkang boten kanyana-nyana, sarta kajireta ing kala ingkang kapasang piyambak, kajengipun dhawah temah sirna! 9 Nanging kawula badhe asurak-surak margi saking Pangeran Yehuwah, sarta badhe suka pari suka margi saking paringipun pitulungan. 10 Balung kawula sadaya badhe munjuk makaten: "Dhuh Yehuwah, sinten ingkang kados Paduka, ingkang ngluwari tiyang kesrakat saking tanganipun tiyang ingkang langkung kiyat katimbang piyambakipun, sarta ingkang ngluwari tiyang sangsara saha mlarat saking tanganipun ingkang ngrampog?" 11 Seksi ingkang remen dhateng kakerasan sami jumedhul, sami nggigat ing bab ingkang boten kawula ngretosi. 12 Kasaenan kawula dipun wales piawon, 77
JABUR 35.13 -17 temah nyawa kawula dados pepes. 13 Ewadene menggah kawula, nalika tiyang punika sami sakit, kawula mangangge bagor, kawula nyiksa badan kawula kaliyan siyam, tuwin pandonga kawula thukul malih wonten ing manah kawula, 14 kados-kados mitra kawula utawi sadherek kawula ingkang sakit, kados makaten tangkep kawula; kawula tansah nandhang sisah kados tiyang ingkang kapejahan biyungipun, lampah kawula tansah tumungkul kalayan mangangge bagor. 15 Nanging sareng kawula kesandhung saha dhawah, lajeng sami bingah saha nglempak, sami nggrombol nglawan kawula; tiyang ingkang boten tepang kaliyan kawula, sami nenacad kawula tanpa kendel-kendel; 16 anggenipun ngece kawula kados patrapipun tiyang dursila, klayan nggeget-nggeget untu dhateng kawula. 17 Dhuh Pangeran, ngantos benjing punapa anggen Paduka namung mirsani kemawon? Nyawa kawula mugi Paduka luwari saking pangrisakipun tiyang-tiyang punika, sarta saking singa-singa enem! 78
JABUR 35.18 -24 18 Kawula lajeng badhe ngidungaken panuwun dhateng Paduka wonten ing pasamuwan agung, Paduka badhe kawula luhuraken wonten ing satengahing rakyat kathah. 19 Tiyang ingkang sami nyatru dhateng kawula tanpa sabab, punika sampun ngantos sami bingah- bingah ing bab kawula, tiyang-tiyang ingkang sami sengit dhumateng kawula tanpa sabab, sampun ngantos kedhap-kedhep mripat. 20 Ingkang dipun rembag sanes karukunan, malah sami ngrancang pratingkah cidra kangge nglawan tiyang ing nagari ingkang gesangipun sami rukun. 21 Punapa malih sami broak-braok ujaripun dhateng kawula; tembungipun: "Sokur, sokur, mripatku wus weruh!" 22 Dhuh Yehuwah, Paduka ingkang sampun nguningani, mugi Paduka sampun kendel kemawon, dhuh Pangeran, mugi sampun ngantos nebihi kawula! 23 Paduka mugi karsaa wungu lan karsaa jumeneng mbelani wewenang kawula, dhuh Allah kawula, lan Gusti kawula, Paduka mugi karsaa ngembani prakawis kawula. 24 Dhuh Yehuwah Allah kawula, Paduka mugi karsaa ngadili kawula ingkang salaras kaliyan kaadilan Paduka, 79
JABUR 35.25 -36.1 supados tiyang punika sampun ngantos sami bingah-bingah ing bab kawula! 25 Sampun ngantos sami nggraita makaten: "Lah kaya mangkono kuwi kang padha dakkarepake." Utawi ungelipun: "Saiki dheweke wis dakuntal!" 26 Sami nandhanga wirang saha isin sesarengan, tiyang ingkang sami bingah-bingah margi saking sangsara kawula, tiyang ingkang sami methenthengi kawula, sami nandhanga wirang isin. 27 Tiyang ingkang sami kepengin sumerep kawula dipun leresaken, punika kajengipun sami asurak-surak saha abingah-bingah! sarta tansah sami wicantena makaten: "Pangeran Yehuwah iku agung, kang ngarsakake rahayune abdine!" 28 Wondene ilat kawula badhe nyariyosaken kaadilan Paduka, tuwin memuji Paduka ing sadinten muput. MASMUR 36 Durakane wong dosa lan sih-rahmate Gusti Allah 36:1-12 (36:1-13) 36 1 Kanggo lurah pasindhen. Anggitane Prabu Dawud abdine Sang Yehuwah. 80
JABUR 36.2 - 8 (36-2) Dosa iku celathu marang wong duraka ana ing sajroning atine; ing batine ora tinemu rasa wedi-asih marang Allah, 2 (36-3) sabab wong mau mbebujuk marang awake dhewe, nganti wong nyumurupi kaluputane lan sengit marang iku. 3 (36-4) Tembung kang kawetu saka cangkeme iku isi piala lan kaculikan, wis mari anggone tumindak wicaksana lan nglakoni kabecikan. 4 (36-5) Ana ing paturone ngrantam- ngrantam piala, kang diambah dalan kang ora becik, sarta ora nyirik piala. 5 (36-6) Dhuh Yehuwah, sih-kadarman Paduka punika sundhul ing akasa, saha kasetyan Paduka dumugi ing mega. 6 (36-7) Kaadilan Paduka punika kados redi-redining Allah, pancasan Paduka kados samodra agung ingkang nggegirisi. Dhuh Yehuwah Paduka ingkang mitulungi manungsa lan kewan. 7 (36-8) Iba-iba ajining sih-kamirahan Paduka, dhuh Allah! Para anaking manungsa sami ngungsi dhateng aubing swiwi Paduka. 8 (36-9) Sami katuwukan ing gajih saking padaleman Paduka, sarta Paduka paringi ngombe saking lepening kasukan Paduka. 81
JABUR 36.9 - 37.2 9 (36-10) Amargi tuking gesang punika wonten ing Paduka; anggen kawula ningali pepadhang namung wonten ing pepadhang Paduka. 10 (36-11) Kamirahan Paduka mugi kaluberna dhateng tiyang ingkang sami tepang kaliyan Paduka, sarta kaadilan Paduka dhateng ing tiyang ingkang tulus manahipun. 11 (36-12) Kawula mugi sampun ngantos kaicak-icak ing sukunipun tiyang gumunggung, utawi katundhung ing tanganipun tiyang duraka. 12 (36-13) Lah punika para tiyang ingkang nglampahi piawon sami dhawah; sami kabanting ngantos boten saged tangi malih. MASMUR 37 Kabegjane wong duraka iku kabegjan kang ora nyata 37:1-40 37 1 Anggitane Prabu Dawud. Aja nepsu marga saka wong kang nglakoni piala, aja meri marang wong kang culika; 2 amarga iku enggal bakal padha layu kaya suket, utawa alum kaya tetuwuhan kang ijo. 82
JABUR 37.3 - 10 83 3 Kumandela marang Pangeran Yehuwah lan nindakna kabecikan, tetepa pamanggonmu ana ing nagara sarta tumindaka kang setya, 4 lan bungaha marga saka Sang Yehuwah, dadi kowe mesthi diparingi pepenginaning atimu. 5 Uripmu pasrahna marang Pangeran Yehuwah sarta kumandela marang Panjenengane, Panjenengane kang bakal tumindak. 6 Panjenengane bakal mbabarake kebeneran mau kaya pepadhang, sarta wewenangmu kaya raina. 7 Kowe menenga ana ing ngarsane Sang Yehuwah lan nganti-antia marang Sang Yehuwah, aja nepsu marga wong kang sekolehan uripe, sarta marga saka wong kang nglakoni culika. 8 Biraten nepsumu lan tinggalen panasing atimu iku, aja nepsu, iku mung nuntun marang panggawe ala. 9 Amarga wong laku ala mesthi bakal katumpes, nanging wong kang nganti-anti marang Sang Yehuwah iku bakal padha oleh warisan bumi. 10 Awit wektune mung kari sathithik, wong duraka nuli bakal sirna;
JABUR 37.11 -19 sarta tilas panggonane bae yen kokgatekake iya wus ora ana maneh. 11 Balik wong kang andhap-asor iku bakal padha oleh warisan bumi, sarta bakal bungah-bungah marga ngrasakake katentreman kang linuwih. 12 Wong duraka nganam-anam pitenah nglawan wong mursid, sarta nggeget-nggeget untu ana ing ngarepe. 13 Nanging digegujeng ing Pangeran, amarga Pangeran mirsa, yen dinane wong iku wus cedhak. 14 Wong duraka padha ngunus pedhange lan menthang gandhewane arep mateni para wong kang sangsara lan mlarat, sarta kang jujur lakune. 15 Nanging pedhange bakal mbalik lan nuwek awake dhewe, gandhewane padha pinutung. 16 Sathithika kae barang darbeke wong mursid iku luwih becik katimbang karo mubra-mubrune wong duraka. 17 Amarga tangane wong duraka bakal padha ditugel, nanging wong mursid iku dikukuhake dening Pangeran Yehuwah. 18 Pangeran Yehuwah nupiksani dinane wong saleh, warisane bakal lestari ing salawase; 19 ing dina karibedan ora bakal kawirangan, 84
JABUR 37.20 -27 lan ing mangsa paceklik iya bakal kawaregan. 20 Balik wong duraka mesthi bakal padha tumpes lan satrune Sang Yehuwah bakal padha sirna kaya kaendahane suket ing pangonan; padha sirna, padha sirna kayadene kukus. 21 Wong duraka utang, nanging ora nyaur, balik wong mursid iku ambek welasan lan dhemen weweh. 22 Wong kang binerkahan ing Pangeran iku padha oleh warisan bumi, nanging kang kena ing laknate iku padha ditumpes. 23 Jangkahe wong dikukuhake dening Pangeran Yehuwah, anggere lakune wong mau dadi keparenge Pangeran; 24 samangsa tiba ora nganti gumuling, amarga Pangeran Yehuwah nyepengi tangane. 25 Wiwit aku isih enom nganti saiki wis tuwa, aku durung tau nyumurupi wong mursid kategakake, utawa anak-putune padha luru-luru pangan; 26 saben dina nandukake kawelasan lan ngutangi, sarta anak-putune padha dadi berkah. 27 Ngedohana marang piala sarta nglakonana kabecikan, 85
JABUR 37.28 -35 temah pamanggonmu lestari ing salawas-lawase; 28 amarga Sang Yehuwah nresnani kaadilan, lan ora bakal negakake marang para kang kinasihan. Malah padha direksa ing salawase, nanging para turune wong duraka padha ditumpes. 29 Para wong mursid padha oleh warisan bumi lan tansah manggon ing kono. 30 Cangkeme wong mursid iku medharake kawicaksanan, sarta ilate ngucapake kaadilan. 31 Angger-anggering Allahe ana ing batine, lakune ora sleyoran. 32 Wong duraka ndingkik marang wong mursid ngarah patine; 33 nanging ora diulungake dening Sang Yehuwah marang ing tangane, Panjenengane ora bakal kendel bae samangsa dheweke diadili kaanggep duraka. 34 Padha nganti-antia marang Pangeran Yehuwah, sarta lumakua ing margine, satemah kowe banjur kaangkat supaya oleh warisan bumi, sarta kowe bakal padha ndeleng para wong duraka tinumpes. 35 Aku weruh sawijining wong duraka kang agung-gumunggung; kang mekar kaya wit eres ing Libanon. 86
JABUR 37.36 -38.1 36 Nalika aku liwat, kok wus ora ana; dakgoleki nanging ora ketemu. 37 Mara titenana mungguh wong mursid, lan delengen wong kang temen, awit wong kang ambek rukun iku kaanane bakal nyenengake ing tembe burine; 38 balik wong mursal padha tinumpes bebarengan, sarta para wong duraka pangarep-arepe ing tembe bakal kasirnakake. 39 Para wong mursid iku dipitulungi dening Sang Yehuwah; Panjenengane kang dadi pangayomane ing mangsa karubedan; 40 bakal padha dipitulungi dening Sang Yehuwah sarta diluwari, padha diuwalake saka ing tangane para wong duraka lan dislametake, awit padha ngungsi marang ing Panjenengane. MASMUR 38 Pandonga ing sajrone lara 38:1-22 (38:1-23) 38 1 Masmur anggitane Prabu Dawud nalika nyaosake kurban pengetan. (38-2) Dhuh Yehuwah, kawula mugi sampun ngantos kaukum salebeting bebendu Paduka, sarta kawula sampun ngantos karangket ing salebeting bramantya Paduka; 87
JABUR 38.2 - 10 2 (38-3) amargi kawula ketaman ing panah Paduka, asta Paduka sampun ndhawahi kawula. 3 (38-4) Daging kawula boten wonten ingkang saras margi saking bebendu Paduka, balung kawula boten wonten ingkang wilujeng margi saking dosa kawula; 4 (38-5) amargi piawon kawula sampun tumempuh dhateng ing sirah kawula sadayanipun punika kados momotan ingkang langkung dening awrat saha kawraten tumrap kawula. 5 (38-6) Koreng kawula mambet boten eca, ngemu nanah margi saking bodho kawula. 6 (38-7) Kawula ngantos wungkuk, ngantos mbengkeluk sanget; sadinten muput anggen kawula lumampah sarwi mangangge bagor. 7 (38-8) Bangkekan kawula kebak tatu, saha daging kawula boten wonten ingkang wetah; 8 (38-9) kawula nglempuruk, katelasan kakiyatan, kawula asesambat amargi manah kawula trataban. 9 (38-10) Dhuh Pangeran, Paduka nguningani sadaya pepenginan kawula, sarta boten kesamaran menggah pasambat kawula. 10 (38-11) Manah kawula trataban, kakiyatan kawula telas, 88
JABUR 38.11 -18 saha mripat kawula koncatan sunaripun. 11 (38-12) Mitra saha tetepangan kawula sami sumingkir, margi saking memala kawula, saha sanak-sadherek kawula sami nebih. 12 (38-13) Tiyang ingkang ngarah nyawa kawula sami masang kala-jiret, ingkang murih cilaka kawula sami ngrantam badhe ngrisak kawula, saha saben dinten ngrancang paekan. 13 (38-14) Nanging kawula kados tiyang budheg, boten mireng, lan kados tiyang bisu, ingkang boten mbikak cangkemipun. 14 (38-15) Malah kados tiyang ingkang boten mireng, lan cangkemipun boten saged mabeni. 15 (38-16) Dene Paduka ingkang kawula ajeng-ajeng, dhuh Yehuwah; Paduka ingkang badhe maringi wangsulan, dhuh Pangeran Allah kawula. 16 (38-17) Gagasan kawula makaten: "Anggeripun tiyang punika sampun ngantos bingah-bingah margi saking kawula, sampun ngantos gumunggung manawi suku kawula gloyoran!" 17 (38-18) Awit kawula badhe dhawah jalaran kasandhung, saha kawula tansah karidhu ing sakit. 18 (38-19) Dene kawula ngakeni kalepatan kawula, 89
JABUR 38.19 -39.2 kawula melang-melang margi saking dosa kawula. 19 (38-20) Mengsah kawula kathah sanget, tuwin kathah tiyang ingkang sengit dhumateng kawula tanpa sabab; 20 (38-21) tiyang ingkang males awon dhateng kasaenan kawula, sami nglawan kawula, amargi kawula ngudi dhateng kasaenan. 21 (38-22) Dhuh Yehuwah Allah kawula, Paduka mugi sampun negakaken kawula, sampun nebihi kawula. 22 (38-23) Mugi enggala mitulungi kawula, dhuh Pangeran, Pamarta kawula! MASMUR 39 Pandonga nyuwun pitulungan 39:1-13 (39:1-14) 39 1 Kanggo lurah pasindhen, kanggo Yedutun. Masmur anggitane Prabu Dawud. (39-2) Gagasanku mangkene: "Aku dak ngati-ati, supaya aku aja nganti nglakoni dosa kalawan ilatku, cangkemku dakjaga kalawan dakbrangus, sajrone wong duraka isih ana ing ngarepku." 2 (39-3) Aku mbisu, aku meneng, aku mbisu, aku adoh karo bab kang becik, 90
JABUR 39.3 - 8 nanging prihatinku saya banget. 3 (39-4) Atiku panas ana ing jeroku, murub kaya geni nalika aku sesambat; aku munjuk kalawan ilatku: 4 (39-5) "Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa paring sumerep bab ngajal kawula, punapadene bab watesing umur kawula, supados kawula mangretos bilih kawula punika boten langgeng! 5 (39-6) Lah dangunipun umur kawula punika sampun Paduka temtokaken namung sawatawis tebah; saha gesang kawula punika kados barang ingkang kothong wonten ing ngarsa Paduka, pancen saben tiyang punika namung satunggaling bab ingkang tanpa gina. (Selah) 6 (39-7) Manungsa punika namung kadosdene wewayangan ingkang langkung, namung usreg kemawon bab barang ingkang tanpa paedah, nandho-nandho nanging boten sumerep sinten ingkang badhe ngrakup. 7 (39-8) Dados sapunika ingkang kula ajeng-ajeng punika punapa, dhuh Gusti? Namung Paduka kemawon ingkang kawula ajab. 8 (39-9) Paduka mugi karsaa ngluwari kawula saking sakathahing kalepatan, kawula sampun ngantos dados cecampahanipun tiyang gemblung. 91
JABUR 39.9 - 13 9 (39-10) Kawula mingkem, boten mbikak cangkem kawula, amargi Paduka piyambak ingkang tumindak. 10 (39-11) Paduka mugi karsaa nyingkiraken panyiksa Paduka saking kawula, kawula remuk-rempu margi saking panggebag Paduka. 11 (39-12) Paduka ngrangket tiyang mawi paukuman, jalaran lepat; kaendahanipun Paduka lebur kadosdene renget, pancen saben tiyang punika namung bab ingkang tanpa gina. (Selah) 12 (39-13) Dhuh Yehuwah mugi karsaa miyarsakaken pandonga kawula, saha nilingna ing pasambat kawula, tetesing eluh kawula sampun Paduka kendelaken kemawon, amargi kawula punika mondhok wonten ing ngarsa Paduka, tiyang neneka kadosdene leluhur kawula sadaya. 13 (39-14) Paduka mugi mengkeraken kawula, supados kawula saged bingar, saderengipun kawula kesah sarta boten wonten ing malih." 92
JABUR 40.1 - 5 MASMUR 40 Panuwun lan pandonga 40:1-17 (40:1-18) 40 1 Kanggo lurah pasindhen. Masmur anggitane Prabu Dawud. (40-2) Aku nganti-anti banget marang Sang Yehuwah, nuli iya diuningani, sarta pasambatku dipiyarsakake. 2 (40-3) Aku dientasake saka luwenging bilai, lan saka ing bladhering rawa, sikilku banjur didegake ana ing parang, jangkahku dikukuhake. 3 (40-4) Apadene cangkemku diparingi kidung anyar, kidung pamuji marang Allah kita, akeh wong kang padha weruh, temahan wedi, lan banjur kumandel marang Pangeran Yehuwah. 4 (40-5) Rahayu wong, kang padha kumandel marang Pangeran Yehuwah, kang ora tumolih marang wong kang padha kumlungkung, lan marang wong kang nyimpang marang ing pambekan cidra. 5 (40-6) Dhuh Yehuwah Allah kawula, sampun kathah ingkang Paduka tindakaken, 93
JABUR 40.6 - 10 pakaryan Paduka ingkang elok saha karsa Paduka tumrap kawula sadaya, boten wonten ingkang saged kajejeraken kaliyan Paduka. Kaelokan Paduka badhe kawula cariyosaken saha kawula ucapaken, nanging manawi kaetang kakathahen sanget cacahipun. 6 (40-7) Paduka boten karenan dhateng kurban sembelehan saha kurban dhaharan. Paduka sampun mbikak kuping kawula, Paduka boten mundhut kurban obaran tuwin kurban pangruwating dosa. 7 (40-8) Kula lajeng munjuk: "Lah punika kawula sowan; ing gulunganing kitab sampun wonten seratipun ingkang magepokan kaliyan kawula; 8 (40-9) dhuh Allah kawula, kawula remen nglampahi karsa Paduka; sarta angger-angger Paduka wonten ing batos kawula." 9 (40-10) Kawula martosaken kaleresan wonten ing pasamuwanipun tiyang kathah; malah kawula boten mekak lambe kawula, dhuh Yehuwah, Paduka ingkang ugi mirsa. 10 (40-11) Kaadilan boten kawula sidhem wonten ing manah kawula, kasetyan Paduka saha kawilujengan ingkang saking Paduka kawula rembag, katresnan saha kaleresan Paduka boten kawula sidhem 94
JABUR 40.11 -16 wonten ing pasamuwanipun tiyang kathah. 11 (40-12) Dhuh Yehuwah, Paduka mugi sampun ngantos mekak sih-kadarman Paduka saking kawula, kawula mugi tansah kareksaa ing katresnan saha kaleresan Paduka! 12 (40-13) Amargi bebaya ngepang kawula ngantos boten kenging kaetang kathahipun. Kawula sampun ketututan ing duraka kawula, ngantos kawula boten tahan ningali; cacahipun nglangkungi cacahipun rambutipun sirah kawula, temah manah kawula pasrah. 13 (40-14) Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa ngluwari kawula; dhuh Yehuwah, mugi enggal karsaa paring pitulungan dhumateng kawula! 14 (40-15) Sadaya tiyang ingkang ngangkah dhateng nyawa kawula, mugi sami nandhanga wirang tuwin isin; ingkang ngudi bilai kawula, mugi sami mundur sarta nandhanga wirang! 15 (40-16) Tiyang ingkang mungel: "Sokur, sokur!" dhateng kawula, punika mugi kabungkema cangkemipun margi wirang. 16 (40-17) Tiyang ingkang ngupadosi Paduka, mugi sami bingah-bingah sarta suka-suka margi saking Paduka; ingkang remen dhateng kawilujengan ingkang saking Paduka, 95
JABUR 40.17 -41.3 tetepa ngucap makaten: "Pangeran Yehuwah, linuhurna!" 17 (40-18) Kawula punika sangsara lan mlarat, nanging Pangeran nggalih dhateng kawula, Paduka ingkang mitulungi tuwin ngluwari kawula, dhuh Allah kawula, mugi sampun ngantos rendhet! MASMUR 41 Pandonga nyuwun kawarasan 41:1-13 (41:1-14) 41 1 Kanggo lurah pasindhen. Masmur anggitane Prabu Dawud. (41-2) Rahayu wong kang nggatekake marang wong kang ringkih! Wong iku bakal dipitulungi Sang Yehuwah ing wektu nandhang sangsara. 2 (41-3) Pangeran Yehuwah bakal ngayomi lan ngopeni nyawane, temah kasebut wong begja ana ing bumi; Paduka boten badhe marengaken piyambakipun dipun angge dolanan dening mengsahipun! 3 (41-4) Manawa kecandhak ing lelara, dibiyantu dening Sang Yehuwah ana ing paturone, Paduka sarasaken babar pisan sesakitipun wonten ing patilemanipun. 96
JABUR 41.4 - 11 4 (41-5) Mungguh aku, aturku mangkene: "Dhuh Yehuwah kawula mugi Paduka welasi, kawula mugi Paduka sarasaken, amargi anggen kawula damel dosa punika dhumateng Paduka." 5 (41-6) Satruku padha nyatur aku ala: "Besuk kapan matine wong iku, sarta sirnane jenenge?" 6 (41-7) Wong kang tilik aku, rembuge goroh: atine kebak piala, bareng metu iku diwartak-wartakake. 7 (41-8) Sakehing wong kang sengit marang aku padha bisik-bisik bab aku, padha ngrantam piala marang aku: 8 (41-9) "Wong iku wis kecandhak ing lelara kang mbebayani, anggone ngleleh ora bakal bisa tangi maneh." 9 (41-10) Dalah mitraku kang dakpracaya, kang kembul mangan karo aku, iku uga ngethungake tungkake marang aku. 10 (41-11) Nanging Paduka dhuh Yehuwah, mugi karsaa melasi kawula saha njejegaken kawula, kawula lajeng badhe males dhateng tiyang-tiyang punika. 11 (41-12) Margi saking makaten kawula sumerep, bilih Paduka karenan dhumateng kawula, 97
JABUR 41.12 -42.3 punika manawi kawula boten dados margining satru kawula lajeng asurak-surak. 12 (41-13) Wondene menggah ing kawula, Paduka ngekahaken kawula margi saking temen kawula, sarta Paduka jejegaken wonten ing ngarsa Paduka ing salami-laminipun. 13 (41-14) Pinujia Pangeran Yehuwah, Allahe Israel, wiwit ing kalanggengan tumeka ing kalanggengan! Amin, Amin. Jilid II: MASMUR 42--72 Kangen marang Gusti Allah 42:1--43:5 42 1 Kanggo lurah pasindhen. Kidung piwulang anggitane bani Korakh. (42-2) Kados pangorongipun sangsam dhateng toyaning lepen, inggih makaten kangening nyawa kawula dhumateng Paduka, dhuh Allah. 2 (42-3) Nyawaku ngorong marang Allah, marang Allah kang gesang, besuk kapan anggonku diparengake sowan ndeleng Gusti Allah? 3 (42-4) Luhku kang dakpangan rina lan wengi 98
JABUR 42.4 - 7 awit sadina muput aku dicalathoni ing wong mangkene: "Allahmu ana ing ngendi?" 4 (42-5) Iki bakal dakeling-eling, sajrone nyawaku sedhih lan lesu: sarehne wonge akeh banget kapriye bisaku maju ndhisiki wong-wong iku menyang ing padalemaning Allah kalawan surak-surak lan ngrepekake kidung panuwun, ana ing karameaning wong-wong kang padha nganakake pahargyan. 5 (42-6) Dhuh nyawaku, yagene kok tumungkul, lan ngolang-ngaling ana ing jeroku? Ngarep-arepa marang Allah, awit Panjenengane bakal dakpuji, Panjenengane kang dadi Pitulunganku lan Allahku! 6 (42-7) Nyawa kawula tumungkul wonten ing nglebet kawula, mila kawula lajeng kengetan dhumateng Paduka, saking ing pasitening benawi Yarden lan ing pareden Hermon, saking ing redi Mizar. 7 (42-8) Samodra agung nguwuh-uwuh dhateng sami samodra agung, sareng kaliyan kumrasaking grojogan Paduka; kawula karoban ing sakathahing ombak saha alun Paduka. 99
JABUR 42.8 - 43.1 8 (42-9) Ing wayah rina Pangeran Yehuwah ndhawuhake sih-kadarman, sarta ing wayah bengi aku ngrepekake kekidungan, pandonga marang Gusti Allahing uripku. 9 (42-10) Unjukku marang Allah peparangku mangkene: "Punapaa dene Paduka boten ngengeti kawula? Punapaa dene kawula kedah gesang kalayan mangangge bagor margi saking panganiayanipun satru?" 10 (42-11) Tiyang ingkang nenacad kawula punika, kados nuwek-nuweka balung kawula, sadinten muput tansah wicanten dhateng kawula makaten: "Allahmu ana ing ngendi?" 11 (42-12) Dhuh nyawaku, yagene kok tumungkul? Yagene kok ngolang-ngaling ana ing jeroku? Ngarep-arepa marang Gusti Allah! Awit Panjenengane dakpuji maneh, Panjenengane kang dadi Pitulunganku lan Allahku! MASMUR 43 43 1 Dhuh Allah, Paduka mugi paring adil dhumateng kawula, karsaa nindakaken prakawis kawula, 100
JABUR 43.2 - 5 ingkang tumuju dhateng bangsa ingkang boten saleh! Mugi karsaa nguwalaken kawula saking tiyang ingkang ambek cidra lan culika! 2 Awit Paduka punika Allah ingkang dados pangungsen kawula. Punapaa dene kawula kok Paduka sebrataken? Punapaa dene kawula kedah gesang kalayan mangangge bagor, margi saking panganiayanipun satru? 3 Paduka mugi maringi pepadhang saha kasetyan Paduka, sageda nuntun kawula dhateng redi Paduka ingkang suci, sarta dhateng ing padaleman Paduka. 4 Supados kawula sageda lumebet dhateng ing ngajengipun misbyah Paduka, sowan dhateng ing ngarsanipun Gusti Allah ingkang paring suka bingah dhateng kawula, saha memuji binarung swaraning clempung, dhuh Allah, Allah kawula! 5 Heh nyawaku, yagene kowe kok tumungkul? Yagene kok ngolang-ngaling ana ing jeroku? Ngarep-arepa marang Gusti Allah, awit Panjenengane dakpuji maneh, Panjenengane kang dadi Pitulunganku lan Allahku! 101
JABUR 44.1 - 4 MASMUR 44 Pasambate bangsa kang katindhes 44:1-26 (44:1-27) 44 1 Kanggo lurah pasindhen. Saka bani Korakh. Kidung piwulang. (44-2) Dhuh Allah, kawula sampun mireng piyambak, saking para leluhur kawula ingkang sami nyariyosi kawula, bab pakaryan ingkang sampun Paduka tindakaken kala jamanipun, inggih kala jaman kina. 2 (44-3) Bangsa sanes sampun sami Paduka tundhung piyambak kalayan asta Paduka, nanging para leluhur sami Paduka tanem, suku-suku bangsa sami Paduka damel sangsara, nanging para leluhur sami paduka dadosaken tangkar-tumangkar. 3 (44-4) Amargi boten sarana pedhang anggenipun sami ngejegi nagari, sanes tanganipun ingkang murugaken unggul, nanging asta Paduka tengen, bau Paduka saha cahyaning wadana Paduka, sabab sami damel rena Paduka. 4 (44-5) Inggih Paduka piyambak punika ingkang jumeneng dados Raja saha Allah kawula, 102
JABUR 44.5 - 11 ingkang ndhawuhaken kaunggulanipun Yakub. 5 (44-6) Kanthi pitulungan Paduka kawula saged ngrebahaken mengsah, sarta margi saking asma Paduka kawula saged ngiles-iles para tiyang ingkang nglawan kawula. 6 (44-7) Amargi sanes panah kawula ingkang kawula andelaken, sanes pedhang kawula ingkang murugaken unggul, 7 (44-8) nanging Paduka ingkang paring kaunggulan dhumateng kawula samangsa kawula nglawan mengsah, saha Paduka ingkang mirangaken tetiyang ingkang sami nyengiti kawula. 8 (44-9) Awit saking Gusti Allah kawula sadinten muput sami ngrepekaken kidung pamuji, sarta asma Paduka sami kawula puji ing salaminipun. (Selah) 9 (44-10) Nanging sapunika kawula sami Paduka kipataken sarta Paduka kendel kemawon, kawula sami kawirangan. Paduka boten miyos ngirid lampahing wadya-bala kawula. 10 (44-11) Paduka damel mundur kawula saking ngajenganing mengsah kawula lan tiyang ingkang sami nyengiti kawula sami njejarah. 11 (44-12) Kawula sami Paduka ulungaken kadosdene menda sembelehan, 103
JABUR 44.12 -18 saha kawula sami Paduka sebar wonten ing antawisipun para bangsa. 12 (44-13) Umat Paduka Paduka sade kanthi lelahanan sarta boten mundhut bathi saking pepajenganipun. 13 (44-14) Kawula sami Paduka dadosaken cacadan tumrap ing tangga-tepalih kawula, kadamel gegujengan saha dipun wirang- wirangaken dening tiyang-tiyang ing sakiwa-tengen kawula. 14 (44-15) Kawula Paduka dadosaken pocapan wonten ing antawisipun para bangsa, tuwin jalaranipun para suku bangsa sami gedheg-gedheg. 15 (44-16) Sadinten muput kanisthan kawula wonten ing ngajeng kawula, sarta rai kawula kasasaban ing kawirangan, 16 (44-17) awit saking tembung- tembungipun tiyang ingkang nenacad saha nyenyamah, wonten ing ngajenging mengsah saha tiyang ingkang ambek remen males awon. 17 (44-18) Sadaya wau sampun dhumawah ing badan kawula, nanging kawula boten kesupen dhumateng Paduka, inggih boten cidra dhumateng prasetya Paduka. 18 (44-19) Manah kawula sami boten mbangkang, 104
JABUR 44.19 -25 saha lampah kawula sami boten nyleweng saking margi Paduka, 19 (44-20) sanadyan Paduka sampun ngremuk kawula wonten ing tengahipun segawon ajag, saha Paduka nglimputi kawula kalayan pepeteng. 20 (44-21) Saupami kawula sami kesupen dhateng asmanipun Gusti Allah kawula, lan ngegaraken tangan kawula dhumateng allah sanesipun, 21 (44-22) punapa Gusti Allah boten badhe nitipriksa ingkang kados makaten punika? Amargi Pangeran rak boten kesamaran wewadosing manah? 22 (44-23) Saestu, awit saking Paduka kawula sami wonten ing salebeting bebaya pejah ing saben dintenipun, saha kasamekaken kaliyan menda sembelehan. 23 (44-24) Dhuh Gusti, mugi Paduka karsaa wungu, punapaa dene Paduka sare? Mugi Paduka karsaa wungu, sampun ngantos tansah ngipataken kawula. 24 (44-25) Punapadene Paduka nasabi wadana Paduka, saha boten enget dhateng anggen kawula sami katindhes sarta kasiya-siya? 25 (44-26) Dene nyawa kawula tumungkul ing lebu, badan kawula kelet ing siti. 105
JABUR 44.26 -45.4 26 (44-27) Mugi Paduka karsaa jumeneng mitulungi kawula sadaya, sarta karsaa ngluwari kawula awit saking sih-piwelas Paduka. MASMUR 45 Kidungan nalika palakramaning ratu 45:1-17 (45:1-18) 45 1 Kanggo lurah pasindhen. Miturut lagu: Kembang bakung. Saka bani Korakh. Kidung piwulang: kidung katresnan. (45-2) Atiku ngluberake tembung kang ngresepake, aku arep ngunjukake kekidunganku marang Sang Prabu; ilatku iku dadi pene juru-tulis kang wasis. 2 (45-3) Panjenengan dalem punika ingkang bagus piyambak wonten ing antawising sakathahing para anakipun manungsa, lathi dalem kesokan ing kamirahan, pramila panjenengan dalem sampun dipun berkahi dening Gusti Allah ing salami-laminipun. 3 (45-4) Dhuh Sang Prawira, pedhang dalem panjenengan dalem sengkelit, ing salebeting kaluhuran saha kamulyan dalem! 4 (45-5) Ing salebeting kamulyan dalem punika kawula aturi majeng dhemi kaleresan, 106
JABUR 45.5 - 9 peri kamanungsan saha kaadilan! Asta dalem tengen supados ngunjukna piwulang dhumateng panjenengan dalem bab pandamel ingkang ngedab-edabi! 5 (45-6) Jemparing dalem sami landhep- landhep nembus manahipun para mengsahipun Sang Prabu, para bangsa sami sumungkem ing ngandhapipun sampeyan dalem. 6 (45-7) Dhampar punika kagunganipun Gusti Allah, kangge ing salajengipun saha salaminipun, jungkatipun kaprabon dalem punika jungkating kaleresan. 7 (45-8) Panjenengan dalem resep dhateng kaadilan saha gething dhateng duraka; mila Gusti Allah, Allah paduka sampun njebadi panjenengan dalem kalayan lisah minangka tandhaning kabingahan nglangkungi para mitra golongan dalem. 8 (45-9) Busana dalem sadaya ngganda blendok mur, kajeng garu tuwin cendhana, saking kadhaton gadhing swaraning clempung damel renaning pangalih dalem; 9 (45-10) para putrining ratu sami kagolong kaliyan para kekasih dalem, Sang Prameswari jumeneng wonten ing tengen dalem, ngagem busana kencana saking Ofir. 107
JABUR 45.10 -16 10 (45-11) Dhuh Sang Putri, panjenengan dalem kawula aturi mirsani, mugi karsaa nilingaken talingan dalem, sampun ngengeti dhateng bangsa dalem sarta sadaya isining padalemanipun rama dalem! 11 (45-12) Sang Prabu supados kasengsem margi saking endahing sarira dalem, awit punika gusti dalem! Kawula aturi nyembah wonten ing ngarsanipun. 12 (45-13) Putri ing Tirus marak mbekta pisungsung; para tiyang sugih ing antawisipun rakyat sami sowan badhe ngasih-asih dhumateng panjenengan dalem. 13 (45-14) Putrine Sang Prabu iku dadi kaendahan ana ing njero, busanane sinulaman benang mas. 14 (45-15) Anggone kasowanake marang ngarsane Sang Prabu ngagem busana sulaman manca warna, kadherekake dening para kenya mitrane, yaiku para kang padha katimbalan kagem panjenengane. 15 (45-16) Iku padha kasowanake kalawan suka-suka lan asurak-surak, padha lumebu ing kadhatone Sang Prabu. 16 (45-17) Para putra dalem prayoginipun sami nggentosana para leluhur dalem, tuwin sami panjenengan dalem wisudha dados pangageng wonten ing salumahing bumi. 108
JABUR 45.17 -46.5 17 (45-18) Kawula sami badhe nyuwuraken asma dalem ngantos turun-tumurun, mila sakathahipun bangsa sami badhe memuji dhumateng panjenengan dalem ing salajengipun saha ing salaminipun. MASMUR 46 Gusti Allah iku kutha beteng kita 46:1-11 (46:1-12) 46 1 Kanggo lurah pasindhen. Saka bani Korakh. Lagune: Alamot. Kidungan. (46-2) Gusti Allah iku dadi papan pangayoman lan karosan kita, nyata banget kang mitulungi sajroning karubedan. 2 (46-3) Mulane kita ora bakal miris, sanadyan bumi ngantia ngalih panggona, tuwin gunung-gunung padha gonjing ana ing telenging segara; 3 (46-4) sanadyan gumuruh sarta banyune munthuk, sarta sanadyan gunung padha horeg marga saka molak-maliking alun. (Selah) 4 (46-5) Ana bengawan kang iline mbungahake kuthaning Allah, padalemane Kang Mahaluhur. 5 (46-6) Gusti Allah ana ing kono, mula ora bakal gonjang-ganjing, 109
JABUR 46.6 - 11 sarta bakal dipitulungi dening Gusti Allah ing wayah bangun esuk. 6 (46-7) Para bangsa padha geger, sakehing karajan padha gonjing, Panjenengane ngedalake swarane, bumi temah ajur mumur. 7 (46-8) Pangeran Yehuwah Gustining kang sarwa dumadi nunggil karo kita, Allahe Rama Yakub iku dadi beteng kita. (Selah) 8 (46-9) Mara padha lungaa, sawangen pakaryane Sang Yehuwah, kang nuwuhake tetumpesan ana ing bumi, 9 (46-10) kang ngendhakake peperangan nganti tumeka ing pungkasaning bumi, kang mutung gandhewa sarta mapakake tumbak, kang ngobongi kareta perang kalawan geni. 10 (46-11) "Menenga lan ngretia, manawa Ingsun iku Allah! Ingsun kaluhurake ana ing tengahing para bangsa, linuhurake ana ing bumi!" 11 (46-12) Pangeran Yehuwah Gustining kang sarwa dumadi nunggil karo kita, Allahe Rama Yakub iku beteng kita. (Selah) 110
JABUR 47.1 - 6 MASMUR 47 Gusti Allah, Ratuning salumahing bumi 47:1-9 (47:1-10) 47 1 Kanggo lurah pasindhen. Saka bani Korakh. Masmur. (47-2) He para bangsa kabeh, padha keplok-keploka, padha methuka Gusti Allah kalawan surak-surak! 2 (47-3) Awit Pangeran Yehuwah Kang Mahaluhur iku nggegirisi, sarta jumeneng Ratu Agung ana ing salumahing bumi. 3 (47-4) Para bangsa padha ditelukake marang kita, sarta para suku bangsa padha disorake ana ing tlapakan kita. 4 (47-5) Kita padha kapilihake tanah-pusaka kita, kang digung-gungake dening Rama Yakub, kekasihe. (Selah) 5 (47-6) Gusti Allah wus sumengka ingiring ing surak rame, iya Sang Yehuwah iku sumengka kalawan kairing ing swaraning kalasangka. 6 (47-7) Gusti Allah padha saosana kekidungan masmur, padha saosana kekidungan masmur. padha ngidunga masmur kagem ratu kita, padha ngidunga masmur! 111
JABUR 47.7 - 48.3 7 (47-8) Amarga Gusti Allah iku Ratu ing salumahing bumi, padha ngidunga masmur, kidung piwulang! 8 (47-9) Gusti Allah iku ngratoni para bangsa, sarta lenggah ing dhampare kang suci. 9 (47-10) Para panggedhening bangsa- bangsa padha ngumpul, kang padha dadi umate Allahe Rama Abraham. Sabab tameng-tamenging bumi iku kagungane Gusti Allah, Panjenengane iku banget anggone kaluhurake. MASMUR 48 Sion, kuthane Gusti Allah 48:1-14 (48:1-15) 48 1 Kidungan. Masmur anggitane bani Korakh. (48-2) Pangeran Yehuwah iku Mahaagung lan luwih dening pinuji-puji ana ing kuthane Gusti Allah kita! 2 (48-3) Gununge kang suci, kang munggul endah, iku minangka kasenenganing sajagad rat; gunung Sion iku prenahe adoh ing sisih lor, kuthane Sang Nata Agung. 3 (48-4) Ana ing kadhaton-kadhatone Gusti Allah nedahake manawa Panjenengane iku dadi beteng. 112
JABUR 48.4 - 11 4 (48-5) Amarga awasna, para raja padha ngumpul, sarta padha bebarengan mangsah nempuh; 5 (48-6) bareng padha ndeleng marang kutha iku padha kaebatan; kaget, banjur padha mlayu sarsaran. 6 (48-7) Dumadakan padha geter ana ing kono, padha lara kaya wong wadon kang nglarani arep duwe anak. 7 (48-8) Paduka ngremuki baita-baita Tarsis, kaliyan prahara saking wetan. 8 (48-9) Kayadene pangrungu kita, iya kaya mangkono pandeleng kita, ana ing kuthaning Yehuwah, Gustine sarwa tumitah, ing kuthaning Allah kita; Gusti Allah kang nyantosakake iku langgeng ing salawase. (Selah) 9 (48-10) Dhuh Allah, wonten ing padaleman Paduka, kawula sami ngenget-enget dhateng sih-kadarman Paduka. 10 (48-11) Dhuh Allah, kadosdene asma Paduka, makaten ugi misuwur Paduka, ngantos dumugi ing pungkasaning bumi, asta tengen Paduka kebak kaadilan. 11 (48-12) Redi Sion kajengipun abingah- bingah; para putrinipun Yahuda kajengipun asurak-surak margi saking paukuman Paduka! 113
JABUR 48.12 -49.4 12 (48-13) Padha lumakua ngubengi Sion, padha ngubengana sakempute, etungen menarane, 13 (48-14) tamatna balowartine, dlajahana kraton-kratone, supaya kowe padha bisa nyaritakake marang anak-putu. 14 (48-15) Sanyatane iki Gusti Allah, iya Panjenengane iku Allah kita ing sabanjure lan ing salawase! Iya Panjenengane iku kang nuntun kita. MASMUR 49 Kabegjan kang tanpa guna 49:1-20 (49:1-21) 49 1 Kanggo lurah pasindhen. Saka bani Korakh. Masmur. (49-2) He sakehing para bangsa, padha ngrungokna, he sakehing wong ing donya, padha nilingna; 2 (49-3) para wong cilik lan wong gedhe, para wong sugih lan wong mlarat sakabehe! 3 (49-4) Cangkemku bakal nglairake kawicaksanan, kang dipikir-pikir dening atiku iku pangreten. 4 (49-5) Aku bakal nilingake marang bebasan, 114
JABUR 49.5 - 12 tuwin bakal ngandharake paribasanku kalawan ngunekake clempung! 5 (49-6) Yagene kok aku nganti wedi marang dinaning karubedan, rikala aku kinepung ing pialane wong kang padha ngoyak-oyak aku, 6 (49-7) wong-wong kang padha ngendel- endelake raja-branane, lan umuk marga saka kehing bandhane? 7 (49-8) Ora ana wong siji-sijia bae kang bisa ngluwari awake dhewe, utawa ngaturi tebusan marang Gusti Allah minangka liruning nyawane. 8 (49-9) Amarga kelarangen regane pangluwaraning nyawane, lan ora nyukupi ing salawase, 9 (49-10) supaya lestari urip ing sateruse, lan ora ndeleng luwanganing kuburan. 10 (49-11) Sanyatane, bakal kinawruhan: para wong kang wicaksana padha mati, para wong bodho lan tanpa budi padha mati bareng, lan bandhane ditinggalake marang wong liya. 11 (49-12) Kubure iku dadi omahe ing salawase, dienggoni nganti turun-tumurun, pategalan-pategalan dianggep dadi duweke. 12 (49-13) Nanging wong iku gedhea kaluhurane, iya ora lestari uripe, mung padha kaya kewan kang dipateni. 115
116 JABUR 49.13 -19 13 (49-14) Kaya mangkono iku kaanane wong kang ngendelake awake dhewe, sarta patine wong kang seneng marang tembunge dhewe. (Selah) 14 (49-15) Kaya wedhus anggone padha lumebu marang ing jagading wong mati, pati kang dadi pangone; padha terus tumurun marang ing kuburan, awake ajur mumur, jagading wong mati kang dadi papan padunungane. 15 (49-16) Nanging nyawaku bakal diluwari dening Gusti Allah, saka ing cengkeremaning jagade wong mati, amarga Panjenengane bakal mundhut aku. (Selah) 16 (49-17) Aja sumelang, manawa ana wong sangsaya sugih, sarta sangsaya wuwuh kamuktene ana ing omahe, 17 (49-18) amarga rikala matine kabeh iku ora bakal digawa, kamuktene ora bakal ngetutake dheweke. 18 (49-19) Sanadyan sajroning uripe ngarani awake dhewe iku begja, lan dialem dening wong marga anggone mbeciki awake dhewe, 19 (49-20) ewadene bakal padha marani para leluhure, kang ora bakal ndeleng pepadang ing sateruse.
JABUR 49.20 -50.6 20 (49-21) Manungsa kang kadunungan kamulyan akeh, manawa ora duwe kawruh, iku kena dipadhakake kewan kang disembeleh. MASMUR 50 Pangabekti kang sejati 50:1-23 50 1 Masmur anggitane Asaf. Kang Mahakawasa, yaiku Pangeran Yehuwah, ngandika sarta nimbali marang bumi, saka prenah pletheking surya tutug prenahe surupe. 2 Saka ing Sion, sampurnaning kaendahan, Gusti Allah miyos ngagem kamulyan. 3 Allah kita bakal rawuh lan ora kendel bae, ing ngarsane ana geni kang memangsa, ingayap ing prahara kang nggegirisi. 4 Panjenengane nguwuh marang langit ing dhuwur, lan marang bumi prelu ngadili marang umate: 5 "Para kekasihingSun padha kumpulna ana ing ngarsaningSun, kang padha gawe prajanjian kalawan Ingsun mawa saos kurban sembelehan!" 6 Nuli langit mratelakake kaadilane, amarga Gusti Allah piyambak iku kang jumeneng Hakim. (Selah) 117
JABUR 50.7 - 15 7 "He umatingSun, padha ngrungokna, Ingsun karsa ngandika, he Israel, Ingsun ndhawuhake paseksen marang sira, Ingsun iki Allah, Allahira! 8 Ingsun ora melehake sira marga saka kurbanira, amarga kurbanira obaran rak tansah ana ing ngarsaningSun? 9 Ingsun ora susah mundhut sapi saka ing omahira utawa wedhus lanang saka ing kandhangira, 10 amarga sarupaning kewan ing alas iku kagunganingSun, samono uga sato-kewan ewon kang ana ing gunung. 11 Sakehing manuk ing awang-awang Ingsun wanuh, lan apa kang kumelip ana ing ara-ara iku Sunwengku. 12 Manawa Ingsun kerapan, ora usah ngandika marang sira, amarga jagad saisine kabeh iku kagunganingSun. 13 Apa Ingsun dhahar daginge sapi lanang, utawa ngunjuk getihing wedhus lanang? 14 Ngaturna panuwun minangka kurban marang Gusti Allah, lan luwarana nadarmu marang Kang Mahaluhur! 15 Ing dina karubedan sira padha nyebuta marang Ingsun, 118
JABUR 50.16 -23 nuli Ingsun bakal mitulungi sira lan sira bakal ngluhurake Ingsun." (Selah) 16 Balik marang wong duraka Gusti Allah ngandika mangkene: "Sira kok kumawani niti-priksa pranataningSun, lan cangkemira kok ngrasani prajanjianingSun, 17 mangka sira gething marang pameleh, sarta nyingkur marang pangandikaningSun. 18 Manawa sira weruh maling, sira banjur dadi kancane, sarta sira tetunggalan karo wong laku bedhang. 19 Cangkemira sira uja muni ala, sarta ilatira nganam-anam para cidra. 20 Sira lelungguhan nyatur alaning sadulurira, lan anake embokira sira pitenah. 21 Iya iku kang sira lakoni; nanging Ingsun kendel bae; panyananira Ingsun iki padha karo sira; sira mesthi Sunwelehake lan bab iki bakal Suncolok-colokake ana ing ngarepira. 22 He sira kang padha nyingkur marang Gusti Allah, padha gatekna; supaya aja nganti Sunsempal-sempal, lan ora ana kang ngluwari. 23 Sapa kang ngaturake pamuji minangka kurban, iku ngluhurake Ingsun; sapa kang jujur lakune, karahayon peparinge Gusti Allah bakal Suntedahake." 119
JABUR 51.1 - 4 MASMUR 51 Nalangsani dosa 51:1-19 (51:1-21) 51 1 Kanggo lurah pasindhen. Masmur anggitane Sang Prabu Dawud, (51-2) nalika Nabi Natan sowan, sawuse panjenengane sapasarean karo Batsyeba. (51-3) Dhuh Allah, kawula mugi Paduka welasi awit saking sih-kadarman Paduka, mugi karsaa nglebur dosa kawula awit saking gunging sih-kadarman Paduka. 2 (51-4) Mugi kawula Paduka resiki babar pisan saking sakathahing dosa kawula, sarta dosa kawula mugi Paduka ruwat. 3 (51-5) Amargi kawula ngrumaosi panerak kawula, saha dosa kawula tansah wonten ing ngajeng kawula. 4 (51-6) Kawula damel dosa dhumateng Paduka, inggih namung dhumateng Paduka piyambak anggen kawula sampun damel dosa punika, sarta nglampahi ingkang Paduka galih awon, supados tetelaa bilih pancasan Paduka punika adil, saha patrap anggen Paduka ngadili punika resik. 120
JABUR 51.5 - 11 5 (51-7) Pancen saestu, anggen kawula kalairaken punika nandhang duraka, sarta biyung kawula ngandhut kawula ing salebeting dosa. 6 (51-8) Pancen saestu, Paduka punika karenan dhateng kaleresan ing salebeting batos, kanthi kendel-kendelan Paduka paring sumerep bab kawicaksanan dhumateng kawula. 7 (51-9) Dosa kawula mugi Paduka icali kalayan hisop, temah dados resik, kawula Paduka edusi temah dados pethak, nglangkungi salju! 8 (51-10) Kawula pinarengana mireng kabingahan lan sukarena, saha balung ingkang sampun Paduka remuk, sageda surak-surak malih! 9 (51-11) Paduka mugi karsaa ngaling-alingi wedana Paduka, sampun ngantos mirsa dosa kawula, saha kalepatan kawula mugi Paduka lebur sadaya. 10 (51-12) Dhuh Allah, Paduka mugi karsaa damel resiking manah kawula, sarta batos kawula mugi Paduka enggalaken klayan roh ingkang santosa. 11 (51-13) Kawula mugi sampun ngantos Paduka bucal saking ngarsa Paduka, saha roh Paduka ingkang suci sampun ngantos kapundhut saking kawula. 121
JABUR 51.12 -18 12 (51-14) Paduka mugi karsaa nggigah kabingahan kawula malih margi saking karahayon ingkang saking Paduka, saha kawula Paduka jangkepi klayan roh ingkang eklas! 13 (51-15) Temahan kawula badhe mulangaken margi Paduka dhateng para tiyang ingkang lampahipun nasar, supados tiyang dosa sami mratobata dhuumateng Paduka. 14 (51-16) Dhuh Allah, Allahipun karahayon kawula, Paduka mugi karsaa nguwalaken kawula saking anggen kawula kasambutan rah, temah ilat kawula badhe surak-surak martosaken kaadilan Paduka. 15 (51-17) Dhuh Pangeran, Paduka mugi karsaa mbikak lambe kawula, supados cangkem kawula martosaken kidung pamuji konjuk dhumateng Paduka! 16 (51-18) Awit Paduka boten ngarsakaken mundhut kurban sembelehan, kurban obaran Paduka inggih boten karsa. 17 (51-19) Kurban sembelehan ingkang katarimah ing Gusti Allah punika manah ingkang rempu, manah ingkang pepes lan remuk, dhuh Allah punika boten Paduka galih asor. 18 (51-20) Paduka mugi karsaa nandukaken kasaenan dhumateng Sion manut rilaning panggalih Paduka, 122
JABUR 51.19 -52.3 saha karsaa mbangun balowartinipun Yerusalem! 19 (51-21) Paduka nunten badhe karsa nampeni kurban ingkang leres, kurban obaran tuwin kurban ingkang kabesmi sadaya, lembu jaler lajeng badhe kakurbanaken wonten ing misbyah Paduka. MASMUR 52 Paukuman tumrap wong duraka 52:1-11 52 1 Kanggo lurah pasindhen. Kidung piwulange Prabu Dawud, (52-2) naliga Doëg, wong Edom seba ngaturi uninga marang Prabu Saul, yen Sang Senopati Dawud wus rawuh ing daleme Imam Akhimelekh. (52-3) He pahlawan, geneya kowe kok gumunggung ing bab piala, ana ing ngarepe wong kang sadina-dina kinasihan dening Gusti Allah? 2 (52-4) Kowe ngrantam-ngrantam bilai, ilatmu iku kaya lading panyukuran kang wus kaasah, he wong cidra! 3 (52-5) Kowe iku dhemen marang piala ngungkuli kabecikan, sarta marang para cidra ngluwihi kayekten. (Selah) 123
JABUR 52.4 - 9 4 (52-6) Kang kok dhemeni iku sakehing tetembungan kang ngrusak, he ilat kang cidra! 5 (52-7) Nanging kowe iku ing satemene bakal dibrukake dening Gusti Allah ing sateruse bakal direbat lan dilarak saka ing tarub bakal kabethot saka ing tanahe wong ngaurip. (Selah) 6 (52-8) Para wong mursid bakal padha ndeleng, temahan padha wedi, lan bakal padha nggeguyu, pangucape: 7 (52-9) "Lah kae delengen, wong iku ora nganggep Gusti Allah dadi pangungsene, nanging ngendelake marang kasugihane kang luber, lan ngayom marang pratingkahe anggone ngrerusak!" 8 (52-10) Nanging aku iki bakal ana ing padalemane Gusti Allah; kaya wit jaitun kang ngrembuyung seger ijo royo-royo; sih-kadarmane Allah kang dakendelake ing salawase. 9 (52-11) Kawula badhe ngunjukaken pamuji sokur wonten ing ngarsa Paduka ing salami-laminipun, margi saking pangreh Paduka; awit asma Paduka punika sae, mila badhe kawula suwuraken wonten ing ngajengipun para kekasih Paduka! 124
JABUR 53.1 - 5 MASMUR 53 Bab kanisthaning manungsa 53:1-6 (53:1-7) 53 1 Kanggo lurah pasindhen. Miturut lagu: Mahalat. Kidung piwulange Prabu Dawud. (53-2) Wong gemblung mosik ing sajroning atine: "Ora ana Allah!" Kaculikan kang padha dilakoni iku rusuh lan nistha banget, ora ana kang nglakoni kabecikan. 2 (53-3) Gusti Allah mirsani mangisor saka ing swarga marang para anaking manungsa, karsa nguningani apa ana kang duwe budi, lan kang ngupaya marang Gusti Allah. 3 (53-4) Kabeh wus padha nyimpang, kabeh wus padha bubrah; ora ana kang gawe becik, siji bae ora ana. 4 (53-5) Para wong kang nglakoni piala iku apa ora ngrumangsani, yen padha memangan marang umatingSun nganti entek kaya mangan roti, lan ora nyebut marang asmane Gusti Allah? 5 (53-6) Ana ing kono padha ketaman ing pagiris, sanadyan ora ana kang marakake giris; 125
JABUR 53.6 - 54.2 amarga Gusti Allah nyebar balung-balunge wong kang padha ngepung kowe, wong iku bakal padha kawirangake, amarga wus padha katampik dening Gusti Allah. 6 (53-7) Muga-muga pangentasane Israel tekaa saka ing kutha Sion! Manawa Gusti Allah maluyakake kaanane umate maneh, Yakub bakal surak-surak, Israel bakal bungah-bungah. MASMUR 54 Pandonga ing sajrone adu-arep karo mungsuh 54:1-7 (54:1-9) 54 1 Kanggo lurah pasindhen. Binarung ing swaraning clempung. Kidung piwulange Prabu Dawud, (54-2) rikala wong ing Zifi padha seba marang ing ngarsane Prabu Saul lan munjuk: "Dawud ndhelik wonten ing panggenan kawula." (54-3) Dhuh Allah, Paduka mugi karsaa mitulungi kawula margi saking asma Paduka, kawula mugi Paduka paringi kaadilan margi saking kasantosan Paduka. 2 (54-4) Dhuh Allah, Paduka karsaa miyarsakaken pandonga kawula, sarta mugi karsaa nilingaken unjukipun cangkem kawula. 126
JABUR 54.3 - 55.1 3 (54-5) Awit wonten tiyang kumingsun ingkang sami nglawan kawula; tiyang ingkang gumunggung sami ngangkah nyawa kawula; tiyang-tiyang wau sami boten maelu dhateng Gusti Allah. (Selah) 4 (54-6) Satemene Gusti Allah iku kang mitulungi aku; Pangeran iku kang ngemong uripku. 5 (54-7) Pialane nampeka marang satru-satruku, mugi sami Paduka tumpes awit saking kasetyan Paduka. 6 (54-8) Kawula badhe nyaosi kurban kanthi eklasing manah, dhuh Yehuwah, kawula badhe memuji asma Paduka, amargi asma Paduka punika sae. 7 (54-9) Amargi Paduka ngluwari kawula saking sakathahing karibedan, saha mripat kawula nyawang dhateng mengsah kawula. MASMUR 55 Pandonga nyuwun pitulungan marga ana mungsuh 55:1-23 (55:1-24) 55 1 Kanggo lurah pasindhen. Binarung swaraning clempung. Kidung piwulange Prabu Dawud. 127
JABUR 55.2 - 9 (55-2) Dhuh Allah, Paduka mugi karsaa miyarsakaken pandonga kawula, Paduka sampun ngantos mengkeraken panyuwun kawula! 2 (55-3) Paduka mugi karsaa nilingaken saha karsaa maringi wangsulan, kawula nglembara kaliyan nangis margi saking semplah. 3 (55-4) Margi saking pambengoking mengsah, lan panganiayanipun tiyang duraka; amargi sami ndhatengaken bilai, sarta kanthi pangigit-igit anggenipun nglawan kawula. 4 (55-5) Manah kawula ngolang-ngaling, tuwin pagirising pejah ngebruki kawula. 5 (55-6) Kawula ketaman ing ajrih lan raos gumeter, kawula kalimputan ing pagiris. 6 (55-7) Kawula manah makaten: "Adhuh, saupama aku kaparingan swiwi kaya manuk dara, banjur mabur golek papan kang tentrem, 7 (55-8) malah nuli lumayu nganti adoh, lan banjur nginep ana ing pasamunan. (Selah) 8 (55-9) Aku bakal enggal-enggal golek papan pangungsen, ngoncati angin gedhe lan prahara." 9 (55-10) Dhuh Pangeran, mugi Paduka karsaa damel bingungipun tiyang-tiyang punika, saha karsaa ngisruhaken pirembagipun, 128
JABUR 55.10 -15 amargi kawula ningali panganiaya saha bebantahan wonten ing kitha! 10 (55-11) Rinten dalu sami ngubengi kitha punika wonten ing sanginggiling balowartinipun, sarta ing nglebet wonten kacilakan lan kasangsaran; 11 (55-12) saha kawontenan ingkang ngrerisak pinanggih ing wewengkonipun, panindhes lan para cidra jumedhul tanpa kendhat wonten ing alun-alunipun. 12 (55-13) Saupami mengsah kawula ingkang ngawon-awon kawula, kawula taksih saged sabar. Saupami ingkang sengit dhateng kawula ingkang ngegungaken dhiri wonten ing ngajeng kawula, kawula taksih saged singidan. 13 (55-14) Nanging kowe iku wong kang cedhak karo aku, kancaku lan wong kang dakpracaya. 14 (55-15) Aku padha sesrawungan kalawan becik, lan padha bebarengan munggah menyang ing padalemaning Allah ing satengahing karamean. 15 (55-16) Wong iku muga padha kacandhaka ing pati, padha mudhuna menyang ing jagading wong mati urip-uripan! Amarga omahe malah batine kadunungan piala. 129
130 JABUR 55.16 -22 16 (55-17) Nanging aku nyebut marang Gusti Allah, sarta Pangeran Yehuwah banjur bakal ngluwari aku. 17 (55-18) Ing wayah sore, esuk lan awan aku sesambat lan nangis; Pangeran banjur miyarsakake swaraku. 18 (55-19) Gusti Allah ngluwari aku kanthi tentrem saka pangrangsanging mungsuhku, awit padha gumrudug nglawan marang aku. 19 (55-20) Gusti Allah kang lenggah ana ing dhampare wiwit kuna mula, bakal mireng sarta ngesorake wong-wong iku. (Selah) Amarga padha ajeg bae, sarta padha ora wedi marang Gusti Allah. 20 (55-21) Wong iku ngagakake tangane marang para wong kang urip bebarengan karo dheweke kalawan rukun, amarga nerak prajanjiane. 21 (55-22) Lunyuning cangkeme ngungkuli mertega, nanging karepe arep nempuh perang; alusing tembunge ngluwihi lenga, nanging sakabehing mau pedhang ligan. 22 (55-23) Sumelangmu pasrahna marang Pangeran Yehuwah, temah kowe mesthi direksa! Pangeran ora marengake, yen wong mursid gloyoran ing salawase.
JABUR 55.23 -56.3 23 (55-24) Nanging Paduka, dhuh Allah, badhe nyemplungaken tiyang-tiyang punika dhateng ing sumur ingkang lebet; tiyang ingkang ngwutahaken rah tuwin lampah cidra, umuripun boten badhe dumugi sapalih nanging kawula kumandel dhumateng Paduka. MASMUR 56 Kumandel marang Gusti Allah ing sajroning karubedan 56:1-13 (56:1-14) 56 1 Kanggo lurah pasindhen. Miturut lagu: Manuk dara ing wit terbantin kang adoh. Miktam anggitane Prabu Dawud, nalika panjenengane dicekel bangsa Filisti ana ing kutha Gat. (56-2) Dhuh Allah, kawula mugi Paduka welasi, margi tiyang-tiyang sami ngidak-idak kawula, sarta kawula dipun perangi saha dipun pepetaken sadinten muput. 2 (56-3) Mengsah-mengsah kawula sami ngidak-idak kawula sadinten muput, malah kathah tiyang ingkang nglawan kawula kalayan gumunggung. 3 (56-4) Manawi kawula ajrih, kawula punika kumandel dhumateng Paduka; 131
JABUR 56.4 - 10 4 (56-5) Gusti Allah, kang pangandikane dakalembana, iya Gusti Allah iku kang dakandelake, mulane aku ora wedi. Manungsa bisa manggawe apa marang aku? 5 (56-6) Sadinten-dinten sami ngruwedaken prakawis kawula, sami tansah gadhah kekajengan badhe nandukaken piawon dhateng kawula, 6 (56-7) sami badhe nempuh, ngintip saha ngawasaken dhateng lampah kawula, kados tiyang ingkang sami ngangkah dhateng nyawa kawula. 7 (56-8) Tiyang wau punapa saged oncat, manawi ngengeti durakanipun wau? Dhuh Allah, para bangsa mugi sami Paduka rebahaken klayan bebendu Paduka. 8 (56-9) Kasangsaran kawula punika Paduka ingkang ngetang-etang, luh kawula Paduka rimat wonten ing impes Paduka; sadaya rak sampun sami Paduka cathet wonten ing Kitab Paduka? 9 (56-10) Mungsuhku banjur padha mundur nalika aku sesambat, aku yakin yen Gusti Allah nunggil karo aku. 10 (56-11) Gusti Allah, kang sabdane dakegungake, Pangeran Yehuwah, kang sabdane dakegungake. 132
JABUR 56.11 -57.1 11 (56-12) Gusti Allah, kang dakendelake, mulane aku ora wedi. Manungsa bisa manggawe apa marang aku? 12 (56-13) Dhuh Allah, nadar kawula badhe kawula tetepi wonten ing ngarsa Paduka, kawula badhe ngaturaken kurban panuwun dhumateng Paduka. 13 (56-14) Amargi Paduka sampun ngluwari nyawa kawula saking pejah, malah njagi suku kawula, satemah boten kesandhung; mila kawula saged lumampah wonten ing ngarsanipun Gusti Allah, ing pepadhanging gesang. MASMUR 57 Diburu dening mungsuh, nanging kapitulungan dening Gusti Allah 57:1-11 (57:1-12) 57 1 Kanggo lurah pasindhen. Miturut lagu: Aja ngrusak. Miktam anggitane Prabu Dawud, nalika lumajeng saka ing ngarsane Sang Prabu Saul menyang ing guwa. (57-2) Kawula mugi Paduka welasi, dhuh Allah, kawula mugi Paduka welasi, awit namung Paduka ingkang dados pangaubaning nyawa kawula; kawula ngayom wonten ing sangandhaping swiwi Paduka, 133
JABUR 57.2 - 8 ngantos bebaya punika sampun mengker. 2 (57-3) Aku sesambat marang Gusti Allah Kang Mahaluhur, Gusti Allah ngrampungi prakaraku. 3 (57-4) Gusti Allah muga karsaa utusan saka ing swarga ngluwari aku, lan mirang-mirangake wong kang ngidak-idak aku. (Selah) Gusti Allah muga karsaa ngintunake sih-kadarman lan kabenerane. 4 (57-5) Aku ngleleh ana ing tengah- tengahing singa-singa, kang dhemen nubruk anak-anaking manungsa, kang untune kaya tumbak lan panah, sarta kang ilate kaya pedhang landhep. 5 (57-6) Dhuh Allah, Paduka mugi karsaa nedahaken kaluhuran Paduka, ngantos dumugi ing sanginggiling langit, sarta kamulyan Paduka mugi nglangkungana salumahing bumi. 6 (57-7) Lakuku padha dipasangi kala-jiret, nyawaku ditungkulake, padha ndhudhuk luwangan ana ing ngarepku, nanging banjur padha kecemplung dhewe ana ing kono. (Selah) 7 (57-8) Manah kawula sampun cumawis, dhuh Allah, manah kawula sampun cumadhang, kawula badhe ngrerepi, kawula badhe ngidung masmur. 8 (57-9) He nyawaku, tangia, tangia, he slukat lan clempung, 134
JABUR 57.9 - 58.2 aku arep nggugah bangbang wetan! 9 (57-10) Paduka badhe kawula puji wonten ing satengahipun para bangsa, dhuh Pangeran, Paduka badhe kawula kidungaken masmur wonten ing satengahipun para suku bangsa. 10 (57-11) Awit sih-kadarman Paduka luhuripun sundhul ing akasa, sarta kaleresan Paduka sundhul ing mega. 11 (57-12) Dhuh Allah, Paduka mugi karsaa ngatingalaken kaluhuran Paduka ngantos dumugi ing sanginggiling langit, saha kamulyan Paduka mugi nglangkungana salumahing bumi. MASMUR 58 Tumrap panggedhe kang ambeksiya 58:1-11 (58:1-12) 58 1 Kanggo lurah pasindhen. Lagune kaya kidung: Aja ngrusak. Miktam anggitane Prabu Dawud. (58-2) He para kang nyekel pangwasa, apa pancasanmu iku adil temenan? Anggonmu ngakimi marang para anaking manungsa iku apa jujur? 2 (58-3) Malah cocog karo karepmu kowe nglakoni piala, tanganmu nindakake kekerasan ana ing bumi. 135
JABUR 58.3 - 10 3 (58-4) Wong duraka padha murtad wiwit lair mula, para juru apus iku padha nasar wiwit ana ing wetenganing biyung. 4 (58-5) Wisane kaya wisane ula, padha kaya ula bedhudhak kang budheg, kang nutupi kupinge, 5 (58-6) kang ora ngrungokake marang swarane para tukang njapani, utawa swarane tukang maca mantra kang wasis. 6 (58-7) Dhuh Allah, Paduka mugi karsaa ngrampali untuning cangkemipun, saha karsaa motholi siyungipun singa anem. (Selah) 7 (58-8) Sami sirnaa kados toya ingkang mili lajeng telas, kajengipun sami alum kados rumput ing margi. 8 (58-9) Kajengipun sami sirna kados bekicot ingkang dados ilu, sami kadosa bayining tiyang estri ingkang lair keluron ingkang boten ningali surya. 9 (58-10) Sadurunge kwali-kwalimu kena panasing eri, kabeh kang isih seger dalasan kang wus geseng padha kabengkas dening Pangeran. 10 (58-11) Wong mursid bakal padha bungah-bungah marga nyumurupi piwales, sarta bakal ngwisuhi sikile kalawan getihe wong duraka. 136
JABUR 58.11 -59.4 11 (58-12) Lan wong bakal padha ngucap: "Wong mursid iku nyata tampa pituwas, satemene ana Allah kang maringi kaadilan ana ing bumi." MASMUR 59 Nyuwun pitulungan nglawan mungsuh 59:1-17 (59:1-18) 59 1 Kanggo lurah pasindhen. Miturut lagu: Aja ngrusak. Miktam anggitane Prabu Dawud, nalika Sang Prabu Saul utusan ndingkik lan nyedani ana ing daleme. (59-2) Dhuh Allah kawula, kawula mugi Paduka uwalaken saking mengsah kawula, Paduka mugi karsaa mbetengi kawula tumrap ingkang sami nglawan kawula. 2 (59-3) Kawula mugi kauwalna saking tiyang ingkang sami damel piawon, kaluwarana saking tiyang ingkang sami remen ngwutahaken rah. 3 (59-4) Amargi tiyang punika saestu sami nyegat ngangkah dhateng nyawa kawula, tiyang prakosa sami nempuh kawula, mangka kawula boten nerak wewaler, kawula boten dosa, dhuh Yehuwah, 4 (59-5) kawula boten gadhah kalepatan, kok sami mlajeng saha tata-tata. 137
JABUR 59.5 - 11 Paduka mugi karsaa ngrawuhi kawula lan karsaa nguningani! 5 (59-6) Dhuh Yehuwah, Gusti Allahipun ingkang sarwa dumadi, Paduka punika Gusti Allahipun Israel. Paduka mugi karsaa wungu paring paukuman dhateng para bangsa; para tiyang ingkang sami nglampahi piawon lan nandukaken kiyanat punika sampun ngantos Paduka welasi! (Selah) 6 (59-7) Saben sonten sami wangsul malih, sami mbaung kados segawon sarta ngubengi kitha. 7 (59-8) Saestu, sami nyemoni kaliyan cangkemipun; panyenyamah dumunung ing lambenipun, sabab -- sinten ingkang mirengaken? 8 (59-9) Nanging tiyang punika sami Paduka gegujeng, dhuh Yehuwah, sakathahing bangsa sami Paduka poyoki. 9 (59-10) Dhuh kakiyatan kawula, Paduka ingkang kawula gondheli, amargi Gusti Allah dados kitha beteng kawula. 10 (59-11) Allahku bakal methuk aku kalawan sih-kadarmane; Gusti Allah bakal marakake aku bisa ngremehake para satruku. 11 (59-12) Mugi sampun ngantos sami Paduka pejahi, supados bangsa kawula boten kesupen, mugi Paduka damel sami kelunta-lunta klayan pamisesa Paduka, 138
JABUR 59.12 -16 mugi sami Paduka rebahaken, dhuh Pangeran, tetameng kawula. 12 (59-13) Ujaring lambenipun punika dosaning cangkemipun, sami kajireta margi saking piyangkuhipun. Amargi ipat-ipat lan cidra ingkang dipun cariyosaken. 13 (59-14) Mugi sami katumpesa kalayan bebendu, katumpesa ngantos sami sirna, supados smi mangretosa, bilih Gusti Allah ingkang misesani tedhak turunipun Rama Yakub, ngantos dumugi ing pungkasaning bumi. (Selah) 14 (59-15) Saben wanci sonten sami dhateng malih, mbaung kados segawon sarta ngubengi kitha. 15 (59-16) Sami nglambrang ngupados tedha, manawi boten tuwuk, lajeng sami nggereng. 16 (59-17) Nanging kawula badhe ngidungaken kakiyatan Paduka, ing wanci enjing kawula badhe asurak- surak margi saking sih-kadarman Paduka; amargi Paduka punika sampun dados kitha beteng kawula, papan pangungsen kawula ing salebeting karupekan kawula. 139
JABUR 59.17 -60.3 17 (59-18) Dhuh Karosan kawula, Paduka badhe kawula kidungaken klayan kidung masmur; amargi Gusti Allah punika dados kitha beteng kawula, Gusti Allah kawula ingkang asih-darma. MASMUR 60 Pandonga nyuwun kaunggulan 60:1-12 (60:1-14) 60 1 Kanggo lurah pasindhen. Miturut lagu: Kembang bakung paseksen. Miktam anggitane Prabu Dawud kanggo piwulang, (60-2) nalika perang karo bala Aram-Mesopotamia lan wong Aram-Zoba, sarta sawuse Senapati Yoab bali saka nggecak bala Edom ana ing lebak Asin ngesorake mungsuh kehe rolas ewu. (60-3) Dhuh Allah, kawula sampun sami Paduka tampik, beteng kawula sampun Paduka bedhah; Paduka duka; Paduka mugi karsaa ndandosi kawula! 2 (60-4) Bumi sampun Paduka gonjingaken saha Paduka belah; ingkang pecah mugi Paduka pulihaken malih, awit bumi sampun gonjing. 3 (60-5) Umat Paduka sampun paduka damel rekaos sanget, 140
JABUR 60.4 - 10 kawula sampun sami Paduka ombeni anggur ingkang mendemi. 4 (60-6) Paduka sampun maringi umbul- umbul dhumateng tiyang-tiyang ingkang ngabekti dhumateng Paduka, minangka pratandha supados amping- amping ngoncati panah. (Selah) 5 (60-7) Supados para ingkang Paduka kasihi saged oncat, Paduka mugi karsaa paring pangluwaran klayan asta Paduka tengen saha kawula mugi sami kaparingana wangsulan! 6 (60-8) Gusti Allah sampun ngandika wonten ing dalem pasucenipun: "Ingsun karsa suka-suka parisuka, tanah Sikhem bakal Sunbagi, sarta lebak Sukot bakal Sunukur. 7 (60-9) Gilead iku kagunganingSun, Manasye iku kagunganingSun, Efraim iku tetoponging mustakaningSun, Yahuda iku jungkating kepraboningSun; 8 (60-10) Moab iku papan pawijikaningSun, Edom Sunbalang kalawan trumpahingSun, marga saka Filisti Ingsun asurak-surak." 9 (60-11) Sapa kang bakal ngirid aku lumebu ing kutha kang santosa? Sapa kang nuntun aku menyang ing tanah Edom? 10 (60-12) Punapa sanes Paduka dhuh Allah, ingkang sampun nampik kawula, sarta boten majeng, dhuh Allah, sareng kalayan bala kawula? 141
JABUR 60.11 -61.3 11 (60-13) Dhuh Gusti Allah, Paduka mugi karsaa paring pitulungan dhumateng kawula sadaya nglawan mengsah, amargi pitulunganing manungsa punika muspra. 12 (60-14) Manawa kinanthi ing Allah kita bakal nindakake kaprawiran, awit Pangeran piyambak bakal ngiles-iles sakehing mungsuh kita. MASMUR 61 Pandonga kagem Sang Prabu 61:1-8 (61:1-9) 61 1 Kanggo lurah pasindhen. Binarung swaraning clempung. Anggitane Prabu Dawud. (61-2) Dhuh Allah, mugi karsaa miyarsakaken pasambat kawula, pandonga kawula mugi katilingna! 2 (61-3) Saking pungkasaning bumi kawula nyebut asma Paduka, amargi manah kawula lesu nglentrih, Paduka mugi karsaa nuntun kawula minggah ing redi parang ingkang kinggilen tumrap kawula. 3 (61-4) Paduka punika saestu dados papan pangayoman kawula, menara ingkang santosa wonten ing ngajenging mengsah. 142
JABUR 61.4 - 62.1 4 (61-5) Kawula mugi Paduka parengaken manggen wonten ing kemah Paduka ing salami-laminipun, sarta ngayom wonten ing aubing swiwi Paduka! (Selah) 5 (61-6) Dhuh Allah, Paduka saestu sampun midhangetaken nadar kawula, sampun nyembadani panyuwunipun para tiyang ingkang ngabekti dhumateng Paduka. 6 (61-7) Paduka mugi karsaa mewahi yuswanipun Sang Prabu, taun-taun sugengipun sageda ngantos turun-tumurun. 7 (61-8) Mugi anggenipun jumeneng ratu wonten ing ngarsanipun Gusti Allah saged lestantun ing salami-laminipun, sih-kadarman tuwin kasetyan Paduka kadhawuhana ngreksa panjenenganipun. 8 (61-9) Kawula badhe ngidungaken asma Paduka klayan masmur ing salaminipun, saha ngluwari nadar kawula ing sadinten-dintenipun. MASMUR 62 Rasa ayem marga cedhak karo Gusti Allah 62:1-12 (62:1-13) 62 1 Kanggo lurah pasindhen. Miturut: Yedutun. Masmur anggitane Prabu Dawud. 143
JABUR 62.2 - 8 (62-2) Amung yen cedhak karo Gusti Allah aku ngrasa ayem, kaslametanku iku saka ing Panjenengane. 2 (62-3) Mung Panjenengane kang dadi peparang lan kaslametanku, kutha betengku, aku ora bakal gloyoran. 3 (62-4) Sapira suwene anggonmu padha arep ngroyok sawijining wong, arep kokremuk, he kowe kabeh, kaya tembok kang dhoyong utawa tembok kang arep rubuh? 4 (62-5) Sedyane mung arep njorogake wong mau saka ing kalungguhane kang dhuwur, padha dhemen goroh, cangkeme padha ngucapake berkah, nanging batine padha ngipat-ipati. (Selah) 5 (62-6) Kantentremanku mung ana ing Gusti Allah, amarga kang dakarep-arep iku pinangkane saka ing Panjenengane. 6 (62-7) Mung Panjenengane kang dadi peparang lan kaslametanku, kutha betengku, aku ora bakal gloyoran. 7 (62-8) Ana ing Gusti Allah dununging kaslametan lan kamulyanku; peparangku lan kasantosanku, sarta pangayomanku iku Gusti Allah. 8 (62-9) He umat, tansah padha kumandela marang Panjenengane, sarasaning atimu sokna ana ing ngarsane, Gusti Allah iku pangayoman kita. (Selah) 144
JABUR 62.9 - 63.1 9 (62-10) Satemene wong asor iku mung angin, para wong kang mulya iku mung pagorohan; yen kabobot ana ing timbangan njomplang mandhuwur, amarga luwih entheng katimbang angin. 10 (62-11) Aja ngandel marang panindhesan, aja nduweni pangarep-arep kang tanpa isi marang barang rayahan; manawa mundhak bandhamu, atimu aja rumaket mrono. 11 (62-12) Gusti Allah ngandika sapisan, rong prakara kang dakrungu, manawa panguwasa iku pinangkane saka Gusti Allah, 12 (62-13) saha, Pangeran, sih-kadarman punika ugi saking Paduka; amargi Paduka paring piwales dhateng saben tiyang miturut pandamelipun. MASMUR 63 Kangen marang Gusti Allah 63:1-11 (63:1-12) 63 1 Masmur anggitane Prabu Dawud, nalika ana ing pasamunan Yahuda. (63-2) Dhuh Allah, Paduka punika Allah kawula, kawula ngupadosi Paduka, nyawa kawula ngorong dhumateng Paduka; daging kawula kangen dhumateng Paduka; 145
JABUR 63.2 - 9 kados siti ingkang garing lan gundhul, kasatan toya. 2 (63-3) Kados makaten anggen kawula tumenga dhumateng Paduka wonten ing pasucen, kalayan nyawang dhateng karosan saha kamulyan Paduka. 3 (63-4) Amargi sih-kadarman Paduka langkung sae tinimbang gesang; lambe kawula badhe memuji asma Paduka. 4 (63-5) Inggih makaten punika anggen kawula badhe ngluhuraken Paduka ing salaminipun kawula gesang, ngulukaken tangan kawula margi saking asma Paduka. 5 (63-6) Nyawa kawula kados katuwukan ing gajih saha sungsum, kalayan lambe ingkang asurak-surak cangkem kawula ngaturaken pamuji. 6 (63-7) Manawi kawula wonten ing patileman kengetan dhumateng Paduka, sadalu muput anggen kawula semedi dhumateng Paduka, 7 (63-8) sayektosipun Paduka sampun dados pitulungan kawula, saha kawula saged surak-surak wonten ing aubing swiwi Paduka. 8 (63-9) Nyawa kawula rumaket dhumateng Paduka, sarta asta tengen Paduka nyepengi kawula. 9 (63-10) Nanging tiyang ingkang sami ngangkah dhateng nyawa kawula, 146
JABUR 63.10 -64.3 sami dhawah ing telenging bumi; 10 (63-11) sami badhe kaulungaken dhateng ing pangwaosing pedhang tuwin badhe dados mangsanipun segawon ajag. 11 (63-12) Nanging Sang Prabu badhe suka-suka, amargi saking Gusti Allah; sok tiyanga ingkang supaos demi Gusti Allah, badhe nglairaken panggunggung amargi sadaya tiyang cidra sami kabungkem cangkemipun. MASMUR 64 Paukumane Gusti Allah marang wong duraka 64:1-10 (64:1-11) 64 1 Kanggo lurah pasindhen. Masmur anggitane Prabu Dawud. (64-2) Dhuh Allah, Paduka mugi karsaa miyarsakaken swaraning pasambat kawula, nyawa kawula mugi Paduka reksa manawi wonten satru ingkang nggegirisi. 2 (64-3) Kawula mugi Paduka aling-alingi manawi wonten tiyang awon ingkang sami sekuthon, tuwin reresah ingkang dipun wontenaken dening para tiyang ingkang tumindak duraka, 3 (64-4) ingkang nglandhepaken ilatipun kados pedhang, 147
JABUR 64.4 - 10 sarta ingkang ngeculaken tembung sengak kados panah, 4 (64-5) ingkang kalepasaken dhateng tiyang mursid saking ing pasingidan, dumadakan panahipun katamakaken tanpa ringa-ringa. 5 (64-6) Sami nekad nindakaken duraka, sami sarembag masang kala ing pasingidan, sarta ngucap: "Sapa kang weruh?" 6 (64-7) Sami ngangen-angen tindak culika: "Aku wis padha rumanti, rancangane wis mateng." Saiba lebetipn batos saha manahipun tiyang punika! 7 (64-8) Nanging Gusti Allah nglepasi panah dhumateng tiyang-tiyang punika; dumadakan sami ketaton. 8 (64-9) Padha ditibakake dening Gusti Allah marga saka ilate dhewe; sakehing wong kang nyawang padha gedheg-gedheg. 9 (64-10) Wong kabeh padha wedi lan banjur nyaritakake pakaryaning Allah, kanthi ngakoni pandamele. 10 (64-11) Wong mursid bakal padha bungah, marga pangrehe Sang Yehuwah, sarta ngayom marang Panjenengane; sakehing wong kang jujur bakal padha ngalembana. 148
JABUR 65.1 - 5 MASMUR 65 Kidung panuwun awit saka berkahe Gusti Allah 65:1-13 (65:1-14) 65 1 Kanggo lurah pasindhen. Masmur anggitane Prabu Dawud. Kidungan. (65-2) Dhuh Allah, pepujian punika kagem Paduka wonten ing Sion, sarta tiyang ngluwari nadar wonten ing ngarsa Paduka. 2 (65-3) Paduka ingkang midhangetaken pandonga. Sadaya ingkang gesang sowan wonten ing ngarsa Paduka 3 (65-4) amargi kalepatan. Manawi panerak kawula nglangkungi kakiyatan kawula, Paduka ingkang nglebur. 4 (65-5) Rahayu tiyang ingkang Paduka pilih sarta Paduka dhawuhi nyelak, supados manggen wonten ing plataran Paduka! Kawula sami katuwukan ing kaendahanipun padaleman Paduka, inggih kadhaton Paduka ingkang suci. 5 (65-6) Dhuh Allah Pamarta kawula, Paduka ingkang dados andel-andelipun salumahing bumi, dalasan pulo ingkang tebih-tebih; 149
JABUR 65.6 - 11 kalayan pandamel ingkang ngedab-edabi sanget saha kalayan kaadilan anggen Paduka paring wangsulan dhumateng kawula. 6 (65-7) Paduka ingkang njejegaken sakathahing redi mawi kakiyatan Paduka, Paduka ingkang apaningset karosan; 7 (65-8) Paduka ingkang nyirep gumuruhipun saganten, sarta jumlegeripun alun, punapadene gegeripun para bangsa! 8 (65-9) Awit saking punika tiyang-tiyang ingkang manggen ing poncot- poncoting bumi sami ajrih dhateng pratandha-pratandha kaelokan Paduka; papan jumedhulipun enjing tuwin sonten, Paduka damel asurak-surak. 9 (65-10) Paduka nuweni bumi saha Paduka paringi kaluberan, kalenipun Gusti Allah peres toyanipun, gandumipun Paduka cawisaken, inggih makaten punika anggen Paduka nyawisaken sadaya-sadayanipun: 10 (65-11) Aluranipun Paduka elebi toya, prongkalanipun Paduka telesi, Paduka dadosaken leleran kalayan deresing jawah, tetuwuhanipun Paduka berkahi. 11 (65-12) Taunipun Paduka makuthani klayan kamirahan Paduka, tipaking pada Paduka ngedalaken gajih. 150
JABUR 65.12 -66.4 12 (65-13) Pasiten ing ara-ara samun tetes-tetes toyanipun, pareden-pareden sami abingah-bingah, 13 (65-14) pangenan-pangenan sami kebak menda gembel, lebak-lebak sami kinemulan gandum, samudayanipun sami asurak-surak saha sami ngidung-ngidung. MASMUR 66 Kidung pamuji sokur amarga Gusti Allah ngluwari bangsa Israel 66:1-20 66 1 Kanggo lurah pasindhen. Kidung masmur. He salumahing bumi, surak-suraka kagem Gusti Allah! 2 Kamulyane asmane padha kidungna, Panjenengane luhurna kalawan pepujian! 3 Munjuka marang Gusti Allah: "Saiba anggenipun nggegirisi sadaya pakaryan Paduka punika; amargi saking agunging panguwaos Paduka, mengsah Paduka temah sami teluk, ngempek-empek dhumateng Paduka. 4 Sajagad sadaya sujud nyembah dhumateng Paduka, saha sami ngidungaken masmur konjuk ing ngarsa Paduka, 151
JABUR 66.5 - 11 tuwin ngidungaken masmur asma Paduka." (Selah) 5 Padha majua waspadakna pakaryane Gusti Allah; ngebat-ebati kang ditandukake marang manungsa. 6 Segara diwalik dadi dharatan, wong padha lumaku dharat nyabrang ing bengawan. Awit saka iku kita padha sukarena marga saka Panjenengane, 7 kang mrentah kanthi santosa ing salawase, kang mirsani para bangsa kalawan paningale. Wong kang padha mbalela ora bisa gumunggung. (Selah) 8 He para bangsa, Gusti Allah kita padha saosana puji, lan padha ngunjukna pepujian marang Panjenengane! 9 Panjenengane kang nguripi nyawa kita sarta ora marengake manawa sikil kita padha gloyoran. 10 Amargi Paduka sampun ndadar kawula, dhuh Allah, sampun Paduka besot kadosdene mbesot selaka. 11 Paduka sampun mbekta kawula lumebet ing jaring; tuwin boyok kawula Paduka tumpangi momotan. 152
153 JABUR 66.12 -18 12 Paduka kendelaken kemawon tiyang-tiyang ingkang sami ngicak-icak sirah kawula, kawula sampun lumebet ing latu lan ing toya; nanging samangke kawula sampun Paduka wedalaken temahan lajeng luwar. 13 Kawula badhe sowan lumebet ing padaleman Paduka ngaturaken kurban obaran, saha ngluwari nadar kawula konjuk dhumateng Paduka, 14 inggih punika nadar ingkang kawedal saking lambe kawula, sarta kaucapaken cangkem kawula, nalika kawula nandhang sisah. 15 Kurban-kurban obaran warni kewan leman ingkang badhe kawula aturaken dhumateng Paduka, kanthi kumeluning kurban menda-menda jaler; kawula badhe nyaosaken lembu punapadene menda jaler. (Selah) 16 He kowe kabeh kang padha ngabekti marang Gusti Allah padha ngrungokna, aku arep nyritakake apa kang katandukake Pangeran marang aku. 17 Aku wus sesambat marang Panjenengane kalayan cangkemku, saiki aku ngidungake pepujian kalawan ilatku. 18 Saupama ing atiku ana pangangen-angen kang ala,
JABUR 66.19 -67.4 Pangeran mesthi ora karsa miyarsakake. 19 Nanging nyatane Gusti Allah wus miyarsakake, sarta wus migatosake pandongaku kang dakucapake. 20 Pinujia Gusti Allah, kang ora nampik pandongaku lan ora nyukengi sih-kadarmane marang aku. MASMUR 67 Kidung panuwun marga sakehing berkah peparinge Gusti Allah 67:1-7 (67:1-8) 67 1 Kanggo lurah pasindhen. Binarung swaraning clempung. Masmur. Kidungan. (67-2) Gusti Allah muga paring sih-rahmat lan berkah marang kita, Panjenengane muga karsaa nyunari kita kalawan wadanane, (Selah) 2 (67-3) supados margi Paduka kasumerepan wonten ing bumi, saha karahayon peparing Paduka wonten ing satengahing bangsa sadaya. 3 (67-4) Dhuh Allah, para bangsa mugi sami ngucapa sokur dhumateng Paduka; para bangsa mugi sami ngucap sokur dhumateng Paduka sadaya. 4 (67-5) Para suku bangsa mugi sami sukarenaa, tuwin surak-suraka, 154
JABUR 67.5 - 68.3 amargi Paduka ngereh para bangsa kanthi adil, lan para suku bangsa ing salumahing bumi sami Paduka tuntun. (Selah) 5 (67-6) Dhuh Allah, para bangsa mugi sami memujia dhumateng Paduka, Paduka pinujia dening sadaya bangsa. 6 (67-7) Bumi wus menehake pametune, Gusti Allah, Allah kita mberkahi kita. 7 (67-8) Gusti Allah mberkahi kita; salumahing bumi muga ngabektia marang Panjenengane. MASMUR 68 Arak-arakan kaunggulane Gusti Allah 68:1-35 (68:1-36) 68 1 Kanggo lurah pasindhen. Masmur anggitane Prabu Dawud. Kidungan. (68-2) Allah jumeneng, mungsuhe padha buyar, wong kang padha sengit marang Panjenengane larud saka ing ngarsane. 2 (68-3) Sami kados kukus kabur sirna, kados lilin ajer wonten ing sangajenging latu, makaten tumpesipun tiyang duraka wonten ing ngarsanipun Gusti Allah. 3 (68-4) Nanging para tiyang mursid sami bingah-bingah, 155
JABUR 68.4 - 9 sami sumyak-sumyak wonten ing ngarsanipun Gusti Allah, sami gambira lan sukarena. 4 (68-5) Padha ngidunga kagem Gusti Allah, asmane luhurna kalawan masmur, gawea dalan kagem Panjenengane, kang ngagem titihan kang nratas ing mega! Asmane yaiku Yehuwah, bungah-bungaha ana ing ngarsane! 5 (68-6) Ramane para bocah lola lan pangayomane para randha, iku Gusti Allah kang ana ing kadhatone kang suci; 6 (68-7) wong kang kesepen sanak sadulur padha diparingi papan panggonan, wong tawanan padha diluwari, temah padha rumangsa begja, nanging wong mbalela padha andhok ana ing tanah gundhul. 7 (68-8) Dhuh Allah, kala Paduka mangsah perang wonten ing ngajengipun umat Paduka, nalika Paduka tindak ngambah ing pasamunan, (Selah) 8 (68-9) bumi gonjang-ganjing, malah langit nurunaken jawah wonten ing ngarsanipun Gusti Allah; redi Sinai hoyag wonten ing ngarsanipun Gusti Allah, Allahipun Israel. 9 (68-10) Dhuh Allah, Paduka ngesokaken jawah kalayan mirah; siti kagungan Paduka ingkang garing Paduka pulihaken, 156
JABUR 68.10 -16 10 (68-11) temah pepanthaning raja-kaya Paduka lajeng sami angsal panggenan wonten ing ngriku; dhuh Allah, margi saking sih-kadarman Paduka, Paduka maringi kabetahanipun tiyang ingkang katindhes. 11 (68-12) Pangeran paring pangandika; wong kang padha nggawa kabar becik iku dadi wadya-bala kang gedhe. 12 (68-13) Para rajane wadya-bala kabeh padha lolos, padha keplajeng, para wong wadon kang tunggu omah padha ngedum-edum barang jarahane. 13 (68-14) Kowe apa padha gelem leleyeh ana ing antarane kandhang-kandhang? Swiwining manuk dara padha diselut selaka, sarta elare kaselut ing emas kang mencorong. 14 (68-15) Nalika Kang Mahakawasa mbuyarake para raja ana ing kono, gunung Zalmon banjur kaudanan ing salju. 15 (68-16) Gunung Basyan iku gunung kagungane Gusti Allah, gunung Basyan iku gunung kang pucake akeh! 16 (68-17) He gunung-gunung kang pucake akeh, yagene kowe padha ewa mleroki gunung kang dikarsakake dening Gusti Allah dadi padalemane? Lah Pangeran Yehuwah bakal dedalem ana ing kono ing salawase. 157
JABUR 68.17 -23 17 (68-18) Karetane Gusti Allah iku puluhan ewu, malah ewon kehe, Pangeran wus tedhak saka ing gunung Sinai lumebet ing padaleman suci. 18 (68-19) Paduka sampun sumengka dhateng ing ngaluhur, mbandhangi para tiyang tawanan; Paduka nampeni pisungsung saking para manungsa, malah ugi saking para tiyang ingkang sami mbalela supados sami manggen wonten ing ngriku, dhuh Sang Yehuwah Allah. 19 (68-20) Pinujia Pangeran! Sadina-dina Panjenengane nanggel urip kita. Gusti Allah iku karahayon kita. (Selah) 20 (68-21) Gusti Allah iku tumrap kita Allah kang paring karahayon, Gusti Allah, Gustiku iku ngluwari kita saka ing pati. 21 (68-22) Lah, Gusti Allah ngremuk endhasing mungsuhe, pathake wong kang dhiwut-dhiwut, kang ndlarung ing sajroning kaluputane. 22 (68-23) Dhawuhe Pangeran mangkene: "Bakal Sunbalekake saka ing Basyan, bakal Sungawa bali saka ing panggonan kang jero, 23 (68-24) supaya sira ngwisuhi sikilira kalawan getih, 158
JABUR 68.24 -29 sarta ilate asu-asunira uga padha oleh panduman saka mungsuhira." 24 (68-25) Dhuh Allah, tiyang sami ningali tindak Paduka mawi arak-arakan, arak-arakanipun Allah kawula, Raja kawula dhateng ing pasucen. 25 (68-26) Tiyang ingkang sesindhenan lumampah wonten ing ngajeng, ingkang wonten ing wingkingipun para ingkang sami ngungelaken clempung, ingkang wonten ing tengah para prawan ingkang sami nrebang. 26 (68-27) "Padha ngluhurna Gusti Allah apepanthan, yaiku Pangeran Yehuwah, he kowe kang asalmu padha saka ing tuke Israel!" 27 (68-28) Kae Benyamin, kang wuragil, kang lumaku ana ing ngarep dhewe, para panggedhening Yahuda padha gumrudug, para panggedhening Zebulon, para panggedhening Naftali. 28 (68-29) Dhuh Allah, Paduka mugi karsaa ngempalaken kakiyatan Paduka, dhuh Allah, Paduka mugi karsaa ngatingalaken pangwaos Paduka, Paduka ingkang sampun makarya kangge kawula sadaya. 29 (68-30) Para raja sami ngaturaken pisungsung dhumateng Paduka, margi saking padaleman Paduka ing Yerusalem. 159
JABUR 68.30 -35 30 (68-31) Paduka mugi karsaa ndukani satokewan ing glagahan, golonganing tiyang rosa saha para pangagenging bangsa! Ingkang sami remen dhateng selaka, mugi Paduka iles-iles, ingkang sami remen perang, mugi Paduka buyaraken! 31 (68-32) Wong padha nggawa barang tembaga saka Mesir, wong Etiopia enggal-enggal padha ngegarake tangane ana ing ngarsaning Allah. 32 (68-33) He sakehing karajan ing salumahing bumi, padha ngengidunga kagem Gusti Allah, padha ngidunga masmur kagem Pangeran; (Selah) 33 (68-34) kagem Panjenengane kang nitih kareta miyos ing langit kang saka ing kuna mula. Padha nggatekna, Panjenengane ngedalake swarane, swarane kang nggegirisi! 34 (68-35) Padha ngakonana pangwasaning Allah; kaluhurane ngayomi Israel, pangwaose ana ing mega-mega. 35 (68-36) Gusti Allah iku nggegirisi ana ing padalemane kang suci, Gusti Allahe Israel, Panjenengane ngganjar pangwasa lan kekuwatan marang umate. 160
JABUR 69.1 - 4 Pinujia Gusti Allah! MASMUR 69 Pandonga ing sajroning karubedan 69:1-36 (69:1-37) 69 1 Kanggo lurah pasindhen. Miturut lagu: Kembang bakung. Saka Sang Prabu Dawud. (69-2) Dhuh Allah, kawula mugi Paduka pitulungi, awit toyanipun sampun minggah dumugi ing gulu kawula. 2 (69-3) Kawula ambles ing rawa ingkang lebet, boten wonten papan kangge pancadan; kawula sampun klelep wonten ing toya ingkang lebet, alun ageng ngentiraken kawula. 3 (69-4) Kawula lesah margi saking anggen kawula sesambat, telak kawula garing; mripat kawula pedhes margi saking anggen kawula ngantos-antos dhumateng Gusti Allah kawula. 4 (69-5) Tiyang ingkang nyengiti kawula tanpa sabab langkung kathah katimbang rambut kawula, kathah sanget cacahipun tiyang ingkang ngangkah badhe ngrisak kawula, ingkang nyatur kawula tanpa sabab; kawula dipun peksa nglintoni barang ingkang boten kawula rayah. 161
162 JABUR 69.5 - 11 5 (69-6) Dhuh Allah, Paduka mirsa menggah bodho kawula, kalepatan-kalepatan kawula Paduka boten kekilapan. 6 (69-7) Dhuh, Pangeran, Allahing sarwa tumitah, para tiyang ingkang ngantos-antos dhumateng Paduka, mugi sampun ngantos nandhang wirang margi saking kawula. Dhuh Allahipun Israel, tiyang ingkang ngupadosi Paduka, sampun ngantos dados cacadan margi saking kawula. 7 (69-8) Margi saking Paduka kawula tampi pamada, rai kawula kebak cacad. 8 (69-9) Kawula dipun emohi sadherek- sadherek kawula, anak-anakipun embok kawula sami nganggep kawula tiyang sanes, 9 (69-10) margi anggen kawula ngandhemi padaleman Paduka punika nggesengaken kawula, sarta tembung-tembung panacad dhumateng Paduka sampun namani kawula. 10 (69-11) Kawula ngrisak badan kawula sarana siyam, nanging punika ugi dados cacad tumrap kawula; 11 (69-12) kawula mangangge bagor, lajeng dados pocapanipun.
163 JABUR 69.12 -16 12 (69-13) Kawula tansah dados rembagipun tiyang-tiyang ingkang sami linggih ing korining gapura, kawula dipun nyanyekaken dening tiyang ingkang sami remen ngombe inuman keras kalayan ngungelaken clempung. 13 (69-14) Nanging kawula, kawula ndedonga dhumateng Paduka, dhuh Yehuwah, ing wekdal Paduka karenan ing panggalih, dhuh Allah; demi sih-piwelas Paduka ingkang agung, paduka mugi karsaa paring wangsulan dhumateng kawula, kanthi pitulungan Paduka ingkang setya! 14 (69-15) Kawula mugi Paduka entasaken saking ing endhutan, sampun ngantos kleleb, kawula mugi kaluwarana saking tiyang-tiyang ingkang sami sengit dhumateng kawula, sarta saking toya ingkang lebet. 15 (69-16) Ombaking toya sampun ngantos ngentiraken kawula, sampun ngantos kawula kauntal ing teleng, saha sumur sampun ngantos ngingkemi kawula. 16 (69-17) Dhuh Yehuwah, paduka mugi karsaa paring wangsulan dhumateng kawula, awit sih-piwelas Paduka punika pinunjul, Paduka mugi karsaa mirsani kawula
JABUR 69.17 -23 salaras kaliyan sih-rahmat Paduka ingkang ageng. 17 (69-18) Sampun ngantos nyingidaken wadana Paduka saking abdi Paduka, amargi kawula karupekan; mugi enggal karsaa paring wangsulan dhumateng kawula! 18 (69-19) Mugi karsaa ngrawuhi kawula saha nebus kawula. Kawula mugi Paduka luwari margi saking satru-satru kawula. 19 (69-20) Paduka nupiksani cacad kawula, kawirangan kawula saha kanisthan kawula. Paduka boten kekilapan dhateng mengsah kawula. 20 (69-21) Manah kawula rempu margi saking panyamah, telah pangajeng-ajeng kawula; kawula ngajeng-ajeng sih-piwelas, nanging tanpa gina, sarta ngajeng-ajeng dhateng panglipur, nanging boten pinanggih. 21 (69-22) Malah kawula dipun tedhani racun, sarta nalika kawula ngelak, dipun sukani anggur kecut. 22 (69-23) Pekembulanipun tiyang-tiyang punika dadosa jiret wonten ing ngajengipun, lan kendhurenipun dadosa kala. 23 (69-24) Mripatipun sami dadosa peteng, ngantos boten saged ningali; sarta bangkekanipun dadosa lelah-leloh! 164
165 JABUR 69.24 -32 24 (69-25) Paduka mugi karsaa ngebyuki ing bebendu tiyang-tiyang punika, sarta ketamana ing mulad-mulading deduka Paduka. 25 (69-26) Pemahanipun dadosa suwung, kemah-kemahipun sampun ngantos wonten ing ngenggeni. 26 (69-27) Amargi sami nguya-uya tiyang ingkang Paduka gebagi, sami ngindhaki sakitipun tiyang ingkang sami Paduka tatoni. 27 (69-28) Durakanipun tiyang-tiyang punika mugi Paduka wewahi, sampun ngantos sami manggih kaleresan wonten ing ngarsa Paduka! 28 (69-29) Mugi kacoreka saking kitabing gesang, sampun ngantos kecathet nunggil kaliyan tiyang ingkang sampurna! 29 (69-30) Nanging kawula punika katindhes lan sinangsara, dhuh Allah, karahayon peparing Paduka mugi ngayomi kawula! 30 (69-31) Asmane Allah bakal dakpuji kalawan kekidungan, sarta Panjenengane dakluhurake kanthi kidung panuwun. 31 (69-32) Ana ing paningaling Allah iku luwih becik katimbang sapi lanang, ngluwihi sapi lanang kang wus ana sungune lan atracak belah. 32 (69-33) Delengen, he wong kang andhap- asor lan padha bungah-bungaha,
JABUR 69.33 -70.1 he wong kang padha ngupaya marang Allah, cikben atimu girang maneh! 33 (69-34) Amarga Pangeran Yehuwah miyarsakake marang wong kang padha mlarat, lan ora nyepelekake marang umate kang dadi tahanan. 34 (69-35) Panjenengane muga linuhurna dening langit lan bumi, sarta segara dalah kang molah ana ing jerone. 35 (69-36) Amarga Gusti Allah bakal mitulungi Sion, sarta mbangun kutha-kutha ing Yahuda, supaya dienggoni para umate lan dadia darbeke. 36 (69-37) Para anak-putune abdine bakal padha tampa warisan iku, sarta wong kang tresna marang asmane bakal padha manggon ana ing kono. MASMUR 70 Pandonga nyuwun pitulungan 70:1-5 (70:1-6) 70 1 Kanggo lurah pasindhen. Anggitane Sang Prabu Dawud, nalika nyaosake kurban pengetan. (70-2) Dhuh Allah, mugi enggal karsaa ngluwari kawula, dhuh Yehuwah, mugi karsaa mitulungi kawula! 166
JABUR 70.2 - 71.1 2 (70-3) Tiyang ingkang ngangkah njabut nyawa kawula, mugi sami kawirangna saha klicutan; ingkang ngangkah damel bilai kawula, mugi sami kaundurna saha nandhanga wirang; 3 (70-4) kajengipun mundur margi isin, ingkang sami mungel: "Sokur, sokur!" 4 (70-5) Tiyang ingkang sami ngupadosi Paduka, sami bingah-bingaha lan sukarenaa sadaya; ingkang nresnani karahayon peparing Paduka, tansaha ngucap makaten: "Gusti Allah iku agung!" 5 (70-6) Kawula punika sangsara lan mlarat, dhuh Allah, mugi karsaa enggal rawuh! Paduka punika ingkang mitulungi saha ngluwari kawula; dhuh Yehuwah, mugi sampun ngantos ngrandhataken rawuh Paduka! MASMUR 71 Pandonga nyuwun pangayoman samangsa wus tuwa 71:1-24 71 1 Dhuh Yehuwah, kawula ngayom dhumateng Paduka, 167
JABUR 71.2 - 7 kawula sampun ngantos kawirangan babar pisan. 2 Paduka mugi karsaa ngluwari kawula sarta mitulungi kawula, amargi saking kaadilan Paduka, Paduka mugi karsaa ngenglengaken talingan Paduka dhumateng kawula! 3 Paduka mugi karsaa dados redi parang tumrap kawula, dados papan pangauban kawula, saha beteng ingkang milujengaken kawula, awit inggih Paduka punika ingkang dados redi parang tuwin beteng kawula. 4 Dhuh Allah kawula, Paduka mugi karsaa ngluwari kawula saking tanganipun tiyang duraka, saha cangkeremaning para tiyang ingkang ambek-siya lan dakwenang. 5 Sabab, dhuh Pangeran inggih Paduka punika ingkang dados pangajeng-ajeng kawula, andel-andel kawula wiwit alit mila, dhuh Yehuwah. 6 Kawula sumendhe dhumateng Paduka wiwit wonten ing kandhutan, Paduka ingkang ngedalaken kawula saking kandhutaning biyung kawula; Paduka ingkang tansah kawula pepuji. 7 Kawula dados tandha ingkang ngeramaken tumrap tiyang kathah, amargi Paduka punika pangungsen kawula ingkang santosa. 168
169 JABUR 71.8 - 15 8 Cangkem kawula kebak pamuji dhumateng Paduka, sadinten-dinten Paduka kawula luhuraken. 9 Samangsa kawula sampun sepuh, mugi sampun ngantos Paduka tampik, sampun ngantos nilar kawula manawi kakiyatan kawula sampun telas. 10 Awit kawula dipun raosi dening para satru kawula, tiyang ingkang sami ngangkah nyawa kawula sami sekuthon, 11 pangucapipun: "Wong kae wus ditegakake dening Gusti Allah, padha oyaken, nganti kecekel, awit ora ana kang mitulungi!" 12 Dhuh Allah, Paduka sampun ngantos tebih saking kawula, dhuh Allah kawula, Paduka mugi enggal-enggal karsa mitulungi kawula! 13 Tiyang ingkang sami nyatru nyawa kawula mugi samia kawirangan lan sami tumpesa; ingkang ngangkah cilaka kawula mugi karobana ing kanisthan lan kawirangan! 14 Nanging kawula badhe ngantepi ing pangajeng-ajeng, saha mindhak-mindhak anggen kawula ngluhuraken Paduka; 15 cangkem kawula badhe nyariyosaken kaadilan Paduka, saha karahayon peparing Paduka ing sadinten-dinten,
JABUR 71.16 -21 amargi kawula boten saged ngetang kathahipun. 16 Kawula badhe dhateng kanthi kaprawiranipun Gusti Allah, saha namung badhe ngundhangaken kaadilan Paduka. 17 Dhuh Allah, wiwit alit mila kawula sampun Paduka wulang, lan ngantos dumugi sapunika kawula tansah nggelaraken pakaryan Paduka ingkang ngedab-edabi; 18 dhuh Allah, ngantosa kawula sepuh sarta uwanen, kawula mugi sampun ngantos Paduka tilar, supados kawula saged nyriyosaken pangwaos Paduka dhumateng para turun samangke, sarta kasantosan Paduka dhateng sakathahipun tiyang ingkang badhe dhateng. 19 Kaadilan Paduka punika sundhul ing langit, dhuh Allah, Paduka ingkang sampun nindakaken prakawis-prakawis ingkang ageng, dhuh Allah, sinten ingkang kados Paduka? 20 Paduka ingkang murugaken kawula ketaman ing karibedan tuwin kasangsaran kathah, inggih badhe nggesangaken kawula malih, saha ngentasaken kawula saking telenging bumi. 21 Paduka badhe mewahi kaluhuran kawula, sarta paring panglipur malih. 170
JABUR 71.22 -72.2 22 Kawula inggih badhe nyaosaken kekidungan pamuji-sokur dhumateng Paduka kanthi swaraning slukat, margi saking kasetyan Paduka, dhuh Allah kawula. Paduka badhe kawula kidungaken masmur kanthi swaraning clempung, dhuh Ingkang Mahasuci, Gusti Allahipun Israel. 23 Lambe kawula surak-surak ngidung masmur kagem Paduka, ugi nyawa kawula ingkang sampun Paduka luwari. 24 Ilat kawula ugi badhe martosaken kaadilan Paduka ing sadinten-dinten, amargi tiyang ingkang ngangkah bilai kawula, sami badhe kawirangan lan klicutan. MASMUR 72 Donga pangajap tumrap Sang Prabu 72:1-20 72 1 Saka Prabu Suleman. Dhuh Allah, Sang Prabu mugi Paduka paringi angger-angger Paduka, sarta kaadilan Paduka dhateng Sang Raja-putra! 2 Sageda panjenenganipun ngereh para umat Paduka klayan adil, saha para kawula Paduka ingkang katindhes, kalayan angger-angger! 171
JABUR 72.3 - 9 3 Redi-redi sami nuwuhna tentrem-rahayu dhumateng bangsa, sarta tengger-tengger ngangsalna kaleresan! 4 Panjenenganipun mugi karsaa paring kaadilan dhumateng para tiyang ingkang katindhes, panunggilanipun bangsa punika, para tiyang mlarat sami kapitulungana, nanging ingkang nganiaya mugi sami karemuka! 5 Mugi yuswanipun pinanjangna salaminipun wonten surya, ngantos turun-tumurun, salaminipun wonten rembulan! 6 Panjenenganipun mugi kadosa jawah ingkang dhumawah ing ara-ara parumputan, sarta kados deresing jawah ingkang nyirami bumi! 7 Ing jaman sugengipun kaadilan mugi saged mekar, sarta tentrem rahayu sageda luber, ngantos rembulan sampun boten wonten malih. 8 Panjenenganipun mugi ngastaa pangwaos wiwit saking saganten dumugi saganten, tuwin saking bengawan Efrat ngantos dumugi ing pungkasanipun bumi. 9 Para ingkang manggen ing ara-ara samun sami sujuda wonten ing ngarsanipun, sarta para mengsahipun sami ndilata lebu; 172
JABUR 72.10 -16 10 para raja ing Tarsis kaliyan ing pulo-pulo sami nyaosana pisungsung, para ratu ing Syeba lan ing Seba sami saosa bulu-bekti! 11 Sakathahipun para raja mugi sami sujud lan nyembah dhateng panjenenganipun, sarta sakathahipun bangsa sami dadosa abdinipun! 12 Sabab panjenenganipun badhe ngluwari para tiyang mlarat ingkang sami sesambat nyuwun tulung, tiyang ingkang katindhes, saha tiyang ingkang boten wonten ingkang mitulungi; 13 panjenenganipun badhe ngeman dhateng tiyang ingkang ringkih saha tiyang mlarat, badhe ngentas nyawanipun tiyang mlarat. 14 Panjenenganipun badhe nebus nyawanipun saking panindhes tuwin panganiaya, rahipun dipun anggep adi wonten ing paningalipun. 15 Mugi sugenga Sang Prabu! Mugi kasaosana pisungsung mas wedalan ing tanah Syeba! Mugi tansah kadongakna, saha ing sadinten-dinten mugi kaparingana berkah! 16 Nagari mugi kaluberana taneman gandum, ingkang katingal ngombak-ombak wonten ing pucaking pareden; wohipun kajengipun mekar kados ing Libanon, 173
JABUR 72.17 -73.2 wewulenipun samia mekar kados rumput ing bumi. 17 Asmanipun lestantuna ing salami- laminipun, salaminipun wonten surya asmanipun mugi saya kondhanga. Sakathahipun bangsa mugi sami berkah- binerkahana kanthi asmanipun, lan mastanana panjenenganipun rahayu. 18 Pinujia Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe Israel, Panjenengane kang nindakake kaelokan piyambakan! 19 Sarta pinujia asmane kang mulya ing salawas-lawase, salumahing bumi kebaka ing kaluhurane. Amin, Amin. 20 Tekan samene wus tamat pandongane Prabu Dawud, putrane Rama Isai. Jilid III: MASMUR 73--89 Perang sajroning batin lan pangarep-arep 73:1-28 73 1 Masmur anggitane Asaf. Satemene Gusti Allah iku becik tumrap para wong kang mulus atine, lan kang resik atine. 2 Nanging aku, kurang sathithik bae sikilku keplesed, aku meh keplesed. 174
JABUR 73.3 - 12 3 Amarga panas atiku marang para wong kang gumunggung, manawa aku meruhi kabegjane wong duraka. 4 Awit iku ora padha nandhang lara, awake waras lan lemu; 5 ora padha ngrasakake susahing manungsa, lan ora padha kena ing bebendu kaya wong liyane. 6 Mulane padha akalung piangkuh, tuwin panganggone arupa panganiaya. 7 Amarga saka lemune, kaluputane katon ngegla, atine mbludag ing pandakwa. 8 Padha nyemoni lan muni-muni kanthi patrap kang ala, bab panganiaya padha dirembug kalawan gumunggung. 9 Padha ngangapake cangkeme nglawan marang langit, lan ilate ngumukake awake ana ing bumi. 10 Marga saka iku wong padha bali marani dheweke kabeh, katone kaya banyu kang kimplah-kimplah. 11 Sarta pangucape: "Kapriye Gusti Allah anggone mirsa bab iku, apa Kang Mahaluhur iku kadunungan kawruh?" 12 Lah kaya mangkono iku kaanane para wong duraka: padha golek undhaking barang-darbeke sarta seneng-seneng ing salawase! 175
JABUR 73.13 -21 13 Rak tanpa guna anggonku njaga resiking atiku, sarta anggonku wisuh tangan, minangka tandhaning tanpa kaluputan. 14 Ewadene ing sadina muput anggonku kena ing bebendu, sarta saben esuk ora sepi ing paukuman. 15 Saupami kawula wicanten: "Aku arep calathu mangkono," dados kawula sajatosipun cidra dhateng gelenganing para putra Paduka. 16 Nanging bareng aku duwe karep arep nyumurupi, bab iku katon angel ana ing mripatku, 17 nganti aku lumebu marang pasucening Allah, banjur nggatekake wekasane para wong mau. 18 Inggih, tiyang punika sami Paduka papanaken wonten ing panggenan ingkang lunyu, lajeng Paduka dhawahaken temah remuk. 19 Saestu sanget sangsaranipun ing sakedhap netra punika, sami sirna, tumpes margi saking pagiris. 20 Sami kados impenipun tiyang satanginipun tilem, dhuh Pangeran, samangsa tangi, rupinipun Paduka galih asor. 21 Nalika manah kawula sanget sisah, saha ginjel kawula raosipun kados tinuwek-tuwek, 176
JABUR 73.22 -28 22 kawula rumaos bodho saha boten mangretos, kados kewan wonten ing ngarsa Paduka. 23 Nanging kawula lestantun celak kaliyan Paduka; Paduka nganthi tangan kawula tengen. 24 Margi saking pitedah Paduka, Paduka tuntun, sarta ing wekasanipun Paduka pulung dhateng kamulyan. 25 Wonten ing swarga kawula nggadhahi sinten malih kejawi Paduka? Wonten ing bumi kawula boten melik punapa-punapa kejawi Paduka. 26 Sanadyan daging lan manah kawula telas, sirna, ing salaminipun tetep Gusti Allah ingkang dados peparang saha panduman kawula. 27 Awit sajatosipun sinten ingkang tebih kaliyan Paduka, punika sami badhe dhumawah ing karisakan; sadaya tiyang ingkang lampah jina kalayan nilar Paduka punika mesthi Paduka bengkas. 28 Nanging kawula, kawula remen celak kaliyan Gusti Allah; Pangeran Allah ingkang kawula anggep dados pangayoman kawula, supados kawula saged nyariyosaken sakathahing pakaryanipun. 177
JABUR 74.1 - 5 MASMUR 74 Kidung pangadhuh marga saka rusake Padaleman Suci 74:1-23 74 1 Kidung piwulang anggitane Asaf. Dhuh Allah, punapa sababipun dene Paduka mbucal kawula sadaya ing salaminipun? Punapa sababipun dene bebendu Paduka ingkang mulad-mulad ndhawahi menda ngen-ngenan Paduka? 2 Paduka mugi karsaa ngengeti umat Paduka ingkang sampun Paduka pundhut wiwit kala kina, ingkang Paduka tebus dados bangsa kagungan Paduka piyambak, saha mugi karsaa ngengeti dhateng redi Sion kadhaton Paduka! 3 Paduka mugi karsaa rawuh ing panggenan ingkang kalajeng-lajeng risak punika; sadaya-sadayanipun sampun kasirnakaken dening mengsah wonten ing pasucen. 4 Satru Paduka sami mbaung wonten ing dalem pamujan Paduka, saha sampun ngedegaken benderanipun kadamel tetenger. 5 Katingalipun kados tiyang ingkang ninggil wadung ngantos inggil, kaempakaken ing kekajengan ingkang ketel, 178
JABUR 74.6 - 13 6 lan sapunika ukir-ukiranipun sami dipun dhawahi ing kampak tuwin wadung sadaya; 7 padaleman Paduka ingkang suci dipun besmi, sarta papan padalemaning asma Paduka dipun najisaken ngantos dumugi ing siti; 8 osiking manahipun makaten: "Apike padha daktumpes kabeh wae!" Lajeng dalem pamujan ing saindenging nagari dipun besmeni sadaya. 9 Tetenger kawula boten wonten ingkang katingal, nabi inggih sampun boten wonten malih, saha panunggilan kawula sadaya boten wonten ingkang sumerep badhe ngantos sapinten dangunipun malih. 10 Dhuh Allah badhe ngantos sapinten dangunipun anggenipun satru punika nyenyampahi, saha mengsah anggenipun ngawon-awon asma Paduka tanpa kendel punika? 11 Punapaa dene Paduka narik wangsul asta Paduka, sarta numpangaken asta Paduka ingkang tengen ing jaja? 12 Ewasamanten Paduka, dhuh Allah, dados Ratu kawula wiwit jaman kina mila, ingkang paring pangluwaran wonten ing bumi. 13 Inggih Paduka punika ingkang miyak saganten klayan kakiyatan Paduka, 179
JABUR 74.14 -20 ingkang ngremuki endhasipun naga-naga wonten ing sanginggiling toya. 14 Paduka ingkang ngremuki endhasipun Lewiyatan-lewiyatan, Paduka pakakaken dhateng sato ing pasamunan. 15 Paduka ingkang mbelah sumber saha lepen; Paduka ingkang ngesataken lepen-lepen ingkang ajeg mili. 16 Rinten punika kagungan Paduka, dalu punika ugi kagungan Paduka, Paduka ingkang mrenahaken pepadhang saha surya. 17 Paduka ingkang netepaken watesipun bumi sadaya, mangsa ketiga kaliyan mangsa rendheng Paduka ingkang ngawontenaken. 18 Paduka mugi karsaa ngengeti punika: mengsah memada, dhuh Yehuwah, bangsa ingkang keblinger punika ngawon-awon asma Paduka. 19 Nyawanipun peksi dara Paduka sampun ngantos Paduka pakakaken dhateng sato galak; Paduka mugi sampun ngantos kelajeng- lajeng kesupen dhateng nyawanipun para tiyang kagungan Paduka, ingkang katindhes! 20 Paduka mugi enget dhateng prajanjian Paduka, amargi papan-papan ingkang peteng ing bumi punika kebak susuh panganiaya. 180
JABUR 74.21 -75.1 21 Tiyang ingkang siniya-siya sampun ngantos wangsul kanthi wirang. Tiyang ingkang kasangsaran sarta tiyang ingkang mlarat supados sami ngalembana dhateng asma Paduka. 22 Dhuh Allah, Paduka mugi karsaa jumeneng sarta nindakaken pangadilan Paduka! Mugi karsaa enget dhumateng panacadipun para tiyang ingkang kablinger dhumateng Paduka sadinten muput punika. 23 Paduka mugi sampun ngantos kesupen dhateng swaranipun satru Paduka, saha bengok-bengokipun tiyang ingkang sami mbalela dhumateng Paduka, ingkang tanpa kendel, malah sangsaya sora punika. MASMUR 75 Gusti Allah, Hakim kang adil 75:1-10 (75:1-11) 75 1 Kanggo lurah pasindhen. Miturut lagu: Aja ngrusak. Masmur anggitane Asaf. Kekidungan. (75-2) Kawula sami ngunjukaken pamuji sokur dhumateng Paduka, dhuh Allah, kawula sami ngunjukaken pamuji sokur, tiyang-tiyang ingkang nyebut asma Paduka sami nyariyosaken pakaryan Paduka ingkang ngedab-edabi. 181
JABUR 75.2 - 9 2 (75-3) "Manawa Ingsun nemtokake wektune, Ingsun piyambak kang bakal mancasi kalawan adil. 3 (75-4) Bumi lan sakehing wong saisine padha lebur; Ingsun, iya Ingsun piyambak kang njejegake cagak-cagake." (Selah) 4 (75-5) Ingsun ngandika marang para wong gumunggung: "Sira aja padha gumunggung." Sarta marang para wong duraka: "Sira aja padha masang sungu! 5 (75-6) Aja padha masang sungunira nganti dhuwur, lan aja calathu kalawan ndegeg!" 6 (75-7) Sabab kamulyan iku pinangkane ora saka ing wetan utawa saka ing kulon, lan iya ora saka ing pasamunan, 7 (75-8) nanging Gusti Allah iku kang jumeneng Hakim: nglorod wong kang siji, sarta njunjung sijine. 8 (75-9) Astane Pangeran nyepeng tuwung isi anggur kang munthuk, kebak campuran bumbu; Panjenengane banjur ngiling saka ing kono; lah ampase bakal disruput lan diombe dening sakehing wong duraka ing bumi. 9 (75-10) Nanging aku bakal surak-surak ing salawas-lawase, 182
JABUR 75.10 -76.5 Gusti Allahe Rama Yakub bakal dakpuji kalawan masmur. 10 (75-11) Sakehing sungune para wong duraka bakal diremuk, nanging sungune wong mursid iku bakal padha didhuwurake. MASMUR 76 Gusti Allah, Hakime para bangsa 76:1-12 (76:1-13) 76 1 Kanggo lurah pasindhen. Binarung ing swaraning clempung. Masmur anggitane Asaf. Kekidungan. (76-2) Gusti Allah iku kesuwur ana ing Yahuda, asmane kondhang ana ing Israel! 2 (76-3) Kemahe wus ana ing Salem, sarta padalemane ana ing Sion! 3 (76-4) Ana ing kono Pangeran wus mutungi panah kang kumilat, tameng tuwin pedhang sarta piranti perang. (Selah) 4 (76-5) Gumilaping cahya Paduka punika kamulyanipun ngungkuli pareden ingkang wonten wiwit kina makina. 5 (76-6) Para wong kendel wus padha kajarah-rayah, padha ngantuk angles, para prawira kabeh wus padha kaya koncatan ing kakuwatane. 183
JABUR 76.6 - 12 6 (76-7) Dhuh Allahipun Rama Yakub, amargi saking bebendu Paduka, kapal saha ingkang numpaki sami katileman. 7 (76-8) Paduka punika nggegirisi! Sinten ingkang tahan wonten ing ngarsa Paduka samangsa Paduka duka? 8 (76-9) Paduka ndhawahaken pancasaning pangadilan saking ing langit; bumi ajrih saha kami-tenggengen, 9 (76-10) nalika Gusti Allah jumeneng ngasta pangadilan, saha ngluwari sakathahipun tiyang ingkang katindhes wonten ing bumi. (Selah) 10 (76-11) Saestu para tiyang brangasan lajeng badhe sami caos sokur dhumateng asma Paduka, kekantunaning tiyang brangasan sami Paduka kendhaleni. 11 (76-12) Padha ngucapna nadar banjur padha luwarana konjuk ing Yehuwah Allahmu! Kabeh wong kang ana ing ngarsane Yehuwah, kareben padha ngunjukake pisungsung marang Panjenengane kang diwedeni. 12 (76-13) Panjenengane kang nglemesake semangate para pemimpin, Panjenengane kang nggegirisi tumrap para ratu ing bumi. 184
JABUR 77.1 - 6 MASMUR 77 Pakaryane Gusti Allah kang wus kapungkur 77:1-20 (77:1-21) 77 1 Kanggo lurah pasindhen. Miturut: Yedutun. Masmur anggitane Asaf. (77-2) Aku arep nyebut marang Gusti Allah kalawan swara sora, kalawan swara sora marang Gusti Allah, supaya midhangetake marang aku. 2 (77-3) Ing dina karubedan aku ngupaya Pangeran; ing wayah bengi tanganku dakegarake, lan ora banjur kesel, nyawaku lumuh diarih-arih. 3 (77-4) Manawa aku ngangen-angen marang Allah, banjur ngadhuh-adhuh, manawa dakrasak-rasakake, nyawaku saya lungkrah lesu. (Selah) 4 (77-5) Paduka damel mripat kawula tansah kelop-kelop; kawula semplah, temah boten saged wicanten. 5 (77-6) Kawula manah-manah dhateng lelampahan nalika jaman kina; kawula kengetan taun-taun ingkang sampun kapengker. 6 (77-7) Ing wanci dalu kawula ngenam-enam salebeting manah, 185
JABUR 77.7 - 14 kawula nggagas-nggagas tuwin nyawa kawula nlusur-nlusur: 7 (77-8) "Pangeran apa iya nampik ing salawase, lan apa ora bakal paring sih-piwelas maneh? 8 (77-9) Sih-susetyane apa wus sirna ing sabanjure, prasetyane apa wus tumeka ing pungkasane nganti turun-tumurun? 9 (77-10) Gusti Allah apa wus kesupen marang ing pangemane, sih-piwelase apa kapunggel marga saka bebendune?" (Selah) 10 (77-11) Ing kono pangucapku: "Iki kang nuwek atiku, dene astane tengen Kang Mahaluhur wis owah!" 11 (77-12) Aku bakal ngeling-eling pakaryan- pakaryane Pangeran Yehuwah, inggih, kawula badhe ngengeti kaelokan Paduka kala jaman kina. 12 (77-13) Kawula badhe nyebut sakathahing pakaryan Paduka, sarta badhe manah dhateng saliring pandamel Paduka. 13 (77-14) Dhuh Allah, margi Paduka punika suci! Allah ingkang pundi ingkang agung kados Allah kawula sadaya? 14 (77-15) Paduka punika Gusti Allah ingkang nindakaken kaelokan; 186
JABUR 77.15 -20 Paduka sampun nglairaken pangwaos Paduka wonten ing tengahipun para bangsa. 15 (77-16) Umat Paduka, tedhak turunipun Rama Yakub tuwin Rama Yusuf, sampun Paduka tebus klayan asta Paduka. (Selah) 16 (77-17) Dhuh Allah, toya-toya sampun sami ningali Paduka, toya-toya sampun sami ningali Paduka saha sami gumeter, malah samodra agung inggih ndhredheg. 17 (77-18) Mendhung nggrojogaken toya, gumuruh swaraning mega mawarni-warni, malah jemparing Paduka sami pating clorot. 18 (77-19) Swaraning gludhug Paduka gumledheg, kilat-kilat sami madhangi jagad, bumi geter saha gonjang-ganjing. 19 (77-20) Margi Paduka nglangkungi saganten, sarta lurung Paduka nglangkungi nginggiling toya ingkang wiyar, nanging tapak tilas Paduka boten katingal. 20 (77-21) Paduka sampun ngirid umat Paduka kados nggiring menda apanthan, lumantar Nabi Musa lan Imam Harun. 187
JABUR 78.1 - 6 MASMUR 78 Piwulanging sejarah 78:1-72 78 1 Kidung piwulang anggitane Asaf. Dhuh bangsaku, piwulangku padha rungokna, pamicarane cangkemku padha tilingna. 2 Aku arep mbukak cangkemku prelu medharake bebasan, aku arep ngucapake cangkriman jaman kuna, 3 Apa kang wus padha kita rungu, sarta kita sumurupi, lan kang dicritakake dening para leluhur kita marang kita, 4 ora bakal daksidhem tumrap anak-putune; nanging kita bakal nyaritakake marang para turun ing tembe pepujian marang Pangeran Yehuwah lan kasantosane, sarta kaelokan-kaelokan kang wus katindakake. 5 Pangeran wus ndhawuhake pepenget marang trahe Rama Yakub, lan angger-anggering Toret marang Banisrael; para leluhur kita padha kadhawuhan ngluntakake iku marang para anak putune, 6 supaya disumurupana dening para turune ing sapungkure, 188
JABUR 78.7 - 14 supaya anak-putu kang ing tembe bakal padha lair, padha gumregah lan nyaritakake marang anak-anake, 7 supaya padha kumandela marang Gusti Allah, lan aja lali marang sakabehing pakaryane, nanging padha netepana dhawuh- dhawuhe; 8 apadene aja padha kaya para leluhure, kang padha wangkot lan mbalela, jenis kang ora antepan tuwin kang nyawane ora setya marang Gusti Allah. 9 Bani Efraim, prajurit panahan kang sikep gegaman ganep, padha mundur nalika dinane perang. 10 Padha ora nggondheli prasetyaning Allah sarta padha emoh lumaku manut ing Torete. 11 Padha lali marang pakaryane lan kaelokan kang katindakake, kang wus dikatingalake marang dheweke kabeh. 12 Gusti Allah wus nindakake kaelokan- kaelokan ana ing ngarepe para leluhure, ana ing tanah Mesir, ana ing ara-ara Zoan; 13 segara dipiyak, para leluhur padha disabrangake; banyune diadegake kaya bendungan, 14 ing wayah awan lakune para umat dituntun kalawan mega, 189
JABUR 78.15 -22 ing wayah bengi kalawan padhanging geni. 15 Gunung parang ing ara-ara samun dibengkah, para leluhur mau tumuli padha diparingi banyu akeh kaya saka ing samodra agung; 16 saka ing parang Gusti Allah mijilake kali, grojoging banyune kaya bengawan. 17 Ewadene para leluhur mau ndlarung anggone gawe dosa marang Panjenengane, yaiku anggone mbalela marang Kang Mahaluhur ana ing pasamunan. 18 Malah padha nyoba marang Gusti Allah ing sajroning atine yaiku anggone nyuwun pangan kanggo nguja hawa-napsune. 19 Padha rasanan bab Gusti Allah mangkene: "Allah apa iya kuwasa nyedhiyani pangan ana ing ara-ara samun? 20 Pancen Panjenengane nggebag parang satemah metu banyune lan banjur ana kali-kali kang mili; nanging apa iya kuwaos paring roti, utawa nyawisi daging para umate?" 21 Iku kapiyarsa dening Pangeran Yehuwah, njalari dukane, temahan ana geni kang mubal nempuh bani Yakub, sarta bebendune nempuh Banisrael, 22 awit padha ora pracaya marang Gusti Allah, 190
JABUR 78.23 -31 sarta ora padha kumandel marang pitulungane. 23 Gusti Allah tumuli dhawuh marang mega-mega ing dhuwur, lan mbikak lawang-lawanging langit, 24 umate diudani mana minangka pangane, sarta padha diparingi gandum saka ing langit; 25 saben wong wus mangan roti malaekat; padha dikirimi sangu pangan nganti turah-turah. 26 Pangeran ngididake angin wetan ana ing awang-awang lan nggiring angin kidul kalawan kakiyatane; 27 umate banjur diudani daging kehe kaya bledug, tuwin diudani manuk kang mawa swiwi cacahe kaya wedhining segara; 28 padha katibakake ing satengahing tarub-tarube, ing sakubenging papan panggonane mau. 29 Tumuli padha mangan nganti wareg banget; Panjenengane maringi apa kang padha dikarepake. 30 Nalika isih padha rumangsa durung wareg, sarta pangane isih ana ing cangkeme; 31 Gusti Allah banjur duka marang wong-wong iku, gembong-gembonge padha dipateni, lan para nonomane Israel padha disirnakake. 191
192 JABUR 78.32 -40 32 Sanadyan mangkono, para leluhur mau iya isih bae anggone padha nglakoni dosa, sarta ora pracaya marang sakehing pakaryane Allah kang ngedab-edabi. 33 Mulane dina-dinane kadamel sirna tanpa tanja, sarta taun-taune padha sirna sajroning pagiris. 34 Bareng padha dipateni banjur padha nakokake marang Panjenengane, padha mratobat sarta padha ngupaya marang Gusti Allah; 35 padha kelingan, yen Gusti Allah iku peparange, lan Gusti Allah Kang Mahaluhur iku dadi Juru Panebuse. 36 Nanging padha ngapusi Panjenengane kalawan cangkeme lan nggorohi Panjenengane kalawan ilate. 37 Atine ora mantep marang Panjenengane, lan ora setya marang ing prajanjiane. 38 Tujune Panjenengane iku asipat welasan, karsa ngapura kaluputane lan ora numpes umate; malah kerep ngampah bebendune, sarta ora nggigah dedukane kabeh. 39 Panjenengane karsa ngengeti manawa wong iku kabeh daging, angin kang midid, kang ora bakal bali. 40 Ping pira bae para leluhur mau anggone padha mbalela marang Panjenengane ana ing ara-ara samun,
JABUR 78.41 -49 lan anggone padha gawe sekeling galihe ana ing pasamunan! 41 Bola-bali anggone padha nyoba marang Gusti Allah, sarta anggone padha gawe gerahe panggalihing Allah Israel Kang Mahasuci. 42 Padha ora eling marang pagwaose, sarta marang dina nalika padha diluwari saka ing tanganing mungsuh, 43 nalika Panjenengane nganakake pratandha-pratandha ana ing tanah Mesir, sarta mukjijat-mukjijat ana ing ara-ara Zoan. 44 Kali-kaline lan ilen-ilene padha disabdakake dadi getih, temahan banyune ora kena diombe; 45 ndhatengake laler cathak kang mangsa wong-wong mau, lan kodhok-kodhok kang nyirnakake wong-wong mau. 46 Tanem tuwuhe wong Mesir dipakakake marang ama uler, tuwin wohing rekasane marang walang. 47 Wite anggur padha disirnakake sarana udan watu, sarta wite sikmah sarana ebun njendhel. 48 Pepanthaning kewane padha dipasrahake marang udan es, lan rajakayane disamber ing bledheg. 49 Padha didhawahi mulad-mulading bebendune, bramantya, deduka sarta karupekan, 193
JABUR 78.50 -56 apadene malaekat sabregada kang nggawa bilai; 50 Panjenengane ngumbar mulad-mulading bebendune, nyawane padha ora diluwari saka ing pati, nyawane padha diulungake marang pageblug; 51 sakehing anake pembarep wong Mesir padha dipateni, wohing kakuwatane kang kawitan ana ing tarub-tarube Kham; 52 para umat kagungane tumuli padha didhawuhi mangkat kaya wedhus, padha dituntun kaya pepanthan kewan ana ing ara-ara samun; 53 padha dituntun kalawan tentrem, temah ora padha kuwatir, amarga satrune wus padha keblabak ana ing segara; 54 padha diirid menyang ing tanah suci kagunganing Allah, yaiku ing pagunungan iki, kang pinundhut ing astane kang tengen; 55 para bangsa padha ditundhung saka ing ngarepane umat, tanah pusaka iku diedum-edum nganggo tali ukuran, sarta sakehing talere Israel padha didhawuhi ngenggoni tarub-tarube. 56 Nanging Banisrael padha nyoba lan mbalela marang Gusti Allah kang Mahaluhur, 194
JABUR 78.57 -65 sarta ora padha netepi marang pepenget-pepengete; 57 padha murtad lan ora setya kaya para leluhure; padha nyimpang kaya gandhewa kang cidra; 58 padha gawe gerahing penggalihe Gusti Allah sarana tengger-tengger papang pangurbanane, sarta ndadekake bentering penggalihe marga saka reca-recane. 59 Bareng kapiyarsa dening Gusti Allah, temah Panjenengane banjur duka banget, Israel ditampik babar pisan; 60 mulane nilar padalemane ing Silo, tarub kang wus didalemi ana ing antarane manungsa; 61 kasantosane nuli diulungake dadi bandhangan, kamulyane dipasrahake marang ing tanganing mungsuh; 62 Panjenengane marengake bae umate kamangsa ing pedhang, sarta bendu marang kagungane piyambak. 63 Para wong non-nomane padha kamangsa ing geni, lan para prawane padha ora dialembana maneh kalawan kekidungan palakrama; 64 para imam padha mati dening pedhang, lan randhane ora padha bisa nangisi. 65 Ing kono Pangeran tumuli wungu, kaya wong kang keturon, 195
JABUR 78.66 -72 kaya prawira kang wus eling saka anggone mendem anggur; 66 mungsuh-mungsuhe padha digebag temah padha mundur, padha kadamel nandhang wirang ing salawase. 67 Panjenengane nampik tarube Yusuf, taler Efraim ora kapilih, 68 nanging kang dipilih taler Yahuda, Gunung Sion kang kinasihan; 69 pasucene banjur dibangun nganti sundhul langit, kaya bumi kang tinalesan langgeng; 70 Panjenengane milih Dawud, abdine, kapundhut saka ing satengahe kandhang- kandhang wedhus; 71 kapundhut saka ing panggonane wedhus-wedhus kang padha nusoni, kapatah ngengon trahe Yakub, umate, iya Banisrael kagungane piyambak. 72 Tumuli iya padha diengon kalawan tulusing galih, sarta padha katuntun kanthi kaprigelaning astane. 196
JABUR 79.1 - 5 MASMUR 79 Pandongane umat kang kaancam ing bebaya 79:1-13 79 1 Masmur anggitane Asaf. Dhuh Allah, bangsa sanes sampun sami lumebet dhateng ing tanah kagungan Paduka, sami najisaken padaleman Paduka ingkang suci, Yerusalem dipun dadosaken jugrugan. 2 Mayitipun para abdi Paduka dipun pakakaken dhateng peksi-peksi ing awang-awang, dagingipun para kekasih Paduka dipun pakakaken dhateng sato ing ara-ara. 3 Rahipun umat Paduka dipun wutahaken kadosdene toya, wonten ing sakubenging Yerusalem sarta boten wonten ingkang ngubur. 4 Kawula sami dados cacadanipun para tangga-tepalih kawula, lan dados pepoyokan miwah cacampahanipun tiyang ingkang manggen ing sakubeng kawula. 5 Dhuh Yehuwah, ngantos pinten dangunipun anggen Paduka tansah paring bebendu Paduka, saha bentering panggalih Paduka anggenipun mulad-mulad kados latu? 197
JABUR 79.6 - 11 6 Bebendu Paduka mugi kaesokna dhateng para bangsa ingkang boten sami tepang kaliyan Paduka, inggih dhateng sakathahing karajan ingkang boten nyebut asma Paduka; 7 amargi sampun sami mangsa Yakub ngantos telas, griyanipun dipun risak. 8 Paduka mugi sampun ngantos ndhawahaken kalepatanipun para leluhur kawula dhumateng kawula sadaya; kawula mugi enggal kadhawahana ing sih-rahmat Paduka, awitdene kawula sampun sami ringkih sanget. 9 Dhuh Allah, ingkang mengku karahayon kawula, kawula mugi sami Paduka paringi pitulungan margi saking kaluhuraning asma Paduka. Kawula mugi sami kaentasna saha kaapuntena dosa kawula margi saking asma Paduka. 10 Punapaa dene bangsa sanes ngantos sami ngucap makaten: "Allahe wong iku ana ing ngendi?" Pamalesing rahipun para abdi Paduka ingkang sampun kawutahaken, mugi kasumerepana dening bangsa- bangsa sanes wonten ing ngajeng kawula sedaya. 11 Pasambatipun para tiyang ingkang kinunjara 198
JABUR 79.12 -80.1 mugi sageda sumengka dhateng ing ngarsa Paduka; tiyang ingkang sami katetepaken kaukum pejah, mugi sami Paduka parengaken gesang laras kaliyan asta Paduka ingkang agung. 12 Saha para tangga kawula mugi sami kadhawahana piwales tikel pitu, amargi anggenipun sami memada dhumateng Paduka, dhuh Pangeran. 13 Kawula sadaya punika, umat Paduka, inggih pepanthan menda ngen-ngenan Paduka, badhe lajeng sami ngaturaken panuwun dhumateng Paduka ing salaminipun, saha pepujian ingkang tumuju dhumateng Paduka badhe sami kawula wartosaken ngantos turun-tumurun. MASMUR 80 Pandonga kanggo keslametane Israel 80:1-19 (80:1-20) 80 1 Kanggo lurah pasindhen, lagune kaya kidung: Kembang Bakung. Paseksene Asaf. Masmur. (80-2) Dhuh Juru Pangenipun Banisrael, mugi karsaa midhangetaken. Paduka ingkang nggiring bani Yusuf kados pepanthan menda, Paduka ingkang nitih kerub-kerub, 199
JABUR 80.2 - 8 mugi karsaa ngatingalaken cahya Paduka, 2 (80-3) wonten ing ngajengipun Efraim kaliyan Benyamin tuwin Manasye. Paduka mugi karsaa ngatingalaken kasantosan Paduka saha mugi karsaa rawuh ngluwari kawula sadaya. 3 (80-4) Dhuh Allah, kawula mugi sami Paduka pulihaken, mugi karsaa nyunaraken wadana Paduka, temah kawula sami badhe manggih wilujeng. 4 (80-5) Dhuh Yehuwah, Gusti Allahipun ingkang sarwa dumadi, taksih pinten laminipun anggen Paduka bendu sanadyan umat Paduka ndedonga? 5 (80-6) Umat Paduka sami Paduka tedhani roti tumatesing luh, Paduka paringi ngombe luh ngantos kathah sanget, 6 (80-7) kawula sami Paduka dadosaken rerebatanipun para tangga-tepalih, saha sami cinampahan ing mengsah- mengsah kawula. 7 (80-8) Dhuh Gusti Allahipun ingkang sarwa dumadi, kawula mugi sami Paduka pulihaken, mugi karsaa nyunaraken wadana Paduka, temah kawula sami manggih wilujeng. 8 (80-9) Paduka sampun mundhut wit anggur saking tanah Mesir, 200
JABUR 80.9 - 16 para bangsa sami Paduka tundhungi, wit anggur wau lajeng Paduka tanem. 9 (80-10) Paduka sampun nyawisi papan, wit anggur wau lajeng ngoyod lebet sanget saha ngebaki nagari; 10 (80-11) redi-redi sami kayoman ing ayang-ayanganipun, lan wit-wit eres kagunganipun Gusti Allah sami kayoman ing pangpangipun; 11 (80-12) pangipun ingkang alit-alit sami pating tlolor ngantos dumugi ing saganten, sarta elungipun ngantos dumugi ing benawi Efrat. 12 (80-13) Punapa sababipun dene Paduka njugrugaken pageripun, temah dipun pethiki dening tiyang ingkang sami langkung? 13 (80-14) Dipun grogoti ing andhapan, sarta dipun tedha ing kewan-kewan ing ara-ara. 14 (80-15) Dhuh Gusti Allahipun ingkang sarwa dumadi, Paduka mugi karsaa wangsul, mirsanana saking ing swara sarta ningalana. Paduka mugi karsaa nggatosaken wit anggur punika, 15 (80-16) wit ingkang katanem dening asta Paduka ingkang tengen. 16 (80-17) Witipun sampun sami dipun besmeni lan dipun tegori, 201
JABUR 80.17 -81.2 tiyang-tiyang wau kajengipun sami sirna ical dening bebendu Paduka. 17 (80-18) Paduka mugi karsaa ngreksa dhateng para tiyang ingkang wonten ing sisih tengen Paduka, anakipun manungsa ingkang sampun Paduka kiyataken kagem Paduka piyambak. 18 (80-19) Kawula sami boten badhe nyleweng saking Paduka, kawula mugi Paduka gesangi, satemah sami badhe nyebut ngluhuraken asma Paduka. 19 (80-20) Dhuh Yehuwah, Gusti Allahipun ingkang sarwa dumadi, kawula mugi sami Paduka pulihaken, mugi karsaa nyunaraken wadana Paduka, temah kawula sami badhe manggih wilujeng. MASMUR 81 Kidungan nalika nganyarake prajanjian 81:1-16 (81:1-17) 81 1 Kanggo lurah pasindhen. Miturut lagu: Gitit. Anggitane Asaf. (81-2) Padha surak-suraka kagem Gusti Allah, kang dadi kasantosan kita, padha surak-suraka kagem Gusti Allahe Rama Yakub. 2 (81-3) Padha ngidunga karo trebangan 202
JABUR 81.3 - 9 lan clempungan, kang laras binarung swaraning slukat. 3 (81-4) Ngunekna kalasangka ing tanggal sapisan, ing tanggal purnama ing dina riyaya kita. 4 (81-5) Amarga bab iku dadi pranatan tumrap bangsa Israel, sarta dadi angger-angger saka Gusti Allahe Rama Yakub. 5 (81-6) Kang pinacak dadi pepakon marang Rama Yusuf, nalika Gusti Allah miyos nglurugi tanah Mesir. Aku krungu bangsa kang aku durung tau weruh. 6 (81-7) "Pundhake wus Sunuwalake saka anggone memikul, sarta tangane saka ing kranjanging pikulan; 7 (81-8) sajroning karubedan sira padha sesambat, Ingsun banjur ngentasake sira, Ingsun nyembadani panyuwunira saka ing pasingidaning gludhug, Ingsun wus nyoba marang sira ana ing sacedhake banyu Meriba. (Selah) 8 (81-9) He para umatingSun padha ngrungokna, Ingsun arsa paring pepenget marang sira; he Israel, manawa sira gelem ngrungokake marang dhawuhingSun. 9 (81-10) Ing tengahira aja ana allah liyane, sira aja sujud marang allah ngamanca. 203
JABUR 81.10 -16 10 (81-11) Iya Ingsun iki Yehuwah Allahira, kang ngluwari sira saka ing tanah Mesir, cangkemira angapna kang amba, nuli bakal Sunkebaki. 11 (81-12) Nanging umatingSun ora ngrungokake marang swaraningSun, sarta Israel ora seneng marang Ingsun. 12 (81-13) Mulane banjur Suntogake atine kang wangkot iku, cikben padha nglakoni sakarepe dhewe. 13 (81-14) Ah, saupama umatingSun ngrungokake marang dhawuhingSun, saupama Israel ngambah ing dalan pitedahingSun. 14 (81-15) Sanalika iku uga mungsuhe mesthi Suntelukake, sarta mungsuhe padha ngrasakake antebing astaningSun. 15 (81-16) Para wong kang sengit marang Pangeran Yehuwah, bakal nyembah ndilat sampeyane, lan iki wis dadi nasibe ing salawas-lawase. 16 (81-17) Nanging umatingSun bakal Sunparingi mangan gandum kang becik dhewe malah bakal padha Sunwaregi kalawan madu saka ing parang." 204
JABUR 82.1 - 7 MASMUR 82 Gusti Allah ana ing parepatan ilahi 82:1-8 82 1 Masmur anggitane Asaf. Gusti Allah jumeneng ana ing parepatan ilahi, ana ing satengahing para allah Panjenengane nindakake pangadilan: 2 "Nganti sepira suwene anggonira padha ngadili kalawan ambek-siya, sarta ngrewangi marang wong duraka? (Selah) 3 Wong kang sekeng lan bocah lola padha wenehana adil, wong kasangsaran lan kacingkrangan padha belanana wewenange. 4 Wong kang sekeng lan kang mlarat padha pitulungana, luwarana saka ing tangane wong duraka." 5 Iku wong kang padha ora sumurup lan ora ngreti apa-apa, padha lumaku ana ing pepeteng; sakehing tetalese bumi padha gonjang- ganjing. 6 Ingsun wus ngandika mangkene: "Sira kabeh iku allah, lan padha dadi putrane Kang Mahaluhur. -- 7 Nanging sira bakal padha mati kayadene manungsa, 205
JABUR 82.8 - 83.5 lan bakal tiwas kayadene salah sawijining panggedhe." 8 Dhuh Allah, Paduka mugi karsaa jumeneng ngadili bumi, amargi sakathahipun bangsa punika kagungan Paduka." MASMUR 83 Pandonga nyuwun pitulungan nglawan mungsuh 83:1-18 (83:1-19) 83 1 Masmur anggitane Asaf: sawijining kekidungan. (83-2) Dhuh Allah, Paduka mugi sampun kendel mugi karsaa ngandika, saha sampun nganggur, dhuh Allah! 2 (83-3) Amargi mengsah Paduka sami gumuruh, tiyang ingkang sami sengit dhumateng Paduka sami nglangak kumethak, 3 (83-4) sami ngrantam paekan nglawan Paduka, sarta sami sakuthon badhe nglawan para ingkang Paduka ayomi. 4 (83-5) Wicantenipun makaten: "Ayo kita padha nyirnakake bangsa iku supaya jenenge Israel ora kocap maneh!" 5 (83-6) Saestu, sampun sami ngrantam kalayan saiyeg, sami damel prajanjian nglawan Paduka: 206
JABUR 83.6 - 15 6 (83-7) Para ingkang sami manggen ing kemahipun bangsa Edom, lan Ismael, Moab kaliyan Hagar, 7 (83-8) Gebal lan Amon tuwin Amalek, Filisti sesarengan kaliyan tiyang ing Tirus, 8 (83-9) ugi Asyur sami manunggil kaliyan tiyang-tiyang wau, sami dados bebantunipun darah Lut. (Selah) 9 (83-10) Sedaya punika sami kadamela kadosdene bangsa Midian, kados Sisera tuwin Yabin wonten ing sacelakipun lepen Kisyon, 10 (83-11) ingkang sampun sami katumpes wonten ing Endor, sami dados rabuking siti. 11 (83-12) Para pangagengipun sami kadamela kados Oreb kaliyan Zeeb, saha sakathahing pemimpinipun kados Zebah lan Salmunah, 12 (83-13) ingkang sami wicanten: "Payo padha ngejegi papan-papan padalemaning Allah." 13 (83-14) Dhuh Allah kawula, tiyang punika sami kadadosna kados dhedhak ingkang mabul-mabul, kados mrambut ingkang kabur ing angin. 14 (83-15) Kados latu ingkang mbesmi wana, saha kados urubing latu ingkang nggesengaken redi-redi, 15 (83-16) sami kaoyaka kaliyan prahara Paduka, 207
JABUR 83.16 -84.3 tuwin kadamela kaget kaliyan lesus Paduka. 16 (83-17) Rainipun sami kasasabana ing wirang, supados sami ngupadosana asma Paduka, dhuh Yehuwah. 17 (83-18) Kajengipun sami nandhang wirang sarta kaget ing salaminipun, sami kawirangna saha lejeng sami tumpes, 18 (83-19) supados sami sumerepa, bilih namung Paduka ingkang asma Yehuwah, Ingkang Mahaluhur tuwin misesani ing salumahing bumi. MASMUR 84 Kangen marang padalemane Gusti Allah 84:1-12 (84:1-13) 84 1 Kanggo lurah pasindhen. Miturut lagu: Gitit. Masmur anggitane bani Korakh. (84-2) Iba anggenipun nengsemaken padaleman Paduka, dhuh Yehuwah Gustining sarwa tumitah. 2 (84-3) Nyawa kawula rempu margi kangen dhateng plataranipun Pangeran Yehuwah, manah kaliyan raga kawula sami asumyak-sumyak tumuju dhumateng Gusti Allah ingkang gesang. 3 (84-4) Dalah peksi greja sampun manggih griya, 208
JABUR 84.4 - 10 lan peksi kedhali manggih susuh, kangge nyelehaken anakipun, wonten ing misbyah Paduka, dhuh Yehuwah, Gustining sarwa tumitah, Ratu kawula saha Gusti Allah kawula. 4 (84-5) Rahayu tiyang ingkang sami manggen ing padaleman Paduka, saha tansah ngluhuraken asma Paduka. (Selah) 5 (84-6) Rahayu tiyang ingkang karosanipun wonten ing Paduka, ingkang gadhah niyat badhe jiyarah. 6 (84-7) Manawi lumampah wonten ing lebak Baka, punika kadadosaken panggenan ingkang wonten sumberipun; tur sinasaban ing berkahing jawah kapisan. 7 (84-8) Lampahipun saya dangu saya kiyat, badhe sowan ing ngarsanipun Gusti Allah ing Sion. 8 (84-9) Dhuh Yehuwah, Gustining sarwa tumitah, Paduka mugi karsaa miyarsakaken pandonga kawula, mugi karsaa nilingaken dhateng kawula, dhuh Gusti Allahipun Rama Yakub. (Selah) 9 (84-10) Dhuh Allah, Paduka mugi karsaa mirsani tetameng kawula sadaya, mugi karsaa mirsani dhumateng wedananipun jebadan Paduka! 10 (84-11) Wonten ing plataran Paduka sadinten 209
JABUR 84.11 -85.2 punika prayoginipun nglangkungi sewu dinten wonten ing sanes panggenan; kawula milaur ngadeg ing korining padalemanipun Allah kawula, punika langkung sae katimbang kaliyan manggen wonten ing kemahipun tiyang duraka. 11 (84-12) Amarga Pangeran Yehuwah Allah iku dadi sesurya lan tetameng; Panjenengane maringi sih lan kamulyan; wong kang lakune tanpa cacad ora dicukengi ing bab samubarang kang becik. 12 (84-13) Dhuh Yehuwah Gustining sarwa tumitah, rahayu tiyang ingkang kumandel dhumateng Paduka. MASMUR 85 Pandonga nyuwun muga Israel kapulihake 85:1-13 (85:1-14) 85 1 Kanggo lurah pasindhen. Masmur anggitane bani Korakh. (85-2) Dhuh Yehuwah, Paduka sampun ngatingalaken keparenging panggalih Paduka dhumateng tanah Paduka, kewontenanipun trahipun Rama Yakub sampun Paduka pulihaken. 2 (85-3) Paduka sampun ngapunten kalepatanipun umat Paduka, 210
JABUR 85.3 - 8 sakathahing dosanipun sampun Paduka tutupi. (Selah) 3 (85-4) Sakathahing deduka Paduka sampun Paduka sirep, bebendu Paduka ingkang mulad-mulad sampun Paduka lilihaken. 4 (85-5) Dhuh Allah, Pamarta kawula, kawula mugi sami Paduka pulihaken, Paduka mugi karsaa ngicali gerahing panggalih Paduka tumrap kawula. 5 (85-6) Kawula punapa sami badhe Paduka dukani ing salaminipun, saha anggen Paduka duka punapa badhe Paduka lajengaken ngantos turun-tumurun? 6 (85-7) Punapa Paduka boten karsa nggesangaken kawula sadaya malih, supados umat Paduka saged bingah-bingah margi saking Paduka? 7 (85-8) Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa ngatingalaken sih-susetya Paduka dhumateng kawula sadaya, saha karsaa maringi karaharjan Paduka dhumateng kawula sadaya. 8 (85-9) Aku arep ngrungokake apa kang dadi pangandikaning Allah, Pangeran Yehuwah. Rak tentrem rahayu kang bakal didhawuhake marang umate lan marang para kekasihe, supaya aja nganti bali marang ing kapunggungane maneh? 211
212 JABUR 85.9 - 86.1 9 (85-10) Sanyata, karaharjan kang saka ing Pangeran iku cepak tumrap wong kang wedi-asih marang Panjenengane, satemah nagara kita kadunungan kamulyan. 10 (85-11) Sih lan kasetyan bakal padha tempuk kaadilan lan katentreman bakal padha ambung-ingambung. 11 (85-12) Kasetyan bakal tuwuh saka ing bumi, lan kaadilan bakal ngawat-awati saka ing langit. 12 (85-13) Tur Pangeran Yehuwah bakal paring samubarang kang becik, sarta nagara kita bakal ngwenehake pametune. 13 (85-14) Kaadilane bakal lumaku ana ing ngarsane, sarta tapak-tilasing sampeyane kadadekake dalan. MASMUR 86 Pandonga nyuwun pitulungan 86:1-17 86 1 Pandongane Prabu Dawud. Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa nilingaken saha karsaa paring wangsulan, amargi kawula nandhang sangsara saha kesrakat.
JABUR 86.2 - 9 2 Nyawa kawula mugi Paduka reksa, awit Paduka asih dhumateng kawula, Paduka mugi karsaa ngluwari abdi Paduka ingkang pitados dhumateng Paduka punika. 3 Dhuh Yehuwah, Paduka punika Gusti Allah kawula, kawula mugi Paduka welasi, amargi sadinten muput anggen kawula sesambat dhumateng Paduka. 4 Paduka mugi karsaa mbingahaken nyawanipun abdi Paduka amargi, dhuh Pangeran, nyawa kawula sumengka dhumateng Paduka. 5 Amargi Paduka punika sae, dhuh Pangeran, saha remen ngapunten, punapa malih sih-susetya Paduka punika luber tumrap tiyang ingkang sesambat dhumateng Paduka. 6 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa miyarsakaken pandonga kawula, saha karsaa migatosaken swaraning panyuwun kawula. 7 Ing dinten karibedan kawula, kawula sesambat dhumateng Paduka, amargi Paduka karsa paring wangsulan dhumateng kawula. 8 Dhuh Allah, ing antawisipun para allah boten wonten ingkang nyameni Paduka, sarta boten wonten ingkang ngemperi pakaryan Paduka. 9 Dhuh Pangeran, sakathahipun bangsa, ingkang Paduka titahaken, 213
JABUR 86.10 -15 sami badhe sowan sujud nyembah wonten ing ngarsa Paduka, saha badhe ngluhuraken asma Paduka. 10 Amargi Paduka punika agung saha nindakaken kaelokan-kaelokan; inggih namung Paduka piyambak punika ingkang jumeneng Allah. 11 Dhuh Yehuwah, kawula mugi Paduka tedahaken margi Paduka, supados lampah kawula manuta ing kaleresan Paduka; manah kawula mugi Paduka golongaken supados ajrih-asih dhumateng asma Paduka. 12 Dhuh Pangeran, Allah kawula, kawula badhe ngaturaken pamuji sokur kanthi gumolonging manah dhumateng Paduka saha ngluhuraken asma Paduka ing salami-laminipun; 13 amargi agung sih-susetya Paduka dhumateng kawula, saha nyawa kawula sampun Paduka luwari saking jagading tiyang pejah ingkang lebet piyambak. 14 Dhuh Allah, tiyang ingkang angkuh sami gumregah nempuh kawula, saha grombolaning tiyang gumunggung sami ngangkah dhateng nyawa kawula, sarta boten mreduli dhumateng Paduka. 15 Nanging Paduka punika, dhuh Pangeran, Allah ingkang ambek welasan saha asih, agung kasabaran Paduka saha luber sih tuwin kasetyan Paduka. 214
JABUR 86.16 -87.4 16 Kawula mugi Paduka pirsani saha kaparingana sih-piwelas, abdi Paduka mugi Paduka paringi karosan Paduka, anakipun jaler parekan Paduka mugi kaluwarana. 17 Kawula mugi Paduka paringi pratandhaning kasaenan, supados para satru kawula sami sumerep kalayan wirang, bilih Paduka dhuh Yehuwah, sampun paring pitulungan saha panglipur dhumateng kawula. MASMUR 87 Sion kuthane Gusti Allah 87:1-7 87 1 Masmur anggitane bani Korakh: kidungan. Ing gunung-gunung kang suci ana kutha kang dibangun dening Pangeran. 2 Kori-kori gapuraning Sion luwih dikasihi dening Pangeran Yehuwah, katimbang karo sakehing panggonane darah Yakub. 3 He kuthaning Allah, kowe kasuwurake mungguh prakara- prakara kang mulya. (Selah) 4 Rahab lan Babil Sungolongake para wong kang nganggep marang Ingsun, dalasan nagara Filisti, Tirus tuwin Etiopia: 215
JABUR 87.5 - 88.2 "Iki padha dilairake ana ing kono." 5 Nanging bab Sion diwartakake: "Wong iku siji-sijine laire padha ana ing kono," lan Panjenengane, Kang Mahaluhur, kang njejegake. 6 Wong iku mau kabeh padha kawilang dening Pangeran Yehuwah, samangsa nyatheti para bangsa: "Iki laire ana ing kono." (Selah) 7 Lan wong padha ngidung tuwin jogedan karo seneng-seneng: "Sakehing sumberku ana ing sajroning nagaramu." MASMUR 88 Pandonga nalika lara banget 88:1-18 (88:1-19) 88 1 Kidungan. Masmur anggitane bani Korakh. Kanggo lurah pasindhen, miturut lagu: Mahalat Leanot. Kidung piwulange Heman, wong Ezrahi. (88-2) Dhuh Yehuwah, Allah ingkang ngluwari kawula ing wanci siyang kawula sesambat, ing wanci dalu kawula sowan wonten ing ngarsa Paduka. 2 (88-3) Pandonga kawula mugi sumengkaa dhateng ing ngarsa Paduka, Paduka mugi karsaa nilingaken dhateng pasambat kawula. 216
JABUR 88.3 - 9 3 (88-4) Amargi nyawa kawula tuwuk ing kasisahan, lan gesang kawula sampun celak kaliyan jagadipun tiyang pejah. 4 (88-5) Kawula sampun kagolongaken para tiyang ingkang mandhap dhateng ing kubur, sarta kados tiyang ingkang tanpa daya. 5 (88-6) Kawula kedah amor kaliyan para tiyang pejah, kados tiyang ingkang sami pejah margi dipun pejahi, gumlethak wonten ing kubur, ingkang boten Paduka engeti malih, amargi sampun sami kapethal saking panguwaos Paduka. 6 (88-7) Kawula sampun Paduka selehaken wonten ing luwangan kuburan ingkang ngandhap piyambak ing salebeting pepeteng, ing papan ingkang lebet. 7 (88-8) Kawula kapetek dening bentering bebendu Paduka, sampun kebyukan ing muncrating alun Paduka sadaya. (Selah) 8 (88-9) Pitepangan kawula sadaya sampun sami Paduka tebihaken saking kawula, kawula sampun Paduka damel pangewan- ewan kangge tiyang-tiyang wau, kawula kinungkung boten saged medal. 9 (88-10) Mripat kawula ngerong margi nandhang kasangsaran. 217
JABUR 88.10 -15 Dhuh Yehuwah, kawula sampun sesambat dhumateng Paduka ing sadinten muput sarta sampun ngathungaken tangan kawula dhumateng Paduka. 10 (88-11) Paduka punapa badhe nindakaken kaelokan kangge tiyang ingkang sami pejah? Arwah punapa badhe tangi, saha ngunjukaken panuwun dhumateng Paduka? (Selah) 11 (88-12) Sih-kadarman Paduka punapa saged kacariyosaken wonten ing kubur, tuwin kasetyan Paduka wonten ing paleburan? 12 (88-13) Kaelokan-kaelokan Paduka punapa saged kasumerepan wonten ing palimengan, tuwin kaadilan Paduka wonten ing nagarinipun sadaya kekilapan? 13 (88-14) Nanging, dhuh Yehuwah, kawula punika sesambat dhumateng Paduka, ing wanci enjing Paduka kawula pethukaken kaliyan pandonga kawula. 14 (88-15) Dhuh Yehuwah, punapaa dene kawula Paduka sebrataken, saha wadana Paduka Paduka engokaken saking kawula? 15 (88-16) Wiwit alit mila kawula katindhes tuwin kaancam ing pejah, kawula sampun nyanggi pagiris ingkang saking Paduka, kawula rumaos tanpa pangajeng-ajeng. 218
JABUR 88.16 -89.4 16 (88-17) Kawula katempuh ing bentering bebendu Paduka, saha kabungkem dening pagiris Paduka. 17 (88-18) Punika ing sadinten muput nglimputi kawula kados toya, ngantos kemput anggen kawula kinepang. 18 (88-19) Mitra tuwin kanca Paduka tebihaken saking kawula, namung pepeteng ingkang dados pitepangan kawula. MASMUR 89 Kasetyaning Yehuwah marang Sang Prabu Dawud 89:1-52 (89:1-53) 89 1 Kidung piwulang, anggitane Etan, wong Ezrahi. (89-2) Sih-susetyaning Yehuwah badhe kawula kidungaken ing salaminipun, kasetyan Paduka badhe kawula suwuraken kaliyan cangkem kawula turun-tumurun. 2 (89-3) Amargi sih-susetya Paduka binangun ing salami-laminipun; kasetyan Paduka jejeg kados langit. 3 (89-4) Paduka sampun ngandika: "Ingsun wus karya prajanjian kalawan pilihaningSun, Ingsun wus supaos marang Dawud, abdiningSun. 4 (89-5) Wijinira Suntetepake ing salawas- lawase, 219
JABUR 89.5 - 10 sarta dhamparira Sunbangun nganti turun-tumurun." (Selah) 5 (89-6) Margi saking punika langit ngucap sokur margi saking kaelokan Paduka, dhuh Yehuwah, malah inggih jalaran saking kasetyan Paduka ing satengahing pasamuwanipun para suci. 6 (89-7) Amarga ing mega-mega iku sapa kang ngembari Pangeran Yehuwah, lan ing antarane para kang manggon ing swarga sapa kang madhani Sang Yehuwah? 7 (89-8) Gusti Allah kineringan ana ing kalangane para suci, lan banget diwedeni ngluwihi kabeh kang padha ngayap ing sakiwa tengene. 8 (89-9) Dhuh Yehuwah, Gusti Allahipun sarwa tumitah, sinten ingkang kados Paduka? Paduka punika santosa, dhuh Yehuwah, saha kasetyan Paduka wonten ing sakubeng Paduka. 9 (89-10) Gumunggungipun saganten punika Paduka ingkang ngereh, manawi alunipun ageng Paduka ingkang ngendhakaken. 10 (89-11) Rahab sampun Paduka remuk kados tiyang ingkang pinejahan, mengsah Paduka sampun Paduka buyaraken klayan asta Paduka ingkang rosa. 220
JABUR 89.11 -18 11 (89-12) Langit punika kagungan Paduka, bumi punika ugi kagungan Paduka, jagad saisinipun sadaya punika Paduka ingkang ndhasari. 12 (89-13) Ler lan kidul punika Paduka ingkang nitahaken, redi Tabor tuwin Hermon sami bingah- bingah surak-surak margi saking asma Paduka. 13 (89-14) Paduka ingkang kagungan bau santosa asta Paduka punika rosa tuwin luhur asta Paduka tengen. 14 (89-15) Kaleresan kaliyan kaadilan dados tetalesing dhampar Paduka, sih-kadarman miwah kasetyan sami lumampah wonten ing ngarsa Paduka. 15 (89-16) Rahayu bangsa ingkang saged surak-surak, dhuh Yehuwah, gesangipun kasunaran ing wedana Paduka, 16 (89-17) sami asurak-surak sadinten muput margi saking asma Paduka, saha sami rumaos luhur margi kaadilan Paduka. 17 (89-18) Amargi Paduka ingkang dados kamulyaning karosanipun, singat kawula kaunggulaken margi saking keparenging panggalih Paduka. 18 (89-19) Awitdene tetameng kawula sadaya punika kagunganipun Pangeran Yehuwah, 221
JABUR 89.19 -25 saha ratu kawula punika kagunganipun Gusti Allahipun Israel, ingkang suci. 19 (89-20) Sampun nate wonten pangandika Paduka sarana wahyu dhateng para tiyang ingkang Paduka kasihi, suraosipun: "Ingsun wus maringi makutha marang sawijining pahlawan, sawijining wong pilihan wus Sunjunjung saka ing antarane bangsa iku. 20 (89-21) Ingsun wus nemu Dawud, abdiningSun, kang wus Sunjebadi kalawan lenganingSun kang suci. 21 (89-22) Iku bakal tetep Sunreksa kalawan astaningSun, sarta Sunsantosakake kalawan bauningSun. 22 (89-23) Iku ora bakal ditempuh ing mungsuh, apadene kawasesa ing wong culika. 23 (89-24) Mungsuhe bakal padha Sunremuk ana ing ngarepe, sarta kang padha nyengiti bakal Sunsirnakake. 24 (89-25) Iku bakal kinanthi ing kasetyan lan sih-kadarmaningSun, sarta sungune bakal kaunggulake karana asmaningSun, 25 (89-26) Ingsun bakal ndadekake tangane ngwasani segara, sarta tangane tengen ngereh kali-kali. 222
JABUR 89.26 -34 26 (89-27) Panyebute marang Ingsun bakal mangkene: "Paduka punika Rama kawula, Gusti Allah kawula, sarta peparanging karahayon kawula." 27 (89-28) Sarta iya bakal Sunjunjung dadi putra pembarep, tuwin kang luhur dhewe ana ing antarane para raja ing salumahing bumi. 28 (89-29) Sih-susetyaningSun marang dheweke bakal Sunlestarekake ing salawase, lan prasetyaningSun bakal tetep tumrap dheweke. 29 (89-30) Anak-putune Sunlestarekake lumintu ing salawase, apadene dhampare ing saumuring langit. 30 (89-31) Saupama anak-putune padha nglirwakake ToretingSun, sarta lakune ora manut ing pranataningSun, 31 (89-32) lan padha nerak marang katetepaningSun, sarta ora netepi pepakeningSun, 32 (89-33) panerake mesthi padha Sunwales kalawan gada, tuwin kaluputane kalawan gebug. 33 (89-34) Nanging sih-susetyaningSun bakal ora Sunedohake saka Dawud, sarta Ingsun ora bakal nyelaki kasetyaningSun. 34 (89-35) Ingsun ora bakal nerak marang prasetyaningSun, 223
JABUR 89.35 -42 tuwin apa kang kawedhar saka ing lathiningSun ora bakal Sunowahi. 35 (89-36) Sapisan Ingsun wus sumpah demi kasuceningSun, mesthi Ingsun ora bakal cidra marang Dawud. 36 (89-37) Tedhak-turune bakal lestari ing salawas-lawase, lan dhampare kaya srengenge ana ing ngarsaningSun, 37 (89-38) kaya rembulan kang ana ing salawas-lawase minangka seksi kang setya tuhu ana ing mega." (Selah) 38 (89-39) Nanging Paduka piyambak nampik saha nyebrataken, sarta ndhawahaken bebendu Paduka dhumateng ingkang Paduka jebadi, 39 (89-40) prajanjian Paduka kaliyan ingkang abdi Paduka batalaken, makuthanipun Paduka regedi kados lebu, 40 (89-41) balowartinipun Paduka rebahaken, beteng-betengipun Paduka dadosaken jugrugan. 41 (89-42) Sadaya tiyang ingkang langkung wonten ing margi sami ngrayahi, sarta dados cacadan tumrap tangga tepalih. 42 (89-43) Tangan tengenipun para satrunipun sami Paduka unggulaken, sakathahing mengsahipun sampun sami Paduka damel bingah-bingah. 224
JABUR 89.43 -49 43 (89-44) landheping pedhangipun Paduka damel mbalik, Paduka boten damel supados saged tanggon wonten ing peprangan. 44 (89-45) Cahyanipun Paduka suremaken, sarta dhamparipun Paduka rebahaken ing siti. 45 (89-46) Dinten enemipun sampun Paduka celakaken; piyambakipun Paduka krukubi klayan kawirangan. (Selah) 46 (89-47) Dhuh Yehuwah, ngantos pinten dangunipun anggen Paduka tansah wonten ing pasingidan, sarta anggenipun bebendu Paduka mulad-mulad kados latu punika? 47 (89-48) Paduka mugi karsaa ngengeti menggah gesang punika sapinten ta dangunipun, punapa tanpa damel anggen Paduka nitahaken sakathahing anakipun manungsa punika? 48 (89-49) Tiyang gesang ingkang pundi ingkang boten badhe ngalami pejah, ingkang saged nguwalaken nyawanipun saking pamisesaning jagadipun tiyang pejah? (Selah) 49 (89-50) Dhuh Pangeran, pundi sih-susetya Paduka ingkang sakawit, ingkang Paduka janjekaken dhateng Dawud mawi supaos demi kasetyan Paduka punika? 225
JABUR 89.50 -90.4 50 (89-51) Dhuh Pangeran, Paduka mugi karsaa ngengeti bilih abdi Paduka dipun wewada, saha bilih kawula nandhang pangerang- erangipun para bangsa wonten ing salebetipun manah kawula, 51 (89-52) ingkang dipun ucapaken para mengsah Paduka, dhuh Yehuwah, ingkang kalairaken kangge memada tindak-tandukipun jebadan Paduka. 52 (89-53) Pinujia Pangeran Yehuwah ing salami-laminipun. Amin. Amin! Jilid IV: MASMUR 90--106 Gusti Allah, papan pangauban kang langgeng 90:1-17 90 1 Pandongane Nabi Musa, abdine Allah. Dhuh Pangeran, Paduka punika dados pangungsen kawula turun-tumurun. 2 Saderengipun redi-redi kalairaken, sarta saderengipun Paduka nitahaken bumi lan jagad, wiwit kalanggengan dumugi kalanggengan Paduka punika jumeneng Allah. 3 Paduka mangsulaken manungsa dados lebu, lan dhawuh: "He para anaking manungsa, padha balia!" 4 Amargi sewu taun punika wonten ing paningal Paduka, 226
JABUR 90.5 - 10 sami kados dinten wingi sasampunipun kapengker, inggih sami kados giliraning jagi ing wanci dalu. 5 Manungsa Paduka kentiraken; sami kados ngimpi, kados tuwuhing rumput. 6 Ing wanci enjing sekar saha seger tuwuhipun, sontenipun sampun lesah lajeng alum. 7 Saestu, kawula sami sirna margi saking bebendu Paduka, saha kadhawahan giris awit saking bramantya Paduka. 8 Kalepatana kawula sadaya Paduka beber wonten ing ngarsa Paduka, tuwin piawon kawula ingkang samar wonten ing padhanging cahyanipun wedana Paduka. 9 Saestu dinten kawula sadaya sami mengker margi saking bendu Paduka, taun-taun kawula kawula telasaken kadosdene sesambat. 10 Laminipun gesang kawula sadaya punika pitung dasa taun, dene manawi kawula sami kiyat, wolung dasa taun, saha ingkang dipun gung-gungaken punika anggenipun nandhang rekaos lan sangsara, amargi lampahipun rikat sanget saha kawula sami kabur sirna. 227
JABUR 90.11 -17 11 Sinten ingkang sumerep karosaning bebendu Paduka, saha ajrih dhateng anggen Paduka duka? 12 Kawula mugi sami Paduka wulang ngetang dinten kawula ing saleresipun, supados sageda sami angsal manah ingkang wicaksana. 13 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa wangsul, -- ngantos benjing punapa? -- saha mugi karsaa melasi dhateng para abdi Paduka. 14 Mugi ing wanci enjing kawula sami Paduka tuwuki ing sih-susetya Paduka temah kawula lajeng sami surak-surak lan bingah-bingah salami kawula gesang. 15 Kawula mugi sami Paduka paringi kabingahan ingkang satimbang kaliyan dangunipun dinten-dinten anggen Paduka ngganjar karibedan, sarta satimbang kaliyan dangunipun taun-taun anggen kawula ngraosaken cilaka. 16 Pakaryan Paduka mugi sageda tiningalan dening para abdi Paduka, saha kamulyan Paduka dening anak- anakipun. 17 Kamirahaning Pangeran Allah kawula, mugi ngayomana kawula, saha Paduka mugi karsaa nyantosakaken pandameling tangan kawula sadaya, inggih pandameling tangan kawula sadaya punika mugi kasantosakna. 228
JABUR 91.1 - 7 Ana ing pangaubane Gusti Allah 91:1-16 91 1 Wong kang dumunung ana ing pangaubane Kang Mahaluhur lan nginep ing pangayomane Kang Mahakuwasa, 2 iku bakal nyebut marang Yehuwah mangkene: "Pangungsen saha beteng kawula, Gusti Allah kawula ingkang kawula andelaken." 3 Sanyata Panjenengane iku kang bakal nguwalake kowe saka ing jirete juru pikat, lan saka pageblug kang mbilaeni. 4 kowe bakal dikemuli kalawan elare, bakal diayomi ing sangisoring siwiwine, kasetyane iku minangka tameng lan pager tembok. 5 Kowe ora usah wedi marang pagiris ing wayah bengi, marang panah kang lumepes ing wayah awan, 6 marang pageblug kang lumaku ana ing pepeteng, tuwin marang lelara pes kang ngamuk ing wayah sore. 7 Sanadyan ing sandhingmu ana wong kang ambruk sewu, sarta sepuluh ewu ana ing tengenmu, ewadene kowe dhewe ora bakal ketaman; 229
JABUR 91.8 - 16 8 iku mung koksawang kalawan mripatmu dhewe bae, lan ndeleng piwales marang para wong duraka. 9 Amarga Pangeran Yehuwah iku dadi pangayomanmu, Kang Mahaluhur iku wus kokdadekake pangaubanmu, 10 Kowe ora bakal katempuh ing bilai, sarta ora ana wewelak kang nyedhaki tarubmu; 11 awit Pangeran bakal ndhawuhi para malaekate ing ngatase kowe, supaya rumeksa marang kowe ana ing sakehing dalanmu. 12 Kowe bakal ditadhahi ing tangane, supaya kowe aja nganti kesandhung ing watu. 13 Singa lan ula bedhudhak bakal padha koklangkahi, singa nom lan ula naga bakal kokidak-idak. 14 "Sanyata, sarehne rumaket marang Ingsun, mulane bakal Sunluwari, bakal Sunpageri santosa awit wanuh marang asmaningSun. 15 Yen sesambat marang Ingsun bakal Sunsembadani, ing sajroning karubedan bakal Sunkanthi, bakal Sunentasake lan Sunluhurake, 16 bakal Sunwaregi kalawan umur dawa, lan karahayoningSun bakal Suntedahake marang dheweke." 230
JABUR 92.1 - 6 MASMUR 92 Pangeran Yehuwah Hakim kang adil 92:1-15 (92:1-16) 92 1 Masmur, kekidungan ing dina Sabat. (92-2) Ngucap sokur dhumateng Pangeran Yehuwah kanthi kekidungan punika prayogi, makaten ugi nyaosi kidung masmur dhumateng asma Paduka, dhuh Gusti Allah ingkang Mahaluhur, 2 (92-3) saha nyariyosaken sih-susetya Paduka ing wanci enjing tuwin kasetyan Paduka ing wanci dalu, 3 (92-4) kanthi ngungelaken kawat sedasa kaliyan slukat, binarung ing swaraning clempung. 4 (92-5) Dene Paduka, dhuh Yehuwah, sampun mbingahaken kawula kalayan pakaryan Paduka, kawula badhe asurak-surak awit saking pakaryanipun asta Paduka. 5 (92-6) Dhuh Yehuwah, saestu agung pakaryan Paduka, sarta sanget lebet rancangan Paduka punika. 6 (92-7) Tiyang bodho boten badhe nyumerepi, saha tiyang goblog ugi boten badhe mangretos bab punika. 231
JABUR 92.7 - 14 7 (92-8) Manawi tiyang duraka anggenipun gesang sami kados tetuwuhan, sarta tiyang ingkang nglampahi piawon sami ngrembaka punika supados sami katumpesa ing salami-laminipun. 8 (92-9) Nanging, dhuh Yehuwah, Paduka wonten ing ngaluhur ing salaminipun. 9 (92-10) Amargi saestu mengsah Paduka dhuh Yehuwah, inggih sayektos mengsah Paduka badhe tumpes, sakathahing tiyang ingkang tumindak awon badhe kabuyaraken. 10 (92-11) Nanging singat kawula Paduka inggilaken kados singating bantheng, kawula ingesokan ing lisah jebad ingkang enggal; 11 (92-12) mripat kawula nyawang satru kawula, kuping kawula mireng bab para tiyang awon ingkang sami gumregah nglawan kawula. 12 (92-13) Wong mursid bakal ngrembaka kaya wit kurma, sarta thukul subur kaya wit eres ing Libanon; 13 (92-14) para kang katandur ana ing padalemaning Yehuwah, bakal padha ngrembaka ana ing plataraning Allah kita, 14 (92-15) sanadyan wus tuwa isih padha metu wohe, padha dadi lemu lan seger, 232
JABUR 92.15 -93.5 15 (92-16) supaya bisaa nyaritakake yen Pangeran Yehuwah iku bener, peparangku kang adoh saka ing laku cidra. MASMUR 93 Pangeran Yehuwah Ratu kang langgeng 93:1-5 93 1 Pangeran Yehuwah iku jumeneng raja, abusana kamulyan, Pangeran Yehuwah busana lan apaningset kasantosan. Sanyata bumi wus jejeg ora gonjang- ganjing. 2 Dhampar Paduka jejeg wiwit kala rumiyin, wiwit ing kalanggengan Paduka sampun wonten. 3 Dhuh Yehuwah, lepen-lepen sami kumrasak, lan sami ngulukaken swaranipun, saha sami ngulukaken jumleguripun. 4 Pangeran Yehuwah ngebat-ebati banget ana ing ngaluhur, ngungkuli kumrasaking banyu agung, ngluwihi jumleguring alun ing segara. 5 Pranatan Paduka sanget kenceng, padaleman Paduka sampun sapantesipun manawi suci, dhuh Yehuwah, kangge ing salaminipun. 233
JABUR 94.1 - 7 MASMUR 94 Gusti Allah, juru ngembani kaadilan 94:1-23 94 1 Dhuh Allah ingkang ndhawahaken piwales, dhuh Yehuwah, dhuh Allah ingkang ndhawahaken piwales, Paduka mugi karsaa jumeneng! 2 Dhuh Hakimipun jagad, mugi karsaa jumeneng, mugi karsaa ndhawahaken piwales dhumateng sarupining pandamelipun tiyang angkuh! 3 Ngantos sapinten dangunipun malih para tiyang duraka, dhuh Yehuwah, ngantos sapinten dangunipun malih tiyang duraka sami suka pari suka? 4 Tiyang-tiyang wau sami mutahaken tembung-tembung ingkang digsura, sarta sakatahahing tiyang ingkang nglampahi piawon sami gumunggung. 5 Dhuh Yehuwah, tiyang wau sami ngiles-iles umat Paduka, sarta para kagungan Paduka piyambak sami dipun tindhes; 6 sami nyembelehi randha lan tiyang neneka, tuwin mejahi lare lola; 7 sarta sami mungel makaten: "Pangeran Yehuwah ora nguningani, lan Allahe Yakub ora nggatosake." 234
235 JABUR 94.8 - 16 8 Heh, para wong kang bodho panunggalane rakyat, padha gatekna! Heh, para wong goblog, besuk apa anggonmu padha bisa mikir? 9 Gusti Allah kang masang kuping apa ora miyarsa? kang yasa mripat apa ora mirsani? 10 Kang maringi pamardi marang para umat, apa ora ndhawahake paukuman? Panjenengane kang mulangake kawruh marang manungsa? 11 Pangeran Yehuwah nguningani sakehing rancangane manungsa, iku kabeh sanyatane tanpa guna. 12 Dhuh Yehuwah, rahayu tiyang ingkang Paduka perdi, ingkang Paduka wulang saking angger- angger Paduka, 13 supados kenginga kadamel nentremaken manahipun ing salebetipun nandhang karibedan, ngantos dumugi wekdalipun tiyang duraka kadhudhukaken luwangan. 14 Dene Pangeran Yehuwah ora negakake umate, lan ora bakal nilar marang umat kagungane. 15 Amarga karampunganing pradata bakal bali marang kaadilan, sarta diturut dening sakehing wong kang tulus atine. 16 Sapa kang mbiyantu aku nglawan marang para wong ala,
JABUR 94.17 -23 sapa kang mbiyantu aku nglawan marang para wong kang nglakoni piala? 17 Ajaa Pangeran Yehuwah kang mitulungi aku, meh bae aku manggon ana ing alam suwung. 18 Nalika kawula manah: "Sikilku theklok," lajeng dipun kiyataken dening sih-susetya Paduka. 19 Manawi ing batos kawula saya mindhak kathah ingkang kawula manah; panglipur Paduka ingkang ngayemaken manah kawula. 20 Paduka punapa badhe nunggil kaliyan dhamparing piawon, ingkang ngrancang bilai adhedhasar katetepan? 21 Sami sakuthon nglawan dhateng nyawanipun tiyang mursid, lan rahipun tiyang ingkang boten lepat dipun wastani duraka. 22 Nanging Pangeran Yehuwah iku betengku kang santosa, sarta Allahku iku peparang pangungsenku. 23 Gusti Allah kang malesake pialane wong-wong mau, lan jalaran saka pialane bakal padha katumpes. Pangeran Yehuwah, Gusti Allah kita, bakal nyirnakake wong-wong iku. 236
JABUR 95.1 - 7 MASMUR 95 Yehuwah kurmatana lan sujudana 95:1-11 95 1 Ayo padha surak-surak ana ing ngarsaning Pangeran Yehuwah, surak-surak kagem Paranging karahayon kita. 2 Ayo padha methukake wedanane kalawan kidung pamuji sokur, surak-surak kanthi pangidung masmur ana ing ngarsane. 3 Awitdene Pangeran Yehuwah iku Allah kang agung, sarta Raja agung kang ngungkuli sakehing allah. 4 Telenging bumi ana ing astane, pucaking gunung-gunung iku uga kagungane. 5 Segara uga kagungane, Panjenengane kang nitahake, sarta astane kang yasa dharatan. 6 Lumebua, payo padha tumungkul sujud, padha jengkeng ana ing ngarsaning Pangeran Yehuwah, kang nitahake kita, 7 awit Panjenengane iku Gusti Allah kita, kita iku padha umat ngen-ngenane, papanthan wedhus reh-rehane. Ing dina iki kowe bok ya padha ngrungokake swarane! 237
JABUR 95.8 - 96.2 8 Sira aja mangkotake atinira kaya nalika ana ing Meriba, kaya ing dina nalika ana ing Masa ana ing pasamunan, 9 nalika leluhurira padha nyoba marang Ingsun, padha ndadar Ingsun, sanadyan wus padha ndeleng pakaryaningSun. 10 Patang puluh taun lawase enggoningSun pegel ing galih ing bab jinis iku. PangandikaningSun: "Iku bangsa kang kesasar atine, padha ora nyumurupi dalan pitedahingSun." 11 Mulane Ingsun wus supaos ing sajroning dukaningSun: "Wong-wong iku mesthi padha ora bakal lumebu ing padalemaningSun." MASMUR 96 Gusti Allah, Gusti lan Hakim ing saindenging jagad 96:1-13 96 1 Padha ngluhurna Pangeran Yehuwah kalawan kidung anyar, he wong salumahing bumi, padha ngidunga kagem Pangeran Yehuwah! 2 Padha ngidunga kagem Sang Yehuwah, luhurna asmane, peparinge karahayon iku wartakna ing sadina-dina. 238
JABUR 96.3 - 10 3 Padha nyaritakna kamulyane ana ing antarane para bangsa, lan kaelokane ana ing antarane sakehing suku bangsa. 4 Amarga Pangeran Yehuwah iku mahaagung lan banget pinuji-puji, sarta nggegirisi ngungkuli sakehing para allah. 5 Ujer sakehing allahe para bangsa iku tanpa guna, nanging Pangeran Yehuwah iku kang nitahake langit, 6 kaagungan lan kamulyan ana ing ngarsane, karosan lan kaurmatan ana ing papan pasucene. 7 He sakehing para suku bangsa, marang Pangeran Yehuwah, iya mung marang Pangeran Yehuwah kamulyan lan karosan iku! 8 Pangeran Yehuwah caosana kamulyaning asmane, nggawaa pisungsung lan sebaa marang ing platarane. 9 Padha sujuda marang Sang Yehuwah kalawan manganggo kasucen, he sawrataning bumi kabeh, gumetera ana ing ngarsane. 10 Padha undhangna ana ing antarane para bangsa: "Pangeran Yehuwah iku Raja! Sanyata jagad iku madeg santosa, ora goyang, 239
JABUR 96.11 -97.4 Panjenengane bakal ngadili para bangsa kalawan kabeneran." 11 Langit kareben bungah-bungah, lan bumi surak-surak, sarta segara dalah saisine kareben padha gumuruh! 12 Ara-ara dalah saisine kareben sukarena; ing kono sakehing wit-witan ing alas padha surak-surak, 13 ana ing ngarsaning Sang Yehuwah, amarga Panjenengane rawuh, sabab rawuhe bakal ngadili jagad, jagad bakal dihakimi kalawan adil, lan para bangsa kalawan kasetyane. MASMUR 97 Yehuwah iku Raja 96:1-12 97 1 Pangeran Yehuwah iku Raja, salumahing bumi kareben surak-surak, pulo-pulo kareben akeh kang padha sukarena! 2 Panjenengane kubengan ing mega lan pepeteng, kaadilan lan angger-angger kang dadi tetalesing dhampare. 3 Geni lumaku ana ing ngarsane, lan nggesengake satrune ing sakiwa- tengene. 4 Kilate padha madhangi jagad, bumi ndeleng temah gumeter. 240
241 JABUR 97.5 - 11 5 Gunung-gunung padha ajer prasasat malam ana ing ngarsaning Sang Yehuwah, ana ing ngarsane Gustine salumahing bumi. 6 Langit martakake kaadilane, lan sakehing bangsa padha nyawang kaluhurane. 7 Sarupaning wong kang ngabekti marang reca bakal padha nandhang wirang, wong kang padha gumunggung marga saka brahala-brahala; sakehing allah padha sujud nyembah marang Panjenengane. 8 Sion mireng wartosipun, temah bingah, sarta para putrinipun Yahuda sami surak-surak, margi saking paukuman Paduka, dhuh Yehuwah. 9 Awit Paduka punika, dhuh Yehuwah, Ingkang Mahaluhur, ingkang mengku salumahing bumi, Paduka linuhuraken sanget nglangkungi sakathahipun allah. 10 He wong kang padha tresna marang Sang Yehuwah padha sengita marang piala! Panjenengane kang ngreksa nyawane para wong kang kinasihan, bakal ngluwari wong-wong iku saka ing tangane para wong duraka. 11 Pepadhang wus sumunar tumrap para wong mursid, lan kabungahan tumrap para wong kang burus atine.
JABUR 97.12 -98.4 12 He para wong mursid, padha bungah- bungaha marga saka Pangeran Yehuwah, lan ngrepekna kidung pamuji sokur kagem asmane kang suci. MASMUR 98 Wektune karahayon wus cedhak 98:1-9 98 1 Masmur. Pangeran Yehuwah repekna kidung anyar, awit Panjenengane wus nindakake kaelokan; kaunggulan wus kaangsalake dening panjenengane kalawan astane kang tengen tuwin baune kang suci. 2 Pangeran Yehuwah wus ngundhangake karaharjan kang saka ing Panjenengane, sarta wus mbabar kaadilane ana ing ngareping mripate para bangsa. 3 Pangeran Yehuwah wus ngengeti ing sih-kadarmane lan kasetyane marang kulawargane Rama Israel, sakehing poncoting bumi wus padha weruh marang karahayon kang saka Allah kita. 4 He bumi kabeh, padha surak-suraka ana ing ngarsaning Yehuwah, padha bungah-bungaha, surak-suraka, lan ngidungna masmur! 242
243 JABUR 98.5 - 99.2 5 Padha ngidungna masmur kagem Pangeran Yehuwah kalawan clempung, kalawan clempung sarta lagu kang laras, 6 kalawan nafiri lan kalasangka kang nganyut-anyut, padha surak-suraka ana ing ngarsane Sang Prabu, yaiku Sang Yehuwah! 7 Segara saisine kareben padha gumuruh, mengkono uga, jagad dalah kang padha ngenggoni. 8 Kali-kali cikben padha keplok-keplok, lan gunung-gunung kareben padha surak-surak bebarengan 9 ana ing ngarsaning Pangeran Yehuwah, awit Panjenengane rawuh ngadili bumi, jagad bakal diadili ing sabenere, tuwin para bangsa kalawan kabeneran. MASMUR 99 Pangeran Yehuwah, Ratu kang suci 99:1-9 99 1 Pangeran Yehuwah iku Ratu, para bangsa banjur padha gumeter, Panjenengane adhedhampar ana ing kerub, bumi banjur gonjang-ganjing! 2 Pangeran Yehuwah iku mahaagung ana ing Sion, luhure ngungkuli sakehing bangsa.
JABUR 99.3 - 9 3 Kajengipun sami ngrepekaken pamuji sokur dhumateng asma paduka ingkang agung, saha nggegirisi punika. Panjenenganipun punika suci! 4 Ratu ingkang santosa, ingkang remen dhateng angger-angger, Paduka ingkang njejegaken kaleresan, angger-angger lan kaadilan wonten ing antawising turunipun Rama Yakub, Paduka ingkang nindakaken. 5 Linuhurna Pangeran Yehuwah, Gusti Allah kita, sarta padha sujuda nyembaha ana ing ngarsane ancik-anciking sampeyane, Panjenengane iku suci! 6 Nabi Musa lan Imam Harun iku panunggalane para imame, tuwin nabi Samuel iku panunggalane kang padha nyebut asmane, iku padha nyebut asmaning Yehuwah, nuli kaparingan wangsulan. 7 Padha dipangandikani saka ing tugu mega, kabeh wus padha netepi pepengete, sarta pranatan kang diparingake. 8 Dhuh Yehuwah, Gusti Allah kawula sadaya, Paduka sampun paring wangsulan dhumateng tiyang wau sadaya. Paduka punika Gusti Allah, ingkang remen ngapunten tumrap para tiyang punika, nanging ingkang ugi paring piwales dhateng pandamelipun. 9 Padha ngluhurna Sang Yehuwah, Gusti Allah kita, 244
JABUR 100.1- 5 sarta padha sujuda nyembaha ana ing ngarsane gununge kang suci, awit Pangeran Yehuwah, Gusti Allah kita iku suci. MASMUR 100 Ngluhurna Gusti Allah ana ing padalemane 100:1-5 100 1 Masmur kanggo kurban atur panuwun. He bumi kabeh, padha surak-suraka ana ing ngarsaning Yehuwah. 2 Padha ngabektia marang Pangeran Yehuwah kalawan sukarena, padha sowan ing ngarsane kambi surak-surak! 3 Padha sumurupa manawa Pangeran Yehuwah iku Gusti Allah, Panjenengane iku kang nitahake kita lan kita dadi kagungane, umate lan pepanthan wedhus ngenngenane. 4 Padha lumebua liwat ing gapurane kalawan memuji asmane, lumebua ing platarane kalawan kidung pangalembana, ngaturna pamuji sokur lan ngluhurna asmane. 5 Amarga Pangeran Yehuwah iku becik, sih-kasetyane iku kanggo ing salawase, lan kasetyane lestari turun-tumurun. 245
JABUR 101.1- 5 MASMUR 101 Nadaring ratu 101:1-8 101 1 Masmur anggitane Prabu Dawud. Kawula badhe ngidungaken sih-susetyan lan angger-angger, kawula badhe ngrepekaken masmur kagem Paduka, dhuh Yehuwah. 2 Kawula badhe migatosaken gesang ingkang tanpa cacad: Benjing punapa Paduka badhe nedhaki kawula? Kawula badhe gesang kanthi manah ingkang resik wonten ing griya kawula. 3 Kawula boten badhe manah dhateng prakawis ingkang awon, pandamelipun tiyang murtad punika kawula sengiti, boten badhe wonten ingkang lumengket dhateng kawula. 4 Manah ingkang cidra badhe sumingkir saking kawula, kawula boten badhe purun tepang kaliyan piawon. 5 Tiyang ingkang bebisikan ngawon-awon dhateng sasaminipun, punika badhe kawula tumpes, tiyang ingkang kumalungkung saha kumaluhur-luhur manahipun, 246
JABUR 101.6- 102.1 punika kawula boten remen. 6 Mripat kawula mandeng dhateng tiyang ingkang sami tuhu-setya wonten ing nagari, supados sami manggen nunggil kaliyan kawula. Tiyang ingkang tanpa cacad lampahipun, punika badhe ngladosi kawula. 7 Tiyang ingkang lampah culika boten badhe manggen ing griya kawula, sinten ingkang dora-cara boten badhe tetep wonten ing ngajeng kawula. 8 Saben enjing kawula badhe numpes sakathahing tiyang duraka, ingkang wonten ing nagari; sakathahing tiyang ingkang lampah awon, badhe kawula sirnakaken saking kithaning Yehuwah. MASMUR 102 Pandonga nyuwun tulung lan pandonga tumrap Sion 102:1-28 (102:1-29) 102 1 Pandongane wong sangsara nalika lesu-lesah lan banjur ngesokake pasambate ana ing ngarsaning Sang Yehuwah. (102-2) Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa miyarsakaken pandonga kawula, 247
JABUR 102.2- 9 anggen kawula sesambat nyuwun pitulungan mugi sageda dumugi ing ngarsa Paduka. 2 (102-3) Mugi sampun nyingidaken wedana Paduka tumrap kawula ing dinten karubedan kawula. Mugi karsaa ngenglengaken talingan Paduka dhateng kawula; manawi kawula sesambat mugi enggal kersaa paring wangsulan! 3 (102-4) Amargi dinten-dinten kawula telas kados kukus, balung kawula sami mengangah kados prapen. 4 (102-5) Manah kawula pinupuh sarta alum kados rumput, ngantos kawul kasupen nedha roti kawula. 5 (102-6) Margi saking pasambat kawula ingkang sora kawula ngantos kantun lunglit. 6 (102-7) Kawula sampun kados peksi kontul wonten ing ara-ara samun, saha peksi beluk wonten ing jugrugan. 7 (102-8) Kawula boten saged tilem lan sampun dados kados peksi kepencil wonten ing payon. 8 (102-9) Sadinten muput kawula dipun uman-uman dening para satru kawula, tiyang ingkang sami damel dolanan kawula supaos kaliyan nyebut nama kawula. 9 (102-10) Awit kawula nedha awu kadosdene roti, 248
JABUR 102.10-17 saha omben-omben kawula, kawula campuri luh. 10 (102-11) Ingkang makaten punika margi saking deduka lan bebendu Paduka, kawula Paduka junjung lajeng Paduka simpar. 11 (102-12) Dinten-dinten kawula kados ayang-ayangan sangsaya panjang, saha kawula piyambak alum kados rumput. 12 (102-13) Nanging, dhuh Yehuwah, Paduka ingkang adhedhampar ing salaminipun, sarta asma Paduka tetep turun-tumurun. 13 (102-14) Paduka piyambak badhe jumeneng paring piwelas dhateng Sion, amargi sampun dumugi titimangsanipun kaparingan sih, sampun dumugi ing wancinipun. 14 (102-15) Awit para abdi Paduka sami remen dhateng sela-selanipun, sarta sami ngraos mesakaken dhateng reremukanipun. 15 (102-16) Para bangsa banjur padha ering marang asmaning Pangeran Yehuwah, sarta sakehing para raja ing salumahing bumi marang kaluhurane, 16 (102-17) manawa Sang Yehuwah wus mbangun Sion lan wus ngatingal kalawan ngagem kamulyane 17 (102-18) sarta wus miyarsakake marang pandongane para wong kang nandhang kemlaratan, 249
JABUR 102.18-24 sarta ora ngremehake marang pandongane. 18 (102-19) Bab iki kareben cinathet kanggo para turun ing tembe, temah bangsa kang katitahake mengko bakal padha ngluhurake Pangeran Yehuwah, 19 (102-20) awit Pangeran wus nguningani saka ing pasucene kang luhur, sarta Sang Yehuwah wus mirsani saka ing swarga marang ing bumi, 20 (102-21) prelu miyarsakake pasambate wong tahanan, tuwin ngluwari para wong kang wus cinadhangake marang pati, 21 (102-22) supaya asmaning Sang Yehuwah kawartakake ana ing Sion, tuwin Panjenengane pinuji-puji ana ing Yerusalem, 22 (102-23) samangsa para bangsa lan sakehing karajan nglumpuk, padha ngabekti marang Pangeran Yehuwah. 23 (102-24) Panjenengane wus munggel kakuwatanku ana ing dalan, lan umurku dicendhakake. 24 (102-25) Aturku mangkene: "Dhuh Gusti Allah kawula, Paduka mugi sampun mundhut kawula ing sapalihing umur kawula! Taun-taun Paduka punika lestantun turun-tumurun!" 250
JABUR 102.25 -103.2 25 (102-26) Kala rumiyin Paduka sampun nalesi bumi, saha langit punika yasanipun asta Paduka. 26 (102-27) Punika sadaya badhe lebur, nanging Paduka piyambak ingkang lestantun, tuwin sanes-sanesipun sami lungsed kados pangangge, lan badhe Paduka santuni kados jubah, lajeng sami santun rupi, 27 (102-28) nanging Paduka piyambak boten ewah-gingsir, saha taun-taun Paduka boten badhe wonten watesipun. 28 (102-29) Anakipun para abdi Paduka sami badhe manggen kaliyan tentrem, saha turunipun sami lestantun wonten ing ngarsa Paduka MASMUR 103 Heh nyawaku, saosa puji marang Pangeran Yehuwah 103:1-22 103 1 Anggitane Prabu Dawud. Dhuh nyawaku, saosa puji marang Pangeran Yehuwah! Heh isining batinku kabeh, memujia marang asmane kang suci! 2 Dhuh nyawaku, saosa puji marang Pangeran Yehuwah, lan aja lali marang sakehing kasaenane! 251
JABUR 103.3 -12 3 Panjenengane kang ngapura sakehe kaluputanmu, lan maluyakake sakehe lelaramu. 4 Kang ngentas uripmu saka ing kubur, lan makuthani kowe kalawan kadarman lan kawelasan, 5 kang maregi kekarepanmu kalawan apa kang becik, temah kowe kaenomake maneh kaya manuk garudha. 6 Pangeran Yehuwah paring adil lan kabeneran marang sakehing wong kang kinaniaya. 7 Nabi Musa wus disumurupake marang margi-margine, lan pakaryan-pakaryane marang wong Israel. 8 Pangeran Yehuwah iku ambek welasan lan ambek asih, gedhe sabare lan luber sih-susetyane; 9 ora tansah ndedukani, anggone duka ora ing salawase. 10 kang katandukake marang kita ora timbang karo dosa kita, anggone paring piwales marang kita ora ing sabobote kaluputan kita, 11 nanging sapira dhuwure langit ngungkuli bumi, iya samono gedhene sih-kadarmane tumrap para kang ngabekti marang Panjenengane; 12 sapira dohe wetan saka ing kulon, 252
JABUR 103.13-19 iya samono anggone nebihake panerak kita saka ing kita. 13 Kayadene bapa anggone duwe piwelas marang anak-anake, iya kaya mangkono Yehuwah anggone paring piwelas marang para wong kang ngabekti marang Panjenengane. 14 Amarga Panjenengane mirsa kadadean kita iku saka apa, sarta enget yen kita iki lebu. 15 Anadene manungsa iku dina-dinane kaya suket, kaya kembang ing ara-ara, kaya mangkono anggone akembang; 16 manawa kasiliran ing angin, banjur wus ora ana, tilas panggonane wus ora wanuh marang dheweke maneh. 17 Nanging sih-susetyaning Pangeran Yehuwah, iku wiwit ing kalanggengan, nganti tekan ing kalanggengan, tumrap para wong kang ngabekti marang Panjenengane, apadene kaadilane tumrap para anak-putune, 18 tumrap para wong kang padha ngandhemi ing prasetyane lan kang eling marang dhawuhe, nedya diestokake. 19 Pangeran Yehuwah wus nyantosakake dhampare ana ing swarga, 253
JABUR 103.20 -104.3 sarta karajane mengku samubarang kabeh. 20 He para malaekate, para prawira prakosa kang nglakoni apa sadhawuhe, kalawan ngrungokake swaraning pangandikane, padha saosa puji marang Pangeran Yehuwah. 21 He sakehing wadya-balane lan abdine kang nglakoni sakarsane, padha saosa puji marang Sang Yehuwah. 22 He sakehing yeyasane, ing sawewengkone pangwasane, padha saosa puji marang Sang Yehuwah! He nyawaku, saosa puji marang Sang Yehuwah. MASMUR 104 Kaluhurane Pangeran Yehuwah ana ing sakehing titahe 104:1-35 104 1 Heh nyawaku saosa puji marang Sang Yehuwah! Dhuh Yehuwah, Gusti Allah kawula, Paduka punika langkung dening agung, Paduka ngagem busana keprabon gumebyar. 2 Paduka ingkang asingeb pepadhang kadosdene nyamping, mbeber langit kados tendha. 3 ingkang yasa kamar-kamar panggungan Paduka wonten ing toya, 254
JABUR 104.4 -12 ingkang ndadosaken mega dados titihan Paduka, ingkang tindak ing luhuring swiwinipun angin, 4 ingkang ndadosaken angin dados utusan Paduka, saha latu murub dados para pelados Paduka. 5 Ingkang nalesi bumi wonten ing ancik-ancikipun, satemah boten gonjang-ganjing ing salimi-laminipun. 6 Paduka krukub kaliyan samodra agung, toyanipun minggah ngungkuli redi-redi. 7 Toya wau lumajeng ajrih dhateng pangancam-ancam Paduka, lumajeng bingung margi saking swantening gludhug Paduka, 8 minggah ing redi, mandhap ing lebak, dhateng panggenan ingkang sampun Paduka temtokaken tumrap toya wau. 9 Watesipun Paduka tetepaken, boten badhe dipun langkahi, boten badhe wangsul ngelebi bumi. 10 Paduka ingkang ngilekaken toya dhateng ing lebak-lebak, mili ing sela-selaning redi-redi, 11 ngombeni sakathahing sato-kewan ing ara-ara, ngicali ngelakipun kuldi wanan, 12 ing sacelakipun dipun enggeni ing peksi-peksi ing awang-awang, 255
JABUR 104.13-19 ingkang sami ngoceh wonten ing antawisipun ron-ronan. 13 Paduka ingkang paring pangomben dhateng redi-redi saking ing dalem panggungan Paduka, bumi tuwuk margi saking wohing pakaryan Paduka. 14 Paduka ingkang nuwuhaken rumput kangge sato-kewan, saha tetuwuhan, supados kapigunakaken dening manungsa, temah ngedalaken tetedhan saking ing salebeting siti, 15 punapadene anggur ingkang mbingahaken manahing manungsa, ingkang damel rainipun manungsa sumringah margi saking lisah, saha tetedhan ingkang ngiyataken manahipun tiyang. 16 Wit-witanipun Pangeran Yehuwah sami tuwuk, wit eres ing Libanon tanemanipun, 17 papan panusuhipun peksi-peksi, peksi kasidah ingkang ngenggeni wit beros; 18 redi-redi ingkang inggil dados padununganipun menda wanan, lan parang-parang dados papan pandhelikaning kancil. 19 Paduka ingkang ndadosaken rembulan dados pananggalan; surya ingkang sumerep wekdal anggenipun serap. 256
JABUR 104.20-28 20 Manawi Paduka ndhatengaken pepeteng, lajeng dados dalu, ing wekdal punika sakathahing sato-kewan ing wana sami saba. 21 Singa nem sami nggero-gero betah memangsan, lan ngadhang-adhang pakan saking Gusti Allah. 22 Ing wanci pletheking surya sami ngempal, sarta ngglethak wonten ing guwa pandhelikanipun. 23 Dene manungsa lajeng mangkat dhateng ing padamelanipun, saha dhateng ing panggaotanipun ngantos ing wanci sonten. 24 Saestu kathah sanget yeyasan Paduka punika, dhuh Yehuwah, sadaya wau sami Paduka titahaken klayan kawicaksanan; saindenging bumi kebak ing titah Paduka. 25 Lah punika samodra, ageng lan wiyar tebanipun, ing ngriku kemruwet kewan-kewan ageng alit, tanpa wicalan kathahipun. 26 Ing ngriku kapal-kapal sami lelayaran, saha Lewiyatan ingkang Paduka titahaken, Paduka damel lelangen. 27 Sadaya sami ngajeng-ajeng dhateng Paduka, supados kaparingan tedha ing wancinipun. 28 Manawi Paduka paringaken, lajeng tinampenan, 257
JABUR 104.29-35 yen Paduka ngegaraken asta Paduka, sadaya sami katuwukan ing kasaenan. 29 Manawi Paduka nyingidaken wedana Paduka, sadaya sami gragapan; manawi Paduka mundhut nyawanipun, lajeng sami pejah, lan wangsul dados lebu malih. 30 Manawi Paduka maringaken Roh Paduka, lajeng sami tumitah, saha lumahing bumi Paduka dadosaken enggal. 31 Kaluhuraning Sang Yehuwah langgenga ing salawase, Pangeran Yehuwah karenana marga saka pakaryane. 32 Panjenengane kang mirsani bumi ndadekake gumetere, gunung-gunung kaasta, banjur ngwetokake kukus. 33 Sajegku urip aku arep ngidung kagem Sang Yehuwah, salawase aku ana, aku arep ngidung masmur, konjuk marang Gusti Allah. 34 Muga anggonku nggagas-nggagas ana ing ngarsane iki kapireng ing Panjenengane! Aku bakal tansah bungah-bungah marga saka Pangeran Yehuwah. 35 Para wong dosa ing bumiku cikben tumpes, lan para wong duraka cikben ora ana maneh! 258
JABUR 105.1- 6 Heh nyawaku, ngluhurna asmane Pangeran Yehuwah! Haleluya! MASMUR 105 Kidung pamuji tumrap pakaryane Gusti Allah kang wus kelakon 105:1-45 105 1 Padha saosa puji sokur marang Pangeran Yehuwah, padha nyebuta asmane, pakaryane padha suwurna ana ing antarane para bangsa! 2 Padha ngidunga kagem Panjenengane, kidungna kalawan masmur; saliring pakaryane kang elok padha caritakna! 3 Padha ngegung-egungna asmane kang suci, atine para wong kang padha ngupaya Pangeran Yehuwah dimen padha bungah. 4 Padha ngupayaa marang Pangeran Yehuwah lan kasantosane, padha tansah ngupayaa wedanane! 5 Padha ngelingana marang kaelokane kang wus padha katindakake, tandha-tandhane kang elok-elok lan pepancasan kang dingandikakake, 6 he para putra-wayahe Rama Abraham, abdine, he para putrane Rama Yakub, pepilihane! 259
JABUR 105.7 -15 7 Iya panjenengane iku Pangeran Yehuwah, Gusti Allah kita, pepancasane nyrambahi ing salumahing bumi. 8 Panjenengane ngengeti ing prasetyane nganti ing salawas-lawase, yaiku sabda kang wus didhawuhake marang sewu turunan, 9 kang wus didamel karo Rama Abraham, lan supaose marang Rama Iskak; 10 kang ditetepake dadi pranatan kanggo Rama Yakub, dadi prajanjian langgeng kanggo bangsa Israel, 11 mangkene pangandikane: "Sira bakal Sunparingi tanah Kanaan, dadi tanah pusaka kang katemtokake kanggo sira." 12 Nalika cacahe durung sapiraa, mung sethithik, tur dadi wong ngamanca ana ing kono. 13 Sarta padha ngumbara saka panggonane bangsa kang siji, menyang panggonane bangsa sijine, saka ing karajan kang siji menyang panggonane suku bangsa sijine; 14 Panjenengane ora marengake yen ngantia padha dianiaya dening sapa-sapaa, para ratu padha diukum marga saka dheweke kabeh; 15 pangandikane: "Para jebadaningSun aja nganti sira ganggu-gawe, 260
JABUR 105.16-24 lan aja nandukake piala marang para nabiningSun!" 16 Nalika Panjenengane ndhatengake pailan ana ing nagara kono, lan sakehe tandhon pangan disirnakake, 17 banjur ana wong kang kautus ndhisiki dheweke kabeh: Yusuf kang kaedol dadi batur tukon. 18 Sikile dibelok, gulune rinante ing wesi, 19 nganti tumeka ing titimangsane pangandikane kelakon, sarta pancasaning Yehuwah mbenerake dheweke. 20 Sang Prabu nuli dhawuh ngluwari, pangwasane para bangsa kang ngluwari. 21 Nuli dikarsakake dadi lelurahing kadhatone, lan tinanggenah mengku apa sakagungane Sang Prabu kabeh, 22 diparengake ngereh para panggedhe abdine Sang Prabu sakarsane piyambak, sarta memulang kawicaksanan marang para tetuwane. 23 Mangkono Rama Israel banjur rawuh ing tanah Mesir, lan Rama Yakub dadi wong neneka ana ing tanahe Kham. 24 Pangeran Yehuwah banjur ndadosake umate tangkar-tumangkar, kadadekake santosa ngluwihi para mungsuhe; 261
262 JABUR 105.25-35 25 atine mungsuhe mau diwalik temah padha sengit marang umate Gusti Allah, sarta abdine padha dipitenah. 26 Gusti Allah tumuli ngutus Nabi Musa, abdine, lan Imam Harun pepilihane. 27 Sakarone nganakake kaelokaning Pangeran ana ing tengahe, sarta mukjijat ana ing tanah Kham. 28 Pangeran ndhatengake pegowong, temah dadi peteng, nanging padha mbangkang marang pangandikane; 29 banyune kasabdakake malih dadi getih, sarta iwake padha dipateni. 30 Kodhok-kodhok padha uyel-uyelan ana ing negarane, malah nganti tekan ing kamar-kamare rajane. 31 Gusti Allah ngandika, banjur katekan laler cathak, lan lemud-lemud ing satanah kabeh; 32 Panjenengane ndhawahake udan es dadi gegantine udan ing kono, lan geni kang mulad-mulad ing negarane; 33 wit anggur lan anjir padha karubuhake, lan sakehing wit-witan ing tlatahe disempali. 34 Gusti Allah ngandika, banjur ana walang, lan iku walang memangsa kang tanpa wilangan kehe, 35 banjur mangsa sakehe tetuwuhan ing negarane,
JABUR 105.36-44 sarta ngganyang sapametuning palemahane. 36 Pangeran numpes sakehe anak pembarep ing negarane, wohing kekuatane kang kawitan. 37 Umate nuli diirid metu kalawan nggawa salaka lan emas, lan panunggalane sakehing talere ora ana kang kajengklok siji-sijia. 38 Nalika metune mau wong Mesir padha bungah-bungah, amarga wong Mesir padha ketaman wedi marang dheweke kabeh. 39 Gusti Allah nggelar mega kagawe mayungi umate, tuwin geni kang madhangi ing wayah bengi. 40 Para leluhur padha nyenyuwun, Gusti Allah nuli ndhatengake manuk gemak, sarta maregi umate kalawan roti saka ing langit. 41 Pangeran mbengkahake parang, banjur ana banyu mancur, kang mili kaya kali ana ing tanah garing. 42 Iku marga Panjenengane ngengeti marang pangandikane kang suci, marang Rama Abraham abdine. 43 Gusti Allah ngirid umate metu kalawan bungah-bungah, sarta pepilihane kalawan surak-surak. 44 Padha diparingi negarane para bangsa, temah padha tampa oleh-olehane rekasane para bangsa, 263
JABUR 105.45 -106.5 45 supaya padha tetep nindakake pranatane Gusti Allah, lan ngestokake marang sakehe piwulange. Haleluya! MASMUR 106 Sih-susetyane Gusti Allah lan wangkoting atine bangsa Israel 106:1-48 106 1 Haleluya! Padha saosa puji sokur marang Pangeran Yehuwah, awitdene Panjenengane iku sae! Sih-susetyane iku langgeng ing salawase. 2 Sapa kang bisa nyaritakake pakaryaning Sang Yehuwah kang linuwih, tuwin martakake sakehing pangalembana marang Panjenengane? 3 Rahayu wong kang netepi angger-angger, kang nindakake kaadilan ing salawas- lawase. 4 Dhuh Yehuwah, kawula mugi Paduka engeti, awit saking kamirahan Paduka dhateng umat Paduka, Paduka mugi kersaa migatosaken dhumateng kawula demi karahayon Paduka, 5 supados kawula sageda ningali kabegjanipun para pepilihan Paduka, 264
JABUR 106.6 -11 supados kawula tumuta bingah ing salebeting kabingahanipun umat Paduka, sarta supados saged nglairaken panggunggung sesarengan kaliyan umat kagungan Paduka piyambak. 6 Kawula sadaya kaliyan para leluhur kawula, sampun sami nglampahi dosa, kawula sampun sami lepat sarta nglampahi duraka. 7 Para leluhur kawula nalika wonten ing tanah Mesir, sami boten mangertos dhumateng kaelokan Paduka, sami boten enget dhateng agenging sih-kadarman Paduka, malah sami mbalela dhumateng Ingkang Mahaluhur, wonten ing pinggiripun seganten Teberau. 8 Ewadene padha dipitulungi slamet Gusti Allah marga saka asmane, supaya padha sumurupa marang kakiyatane. 9 Segara Teberau didukani temah dadi asat, para leluhur banjur padha dilakokake ana ing samodra agung, kayadene liwat ing ara-ara samun. 10 Kaya mangkono anggone padha diluwari saka ing tanganing wong kang sengit, sarta padha diuwalake saka ing tanganing mungsuh. 11 Mungsuhe padha kasasaban ing banyu, ora ana kang kari siji-sijia. 265
JABUR 106.12-21 12 Nalika iku para leluhur banjur padha ngandel marang pangandikane, sarta ngidungake pepujian katur ing Panjenengane. 13 Nanging banjur enggal padha lali marang pakaryane, lan ora nyrantekake marang pitedahe; 14 padha ngumbar hawa-napsune ana ing segara wedhi, sarta nyoba marang Gusti Allah ana ing ara-ara samun. 15 Padha diuja kekarepane, nanging awake uga banjur diganjar lelara nglayung. 16 Sawuse mangkono padha meri marang Nabi Musa ana ing pakemahan, tuwin marang Imam Harun, abdining Pangeran Yehuwah kang suci. 17 Bumi tumuli bengkah nguntal Dhatan, sarta ngingkemi grombolane Abiram. 18 Ana geni kang mulad-mulad ing tengahe grombolan mau, lan urube nggesengake para wong kang duraka iku. 19 Ana ing gunung Horeb padha gawe reca pedhet, sarta sujud marang reca cithakan; 20 padha ngijolake Kamulyane kalawan wewujudan sapi lanang kang mangan suket. 21 Padha lali marang Gusti Allah juru Pangluwarane, 266
JABUR 106.22-29 kang wus nindakake prakara-prakara kang gedhe ana ing tanah Mesir; 22 pandamel-pandamel kang elok ana ing tanahe Kham, pandamel-pandamel kang nggegirisi ana ing sapinggire segara Teberau. 23 Mulane Pangeran ngandika bakal numpes para leluhur, yen ajaa Nabi Musa pepilihane, nengahi ana ing ngarsaning Pangeran, nyirep bebendune temah Panjenengane ora sida nyirnakake para leluhur. 24 Para leluhur padha ngemohi negara kang adi iku, padha ora ngandel marang pangandikane, 25 malah padha pating kedumel ana ing kemahe, lan ora ngrungokake marang swantene Pangeran Yehuwah, 26 mulane Pangeran banjur ngagagake astane marang para leluhur, arep padha dipateni ana ing ara-ara samun, 27 sarta turune bakal padha dibuyarake ana ing antarane para bangsa, lan disebar menyang ing negara-negara. 28 Apadene padha rumaket marang Baal-Peor, sarta mangan kurban-kurban sembelehan kanggo wong mati. 29 Dadi padha gawe gerahe panggalihe Pangeran Yehuwah marga saka pratingkahe mau, mulane padha katempuh ing wewelak. 267
JABUR 106.30-38 30 Pinehas tumuli tumandang nindakake pangadilan, temah wewelak mau banjur sirep. 31 Bab iku kapetung dadi jasane turun- tumurun ing salawas-lawase. 32 Ana ing sacedhake banyu ing Meriba, para leluhur padha gawe dukaning Allah, satemah Nabi Musa banjur ketaman ing karubedan, marga saka para leluhur mau, 33 amarga para leluhur padha njalari dukane Nabi Musa, nganti panjenengane ketrucut anggone ngandika. 34 Para bangsa padha ora dibengkas, kaya kang wus kadhawuhake dening Pangeran Yehuwah marang para leluhur, 35 nanging padha tetunggalan karo para bangsa mau, lan niru pratingkahe, 36 brahalane padha disembah, temah dadi kalajiret tumrap para leluhur. 37 Padha ngurbanake anak-anake lanang, lan anak-anake wadon marang para roh reged, 38 dadi padha ngwutahake getihe wong kang ora luput, iya iku getihe anake lanang lan wadon, kang padha disembeleh dadi sesajen marang brahalane wong Kanaan, temah negara kono banjur najis awit saka anggone utang getih mau. 268
JABUR 106.39-47 39 Padha najisake awake dhewe srana pratingkahe iku, sarta padha laku jina ing sajroning panggawene mau. 40 Mulane bebenduning Pangeran Yehuwah mulad-mulad marang umate, sarta ewa marang bangsa kagungane piyambak iku, 41 banjur padha diulungake marang ing tangane bangsa liyan, satemah kawasesa ing wong kang padha nyengiti. 42 Padha kaindhes-indhes dening mungsuhe, satemah teluk marang ing pangwasane. 43 Wus bola-bali anggone padha dipitulungi dening Gusti Allah, nanging padha mbalela wae kanthi rancangan-rancangane, padha kerem ing sajroning kaluputane. 44 Ewadene Gusti Allah mirsani ing karubedane, nalika miyarsa pasambate. 45 Panjenengane enget marang prasetyane marga saka para leluhur mau, temah kaduwung marga saka gedhening sih-kadarmane. 46 Padha diparengake oleh kawelasan saka ing sakehing wong kang padha nawan. 47 Dhuh Yehuwah, Gusti Allah kawula, kawula mugi Paduka luwari, sami kaklempakna saking ing antawisipun para bangsa, 269
JABUR 106.48 -107.4 supados kawula sami ngucap sokur dhumateng asma Paduka ingkang suci, sami ageng ing manah kalayan ngaturaken pepujian dhumateng Paduka. 48 Pinujia Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe Israel, saka ing kalanggengan tumeka ing kalanggengan sarta umate kabeh padha ngucapa: "Amin!" Haleluya! JILID V: MASMUR 107-150 Kidung panuwun rerepene para wong kang tinebus dening Pangeran Yehuwah 107:1-43 107 1 Padha saosa puji sokur marang Sang Yehuwah, awitdene Panjenengane iku sae! Ujer sih-susetyane iku langgeng ing salawase. 2 Mangkono pangucape para wong kang padha katebus dening Yehuwah, kang ditebus saka ing pangwasane kang gawe susah, 3 kang dikumpulake saka ing nagara-nagara, saka ing tanah wetan lan kulon, saka ing lor lan saka ing kidul. 4 Ana wong kang padha nglambrang ana ing ara-ara samun, ora nemu dalan kang anjog marang ing kutha kang dienggoni ing wong. 270
JABUR 107.5 -14 5 padha kaluwen lan kasatan, nyawane kasulayah banget. 6 Sajroning karubedane mau nuli padha sesambat marang Pangeran Yehuwah, banjur padha diluwari saka ing sangsarane, 7 ditedahi dalan kang bener, temah banjur tekan ing kutha kang dienggoni ing wong. 8 Wong mau kareben padha ngaturake panuwun marang Sang Yehuwah, marga saka sih-susetyane, marga saka kaelokane marang para anaking manungsa, 9 awitdene Pangeran karsa maregi nyawane wong kang kasatan, sarta nyawa kang kaluwen kawaregan ing kabecikan. 10 Ana wong kang padha ana ing pepeteng lan ing palimengan, kinurung ing sangsara lan wesi. 11 Sarehne padha mbalela marang pepakoning Allah, sarta ngremehake marang pitadahe Kang Mahaluhur, 12 mulane ditelukake atine kalawan kasusahan, padha kejlungup, ora ana kang mitulungi. 13 Ing sajroning karubedane iku, bareng padha sesambat marang Pangeran Yehuwah, banjur padha diluwari saka ing kasangsarane, 14 diluwari saka ing pepeteng lan palimengan, 271
JABUR 107.15-23 sarta ranten padha dipedhoti. 15 Wong iku kareben padha ngaturake panuwun marang Pangeran Yehuwah awit saka sih-susetyane, lan kaelokane marang para anaking manungsa; 16 awit Pangeran wus karsa mbejadi lawang-lawang tembaga, sarta nugeli slarak-slarake wesi. 17 Ana wong kang padha nandhang lara awit saka panggawene kang dosa, lan siniksa marga saka kaluputane. 18 Wis padha bosen marang sarupaning pangan, lan wus padha tekan ing gapuraning pati. 19 Ing sajroning karupekane mau nuli padha sesambat marang Sang Yehuwah, banjur padha diluwari saka ing kasusahane. 20 Pangeran paring pangandika sarta tumuli padha diwaluyakake, padha oncat saka ing luwenging kubur. 21 Wong iku mau kareben padha ngaturake panuwun marang Pangeran Yehuwah, awit saka sih-kadarmane, lan marga saka kaelokane marang para anaking manungsa, 22 sarta kareben padha nyaosake kurban pamuji sokur tuwin nyaritakake pakaryane Gusti Allah kalawan surak-surak. 23 Ana wong kang nyabrangi segara kalawan prau, 272
JABUR 107.24-32 kang laku dagang ana ing samodra kang nglangut, 24 padha ndeleng pakaryaning Sang Yehuwah lan pandamele kang elok ana ing telenging segara. 25 Pangeran ngandika sarta ndhatengake prahara, kang ngumbulake ombak-ombake, 26 wonge padha mumbul tekan ing langit lan padha mudhun marang ing samodra gedhe, nyawane remuk marga saka kacilakan iku, 27 padha mumet lan sempoyongan kaya wong mendem, sarta entek akale. 28 Ing sajroning karubedane iku nuli padha sesambat marang Pangeran Yehuwah, banjur padha diluwari saka ing karubedane; 29 praharane kasirep lan ombake segara padha anteng. 30 Wong-wong mau padha bungah, awit kaanane kabeh wus tentrem, sarta banjur dituntun menyang ing pelabuhan kang disenengi. 31 Wong iku kareben padha ngaturake panuwun marang Yehuwah, awit saka sih-susetyane, marga saka kaelokane marang para anaking manungsa. 32 Wong mau kareben padha ngluhurake Pangeran ana ing pasamuwaning umat iku, 273
JABUR 107.33-41 sarta memuji marang Panjenengane ana ing pakumpulane para pinituwa. 33 Kali-kali kadadekake segara wedhi, sarta tuking banyu didadekake lemah cengkar, 34 tanah subur didadekake bumi asin, kang mangkono iku awit saka pialane wong kang padha ngenggoni, 35 ara-ara samun kadadekake blumbang, tuwin tanah cengkar didadekake sumber, 36 wong kang keluwen banjur padha dinungake ana ing kono, nuli padha mbangun kutha kang dienggoni, 37 tumuli padha nyebar ana ing pategalan lan gawe pakebonan anggur, kang metokake woh-wohan minangka pametune. 38 Anadene wong iku padha banget diberkahi dening Pangeran, temah banjur banget anggone ngambra-ambra, tuwin raja-kayane padha didadekake nak-kumanak. 39 Nanging banjur suda-suda lan ngrekasa, awit saka pameteking sangsara lan kasusahan. 40 Pangeran banjur ngesoki kawirangan marang para panggedhe, padha kadadekake nglambrang ana ing pasamunan, kang ora ana dalane. 41 Nanging wong mlarat padha diayomi supaya ora katindhes, 274
JABUR 107.42 -108.3 sarta anak-putune padha ditangkar- tangkarake kaya pepanthan wedhus kehe. 42 Para wong mursid padha weruh banjur padha bungah, nanging sakehing kaculikan padha mingkem. 43 Sapa wong kang wicaksana? Iku becik gondhelana marang prakara iku kabeh, sarta nggatekna marang sih-kadarmaning Yehuwah. MASMUR 108 Pangucap sokur lan pandonga 108:1-13 (108:1-14) 108 1 Kidung. Masmur anggitane Prabu Dawud. (108-2) Manah kawula sampun cumawis, dhuh Allah, kawula badhe ngidung, kawula badhe ngrepekaken masmur. Tangia, heh nyawaku. 2 (108-3) He slukat lan clempung padha tangia! bangbang wetan arep dakgugah. 3 (108-4) Kawula badhe ngunjukaken pamuji sokur dhumateng Paduka wonten ing satengahipun para bangsa, dhuh Yehuwah 275
JABUR 108.4 -10 saha badhe ngidungaken masmur kagem Paduka wonten ing tengahipun para suku bangsa; 4 (108-5) awit sih-kadarman Paduka punika agengipun ngungkuli langit, saha kasetyan Paduka ngantos sundhul ing mega. 5 (108-6) Dhuh Allah, Paduka mugi karsaa ngluhuraken sarira ngantos ngungkuli langit, saha kamulyan Paduka supados ngungkulana bumi sadaya. 6 (108-7) Supados para kekasih paduka sami saged oncat; mugi Paduka kersaa maringi pangluwaran klayan asta Paduka tengen, saha kersaa paring wangsulan dhumateng kawula. 7 (108-8) Gusti Allah wus ngandika ana ing pasucene: "Ingsun arsa surak-surak; tanah Sikhem bakal Sunbagi-bagi, lebak Sukot arep Sunukur, 8 (108-9) Gilead iku kagunganingSun, Manasye iku kagunganingSun, Efraim iku tetoponging mastakaningSun, Yahuda iku jungkating kapraboningSun, 9 (108-10) Moab iku papan pawijikaningSun, Edom Sununcali trumpahingSun, lan marga saka tanah Filisti Ingsun asurak-surak." 10 (108-11) Sapa kang bakal ngirid aku lumebu marang kutha kang santosa? 276
JABUR 108.11 -109.3 Sapa kang nuntun aku menyang ing tanah Edom? 11 (108-12) Dhuh Allah, punapa sanes Paduka piyambak ingkang sampun nampik kawula, sarta boten miyos sesarengan kaliyan bala kawula, dhuh Allah? 12 (108-13) Paduka mugi karsaa paring pitulungan nglawan mengsah, awit pambiyantunipun manungsa punika tanpa gina. 13 (108-14) Marga saka Gusti Allah, kita bakal padha nindakake panggawe-panggawe kang prawira, sarta Gusti Allah piyambak bakal ngiles-iles para mungsuh kita. MASMUR 109 Pandongane wong kang kapitenah 109:1-31 109 1 Kanggo lurah pasindhen. Masmur anggitane Parabu Dawud. Dhuh Allah pepujan kawula, Paduka mugi sampun kendel, 2 awitdene cangkemipun tiyang duraka kaliyan cangkemipun tiyang cidra kaangapaken dhateng kawula, sarta kawula dipun ungel-ungeli kaliyan ilat dora, 3 kawula dipun tempuh klayan tembung- tembung sesengitan, 277
JABUR 109.4 -13 saha dipun perangi tanpa sabab. 4 Minangka piwales tumrap katresnan kawula sami nggigat kawula, mangka sami kawula dongakaken, 5 kasaenan kawula dipun wales piawon, saha katresnan kawula kawales sengit. 6 "Netepna tiyang duraka ingkang masesani piyambakipun lan tukang nggigat wonten ing sisih tengenipun. 7 Samangsa dipun adili katetepna kalepatanipun, saha pandonganipun kaanggepa dosa; 8 umuripun kacelakna, kalenggahanipun kaalapa dening tiyang sanes; 9 anakipun sami dadosa lola, tuwin semahipun dadosa randha. 10 Anak-anakipun kajengipun nglambrang boten kantenan lan ngemis, sarta katundhung saking jugruganing griyanipun. 11 Ingkang potang mbeslaha sabarang darbekipun, sarta tiyang sanes sami ngrayaha angsal-angsalaning ngrekaosipun; 12 sampun ngantos lestantun manggih sih piwelasipun tiyang, saha sampun ngantos wonten ingkang melasi dhateng anakipun ingkang sampun dados lola; 13 saturunipun sami tumpesa, 278
JABUR 109.14-20 tuwin namanipun kasirnakna ing turun candhakipun, 14 piawoning para leluhuripun kaengetana wonten ing ngarsaning Yehuwah, sarta dosaning biyungipun sampun ngantos kalebur, 15 kajengipun tansah kagalih dening Pangeran Yehuwah, supados pangenget-enget dhateng tiyang punika dipun bengkas saking bumi, 16 awitdene boten enget nindakaken katresnan, nanging ngoyak-oyak tiyang ingkang kesrakat sarta mlarat tuwin ingkang pepes manahipun ngantos sami nemahi pejah. 17 Sarehning remen ngucapaken ipat-ipat, mila sami katamana ing ipat-ipatipun piyambak; sarehning boten remen dhateng berkah, mila mugi berkah inggih nebiha saking piyambakipun. 18 Ipat-ipat dipun angge kados rasukan, mila rumesepa ing badanipun kados toya, tuwin kados lisah ing balungipun, 19 inggih dadosa kados sandhangan ingkang dipun angge, sarta sabuk ingkang tansah dipun angge. 20 Sadaya punika dadosa pituwas, ganjaranipun Pangeran Yehuwah dhateng tiyang ingkang sami ndakwa kawula, sarta ingkang sami ngawon-awon kawula." 279
JABUR 109.21-28 21 Nanging Paduka, dhuh Yehuwah, Gusti kawula, Paduka mugi kersaa tumindak tumrap kawula awit saking asma Paduka, kawula mugi Paduka luwari awit saking sih- kadarman Paduka ingkang linangkung punika. 22 Kawula nandhang sangsara saha kakirangan saha manah kawula karujit-rujit wonten ing batos kawula, 23 kawula ngical kados wewayangan ingkang sangsaya panjang, kawula kakebutaken kados walang. 24 Dhengkul kawula lemes margi anggen kawula siyam, sarta badan kawula dados kera, katelasan gajih. 25 Kawula sampun dados cecampahanipun tiyang-tiyang punika, saben ningali kawula sami gedheg-gedheg. 26 Dhuh Yehuwah, Gusti Allah kawula, kawula mugi Paduka pitulungi, kawula mugi Paduka luwari, laras kaliyan sih-kadarman Paduka, 27 supados sami sumerepa, bilih punika asta Paduka, bilih Paduka, dhuh Yehuwah, ingkang nindakaken punika. 28 Kajengipun sami nyupatani, Paduka badhe mberkahi, 280
JABUR 109.29 -110.2 281 kajengipun mengsah-mengsah kawula sami nandhang wirang, nanging abdi Paduka manggiha kabingahan. 29 Tiyang ingkang sami nglawan kawula mugi sami kasandhangana wirang, sami kalimputana ing kawirangan kadosdene mawi jubah. 30 Banget anggonku arep ngaturake panuwun marang Pangeran Yehuwah kalawan cangkemku, sarta Panjenengane arep dakluhurake ana ing satengahing wong akeh, 31 awitdene Pangeran jumeneng ana ing satengene wong papa, arep ngluwari saka para wong kang ngukum. MASMUR 110 Jumenenge Ratu-Imam 110:1-7 110 1 Masmur anggitane Prabu Dawud. Pangandikanipun Pangeran Yehuwah dhateng Gusti kawula makaten: "Sira lenggaha ana ing tengeningSun, nganti tumeka mungsuhira wus padha Sundadekake ancik-anciking tlapakanira." 2 Pangeran Yehuwah badhe ngacungaken tekening panguwaos Paduka saking Sion;
JABUR 110.3- 7 Paduka ngastaa pamisesa wonten ing tengahipun mengsah Paduka! 3 Ing dinten nglempaking wadya-bala Paduka umat kagungan Paduka kaliyan legawa badhe majeng kanthi rinengga ing kasucen; saking guwa-garbaning bangbang wetan kaaneman Paduka medal kados ebun. 4 Pangeran Yehuwah sampun supaos, sarta badhe boten keduwung: "Sira iku dadi Imam ing salawas-lawase manut tatanane Melkisedhek." 5 Pangeran wonten ing tengen Paduka, ngremuk para raja pinten-pinten ing dintening bebendunipun; 6 Pangeran ngadili wonten ing antawisipun para bangsa ngantos bathang-bathang sami pating glimpang. Panjenenganipun ngejur tiyang-tiyang ingkang dados pangageng ing nagari ingkang wiyar. 7 Wonten pinggir margi Panjenenganipun ngunjuk ing lepen, temah ndengengekaken mastakanipun. 282
JABUR 111.1- 8 MASMUR 111 Kasaenane Gusti Allah 111:1-10 111 1 Haleluya! Pangeran Yehuwah arep dakcaosi pamuji sokur kalawan gumolonging atiku, ana ing pakumpulane para wong mursid lan ana ing pasamuwan. 2 Pakaryane Sang Yehuwah iku agung, patut dititi-priksa dening sakehing wong kang kasengsem. 3 Pakaryane iku agung lan mulya, tuwin kaadilane tetep ing salawas-lawase. 4 Kaelokane wus didadekake pangeling-eling; Pangeran Yehuwah iku sih-mirma sarta welasan. 5 Para wong kang ngabekti marang Panjenengane iku padha diparingi pangan, prajanjiane diengeti ing salawase. 6 Daya-kekiyataning pakaryane wus ditedahake marang umate, padha diparingi tanah pusakane para bangsa. 7 Pakaryaning astane iku kabeneran lan kaadilan, sakehing prentahe iku padha kena diugemi, 8 salawas-lawase lan ing sateruse kukuh, 283
JABUR 111.9- 112.5 284 katindakake kalawan bener lan jujur. 9 Umate pinaringan pangentasan, Gusti Allah dhawuh supaya prajanjiane iku kanggo ing salawas-lawase, asmane iku suci sarta nggegirisi. 10 Pangabekti marang Pangeran Yehuwah iku wiwitaning kawicaksanan, sarupaning wong kang nglakoni iku padha duwe budi padhang. Pangalembana marang Gusti Allah iku langgeng ing salawase. MASMUR 112 Rahayu wong kang bener 112:1-10 112 1 Haleluya! Rahayu wong kang ngabekti marang Pangeran Yehuwah, kang banget kasengsem marang sakehing pepakone, 2 anak-putune bakal santosa ana ing bumi, turune wong bener bakal diberkahi, 3 omahe kanggonan bandha lan kasugihan, sarta kautamane iku tetep ing salawas- lawase. 4 Ing sajroning peteng wong kang bener kaplethekan pepadhang, tresna welasan lan adil. 5 Begja wong kang kadunungan welas lan nyenyilihake,
JABUR 112.6- 113.2 285 kang ngrampungake urusane kanthi samesthine, 6 sabab ora bakal gonjing ing salawase, wong kang mursid iku bakal pinengetan ing salawase, 7 ora wedi marang kabar kang ala, atine teteg, kumandel banget marang Pangeran Yehuwah, 8 atine santosa, ora kadunungan wedi, temah nganggep remeh marang para satrune. 9 Blaba pawewehe, adedana marang wong miskin, kamursidane tetep ing salawas-lawase, sungune bakal saya dhuwur ing sajroning kamulyan. 10 Wong duraka padha ndeleng, banjur lara atine, nggeget untu banjur luluh; pepenginane wong duraka iku tumuju marang ing karusakan. MASMUR 113 Pangeran Yehuwah njunjung wong asor 113:1-9 113 1 Haleluya! He para abdining Pangeran Yehuwah, padha saosa puji, padha saosa puji marang asmaning Sang Yehuwah. 2 Asmaning Sang Yehuwah kasuwurna,
JABUR 113.3- 114.2 ing saiki lan ing salawase. 3 Asmaning Sang Yehuwah pinuji-pujia saka papan pletheking srengenge nganti tekan ing papan surupe; 4 Pangeran Yehuwah iku luhur ngungkuli sakehe para bangsa, kamulyane ngungkuli langit. 5 Sapa kang kaya Pangeran Yehuwah, Allah kita, kang dedalem ing ngaluhur, 6 kang ngesorake sarira prelu nguningani, swarga lan bumi? 7 Wong asor dijunjung saka ing lebu lan wong mlarat dientas saka ing blethokan, 8 kalungguhake awor lan para panggedhe, awor lan para panggedhe bangsane. 9 Wong kang gabug dilungguhake ing omah, dadi ibune bocah-bocah, mulane kebak kabungahan. Haleluya! MASMUR 114 Lelakon kang elok, nalika Israel metu saka ing tanah Mesir 114:1-18 114 1 Nalika Israel budhal saka ing tanah Mesir, nalika turune Yakub metu saka ing tengahe bangsa kang seje basane, 2 nuli Yahuda dadi papan pasucene, 286
JABUR 114.3- 115.1 Israel dadi wewengkoning pangwaose. 3 Segara weruh banjur lumayu, bengawan Yarden bali mandhuwur, 4 gunung-gunung padha mencolot-mencolot kaya wedhus lanang, tengger-tengger padha lincak-lincak kaya cempe. 5 He segara, kena ngapa dene kowe kok lumayu? He bengawan Yarden, dene kowe bali mandhuwur, 6 he gunung-gunung, dene kowe padha cecolotan kaya wedhus lanang? He tengger-tengger, dene kowe padha lincak-lincak kaya cempe? 7 Gumetera he bumi, ana ing ngarsane Pangeran, ana ing ngarsane Gusti Allahe Rama Yakub, 8 kang ngowahi parang dadi blumbang, tuwin watu kang atos dadi sendhang. MASMUR 115 Kamulyan mung kagem Gusti Allah 115:1-18 115 1 Dhuh Yehuwah, sampun dhateng kawula, sampun dhateng kawula, ngemungna dhateng asma Paduka anggen Paduka paring kamulyan, awit saking sih Paduka, margi saking kasetyan Paduka. 287
JABUR 115.2 -11 2 Punapaa dene para bangsa ngantos sami badhe ngucap: "Allahe wong-wong iku ana ing ngendi?" 3 Allah kita ana ing swarga; nindakake ing sakarsane. 4 Brahalane para bangsa mau selaka lan mas, garapaning tangane manungsa; 5 padha duwe cangkem, nanging ora bisa celathu; padha duwe mata, nanging ora bisa ndeleng; 6 padha duwe kuping, nanging ora bisa ngrungokake; padha duwe irung, nanging ora bisa ngambu; 7 tangane ana, nanging ora bisa nggrayahi; sikile ana, nanging ora bisa lumaku, ora bisa nywara kalawan gurunge; 8 para wong kang gawe iku padha dadia pepadhane mangkono uga sarupane wong kang kumandel marang iku. 9 He Israel, kumandela marang Pangeran Yehuwah, Panjenengane kang mitulungi lan dadi tetamenge. 10 He turune Imam Harun! Kumandela marang Pangeran Yehuwah, Panjenengane kang mitulungi lan dadi tetamenge. 11 He para wong kang ngabekti marang Pangeran Yehuwah, 288
JABUR 115.12-18 padha kumandela marang Pangeran Yehuwah, Panjenengane kang mitulungi lan dadi tetamenge. 12 Pangeran Yehuwah wus ngengeti marang kita bakal paring berkah, bakal mberkahi turune Israel, bakal mberkahi turune Imam Harun, 13 bakal mberkahi para wong kang ngabekti marang Sang Yehuwah, dadia kang cilik dadia kang gedhe. 14 Pangeran Yehuwah muga ndadekna kowe padha tangkar-tumangkar, iya kowe lan anak-putumu. 15 Kowe padha ginanjara berkah dening Sang Yehuwah, kang nitahake langit lan bumi. 16 Langit iku langit kagunganing Sang Yehuwah, dene bumi wus diparingake marang para anaking manungsa. 17 Dudu wong mati kang bakal padha ngluhurake Pangeran Yehuwah, lan dudu sakehing wong kang wus mudhun marang ing alam suwung, 18 nanging kita, kita bakal padha memuji marang Sang Yehuwah, wiwit ing samengko nganti tumeka ing salawas-lawase. Haleluya! 289
JABUR 116.1- 8 MASMUR 116 Oncat saka ing bebandaning pati 116:1-19 116 1 Aku tresna marang Sang Yehuwah awit miyarsakake swaraku lan panyuwunku, 2 sarta talingane nilingake aku, mulane sajegku urip aku bakal nyebut marang Panjenengane. 3 Aku digubed ing talining pati, sarta ditempuh ing rasa wedi marang jagading wong mati, tuwin ngrasakake karupekan lan kasusahan. 4 Nanging aku nyebut asmaning Pangeran Yehuwah: "Dhuh Yehuwah, Paduka mugi kersaa ngluwari kawula." 5 Pangeran Yehuwah iku asih-mirma lan adil, Gusti Allah kita iku ambek welasan. 6 Pangeran Yehuwah iku rumeksa marang wong prasaja; aku wus lemes, nanging banjur dipitulungi dening Panjenengane. 7 Dhuh nyawaku, puliha dadi ayem maneh, awit Pangeran Yehuwah wus nyaeni marang kowe. 8 Inggih, Paduka sampun ngluwari kawula saking pejah, lan mripat kawula saking luh, 290
JABUR 116.9 -18 tuwin suku kawula saking sesandhungan. 9 Aku diparengake lumaku ana ing ngarsaning Sang Yehuwah, ana ing tanahe wong urip. 10 Aku pracaya, sanajan duwe pangucap: "Banget temen anggonku katindhes." 11 Ing sajroning kabingunganku aku ngucap: "Manungsa iku padha dora-cara kabeh." 12 Kang dakgawe piwales apa marang Sang Yehuwah, tumrap ing sakehe sih-kadarmane marang aku? 13 Aku arep njunjung tuwunging pangentasan lan arep nyebut asmaning Pangeran Yehuwah, 14 arep ngluwari kaulku marang Sang Yehuwah ana ing ngarepe umat kabeh. 15 Patine para kekasihe iku akeh pangajine ana ing paningaling Sang Yehuwah. 16 Dhuh Yehuwah, kawula punika abdi Paduka, inggih estu abdi Paduka, anakipun parekan Paduka; Paduka ingkang sampun nguculi bebandan kawula. 17 Paduka badhe kawula saosi kurban pamuji sokur, saha badhe nyebut asmaning Sang Yehuwah. 18 Dakngluwari kaulku marang Pangeran Yehuwah ana ing ngarepe umate kabeh, 291
JABUR 116.19 -118.2 19 ing platarane padalemaning Pangeran Yehuwah, ana ing satengahmu, he Yerusalem! Haleluya! MASMUR 117 He sakehe bangsa padha ngluhurna Pangeran Yehuwah 117:1-2 117 1 He sakehing bangsa, padha ngluhurna Pangeran Yehuwah, padha ngalembanaa Panjenengane, he sakehing suku bangsa! 2 Awit sih-kadarmane iku ngedab-edabi tumrap kita, sarta kasetyane Sang Yehuwah iku langgeng ing salawas-lawase. Haleluya! MASMUR 118 Kidung pepujian 118:1-29 118 1 Padha saosa pamuji sokur marang Pangeran Yehuwah, awitdene Panjenengane iku sae! ujer sih-kadarmane iku langgeng ing salawas-lawase. 2 Israel ngucapa: 292
JABUR 118.3 -12 "Sih-kadarmane iku langgeng ing salawase!" 3 Turune Imam Harun ngucapa: "Sih-kadarmane iku langgeng ing salawase!" 4 Para wong kang ngabekti marang Pangeran Yehuwah padha ngucapa: "Sih-kadarmane iku langgeng ing salawase!" 5 Sajroning karubedan aku nyebut marang Pangeran Yehuwah. Pangeran Yehuwah tumuli nyembadani panyuwunku, aku kaparingan lega; 6 Pangeran Yehuwah nunggil karo aku, aku bakal ora wedi. Manungsa bisa manggawe apa marang aku? 7 Pangeran Yehuwah nunggil karo aku sarta mitulungi aku, aku bakal nganggep sepele marang wong kang padha sengit marang aku. 8 Becik ngungsi marang Pangeran Yehuwah katimbang karo ngandelake manungsa; 9 becik ngungsi marang Pangeran Yehuwah katimbang karo ngandelake para panggedhe. 10 Aku dikepung sakehe bangsa demi asmaning Sang Yehuwah, kabeh padha dakgecak. 11 Aku dikepung, kemput anggone ngepung, demi asmaning Sang Yehuwah, dakgecak. 12 Padha ngepung aku kaya tawon, 293
JABUR 118.13-21 padha mulad-mulad kaya geni eren, demi asmaning Sang Yehuwah, padha dakgecak temah mundur. 13 Aku dijorogake sarosane nganti tiba, nanging Sang Yehuwah mitulungi aku. 14 Pangeran Yehuwah iku dadi karosanku lan masmurku,, Panjenengane wus dadi karaharjanku. 15 Ing kemahe para wong mursid ana swara surak-surak lan kaunggulan: "Astane tengen Sang Yehuwah nindakake kaprawiran, 16 Astane tengen Sang Yehuwah bisa njunjung; Astane tengen Sang Yehuwah nindakake kaprawiran!" 17 Aku bakal ora mati, nanging urip lan aku bakal nyritakake pakaryaning Sang Yehuwah. 18 Sang Yehuwah banget anggone ngrangket marang aku, nanging aku ora diulungake marang pati. 19 Aku wenganana gapuraning kabeneran, aku arep lumebu, arep ngunjukake panuwun marang Sang Yehuwah. 20 Iki gapuraning Sang Yehuwah kang bakal dileboni dening para wong mursid. 21 Kawula ngunjukaken panuwun dhumateng Paduka, margi Paduka sampun nyembadani panyuwun kawula 294
JABUR 118.22-29 sarta Paduka sampun dados karahayon kawula. 22 Watu kang tinampik dening para juru yasa omah iku wus dadi uger-ugering padon; 23 kadadeyan iku saka ing Pangeran Yehuwah, sarta elok ing pandeleng kita. 24 Iki dina kang katitahake dening Pangeran Yehuwah, ayo padha bungah-bungah lan sukarena. 25 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi kersaa paring karaharjan. Dhuh Yehuwah, Paduka mugi kersaa paring kabegjan. 26 Binerkahana ingkang rawuh atas asmanipun Pangeran Yehuwah. Aku padha mberkahi kowe kabeh saka ing padalemaning Sang Yehuwah. 27 Pangeran Yehuwah iku Gusti Allah, Panjenengane paring pepadhang marang kita, kurbane riyaya cancangen kalawan tali ing sungu-sungune misbyah. 28 Paduka punika Allah kawula, Paduka badhe kawula caosi pamuji sokur, dhuh Allah kawula, Paduka badhe kawula luhuraken. 29 Padha saosa pamuji sokur marang Sang Yehuwah, awit Panjenengane iku sae! Ujer sih-susetyane iku kanggo ing salawase. 295
JABUR 119.1- 8 MASMUR 119 Kabegjane wong kang uripe manut angger-anggering Yehuwah 119:1-176 119 1 Rahayu wong kang padha utama lakune, kang ngambah dalaning angger-anggering Pangeran Yehuwah. 2 Rahayu wong kang padha netepi ing dhawuh pepengete sarta ngupaya Panjenengane kalawan gumolonging ati, 3 kang uga ora nglakoni duraka, nanging ngambah dalan pitedahe. 4 Paduka piyambak sampun ndhawuhaken pepaken Paduka, supados dipun tetepana kaliyan tumemen. 5 Mugi-mugi lampah kawula tetep miturut pranatan Paduka. 6 Manawi makaten kawula boten badhe kawirangan, manawi kawula ngawasaken sakathahing pepaken Paduka. 7 Kawula badhe ngucap sokur dhumateng Paduka klayan eklasing manah, samangsa nggegulang dhateng sarak Paduka ingkang adil. 8 Pranatan Paduka sami badhe kawula tetepi, kawula mugi sampun ngantos paduka tilar babar pisan. 296
JABUR 119.9 -17 9 Tiyang nem-neman sagedipun tetep sae lampahipun punika isaratipun punapa? Manawi netepi ing pangandika Paduka. 10 Paduka kawula upadosi klayan gumolonging manah kawula, sampun ngantos Paduka uja nyimpang saking pepaken Paduka. 11 Janji Paduka kawula simpen ing salebeting manah, supados kawula sampun ngantos damel dosa dhumateng Paduka. 12 Dhuh Yehuwah, Paduka ingkang pinuji-puji, kawula mugi Paduka wulang pranatan Paduka; 13 sarana lambe kawula kawula nyariyosaken sakathahing sarak ingkang Paduka dhawuhaken. 14 Kawula bingah ing bab pitedah pepenget Paduka, kadosdene ing bab sakathahing raja-brana. 15 Pepaken Paduka badhe kawula gilut-gilut, saha ngawasaken dhateng margi pitedah Paduka. 16 Kawula badhe seneng wonten ing pranatan Paduka, sarta boten badhe kesupen dhateng pangandika Paduka. 17 Paduka mugi karsaa ngganjar kasaenan dhateng abdi Paduka supados kawula gesang, sarta kawula badhe ngugemi pangandika Paduka. 297
JABUR 119.18-26 18 Mripat kawula mugi Paduka elekaken, supados kawula sageda nyawang kaelokanipun angger-angger Paduka. 19 Kawula tiyang neneka wonten ing bumi, pepaken Paduka mugi sampun Paduka umpetaken saking kawula. 20 Manah kawula rempu margi saking anggen kawula tansah kangen dhumateng sarak Paduka. 21 Paduka mbendonana para tiyang mursal; mugi kenginga ing ipat-ipat tiyang ingkang nyimpang saking pepaken Paduka. 22 Panacad tuwin pangina mugi Paduka singkiraken saking kawula, awitdene kawula netepi dhawuh pepenget Paduka. 23 Sanadyna para pengageng sami lelenggahan sekuthon nglawan dhateng kawula, ewadene abdi Paduka punika ngraos- ngraosaken pranatan Paduka. 24 Dhawuh pepenget Paduka punika malah sami dados kasenengan kawula saha dados juru pirembag kawula. 25 Nyawa kawula kraket dhateng lebu, Paduka mugi karsaa nggesangaken kawula miturut ing pangandika Paduka. 26 Salampah kawula sampun kawula unjukaken, dene Paduka lajeng paring wangsulan. Paduka mugi karsaa mulang bab pranatan Paduka dhumateng kawula. 298
JABUR 119.27-35 27 Kawula mugi Paduka sumerepaken dhateng pitedah pepaken Paduka, supados kawula ngraosaken kaelokan Paduka. 28 Nyawa kawula nangis margi saking sedhih, Paduka mugi karsaa ngiyataken miturut pangandika Paduka; 29 kawula mugi Paduka tebihaken saking margi ingkang nasar, saha kaparingana angger-angger Paduka. 30 Margining kaleresan ingkang sampun kawula pilih, sarta sarak Paduka kawula dekek wonten ing ngajeng kawula; 31 dhawuh pepenget Paduka kawula gondheli; dhuh Yehuwah, kawula mugi sampun Paduka wirangaken. 32 Kawula badhe mbangung miturut dhumateng pitedah pepaken Paduka, awitdene Paduka sampun paring ombering manah kawula. 33 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa nedahaken pitedah bab pranatan Paduka dhumateng kawula, badhe kawula turut ing salami-laminipun. 34 Kawula mugi Paduka mangretosaken, temah kawula lajeng badhe netepi angger-angger Paduka, badhe kawula estokaken klayan gumolonging manah. 35 Kawula mugi Paduka lampahaken wonten ing marginipun pepaken Paduka, awit punika ingkang kawula remeni. 299
JABUR 119.36-43 36 Manah kawula mugi Paduka adhepaken dhateng dhawuh pepenget Paduka, sampun ngantos dhateng pangoyaking bebathen. 37 Mripat kawula mugi Paduka enggokaken saking barang ingkang tanpa gina; kawula Paduka gesangaken wonten ing margi pitedah Paduka! 38 Abdi Paduka mugi kaparingana santosaning prasetyan Paduka, ingkang kaparingaken dhateng tiyang ingkang ngabekti dhumateng Paduka. 39 Cacad kawula ingkang kawula kwatosaken, mugi Paduka singkiraken saking kawula, awitdene angger-angger Paduka punika sae; 40 saestu ingkang kawula kangeni punika pepaken Paduka; kawula mugi Paduka gesangaken kalayan kaadilan Paduka. 41 Dhuh Yehuwah, mugi kawula kadhawahana ing sih-susetya Paduka, karahayon peparing Paduka punika laras kaliyan janji Paduka; 42 supados sageda mangsuli dhateng ingkang nacad kawula, sabab kawula pitados dhateng pangandika Paduka. 43 Pangandikaning kaleresan punika mugi sampun ngantos kapundhut saking cangkem kawula, awitdene kawula ngajeng-ngajeng dhateng pranatan Paduka. 300
301 JABUR 119.44-51 44 Kawula tansah badhe netepi angger-angger Paduka ing salajengipun saha ing salaminipun. 45 Kawula badhe lumampah wonten ing omberan, margi pepaken Paduka ingkang kawula padosi. 46 Kawula badhe ngucapaken dhawuh pepenget Paduka wonten ing ngajengipun para raja, sarta boten badhe kawirangan. 47 Kawula badhe kasengsem dhateng pepaken Paduka ingkang kawula tresnani punika. 48 Tangan kawula nyadhong dhateng pepaken Paduka ingkang kawula tresnani; kawula badhe ngraos-ngraosaken pranatan-pranatan Paduka. 49 Paduka mugi ngengeti dhateng pangandika ingkang Paduka paringaken dhateng abdi Paduka, amargi Paduka sampun paring pangajeng- ajeng dhumateng kawula. 50 Punika ingkang dados panglipur kawula ing salebetipun kasangsaran kawula, inggih punika anggen kawula kagesangaken dening prasetya Paduka. 51 Tiyang ingkang kumingsun sanget anggenipun sami moyoki dhateng kawula, nanging kawula boten badhe mengeng saking angger-angger Paduka.
JABUR 119.52-60 52 Dhuh Yehuwah, pangadilan Paduka ingkang saking kina mila kawula engeti, milanipun angsal panglipur. 53 Kawula nepsu dhateng para tiyang duraka ingkang sami nilar angger-angger Paduka. 54 Pranatan Paduka punika tumamanipun dhateng kawula kados kidung masmur, wonten ing griya, ingkang kawula enggeni dados tiyang neneka. 55 Dhuh Yehuwah, ing wanci dalu kawula enget dhumateng asma Paduka, kawula badhe netepi angger-angger Paduka. 56 Punika ganjaran Paduka dhateng kawula, inggih punika bilih kawula ngestokaken pepaken Paduka. 57 Pangeran Yehuwah punika ingkang dados panduman kawula, kawula sampun prajanji badhe netepi pangandika Paduka. 58 Klayan sanget adreng saha gumolonging manah anggen kawula nyuwun sih-piwelas Paduka, mugi Paduka karsaa paring sih-palimirma dhumateng kawula laras kaliyan janji Paduka. 59 Lampah kawula tansah kawula raosaken, sarta suku kawula, kawula eneraken dhateng ing dhawuh pepenget Paduka. 60 Kawula enggal-enggal saha boten badhe ngrendhetaken anggen kawula netepi pepaken Paduka. 302
JABUR 119.61-68 61 Jiretipun tiyang duraka sami nangsuli kawula, nanging kawula boten kasupen dhateng angger-angger Paduka. 62 Ing wanci tengah dalu kawula nglilir muji sokur dhumateng Paduka margi saking pranatan-pranatan Paduka ingkang adil. 63 Kawula manunggil kaliyan sakathahipun tiyang ingkang ngabekti dhumateng Paduka, saha kaliyan para tiyang ingkang sami netepi dhawuh-dhawuh Paduka. 64 Dhuh Yehuwah, bumi punika kebak ing sih-susetya Paduka, kawula mugi Paduka wulang bab pranatan Paduka. 65 Dhuh Yehuwah, Paduka sampun nandukaken kasaenan dhateng abdi Paduka, miturut pangandika Paduka. 66 Kawula mugi Paduka wulang bab kawicaksanan sarta kawruh ingkang sae, awit kawula pitados dhateng pepaken Paduka. 67 Saderengipun kawula nandhang sangsara, lampah kawula nyleweng, nanging sapunika kawula gondhelan dhumateng janji Paduka; 68 Paduka punika sae saha nandukaken kasaenan, 303
JABUR 119.69-75 kawula mugi Paduka wulang bab pranatan Paduka. 69 Tiyang kumingsun sami nandukaken piawon dhateng kawula kaliyan dora-cara, nanging kawula badhe netepi prentah Paduka klayan gumolonging manah. 70 Manahipun tiyang-tiyang wau sami kandel kados gajih, nanging kawula, angger-angger Paduka punika dados kabingahan kawula, 71 anggen kawula katindhes punika maedahi tumrap kawula, inggih punika ndadosaken kawula lajeng nggegulang pranatan Paduka. 72 Toret ingkang Paduka paringaken punika sae tumrap kawula nglangkungi mas utawi selaka blebekan. 73 Asta Paduka ingkang nitahaken saha mangun kawula, kawula mugi Paduka paringi pangretosan, supados kawula saged nyinau pepaken Paduka. 74 Para tiyang ingkang ngabekti dhumateng Paduka, sami nyawang kawula kaliyan bingah, awitdene kawula ngajeng-ajeng dhateng pangandika Paduka. 75 Dhuh Yehuwah, kawula sumerep bilih pranatan-pranatan Paduka punika adil, saha anggen Paduka ngganjar kesrakatan dhateng kawula punika awit saking kasetyan Paduka. 304
JABUR 119.76-83 76 Mugi-mugi sih-susetya Paduka punika dadosa panglipur kawula, kados prasetya Paduka dhateng ingkang abdi. 77 Sih-palimirma Paduka mugi tumanduka dhateng kawula supados kawula gesang, awit angger-angger Paduka punika karemenan kawula. 78 Para tiyang kumingsun sami kawirangan, dene kawula dipun siya-siya tanpa sabab; nanging pepaken Paduka badhe kawula raos-raosaken. 79 Para tiyang ingkang ngabekti dhumateng Paduka, saha ngretos dhateng dhawuh pepenget Paduka, punika sami ngguyubana dhateng kawula; 80 manah kawula mugi sageda lestantun pamadhepipun dhateng pranatan Paduka, supados kawula sampun ngantos nandhang wirang. 81 Nyawa kawula cecengklungen dhateng karahayon peparing Paduka, pangandika Paduka ingkang kawula ajeng-ajeng; 82 mripat kawula bengep margi saking anggenipun ngajeng-ajeng dhateng prasetya Paduka; kawula munjuk: "Benjing punapa Paduka badhe nglipur kawula?" 83 Sabab kawula sampun kados impes wecucal tinarang wonten ing kukus, 305
JABUR 119.84-91 ewasamanten kawula inggih boten kasupen dhateng pranatan Paduka. 84 Kantun pinten dinten-dintenipun abdi Paduka punika? Benjing punapa anggen Paduka badhe ngadili tiyang ingkang sami mbujeng kawula? 85 Tiyang kumingsun ingkang boten nurut ing angger-angger Paduka, punika sami ndhudhuk luwangan kangge kawula. 86 Sakathahipun pepaken Paduka punika kenging pinitados; kawula dipun oyak-oyak tanpa sabab, kawula mugi Paduka pitulungi. 87 Kawula meh-meh kemawon dipun sirnakaken saking ing bumi, ewadene kawula inggih boten nilar dhawuh Paduka. 88 Kawula mugi Paduka gesangaken awit saking sih-kadarman Paduka, supados kawula ngestokaken dhateng dhawuh pepenget Paduka. 89 Dhuh Yehuwah, pangandika Paduka punika ing salami-laminipun tetep santosa wonten ing swarga. 90 Kasetyan Paduka punika turun-tumurun, Paduka ngekahaken bumi, temah tetep wonten. 91 Tulusipun sadaya ngantos ing samangke punika miturut pranatan Paduka, margi sadaya-sadayanipun punika sami ngladosi Paduka. 306
JABUR 119.92-99 92 Manawi angger-angger Paduka boten dados kasenengan kawula, kawula mesthi sampun lami tiwas wonten ing kasangsaran kawula. 93 Kawula boten badhe kasupen dhateng prentah Paduka ing salami-laminipun, awit punika marginipun anggen Paduka nggesangaken dhateng kawula. 94 Kawula punika kagungan Paduka, kawula mugi Paduka luwari, awit kawula punika ngupadosi prentah- prentah Paduka. 95 Tiyang duraka sami ndingkik kawula, badhe nyirnakaken kawula, nanging kawula badhe migatosaken pepenget-pepenget Paduka. 96 Kawula sumerep dhateng wates-watesipun kasampurnan, nanging prentah Paduka punika wiyar sanget. 97 Kawula punika tresna sanget dhateng angger-angger Paduka, sadinten muput kawula gilut-gilut. 98 Pepaken Paduka punika paring kawicaksanan dhateng kawula, munjuli satru kawula, margi ing salaminipun wonten ing kawula. 99 Akal budi kawula punika nglangkungi para guru kawula, margi dhawuh pepenget-pepenget Paduka kawula gilut-gilut. 307
JABUR 119.100 - 108 100 Kawula langkung mangretos katimbang kaliyan tiyang-tiyang ingkang sampun sepuh, margi kawula netepi prentah-prentah Paduka. 101 Suku kawula kawula pekak tumrap sakathahing margining piawon, supados ngestokaken pangandika Paduka. 102 Kawula boten mengeng saking sarak-sarak Paduka margi Paduka ingkang mulang dhateng kawula. 103 Janji Paduka punika legi sanget wonten ing lak-lakan kawula, ngungkuli leginipun maben wonten ing cangkem kawula. 104 Dhawuh Paduka ngangsalaken kapinteran dhateng kawula, mila kawula sengit dhateng sakathahipun margining dora-cara. 105 Pangandika Paduka punika dilah wonten ing ngajengipun suku kawula, sarta pepadhanging margi kawula. 106 Kawula sampun supaos, saha kawula badhe netepi, badhe ngestokaken sarak-sarak Paduka ingkang adil. 107 Dhuh Yehuwah, kawula sanget anggen kawula katindhes, mugi Paduka gesangaken nyondhongi ing pangandika Paduka. 108 Dhuh Yehuwah, sesaosan manasuka ingkang awujud kidung pepujian punika, 308
JABUR 119.109 - 115 mugi sageda ndadosaken kepareng Paduka, sarta kawula mugi kawulanga bab pranatan Paduka. 109 Kawula tansah ngetohaken nyawa kawula, ewasamanten kawula boten kesupen dhateng angger-angger Paduka. 110 Tiyang duraka sami masangi kala dhateng kawula, ewadene kawula boten nyleweng saking dhawuh-dhawuh Paduka. 111 Dhawuh pepenget Paduka punika dados pusaka kawula salami-laminipun, awit punika dados kabingahanipun manah kawula. 112 Manah kawula kawula adhepaken supados nglampahi pranatan Paduka, ing salaminipun ngantos dumugi ing wekasan. 113 Kawula sengit dhateng tiyang ingkang mangu-mangu, nanging ingkang kawula tresnani punika angger-angger Paduka. 114 Paduka punika pangauban sarta tetameng kawula, pangandika Paduka ingkang kawula antos-antos. 115 He para durjana padha sumingkira saka aku, supaya aku netepana pepakone Gusti Allahku. 309
JABUR 119.116 - 123 116 Kawula mugi Paduka santosakaken nyondhongi ing prasetya Paduka supados kawula gesang, sarta sampun ngantos kacuwan ing pangajeng-ajeng kawula. 117 Kawula mugi Paduka pitulungi supados wilujeng, kawula tansah badhe bingah-bingah margi saking pranatan Paduka. 118 Sakathahipun tiyang ingkang nyleweng saking pranatan Paduka punika sami Paduka tampik, awit pokalipun sami tanpa gina. 119 Sakathahipun tiyang duraka sami Paduka simpar kados rereged, mila kawula remen dhateng pranatan- pranatan Paduka. 120 Badan kawula gumeter margi ajrih dhumateng Paduka, sarta kawula ajrih dhateng pangadilan Paduka. 121 Kaleresan sarta kaadilan ingkang sampun kawula lampahi, kawula mugi sampun Paduka ulungaken dhateng tiyang ingkang nganiaya dhumateng kawula. 122 Paduka mugi karsaa nanggel abdi Paduka ing bab kasaenan, tiyang ambek kumawasa sampun ngantos sami nindhes dhateng kawula; 123 mripat kawula cecengklungen dhateng karahayon peparing Paduka saha prasetya Paduka ingkang adil, 310
JABUR 119.124 - 132 124 abdi Paduka mugi karengkuha ingkang nyondhongi sih-kadarman Paduka, saha Paduka wulang bab pranatan Paduka. 125 Kawula punika abdi Paduka, mugi Paduka paringi pangretosan, supados kawula nyumerepi dhawuh pepenget-pepenget Paduka. 126 Ing sapunika sampun wekdalipun kagem Pangeran Yehuwah tumindak ing damel; tiyang-tiyang sampun sami mbibrah angger-angger Paduka. 127 Mila kawula remen dhateng pepaken Paduka, nglangkungi mas, sanadyan ingkang murni pisan. 128 Punika sababipun kawula gesang kanthi jujur, salaras kaliyan sadaya dhawuh Paduka, sakathahing margining dora-cara kawula sengiti. 129 Dhawuh pepenget-pepenget Paduka punika elok, mila nyawa kawula ngestokaken punika, 130 kawedharipun pangandika Paduka punika madhangi, paring pangretosan dhateng para tiyang ingkang bodho; 131 cangkem kawula kawula engakaken wiyar lan mangap-mangap, awit ngorong kepengin dhateng pepaken-pepaken Paduka. 132 Paduka mugi karsaa mirsani kawula saha karsaa paring piwelas, 311
JABUR 119.133 - 141 miturut sapantesipun tumrap tiyang ingkang sami tresna dhateng asma Paduka. 133 Jangkah kawula mugi Paduka jejegaken manut janji Paduka, saha sakathahing piawon sampun ngantos misesani kawula. 134 Kawula mugi Paduka uwalaken saking panganiayaning tiyang, supados kawula ngandhemi prentah- prentah Paduka. 135 Cahyanipun wedana Paduka mugi nyunarana abdi Paduka, sarta kawula mugi Paduka wulang bab pranatan-pranatan Paduka. 136 Luh kawula crocosan kados ilining toya, awit tiyang sami boten netepi angger- angger Paduka. 137 Dhuh Yehuwah, Paduka punika adil, saha pranatan Paduka punika leres; 138 pepenget Paduka sampun Paduka dhawuhaken kaliyan adil tuwin kasetyan ageng. 139 Kawula nggeges dening urubing katresnan kawula, margi satru kawula sami nglirwakaken sakathahing dhawuh Paduka. 140 Prasetya Paduka punika murni sanget, abdi Paduka remen sanget. 141 Kawula punika tiyang alit sarta nistha, ewadene boten kesupen dhateng dhawuh Paduka. 312
JABUR 119.142 - 149 142 Kaadilan Paduka punika adil ing salaminipun, tuwin angger-angger Paduka punika leres. 143 Kawula tinempuh ing karibedan tuwin kasisahan, nanging pepaken Paduka sami dados kabingahan kawula. 144 Pepenget Paduka punika adil ing salaminipun, kawula mugi Paduka mangretosaken supados kawula gesang. 145 Paduka kawula sebut kaliyan manah ingkang gumolong; dhuh Yehuwah, mugi Paduka sembadani! Pranatan Paduka badhe kawula tetepi. 146 Kawula sesambat dhumateng Paduka; Paduka mugi karsaa ngluwari kawula! Kawula badhe ngestokaken pepenget Paduka. 147 Enjing umun-umun kawula tangi saha sesambat nyuwun tulung, Pangandika Paduka ingkang kawula ajeng-ajeng. 148 Tangi kawula ngrumiyini wekdalipun jagi dalu prelu ngraos-ngraosaken janji Paduka. 149 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa miyarsakaken unjuk kawula, awit saking sih-kadarman Paduka; kawula mugi Paduka gesangaken miturut pranatan Paduka. 313
JABUR 119.150 - 157 150 Tiyang ingkang ngoyak-oyak kawula badhe nandukaken piawon dhateng kawula sampun celak, tiyang-tiyang wau sami nebihi angger- angger Paduka. 151 Nanging dhuh Yehuwah, Paduka celak, sarta sakathahipun pepaken Paduka punika leres. 152 Sampun wiwit rumiyin kawula mangretos saking ing pepenget Paduka, bilih punika sampun Paduka tetepaken kangge ing salaminipun. 153 Paduka mugi karsaa mirsani kasangsaran kawula sarta kawula mugi Paduka entasaken, awit kawula boten kesupen dhateng angger-angger Paduka. 154 Paduka mugi karsaa ngurus prakawis kawula, saha kawula mugi Paduka luwari, punapa malih kawula mugi Paduka gesangaken miturut prasetya Paduka. 155 Karahayon punika tebih saking para tiyang duraka, margi sami boten ngupadosi pranatan Paduka. 156 Dhuh Yehuwah, sih-piwelas Paduka punika luber, kawula mugi Paduka gesangaken laras kaliyan angger-angger Paduka. 157 Kathah tiyang ingkang mbujeng sarta ingkang nglawan kawula, 314
JABUR 119.158 - 165 nanging kawula boten nyleweng saking pepenget Paduka. 158 Anggen kawula ningali tiyang ingkang lampah cidra ngantos bosen, dene kok sami boten ngestokaken janji Paduka. 159 Lah kawula remen sanget dhateng dhawuh-dhawuh Paduka! Dhuh Yehuwah, kawula mugi Paduka gesangaken awit saking sih-kadarman Paduka. 160 Dhasaripun pangandika Paduka punika kaleresan saha sakathahing angger-anggering kaadilan Paduka punika kangge ing salaminipun. 161 Kawula dipun oyak-oyak tanpa sabab dening para pangageng, nanging manah kawula namung ajrih dhumateng pangandika Paduka. 162 Kawula bingah ing bab janji Paduka, prasasat tiyang ingkang angsal rayahan kathah. 163 Kawula gething saha rumaos eneg dhateng para-cidra, nanging remen dhateng angger-angger Paduka. 164 Kawula memuji Paduka kaping pitu sadinten, margi saking kaadilaning sarak Paduka. 165 Tiyang ingkang sami remen dhateng angger-angger Paduka punika 315
JABUR 119.166 - 173 kadunungan katentreman ingkang ageng, saha boten wonten sandhunganipun. 166 Dhuh Yehuwah, karahayon peparing Paduka ingkang kawula ajeng-ajeng, sarta kawula nglampahi pepaken Paduka. 167 Kawula ngestokaken dhateng dhawuh pepenget Paduka, sanget anggen kawula remen, 168 prentah saha pepenget Paduka sami kawula tetepi, awitdene salampah-lampah kawula wonten ing ngarsa Paduka. 169 Dhuh Yehuwah, mugi pasambat kawula sumengkaa dhateng ing ngarsa Paduka, kawula mugi pinaringana pangretosan nyondhongi pangandika Paduka. 170 Pasambat kawula mugi katrimaha wonten ing ngarsa Paduka, kawula mugi kaentasna miturut janji Paduka. 171 Lambe kawula kajengipun nglairaken pepujian, margi Paduka mulangaken pranatan Paduka dhateng kawula. 172 Ilat kawula kajengipun ngidungaken janji Paduka, awit sakathahipun pepaken Paduka punika leres. 173 Asta Paduka mugi dadosa pitulungan kawula, awit prentah Paduka ingkang kawula pilih. 316
JABUR 119.174-120.4 174 Dhuh Yehuwah, pangluwaran peparing Paduka ingkang kawula ajeng-ajeng, saha angger-angger Paduka dados kabingahan kawula. 175 Nyawa kawula mugi sageda gesang, supados memuji dhumateng Paduka, saha sarak Paduka mugi dadosa pitulungan kawula. 176 Kawula punika kesasar kados menda ingkang ketriwal, abdi Paduka mugi Paduka padosi, awit kawula boten kesupen dhateng pepaken Paduka. MASMUR 120 Dioyak-oyak ing paekan 120:1-7 120 1 Kidung jiyarah. Sajroning karubedan aku sesambat marang Pangeran Yehuwah, banjur disembadani: 2 "Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa nguwalaken kawula saking lambe ingkang cidra, saking ilat ingkang dora-cara." 3 Apa kang bakal diparingake marang kowe, sarta kowe diparingi tambahan apa, he ilat kang dora-cara? 4 Panahe prawira kang landhep, tuwin mawane kayu arar. 317
JABUR 120.5- 121.4 5 Cilaka aku amarga kudu manggon kaya wong manca, kaya wong ngamanca ana ing tanah Mesekh, awit kudu manggon ana ing antarane kemahe bangsa Kedar! 6 Wus cukup suwe pamanggonku awor karo wong kang padha sengit marang karukunan. 7 Aku iki dhemen rukun, nanging saben ana pangucapku, wong ing kono banjur padha ngajak perang. MASMUR 121 Pangeran Yehuwah, kang rumeksa bangsa Israel 121:1-8 121 1 Kidung jiyarah. Mripatku tumenga marang gunung-gunung; pitulunganku iku pinangkane saka ing ngendi? 2 Pitulunganku iku pinangkane saka Sang Yehuwah, kang nitahake langit lan bumi. 3 Panjenengane ora bakal marengake yen sikilku gloyoran, kang ngreksa kowe ora bakal ngantuk. 4 Sayektine kang ngreksa Israel ora ngantuk lan ora sare. 318
319 JABUR 121.5- 122.4 5 Pangeran Yehuwah iku kang ngreksa kowe, Pangeran Yehuwah iku pangayomanmu ana ing tengenmu. 6 Srengenge ora bakal nglarani kowe ing wayah awan, utawa rembulan ing wayah bengi. 7 Kowe bakal direksa dening Sang Yehuwah, tumrap ing sakehing bilai; nyawamu direksa. 8 Pangeran Yehuwah bakal ngreksa marang lebu lan wetumu, wiwit ing samengko tumeka ing delahan. MASMUR 122 Pandonga nyuwunake tataraharjane kutha Yerusalem 122:1-9 122 1 Kidung jiyarah anggitane Prabu Dawud. Aku bungah nalika ana wong kang kandha marang aku mangkene: "Ayo padha munggah menyang ing padalemaning Pangeran Yehuwah." 2 Saiki sikilku padha tumapak ana ing gapuramu, he Yerusalem. 3 He Yerusalem, kang wus kaadegake dadi kutha sesanggitan rapet, 4 kang kaunggahan dening para taler, yaiku para taler kagunganing Sang Yehuwah,
JABUR 122.5- 123.2 prelu padha ngucap sokur marang asmaning Sang Yehuwah, nocogi pranatan tumrap Israel. 5 Awit ing kono prenahe dhampar-dhamparing pangadilan, dhampare trahe Prabu Dawud. 6 Yerusalem padha suwunna tentrem rahayu: "Sakehing wong kang tresna marang kowe ginanjara kasantosan. 7 Tentrem rahayu anaa sajroning balowartimu, lan kasantosan anaa ing kadhatonmu." 8 Marga saka para sadulurku lan para mitraku, aku dakngucapake: "Tentrem rayahu anaa ing kowe." 9 Marga saka padalemane Pangeran Yehuwah, Gusti Allahku, aku bakal padha ngupaya apa kang becik tumrap kowe. MASMUR 123 Ngarep-arep marang kanugrahaning Pangeran Yehuwah 123:1-4 123 1 Kidung jiyarah. Mripat kawula tumenga dhumateng Paduka ingkang adhedhampar wonten ing swarga. 2 Inggih kados mripating abdi jaler 320
JABUR 123.3- 124.2 anggenipun mulat dhateng astaning bendaranipun, utawi kados mripatipun abdi estri anggenipun mulat dhateng astaning bendaranipun putri, inggih makaten mripat kawula sadaya, anggenipun sami mulat dhumateng Yehuwah Allah kita, ngantos rinentahan ing sih-piwelasipun. 3 Kawula mugi sami Paduka welasi, dhuh Yehuwah, mugi sami Paduka welasi, margi sampun tuwuk anggen kawula sami karemehaken; 4 nyawa kawula sampun langkung dening tuwuk dhateng pamoyokipun para tiyang ingkang rumaos tentrem, tuwin dhateng tiyang gumunggung anggenipun sami ngremehaken. MASMUR 124 Pinujia Juru Selamete bangsa Israel 124:1-8 124 1 Kidung jiyarah anggitane Prabu Dawud. Yen ajaa Pangeran Yehuwah piyambak kang mbelani marang kita, -- dikaya mangkono pangucape Israel, -- 2 yen ajaa Pangeran Yehuwah piyambak kang mbelani marang kita, 321
JABUR 124.3- 125.2 322 nalika wong padha gumregah nglawan marang kita, 3 kita mesthi wus padha diuntal urip-uripan, nalika mulad-mulading nepsune marang kita; 4 kita banjur kentir ing banyu, aku wus padha kleleb ana ing kali; 5 ilining banyu kang luber kang molak-malik iku wus nasabi kita. 6 Pinuji-pujia Pangeran Yehuwah kang ora ngulungake kita dadi mangsane untune wong-wong mau! 7 Nyawa kita padha bisa oncat kaya manuk, kang oncat saka jirete wong mikat, rantas jirete, kita nuli oncat. 8 Pitulungan kita iku ana ing asmaning Sang Yehuwah, kang nitahake langit lan bumi. MASMUR 125 Tentrem ana ing pangayomaning Sang Yehuwah 125:1-5 125 1 Kidung jiyarah. Wong kang padha kumandel marang Pangeran Yehuwah, iku padha kaya gunung Sion kang ora obah-obah, kang tetep ing salawase. 2 Yerusalem kinupengan ing gunung,
JABUR 125.3- 126.1 kaya mangkono Pangeran Yehuwah anggone ngamping-ampingi umate, wiwit ing samengko nganti ing salawase. 3 Tekene kaprabone wong duraka ora bakal tetep ana ing bumi kang wus diundhi kanggo para wong mursid, supaya wong mursid aja nganti padha kumranggeh tangane marang piala. 4 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa nindakaken kasaenan dhateng para tiyang sae tuwin dhateng para tiyang ingkang manahipun tulus. 5 Nanging tiyang-tiyang ingkang nyleweng dhateng ing margi ingkang menggak- menggok, mugi sami katundhunga dening Pangeran Yehuwah sareng kaliyan tiyang-tiyang ingkang sami nindakaken piawon. Tentrem rahayu tumrapa marang Israel! MASMUR 126 Pangarep-arep ing satengahing karubedan 126:1-6 126 1 Kidung jiyarah. Ing kalane Pangeran Yehuwah mulihake kaanane Sion, kaanan kita kaya wong ngimpi. 323
JABUR 126.2- 127.1 2 Ing nalika iku cangkem kita padha kebak guyu, lan ilat kita kebak giyak-giyak. Ing nalika iku ing antarane para bangsa ana ujar mangkene: "Pangeran Yehuwah wus nandukake prakara kang gedhe marang para wong iki!" 3 Pangeran Yehuwah wus nandukake prakara kang gedhe marang kita, mulane kita padha bungah. 4 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa mulihaken kawontenan kawula, kados pulihipun lepen asat wonten ing Tanah Negeb! 5 Wong kang padha nyebar wiji karo mbrebes mili, bakal ngeneni kambi giyak-giyak. 6 Wong kang lumaku maju kalawan nangis kambi nyebar wiji, mulihe mesthi kalawan surak-surak karo ngusung gedhengane. MASMUR 127 Berkahe Pangeran Yehuwah kawitaning kaslametan 127:1-5 127 1 Kidung jiyarah anggitane Prabu Suleman. Manawa dudu Pangeran Yehuwah kang yasa omah, 324
JABUR 127.2- 128.1 tanpa gawe panggarape tukange; manawa dudu Pangeran Yehuwah kang ngreksa marang kita, tanpa gawe wong jaga anggone melek. 2 Tanpa guna anggonmu tangi esuk umun-umun, lan lelungguhan nganti bengi, lan mangan roti kang anggone oleh kalawan rekasa, amarga iku diparingake dening Panjenengane marang kang ditresnani nalika pinuju turu. 3 Lah anak-anak lanang iku pusaka peparinge Sang Yehuwah, wohing wetengan iku sawijining pituwas. 4 Kaya panah ana ing tangane wong prawira, kaya mangkono mungguh anak-anak nalika nome. 5 Begja wong kang endhonge dikebaki kalawan iku kabeh. Wong iku ora bakal nandhang wirang manawa rembugan karo mungsuh ana ing gapura. MASMUR 128 Berkahing kulawarga 128:1-6 128 1 Kidung jiyarah. Rahayu saben wong kang ngabekti marang Pangeran Yehuwah, sarta kang ngambah ing dalan pitedahe. 325
JABUR 128.2- 129.3 2 Manawa kowe mangan wohing kangelane tanganmu, rahayu kowe lan becik kaananmu! 3 Rabimu bakal dadi kaya wit anggur kang subur ana ing jerone omahmu; lan anak-anakmu kaya trubusaning wit jaitun kang ngupengi mejamu. 4 Lah kaya mangkono anggone bakal kaberkahan wong lanang kang ngabekti marang Pangeran Yehuwah. 5 Sang Yehuwah muga mberkahana kowe saka ing Sion, sarta kowe muga menangana karaharjane Yerusalem sajegmu urip, 6 sarta muga menangana anak-anake anak-anakmu! Tentrem rahayu anaa ing Israel! MASMUR 129 Luwar saka ing kasangsaran 129:1-8 129 1 Kidung jiyarah. Banget anggonku wus dirupeki ing wong, wiwit nalika aku isih enom, -- kareben Israel ngucap mangkono -- 2 banget anggonku wus dirupeki ing wong, wiwit nalika aku isih enom, ewadene padha ora bisa ngalahake aku. 3 Wong mluku, mluku ana ing gegerku, 326
JABUR 129.4- 130.3 alurane waluku didawakake. 4 Pangeran Yehuwah iku adil, lan kang medhoti dhadhunge wong duraka. 5 Sakehe wong kang sengit marang Sion bakal padha kawirangan lan bakal mundur. 6 Padha kaya suket ing payon, kang alum sadurunge dibedhol, 7 kang ora digegem dening tangane wong ngarit, utawa dirakupi dening kang mbenteli, 8 satemah wong kang padha liwat ora ngucap: "Berkahe Sang Yehuwah anaa ing kowe kabeh! Aku padha mberkahi kowe kabeh ing asmane Sang Yehuwah!" MASMUR 130 Pasambat sajroning kasusahan 130:1-8 130 1 Kidung jiyarah. Dhuh Yehuwah, saking jurang ingkang lebet kawula sesambat dhumateng Paduka. 2 Dhuh Pangeran, Paduka mugi karsaa miyarsakaken swanten kawula, Paduka mugi nilingna dhumateng swantening pasambat kawula. 3 Dhuh Yehuwah, manawi Paduka ngenget- enget dhateng durakaning tiyang, 327
JABUR 130.4- 131.1 dhuh Pangeran, sinten ingkang saged lestantun? 4 Nanging Paduka kagungan pangapunten, supados tiyang sami ajrih-asih dhumateng Paduka. 5 Aku nganti-anti marang Pangeran Yehuwah, nyawaku ngarep-arep, lan aku ngarep-arep marang Pangandikane. 6 Nyawaku anggone nganti-anti marang Pangeran ngluwihi pangarep-arepe jaga malem marang wayah esuk, iya wong jaga kang ngarep-arep marang wayah esuk. 7 Ngarep-arepa marang Pangeran Yehuwah, he Israel! awit Sang Yehuwah kagungan sih- kadarman, sarta kerep banget paring pangluwaran. 8 Panjenengane kang bakal ngluwari Israel saka sakehing kaluputane. MASMUR 131 Pasrah marang Gusti Allah 131:1-3 131 1 Kidung jiyarah, anggitane Prabu Dawud. Dhuh Yehuwah, kawula boten gumunggung sarta boten mawas kanthi kumlungkung; 328
JABUR 131.2- 132.3 kawula boten nggayuh dhateng bab-bab ingkang muluk-muluk, utawi bab-bab ingkang aneh tumrap kawula. 2 Saestu, kawula sampun nentremaken sarta ngleremaken nyawa kawula; kados lare sapihan ingkang tileman celak biyungipun, kados lare ingkang dipun sapih nyawa kawula wonten ing nglebet kawula. 3 He Israel, ngarep-arepa marang Pangeran Yehuwah, wiwit samengko nganti ing salawas-lawase! MASMUR 132 Prabu Dawud lan kutha Sion pilihane Pangeran Yehuwah 132:1-18 132 1 Kidung jiyarah. Dhuh Yehuwah, Paduka mugi ngengetana dhumateng Prabu Dawud tuwin sakathahing kasisahanipun; 2 anggenipun supaos dhumateng Sang Yehuwah, saha nglairaken punagi dhumateng Allahipun Rama Yakub, ingkang Mahakuwaos makaten: 3 "Saestu kawula boten badhe lumebet ing kemah padunungan kawula, sarta boten minggah dhateng kanthil patileman kawula, 329
JABUR 132.4 -12 4 inggih boten ngangsalaken mripat kawula tilem utawi ngliyepaken tlapukan kawula, 5 ngantos kawula manggih papan kagem Pangeran Yehuwah, padaleman kagem Ingkang Mahakuwaos, Allahipun Rama Yakub." 6 Kita pancen wus padha krungu bab iku ana ing Efrata, wus oleh ana ing ara-ara Yaar. 7 "Payo padha lumebu marang padalemaning Allah, padha sujud nyembah ana ing ngarepe ancik-ancikaning sampeyane." 8 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi jumeneng saha tedhak dhateng ing palereman Paduka, Paduka kadherekaken ing pethining kasantosan Paduka. 9 Para imam Paduka mugi sinandhangana ing kaleresan, saha para kekasih Paduka sami surak-suraka! 10 Margi saking Prabu Dawud, abdi Paduka, mugi Paduka sampun nampik dhumateng jebadan Paduka. 11 Pangeran Yehuwah wus ngandika marang Prabu Dawud kalawan supaos, kang mesthi ora bakal diselaki: "Sawijining turunira bakal Sunlungguhake ing dhamparira; 12 angger turunira tetep anggone ngestokake prasetyaningSun, 330
JABUR 132.13-18 tuwin sakehing pranatan-pranatan kang Sunwulangake marang dheweke, anak-putune turunira mau ing salawas- lawase bakal padha lungguh ing dhamparira." 13 Sabab kutha Sion kang wus dipilih dening Pangeran Yehuwah, dikarsakake dadi padalemane. 14 "Iki padalemaningSun ing salawase, ana ing kene anggoningSun bakal dedalem, awit iku karsaningSun. 15 Panguripane bakal Sunberkahi nganti luber, sarta wonge mlarat bakal Sunwaregi kalawan roti. 16 Para imame bakal Sunsandhangi karahayon, sarta para wonge kang mursid bakal padha surak-surak marga saka bungahe. 17 Ana ing kono Ingsun bakal nuwuhake sungu kanggo Dawud, sarta jebadaningSun bakal Suncawisi diyan. 18 Mungsuhe bakal padha Sunanggoni sandhangan kang kebak kawirangan, nanging Dawud iku bakal nganggo makutha kang mencorong." 331
JABUR 133.1- 134.1 MASMUR 133 Pasaduluran kang rukun 133:1-3 133 1 Kidung jiyarah anggitane Prabu Dawud. Saiba prayoga lan endahe, manawa para sadulur kang manggon saomah padha rukun. 2 Iku kaya lenga jebad adi ana ing sirah kang ndlewer marang jenggot, kang ndlewer marang jenggote Imam Harun lan marang guloning jubahe. 3 Kayadene ebune gunung Hermon kang mudhun ing gunung-gununge Sion. Awit iya ana ing kono Pangeran Yehuwah anggone ndhawuhake berkah lan urip nganti ing salawase. MASMUR 134 Kekidungan ing wayah bengi 134:1-3 134 1 Kidung jiyarah. Ayo padha saosa puji marang Sang Yehuwah. He sakehe para abdining Sang Yehuwah, kang padha teka leladi ana ing padalemaning Sang Yehuwah, ing wayah bengi. 332
JABUR 134.2- 135.5 2 Tanganmu padha ulukna madhep marang 333 papan suci, lan padha saosa puji marang Sang Yehuwah. 3 Pangeran Yehuwah kang nitahake langit lan bumi, muga mberkahana kowe saka ing Sion. MASMUR 135 Mung Pangeran Yehuwah kang pantes linuhurake 135:1-21 135 1 Haleluya! Padha ngluhurna asmaning Pangeran Yehuwah, padha luhurna, he para abdining Pangeran Yehuwah. 2 He para wong kang padha teka leladi ana ing padalemaning Sang Yehuwah, ing platarane padalemane Allah kita! 3 Padha saosa puji marang Pangeran Yehuwah, awit Pangeran Yehuwah iku becik, asmane padha luhurna kalawan masmur, awit iku endah! 4 Awit Pangeran Yehuwah wus milih Yakub dadi kagungane, Israel dadi kekasihe. 5 Lah aku sumurup, yen Pangeran Yehuwah iku mahaagung,
JABUR 135.6 -14 sarta Gusti kita kang ngungkuli sakehing allah. 6 Pangeran Yehuwah nindakake apa kang dadi karsane, ana ing swarga lan ing bumi, ing segara lan ing saindenging samodra agung. 7 Pangeran ndadekake mendhung mumbul saka ing pungkasaning bumi, nitahake bledheg kang mbarengi udan, angin diwetokake saka ing gedhonge. 8 Panjenengane kang mejahi para anak pembarep ing tanah Mesir, manungsa lan kewan, 9 apadene ndhatengake pratandha lan kaelokan ana ing satengahmu, he tanah Mesir, nglawan marang Raja Pringon lan sakehing abdine. 10 Panjenengane kang nggecak bangsa akeh, sarta nyedani raja-raja kang santosa. 11 Sihon, ratune bangsa Amori, Og, ratu ing nagara Basyan, lan sakehe karajan ing tanah Kanaan, 12 sarta tanahe diparingake dadi tanah- pusaka, tanah-pusaka marang Israel, umate. 13 Dhuh Yehuwah, asma Paduka punika langgeng ing salaminipun. Dhuh Yehuwah, Paduka dipun enget-enget turun-tumurun. 14 Awitdene Sang Yehuwah iku bakal paring kaadilan marang umate, 334
JABUR 135.15-21 sarta bakal melasi marang para abdine. 15 Brahalane para bangsa iku selaka utawa mas, gaweane tangane manungsa, 16 padha duwe cangkem nanging ora bisa calathu, padha duwe mata, nanging ora bisa ndeleng, 17 kupinge ana, nanging ora bisa ngrungokake, dalah cangkeme iya ora ana ambekane. 18 Iya kaya mangkono kaanane para wong kang gawe, sarta sakehing wong kang nganggep iku. 19 He turune Rama Israel, padha saosa puji marang Pangeran Yehuwah, he para turune Imam Harun, padha saosa puji marang Pangeran Yehuwah. 20 He turune Rama Lewi, padha saosa puji marang Pangeran Yehuwah, he, para wong kang ngabekti marang Pangeran Yehuwah, padha saosa puji marang Pangeran Yehuwah. 21 Sang Yehuwah kasaosana puji saka ing kutha Sion, Panjenengane kang akedhaton ana ing Yerusalem. Haleluya! 335
JABUR 136.1- 9 MASMUR 136 Sih-susetyaning Allah marang bangsa Israel 136:1-26 136 1 Padha saosa puji marang Pangeran Yehuwah, sabab Panjenengane iku becik! awit langgeng sih-kadarmane. 2 Padha saosa puji marang Allahe para allah, awit langgeng sih-kadarmane. 3 Padha saosa puji marang Gustine para gusti, awit langgeng sih-kadarmane. 4 Marang Panjenengane kang nindakake kaelokan gedhe piyambakan, awit langgeng sih-kadarmane. 5 Marang Panjenengane kang nitahake langit kalawan kawicaksanan, awit langgeng sih-kadarmane. 6 Marang Panjenengane kang njereng bumi kadhasaran banyu, awit langgeng sih-kadarmane. 7 Marang Panjenengane kang nitahake barang-barang kang madhangi kang gedhe ing langit, awit langgeng sih-kadarmane. 8 Srengenge kang mengku raina, awit langgeng sih-kadarmane. 9 Sarta rembulan lan lintang-lintang kang mengku ing wayah bengi, 336
JABUR 136.10-23 awit langgeng sih-kadarmane. 10 Kang mejahi para pembarepe wong Mesir, awit langgeng sih-kadarmane. 11 Lan ngirid Israel metu saka ing satengahe, awit langgeng sih-kadarmane. 12 Sarana asta kang rosa lan kalawan ngayatake lengene, awit langgeng sih-kadarmane. 13 Segara Teberau dipiyak dadi loro, awit langgeng sih-kadarmane. 14 Lan nyabrangake Israel metu ing tengahe, awit langgeng sih-kadarmane. 15 Sang Pringon sawadya-balane dikelemake ana ing segara Teberau, awit langgeng sih-kadarmane. 16 Gusti Allah kang ngirid lakune umate metu ing segara wedhi, awit langgeng sih-kadarmane. 17 Kang ngasorake perange raja gedhe- gedhe, awit langgeng sih-kadarmane. 18 Para ratu kang mulya padha dipateni, awit langgeng sih-kadarmane. 19 Sihon, ratune bangsa Amori, awit langgeng sih-kadarmane. 20 Lan Og, ratu ing Basyan, awit langgeng sih-kadarmane. 21 Tanahe banjur diparingake dadi pusakane, awit langgeng sih-kadarmane. 22 Dadi pusakane Israel, abdine, awit langgeng sih-kadarmane. 23 Gusti Allah kang ngengeti kita sajroning kaasoran, 337
JABUR 136.24 -137.4 awit langgeng sih-kadarmane. 24 Padha diluwari saka ing tangane mungsuh kita, awit langgeng sih-kadarmane. 25 Apadene paring pangan marang sakehing makhluk, awit langgeng sih-kadarmane. 26 Padha saosa puji sokur marang Gusti Allahing swarga, awit langgeng sih-kadarmane. MASMUR 137 Ing sapinggiring kali-kali ing tanah Babel 137:1-9 137 1 Ana ing pinggir bengawan Babel anggonku padha ndheprok karo nanging, manawa kelingan kutha Sion. 2 Clempungku padha dakcanthelake ana ing wit gandarusa ing kono. 3 Amarga ana ing kono wong-wong kang padha nawan kita, njaluk supaya aku padha ngrepekake kekidungan, lan wong kang niksa kita iku padha njaluk kidung kabungahan: "Aku padha kidungna kidunge Sion." 4 Kapriye bisaku padha ngrepekake kidunging Yehuwah ana ing nagara ngamanca? 338
JABUR 137.5- 138.1 5 Manawa aku lali marang kowe, he Yerusalem, garinga tanganku tengen! 6 Ilatku kraketa ing cethak, manawa aku ora tetap eling marang kowe, sarta manawa Yerusalem ora dakdadekake musthikaning kabungahanku? 7 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa ngengeti bani Edom, ingkang ing dinten bilainipun Yerusalem ngucap: "Gempuren, gempuren tekan talese pisan!" 8 He putri ing Babel, kang dhemen nganiaya, rahayu wong kang nindakake piwales marang kowe, tumrap pakarti-pakarti kang koktandukake marang aku kabeh! 9 Rahayu wong kang padha nyekeli anak-anakmu, banjur padha dibantingi ana ing parang. MASMUR 138 Kidung panuwun tumrap pitulungane Pangeran Yehuwah 138:1-8 138 1 Anggitane Prabu Dawud. Paduka badhe kawula puji klayan gumolonging manah, wonten ing ngajengipun para allah kawula badhe ngidung masmur kagem Paduka. 339
340 JABUR 138.2- 8 2 Kawula badhe sujud madhep ing padaleman Paduka ingkang suci, saha memuji dhumateng asma Paduka, awit saking sih-kadarman lan kasetyan Paduka, dene asma saha prasetya Paduka, Paduka damel nglangkungi samukawis. 3 Sareng kawula sesambat, Paduka lajeng nyembadani kawula, Paduka mewahi kasantosan wonten ing manah kawula. 4 Dhuh Yehuwah, sakathahipun raja ing bumi badhe sami ngucap sokur dhumateng Paduka, awit sami mirengaken janji saking ing lesan Paduka; 5 sami badhe ngidungaken sapangrehing Sang Yehuwah, awit ageng kamulyaning Pangeran Yehuwah. 6 Pangeran Yehuwah iku luhur, ewadene nguningani marang wong asor, sarta kang gumunggung padha dipirsani saka ing kadohan. 7 Manawi kawula wonten ing salebeting karibedan, Paduka ingkang nggesangaken kawula, Paduka ngagagaken asta Paduka dhateng nepsunipun para mengsah kawula, saha kawula kapitulungan ing asta Paduka tengen. 8 Yehuwah badhe ngrampungaken samukawis tumrap ing kawula!
JABUR 139.1- 6 Dhuh Yehuwah, sih-kadarman Paduka punika langgeng ing salaminipun. Paduka mugi sampun ngantos nilar pakaryaning asta Paduka. MASMUR 139 Pandonga ana ing ngarsane Gusti Allah kang mahamirsa 139:1-24 139 1 Kanggo lurah pasindhen. Masmur anggitane Prabu Dawud. Dhuh Yehuwah, Paduka ingkang njajagi lan nguningani kawula. 2 Kawula linggiha utawi ngadega Paduka uninga, Paduka mirsa osiking manah kawula saking katebihan. 3 Paduka nguningani manawi kawula lumampah utawi ngaso, saha salampah-lampah kawula Paduka uningani. 4 Sabab saderengipun ilat kawula ngedalaken tetembungan, sayektosipun Paduka sampun nguningani punika sadaya, dhuh Pangeran Yehuwah. 5 Paduka ngempit kawula saking ing wingking lan saking ing ngajeng, lan asta Paduka tansah Paduka ungkulaken ing kawula. 6 Kawruh ingkang makaten punika langkung dening elok tumrap ing kawula, 341
JABUR 139.7 -14 inggilipun ngantos boten kenging kawula gayuh. 7 Dhateng pundi anggen kawula kesah nebihi roh Paduka, dhateng pundi anggen kawula mlajeng nilar pangayunan Paduka? 8 Manawi kawula sumengka dhateng langit, Paduka wonten ing ngrika, manawi kawula nggelar patileman kawula wonten ing jagadipun tiyang pejah, Paduka inggih wonten ing ngriku. 9 Manawi kawula mabura mawi swiwinipun bangbang wetan, sarta manggena wonten ing poncoting seganten, 10 ugi wonten ing ngriku kawula katuntun ing asta Paduka, saha kaasta ing asta Paduka tengen. 11 Saupami kawula mungela: "Awakku kalimputana ing pepeteng lan pepadhang ing sakubengku dadia bengi," 12 pepeteng wau boten damel peteng wonten ing paningal Paduka, dalu inggih dados padhang kados siyang, pepeteng sami kados pepadhang. 13 Awit Paduka piyambak ingkang mangun ginjel kawula, Paduka ingkang nenun kawula wonten ing guwagarbanipun biyung kawula. 14 Kawula ngucap sokur dhumateng Paduka margi elok ngebat-ebati kadadosan kawula. 342
JABUR 139.15-21 Pakaryan Paduka punika elok, nyawa kawula sanget anggenipun ngraosaken bab punika. 15 Paduka boten kasamaran dhateng balung-balung kawula, nalika kawula katitahaken wonten ing pasingidan, saha kawangun wonten ing telenging bumi. 16 Tingal Paduka nguningani dhateng kawula, nalika kawula taksih dhapur gatra, sadaya punika sampun sami kaserat wonten ing kitab Paduka, dinten-dinten ingkang badhe kawontenaken, nalika satunggal kemawon dereng wonten. 17 Dhuh Allah, saiba remitipun panggalih Paduka punika, iba kathahipun gunggungipun! 18 Manawi badhe kawula wical gunggungipun nglangkungi cacahipun pasir; manawi kawula ngaso, jebul kawula taksih wonten ing ngarsa Paduka. 19 Dhuh Allah, tiyang duraka mugi Paduka tumpes, tiyang ingkang remen ngwutahaken rah, mugi sami sumingkira saking kawula, 20 ingkang sami nyenyamah Paduka, sarta ingkang tanpa damel anggenipun sami nglawan dhumateng Paduka. 21 Dhuh Yehuwah, tiyang ingkang sami sengit dhumateng Paduka, punapa boten kawula sengiti, 343
JABUR 139.22 -140.2 saha punapa kawula boten bosen dhateng tiyang ingkang sami mbalela dhumateng Paduka? 22 Pancen sami kawula sengiti tiyang-tiyang punika, sami dados satru kawula. 23 Dhuh Allah, kawula mugi Paduka jajagi tuwin manah kawula mugi Paduka uningani, kawula mugi Paduka dadar sarta Paduka mugi karsaa nguningani pangangen-angen kawula. 24 Paduka mugi karsaa niti-priksa, punapa lampah kawula nyleweng, sarta karsaa nuntun kawula wonten ing margi ingkang langgeng! MASMUR 140 Pandonga nyuwun pangauban marga saka anane para wong ala 140:1-13 (140:1-14) 140 1 Kanggo lurah pasindhen. Masmur anggitane Prabu Dawud. (140-2) Dhuh Yehuwah, kawula mugi Paduka uwalaken saking tiyang awon, saha Paduka reksaa sampun ngantos dhawah ing tanganipun tiyang ingkang remen nganiaya, 2 (140-3) ingkang sami ngrantam-ngrantam piawon ing salebeting manah, 344
JABUR 140.3- 8 sarta sadinten-dinten nggosok-gosok supados perang! 3 (140-4) Sami nglandhepaken ilatipun kados sawer, wisanipun sawer bedhudhak wonten ing lambenipun. (Selah) 4 (140-5) Dhuh Yehuwah, kawula mugi Paduka jagi sampun ngantos dhumawah ing tanganipun tiyang duraka, sarta ing tanganipun tiyang ingkang ambek-siya tuwin sami ngangkah ndhawahaken kawula. 5 (140-6) Tiyang kumingsun kalayan sesidheman sami masangi jiret kawula, tuwin masang tangsul-tangsul kadadosaken jaring, sami masangi kala kawula wonten ing sauruting margi. (Selah) 6 (140-7) Unjukku marang Pangeran Yehuwah: "Paduka punika Allah kawula, dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa nilingaken dhateng swantening pasambat kawula." 7 (140-8) Dhuh Yehuwah, Gusti kawula, kakiyataning karahayon kawula, Paduka ingkang ngayomi sirah kawula samangsa tempuking perang. 8 (140-9) Dhuh Yehuwah, mugi sampun ngantos njurungi pikajengipun tiyang duraka, sampun nuruti rancanganipun ingkang dora-cara. (Selah) 345
JABUR 140.9- 141.1 9 (140-10) Tiyang ingkang ngepung kawula sami nglangak, ipat-ipatipun ndhawahana tiyang-tiyang punika. 10 (140-11) Sami kaesokana ing mawa! kacemplungna wonten ing jurang, satemah boten saged mentas malih. 11 (140-12) Juru pitenah boten badhe lestantun wonten ing bumi, tiyang ingkang nindakaken kakerasan badhe kabujeng ing bilai. 12 (140-13) Kawula sumerep, bilih Pangeran Yehuwah badhe ngadili prakawisipun tiyang ingkang katindhes, sarta badhe mbelani prakawisipun tiyang papa. 13 (140-14) Saestu para tiyang mursid badhe sami memuji dhumateng asma Paduka, saha para tiyang jujur sami badhe manggen wonten ing ngarsa Paduka. MASMUR 141 Pandonga ing sajroning panyoba 141:1-10 141 1 Masmur anggitane Prabu Dawud. Dhuh Yehuwah, kawula nyebut dhumateng Paduka, kawula mugi enggal Paduka rawuhi, mugi nilingaken dhateng swanten kawula samangsa kawula sesambat dhumateng Paduka. 346
JABUR 141.2- 7 2 Pandonga kawula mugi dadosa kados kurban dupa arum kagem Paduka, saha tangan kawula ingkang kawula ulukaken dadosa kados pisungsung kurban ing wanci sonten. 3 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa ngawat-awati cangkem kawula, korining lambe kawula mugi Paduka jagi. 4 Manah kawula mugi sampun Paduka eneraken dhateng piawon, supados sampun ngantos nindakaken pandamel ingkang duraka, sesarengan kaliyan tiyang ingkang nglampahi piawon, sarta kawula sampun ngantos ngraosaken tetedhanipun ingkang eca-eca. 5 Tiyang mursid kajengipun nggebag saha ngukum kawula, punika katresnan; nanging lisahipun tiyang duraka sampun ngantos ngrengga sirah kawula. Saestu kawula tansah ndedonga nglawan pandamelipun awon. 6 Manawi tiyang-tiyang wau kapasrahaken dhateng para hakimipun, temtu badhe mireng, bilih tembung kawula punika ngresepaken. 7 Kadosdene sela ingkang dipun sigar lan dipun remuk wonten ing siti, makaten ugi balung-balungipun sami pating slebar wonten ing cangkeming jagadipun tiyang pejah. 347
JABUR 141.8- 142.3 8 Nanging, dhuh Allah, Gusti kawula, mripat kawula tumenga dhateng Paduka, kawula ngungsi dhateng Paduka, Paduka sampun ngantos mbanting kawula. 9 Paduka mugi karsaa ngayomi kawula sampun ngantos kenging ing jiret, ingkang kangge masangi kawula, saha ing kalanipun tiyang ingkang nindakaken piawon. 10 Tiyang duraka sami badhe dhawah sesarengan ing jaringipun piyambak, nanging kawula saged ngoncati. MASMUR 142 Pandongane wong kang kaoyak-oyak 142:1-7 (142:1-8) 142 1 Kidung piwulang anggitane Prabu Dawud, nalika ana ing guwa; sawijining donga. (142-2) Aku nyebut marang Sang Yehuwah kalawan swara sora, kalawan swara sora anggonku nyenyuwun marang Pangeran Yehuwah. 2 (142-3) Pangadhuhku dakesokake ana ing ngarsane, karubedanku dakaturake marang Panjenengane. 3 (142-4) Manawi manah kawula nglentrih, Paduka nguningani lampah kawula. Wonten ing margi ingkang kawula ambah, 348
JABUR 142.4- 7 tiyang wau sami masangi jiret kawula kalayan singidan. 4 (142-5) Kawula mulat manengen sarta milang-miling, boten wonten tiyang satunggal kemawon ingkang mreduli dhateng kawula; papan pangungsen kawula sampun ical, boten wonten tiyang satunggal-tunggala ingkang ngupadosi kawula. 5 (142-6) Dhuh Yehuwah, kawula nyebut dhumateng Paduka, unjuk kawula: "Paduka punika papan pangauban kawula, inggih panduman kawula wonten ing nagarinipun tiyang gesang!" 6 (142-7) Paduka mugi karsaa nilingaken pasambat kawula, amargi kawula sampun lungkrah sanget, Paduka mugi karsaa nguwalaken kawula saking tiyang ingkang sami ngoyak-oyak kawula, amargi kekiyatanipun nglangkungi kawula. 7 (142-8) Kawula mugi Paduka luwari saking pakunjaran supados sageda ngalembana asma Paduka. Para tiyang mursid sami badhe ngepang kawula, manawi Paduka nandukaken kadarman dhateng kawula. 349
JABUR 143.1- 5 MASMUR 143 Pandonga nyuwun pitulungan lan piwulang 143:1-12 143 1 Masmur anggitane Prabu Dawud. Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa miyarsakaken pandonga kawula, pasambat kawula mugi Paduka tilingaken! Mugi karsaa nyembadani panyuwun kawula ing salebeting kasetyan tuwin kaadilan Paduka! 2 Paduka mugi sampun ngantos prakawisan kaliyan abdi Paduka punika, awit ing antawisipun tiyang gesang boten wonten ingkang pinanggih leres wonten ing ngarsa Paduka. 3 Awitdene satru sampun ngoyak-oyak kawula sarta ngeplekaken nyawa kawula ing siti, nglebetaken kawula dhateng ing pepeteng kados tiyang ingkang sampun pejah lami. 4 Nyawa kawula nglentrih lemes wonten ing batos kawula, manah kawula legeg-legeg wonten ing badan kawula. 5 Kawula kengetan dhateng dinten-dinten ing jaman kina, kawula ngraos-ngraosaken dhateng sadaya pakaryan Paduka, 350
JABUR 143.6 -11 kawula manah-manah dhateng pakaryanipun asta Paduka. 6 Kawula ngegaraken tangan kawula dhumateng Paduka, nyawa kawula ngorong dhumateng Paduka kados siti ingkang cengkar. (Selah) 7 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi enggal karsaa paring wangsulan dhumateng kawula, semangat kawula sampun telas! Paduka mugi sampun nyingidaken wadana Paduka saking kawula, ngantos kawula kados tiyang-tiyang ingkang sami mandhap dhateng ing kubur. 8 Kawula ing wanci enjing mugi kawedharana sih-kadarman Paduka, awit kawula kumandel dhumateng Paduka! Kawula mugi Paduka tedahaken margi ingkang kedah kawula ambah, awit nyawa kawula tumenga dhumateng Paduka. 9 Dhuh Yehuwah, kawula mugi Paduka uwalaken saking satru-satru kawula, kawula ngayom dhumateng Paduka. 10 Kawula mugi Paduka wulang nglampahi karsa Paduka, awit Paduka punika Gusti Allah kawula! Roh Paduka ingkang sae mugi nuntuna lampah kawula wonten ing siti ingkang wradin. 11 Dhuh Yehuwah, kawula mugi Paduka gesangaken margi saking asma Paduka, 351
JABUR 143.12 -144.4 nyawa kawula mugi Paduka entas saking karibedan demi kaadilan Paduka. 12 Satru kawula mugi sami Paduka tumpes demi sih-susetya Paduka, saha sakathahipun tiyang ingkang ngrubedi kawula mugi Paduka sirnakaken, awitdene kawula punika abdi Paduka. MASMUR 144 Kidung panuwunipun Sang Prabu 144:1-15 144 1 Anggitane Prabu Dawud. Pinujia Pangeran Yehuwah peparangku, kang mulang perang tanganku, nggladhi tarung drijiku, 2 kang dadi pangaubanku lan bebetengku, kuthaku kang santosa lan kang ngluwari aku tetamengku sarta papan pangungsenku, kang nelukake bangsa-bangsa marang ing pangwasaku! 3 Dhuh Yehuwah, manungsa punika punapa ta, dene kok Paduka gatosaken, punapadene anaking manungsa, dene kok Paduka galih? 4 Manungsa punika sami kados angin, dinten-dintenipun kados wewayangan ingkang lumampah. 352
JABUR 144.5 -11 5 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa mentiyungaken langit Paduka, saha lajeng karsaa tumedhak. Paduka mugi karsaa ndumuki redi-redi supados sami ngedalaken kukus. 6 Paduka mugi karsaa mbabitaken kilat sami kabuyarna. Paduka mugi karsaa nglepasaken jemparing Paduka, temahan sami pating bilulung. 7 Paduka mugi karsaa mulungaken asta Paduka saking ing ngaluhur, kawula mugi kauwalna saha kaluwarana saking bena saking tanganipun para tiyang ngamanca, 8 ingkang cangkemipun ngucapaken dora, sarta ingkang tanganipun tengen punika tangan tengening cidra. 9 Dhuh Allah, kawula badhe memuji dhumateng Paduka klayan kekidungan enggal, kawula badhe ngidung masmur kagem Paduka mawi slukat kawat sadasa. 10 Paduka ingkang paring kaunggulan dhumateng para raja, sarta ngluwari Dawud, abdi Paduka. 11 Paduka mugi karsaa ngluwari kawula saking pedhanging bilai, kauwalna saking tanganipun para tiyang ngamanca, ingkang cangkemipun sami ngucapaken dora, 353
JABUR 144.12-15 tuwin tanganipun tengen punika tangan tengening cidra. 12 Mugi-mugi anak-anak kawula jaler sami dadosa tetaneman, ingkang thukul dados ageng ing nalika enemipun, sarta anak-anak kawula estri sami dadosa saka-saka pojokan, ingkang dipun tatahi kangge yeyasan kraton. 13 Gudhang-gudhang pasimpenan kawula mugi sami kebaka, ngedalaken barang rupi-rupi, menda kawula sami bebranahana dados ewon, dasanan ewon wonten ing pangenan kawula! 14 Lembu-lembu kawula sami sageda wreden, sarta sampun ngantos wonten ingkang boten dados lan kluron, punapadene boten wonten panjerit ing ara-ara kawula! 15 Rahayu bangsa kang tinemu kaya mangkono! Rahayu bangsa kang Gusti Allahe Pangeran Yehuwah! 354
JABUR 145.1- 6 MASMUR 145 Kidung pepujian marga saka kamurahaning Sang Yehuwah 145:1-21 145 1 Pepujian anggitane Prabu Dawud. Dhuh Allah kawula, dhuh Ratu kawula, Paduka badhe kawula luhuraken, saha badhe tansah memuji asma Paduka ing salaminipun. 2 Saben dinten kawula badhe memuji dhumateng Paduka, saha asma Paduka badhe tansah kawula luhuraken ing salaminipun. 3 Pangeran Yehuwah punika agung sarta sanget pinuji-puji kaluhuranipun punika boten saged jinajagan. 4 Saben turun badhe ngalembana pakaryan Paduka, saha sami badhe nyariyosaken kasantosan Paduka. 5 Cahyanipun kamulyan Paduka ingkang agung tuwin pakaryan Paduka ingkang elok badhe kawula kidungaken. 6 Tiyang kathah sami badhe nggiyar- nggiyaraken kakiyataning pakaryan Paduka ingkang nggegirisi, 355
JABUR 145.7 -13 sarta kaluhuran Paduka badhe kawula cariyosaken. 7 Pengetan tumrap kasaenan Paduka ingkang ageng badhe kaundhangaken dening tiyang-tiyang wau, tuwin badhe sami surak-surak margi saking kaadilan Paduka. 8 Pangeran Yehuwah punika ambek asih sarta welasan, sabar sanget saha ageng sanget sih-kadarmanipun. 9 Kasaenanipun Sang Yehuwah punika nyrambahi tiyang sadaya saha sihrahmatipun ngluberi sadaya ingkang katitahaken dening Panjenenganipun. 10 Dhuh, Yehuwah, sadaya ingkang Paduka titahaken punika sami badhe ngunjukaken panuwun dhumateng Paduka, sarta para kekasih Paduka badhe sami memuji dhumateng Paduka, 11 sami badhe nyuwuraken kamulyaning karajan Paduka, sarta badhe ngrembag kasantosan Paduka, 12 supados para anaking manungsa sami mireng pawartos bab kasantosan Paduka, kaliyan kamulyaning sumorotipun karajan Paduka. 13 Karajan Paduka punika karajan ingkang langgeng, 356
JABUR 145.14-20 tuwin peprentahan Paduka punika tetep sumrambah dhateng sadaya anak-putu. Pangeran Yehuwah punika setya ing sadhawuhipun lan kebak sih-kadarman tumrap sakathahing pakaryanipun. 14 Pangeran Yehuwah punika dados tetuwak tumrap sakathahipun tiyang ingkang dhawah lan ingkang njejegaken sakathahing tiyang ingkang tumungkul. 15 Sakathahipun mripat sami ngadhang- adhang dhumateng Paduka, lan inggih sami Paduka paringi tedha ing kala mangsanipun. 16 Paduka ingkang ngegaraken asta Paduka, lan kepareng nuwuki sadaya ingkang gesang. 17 Pangeran Yehuwah iku adil ing satindak- tanduke, sarta kebak sih-kadarman ing sapandamele. 18 Pangeran Yehuwah celak karo saben wong kang nyebut marang asmane, lan karo wong kang sesambat marang Panjenengane kalawan setya. 19 Para wong kang ngabekti marang Gusti Allah padha dijurungi kekarepane, dipiyarsakake pasambate banjur padha diluwari. 20 Pangeran Yehuwah ngreksa marang sakabehing wong, 357
JABUR 145.21 -146.5 kang tresna marang Panjenengane, nanging sakehing wong duraka bakal padha ditumpes. 21 Cangkemku ngunjukake pepujian marang Pangeran Yehuwah, sarta sakehing makhluk kareban padha tansah ngluhurake asmane kang suci ing salawase. MASMUR 146 Mung Gusti Allah kang paring pitulungan ora ana liyane 146:1-10 146 1 Haleluya! Dhuh nyawaku, saosa puji marang Pangeran Yehuwah! 2 Aku bakal ngluhurake Sang Yehuwah sajegku urip, Allahku bakal dakpuji kalawan masmur sajrone aku isih ana. 3 Aja kumandel marang para panggedhe, lan marang anaking manungsa kang ora bisa aweh karahayon. 4 Manawa nyawane pecat, banjur bali menyang ing lemah; ing dina iku uga kekarepane sirna. 5 Rahayu wong kang ndarbeni Allahe Rama Yakun minangka pamomonge, kang pengarep-arepe marang Sang Yehuwah, Gusti Allahe, 358
JABUR 146.6 -10 6 Panjenengane kang nitahake langit lan bumi, segara lan saisine kabeh, kang tetep setya ing salawase, 7 kang njejegake kaadilan tumrap wong kang padha ditindhes, kang paring pangan marang wong kang padha keluwen, Pangeran Yehuwah ngluwari wong kang padha kinunjara. 8 Pangeran Yehuwah ngelekake mripate para wong wuta, Pangeran Yehuwah njejegake para wong kang tumungkul, Pangeran Yehuwah ngasihi marang para wong mursid. 9 Pangeran Yehuwah ngreksa marang wong ngamanca, bocah lola lan randha padha disantosakake maneh, nanging dalane wong duraka dienggokake. 10 Pangeran Yehuwah iku jumeneng raja ing salawase, Allahmu, he Sion, turun-tumurun. Haleluya! 359
JABUR 147.1- 7 MASMUR 147 Panguwasa lan kamurahaning Pangeran Yehuwah 147:1-20 147 1 Haleluya! Sanyata becik ngidungake masmur marang Allah kita iku, malah iku nengsemake lan pantes ngidungake pamuji iku. 2 Pangeran Yehuwah mbangun Yerusalem, sarta ngempalake para wong Israel kang pating blesar. 3 Panjenengane mulihake wong kang pepes atine, padha diblebedi tatune. 4 Pangeran nemtokake cacahe lintang- lintang, padha kasebut jenenge dhewe-dhewe. 5 Gusti Allah kita iku agung lan ngleluwihi kakiyatane, kawicaksanane ora kena winirasa. 6 Pangeran Yehuwah nyantosakake maneh para wong kang katindhes, nanging para wong duraka padha diesorake nganti konjem ing bumi. 7 Padha ngrepekna kidung pamuji sokur marang Pangeran Yehuwah, padha ngidunga masmur konjuk marang Gusti Allah kita kanthi swaraning clempung! 360
JABUR 147.8 -16 8 Panjenengane kang nutupi langit kalawan mendhung kang nyawisi udan marang bumi, kang damel gunung-gunung padha nukulake suket. 9 Panjenengane kang paring pakan marang sato-kewan, marang anak-anaking gagak kang padha celuk-celuk. 10 Pangeran ora karenan marang karosaning jaran, lan marang sikile wong lanang. 11 Pangeran Yehuwah karenan marang wong kang ngabekti marang Panjenengane, lan para wong kang ngarep-arep marang sih-kadarmane. 12 He Yerusalem, ngalembanaa marang Sang Yehuwah, he Sion saosa puji marang Allahmu, 13 awit Pangeran nyantosani slaraking gapuramu, sarta mberkahi anak-anakmu ana ing wewengkonmu. 14 Panjenengane kang nentremake satanah wewengkonmu, maregi kowe kalawan pepethinganing gandum. 15 Panjenengane maringake dhawuhe marang bumi, Pangandikane lumawat pesat. 16 Pangeran paring salju kaya wulu wedhus gembel, nyawurake ebun njendhel kaya awu. 361
JABUR 147.17 -148.2 17 Pangeran nguncalake jendhelan banyu kaya pecahan, sapa bisa tahan ngadeg mbetahake adheme? 18 Panjenengane ngandika, kabeh banjur ajer maneh, Panjenengane ngididake angin, banyune tumuli mili. 19 Sabdane kaparingake marang Rama Yakub, apadene pranatane lan angger-anggere marang Rama Israel. 20 Panjenengane ora nindakake mangkono tumrap sakehing bangsa, sarta para bangsa iku padha ora sumurup marang sarake. Haleluya. MASMUR 148 Langit lan bumi padha ngluhurna Pangeran Yehuwah 148:1-14 148 1 Haleluya! Padha saosa puji marang Pangeran Yehuwah kang ana ing swarga! Padha saosa puji marang Panjenengane kang ana ing ngaluhur! 2 He sakehe malaekate, padha saosa puji marang Panjenengane! He wadya-balane, padha saosa puji marang Panjenengane! 362
JABUR 148.3 -12 3 He srengenge lan rembulan, padha saosa puji marang Panjenengane! He sakehing lintang kang gumebyar, padha saosa puji marang Panjenengane! 4 He langit kang ngungkuli sakehe langit, padha saosa puji marang Panjenengane! he, banyu kang ana ing sandhuwuring langit! 5 Sakabehe iku padha memujia marang asmaning Yehuwah, amarga Pangeran ngandika, samubarang kabeh banjur padha dumadi. 6 Pangeran ngadegake sakabehe iku kanggo sabanjure lan ing salawase, sarta netepake paugeran kang ora kena katerak. 7 Padha saosa puji marang Pangeran Yehuwah ana ing bumi, he ula-ula naga lan saindenging samodra agung; 8 he geni lan udan es, salju lan pedhut, angin prahara kang nindakake sabdane; 9 he gunung-gunung lan sakehing tetengger, sakehe karang-kitri lan sakehing wit eres; 10 he para kewan alasan lan sakehing kewan, kewan kang gumremet lan manuk-manuk kang mawa swiwi. 11 He para raja ing bumi lan sakehing bangsa, para panggedhe lan sakehe peprentahan ing jagad, 12 he para jaka lan para prawan, para wong tuwa lan wong anom! 363
364 JABUR 148.13 -149.4 13 Kabeh iku kareben padha memuji marang asmaning Yehuwah, awit mung asmane kang luhur, kamulyane ngungkuli bumi lan langit. 14 Sungune umate wus kaluhurake, dadi kidung pepujian tumrap sakehing wong kang dikasihi, tumrap wong Israel, umat kang rumaket marang Panjenengane. Haleluya! MASMUR 149 Kidung kaunggulan tumrap wong Israel 149:1-9 149 1 Haleluya! Padha ngrepekna kekidungan anyar kagem Pangeran Yehuwah! Panjenengane saosana puji ana ing pasamuwane para wong mursid. 2 Bangsa Israel cikben bungah-bungah awit saka Gusti Allah, kang nitahake, para anake Sion kareben padha asurak-surak awit saka ratune. 3 Iku kareben padha memuji asmane kalawan jejogedan, sarta kareben padha ngidungake masmur kagem Panjenengane kanthi swaraning terbang lan clempung, 4 awitdene Pangeran Yehuwah karenan marang umate,
JABUR 149.5- 150.1 365 para wong andhap-asor bakal dimakuthani kalawan karahayon. 5 Para wong mursid kareben padha sukarena sajroning kamulyan, padha surak-surak ana ing paturone. 6 Kidung panggunggung marang Allah kareben ana ing gorokane, sarta tangane kareben padha sikep pedhang kang landhep kiwa-tengen, 7 kagawe nandukake piwales marang para bangsa, lan kanggo niksa marang para suku bangsa, 8 kanggo mblenggu para ratune kalawan rante, lan para panggedhene kalawan blenggu wesi, 9 kanggo matrapi paukuman marang wong-wong iku kaya kang wus katulisan. Iku kamulyane sakehing para kang dikasihi. Haleluya! MASMUR 150 Haleluya 150:1-6 150 1 Haleluya! Padha saosa puji marang Gusti Allah ana ing pasucene!
JABUR 150.2- 6 Padha saosa puji marang Panjenengane ana ing cakrawalane kang santosa! 2 Padha saosa puji marang Panjenengane marga saka sakehing kakiyatane, padha saosa puji marang Panjenengane marga saka kaluhurane kang ngebat-ebati! 3 Padha saosa puji marang Panjenengane kanthi swaraning kalasangka. Padha saosa puji marang Panjenengane kanthi clempung lan slukat! 4 Padha saosa puji marang Panjenengane kanthi terbang lan jejogedan, padha saosa puji marang Panjenengane kanthi swaraning clempung lan suling! 5 Padha saosa puji marang Panjenengane kanthi kecer kang kumencring, padha saosa puji marang Panjenengane kanthi kecer kang gumenjreng! 6 Kabeh kang ambekan kareben padha saosa puji marang Pangeran Yehuwah! Haleluya! 366
WULANG BEBASAN Tujuane Wulang Bebasan iki 1:1-7 1 1 Wulang bebasan anggitane Prabu Suleman putrane Prabu Dawud, ratu ing Israel, 2 kanggo nyumurupi kawicaksanan lan pamerdi, supaya mangreti marang tembung- tembung kang ana maknane, 3 kanggo nampani pamerdi kang marakake pinter, sarta kabeneran, kaadilan lan kejujuran, 4 kanggo aweh kalantipun marang wong kang ora duwe pangalaman, sarta kawruh lan kawicaksanan marang wong anom; -- 5 wong kang wicaksana, becik ngrungokna, supaya wuwuh ngelmune, lan wong kang duwe pangreten supaya oleh bab-bab kang kena kanggo tetimbangan -- 6 kanggo nyumurupi isine wulang bebasan lan pralambang, apadene tetembungan lan sanepane para wicaksana. 7 Wedi-asih marang Yehuwah iku wiwitaning kawruh,
WULANG BEBASAN 1.8- 15 nanging wong bodho padha ngremehake kawicaksanan lan pamerdi. Pitutur lan pepeling 1:8-19 8 He anakku, ngrungokna marang pamerdine bapakmu, lan aja ninggal piwulange ibumu; 9 marga oncen-oncen kembang kang endah iku kanggo sirahmu, sarta kalung kanggo gulumu. 10 He anakku, manawa kowe dibujuk dening wong dosa, kowe aja nurut; 11 manawa iku padha duwe pangucap: "Marang melua aku, padha ndingkik getih, nginjen marang wong tanpa kaluputan, tanpa sabab; 12 payo iku padha diuntal urip-uripan, kaya jagade wong mati, diuntal babar pisan kaya kang mudhun marang ing kubur; 13 temah kita padha oleh barang rupa-rupa kang akeh ajine, padha bisa ngebaki omah kita kalawan barang rampasan, 14 undhimu buwangen ana ing tengahku, kanthong siji kanggo kita kabeh." 15 He anakku, uripmu aja niru tindak-tanduke wong-wong mau, sikilmu edohna saka ing dalane; 2
WULANG BEBASAN 1.16 -23 16 awit sikile wong iku parane marang ing piala, sarta cukat manawa arep ngwutahake getih. 17 Marga tanpa guna masang jaring ana ing ngarepe sadhengah kang duwe suwiwi; 18 mangka wong iku mau padha ngadhang marang getihe dhewe lan ndingkik marang nyawane dhewe. 19 Kaya mangkono pangalamane saben wong murka ing bab bebathen peteng, kang ngrebut nyawane wong kang ndarbeni. Pitutur bab kawicaksanan 1:20-33 20 Kawicaksanan nguwuh-uwuh seru ana ing lurung-lurung, sarta nyuwara ana ing ara-ara, 21 anggone nguwuh-uwuh ana ing sadhuwure balowerti, ana ing sangarepe gapuraning kutha anggone nglairake tembung-tembunge. 22 "He wong kang ora duwe pangalaman, nganti pira lawase, anggonmu isih nresnani kaananmu iku, tukang poyok anggone seneng memoyok lan wong bodho anggone sengit marang kawruh? 23 Padha madhepa marang pamelehku, lah aku arep ngesokake isining atiku 3
WULANG BEBASAN 1.24 -32 lan nyumurupake tembungku marang kowe. 24 Sarehne kowe mopo nalika dakundang, lan ora ana wong kang ngrewes nalika aku ngulurake tanganku, 25 malah kowe padha nyepelekake pituturku lan ora gelem nampani pepelingku, 26 mulane aku iya bakal nggeguyu bilaimu, lan nyokurake samangsa kowe ketekan pagiris, 27 samangsa kowe ketekan ing pagiris kang kaya prahara, lan katempuh ing bilai kang kaya lesus, sarta kataman ing karupekan lan kasusahan. 28 Ing kono bakal padha sambat-sambat marang aku, nanging ora bakal dakwangsuli, kanthi temen-temen anggone padha ngupaya aku, nanging ora bisa katemu. 29 Sarehne padha sengit marang kawruh lan ora milih ngabekti marang Pangeran Yehuwah, 30 padha emoh nampani pituturku, nanging padha nampik marang sakehe pamelehku, 31 mulane bakal padha mangan wohing panggawene, sarta padha wareg dening rancangane dhewe. 32 Awitdene wong kang tanpa pangalaman iku bakal kapatenan dening anggone lumun; 4
WULANG BEBASAN 1.33-2.7 sarta wong bodho bakal kasirnakake dening sembranane. 33 Balik sing sapa nggugu marang aku, iku bakal manggon kalawan slamet, kalis ing bilai kang nggegirisi." Gunane ngupaya kawicaksanan 2:1-22 2 1 He anakku, manawa kowe nampani tembung-tembungku, lan nyimpen prentahku ana ing sajroning atimu, 2 temah kupingmu nggatekake marang kawicaksanan, sarta atimu kokadhepake marang kapinteran, 3 lan manawa kowe njaluk tulung marang pangreten, lan ngenerake swaramu marang kapinteran, 4 manawa iku kokupaya kaya golek salaka, lan pangoyakmu kaya mburu rajabrana kapendhem, 5 kowe tumuli bakal nemu pangreten bab wedi-asih marang Pangeran Yehuwah lan oleh kawruh bab Gusti Allah. 6 Awitdene Sang Yehuwah kang paring kawicaksanan, saka ing lesane miyos kawruh lan kapinteran. 7 Panjenengane nyawisi pitulungan marang wong kang jujur, -- 5
WULANG BEBASAN 2.8- 18 Panjenengane iku dadi tetamenge para wong kang lakune tanpa cacad -- 8 kambi njagi lakuning kaadilan, lan ngreksa lakune para kagungane yaiku wong kang padha setya. 9 Mangkono dadine kowe bakal ngreti bab kabeneran, kaadilan, lan kejujuran, malah sarupane dalan kang becik. 10 Awitdene kawicaksanan bakal lumebu ing atimu sarta kawruh iku bakal nyenengake nyawamu; 11 kawicaksanan bakal ngopeni kowe, sarta kapinteran bakal rumeksa marang kowe, 12 supaya kowe kaedohna saka ing dalan kang ala, saka wong kang nglairake apus krama; 13 saka wong kang padha ngungkurake dalan kang lurus lan lumaku ing dalan kang peteng; 14 kang seneng nindakake piala, sarta surak-surak marga saka kadursilane; 15 kang menggak-menggok lakune lan kang keblinger tindak-tanduke; 16 karomaneh supaya kowe uwal saka wanita tuna-susila, lan wong wadon liyane kang lunyu tembung-tembunge, 17 kang ninggal bojone jaka-lara, sarta lali marang prasetyane Gusti Allah; 18 lan omahe ilang ambles marang pati, 6
WULANG BEBASAN 2.19-3.4 sarta dalane anjog ing papaning arwah-arwah. 19 Sapa kang marani wong iku, ora bisa bali, lan ora bisa tumeka ing dalaning urip. 20 Mulane lumakua ing dalane wong kang becik, nirua lakune wong mursid. 21 Marga wong jujur kang bakal padha ngenggoni tanah, lan para wong kang tanpa cacad bakal padha tetep manggon ing kono, 22 nanging para wong duraka bakal padha kasirnakake saka ing tanah iku, sarta wong kang laku cidra bakal padha kabuwang saka ing kono. Berkahing kawicaksanan 3:1-26 3 1 He anakku, aja lali marang piwulangku, sarta atimu ngopenana sakehing pepakonku, 2 amarga umur dawa lan urip nganti tuwa, apadene katentreman bakal kawuwuhake marang kowe. 3 Katresnan lan kasetyan muga aja nganti ninggal kowe, iku kalungna ing gulumu, catheten ana ing papaning atimu; 4 temah kowe bakal oleh sih lan dadi kajen ana ing ngarsane Gusti Allah lan ana ing ngarepe manungsa. 7
WULANG BEBASAN 3.5- 15 5 Kumandela marang Pangeran Yehuwah klawan gumolonging atimu, lan aja sumendhe marang pangretenmu dhewe. 6 Ing salaku-lakumu ngakonana Panjenengane, temah Panjenengane bakal nglencengake dalanmu. 7 Aja rumangsa pinter dhewe, wedi lan asiha marang Sang Yehuwah lan ngedohana piala, 8 iku kang bakal marasake awakmu, sarta nyegerake balung-balungmu. 9 Pangeran Yehuwah luhurna kalawan bandhamu lan srana kawitaning sakehe pametumu; 10 temah lumbungmu bakal dikebaki nganti luber, lan pamipitanmu luber anggure. 11 He anakku, aja nampik marang pamerdine Sang Yehuwah, lan aja bosen marang pepengete, 12 awitdene Pangeran Yehuwah iku matrapi sapa wong kang disihi, iya kaya bapa anggone matrapi marang anak kang ditresnani. 13 Rahayu wong kang tampa kawicaksanan, wong kang oleh kapinteran, 14 awitdene oleh-olehane kawicaksanan iku ngluwihi oleh-olehane salaka, lan pikolehe ngungkuli emas. 15 Ajine ngluwihi raja-peni, 8
WULANG BEBASAN 3.16 -26 apa bae kang kokkarepake ora bisa madhani. 16 Tangane tengen nggegem umur dawa, kang kiwa nyekel kasugihan lan kaurmatan. 17 Dalane iku kebak kabegjan, lan sakehe lurunge anane mung tentrem. 18 Iku dadi wit panguripan tumrap wong kang padha nyekel sarta kang padha gondhelan iku kaaranan begja. 19 Klawan kawicaksanan Sang Yehuwah anggone nalesi bumi, sarta anggone netepake langit kalawan pangreten, 20 marga saka kawasisane Gusti Allah, banyuning sagara dipencarake, lan mendhung netesake ebun. 21 He anakku, panglimbang lan kawicaksanan aja nganti sumingkir saka ing ngarepmu, iku simpenen, 22 iku bakal dadi uripe nyawamu, lan minangka rerenggane gulumu. 23 Lakumu ana ing dalanmu bakal slamet, lan sikilmu ora bakal kesandhung. 24 Samangsa kowe turon, bakal ora kaget, nanging bisa leyeh-leyeh lan turu kepenak. 25 Aja wedi marang pagiris kang tekane dadakan, utawa marang karusakane wong duraka, samangsa nekani. 26 Awitdene Sang Yehuwah kang bakal dadi andel-andelmu, 9
WULANG BEBASAN 3.27 -34 lan kang bakal rumeksa marang sikilmu supaya aja nganti kejiret. Pamrayoga supaya nindakake kabecikan 3:27-35 27 Aja nggondheli kabecikan marang wong kang wenang nampani, mangka kowe bisa tumindak mangkono. 28 Kowe aja nyelathoni pepadhamu: "Lungaa, lan balia, sesuk bakal dakwenehi," mangka nyatane kowe duwe apa kang dijaluk. 29 Aja ngrancang gawe piala marang pepadhamu, awit anggone tetunggalan karo kowe tanpa sanggarunggi. 30 Aja padu karo wong tanpa sabab; manawa ora nandukake piala marang kowe. 31 Aja meri marang wong kang ambek siya, lan aja milih dalane, sanajan mung siji bae kang kokpilih; 32 awitdene wong kang laku nasar iku nistha tumrap Sang Yehuwah, nanging karo wong kang temen pasrawungane raket. 33 Omahe wong duraka iku kanggonan laknate Sang Yehuwah, nanging panggonane wong mursid diberkahi. 34 Para wong ambek memoyok iku dipoyoki dening Panjenengane, 10
WULANG BEBASAN 3.35-4.6 nanging para wong kang andhap asor iku dikasihi. 35 Wong wicaksana bakal oleh warisan kaurmatan, nanging wong punggung bakal tampa pamoyok. Pitutur supaya ngupaya kawicaksanan 4:1-27 4 1 He bocah-bocah, padha ngrungokna pamerdining bapa, lan titenana supaya kowe bisa oleh pangreten, 2 awitdene piwulang kang becik kang dakwenehake marang kowe, aja padha ninggal marang pituduhku. 3 Marga nalika aku isih bocah tunggal saomah karo bapakku, aku ringkih lan dadi anak ontang-antinge ibuku; 4 aku diwulang bapakku, pituture mangkene: "Atimu dimen nggondheli tembung- tembungku; pituturku tetepana, temah kowe bakal urip; 5 mbudidayaa supaya oleh kawicaksanan, marsudia supaya oleh pangreten, aja ndleya lan aja nyimpang saka tembung-tembung kang metu saka ing cangkemku. 6 Aja nyingkur marang kawicaksanan, temah kowe bakal direksa, 11
WULANG BEBASAN 4.7- 16 iku tresnanana, temah kowe bakal digumateni. 7 Wiwitane kawicaksanan iku: marsudia supaya oleh kawicaksanan, lan mbudidayaa oleh pangreten srana sabarang kang wus kokdarbeni. 8 Iku ajenana, temah kowe bakal diluhurake, manawa kokrangkul, kowe bakal kadadekake kajen keringan. 9 Sirahmu bakal dietrapi oncen-oncen kembang kang endah, sarta kowe bakal diwenehi makutha kang adi." 10 He anakku, rungokna lan tampanana pituturku, temah bakal dawa umurmu. 11 Kowe dakwulang bab dalane kawicaksanan, daktuntun lakumu ana ing dalan kang lurus. 12 Manawa kowe lumaku, jangkahmu bakal ora dialang-alangi, manawa lumayu, ora bakal kesandhung. 13 Manuta marang pamerdi, aja kokeculake, iku reksanen, marga iya iku uripmu. 14 Aja ngambah dalane wong duraka, lan aja tumapak ing lurunge wong ala. 15 Dalan iku dohana, aja metu ing kono, nyimpanga lumakua terus, 16 awit wong iku padha ora bisa turu, yen durung nindakake piala, ngantuke ilang, yen durung gawe kesandhunge wong; 12
WULANG BEBASAN 4.17 -27 17 awit padha mangan roti pametuning duraka, sarta ngombe anggur pametune ambek siya. 18 Nanging dalane wong mursid iku kaya pepadhang ing wayah esuk, kang mundhak-mundhak padhange nganti tumeka ing wayah tengange. 19 Dalane wong duraka iku kaya pepeteng, padha ora sumurup apa kang marakake kesandhung. 20 He anakku, nggatekna tembungku, kupingmu telingna marang apa kang dakucapake: 21 kabeh iku aja nganti sumingkir saka ing ngarepmu, simpenen ana ing sajroning telenge atimu; 22 awit iku dadi panguripane wong kang nemu, lan dadi kawarasaning badane sakojur. 23 Atimu reksanen kanthi waspada, awit iku etuking panguripan. 24 Cangkem kang cidra singkirna saka ing awakmu, lan lambe kang kablinger buwangen kang adoh. 25 Mripatmu kareben terus mandeng mangarep, lan pandelenge mripatmu tansah katujokna mangarsa. 26 Metua ing dalan kang rata, sarta sakehe lakumu diajeg. 27 Aja menggok mangiwa utawa manengen, 13
WULANG BEBASAN 5.1- 10 sikilmu edohna saka ing piala. Pitutur bab laku jina 5:1-23 5 1 He anakku, nggatekna marang kawicaksananku, kupingmu tilingna marang kapinteran kang dakwulangake, 2 supaya kowe gondhelan ing kawicaksanan, lan lambemu ngemota kawasisan. 3 Awit lambene wong wadon tunasusila netesake madu, lan cethake lunyu ngungkuli lenga; 4 nanging wekasane pait kaya rempelu, lan landhepe kaya pedhang kang mempan kiwa-tengen, 5 tumapaking dlamakane mudhun menyang pati, jangkahe anjong marang jagading wong mati. 6 Lakune ora metu ing dalaning urip, lakune nasar ora kanthi disumurupi. 7 Awit saka iku, he bocah-bocah, padha ngrungokna tembung-tembungku, aja nyimpang saka pituture cangkemku. 8 Lakumu ngedohana wong wadon mau, lan aja nyedhaki lawanging omahe, 9 supaya kanomanmu aja kokpasrahake marang wong liya, lan umurmu marang kang ambek siya; 10 supaya wong liya aja nganti maregi awake srana kasugihanmu, 14
WULANG BEBASAN 5.11 -20 lan pituwasing kangelanmu aja nganti tumiba marang wong kang ora kokwanuhi, 11 lan ing wekasane kowe bakal sambat- sambat, yen daging lan awakmu padha rusak kabeh; 12 sarta pangucapmu: "Yagene aku kok gething marang pamerdi, lan atiku kok nampik pameleh, 13 yagene aku ora ngrungokake pituture para guruku, lan ora nilingake marang tembunge kang padha mulang aku? 14 Meh bae aku kejlungup ing sawernaning bilai ana ing satengahing pasamuwan lan pakumpulan." 15 Kowe ngombea banyu ing kulahmu dhewe, ngombea saka ing sumurmu kang ngumbul. 16 Apa pantes manawa sumbermu luber kaya kalen-kalen menyang ing ara-ara. 17 Iku mung dadia duwekmu dhewe, aja nganti ana wong kang melu nduweni. 18 Sendhangmu muga diberkahana, bungaha karo somahmu jaka-lara. 19 Menjangan kang manis, kidang kang ayu muga susune iku tansah maremake kowe, muga katresnane iku kang ngenyutake kowe. 20 He anakku, yagene kowe nganti kepencut marang wong wadon tuna-susila, 15
WULANG BEBASAN 5.21-6.5 lan ngrangkul dhadhane wong wadon liya? 21 Amarga Pangeran Yehuwah ora kasamaran marang sakehe tumindake wong, sarta mirsani sakehing pratingkahe manungsa. 22 Wong duraka ketangkep ing sajroning pialane, lan kejiret ing talining dosane dhewe. 23 Wong iku mati, marga ora oleh pamerdi, lan kesasar marga saka bangeting bodhone. Pitutur warna-warna 6:1-19 6 1 He anakku, manawa kowe nanggung pepadhamu, lan gawe prajanjian karo wing liya; 2 manawa kowe kejiret ing tembungmu dhewe, kena kala ing tembunge cangkemmu dhewe, 3 nuli, he anakku, tumindaka mangkene, lan ngluwarana awakmu, marga kowe wus tumiba ing regemane pepadhamu, lungaa, jengkenga, lan njaluka kawelasan kalawan banget marang pepadhamu iku, 4 aja ngolehake mripatmu ngliyep, lan tlapukanmu aja oleh ngantuk, 5 awakmu luwarana kaya menjangan saka ing tangane wong mbebedhag, kaya manuk saka ing tangane kang mikat. 16
WULANG BEBASAN 6.6- 15 6 He wong kesed, maranana semut, lakune titenana lan dadia pinter. 7 Sanadyan semut iku ora ana kang mimpin, ora ana kang ngatur lan ora ana kang manggedheni, 8 iya padha keklumpuk rejeki ing mangsa panas, lan tandho pangan ing mangsa panen. 9 He wong kesed, nganti pira lawase anggonmu klemahan, besuk apa anggonmu tangi turu? 10 "Turu sadhela engkas, ngantuk sadhela engkas, nekuk tangan arep nglegeyeh sadhela engkas." 11 Kowe nuli bakal katekan kamiskinan kaya wong kang nempuh, lan kacingkrangan kayadene wong kang sikep gegaman. 12 Tanpa guna lan nistha wong kang urip kalawan cangkem kang cidra, 13 kang mripate kedhep-kedhep, kang muter-muter sikile lan nyasmitani srana drijine, 14 kang atine ngangen-angen kaculikan, kang tansah ngrantam-rantam piala, lan kang njalari tukar padu; 15 mulane banjur dadakan katempuh ing bilai, sadhela bae rusak lan ora bisa dipulihake maneh. 17
WULANG BEBASAN 6.16 -24 16 Nem prakara iki kang disengiti dening Pangeran Yehuwah, malah pitung prakara kang dadi jejember tumrap galihe; 17 iya iku mripat gumunggung, ilat cidra, tangan kang ngwutahake getihe wong kang ora salah; 18 ati kang ngrantam-rantam piala, sikil kang enggal-enggal marani piala, 19 seksi palsu, kang ngucapake ujar pagorohan, sarta kang njalari ecrahe sadulur. Pitutur bab laku bandrek 6:20--7:27 20 He anakku, pepakone bapakmu estokna, lan aja ninggal piwulange ibumu. 21 Iku kabeh tansah kumanthila ana ing atimu, lan kalungna ing gulumu. 22 Samangsa kowe lumaku, kowe bakal dipimpin, lan samangsa kowe turu, ditunggu, yen kowe tangi, bakal diajak guneman. 23 Dene pepakon iku minangka damar, lan piwulang iku minangka pepadhang, sarta pameleh kang isi pamerdi iku dalaning urip, 24 bakal ngayomi kowe saka wong wadon tuna-susila, lan ilate wong wadon liya kang lunyu. 18
19 WULANG BEBASAN 6.25 -34 25 Aja kayungyun marang ayune ing sajroning atimu, aja nganti ketarik dening idepe. 26 Marga kanggone wong wadon tuna-susila, kang diprelokake iku anggone bisa oleh rejeki, nanging bojoning liyan mburu nyawa kang adi. 27 Apa bisa wong nggembol geni ana ing klambine lan ora kobong sandhangane? 28 Utawa apa iya wong mlaku ing sandhuwure mawa, kok ora gosong sikile? 29 Mangkono uga wong kang nyedhaki somahe pepadhane; ora ana wong siji-sijia kang nggepok wong wadon iku, kok luput ing paukuman. 30 Maling apa ora bakal diremehake, yen anggone maling iku mung marga arep nuruti pepenginane, marga saka keluwen? 31 Sarta manawa kecekel, kudu nglironi tikel pitu, apa saisining omahe ditombokake. 32 Sing sapa laku jina iku tanpa budi, kang nindakake mangkono iku ngrusak awake dhewe. 33 Siksa lan wirang dadi pituwase, kawirangane ora bisa ilang. 34 Marga butarepan iku panasing atine wong lanang,
WULANG BEBASAN 6.35-7.9 samangsa males tanpa duwe rasa welas. 35 Wong iku ora gelem nampani tebusan apa bae, sanadyan pira bae pawewehmu, tetep ora bakal ditampani. 7 1 He anakku, estokna pituturku, sarta pepakonku simpenen ing atimu. 2 Pepakonku gugunen, temah kowe bakal urip, lan wulangku emi-eminen kaya maniking mripatmu. 3 Talenana kabeh iku ing drijimu, sarta tulisana ana ing papaning atimu. 4 Kawicaksanan iku celathonana: "Kowe iku sadulurku," lan pangreten iku anggepen sanakmu, 5 supaya kowe diayomana saka wong wadon tuna-susila, sarta wong wadon liya, kang alus pambujuke. 6 Awit nalika aku pinuju ngungak saka ing cendhelaning omahku, nginjen saka ing rujining omahku, 7 aku weruh ing antarane wong kang ora duwe pangalaman, aku sumurup ing antarane para nomnoman ana sawijining jaka kang tanpa budi, 8 mbeneri nyabrang ana ing sacedhake pojok lurung, jumangkah marani omahe wong wadon kang kaya mangkono mau, 9 wayahe repet-repet sore, ngarepake bengi kang peteng. 20
WULANG BEBASAN 7.10 -20 10 Lah tumuli ana wong wadon methukake, kang nganggo sandhangan wong wadon tuna-susila, kang julig atine; 11 grapyak sarta criwis wong wadon iku, sikile ora bisa jenjem ana ing omah: 12 sadhela ana ing lurung, sadhela engkas ana ing alun-alun, ngadhang ana ing saben enggok- enggokan. 13 Wong nom mau banjur dicekel lan diambung, kanthi polatan tanpa rikuh-pakewuh, celathu mangkene: 14 "Kula saweg saos kurban kawilujengan, ing dinten punika kula mentas ngluwari punagi, 15 mila kula medal methuk panjenengan, pancen badhe madosi panjenengan, lan sapunika kula saged pinanggih panjenengan. 16 Patileman kula sampun kula gelari babut, kain lena manca-warni damelan Mesir. 17 Patileman kula sampun kula sebari: mur, gaharu kaliyan manis jangan. 18 Mangga sami ngumbar katresnan ngantos enjing, sami kasukan mangun sih. 19 Awit semah kula boten wonten ing griya, ngleresi kekesahan tebih, 20 mbekta arta sakanthong, wangsulipun saweg mbenjing ngajengaken wulan purnama." 21
WULANG BEBASAN 7.21 -27 21 Wong nom mau dibujuk srana tembunge manis, digodha klawan pangungruming lambene. 22 Dumadakan wong nom mau banjur ngetutake wong wadon iku kaya sapi dituntun menyang pajagalan, sarta kaya wong bodho kang dibanda arep kaukum; 23 nganti ana panah kang nunjem ing atine, iya kaya manuk kang marani kala kalawan rerikatan, ora ngreti yen uripe kaancam ing bebaya. 24 Mulane, he bocah-bocah, padha ngrungokna pituturku, tilingna tembung-tembunging cangkemku. 25 Atimu aja nganti kagendeng marang dalane wong wadon iku, aja nasarake awakmu dhewe ana ing dalan-dalane. 26 Marga wus akeh wong kang tiwas dening wong wadon iku, sarta akeh banget cacahe wong kang dipateni. 27 Omahe iku dalan kang anjog ing jagading wong mati, kang mudhun menyang ing senthong- senthonging pati. 22
WULANG BEBASAN 8.1-8 Pamejange kawicaksanan 8:1-36 8 1 Kawicaksanan rak nguwuh-uwuh, lan kapinteran rak ngetokake swarane? 2 Ing panggonan kang dhuwur ing pinggir dalan, ana ing simpangane lurung-lurung, ana ing kono enggone jumeneng, 3 ana ing sandhinge gapura sangarepe kutha, ana ing dalan lumebu anggone nguwuh- uwuh kalawan sora, pangandikane: 4 "He para wong lanang, sira kang Sunpituturi, marang para anaking manungsa, swaraningSun Suntujokake. 5 He wong ora duwe pangalaman, padha ngupayaa kapinteran, he para wong ndableg, padha mangretenana iku ing sajroning atimu. 6 Padha ngrungokna, awit Ingsun bakal ngandikakake prakara kang jero, lan arep mbikak lathiningSun lan nglairake prakara kang bener. 7 Awit lidhahingSun nggelarake kabeneran, lan duraka iku kanisthan tumrap lathiningSun. 8 Apa kang metu saka ing lesaningSun iku adil, ora pisan-pisan ana kang mlinthat-mlinthut utawa cidra. 23
24 WULANG BEBASAN 8.9- 17 9 Kabeh iku cetha tumrape wong kang pinter, sarta bener ingatase kang duwe kawruh. 10 PamerdiningSun iku tampanana ngluwihi salaka, lan kawasisan ngluwihi mas murni. 11 Awitdene kawicaksanan iku ajine ngungkuli raja-peni, sarta apa bae kang dikepengini wong, ora ana kang madhani. 12 Mungguh Ingsun, Sang Wicaksana, nunggal bebarengan karo kapinteran, lan Ingsun nemokake kawruh lan kawicaksanan. 13 Wedi-asih marang Sang Yehuwah iku sengit marang piala, Ingsun sengit marang piangkuh, ambek kumlungkung, sarta polah-tingkah kang ala, apadene cangkem kang kebak cidra. 14 Pitutur sarta panglimbang iku kagunganingSun, Ingsun kang kagungan pangreten, lan Ingsun kang kagungan kakiyatan. 15 Para raja anggone mrentah marga saka Ingsun, mangkono uga para panggedhe anggone nindakake pangadilan. 16 Para panggedhe anggone kadunungan pangwasa iku marga saka Ingsun, mangkono uga para luhur lan sakehe hakim ing sajagad. 17 Ingsun ngasihi marang wong kang tresna marang Ingsun
WULANG BEBASAN 8.18 -27 lan wong kang tlaten anggone ngupaya Ingsun, mesthi bakal ketemu. 18 Kasugihan lan kaluhuran iku ana ing pamengkuningSun, uga bandha kang tetep lan kaadilan. 19 WohingSun iku ngungkuli emas, malah ngluwihi mas tulen, pametuningSun iku ngluwihi salaka pilihan. 20 Ingsun tindak ana ing dalaning kabeneran, ing tengah-tengahe lurung kaadilan, 21 supaya wong kang tresna marang Ingsun padha Sunparingi warisan bandha, sarta papan pasimpenane bakal Sunkebaki. 22 Ingsun wus katitahake dening Pangeran Yehuwah dadi wiwitaning pakaryane, minangka pandamele kang kawitan ing jaman kuna. 23 Ingsun wus kaanakake nalika jaman purwa, iya ing wiwitan mula, sadurunge bumi ana. 24 WiyosingSun sadurunge banyu samodra agung ana, sadurunge ana sumber-sumber kang luber banyune. 25 Sadurunge gunung-gunung tumanceb lan sadurunge ana punthuk-punthuk Ingsun wus miyos. 26 Iya sadurunge panjenengane nitahake dharatan lan ara-ara, malah durung ana bledug kang kawitan. 27 Nalika Panjenengane ngrancang anane langit, Ingsun ana ing kono, 25
WULANG BEBASAN 8.28 -35 iya ing kalane nyipat sikiling langit ana ing lumahe samodra agung, 28 iya ing kalane netepake mega-mega ing dhuwur, lan kalane sumbering samodra agung wiwit padha mbludag klawan santer, 29 nalika Panjenengane nemtokake watesing segara, supaya banyu aja nganti nerak dhawuhe, lan ing kalane masang dhasaring bumi. 30 Ingsun dadi putra kekasihe kang nyarengi Panjenengane, sadina-dina Ingsun damel renaning panggalihe, tansah dolanan ana ing ngarsane. 31 Ingsun dolanan ana ing bumi kagungane, sarta para anaking manungsa padha dadi kalangenaningSun. 32 Mulane, he bocah-bocah, padha rungokna dhawuhingSun, awit rahayu wong kang padha rumeksa marang dalan-dalaningSun. 33 Nilingna pamerdi, temah sira dadi wicaksana, aja sira lirwakake. 34 Rahayu wong kang ngrungokake sadhawuhingSun, kang sadina-dina caos ana ing lawangingSun, lan jaga ana ing pipining gapuraningSun. 35 Amarga sapa kang nemu Ingsun, iku nemu urip, sarta pesthi oleh sihe Pangeran Yehuwah. 26
WULANG BEBASAN 8.36-9.8 36 Balik sing sapa ora nemu Ingsun, iku mitunani awake dhewe, sakehe wong kang sengit marang Ingsun, iku nresnani pati. Ulemane kawicaksanan lan ulemane kabodhoan 9:1-18 9 1 Kawicaksanan wus yasa daleme, lan wus ngedegake sakane pitu, 2 wus mragat kewane sembelehan, wus nyampur anggure, lan wus nyawisake pasugatane. 3 Para abdine wadon wus padha didhawuhi nguwuh-uwuh ana ing papan kang dhuwur ing kutha, panguwuhe: 4 "Sapa kang ora duwe pangalaman, padha mrenea," lan para wong kang cupet ing budi, didhawuhi mangkene: 5 "Mara padha mangana roti peparingSun, lan ngombea anggur kang wus Suncampur; 6 ninggala kabodhoan, supaya padha urip, lan nuruta dalane pangreten." 7 Sing sapa mulang wong kang ambek memoyok, iku nekakake pamoyok marang awake dhewe, lan sing sapa melehake wong duraka, oleh panacad. 8 Aja melehake wong ambek memoyok, supaya kowe ora disengiti, 27
WULANG BEBASAN 9.9- 17 wong wicaksana iku welehna, kowe bakal ditresnani. 9 Wong wicaksana pituturana, temah kawicaksanane mundhak, wong mursid wulangen, temah bakal mundhak kawruhe. 10 Wedi-asih marang Pangeran Yehuwah iku wiwitaning kawicaksanan, lan wanuh marang Kang Mahasuci iku pangreten. 11 Marga saka Ingsun umurira kawuwuhan, lan taun-tauning uripira katambahan. 12 Manawa sira wicaksana, kawicaksananira iku kanggo sira dhewe, sarta manawa sira ambek memoyok, iku sira dhewe kang bakal nanggung. 13 Wong wadon bodho iku criwis, banget anggone ora duwe pangalaman lan ora duwe isin. 14 Lungguh ana ing ngarepe lawange omahe, ana ing kursi ing papan-papan kang dhuwur ing kutha, 15 lan wong kang padha lumaku liwat ing dalan, kang jujur lakune padha diundang, celathune: 16 "Sapa kang ora duwe pangalaman, iku padha mrenea," lan wong kang cupet budine iku dituturi: 17 "Banyu colongan iku legi, lan roti kang dipangan kalawan ndhelik-ndhelik iku enak." 28
WULANG BEBASAN 9.18 -10.6 18 Mangka wong kang cupet ing budi mau ora sumurup yen ing kono dununge arwah-arwah lan wong-wong kang diampirake wong wadon mau ana ing jagade wong mati. Wulang bebasan anggitane Sang Prabu Suleman 10:1--22:16 10 1 Wulang bebasan anggitane Prabu Suleman, Anak kang wicaksana ndadekake bungahe bapakne, nanging anak kang goblog iku gawe prihatine biyunge. 2 Raja-brana, oleh-olehane tindak duraka iku ora maedahi, nanging kabeneran iku nguwalake wong saka ing pati. 3 Sang Yehuwah ora negakake wong bener nandhang keluwen, nanging pepenginane wong duraka ditampik. 4 Tangan kang kendho marakake mlarat, nanging tangane wong sregep iku ndadekake sugih. 5 Sing sapa tetandho ing mangsa panas, iku pinter, nanging kang turu bae ing mangsa panen, iku gawe isin. 6 Berkah iku manggon ana ing sirahe wong bener, 29
WULANG BEBASAN 10.7 -15 nanging cangkeme wong duraka iku ndhelikake panganiaya. 7 Pangeling-eling marang wong bener iku ngolehake berkah, nanging jenenge wong duraka dadi bosok. 8 Sing sapa wicaksana ing ati, iku nggatekake marang pepakon, nanging kang bodho ing pamicara, iku bakal tiba. 9 Sing sapa resik kalakuane iku tentrem lakune, nanging kang tumindak mlinthat-mlinthut, bakal konangan. 10 Sing sapa kedhep-kedhep mripate, iku nukulake kasusahan, nanging kang bodho ing pamicara, iku bakal tiba. 11 Cangkeme wong bener iku sumbering urip, nanging cangkeme wong duraka, iku ndhelikake panganiaya. 12 Sengit marakake grejegan, katresnan nasabi sakehe panerak. 13 Lambene wong wasis iku ana kawicaksanane, nanging gegere wong tanpa budi iku kacawisan penthung. 14 Wong wicaksana iku tetandho kawruh, nanging cangkeme wong bodho iku karusakan kang ngancam. 15 Raja-darbene wong sugih iku minangka kuthane kang santosa, nanging kang njalari karusakane wong miskin iku kamlaratan. 30
WULANG BEBASAN 10.16 - 24 16 Pituwas panggawene wong bener iku nuntun marang urip, oleh-olehane wong duraka iku nuntun marang dosa. 17 Sapa kang nampani pamerdi iku ngener marang ing dalaning urip, nanging kang nglirwakake marang pameleh iku kesasar. 18 Sing sapa ndhelikake sengite iku cidra lambene, sarta kang ngucapake pangala-ala iku wong gemblung. 19 Kang akeh guneme iku mesthi ana panerake, nanging kang mekak lambene iku kadunungan akal-budi. 20 Ilate wong bener iku kaya salaka pilihan, nanging pikirane wong duraka iku sathithik ajine. 21 Lambene wong bener iku dadi pangone wong akeh, nanging wong bodho mati, marga kacupetan budi. 22 Berkahe Pangeran Yehuwah iku kang nyugihake, ora bakal diwuwuhi dening rekasane dhewe. 23 Kang dadi kabungahane wong gemblung iku manawa nglakoni pratingkah nistha, nanging wong pinter iku senenge manawa oleh kawicaksanan. 24 Wong duraka kataman apa kang disumelangake, 31
WULANG BEBASAN 10.25 - 32 nanging wong bener bakal kaparingan apa kang dikarepake. 25 Manawa katempuh ing lesus, wong duraka sirna, nanging wong bener iku tetales kang langgeng. 26 Kayadene cokak tumrap ing untu lan kukus tumrap ing mripat, iya mangkono iku wong kesed tumrap kang ngongkon. 27 Wedi-asih marang Sang Yehuwah iku ndawakake umur, nanging taun-taune wong duraka iku dicendhakake. 28 Pangarep-arepe wong bener iku dadi kabungahan, nanging pangarep-arepe wong duraka dadi tanpa guna. 29 Margine Pangeran Yehuwah iku pangayoman tumrape wong kang jujur, nanging ing ngatase wong kang nglakoni piala dadi karusakan. 30 Wong bener ora bakal kaontang-antingake ing salawase, nanging wong duraka ora bakal manggon ing nagara. 31 Cangkeme wong mursid metokake kawicaksanan, nanging ilat rangkep iku dikethok. 32 Lambene wong bener sumurup samubarang kang ngresepake, nanging cangkeme wong duraka mung nglairake kaculikan. 32
WULANG BEBASAN 11.1-9 11 1 Traju kang cidra iku kasengitan dening Sang Yehuwah, nanging watu timbangan kang trep ndadekake keparenge. 2 Samangsa piangkuh teka, pamoyok uga nututi, nanging kawicaksanan dumunung ana ing wong kang lembah manah. 3 Wong kang jujur iku katuntun dening katemenane, nanging wong cidra iku dirusak dening culikane. 4 Samangsa bebendu teka, kasugihan ora migunani, nanging kabeneran ngluwari saka ing pati. 5 Dalane wong mursid dirata dening kabenerane, nanging wong duraka tiba marga saka durakane. 6 Wong kang jujur kapitulungan dening kabenerane, nanging wong cidra iku kejiret dening hawa-nepsune. 7 Pangarep-arepe wong duraka gagal nalika dina patine, nanging pangajape wong ala bakal tanpa guna. 8 Wong bener kaentasake saka ing karubedan, wong duraka kang banjur nggenteni. 9 Wong duraka ngrusak pepadhane srana cangkeme, 33
WULANG BEBASAN 11.10 - 18 nanging wong bener kapitulungan dening kawruhe. 10 Kabegjane wong mursid, ndadekake kabungahane wong sakutha, lan samangsa wong duraka tumpes, wong padha rame surak-surak. 11 Berkahe wong jujur ndadekake mekaring kutha, nanging cangkeme wong duraka njalari gempure. 12 Sing sapa ngremehake pepadhane iku tanpa budi, nanging wong kang pinter iku meneng bae. 13 Sing sapa nenacad, iku ngeler wewadi, nanging wong setya nutupi prakara. 14 Yen tanpa pemimpin, bangsa ambruk, nanging manawa juru pirembug akeh banjur ana katentreman. 15 Sing sapa nanggung wong liya kang durung diwanuhi, iku bakal sangsara banget, nanging wong kang sengit marang tanggung jawab, iku slamet. 16 Wong wadon kang becik atine bakal kajen, dene wong kang nindhes iku oleh kasugihan. 17 Wong kang ambek darma mbeciki awake dhewe, nanging kang ambek siya iku niksa awake dhewe. 18 Wong duraka oleh bebathen kang muspra, 34
WULANG BEBASAN 11.19 - 26 nanging sing sapa nyebar kabeneran oleh ganjaran kang tetep. 19 Sing sapa nggondheli kabeneran kang sejati iku ngener marang urip, nanging sapa kang mburu piala iku marani pati. 20 Wong kang atine culika, iku nistha ana ing ngarsane Pangeran Yehuwah, nanging para wong kang tanpa cacad, ndadekake keparenge. 21 Sanyata, wong ala mesthi tampa ukuman, nanging turune wong bener bakal kapitulungan. 22 Kayadene anting-anting emas ana ing congoring babi, iya kaya mangkono iku wong wadon ayu kang ora susila. 23 Pangarep-arepe wong bener nekakake kabegjan, nanging pangarep-arepe wong duraka nekakake bebendu. 24 Ana kang ngawut-awut bandhane, nanging saya sugih, lan ana kang kumet banget, ewasamono tansah kekurangan. 25 Sing sapa kerep andum berkah, bakal nampani kaluberan, sing sapa aweh ngombe, bakal diwenehi ngombe. 26 Sing sapa ndhelikake gandum, mesthi diunek-unekake ing wong nanging wong kang nempurake gandum, sirahe bakal katekan berkah. 35
WULANG BEBASAN 11.27 - 12.4 27 Sing sapa ngupaya kabecikan, iku ngudi supaya disenengi ing wong, nanging kang ngarah marang piala, bakal ketaman ing piala. 28 Sing sapa ngandelake marang kasugihane bakal ambruk, nanging wong bener bakal semi kaya godhong enom. 29 Sing sapa ngisruhake brayate, bakal oleh angin, wong bodho bakal dadi bature wong wicaksana. 30 Pituwase wong bener iku wit panguripan, sarta sapa kang wicaksana iku bisa narik atine wong. 31 Manawa wong bener oleh piwales ana ing donya, mendahane maneh wong duraka lan wong dosa! 12 1 Sing sapa dhemen diperdi iku seneng marang kawruh, nanging sing sapa nampik pameleh iku bodho. 2 Wong becik ndadekake keparenge Pangeran Yehuwah, nanging tukang ngapusi iku mesthi diukum. 3 Manungsa ora bisa dadi santosa srana durakane, nanging oyode wong bener ora owah gingsir. 4 Wong wadon kang pinter iku minangka makuthane kang lanang, 36
WULANG BEBASAN 12.5 -13 nanging kang gawe wirang iku prasasat lelara kang ngroposake balunge. 5 Rancangane wong bener iku adil, nanging pangrantame wong duraka iku cidra. 6 Tembunge wong duraka iku ngajap getih, nanging tembunge wong temen iku mitulungi. 7 Para wong duraka padha ditibakake nganti sirna, nanging omahe wong bener iku lestari ngadeg. 8 Saben wong iku enggone kaalembana manut bebudene, nanging wong cidra iku karemehake. 9 Luwih becik dadi wong cilik, nanging nyambut gawe kanggo awake dhewe, katimbang karo wong kang kumaluhur- luhur, nanging kekurangan pangan. 10 Wong bener mikir marang kabutuhane kewane, nanging piwelase wong duraka iku daksiya. 11 Wong kang nggarap lemahe bakal wareg rejeki, nanging kang mburu barang muspra iku tanpa budi. 12 Wong duraka kepengin nduweni jalane wong ala, nanging oyode wong mursid nekakake pangasilan. 13 Wong ala kejiret dening paneraking lambene, 37
WULANG BEBASAN 12.14 - 21 nanging wong bener bisa oncat saka ing karubedan. 14 Saben wong kawaregan kabecikan marga saka wohing tembunge, lan wong tampa wewales saka panggawene tangane. 15 Wong bodho ngarani lakune dhewe wus becik, nanging sapa kang nampani pituduh iku wicaksana. 16 Wong kang mratelakake laraning atine sanalika iku uga, iku bodho, nanging wong kang ora mreduli marang pamoyok iku wicaksana. 17 Wong kang nglairake kabeneran iku mratelakake apa kang adil, nanging seksi goroh nglairake kaculikan. 18 Ana wong kang dlodok-dlodok iku pangucape wus prasasat panyuduking pedhang, nanging ilate wong wicaksana nekakake kawarasan. 19 Lambe kang nglairake katemenan iku tetep ing salawase, nanging ilat cidra mung kanggo sakedhap netra. 20 Wong kang ngrancang piala iku atine ngandhut kaculikan, nanging wong kang mituturi bab karaharjan iku nemu kabungahan. 21 Wong bener ora bakal ketaman bilai apa bae, nanging wong duraka iku tansah sangsara. 38
WULANG BEBASAN 12.22 - 13.2 22 Lambe kang cidra iku kanisthan tumrape Sang Yehuwah, nanging wong kang setya-tuhu iku ndadekake keparenge. 23 Wong kang wicaksana iku ndhelikake kawruhe, nanging atine wong bodho mamerake kabodhoane. 24 Tangane wong sregep iku nyekel pangwasa, nanging kang kesed kena ing pagawean peksan. 25 Sumelanging ati ndadekake wungkuking wong, nanging pitembungan kang becik iku ndadekake senenge atine. 26 Wong bener iku nemu papan panggonane, nanging dalane wong duraka nasarake awake dhewe. 27 Wong kesed ora bakal nyekel kang kaburu, nanging wong sregep bakal oleh barang kang pangaji. 28 Urip iku tinemu ana ing dalaning kabeneran, nanging dalane pamurtad anjog marang ing pati. 13 1 Anak kang wicaksana ngrungokake marang pamerdine bapakne nanging wong ambek memoyok ora ngrewes marang pameleh. 2 Wong iku mesthi mangan kang becik saka tembunge, 39
WULANG BEBASAN 13.3 -10 nanging karepe wong cidra iku awujud tindak panganiaya. 3 Wong kang njaga cangkeme, iku ngreksa nyawane, sapa kang crawak, iku bakal katempuh ing karusakan. 4 Atine wong kesed iku kebak pepenginan, nanging tanpa guna, balik atine wong sregep iku kaparingan kaluberan. 5 Wong kang bener iku sengit marang goroh, nanging wong duraka iku gawe wirang lan gawe alane awake dhewe. 6 Wong kang lakune saleh iku kareksa dening kabenerane, nanging kang gawe dosa digawe sangsara dening durakane. 7 Ana wong kang sumugih-sugih, nanging ora duwe apa-apa, ana uga kang ethok-ethok miskin, mangka bandhane akeh. 8 Kasugihan iku kanggo nebus nyawane wong, nanging wong miskin ora bakal krungu pangancam. 9 Pepadhange wong bener iku sumorot gumebyar, nanging damare wong duraka bakal mati. 10 Ambek kumingsun iku mung marakake grejegan, nanging wong kang ngrungokake pitutur kadunungan kawicaksanan. 40
41 WULANG BEBASAN 13.11 - 19 11 Bandha kang gampang olehe, mesthi bakal suda, nanging wong kang tlaten nglumpukake saka sathithik, bakal dadi sugih. 12 Pangarep-arep kang kasumenekake, gawe sedhihing ati, nanging pepenginan kang katutugan iku wit panguripan. 13 Sing sapa ngremehake pangandika, iku bakal nanggung akibate, nanging sapa kang manut marang prentah, iku bakal tampa piwales. 14 Piwulange wong wicaksana iku sumbering urip, ndadekake wong ora kena ing kalaning pati. 15 Budi kang utama ngolehake sih, nanging dalane wong cidra iku ndadekake cilakaning wong iku. 16 Wong kang prayitna tumindak kanthi kawasisan, nanging wong bodho ngetokake bodhone. 17 Utusan kang duraka iku njalari cilaka, nanging duta kang setya nekakake kuwarasan. 18 Kamlaratan lan pamoyok iku bakal nempuh marang wong kang nglirwakake marang pamerdi, nanging sing sapa nampani pameleh iku kajen. 19 Pepenginan kang katutugan iku nyenengake ati,
WULANG BEBASAN 13.20 - 14.2 nanging wong gemblung ora gelem ninggal piala. 20 Sapa kang srawungan karo wong wicaksana, dadi wicaksana, nanging sapa kang kekancan karo wong gemblung iku nemu sangsara. 21 Wong dosa diburu ing bilai, nanging wong bener iku diwales kabegjan dening Panjenengane. 22 Wong becik ninggali warisan marang anak-putune, nanging barang darbeke wong dosa iku dicadhangake kanggo wong bener. 23 Tegale wong miskin metokake pangan akeh, nanging ana kang ilang marga ora ana kaadilan. 24 Sapa kang ora migunakake gitik, iku sengit marang anake, mangka kang asih marang anake iku aweh pamerdi ing kalamangsane. 25 Wong bener mangan nganti wareg, nanging wetenge wong duraka ngrasakake kekurangan. 14 1 Wong wadon kang wicaksana iku mbangun omahe, nanging kang bodho ngrubuhake omahe klawan tangane dhewe. 2 Sing sapa lumaku klawan jujur iku wedi-asih marang Pangeran Yehuwah, nanging kang lakune kesasar iku ngremehake Panjenengane. 42
WULANG BEBASAN 14.3 -12 3 Ing sajroning cangkeme wong bodho ana penjalin kanggo ing gegere, nanging wong wicaksana iku kareksa dening lambene. 4 Manawa ora ana sapi, uga ora ana gandum, nanging kalawan karosane sapi pametune akeh. 5 Seksi kang setya iku ora goroh, nanging kang ngucapake cidra iku seksi goroh. 6 Wong ambek memoyok golek kawicaksanan ora oleh, nanging wong kang limpad ing budi, gampang oleh kawruh. 7 Ngedohana wong gemblung, marga lambene ora bakal nglairake kawasisan. 8 Kang dadi kawicaksanane wong pinter iku anggone ngreti marang dalane dhewe, nanging wong bodho iku diapusi dening bodhone. 9 Wong bodho moyoki marang kurban panebuse, nanging wong jujur padha wales-winales ing kabecikan. 10 Ati iku ngrasakake kasusahane dhewe, dene wong liya ora bisa melu ngrasakake kabungahane. 11 Omahe wong duraka bakal sirna, nanging tarube wong jujur bakal mekar. 12 Ana dalan kang dikira lenceng dening wong, mangka wekasane anjog marang ing pati. 43
WULANG BEBASAN 14.13 - 21 13 Ing sajroning gumuyu ati uga bisa ngrasakake sedhih, sarta wekasane kabungahan iku bisa kaprihatinan. 14 Wong kang atine murtad, kawaregan dening lakune dhewe, dene wong becik dening sabarang kang diduweni. 15 Wong kang ora duwe pangalaman ngandel sabarang ujar, nanging wong kang wicaksana iku nggatekake lakune. 16 Wong wicaksana iku ngati-ati lan nyingkiri piala, nanging wong gemblung nguja karepe sarta rumangsa tentrem. 17 Sing sapa gampang nepsu, iku tumindak tanpa budi, nanging wong wicaksana iku sabar. 18 Wong kang tanpa pangalaman pituwase kabodhoan, nanging wong wicaksana iku kamakuthan kawruh. 19 Wong ala padha tumungkul ana ing ngarepe wong becik, lan wong duraka ana ing ngarepe regole wong bener. 20 Wong miskin iku kasengitan uga dening kancane, nanging wong sugih akeh mitrane. 21 Sing sapa ngremehake pepadhane iku gawe dosa, 44
WULANG BEBASAN 14.22 - 30 nanging rahayu wong kang melasi marang wong kang kasangsaran. 22 Apa wong kang ngrantam-rantam piala iku dudu wong nasar? Nanging kang ngrancang kabecikan iku nampani sih lan kasetyan. 23 Angger kangelan mesthi ana pituwase, nanging tembung kang kothong iku mung nuntun marang kacingkrangan thok. 24 Kang dadi makuthane wong wicaksana iku kapinteran, nanging wong gemblung iku mamerake bodhone. 25 Seksi kang setya mitulungi uripe, nanging kang ngucapake goroh iku wong cidra. 26 Ing sajroning wedi-asih marang Sang Yehuwah iku tinemu katentreman kang gedhe, malah Pangeran Yehuwah iya dadi pangayoman tumrap para putrane. 27 Wedi-asih marang Sang Yehuwah iku sumbering urip, temah wong ora kena ing jireting pati. 28 Kamulyane ratu iku marga saka kehing rakyate, nanging tanpa rakyat paprentahan rusak. 29 Wong kang sabar iku gedhe pangretene, nanging wong kang gampang nepsu iku nggedhekake kabodhoan. 30 Ati kang sareh iku nyegerake awak, nanging watak drengki iku ngroposake balung. 45
WULANG BEBASAN 14.31 - 15.5 31 Sing sapa nindhes wong apes, iku ngremehake marang Kang Nitahake, nanging sapa kang welas marang wong miskin, iku ngurmati Panjenengane. 32 Wong duraka bakal dirubuhake marga saka pialane, dene wong bener oleh pangungsen marga saka tulusing atine. 33 Kawicaksanan manggon ing atine wong kang mawa budi, nanging iku ora tinemu ana ing atine wong gemblung. 34 Kabeneran iku ngunggahake drajating bangsa, nanging dosa iku dadi cacading bangsa. 35 Abdi kang mawa budi ndadekake keparenge Sang Prabu, nanging kang mirangake iku bakal nampani dedukane. 15 1 Wangsulan kang sareh nglejarake nepsu, nanging tembung sengak nuwuhake kanepson. 2 Ilate wong wicaksana nglairake kawasisan, nanging cangkeme wong gemblung ngluberake kabodhoan. 3 Tingale Pangeran Yehuwah iku nyrambahi ing saenggon-enggon, nguningani wong ala lan wong becik. 4 Ilat kang sareh iku wit panguripan, nanging ilat cidra gawe tatuning ati. 5 Wong bodho nampik pamerdine bapakne, 46
WULANG BEBASAN 15.6 -14 nanging kang gelem nampani pameleh iku wicaksana. 6 Ing omahe wong bener ana raja-brana akeh, nanging pituwase wong duraka iku nekakake karusakan. 7 Lambene wong wicaksana nyebar kawruh, nanging atine wong gemblung iku ora jujur. 8 Kurban sesaosane wong duraka iku jember ana ing ngarsane Sang Yehuwah, nanging pandongane wong temen ndadekake keparenge. 9 Dalane wong duraka iku jember ana ing ngarsane Sang Yehuwah, nanging wong kang ngupaya kabeneran iku dikasihi. 10 Wong kang nyleweng saka dalan kang bener oleh pamerdi kang keras, dene sing sengit marang pameleh bakal mati. 11 Jagading wong mati lan karusakan iku ora kaling-kalingan ana ing tingale Sang Yehuwah, mendahane maneh atine para anake manungsa. 12 Wong ambek memoyok emoh diwelehake, iya ora gelem marani wong wicaksana. 13 Ati seneng mbingarake polatan, nanging ati kang sedhih ngendhokake semangat. 14 Atine wong piter ngupaya kawruh, 47
WULANG BEBASAN 15.15 - 22 nanging cangkeme wong gemblung ribut karo kabodhoane. 15 Wong kang nandhang kasusahan iku dinane ala kabeh, nanging atine wong seneng iku prasasat pista ajegan. 16 Luwih becik barang sathithik kang dikantheni wedi-asih marang Pangeran Yehuwah, tinimbang karo kasugihan akeh kang dikantheni sumelang. 17 Luwih becik jangan sapiring kanthi katresnan, tinimbang karo sapi lemu kang klawan sesengitan. 18 Wong brangasan marakake grejegan, nanging wong sabar ngendhakake para padu. 19 Dalane wong kesed iku kayadene pager eri, nanging dalane wong jujur iku rata. 20 Anak kang wicaksana ndadekake bungahe bapakne, nanging wong kang gemblung ngremehake biyunge. 21 Kabodhoan iku dadi kasenengane wong kang tanpa budi, nanging wong pinter mlaku ana ing dalan kang bener. 22 Rancangan bakal ora kelakon, manawa tanpa tetimbangan, nanging bakal kaleksanan manawa dikantheni juru pirembug akeh. 48
WULANG BEBASAN 15.23 - 31 23 Wong bakal bungah marga wangsulan kang kelair, lan iba becike tembung kang patitis ing wektu kang cocog. 24 Dalaning uripe wong mawa budi iku ngener mandhuwur, supaya bisa ngedohi jagading wong mati kang ana ing ngisor. 25 Omahe wong gumunggung bakal dijugrugake dening Pangeran Yehuwah, nanging watese palemahane randha iku ditetepake. 26 Rancangane wong ala iku kanisthan tumrape Sang Yehuwah, nanging tetembungan kang manis iku kaanggep suci. 27 Sapa kang murka marang kauntungan peteng iku ngisruhake brayate dhewe, nanging kang sengit marang besel iku bakal urip. 28 Atine wong bener nimbang-nimbang wangsulane, nanging cangkeme wong duraka mbludag piala. 29 Pangeran Yehuwah iku adoh saka wong duraka, nanging pandongane wong bener dipiyarsakake. 30 Sumunaring mripat mbungahake ati, sarta pawarta kang becik nyegerake balung. 31 Wong kang nilingake pameleh kang marakake urip, 49
WULANG BEBASAN 15.32 - 16.6 iku bakal manggon ana ing tengahe para wong wicaksana. 32 Sing sapa nglirwakake pamerdi iku mbuwang awake dhewe, nanging kang ngrungokake pameleh iku oleh kawasisan. 33 Wedi-asih marang Sang Yehuwah iku pamerdi kang nuntun marang kawicaksanan, lan andhap-asor iku bebukaning kajen. 16 1 Manungsa bisa nimbang-nimbang ing sajroning ati, nanging wangsulane ilat iku asale saka Sang Yehuwah. 2 Wong padha ngarani resik marang dalane, manut wawasane dhewe, nanging Pangeran Yehuwah kang ndadar ati. 3 Sakehing panggawemu pasrahna marang Pangeran Yehuwah, temah sakehe rancanganmu bakal kelakon. 4 Pangeran Yehuwah anggone nitahake samubarang iku kanthi tujuane dhewe-dhewe, malah wong duraka iku kapesthekake kanggo dinane bilai. 5 Sing sapa lumuhur-luhur iku nistha tumraping Pangeran Yehuwah, sanyata, wong iku ora bakal mlesed saka ing paukuman. 6 Katresnan lan kasetyan iku njalari dosa kaapura, 50
WULANG BEBASAN 16.7 -15 sarta wedi-asih marang Sang Yehuwah iku margane wong ngedohi piala. 7 Manawa ana wong kang lakune ndadekake keparenge Sang Yehuwah, iku dalasan satrune iya dirukunake karo wong mau. 8 Luwih becik pametu sathithik klawan kabeneran, tinimbang pametu akeh tanpa kaadilan. 9 Atine manungsa ngrasak-rasakake dalane, nanging Pangeran Yehuwah kang ngenerake lakune. 10 Putusan kang saka ing Gusti Allah, iku ana ing lathining ratu, manawa anggone ngadili lesane ora tumindak kliru. 11 Timbangan lan traju kang patitis iku kagungane Pangeran Yehuwah, lan sakehe bandhul-timbangan ing kanthong iku damelane. 12 Nistha ing ngatase raja yen nindakake duraka, dene kang nyantosakake dhampare iku kabeneran. 13 Lambe kang nglairake kabeneran iku ndadekake keparenge Sang Prabu, sarta panjenengane ngasihi wong kang tembung-tembunge jujur. 14 Dukaning ratu iku dutaning pati, mangka wong wicaksana ngendhakake bebendune. 15 Pasuryaning ratu kang sumunar iku njalari urip, 51
WULANG BEBASAN 16.16 - 24 lan kabecikane kaya mendhunge udan ing mangsa semi. 16 Oleh kawicaksanan iku pranyata banget ngluwihi oleh mas, lan oleh pangreten banget ngungkuli oleh salaka. 17 Ngedohi piala iku dalane wong jujur, sing sapa rumeksa marang tindake iku ngreksa nyawane. 18 Kumenthus iku pepucuking karusakan, lan gumunggung iku pucuking ambruk. 19 Becik ngesorake dhiri nunggal karo para wong andhap-asor, tinimbang karo ngedum rayahan ana ing tengahe wong gumunggung. 20 Sing sapa nggatekake pangandika bakal nemu becik, sarta rahayu wong kang kumandel marang Sang Yehuwah. 21 Wong wicaksana iku diarani duwe pangreten, lan tembung manis iku luwih bisa ngyakinake. 22 Kapinteran iku sumbering urip tumrap kang nduweni, wong bodho disiksa dening bodhone. 23 Atine wong wicaksana minterake cangkeme, lan marakake lambene luwih bisa ngyakinake. 24 Tetembungan kang sedhep iku kaya tala madu, 52
WULANG BEBASAN 16.25 - 17.1 rasane legi tumrap ing ati lan dadi tamba balung. 25 Ana dalan kang dikira bener dening wong, mangka pungkasane anjog marang pati. 26 Rasa luwe iku nyambut gawe kanggo si buruh, amarga cangkeme kang meksa wong iku. 27 Wong kang tanpa guna ndhudhuk luwang piala, sarta ing lambene kaya-kaya ana geni kang nggosongake. 28 Wong kang culika marakake grejegan, sarta wong kang mitenah iku misahake mitra kenthel. 29 Wong kang ambek siya nasarake pepadhane, lan nuntun marang dalan kang ora bener. 30 Sing sapa ngeremake mripate iku ngrancang kadursilan, kang ngingkemake lambene iku wus nglakoni piala. 31 Rambut uwanen iku makutha kang endah, kang tinemu ana ing dalaning kabeneran. 32 Wong kang sabar iku ngluwihi pahlawan, wong kang bisa ngereh awake, iku ngluwihi wong kang bisa ngrayud nagara. 33 Undhi kabuwang ing pangkon, nanging sakehing putusane iku saka Sang Yehuwah. 17 1 Pilih roti garing sairis kanthi tentrem, tinimbang mangan daging saomah kanthi crah. 53
WULANG BEBASAN 17.2-9 2 Rewang kang mawa budi iku bisa ngereh marang anak kang mirangake, malah melu oleh warisan bebarengan karo para sadulure bocah iku. 3 Kowi iku kanggo ngejer salaka lan prapen kanggo ngejer emas, nanging Pangeran Yehuwah kang ndadar ati. 4 Wong kang nindakake piala nggatekake lambe duraka, lan wong cidra nilingake kupinge marang ilat kang gawe cilaka. 5 Sing sapa nyampahi marang wong miskin iku ngala-ala marang Kang Nitahake, sarta kang bungah marga ana kacilakan iku mesthi bakal nampani paukuman. 6 Makuthaning para wong tuwa iku anak-putune, lan kang minangka kaurmatane anak-anak iku para leluhure. 7 Wong gemblung iku ora pantes nglairake tembung-tembung kang apik, mendahane maneh wong luhur ngucapake tembung cidra. 8 Atur-atur iku tumrape kang ngaturi kaya sesotya adi, menyanga ngendi bae parane, tansah oleh kauntungan. 9 Wong kang nasabi kaluputan iku ngupaya sih, nanging sing sapa ngudhal-udhal prakara iku misahake pamitran. 54
55 WULANG BEBASAN 17.10 - 19 10 Srengen sapisan tumrap wong kang mawa budi, rumasuke luwih jero tinimbang karo wong goblog digitik rambah ping satus. 11 Wong duraka iku mung tansah golek piala, nanging kongkonan kang tanpa welas bakal nekani wong mau. 12 Milaur kepranggul bruwang wadon kang kelangan anake, tinimbang karo kepethuk wong gemblung klawan bodhone. 13 Sing sapa males piala marang kabecikan, piala ora bakal sumingkir saka ing omahe. 14 Miwiti grejegan iku kaya mbedhah bendungan, mulane mundura sadurunge wiwit grejegan. 15 Mbenerake wong duraka lan ngluputake wong bener, iku karo-pisan nistha tumrap Pangeran Yehuwah. 16 Apa gunane wong gemblung nggegem dhuwit kanggo tuku kawicaksanan, sabab wong iku tanpa budi? 17 Mitra iku ing samangsa-mangsa ajeg bae katresnane, lan dadi sadulur ing sajroning kasusahan. 18 Wong kang tanpa budi yaiku wong kang nganakake pasarujukan, kang saguh nanggung pepadhane. 19 Wong kang dhemen grejegan iya seneng marang panerak,
WULANG BEBASAN 17.20 - 28 lan sing sapa mbecikake lawange iku ngupaya karusakan. 20 Wong kang atine cidra ora bakal nemu kabegjan, kang dursila ilate bakal tumiba ing bilai. 21 Sing sapa duwe anak gemblung, iku prihatin, lan bapakne wong bodho sepi ing kabungahan. 22 Ati kang bingar iku minangka obat kang manjur, nanging ilanging semangat iku ngroposake balung. 23 Wong duraka nampani besel saka ing kanthong, kanggo ndhoyongake kaadilan. 24 Wawasane wong kang duwe pangreten iku tumuju marang kawicaksanan, nanging mripate wong gemblung klambrangan tekan ing pungkasane bumi. 25 Anak kang gemblung iku gawe laraning atine bapakne, lan prihatine biyunge. 26 Ndhendha wong bener iku tindak kang luput, lan nggitiki wong luhur iku uga ora patut. 27 Wong wasis iku bisa ngampet tembunge, sarta wong kang duwe kapinteran iku sareh ing budi. 28 Uga wong bodho manawa anteng iya bakal dikira wicaksana, 56
WULANG BEBASAN 18.1 -10 lan manawa ngingkemake lambene iya dikira duwe kapinteran. 18 1 Wong kang ndhewe, iku ngupaya pepenginane, saben panimbang njalari nepsune. 2 Wong gemblung iku ora seneng marang pangreten, mung dhemen njereng isining atine. 3 Samangsa duraka iku teka, tindak ngremehake uga teka ngetutake, sarta cacad iku dibarengi pamoyok. 4 Tembunging cangkeme wong iku kaya banyu kang jero, nanging sumber kawicaksanan, iku kaya kali kang mili. 5 Ora becik ngeloni wong duraka, kalawan nampik wong bener ana ing pangadilan. 6 Lambene wong gemblung njalari pasulayan, sarta cangkeme bengak-bengok njaluk digitiki. 7 Wong gemblung nemahi karusakan marga saka cangkeme, sarta lambene dadi kala tumrap nyawane. 8 Tembunge wong mitenah iku kaya panganan kang enak-enak, kang lumebu ing sajroning ati. 9 Wong kang kesed sajroning nindakake pagaweane, iku wus dadi sadulure juru pangrusak. 10 Asmane Pangeran Yehuwah iku menara kang santosa, 57
WULANG BEBASAN 18.11 - 19 wong bener padha ngungsi mrono temah slamet. 11 Tumrape wong sugih kutha kang santosa iku raja-darbeke, dirasa kaya balowarti kang dhuwur. 12 Lumuhur-luhur pepucuking karusakan, nanging andhap-asor iku margane kajen. 13 Manawa wong mangsuli sadurunge ngrungokake, iku bodho sarta cacad. 14 Kencenging ati marakake tahan nandhang sangsara, nanging sapa kang bisa mulihake semplahing ati? 15 Atine wong pinter ngolehake kawasisan, lan kupinge wong wicaksana ngupaya kapinteran. 16 Ganjaran ngomberake dalane wong, lan nglantarake marang ing ngarsane para wong luhur. 17 Kang guneman dhisik ing sajrone para padu, kaya-kaya iku kang bener, nanging bareng ana wong liya kang teka, prakarane banjur dititipriksa. 18 Tibane undhi mungkasi pepadon, sarta ngrampungake prakara ing antarane wong-wong kang nduweni pangwasa. 19 Sadulur kang diserikake atine, luwih angel dicedhaki katimbang karo nyedhaki kutha kang santosa, lan crah iku kayadene slaraking gapurane beteng. 58
WULANG BEBASAN 18.20 - 19.6 20 Wetenge wong iku diwaregi klawan asile cangkeme, lan diwaregi dening pametune lambene. 21 Pati lan urip padha kawengku ing ilat, sapa kang seneng mratak-mratakake, iku mesthi mangan wohe. 22 Sapa kang oleh jodho iku nemu bab kang becik, sarta oleh sihe Sang Yehuwah. 23 Wong miskin memelas celathune, nanging wong sugih songol wangsulane. 24 Ana kanca kang marakake sangsara, nanging uga ana mitra kang rumakete ngungkuli sadulur. 19 1 Luwih becik wong miskin kang kelakuane resik, tinimbang karo wong cidra lambene lan gemblung. 2 Tanpa kawruh kasregepan uga ora maedahi, sarta kang kesusu iku bakal kleru jangkahe. 3 Kabodhoane wong nasarake lakune, nuli ngundhamana marang Pangeran Yehuwah. 4 Kasugihan ngolehake mitra akeh, nanging wong mlarat, ditinggal mitrane. 5 Seksi goroh mesthi bakal nampani paukuman, sarta wong kang ngucapake cidra ora bakal oncat saka ing paukuman. 6 Akeh wong kang nyanak marang wong kang luber atine, 59
WULANG BEBASAN 19.7 -15 lan saben wong kepengin dadi mitrane wong kang dhemen weweh. 7 Wong miskin iku kasengitan dening sadulure kabeh, apa maneh mitrane, mesthi padha ngedohi, dioyak klawan diceluki, ewasamono wus padha ora katon. 8 Sing sapa kadunungan akal-budi, iku nresnani awake dhewe, kang migunakake kapinteran, bakal nemu begja. 9 Seksi goroh mesthi bakal nampani paukuman, sarta kang ngucapake cidra bakal sirna. 10 Wong gemblung ora patut oleh kamukten, apamaneh abdi manawa pantesa ngereh para panggedhe. 11 Kapinteran njalari wong sabar banget, sarta kaalembana marga anggone ngapura panerak. 12 Dukaning ratu iku kaya panggerone singa anom, nanging kabecikane iku kaya ebun kang tumiba ing pasuketan. 13 Anak kang gemblung iku dadi cilakane bapakne, padune wong wadon iku kaya trocohing payon kang tanpa kendhat. 14 Omah lan bandha iku warisan saka leluhur, nanging rabi kang pinter iku peparinge Sang Yehuwah. 15 Kesed iku marakake turu kepati, 60
WULANG BEBASAN 19.16 - 23 nanging wong wegahan bakal nandhang keluwen. 16 Wong kang netepi pepakon, iku rumeksa marang nyawane, nanging kang ngremehake pangandika, bakal mati. 17 Sing sapa melasi marang wong kang ringkih, iku motangake marang Pangeran Yehuwah, Panjenengane kang bakal males panggawene iku. 18 Anakmu rangketen salawase isih ana pangarep-arep, nanging aja nganti ndadekake patine. 19 Wong kang enggal banget nepsune, bakal kena dhendha, sabab saupama kowe nyoba arep nulungi, malah mundhak nepsune. 20 Nilingna pitutur lan nampanana pamerdi, supaya kowe ing tembe bisa dadi wicaksana. 21 Atine wong ngrancang-ngrancang prakara akeh, nanging putusane Sang Yehuwah iku kang bakal kelakon. 22 Wewatekan kang dikepengini tumraping wong iku kasetyan, luwih becik wong miskin tinimbang karo wong kang ngapusi. 23 Wedi-asih marang Pangeran Yehuwah ngolehake urip, wong banjur bakal nginep klawan seneng ora bakal katempuh ing bilai. 61
WULANG BEBASAN 19.24 - 20.3 24 Wong kesed nyelupake tangane ing pinggan, nanging ora bakal bisa ngemplok. 25 Yen wong ambek memoyok kokgitik, wong kang tanpa pengalaman bakal dadi wicaksana, yen wong mawa budi kokwelehake, bakal ngrumangsani. 26 Anak kang nganiaya bapakne utawa nundhung biyunge, iku ngalakake lan mirangake awake dhewe. 27 He anakku, aja ngrungokake pamerdi maneh, manawa kowe jebul iya nyimpang saka ing pitutur kang aweh kawruh. 28 Seksi kang ora ana gunane iku ngremehake angger-angger, lan cangkeme wong duraka nguntal para cidra. 29 Wong memoyok kacawisan paukuman, lan gegere wong gemblung dicepaki gitik. 20 1 Anggur iku tukang memoyok, minuman keras iku tukang gawe rame, sing sapa sempoyongan marga saka iku, dadi ora wicaksana. 2 Dukaning ratu iku kayadene panggerone singa nom, sing sapa nenangi dukane iku mbebayani tumrap awake. 3 Sapa kang ngedohi tukar-padu iku patut diurmati, 62
WULANG BEBASAN 20.4 -12 nanging saben wong bodho nguja kanepsone. 4 Ing mangsa bedhidhing wong kesed ora gelem mluku, manawa ing mangsa panen tanpa gawe anggone golek pametune lemah. 5 Rancangan kang ana ing atine manungsa iku kaya banyu kang jero, ewasamono wong kang pinter bisa ngangsu. 6 Akeh wong kang ngarani awake dhewe becik, nanging wong kang setya iku sapa kang nemu? 7 Wong bener kang lakune jujur, iku turune padha rahayu. 8 Ratu kang lenggah ing kursi pangadilan, kalawan tingale bisa mirsani sakehe piala. 9 Sapa kang bisa ngucap: "Aku wus ngresiki atiku, wus lebur sakehing dosaku?" 10 Bandhul timbangan rong warna, lan takeran rong warna, karo-karone iku nistha tumrap Pangeran Yehuwah. 11 Sanadyan isih bocah iya bisa dititeni kapirid saka ing panggawene, apa resik lan apa jujur kelakuane. 12 Kuping kang krungu lan mripat kang ndeleng, iku karo-karone Sang Yehuwah kang akarya. 63
WULANG BEBASAN 20.13 - 22 13 Aja karem turu, supaya aja tumiba ing kamlaratan, mripatmu elekna temah wareg enggonmu mangan. 14 "Ora becik, ora becik," pangucape kang tuku, nanging lagi bae lunga, nuli ngalembana awake dhewe. 15 Sanadyan emas lan mutiara akeh, nanging kang akeh banget pangajine iku lambe kang kadunungan kawruh. 16 Jupuken sandhangane, awit wong iku nanggung wong liya, lan iku tahanen kanggo cekelan lirune wong liya mau. 17 Roti olehe ngapusi rasane enak, nanging cangkeme banjur kebak krikil. 18 Rancangan bisane kelakon marga saka panglimbang, mulane anggonmu perang nganggoa siasat. 19 Sapa kang nenacad iku ngeler wadi, mulane kowe aja srawungan karo wong kang cangkeme bocor. 20 Sing sapa ngipat-ipati bapakne utawa biyunge, iku damare bakal mati ing wektu peteng. 21 Raja-darbe kang anggone oleh klawan enggal ing wiwitane, wekasane ora diberkahi. 22 Aja duwe pangucap: "Aku arep males piala," 64
WULANG BEBASAN 20.23 - 21.1 ngarep-arepa marang Sang Yehuwah, iku kang bakal ngluwari kowe. 23 Bandhul timbangan rong warna iku nistha tumrap Pangeran Yehuwah, lan traju kang cidra iku ora becik. 24 Jangkahe wong iku katemtokake dening Sang Yehuwah, nanging kapriye manungsa anggone ngreti marang dalaning uripe? 25 Manawa wong tanpa pikir muni: "Suci," sarta lagi nimbang-nimbang sawuse nduweni punagi, iku jiret tumrap awake dhewe. 26 Para wong duraka dititeni dening ratu kang wicaksana, lan padha diplindhes bola-bali. 27 Rohe manungsa iku damar peparinge Sang Yehuwah, kang niti-priksa kabeh isine atine. 28 Kang ngayomi ratu iku sih lan kasetyan, lan klawan sih anggone nyantosakake dhampare. 29 Kang minangka rerenggane wong nomnoman iku karosane, lan kang dadi kaendahane wong tuwa iku uwane. 30 Bilur-bilur kang ngemu getih iku ngresiki piala, lan gebugan iku ngresiki telenging ati. 21 1 Panggalihe ratu iku kaya ilen-ilen banyu ing astane Pangeran Yehuwah, diilekake manut ing sakarsane piyambak. 65
WULANG BEBASAN 21.2 -11 2 Saben wong ngarani dalane dhewe iku lenceng, nanging Sang Yehuwah kang neter ati. 3 Nindakake kabeneran lan kaadilan iku anggone gawe renaning panggalihe Sang Yehuwah ngluwihi kurban. 4 Mripat kang kumlungkung lan ati kang gumunggung, kang dadi damare wong duraka, iku dosa. 5 Rancangane wong sregep iku nekakake kaluberan, nanging saben wong kang gugupan iku mung bakal ngalami kacingkrangan. 6 Oleh kasugihan srana ilat cidra iku barang kang tanpa guna, kang sirna saka wong kang ngupaya pati. 7 Wong duraka padha diseret dening panganiayane dhewe, marga padha lumuh nindakake kaadilan. 8 Dalane juru apus iku menggak-menggok, nanging wong jujur iku jejeg tindake. 9 Pilih manggon ana ing pojoking payon, tinimbang karo manggon saomah karo wong wadon kang dhemen padu. 10 Atine wong duraka iku kepengin marang piala, sarta ora nduweni kawelasan marang pepadhane. 11 Yen wong ambek memoyok diukum, wong kang ora duwe pangalaman dadi wicaksana, lan yen wong wicaksana diwulang, bakal oleh kawruh. 66
WULANG BEBASAN 21.12 - 19 12 Kang Mahaadil ngyektosi omahe wong duraka, lan njorogake wong duraka mau marang ing bilai. 13 Sing sapa nutupi kupinge marang pasambate wong mlarat, manawa sambat-sambat dhewe, ora bakal disembadani. 14 Paweweh klawan sidheman nglilihake nepsu, lan atur-atur kang srana dhedhemitan nyirep nepsu kang nggegirisi. 15 Nindakake kaadilan iku dadi kesenengane wong bener, nanging gawe wedine wong kang tumindak ala. 16 Wong kang nyimpang saka dalane akal-budi, iku bakal leren ana ing panggonan nglumpuke para arwah. 17 Wong kang dhemen sukan-sukan bakal nandhang kacingkrangan, sarta kang karem anggur lan lenga ora bakal bisa sugih. 18 Wong duraka iku kanggo tebusane wong bener, kang cidra kanggo lirune kang jujur. 19 Luwih becik manggon ana ing segara wedhi, katimbang karo manggon klawan wong wadon kang seneng padu lan seneng nepsu. 67
WULANG BEBASAN 21.20 - 30 20 Omahe wong wicaksana kanggonan raja-brana kang adil lan lenga, nanging wong kang gemblung ngentek- entekake iku. 21 Wong kang ngudi marang kabeneran lan katresnan, bakal nemu urip, kabeneran lan kaurmatan. 22 Wong wicaksana bisa ngunggahi kuthane para pahlawan, sarta ngrubuhake balowarti kang dadi andel-andele. 23 Sing sapa njaga cangkem lan ilate, dadi ngreksa awake, uwal saka ing kerubedan. 24 Wong kang ndhugal lan kumlungkung iku kasebut wong ambek memoyok, solah-tingkahe kumethak ngleluwihi. 25 Wong kesed dipateni dening pepenginane dhewe, marga tangane lumuh nyambut gawe. 26 Kamelikan iku sadina-dina tansah melik, balik wong bener iku weweh tanpa wates. 27 Kurban sesaosane wong duraka iku jember, luwih maneh manawa anggone nyaosake kanthi sedya ala. 28 Seksi goroh bakal sirna, nanging wong kang ngrungokake bakal ajeg micara. 29 Wong duraka ora duwe isin, nanging wong jujur nata dalane. 30 Ora ana kawicaksanan lan pangreten, 68
WULANG BEBASAN 21.31 - 22.8 lan ora ana panimbang-nimbang kang bisa nandhingi Sang Yehuwah. 31 Jaran dirakiti kanggo ing mangsa perang, nanging kaunggulan iku ana ing astane Pangeran Yehuwah. 22 1 Pilih jeneng kang becik tinimbang karo kasugihan gedhe, luwih becik nampani katresnan katimbang oleh salaka lan mas. 2 Wong sugih lan wong mlarat padha papagan, sakaro-karone Pangeran Yehuwah kang nitahake. 3 Wong wicaksana manawa nyumurupi anane bilai, banjur ndhelik, balik wong ora duwe pangalaman terus bae lakune, temah ngalami kasangsaran. 4 Andhap-asor lan pangabekti marang Sang Yehuwah iku diganjar, kasugihan, kaluhuran lan urip. 5 Eri lan kala ana ing dalane wong kang atine culika, sing sapa kepengin njaga awake, iku ngedohi wong mau. 6 Wong anom iku gulawenthahen manut dalan kang laras tumrap dheweke, samangsa wus tuwa ora bakal nyleweng saka dalan iku. 7 Wong sugih nguwasani para wong miskin, lan sapa kang utang, dadi bature kang motangake. 8 Wong kang nyebar kaculikan bakal ngeneni pakewuh, 69
WULANG BEBASAN 22.9 -16 temah gitiking nepsune bakal lebur. 9 Wong berbudi iku bakal binerkahan, awit wong mlarat padha dipandumi rejekine. 10 Wong memoyok iku tundhungen, temah tukar-padu banjur ilang, lan kang padha padu lan nacad padha leren. 11 Sing sapa seneng marang resiking ati, sarta manis wicarane, iku dadi mitraning ratu. 12 Tingale Sang Yehuwah ngreksa marang kawruh, nanging ujare wong cidra diwurungake. 13 Ujare wong kesed: "Ing njaba ana singa, aku arep dipateni ana ing tengah dalan." 14 Ujare wong wadon tuna-susila iku luwangan kang jero, sing sapa kena bebendune Pangeran Yehuwah iku bakal kecemplung ing kono. 15 Kabodhoan iku tumempel ing atine wong anom, nanging gitiking pamerdi kang bakal ngilangake iku. 16 Sing sapa nindhes marang wong kang ringkih murih oleh kauntungan kanggo awake dhewe, utawa kang weweh marang wong sugih, iku ndadekake kapitunane dhewe. 70
WULANG BEBASAN 22.17 - 24 Wulang bebasan anggitane para wong wicaksana 22:17--24:34 17 Nilingna kupingmu, rungokna pituture para wong wicaksana, sarta gatekna sakehe kawruhku. 18 Marga manawa iku kokrawati ana ing sajroning ati bakal gawe senengmu, manawa kabeh iku cumawis ana ing lambemu. 19 Supaya kowe duwea pangandel marang Pangeran Yehuwah, saiki pitutur mau dakwulangake marang kowe, iya marang kowe dhewe. 20 Aku biyen rak wis nulis marang kowe, dakkantheni pitutur lan kawruh, 21 kanggo mulang marang kowe apa kang bener lan nyata, supaya kowe bisa mangsuli kanthi patitis marang kang ngongkon kowe. 22 Aja ndhedheli wong miskin, awit iku wus miskin, lan aja nindhes wong kang susah ana ing gapura. 23 Awit Pangeran Yehuwah mbelani prakarane, sarta sing sapa ngrampas marang wong mau, iku bakal dirampas nyawane. 24 Aja memitran kawo wong bengis, lan aja srawungan karo wong brangasan, 71
WULANG BEBASAN 22.25 - 23.5 25 supaya kowe aja nganti kulina marang pari-polahe, lan marang jiret kanggo awakmu dhewe. 26 Kowe aja nganti kegolong wong kang nganakake pasarujukan, lan kang nanggung utang. 27 Saupama kowe ora duwe kang kagawe nyaur, yagene nganti paturon kang kokturoni dijupuk? 28 Aja ngelih tengere wates lemah kang lawas, kang wus ditetepake dening para leluhurmu. 29 Apa kowe wis tau weruh wong kang sregep lan prigel ing gawe? Wong kang mengkono iku bakal ngawula ing ngarsaning ratu, ora ngawula marang wong kang asor. 23 1 Samangsa kowe ndherek dhahar karo panggedhe, nggatekna temenan apa kang ana ing ngarepmu. 2 Manawa kowe pancen wong dremba, nempelna lading ing gulumu. 3 Aja melik marang dhaharane kang enak-enak, awit iku pangan kang nyidrani. 4 Aja ngaya pangudimu supaya bisa dadi sugih, tinggalen karepmu kang mangkono iku; 5 marga yen kokwaspadakake, banjur sirna, awitdene iku dumadakan nganggo swiwi 72
WULANG BEBASAN 23.6 -14 kaya manuk garudha kang banjur mabur ing akasa. 6 Aja mangan pangane wong cethil, lan aja melik marang pangane kang enak-enak, 7 awit kaya wong kang ngetung-etung ing sajroning atine, iya kaya mangkono iku wong mau. Pangucape marang kowe: "Mangana lan ngombea!" Nanging atine ora seneng marang kowe. 8 Saemplokan olehmu mangan bakal kokutahake, lan sakehing tembungmu kang alus iku kokbuwang tanpa tanja. 9 Aja guneman ana ngarepe wong gemblung, marga iku bakal ngremehake tuturmu kang patitis. 10 Aja ngelih tenger watese lemah kang lawas, lan aja lumebu ing pategalane bocah lola. 11 Awitdene kang nebus iku santosa, Pangeran kang mbelani prakarane nglawan marang kowe. 12 Migatekna marang panggulawenthah, lan kupingmu telingna marang tembung- tembung kang isi kawruh. 13 Aja nglirwakake pamerdi marang anak, iku manawa kokgitik nganggo penjalin ora ndadekake patine. 14 Kowe nggitik nganggo penjalin, nanging kowe ngentasake nyawane saka ing jagade wong mati. 73
WULANG BEBASAN 23.15 - 25 15 He anakku, manawa atimu wicaksana, iku iya ndadekake bungahing atiku. 16 Nyawaku abungah-bungah, manawa lambemu ngucapake kang jujur. 17 Atimu aja meri marang para wong dosa, nanging tansah mantepa anggonmu ngabekti marang Sang Yehuwah. 18 Satemene panganti-anti iku pancen ana, lan pangarep-arepmu ora bakal ilang. 19 He anakku, ngrungokna, lan dadia wicaksana, atimu enerna ing dalan kang bener. 20 Aja srawungan karo wong kang karem ngombe anggur, lan kang karem marang daging; 21 awit wong karem ngombe lan seneng mangan iku bakal nemahi kamlaratan, lan ngantuk njalari nggombal. 22 Rungokna pituture bapakmu kang nganakake kowe, lan aja nyepelekake biyungmu samangsa wus tuwa. 23 Tukua kabeneran lan aja kokedol maneh, mangkono uga kawicaksanan, pamerdi lan kawasisan. 24 Bapakne wong kang bener iku bakal giyak-giyak, sarta sapa kang nglairake wong wicaksana iku bakal abungah-bungah. 25 Kareben bapa lain biyungmu padha bungah, lan kang nglairake kowe cikben agiyak-giyak. 74
WULANG BEBASAN 23.26 - 34 26 He anakku, atimu wenehna marang aku, sarta mripatmu cikben seneng marang dalan-dalanku. 27 Awit wong wadon tuna-susila iku jugangan kang jero, lan wong wadon lenjeh iku sumur kang ciyut. 28 Malah kaya begal anggone nyenyegat, lan ngakehake wong kang cidra ana ing antarane para manungsa. 29 Sapa kang ngadhuh-adhuh? Sapa kang sambat-sambat? Sapa kang padu? Sapa kang ngesah-esah? Sapa kang tatu tanpa sabab? Sapa kang mripate abang? 30 Yaiku para kang melek nganti tengah wengi karo ngombe anggur, kang padha teka prelu ngicipi anggur bumbon. 31 Aja mandeng marang anggur, kang abang memenginake banget warnane, sarta kileng-kileng ana ing tuwung, lan angler nikmat yen kaombe, 32 nanging wekasane nyakot kaya ula, lan nyemburake wisa kaya ula bedhudhak. 33 Mripatmu banjur bakal ndeleng bab-bab kang aneh, lan atimu nglairake tembung-tembung kang ora karuwan. 34 Kowe banjur kaya wong kang ana ing satengahe ombak sagara, utawa kaya wong kang ana ing pucaking tiyange prau. 75
WULANG BEBASAN 23.35 - 24.9 35 Kowe bakal celathu mangkene: "Aku digebugi dening wong, nanging aku ora krasa lara, lan dipenthung iya ora krasa! Kapan aku eling? Aku arep golek anggur maneh." 24 1 Aja meri marang wong ala, lan aja srawungan karo wong iku; 2 awit atine tansah ngangen-angen arep nganiaya, lan lambene ngrembug bab kasangsaran. 3 Srana kawicaksanan omah iku kaadegake, lan kasantosakake dening kapinteran; 4 sarta srana kawasisan kamar-kamare padha kaisenan, raja-brana warna-warna kang larang regane lan kang nengsemake. 5 Wong wicaksana iku luwih wibawa tinimbang wong santosa, semono uga wong kang duwe kawruh iya luwih wibawa tinimbang wong gagah prakosa. 6 Awit mung srana siasat anggonmu bisa nglurug perang, sarta kaunggulan iku gumantung kehe wong kang dadi juru pirembug. 7 Kawicaksanan iku kedhuwuren tumrap wong bodho, mulane ana ing gapura ora mbukak cangkeme. 8 Sapa kang tansah ngrantam piala, bakal kaaranan tukang ngapusi. 9 Mikir kabodhoan iku marakake dosa, 76
WULANG BEBASAN 24.10 - 17 sarta wong ambek memoyok iku nistha tumrap manungsa. 10 Saupama ing dina karubedan atimu semplah, iku nelakake kuranging kekuwatanmu. 11 Wong kang diglandhang arep dipateni iku luwarana, lan kang sempoyongan marani papan panyembelehan, iku slametna. 12 Manawa kowe kandha: "Prakara iku ora ngreti temenan!" Pangeran kang neter ati apa ora mirsa ing sanyatane? Apa Panjenengane kang rumeksa nyawamu iku ora mirsa, iku males marang manungsa miturut panggawene? 13 He anakku, mangana madu, awit iku becik, sarta rembesing madu iku legi rasane ana ing cethakmu. 14 Wruhanamu, kaya mangkono rasane kawicaksanan tumrap nyawamu, manawa koktemu, ana kang kokanti-anti ing dina buri, sarta pangarep-arepmu ora bakal ilang. 15 Aja ngintip papan padunungane wong bener kaya tindake wong duraka, aja ngrusak omahe. 16 Awit wong bener iku sanadyan tiba rambah ping pitu, mesthi ngadeg maneh, nanging wong duraka bakal ambruk ana ing sajroning bilai. 17 Manawa satrumu tiba, aja bungah, 77
WULANG BEBASAN 24.18 - 27 sarta manawa kejlungup aja giyak-giyak atimu, 18 supaya Pangeran Yehuwah ora uninga lan mastani ala, banjur nyingkirake bebendune saka wong mau. 19 Aja nepsoni marang wong kang nindakake piala, aja meri marang wong duraka. 20 Awit ora ana pangarep-arep tumrap wong ala, damare wong duraka iku bakal mati. 21 He anakku, diwedi asih marang Pangeran Yehuwah lan marang ratu, aja mbalila marang sakaro-karone. 22 Marga kalawan dadakan padha ndhatengake kasangsaran, sarta sapa nyumurupi lebure, kang didhatengake dening kalih-kalihe? 23 Ing ngisor iki iya wulang bebasan anggitane para wicaksana, mawang wong ana ing pangadilan iku ora prayoga. 24 Sing sapa tutur marang wong duraka: "Kowe ora luput," iku bakal diipat-ipati dening para bangsa, lan disupatani dening para suku bangsa. 25 Nanging kang aweh pepenget bakal nemu kabegjan, sarta bakal ginanjar ing berkah. 26 Sing sapa mangsuli klawan patitis, iku nucup lambe. 27 Pagaweanmu ing jaba rampungna, 78
WULANG BEBASAN 24.28 - 34 sarta cawisna iku ana ing pategalan, sawuse iku banjur lagi ngadegna omahmu. 28 Aja dadi seksi tumrap pepadhamu tanpa sabab, lan ngapusi kalawan lambemu. 29 Aja duwe pangucap: "Kayadene kang dadi panggawene wong iku marang aku, iya kaya mangkono bakal tandukku marang wong mau. Aku males marang wong manut panggawene." 30 Aku ngliwati pategalane wong kesed, lan ing pakebonane anggur wong kang tanpa budi. 31 Lah kabeh iku kebak kathukulan bondhot, lemahe katuwuhan ing lateng, sarta temboke wus rubuh. 32 Aku ndeleng lan banjur njupuk piwulange, aku ndeleng nuli oleh wulangan. 33 "Turu sadhela engkas, ngantuk sadhela engkas, nekuk tangan sadhela engkas arep nerusake leyeh-leyeh," 34 banjur katekan kamlaratan, kaya wong kang nempuh, katekan kacingkrangan, kaya wong kang sikep gegaman. 79
WULANG BEBASAN 25.1-7 Wulang bebasan anggitane Sang Prabu Suleman kang diklumpukake dening para abdine Sang Prabu Hizkia 25:1--29:27 25 1 Iki uga wulang bebasan anggitane Sang Prabu Suleman kang diklumpukake dening para abdine Sang Prabu Hizkia, ratu ing Yehuda. 2 Kaluhurane Gusti Allah iku nyimpen prakara kayadene wadi, nanging kaluhurane para ratu iku niti-priksa prakara. 3 Sapira dhuwure langit lan jerone bumi, kaya mangkono panggalihe para ratu iku anggone ora kena dijajagi. 4 Taine salaka singkirna, temah kemasan bisa oleh barang kang kagawe piranti. 5 Wong duraka singkirna saka ing ngarsaning ratu, temah dhampare kasantosakake dening kabeneran. 6 Aja pamer ana ing ngarsaning ratu, utawa ngadeg ana ing papane para panggedhe. 7 Awit luwih becik kowe kadhawuhan mangkene: "Mrenea majua ing dhuwur kene!" Tinimbang karo dikon mundur, pinirsanan dening para luhur. Apa mripatmu ndeleng, 80
WULANG BEBASAN 25.8 -16 8 aja kesusu anggonmu tumindak gawe prakara ana ing pangadilan, awit ing wekasane apa kang kena koktindakake, manawa lawanmu wus ndadekake wirangmu? 9 Belanana prakaramu karo lelawananmu, nanging aja ngeler wewadining liyan; 10 supaya kowe aja nganti diwewada dening kang padha krungu, temah kawiranganmu ora bakal bisa ilang. 11 Tetembungan kang diucapake cocog karo wektune, iku upamane kaya apel mas ana ing pinggan salaka. 12 Pepelinge wong wicaksana iku tumrap kuping kang nilingake, kaya ali-ali mas utawa pasren mas murni. 13 Kaya anyepe salju ing mangsa panen, kaya mangkono kongkonan kang temen lan setya tumrape kang ngongkon, awit nyegerake atine lurahe. 14 mendhung lan angin kang tanpa udan, kaya mangkono iku wong kang ngumukake ganjaran kang ora tau ditampani. 15 Para pangwasa bisa diyakinake srana kasabaran, ilat kang alus ngremukake balung. 16 Manawa kowe oleh madu, mangana sacukupe, aja nganti kewaregen, temah banjur kokutahake. 81
WULANG BEBASAN 25.17 - 25 17 Aja kekerepen sanja ing omahe pepadhamu, supaya wong iku aja nganti bosen, banjur sengit marang kowe. 18 Wong nglairake paseksi goroh tumrap pepadhane, iku upamane kaya gada utawa pedhang lan panah kang landhep. 19 Pangandel marang wong kang cidra ing mangsa ribed, iku upamane kaya untu kang gopok utawa kaya sikil kang kesliyo. 20 Wong kang ngidungake lelagon tumrap ati kang sedhih, iku upamane kaya wong kang cucul klambi ing mangsa bedhidhing, utawa kang ngesoki cokak ing tatu. 21 Manawa satrumu keluwen, wenehana mangan roti, manawa ngelak, wenehana ngombe banyu: 22 awit kowe bakal ngentepi mawa ing sirahe, sarta Pangeran Yehuwah bakal males marang kowe. 23 Angin saka lor nggawa udan, guneman bisik-bisik, ulat mrengut. 24 Pilih manggon ana ing pojok payon, tinimbang manggon saomah karo wong wadon kang dhemen grejegan. 25 Pawarta becik saka ing nagara adoh iku, kaya banyu adhem tumrap ing nyawa kang ngelak. 82
83 WULANG BEBASAN 25.26 - 26.6 26 Wong bener kang kuwatir ana ing ngarepe wong duraka, iku kaya tuk buthek utawa sumber kang reged. 27 Ora prayoga mangan madu akeh iku; mulane diarang anggonmu nglairake tembung pangalembana. 28 Wong kang ora bisa ngendhaleni awake, iku kaya kutha kang rubuh temboke. 26 1 Kaya tumibane salju ing mangsa panas lan tibane udan ing mangsa panen, kaya mangkono wong gemblung ora patut diurmati. 2 Kayadene manuk emprit mabur nggeblas, utawa kaya manuk sriti mabur kalangan, iya mangkono ipat-ipat kang tanpa sabab ora bakal tumama. 3 Cemethi iku tumrap ing jaran, kendhali tumrap ing kuldi, lan gebug tumrap gegere wong gemblung. 4 Anggonmu mangsuli marang wong gemblung aja manut kabodhoane, supaya kowe dhewe aja dadi pepadhane wong iku. 5 Anggonmu mangsuli marang wong gemblung ngemperana kabodhoane, supaya wong iku aja nganti rumangsa wasis. 6 Sing sapa kongkonan wong gemblung, iku ngethok sikile dhewe lan ngombe kacilakan.
WULANG BEBASAN 26.7 -16 7 Wulang bebasan ing cangkeme wong gemblung, iku kaya sengklehing sikile wong lumpuh. 8 Kayadene watu kang katalenan ing bandhil, iya kaya mangkono wong kang ngurmati wong gemblung. 9 Wulang bebasan ing cangkeme wong gemblung, iku prasasat eri kang tumancep ing tangane wong mendem. 10 Sapa kang mburuhake marang wong gemblung lan wong kang mbeneri liwat, iku kaya wong manah kang natoni saben wong. 11 Kaya asu kang mbaleni utah-utahane, kaya mangkono wong gemblung anggone mbolan-mbaleni kabodhoane. 12 Saupama kowe weruh wong kang rumangsa pinter, pangarep-arepe wong gemblung luwih akeh tinimbang wong iku mau. 13 pangucape wong kesed: "Ing dalan ana singa, ana singa ing lurung!" 14 Kaya inebing lawang mingar-minger srana engsele, kaya mangkono wong kesed ana ing paturone. 15 Wong kesed nyelupake tangane ing pinggan, kagawa saka kesele dadi ora kelakon ngemplok. 16 Wong kesed rumangsa pinter, 84
WULANG BEBASAN 26.17 - 26 ngluwihi wong pitu kang patitis wangsulane. 17 Sing sapa nyampuri prakara padune wong liya, iku kaya wong kang nyandhak kupinge asu kang lagi liwat. 18 Kayadene wong owah kang nglepasake panah geni, panah lan pepati, 19 iya kaya mangkono wong kang culika marang pepadhane, sarta ngucap: "Aku mung geguyon bae." 20 Manawa kayune entek, genine mati, manawa si tukang mitenah ora ana, tukar-padu sirep. 21 Kayadene areng kanggo ing mawa lan kayu kanggo ing geni, mangkono uga kanggone wong dhemen padu, mung ndadekake ndadraning pasulayan. 22 Tembunge si tukang mitenah iku kaya panganan kang enak-enak, kang banjur lumebu ing telenging ati. 23 Lambe manis kalawan ati kang ala, iku kaya pecahan grabah kang kausar salaka. 24 Wong sengit iku samudana klawan lambene, nanging batine ngandhut cidra. 25 Aja ngandel sanadyan tembunge manis, awit kadursilan pitung warna ana ing atine. 26 Rasa sengit iku sanadyan katutupana ing apus, 85
WULANG BEBASAN 26.27 - 27.7 kadursilane bakal kawiyak ana ing pasamuwan. 27 Sing sapa ndhudhuk jugangan bakal kacemplung dhewe, lan kang ngglundhungake watu, watune bakal bali mlindhes awake dhewe. 28 Ilat cidra sengit marang wong kang wus dadi kurbane, lan cangkem lunyu gawe karusakan. 27 1 Aja ngalembana awakmu dhewe marga saka dina sesuk, awit kowe ora sumurup apa kang bakal kelakon ing dina iku. 2 Kareben wong liya kang ngalem marang kowe, aja cangkemmu dhewe, utawa kang dudu kawanuhanmu, aja lambemu dhewe. 3 Watu pancen anteb, wedhi iya ana bobote, nanging kang luwih abot tinimbang iku, yaiku nandhang serik marga saka wong bodho. 4 Panasing ati iku daksiya, lan nepsu iku ngamuk, nanging sapa kang kuwat nyangga butarepan? 5 Becik pameleh kang terus terang, tinimbang katresnan kang sinidhem. 6 Mitra iku anggone nggebug kanthi tujuan kang becik, nanging pangambunge wong sengit iku nganti kliwat wates. 7 Wong kang wareg iku ngidak-idak madu, 86
WULANG BEBASAN 27.8 -15 nanging tumrap wong keluwen, sabarang kang pait rasane legi. 8 Wong kang nglembara ninggal omahe, iku kaya manuk kang mabur ninggal susuhe. 9 Lenga lan ganda arum iku mbingarake ati, nanging kasusahan iku njuwing-njuwing nyawa. 10 Aja ninggal mitramu sarta mitrane bapakmu, lan ing dina karibedanmu aja marani ing omahe sadulurmu, becik nekani tangga kang cedhak katimbang sadulur kang adoh. 11 He anakku, dipinter, gawea bungahing atiku, supaya aku bisa mangsuli marang wong kang memada aku. 12 Manawa wong kang prayitna nyumurupi bilai, banjur umpetan, nanging kang ora duwe pangalaman terus bae, temah tinempuh ing bilai. 13 Sandhangane wong kang nanggung wong liya iku jupuken, sarta tahanen, kanggo cekelan tumrap wong liya mau. 14 Sing sapa ing wayah esuk umun-umun aweh salam marang pepadhane klawan swara banter, iku kaanggep ipat-ipat. 15 Rabi kang seneng grejegan iku padha karo: 87
WULANG BEBASAN 27.16 - 25 trocohing payon kang ora kendhat-kendhat ing mangsa udan. 16 Sapa kang bisa nahan prasasat nahan angin, lan tangane tengen nggegem lenga. 17 Wesi nglandhepake wesi, wong nglandhepake pepadhane. 18 Sing sapa ngopeni wit anjir iku bakal mangan wohe, lan sing sapa rumeksa marang bendarane iku bakal diurmati. 19 Kayadene banyu ngiloni rai, mangkono uga atine manungsa iya ngiloni manungsa iku. 20 Jagading wong mati lan karusakan iku ora wareg-wareg, mangkono uga mripate manungsa iya ora marem-marem. 21 Kowi iku kanggo nglebur salaka lan prapen kanggo ngejer mas, mangkono uga wong iku dikreta-aji manut pangalembana kang ditujokake marang dheweke. 22 Wong bodho iku sanadyan koktutu klawan alu ana ing lesung, awor karo gandum, kabodhoane ora bakal sirna. 23 Kaanane wedhus-wedhusmu iku dititenana kang temenan sarta kewan pepanthanmu iku gatekna. 24 Amarga raja-brana iku ora langgeng. Apa makutha iku bisa lestari turun- tumurun? 25 Manawa suket ilang lan trubusane metu, 88
WULANG BEBASAN 27.26 - 28.6 sarta suket ing gunung diklumpukake, 26 cempene wedhus gembel banjur padha ngolehake sandhangan kowe, sarta wedhuse berok lanang kanggo tuku lemah, 27 karomaneh puwane wedhus cukup kanggo panganmu lan kulawargamu, sarta kanggo panguripane rewang- rewangmu wadon. 28 1 Wong duraka mlayu sanadyan ora ana kang ngoyak-oyak, nanging wong bener rumangsa tentrem kaya singa nom. 2 Marga saka anane pambrontakan ing sawijining nagara, akeh kang nyekel pangwasa, ewasamono marga saka anane wong kang mawa budi lan kadunungan kawruh, angger-angger tetep ana. 3 Wong mlarat kang nindhes wong sekeng, iku kaya udan deres, nanging ora ngolehake rejeki. 4 Para wong kang nyepelekake angger- angger, iku padha ngalem marang wong duraka, nanging kang netepi angger-angger padha nglawan marang wong kang mangkono iku. 5 Wong ala ora ngreti adil, nanging wong kang ngupaya marang Sang Yehuwah iku ngreti samubarang. 6 Becik wong miskin kang watake resik, tinimbang wong culika, sanadyana sugih. 89
WULANG BEBASAN 28.7 -14 7 Sapa kang netepi angger-angger iku anak kang pinter, nanging kang srawungan karo wong kang murka iku gawe isine bapakne. 8 Sing sapa ngundhakake barang-darbeke srana dibathekake lan dianakake, iku nglumpukake kanggo wong-wong kang melasi para wong sekeng. 9 Sing sapa ngenggokake kupinge emoh ngrungokake angger-angger, iku pandongane uga nistha. 10 Sing sapa nasarake wong jujur marang dalan kang ala, iku bakal kacemplung ing luwangane dhewe, nanging wong kang ora duwe cacad bakal oleh warisan kabegjan. 11 Wong sugih rumangsa pinter, nanging wong miskin kang mawa budi niteni wong sugih mau. 12 Samangsa wong bener menang, akeh kang ngalembana, nanging manawa wong duraka oleh pangwasa, akeh wong kang padha umpetan. 13 Sing sapa ndhelikake panerake ora bakal begja, nanging kang ngakoni lan ngunduri iku oleh sih-mirma. 14 Rahayu wong kang tansah wedi-asih marang Sang Yehuwah, nanging kang wangkot bakal tumiba ing bilai. 90
WULANG BEBASAN 28.15 - 23 15 Kayadene singa kang nggero utawa bruwang kang nubruk, iya kaya mangkono iku wong duraka kang nguwasani bangsa kang apes. 16 Pemimpin kang cupet ing budi iku keras panindhese, nanging kang sengit marang bebathen kang ora absah iku dawa umure. 17 Wong kang nanggung getihe wong liya, iku bakal terus digawa lumayu tekan ing luwanging kubur. Aja kokeman! 18 Sing sapa lakune tanpa cacad, iku bakal kapitulungan, nanging kang plinthat-plinthut bakal tiba ing luwangan. 19 Wong kang ngolah lemahe bakal wareg rejeki, nanging kang ngoyak sabarang kang tanpa guna iku bakal wareg kamlaratan. 20 Wong kena dipracaya iku kaluberan berkah, nanging wong kang kepengin enggal sugih, ora bakal luput ing paukuman. 21 Mawang wong iku ora becik, ewadene ana wong kang nindakake panerak mung supaya oleh roti sairis. 22 Wong kang cethil ngarah enggal sugih, lan ora ngawruhi yen bakal ngalami kacingkrangan. 23 Sing sapa melehake marang wong, iku wekasane luwih disenengi, 91
WULANG BEBASAN 28.24 - 29.2 tinimbang kang duwe ilat kanggo ngonggrong. 24 Sing sapa ngrampas darbeke bapa utawa biyunge, mangka duwe pangira, manawa iku dudu panerak, wong iku dhewe dadi mitrane juru pangrusak. 25 Wong murka iku njalari grejegan, nanging sing sapa pracaya marang Pangeran Yehuwah iku nampani kaluberan. 26 Sing sapa ngandelake atine dhewe iku wong bodho, nanging wong kang lakune klawan kawicaksanan bakal slamet. 27 Sing sapa weweh marang wong miskin ora bakal kekurangan, nanging kang ngeremake mripate bakal kena ing ipat-ipat. 28 Manawa wong duraka oleh pangwasa, wong akeh padha umpetan, nanging samangsa tumpes, para wong bener mundhak akeh. 29 1 Wong kang ngakokake githok, sanadyan wus diwelehake, iku bakal diremuk dadakan lan ora bisa dipulihake maneh. 2 Samangsa cacahe wong bener mundhak akeh, rakyat bungah, nanging manawa wong duraka nyekel pangwasa, rakyat sambat. 92
WULANG BEBASAN 29.3 -11 3 Wong kang tresna marang kawicaksanan, iku ndadekake bungahe bapakne, nanging kang srawungan karo wong wadon tuna-susila iku ngebreh-ebreh bandhane. 4 Sarana kaadilan ratu anggone nyantosakake nagarane, nanging kang kakehan anggone narik pajeg ndadekake ambruke. 5 Sing sapa ngonggrong-onggrong pepadhane, iku masang jiret ana ing ngarepe sikile. 6 Wong kang ala kejiret dening panerake dhewe, nanging wong bener iku bakal bungah- bungah lan sukarena. 7 Wong bener nyumurupi wewenange wong sekeng, nanging wong duraka padha ora ngreti. 8 Wong ambek memoyok ngisruhake kutha, nanging wong wicaksana padha ngendhakake nepsu. 9 Wong wicaksana manawa prakaran karo wong bodho, wong bodho mau ngamuk lan gumuyu, temah rame. 10 Wong kang ngorong marang wutahing getih, padha sengit marang wong saleh, nanging wong jujur padha ngupaya kaslametane. 11 Wong gemblung nguja sakehe kanepsone, nanging wekasane wong wicaksana kang ngendhakake. 93
94 WULANG BEBASAN 29.12 - 20 12 Manawa wong kang mrentah ngrungokake tembung doracara, para punggawane padha dadi wong duraka. 13 Wong miskin lan wong kang nindhes padha pethukan, sakaro-karone padha kapadhangake mripate dening Sang Yehuwah. 14 Ratu kang ngadili wong sekeng klawan adil, iku dhampare lestari kukuh ing salawas-lawase. 15 Gebug lan pameleh ngolehake kawicaksanan, nanging anak kang ditogake bae iku gawe wirange biyunge. 16 Yen cacahe wong duraka mundhak, panerak iya saya akeh, nanging para wong bener bakal padha nyipati ambruke. 17 Anakmu gulawenthahen, temah bakal ndadekake ayeming atimu, malah aweh kabungahan marang nyawamu. 18 Manawa ora ana wangsit, rakyat dadi urakan, rahayu wong kang netepi angger-angger. 19 Rewang ora bisa diperdi mung klawan tembung thok, marga sanadyana ngreti, nanging ora nindakake. 20 Kowe weruh wong kang gumampang ngetokake tetembungan;
WULANG BEBASAN 29.21 - 30.1 wong gemblung pangarep-arepe luwih akeh katimbang wong iku. 21 Sing sapa nguja rewange wiwit enom, wekasane malah ndadekake rewang mau kaduk-wani. 22 Wong kang gampang nepsu nukulake tukar-padu, sarta wong brangasan akeh panerake. 23 Watek angkuh njalari asoring awak, nanging kang andhap-asor iku oleh pangalem. 24 Sing sapa nampani panduman saka maling, iku sengit marang awake. Wus krungu tumibaning ipat-ipat, nanging ora disumurupi. 25 Wedi marang wong, iku nggawa kala jiret, nanging sing sapa kumandel marang Pangeran Yehuwah iku kaayoman. 26 Akeh wong kang golek sih marang kang nyekel pangwasa, nanging kaadilan iku Sang Yehuwah. 27 Wong bodho iku nistha tumrap wong bener, lan kang jujur lakune iku jember tumrap wong duraka. Pangandikane Sang Agur bin Yake 30:1-33 30 1 Pangandikane Sang Agur bin Yake, saka ing Masa. Pangucape wong mangkene: "Dhuh Allah, kawula sampun sayah sanget, 95
WULANG BEBASAN 30.2-8 dhuh Allah kawula sampun sayah sanget, ngantos ketelasan kakiyatan." 2 Sabab aku iki bodho ngungkuli wong liya-liyane, aku ora kadunungan budi kaya salumrahe manungsa. 3 Aku uga ora nyinau bab kawicaksanan, nganti ora bisa wanuh marang Kang Mahasuci. 4 Sapa ta kang wus munggah marang swarga banjur mudhun? Sapa ta kang wus nglumpukake angin ing tangane? Sapa ta kang wus mungkus banyu nganggo sandhangan? Sapa ta kang nemtokake sakehe poncoting bumi? Iku jenenge sapa lan sapa jenenge anake? Kowe mesthi weruh! 5 Kabeh sabdane Gusti Allah iku murni, Gusti Allah iku dadi tetamenge sakehe wong kang ngayom marang Panjenengane. 6 Aja nambahi pangandikane, supaya kowe aja nganti diwelehake lan kaanggep cidra. 7 Dhuh Allah, kalih prakawis ingkang kawula suwun dhumateng Paduka, mugi sampun Paduka tampik, kaparingana saderengipun kawula pejah, inggih punika: 8 Kaculikan saha doracara mugi Paduka tebihaken saking kawula, 96
WULANG BEBASAN 30.9 -15 punapa malih sampun Paduka ganjar kamlaratan utawi kasugihan, namung kaparingana rejeki ingkang dados panduman kawula. 9 Supados manawi kawula tuwuk, sampun ngantos selak dhateng Paduka kaliyan wicanten: Pangeran Yehuwah iku sapa? Utawi manawi kacingkrangan sampun ngantos purun nyolong, satemah nyawiyah dhateng asmanipun Gusti Allah kawula. 10 Aja madulake batur marang bendarane, supaya batur mau aja ngipati-ipati kowe, sarta kowe banjur kudu nanggung kaluputane iku. 11 Ana turun kang nyupatani bapakne, lan ora mberkahi marang biyunge. 12 Ana turun kang nganggep marang awake dhewe resik, mangka durung dikumbah reregede dhewe. 13 Ana turun kang wateke angkuh, lan ladak mripate; 14 ana turun kang untune arupa pedhang, lan bame arupa lading, kanggo mangsa marang para wong kang tinindhes nganti entek saka ing bumining wong kang padha katindhes, para wong miskin ing antarane manungsa. 15 Lintah iku duwe anak wadon loro, sakarone padha muni: "Kanggo aku!" lan "Kanggo aku!" 97
WULANG BEBASAN 30.16 - 22 Ana telung prakara kang ora bisa wareg-wareg, malah patang prakara kang ora tau muni: "Wus cukup!" 16 Jagade wong mati lan guwa-garba kang gabug, lan bumi kang ora bisa wareg banyu, sarta geni kang ora tau ngucap: "Wus cukup!" 17 Mripat kang nyampahi marang bapa, sarta emoh mituhu marang biyung, iku bakal dithothol dening manuk gagak ing pinggir kali lan kamangsa dening anake manuk garudha. 18 Ana telung prakara kang dakgumuni, malah patang prakara kang ora dakngreteni; 19 yaiku: lakune manuk garudha ing awang-awang, lakune ula ana ing parang, lakune prau ana ing tengahe sagara, sarta lakune wong lanang karo prawan. 20 Lakune wong wadon bedhang iku mangkene: dhisike mangan, banjur ngusapi cangkeme, nuli ngucap: Aku ora nglakoni ala. 21 Ana telung prakara kang ndadekake bumi horeg, malah patang prakara kang ndadekake ora betahe: 22 marga batur tukon manawa dadi ratu, 98
WULANG BEBASAN 30.23 - 33 marga wong gemblung manawa kewaregen, 23 marga wong wadon kang ora disenengi ing wong manawa oleh bojo, apadene marga rewang wadon kang ngesur kalenggahane bendarane putri. 24 Ing bumi ana kewan papat kang cilik dhewe, nanging kang cukat banget: 25 semut iku golongan kang ora rosa, nanging sasuwene mangsa panas padha tandho pangan, 26 kancil iku golongan kang ringkih, nanging anggone gawe omah ana ing sajroning parang, 27 walang iku ora duwe ratu, nanging padha baris kanthi tumata, 28 cecak iku kena kacekel nganggo tangan, nanging ing kadhatone para ratu iya ana. 29 Ana kewan telu kang gagah jangkahe, malah papat kang jangkahe bregas, yaiku: 30 singa kang prakosa dhewe padha-padha kewan, sarta ora mundur ngadhepi apa bae. 31 Jago kang angkuh, utawa wedhus lanang, lan ratu kang tindak ing ngarepe kawulane. 32 Manawa kowe ngumukake awakmu dhewe, dadia tanpa pikir, dadia sawuse kokrasakake, tanganmu tutupna ing cangkemmu. 33 Awit puwan iku manawa diwenyet-wenyet metu mertegane, yen irung dipijet-pijet metu getihe, 99
WULANG BEBASAN 31.1-7 yen nepsu dipejet marakake kerengan. Piwulang kagem Sang Prabu Lemuel saka kang ibu 31:1-9 31 1 Iki pangandikane Sang Prabu Lemuel, ratu ing Masa, kang diwulangake dening kang ibu marang panjenengane. 2 He anakku, anak kang daklairake, anaking punagiku, apa kang bakal daktuturake marang kowe? 3 Kekuwatanmu aja kokwenehake marang wong wadon, mangkono uga lakumu, marang para wong wadon kang ndadekake rusake para ratu. 4 He Lemuel, ora pantes kanggone para ratu, ora patut para ratu manawa ngunjuk anggur, utawa para panggedhe manawa mundhut minuman keras. 5 Aja nganti marga saka anggone ngunjuk mau, banjur nglirwakake apa kang wus katetepake, lan ndhoyongake wewenange wong-wong kang katindhes. 6 Minuman keras iku wenehna marang wong kang arep sangsara, lan anggure marang wong kang prihatin; 7 iku kareben padha ngombe supaya lali marang kamlaratane, 100
WULANG BEBASAN 31.8 -15 lan ora kelingan marang kasusahane maneh. 8 Cangkemmu angapna kanggo wong bisu, lan kanggo wewenange wong kang nglayung. 9 Cangkemmu angapna, lan gawea putusan kang adil. Wong kang katindhes lan kang miskin padha wenehana wewenange. Pangalembana marang rabi kang cakep 31:10-31 10 Rabi kang cakep sapa kang bisa nemu? Dene ajine ngungkuli mutiara. 11 Atine kang lanang pracaya marang kang wadon iku, kang lanang ora tau kekurangan kauntungan. 12 Tansah gawe becik marang kang lanang, ora tau ditanduki ala, ing sajege uripe. 13 Ngupaya wulu wedhus gembel lan rami, lan seneng nggarap pagawean klawan tangane. 14 Kayadene prau-praune sudagar, nekakake rejekine saka ing papan kang adoh. 15 Anggone tangi isih peteng, banjur nyadhiyakake pangan kanggo wong saomah lan mbage-mbage gawean marang sakehe pembantune wadon. 101
WULANG BEBASAN 31.16 - 26 16 Bisa tuku pategalan, kang dikarepake, pituwasing tangane kanggo wragad nanduri pakebonan anggur. 17 Bangkekane disabuki karosan, lengene dikuwatake. 18 Dheweke sumurup, manawa pametune nguntungake, yen bengi damare ora mati. 19 Tangane ditumpangake ing jantra, drijine nyekel onthelane. 20 Tangane diulungake marang wong kang katindhes, ngulurake tangane marang wong mlarat. 21 Ora nyumelangake wong saomah kabeh ing mangsa tibaning salju, marga wong saomah padha manganggo rangkep. 22 Gawe babut kanggo awake dhewe, pangganggone arupa lena alus lan kain wungu. 23 Kang lanang kondhang ana ing gapuraning kutha, samangsa lelungguhan karo para tuwa-tuwane nagara. 24 Kang wadon gawe sandhangan lena, banjur diedol, sarta masrahake sabuk marang para wong dagang. 25 Panganggone kekuwatan lan kaluhuran, tumrap dina buri mung gumuyu bae. 26 Anggone ngangapake cangkeme kalawan kawicaksanan, lan ilate kadunungan piwulang kang alus. 102
WULANG BEBASAN 31.27 - 31 27 Tansah ngulat-ulatake samobah-mosiking brayate, lan ora tau mangan rejeki wohing tindak kesed. 28 Anak-anake padha tangi sarta ngarani biyunge rahayu, dalah bojone iya ngalembana marang kang wadon, pangucape: 29 Akeh wong wadon kang nindakake kautaman, nanging kowe ngungkuli iku kabeh. 30 Warna endah iku goroh lan ayune rupa iku tanpa guna, nanging wong wadon kang wedi asih marang Pangeran Yehuwah iku kaalembana. 31 Iku wenehana panduman saka wohing tangane panggawene iku kareben ngalembana dheweke ana ing gapura! 103
KOHELET Samubarang kabeh iku ora ana paedahe 1:1-11 1 1 Iki pangandikane Sang Kohelet, putrane Sang Prabu Dawud, ratu ing Yerusalem. 2 Banget anggone tanpa guna, mangkono pangandikane Sang Kohelet, banget anggone tanpa guna, samubarang kabeh iku tanpa guna. 3 Apa gunane manungsa iku banget- banget anggone nglakoni kangelan ana ing sangisoring langit. 4 Turun kang siji sirna, turun sijine teka, nanging bumi iki tetep ana. 5 Srengenge mlethek, srengenge surup, banjur enggal-enggal marani panggonan bakal mletheke maneh. 6 Angin midid mangidul, banjur mbalik mangalor terus-terusan anggone mubeng-mubeng, lan sajrone mubang-mubeng iku angin mau tumuli bali. 7 Sakehing kali iku padha mili menyang ing sagara, ewasamono sagara ora banjur dadi kebak, panggonan anjoge ilining kali iku tetep dadi dhoking iline kali. 8 Samubarang kabeh iku anggone gawe sayah nganti ora kena kacaritakake dening manungsa; mripat ora wareg-wareg anggone ndeleng, kuping ora wareg-wareg anggone ngrungokake. 9 Apa kang tau ana bakal ana maneh, lan apa kang tau dilakoni, bakal dilakoni maneh; ora ana
KOHELET 1.10 - 16 barang kang anyar ing sangisoring langit. 10 Apa ana barang kang kena dikandhakake: "Delengen, iki anyar?" Awit iku dhek biyen wis ana, wis suwe banget sadurunge kita ana. 11 Ora ana kang kelingan marang bab-bab kang kelakon dhek jaman kapungkur, lan ing jaman kang bakal kelakon iya ora bakal ana kang kelingan marang bab-bab kang kelakon ing jaman kang wus diungkurake dening para wong kang bakal ana ing saburine. Piwulang bab: kawicaksanan iku tanpa guna 1:12-18 12 Nalika aku, Kohelet, ngratoni Israel ana ing Yerusalem, 13 kencenging atiku sumedya mriksa lan naliti kalawan kawicaksanan marang samubarang kabeh kang kalakon ana ing sangisoring langit. Iku pagawean kang angel kang diparingake dening Gusti Allah marang para anaking manungsa, supaya bisaa gawe kesele awake dhewe. 14 Aku wus nyumurupi sakehing panggawe kang dilakoni dening wong ana ing sangisoring langit, nanging lah kabeh iku tanpa guna lan mburu angin. 15 Apa kang bengkong ora kena dilencengake, lan kang ora ana iku ora kena dietung. 16 Sajroning ati aku mosik mangkene: "Lah aku wus nggedhekake lan nambah kawicaksanan ngluwihi kabeh wong kang nyekel paprentahan ing Yerusalem sadurunge aku, lan atiku wus kadunungan kawicaksanan 2
3 KOHELET 1.17-2.6 lan kawruh akeh." 17 Aku wus nggemblengake kekarepanku sumedya nyumurupi tegese kawicaksanan lan kawruh, bodho lan goblog, sarta aku mangerti manawa iki uga ateges mburu angin, 18 amarga kawicaksanan akeh iku ngemu kasusahan akeh, tuwin sing sapa ngakehake kawruh iku ngakehake kaprihatinan. Kawicaksanan lan kabodhoan iku bab kang tanpa guna 2:1-26 2 1 Sajroning ati aku mosik mangkene: "Coba, aku daknguji kabungahanku lan ngematake kasenengan, nanging lah iku uga tanpa paedah." 2 Gumuyu iku dakkandhakake: "Iku bodho!" lan tumrap kabungahan: "Gunane apa?" 3 Aku niti-priksa awakku dhewe kanthi patrap nyegerake badanku kalawan anggur -- sajrone mangkono iku akal budiku tetep mimpin kalawan kawicaksanan -- sarta nggondheli kagemblungan, nganti aku nyumurupi apa kang becik dhewe kang bisa dilakoni dening para anaking manungsa ana ing sangisoring langit salawase uripe kang mung sadhela iku. 4 Aku nglakoni panggawe-panggawe kang wigati: aku yasa omah pirang-pirang, nanduri pakebonan anggur akeh, 5 aku nganakake pakebonan lan patamanan akeh, banjur daktanduri wit-witan warna-warna, 6 aku gawe blumbang pirang-pirang kanggo mbanyoni
4 KOHELET 2.7- 13 wit-witan kang isih enom saka ing kono. 7 Aku tuku batur lanang lan wadon akeh, lan ana batur-batur kang lair ana ing omahku; aku uga duwe sapi akeh lan wedhus ngluwihi wong kabeh kang ana ing Yerusalem sadurunge aku. 8 Aku uga nglumpukake selaka lan emas, raja-brana kang pinangkane saka para raja lan dhaerah-dhaerah. Aku ngupaya pasindhen lanang lan wadon akeh, lan kang nyenengake para anaking manungsa, yaiku selir akeh. 9 Kalawan patrap mangkono aku banjur kedunungan kaluhuran, malah nganti ngluwihi sapa bae kang ana ing Yerusalem sadurunge aku; ing sajrone mangkono iku kawicaksananku tetep dumunung ana ing aku. 10 Aku ora ngalang-alangi mripatku tumrap sakehing kekarepane, sarta aku ora ngampah atiku ing bab apa bae kang disenengi, sabab atiku bungah marga saka sakehing kangelanku, lan yaiku wohing sakehe kangelanku. 11 Nalika aku niti-priksa sakehing pagawean kang wus katindakake dening tanganku lan sakehing pambudidaya kang wus daktindakake kanggo ngrampungake pagawean mau kalawan ngrekasa banget, jebul kabeh iku tanpa guna lan ateges mburu angin; pancen ing sangisoring langit iku ora ana kang maedahi. 12 Aku banjur genti mawas kawicaksanan, kabodhoan lan kang goblog, sabab apa ta kang bisa dilakoni dening wong kang nggenteni dadi ratu? Mung apa kang wus katindakake dening raja iku. 13 Sarta aku sumurup manawa
KOHELET 2.14 - 20 kawicaksanan iku ngungkuli kabodhoan, kayadene pepadhang anggone ngungkuli pepeteng. 14 Mripate wong kang kadunungan kawicaksanan iku dumunung ana ing sirahe, dene wong bodho iku lumaku ana ing pepeteng, nanging aku uga sumurup, manawa loro-lorone ngalami nasib kang padha. 15 Aku banjur mosik ing sajroning ati mangkene: "Apa kang tumempuh marang wong bodho, iku iya bakal tumempuh marang aku. Apa gunane aku iki dhek biyen kadunungan kawicaksanan kang pinunjul iku?" Aku nuli mosik ing sajroning ati, manawa iki uga tanpa guna. 16 Amarga ora ana pangeling-eling kang tetep tumrap wong wicaksana utawa wong bodho, awit ing dina-dina kang bakal kelakon kabeh-kabeh iku wus suwe anggone dilalekake, lah ah, wong wicaksana iya mati kaya dene wong bodho! 17 Awit saka iku urip iku daksengiti, jalaran apa kang tumindak ana ing sangisoring langit iku dakanggep ala, amarga samubarang kabeh iku tanpa guna lan ateges mburu angin. 18 Aku sengit marang apa kang daklakoni kalawan ngrekasa ana ing sangisoring langit iki, sabab iku bakal dakwarisake marang wong kang anane sawuse aku. 19 Sarta sapa sumurup, wong iku wicaksana apa bodho? Sanajan mangkono wong iku bakal ngwasani apa kang wus katindakake kalawan rekasa lan kawicaksanan ana ing sangisoring langit. Iku uga tanpa paedah. 20 Marga saka iku aku banjur wiwit mangu-mangu ing bab kang daktindakake 5
KOHELET 2.21 - 26 kalawan kangelan ana ing sangisoring langit iki. 21 Jalaran manawa ana wong kang nindakake samubarang kanthi ngrekasa kalawan migunakake kawicaksanan, kawruh lan kabisan, iya kudu marisake oleh-olehane iku marang wong kang ora rekasa tumrap iku. Iki uga tanpa paedah lan cilaka banget. 22 Apa ta paedahe nindakake samubarang kalawan ngrekasa ana ing sangisoring langit lan kang jumedhul saka ing pepenginaning atine iku? 23 Uripe kebak ing kasusahan lan pagaweane kebak bab-bab kang gawe susahing ati, malah ing wayah bengi atine ora tentrem. Iku uga tanpa paedah. 24 Ora ana kang tumrap manungsa becike ngluwihi mangan lan ngombe sarta seneng-seneng ing sajroning kangelane. Aku sumurup, manawa iki uga saka ing astaning Allah. 25 Amarga sapa ta kang bisa mangan lan ngrasakake kanikmatan ing sajabane Panjenengane? 26 Awit kang kaparingan kawicaksanan, kawruh lan kasenengan iku wong kang dadi keparenging panggalihe, nanging wong dosa iku kaparingan kuwajiban nglumpukake lan numpuk barang-barang, kang ing tembe kudu diwarisake marang wong kang dadi keparenging Allah. Iki uga tanpa paedah lan ateges mburu angin. 6
KOHELET 3.1- 12 Samubarang kabeh iku ana wayahe 3:1-15 3 1 Samubarang kabeh iku ana wayahe, apa bae ing sangisore langit iki ana wayahe. 2 Ana wayahe lair, ana wayahe mati, ana wayahe nenandur, ana wayahe mbedholi kang ditandur. 3 Ana wayahe mateni, ana wayahe marasake; ana wayahe mbubrah, ana wayahe mbangun. 4 Ana wayahe nangis, ana wayahe ngguyu; ana wayahe sesambat, ana wayahe jejogedan. 5 Ana wayahe mbuwang watu, ana wayahe nglumpukake watu; ana wayahe ngrangkul, ana wayahe cegah ngrangkul. 6 Ana wayahe nggoleki, ana wayahe ngeklasake ilanging barang; ana wayahe nyimpen, ana wayahe mbuwang. 7 Ana wayahe nyuwek, ana wayahe ndondomi; ana wayahe meneng, ana wayahe caturan. 8 Ana wayahe nresnani, ana wayahe nyengiti; ana wayahe perang, ana wayahe rukun. 9 Apa ta pituwase wong kang nindakake pagawean kang dilakoni kanthi kangelan? 10 Aku wus ndeleng pagawean kang diparingake dening Gusti Allah marang para anaking manungsa, supaya padha gawea keseling awake. 11 Samubarang kabeh katitahake endah ing wayah kang wus kapesthekake, malah atine padha kaparingan kalanggengan, nanging manungsa ora bisa nyumurupi pakaryaning Allah wiwit wiwitan nganti wekasan. 12 Aku sumurup manawa tumraping para manungsa iku ora ana 7
KOHELET 3.13 - 19 kang becike ngluwihi seneng-seneng lan ngematake kasenengan ana ing sajroning uripe. 13 Dene saben wong bisa mangan, ngombe lan ngrasakake kasenengan ing sajroning kangelane kabeh, iku uga peparinge Gusti Allah. 14 Aku sumurup manawa samubarang kabeh kang katindakake dening Gusti Allah iku bakal tetep anane ing salawas-lawase; iku ora bisa diwuwuhi utawa dikurangi; Gusti Allah tumindak mangkono, supaya manungsa wedia marang Panjenengane. 15 Kang saiki ana, iku biyen wus ana, lan kang bakal ana iku wus lawas anane; sarta Gusti Allah ngupadosi apa kang wus kapungkur. Ing sajroning urip tinemu bab-bab kang ora adil 3:16--4:6 16 Sabanjure aku sumurup papan pangadilan ana ing sangisoring langit: ing kono tinemu bab-bab kang ora adil; sarta papan kaadilan, ing kono uga tinemu bab-bab kang ora adil. 17 Aku mosik ing sajroning ati: "Gusti Allah bakal ngadili wong kang bener lan kang ora adil, awit tumrap sakehing pagawean, iku ana wayahe dhewe-dhewe." 18 Osikku ing sajroning ati mangkene: "Anadene para anaking manungsa, iku bakal kauji dening Gusti Allah lan bakal kaparingan sumurup, manawa dheweke kabeh iku lugune kewan." 19 Amarga pepesthen tumrap manungsa iku padha 8
KOHELET 3.20-4.4 karo kang tumrap kewan, sakaro-karone padha tinemune; kang siji mati, sijine iya mangkono. Sakarone padha-padha ambekan, lan manungsa iku ora ngluwihi kewan, amarga samubarang kabeh iku tanpa paedah. 20 Sakarone marani panggonan kang padha; sakarone dumadi saka lebu lan sakarone bali menyang ing lebu. 21 Sapa kang sumurup, manawa ambekaning manungsa iku munggah mandhuwur, dene ambekaning kewan mudhun mangisor, menyang ing bumi. 22 Aku sumurup manawa ora ana kang becike ngungkuli kasenengan sajroning pagaweane tumrap manungsa, amarga iku kabegjane. Awit sapa ta kang bakal nuduhake apa kang bakal kelakon sawuse dheweke? 4 1 Aku nyumurupi maneh sakehing panindhes kang kalakon ana ing sangisoring langit, lan eluhe para wong kang katindhes mangka ora ana kang nglipur, amarga kang nindhes iku padha kadunungan pangwasa. 2 Awit saka iku wong mati kang wus suwe anggone ngajal iku dakanggep padha luwih begja katimbang karo wong kang padha urip, kang saiki isih padha urip. 3 Nanging kang luwih begja tinimbang karo sakaro-karone iku -- manut panganggepku -- yaiku wong kang durung ana, kang durung nyumurupi panggawe ala, kang kelakon ana ing sangisoring langit. 4 Lan aku sumurup, manawa sakehing kangelan lan sakehing kabisan ing bab nindakake pagawean iku yaiku meri marang 9
KOHELET 4.5- 13 wong liya. Iku uga bab kang tanpa guna lan ateges mburu angin. 5 Wong kang bodho sedhakep lan mangan daginge dhewe. 6 Katentreman sagegem iku luwih becik tinimbang karo kangelan rong gegem lan ngudi mburu angin. Bab-bab kang tanpa guna ing sajroning urip 4:7-16 7 Aku nyumurupi maneh bab-bab kang tanpa paedah ana ing sangisoring langit: 8 ana wong kang mung ijen, ora duwe anak lanang utawa sadulur lanang, lan ora leren-leren anggone nglakoni kangelan, mripate iya ora bisa wareg ndeleng kasugihan; -- kanggo sapa anggonku nglakoni kangelan lan nampik kasenengan? -- Iku uga bab kang tanpa paedah lan kang marakake susah. 9 Wong loro iku luwih prayoga tinimbang karo wong siji, awit iku padha tampa pituwas kang becik tumrap kangelane. 10 Amarga manawa padha tiba, kang siji banjur nangekake sijine, nanging cilaka wong kang ijen manawa tiba, awit ora ana wong liyane kang nangekake. 11 Uga manawa wong loro padha turu, banjur padha dadi anget, nanging manawa ijen kapriye bisane dadi anget? 12 Lan manawa wong ijen bisa dikalahake, wong loro bakal bisa nanggulangi. Tapi telu ora gampang dipedhot. 13 Wong anom kang miskin nanging kadunungan kawicaksanan iku luwih becik 10
KOHELET 4.14-5.4 katimbang karo ratu sepuh kang bodho, kang puguh diemutake. 14 Awit wong anom mau metu saka ing pakunjaran banjur dadi ratu, sanadyan laire ana ing sajroning kamlaratan nalika kang sepuh mau ngasta paprentahan. 15 Aku nyumurupi kabeh wong kang ana ing sangisoring langit iki padha lumaku bebarengan karo wong anom kang bakal nggenteni ratu mau. 16 Tanpa wilangan kehe wong kang padha dipimpin, nanging wong kang sawuse iku padha teka, ora padha seneng marang panjenengane. Awit saka iku iki uga tanpa paedah lan ateges mburu angin. Padha wedia marang Gusti Allah 5:1-5:7 (4:17--5:6) 5 1 (4-17) Reksanen sikilmu, manawa kowe lumebu ing padalemaning Allah; nyedhak prelu ngrungokake iku luwih becik tinimbang karo nyaosake kurban kang ditindakake dening para wong bodho, amarga iku ora mangreti, manawa padha nglakoni piala. 2 (5-1) Aja kesusu, cangkemmu lan atimu aja age-age nglairake tetembungan ana ing ngarsaning Allah, amarga Gusti Allah iku ana ing swarga, mangka kowe ana ing bumi, mulane tembungmu sathithik bae. 3 (5-2) Awit kayadene jalarane ngimpi iku marga saka akehing pagawean, mangkono uga rembuge wong bodho iku iya marga saka akehe tembung-tembunge. 4 (5-3) Manawa kowe duwe nadar ana ing ngarsaning Allah, 11
KOHELET 5.5- 11 aja kok undur-undur anggonmu netepi, marga Panjenengane ora rena mirsani para wong kang gemblung. Tetepana nadarmu. 5 (5-4) Luwih becik kowe ora duwe nadar katimbang duwe nadar nanging ora koktetepi. 6 (5-5) Aja nganti kowe katuntun dening cangkemmu marang ing dosa, sarta aja matur ana ing ngarsane utusaning Allah manawa kowe tumindak kliru. Yagene ta tembung-tembungmu kok nganti ndadekake dukaning Allah ing bab pangucapmu lan banjur ngrusak pagaweaning tanganmu? 7 (5-6) Amarga kayadene impen iku akeh, mangkono uga tetembungan kang tanpa paedah iku uga akeh. Nanging wedia marang Gusti Allah. Bab tanpa paedahe kasugihan 5:8--6:12 (5:7--6:12) 8 (5-7) Manawa ana ing sawijining dhaerah kowe nyumurupi wong miskin ditindhes lan angger-angger tuwin kaadilan katerak, kowe aja gumun, amarga kang pangkat dhuwur kang siji ngulat-ulatake sijine, mangkono uga kang luwih dhuwur pangkate padha ngulat-ulatake wong-wong mau. 9 (5-8) Ing sajroning kaanan mangkono iku, begja nagara kang ratune ingajenan ana ing dhaerah kono. 10 (5-9) Sing sapa nresnani dhuwit ora bakal wareg dhuwit lan sing sapa tresna marang kasugihan ora bakal marem marang pametune. Iki iya tanpa paedah. 11 (5-10) Manawa barang darbeke wuwuh, wong kang ngentekake uga 12
KOHELET 5.12 - 19 wuwuh. Banjur apa kauntungane kang duwe kajaba mung ndeleng? 12 (5-11) Wong kang nyambut gawe iku turune kepenak, sanadyan mangane sathithik utawa akeh; nanging mubra-mubruning wong sugih marakake ora bisa turu. 13 (5-12) Aku weruh kaanan kang nyedhihake banget ana ing sangisoring langit: kasugihan kang kasimpen dening kang duwe njalari kacilakane dhewe. 14 (5-13) Lan kasugihan iku sirna marga saka kojure, satemah ora duwe apa-apa kanggo anake. 15 (5-14) Kayadene anggone metu saka ing guwa-garbane ibune, mangkono uga anggone bakal lunga, iya wuda kaya nalikane teka lan ora oleh apa-apa saka ing kangelane kang kena digawa. 16 (5-15) Iki uga kaanan kang nyedhihake. Kayadene anggone teka, mangkono uga anggone bakal lunga. Banjur apa kauntungane wong kang wus kangelan mburu angin iku? 17 (5-16) Malah salawase uripe ngrasakake gela lan sedhih; akeh kasusahane, kasangsarane lan kang marakake anyel. 18 (5-17) Lah kang dakanggep becik lan prayoga iku: mangan ngombe lan seneng-seneng ing sajroning pagaweane kang dilakoni kalawan ngrekasa ana ing sangisoring langit ing salawase uripe kang cendhak, kang diparingake dening Gusti Allah, awit yaiku pandumane. 19 (5-18) Saben wong kang kaparingan kasugihan, raja-brana lan pangwasa dening Gusti Allah kang bisa dirasakake minangka pandumane, banjur 13
KOHELET 5.20-6.8 bisa seneng-seneng ing sajroning kangelane, iku uga ganjarane Gusti Allah. 20 (5-19) Wong mau arang-arang ngeling-eling marang uripe, amarga Gusti Allah marengake tansah ngrasakake kasenenganing atine. 6 1 Ana kaanan kang kojur kang dakdeleng ana ing sangisoring langit, kang banget pameteke marang manungsa: 2 wong kang kaganjar dening Gusti Allah kasugihan, raja- brana lan kamulyan, satemah ora kakurangan apa-apa tumrap kang dadi pepenginane, nanging wong iku ora diparengake dening Gusti Allah ngrasakake iku kabeh, nanging wong liya kang ngrasakake! Iki kaanan kang tanpa guna lan kasangsaran kang pait. 3 Manawa ana wong kang anake satus lan suwe uripe nganti dawa banget umure, nanging ora marem marang kasenengan, malah banjur ora oleh panguburan, aku kandha: anak keluron iku luwih becik katimbang karo wong mau. 4 Sabab anak keluron iku tekane tanpa guna lan ana ing pepeteng sarta jenenge katutupan ing pepeteng, 5 tur ora ndeleng srengenge tuwin ora weruh apa-apa. Iku luwih tentrem tinimbang karo wong mau. 6 Sanadyan uripe sewu taun ping pindho, manawa ora ngrasakake kasenengan, apa samubarang kabeh iku ora ngener marang panggonan siji? 7 Sakehing kangelane manungsa iku kanggo cangkeme, nanging pepenginane ora ana uwis-uwise. 8 Amarga apa ta kaluwihane wong wicaksana yen katimbang karo wong bodho? Apa ta kaluwihane wong miskin kang bisa 14
KOHELET 6.9- 7.4 srawungan karo pepadhane ngaurip? 9 Luwih becik mung ndeleng bae katimbang karo ngumbar hawa-nepsu. Iku uga tanpa paedah lan ateges mburu angin. 10 Apa bae kang ana, iku wus suwe anggone kapratelakake jenenge lan wus kasumurupan manungsa iku sapa, yaiku anggone ora bisa prakaran karo kang kasantosane ngungkuli dheweke. 11 Amarga saya akeh tetembungane, iya saya akeh kang tanpa paedah. Apa gunane tumrap manungsa? 12 Amarga sapa kang nyumurupi apa kang prayoga kanggo manungsa ing salawase uripe kang ora suwe, kang tanpa guna, kang dilakoni kayadene ayang-ayangan? Sapa kang bisa mratelakake marang manungsa, apa kang bakal kelakon ing sapungkure ana ing sangisoring langit? Kawicaksanan kang bener 7:1-22 7 1 Jeneng kang arum iku luwih becik katimbang karo lenga kang larang, lan dinaning ngajal iku luwih becik tinimbang karo dina kalairan. 2 Luwih becik lumebu ing omah kang kasusahan tinimbang lumebu ing gedhong kang kanggo pista, awit ana ing omah kang kasusahan iku wekasaning saben manungsa: wong urip prayoga ngelingi bab iki. 3 Sedhih iku luwih becik katimbang karo ngguyu, awit ulat kang peteng iku gawe beciking ati. 4 Wong wicaksana iku seneng ana 15
KOHELET 7.5- 14 ing omah kang lagi prihatin, nanging wong bodho seneng ana ing gedhong kasenengan. 5 Ngrungokake srengening wong wicaksana iku luwih becik tinimbang karo ngrungokake kekidunganing wong gemblung. 6 Amarga kayadene swaraning eri kang kobong kumritig ana ing sangisoring kwali, iya mangkono iku guyune wong gemblung. Iki uga tanpa paedah. 7 Sanyata, tumindak meres iku njalari wong wicaksana dadi gemblung, dene dhuwit besel iku ngrusakake ati. 8 Wekas-wekasaning prakara iku luwih becik katimbang karo wiwitane. Kasabaran kang gedhe iku luwih becik katimbang gumunggung. 9 Aja age-age nepsu ing sajroning ati, awit nepsu iku lumengket ing atine wong gemblung. 10 Aja celathu: "Yagene jaman biyen iku kok luwih becik tinimbang karo jaman saiki?" Amarga pitakonmu iku ora adhedhasar kawicaksanan. 11 Kawicaksanan iku karo warisan padha becike, iku sawijining kauntungan tumrap para wong kang ndeleng srengenge. 12 Amarga pangayomaning kawicaksanan iku kayadene pangayomaning dhuwit. Lan begja wong kang sumurup, manawa kawicaksanan iku rumeksa marang uripe para wong kang nduweni. 13 Manawa marang pakaryaning Allah! Sapa kang bisa nglencengake apa kang wus kabengkokake dening Panjenengane? 14 Manawa pinuju begja dieling, yen dina kacilakan iku dianakake dening Gusti Allah kayadene 16
KOHELET 7.15 - 23 dinaning kabegjan, supaya manungsa ora bisa nyumurupi apa kang bakal kelakon. 15 Ing sajroning uripku kang tanpa guna iki aku nyumurupi prakara warna-warna, kayata: ana wong mursid kang tiwas ing sajroning kamursidane, ana wong duraka kang uripe suwe ana ing sajroning pialane. 16 Aja banget-banget anggonmu mursid, aja banget- banget anggonmu tumintak wicaksana; yagene kowe arep ngrusak awakmu dhewe? 17 Aja banget-banget anggonmu nglakoni duraka, aja gemblung, yagene kowe kepengin mati sadurunge mangsamu? 18 Prayogane kang siji gondhelana, sijine aja kokeculake, amarga wong kang wedi marang Gusti Allah iku ora bakal ketaman ing loro-lorone. 19 Kawicaksanan iku aweh kakuwatan marang kang nduweni, ngluwihi wong sapuluh kang padha nyekel pangwasa ing sajroning kutha. 20 Sanyatane ing bumi iki ora ana wong kang mursid: kang nglakoni panggawe becik lan ora tau nglakoni dosa. 21 Uga aja nggatekake sakehing tembung kang kaucapake dening wong, supaya kowe ora krungu baturmu ngipat-ipati kowe. 22 Amarga atimu sumurup, manawa kowe uga wus kerep ngipat-ipati wong liya. Mburu kawicaksanan kang gawe gela 7:23--8:1 23 Kabeh-kabeh iki wus dakcoba supaya oleh kawicaksanan. Aku celathu: "Aku 17
KOHELET 7.24-8.1 kepengin oleh kawicaksanan," nanging kawicaksanan iku adoh saka ing aku. 24 Apa kang ana iku adoh lan jero, jero banget, sapa kang bisa nemokake? 25 Kang dakudi iku bisane mangreti, niti-priksa lan ngupaya kawicaksanan lan kakenthelaning pamikir, lan bisane nyumurupi, manawa duraka iku bab kang gemblung lan tanpa pikiran iku edan. 26 Sarta aku nemu bab kang ngluwihi paite pati: wong wadon kang dadi jaring, kang atine dadi jiret lan tangane dadi blenggu. Wong kang dadi keparenging Allah bakal oncat saka kang mangkono iku, nanging wong dosa mesthi kecandhak. 27 Lah iki kang daktemokake, -- mangkono pangandikane Sang Kohelet, -- manunggalake kang siji kalawan sijine supaya oleh kakenthelaning prakara, 28 kang isih dakupaya tetep ora ketemu --; ing antarane wong sewu aku nyumurupi wong siji, nanging ing antarane wong-wong iku aku ora nyumurupi wong wadon siji-sijia. 29 Lah mung iki kang daktemokake, yaiku manawa Gusti Allah wus nitahake manungsa kang jujur, nanging wong banjur padha ngupaya akal pirang-pirang. 8 1 Sapa ta kang madhani wong wicaksana? Lan sapa kang sumurup marang katranganing saben prakara? Kawicaksananing manungsa ndadekake sumoroting raine lan gawe lilihing serenge ulate. 18
KOHELET 8.2- 9 Sanadyan kadadean-kadadean katon cengkah, nanging pangadilaning Allah mesthi tumindak 8:2-17 2 Mbangun-mituruta marang dhawuhing ratu demi sumpahmu marang Gusti Allah. 3 Aja kesusu mundur saka ing ngarsane; aja mreduli marang prakara kang ala, amarga panjenengane nindakake apa kang dikarsakake. 4 Awit pangandikaning ratu iku kwasa; sapa ta kang bakal munjuk ana ing ngarsane: "Panjenengan dalem nglampahi punapa?" 5 Sing sapa mbangun-miturut marang dhawuh, ora bakal ngalami prakara kang gawe cilaka, lan atine wong wicaksana nyumurupi wancining pangadilan, 6 amarga samubarang kabeh iku ana wektune pangadilan, lan piwulanging manungsa iku metek marang awake. 7 Sanyata, manungsa iku ora sumurup apa kang bakal kelakon, awit sapa ta kang nyumurupake kapriye bakal kelakone? 8 Ora ana wong kang bisa nyandhet angin, lan ora ana wong kang bisa ngwasani dinaning pati. Perang iku ora ana lerene, tuwin duraka iku ora bakal ngeculake kang nglakoni. 9 Iku kabeh wus daksumurupi, sarta aku nggatekake sakehing panggawe kang kalakonan ana ing sangisoring langit, nalika wong kang siji ngwasani sijine ndadekake cilakane. 19
20 KOHELET 8.10 - 16 10 Aku uga sumurup wong duraka kang bakal padha dikubur kena lumebu, mangka wong kang lakune bener padha kapeksa ninggal panggonan kang suci lan kang ana ing kutha kono wus ora ana wong kang kelingan. Iki uga tanpa paedah. 11 Sarehne paukuman tumrap panggawe ala ora enggal-enggal kaetrapake, atining manungsa banjur kebak kekarepan ala. 12 Sanadyan wong dosa lan kang nglakoni piala ping satus dawa umure, nanging aku sumurup, manawa wong kang wedi marang Gusti Allah iku bakal oleh kaslametan, amarga padha wedi marang pangayunane. 13 Nanging wong duraka ora bakal oleh kaslametan lan kayadene ayang-ayangan, ora bakal dawa umure, amarga ora wedi marang pangayunaning Allah. 14 Ana sawijining prakara kang tanpa paedah kang kelakon ana ing bumi: ana wong mursid kang padha tanpa pituwas kang pantese kanggo wong duraka, lan ana wong duraka kang padha tanpa ganjaran kang pantese kanggo wong mursid. Aku kandha: "Iki iya tanpa guna!" 15 Awit saka iku aku ngalembana marang kabungahan, amarga ora ana kabegjan liyane tumraping manungsa ana ing sangisoring langit iki kajaba mangan lan ngombe tuwin seneng-seneng. Iku kang dadi kanthine ing sajroning kangelane ing salawase uripe, kang diparingake dening Gusti Allah ana ing sangisoring langit iki. 16 Nalika aku ngudi bisane nyumurupi kawicaksanan lan ndeleng ributing manungsa ing bumi anggone nindakake pagawean rina
KOHELET 8.17-9.3 21 wengi tanpa ngliyep, 17 tumraping aku banjur cetha, manawa manungsa ora bisa nyumurupi sakehe pakaryaning Allah, kang dilampahi ana ing sangisoring langit. Sanadyan kapriye bae manungsa anggone ngupaya kalawan kangelan, ewasamono ora bakal bisa sumurup. Sanadyan wong wicaksana pratela, yen bisa nyumurupi, nanging lugune ora bisa nyumurupi. Kabeh wong iku nasibe padha bae 9:1-12 9 1 Kabeh iku lugune wus dakgilut-gilut ing sajroning atiku, wus daktitipriksa, yaiku manawa para wong mursid lan para wong wicaksana iku dalah sapanggawene, apa katresnan apa sesengitan, padha ana ing astaning Allah, manungsa ora sumurup samubarang kang bakal kelakon tumrap dheweke. 2 Samubarang kabeh iku padha bae tumrap wong kabeh; nasibe wong iku padha: wong mursid apa wong duraka, wong becik apa wong ala, wong kang resik apa wong kang jember, wong kang caos kurban apa kang ora caos kurban. Wong becik padha kaya wong dosa, wong kang supata padha kaya wong kang wedi sumpah. 3 Yaiku kang kebangeten tumrap samubarang kabeh kang kelakon ana ing sangisoring langit; kabeh wong nasibe padha. Atining para anaking manungsa iku iya kebak piala lan salawase urip atine kadunungan kaanan gemblung sarta
KOHELET 9.4- 10 wekasane padha marani panggonane wong mati. 4 Nanging sapa kang kagolong wong urip, iku duwe pangarep-arep, awit asu kang urip iku luwih becik katimbang karo singa kang mati. 5 Sabab wong-wong kang urip iku mangreti manawa bakal padha mati, nanging wong mati ora mangreti apa-apa, ora bakal tampa pituwas maneh, malah wong padha lali babar pisan marang dheweke. 6 Katresnane utawa sengite lan kumerene wus ilang suwe tuwin ing salawase wus ora duwe bagean maneh tumrap samubarang kabeh kang kelakon ana ing sangisoring langit. 7 Mara, panganen rotimu kalawan bungah, lan ombenen anggurmu kalawan senenging ati, amarga panggawemu wus lawas ndadekake keparenging panggalihe Gusti Allah. 8 Sandhanganmu dimen lestari putih lan sirahmu aja nganti ora koklengani. 9 Ngrasakna nikmating urip kalawan bojo kang koktresnani ing salawase uripmu kang tanpa guna iku, kang kaganjarake dening Gusti Allah marang kowe ana ing sangisoring langit, amarga yaiku pandumanmu ing sajroning urip lan sajroning pambudidaya kang koktindakake kalawan ngrekasa ana ing sangisoring langit. 10 Samubarang kabeh kang tinemu dening tanganmu supaya dilakoni, iku tindakna ing sabisa-bisamu, awit ing jagading wong mati kang bakal kokparani ora ana pagawean, panimbang-nimbang, kawruh lan kawicaksanan. 22
KOHELET 9.11 - 16 11 Aku sumurup maneh ana ing sangisoring langit, yen ana ing pabalapan iku kang njalari menang dudu rikating playu, lan kaunggulaning perjuangan iku ora kanggo wong kang santosa, uga pangan iku ora kanggo wong kang wicaksana, kasugihan ora kanggo wong kang pinter, sarta kanugrahan ora kanggo wong kang linuwih, amarga wong mau kabeh padha mbarengi mangsa-kalane tuwin pancen nasibe mangkono. 12 Awit manungsa ora sumurup marang wektune; kayadene iwak kang kena ing jala kang mbilaeni, lan kayadene manuk kang kena ing kala, iya mangkono iku para anaking manungsa anggone padha kena ing jireting mangsa-kala kang kojur, yaiku manawa padha tinempuh ing bab iku kalawan dadakan. Kawicaksanan iku luwih becik tinimbang karo pangwasa 9:13-18 13 Bab iki manut wawasanku iya kawicaksanan kang ana ing sangisoring langit lan iku tumraping aku katone gedhe: 14 Ana sawijining kutha cilik, pendhudhuke mung sethithik; banjur ana raja agung kang nempuh lan ngepung sarta ngedegake tembok-tembok pangepungan. 15 Ing kono ana wong mlarat kang wicaksana, kang ngluwari kutha iku kalawan kawicaksanane, ewadene ora ana owng kang eling marang wong mlarat mau. 16 Mulane aku kandha: "Kawicaksanan iku 23
KOHELET 9.17 - 10.6 luwih becik tinimbang karo kasantosan, ewadene kawicaksanane wong mlarat diremehake lan tembunge ora dirungokake dening wong." 17 Tembunge wong wicaksana kang dirungokake kanthi sareh, iku luwih becik tinimbang karo bengok-bengoke wong kang kwasa ana ing satengahe para wong gemblung. 18 Kawicaksanan iku luwih becik tinimbang piranti perang, nanging wong siji kang kleru bisa gawe bubrahe prakara kang becik akeh. Kawusanane kabodhoan 10:1-20 10 1 Laler kang mati njalari mambune lenga jebad gaweane si tukang gawe lenga jebad; mangkono uga kabodhoan sathithik bae iku dayane ngluwihi kawicaksanan lan kaurmatan. 2 Atine wong wicaksana iku ngener manengen, dene atine wong gemblung iku mangiwa. 3 Uga manawa lumaku ana ing lurung wong bodho iku pikirane iya kethul, saben wong dikandhani, manawa dheweke iku bodho. 4 Manawa kowe tinempuh ing bebendu, aja ninggal papanmu, awit kasabaran iku bisa nyegah kasalahan-kasalahan kang gedhe. 5 Aku sumurup sawijining piala ana ing sangisoring langit, yaiku kaluputan kang asale saka wong kang nyekel pangwasa: 6 Akeh papan kang luhur, kang dilungguhi ing wong bodho, mangka papan kang asor dilungguhi 24
KOHELET 10.7 - 18 ing wong sugih. 7 Aku sumurup batur tukon nunggang jaran, lan para panggedhe padha mlaku dharat kaya batur tukon. 8 Sing sapa gawe luwangan bakal kacemplung mrono, lan sing sapa njebol tembok bakal dicokot ing ula. 9 Sing sapa mecah watu bakal kelaran; sing sapa nyigar kayu bakal kena ing bebaya. 10 Manawa wadunge kethul lan ora diasah, wong banjur kudu ngetokake kakuwatan kang luwih gedhe, nanging kang prelu supaya bisa kasil, iku kawicaksanan. 11 Manawa ula anggone nyakot sadurunge dijapa-mantrani, tukang japa-mantra bakal ora oleh gawe. 12 Tetembungan kang metu saka ing tutuke wong wicaksana iku sedhep, nanging lambene wong gemblung iku nguntal wong iku dhewe. 13 Tembung kawitan kang metu saka ing cangkeme iku goblog, sarta wekasane guneme iku kabodhoan kang mbilaeni. 14 Wong bodho iku akeh rembuge, sanadyan wong ora sumurup apa kang bakal kelakon, lan sapa ta kang bakal nyumurupake apa kang bakal kelakon ing sapungkure? 15 Kangelane wong bodho iku gawe sayahe wong iku dhewe, amarga ora weruh dalan menyang kutha. 16 Bilai kowe he nagara, manawa ratumu bocah cilik lan para pemimpinmu esuk-esuk wus pista! 17 Rahayu kowe he nagara, manawa ratumu asale saka golongan pangarep, lan para pemimpinmu padha mangan manawa wus wayahe ing sajrone karosane ora ing sajrone mendem. 18 Marga saka kesed, payon ambleg, lan marga saka ora cekat-ceket 25
KOHELET 10.19 -11.6 omah trocoh. 19 Supaya bisa ngguyu, wong nganakake bujana, anggur gawe gambiraning ngaurip sarta dhuwit njalari kabeh iku mau bisa tumindak. 20 Sanadyan mung dibatin bae aja nganti kowe ngipat-ipati ratu lan ana ing kamar turu kowe aja ngipat-ipati wong sugih, amarga manuk ing awang-awang uga bisa nglantarake pangucapmu, lan kabeh kang mawa swiwi bisa nglantarake apa kang kokucapake. Pandoming kawicaksanan 11:1-8 11 1 Rotimu buwangen ing banyu, let sawetara suwe bakal ketemu. 2 Menehana panduman marang wong pitu, malah marang wong wolu, amarga kowe ora sumurup, kasangsaran apa kang bakal kelakon ana ing bumi. 3 Manawa mendhung ngembeng banyu udah, udah iku banjur diesokake ing bumi; lan manawa ambruking wit iku mangidul utawa mangalor, wit iku nuli tetep gumlimpang ana ing panggonane ambruke. 4 Sing sapa tansah nggatekake angin ora bakal nyebar lan sing sapa tansah mandeng marang mendhung ora bakal ngundhuh-undhuh. 5 Kayadene anggonmu ora sumurup marang lakuning angin lan balung-balung ing guwa-garbaning wong wadon kang ngandheg, samono uga kowe ora sumurup marang pakaryaning Allah kang nindakake samubarang kabeh. 6 Wijimu sebaren ing wanci esuk, lan tanganmu aja 26
KOHELET 11.7 - 12.2 koklerenake ing wanci sore, awit kowe ora sumurup, apa sing iki utawa sing iku kang bakal oleh gawe, utawa apa loro-lorone iku padha becik. 7 Pepadhang iku nyenengake lan mandeng srengenge iku apik kanggo mripat. 8 Mulane manawa ana wong kang dawa umure, cikben seneng-seneng ing sajroning kaanan mangkono iku, nanging wong mau elinga marang dina-dina kang peteng, awit iku akeh cacahe. Samubarang kabeh kang teka iku tanpa paedah. Pitutur marang para wong anom 11:9--12:8 9 Bungah-bungaha, heh wong anom, ing sajrone anggonmu isih anom, atimu cikben seneng ing wektu kowe isih anom lan turutana pepenginaning atimu lan apa kang dadi pakaremaning mripatmu, nanging sumurupa, manawa marga saka iku kabeh kowe bakal katarik dening Gusti Allah marang ing pangadilan! 10 Mulane panggrantes buwangen saka ing atimu lan edohna kasusahan saka ing awakmu, amarga anom lan bangbang wetaning ngaurip iku tanpa guna. 12 1 Elinga marang kang nitahake kowe ing sajrone isih anom, sadurunge satekane dina-dina kang ala lan taun-taun, kang kokkandhakake mangkene: "Ing nalika iku aku ora duwe kasenengan!", 2 yaiku sadurunge srengenge lan pepadhang, 27
KOHELET 12.3-8 rembulan lan lintang-lintang dadi peteng, sarta sawuse udah mendhunge padha bali maneh, 3 ing nalika kang tunggu omah padha gumeter lan wong-wong kang rosa padha mbungkuk, tuwin para wong wadon kang nggiling padha leren amarga cacahe suda, sarta kang padha ndeleng saka ing cendhela padha dadi lamur kabeh, 4 apamaneh lawang-lawang ing sapinggiring dalan padha mineb, swarane panggilingan dadi lirih, swarane dadi kaya pangocehing manuk, tuwin sakehing pasindhen wadon padha dadi lirih swarane, 5 wong-wong uga padha dadi wedi marang unggah-unggahan; lan ing dedalan ana kang memedeni, wit saked akembang, walange lakune ngrekasa kalawan nyeret awake, tuwin kekarepan mangan ora kena kagugah maneh -- amarga manungsa lunga menyang ing omahe kang langgeng, apadene para juru nangis padha kluyuran ana ing dedalan, 6 sadurunge rante selaka kapedhot lan damar emas kapecah, sadurunge klenthing karemuk ana ing sacedhaking sumber sarta kerekaning timba karusak ana ing sadhuwure sumur, 7 apadene lebu bali dadi lemah kaya ing sakawit lan roh bali marang ing ngarsaning Allah kang maringake. 8 Banget anggone tanpa guna, mangkono pangandikane Sang Kohelet, banget anggone tanpa guna, samubarang kabeh iku tanpa guna. 28
KOHELET 12.9 - 14 Panutup 12:9-14 9 Sang Kohelet iku kajaba kagungan kawicaksanan, iya paring piwulang bab kawruh marang umat. Panjenengane nenimbang, nguji lan nganggit bebasan akeh. 10 Sang Kohelet ngangkah bisane manggih tetembungan kang nyenengake lan nyerat tetembungan bab kabeneran kalawan jujur. 11 Tembung-tembunge wong wicaksana iku kayadene kawat eri lan keklumpukane tulisane kaya paku-paku kang tumancep, pawewehe sawijining pangon. 12 Sarta maneh, anakku, sing waspada! Nganggit buku akeh iku ora ana uwise lan sinau akeh iku gawe keseling awak. 13 Wasana minangka pungkasane kang kapireng yaiku: wedia marang Gusti Allah lan netepana pepaken-pepakene, awit iki kuwajibane saben wong. 14 Amarga Gusti Allah bakal masrahake sabarang panggawe marang pangadilan, kang ngadili samubarang kang samar, kang becik lan kang ala. 29
MUSTHIKANING KIDUNG 1 1 Musthikaning Kidung anggitane Sang Prabu Suleman. Panganten putri lan para putri ing Yerusalem 1:2-8 Aku muga ingarasana kalawan pangarasing lathine! 2 Amargi katresnan Paduka punika nikmatipun nglangkungi anggur, 3 lisah Paduka wangi gandanipun, asma Paduka kadya lisah ingesok, milanipun para kenya sami tresna dhumateng Paduka. 4 Kawula mugi Paduka gendeng ing pengkeran Paduka, sumangga sami enggal-enggal tindak! Sang Prabu wus mbekta aku menyang ing jero kadhatone. Kawula sami badhe surak-surak lan sukarena margi saking Paduka, kawula sami badhe ngalembana sih Paduka ingkang ngungkuli anggur! Sampun samesthinipun sami tresna dhumateng Paduka! 5 Dhuh para putri ing Yerusalem, pancen pakulitanku ireng, nanging manis, kadi kemahe bangsa Kedar,
MUSTHIKANING KIDUNG 1.6 - 8 lir klambu-klambune wong Salma. 6 Aja kokgatekake anggonku ireng, amarga sumeleting surya nggesengake aku. Putra-putrane ibuku padha muring-muring marang aku, aku didadekake panjaga pakebonan anggur, pakebonane anggurku dhewe ora dakopeni. 7 Dhuh gantilaning nalaningwang, kawula mugi Paduka wartosi, wonten ing pundi anggen Paduka angen menda, wonten ing pundi anggen Paduka mlegungaken pepanthan Paduka ing wanci dalu? Awit punapaa dene kawula ngantos kados tiyang nglembara celak pepanthanipun menda mitra-mitra Paduka? 8 Dhuh wanita kang sulistya dhewe ana ing satengahe para wanita, manawa kowe durung sumurup, ngetutna tapak-tapake wedhus lan angona cempe-cempemu ing sacedhaking pakemahane para pangon. 2
MUSTHIKANING KIDUNG 1.9 - 2.1 Penganten kakung lan penganten putri alem-ingalem sesauran 1:9--2:7 9 -- Dhuh kekasihku, kowe sunupamakake jarane wadon kareta titihane Sang Prabu Pringon. 10 Pipimu katon endah ingapit rerenggan, mangkono uga gulumu kang kinalungan. 11 Kowe arep dakyasakake rerenggan- rerenggan emas kalawan menuran selaka. 12 -- Sasuwene Sang Prabu lenggah dhahar, naredku amrik gandane. 13 Kekasihku iku tumraping aku kaya mur sabuntel, sumelip ing antarane payudaraku. 14 Kekasihku iku tumraping aku kaya kembang pacar sadhompol, ing pakebonan anggur ing En-Gedhi. 15 -- Lah memanisku, kowe iku sulistya, sanyata endah ing warna kowe iku, mripatira pindha manuk dara. 16 -- Dhuh kekasih kawula, Paduka punika bagus, saestu nenarik manah, pasarean kita punika saestu sakeca. 17 Griya kita punika balok-balokipun kajeng eres, gebyogipun kajeng eru. 2 1 -- Kawula punika sekar mawar saking Saron, 3
MUSTHIKANING KIDUNG 2.2 - 8 sekar bakung ing lebak. 2 -- Memanisku iku ana ing satengahe para kenya pindha kembang bakung ing satengahing eren. 3 -- Kekasihku iku ana ing satengahe para nom-noman kaya wit apel ing satengahing wit-witan ing alas. Aku kepengin lungguh ana ing ayome, wohe legi tumrap ing cethakku. 4 Aku kinanthi lumebu ing papan pahargyan lan tunggul kang ana ing dhuwurku iku tresna. 5 Bok aku kinuwatna srana panganan kismis, sinegerna kalawan woh apel. 6 Amarga aku nandhang lara asmara. Astane kiwa ana ing ngisoring sirahku, astane tengen ngrangkul aku. 7 He, para putri ing Yerusalem, kowe padha sunsupatani, demi kidang-kidang utawa menjangan wadon ing ara-ara; kowe aja nggugah lan ngobahake katresnan, sadurunge dikarepake! Ing korining penganten putri 2:8-17 8 Rungokna! Kekasihku! Sawangen rawuhe, mlumpat-mlumpat ing gunung-gunung, mencolot-mencolot ing tengger-tengger! 4
MUSTHIKANING KIDUNG 2.9-15 9 Kekasihku iku kaya kidang, utawa anak menjangan. Delengen, panjenengane jumeneng ing saburining tembok kita, kambi ngungak-ungak liwat cendhela- cendhela lan nginjen ing ruji-ruji. 10 Kekasihku wiwit ngandika marang aku: "Tangia, memanisku, mrenea, intenku! 11 Awitdene delengen, mangsa atis wis kliwat, udane wis terang, lan wis kepungkur. 12 Ing pategalan wis katon kembang- kembang, wis mangsane methik; anggunge perkutut wis keprungu ana ing tanah kita. 13 Wit anjir wiwit awoh, lan kembanging wit anggur ngambar gandane. Tangia, memanisku, mrenea, intenku! 14 Manukku dara ana ing lowahan-lowahaning parang, ana ing pandhelikan ing ereng-erenging gunung, pamerna paraupanmu, wetokna suwaramu; amarga arum suwaramu, lan endah warnamu!" 15 Aku padha cekelna asu wawar iku, asu wawar kang cilik, 5
MUSTHIKANING KIDUNG 2.16 - 3.4 kang ngrusak pakebonan anggur, pakebonan anggurku kang nedhenge kembang! 16 Kekasihku iku darbekku lan aku iki kagungane kang ngengen wedhus ana ing satengahing kembang bakung. 17 Sadurunge angin sore midid lan ayang-ayang ilang dhuh kekasih kawula, Paduka mugi kersaa wangsul, saha karsaa tumindak kados kidang utawi kados anak sangsam ingkang wonten ing redi-redi taneman anggi-anggi! Kang diimpi-impi penganten putri 3:1-5 3 1 Nuju ing wayah bengi aku nggoleki gantilaning atiku ana ing paturonku. Dakgoleki, nanging ora ketemu. 2 Aku arep tangi lan mubeng-mubeng ing kutha ing lurung-lurung lan ing alun-alun Panjenengane dakgoleki, gantilaning atiku iku. Dakgoleki, nanging ora tinemu. 3 Aku kepethuk para wong rondha ing kutha. "Punapa sampeyan sumerep ingkang dados gantilaning manah kula?" 4 Lagi bae aku padha ungkur-ungkuran karo para wong rondha mau, 6
MUSTHIKANING KIDUNG 3.5-10 aku ketemu karo gantilaning atiku; banjur dakcandhak lan ora dakculculake, nganti dakkanthi menyang ing daleme ibuku, ing kamare kang nglairake aku. 5 He, para putri ing Yerusalem, kowe padha daksupatani; demi kidang-kidang lan menjangan- menjangan ing ara-ara: Kowe aja padha nggugah lan ngobahake katresnan sadurunge dikarepake. Arak-arakan penganten 3:6-11 6 Lah apa ta iku kang kumelun saka ing ara-ara samun kaya kumebuling kukus kasaput ing wangining mur lan menyan lan uwur wangi warna-warna saka wong dagang? 7 Lah iku joli titihane Sang Prabu Suleman, ginarebeg ing prawira sawidak, saka panunggalane para prawira ing Israel. 8 Kabeh padha asikep pedhang, lanteh ing perang, kabeh padha nyengkelit pedhang, marga saka pagirising wayah bengi. 9 Sang Prabu Suleman wus yasa tandhu kayu ing Libanon. 10 Saka-sakane kang ginawe selaka, sendhenane emas, 7
MUSTHIKANING KIDUNG 3.11 - 4.4 palenggahane warnane wungu, ing jerone rinengga ing kayu areng. He para putri ing Yerusalem, 11 para putri ing Sion, padha metua, lan nyawanga marang Sang Prabu Suleman, ngagem makutha, kang diagemake dening kang ibu nalika dina pikramane, ing dina sukarenane galihe. Penganten kakung ngalembana penganten putri 4:1-15 4 1 Dhuh, memanisku, kowe iku sulistya, sanyata endah warnamu iku! Mripatmu katon lir manuk dara, ana ing sangisoring kudhungmu. Rambutmu pindha pepanthan wedhus kang katon ngombak-ombak mudhun saka ing pagunungan Gilead. 2 Untumu kadi pepanthan wedhus gembel kang lagi bae kacukuran, lan metu saka ing pangguyangan, kang kabeh manak kembar sarta ora ana kang ora duwe anak. 3 Lambemu lir pita jingga, tutukmu endah. Pilinganmu katon lir woh delima sinigar ana ing sangisoring kudhungira. 4 Gulumu kadi menarane Sang Prabu Dawud, kang binangun kanggo nyimpen gegaman, 8
MUSTHIKANING KIDUNG 4.5-10 tameng sewu cumanthel ana ing kono sarta gadane para prawira kabeh. 5 Payudaramu pindha anak menjangan loro utawa anak kidang kembar kang lagi nyenggut ana ing satengahing kembang bakung. 6 Sadurunge angin sore midid lan ayang-ayang ngilang, aku kepengin munggah menyang ing gunung mur lan ing pagunungan menyan. 7 Kowe iku sulistya banget, dhuh memanisku, awakmu ora kadunungan cacad. 8 Mara tumuruna mrene saka ing gunung Libanon, dhuh pengantenku, mudhuna mrene saka ing gunung Libanon; mudhuna saka ing pucake gunung Amana, saka pucake gunung Senir lan gunung Hermon, saka guwa-guwaning singa, lan pagunungan panggonaning macan tutul! 9 Kowe gawe dheg-dhegane atiku, yayi, pengantenku, kalawan sakedhepaning mripatmu kowe gawe dheg-dheganing atiku sarta kalawan kalung ing gulumu saoncen. 10 Pancen nyata nikmat tresnamu, dhuh yayi, pengantenku. Tresnamu iku nikmate ngluwihi anggur, lan aruming lengamu ngluwihi sawarnaning anggi-anggi. 9
MUSTHIKANING KIDUNG 4.11 - 5.1 11 Madu murni tumetes saka ing lambemu, pengantenku, madu lan susu ana ing sangisoring ilatmu, lan gandaning sandhanganmu iku pindha gandaning gunung Libanon. 12 Yayi, pengantenku, kowe iku pakebonan kang tinutup, pakebonan kang tinutup lan tuking banyu kang sinegel. 13 Trubusan-trubusanmu iku pakebonan wit delima, kang enak wohe, kembang pacar lan nared, 14 nared lan kunir, tebu lan manis jangan, sarta sawernaning wit menyan, mur lan gaharu, apadene sarupaning anggi-anggi pilihan. 15 Dhuh, tuking banyu ing pakebonan, sumbering banyu urip, kang mili saka ing gunung Libanon! Penganten sakaliyan padha sapa-sinapa 4:16--5:1 16 -- He angin lor, he angin kidul, tangia lan mrenea, midida ing pakebonanku supaya gandane anggi-anggi ngambar! Muga-muga kekasihku rawuha ing pakebonane lan dhahar woh-wohan kang enak. 5 1 Yayi, pengantenku, aku teka ing pakebonanku, 10
MUSTHIKANING KIDUNG 5.2 - 6 ngumpulake mur lan anggi-anggiku, dakpangan tala lan maduku, dakombe anggur lan puwanku. Para mitra, mangana lan ngombea, ngombea nganti mendem tresna! Kangene penganten putri 5:2-8 2 Aku turu, nanging atiku melek. Rungokna, kekasihku thothok-thothok. "Wenganana kori, yayi, memanisku, manuk daraku, idham-idhamanku, amarga sirahku klebes ebun, lan rambutku kebak tetesing ebun bengi!" 3 "Kawula sampun cucul rasukan, punapa kawula badhe dandan malih? Kawula sampun mijiki suku kawula, punapa badhe kawula damel reged malih?" 4 Kekasihku nuli nglebetake astane metu bolonganing kori, atiku temah dheg-dhegan. 5 Aku tangi ngwengani kori kekasihku, tanganku netesake mur, drijiku netesake mur cuwer, ing gocekaning kancingan lawang. 6 Kekasihku dakwengani lawang, nanging kekasihku wis mengker, ngical. Kaya semaput-semaputa aku bareng Panjenengane ngical. Panjenengane daklari, nanging ora tinemu, dakaturi, nanging ora paring wangsulan. 11
MUSTHIKANING KIDUNG 5.7-13 7 Wong rondha ing kutha bareng padha kepethuk aku, aku dipenthungi, ditatoni, rimongku direbut dening wong kang jaga balowarti. 8 He, para putri ing Yerusalem, kowe padha daksupatani: manawa kowe kapethuk kekasihku, apa kang arep kokaturake marang Panjenengane? Aturna, yen aku nandhang brangta! Penganten putri ngalembana penganten kakung ana ing ngarepe para putri ing Yerusalem 5:9--6:3 9 -- He wong sulistya ing satengahe para wanita, apa kaceke kekasihmu karo kekasih liyane, dene aku nganti koksupatani mangkene? 10 -- Kekasihku iku putih menthur lan abang sumringah, katon dhewe ana ing antarane wong puluhan ewon. 11 Mustakane kaya kancana, kancana murni, remane ngandhan-andhan, ireng kaya gagak. 12 Tingale kaya manuk dara ana ing pinggir kali, siram ing puwan lan lenggah ana ing blumbang kang peres. 13 Pangarasane kaya bedhengan anggi-anggi, 12
MUSTHIKANING KIDUNG 5.14 - 6.3 godhag-godhaganing akar wangi. Lathine kaya bakung, kang netesake mur ajer. 14 Astane giligan kancana, rinengga ing sesotya Tarsis, sarirane pindha gadhing ingukir, tinretes ing watu nilam. 15 Sampeyane iku saka marmer putih, tumumpang ing dhasar kancana murni. Sarirane kadya gunung Libanon, pinilih kaya wit anjir. 16 Pangandikane tuhu manis, sapari-polahe ngresepake, kaya mangkono iku kekasihku, iya kaya mangkono iku, he para putri ing Yerusalem! 6 1 -- Menyang ngendi tindake kekasihmu, he, wong sulistya ing satengahe para wanita? Menyang ngendi enering tindake kekasihmu, aku arep padha ngrewangi kowe nggoleki. 2 -- Kekasihku tedhak menyang ing pakebonan, ing bedheng-bedhenging anggi-anggi, ngengen wedhuse ana ing pakebonan lan methiki kembang bakung. 3 Aku iki kagungane kekasihku, lan kekasihku iku darbekku, kang angen wedhus gembel ana ing satengahing kembang bakung. 13
MUSTHIKANING KIDUNG 6.4 - 9 Penganten kakung ngalembana penganten putri 6:4--7:5 4 Kowe iku endah ing warna, dhuh memanisku, kaya kutha Tirza, edi-endah kaya kutha Yerusalem, ngebat-ebati kaya balatantra kalawan tunggule. 5 Mripatmu engokna saka aku, amarga aku dadi ngleleng marga saka iku. Rambutmu pindha pepanthan wedhus, kang tumurun ngombak-ombak saka ing gunung Gilead. 6 Untumu kadya pepanthan wedhus gembel, kang jumedhul saka pangguyangan, kabeh padha manak kembar, ora ana kang ora duwe anak. 7 Pilinganmu kaya woh dlima sinigar, ana ing ngisoring kudhungmu. 8 Prameswarine ana sewidak, ampile wolung puluh, lan para kenya tanpa wilangan cacahe. 9 Nanging mung dheweke kang dadi manukku dara, idham-idhamanku, putrane ibune kang ora ana tunggale, kang kinasihan dening kang nglairake, para putri padha ndeleng lan ngarani begja, para prameswari lan para ampil padha ngalembana. 14
15 MUSTHIKANING KIDUNG 6.10 - 7.4 10 "Sapa kae kang jumedhul kadya bangbang wetan, endah lir wulan purnama, sumunar kaya surya, ngebat-ebati kaya balatantra kalawan tunggule?" 11 Aku mudhun menyang pakebonan kenari, ndeleng kuncup-kuncup ing lebak, niliki apa wite anggur wus kuncup lan wit-wite dlima apa wis kembang. 12 Aku ora eling, kangenku nglungguhake aku ana ing karetane wong luhur. 13 Dhuh prawan Sulam, balia, balia, balia, balia, supaya aku padha bisa nyawang kowe. Kena apa kowe seneng nyawang prawan Sulam iku kaya nonton beksan perang? 7 1 Dhuh putri kang luhur ing budi, iba endahe lakumu karo nganggo sandhal iku, solahing cethikmu kaya rerenggan, gegaweaning tangane seniman. 2 Pusermu pindha bundering bokor, kang tan lukak isi anggur cinampur. Padharanmu kaya gandum tinumpuk, kinubengan ing kembang bakung. 3 Payudaramu lir anak menjangan loro, kadya anak kidang kembar. 4 Gulumu pindha menara gadhing, mripatmu kadi telaga ing Hesybon, cedhak gapura Batrabim;
MUSTHIKANING KIDUNG 7.5-12 irungmu kaya menara ing Libanon, kang madhep marang ing kutha Damsyik. 5 Sirahmu kadi gunung Karmel, rambuting sirahmu wungu semu abang; sawijining ratu kecanthol ing klabangane. Manising tresna 7:6--8:4 6 Kowe iku sulistya lan endah banget warnamu, heh kang kinasihan ana ing satengahing kang gawe seneng. 7 Wanguning awakmu kadi wit kurma, lan payudaramu pindha dhompolane. 8 Tembungku: "Aku kepengin menek ing wit kurma iku, lan nyekel dhompolan-dhompolane. Payudaramu kaya dhompolan anggur, lan napasing irungmu lir woh apel. 9 Tembung-tembungmu manis kaya anggur!" Anggur iku malah mili marang ing kekasihku tanpa leren, luber marang ing lambening wong-wong kang lagi padha turu! 10 Aku iki duweke kekasihku, kayungyunne tumuju marang aku. 11 Dhuh kekasih kawula, sumangga sami ameng-ameng dhateng ara-ara, nyare wonten ing satengahing sekar pacar! 12 Sumangga, sami ameng-ameng dhateng ing 16
MUSTHIKANING KIDUNG 7.13 - 8.4 pakebonan anggur ing wanci umun-umun, lan mirsani punapa witipun anggur sampun medal kuncupipun, punapa sekaripun sampun mekar, wit-witanipun dlima punapa sampun sekar! Wonten ing ngriku kawula badhe ngesokaken katresnan kawula dhumateng Paduka! 13 Gandanipun woh dhudhaim ngambar, sacelaking kori kita wonten woh-wohan maneka warni ingkang eca, ingkang sampun dangu lan ingkang saweg kemawon kapethik. Punika sampun kawula simpen kagem paduka, dhuh kekasih kawula! 8 1 O, saupami paduka punika sadherek kawula jaler, ingkang nesep ing payudaranipun ibu kawula, temtu badhe kawula aras, manawi kepanggih wonten ing jawi, amargi boten wonten tiyang ingkang badhe ngremehaken kawula! 2 Paduka badhe kawula kanthi lan kawula dherekaken dhateng griyanipun ibu kawula, supados Paduka memulang dhumateng kawula. Paduka badhe kawula caosi anggur ingkang arum manawi kaunjuk, duduhing wohipun dlima kawula. 3 Astane kang kiwa nyangga sirahku, astane tengen ngrangkul aku. 4 He para putri ing Yerusalem, 17
MUSTHIKANING KIDUNG 8.5 - 7 kowe padha daksupatani, kena apa kowe padha nggugah lan ngobahake katresnan sadurunge dikarepake? Katresnan iku santosa kayadene pati 8:5-7 5 Sapa kae kang jumedhul saka ing ara-ara samun, kang lendheh-lendheh ing kekasihe? Kowe dakgugah ana ing sangisoring wit apel, ana ing kono anggone ibumu ngandhut kowe, ana ing kono anggone ibumu ngandheg lan nglairake kowe. 6 -- Kawula mugi Paduka prenahaken wonten ing panggalih paduka, kados cap wonten ing asta Paduka, amargi katresnan punika santosa kadosdene pejah, asmara punika mempengipun kadya jagading pejah, mulad-muladipun kados urubing latu, kados mulad-mulading latunipun Sang Yehuwah! 7 Toya agung boten saged nyirep tresna, lepen-lepen boten saged ngentiraken. Saupami wonten tiyang ingkang ndanakaken sakathahing barang-darbekipun ingkang wonten ing griyanipun kadamel nebus katresnan, 18
MUSTHIKANING KIDUNG 8.8-12 temtu namung badhe karemehaken kemawon. Penganten putri lan rayine 8:8-10 8 Aku padha duwe adhi wadon, kang durung katon payudarane. Apa kang wajib daktindakake tumrap adhiku wadon, yen tumeka ing dinane linamar? 9 Saupama temboka, bakal dakdokoki payon salaka ing dhuwure, saupama lawanga, bakal daketrapi palang kayu eres. 10 -- Aku iki tembok, lan payudaraku kaya menara. Ana ing paningale wektu iku aku kaya wong kang wus oleh kabegjan. Luwih begja tinimbang Sang Prabu Suleman 8:11-12 11 Sang Prabu Suleman kagungan pakebonan anggur ana ing Baal-Hamon. Pakebonan anggur iku dipasrahake marang wong kang padha rumeksa, minangka oleh-olehane siji-sijine ngaturake dhuwit salaka sewu. 12 Pakebonan anggur kawula, gadhahan kawula piyambak, 19
MUSTHIKANING KIDUNG 8.13- 14 wonten ing ngarsa paduka, kagem panjenengan dalem arta sewu punika, dhuh Sang Prabu Suleman, lan ingkang kalih atus kangge tiyang-tiyang ingkang ngrimati wohipun. Penganten sekaliyan wawan sabda 8:13-14 13 -- Heh kang manggon ana ing taman, kanca-kanca padha nggatekake swaramu, aku iya rungonana! 14 -- Dhuh kekasih kawula, Paduka mugi enggal karsaa tumindak kadosdene kidang, utawi kadosdene anak sangsam wonten ing redi-redi taneman anggi-anggi. 20
YESAYA BAB 1-39: PERANGAN KAPISAN BAB 1-12 PAMEDHAR WANGSIT BAB YEHUDA LAN YERUSALEM Wosing isine 1:1-1 1 1 Wahyu kang tiningalan dening Nabi Yesaya putrane Sang Amos bab Yehuda lan Yerusalem nalika jamane Sang Prabu Uzia, Yotam, Akhas lan Sang Prabu Hizkia, para ratu ing Yehuda. Pangresula bab bangsa kang ora setya iku 1:2-9 2 Rungokna, he langit, lan gatekna, he bumi, sabab Pangeran Yehuwah ngandika: "Ingsun wus ngagengake putra-putra lan iku wus Sungulawenthah nanging padha mbalela marang Ingsun. 3 Sapi wanuh marang kang duwe nanging Israel ora; kuldi sumurup marang pamakanan kang kasedhiyakake dening bendarane,
YESAYA 1.4-9 nanging umatingSun ora mangreti." 4 Bilai bangsa kang dosa, golongan kang kabotan duraka turune wong ala, bocah-bocah kang tumindak ora becik! Iku padha ninggal Sang Yehuwah, padha ngala-ala marang kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel, tuwin ngungkurake Panjenengane. 5 Kowe kepengin digitiki maneh ing ngendi, kowe kang padha mbangetake pamurtadmu? Sirahe wus lara kabeh, lan atine wus lungkrah lesu kabeh. 6 Wiwit ing tlapakan tumeka ing sirah ora ana kang waras, abuh lan babak-belur sarta tatu anyar, ora diplothoti lan ora diblebedi, tuwin ora dilengani. 7 Nagaramu dani sepi mamring, kutha-kuthamu padha kobong nganti entek; pametuning bumimu diapngan ing bangsa liya ana ing ngarepmu. Sepi mamring nagara iku kayadene dibosah-basihake dening bangsa liya. 8 Putri ing Sion kari ijen, kayadene gubug ing pakebonan anggur kaya cakruk ing kebon timun lan kaya kutha kang kinepung. 9 Saupama Pangeran Yehuwah Gustining sarwa tumitah 2
YESAYA 1.10 -13 ora ngarekake sathithik kanggo kita wong kang padha oncat, kita wus padha kaya Sodom lan padha kaya Gomora. Mratobat iku luwih becik katimbang karo caos kurban 1:10-20 10 Rungokna pangandikane Sang Yehuwah, he para panggedhene Sodom! Gatekna piwulange Allah kita, he rakyat Gomora! 11 "Kanggo apa kurbanira kang akeh iku?" mangkono pangandikane Sang Yehuwah, "Ingsun wus jeleh marng kurban obaran kang awujud wedhus gembel lanang lan marang gajihe pedhet lemon; getihe sapi lanang lan wedhus gembel sarta wedhus lanang ora Sunrenani. 12 Manawa sira padha sowan marang ing ngarsaningSun sapa kang ngudokake sira mangkono, dene sira padha ngidak-idak platarane Padaleman SuciningSun? 13 Sira aja padha nyaosake maneh pisungsungira kang lamis amarga gandane gawe enegingSun. Manawa sira padha mahargya tanggal sapisan lan sabat utawa nganakake kumpulan-kumpulan, Ingsun ora tahan mirsani, awit pahargyanira iku kebak piala. 3
YESAYA 1.14 -19 14 Pahargyan-pahargyanira sasi anyar lan kumpulan-kumpulanira kang ajeg iku Ingsun sengit mirsani; kabeh iku dadi momotan tumrap Ingsun, Ingsun wus sayah anggoningSun ngrembat. 15 Manawa sira padha ngegarake tanganira prelu ndedonga, Ingsun bakal nasabi paningalingSun, malah sanadyan sira ndedonga mawali-wali Ingsun ora bakal midhangetake awit tanganira kebak getih. 16 Padha wisuha, resikana awakira, edohna panggawenira kang ala saka ing ngarsane paningalingSun. Marenana anggonira gawe piala, 17 padha sinaua gawe becik ngudia marang kaadilan, ngendhalenana wong kang ambek siya; mbelanana hake para bocah lola, ngembanana prakarane para randha! 18 Ayo, kita padha prakaran! -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah -- Sanadyan dosanira abang kaya gluga, bakal dadi putih kaya salju; sanadyan rupane abang kaya jarit sumba bakal padha dadi putih kaya wulu wedhus gembel. 19 Manawa sira padha mbangun miturut lan gelem ngrungokake, sira bakal padha mangan wuluwetuning nagara iku kang becik. 4
YESAYA 1.20 -24 20 Nanging manawa sira padha nglawan lan mbalela sira bakal padha kamangsa ing pedhang." Sanyata iki pangandikane Sang Yehuwah. Paukuman tumrap Yerusalem 1:21-31 21 Kapriye iki, dene kutha kang biyen setya saiki dadi wanita tunasusila! Maune kebak kaadilan lan tansah kanggonan kabeneran, nanging saiki kebak wong gawe pepati. 22 Salakamu wus ora tulen maneh, lan anggurmu wus kecampuran banyu. 23 Para panggedhemu iku padha wong mbalela, lan padha sekuthon karo maling. Kabeh padha seneng tampa besel lan mburu sogok. Ora padha mbelani hake para bocah lola lan prakarane para randha ora lumadi marang wong-wong mau. 24 Mulane mangkene pangandikane Pangeran, Sang Yehuwah, Gustine sarwa tumitah, kang Maha-santosa, Pangayomaning Israel: "Lah Ingsun bakal nandukake pamalesingSun marang para wong kang nglawan marang Ingsun lan nandukake piwales marang para mungsuhingSun. 5
YESAYA 1.25 -31 25 AstaningSun bakal nglawan marang sira Ingsun bakal damel tulening salakanira kalawan landha, sarta bakal nyingkirake sakehing timah saka ing sira. 26 Ingsun bakal mangsulake para hakimira kaya biyen lan para penasehatira kaya ing sakawit. Sawuse mangkono sira bakal kasebut kutha kaadilan, kutha kang setya." 27 Sira bakal Sunluwari kalawan pangadilan lan para wonge kang mratobat bakal Sunluwari kalawan patrap kang bener. 28 Nanging para wong kang mbalela lan para wong kang nglakoni dosa bakal kasirnakake bebarengan sarta para wong kang ninggal Sang Yehuwah bakal padha katumpes. 29 Sanyata, sira bakal padha kawirangan marga saka wit-wit elah kang padha sira dhemeni, tuwin sira bakal padha kawirangan marga saka taman-tamaning dewa kang padha sira pilih. 30 Amarga sira bakal padha kaya wit elah kang alum godhonge, lan kaya pakebonan kang kekurangan banyu. 31 Wong kang rosa banjur dadi kaya kapas lan panggawene dadi kaya geni sapelik; karo-karone bakal padha kobong bareng sarta ora ana wong kang bisa nyirep. 6
YESAYA 2.1-4 Sion pusere karajaning katentreman 2:1-5 2 1 Pangandika kang kaparingake marang Yesaya putrane Sang Amos bab Yehuda lan Yerusalem. 2 Ing wekasane jaman bakal kelakon: gunung papan padalemane Sang Yehuwah bakal ngadeg jejeg ing sadhuwure gunung-gunung lan munggul ing sadhuwure tengger- tengger; sakehing bangsa bakal gumrudug mrana 3 lan para suku bangsa akeh kang bakal padha budhalan kalawan ngucap mangkene: "Ayo, kita padha munggah ing gununge Sang Yehuwah, menyang ing padalemane Allahe Rama Yakub, supaya Panjenengane paring piwulang marang kita bab margi-margine lan supaya kita padha lumaku ing kono; amarga saka ing Sion bakal kaparingake piwulang lan pangandikane Sang Yehuwah saka ing Yerusalem." 4 Panjenengane bakal dadi hakim ana ing antarane para bangsa lan bakal ngadili suku bangsa akeh; iku banjur bakal padha nggembleng pedhang-pedhange kadadekake kejen 7
YESAYA 2.5-8 sarta tumbak-tumbake kadadekake arit. Bangsa kang siji ora bakal ngangkat pedhange maneh nglawan bangsa sijine tuwin ora bakal nggladhi perang maneh. 5 He golongan tedhake Rama Yakub ayo kita padha lumaku ing pepadhange Sang Yehuwah! Paukumane Pangeran Yehuwah tumrap kabeh wong kang kumaluhur-luhur 2:6-22 6 Sanyata Paduka sampun mbucal umat Paduka inggih punika golongan tedhakipun Rama Yakub amargi wonten ing pundi-pundi sami nindakaken panenungan kadosdene ingkang tumindak ing tanah Wetan saha sikir kados tiyang Filisti, tuwin kekathahen tiyang bangsa sanes ingkang wonten ing satengahipun. 7 Nagarinipun kebak emas tuwin salaka saha raja-brananipun tanpa wicalan; nagarinipun kebak kapal sarta kretanipun tanpa wicalan. 8 Nagaranipun kebak brahala; tiyang-tiyang wau sami sujud nyembah dhateng dedamelaning tanganipun piyambak lan dhateng ingkang dipun garap dening tanganipun. 8
YESAYA 2.9-15 9 Kados makaten anggenipun manungsa dipun telukaken saha anggenipun tiyang kaesoraken -- tiyang-tiyang wau mugi sampun kaapunten! 10 Lumebua ing sela-selaning gunung parang lan ndhelika ing rong ing sajroning lemah marga saka pagirise Sang Yehuwah sarta marga saka cahyaning kamulyane! 11 Manungsa kang gumunggung bakal kaesorake lan wong kang angkuh bakal kadhingklukake, sarta mung Pangeran Yehuwah kang mahaluhur ing dina iku. 12 Amarga Sang Yehuwah Gustine sarwa tumitah nemtokake dinane anggone bakal ngukum sakehe wong kang kumalungkung lan angkuh sarta ngukum marang sakehing wong kang kumaluhur-luhur, prelu kaesorake; 13 ngukum sakehing wit eres ing Libanon kang tuwuh mandhuwur lan tetep munggul, tuwin ngukum sakehing wit elah ing Basan; 14 sarta ngukum gunung kang dhuwur- dhuwur lan sakehing tengger kang munggul; 15 ngukum sakehe menara kang dhuwur- dhuwur lan sakehe baluwarti kang disantosani; 9
YESAYA 2.16 -22 16 ngukum sakehe kapal ing Tarsis tuwin sakehe kapal kang endah dhewe. 17 Manungsa kang gumunggung bakal padha kadhingklukake lan wong kang angkuh bakal padha diesorake; amung Pangeran Yehuwah kang mahaluhur ing dina iku. 18 Dene brahala-brahala bakal sirna babar pisan. 19 Ing kono wong bakal lumebu ing guwa-guwa ing gunung parang lan ing rong-rong ing sajroning lemah, marga saka pagirising Yehuwah tuwin marga saka cahyaning kamulyane, ing nalika Panjenengane tumindak damel getering bumi. 20 Ing dina iku brahala-brahala salaka lan brahala-brahala emas gegaweaning manungsa kang disujudi lan disembah bakal kabuwang kanggo marang tikus lan lawa, 21 lan wong mau bakal lumebu ing growongan-growonganing gunung parang tuwin ing sela-selaning tetengger watu marga saka pagirising Sang Yehuwah lan marga saka cahyaning kamulyane; ing nalika Panjenengane jumeneng damel getering bumi. 22 Aja padha ngandelake marang manungsa, awit iku ora ngluwihi wetuning napas 10
YESAYA 3.1-6 lan wong iku banjur kena dianggep kayadene apa? Paukumane Pangeran Yehuwah marang wong kang padha nasarake bangsa iku 3:1-15 3 1 Pangeran, Sang Yehuwah Gustine sarwa tumitah sanyata bakal ngedohake saka Yerusalem lan Yehuda saben wong kang padha dadi andel-andele, sakehe tandhon pangan lan omben- omben: 2 Wong prawira lan prajurit, hakim lan nabi, juru tenung lan pinituwa, 3 paneket lan panggedhe, penasehat lan ahli sikir, sarta juru japa-mantra. 4 Ingsun bakal ngangkat para nom-noman Sundadekake pemimpine, lan bocah-bocah kang bakal padha ngereh. 5 Bangsa iku banjur bakal dhesek-dhesekan wong padha lawan-linawan, kang siji nglawan marang sijine; wong enom bakal mampang-mampang marang wong tuwa, wong asor marang wong kang kajen keringan. 6 Nganti manawa ana wong kang nggujengi sadulure ana ing omahe bapakne kalawan celathu: 11
YESAYA 3.7-12 "Panjenengan taksih kagungan jubah, mila karsaa dados pemimpin kula sadaya saha jugrugan punika lajeng kakuwaosana," 7 ing nalika iku sadulure nuli bakal mangsuli: "Aku emoh dadi dhokter; ing omahku ora ana roti lan ora ana jubah; aja ngangkat aku dadi pemimpin bangsa." 8 Yerusalem sanyata wus ambruk lan Yehuda wus rubuh, amarga tembung-tembunge lan panggawene nglawan marang Sang Yehuwah sarta padha nantng marang tingale kang mulya. 9 Pasemoning raine mratelakake pialane lan kayadene wong Sodom, padha ngeblakake dosane, ora didhelikake maneh. Bilai wong-wong iku! Amarga padha gawe cilakane awake dhewe. 10 Pratelakna manawa wong bener iku rahayu! Amarga bakal mangan wohing panggawene. 11 Bilai wong duraka iku! Bakal katempuh ing bilai, amarga bakal dietrapi manut panggawene dhewe. 12 Anadene umatingSun, kang nyekel pangwasane bocah-bocah, lan bakal kaereh ing para wong wadon. 12
YESAYA 3.13 -17 He umatingSun, para pemimpinira iku padha nasarake sira, lan dalan padha sira ambah iku dikisruhake! 13 Pangeran Yehuwah bakal lenggah ngasta pangadilan lan jumeneng prelu ngadili para bangsa. 14 Pangeran Yehuwah tumindak dadi hakim tumrap para pinituwa lan para pemimpining umate: "Sira kang padha ngrusak kebon anggur iku, barang rayahan saka wong kang katindhes ana ing omahira tumpuk-tumpuk. 15 Yagene sira padha niksa umatingSun lan nganiaya para wong kang katindhes?" mangkono pangandikane Gusti Allah, Gustine sarwa tumitah. Paukumane Sang Yehuwah tumrap para wanita ing Sion kang kumalungkung 3:16--4:1 16 Pangeran Yehuwah ngandika: Sarehne wanita ing Sion wus padha gumunggung lan padha lumaku kalawan langak-langak gulune tuwin kalawan main mata, sarta lakune digawe-gawe kalawan gelange sikil kang kumrincing, 17 mulane Pangeran bakal ndadosake sirahe wanita Sion padha kebak borok 13
YESAYA 3.18 -4.1 tuwin Pangeran Yehuwah bakal nyukur rambute ing sisihing bathuke. 18 Ing nalika iku Pangeran bakal nyingkirake sakehing rerenggane: gelang sikil, jamang lan rembulanan, 19 rerenggan kuping, gelang tangan tuwin kudhung, 20 rerenggan sirah, gelang rante sikil, pending, wadhah wewangen lan jimat-jimat; 21 ali-ali cap lan anting-anting irung; 22 sandhangan pesta, jubah, slendhang lan tas; 23 pengilon, kotang lena, sreban lan klambi njaba. 24 Ing kono geganda arum bakal disalini kang bacin, pending bakal disalini tali, rambut klabangan disalini gundhul, sandhangan pesta disalini bagor rupa ayu disalini cacad. 25 Wong-wongira bakal padha tiwas dening pedhang, lan para pahlawanira marga perang. 26 Gapura-gapurane Sion bakal sambat- sambat lan prihatin, sarta kutha iku bakal kaya wong wadon plonthos kang nglosot ing bumi. 4 1 Ing wektu iku ana wong wadon pitu kang padha nggondheli wong lanang siji, sarta celathu: "Kula sami badhe nedha tetedhan lan mangangge sandhangan kula piyambak; nanging keparenga kula namung ngangge asma panjenengan; panjenengan mugi karsa ngicali kawirangan kula sadaya!" 14
YESAYA 4.2-6 Yerusalem kasucekake lan kaayoman 4:2-6 2 Ing nalika iku trubusan kang dithukulake dening Sang Yehuwah bakal dadi kaendahan lan kamulyan, lan pametuning bumi dadi kaagungan lan kamulyan tumrap para wong Israel kang padha bisa oncat. 3 Lan wong kekarene ing Sion tuwin kang isih ana ing Yerusalem bakal kasebut suci yaiku saben wong ing Yerusalem kang katulisan bakal oleh urip, 4 samangsa Pangeran wus ngresiki reregede putri Sion lan ngicali blentong-blentonge Yerusalem saka ing satengeha kalawan roh kang ngadili lan kang ngobong. 5 Ing kono Sang Yehuwah banjur bakal nganakake mega ing wayah awan lan mega kalawan sunaring geni kang murub makantar-kantar ing wayah bengi ing sadhuwure wilayahe gunung Sion kabeh tuwin ing sadhuwure saben kumpulan kang dianakake ing kono, amarga ing sadhuwure iku kabeh bakal ana kamulyaning Yehuwah minangka pepayung 6 sarta minangka pamondhokan papaning pangauban ing wayah awan supaya ora kena ing sumeleting panas sarta dadi papan pangungsen lan pandhelikan ing mangsa prahara lan udan. 15
YESAYA 5.1-4 Kekidungan bab pakebonan anggur 5:1-7 5 1 Aku arep ngrepekake kidung bab kekasihku, kidunge kekasihku bab pakebonane anggur: Kekasihku iku kagungan pakebonan anggur ana ing ereng-erenging pagunungan kang subur. 2 Iku dipaculi lan watu-watune dibuwangi, nuli ditanduri wit anggur pilihan; banjur diadegi panggungan pajagan ana ing tengahe pakebonan mau. Panjenengane tumuli damel jogangan pameresan anggur; sarta ngajeng-ajeng supaya pakebonan iku metokake woh anggur kang becik, nanging jebul metokake woh anggur kang kecut. 3 Mulane saiki, he pendhudhuk Yerusalem, lan para wong Yehuda, padha ngadilana prakaraningSun kalawan pakebonaningSun anggur iku. 4 Apa maneh ta kang kudu katindakake tumrap pakebonaningSun anggur iku, kang durung Sunlakoni? Ingsun ngajeng-ajeng supaya metokna woh anggur kang becik, yuagene dene mung metokake woh anggur kang kecut? 16
17 YESAYA 5.5-8 5 Awit saka iku Ingsun bakal paring sumurup marang sira, apa kang bakal Suntandukake marang pakebonaningSun anggur iku: Ingsun bakal mecoki pagere eri, satemah pakebonan iku entek kapangan, lan temboke bakal Sunjugrugake satemah pakebonan iku kaidak-idak. 6 Bakal Sundamel supaya kathukulan ing rerungkudan, ora dipaprasi lan ora dibabadi, satemah kathukulan piskucing lan suket; Ingsun bakal paring dhawuh marang mendhung, supaya aja nurunake udan marang pakebonan iku. 7 Amarga pakebonane anggur Sang Yehuwah Gustine sarwa tumitah iku turune Israel, lan para wong Yehuda iku tetanduran kang diremeni; kang diajeng-ajeng kaadilan, nanging kang ana mung tindak ambek siya, kang diantos-antos kabeneran nanging kang ana mung kaonaran. Pepenget bab piala warna-warna 5:8-24 8 Bilai wong kang ndhaku omah siji lan sijine sarta kang ngebeki pategalan siji lan sijine,
YESAYA 5.9-14 nganti ora ana papan maneh kanggo wong liya tuwin mung kowe dhewe kang manggon ing nagara kono! 9 Kupingku krungu pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa tumitah: "Lah bakal akeh omah kang dadi sepi mamring; omah kang gedhe-gedhe lan kang becik-becik bakal ora ana kang ngenggoni. 10 Sabab pakebonan anggur kang ambane padha karo wlukon sapuluh dina pametune anggur mung sa-bat; tuwin winih sa-homer pametune gandum mung sa-efa." 11 Bilai para wong kang tangi esuk lan banjur golek inuman keras, sarta lelinggihan nganti ing wayah bengi, kanthi ngangetake awake kalawan anggur! 12 Clempung lan slukat, trebang lan suling, apadene anggur tinemu ana ing pajagongane wong-wong mau, nanging ora padha nggatekake marang apa kang katindakake Sang Yehuwah, sarta ora mawas marang pakaryane Sang Yehuwah. 13 Mulane umatingSun bakal kagawa marang ing pambuwangan awit ora ngreti apa-apa; wong kang mulya bakal padha mati kaliren, tuwin wong akeh bakal padha kasatan. 14 Awit saka iku jagading wong mati bakal ngangapake gorokane amba banget 18
YESAYA 5.15 -19 lan bakal ngangapake cangkeme tanpa wangenan, satemah sakehe kamulyan lan karameane Yerusalem, sakehe swara gumerah tuwin para wog kang suka-suka ana ing kutha kono bakal padha sirna ambles. 15 Manungsa banjur bakal kadhingklukake, lan wong bakal kaesorake, para wong gumunggung uga kaesorake. 16 Nanging Sang Yehuwah Gustine sarwa tumitah bakal kacetha anggone mahaluhur ing sajrone kaadilane, lan gusti Allah Kang Mahasuci bakal ngatingalake kasucene ing sajroning kabenerane. 17 Wedhus gembel bakal padha nyenggut ing kono kaya ana ing pangonane dhewe tuwin wedhus-wedhus bakal padha golek pangan ana ing jugrugane gedhong-gedhonge wong sugih. 18 Bilai para wong kang mancing kaluputan kalawan talining kadursilan lan dosa kaya nganggo kendharating grobag, 19 kang ngucap: "Gusti Allah dimen age-age lan enggal-enggal nindakake pakaryane, supaya kita padha sumurup; sarta karampungane Kang Mahasuci, Gusti Allah Israel, dimen teka nyedhak, supaya kita padha weruh." 19
YESAYA 5.20 -24 20 Bilai para wong kang ngarani piala iku becik lan kabecikan iku ala, kang ngowahi pepeteng dadi pepadhang lan pepadhang dadi pepeteng, kang ngowahi pait dadi legi, lan legi dadi pait. 21 Bilai para wong kang nganggep awake dhewe wicaksana, kang nganggep awake dhewe pinter! 22 Bilai para wong kang dadi jago ngombe inuman keras kang dadi pemenang ing bab nyampur inuman keras; 23 kang mbenerake wong duraka marga dibeseli lan kang nyelaki wewenange wong bener. 24 Sabab iku kaya ilat geni kang mangsa dami, lan kaya suket aking kang sirna dening geni, kaya mangkono oyod-oyode bakal dadi bosok, tuwin kuncupe bakal mawut kaya awu, amarga wong-wong mau wus padha nampik piwulange Sang Yehuwah Gustine sarwa tumitah sarta memada marang pangandikane Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel. 20
YESAYA 5.25 -29 Bangsa manca dadi pirantine dedukaning Yehuwah 5:25-30 25 Mulane bebendune Sang Yehuwah banjur nempuh marang umate, diagagi astane sarta tumuli kapupuh; gunung-gunung bakal geter, mayit-mayite wong-wong mau bakal kaya rereged ana ing tengah dalan. Nanging sanadyan iku kabeh wus kelakon, dedukane durung mendha lan astane isih diagagake. 26 Panjenengane bakal nglebet-nglebetake gendera marang bangsa kang adoh, lan bakal singsot nimbali wong-wong iku saka ing tapel-watese bumi; iku sanyata enggal bakal teka kalawan rerikatan! 27 Panunggalane ora ana kang kesel lan ora ana kang kesandhung, ora padha ngantuk utawa keturon, ora ana kang ucul sabuke, ora ana kang pedhot talining trumpahe; 28 panahe padha dilandhepake lan sakehe gendhewane padha kapenthang; tracake jarane atose kaya watu geni tuwin rodhane kretane kaya lesus. 29 Panggerone kaya singa wadon, padha nggero kaya singa enom; 21
YESAYA 5.30 -6.5 padha gereng-gereng banjur ndekep mangsane, nuli kagondhol mlayu lan ora ana kang nguwalake. 30 Ing dina iku wong-wong mau bakal padha linimputan ing swara kaya gumlegere sagara. Manawa wong ngawasake marang ing bumi, lah ing kono ana pepeteng kang ngrerupeki, sarta pepadhang dadi peteng marga saka mendhung! Nabi Yesaya katimbalan dening Gusti Allah 6:1-13 6 1 Ing sajroning taun sedane Sang Prabu Uzia aku sumurup Pangeran lenggah ing dhampar kang dhuwur lan munggul, tuwin poncoting jubahe ngebeki Padaleman Suci. 2 Para Serafim padha ngadeg ngubengi Panjenengane, siji-sijine padha aswiwi nenem; swiwine loro kanggo nutupi raine, loro kanggo nutupi sikile lan loro kanggo mabur. 3 Iku padha nguwuh sasauran, tembunge: "Suci, suci, suci Pangeran Yehuwah Gustining sarwa tumitah, saindenging bumi kebak ing kamulyane!" 4 Dhasaring dhempele lawang padha gonjing marga saka swara panguwuh iku, tuwin padaleman mau banjur kebekan ing kukus. 5 Aku nuli ngucap: 22
YESAYA 6.6-10 "Bilai aku! Aku tiwas! Amarga aku iki wong kang alambe najis, sarta manggon ing satengahing bangsa kang najis lambene, nanging mripatku wus ndelengl Sang Prabu, yaiku Sang Yehuwah, Gustine sarwa tumitah." 6 Nanging para Serafim mau ana siji kang banjur mabur marani aku; tangane nyekel mawa, kang kajupuk nganggo sapit saka ing sahuwure misbyah. 7 Mawa iku kasenggolake ing cangkemku kalawan pratela mangkene: "Delengen, lah iki wus nggepok lambemu, dadine kaluputanmu wus sirna lan dosamu wus kaapura." 8 Aku nuli krungu swaraning Pangeran kang ngandika: "Sapa kang bakal Sunutus, lan sapa kang gelem mangkat minangka utusaningSun?" Aku banjur munjuk: "Sumangga, mugi karsaa ngutus kawula!" 9 Sawuse mangkono Panjenengane ngandika: "Sira mangkata lan bangsa iki warahana mangkene: Rungokna kang temenan, nanging aja mangreti! Delengen kang temenan, nanging aja nyumurupi! 10 Atine bangsa iki gawenen ndableg lan kupinge sira dadekna jampeng sarta mripate gawenen merem kraket, 23
YESAYA 6.11 -7.1 supaya aja padha bisa ndeleng kalawan mripate lan krungu kalawan kupinge tuwin mangreteni kalawan atine, satemah banjur mratobat lan dadi waras." 11 Aku nuli munjuk pitakon: "Ngantos pinten dangunipun punika, dhuh Pangeran?" Paring wangsulane: "Nganti kutha-kutha wus sepi mamring, ora ana kang ngenggoni maneh, lan ing omah-omah wus ora ana manungsane maneh sarta tanahe dadi sepen lan sepi. 12 Pangeran Yehuwah bakal nyingkirake manungsa nganti adoh banget, nganti meh dadi suwung babar pisan nagara iku. 13 Lan manawa ing kono isih ana kekarene saprasapuluh, iku kudu tinempuh ing bilai sapisan engkas nanging kaanane bakal kaya wit waringin lan wit elon kang tunggake isih sawuse kategor. Lan tunggak iku bakal metokake trubus kang suci!" Yesaya lan Sang Prabu Akhas 7:1-9 7 1 Ing nalika jamane Sang Prabu Akhas, putrane Sang Prabu Yotam, putrane Sang Prabu Uzia, nata ing nagara Yehuda, Sang 24
YESAYA 7.2-7 Prabu Rezin, ratu ing nagara Aram, kalawan Sang Prabu Pekah putrane Sang Remalya, ratu ing Israel, padha nglurug perang menyang ing Yerusalem, nglawan kutha iku, nanging ora padha bisa ngalahake. 2 Banjur ana kang ngaturi pawarta marang tedhake Sang Prabu Dawud mangkene: "Aram sampun kekemah wonten ing wilayah Efraim," ing kono panggalihe Sang Prabu Akhas lan atine para kawulane padha gumeter kaya hiyad-hiyuding wit-witan ing alas kang katempuh ing angin. 3 Sang Yehuwah banjur ngandika marang Nabi Yesaya: "Sira mangkata nemonana Akhas, sira lan Syear Yasyub, anakira lanang, menyang ing wekasane ilen-ilening blumbang ndhuwur, menyang ing dalan gedhe ing ara-ara Tukang Penatu, 4 lan matura mangkene: Panggalih dalem ingkang teteg tuwin ingkang tetep ayem, sampun ajrih, sarta panggalih dalem sampun ngantos gumeter awit saking tegesan kajeng bong kalih ingkang kumelun punika, punika mulad-mulading nepsunipun Rezin tuwin Aram saha anakipun Remalya. 5 Ing sarehne Aram lan Efraim kaliyan anakipun Remalya sampun sami ngrancang badhe nandukaken piawon dhumateng panjenengan dalem, kalayan tembungipun: 6 Ayo padha nempuh Yehuda lan padha diweden-wedeni sarta dirayud, anake Tabeel nuli diangkat dadi ratu ana ing satengahe, 7 milanipun pangandikanipun Pangeran Yehuwah makaten: Iku ora bakal kelakon, lan ora bakal kedadean, 25
YESAYA 7.8-14 8 sabab Damsyik iku ibu-kotaning Aram, lan Rezin iku sesirahe Damsyik. Ing sajrone sawidak lima taun Efraim bakal pecah ora dadi bangsa maneh. 9 Lan Samaria iku ibu-kotane Efraim, sarta anake Remalya iku sesirahe Samaria. Manawa sira padha ora pracaya, sira ora bakal padha tulus santosa." Pawarta bab Sang Imanuel 7:10-25 10 Sang yehuwah nglajengake pangandikane marang Sang Prabu Akhas, mangkene: 11 "Sira nyuwuna sawijining pratandha marang Sang Yehuwah Gusti Allahira, sanadyan iku saka ing jagading wong mati kang ana ing ngisor dhewe utawa saka ing panggonan kang dhuwur dhewe, kang ana ing ngaluhur." 12 Nanging unjuke Sang Prabu Akhas: "Kawula boten purun nyuwun, kawula boten purun nyobi dhumateng Sang Yehuwah." 13 Nabi Yesaya nuli matur: "Dhuh tedhakipun Sang Prabu Dawud, mugi sami karsaa midhangetaken! Punapa dereng cekap panjenengan dalem sami damel sayahipun tiyang, ngantos panjenengan dalem ugi damel sayahipun Gusti Allah kawula? 14 Awit saking punika Pangeran piyambak ingkang badhe paring pratandha dhumateng panjenengan dalem: Lah Sang Kenya badhe nggarbini saha badhe mbabar putra kakung sarta badhe ngasmakaken putranipun wau 26
YESAYA 7.15 -22 Imanuel. 15 Panjenenganipun badhe dhahar kaniling susu tuwin maben ngantos saged nampik ingkang awon saha milih ingkang sae, 16 awit saderengipun putra wau saged nampik ingkang awon tuwin milih ingkang sae, nagari ingkang ratunipun kekalih panjenengan dalem ajrihi punika badhe katilar suwung. 17 Pangeran Yehuwah badhe ndhatengaken dhumateng panjenengan dalem lan dhumateng kawula dalem sarta dhumateng kulawarga dalem dinten-dinten ingkang dereng nate wonten wiwit nalika Efraim nebihi Yehuda -- inggih punika ratu ing Asyur." 18 Ing dinten wau badhe kelampahan: Pangeran Yehuwah singsot nimbali laler ingkang wonten sungapaning pangpangipun benawi Nil, saha nimbali tawon ing tanah Asyur. 19 Punika sadaya badhe dhateng tuwin mencok ing lembah-lembah ingkang sungil saha ing lowah-lowahing redi-redi parang, ing sakathahing pager eri sarta ing sakathahing pangenan. 20 Ing dinten punika Pangeran badhe nyukur sirah tuwin rambuting pupu kalayan lading panyukuran ingkang dipun sambut saking sabranganing benawi Efrat, inggih punika ratu ing Asyur; malah lading wau inggih badhe nyukur jenggot pisan ngantos pandhes. 21 Ing dinten wau saben tiyang badhe ngingah lembu estri ingkang enem tuwin menda gembel kalih, 22 lan margi saking 27
YESAYA 7.23 -8.4 kathahing wedalipun susu, tiyang-tiyang lajeng badhe nedha kanil; lah kanil kaliyan maben badhe dipun tedha ing saben tiyang ingkang taksih wonten ing salebeting nagari. 23 Ing dinten punika saben panggenan ingkang limrahipun kathukulan wit anggur sewu sarta ingkang reginipun sewu sekel salaka, badhe dados panggenaning piskucing saha rumput. 24 Tiyang ingkang kesah mriku kapeksa mbekta panah lan gendhewa, amargi namung piskucing saha rumput thok wujudipun nagari wau sadaya. 25 Makaten malih panjenengan dalem boten badhe wantun rawuh ing sakathahipun ereng-erenging redi ingkang limrahipun dipun paculi, amargi ajrih dhumateng piskucing saha rumput; namung lembu kaliyan menda ingkang saba wonten ing ngriku. Putraning nabi dadi pratandha 8:1-4 8 1 Pangeran Yehuwah ngandika marang aku: "Sira njupuka watu panulisan gedhe, nuli ing dhuwur sira tulisana nganggo tulisan lumrah: Maher-Syalal Khasy-Bas." 2 Aku banjur nyeluk seksi loro kang kena dipracaya, yaiku Imam Uri lan Zakharia bin Yeberekhya. 3 Sawuse mangkono aku tumuli nyedhaki bojoku; dheweke banjur ngandheg lan nglairake anak lanang. Pangeran Yehuwah nuli ngandika marang aku: "Iki jenengna: Maher-Syalal Khasy-Bas, 4 awit sadurunge 28
YESAYA 8.5-9 bocah iku bisa nyeluk: Bapak! Ibu! kasugihane Damsyik lan jarahane Samaria bakal diusungi marang ing ngarepe raja Asyur." Asyur nempuh Yehuda 8:5-10 5 Pangeran Yehuwah nglajengake pangandikane maneh marang aku mangkene: 6 "Ing sarehne bangsa iki wus nampik banyu Syiloah kang alon iline, lan wedi banget marang Rezin lan anake Remalya, 7 mulane lah Pangeran ndadekake banyune bengawan Efrat kang santer lan gedhe, mbanjiri wong-wong mau, yaiku ratu ing Asyur lan sakehe kamulyane; banyu iki bakal luber ing saurute ilen-ilene kabeh tuwin bakal mili ngluberi pinggire, 8 sarta nrobos lumebu ing Yehuda, dadi kaya banjir kang gedhe nganti sagulu; apadene pambebere swiwine bakal ngacaki tanahira kabeh, dhuh Imanuel!" 9 Iku sumurupana, he para bangsa lan padha girisa, padha nggatekna, he sakehe wilayahing bumi kang adoh-adoh, padha sabukana, lan padha girisa! padha sakana lan padha girisa! 29
YESAYA 8.10 -17 30 10 Padha gawea rancangan, nanging iku uga bakal gagal; gawea putusan, nanging uga bakal ora tumindak, awit Gusti Allah nunggil karo aku kabeh. Nabi Yesaya kepeksa singidan 8:11-22 11 Amarga mangkene pangandikane Sang Yehuwah marang aku, nalika aku dicepeng kalawan astane kang rosa, supaya aja nulad tingkah-polahe bangsa iki: 12 "Sira aja ngarani sekuthon marang samubarang kabeh kang diarani sekuthon dening bangsa iki, lan apa kang diwedeni, aja padha sira wedeni sarta aja padha gumeter ndeleng iku. 13 Nanging Pangeran Yehuwah, Gustine sarwa tumitah, iku kang kudu sira akoni dadi Kang Suci; iya Panjenengane iku kang kudu sira wedeni lan ana ing ngarsane iku sira gumetera. 14 Panjenengane bakal dadi papan suci, nanging uga dadi watu patanggoran lan watu sandhungan tumrap kraton Israel sakarone, sarta dadi jiret lan kala tumrap wong ing Yerusalem. 15 Apadene panunggalane akeh kang bakal padha kesandhung, tiba lan tatu abot, kacekel lan katawan." 16 Aku kadhawuhan nyimpen paseksen iki tuwin ngecapi piwulang iki ana ing satengahe murid-muridku. 17 Lan aku arep nganti-anti marang Sang Yehuwah kang ngaling-alingi wedanane marang gelengan turune Rama
YESAYA 8.18 -9.1 Yakub; aku arep ngarep-arep marang Panjenegane. 18 Lah aku lan anak-anak kang wus kaparingake dening Sang Yehuwah marang aku iku padha dadi pratandha lan ngalamat ana ing satengahe wong Israel kang saka Pangeran Yehuwah, Gustine sarwa tumitah kang akedhaton ana ing gunung Sion. 19 Lan manawa ana wong kang celathu marang sira: "Njaluka pituduh marang arwah lan roh-rohe para juru meca kang bisik-bisik lan klomat-klamet," iku wangsulana: "Sawijining bangsa iku pantese apa ora kudu njaluk pituduh marang allahe? Utawa kudu jaluk pituduh marang para wong mati kanggo wong urip?" 20 "Ngupayaa piwulang lan paseksen!" Sing sapa celathu ora mangkono iku ora kaplethekan bangbang wetan. 21 Iku bakal padha nglembara ana ing nagara kono, mlarat lan keluwen, tuwin manawa padha keluwen, banjur padha nepsu lan bakal padha ngipat-ipati rajane lan allahe; bakal padha tumenga ing langit, 22 sarta bakal ndeleng marang ing bumi, lah kang ana mung karupekan lan pepeteng, pamilaraning kaanan surem, lan bakal padha kabuwang marang ing pepeteng kang ndhedhet. Miyose Ratuning katentreman 9:1-7 (8:23--9:6) 9 1 (8-23) Nanging nagara kang rinupek iku ora bakal katempuh ing kaanan surem ing salawase. Manawa biyen Sang 31
YESAYA 9.2-6 Yehuwah ngesorake tanah Zebulon lan tanah Naftali, besuk Panjenengane bakal mulyakake dalan menyang ing sagara, wilayah ing sabrangane bengawan Yarden, wewengkoning bangsa-bangsa liya. 2 (9-1) Bangsa kang lumaku ing pepeteng wus sumurup pepadhang gedhe; wong kang padha manggon ing nagara kang peteng ndhedhet wus padha kaplethekan pepadhang. 3 (9-2) Paduka sampun nuwuhaken surak mawurahan, saha kabingahan ingkang ageng. Tiyang-tiyang sami abingah-bingah wonten ing ngarsa Paduka, kadosdene bingahipun tiyang ing mangsa panen, kadosdene surak-surakipun tiyang nalika mbage rayahan. 4 (9-3) Awit pasangan ingkang mlinder saha rembatan ingkang wonten ing pundhakipun sarta penthungipun tiyang ingkang nindhes sampun Paduka tugel kados nalika kawonipun Midian. 5 (9-4) Sabab saben sepatu prajurit ingkang gedrag-gedrug tuwin saben jubah ingkang kuthah rah badhe dados mangsaning latu. 6 (9-5) Amarga ana Bayi kang wus miyos kanggo kita, ana Putra kang wus kaparingake marang kita, 32
YESAYA 9.7-10 lambanging paprentahan ana ing pamidhangane, lan asmane sinebut: Penasehat Elok, Gusti Allah kang prakosa, Rama kang Langgeng, Ratuning Katentreman. 7 (9-6) Gedhe pangwaose, tuwin tentrem rahayu bakal tanpa wekasan ana ing dhampare Sang Prabu Dawud lan ana ing karajane, awit iku kadhasarake lan kasantosakake kalawan kaadilan lan kabeneran wiwit saiki nganti ing salawas-lawase. Adrenging panggalihe Pangeran Yehuwah Gustine sarwa tumitah bakal nindakake iki. Dukane Pangeran Yehuwah marang Efraim 9:8--10:4 (9:7--10:4) 8 (9-7) Pangeran wus paring pangandika marang Rama Yakub, lan pangandikane iku tumempuh marang Israel. 9 (9-8) Sabangsa kabeh cikben sumurup, yaiku Efraim lan kang manggon ing Samaria, kang celathu kalawan angkuh lan lumuhur-luhur: 10 (9-9) "Pagere bata ambruk, kita arep ngedegake pager watu tatahan; wit sikmah padha ditegori, bakal kita salini wit eres." 33
34 YESAYA 9.11 -17 11 (9-10) Sang Yehuwah nuli nglurugake para panggedhening wadya-bala Rezin, lan ngangkatake para mungsuhe: 12 (9-11) Wong Aram saka ing Wetan, tuwin wong Filisti saka ing kulon, iku padha nguntal Israel kalawan cangkeme kang amba. Sanadyan iki mau kelakon kabeh, dukane durung mendha, sarta astane isih kaagagake. 13 (9-12) Ewasamono bangsa iku ora bali marang Panjenengane kang ngrangket, lan ora ngupaya marang Sang Yehuwah Gustine sarwa tumitah. 14 (9-13) Mulane Pangeran Yehuwah banjur ngethok endhase lan buntute Israel, wite lan pange bareng sadina. 15 (9-14) Para pinituwa lan para wong kang kajen keringan iku endhase, dene nabi kang goroh iku buntute. 16 (9-15) Amarga wong-wong kang padha ngirid bangsa iki iku juru panasaran, lan wong-wong sing diirid iku dadi kisruh. 17 (9-16) Marga saka iku Pangeran ora rena ing bab para nom-nomane, lan ora welas marang anak-anake lola lan marang para randhane, amarga wong iku kabeh padha murtad lan nindakake panggawe ala, sarta saben cangkem pangucape gemblung. Sanadyan iki kabeh kelakon, dukane durung mendha,
YESAYA 9.18 -10.2 tuwin astane isih kaagagake. 18 (9-17) Amarga duraka iku murub kaya geni kang mangsa piskucing lan suket nganti entek, banjur ngobong kekayon ing alas, nganti kukuse kumelun mumbul. 19 (9-18) Marga saka dukane Sang Yehuwah Gustine sawra tumitah, tanah iku kobong, tuwin bangsa iku dadi mangsane geni; ora ana wong siji-sijia kang melasi sadulure. 20 (9-19) Padha ngemplok manengen, nanging isih luwe, padha ngemplok mangiwa, nanging durung wareg, saben wong mangan daginge kancane: 21 (9-20) Manasye mangsa Efraim, lan Efraim mangsa Manasye, tuwin bebarengan padha nglawan Yehuda. Sanadyan iki kabeh kelakon, dukane durung mendha, sarta astane isih kaagagake. 10 1 Bilai para wong kang gawe katetepan-katetepan kang ora adil, sarta para wong kang gawe pututsan- putusan kang ambek siya, 2 kanggo ngalang-ngalangi para wong sekeng anggone ngupaya kaadilan lan kanggo ngrebut wewenange para wong sangsara kang ana ing satengahe umatingSun, 35
YESAYA 10.3 -6 supaya padha bisa ngrampas barang darbeke para randha, tuwin bisa njejarahi bocah yatim! 3 Apa kang bakal padha sira alkoni ing dina paukuman, lan ing wektu tekane kasangsaran kang adoh sangkane? Sira bakal padha lumayu njaluk tulung marang sapa, sarta kasugihanira bakal sira tinggal ana ngendi? 4 Sira ora bisa tumindak apa-apa kejaba mung njingkrung ana ing satengahe wong-wong kang kinepung, sarta tiwas ana ing satengahe para wong kang pinatenan! Sanadyan iki kelakon kabeh, dukane Sang Yehuwah durung mendha, lan astane isih kaagagake. Bab bilai kang bakal nempuh marang Asyur 10:5-19 5 Bilai Asyur, kang dadi cambuking dukaningSun lan kang dadi gitiking bebenduningSun! 6 Iku bakal Sunutus nglawan bangsa kang murtad, tuwin bakal Sundhawuhi nglawan umat lesaning dukaningSun, supaya ngrerampas lan njarah-rayah, 36
YESAYA 10.7 -13 sarta supaya ngidak-idak bangsa mau kaya blethok ing lelurung. 7 nanging dheweke dhewe karepe ora mangkono lan ora mangkono rancanganing atine, anadene niyate atine arep numpes tuwin nyirnakake bangsa pirang-pirang. 8 Amarga pangucape: "Para panggedhening wadya-balaku rak raja-raja kabeh? 9 Kaanane Kalno rak padha kaya Karkhemis, utawa Hamat rak padha kaya Arpad, lan Samaria rak padha kaya Damsyik? 10 Kayadene tanganku wus ngrayud karajan-karajaning para brahala, mangka reca-recane ngluwihi kang ana ing Yerusalem lan kang ana ing Samaria, 11 apa aku ora bakal tumindak mangkono tumrap Yerusalem lan reca-recane brahalane, kaya kang wus daktindakake tumrap Samaria lan brahala-brahalane?" 12 Nanging manawa Pangeran wus ngrampungake sakehing pakaryane ana ing gunung Sion lan ana ing Yerusalem, Panjenengane bakal ngukum pratingkahe raja Asyur kang gumunggung lan watake kang angkuh kumalungkung. 13 Amarga wus ngucap: "Aku tumindak kaya mangkono iku kalawan kakuwataning tanganku tuwin kalawan kawicaksananku, amarga kau duwe akal budi. 37
YESAYA 10.14 - 16 Aku wus ngilangi wates-watese ing antarane para bangsa, sarta wus ngrampas pasadhiyan- pasadhiyane; kalawan kakuwatan anggonkeu wus nglorod para wong kang lungguh ing dhampar. 14 Kayadene susuhing manuk, iya mangkono iku anggonku wus ngrayud kasugihane para bangsa, sarta kaya wong kang ngrakup endhog- endhog kang ditinggal dening kang ngendhog, kaya mangkono anggonku ngrayud salumahing bumi, lan siji bae ora ana kang ngobahake swiwine, tuwin kang ngangapake cucuke utawa kang cuwit-cuwit." 15 apa ana wadung kang ngatonake gumunggunge marang wong kang nganggo, utawa graji kang ngegungake dhiri ana ing sangarepe kang nganggo? Lah kok kaya gada kang ngobahake wong kang nyolahake, lan kaya teken kang ngangkat wonge kang dudu kayu! 16 Awit saka iku Pangeran, Sang Yehuwah Gustine sarwa tumitah, bakal damel wong-wonge kang gothot dadi padha kuru aking, lan sakehing kasugihane bakal kaobong nganti entek, kalawan geni kang mulad-mulad. 38
YESAYA 10.17 - 21 17 Padhanging Israel banjur bakal dadi geni, lan Gusti Allahe, Kang Mahasuci bakal mulad-mulad tuwin bakal ngobong lan mangsa piskucing lan sukete nganti entek ing sajroning sadina uga. 18 Kaendahane alas ing Asyur lan kebone wowohan bakal kamangsa nganti entek, wiwit delege nganti pang-pange, satemah bakal dadi kaya wong lara kang nglayung nganti mati; 19 anadene kekarene wit-witan ing alase kehe bakal kena kaetung, nganti bocah bae bisa nyatheti. Kekarene Israel ginanjar slamet 10:20-27a 20 Nanging ing wektu iku kekarene wong Israel lan wong kang bisa oncat ing antarane gelengan tedhake Rama Yakub, ora bakal sumendhe maneh marang kang ngalahake, nanging bakal sumendhe marang Sang Yehuwah, Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel, lan tetep setya. 21 Ana kekarene kang bali; kekarene Rama Yakub bakal mratobat ana ing ngarsane Gusti Allah kang prakosa. 39
YESAYA 10.22 - 27 22 Amarga sanadyan bangsamu, he Israel, kehe kaya wedhining sagara, nanging mung kekarene kang bakal bali. Pangeran Yehuwah wus nemtokake tekaning karusakan, lan saka ing kono bakal tuwuh kaadilan kang nganti luber-luber. 23 Sanyata, karusakan kang wus pinasthi bakal kadhawahake ing salumahing bumi dening Pangeran, Sang Yehuwah Gustining sarwa tumitah. 24 Mulane mangkene pangandikane Pangeran, Sang Yehuwah, Gustine sarwa tumitah: "He umatingSun kang manggon ing Sion, aja wedi marang Asyur, manawa iku nggebug sira kalawan gada lan menthung sira kalawan penthunge, kaya kang ditindakake Mesir biyen. 25 Amarga sadhela engkas dukaningSun marang sira bakal sirep, lan bebenduningSun bakal njalari sirnane. 26 Sang Yehuwah Gustining sarwa tumitah bakal ngrangket bangsa iku kalawan cemethi, kayadene anggone ngrangket Midian ana ing gunung parang Oreb, lan ngungkulake lantarane ing sadhuwure sagara Teberau lan ngagagake kaya nalika ana ing Mesir biyen. 27 Ing wektu iku momotan kang ditumpangake ing pundhakira dening bangsa mau, bakal kabuwang, lan pasangan kang kaetrapake ing gulunira bakal ilang." 40
YESAYA 10.28 - 34 Wong Asyur nempuh perang 10:27b-34 (10-27b) Asyur wus jumedhul saka ing Rimon 28 lan wus nempuh Ayat; sarta wus ngliwati Migron, tuwin nata gegawane ana ing Mikhmas. 29 Wus padha liwat ing jurang panyabrangan, kalawan nguwuh: "Geba iku papan panginepan kita!" Kang manggon ing Rama padha gumeter, kang manggon ing Gibea-Saul padha mlayu. 30 Jerit-jerita, he putri Galim! Gatekna, he Laisya! Wangsulana, he Anatot! 31 Kang manggon ing Madmena lumayu adoh, wong Gebim lunga ngungsi. 32 Dina iki uga Asyur bakal leren ing Nob, ngacung-acungake tangane marang gununge putri Sion, tenggere Yerusalem. 33 Lah Pangeran, Sang Yehuwah Gustine sarwa tumitah bakal nyembali pang-pang wit kalawan kakuwatan kang nggegirisi; kang thukule dhuwur-dhuwur bakal ditegor, lan kang munggul mandhuwur bakal padha dicendhekake. 34 Kayu-kayuning alas bakal dibabadi kalawan wadung, 41
YESAYA 11.1 -5 sarta Libanon dalah wit-witane kang ngedab-edabi bakal rubuh. Ratu katentreman kang bakal rawuh 11:1-10 11 1 Ana trubusan kang bakal thukul saka ing tunggaking Isai, lan ana semen kang tuwuh saka ing oyode kang bakal metokake woh. 2 Iku bakal katedhakan Rohe Sang Yehuwah, rohing kawicaksanan lan pambudi, rohing pitutur lan kasantosan, rohing kawruh lan wedi-asih marang Sang Yehuwah; 3 malah wedi-asih marang Sang Yehuwah iku kang dadi karemenane. Panjenengane ora bakal ngadili mung waton pamirsane satleraman bae utawa ndhawahake putusna manut paturaning wong. 4 Nanging bakal ngakimi para wong sekeng kalawan kaadilan, sarta bakal ndhawahake putusan tumrap para wong kang katindhes ana ing nagara kono kalawan kajujuran; anggone ngrangket bumi kalawan pangandikane kayadene kalawan lantaran, tuwin kalawan napasing lesane anggone bakal nyirnakake wong duraka. 5 panjenengane ora bakal nyimpang saka ing kabeneran lan kasetyan, 42
YESAYA 11.6 -10 kayadene sabuk kang tetep tumali ing bangkekan. 6 Asu ajag bakal manggon bebarengan karo wedhus gembel lan macan tutul bakal mlegung ana ing sandhinging wedhus. Pedhet lan anak singa bakal nyenggut bebarengan, tuwin bakal kagiring ing bocah cilik. 7 Sapi lan bruwang bakal nyenggut bebarengan lan anak-anake bakal plegungan tunggal enggon, dene singa bakal mangan dami kaya sapi. 8 Bocah suson bakal dolanan ing sacedhake rong ula bedhudhak, tuwin bocah sapihan bakal rogoh-rogoh ing ronging ula mandi. 9 Ora ana kang bakal nglakoni ala ana tumindak ora becik ana ing sawewengkone gunungingSun kang suci, amarga saindenging bumi kapenuhan ing kawruh bab Sang Yehuwah, kayadene banyuning sagara kang nasabi dhasare. 10 Ing wektu iku trubusan ing oyoding Isai bakal jumeneng dadi gendera tumrap para bangsa; kang bakal kaupaya dening para suku bangsa sarta padalemane bakal dadi mulya. 43
YESAYA 11.11 - 15 Kekarene Israel bakal bali 11:11-16 11 Ing wektu iku Pangeran bakal ngayatake astane maneh prelu nebus kekarening umate kang isih ana ing Asyur lan ing Mesir, ing Patros, ing Etiopia lan ing Elam, ing Sinear, ing Hamat lan ing pulo-pulo ing sagara. 12 Panjenengane bakal ngedegake gendera kanggo bangsa-bangsa, bakal nglempakake para wong Israel kang kabuwang, sarta bakal ngempalake para wong Yehuda kang sumebar ing keblat papat. 13 Kumerening Efraim bakal ilang, lan kang ngrupeki Yehuda bakal sirna. Efraim ora bakal meri maneh marang Yehuda, sarta Yehuda ora bakal ngrupeki Efraim maneh. 14 Nanging bakal padha mabur mangulon, menyang ing ereng-erenging gunung Filisti, bakal njarah-rayah bani Timur bebarengan; bakal padha ngrampas Edom lan Moab, sarta wong Amon bakal padha teluk. 15 Sang Yehuwah bakal ngesat teluk Mesir kalawan napase kang nggesengake, 44
YESAYA 11.16 - 12.4 tuwin ngayatake astane marang bengawan Efrat, kang nuli kapupuh temah pecah dadi kali pitu, njalari wong banjur bisa liwat nganggo trumpah. 16 Banjur bakal ana dalan gedhe kanggo kekarene umate kang isih ana ing Asyur, kaya kang biyen wis ana kanggo Israel, nalika padha metu saka ing tanah Mesir. Kidung panuwun marga wus ginanjar slamet 12:1-6 12 1 Ing wektu iku kowe bakal munjuk: "Kawula badhe ngunjukaken panuwun dhumateng Paduka, dhuh Yehuwah, awit sanadyan Paduka sampun duka dhumateng kawula, nanging bebendu Paduka sampun kendel tuwin Paduka lajeng nglipur kawula. 2 Gusti Allah iku sanyata dadi karaharjanku; aku kumandel ora kalawan gumeter, amarga Sang Yehuwah Allah iku kakuwatanku lan masmurku, Panjenengane wus dadi karaharjanku." 3 Ing kono kowe bakal padha ngangsu kalawan bungah ing etuking kaslametan. 4 Ing wektu iku kowe bakal padha ngucap: "Ngunjukna panuwun marang Sang Yehuwah, 45
YESAYA 12.5 -13.3 padha nyebuta marang asmane, pakaryane padha sumurupna ana ing antarane para bangsa, suwurna, manawa asmane iku luhur! 5 Padha ngidungna masmur Pangeran Yehuwah, sabab pakaryane iku mulya; bab iki prayoga kasumurupan ing saindenging bumi! 6 Padha giyak-giyaka lan surak-suraka, he wong kang padha manggon ing Sion, amarga Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel, iku agung ana ing satengahmu!" PAUKUMAN TUMRAP PARA BANGSA BAB 13-23 Wangsit kang tumuju marang Babil 13:1-22 13 1 Wangsit kang tumuju marang Babil kang kaparingake marang Nabi Yesaya, putrane Sang Amos. 2 Masanga gendera ana ing gunung kang gundhul, nguwuh-uwuha marang para wong iku kalawan swara sora; ngawe-awea supaya iku padha lumebu ing gapura-gapurane para wong luhur! 3 Ingsun iki wus paring dhawuh marang para wong kang Sunsucekake, wus nimbali para wongingSun kang prakosa 46
YESAYA 13.4 -8 supaya matrapi paukumaning bebenduningSun, marang para wongingSun, kang padha suka-suka lan gumunggung. 4 Ana swara rame ing gunung-gunung, kaya swaraning kumpulaning wong kang akeh cacahe! Swara gumuruhing karajan-karajan, lan bangsa-bangsa kang padha nglumpuk! Pangeran Yehuwah, Gustine sarwa tumitah lagi niti-priksa wadya-bala perang. 5 Iku padha teka saka ing nagara kang adoh, malah saka ing poncoting langit, yaiku Sang Yehuwah lan kang nibakake dedukane arep padha ngrusak saindenging bumi. 6 Padha ngadhuh-adhuha, sabab dinane Sang Yehuwah wus cedhak, tekane iku kayadene pangrusak saka Kang Mahakwasa. 7 Awit saka iku sakehing tangan bakal dadi lemes, lan atine saben manungsa bakal luluh, 8 sarta wong-wong bakal padha kaget. Lara mules lan lara nguwat bakal tumempuh marang wong-wong mau, padha ngolang-ngaling kaya wong wadon nglarani. Bakal padha pandeng-pandengan kalawan kaebatan, raine padha kaya wong kang lara kadhemen. 47
YESAYA 13.9 -14 9 Dinane Sang Yehuwah pranyata rawuh tanpa welas, kalawan bebendu lan deduka kang mulad-mulad, arep damel sepi mamringing bumi arep nyirnakake wong-wong ing kono kang padha agawe dosa. 10 Sabab lintang-lintang lan golongane ing langit bakal ora padha nyunarake cahyane; srengenge bakal dadi peteng nalika mlethek, lan rembulan ora bakal nyorotake sunare. 11 Ingsun bakal males pialane donya, lan kaluputane wong duraka; gumunggunging wong-wong kang kumawani bakal Sunuwisi, sarta kumlungkunge para wong ambek siya bakal Sunendhakake. 12 Ingsun bakal damel aranging wong ngungkuli emas tuwa, lan aranging manungsa ngungkuli emas Ofir. 13 Mulane Ingsun bakal damel gumetering langit, lan bumi bakal gonjing ngalih saka ing panggonane, yaiku ing wektu bebendune Sang Yehuwah, Gustine sarwa tumitah, lan ing dina dedukane kang mulad-mulad. 14 Kayadene kidang kang kaoyak-oyak lan kayadene wedhus kang ora diengon, kaya mangkono wong-wong bakal padha noleh marang bangsane dhewe-dhewe, 48
YESAYA 13.15 - 20 lan padha lumayu marang nagarane dhewe-dhewe. 15 Saben wong kecandhak bakal disuduk, lan saben wong kang kecekel bakal ambruk mati dening pedhang. 16 Bayi-bayine bakal padha karemuk ana ing ngarepe, omah-omahe bakal padha karampog lan bojo-bojone bakal padha diwori turu. 17 Lah Ingsun nglurugake wong Madai nglawan marang wong-wong mau, wong-wong kang ora padha mreduli marang salaka lan ora seneng marang emas. 18 Panah-panahe bakal nembus para wong enom; wong-wong mau padha ora bakal welas marang wohing wetengan, lan ora padha welas marang bocah-bocah. 19 Lan Babil, kang dadi kaendahaning para karajan, rerengganing wong Kasdim kang linuwih, bakal padha kaya Sodom lan Gomora yaiku samangsa padha kaobrak-abrik dening Gusti Allah: 20 ing sateruse bakal ora ana wonge, lan ora ana kang ngenggoni nganti turun-tumurun; wong Arab ora bakal ngedegake tarub ana ing kono, lan para pangon ora bakal ngolehake kewane padha mlegung ana ing kono, 49
YESAYA 13.21 - 14.3 21 dene kang bakal mlegung ing kono yaiku kewan ing ara-ara samun, lan omah-omahe bakal kebak manuk beluk, manuk-manuk unta kang bakal padha manggon ing kono, lan jim-jim kang padha lincak-lincak; 22 asu alas bakal padha mbaung ana ing kadhaton-kadhatone, tuwin asu ajag ana ing kraton-kratoning kasenengan. Wektune bakal enggal teka, sarta dina-dinane ora bakal diulur. Pangiwi-iwi bab ratu Babil 14:1-23 14 1 Amarga Pangeran Yehuwah bakal paring sih-kawelasan marang Yakub lan bakal milih Israel maneh lan bakal marengake padha dedunung ana ing tanahe, banjur wong bangsa liya bakal padha awor lan manunggal karo tedhake Rama Yakub. 2 Bangsa-bangsa liya bakal padha ngeterake Israel mulih menyang ing panggonane, turune Israel banjur bakal ndarbeni bangsa-bangsa iku kadadekake batur lanang lan batur wadon ana ing tanahe Pangeran Yehuwah. Kaya mangkono dadine bakal padha nawan wong-wong kang maune padha nawan sarta bakal ngwasani kang maune padha nindhes. 3 Ing dinane Sang Yehuwah mungkasi kasangsaranmu lan kabingunganmu sarta anggonmu padha 50
YESAYA 14.4 -9 nindakake pagawean kanthi peksan kang abot kang kudu padha koktindakake, 4 ing kono kowe bakal nglairake pamoyok tumrap ratu ing Babil lan celathu: "Wah, wus tumeka ing wekasane wong kang nindhes, wus tumeka ing wekasane wong kang ambek siya iku! 5 Pangeran yehuwah wus mutung gitike para wong duraka, tuwin gadane para wong kang ngereh, 6 kang nggebugi para bangsa kalawan nepsu, tanpa kendhat; kang ngidak-idak para bangsa kalawan bendu tanpa leren. 7 Salumahing bumi wus ayem lan tentrem; wong-wong padha bungah-bungah lan surak-surak. 8 Uga wit beros lan wit eres ing Libanon padha bungah marga kowe wus ambruk, pangucape: 'Wiwit titimangsa kowe ambruk gumlinting; ora ana wong maneh kang munggah negor aku kabeh! 9 Jagade wong mati kang ana ing ngisor kalawan gumeter anggone mapag tekamu; arwah-arwah padha kagugah marga saka kowe, yaiku sakehe tilas panggedhe ing bumi; sakehe tilas ratuning para bangsa padha diwungu saka ing dhampare. 51
YESAYA 14.10 - 16 10 Iku kabeh wiwit padha aruh-aruh lan ngucap marang kowe: 'Kowe iya wus dadi apes kaya aku kabeh, wus dadi padha kaya aku kabeh! 11 Kaluhuranmu wus kaudhunake marang ing jagade wong mati karo swarane slukatmu; kowe alemek singgat, lan akemul eset.' " 12 "Adhuh, kowe wus tiba saka ing langit, he lintang Panjer-Esuk, anake bangbang wetan, kowe wus kapecah lan tiba ing bumi, he, kowe kang ngalahake para bangsa! 13 Kowe kang maune ngunandika: Aku arep munggah menyang ing langit, aku arep ngedegake dhamparku ana ing sadhuwure lintang-lintange Gusti Allah, lan aku arep lungguh ing gununging pasamuwan, ing sisih lor adoh. 14 Aku arep mumbul nganti ngungkuli mega, arep madhani Kang Mahaluhur! 15 Nanging kosok baline, kowe kaudhunake menyang ing panggonan kang jero dhewe ing luwanging kuburan. 16 Wong-wong kang ndeleng kowe bakal padha nggatekake lan mandeng kowe kalawan ngucap: Apa iki kang wus gawe gumetering bumi, lan kang nggoncangake karajan-karajan, 52
YESAYA 14.17 - 23 17 kang wus ndadekake jagad kaya pasamunan, lan kang nglebur kutha-kuthane, kang ora ngulihake para wong tawanan? 18 Sakehe tilas ratune para bangsa padha sumare kalawan mulya, ana ing astanane dhewe-dhewe. 19 Nanging kowe iki wus kabuwang, adoh saka ing pakuburanmu, kayadene trubusan kang nggegilani, kang katutupan ing mayite para kang sinuduk ing pedhang lan ambruk tumiba ing watu-watuning luwangan kuburan, kaya bathang kang kepidak-pidak. 20 Kowe ora bakal ana ing kuburan bebarengan karo para raja, amarga kowe wus ngrusak nagaramu lan mateni rakyatmu. Anak-putune wong kang nindakake piala ora bakal kocap ing salawas-lawase. 21 Ngedegna papan panyembelehan kanggo anak-anake, marga saka kaluputane leluhure, supaya aja padha gumregah lan ndhaku bumi tuwin ngebaki jagad kalawan kutha-kutha." 22 "Ingsun bakal jumeneng nglawan wong-wong iku," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, Gustine sarwa tumitah, "Ingsun bakal nyirnakake jenenge Babil lan kekarene, anak-putune lan buyute," mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 23 "Ingsun bakal 53
YESAYA 14.24 - 27 ndadekake Babil dadi duweke landhak lan dadi rawa sarta kutha iku bakal Sunsaponi kalawan sapu panggempuran," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, Gustine sarwa tumitah. Wangsit tumuju marang Asyur 14:24-27 24 Pangeran Yehuwah, Gustine sarwa tumitah wus supaos, pangandikane: "Sanyata kaya kang Sunkarsakake, iya mangkono bakal kelakone, lan kaya kang Sunrancang, iya mangkono bakal tumindake: 25 Ingsun bakal mbengkas wong Asyur ana ing nagaraningSun padha Sunidak-idak ana ing gunungingSun; pasangan kang dietrapake ing umatingSun dening wong-wong mau bakal kabuwang mangkono uga momotan kang ditumpangake ing pundhake." 26 Yaiku rancangan kang wus kadamel tumrap salumahing bumi, lan yaiku asta kang kaayatake marang sakehe bangsa. 27 Sang Yehuwah Gustine sarwa tumitah wus ngrancang, sapa kang bisa murungake? Astane wus kaayatake? sapa kang bisa ngundurake? 54
YESAYA 14.28 - 32 Wangsit tumuju marang Filisti 14:28-32 28 Ing taun sedane Sang Prabu Akhas ana wangsit kang mangkene iki: 29 Aja bungah-bungah, he tanah Filisti kabeh, awit sanadyan gadane wong kang nggebug kowe wus tugel, nanging ula iku bakal nurunake ula bedhudhak, lan anake bakal dadi ula naga kang bisa mabur. 30 Panunggalane umatingSun kang asor dhewe bakal oleh pangan tuwin para wong miskin bakal manggon kalawan tentrem, nanging turunira bakal Sunpateni kalawan pailan, sarta kekaren-kekarenira bakal Suntumpes. 31 Ngadhuh-adhuha, he gapura! Jerit-jerita, he kutha! Gumetera, he tanah Filisti sakabehe! Amarga ing sisih lor wus ana kukusing perang kang kumelun, lan barisaning mungsuh maju, ora ana kang mundur. 32 Lan kapriye wangsulane marang para utusane bangsa iku? "Pangeran Yehuwah kang masang tetalesing Sion, 55
YESAYA 15.1 -5 lan para wong kang nandhang sangsara panunggale umate bakal padha oleh pangayoman ana ing kono." Wangsit tumrap Moab 15:1--16:14 15 1 Wangsit bab Moab. Lah sajrone sawengi Ar-Moab wus karusak, kasirnakake; lah sajrone sawengi Kir-Moab wus karusak, kasirnakake! 2 Putri Dibon munggah ing tengger-tengger pangurbanan prelu muwun; Moab, ngadhuh-adhuh marga saka Nebo lan marga saka Medeba. Kabeh wong padha nggundhuli sirahe ana ing kono lan nyukur jenggote minangka tandhaning kasusahan. 3 Wong padha manganggo bagor ana ing dedalan, ana ing payon lan ana ing ara-ara wong kabeh padha ngadhuh-adhuh, eluhe dleweran. 4 Hesybon lan Eleale padha nangis gero-gero, swarane nganti keprungu tekan ing Yahas. Awit saka iku para wong ing Moab kang sikep gegaman padha nguwuh-uwuh, nyawane gumeter. 5 Aku mbengok marga saka Moab; wong kang ngungsi wus padha tekan ing Zoar, ing Eglat-Selisia. 56
YESAYA 15.6 -16.2 Lah wong padha ngunggahi unggah-unggahan Luhit kalawan nangis; lan ana ing dalan kang menyang Horonaim wong padha njerit marga tinempuh ing sangsara. 6 Lah kali ing Nimrim dadi sat, dadi pasamunan sukete wus aking, suket enom wus entek, thethukulan wus ora ana kang ijo. 7 Marga saka iku sakehing bandha kang ditumpuk lan samubarang kabeh kang disimpen padha digawani menyang ing sabrange kali Haarabim. 8 Lah panjerite mau bakal keprubu ing sawewengkone Moab kabeh, pangadhuhe keprungu nganti tekan ing Eglaim, malah nganti tekan ing Beer-Elim. 9 Lah banyu ing Dibon wus kebak getih, nanging kang tumempuh marang Dibon iku bakal Sunwuwuhi maneh, yaiku singa bakal ndekep para wong kang bisa oncat saka ing Moab lan kang isih ana ing tanah kono. 16 1 Wong-wong padha ngirimake cempe marang pamarentahing nagara, saka ing Sela ngliwati pasamunan menyang ing gununge putri Sion. 2 Kaya manuk kang mabur lunga, lan isining susuh kang kagusah, kaya mangkono anake wadon Moab 57
YESAYA 16.3 -7 ing pasabrangan-pasabranganing kali Arnon. 3 "Menehana pitutur, nggegegana wewenang, dadia pangeyuban kang edhum ing wayah tengange; wong-wong kang kabuwang padha umpetna, aja medharake bab wong kang padha keplayu! 4 Para wong kang kabuwang saka ing Moab cikben padha mondhok ing panggonanmu, dadia papan pandhelikane wong-wong iku tumrap kang arep nyirnakake! Samangsa pangroda-peksa wus ora ana, pangrusak wus kapungkur lan wong ambek siya wus sirna saka ing nagara, 5 banjur ana dhampar kang bakal kaadegake marga saka sih-kadarman lan iku bakal tansah dilenggahi ana ing tarube Sang Prabu Dawud dening sawijining hakim kang njejegake kaadilan, lan kang enggal-enggal nindakake kabeneran." 6 Aku wus padha krungu bab angkuhe Moab, pancen angkuh banget iku, bab kumlungkunge, angkuhe lan sumengite, sarta anggone ngoceh kang ora bener. 7 Mulane cikbene wong Moab ngadhuh-adhuh, kang siji marga saka sijine, cikben kabeh padha ngadhuh-adhuh. 58
YESAYA 16.8 -11 Marga kelingan marang kuwih kismis saka ing Kir-Hareset cikben padha sesambat lan remuk babar pisan! 8 Amarga kebon-kebon ing Hesybon lan wit anggur ing Sibma wus padha nglayung; para kang nyekel pangwasa tumrap bangsa-bangsa wus padha mbabadi wit-wite anggur kang becik dhewe, kang biyen ngembyah tekan ing Yaezer lan mrambat tekan ing pasamunan; pang-pange pating tlolor tekan ing sabranging sagara. 9 Mulane aku melu nangis kaya Yaezer marga saka wit anggur ing Sibma mau; kowe arep daktelesi kalawan eluhku, he Hesybon lan Eleale, amarga ing mangsa ketiga trep ing mangsa panen mungsuhmu nempuh kalawan alok perang. 10 Wus sirna kabungahan lan surak-surak saka ing kebon wowohan; wus ilang saka ing kebon-kebon anggur swara giyak-giyak lan surak-surak; wus ora ana kang ngidak-idak ing papan pameresan, anggone sumyak-sumyak wus leren. 11 Awit saka iku kaya dene cumengkling ing clempung, iya kaya mangkono panjeriting atiku ndeleng kaanane Moab, 59
YESAYA 16.12 - 17.3 lan batinku rontog nyumurupi kaanane Kir-Heres. 12 Mulane sanadyan Moab ngibadah lan dilabuhi ngrekasa banget ana ing tengger pangurbanan lan lumebu ing pasucene prelu ndedonga, ora bakal oleh apa-apa. 13 Yaiku pangandika kang kalairake dening Sang Yehuwah bab Moab ing wektu kepungkur. 14 Mulane saiki Pangeran Yehuwah ngandika mangkene: "Ing sajroning telung taun, manut wektu panyambut-gawene prajurit opahan, kamulyane Moab kalawan karameane kang gedhe, bakal dadi cecamahan, lan wong kang kari bakal sethithik banget lan ora kwasa." Wangsit tumrap Damsyik lan Efraim 17:1-11 17 1 Wangsit tumrap Damsyik. Sanyata Damsyik ora bakal lestari dadi kutha, mengko bakal dadi tumpukan jugrugan; 2 kampung-kampunge bakal disuwungake ing salawase lan bakal dadi papan kanggo pepanthaning raja kaya, kang mlegung kalawan ora karidhu ing sapa-sapa. 3 Efraim bakal kelangan beteng-betenge, lan pangwasaning karajan bakal sirna saka ing Damsyik, uga kekarene Aram bakal sirna kabeh 60
YESAYA 17.4 -10 padha kaya kamulyane wong Israel, mangkono pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa tumitah. 4 Ing wektu iku kamulyane Yakub bakal suda, lan kemakmurane bakal susut; 5 kaanane kaya gandum kang digegem arep dieneni lan tangane methiki wewulen, utawa kaya wewulen kang dipethik ing wong ana ing lembahe wong Refaim. 6 Iku bakal ana turahane kanggo asagan kaya nalika wong ngerog woh jaitun, ana siji loro kang kari ing pucuke, lan ana sawatara ing pang-pange, mangkono pangandikane Sang Yehuwah, Gusti Allahe Israel. 7 Ing wektu iku manungsa bakal mandeng marang Panjenengane kang nitahake, lan mripate bakal nyawang marang Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel; 8 ora bakal mandeng marang misblyah-misbyah gaweane tangane dhewe, lan ora bakal nyawang marang garapaning tangane, yaiku tugu-tugu brahala lan padupan-padupan. 9 Ing wektu iku kutha-kuthanira bakal kasuwungake kaya kutha-kuthane wong Hewi lan wong Amori kang padha ditinggal marga saka wong Israel, satemah banjur dadi sepi mamring. 10 Awit sira wus lali marang Gusti Allah kang wus paring kaslametan marang sira, lan ora eling marang gunung paranging kakuwatanira. 61
YESAYA 17.11 - 14 Mulane sanadyan sira yasa taman kang endah kang sira tanduri cangkokan saka ing nagara manca, 11 sanadyan nalika sira tandur sira ndadekake suburing thukule, lan ing wektu esuk anggonira nandur cangkokan ndadekake kembange, nanging panenane bakal enggal sirna ing dinaning pilara lan sangsara kang ngedab-edabi. Wangsit tumrap Asyur 17:12-14 12 Bilai! Gumerahe bangsa-bangsa akeh, kang padha gumeder kaya ombaking sagara kang gumleger! Ramening suku-suku bangsa, kang padha rame kaya gumuruhing banyu kang ngedab-edabi. 13 Para suku bangsa padha gumerah kaya gumuruhing banyu gedhe; nanging Pangeran Yehuwah paring deduka, satemah banjur padha lumayu adoh, kalawan kesusu kaya mrambut ing panuton kang kabur ing angin, lan kaya dhedhak katiyup ing lesus. 14 Bareng ngarepake sore, lah ana pagiris! Sadurunge esuk, wus ora ana kabeh! Yaiku pandumane wong-wong kang padha ngrayah kita, 62
YESAYA 18.1 -4 sarta iya iku kang katemtokake tumrap para wong kang ngrampasi kita. Wangsit tumrap Etiopia 18:1-7 18 1 Bilai! Nagara kumrisiking swiwi ing sabranging kali-kali ing tanah Etiopia, 2 kang ngirimake duta-duta ngliwati sagara kalawan prau-prau pandhan ngliwati lumahing banyu! Mangkata, he para utusan kang cukat, nemonana bangsa kang dhuwur dedege lan kang klimis pakulitane, golongan kang diwedeni ana ing ngendi-endi yaiku bangsa kang wulet lan ambek siya, kang nagarane ketrajang ing kali-kali! 3 He sakehing wong kang manggon i ing donya, he para wong kang manggon ing bumi! Samangsa gendera kaedegake ing gunung-gunung, padha delengen; samangsa kalasangka kaunekake, padha ngrungokna! 4 Amarga mangkene pangandikane Sang Yehuwah marang aku: "Ingsun bakal mirsani saka ing papan padalemaningSun kalawan ora ebah, kayadene hawa panas kang umob ing wektu panas gumemplang, kayadene pedhut ing panasing mangsa panen." 63
YESAYA 18.5 -19.1 5 Awit sadurunge ungsum wowohan, manawa wektune kembang wus kepungkur, lan dhompolaning pentil wus dadi woh anggur kang meh mateng, Pangeran Yehuwah bakal ngethoki pang-pange kalawan arit, lan carang-carange kakethokan lan kasingkirake. 6 Iku kabeh bakal ditinggal tumpukan kanggo manuk galak ing pagunungan, lan kanggo kewan-kewan ing alas. Ing mangsa panas manuk-manuk galak bakal padha manggon ing kono tuwin sakehe kewan ing alas ing mangsa bedhidhing. 7 Ing wektu iku uga pisungsung bakal dicaosake marang Pangeran Yehuwah, Gustine sarwa tumitah dening bangsa kang dhuwur dedege lan klimis pakulitane lan dening bangsa kang ana ing ngendi-endia diwedeni, yaiku bangsa kang kakuwatane wulet lan ambek siya, kang nagarane ketrajang ing kali-kali, menyang ing padalemane Sang Yehuwah Gustine sarwa tumitah, yaiku gunung Sion. Wangsit tumrap Mesir 19:1-25 19 1 Wangsit tumrap Mesir. Lah Sang Yehuwah nitih mega kang rikat lan tedhak menyang ing tanah Mesir; 64
YESAYA 19.2 -6 para brahala ing Mesir padha gumeter ana ing ngarsane, lan atine wong Mesir remuk ana ing badane. 2 Ingsun bakal damel wong Mesir nglawan padha wong Mesir, supaya padha perang, saben wong nglawan sadulure lan saben wong nglawan mitrane, kutha nglawan kutha, karajan nglawan karajan; 3 semangate wogn Mesir banjur ilang, rancangane bakal Sunkisruhake; banjur bakal padha njaluk pituduh marang para brahala lan marang juru japa-mantra, marang arwah lan marang roh kang memeca. 4 Ingsun bakal ngulungake wong Mesir marang ing tangane bendara kang ambek siya, lan ratu kang kereng bakal masesani bangsa iku; mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustining sarwa tumitah. 5 Banyune bengawn Nil bakal entek, lan bengawan iku bakal dadi asat nggereng, 6 satemah susukan-susukan bakal mambu bacin, lan cawangan-cawanganing bengawan Nil bakal dadi cethek lan asat, 65
YESAYA 19.7 -12 glagah lan rayung bakal padha mati lan rubuh. 7 Suket ing pinggiring bengawan Nil lan apa kang kasebar ing lebaking bengawan mau bakal dadi aking, katiup ing angin lan wus ora ana maneh. 8 Para juru amek iwak bakal padha sesambat lan susah, yaiku sakehe wong kang padha mancing ing bengawanl Nil; sakehe wong kang njala ana ing kono bakal padha ngenes uga. 9 Wong-wong kang gawe lena bakal padha kawirangan, mangkono uga para wong nenun mori. 10 Wong kang padha nenun bakal remuk atine, sakehe buruh bakal sedhih atine. 11 Para panggedhe ing Zoan iku padha bodho-bodho, para juru pirembage Pringon kang wicaksana dhewe padha nyaosi pamrayoga kang bodho. Kapriye dene sira padha bisa matur marang Pringon: "Kawula punika anakipun para tiyang wicaksana, turunipun para ratu ing jaman kina?" 12 Endi wong-wongira kang wicaksana? Iku cikben padha pratela marang sira lan aweh weruh apa kang wus kaputus 66
YESAYA 19.13 - 18 dening Sang Yehuwah Gustining sarwa tumitah tumrap Mesir. 13 Para panggedhe ing Zoan tumindake gemblung, para panggedhe ing Memfis wus padha kapusan; para pangareping suku-sukune wus padha mbingungake Mesir. 14 Pangeran Yehuwah wus ngesokake ana ing tengahe sawijining roh kang ngisruhake, lan iku padha gawe bingunging Mesir ing bab pambudidayane kabeh, nganti kaya wong mendem kang mumet nalika mutah-mutah. 15 Lan ora ana kang kasil satindake Mesir kang dilakoni dening panggedhe lan panganut, dening pangarep lan wong lumrah. 16 Ing nalika iku para wong Mesir bakal padha kaya wong wadon; bakal padha gumeter lan kaget marga saka astane Pangeran Yehuwah Gustining sarwa tumitah kang kaagagake marang wong-wong mau. 17 Tanah Yehuda banjur bakal nukulake pagiris ana ing satengahe wong Mesir, lan sapa bae kang eling marang wong-wong mau bakal kaget marga krungu bab pancasaning Yehuwah Gustining sarwa tumitah, kang wus kadamel tumrap wong-wong iku. 18 Ing wektu iku ing tanah Mesir bakal ana kutha lima kang caturane nganggo basa Kanaan lan kang sumpah demi Sang Yehuwah 67
YESAYA 19.19 - 25 Gustine sarwa tumitah. Panunggalane ana siji kang bakal kasebut Ir-Kheres. 19 Ing wektu iku ing satengahe tanah Mesir bakal ana misbyah kagem Sang Yehuwah lan tugu pengetan kagem Sang Yehuwah kang dumunung ing tapel-watese. 20 Iku bakal dadi tandha paseksen kagem Sang Yehuwah Gustining sarwa tumitah ana ing tanah Mesir: manawa padha sesambat marang Pangeran Yehuwah marga saka kang padha nindhes, Panjenengane banjur bakal paring sawijining juru-slamet marang wong-wong mau, kang bakal tumandang lan ngluwari. 21 Sang Yehuwah bakal nglairake sarirane marng wong Mesir lan wong Mesir ing nalika iku bakal wanuh marang Pangeran Yehuwah; bakal padha ngibadah kalawan nyaosi kurban sembelehan lan kurban dhaharan, sarta bakal nyaosake nadar marang Sang Yehuwah tuwin iku bakal diluwari. 22 Wong Mesir bakal dirangket dening Sang Yehuwah, bakal dirangket, banjur diwarasake; nuli bakal padha mratobat marang Sang Yehuwah, tuwin Panjenengane bakal ngabulake pandongane lan nyarasake wong-wong mau. 23 Ing wektu iku bakal ana dalan gedhe saka ing Mesir menyang ing Asyur, satemah wong Asyur bisa lumebu ing Mesir lan wong Mesir bisa lumebu ing Asyur, sarta wong Mesir bakal ngabekti bebarengan karo Asyur. 24 Ing wektu iku Israel bakal dadi kang katelu sawuse Mesir lan Asyur, sawijining berkah ana ing bumi, 25 kang diberkahi dening Pangeran 68
YESAYA 20.1 -6 Yehuwah, Gustining sarwa tumitah kalawan pangandika: "Binerkahana Mesir, umatingSun, lan Asyur, pakaryaning astaningSun, sarta Israel warisaningSun." Wangsit tumrap Mesir lan Etiopia 20:1-6 20 1 Ing taun nalika panggedhening wadya-bala kang diutus dening Sang Prabu Sargon, ratu ing Asyur, nglurugi perang lan ngrebut Asdod, 2 ing wektu iku Pangeran Yehuwah paring pangandika lumantar Nabi Yesaya putrane Sang Amos. Mangkene pangandikane: "Sira lumakua, sandhangan bagor ing lambungira iku aja sira anggo mangkono uga trumpahing sikilira." Iku iya banjur kaestokake, lumampah kalawan lukar lan tanpa trumpah. 3 Pangeran Yehuwah ngangdika: "Kayadene anggone abdiningSun Yesaya lumaku kalawan wuda lan tanpa trumpah telung taun lawase minangka pratandha lan ngalamat tumrap Mesir lan Etiopia, 4 mangkono uga raja Asyur bakal nggiring wong Mesir dadi tawanan, lan wong Etiopia kayadene wong buwangan, tuwa lan enom, kalawan wuda lan tanpa trumpah tuwin katon bokonge, dadi kawirangane tanah Mesir. 5 Wong-wong banjur bakal padha kaget lan wirang marga saka Etiopia, kang dadi bakuning pangarep-arepe, lan marga saka Mesir kang dadi kamongkogane. 6 Sarta wong ing pasisir iki bakal celathu ing wektu iku: Lah 69
YESAYA 21.1 -5 mangkene kadadeane para wong kang padha dadi pangarep-arep kita, kang kita ungseni kita jaluki pitulungan supaya diuwalake saka raja ing Asyur. Kapriye bisane kita oncat?" Wangsit tumrap Babil 21:1-10 21 1 Wangsit tumrap "pasamunan ing pinggir sagara". Kayadene lesus anggone gumrubug ngliwati Tanah Negeb, kaya mangkono tekane saka ing ara-ara samun, saka ing nagara kang nggegirisi. 2 Ana wahyu kang bengis kang wus kawangsitake marang aku: "Si penggarong nggarong, si pengrusak, ngrusak! Majua, he Elam, kepungen, he Madai! Sakehing pangesah kang kalirake wus Sunsirep." 3 Mulane lambungku lara banget, aku lara mules kaya mulesing wong wadon kang manak; aku mringkus-mringkus, ora krungu maneh, aku kaget, ora ndeleng maneh. 4 Atiku ngolang-ngaling, aku kalimputan ing rasa trataban, wayah bengi kang tansah dakangen-angen iku saiki gawe geterku. 5 Wong padha ribut nata pasugatan, 70
YESAYA 21.6 -10 nata palenggahan, dhaharan, pangunjukan ... Dumadakan keprungu: "He para panggedhe! Samektaa ing perang, lenganana tamenge!" 6 Amarga mangkene pangandikane Pangeran marang aku: "Sira lungaa, masanga wong jaga, apa kang kadeleng kudu dikandhakake. 7 Samangsa sumurup prajurit jaranan sagelengan, ngloro-ngloro, wadya-bala nunggang kuldi, wadya-bala nunggang unta, iku kudu diwaspadakake temenan, kalawan nastiti banget." 8 Wasana kang ndeleng iku nguwuh-uwuh: "Wonten ing panggung panjagen, dhuh bendara kula, kula tansah ngadeg sadinten muput, tuwin wonten ing papan panjagen kula kapanjer ing saben dalu." 9 Lah punika sampun wonten prajurit sagelengan ingkang dhateng, wadya-bala kapalan! Wong mau banjur nguwuh-uwuh maneh: "Sampun rebah, Babil sampun rebah, tuwin sakathahing recanipun brahala sampun karemukaken saha pating slebar wonten ing siti." 10 He bangsaku kang wus kaidak-idak lan kainjek-injek 71
YESAYA 21.11 - 15 apa kang dakrungu saka Pangeran Yehuwah Gustining sarwa tumitah, Gusti Allahe Israel, wus daksumurupake marang kowe. Wngsit tumrap Duma 21:11-12 11 Wangsit tumrap Duma. Ana wong kang nguwuh-uwuh marang aku saka ing Seir: "He wong jaga, apa wengine isih suwe? He wong jaga, apa wengine isih suwe?" 12 Wong jaga iku mangsuli: "Bakal esuk, nanging uga bakal bengi. Manawa kowe padha arep takon, tekaa lan padha takona maneh sapisan engkas!" Wangsit tumrap tanah Arab 21:13-17 13 Wangsit tumrap tanah Arab. Kowe bakal padha nginep ana ing alas ing tanah Arab, he kapilah-kapilahe wong Dedan! 14 He wong kang manggon ing tanah Tema, padha metua, wong kang ngelak wenehana banyu, wong kang keplayu pethuken kalawan roti. 15 Amarga wong iku padha lumayu nyingkiri pedhang, pedhang kang kaunus, 72
YESAYA 21.16 - 22.4 gendhewa kang kapenthang, lan peperangan kang nggegirisi. 16 Awit mangkene pangandikane Pangeran marang aku: "Sanjrone sataun maneh, manut wektu panyambut-gawene prajurit opahan, sakehing kamulyane Kedar bakal sirna. 17 Lan prajurite panahan bangsa Kedar kang gagah prakosa bakal mung kari sathithik cacahe, sabab Sang Yehuwah Gusti Allahe Israel wus ngandika mangkono." Sembranane wong kang manggon ing Yerusalem 22:1-14 22 1 Wangsit tumrap "lebaking wahyu". Ana apa ta, dene sakehe wongmu padha munggah ing payon-payoning omah, 2 he kutha kang surak-surak rame lan gembira gumuruh, he nagara kang bungah-bungah? Wongmu kang padha mati iku ora marga mati dening pedhang, lan ora gugur ana ing peperangan. 3 Panggedhemu padha lumayu kabeh, padha katawan ora sarana kapanah; wong-wong kang prakosa padha katawan, sanadyan wus padha lumayu adoh banget. 4 Mulane aku celathu: "Aku aja koktolih, etogna bae anggonku nangis kepati; aja meksa aku supaya kau kelipur 73
YESAYA 22.5 -11 ing bab patine putrining bangsaku." 5 Sabab Pangeran, Sang Yehuwah Gustining sarwa tumitah wus netepake dinane: Panjenengane bakal nggegerake, ngidak-idak lan ngisruhake wong, tembok ing "lebaking wahyu" bakal kajugrugake sarta panjerit njaluk tulung ngumandhang tekan ing pucaking gunung! 6 Elam wus nggendhong endhonge, Aram teka nggawa wadya-bala kretan lan jaranan, lan Kir nguculi bunteling tameng. 7 Lebak-lebakmu kang endah dhewe bakal kebak kreta, lan wadya-bala jaranan baris ana ing ngarepe gapura, 8 sarta Yehuda kelangan pangayoman. Ing wektu iku kowe ngawasake marang praboting perang ing "Gedhong Alas"; 9 kowe padha sumurup, manawa temboke kuthane Sang Prabu Dawud wus bengkah-bengkah akeh sarta kowe padha nadhahi banyu ing blumbang ngisor; 10 kowe padha ngetung omah-omah ing Yerusalem, lan omah-omah banjur padha kokbubrahi kanggo nyantosakake tembok; 11 kowe gawe papan tandhon banyu ana ing antarane tembok loro mau 74
YESAYA 22.12 - 15 kanggo ngwadhahi banyu ing blumbang kang lawas; nanging kowe ora padha tumenga marang Panjenengane kang yasa iku, lan ora ndeleng marang Panjenengane kang wus mangun iku wiwit biyen mula. 12 Ing nalika iku Pangeran, Sang Yehuwah Gustining sarwa tumitah dhawuh marang wong supaya nangis lan sesambat kalawan gundhul lan manganggo bagor; 13 nanging lah, ing satengahe tinemu kabungahan lan suka-suka, njagal sapi lan nyembeleh wedhus, mangan iwak lan ngombe anggur, kalawan nguwuh: "Ayo padha mangan lan ngombe, awit sesuk kita padha mati!" 14 Nanging Sang Yehuwah, Gustine sarwa tumitah banjur paring wangsit marang aku lan ngandika mangkene: "Kaluputanira iki sanyata ora bakal kaapura, nganti sira padha mati," mangkono pangandikane Pangeran, Gustining sarwa tumitah. Bab Sebna lan Elyakim 22:15-25 15 Mangkene pangandikaning Pangeran, Gustining sarwa tumitah: "Ayo sira nemonana panggedhene kraton iki, 75
YESAYA 22.16 - 21 Sebna kang ngurus kraton lan pratelaa: 16 Sira duwe kapreluan apa, lan duwe gegayutan karo sapa ana ing kene, dene sira kok ndhudhuk kuburan kanggo kowe ana ing kene, he kang ndhudhuk kuburane ing panggonan kang dhuwur, kang natah panggonane ing gunung parang? 17 Lah Pangeran Yehuwah bakal nguncalake sira nganti adoh banget, he manungsa! Sira bakal kacepeng kalawan kenceng, 18 lan bakal kagulung kenceng dadi gulungan sarta kaglundhungake kaya bal, menyang ing tanah kang amba; ana ing kono sira bakal mati, lan ana ing kono dununge kreta-kreta kamulyanira, he sira kang gawe wiranging brayate gustinira! 19 Ingsun bakal njongkengake sira saka ing kalungguhanira, lan sira bakal kalungsur saka ing pangkatira. 20 Ing nalika iku Ingsun bakal nimbali abdiningSun, Elyakim anake Hilkia: 21 Iku bakal Sunenggoni jubahira lan sabukira bakal Sunubetake ing lambunge, tuwin pangwasanira bakal Sunparingake marang ing tangane; dheweke banjur bakal dadi bapa tumrap wong ing Yerusalem 76
YESAYA 22.22 - 25 lan tumrap turune Yehuda. 22 Soroge kadhatone Dawud bakal Sunampilake ing pundhake; manawa wong iku ngengakake, ora ana kang bisa nginebake; manawa nginebake, ora ana kang bisa ngengakake. 23 Ingsun bakal maringi kalungguhan kang santosa marang dheweke, kayadene canthelan kang kapasang kukuh ana ing tembok; mulane banjur dadi palungguhan kang mulya tumrap kulawargane. 24 Sabanjure bakal mikul sakehe tanggung jawab tumrap kulawargane, semen lan trubusan dalasan sakehe piranti kang cilik, wiwit saka bokor nganti grabah pisan. 25 Ing nalika iku, mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustining sarwa tumitah, canthelan kang kapasang kukuh ana ing panggonan kang kukuh iku bakal ora kukuh maneh, satemah banjur tugel lan tiba, lan sakehe tanggungane iku bakal lebur, amarga Pangeran Yehuwah wus ngandika mangkono." 77
YESAYA 23.1 -6 Wangsit tumrap Tirus lan Sidon 23:1-18 23 1 Wangsit tumrap Tirus. Ngadhuh-adhuha, he kapal Tarsis, sabab Tirus wus rusak, omahmu utawa pelabuhanmu wus ora ana! Nalika isih padha ana ing nagarane wong Kitim bab iku wus disumurupake. 2 Padha dheleg-dhelega, he kang padha manggon ing pasisir, he sudagar Sidon, kongkonamu padha nyabrang ing sagara, lan lelayar ing samodra gedhe; 3 barang-barang kang dilebokake marang Sidon yaiku gandum saka ing Sihor, lan pametune wilayah Nil, satemah kutha iku dadi pasar kanggo para bangsa. 4 Nandhanga wirang, he Sidon, sabab sagara, betenge sagara, celathu mangkene: "Aku ora tau uwat lan ora tau manak, aku ora tau nggulawenthah jejaka lan ora tau ngopeni prawan-prawan." 5 Samangsa kabar bab Tirus iku tekan ing Mesir, wong-wong bakal padha gumeter krungu bab iku. 6 Padha ngungsia menyang ing Tarsis, 78
YESAYA 23.7 -12 padha sesambata, he kang padha manggon ing tanah pasisir! 7 Iki apa kuthamu kang sumyak-sumyak, kang asale saka ing jaman kuna? Wonge wus padha lunga menyang ing panggonan kang adoh lan dadi wong neneka ana ing kana. 8 Sapa kang mutus mangkene iki tumrap Tirus, kutha kang tau ngganjar makutha, kang sudagar-sudagare para panggedhe lan wong-wonge kang dagang para wong mulya ing bumi? 9 Pangeran Yehuwah Gustining para tumitah kang wus damel putusan mangkono kanggo nyirnakake piangkuh, kanggo ngesorake sakehe kang endah lan sakehe wong mulya ing bumi. 10 Garapen pategalanmu kaya kang ana ing pinggiring bengawan Nil, he putri Tarsis, panggonan-panggonan kanggo ndandani kapal wus ora ana! 11 Pangeran Yehuwah wus ngayatake astane marang ing sagara lan damel karajan-karajan padha gumeter; Panjenengane wus dhawuh supaya bettenge Kanaan padha kasirnakake. 12 Sarta wus ngandika: "Sira ora bakal bungah-bungah maneh, he prawan kang wus karusak, he putri Sidon! Ngadega, ngungsia marang wong Kitim! 79
YESAYA 23.13 - 18 Ana ing kono uga bakal ora ana panggonan kang nyenengake tumrap sira." 13 Delengen nagarane wong Kasdim! Iya bangsa iku kang nindakake mangkono, dudu wong Asyur. Iku kang padha ngulungake Tirus marang kewan-kewan ing ara-ara samun; iku wus padha ngedegake menara-menara pangepungan lan wus nggempur puri-purining kutha iku sarta ndadekake gempuran kutha iku. 14 Sesambata, he kapal-kapal Tarsis, sabab betengmu wus karusak. 15 Ing nalika iku Tirus bakal ora dielingi pitung puluh taun lawase, padha karo yuswaning ratu. Sawuse pitung puluh taun, Tirus bakal ngalami apa kang tumanduk marang wanita tunasusila kang kamot ing kekidungan iki: 16 "Nggawaa clempung, ngubengana kutha, he wanita tunasusila kang wus ora kaelingan! Unekna kang apik, sesindhena kang warna-warna, supaya kowe dielingi ing wong." 17 Lan sawuse kliwat pitung puluh taun, Sang Yehuwah bakal nggalih marang Tirus, satemah banjur tampa opahing kanisthane maneh, lan banjur bakal tumindak nistha maneh karo sakehing karajan ing salumahing bumi. 18 Babathene lan opahing kanisthane bakal suci kagem Sang Yehuwah, ora bakal diendheg utawa disimpen, nanging bebathene iku bakal kanggo nganakake pangan kang cukup 80
YESAYA 24.1 -4 lan sandhangan kang endah kanggo para wong kang padha manggon ing ngarsaning Yehuwah. PAMECA BAB WEKASANING JAMAN BAB 24-27 Bumi kalebur 24:1-23 24 1 Lah bumi bakal didadekake suwung dening Sang Yehuwah lan bakal kalebur, lemahe bakal kawalik, sarta kang manggon bakal padha kabuyarake. 2 Nasibing imam bakal kaya rakyat, nasibing lurah bakal kaya batur lanang, nasibing lurahe wadon bakal kaya batur wadon, nasibing wong kang adol bakal kaya kang tuku, nasibe wong kang nyilihake bakal kaya kang nyilih, nasibe wong potang bakal kaya kang utang. 3 Bumi bakal kadadekake ludhes babar pisan, lan bakal dijarah-rayah entek-entekan, awit Sang Yehuwah kang ngandika mangkono. 4 Bumi katon susah alum, malah jagad banjur nglayung layu, 81
YESAYA 24.5 -12 langit lan bumi nglayung bebarengan. 5 Bumi dadi najis marga saka kang ngenggoni, amarga padha nglanggar angger-angger, ngowahi katetepan lan nyelaki prajanjian kang langgeng. 6 Mulane bumi bakal kamangsa ing ipat-ipat, lan kang ngenggoni bakal oleh paukuman; awit saka iku kang ngenggoni bumi bakal geseng sirna, lan manungsa bakal mung kari sathithik. 7 Anggur ora gawe bingar maneh, wite anggur nglayung, lan sakehe wong kang bungah atine bakal sesambat. 8 Swaraning trebang kang gambira wus leren, ramene wong kang sumyak-sumyak wus sirep, lan swaraning clempung kang girang wus leren. 9 Wong kang ngombe anggur ora kalawan kekidungan maneh, arak dadi pait tumrap wong kang ngombe. 10 Kutha kang kisruh kaanane wus lebur, saben omah wus tutupan ora kena dileboni. 11 Wong padha njerit ana ing dedalan awit ora ana anggur, sakehing kasenengan wus sirna, gambiraning bumi wus ilang. 12 Kang tinemu ana ing kutha mung karusakan, gapurane wus kagempur lan jugrug. 82
YESAYA 24.13 - 18 13 Amarga iki bakal kelakon ana ing bumi, ana ing satengahe para bangsa, yaiku kaya ing nalika wong ngerog woh jaitun, kaya ing nalika ngasag ing sarampunging panen anggur. 14 Wong-wong padha surak-surak sora, marga saka kaluhurane Sang Yehuwah, padha nguwuh-uwuh seru saka ing sisih kulon: 15 "Mulane Pangeran Yehuwah kamulyakna ana ing nagara-nagara wetanan, asmane Sang Yehuwah, Gusti Allahe Israel, ana ing tanah-tanah ing sapinggiring sagara!" 16 Saka ing poncoting bumi aku padha krungu kekidungan: "Kamulyan kagem Kang Mahaadil!" Nanging aku celathu: "Aku kuru nglayung, kuru nglayung aku. Bilai aku! Sabab para panggarong padha nggarong, malah tanpa leren anggone nggarong!" 17 He para kang manggon ing bumi, kowe bakal padha ketaman ing pagiris, bakal padha kecemplung ing luweng lan kena ing kala jiret. 18 Ing kono sing sapa lumayu marga saka swara kang ngagetake iku bakal kecemplung ing luweng, lan kang munggah saka ing luweng bakal kena ing kala jiret. Amarga cendhela-cendhelaning langit bakal padha kawengakake 83
YESAYA 24.19 - 23 lan dhasar-dhasaring bumi bakal padha gonjing. 19 Bumi remuk bubuk, bumi gempur ajur bumi gonjang-ganjing. 20 Bumi sempoyong-sempoyong kaya wong mendem lan gonjing kaya gubug katiyup ing angin; dosaning pambalelane tumempuh nggegirisi, mulane banjur rubuh lan ora bakal ngadeg maneh. 21 Ing nalika iku Pangeran Yehuwah tumuli bakal ngukum wadya-balaning langit ing langit lan para ratuning bumi ing bumi. 22 Iku bakal padha kaklumpukake bebarengan, kayadene tahanan kang kalebokake ing luweng; bakal padha kalebokake ing pakunjaran lan bakal padha kaukum sawuse antara lawas. 23 Rembulan purnama bakal rumangsa isin, lan srengenge kang panase ngedab-edabi bakal nandhang wirang, amarga Sang Yehuwah Gustining sarwa tumitah bakal ngasta paprentahan ana ing gunung Sion lan ing Yerusalem, sarta bakal ngatingalake kamulyane ana ing ngarepe para pinituwane umate. 84
YESAYA 25.1 -4 Ngunjukake panuwun marga mungsuh wus sirna 25:1-5 25 1 Dhuh Pangeran Yehuwah, Paduka punika ingkang dados Allah kawula; kawula badhe ngluhuraken Paduka, badhe ngrepekaken kidung panuwun kagem asma paduka; amargi kalayan setya lan santosa anggen Paduka sampun nindakaken rancangan paduka ingkang elok ingkang wontenipun sampun wiwit ing kina mila. 2 Awit kitha punika sampun Paduka dadosaken tumpukan sela, saha kitha-beteng punika dados jugrugan; purining bangsa manca sampun sanes kitha malih, lan boten badhe kabangun malih ing salaminipun. 3 Mila satunggaling bangsa ingkang santosa badhe ngluhuraken Paduka; kithaning para bangsa ingkang prakosa badhe ajrih-asih dhumateng Paduka. 4 Amargi Paduka dados papan pangungsenipun para tiyang ingkang sekeng, dados papan pangungsenipun tiyang miskin ing salebeting karupekanipun, dados pangayoman tumrap wontenipun prahara, 85
YESAYA 25.5 -7 dados pangeyuban manawi pinuju benter sumelet, awit kanepsonipun para tiyang ingkang prakosa gumunggung punika kadosdene prahara ing mangsa asrep, 5 kados benter gumeplang ing papan garing. Gumederipun para tiyang ngamanca Paduka kendelaken; kadosdene benter sumelet ingkang kasirnakaken dening aubing mega, inggih makaten anggening kekidunganipun para tiyang ingkang prakosa gumunggung sami kasirep. Kaslametaning para bangsa ing Sion 25:6-12 6 Pangeran Yehuwah Gustining sarwa dumadi ana ing gunung Sion kene bakal nganakake bujana kanggo sakehing bangsa arupa olah-olahan kang gurih, bujana kang awujud anggur lawas, olah-olahan kang gurih lan mawa sungsum, anggur lawas kang kasaring endheg- endhege. 7 Lan ana ing gunung kene Sang Yehuwah bakal nyuwek-nyuwek sandhangan bagor kang kaenggokake marang sakehing suku bangsa lan kemul kang dikemulake marang sakehing para bangsa. 86
YESAYA 25.8 -12 8 Panjenengane bakal ngicali pati ing sateruse; tuwin Pangeran Allah bakal ngusapi eluh saka ing sakehing rai; sarta kawirangane umate bakal kaedohake saka ing salumahing bumi, awit Pangeran Yehuwah wus ngandika mangkono. 9 Ing wektu iku bakal ana wong kang celathu: "Iki sanyata Gusti Allah kita, kang kita anti-anti, supaya kita kaganjar slamet. Iya iki Sang Yehuwah kang kita anti-anti; ayo kita padha surak-surak lan suka-suka marga saka pangluwaran kang kaparingake!" 10 Marga astane Pangeran Yehuwah bakal ngayomi gunung iki, nanging Moab bakal kaidak-idak ana ing panggonane dhewe, kayadene dami kang kaidak-idak ing luwang rereged. 11 Manawa Moab ngegarake tangane ana ing jerone kaya patrape wong nglangi kang ngegarake tangane supaya bisa nglangi, Sang Yehuwah banjur bakal ngesorake kumlungkunge dalasan sakehe pambudi-dayane. 12 Uwat-uwating tembokmu kang dhuwur bakal kaebrukake lan karubuhake, sarta kaglimpangake ing lemah lan lebu. 87
YESAYA 26.1 -7 Kidung pangalembana marga saka pangluwaran lan pangdilan kang kaparingake dening Gusti Allah 26:1-21 26 1 Ing wektu iku kekidungan iki bakal karepekake ana ing tanah Yehuda: "Kita kadunungan kutha kang santosa, kanggo nylametake kita Pangeran Yehuwah wus masang tembok lan beteng. 2 Gapurane padha wengakna, supaya lumebua bangsa kang bener lan kang tetep setya! 3 Ingkang manahipun santosa Paduka paringi tentrem rahayu, amargi pitados dhumateng Paduka. 4 Padha kumandela marang Sang Yehuwah ing salawase, awit Sang Yehuwah Allah iku gunung parang kang langgeng. 5 Amarga Panjenengane kang wus ngesorake kang padha manggon ing papan kang dhuwur; kutha-beteng wus kaendhekake, diendhekake nganti tekan ing lemah banjur kaglimpangake ing lebu. 6 Wasana bakal kaidak-idak ing sikile para wong sangsara lan tlapakaning sikile para wong kang ringkih." 7 Marginipun tiyang leres punika lurus, 88
YESAYA 26.8 -11 amargi Paduka ingkang miwiti nglencengaken marginipun. 8 Dhuh Yehuwah, kawula ugi sami ngantos-antos titimangsa anggen Paduka nindakaken pangadilan; kareman kawula sadaya punika nyebut asma Paduka saha ngenget-enget Paduka. 9 Kalayan gumolonging nyawa anggen kawula kangen dhumateng Paduka ing wanci dalu, ugi kalayan gumolonging manah anggen kawula ngupadosi Paduka ing wanci enjing; awit manawi Paduka rawuh ngadili bumi, ingkang manggen ing jagad sami badhe sinau kaleresan. 10 Saupami tiyang duraka kaparingan sih-palimirma, boten badhe sinau punapa ingkang leres; piyambakipun badhe nindakaken kaculikan wonten ing nagari ingkang migunakaken angger-angger, saha boten badhe ningali kamulyanipun Sang Yehuwah. 11 Dhuh Yehuwah, asta Paduka kaayataken, nanging sami boten sumerep. Kajengipun sami nyumerepi butajengan Paduka margi saking umat Paduka tuwin kajengipun sami nandhang wirang! Kajengipun sami kamangsa ngantos telas 89
YESAYA 26.12 - 16 dening latu ingkang nyirnakaken mengsah Paduka! 12 Dhuh Yehuwah, kawula sami Paduka cawisi tentrem rahayu, amargi samubarang ingkang kawula lampahi, sadaya sami Paduka tindakaken kangge kawula sadaya. 13 Dhuh Yehuwah, Allah kawula sadaya, bendara-bendara sanesipun nate ngwaosi kawula sadaya, nanging namung asma Paduka kemawon ingkang sami kawula suwuraken. 14 Tiyang-tiyang wau sampun sami pejah, boten sami badhe gesang malih, sampun sami dados arwah, boten badhe tangi malih; saestunipun sampun sami Paduka ukum saha Paduka sirnakaken, punapadene sadaya pangenget-enget dhateng tiyang-tiyang wau sampun Paduka icali. 15 Dhuh Yehuwah, bangsa punika sampun Paduka damel saya wewah-wewah, umating kamulyan Paduka sampun Paduka damel saya kathah; nagaranipun sampun Paduka wiyaraken sanget. 16 Dhuh Yehuwah, ing salebeting karubedan sami madosi Paduka; nalika bebendu Paduka tumempuh dhateng tiyang-tiyang wau, 90
YESAYA 26.17 - 21 lajeng sami sesambat ing salebeting pandonga. 17 Kadosdene tiyang estri ingkang ngandheg ingkang sampun dumugi ing elekipun, lajeng ngolang-ngaling sakit, ngadhuh- adhuh margi nyakiti, inggih makaten punika kawontenan kawula sadaya ing suwaunipun wonten ing ngarsa Paduka, dhuh Yehuwah: 18 Kawula sami ngandheg,lajeng ngolang-aling sakit, nanging kados-kados kawula sami nglairaken angin, kawula sami boten saged ngawontenaken kawilujengan wonten ing bumi, saha ingkang manggen ing jagad boten lair. 19 Dhuh Yehuwah, para tiyang Paduka ingkang pejah sami badhe gesang malih, mayitipun sami badhe tangi malih. He wong-wong kang wus padha kakubur ing lemah, tangia lan surak-suraka! Sabab ebuning Yehuwah iku ebuning pepadhang, lan bumi bakal nglairake arwah-arwah iku maneh. 20 He bangsaku, lumebua ing kamarmu, sawuse lumebu lawange kancingen ndhelika sadhela tumeka sapungkure bebendu. 21 Awit sanyata, Pangeran Yehuwah bakal miyos saka ing padalemane 91
YESAYA 27.1 -6 arep ndhawahake paukuman marang para kang manggon ing bumi marga saka kaluputane, sarta bumi ora bakal ndhelikake maneh getih kang kawutahake ing kono, ora nutupi maneh wong-wong kang padha mati pinatenan ana ing kono. Israel kaluwaran 27:1-13 27 1 Ing nalika iku Pangeran Yehuwah bakal matrapi paukuman kalawan pedhange kang atos, gedhe lan kuwat marang Lewiatan, naga kang lumayu, marang Lewiatan, naga kang ngleker, sarta bakal mateni ula naga ing sagara. 2 Ing wektu iku bakal dikandhakake: "Ngrerepia bab kebon anggur kang endah! 3 Ingsun, Yehuwah kang ngreksa; Ingsun kang tansah nyirami. Supaya aja ana wong kang ngrusuhi, rina wengi Sunjaga; 4 Ingsun wus ora duka. Manawa Ingsun nguningani piskucing lan suket, iku bakal Sunperangi lan bakal Sunobong bareng, 5 kajaba manawa banjur padha ngupaya pangayoman marang Ingsun tuwin ngudi rukun kalawan Ingsun, iya ngudi rukun kalawan Ingsun!" 6 Ing dina-dina kang bakal kelakon, 92
YESAYA 27.7 -10 Yakub bakal metu oyode, Israel bakal ngrembaka lan metu trubusane sarta bakal ngebaki bumi kabeh kalawan pametune. 7 Apa Sang Yehuwah anggone nyirnakake umate kaya anggone nyirnakake wong kang nyirnakake umat mau? Utawa apa anggone mateni umate kaya anggone mateni wong kang mateni umate mau? 8 Paduka sampun nglawan tiyang-tiyang wau, sami Paduka kesahaken saha Paduka tundhung. Wus padha kasingkirake kalawan angine kang santer ing wektu angin wetan. 9 Mangkene iki anggone kaluputane Yakub kailangan, lan iki wohe manawa dosane wus kaedohake: banjur gawe sakehe watuning misbyah kayadene watu gamping kang kapecah- pecah, satemah ora ana maneh tugu brahala lan padupan kang isih ngadeg. 10 Amarga kutha-beteng iku dununge mencil, sawijining papan panggonan kang disuwungake lan ditinggal kayadene ara-ara samun; pedhet bakal nyenggut lan mlegung ana ing kono sarta ngentekake pang-panging wit-witan. 93
94 YESAYA 27.11 - 13 11 Samangsa pang-pange kang cilik-cilik wus garing, bakal padha disempali; nuli kaobong dening para wong wadon kang pdha teka. Awit iki sawijinig bangsa kang tanpa budi, yaiku kang njalari ora kaparingan palimirma dening kang nitahake lan ora kinasihan dening kang mangun. 12 Ing wektu iku Pangeran Yehuwah bakal nindakake pangrontogan wiwit saka ing bengawan Efrat nganti tekan ing kali Mesir, sarta kowe kabeh bakal padha dikumpulake siji-siji, he wong Israel! 13 Ing nalika iku kasalangka kang gedhe bakal diunekake, lan kang ilang ana ing tanah Asyur bakal padha teka mangkono uga kang kabuwang menyang ing tanah Mesir prelu padha sujud nyembah marang Pangeran Yehuwah ana ing gunung kang suci, ing Yerusalem.
YESAYA 28.1 -3 YERUSALEM KARUPEKAN LAN PETHAL BAB 28-35 Pamedhar wangsit tumrap Samaria 28:1-6 28 1 Bilai makuthane kamulyane para kang seneng mendem ing Efraim, kembang kang wis wiwit alum ing rerengganing sirahe kang endah-endah -- yaiku kutha kang dumunung ana ing dhuwur, ana ing gunung, ing lembah kang subur kang kebak wong kang seneng ngombe anggur kang wus padha mumet! -- 2 Lah Pangeran kagungan sawijining wong kang rosa lan santosa, wong kang kaya prahara kaworan udan krikil, yaiku prahara kang ngrerusak wong kang kaya prahara kaworan udan kang ngedab-edabi lan ngelekake; wong-wong mau bakal kakeplekake ing bumi kalawan rosa. 3 Makuthane kamulyaning para wong Efraim kang seneng mendem iku bakal kaidak-idak, 95
YESAYA 28.4 -7 4 lan kembang kang wis wiwit alum ing rerengganing sirahe kang endah-endah iku -- yaiku kutha kang ana ing dhuwur gunung, ing lebak kang subur -- iku kaanane bakal kaya woh anjir kang mateng sadurunge mangsa ketiga: lagi bae kasumurupan ing wong banjur kapethik lan kaemplok. 5 Ing wektu iku Pangeran Yehwuah Gustining sarwa tumitah baka jumeneng dadi makuthaning kaendahan, lan rerengganing sirahkang endah tumrap kakarene umate, 6 bakal jumeneng dadi rohing kaadilan tumrap wong kang lungguh nindakake pangadilan, lan dadi rohing kaprawiran tumrap wong kang ngundurake perang nganti tekan ing gapura. Tumrap panggedhening Yerusalem 28:7-22 7 Nanging sanadyan wong-wong ing kene iya padha mumet marga saka anggur lan ngelu marga saka arak Imam utawa Nabi mumet marga saka arak, bingung marga saka anggur; padha mumet marga saka arak, mumet nalika weruh wahyu, 96
YESAYA 28.8 -13 sempoyongan nalika aweh putusan. 8 Lah mejane kabeh kebak utah-utahan lan rereged, temahan ora ana kang resik maneh. 9 Wong banjur celathu: "Sapa sing arep diwulang bab kawruhe lan sapa sing bakal diwenehi katrangan bab wahyu-wahyune? Kaya-kaya bocah sapihan anyar kang lagi kabethot saka susu! 10 Sabab kudu iki kudu iku, kudu mangkene kudu mangkono, wuwuh iki, wuwuh iku!" 11 Lah lumantar para wong kang kedaling celathune aneh lan lumantar para wong kang migunakake basa manca Panjenengane bakal paring pangandika marang bangsa mau, 12 Panjenengane kang wus ngandikani mangkene: "Yaiki papan palerenan, sira menehana papan kanggo ngaso marang wong kang kesayahen; iku papan kanggo ngaso!" Nanging padha ora gelem ngrungokake. 13 Mulane bakal padha ngrungokake pangandikane Sang Yehuwah mangkene: "Kudu iki, kudu iku, kudu mangkene, kudu mangkono, wuwuh iki, wuwuh iku!" 97
YESAYA 28.14 - 17 supaya sajrone lumaku banjur padha tiba kelumah, satemah tatu, kecekel lan ketawan. 14 Mulane rungokna pangandikane Sang Yehuwah, he para wong kang padha seneng nenacad, he para wong kang mrentah rakyat kang ana ing Yerusalem iki! 15 Ing sarehne kowe wus padha ngucap: "Aku wus padha nganakake prajanjian karo pati, lan karo jagading pati aku wus padha nganakake pasarujukan; sanadyan cemethi acethar-cether seru, ora bakal ngenani aku kabeh; amarga si goroh wus padha dakdadekake pangayomanku, sarta aku padha asingidan ana ing doracara," 16 mulane mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: "Lah Ingsun mrenahake ana ing Sion sawijining watu, watu kang wus ketitik becik minangka tetales, watu pepojok kang larang, tetales kang santosa: sing sapa pracaya, ora bakal goreh! 17 Lan kaadilan bakal Sundadosake tali ukuran, sarta kabeneran Sundadekake tali panyipat; udan watu bakal nyirnakake pangayoman goroh, 98
YESAYA 28.18 - 22 tuwin banyu gedhe bakal nglarudake pandhelikan." 18 Prajanjianmu kalawan pati bakal kasuwak, lan pasarujukanmu kalawan jagading wong mati ora bakal terus tumindak; manawa cemethi acethar-cether seru, kowe bakal padha remuk kaidak-idak. 19 Kaping pira bae anggonira teka, kowe bakal padha kaseret, sabab iku bakal teka saben esuk, ing wektu awan lan ing wektu bengi; sarta mangreti marang pangandika kang dirungu iku ateges mung pagiris thok. 20 Sabab paturon bakal kurang dawa manawa kanggo turu slonjor lan kemule bakal kurang amba kanggo ngemuli awak. 21 Sabab Pangeran Yehuwah bakal jumeneng kaya ana ing gunung Perasim, tuwin bakal bendu kaya ana ing lebak ing sacedhake Gibeon, sarta bakal nindakake pakaryane -- aneh pakaryane iku; lan bakal nindakake pakaryane -- aneh pakaryane iku! 22 Mulane kowe aja padha nenacad, supaya talining bebandanmu aja saya kenceng, awit aku krungu bab karusakan kang wus tinamtokake kang pinangkane saka Pangeran Gusti Allah ing sarwa tumitah kang bakal 99
YESAYA 28.23 - 28 tumempuh marang saindenging nagara iku. Kawicaksanane Sang Yehuwah 28:23-29 23 Tilingna lan rungokna swaraku; gatekna lan rungokna tembungku! 24 Apa saben dina wong iku anggone mluku, maculi lan nggaru tanahe kang bakal disebari wiji? 25 Apa ora sawise tanahe karata, anggone ngratakake jinten ireng lan nyebar jinten putih, nguluri gandum juwawut lan sair sarta wiji kusemet ana ing pinggire? 26 Bab adat pakulinan wus kaparingan piwulang, lan pituduh dening Allahe. 27 Amarga jinten ireng ora karontogake nganggo piranti pangrontogan, lan rodhaning grobag ora kanggo nggiles jinten putih, nanging jinten ireng karontogan kanthi patrap digedhig kalawan watang, lan jinten putih kalawan gebug. 28 Apa wong anggone ngrontogi iku gandume digebugi nganti ajur? Mesthi ora, ora terus bae digebugi nganti ajur! Lan sanadyan wong nglakokake ing dhuwure gandum mau jantrane grobag kalawan jarane, 100
YESAYA 28.29 - 29.4 nanging anggone nggiles ora bakal nganti ajur. 29 Sarta iki pinangkane uga saka Sang Yehuwah Gustining sakehe dumadi; pepesthene iku elok lan gedhe kawicaksanane. Yerusalem kakepung nanging banjur kaluwaran 29:1-8 29 1 Bilai Ariel, Ariel, kutha papan pakemahane Dawud! Tuan gumanti taun riyaya cikben terus-terusan dianakake. 2 Ingsun bakal damel rupeking Ariel, satemah wong padha sesambat lan ngadhuh-adhuh, lan kutha iku bakal kaya prapen tumrap Ingsun. 3 Ingsun bakal kekemah ana ing sakehing keblat ngepung sira, lan damel panggung-panggung pajagan kanggo mepetake sira, apadene bakal ngedegake pager-pager kanggo ngepung sira. 4 Ing kono sira bakal ngesorake awakira lan sira banjur nywara saka sajroning bumi, tembung-tembungira keprungu lamat- lamat saka ing sajroning lebu; swaranira unine bakal kaya swaraning arwah saka ing sajroning lemah, 101
YESAYA 29.5 -8 tuwin tembung-tembungira bakal keprungu kayadene bisik-bisik saka ing sajroning lebu. 5 Nanging sakehe wadya-balane mungsuhira bakal sirna ilang kaya awu kang lembut, lan sakehe wong kang prakosa gumunggung bakal dadi kaya mrambut kang mawut kabur. Amarga dumadakan ing sakedhep netra, 6 sira bakal ndeleng rawuhe Sang Yehuwah Gustine sakehing tumitah kang sinartan ing gludhug, lindhu lan swara kang ngedab-edabi, sinartan ing lesus lan prahara lan sinartan ing geni kang memangsa nganti gusis. 7 Sakehing wadya-balane para bangsa kang perang nglawan Ariel, lan sakehe wong kang merangi kutha iku dalah baluwartine tuwin para wong kang ngrupeki bakal kaya impen lan kaya wahyu ing wanci bengi; 8 kayadene wong luwe kang ngimpi lagi mangan, bareng tangi wetenge isih kothong, utawa kayadene wong ngelak kang ngimpi lagi ngombe, bareng tangi nyatane isih sayah, gorokane isih ngelak, kaya mangkono bakal kadadeane sakehe wadya-balane para bangsa 102
YESAYA 29.9 -13 kang perang nglawan gunung Sion. Bangsa kang wuta 29:9-16 9 padha gumun kalawan kebak kaeraman, mripatmu cikben merem lan wuta! Padha mendema, nanging ora marga saka anggur, padha mumeta, nanging ora marga saka arak! 10 Awit Pangeran Yehuwah wus ndadekake kowe padha turu kepati; mripatmu -- yaiku para nabi -- wus kaeremake lan raimu -- yaiku para wong sidik -- wus dikrudhuki. 11 Tumrap kowe kabeh wangsit iku mau kabeh kayadene isining buku kang disegel, manawa iku kawenehake marang wong kang bisa maca kalawan dikandhani: "Iku wacanen," wong mau bakal mangsuli: "Aku ora bisa maca, awit buku iku kasegel," 12 lan manawa buku iku kawenehake marang wong kang ora bisa maca kalawan dikandhani: "Iki wacanen," wong iku bakal mangsuli: "Aku ora bisa maca." 13 Sarta Pangeran wus ngandika mangkene: "Ing sarehne bangsa iki sowan kalawan cangkeme lan ngluhurake Ingsun kalawan lambene, mangka atine ngedohi Ingsun, tuwin anggone ngabekti marang Ingsun 103
YESAYA 29.14 - 17 iku mung marga saka prentahing manungsa kang diapalake, 14 mulane lah Ingsun bakal nandukake bab-bab kang elok marang bangsa iki, kaelokan kang ngedab-edabi; kawicaksanane para wonge kang wicaksana bakal ilang, tuwin kapinterane para wonge kang pinter bakal ndhelik." 15 Bilai wong kang ndhelikake rancangane kalawan primpen ana ing ngarsane Sang Yehuwah, kang panggawe-panggawene dilakoni ana ing pepeteng kalawan ngucap: "Sapa kang sumurup kita lan sapa kang niteni kita?" 16 Kapriye ta dene kowe kok padha mbolak-mbalikake samubarang kabeh? Apa lempung iki kena dianggep padha karo kundhi, satemah kang digawe bisa pratela bab kang gawe: "Dudu wong iku kang gawe aku," lan apa kang diwangun bisa ngandhakake bab kang mangun: "Wong iku ora ngreti apa-apa?" Kaslametan sawise katindhes 29:17-24 17 Rak mung kurang sadhela, anggone Libanon bakal salin dadi kebon wowohan, 104
YESAYA 29.18 - 22 lan kebn wowohan bakal kaanggep alas? 18 Ing wektu iku para wong budheg bakal padha krungu tetembungan- tetembungan saka ing sawijining kitab, lan marga saka wus luwar saka ing kalimengan tuwin pepeteng mripate para wong wuta bakal ndeleng. 19 Para wong kang nandhang sangsara ana ing Pangeran Yehuwah bakal saya banget anggone asuka-suka, lan para wong miskin kang ana ing satengahe para manungsa bakal asurak-surak awit saka Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel! 20 Sabab wong kang santosa-gumunggung bakal ora ana lan tukang memecok bakal sirna, sarta sakehe wong kang duwe kekarepan ala bakal kamusnakake, 21 yaiku para wong kang anggere bae ngarani wong liya nindakake kaluputan ana ing sawijining prakara, kang masangi kala jiret marang wong kang srengen ana ing gapura, sarta kang ngono-ngono wong bener awewaton kang ora-ora. 22 Awit saka iku mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah Gusti Allahe para tedhake Rama Yakub, yaiku kang wus ngluwari Rama Abraham: "Wiwit saiki Yakub ora bakal kawirangan maneh 105
YESAYA 29.23 - 30.2 lan raine ora bakal pucet maneh. 23 Sabab nalika wong-wong mau, yaiku turune Yakub, padha ndeleng apa kang katindakake dening astaningSun ana ing satengahe, banjur bakal padha nucekake asmaningSun; bakal padha nucekake Kang Suci, Gusti Allahe Yakub, lan bakal padha gumeter ana ing ngarsane Gusti Allahe Israel; 24 para wong kang pikirane kesasar, bakal padha oleh pangreten, lan para wong kang grundelan bakal padha tampa piwulang." Dudu Mesir nanging Pangeran Yehuwah kang paring pitulungan 30:1-17 30 1 Bilai anak-anak kang mbalela, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- kang padha nindakake rancangan kang ora saka Ingsun, kang lumebu ing pasarujukan, kang ora marga saka karsaning RohingSun, satemah dosane saya wuwuh-wuwuh, 2 kang mangkat menyang ing tanah Mesir, ora kalawan nyuwun putusaningSun, sumedya ngayom marang Pringon lan ngungsi marang ing pangaubaning Mesir. 106
YESAYA 30.3 -7 3 Nanging pangayomane Pringon bakal gawe wirangira kabeh, lan ngungsi ing pangaubaning Mesir bakal ndadekake isinira kabeh. 4 Amarga sanadyan para panggedhe Yerusalem wus padha ana ing Zoan, lan para utusane wus padha tekan ing Hanes, 5 iku kabeh bakal kawirangan amarga bangsa iku ora bisa nguntungake, lan ora bisa aweh pitulungan sarta ora maedahi; nanging mung gawe wirang, malah banjur dadi lan kanisthane. 6 Wangsit bab kewan-kewan ing Tanah Negeb. Ngliwati nagara kang kebak karupekan lan sangsara, papaning singa wadon lan singa lanang kang padha nggero papaning ula bedhudhak lan ula naga kang padha mabur, wong-wong mau anggone padha nggawani raja-branane kamomotake ing gegere kuldi, lan barang darbeke ign punuking unta, arep diwenehake marang bangsa kang ora bisa aweh kauntungan, 7 yaiku Mesir kang aweh pitulungan kang ora migunani lan tanpa paedah; mulane iku Sunjenengake: "Rahab kang dianggurake." 107
108 YESAYA 30.8 -13 8 Mulane saiki, sira mangkata, bab iku tulisen ing papan ana ing ngarepe mripate, lan sira cathetana ing kitab, supaya dadi paseksen kanggo ing mbesuk, nganti ing salawas-lawase. 9 Awit iku sawijining bangsa kang mbalela, anak kang padha seneng goroh anak kang padha sungkan ngrungokake marang piwulange Pangeran Yehuwah, 10 kang padha celathu marang para wong sidik: "Aja mawas," lan marang para nabi: "Aja medharake wangsit kang nyata, nanging kandhakna marang aku kabeh bab-bab kang nyenengake, wedharna wangsit othak-athikan, 11 padha sumingkira saka ing dalan metua ing dalan liyane, aku aja padha kokridhu kalawan Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel." 12 Mulane mangkene pangandikane Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel: "Sarehne sira padha nampik pangandika iki, lan masrahake awakira marang para wong kang meres lan laku ngiwa sarta sumendhe marang wong-wong iku, 13 mulane dosa iki tumrap sira kabeh bakal kaya gempalan tembok kang arep tiba, kang mongol metu ing tembok kang dhuwur, kang bakal ambruk kalawan dadakan ing sakedhep netra,
YESAYA 30.14 - 17 14 bakal remuk kaya klenthinge kundhi, kang kabanting tanpa dieman, nganti ing antarane remukane ora ana wingka siji bae kang kena dianggo golek geni ing bedhiyang utawa kanggo nyidhuk banyu ing bak." 15 Awit mangkene pangandikane Pangeran Allah, Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel: "Sarana mratobat lan sumarah sira bakal padha kaparingan slamet; kakuwatanira iku dumunung ana ing ayem lan kumandel." Nanging sira padha ora gelem, 16 sira padhangucap: "Ora, aku arep padha nunggang jaran kang dakplayokake rikat," mulane sira bakal padha lumayu lan sirna. Sira uga padha celathu: "Aku arep padha nunggang jaran kang cukat," mulane kang ngoyak sira bakal ngluwihi cukate. 17 ana wong sewu kang bakal lumayu marga sumurup ancamaning wong siji, sira kabeh bakal lumayu marga saka ancamaning wong lima, nganti sira kang padha tininggal kaya pal tetengger ing pucaking gunung lan kaya gendera ing dhuwur tetengger. 109
YESAYA 30.18 - 22 Janji bakal paring kaslametan marang Sion 30:18-26 18 Awit saka iku Pangeran Yehuwah ngantos-antos marang wektune anggone bakal ngatingalake katresnane marang kowe kabeh; mulane banjur jumeneng arep nandukake kawelasan marang kowe kabeh. Amarga Pangeran Yehuwah iku Gusti Allah kang adil; rahayu sakehe wong kang nganti-anti marang Panjenengane! 19 He bangsa ing Sion kang manggon ing Yerusalem, lah kowe ora bakal terus nangis. Pangeran mesthi bakal paring kawelasan marang kowe, samangsa kowe sesambat; ing wektu mireng panjeritmu, Panjenengane bakal paring wangsulan. 20 Lan sanadyan Pangeran maringi roti tuwin banyu sarwa sathithik, nanging Pamulangmu ora bakal singidan maneh, nanging mripatmu bakal tansah ndeleng Panjenengane, 21 sarta kupingmu bakal krungu saka ing burimu pitembungan mangkene: "Iki dalane, lumakua ing kene," embuh kowe lumaku manengen apa mangiwa. 22 Kowe bakal nganggep najis marang reca-recamu kang sinelut ing salaka utawa kang kalapis emas; iku bakal 110
YESAYA 30.23 - 27 kokbuwang kayadene lawon kang najis kanthi kokcelathoni: "Sumingkira!" 23 Pangeran Yehuwah bakal banjur paring udan marang wiji kang lagi bae koksebar ing pategalanmu, lan kowe bakal mangan roti kang enak lan akeh banget saka ing pametune tanah iki. Ing wektu iku raja-kayamu bakal nyenggut ing ara-ara kang jembar; 24 sapi-sapi lan kuldi-kuldi kang kanggo nggarap tanah bakal mangan pakan campuran kang enak, kang wus ditapeni lan diayak. 25 Saben gunung kang dhuwur lan saben tengger kang munggul bakal ana kali-kaline kang mili, yaiku ing dina patumpesan kang gedhe, samangsa menara-menara padha rubuh. 26 Padhanging rembulan purnama banjur bakal kaya padhanging srengenge kang sumorot sumelet, tuwin padhanging srengenge kang sumelet iku banjur bakal tikel kaping pitu, yaiku kaya padhange pitung dina, samangsa Sang Yehuwah mblebed tatune umate sarta nyarasake tilase kagebugan. Paukumane Gusti Allah marang Asyur 30:27-33 27 Pangeran Yehuwah rawuh ngatingal saka ing padalemane kang adoh -- bebendune mulad-mulad, rawuhe ana ing sajrone mega peteng kang gembuleng-gembuleng, lathine kebak deduka, 111
YESAYA 30.28 - 32 lan lidhahe kaya geni kang memangsa nganti gusis; 28 wedaling napase kaya kali kang ngelekake, kang banyune nganti sagulu -- Rawuhe arep ngayaki bangsa-bangsa kalawan ayaking karusakan tuwin arep masang kendhali panasaran ing cangkeme para suku bangsa. 29 Kowe bakal padha ngrepekake kekidungan kaya ing wektu bengi nalika wong sesuci ngarepake riaya, sarta kowe bakal padha seneng-seneng kaya manawa wong lumaku digameli ing suling arep munggah ing gununge Sang Yehuwah, ing Gunung-Parange Israel. 30 Lan Pangeran Yehuwah bakal ngedalake swarane kang mulya, bakal ngatingalake astane kang nempuh kalawan bebendu kang ngedab-edabi sarta kalawan geni kang memangsa nganti gusis, tuwin kalawan udan deres, prahara lan udan krikil. 31 Sabab Asyur bakal kaget krungu swaraning Yehuwah, yaiku nalika padha kapupuh kalawan gada. 32 Amarga saben gebugan kalawan teken kang kagem ngrangket kang kagebagake dening Pangeran marang wong-wong mau, bakal kairing ing swaraning trebang lan clempung, 112
YESAYA 30.33 - 31.2 sarta Panjenengane bakal merangi Asyur, kalawan asta kang kaacungake marang ing peperangan. 33 Sabab papaning pangobongan wus katata wiwit ing biyen -- iku rak kanggo raja -- dhasare kagawe jero lan amba, pancakane kebak geni lan kayu; napasing Yehuwah nggesengake kaya kali walirang. Amung Gusti Allah kang paring pitulungan ora ana liyane maneh 31:1-9 31 1 Bilai para wong kang lunga menyang ing tanah Mesir njaluk tulung, kang ngandelake marang jaran, kang pracaya marang kretane kang akeh banget, lan marang bala jaranan kang cacahe akeh banget, nanging ora tumenga marng Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel, lan ora nggoleki Pangeran Yehuwah. 2 Nanging panjenengane kang wicaksana iku bakal ndhatengake bilai, tuwin ora nyelet pangandikane; Panjenengane bakal tumandang nglawan marang jinis duraka, sarta nglawan marang wadya-bala bantuane para wong kang ambek siya. 113
YESAYA 31.3 -7 3 Amarga wong Mesir iku manungsa, dudu Allah, lan jaran-jarane iku makhluk kang ringkih, dudu roh kang kadunungan pangwasa. Manawa Pangeran Yehuwah ngacungake astane, kang mbiyantu banjur keplesed lan kang dibiyantu nuli tiba, sarta kabeh tumuli padha tiwas bebarengan. 4 Awit mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku: "kayadene singa utawa singa enom kang gereng-gereng ngukuhi memangsane, lan ora kaget krungu gembar-gembore pangon sagolongan kang dikumpulake arep nglawan, sarta ora mundur dening ramene, iya mangkono bakal tumedhake Pangeran Yehuwah Gustining sarwa dumadi lan banjur perang ngekahi gunung Sion lan tenggere. 5 Kayadene manuk kang mabur kekablak, ngayomi susuhe, iya mangkono anggone Pangeran Yehuwah Gustining sarwa tumitah bakal ngayomi Yerusalem, ngayomi lan paring pangluwaran, rumeksa lan ngedohi bilai." 6 He wong Israel, padha mratobata marang Panjenengane, kang wus koktinggal nganti adoh! 7 Lah ing dina iku sawiji-wijining panunggalanmu bakal mbuwangi brahala- 114
YESAYA 31.8 -32.2 brahalane salaka lan brahala-brahalaning emas kang digawe dening tanganmu dhewe kalawan kebak dosa. 8 Asyur bakal ambruk dening pedhang, nanging dudu pedhanging wong, lan bakal kamangsa dening pedhang nganti gusis, nanging dudu pedhanging manungsa, sarta bakal keplayu nyingkiri pedhang, tuwin wonge nom-noman bakal padha dadi kuli wajib. 9 Kang ngayomi bakal sirna marga saka giris, sarta panggedhening perang bakal kaget banjur lumayu ninggal genderane, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah kang kagungan geni ana ing Sion lan pawon ana ing Yerusalem. Ratu kang adil 32:1-8 32 1 Lah bakal ana ratu kang ngasta paprentahan kalawan adil, apadene para pemimpin bakal mimpin kalawan jujur, 2 tuwin sawiji-wijine bakal kayadene papan pangauban samangsa ana angin sarta papan pangayoman samangsa ana prahara, kayadene ilen-ilen banyu ing papan kang garing, kayadene aube watu kang gedhe ing tanah kang ngenthak-enthak. 115
YESAYA 32.3 -8 3 Mripate wong kang padha ndeleng bakal ora diremake maneh, lan kupinge wong kang padha krungu bakal nggatekake. 4 Atine wong kang kurang pikiran bakal bisa nenimbang, sarta ilate wong kang groyok bakal bisa celathu cetha. 5 Wong gemblung ora bakal kaaranan maneh wong kang abudi luhur, lan wong culika ora bakal diarani wong luhur. 6 Sabab wong gemblung bakal mratelakake gemblunge, tuwin atine ngrancang prakara kang ala, yaiku sumedya murtad sarta ngandhakake bab kang nasarake tumrap Pangeran Yehuwah, ora mreduli marang kothonging wetenge wong keluwen lan marang wong kang ngelak butuh ngombe. 7 Wong culika iku akal-akale ala, kang dirancang panggawe kang nistha kanggo gawe cilakane wong sangsara kalawan tembung-tembunge kang goroh, sanadyan wong miskin iku mbelani hake. 8 Nanging wong kang luhur budine iku ngrancang bab-bab kang luhur, lan tansah tumindak mangkono. 116
YESAYA 32.9 -14 Pepenget marang para wong wadon ing Yerusalem 32:9-20 9 He para wong wadon kang padha urip kanthi tentrem, padha tangia, rungokna swaraku, he para bocah wadon kang padha urip kanthi ayem, padha gatekna tembungku! 10 Ing sajroning sataun punjul kowe bakal padha gumeter, he para wong kang padha urip kanthi tentrem, amarga panene woh anggur wus entek rusak, lan panen wowohan liyane uga ora ana. 11 Padha gumetera, he para wong wadon kang padha urip kanthi ayem, padha gumetera, he para wong wadon kang padha urip kanthi tentrem, selehna lan cucula sandhanganmu, padha manganggoa bagor ing lambungmu! 12 Padha tangisana pategalanmu kang endah, tuwin witmu anggur kang tansah mbiyet wohe, 13 padha tangisana tanahe bangsaku kang kathukulan grumbul eri lan piskucing, malah uga sakehe omahmu, panggonan kang kanggo bungah-bungah ing kutha kang kebak kasenengan. 14 Awit purimu wus kasuwungake 117
YESAYA 32.15 - 20 lan ramening kuthamu wus malih dadi sepi. Tenggere lan panggunge wus dadi tanah rata ing salawas-lawase, dadi papaning kabungahan kuldi alas sarta pangonaning pepanthan kewan. 15 Nganti kita padha kaesokan ing Roh saka ing dhuwur; pasamunan banjur dadi kebon wowohan, tuwin kebon wowohan iku bakal kaanggep alas. 16 Ing pasamunan bakal tansah ana kaadilan lan ing kebon wowohan bakal tetep ana kabeneran. 17 Ing ngendi ana kabeneran ing kono bakal ana tentrem rahayu, mangka wahananing kabeneran iku kaayeman lan katentreman kanggo ing salawas- lawase. 18 Bangsaku bakal manggon ing papaning karukunan, ing papan panggonan kang tentrem ing papan palerenan kang slamet. 19 Alas bakal rusak babar pisan tuwin kutha bakal kaesorake kang banget. 20 Rahayu kowe kang padha bisa nyebar ing sakehing panggonan kang ana banyune, kang bisa ngeculake sapine lan kuldine menyang ing ngendi-endi! 118
YESAYA 33.1 -5 Pangeran Yehuwah iku kang mitulungi Sion lan kang jumeneng dadi ratune 33:1-24 33 1 Bilai kowe, he tukang ngrusak kang ora karusak dhewe, lan kowe, he tukang nggarong kang ora digarong dhewe! Samangsa wus rampung anggonmu ngrerusak, kowe dhewe bakal karusak; samangsa wus rampung anggonmu nggarong, kowe dhewe bakal digarong. 2 Dhuh Yehuwah, kawula mugi sami paduka welasi, Paduka ingkang sami kawula antos-antos! Paduka mugi karsaa ngayomi kawula sadaya ing saben enjing kalayan asta Paduka, malah kawula mugi sami kaparingan wilujeng ing salebetipun nandhang karupekan! 3 Rikala mireng gumuruhing swara nalika Paduka jumeneng, para bangsa sami lumajeng tuwin para suku bangsa sami buyar. 4 Wong banjur padha nglumpukake jarahan kayadene walang kang srakah kang mangan pakane; padha ngebyuk kaya panempuhing walang gegrombolan. 5 Pangeran Yehuwah iku dhuwur aluhur, awit akadhaton ing ngaluhur; 119
YESAYA 33.6 -12 Sion kagawe kebak kaadilan lan kabeneran. 6 Jaman tentrem bakal nekani kowe; kasugihan kang marakake slamet iku kawicaksanan lan kawruh; wedi-asih marang Sang Yehuwah, iku kang dadi raja branane Sion. 7 Delengen, wong-wong Ariel padha sesambat ana ing dedalan, para utusan kang ngupaya karukunan padha nangis kepati. 8 Lurung-lurung dadi sepi tuwin wong ora ana siji bae kang lumaku ing dalan. Prajanjian wus diselaki, para seksi wus padha katampik, tuwin manungsa ora digubres. 9 Nagara susah lan aclum; Libanon kisinan lan ambruk mati; Saron wus kaya ara-ara, Basan lan Karmel padha brindhil. 10 Saiki Ingsun bakal jumeneng -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- saiki Ingsun bakal gumregah jumeneng, saiki Ingsun bakal jumeneng jejeg! 11 Sira padha ngetengake suket aking, lan bakal manak damen; kanepsonira kaya geni kang mangsa sira dhewe. 12 Para bangsa bakal padha diobong dadi gamping tuwin bakal kaobong ing geni kaya rerungkudan eri kang dibabadi. 120
YESAYA 33.13 - 17 13 He para wong kang adoh, padha rungokna pawarta bab apa kang wus Suntindakake, he para wong kang cedhak, padha nyumurupana prakosaningSun! 14 Para wong dosa ing Sion padha kaget, para wong murtad padha kalimputan ing rasa geter. Iku padha ngucap: "Panunggalan kita sapa ta kang bisa betah manggon ing jero geni kang ngentek-ngentekake iki? Panunggalan kita sapa kang betah manggon ana ing jero pawon geni kang langgeng iki?" 15 Wong kang urip ing sajroning kabeneran, kang tembung-tembunge jujur, kang nampik kauntungan, wohing pameresan, kang ngipatake tangane supaya aja nampani besel, kang nutupi kupinge supaya aja krungu rancangan bab ngwutuhake getih, kang ngeremake mripate, supaya aja sumurup piala, 16 iku kayadene wong kang manggon kalawan tentrem ana ing papan-papan kang dhuwur, betenge iku beteng kang ana ing gunung parang; roti dicawisi, banyu ngombe disadhiyani. 17 Sira bakal ndeleng ratu ing sajroning kamulyane, bakal sumurup nagara kang amba banget. 121
YESAYA 33.18 - 22 18 Ing sajroning atinira sira bakal mikir marang pagiris kang uwis-uwis: "Apa wus ora ana juru petung, apa wus ora ana juru timbang, lan apa wus ora ana wong kang ngetung menara?" 19 Sira ora bakal ndeleng maneh bangsa kang ora tata iku, bangsa kang pacelathone ora cetha, dadi ora mangretekake, kang wicarane groyok, dadi ora ana wong kang bisa ngreti. 20 Padha mawasa Sion, kuthaning pahargyan kita! Mripatira bakal ndeleng Yerusalem, papan panggonan kang tentrem, tarub kang ora kaelih-elih, kang pathoke ora bakal kabedhol ing salawase, lan kang dhadhunge ora bakal pedhot. 21 Ana ing kono kita bakal sumurup sapira gedhening kamulyane Pangeran Yehuwah Gusti kita: kayadene panggonan kang kebak kali lan ilen-ilen kang amba; iku ora bakal kaliwatan prau dihayungan, lan prau kapal gedhe ora bakal nyabrang ing kono. 22 Sabab Pangeran Yehuwah iku Hakim kita, Pangeran Yehuwah iku kang paring angger-angger marang kita; Pangeran Yehuwah iku kang jumeneng dadi Ratu kita, 122
YESAYA 33.23 - 34.2 Panjenengane bakal ngluwari kita. 23 Dhadhung-dhadhungira wus padha kendho, ora kena kanggo naleni tiyanging layar nganti kenceng ana ing papane, ora kena kanggo menthang layar. Ing wektu iku wong bakal ngedum-edum jarahan kang akeh banget, tuwin wong lumpuh bakal padha ngrayah jarahan. 24 Ora ana wong siji-sijia kang bakal celathu ana ing kono: "Aku lara," lan sakehe wong kang manggon ing kono bakal kaparingan pangapura tumrap kaluputane. Paukuman marang para bangsa, Edom kalebu uga 34:1-17 34 1 He para bangsa, padha nyedhaka lan ngrungokna, lan padha nggatekna, he para suku bangsa! Bumi dalah saisine kabeh prayoga padha krungu, uga jagad lan kabeh kang tuwuh saka ing kono. 2 Sabab Sang Yehuwah duka marang sakehing bangsa, lan benter ing panggalih marga saka wadya-balane; iku wus padha kadhewekake bakal katumpes 123
YESAYA 34.3 -7 lan kapasrahake supaya padha disembeleh. 3 Wong kang mati dipateni bakal kabuwang, lan bathange bakal padha mambu blarongan; gunung-gunung bakal padha kabanjiran getihe. 4 Sakehe wadya-bala ing langit bakal tumpes, tuwin langit bakal kagulung kaya layang gulungan, kabeh wadya-balane bakal gugur kaya godhong kang padha gogrog saka ing wit anggur, lan kaya gogroge godhong anjir. 5 Sabab pedhangingSun kang ana ing langit wus ngamuk, delengen, iku wus tumurun ngakimi Edom, bangsa kang wus Sunpiyambakake supaya katumpes. 6 Pangeran Yehuwah kagungan pedhang kang kuthah getih lan gupak gajih akeh banget, yaiku getihe cempe-cempe lan wedhus- wedhus lanang tuwin gajihe ginjeling wedhus-wedhus gembel lanang. Awit Sang Yehuwah nganakake kurban sembelehan ana ing Bozra lan pasembelehan gedhe ana ing tanah Edom. 7 Bantheng-bantheng bakal padha ambruk mati bebarengan karo wedhus gembel lan wedhus liyane mau, 124
YESAYA 34.8 -12 lan sapi-sapi lanang kang enom bebarengan karo sapi-sapi lanang kang prakosa, nagarane bakal warata karesepan ing getih, sarta tanahe kebak gajih. 8 Awit Pangeran Yehuwah ndhatengake dina tumibaning piwales lan taun anggone ndhawahake paukuman marga saka prakarane Sion. 9 Kali-kaline Edom bakal malih dadi kali latung, tuwin lemahe dadi walirang; nagarane bakal dadi latung kang murub makantar-kantar. 10 Rina wengi ora bakal mati-mati, kukuse kumelun salawas-lawase. Nagara iku bakal dadi jugrugan turun- tumurun, tuwin sabanjure ora bakal ana wong kang liwat ing kono. 11 Banyak gondhok lan landhak kang bakal manggon ing kono. manuk beluk lan gagak bakal dumunung ana ing kono. Pangeran Yehuwah bakal ndadosake worsuh nagara iku sarta kadadosake suwung ngetrepi rancangane. 12 Jim-jim bakal manggon ana ing kono, lan para panggedhe bakal wus ora ana maneh; 125
YESAYA 34.13 - 17 wus ora ana maneh kang bakal kajumenengake dadi ratu ing kono, tuwin sakehe panggedhene wus padha sirna. 13 Eri bebondhotan bakal thukul ing puri-purine, lan suket saarta piskucing ana ing beteng-betenge, satemah dadi papan padununganing asu ajag, tuwin dadi panggonaning manuk unta. 14 Kewan pasamunan bakal padha pethukan karo asu alas, sarta jim bakal tetemonan karo kancane ana ing kono; memedi bakal ana ing kono tuwin bakal oleh papan panggonan. 15 Ula wit-witan padha nusuh lan ngendhog ana ing kono tuwin angrem nganti edhoge padha netes; manuk beri padha krompolan ana ing kono, padha jodhon-jodhon. 16 Golekana ana ing kitabe Sang Yehuwah lan wacanen; makhluk-makhluk iku mau kabeh siji bae ora ana kang ora ana, ora ana kang kelangan kancane; amarga mangkono dhawuh kang miyos saka ing tutuke Pangeran Yehuwah, sarta Rohe Sang Yehuwah piyambak kang nglempakake iku kabeh. 17 Panjenengane piyambak wus mbucal undhi 126
YESAYA 35.1 -4 lan mbage-mbage nagara iku marang para makhluk mau kalawan tali ukuran; makhluk-makhluk mau bakal manggon ing kono nganti ing salawas-lawase lan ana ing kono turun-tumurun. Karahayon tumrap para umate Pangeran Yehuwah 35:1-10 35 1 Ara-ara samun lan palemahan mati bakal padha bungah, pasamunan bakal surak-surak lan metokake kembang; 2 bakal metu kembange akeh banget kaya kembang mawar, bakal surak-surak, bakal surak-surak lan sumyak-sumyak. Bakal kaparingan kamulyaning Libanon kaluhuraning Karmel lan Saron; bakal padha ndeleng kamulyaning Yehuwah, kaluhuraning Allah kita. 3 Tangan kang lemes lempe-lempe padha kuwatna lan dhengkul kang theklok pada santosakna. 4 Kandhaa marang para wong kang kuwatir atine: "Sing padha tatag, aja padha wedi! Lah Allahmu bakal rawuh arep paring piwales lan ganjaraning Allah. Panjenengane piyambak kang rawuh arep nguwalake kowe kabeh." 127
YESAYA 35.5 -10 5 Ing wektu iku mripate para wong wuta bakal padha kaelekake, lan kupinge para wong budheg bakal padha kabukak. 6 Ing wektu iku wong lumpuh bakal mlumpat-mlumpat kaya menjangan, tuwin cangkeme wong bisu bakal surak-surak; amarga ara-ara samun bakal metokake sumber, sarta pasamunan bakal ana kaline; 7 tanah pawedhen kang anget bakal dadi blumbang, lan tanah kang ngerak bakal dadi sumber; papan pandhodhotaning asu ajag bakal kathukulan tebu lan pandhan. 8 Ing kono bakal ana lurunge, kang bakal kaaranan Dalan Suci; wong kang najis ora bakal liwat ing kono sarta para wong gemblung ora bakal padha kluyuran mrono. 9 Ing kono bakal ora ana singane, kewan galak ora bakal saba mrono tuwin ora bakal tinemu ana ing kono; mung para wong kang wus padha kaluwaran kang bakal padha lumaku ing kono, 10 lan para wong kang wus kauwalan dening Pangeran Yehuwah kang bakal padha mulih tuwin lumebu ing Sion kalawan surak-surak, kanthi kapenuhan ing kabungahan kang langgeng; 128
YESAYA 36.1 -4 bakal padha kebak ing kasenengan la sukarena, kasusahan lan pasambat bakal padha ngedoh. NABI YESAYA ING SAJRONE JAMANE SANG PRABU HIZKIA BAB 36-39 Yerusalem kakepung dening Sang Prabu Sanherib 36:1-22 2Ra 18:13-37 2Bb 32:1-19 36 1 Ing taun kang kaping patbelas ing jamane Sang Prabu Hizkia, Sang Prabu Sanherib, ratu ing nagara Asyur rawuh lan nempuh kutha-kuthane beteng nagara Yehuda, kang banjur padha kena karebat. 2 Ratu ing Asyur mau nuli ngutus priyagung juru pangunjukan saka ing Lakhis menyang ing Yerusalem sowan ing ngarsane Sang Prabu Hizkia kinanthenan wadya-bala gedhe. Priyagung iku nuli kendel ana ing sacedhake ilen-ilening blumbang ndhuwur ing dalan gedhe ing Ara-ara Tukang Penatu. 3 Ing kono Sang Elyakim, panggedhening kraton, Sang Sebna, sekretaris nagara lan Sang Yoah bin Asaf, hartaka nagara, padha medali manggihi priyagung juru pangunjukan mau. 4 Priyagung juru pangunjukan banjur ngandika: "Panjenengan sami kula aturi 129
YESAYA 36.5 -10 munjuk dhateng Sang Prabu Hizkia: Makaten pangandikanipun nata-agung, ratu ing Asyur: Pangandel apa ta kang sira gondheli iki? 5 Pangiranira mung pangucaping lambe bae wus bisa dadi rancangan lan kakuwataning perang! Saiki, sira mbalela marang ingsun iku, sapa kang sira tenga-tenga? 6 Kang sira tenga-tenga iku sanyatane teken pring kang wus pepes tumungkul, yaiku Mesir kang bakal nyubles lan nembus tangane wong kang teteken iku. Kaya mangkono iku kaanane Pringon, ratu ing Mesir, tumrap sakehing wong kang ngandelake dheweke. 7 Lan manawa sira matur marang ingsun: Ingkang sami kawula andelaken punika Pangeran Yehuwah, Gusti Allah kawula, apa Panjenengane iku dudu kang tengger-tenggere pangurbanan lan misbyah-misbyahe wus disingkirake dening Hizkia kalawan pratela marang Yehuda lan Yerusalem: Sira kabeh kudu sujud lan nyembah ing ngarepe misbyah iki! 8 Milanipun sapunika sumangga sami kula aturi totohan kaliyan gusti kula, ratu ing Asyur: Kula badhe nyaosi panjenengan kapal kalih ewu, manawi panjenengan sagah maringi tiyang-tiyangipun ingkang numpaki. 9 Kadospundi anggen panjenengan saged ngawonaken tetindhihipun gusti kula satunggal kemawon ingkang asor piyambak? Mangka panjenengan ngendelaken Mesir ing bab kreta tuwin prajuritipun kapalan! 10 Lah sapunika, punapa anggen kula majeng nglawan nagari punika saha anggen kula badhe nyirnakaken 130
YESAYA 36.11 - 15 nagari punika, punika boten margi saking karsaning Pangeran Yehuwah? Pangeran Yehuwah sampun ngandika dhateng kula: Mangkata, tempuhen nagara iku lan sirnakna!" 11 Sang Elyakim, Sang Sebna lan Sang Yoah nuli mangsuli marang priyagung juru pangunjukan iku mangkene: "Sumangga kawula aturi ngandika mawi basa Aram dhateng ingkang abdi punika, awit kawula sami mangretos; nanging sampun ngandika dhateng kawula sadaya mawi basa Yehuda, mindhak dipun pirengaken dening rakyat ingkang wonten ing sanginggiling tembok." 12 Nanging priyagung juru pangunjukan ngandika: "Punapa gusti kula anggenipun ngutus kula nglantaraken pangandika punika namung dhateng gusti panjenengan lan dhateng panjenengan kemawon? Rak inggih dhateng para tiyang ingkang sami linggih ing nginggil tembok ugi, ingkang sami nedha sesukeripun tuwin ngombe toya turasipun piyambak sesarengan kaliyan panjenengan sadaya punika?" 13 Sawuse mangkono priyagung juru pangunjukan mau banjur jumeneng lan nguwuh-uwuh kalawan swara seru ngagem basa Yehuda, pangandikane: "Padha ngrungokna pangandikane: "Padha ngrungokna pangandikane ratu kang agung, ratu ing nagara Asyur! 14 Mangkene pangandikane Sang Prabu: Kowe aja nganti padha kena diapusi dening Hizkia, sabab iku ora bisa ngluwari kowe kabeh. 15 aja padha gelem diajak Hizkia ngendelake Pangeran 131
YESAYA 36.16 - 22 Yehuwah kalawan tembunge: Pangeran Yehuwah mesthi bakal ngluwari kita: kutha iki ora bakal kaulungake marang ing tangane ratu ing Asyur. 16 Aja padha ngrungokake tembunge Hizkia, sabab mangkene pangandikane ratu ing Asyur: Padha nganakna prajanjian kalawan ingsun minangka tandhaning teluk lan padha metua sowana ing ngarsaningsun, nuli saben wong panunggalanira bakal mangan wohing wite anggur tuwin wohing wite anjir dhewe sarta ngombe banyuning sumure dhewe, 17 nganti sarawuhingsun mboyongi sira kabeh menyang ing nagara kang kaya nagaranira, nagara kang murah gandum lan anggur, nagara kang sugih roti lan pakebonan anggur. 18 Sira aja padha nganti kena dibujuk dening Hizkia kalawan tembunge: Pangeran Yehuwah bakal ngluwari kita! Apa tau kelakon para allahe bangsa-bangsa padha ngluwari nagarane dhewe-dhewe saka ing astane ratu ing Asyur? 19 Endi allah-allahe nagara Hamat lan Arpad? Endi para allahe nagara Sefarwaim? Apa wus padha nguwalake Samaria saka ing astaningsun? 20 Panunggalane para allahe nagara-nagara iki sapa kang wus ngluwari negarane saka astaningsun, lah kok Sang Yehuwah sagah ngluwari Yerusalem saka ing astaningsun?" 21 Nanging kabeh padha meneng bae, ora mangsuli sanadyan mung sakecap bae, amarga dhawuhe Sang Prabu: "Sira aja padha aweh wangsulan marang dheweke!" 22 Sang Elyakim bin Hilkia, panggedhening kraton, lan Sang Sebna, 132
YESAYA 37.1 -4 sekretaris nagara sarta Sang Yoah bin Asaf, hartaka-nagara banjur padha mundur lan padha sowan ing ngarsane Sang Prabu Hizkia, kalawan ngagem pangageman kang suwek, nuli ngunjuki uninga marang Sang Prabu bab apa kang dipratelakake dening priyagung juru pangunjukan. Yerusalem uwal saka ing astane Sang Prabu Sanherib 37:1-38 2Ra 19:1-37 2Bb 32:20-23 37 1 Bareng Sang Prabu Hizkia mireng kang mangkono iku, sanalika iku uga banjur nyuwek-nyuwek pangagemane, sarta banjur sesingeb bagor tuwin tumuli lumebet ing padalemaning Yehuwah. 2 Sang Elyakim, panggedhening kraton, Sang Sebna sekretaris nagara tuwin para tetuwaning imam uga banjur kautus sowan ing ngarsane Nabi Yesaya bin Amos, kalawan mangagem bagor. 3 Iku padha matur: "Makaten pangandikanipun Sang Prabu Hizkia: Dinten punika dinten karupekan, dinten paukuman saha kawirangan; sabab sampun dumugi ing lekipun badhe nglairaken jabang-bayi, nanging boten wonten kakiyatan kangge nglairaken. 4 Bokmanawi Pangeran Yehuwah, Gusti Allah panjenengan, sampun midhanget pangucapipun, sampun midhanget pangucapipun priyagung juru pangunjukan ingkang kautus dening ratu ing Asyur, gustinipun, supados ngawon-awon Gusti 133
YESAYA 37.5 -10 Allah ingkang gesang, satemah Sang Yehuwah, Gusti Allah panjenengan, lajeng badhe paring paukuman, margi saking tembung-tembungipun ingkang sampun dipun pirengaken punika. Milanipun panjenengan kula aturi ndedonga kangge tirahan ingkang taksih kantun punika!" 5 Nalika para priyagung abdine Sang Prabu Hizkia wus sowan ing ngarsane Nabi Yesaya, 6 banjur padha dipangandikani dening Nabi Yesaya mangkene: "Sami kula aturi munjuk dhumateng gusti panjenengan: Makaten pangandikanipun Sang Yehuwah: Sira aja wedi marang tetembungan kang sira rungu kang diucapake dening para bature raja Asyur kanggo ngala-ala marang Ingsun iku. 7 Lah Ingsun bakal ngutus roh supaya manjingi dheweke, kang njalari banjur mulih menyang ing nagarane amarga krungu sawijining kabar; Ingsun bakal damel supaya raja iku ambruk mati dening pedhang ana ing nagarane dhewe." 8 Bareng priyagung juru pangunjukan mau bali, ratu ing Asyur tinemu lagi perang nglawan Libna; amarga wus mireng, yen Sang Prabu wus jengkar saka ing Lakhis. 9 Nalika samana Sang Prabu mireng kabar bab Sang Prabu Tirhaka, ratu nagara Etiopia, mangkene: "Panjenenganipun sampun pangkat badhe perang nglawan panjenengan dalem," tumuli ngintunake utusan-utusan marang ing ngarsane Sang Prabu Hizkia, kanthi kaweling mangkene: 10 "Sira padha matura marang Sang Prabu Hizkia, ratu ing Yehuda 134
YESAYA 37.11 - 17 mangkene: Panjenengan sampun ngantos kenging dipun apusi dening Allah panjenengan ingkang panjenengan ugemi saha ingkang paring janji: Yerusalem ora bakal kaulungake marang ing tangane ratu ing Asyur. 11 Lah ta panjenengan sampun mireng bab punapa ingkang katandukaken dening para ratu ing Asyur dhumateng nagari-nagari sadaya, inggih punika sampun sami katumpes; punapa inggih panjenengan badhe kaluwaran? 12 Punapa para allahipun para bangsa ingkang sampun kasirnakaken dening leluhur kula, saged ngluwari bangsa-bangsa wau, inggih punika Gozan, Haran, Rezef tuwin para turunipun Eden ingkang wonten ing Telasar? 13 Wonten ing pundi ta ratu ing nagari Hamat saha Arpad, ratu ing kitha Sefarwaim, ratu ing nagari Hena sarta Iwa?" 14 Sang Prabu Hizkia tampi layang mau saka ing tangane para utusan, banjur kawaos; sawuse maos nuli lumebet ing padalemaning Sang Yehuwah sarta mbeber layang mau ana ing ngarsaning Yehuwah. 15 Sang Prabu Hizkira tumuli ndedonga ana ing ngarsaning Pangeran Yehuwah, unjuke: 16 "Dhuh Yehuwah, Gustining sarwa tumitah, Gusti Allahipun Israel ingkang adhedhampar ing sanginggiling kerubim! Namung Paduka piyambak ingkang jumeneng dados Allahipun sakathahing karajan ing bumi; Paduka ingkang nitahaken langit kaliyan bumi. 17 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa nanggapaken talingan Paduka saha 135
YESAYA 37.18 - 22 karsaa miyarsakaken; dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa ngelekaken paningal paduka saha karsaa mirsani; Paduka mugi karsaa midhangetaken sakathahing pitembunganipun Sanherib, ingkang kakintunaken kangge ngawon-awon Gusti Allah ingkang gesang. 18 Dhuh Yehuwah, para ratunipun nagari Asyur pancen sampun nyirnakaken sakathahing bangsa sanagarinipun, 19 saha allahipun sami kacemplungaken ing latu, amargi punika sanes Gusti Allah, nanging namung kadamel dening tanganing manungsa, kajeng tuwin sela, mila saged karisak dening tiyang. 20 Ingkang punika, dhuh Yehuwah, Gusti Allah kawula sadaya, sapunika mugi Paduka karsaa nguwalaken kawula sadaya saking ing tanganipun, supados sakathahing karajan ing bumi sami sumerep, bilih namung Paduka piyambak punika ingkang jumeneng Pangeran Yehuwah." 21 Nabi Yesaya bin Amos nuli utusan wong sowan marang ing ngarsane Sang Prabu Hizkia, kadhawuhan munjuk: "Makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah, Gusti Allahipun Israel: Bab apa kang wus sira unjukake marang Ingsun ana ing pandonga tumrap Sanherib, ratu ing Asyur, 22 mangkene pangandika kang wus kalairake dening Sang Yehuwah tumrap ratu iku: Kenya, yaiku putri ing Sion, wus ngremehake sira, wus moyoki sira; sarta putri ing Yerusalem wus gedheg-gedheg ana ing burinira. 136
YESAYA 37.23 - 26 23 Sapa kang sira cacad lan sira ala-ala iku? Sapa kang sira sumbari lan kang sira deleng kalawan gumunggung iku? Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel! 24 Sira wus nenacad Pangeran lumantar para baturira, sarta sira wus ngucap: Ingsun wus munggah ing papan-papan kang dhuwur ing pagunungan, kalawan kretaningsun kang akeh cacahe, menyang papan kang adoh dhewe ing gunung Libanon; ingsun wus negori wit-wite eres kang gedhe dhuwur, wit-wite beros kang pilihan; ingsun wus lumebu ing panggonan kang dhuwur kang ana ing poncot dhewe, menyang ing alase wit-witan kang ketel. 25 Ingsun iki wus ndhudhuk banyu lan wus ngunjuk banyu; ingsun wus ngasatake sakehing kali ing tanah Mesir kalawan tlapaking sampeyaningsun! 26 Apa sira durung krungu, manawa wus suwe banget anggoningSun memtokake iku mau kabeh lan wus wiwit jaman purwa anggoningSun ngrancang? Saiki iku Sunwujudake, yaiku anggonira gawe sepi mamringe kutha-kutha beteng sira dadekake tumpukan watu, 137
138 YESAYA 37.27 - 31 27 dene wong-wong kang padha manggon ing kono kang tanpa daya banjur padha kaget lan wirang; padha dadi kaya tetuwuhan ing ara-ara lan kaya suket kang ijo, kaya suket kang ana ing payon, utawa kaya gandum kang alum sadurunge tuwa. 28 Ingsun mirsa, manawa sira tangi utawa lungguh, manawa metu utawa lumebu, utawa manawa sira ngamuk marang Ingsun. 29 Ing sarehne sira wus ngamuk marang Ingsun, lan tembung-tembungira kang gumunggung wus sumengka marang ing talinganingSun, mulane Ingsun bakal ngetrapake keluhingSun ing irungira tuwin kendhaliningSun ing lambenira, sarta Ingsun bakal ngulihake sira liwat ing dalan, kang sira liwati nalika teka. 30 Anadene iki kang bakal dadi tandhal tumrap sira, he Hizkia: Ing sajroning taun iki wong bakal mangan apa kang thukul dhewe, lan ing taun kang kapindho apa kang tuwuh saka tanduran kang kawitan, nanging ing sajroning taun kang katelu sira bakal nyebar, banjur panen gawe kebon anggur lan mangan wohe. 31 Panunggalane turune Yehuda kang padha bisa oncat, yaiku para wong kang isih
YESAYA 37.32 - 38 kari, bakal ngoyod maneh mangisor sarta mandhuwur metokake woh. 32 Awit saka ing Yerusalem bakal metune wong-wong kang kari lan saka ing gunung Sion wong-wong kang bisa oncat; bentering panggalihe Yehuwah, Gustine sarwa dumadi kang bakal tumindak mangkono. 33 Mulane mangkene pangandikane Sang Yehuwah tumrap ratu ing Asyur: Wong iku bakal ora lumebu ing kutha kene lan ora bakal nglepasake panahe mrene; uga ora bakal nekani kalawan tameng lan uga ora bakal ngundhug-undhug lemah kanggo tanggul pangepungan. 34 Dheweke bakal mulih liwat ing dalan, kang diliwati nalika teka, nanging ora bakal lumebu ing kutha kene. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 35 Sarta Ingsun bakal mageri kutha iki supaya slamet, iku marga saka Ingsun lan marga saka Dawud, abdiningSun." 36 Kacarita Malekate Pangeran Yehuwah nuli miyos lan mejahi wong kang ana ing tarub-tarube Asyur satus wolung puluh lima ewu. Esuke umun-umun iku kabeh wus padha dadi jisim. 37 Marga saka iku Sang Prabu Sanherib, ratu ing Asyur, banjur bidhal kondur sarta lereb ana ing kutha Niniwe. 38 Ing sawijining dina nalika panjenengane lagi sujud sembahyang ana ing kabuyutane Nisrokh, allahe, banjur kasedanan kalawan pedhang dening para putrane, yaiku Pangeran Adramelekh lan Pangeran Sareser, kang nuli padha ngungsi menyang ing tanah Ararat, 139
YESAYA 38.1 -6 Pangeran Esarhadon, putrane kang banjur gumanti jumeneng ratu. Sang Prabu Hizkia gerah nanging banjur kasarasake 38:1-22 2Ra 20:1-11 2Bb 32:24-26 38 1 Ing nalika samana Sang Prabu Hizkia kecandhak gerah nganti meh seda. Nabi Yesaya putrane Sang Amos nuli sowan marang ing ngarsane sarta munjuk: "Makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah: Sira menehana piweling-piweling kang wekasan marang brayatira, awit sira bakal mati, ora bakal waras maneh." 2 Sang Prabu Hizkia tumuli ngengokake wadanane marang tembok sarta ndedonga marang Sang Yehuwah, 3 unjuke: "Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa ngengeti anggen kawula sampun gesang wonten ing ngarsa Paduka kalayan setya tuwin tulusing manah sarta anggen kawula sampun nindakaken punapa ingkang sae tumrap ing paningal Paduka." Sawuse mangkono Sang Prabu Hizkia banjur muwun kepati-pati. 4 Pangeran Yehuwah tumuli ngandika marang Nabi Yesaya: 5 "Sira mangkata lan matura marang Hizkia: Makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah, Gusti Allahipun Sang Prabu Dawud, leluhur dalem: Pandonganira wus Sunpiyarsakake lan eluhira wus Sunpirsani. Lah Ingsun bakal mewahi umurira limalas taun, 6 sarta Ingsun bakal ngluwari sira lan 140
YESAYA 38.7 -12 kutha iki saka ing tangane ratu ing Asyur tuwin bakal mageri kutha iki. 7 Iki kang bakal dadi pratandha saka ing Pangeran Yehuwah tumrap sira, yaiku manawa Sang Yehuwah bakal nindakake apa kang wus kajanjekake. 8 Lah ayang-ayanganing piranti pituduh srengenge gaweane Akhas bakal Sunundurake sapuluh tapak saka kang wus diliwati." Ing kono piranti mau iya nuli nuduhake mundure srengenge sapuluh tapak saka kang wus dilakoni. 9 Anggitane Sang Prabu Hizkia, ratu ing Yehuda, sawuse gerah lan wus senggang anggone gerah: 10 Aku iki wus kandha: Umurku lagi separo aku kok kepeksa kudu lunga; ing saluwihe umurku iku aku katimbalan menyang ing gapuraning jagade wong mati. 11 Aku pratela: aku ora bakal ndeleng Sang Yehuwah maneh ana ing nagarane wong urip; aku ora bakal ndeleng wong siji-sijia maneh ana ing satengahe para kang manggon ing donya. 12 Pondhok kang dakenggoni kabubrah lan kabukak kayadene tarubing pangon; kaya tukang tenun kang nggulung tenunane anggonku mungkasi uripku; Pangeran Yehuwah ngethok nyawaku saka ing benanging urip. Wiwit siyang ngantos dalu Paduka ngendelaken kawula makaten kemawon. 141
YESAYA 38.13 - 17 13 Aku sesambat nyuwun tulung nganti esuk; kayadene singa, iya mangkono iku anggone Sang Yehuwah ngremuk sakehing balungku; wiwit siyang ngantos dalu Paduka ngendelaken kawula makaten kemawon. 14 Kayadene manuk sriti, iya mangkono iku anggonku cat-cit, swaraku kethekur-kethekur kaya swaraning manuk dara. Mripatku kaya-kaya nganti entek marga saka anggonku tumenga ing ngaluhur, dhuh Pangeran, kawula sinangsara; Paduka mugi karsaa dados tanggelan tumrap kawula! 15 Apa ta kang bakal dakaturake lan dakucapake ana ing ngarsane Pangeran Yehuwah; rak Panjenengane ta kang tumindak mangkono? Aku babar pisan ora bisa turu marga saka paiting kasusahanku iku. 16 Dhuh Pangeran, inggih margi saking makaten punika manah kawula ngantos-antos dhumateng Paduka; Paduka mugi karsaa nemtremaken roh kawula, karsaa nyarasaken kawula, karsaa maluyakaken kawula! 17 Kasisahan ingkang pait punika sanyata dados kawilujengan kawula; 142
YESAYA 38.18 - 22 Paduka ingkang njagi nyawa kawula supados boten kacemplung ing luwenging karisakan. Amargi Paduka sampun mbucal sakathahing dosa kawula ngantos tebih saking ing ngarsa Paduka. 18 Awit jagading tiyang pejah boten saged ngunjukaken panuwun dhumateng Paduka, sarta pejah boten saged ngalembana Paduka; tiyang ingkang sami tumurun ing luwangan kuburan boten ngantos-antos dhateng ing kasetyan Paduka. 19 Nanging namung tiyang ingkang gesang, punika ingkang ngunjukaken panuwun dhumateng Paduka, kados kawula ing dinten punika; bapa badhe suka sumerep bab kasetyan Paduka dhateng anak-anakipun. 20 Pangeran Yehuwah wus rawuh paring kaslametan marang aku! Aku arep padha ngunekake clempung, ing salawase urip ana ing padalemane Sang Yehuwah. 21 Nabi Yesaya tumuli ngandika: "Cikben dipundhutake kuwih woh anjir banjur kapopokna ing memalane, supaya senggang!" 22 Sadurunge iku Sang Prabu Hizkia wus ngandika: "Punapa tandhanipun, manawi kula 143
YESAYA 39.1 -4 badhe lumebet ing padalemanipun Pangeran Yehuwah?" Sang Prabu Hizkia lan para utusan saka ing nagara Babil 39:1-8 2Ra 20:12-19 2Bb 32:27-31 39 1 Ing nalika iku Sang Prabu Merodakh- Baladan bin Baladan, ratu ing nagara Babil, utusan wong ngirimake layang lan atur-atur marang Sang Prabu Hizkia, amarga wus midhanget manawa Sang Prabu Hizkia kang maune gerah, wus senggang. 2 Sang Prabu rena ing panggalih ing bab pisowane para utusan mau, banjur padha ditedahi gedhong raja brana, anggi-anggi lan lengane kang adi, gedhong gegamaning perang kabeh lan samubarang kabeh kang ana ing pasimpenane. Ora ana barang kang ana ing kadhatone lan ing saindenging wewengkone pangwasane kang ora dikatingalake dening Sang Prabu Hizkia marang para utusan mau. 3 Nabi Yesaya banjur sowan ing ngarsane Sang Prabu Hizkia lan munjuk pitakon: "Tiyang-tiyang punika sami munjuk punapa kemawon saha dhatengipun saking pundi?" Paring wangsulane Sang Prabu Hizkia: "Saking nagari ingkang tebih, saking Babil!" 4 Nuli munjuk pitakon maneh: "Punapa ingkang sampun dipun tingali wonten ing kraton dalem?" Sang Prabu Hizkia mangsuli, pangandikane: "Sadaya ingkang wonten ing 144
YESAYA 39.5 -8 kraton kula, sampun sami dipun tingali. Boten wonten barang ingkang boten kula tedahaken ingkang wonten ing pasimpenan kula." 5 Nabi Yesaya tumuli munjuk marang Sang Prabu Hizkia: "Panjenengan dalem kawula aturi midhangetaken pangandikanipun Pangeran Yehuwah, Gustining sarwa dumadi! 6 Bakal tumeka ing wektune, samubarang kabeh kang ana ing kratonira lan kang kasimpen dening leluhurira nganti saprene iki, bakal padha diusungi menyang ing Babil. Ora ana barang kang ditinggal. Makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah. 7 Lan turunira kang bakal mijil saka sira bakal ana kang kajupuk ing wong didadekake priyagung ana ing kratone ratu ing Babil." 8 Sang Prabu Hizkia ngandika marang Nabi Yesaya: "Saestu sae pangandikanipun Pangeran Yehuwah ingkang panjenengan pratelakaken punika!" Nanging kang digalih: "Anggere sajege uripku kaanan rukun lan tentrem!" 145
YESAYA 40.1 -4 PERANGAN KAPINDHO BAB 40-66 KASLAMETANING BANGSA KANG ANA ING PAMBUWANGAN BAB 40-48 Pawarta bab pangluwaran 40:1-11 40 1 UmatingSun lipuren, iya lipuren, mangkono pangandikaning Allahira, 2 atine Yerusalem ayemna sarta nguwuh-uwuha yen pangawulane wus rampung, manawa kaluputane wus kaapura, awit wus kaparingan paukuman dening astane Pangeran Yehuwah tikel ping loro marga saka sakehing dosane. 3 Ana swara kang nguwuh-uwuh: "Nyawisna margi kagem Sang Yehuwah ana ing pasamunan, ngencengna dalan gedhe kagem Allah kita ana ing ara-ara samun! 4 Saben ledhokan kaurugana, tuwin saben gunung lan tengger kawaratakna; tanah kang ana tengger-tenggere kadadekna tanah warata, 146
YESAYA 40.5 -10 sarta tanah kang mendhak mandhukul kadadekna papan lempar; 5 ing kono kamulyaning Sang Yehuwah bakal kalairake tuwin umat manungsa kabeh bakal padha ndeleng iku bebarengan; Pangeran Yehuwah piyambak nyata-nyata wus ngandika mangkono!" 6 Ana swara kang dhawuh: "Sira nguwuh- uwuha!" Aku munjuk: "Punapa ingkang kedah kawula ucapaken kalayan sora?" "Umat manungsa kabeh iku kayadene suket lan sakehing kaendahane kaya kembang ing ara-ara. 7 Suket dadi aking, kembang dadi alum, manawa Pangeran Yehuwah ndamoni iku kalawan napase. Bangsa iku sanyatane kaya suket. 8 Suket dadi aking, kembang dadi alum, nanging pangandikaning Allah kita tetep ing salawas-lawase." 9 He Sion, kang nggawa kabar becik, munggaha ing gunung kang dhuwur! He Yerusalem, kang nggawa kabar becik, ulukna swaramu kang sora, iya ulukna swaramu, aja wedi! Wartakna marang kutha-kutha ing Yehuda: "Delengen, iku Gusti Allahmu!" 10 Delengen, iku Pangeran Allah. 147
YESAYA 40.11 - 14 Anggone rawuh kalawan kakiyatan sarta ngasta pangwaos. Lah kabeh kang dadi pituwasing rekaose padha nunggal kalawan Panjenengane; kabeh kang wus dadi kagungane padha lumaku ana ing ngarsane. 11 Kayadene pangon Panjenengane anggone ngengen pepanthane, sarta iku padha diklempakake kalawan astane; cempene padha dipangku, embokne padha katuntun kalawan ngatos-atos. Gusti Allah iku ngungkuli sakehing allah 40:12-31 12 Sapa kang naker banyu sagara nganggo epek-epeke sarta ngukur langit nganggo kilanane, naker lebuning bumi nganggo takeran, nimbang gunung-gunung nganggo timbangan, utawa tengger-tengger nganggo traju? 13 Sapa kang bisa mranata Rohing Pangeran Yehuwah utawa nyaosi pitedah marang Panjenengane kayadene juru pitutur? 14 Pangeran Yehuwah mundhut pitedah marang sapa supaya kagungan pangretosan, 148
YESAYA 40.15 - 20 lan sapa kang nyaosi piwulang marang Sang Yehuwah ing bab nindakake pangadilan, utawa sapa kang nyaosi piwulang bab kawruh marang Panjenengane lan nyaosi pitedah supaya Panjenengane tumindak kalawan pangretosan? 15 Para bangsa iku sanyatane kayadene banyu satetes kang ana ing timba tuwin kaanggep kayadene bledug saelas kang ana ing traju. Pulo-pulo iku sanyatane bobote mung kaya awu alus. 16 Libanon iku ora cukup manawa kanggo kayu dang lan satokewane ora cukup manawa kanggo kurban obaran. 17 Sakehing bangsa iku kayadene ora ana ing ngarsane padha kagalih kopong lan tanpa guna. 18 Dadine Gusti Allah iku arep kok padhakake sapa, lan apa kang kokanggep padha karo Panjenengane? 19 Apa reca? Iku kacithak dening tukang-wesi, lan kalapis emas dening kemasan, kang uga nggawekake rante-rantene salaka. 20 Wong kang ngedegake reca kayu, iku milih kayu kang ora gelis gapuk, golek tukang ahli kang ngedegake reca supaya ora bakal gelis hoyag. 149
YESAYA 40.21 - 26 21 Kowe apa padha ora sumurup? Kowe apa padha ora krungu? Apa wiwit ing sakawit ora diwartakake marang kowe kabeh? Apa kowe ora mangreti wiwit nalika bumi tinalesan? 22 Panjenengane kang lenggah ing dhampar ana ing sadhuwuring bunderan bumi kang pendhudhuke kaya walang; iya Panjenengane iku kang mbeber langit kaya lawon lan masang iku kaya tarub kang dienggoni! 23 Iya Panjenengane iku kang ndadosake para panggedhe padha sirna sarta kang ndadosake para hakim ing donya tanpa guna! 24 Lagi bae padha ditandur, lagi bae padha disebar, lagi bae cangkokane padha metu oyode ana ing lemah, wus padha didamoni dening Panjenengane, satemah banjur padha garing, lan kabur dening prahara kaya damen. 25 Ingsun iki arep sira padhakake sapa kang kaya-kaya dadi pepadhaningSun? Mangkono pangandikane Kang Mahasuci. 26 Mripatmu arahna marang ing langit lan delengen: sapa kang nitahake sakehing lintang iku tuwin ndhawuhi metu sakehing wadya-balane kalawan nimbali jenenge iku kabeh? Siji bae ora ana kang ora sowan, 150
YESAYA 40.27 - 31 amarga Panjenengane iku Mahakwaos lan Maha-santosa. 27 Yagene kowe ngucap mangkono, he Yakub, sarta celathu mangkene, he Israel: "Uripku iki samar tumrap Sang Yehuwah, tuwin wewenangku ora digalih dening Allahku?" 28 Apa kowe ora sumurup, lan kowe apa ora krungu? Pangeran Yehuwah iku Gusti Allah kang langgeng kang nitahake bumi wiwit poncot tekan poncot; Panjenengane ora sayah lan ora lesu, kawicaksanane ora kena jinajagan. 29 Panjenengane paring kakuwatan marang kang sayah lan paring tambahing karosan marang kang tanpa daya. 30 Para wong nom-noman padha dadi sayah lan lesu lan para taruna padha kesandhung tiba, 31 nanging wong kang padha nganti-anti marang Pangeran Yehuwah kaparingan kakuwatan anyar: padha mabur mumbul kaya manuk garudha kalawan kakuwataning swiwine; padha lumayu lan ora nganti lesu, padha lumaku nanging ora sayah. 151
YESAYA 41.1 -5 Pangeran Yehuwah nganakake juru pangluwaran 41:1-7 41 1 He pulo-pulo, padha menenga lan ngrungokna marang Ingsun; para bangsa padha oleha kakuwatan anyar! Cikben padha nyedhak lan banjur munjuk: Ayo padha maju bebarengan lan prakaran! 2 Sapa kang ngobahake wong iku saka ing wetan, kang ngobahake wong kang saben tumindak mesthi unggul, kang nelukake para bangsa ana ing ngarepe lan nglorod para raja? Pedhange njalari para raja mau dadi kaya lebu sarta panahe marakake kaya damen kang didamoni. 3 Banjur mburu para raja mau sarta liwat ing dalan kang durung tau diambah, kanthi slamet. 4 Sapa kang nglakoni lan nindakake iku kabeh? Panjenengane, kang wiwit biyen mula nimbali para turuning manungsa, Ingsun, Yehuwah, kang dhisik dhewe, tuwin tumrap para wong kang keri dhewe, Ingsun tetep Panjenengane iku uga. 5 Pulo-pulo padha sumurup lan banjur wedi, poncot-poncoting bumi padha gumeter; 152
YESAYA 41.6 -10 padha teka lan saya cedhak. 6 Padha tulung-tinulung lan celathu marang kancane: "Atimu sing tatag!" 7 Si pandhe nyantosakake si kemasan, kang nipisake logam kalawan palu nyantosakake atine kang nggembleng ing paron; lan banjur celathu marang si tukang patri: "Iku becik," tuwin garapane nuli dikukuhake kalawan paku, supaya ora gonjang-ganjing. Israel abdine Pangeran Yehuwah 41:8-20 8 Nanging sira, he Israel, abdiningSun, he Yakub, kang wus Sunpilih, turune Abraham, mitraningSun; 9 sira kang wus Sunpundhut saka ing poncot-poncoting bumi sarta kang wus Suntimbali saka ing pojok-pojoke, Ingsun ngandika marang sira: "Sira iku abdiningSun, sira wus Sunpilih lan ora Suntampik"; 10 sira aja wedi, sabab Ingsun nganthi marang sira, sira aja melang-melang, awit Ingsun iki Allahira. Ingsun bakal nyantosakake, malah bakal mitulungi sira; 153
YESAYA 41.11 - 15 Ingsun bakal nganthi sira kalawan astaningSun tengen kang njalari menang. 11 Lah sakehe wong kang nepsu marang sira bakal kawirangan lan nandhang kanisthan; para wong kang madoni sira bakal padha kayadene ora ana tuwin bakal padha nemu karusakan; 12 sira bakal nggoleki wong-wong kang padha nglawan marang sira, nanging ora bakal ketemu; para wong kang merangi sira bakal kayadene ora ana lan tanpa guna. 13 Sabab Ingsun iki, Pangeran Yehuwah, Allahira, nyepeng tanganira tengen, tuwin ngandika marang sira: "Sira aja wedi, iya Ingsun iki kang mitulungi sira." 14 Sira aja wedi, he si cacing Yakub, he si uler Israel! Iya Ingsun iki kang mitulungi sira, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, lan nebus sira iku Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel. 15 Lah sira Sundadekake piranti pangrontogan kang landhep lan anyar, kang ana untune rong larik; sira bakal ngrontogi gunung-gunung sarta iku bakal padha sira remuk, sarta tengger-tengger iya bakal sira dadekake kaya mrambut, 154
YESAYA 41.16 - 20 155 16 bakal padha sira tapeni, lan banjur padha kabur ing angin, tuwin bakal mawut dening prahara. Nanging sira iki bakal surak-surak awit saka Pangeran Yehuwah tuwin nggunggung-nggunggung marga saka Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel. 17 Para wong kang sangsara lan kang miskin lagi padha golek banyu, nanging ora oleh, ilate padha garing marga kasatan; nanging Ingsun Yehuwah, bakal minangkani kabutuhane wong-wong mau, sarta sarehne jumeneng dadi Allahe Israel Ingsun ora bakal negakake wong-wong mau. 18 Ingsun bakal ndadekake tengger-tengger kang gundhul, padha ana kaline sarta tanah warata banjur ana sumber- sumbere; Ingsun bakal ndadekake ara-ara samun dadi telaga tuwin tanah mati banjur metu banyune. 19 Ingsun bakal nanem wit eres ana ing ara-ara samun, wit sirah, wit jambu keling lan wit jaitun alas; Ingsun bakal damel thukule wit beros ana ing pasamunan sarta wit berangan lan wit cemara ing sandhinge, 20 supaya kabeh wong padha ndeleng lan sumurup, nggatekake lan ngreti,
YESAYA 41.21 - 25 manawa astane Sang Yehuwah kang karya iki kabeh sarta Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel kang nitahake. Pangeran Yehuwah nantang para brahala 41:21-29 21 padha ngajokna prakaranira, mangkono Pangandikane Sang Yehuwah, mratelakna alasan-alasanira, mangkono pangandikane Sang Prabu, Gusti Allahe Rama Yakub. 22 Cikben padha maju lan martakake marang aku kabeh apa kang bakal kelakon! Pameca kang biyen iku terangna apa tegese, supaya aku padha mikir-mikir, utawa bab-bab kang bakal kelakon, iku aku padha kandhanana, supaya aku padha nyumurupi kawusanane! 23 Mratelakna bab-bab kang bakal kelakon sawuse iku, supaya aku padha sumurup, manawa kowe kabeh iki nyata allah; padha tumindaka bae, becik apa ala, supaya aku padha ndeleng bebarengan kalawan gumun! 24 Kowe kabeh iku sanyatane kaya ora ana ing panggawe-panggawemu iku tanpa isi; wong kang milih kowe iku nistha. 25 Ingsun wus ngobahake wong saka ing lor lan iku wus teka, 156
YESAYA 41.26 - 29 Ingsun wus nimbali wong iku saka ing sisih pletheking srengenge kalawan nyebut jenenge. Kayadene kundhi ngiles-iles lempung, kaya mangkono anggone wong iku bakal ngidak-idak para kang nyekel pangwasa kaya endhut. 26 Sapa kang aweh sumurup bab iku wiwit ing sakawit, satemah aku banjur padha sumurup, lan wiwit biyen, satemah aku nuli padha mratelakake: "Apa bener wong iku?" Sanyatane ora ana knag aweh sumurup, ora ana wong kang ngabari ora ana wong kang krungu tembung sakecap bae saka kowe. 27 Ingsun kang dhisik dhewe paring sumurup marang Sion, sarta Ingsun banjur ngintunake wong menyang Yerusalem kang nggawa kabar becik. 28 Manawa Ingsun mirsani mubeng, ora ana wong siji-sijia, lan panunggalaning wong kabeh iku ora ana kang bisa ngunjukake pituduh, utawa kang bisa ngaturake wangsulan manawa Ingsun ndangu marang wong-wong iku. 29 Wong iku nyata-nyata kaya-kaya padha ora ana, panggawe-panggawene tanpa isi, 157
YESAYA 42.1 -5 reca-recane cithakan iku angin lan tanpa guna. Abdine Pangeran Yehuwah 42:1-9 42 1 Delengen iku abdiningSun kang Sunasta, pilihaningSun kang ndadekake renaningSun. Kang wus Sunparingi RohingSun, supaya banjur ngundhangake kabeneran marang para bangsa. 2 Iku ora bakal alok-alok utawa nyerokake swarane lan ora bakal ngumbar swara ana ing dedalan. 3 Rayung kang pepes tumelung ora bakal kakethok, tuwin uceng-uceng kang melik-melik ora bakal dipateni, nanging iku bakal ngundhangake kabeneran kalawan setya. 4 Awake dhewe ora bakal lesah lan ora bakal pepes tumungkul, nganti wus rampung anggone njejegake kabeneran ana ing bumi; sakehing pulo-pulo ngarep-arep marang piwulange. 5 mangkene pangandikane Gusti Allah, Sang Yehuwah, kang nitahake lan njereng langit, 158
YESAYA 42.6 -9 kang mbeber bumi dalah kabeh kang thukul ing kono, kang paring ambegan marang umat manungsa kang manggon ing kono sarta kang maringi nyawa marang kang padha urip ing kono: 6 "Ingsun iki, Yehuwah, wus nimbali sira supaya ngundhangake kaslametan, wus ngasta tanganira; Ingsun wus ndhapuk sira lan maringake sira dadi prajanjian tumrap umat manungsa, dadi pepadhang tumrap para bangsa, 7 supaya ngelekke mripat kang wuta, ngwetokake wong ukuman saka ing tahanan sarta para wong kang dumunung ing pepeteng saka ing pakunjaran. 8 Ingsun iki Yehuwah, yaiku asmaningSun; Ingsun ora bakal maringake kamulyaningSun marang wong liyane utawa kasuwuringSun marang reca. 9 Pameca-pameca biyen saiki wus padha kelakon, bab-bab kang anyar bakal Sunsumurupake. Sadurunge bab-bab iku kelakon, Sunsumurupake marang sira." 159
YESAYA 42.10 - 14 Kekidungan bab kaslametan 42:10-17 10 padha ngunjukna kekidungan anyar marang Sang Yehuwah lan ngluhurna Panjenengane saka ing poncoting bumi! Sagara cikben gumuruh dalasan isine kabeh, tuwin pulo-pulo dalasan kang ngenggoni kabeh. 11 Ara-ara samun kareben nywara seru dalasan kutha-kuthane lan desa-desa kang dienggoni Kedar! Kang ngenggoni gunung parang cikben padha surak-surak, kareben padha nguwuh-nguwuh saka ing pucaking gunung-gunung! 12 Cikben padha nyaosi kaurmatan marang Pangeran Yehuwah, tuwin padha martakna bab anggone ngluhurake Panjenengane ana ing pulo-pulo. 13 Pangeran Yehuwah majeng perang kayadene gegedhug, kayadene prajurit anggone nggigah semangate perang; Panjenengane surak-surak, malah nguwuh-uwuh, marang para mungsuhe, Panjenengane nedahake kaprawirane. 14 Ingsun kendel wiwit ing biyen mula, Ingsun kendel lan ngampet, 160
YESAYA 42.15 - 17 saiki Ingsun njerit kaya wong wadon kang nglarani, Ingsun menggah-menggah lan menggeh- menggeh. 15 Ingsun bakal ndadosake gundhuling gunung-gunung lan tengger-tengger, sarta damel aluming sakehhe tetuwuhane; Ingsun bakal ndadosake kali-kali padha dadi lemah garing tuwin damel asat-nggerenging telaga- telaga. 16 Ingsun bakal nuntun para wong wuta ana ing dalan kang durung tau padha diambah, tuwin iku padha Sunlakokake ing dalan-dalan kang durung disumurupi. Pepeteng kang ana ing ngarepe bakal Sundadekake padhang, sarta tanah kang mendhak-mendhukul bakal Sundadosake tanah warata. Yaiku bab-bab kang bakal Suntandukake marang wong-wong mau, lan kang mesthi bakal Suntindakake. 17 Wong kang padha kumandel marang reca tatahan bakal padha mundur lan kawirangan, yaiku para wong kang celathu marang reca cithakan: "Paduka punika allah kawula!" 161
YESAYA 42.18 - 23 Bab gagal lan wutane Israel 42:18-25 18 Padha rungokna, he para wong budheg padha mandenga lan ndelenga, he para wong wuta! 19 Sapa kang wuta yen dudu panunggalane abdiningSun, tuwin kang budheg kaya utusaningSun? Sapa kang wuta kaya utusaningSun lan kang budheg kaya abdining Yehuwah? 20 Sira ndeleng prakara akeh, nanging ora nggatekake, sira ngengklengake kuping, nanging ora krungu. 21 Pangeran Yehuwah demi karsane nylametake kepareng maringake piwulange kang agung lan mulya; 22 nanging iku bangsa kang dijarah lan dirampog, kabeh padha katangkep ana ing guwa-guwa lan didhelikake ana ing omah-omah pakunjaran; wus padha dadi jarahan lan ora ana kang ngluwari, dadi rampasan lan ora ana kang celathu: "Balekna!" 23 Sapa panunggalanmu kang gelem nilingake kupinge marang prakara iki, 162
YESAYA 42.24 - 43.2 kang gelem nggatekake lan ngrungokake kanggo ing sateruse? 24 Sapa kang ngulungake Yakub supaya karampas, lan Israel marang kang padha ngrayah? Apa iku dudu Pangeran Yehuwah? Amarga kita wus dosa marang Panjenengane, lan lumuh lumaku ing dalan pitedahe, tuwin ora gelem ngrungokake marang piwulange. 25 Mulane Panjenengane banjur ndawahi bentering bebendune lan peperangan kang ngedab-edabi kan nggesengake saka ing sakubenge, ewasamono iku ora dimangreteni, tuwin kang ngobong dheweke, nanging iku ora digatekake. Amung Gusti allah kang jumeneng dadi penebus, ora ana liyane 43:1-7 43 1 Nanging saiki mangkene pangandikane Sang Yehuwah kang nitahake kowe, he Yakub, kang mangun kowe, he Israel: "Sira aja wedi, awit Ingsun wus nebus sira, Ingsun wus nimbali sira kanthi nyebut jenengira, sira iki kagunganingSun. 2 Manawa sira nyabrang ing banyu, Ingsun bakal nganthi marang sira, utawa ngliwati kali-kali, sira ora bakal keli; 163
YESAYA 43.3 -7 manawa sira lumaku liwat ing geni, sira ora bakal geseng, lan urubing geni ora bakal ngobong sira. 3 Amarga Ingsun iki Yehuwah, Allahira, Kang Mahasuci, Allahe Israel, Juru- slametira. Mesir Sunagem nebus sira, lan Etiopia sarta Syeba Sunparingake minangka gegentinira. 4 Ing sarehne sira iku aji ana ing paningalingSun tuwin mulya, sarta Ingsun asih marang sira, mulane Ingsun maringake manungsa minangka gegentinira, tuwin bangsa-bangsa minangka gegentining nyawanira. 5 Sira aja wedi, awit Ingsun nganthi marang sira, Ingsun bakal ndhatengake anak-putunira saka ing wetan, sarta Ingsun bakal nglempakake sira saka ing kulon. 6 Ingsun bakal ngandika marang lor: 'Wenehna!' lan marang kidul: 'Aja sira gondheli!' Para putraningSun kakung sira gawanana saka ing adoh, tuwin para putraningSun putri saka ing poncot-poncoting bumi, 7 yaiku sakehing wong kang jenenge nganggo asmaningSun, kang Suntitahake kagem kamulyaningSun, 164
YESAYA 43.8 -11 kang Sunwangun lan kang uga Sundadosake!" Israel dadi seksine Pangeran Yehuwah 43:8-21 8 Kareben wong ngajokake bangsa kang wuta sanadyan ana mripate, kang budheg sanadyan duwe kuping! 9 Cikben padha nglumpuk bebarengan sakehing bangsa iku, lan cikben padha nglumpuk sakehing suku bangsa iku! Panunggalane iku sapa kang bisa aweh pawarta bab-bab iki, kang bisa mratelakake marang kita bab-bab kang kelakon dhek biyen? Cikben padha nggawa seksi-seksine, supaya kacihna yen ora luput; wong kareben krungu lan banjur celathu: "Bener mangkono!" 10 "Sira iki padha dadi seksiningSun," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, "tuwin abdiningSun kang wus Sunpilih, supaya sira padha sumurup lan kumandel marang Ingsun lan mangreti, manawa Ingsun iki tetep Panjenengane. Sadurunge Ingsun ora ana Allah kang jumeneng, sarta sawuse Ingsun bakal ora ana liyane maneh. 11 Ingsun, iya Ingsun iki Yehuwah 165
YESAYA 43.12 - 17 lan ora ana Juru-slamet kejaba Ingsun. 12 Ingsun iki kang paring sumurup, kang paring karahayon lan pawarta, tuwin dudu allah ngamanca kang ana ing tengahira. Sira iku padha dadi seksiningSun," mangkono pangandikane Sang Yehuwah, "lan Ingsun iki Allah. 13 Uga sabanjure Ingsun iki tetep Panjenengane, tuwin ora ana kang bisa luwar saka ing astaningSun; Ingsun kang nindakake, sapa kang bisa malangi?" 14 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah, Juru Panebusmu, Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel: "Marga saka sira Ingsun karsa utusan wong menyang ing Babil lan karsa nyingkirake slarak-slarake lawanging pakunjaran kabeh, tuwin surak-surake wong Kasdim banjur dadi pasambat. 15 Ingsun iki Yehuwah, Kang Mahasuci, Allahira, Ratunira kang nitahake Israel." 16 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah, kang wus karya dalan ngliwati sagara lan ngliwati banyu kang ngedab-edabi, 17 kang wus dhawuh marang kreta lan jaran supaya padha ngetoni perang, 166
YESAYA 43.18 - 22 uga wadya-bala lan wong prakosa -- iku padha gumlethak, ora bisa tangi, wus padha mati, wus mati kaya uceng-uceng --. 18 Mangkene pangandikane: "Aja padha ngeling-eling bab-bab kang wus kepungkur, lan aja mikir marang bab-bab kang wus kelakon dhek jaman kuna! 19 Lah Ingsun karsa damel kang anyar, kang saiki wus tuwuh, apa sira durung sumurup? Malah Ingsun bakal karya dalan ana ing ara-ara samun lan kali-kali ana ing pasamunan. 20 Kewan ing alas bakal ngluhurake Ingsun, asu ajag lan manuk unta, awit Ingsun wus karya banyu kang muncar-muncar ing ara-ara samun lan kali kang padha mili ing pasamunan, kanggo ngombeni umat pepilihaningSun; 21 umat kang wus Ingsun dhapuk kagem Ingsun iku bakal martakake misuwuringSun." Dosane Israel kaapura 43:22-28 22 "Sanyata, sira ora nyebut marang Ingsun, he Yakub, sarta sira ora mreduli marang Ingsun, he Israel. 167
YESAYA 43.23 - 28 23 Sira ora nyaosi kurban obaranira wedhus gembel marang Ingsun, tuwin ora ngluhurake Ingsun kalawan kurban sembelehanira. Ingsun ora ngebot-eboti sira kanthi mundhut kurban dhaharan, sarta nyusahake sira kanthi mundhut menyan. 24 Sira ora mundhutake Ingsun tebu wangi sarana dhuwit, utawa gawe tuwukingSun kalawan gajihe kurban sembelehanira. Nanging sira ngebot-eboti Ingsun kalawan dosanira, sira gawe sungkawaningSun kalawan kaluputanira. 25 Ingsun, iya Ingsun iku Panjenengane kang ngicali dosaning pambalelanira marga saka Ingsun piyambak, lan Ingsun ora ngenget-enget marang dosanira. 26 Sira ngengetana Ingsun, ayo kita padha prakaran, ajokna samubarang kabehe supaya kacihna anggonira bener! 27 Bapa leluhurira kang kawitan wus dosa, lan juru pirembagira wus mbalela marang Ingsun. 28 Dadine Ingsun kepeksa najisake para pemimpine papan pasucen, lan kepeksa ngulungake yakub supaya katumpes sarta Israel supaya dicecamah." 168
YESAYA 44.1 -5 Pangeran Yehuwah iku kang jumeneng Allah, ora ana liyane 44:1-8 44 1 "Nanging saiki rungokna, he Yakub, abdiningSun, lan he Israel, kang wus Sunpilih! 2 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah kang nitahake sira, kang mangun sira wiwit ing wetengan tuwin kang mitulungi sira: Sira aja wedi, he abdiningSun Yakub, sarta he Yesyurun, kang wus Sunpilih! 3 Sabab Ingsun bakal ngesokake banyu ing tanah kang ngelak, lan udan deres ing panggonan kang garing. Ingsun bakal ngesokake RohingSun ig sirahe turunira, lan berkahingSun marang anak-putunira. 4 Iku bakal padha tuwuh kaya suket ing satengahe banyu, kaya wit gandarusa ing pinggiring kali. 5 Kang siji bakal celathu: Aku iki kagungane Sang Yehuwah, sijine bakal nyebut awake dhewe klawan jenenge Yakub, lan sijine maneh bakal nulis ing tangane: Kagungane Pangeran Yehuwah, sarta bakal nyebut awake dhewe nganggo jenenge Israel." 169
YESAYA 44.6 -10 6 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah, Ratu lan Juru Panebuse Israel, Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi: "Ingsun iki kang kawitan lan iya Ingsun iki kang wekasan, ora ana Allah liyane kajaba Ingsun. 7 Sapa kang kaya Ingsun? Iku kareben nguwuh-uwuh mangkono, cikben mratelakake lan ngandhakake bab iku ana ing ngarsaningSun! Sapa kang wiwit ing jaman kuna ngandhakake bab-bab kang bakal kelakon? Apa kang bakal kadadean kareben padha diwartakake marang aku kabeh! 8 Sira aja gumeter lan aja wedi, awit bab iku pancen wiwit biyen mula wus Sunwartakake lan Sunsumurupake marang sira. Sira kabeh iku kang padha dadi seksi- seksiningSun! Apa ana Allah liyane kejaba Ingsun? Ora ana Gunung Parang liyane, Ingsun ora mirsa liyane!" Memuja marang reca iku bodho banget 44:9-20 9 Wong kang gawe reca iku kabeh tanpa guna, sarta barang-barang kang disenengi iku ora ana paedahe. Kang nyembah reca iku padha ora ndeleng lan ora sumurup apa-apa, mulane bakal padha kawirangan. 10 Sapa ta 170
YESAYA 44.11 - 17 kang mangun allah lan nyithak reca kang tanpa paedah iku? 11 Sakehe panganute bakal padha kawirangan, lan tukang-tukange iku manungsa lugu. Iku cikben padha nglumpuk kabeh sarta padha kareben gumregah ngadeg! Mesthi bakal padha gumeter lan padha wirang bebarengan. 12 Tukang besi anggone gawe iku nganggo kalebokake ing geni mawa lan kagembleng kalawan palu; anggone nindakake iku kanthi migunakake sakehing kakuwatane tangane. malah kalawan ngampet luwe nganti entek kakuwatane lan ora ngombe banyu nganti sayah lesu. 13 Tukang kayu menthang tali ukuran lan gawe cengkorongan reca nganggo kapur abang; anggone nindakake nganggo tatah lan digarisi nganggo jangka, nuli kawangun wong lanang, manungsa kang bagus sarta kadekek ing omah pamujan. 14 Bisa uga tukang mau negor wit eres utawa milih wit tirzan apa wit elon, kang dietogake tuwuhe ngangti dadi gedhe ana ing satengahe wit-witan ing alas, utawa nandur wit salam, kang marga saka kodanan banjur dadi gedhe. 15 Lan kayune kadadekake kayu bong dening manungsa, kanggo api-api, sarta maneh kanggo gegenen kagawe ngratengi roti. Nanging uga salong kanggo gawe allah, kang disembah-sembah; digawe reca, kang banjur disujudi. 16 Ana maneh kang diobong kagawe manggang daging. Daging panggangan mau dipangan nganti wareg; tumuli api-api kambi celathu: "Lah awakku wis anget, aku wis ngrasakake panasing geni." 17 Sarta turahane 171
YESAYA 44.18 - 22 kayu mau banjur digawe allah, dadi reca sesembahane, iku disujudi, disembah-sembah kalawan ndedoga: "Muga karsaa mitulungi kawula, awit paduka punika allah kawula." 18 Wong kang kaya mangkono iku ora sumurup apa-apa lan ora ngreti apa-apa, sabab mripate kraket merem, satemah ora bisa ndeleng; tuwin atine uga buntet, mulane ora bisa mangreti. 19 Ora ana kang nimbang-nimbang, ora ana kang kawruhe utawa pangretene cukup temah bisa kandha: "Ana kang wus dakobong ing geni lan arenge wus dakanggo ngratengi roti, dakanggo manggang daging kang banjur dakpangan. Apa iya turahane nuli dakanggo gawe dewaning kanisthan?" 20 Wong kang tansah ribut bab awu, iku kasasarake dening atine kang kapusan; ora bisa gawe slameting nyawane utawa kandha: "Apa dudu bab kang cidra kang dadi gondhelanku iki?" Pangeran Yehuwah iku Juru Penebuse Israel 44:21-28 21 Ngelingana bab iki kabeh, he Yekub, sabab sira iku abdiningSun, he Israel. Ingsun kang wus mangun sira, sira iku abdiningSun; he Israel, sira ora Sunsupekake. 22 Ingsun wus ngicali sakehe dosaning pambalelanira kayadene pedhut kang kabur ing angin, 172
YESAYA 44.23 - 26 lan sakehe dosanira kaya mendhung kang kanginan. Sira balia marang Ingsun, amarga sira wus Suntebus! 23 Surak-suraka, he langit, awit Pangeran Yehuwah wus tumandang, sumyak-sumyaka, he telenging bumi! Padha gambiraa kalawan surak-surak, he gunung-gunung, he alas dalasan sakehe wit-witane kang ana ing kono! Sabab Sang Yehuwah wus nebus Yakub, sarta Panjenengane wus ngatingalake kamulyane ing bab Israel. 24 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Juru Panebusmu, kang mangun kowe wiwit saka ing wetengan: "Ingsun iki Yehuwah, kang nitahake samubarang kabeh, kang njereng langit piyambakan, kang nggelar bumi -- sapa kang mbiyantu Ingsun? -- 25 Ingsun iki kang ngwurungake tandha- tandhane juru pameca goroh lan kang ngagem dolanan para tukang tenung; kang damel mundure para wong wicaksana, lan nyantuni kawruhe dadi kabodhoan; 26 Ingsun kang nyantosakake tembung- tembunge para abdiningSun 173
YESAYA 44.27 - 45.1 lan nindakake putusan-putusan kang diundhangake dening para utusaningSun; kang ngandika bab Yerusalem: Prayoga dienggoni, lan tumrap kutha-kutha ing Yehuda: Prayoga dibangun, Ingsun karsa ngedegake maneh jugrugane! 27 Ingsun kang ngandika marang telenging sagara: Dadia asat, Ingsun karsa ngasatake kali-kalinira! 28 Ingsun kang ngandika bab Koresy: Iku abdi pangoningSun sakehing karsaningSun bakal dilakoni iku bakal celathu bab Yerusalem: Iku prayoga dibangun! tuwin bab Padaleman Suci: Tetalese prayoga kapasang!" Pangeran yehuwah ngagem Sang Prabu Koresy, kadadosake pirantose 45:1-8 45 1 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: "Iki pangandikaningSun marang wong kang Sunjebadi, marang Koresy kang Sunkanthi tangane tengen, Sunagen nelukake bangsa-bangsa kang ana ing ngarepe lan mblejedi para raja, 174
YESAYA 45.2 -6 Sunagem ngengakake lawang-lawang ing ngarepe lan supaya gapura-gapura aja terus mineb. 2 Ingsun piyambak bakal lumampah ana ing ngarepira sarta bakal ngrata gunung-gunung, bakal mbejadi lawang-lawang tembaga lan bakal nugeli slarak-slarak wesi. 3 Ingsun bakal maringi sira raja-brana kang kapendhem tuwin raja-darbe kang siningidake, supaya sira sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah, Allahe Israel, kang nimbali sira kalawan nyebut jenengira. 4 Marga saka abdiningSun Yakub lan Israel, pilihaningSun, Ingsun banjur nimbali sira kalawan nyebut jenengira, paring sesebutan marang sira, sanadyan sira ora wanuh marang Ingsun. 5 Iya Ingsun iki Yehuwah ora ana liyane; kajaba Ingsun ora ana allah maneh. Ingsun wus paring gegamaning perang marang sira, sanadyan sira ora wanuh marang Ingsun, 6 supaya wiwit ing papan pletheking srengenge nganti tekan papan surupe, wong sumurup, manawa ing sajabaningSun ora ana liyane maneh. Ingsun iki Yehuwah la ora ana liyane, 175
YESAYA 45.7 -11 7 kang ndadekake padhang lan nitahake peteng, kang damel begja lan cilaka; Ingsun Yehuwah kang nindakake iki kabeh. 8 He langit, netesna kaadilan saka ing dhuwur, tuwin cikben disokake dening mendhung! Bumi kareben ngengakake badane lan metokake trubusaning kaslametan, apamaneh cikben nuwuhake kaadilan! Iya Ingsun iki Yehuwah kang nitahake iki kabeh." Pangeran Yehuwah iku kang nitahake samubarang kabeh 45:9-19 9 Bilai wong kang padu kalawan Kang Nitahake; ora liya iku mung wingka pecahan kendhil! Apa lempung bakal celathu marang kundhi: "Apa kang kokgawe?" utawa marang apa kang wus digawe: "Kowe iku ora duwe tangan!" 10 Bilai wong kang celathu marang bapakne: "Apa kang kokanakake?" lan marang ibune: "Apa kang koklairake?" 11 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Kang Mahasuci, Gusti Allah kang nitahake Israel: "Apa sira kang matur pitakon marang Ingsun bab putra-putraningSun, 176
YESAYA 45.12 - 14 utawa kang prentah marang Ingsun bab apa kang kadamel dening astaningSun? 12 Iya Ingsun iki kang yasa bumi lan kang nitahake manungsa ana ing kono; iya astaningSun iki kang nggelar langit, lan iya Ingsun kang ngereh sakehing balane. 13 Iya Ingsun iki kang ngobahake Koresy kalawan karsaningSun arep paring kaslametan, tuwin Ingsun bakal ngrata dalane kabeh; iya dheweke iku kang bakal mbangun kuthaningSun, sarta kang bakal ngluwari para wongingSun kang padha ana ing pambuwangan, tanpa bayaran lan tanpa besel," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustining sarwa tumitah. 14 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: "Pametuning tanah Mesir lan sakehing kauntungane Etiopia lan para wong ing Syeba, para wong kang pawakane dhuwur, bakal padha ngalih marang tanahira tuwin dadi duwekira, iku bakal padha lumaku ana ing burinira kalawan dirante; bakal padha sujud marang sira sarta bakal ngempek-empek marang sira kalawan tembunge: 177
YESAYA 45.15 - 19 Namung wonten ing tengah-tengah paduka Gusti Allah punika, tuwin sanesipun boten wonten; kajawi Panjenenganipun boten wonten allah sanesipun! 15 Sanyata, Paduka punika Gusti allah ingkang sesingidan, Gusti Allahipun Israel, Sang Juruwilujeng. 16 Nanging para tukang brahala kudu mundur kalawan wirang, kabeh bakal kawirangan lan pancen kalepetan ing wirang. 17 Dene Israel kaparingan karahayon dening Sang Yehuwah karahayon kang langgeng; sira ora bakal padha kawirangan tuwin ora bakal kalepetan wirang nganti ing salawase lan ing sateruse." 18 Sabab mangkene pangandikane Sang Yehuwah, kang nitahake langit, -- iya Panjenengane iku Gusti Allah -- kang karya bumi lan kang yasa sarta kang nyantosakake iku, -- apadene anggone nitahake iku ora banjur disuwungake, nanging iku katitahake supaya dienggoni --: "Iya Ingsun iki Yehuwah lan ora ana liyane. 19 Ora tau Ingsun ngandika kalawan asingidan tuwin ana ing panggonan ing bumi kang peteng. 178
YESAYA 45.20 - 22 Ora tau Ingsun dhawuh marang turuning Yakub supaya ngupaya Ingsun kalawan nglaha! Ingsun, Yehuwah, manawa ngandika mesthi bener, sarta tansah martakake apa kang sanyata." Bangsa-bangsa padha katimbalan supaya padha bali marang Pangeran Yehuwah 45:20-25 20 "Sira padha nglumpuka lan padha mrenea, padha majua bebarengan, he sira kabeh kang padha oncat saka ing antarane para bangsa! Iku padha ora duwe kawruh wong kang padha ngarak recane kayu lan kang padha ndedonga marang allah kang ora bisa aweh karahayon. 21 Sira padha nerangna lan mratelakna alasanira, cikben padha rerembugan bebarengan: Sapa kang aweh pawarta bab iki wiwit jaman kuna mula, tuwin kang mratelakake wiwit biyen? Apa dudu Ingsun, Yehuwah? Ora ana liyane, ora ana allah liyane kajaba Ingsun! Allah kang adil lan kang jumeneng Juru-slamet, ora ana liyane kajaba Ingsun! 22 Padha sowana marang ing ngarsaningSun supaya sira padha kaparingan slamet, 179
YESAYA 45.23 - 46.1 he poncot-poncoting bumi! Sabab iya Ingsun iki Allah lan ora ana liyane. 23 Demi Ingsun piyambak Ingsun wus supaos, saka ing tutukingSun wus kalair kabeneran, pangandika kang ora bakal kaceled; sarta kabeh wong bakal padha sujud jengkeng ana ing ngarsaningSun sarta padha sumpah manawa bakal setya marang Ingsun, kanthi migunakake sakehing basa, 24 kalawan celathu: Kaadilan lan kasantosan iku mung tinemu ana ing Pangeran Yehuwah. Sakehe wong kang wus nepsu marang Panjenengane bakal padha sowan ing ngarsane lan bakal nandhang wirang, 25 nanging turune Israel kabeh bakal kacihna manawa bener lan bakal rumangsa begja ana ing ngarsaning Pangeran Yehuwah." Para Dewa ing Babil iku tanpa daya 46:1-13 46 1 Dewa Bel wus katelukake, dewa Nebo wus kaesorake, reca-recane wus padha kamomotake ing kewan; kamomotake ing raja-kaya 180
YESAYA 46.2 -7 kang maune padha sira arak, saiki wus padha kaemotake dadi momotaning kewan kang sayah, 2 kang ora bisa nylametake momotane iku. Dewa-dewa iku kaesorake lan katelukake bebarengan lan banjur padha dadi tawanan dhewe. 3 "Padha rungokna Ingsun, he para turune Yakub, he sakehe turune Israel kang isih kari, he para wong kang Sungendhong wiwit ing wetengan, he para wong kang Sunbopong wiwit ana ing sajroning guwa-garba. 4 Nganti sira tuwa Ingsun iki tetep Panjenengane lan nganti rambutira putih anggoningSun nggendhong sira kabeh. Ingsun wus tumindak mangkono tuwin karsa terus nanggung sira kabeh; Ingsun karsa ngrembat lan nylametake sira. 5 Sira bakal padha madhakake lan nandhing Ingsun karo sapa lan sira njejerake sapa, temah banjur padha? 6 Wong ngetokake emas saka ing kanthonge lan mbobot salaka kalawan timbangan, banjur ngopahi wong dikon nggawekake allah nganggo bakal mau, nuli disembah-sembah lan uga disujudi! 7 Allahe iku tumuli ditumpangake ing pundhak, 181
YESAYA 46.8 -11 dipikul lan diprenahake ing panggonane; allahe iku banjur ngadeg ana ing kono ora bisa ngalih saka ing panggonane. Sanadyan diuwuh-uwuh ing wong, ora mangsuli lan ora bisa ngluwari wong saka ing karupekane. 8 Iku padha elingana lan padha rumangsaa wirang, padha timbang-timbangen ing sajroning ati, he para wong kang padha mbalela! 9 Sira padha ngelingana lelakon-lelakon biyen kang kadadean dhek jaman kuna, manawa iya Ingsun iki Allah lan ora ana liyane, Ingsun iki Allah lan ora ana kang kaya Ingsun, 10 kang paring sumurup wiwit ing sakawit prakara kang ing tembe bakal kelakon lan wiwit ing jaman kuna apa kang durung kelakon, kang ngandika: PutusaningSun bakal tumindak, tuwin sakehe karsaningSun bakal kelakon, 11 kang nimbali manuk galak saka ing wetan, lan wong kang nindakake putusaningSun kang asale saka nagara kang adoh. Ingsun wus ngandika mangkono lan iku bakal Suntindakake, Ingsun wus ngrancang mangkono lan iku bakal Sunwujudake. 182
YESAYA 46.12 - 47.4 12 Padha ngrungokna Ingsun, he para wong gumunggung, para wong kang adoh saka ing kabeneran: 13 Kaslametan kang saka Ingsun wus cedhak, amarga Ingsun kang nyelakake tuwin pangluwaran kang Sunparingake ora bakal karandhatake maneh; Ingsun bakal paring pangentasan ana ing Sion sarta kamulyaningSun marang Israel." Rusake nagara Babil 47:1-15 47 1 Tumuruna lan lungguha ing lebu, he kenya, putri ing Babil! Lungguha ing lemah tanpa dhampar, he putri Kasdim! Amarga sira ora bakal kaaranan maneh manis lan kenes. 2 Sira njupuka watu gulingan lan nggilinga glepung, bukaken kudhungira; silakna sarungira, liganen pupunira, nyabranga ing kali! 3 Kareben wewadinira katon ngeblak lan cikben kanisthanira katon! Ingsun bakal ndhawahake piwales lan ora bakal ngeman wong siji-sijia, 4 mangkono pangandikane Juru Panebus kita, Pangeran Yehuwah, Gustining sarwa tumitah asmane, Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel. 183
184 YESAYA 47.5 -9 5 Lungguha kalawan meneng lan lumebua ing pepeteng, he putri Kasdim! Sabab sira ora bakal dikandhakake maneh dadi ratu ing sadhuwure para karajan. 6 Ingsun maune duka marang umatingSun, najisake pusaka kagunganingSun, sarta Sunpasrahake ing tanganira; sira ora welas marang wong-wong iku, malah banget-banget anggonira ngetrapi pasangan kang abot marang wong kang wus tuwa. 7 Maune sira ngucap: "Tetep ing salawas- lawase anggonku jumeneng dadi ratu!" Nanging sira ora eling tuwin ora mikir marang wekasane iku kabeh. 8 Mulane iki sira rungokna, he wong kang urip seneng-seneng, kang mung lelinggihan kalawan ayem, kang mosik sajroning atimu mangkene: "Ora ana liyane ing sandhingku! Aku ora bakal dadi randha, lan ora bakal cures turunku!" 9 Rong prakara iki bakal nekani sira, ing sakedhap netra, ing sajroning sadina uga. Sira bakal dadi randha lan turunira bakal sirna babar pisan iku bakal tumempuh marang sira, sanadyan ekeh sikirira tuwin mandi banget mantranira.
YESAYA 47.10 - 14 10 Ing maune sira rumangsa slamet ing sajroning pialanira; sira ngucap: "Ora ana kang weruh aku!" Kawicaksananira lan kawruhira iku kang nasarake sira, satemah sira mosik ing sajroning atinira: "Kajaba aku ora ana liyane!" 11 Nanging sira bakal tinempuh ing bilai, sira ora bisa nandukake japa-mandtanira marang kadadean iku; sira bakal nandhang sangsara, sira ora bakal bisa nulak iku kalawan caos kurban; sira bakal katempuh ing karusakan kalawan dadakan, kang ora sira kira babar pisan. 12 Sira dipanggah bae kalawan ngantepi sakehing mantranira lan sikirira kang akeh iku, kang sira endelake wiwit cilikira; mbokmanawa sira saguh nekakake pambiyantu, mbokmanawa sira bisa nuwuhake pagiris. 13 Sira wus sayah marga saka kehe pituduh! Cikben padha maju lan ngluwari sira wong-wong kang padha naliti sakehing pojoke langit, kang padha niti-priksa lintang-lintang sarta kang saben tanggal enom aweh pawarta bab apa kang bakal kelakon tumrap sira! 14 Sanyata, wong-wong iku kaya dami kang kaobong ing geni; 185
YESAYA 47.15 - 48.3 padha ora bisa ngluwari nyawane saka ign pangwasaning geni; geni iku dudu mawa geni kanggo manasake awak, dudu geni kanggo api-api! 15 Iya iku paedahe tumrap sira para tukang japa-matra iku, kang wus sira pindeng wiwit cilikira; padha sempoyongan menyang ing sakehing keblat, ora ana kang bisa ngluwari sira. Pangeran Yehuwah nyipta kaanan kang anyar 48:1-11 48 1 Rungokna pangandika iki, he para turune Yakub, kang ngarani awakira dhewe nganggo jeneng Israel lan kang padha dadi turune Yehuda, kang sumpah demi asmane Pengeran Yehuwah tuwin ngandhemi Gusti Allahe Israel -- nanging ora kalawan temenan lan tulusing ati -- 2 malah kang padha nyebut awakira dhewe manut kutha suci lan sumendhe marang Gusti Allahe Israel, Pangeran Yehuwah Gustining sarwa tumitah asmane; 3 pangandikane Sang Yehuwah mangkene: "Lelakon-lelakon kang wus kapungkur 186
YESAYA 48.4 -8 wus Sunwartakake wiwit ing jaman kuna, iku wus Sunngandikakake lan wus Sunpratelakake. Sawuse mangkono iku banjur dadakan Suntindakake uga sarta iku kabeh wus padha kelakon. 4 Awit saka iku Ingsun sumurup, manawa sira iku wangkal, wangkot lan nggugu karepira dhewe, 5 mulane Ingsun martakake bab iku wiwit ing kuna mula; sadurunge iku kelakon, wus Sunpangandikakake marang sira, supaya sira aja celathu: Brahalaku kang nindakake iku, recaku tatahan lan recaku cithakan kang ndhawuhake iku. 6 Sira wus krungu bab iku kabeh lan saiki sira ndelenga; apa sira ora padha gelem ngakoni dhewe? Ingsun paring pawarta bab prakara-prakara kang anyar wiwit saiki, tuwin bab-bab kang sumimpen kang durung sira sumurupi. 7 Lagi saiki bab-bab iku anggone kaanakake ora dhek biyen; sadurunge sira ora krungu bab iku, iku supaya sira aja celathu: Aku pancen wus sumurup kok! 8 Sira ora krungu utawa sumurup, uga kupingira ora kawengakake wiwit biyen mula; 187
YESAYA 48.9 -13 nanging Ingsun wus nguningani, manawa sira tumindak kiyanat kang nistha banget, lan wong ngarani sira: wong kang mbalela wiwit ana ing sajrone guwa-garba. 9 Marga saka asmaningSun Ingsun ngampet dukaningSun lan marga saka misuwuringSun, Ingsun paring palimirma marang sira, satemah sira ora Sunsirnakake. 10 Lah sira wus Sundadekake murni, nanging ora kaya salaka, nanging sira wus Sunuji ana ing pawoning kasangsaran. 11 AnggoningSun bakal nindakake iku marga saka Ingsun, iya marga saka Ingsun piyambak, amarga asmaningSun kok arep kanajisake! Ingsun ora bakal maringake kamulyaningSun marang liyane!" Pangeran Yehuwah nebus Israel 48:12-22 12 "Rungokna Ingsun, he Yakub, lan sira Israel kang Suntimbali! Ingsun iki tetep ora owah-owah, Ingsun iki kang kawitan, lan uga Ingsun kang wekasan! 13 AstaningSun kang uga nalesi bumi, tuwin astaningSun tengen kang njereng langit. Nalika Ingsun nyebut jenenge, 188
YESAYA 48.14 - 18 banjur padha muncul jumedhul kabeh. 14 Sira padha nglumpuka kabeh lan ngrungokna! Sapa panunggalane kang mratelakake iki kabeh? Wong kang kinasihan dening Pangeran Yehuwah bakal nindakake karsaning Yehuwah tumrap Babil lan ngatonake kakiyataning astane Sang Yehuwah marang wong Kasdim. 15 Ingsun, iya Ingsun kang ngandika mangkono tuwin kang nimbali uga, Ingsun kang nekakake wong iku lan sakehing tumindake bakal kasembadan. 16 Padha nyedhaka ing ngarsaningSun, iki rungokna: Wiwit biyen Ingsun ora tau ngandika kalawan sidheman lan sajrone bab iku kelakon, Ingsun ana ing kono." Tuwin saiki Gusti Allah ngutus aku kalawan Rohe. 17 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Juru Panebusmu, Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel: "Iya Ingsun iki Yehuwah, Allahira, kang mulang marang sira bab apa kang maedahi, kang nuntun sira ana ing dalan kang kudu sira liwati. 18 Manawa sira nggatekake marang dhawuh-dhawuhingSun, 189
YESAYA 48.19 - 22 tentrem rahayunira bakal kaya kali kang ora tau asat, lan kabegjanira bakal terus luber kaya ombaking sagara kang ora tau leren. 19 Turunira bakal kaya wedhi tuwin anak-putunira kehe kaya laslasane; jenenge ora bakal kasirnakake utawa kasingkirake saka ing ngarsaningSun." 20 Padha metua saka ing Babil, padha lumayua saka ing Kasdim! Bab iki wartakna lan kabarna kalawan swaraning surak-surak! Iku giyarna nganti tekan ing poncoting bumi! Pratelakna: "Pangerna Yehuwah wus nebus Yakub abdine!" 21 Wong iku padha ora kasatan, nalika katuntun dening Panjenengane ngliwati ara-ara samun; Panjenengane ngwedalake banyu saka ing gunung parang. Gununge parang kebengkah banjur metu banyune. 22 "Para wong duraka padha ora kadunungan tentrem rahayu!" mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 190
YESAYA 49.1 -4 ABDINING YEHUWAH BAB 49-55 Abdining Yehuwah iku dadi pepadhang ana ing satengahing para bangsa 49:1-7 49 1 padha ngrungokna marang Ingsun, he pulo-pulo padha nggatekna, he para bangsa kang adoh! Ingsun wus katimbalan dening Pangeran Yehuwah wiwit isih ana ing bobotan asmaningSun wus kapangandikakake wiwit isih ana ing guwa-garbaning ibuningSun. 2 TutukingSun kadamel kaya pedhang kang landhep lan Ingsun kaayoman ana ing aubing astane. Ingsun kadadekake panah kang lincip lan kadhelikake ana ing endhonge. 3 Ingsun dipangandikani mangkene: "Sira iku abdiningSun, Israel, sarta ana ing sira anggoningSun bakal nglairake kamulyaningSun." 4 Ewadene unjukingSun: "Anggen kawula kangelan punika tanpa damel, tuwin tanpa wusana saha tanpa gina anggen kawula ngesokaken kakiyatan kawula; 191
YESAYA 49.5 -7 nanging wewenang kawula punika wonten ing Pangeran Yehuwah sarta pituwas kawula punika wonten ing Allah kawula." 5 Lah saiki pangandikane Sang Yehuwah, kang nganakake Ingsun kadadekake abdine wiwit ana ing bobotan, supaya mbalekake Yakub marang Panjenengane, tuwin nglumpukake Israel ana ing ngarsane -- mulane Ingsun kaluhurake ana ing paningale Pangeran Yehuwah, tuwin Gusti AllahingSun dadi kakiyataningSun --, mangkene pangandikane: 6 "Nanging anggonira dadi AbdiningSun iku keremehen manawa mung Sunkarsakake nangekake para talere Yakub lan mbalekake para wong Israel kang isih padha kareksa bae. Sira Sundadekake pepadhang tumrap para bangsa supaya karahayon kang saka Ingsun iku tekana ing pungkasaning bumi." 7 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah, Juru Panebuse Israel, Gusti Allahe Kang Mahasuci, marang kang diremehake dening wong, marang kang dianggep njijiki dening para bangsa, 192
YESAYA 49.8 -9 marang abdining para kang nyekel pangwasa: "Para ratu bakal nyumurupi pandamelingSun, lan banjur padha ngadeg ngunjukake kurmat, tuwin para panggedhe bakal padha sujud nyembah, marga saka Pangeran Yehuwah kang setya marga saka Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel, kang wus milih sira." Sion kapulihake 49:8--50:3 8 Pangandikane Pangeran Yehuwah mangkene: "Ing nalika Ingsun karenan, Ingsun bakal paring wangsulan marang sira, lan ing dinane Ingsun paring karahayon, Ingsun bakal mitulungi sira; sira wus Sundhapuk lan Sundadekake prajanjian tumrap umat manungsa, Sunkarsakake mbangun bumi maneh lan mbage-mbage tanah pusaka kang wus sepi mamring, 9 Sundhawuhake wewarta marang para wong kang kinunjara: Padha metua! marang para wong kang ana ing pepeteng: Padha mrenea! Ing sadalan-dalan padha kaya wedhus kang ora tau kekurangan suket, 193
YESAYA 49.10 - 15 tuwin sanadyan ana ing sakehing tengger kang gundhul iya padha kasadhiyanan suket. 10 Mulane ora padha luwe utawa ngelak; ora bakal padha katempuh ing angin panas lan panasing srengenge kang sumelet, amarga padha katuntun dening Sang Paring Piwelas padha kagiring menyang ing sumber- sumber banyu. 11 Sakehing gunungingSun bakal Sundadekake dalan lan sakehing lurungingSun bakal Sunrata. 12 Lan ana wong kang padha teka saka ing adoh, saka ing lor lan saka ing kulon, tuwin ana kang saka ing tanah Sinim." 13 Surak-suraka, he langit, giyak-giyaka, he bumi, lan padha bungah-bungaha kalawan surak-surak, he gunung-gunung! Amarga Pangeran Yehuwah nglipur umate lan asih marang para wong kang dadi kagungane kang padha katindhes. 14 Sion celathu: "Pangeran Yehuwah wus nilar aku tuwin Gustiku wus kesupen marang aku." 15 Apa wong wadon bisa lali marang bayine, nganti ora tresna marang wohing wetengane? Sanadyan iku lali marang anake, nanging Ingsun ora bakal kesupen marang sira. 194
YESAYA 49.16 - 21 16 Lah sira wus Sungambar ana ing epek-epeking astaningSun, tembok-tembokira iku tansah ana ing ngarsaningSun. 17 Para wong kang mbangun sira bakal enggal padha teka, dene kang padha mbubrah lan ngrusak sira bakal padha lunga. 18 Sira ndengengeka lan ndelenga ing sakubengira, wong iku padha nglumpuk lan marani sira. Demi Ingsun kang gesang, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, lah iku bakal padha sira anggo dadi rerenggan, bakal sira ubedake, kaya patrape penganten wadon. 19 Awit papan-papanira kang samun lan sepi mamring tuwing nagaranira kang kabubrah, saiki wus keciyuten kanggo kang padha ngenggoni kang samono kehe iku sarta para wong kang arep nyirnakake sira bakal padha ngedoh. 20 Malah anak-anakira kang sira kira ilang bakal padha celathu marang sira: "Panggonan iku keciyuten kanggo aku kabeh, mulane sumingkira, supaya aku padha bisa manggon ana ing kono!" 21 Ing kono sira bakal mosik ing sajroning atinira: "Sapa ta kang nglairake iku kabeh kanggo aku? 195
YESAYA 49.22 - 25 Aku iki rak ora duwe anak lan gabug, sarta banjur digawa menyang ing pambuwangan lan disingkirake? Nanging anak-anak iki sapa kang nggedhekake? Aku iki rak wus nyata katinggal ijen, nanging anak-anak iki kabeh, saka ing ngendi pinangkane?" 22 Mangkene pangandikane Pangeran Allah: "Lah Ingsun bakal ngayatake astaningSun minangka pratandha tmrap para bangsa lan manjer gendera-genderaningSun kanggo para suku bangsa, iku bakal padha nggendhong anak-anakira lanang sarta anak-anakira wadon bakal padha dipanggul. 23 Para raja bakal padha dadi pamomongira lan para garwane padha dadi embanira. Iku bakal padha nyembah marang sira nganti sumungkem konjem ing bumi sarta padha ndilati lebuning sikilira. Ing kono sira bakal sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah, tuwin manawa para wong kang padha nganti-anti marang Ingsun iku ora bakal padha kawirangan." 24 Apa wong bisa ngrebut jarahan saka ing tangane wong prawira utawa wong tawanan apa bisa luwar saka ing tanganing wong prakosa? 25 Lah mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: 196
YESAYA 49.26 - 50.2 "Tawananing wong prawira iya bisa karebut, lan jarahaning wong prakosa bisa uwal, sabab Ingsun piyambak kang bakal nglawan wong kang nglawan sira lan Ingsun piyambak kang bakal ngluwari anak-anakira. 26 Ingsun bakal meksa para wong kang nindhes sira supaya padha mangan daginge dhewe, tuwin wong iku bakal padha mendem nalika padha ngombe getihe dhewe, kaya mendeme wong ngombe anggur anyar, iku supaya umat manungsa kabeh padha sumurup, manawa Ingsun, Yehuwah, iku Pamartanira, sarta Juru Panebusira, Kang Mahakwasa, Allahe Yakub." 50 1 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: "Endi ta layange pegat ibunira tandhane manawa wus Suntundhung? Utawa panunggalane kang padha ngutangi Ingsun sapa kang wus tau Sunedoli sira? Lah marga saka kasalahanira dhewe sira wus padha kaedol lan marga saka panerakira dhewe ibunira kausir. 2 Yagene nalika Ingsun rawuh kok ora ana wong, 197
YESAYA 50.3 -5 lan nalika Ingsun nimbali kok ora ana kang sumaur? Apa bokmanawa astaningSun cupet dene ora bisa ngluwari, utawa apa Ingsun ora kagungan kakuwatan kanggo ngluwari? Lah marga Ingsun duka, Ingsun ngesatake sagara, kali-kali Sundadekke ara-ara samun; iwake padha mambu bacin marga ora ana banyu lan banjur padha mati kasatan. 3 Langit Sunsandhangi panganggon ireng lan Sunkemuli bagor." Abdining Yehuwah tansah mbangun miturut 50:4-11 4 Pangeran Allah wus mulang guneman marang Ingsun kayadene murid, supaya Ingsun bisa nyantosakake wong kang lemes lesu kalawan tembung. Saben esuk talinganingSun kapredi ngrungokake kayadene murid. 5 Pangeran Allah wus ngwengakake talinganingSun lan Ingsun ora mbangkang, ora mengo memburi. 198
YESAYA 50.6 -10 6 Ingsun masrahake gegeringSun marang wong-wong kang padha nggebugi Ingsun, lan pipiningSun marang wong kang padha mbubuti jenggotingSun Ingsun ora nutupi wedaningSun nalika Ingsun diwewirang lan diidoni. 7 Nanging Pangeran Allah banjur mitulungi Ingsun; mulane Ingsun ora kawirangan. Mulane Ingsun ngiyatake panggalihingSun kayadene santosaning gunung parang awit Ingsun uninga, manawa ora bakal kawirangan. 8 Panjenengane kang ngleresake Ingsun wus celak. Sapa kang wani padudon kalawan Ingsun? Ayo padha maju bebarengan! Sapa kang prakaran kalawan Ingsun? Iku kareben marani Ingsun! 9 Pangeran Allah nyata-nyata mitulungi Ingsun; sapa kang wani ngarani Ingsun luput? Lah iku kabeh bakal padha dadi elek kaya sandhangan kang wus lungset; bakal padha kapangan ing renget. 10 Sapa panunggalanira kang wedi asih marang Pangeran Yehuwah lan ngrungokake swaraning Abdine? Manawa dumunung ing pepeteng lan ora kasorotan ing cahya, cikben pracaya marang asmane Sang Yehuwah 199
YESAYA 50.11 - 51.3 tuwin sumendhe marang Gusti Allahe! 11 Lah sira kabeh kang padha ngurubake geni lan kang padha masang panah murub, padha lumebu ing urubing geninira, lan ing satengahing panah-panah murub kang wus padha sira pasang! Bab iku bakal tumanduk marang sira saka ing astaningSun; sira bakal padha ngaleleh ana ing papan pasiksan. Pangandika kang dadi panglipur tumrap Sion 51:1-23 51 1 Padha ngrungokna Ingsun, he sira kang padha nggayuh marang kabeneran, he sira kang padha ngupaya Pangeran Yehuwah! Padha mawasa gunung parang, pinangkanira katatah, lan luwangan parang pinangkanira kadhudhuk. 2 Mawasa Abraham, bapa leluhurira, lan Sara kang nglairake sira kabeh; nalika Abraham ijen, Suntimbali, banjur Sunberkahi lan Sundadekake akeh. 3 Amarga Pangeran Yehuwah nglipur Sion, nglipur sakehing jugrugane; pasamunane kadadekake kaya patamanan Eden 200
YESAYA 51.4 -6 lan ara-arane samun kadadekake kaya patamananing Yehuwah. Ing kono tinemu kabungahan lan sukarena, kidung pamuji sokur lan swaraning rerepen. 4 Padha nggatekna swaranigSun, ha para bangsa, lan kupingira englengna marang Ingsun, he para suku bangsa! Awit bakal ana piwulang kang metu saka Ingsun tuwin angger-anggeringSun bakal dadi pepadhang tumrap para bangsa. 5 Ing sajroning sakedhep netra karahayon kang saka Ingsun bakal cedhak, pangluwaran peparingingSun bakal teka, sarta Ingsun bakal ngereh para bangsa kalawan astaningSun kang kwaos; pulo-pulo bakal nganti-anti marang Ingsun, padha ngarep-arep marang pakaryaning astaningSun. 6 Mripatira arahna marang ing langit lan mandenga marang bumi kang ana ngisor; amarga langit sirna kayadene kukus, bumi dadi ala kaya sandhangan kang wus lawas tuwin kang manggon bakal padha mati kaya lemud; nanging pangluwaran peparingingSun bakal lestari ing salawas-lawase, sarta karahayon kang saka Ingsun ora bakal ana pungkasane. 201
YESAYA 51.7 -10 7 Padha ngrungokna Ingsun, he sira kang padha sumurup marang ing kabeneran, he bangsa kang nyimpen piwulangSun ana ing sajroning atinira! Aja padha wedi manawa padha kawewada dening manungsa lan aja padha kaget manawa kaala-ala. 8 Amarga iku bakal padha kapangan ing renget kaya anggone mangan sandhangan tuwin bakal padha kamangsa ing singgat kaya anggone mangsa lawon wulu wedhus gembel, nanging karahayon kang saka Ingsun bakal lestari ing salawas-lawase sarta pangluwaran peparingingSun bakal tetep turun-tumurun. 9 Kawula aturi wungu, kawula aturi wungu! Kawula aturi ngagem kakiyatan, dhuh astanipun Pangeran Yehuwah! Mugi karsaa wungu kados ing jaman kina, ing jamanipun para leluhur kala rumiyin! Punapa sanes Paduka ingkang ngremuk Rahab, ingkang nyuduk naga ngantos pejah? 10 Punapa sanes Paduka ingkang ngasataken seganten, toyaning samodra ageng ingkang ngedab-edabi? ingkang ndadosaken margi seganten ingkang lebet, 202
YESAYA 51.11 - 15 supados para tiyang ingkang kaluwaran sami saged nyabrang? 11 Para tiyang ingkang sami kaluwaran dening Sang Yehuwah sami badhe saged mantuk tuwin lumebet ing Sion kanthi asurak- surak, kalayan linimputan ing sukarena ingkang langgeng; kebak kabingahan lan kagirangan, tinebihan ing kasisahan saha pangresah. 12 Ingsun, iya Ingsun kang nglipur sira kabeh. Sapa ta sira iku, dene kok wedi marang manungsa kang pancen bakal mati, marang anaking manungsa kang kabuwang kaya suket, 13 nganti sira lali marang Pangeran Yehuwah kang nitahake sira, kang njereng langit lan nalesi bumi, kok nganti sira sadina-dina tansah gumeter wedi marang bangeting nepsune wong kang nganiaya iku, kang rumanti arep nyirnakake? Endi ta mulad-mulading nepsune wong kang nganiaya iku? 14 Wong kang kabelok lan kablenggu bakal enggal kaluwaran; ora bakal mati lan tumurun ing luwangan pakuburna, sarta ora bakal kekurangan pangan. 15 Sabab Ingsun iki Yehuwah, Allahira, kang ngocakake sagara, 203
YESAYA 51.16 - 20 satemah gumleger rame swaraning alune. -- Pangeran Yehuwah Gustining sarwa tumitah iku asmane. 16 Ingsun maringake pangandikaningSun ana ing cangkemira tuwin nyingidake sira ana ing aubing astaningSun, supaya Ingsun mbeber langit maneh lan masang tetalesing bumi, sarta ngandika marang Sion: Sira iku umatingSun! 17 Tangia, tangia, ngadega, he Yerusalem, he kowe kang wus ngombe saka ing astane Sang Yehuwah isining tuwung mulad-mulading bebendhune, kowe kang wus ngombe nganti entek isining cangkir kang mendemi! 18 Sakehing anak kang dilairake ora ana kang nuntun dheweke lan sakehing anak-anake kang digedhekake ora ana knag nganthi tangane. 19 Rong prakara iki wus tumempuh marang kowe -- sapa kang bela sungkawa marang kowe? Karusakan lan kagempuran, keluwen lan pedhang -- sapa kang bakal nglipur kowe? 20 Anak-anakmu wus padha pating gluntung tanpa daya ana ing sakehing pepojoking dalan kaya sapi alasan kang klebu ing jaring; 204
YESAYA 51.21 - 52.1 padha katempuh ing panasing bebendune Pangeran Yehuwah lan dedukaning Allahmu. 21 Awit saka iku rungokna iki, he kowe kang katindhes, he kowe kang mendem, nanging ora marga saka anggur! 22 Mangkene pangandikane Gustimu, Pangeran Yehuwah, Gusti Allahmu kang ngembani prakarane umate: "Lah Ingsun mundhut saka ing tanganira tuwung dalah isine kang mendemi, lan isining cangkir panasing bebenduningSun ora bakal sira ombe maneh, 23 nanging iku bakal Sunparingake marang wong kang nindhes sira, wong kang maune celathu marang sira: Tumungkula, supaya aku padha bisa liwat kalawan ngidak-idak awakmu! Sira banjur mengkureb warata karo lemah lan dadi dalan tumrap wong kang liwat ing dhuwure." Pangeran Yehuwah ngluwari Sion 52:1-12 52 1 Tangia, tangia! Anggonen kakuwatanmu kayadene sandhangan, he Sion! Anggonen sandhanganmu kang endah, he Yerusalem, kutha kang suci! 205
YESAYA 52.2 -7 Amarga ora ana wong kang ora tetak utawakang najis, kang bakal lumebu maneh ing jeromu. 2 Ketabna lebuning sikilmu, tangia, he Yerusalem kang katawan! Uculana tali-tali kang ana ing gulumu, he putri Sion kang katawan! 3 Amarga mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Sira padha kaedol tanpa bayaran, mulane bakal katebus tanpa bayaran uga. 4 Awit mangkene pangandikane Pangeran Allah: Biyen umatingSun mangkat menyang ing tanah Mesir lan dadi wong neneka manggon ana ing kono, wasana banjur dianiaya dening Asyur tanpa sabab. 5 Nanging saiki apa maneh urusaningSun ana ing kene?, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. UmatingSun nuli katawan mangkono bae. Para kang ngwasani padha gedhe atine, mangkono pangandikane Sang Yehuwah, tuwin asmaningSun sadina-dina tansah diala-ala. 6 Awit saka iku umatingSun bakal wanuh marang asmaningSun sarta ing nalika iku tumuli bakal padha ngreti, manawa Ingsun iki Panjenengane kang ngandika, iya Ingsun! 7 Iba anggone ngresepake katone saka ing pucake tengger-tengger tekane kang nggawa pawarta, kang martakake kabar katentreman kang ngundhangake pawarta kang becik, kang nggawa kabar karahayon lan kang celathu marang Sion: "Allahmu iku ratu!" 206
YESAYA 52.8 -12 8 Rungokna swarane wong kang padha ngawat-awati kowe: padha surak-surak bebarengan. Amarga padha nyumurupi dhewe manawa Sang Yehuwah kondur menyang ing Sion. 9 Padha giyak-giyaka, padha surak-surak bebarengan, he gapuraning Yerusalem! Awit Pangeran Yehuwah wus nglipur umate, wus nebus Yerusalem. 10 Pangeran Yehuwah wus ngatingalake astane kang suci ana ing ngarepe mripate sakehing bangsa; poncot-poncoting bumi kabeh banjur sumurup karahayon kang pinangkane saka ing Allah kita. 11 Ngedoha, ngedoha! Metua saka ing kono! Kowe aja nganti kagepok kang najis! Padha metua saka ing satengahe, padha sesucia, he para wong kang padha ngusungi prabote Padalemaning Yehuwah! 12 Lah angognmu padha metu bakal ora kalawan kesusu tuwin ora bakal kaya keplayu, amarga Pangeran Yehuwah bakal lumampah ana ing ngarepmu, sarta Gusti Allahe Israel bakal dadi panutuping barisanmu. 207
YESAYA 52.13 - 53.2 Abdining Yehuwah kang nandhang sangsara 52:13--53:12 13 Lah AbdiningSun bakal oleh gawe, bakal kaluhurake, kaalembana lan kamulyakake. 14 Kayadene anggone wong akeh bakal padha dheleg-dheleg nyumurupi Panjenengane -- amarga saka bangeting rusake pasemone, nganti ora kaya manungsa maneh, lan katon ora kaya anaking manungsa maneh,-- 15 mangkono anggone Panjenengane damel gumuning bangsa akeh, para raja bakal padha sidhem mirsani Panjenengane; amarga apa kang durung kawartakake, bakal kasumurupan, tuwin apa kang durung kapireng, bakal dimangertosi. 53 1 Sapa kang ngandel marang pawarta kang padha dakrungu, lan sapa kang kawedharan astaning Yehuwah kang kwaos iku? 2 Panjenengane iku thukul kaya trubusan ana ing ngarsaning Yehuwah, tuwin kaya semen saka ing lembah garing. Ora bagus ing warna lan ora kagungan kaendahan kang njalari kita banjur padha nyawang, 208
YESAYA 53.3 -7 sarta ora kagungan rupi, kang menginake kita. 3 Panjenengane dianggep asor lan disingkiri ing wong, sawijining priya kang sugenge kebak kasangsaran sarta kulina nandhang gerah; banget anggone karemehake, nganti wong padha nutupi raine ana ing ngarsane tuwin sanadyan tumrap kita Panjenengane iku iya ora klebu etungan. 4 Mangka sanyatane lelara kita kang disanggi lan kasangsaran kita kang dirembat, ewasamono kita padha ngira Panjenengae iku kena ing ipat-ipat, kagebag tuwin katindhes dening Gusti Allah. 5 Mangka Panjenengane iku sinudukan marga saka anggon kita padha mbalela, Panjenengane karemuk marga saka piala kita; ganjaran paukuman kang nekakake karahayon tumrap kita iku kadhawahake ing Panjenengane, sarta marga saka bilur-bilure kita banjur padha dadi waras. 6 Kita padha nglambrang kayya wedhus, dhewe-dhewe kang kita ener, ewadene Pangeran Yehuwah nempahake sakehing duraka kita marang Panjenengane. 7 Panjenengane kinaniaya, 209
YESAYA 53.8 -10 nanging kendel bae sajrone katindhes iku lan ora mbikak tutuke kaya cempe kang katuntun menyang ing pasembelehan; kaya wedhus kang ora nywara ana ing ngarepe para wong kang padha ngguntingi wulune, kaya mangkono anggone ora mbikak tutuke. 8 Sawuse katahan lan kaukum Panjenengane nuli kaluwaran, lan sapa kang mikir marang nasibe? Panjenengane sanyata wus kapethal saka ing nagarane para wong urip, tuwin marga saka pambalelaning umatingSun Panjenengane kena ing ipat-ipat. 9 Pasareane kapapanake ing satengahe para wong duraka, lan anggone seda ana ing satengahe para durjana, sanadyan Panjenengane ora nindakake kekerasan tuwin tutuke ora kadunungan cidra. 10 Nanging Pangeran Yehuwah karsa ngremuk tuwin damel gerahe Panjenengane. Samangsa Panjenengane wus masrahake sarirane minangka kurban panebusing dosa, bakal mirsani tedhak turune, yuswane bakal panjang, sarta karsaning Yehuwah bakal tumindak sarana astane. 210
YESAYA 53.11 - 54.2 11 Sawuse nyawane nandhang sungkawa Panjenengane bakal mirsani pepadhang nganti tuwuk; tuwin AbdiningSun iku, sarehne wong bener, bakal ngleresake wong akeh kalawan kawicaksanane, lan ngrembat pialane wong-wong mau. 12 Awit saka iku bakal Sunparingi panduman wong-wong kang luhur minangka bandhangan, tuwin bakal tampa wong-wong kang santosa minangka jarahan, yaiku pikolehe anggone wus masrahake nyawane marang pati lan marga saka anggone kagolongake wong mbalela, sanadyan Panjenengane nanggel dosane wong akeh lan ndongakake para wong kang mbalela. Prajanjian karukunan kalawan Sion 54:1-17 54 1 Surak-suraka, he wong gabug kang ora tau nglairake jabang bayi! Bungaha kalawan sumyak-sumyak lan giyak-giyaka, he sira kang ora tau nglarani! Amarga kang ditinggal dening sing lanang iku bakal duwe anak kehe ngungkuli anake wong kang padha bebojoan, mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 2 Ambakna papanig tarubira, 211
YESAYA 54.3 -6 jerengen tendhaning papan padununganira, sira aja ngeman papan; tali-talining tarubira dawanana sarta pathok-pathokira kapasanga kang kukuh! 3 Amarga sira bakal tangkar-tumangkar ngiwa nengen, turunira bakal padha ndarbeni papaning para bangsa, tuwin bakal padha ngenggoni kutha-kutha kang sepi. 4 Sira aja wedi, awit ora bakal kawirangan, lan aja rumangsa isin, sabab sira ora bakal nandhang wirang. Amarga sira bakal lali marang kawiranganing nom-nomanira, tuwin ora bakal eling maneh marang nisthane anggonira dadi randha. 5 Amarga kang dadi somahira iku Panjenengane kang nitahake sira, kang asma pangeran Yehuwah Gustine sarwa tumitah; kang jumeneng Panebusira yaiku Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel, kang sinebut Gusti Allahe salumahing bumi. 6 Awit kayadene wong wadon kang ditinggal lan kang susah atine anggonira katimbalan maneh dening Sang Yehuwah; garwa jaka-lara rak ora bakal tetep katampik? 212
YESAYA 54.7 -10 Mangkono pangandikane Gusti Allahira. 7 Mung sadhela anggoningSun nilar sira, nanging marga saka sih-piwelasingSun kang linuwih sira Sunpundhut maneh. 8 Ing sajroning dukaningSun kang banget Ingsun wus ngaling-alingi wedananingSun marang sira sadhela, nanging marga saka sih-susetyaningSun kang langgeng Ingsun wus ngatingalake sih- piwelasingSun marang sira, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, Juru Panebusira. 9 Kaanan iku tumrap Ingsun kaya ing jamane Nuh: kayadene anggoningSun wus supaos marang dheweke manawa banyu ora bakal nutupi bumi maneh, mangkono uga Ingsun iya wus supaos manawa Ingsun ora bakal duka maneh marang sira lan ora bakal mbendoni sira maneh. 10 Sabab sanadyan gunung-gunung padha ngalih lan tengger-tengger padha gonjing, nanging sih-susetyaningSun ora bakal ngalih saka ing sira tuwin prajanjian-karukunan peparingingSun ora bakal owah gingsir, 213
YESAYA 54.11 - 16 mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, kang paring sih-palimirma marang sira. 11 He wong kang katindhes, kang katempuh ing prahara, kang ora oleh panglipur! Lah Ingsun bakal masang tetalesira kalawan watu item tuwin dhasar-dhasarira kalawan sesotya manila. 12 AnggoningSun yasa ndhuwuring tembok-tembokira kalawan sesotya dlima, gapura-gapuranira kalawan sesotya manikem abang sarta kabeh tembok-tembok wates kalawan watu adi. 13 Anakira kabeh bakal padha dadi siswaning Yehuwah, tuwin bakal kadunungan karahayon gedhe; 14 sira bakal kajejegake ing kabeneran. Sira bakal ingedohake saka ing panganiaya, mulane sira ora susah wedi maneh, tuwin sira bakal adoh saka ing pagiris, sabab iku ora bakal nekani sira. 15 Manawa ana wong kang nempuh sira, iku ora saka Ingsun; sapa bae kang nempuh sira, iku bakal ambruk marga nglawan sira. 16 Lah Ingsun kang nitahake pandhe kang ngububi geni tuwin ngrampungkae gegaman manut kabisane, 214
YESAYA 54.17 - 55.2 nanging uga Ingsun kang nitahake juru panumpes kang Sunagem numpes. 17 Saben gegaman kang digembleng arep kanggo nglawan sira ora bakal bisa tumama, sarta saben wong kang nandukake pandakwa marang sira ana ing pangadilan bakal sira buktekake manawa salah. Iya iki kang bakal dadi pandumane para abdine Pangeran Yehuwah tuwin kabeneran peparingingSun, mangkono pangandikane Sang Yehuwah. Timbalan supaya padha melu nampani karahayon peparinge Pangeran Yehuwah 55:1-13 55 1 He sakehe wong kang ngelak, padha mrenea lan ngombea banyu, apadene sira kang ora duwe dhuwit, mrenea! Nampanana gandum tanpa bayar lan mangana, uga anggur lan susu tanpa bayar! 2 Yagene sira padha ngetokake dhuwit ora kanggo tuku roti, lan pituwasing rekasanira ora kanggo tuku barang kang maregi? Padha ngrungokna marang Ingsun, temah sira bakal padha mangan pangan kang becik sarta sira bakal padha ngrasakake nikmating 215
YESAYA 55.3 -7 cecawisan kang enak dhewe 3 Padha nilingna kupingira lan sowana ing ngarsaningSun; padha ngrungokna, temah sira bakal padha urip! Ingsun arsa nganakake prajanjian kang langgeng kalawan sira kabeh, manut sih-susetya kang santosa kang Sunjanjekake marang Dawud 4 Lah dheweke wus Suntetepake dadi seksi tumrap para bangsa, dadi ratu lan nyekel paprentahan tumrap para suku bangsa; 5 lah sira bakal ngundang bangsa kang sira durung wanuh, lan bangsa kang durung wanuh kalawan sira bakal mlayu marani sira, marga saka Pangeran Yehuwah, Gusti Allahira, sarta marga saka Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel, kang paring kamulyan marang sira. 6 Padha ngupayaa Pangeran Yehuwah pupung isih karsa disowani; padha sesambata marng Panjenengane pupung isih ana ing celakan! 7 Wong duraka kareben ninggal dalane, lan wong ala cikben ninggal pangrantame; kareben mratobat marang Sang Yehuwah, mesthi bakal kaparingan sih-palimirma, sarta marang Gusti Allah kita, 216
YESAYA 55.8 -12 sabab Panjenengane bakal ngluberake pangaksamane 8 Awit rancanganingSun iku dudu rancanganira, lan dalanira iku dudu marginingSun, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 9 Amarga sapira dhuwure langit saka ing bumi, iya samono dhuwure marginingSun saka ing dalanira sarta rancanganingSun saka ing rancanganira. 10 Sabab kayadene udan lan salju anggone tumurun sakal ing langit lan ora bali mrono, nanging banjur mbanyoni bumi, gawe subure lan njalari thukule tetuwuhan, aweh wiji marang kang nyebar lan roti marang wong kang gelem mangan, 11 iya mangkono pangandikaningSun kang miyos saka ing tutukingSun: ora bakal bali marang Ingsun kanthi nglaha, nanging iku bakal nindakake apa kang Sunkarsakake, sarta bakal oleh gawe tumrap apa bae kang Sundhawuhake. 12 Lah sira bakal padha mangkat kalawan bungah lan bakal kaeterake kalawan tentrem; gunung-gunung lan tengger-tengger bakal padha gambira 217
YESAYA 55.13 - 56.2 lan surak-surak ana ing ngarepira, lan sakehing wit-witan ing ara-ara bakal keplok-keplok. 13 Minangka gantine grumbul eri bakal thukul wit beros, tuwin minangka gantine kecubung bakal thukul wit jambu keling; iku bakal kelakon minangka srana kang njalari misuwuring Yehuwah, minangka tandha langgeng kang ora bakal sirna. TUMURUNING KARAHAYON LAN SARAT-SARATE BAB 56-66 Karahayon iku kanggo wong kabeh 56:1-8 56 1 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Sira padha netepana angger-angger lan njejegna kaadilan, awit sadhela engkas karahayon kang saka Ingsun wus bakal teka, sarta kaadilaningSun bakal kalairake. 2 Rahayu wong kang nglakoni, lan anaking manungsa kang nggondheli iku, kang netepi dina Sabat lan ora dinajisake, sarta kang mekak awake aja nganti nindakake sadhengaha piala. 218
219 YESAYA 56.3 -6 3 Aja nganti wong bangsa liyan kang rumaket marang Pangeran Yehuwah iku celathu: "Pangeran Yehuwah mesthi bakal misah aku saka umate," sarta aja nganti wong kebiren muni: "Aku iki satemene wit kang garing." 4 Amarga mangkene pangandikane Sang Yehuwah: "Para wong kebiren kang padha netepi dina-dina SabatingSun lan kang padha milih apa kang Sunkarsakake sarta kang gondhelan marang prajanjianingSun, 5 iku ana ing padalemaningSun lan ana ing wewengkoning tembok- tembokingSun bakal Sunparingkae tandha pengetan lan jeneng -- iku luwih becik katimbang karo anak lanang utawa wadon, -- sawijining jeneng kang langgeng kang ora bakal sirna bakal Sunparingake marang wong-wong iku. 6 Anadene para wong bangsa liyan kang rumaket marang Pangeran Yehuwah prelu ngladosi Panjenengane, lan nresnani asmaning Sang Yehuwah sarta sumedya ngabdi marang Panjenengane, kabeh kang netepi dina Sabat lan ora najisake,
YESAYA 56.7 -11 tuwin kang gondhelan marang prajanjianingSun, 7 iku bakal Sunbekta menyang ing gunungingSun kang suci lan bakal Sunparingi kabungahan ana ing dalem-pamujaningSun. Ingsun bakal karenan marang kurban- kurbane obaran lan sembelehan kang kacaosake ana ing misbyahingSun, awit padalemaningSun bakal sinebut dalem-pamujan tumrap sakabehe bangsa. 8 Mangkene pangandikane Pangeran Allah kang nglempakake para wong Israel kang kabuwang: Ingsun bakal nglempakake wong maneh Sunwewahake marang para wong kang wus padha tetunggalan." Para pemimpin kang duraka 56:9--57:5 9 He sakehe kewan ing ara-ara, he sakehe kewan ing alas, padha mrenea lan padha mangana! 10 Awit para kang ngawat-awati umatingSun iku wong wuta, kabeh padha ora ngreti apa-apa; kabeh iku asu bisu, kang ora bisa njegug; padha keklemprakan kalawan ngalamun sarta mung padha seneng turu bae; 11 asu-asu kang srakah, kang ora tau krasa wareg. 220
YESAYA 56.12 - 57.4 Mangka iya wong-wong iku kang padha dadi pangon, kang padha ora bisa neniteni! Padha lumaku ing dalane dhewe-dhewe kabeh, siji-sijine padha mburu kauntungan, ora ana kang ora mangkono. 12 "Mrenea," mangkono celathune, "aku arep njupuk anggur, ayo padha ngombe arak kang akeh; sesuk bakal padha karo dina iki, malah luwih dening ngedab-edabi!" 57 1 Wong bener tiwas, lan ora ana wong siji-sijia kang maelu; wong mursid padha kajabut nyawane, tuwin ora ana wong siji-sijia kang mreduli; sanyata, marga saka sumrambahe piala, nyawane wong mursid kajabut, 2 nanging banjur lumebu ing papaning katentreman; wong kang urip kalawan ati kang lurus bakal oleh palereman ana ing paturone. 3 Nanging sira kabeh iku padha nyedhaka mrene, he para anake wong wadon juru tenung, he turune wong kang laku jina lan wong wadon tunasusila! 4 Sira padha nganggo gegojegan sapa, sapa kang padha sira celathoni kalawan tetembungan kang ora-ora lan kang sira erang-erang iku? Apa sira kabeh iku dudu anaking wong mbalela, 221
YESAYA 57.5 -8 turuning wong cidra?, 5 he para wong kang padha kaobong dening hawa-nepsune ana ing sacedhake wit-wit kang kramat, ana ing sangisoring saben wit kang nggrembel, he para wong kang nyembeleh bocah ana ing lebak-lebak, ing sela-selaning tengger parang. Nyembah brahala ateges laku jina 57:6-13 6 Sira mung kadunungan watu-watu kang klimis kang saka ing kali, lan iya mung iku kang katemtokake tumrap sira; iku uga padha sira wenehi kurban unjuk-unjukan, lan sira ladeni kurban dhaharan. Apa Ingsun bakal nyabari kang mangkono iku? 7 Sira mrenahake paturonira ana ing gunung kang dhuwur lan munggul tuwin sira uga banjur munggah ing gunung kono prelu ngladekake kurban sembelehan. 8 Sira ndekek lambanging brahalanira ana ing dhempeling lawang lumebu ing omahira, malah sira wus ninggal Ingsun lan cucul sandhangan babar pisan, 222
YESAYA 57.9 -13 sira wus ngunggahi tuwin ngambakake paturonira; sira wus nganakake prajanjian karo wong sawatara kang sira karepake sira ajak sapaturon sarta sira ngawasake palanangane. 9 Sira marani Molokh kalawan nggawa lenga tuwin wewangen akeh; para kongkonanira padha sira lakokake nganti adoh, nganti tekan ing ngisoring jagading wong mati. 10 Marga saka anggonira lumaku adoh iku sira banjur wus kesel lan lesu, nanging sira ora muni: "Ora ana pangarep-arep!" Sira oleh kakuwatan maneh, mulane sira ora dadi sayah. 11 Sapa ta kang marakake sira giris lan wedi, dene sira nganti cidra lan ora eling marang Ingsun utawa banjur ora mreduli marang Ingsun? Apa ora marga saka anggoningSun kendel bae lan ngeremake paningalingSun, sira nuli ora wedi marang Ingsun! 12 Ingsun arsa mratelakake kamursidanira lan sakehing panggawenira, nanging iku kabeh tumrap sira ora ana gunane: 13 samangsa sira sesambat, para brahalanira kareben ngluwari sira! Iku bakal padha kabur ing angin, 223
YESAYA 57.14 - 16 sarta padha kasirnakake dening sumentoring abab. Nanging wong kang ngayom marang Ingsun bakal tampa warisan bumi lan bakal ndarbeni gunungingSun kang suci. Tembung-tembung panglipur 57:14-21 14 Ana kang ngandika: "Bukaken, bukaken, nyawisna dalan, singkirna watu sandhungan kang ana ing dalaning umatingSun!" 15 Awit mangkene pangandikane Kang Mahaluhur lan Kang Mahamulya, kang lenggah ing dhampar ing salawase lan kang asma Kang Mahasuci: "Ingsun lenggah ing papan kang dhuwur lan suci nanging uga nunggil karo wong kang rempu lan andhap-asor, prelu nyantosakake atine para wong kang andhap-asor sarta nguripake atine para wong kang rempu. 16 Amarga Ingsun ora bakal padudon ing salawase, lan ora bakal terus duka, supaya semangate wong aja nganti lemes lesu ana ing ngarsaningSun, mangka iya Ingsun kang nitahake napasing urip. 224
YESAYA 57.17 - 58.1 17 Ingsun duka marga saka durakaning srakahe, banjur Sunrangket, Ingsun nyingidake pasuryaningSun lan duka, nanging dheweke banjur murtad, lumaku ing dalan kang dadi pilihaning atine. 18 Ingsun wus nguningani sakehe dalane iku, ewasamono bakal Sunmarekake lan bakal Suntuntun tuwin bakal Sunpulih-pulihake atine kalawan panglipur; uga ana ing lambene wong-wonge kang padha prihatin 19 Ingsun bakal karya pepujian. Tentrem, tentrem rahayu marang wong kang adoh lan kang cedhak -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- sarta kang bakal Sunwarasake! 20 Nanging para wong duraka iku kaya sagara kang ngombak-ombak amarga ora bisa lestari tentrem, sarta iline ngumbulake rereged lan endhut. 21 Wong duraka iku ora kadunungan katentreman," mangkono pangandikane Gusti Allahku. Kamursidan kang sanyata lan kang ora 58:1-12 58 1 Nguwuh-uwuha kang sora, aja ngampet swara! 225
YESAYA 58.2 -5 Ngulukna swaranira kayadene kalasangka, wartakna marang umatingSun panerake lan marang para turune Yakub dosane! 2 Pancen saben dina padha ngupaya Ingsun lan seneng sumurup sakehing marginingSun. Kayadene bangsa kang nglakoni kang bener tuwin kang ora ninggal angger-anggering Allahe padha munjuk pitakon marang Ingsun bab angger-angger kang bener, padha seneng nyedhak sowan ing ngarsaning Allah, sarta munjuk pitakon: 3 "Punapa sababipun dene kawula sami siyam Paduka kok ugi boten nggatosaken? Punapa sababipun dene kawula sami ngesoraken badan Paduka kok boten karsa nguningani?" Ing nalikane sira pasa nyatane sira isih tetep ngurus urusanira, tuwin sira padha ngerasi sakehing buruhira. 4 Sanyatane anggonira padha pasa iku kalawan padu lan regejegan sarta kalawan ngantemi tanpa reringa. Manawa anggonira pasa kaya saiki iki swaranira bakal ora kapirengake saka ing ngaluhur. 5 Lah apa pasa kang kaya mangkene iki kang Sunkarsakake, tuwin nganakake dina kanggo ngesorake badan, 226
YESAYA 58.6 -9 manawa sira ndhingkluk kaya glagah lan njereng bagor sarta awu sira anggo lemek turu? Apa iku kang sira arani pasa, nganakake dina kang dadi keparenge Pangeran Yehuwah? 6 Dudu! Pasa kang Sunkarsakake iku, yaiku manawa sira nguculi blengguning ambek siya, lan ngudhari tali-talining pasangan, manawa sira ngluwari wong kang kinaniaya tuwin mutungi sakehing pasangan, 7 manawa sira nyuwil-nyuwil rotinira kanggo wong keluwen sarta ngajak menyang ing omahira wong kang tuna wisma, lan manawa sira sumurup wong kang kawudan, banjur sira wenehi panganggon tuwin ora nyingkiri sadulurira dhewe! 8 Manawa mangkono pepadhangira bakal mlethek kaya bangbang wetan tuwin tatunira bakal enggal waras; kabeneran bakal dadi baris ana ing ngarepira lan kamulyaning Yehuwah dadi baris ana ing burinira. 9 Ing kono manawa sira munjuk, Pangeran Yehuwah bakal paring wangsulan samangsa sira sesambat nyuwun tulung, Panjenengane bakal ngandika: Lah iki Ingsun ana ing kene! Manawa sira ora ngetrapake pasangan maneh marang pepadhanira 227
YESAYA 58.10 - 13 sarta ora nuding-nuding marang wong kalawan driji lan mitenah, 10 manawa sira menehi wong keluwen apa kang sira dhewe arep lan gawe lejaring atine wong kang katindhes, pepadhangira bakal sumorot ana ing pepeteng sarta pepetengira bakal kaya wayah tengange. 11 Pangeran Yehuwah bakal tansah nuntun sira lan bakal damel mareming atinira ana ing tanah kang garing sarta bakal nganyarake kakuwatanira; sira bakal kaya patamanan kang kasiraman kalawan becik tuwin kaya sumber kang ora tau gawe gela. 12 Sira bakal mbangun gempuran kang wus atusan taun, lan bakal ndandani tetales kang wus kapasang pirang-pirang turunan. Sira bakal kasebut "kang ndandani tembok kang jebol", "kang ndandani dalan supaya panggonan kono kena dienggoni". Ngajeni dina Sabat 58:13-14 13 Manawa sira ora nyawiyah pranataning Sabat 228
YESAYA 58.14 - 59.2 lan ora nindakake pagaweanira ing dinaningSun kang suci; manawa sira ngarani dina Sabat "dina kanikmatan", lan dinaning Pangeran Yehuwah kang suci "dina kang mulya"; manawa sira ngajeni dina iku sarana ora nindakake sakehing pagaweanira sarta ora ngurus urusanira utawa ora omong-omong kang tanpa guna, 14 sira bakal seneng-seneng marga saka Pangeran Yehuwah, tuwin Ingsun bakal damel sira bisa ngliwati pucak-pucaking tengger-tengger ing bumi kalawan tetungganganing kaunggulan; sira bakal Sunparingi pangan saka warisane leluhurira Yakub, sabab mangkono pangandikane lesaning Yehuwah. Dosa iku ngrerendheti karahayon 59:1-21 59 1 Astaning Yehuwah iku sanyata ora cupet kagem paring karahayon, lan pamirenge ora kurang landhep kagem miyarsakake; 2 nanging kang dadi sesinggetan ing antarane kowe lan Gusti Allahmu iku sakehing pialamu, tuwin kang njalari Panjenengane asingidan ana ing ngarepmu, 229
YESAYA 59.3 -7 satemah banjur ora mireng, iku sakehing dosamu. 3 Sabab tanganmu iku najis marga kuthah getih sarta drijimu marga saka piala; cangkemmu ngucapake cidra, ilatmu ngandhakake kaculikan. 4 Ora ana kang nggugat kanthi alasan kang bener, lan ora ana kang ngadili kanthi alasan kang kuwat; kang diandelake barang kang tanpa guna lan goroh kang diucapake, kang dikandhut kasangsaran dene kang dilairake tindak ambek siya. 5 Wong padha netesake endhog ula bedhudhak, tuwin nenun jaring kemangga; sing sapa mangan endhog mau mesthi bakal mati, sarta manawa endhog mau dipijet nganti pecah, banjur metu ulane bedhudhak. 6 Jaring kang ditenun mau ora kena dianggo sandhangan, lan gegaweane ora kena dianggo kemul; panggawene iku panggawe kang ambek siya, sarta kang ditindakake dening tangane iku mung awujud kekerasan. 7 Enggal-enggal anggone nglakoni piala, lan enggal-enggal arep ngilekake getihe wong kang ora luput; rancangane iku pangrantaming ambek siya, 230
YESAYA 59.8 -11 tuwin menyang ngendi bae parane mesthi ninggal karusakan lan gempuran. 8 Padha ora sumurup marang dalaning karukunan, tuwin ing sajroning tindak-tanduke ora ana kaadilan; padha milih dalan-dalan kang menggok, lan saben wong kang lumaku ing kono ora wanuh marang katentreman. 9 Marga saka iku kaadilan tetep adoh saka kita tuwin kabeneran ora nekani kita, kita padha ngarep-arep pepadhang, nanging kang ana mung pepeteng, padha ngarep-arep cahya, nanging kita padha lumaku ana ing pepeteng. 10 Kita padha gagap-gagap ing tembok kaya wong wuta, tuwin grayah-grayah kaya-kaya ora duwe mripat; kita padha kesandhung ing wayah tengange, kaya-kaya ing wayah repet-repet padha lungguh ing papan peteng kaya wong mati. 11 Kita kabeh padha gereng-gereng kaya bruwang, swara kita lereg-lereg kaya manuk dara; kita ngarep-arep marang kaadilan, nanging ora ana, nganti-anti marang kaslametan, nanging iku tetep adoh saka kita. 231
232 YESAYA 59.12 - 16 12 Dosa kawula sadaya punika saestu kathah wonten ing ngarsa Paduka tuwin dosa kawula punika dados seksi ingkang nglawan dhateng kawula; kawula sadaya saestu sami ngrumaosi anggen kawula sami mbalela saha sami nyumerepi ing piawon kawula; 13 kawula sadaya sampun mbalela tuwin nyelaki dhumateng Pangeran Yehuwah, sarta mundur nilar Gusti Allah kawula, kawula sami ngrancang badhe memeres lan nyleweng, sami ngandhut cidra ing salebeting manah saha nglairaken cidra wau kalayan tetembungan. 14 Angger-angger sampun kesuk kawula pengkeraken tuwin kaadilan tebih dunungipun, sabab kaleresan kesandhung wonten ing papan umum saha katemenan katampik ing tiyang. 15 Mulane kabeneran wus ilang, lan sing sapa ngedohi piala, dadi kurbaning wong ngrerayah. Nanging Pangeran Yehuwah nguningani kang mangkono iku, lan ndadekake rengune ana ing paningale dene ora ana angger-angger 16 Panjenengane mirsa manawa ora ana wong siji-sijia kang jumedhul, tuwin ngungun, dene ora ana kang mbiyantu. Mulane astane piyambak kang mitulungi,
YESAYA 59.17 - 21 sarta kaadilane kang mbiyantu Panjenengane. 17 Banjur ngagem kaadilan kadadekake kere lan toponging karahayon ana ing mustakane; ngagem busana piwales sarta jubahing panggalih benter. 18 Laras karo panggawe-panggawening wong, mangkene anggone paring piwales: bebendu kang mulad-mulad marang para kang nglawan, pidana marang para mengsahe; malah dalasan pulo-pulo kang adoh uga kadhawahan pidana. 19 Ing kono wong banjur bakal wedi marang asmaning Pangeran Yehuwah ana ing papan suruping srengenge tuwin marang kamulyane ana ing papan pletheking srengenge, awit Panjenengane bakal rawuh kaya ilining banyu saka papan kang ciyut, kang kasurung dening napasing Sang Yehuwah. 20 Sarta bakal rawuh jumeneng dadi Panebusing Sion tuwin kanggo para wonge Yakub kang padha mratobat nyingkiri pambalelane, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 21 Anadene Ingsun, iki prajanjianingSun marang wong-wong mau, pangandikane Sang Yehuwah: RohingSun kang dumunung 233
YESAYA 60.1 -5 ana ing sira lan pangandikaningSun kang Sunparingake ana ing cangkemira ora bakal sumingkir saka ing cangkemira saka ing cangkeme turunira sarta saka ing cangkeme turune turunira, wiwit ing samengko nganti ing salawas-lawase, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. Kamulyaning Sion kang bakal kaparingake 60:1-22 60 1 Ngadega dadia pepadhang, sabab padhangira teka, lan kamulyaning Sang Yehuwah mletheki sira. 2 Awit lah pepeteng nglimputi bumi, tuwin palimengan nutupi bangsa-bangsa; nanging pepadhanging Pangeran Yehuwah mletheki sira, sarta kamulyane katingal mayungi sira. 3 Para bangsa padha gumrudug marani pepadhangira, tuwin para raja padha nekani cahya kang mletheki sira. 4 Ndengengeka lan ndelenga sakubengira, wong kabeh padha nglumpuk marani sira; anak-anakira lanang padha teka saka ing adoh, dene anak-anakira wadon padha digendhong. 5 Ing nalika iku sira bakal eram ndeleng iku lan bungah banget sira bakal gumun lan bakal gedhe atinira, 234
YESAYA 60.6 -9 amarga lubering kasugihan ing sabranging sagara bakal ngalih marang sira, lan kasugihane para bangsa bakal nekani sira. 6 Unta kang akeh cacahe bakal ngebaki wilayahira, unta-unta enom saka ing Midian lan Efa. Iku bakal padha teka saka ing Syeba, kalawan momot emas lan menyan, sarta martakake pakaryaning Sang Yehuwah kang misuwur. 7 Sakehing wedhus ing Kedar bakal nglumpuk ana ing ngarepira, wedhus lanang saka ing Nebayot bakal cumawis kanggo pangibadahira; kabeh iku bakal kacaosake ana ing misbyahingSun minangka kurban kang ndadekake keparengingSun, sarta Ingsun bakal damel sumoroting padalemaningSun kang agung. 8 Sapa kang padha teka nglayang-nglayang kaya mega iki lan kaya manuk dara kang marani lawanging pagupone iki? 9 Sanyata Ingsun kang dianti-anti dening pulo-pulo kang adoh; kapal-kapal ing Tarsis padha lumaku ana ing ngarep, padha nggawa anak-anakira lanang saka ing adoh, sarta momot salaka lan emas, 235
YESAYA 60.10 - 13 kagem asmaning Pangeran Yehuwah, Gusti Allahira lan marga saka Kang Mahasuci, Gusti Allnahe Israel, sabab Panjenengane paring kalulhuran marang sira. 10 para wong ngamanca bakal padha mbangun tembokira, tuwin para ratune bakal ngladeni sira; amarga sajroning bebenduningSun sira wus Sunrangket mung bae Ingsun wus kepareng paring sih-piwelas marang sira. 11 Gapura-gapuranira bakal tansah menga rina lan wengi ora bakal kainebake, supaya wong bisa marakake kasugihane para bangsa marang sira, bebarengan karo para ratune kang padha digiring dadi tawanan 12 Lah bangsa lan karajan kang ora gelem suwita marang sira mesthi bakal sirna; bangsa-bangsa iku bakal karusak, katumpes. 13 Kamulyaning gunung Libanon yaiku wit beros, wit berangan lan wit cemara, bakal uga digawa pisan menyang ing ngarepira, kanggo ngrerengga wewengkone padalemaningSun kang suci, sabab Ingsun arsa damel mulyaning papan kang kaidak ing sampeyaningSun. 236
YESAYA 60.14 - 18 14 anak-anake para wong kang nindhes sira bakal padha marani sira kalawan tumungkul, lan sakehe wong kang padha ngala-ala sira bakal sujud nyembah marang tlapakaning sikilira; sarta baka nyebut sira, "kuthaning Pangeran Yehuwah", "Sion, kagungane Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel". 15 Minangka gegentine kaananira biyen, nalika sira katinggal, disengiti lan ora ditekani ing wong siji-sijia, saiki sira bakal Sundadekake kaluhuran kang langgeng, dadi kabungahan turun-tumurun. 16 Sira bakal nesep susuning para bangsa lan bakal ngombe susuning karajan- karajan; ing kono sira banjur bakal sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah, Pamartanira, lan Panebusira, Kang Mahasusi, Gusti Allahe Yakub. 17 Minangka gegentining tembaga Ingsun bakal maringi emas, wesi Sunlironi salaka, kayu Sunlironi tembaga, tuwin watu Sunlironi wesi; Ingsun bakal maringi tentrem-rahayu lan kaadilan kang bakal ngayomi lan nata uripira. 18 Ing nagaranira ora bakal ana maneh kabar bab tumindak kanthi kekerasan, 237
YESAYA 60.19 - 22 bab karusakan utawa gempuran ing wewengkonira; sira bakal ngarani tembokira "Rahayu" lan gapura-gapuranira "Pangalembana". 19 Srengenge ora bakal dadi kang aweh pepadhang maneh ing wayah awan tumrap sira lan cahyaning rembulan ora bakal aweh pepadhang maneh ing wayah bengi, nanging Pangeran Yehuwah bakal dadi pepadhang langgeng tumrap sira, sarta Gusti Allahira bakal dadi kaluhuranira. 20 Sira bakal kadunungan srengenge kang ora tau surup lan rembulan kang ora angslup, amarga Pangeran Yehuwah bakal dadi pepadhang kang langgeng tumrap sira, tuwin dina-dinane anggonira nandhang susah bakal diuwisi. 21 Kabeh kang ngenggoni sira para wong bener, anggone padha nduweni nagara iku ing salawas-lawase; padha kaya cangkokan kang Suntanem piyambak kanggo ngatonake kaluhuraningSun. 22 Kang cilik dhewe bakal dadi golongan kang gedhe, tuwin kang ringkih dhewe bakal dadi bangsa kang santosa; Ingsun, Yehuwah, bakal enggal nindakake iku ing wektu kang wus Suntemtokake. 238
YESAYA 61.1 -4 Kabar karahayon marang Sion 61:1-11 61 1 Rohe Pangeran Allah ana ing Ingsun, awit Sang Yehuwah wus njebadi Ingsun; Ingsun kautus martakake kabar kabungahan marang para wong kang nandhang sangsara, tuwin rumeksa marang wong-wong kang padha remuk atine, ngundhangake lepasing para tawanan, sarta pangluwaran saka ing pakunjarang marang wong kang padha kaukum, 2 ngundhangake taun sih-rahmating Sang Yehuwah lan dina tumibane piwalesing Allah kita, nglipur sakehing wong kang nandhang susah, 3 ngganjar marang wong-wong mau rerenggan sirah minangka gegentining awu, lenga-pesta minangka liruning bagor, kidung pangalembana minangka gegentining jiwa kang nglentrih, supaya wong-wong mau padha kaaranan "wit elah ing bab kabeneran", "tanemaning Pangeran Yehuwah" kanggo ngatonake kaluhurane. 4 Wong-wong mau bakal padha mbangun gempuran kang wus atusan taun anane, 239
YESAYA 61.5 -8 sarta ngedegake maneh panggonan- panggonan kang wus dadi sepi wiwit biyen; bakal padha mbangun kutha-kutha kang wus dadi gempuran, panggonan-panggonan kang wus turun-tumurun sepi. 5 Para wong ngamanca bakal padha mbiyantu sira kabeh dadi pangoning wedhus-wedhusira, sarta wong-wong bangsa liyan bakal padha dadi petaninira lan tukang kebon ana ing pakebonanira anggur. 6 Nanging sira bakal padha kaaranan imaming Sang Yehuwah lan bakal kasebut abdining Allah kita. Sira bakal padha ngrasakake nikmating kasugihane para bangsa tuwin bakal padha rumangsa mbedhedheg marga saka kehing kasugihane wong-wong mau. 7 Minangka lirune anggonira padha kawirangan tikel ping pindho, lan minangka gegentine anggonira kacacad lan kaidonan, sira bakal padha tampa warisan tikel loro ana ing nagaranira tuwin bakal ngrasakake kabungahan kang langgeng. 8 Sabab Ingsun, Yehuwah, remen marang kaadilan 240
YESAYA 61.9 -11 lan sengit marang tindak ngrayah lan kaculikan; Ingsun bakal maringi pituwas marang sira kang trep, sarta bakal nganakake prajanjian kang langgeng kalawan sira kabeh. 9 Turunira bakal misuwur ana ing satengahe para bangsa, samono uga anak-putunira ana ing antarane para suku bangsa, satemah sakehing wong kang ndeleng bakal padha ngakoni, manawa iku turun kang padha kaberkahan dening Pangeran Yehuwah. 10 Ingsun asukarena ana ing Pangeran Yehuwah, nyawaningSun asurak-surak ana ing AllahingSun, awit Ingsun ingageman busananing karahayon sarta diagemi jubahing kabeneran, kayadene penganten lanang kang nganggo rerenggan sirah tuwin kaya penganten wadon kang nganggo pepasrene. 11 Sabab kayadene bumi anggone metokake tetuwuhan, lan kaya kebon kang nukulake winih kang kasebar, iya mangkono iku anggone Pangeran Allah bakal nuwuhake kabeneran lan pepujian ana ing ngarepe sakehing bangsa. 241
YESAYA 62.1 -4 Karahayoning Sion bakal enggal kaparingake 62:1-12 62 1 Marga saka Sion aku ora bisa meneng, lan marga saka Yerusalem aku ora bakal leren, nganti tumeka kabenerane sumunar kaya cahya lan karahayone murub kaya obor. 2 Para bangsa banjur bakal padha ndeleng kabeneranmu, lan sakehing ratu bakal padha mirsani kamulyanmu, tuwin wong bakal ngarani kowe nganggo jeneng anyar kang bakal katemtokake dening Sang Yehuwah piyambak. 3 Kowe bakal dadi makuthaning kamulyan ana ing astaning Pangeran Yehuwah, lan serbaning karajan ana ing astaning Allahmu. 4 Kowe ora bakal diarani maneh "kang ditinggal ing bojo", tuwin nagaramu ora bakal kasebut maneh "kang sepi", nanging kowe bakal diarani "kang ndadekake keparengingSun" lan nagaramu "kang duwe bojo", amarga kowe wus ndadekake keparenging Sang Yehuwah, lan nagaramu bakal duwe bojo. 242
YESAYA 62.5 -9 5 Amarga kayadene jaka duwe bojo prawan, mangkono uga Panjenengane kang mbangun kowe bakal dadi jodhomu, lan kayadene bungahing atine penganten lanang ndeleng penganten wadon, mangkono uga Gusti Allahmu bakal rena ing panggalih marga saka kowe. 6 Ing dhuwure tembok-tembokira, he Yerusalem, wus Sunpasangi wong jaga. Ing sadina-dina lan ing sawengi-wengine, iku padha ora tau meneng. He kowe kang kudu ngengetake Pangeran Yehuwah marang Sion, kowe aja padha mung meneng bae 7 lan aja koketogake bae Panjenengane kendel, nganti Yerusalem kasantosakake dening Panjenengane tuwin kadadekake misuwur ana ing bumi. 8 Pangeran Yehuwah wus supaos demi astane kang tengen, demi astane kang kiyat: "Lah Ingsun ora bakal maringake gandumira maneh marang mungsuhira minangka pangane, lan wong-wong bangsa liyan ora bakal ngombe anggurira kang wus sira olah kanthi rekasa; 9 nanging wong kang ngeneni uga bakal mangan lan bakal memuji marang Pangeran Yehuwah, 243
YESAYA 62.10 - 63.1 tuwin wong kang nglumpukake uga bakal ngombe ana ing plataran-plataraning pasuceningSun." 10 Lumakua, lumakua metu ing gapura, nyawisna dalan kanggo umat, bukaken, bukaken lurunge gedhe, singkirna watu-watune, masanga gendera kanggo para bangsa! 11 Amarga iki kang wus kaundhangake dening Pangeran Yehuwah nganti tekan ing poncoting bumi! Wartakna marang putri Sion: Lah karahayonmu teka; lah kabeh kang dadi pituwasing rekaose padha bareng kalawan Panjenengane, sarta kang wus dadi kagungane iku padha lumaku ana ing ngarsane. 12 Iku bakal padha diarani ing wong "bangsa kang suci", "para tetebusane Pangeran Yehuwah", dene kowe bakal kasebut "kang digoleki", "kutha kang ora ditinggal". Paukuman marang Edom minangka piwales 63:1-6 63 1 "Sapa ta kang rawuh saka ing Edom, kang rawuh saka ing Bozra kalawan ngagem rasukan abang iku, kang katon mawa cahya marga saka pangagemane kang kaya mangkono iku, 244
YESAYA 63.2 -5 kang lumampah kalawan ngagem kakiyatan kang linuwih iku?" "Iya Ingsun iki, kang janji bakal paring pangadilan, lan kang kagungan kwaos paring pangluwaran!" 2 "Punapa sababipun, dene pangageman Paduka abritipun kados makaten, saha agemipun rasukan kok ngnatos kados rasukanipun tiyang ingkang mipit anggur?" 3 "Ingsun mung piyambakan bae anggoningSun mipit, lan panunggalane umatingSun ora ana kang ngrewangi Ingsun! Ingsun wus mipit para bangsa ing sajroning bebenduningSun, wus padha Sunidak-idak ing sajroning mulad-mulading dukaningSun, getihe muncrat-muncrat marang ing rasukaningSun, sarta pangagemaningSun kabeh wus gluprut getih. 4 Amarga dinaning piwales wus Sunrancang lan wus tumeka ing taun anggoningSun pepulih. 5 Ingsun mirsani ngiwa-nengen: ora ana kang tetulung; Ingsun ngungun: kok ora ana kang mbiyantu. AstaningSun kang banjur mitulungi Ingsun, lan mulad-mulading bebenduningSun, iku kang mbiyantu Ingsun. 245
YESAYA 63.6 -9 6 Ing sajroning dukaningSun iku bangsa- bangsa padha Sunidak-idak, padha Sunremuk ing sajroning mulad- mulading bebenduningSun, getihe Sundamel blabaran ana ing bumi." Pangakune Israel sarta panyuwunane ing sajroning pandonga 63:7--64:12 7 Kawula badhe mratelakaken sih- susetyanipun Pangeran Yehuwah, pakaryaning Sang Yehuwah ingkang misuwut, laras kaliyan sadaya ingkang katandukaken dening Pangeran Yehuwah dhumateng kita, tuwin kamirahanipun ingkang ageng dhumateng Banisrael ingkang tumandukipun laras kaliyan sih-piwelasipun tuwin cundhuk kaliyan sih-susetyanipun ingkang ageng. 8 Panjenenganipun rak sampun ngandika: "Iku sanyata umatingSun, putra-putra kang ora bakal tumindak culika," mila Panjenenganipun dados Pamartanipun 9 ing salebeting karupekanipun sadaya. Sanes duta utawi utusan, nanging Panjenenganipun piyambak ingkang ngluwari; Panjenenganipun ingkang nebus margi saking tresna tuwin welasipun. 246
YESAYA 63.10 - 14 Ing jaman kina sami dipun junjung saha dipun gendhong. 10 Ewadene lajeng sami mbalela sarta damel sungkawaning Rohipun ingkang suci; mila Panjenenganipun lajeng santun dados mengsahipun, saha nglawan perang piyambak dhateng umatipun. 11 Nunten sami kengetan dhateng jaman kina, jamanipun Nabi Musa, abdinipun punika: Wonten ing pundi ta Panjenenganipun ingkang ngentas saking seganten sesarengan kaliyan pangening menda- mendanipun? Wonten ing pundi ta Panjenenganipun ingkang ngesokaken Rohipun ingkang suci wonten ing manahipun; 12 ingkang kalayan astanipun ingkang luhur nganthi Nabi Musa wonten ing tengenipun; ingkang mbelah toya wonten ing ngajenging umatipun supados langgengnga asmanipun; 13 ingkang nuntun umatipun nglangkungi samodra agung kadosdene kapal nglangkungi ara-ara samun? Tiyang-tiyang wau boten nate kesandhung, 14 kadosdene raja-kaya ingkang tumurun ing lebak. 247
YESAYA 63.15 - 17 Rohipun Sang Yehuwah nuntun dhateng ing palereman. Inggih makaten punika anggen Paduka nuntun umat Paduka supados asma Paduka kaluhuraken. 15 Paduka mugi karsaa mirsani saking swarga saha karsaa nguningani saking padaleman Paduka ingkang suci saha agung! Wonten ing pundi ta bentering panggalih Paduka saha kasantosan Paduka, panggalih Paduka ingkang trenyuh tuwin sih-piwelas Paduka? Paduka mugi sampun ngantos ngampah panggalih Paduka piyambak! 16 Paduka punika rak Rama kawula sadaya? Rama Abraham saestu boten uninga punapa-punapa ing bab kawula sadaya, saha Rama Israel boten tepang kaliyan kawula sadaya. Dhuh Yehuwah, Paduka piyambak punika Rama kawula sadaya; asma Paduka punika "Panebus kawula" wiwit ing jaman kina. 17 Dhuh Yehuwah, punapa sababipun dene Paduka ngetogaken anggen kawula sami kesasar nyimpang saking ing margi Paduka, tuwin punapa sababipun dene Paduka mangkotaken manah kawula, satemah lajeng boten sami ajrih dhumateng Paduka? Paduka mugi karsaa wangsul margi saking para abdi Paduka, 248
YESAYA 63.18 - 64.4 margi saking taler-talering bangsa kagungan Paduka! 18 Punapa sababipun dene tiyang-tiyang dosa sami ngremehaken padaleman Paduka ingkang suci, mengsah kawula sami ngidak-idak pasucen Paduka? 19 Kawontenan kawula punika kados-kados saking ing jaman kina kawula sami dereng nate wonten ing sangandhaping paprentahan Paduka, kados-kados asma Paduka dereng nate kasebutaken tumrap kawula sadaya. 64 1 Mugi Paduka karsaa nyuwek langit lan karsaa tumedhak, satemah redi-redi sami gonjing wonten ing ngarsa Paduka 2 -- kadosdene latu ingkang mbesmi kajeng rencekan tuwin kadosdene latu ingkang ngumobaken toya -- supados asma Paduka kasumerepana dening para mengsah Paduka, satemah bangsa-bangsa sami gumeter wonten ing ngarsa Paduka, 3 amargi Paduka nindakaken bab ingkang nggegirisi ingkang boten sami kawula ajeng-ajeng, ingkang ing wiwit jaman kina dereng nate kapireng ing tiyang! 4 Boten wonten kuping ingkang mireng, 249
YESAYA 64.5 -8 saha boten wonten mripat ingkang sumerep Allah ingkang nindakaken punapa-punapa kangge tiyang ingkang ngantos-antos dhateng piyambakipun namung Paduka ingkang tumindak makaten. 5 Paduka methukaken para tiyang ingkang sami nglampahi punapa ingkang leres saha sami enget dhateng margi ingkang Paduka tedahaken! Paduka saestu duka punika, jalaran kawula sami nglampahi dosa; wiwit rumiyin kawula sami mbalela dhumateng Paduka. 6 Margi saking makaten kawula sadaya punika kadosdene tiyang ingkang najis saha sakathahing kamursidan kawula punika kadosdene lawon ingkang reged; kawula sadaya sami dados alum kados ron tuwin sami sirna margi saking piawon kawula kados ron ingkang kasirnakaken ing angin. 7 Boten wonten ingkang nyebut asma Paduka utawi ingkang lajeng gumregah nggondheli Paduka; amargi Paduka ngaling-alingi wadana Paduka dhateng kawula sadaya, saha ngulungaken kawula dhateng pangwaosing dosa kawula. 8 Nanging sapunika, dhuh Yehuwah, Paduka punika Rama kawula sadaya! 250
YESAYA 64.9 -12 Kawula sadaya punika lempung dene Paduka ingkang mangun kawula, sarta kawula sadaya punika yasaning asta Paduka. 9 Dhuh Yehuwah, mugi sampun ngantos sanget-sanget anggen Paduka duka saha mugi sampun ngantos kalajengaken anggen Paduka ngenget-enget dhumateng dosa! Mugi Paduka karsaa nguningani, bilih kawula sadaya punika umat Paduka. 10 Kitha-kitha Paduka ingkang suci sampun sami dados ara-ara samun, Sion sampun dados pasamunan, Yerusalem sepi mamring. 11 Papan pepundhen kawula ingkang suci saha agung, ingkang kangge memuji dhumateng Paduka dening leluhur kawula sadaya, sampun dados memangsaning latu, gadhahan kawula ingkang endah piyambak sampun dados gempuran. 12 Manawi nguningani punika sadaya, dhuh Yehuwah, punapa inggih Paduka badhe ngampet sarira, punapa Paduka namung badhe kendel kemawon saha damel sangsara kawula sadaya ingkang langkung dening sanget? 251
YESAYA 65.1 -4 Paring wangsulane Gusti allah: Paukuman tumrap wong dosa lan karahayon marang wong mursid 65:1-16 65 1 Wus dadi keparenging panggalihingSun paring pituduh marang wong kang ora nakokake marang Ingsun; wus dadi keparenging panggalihingSun, Ingsun ditemu dening wong kang ora ngupaya marang Ingsun. Ingsun wus ngandika: "Iki Ingsun, iki Ingsun!" marang bangsa kang ora nyebut asmaningSun. 2 Sadina muput anggoningSun wus ngegarake astaningSun marang suku bangsa kang mbalela, kang lumaku ing dalan kang ora becik lan kang ngenut rancangane dhewe; 3 suku bangsa kang gawe gerahing panggalihingSun tansah ana ing ngarsaning paningalingSun, kalawan caos kurban ana ing patamanan- patamananing dewa lan ngobong kurban ana ing dhuwur bata; 4 kang lungguh ing kuburan-kuburan lan nginep ana ing guwa-guwa; kang mangan daging babi sarta kwaline isi duduh daging najis; 252
253 YESAYA 65.5 -9 5 kang celathu: "Ngedoha kana, aja ndemok aku, mundhak dadi suci marga saka aku!" Kabeh iki kaya pega kang lumebu ing grananingSun, kaya geni kang murub sadina muput. 6 Lah ing ngarsaningSun wus ana tulisan mangkene: Ingsun ora bakal kendel bae, Ingsun malah bakal ndhawahake piwales, piwales marang para wong iku, 7 marga saka kaluputane wong-wong iku dhewe, lan kaluputane para leluhure, kabeh iku bareng, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. Amarga wus padha ngobong kurban ana ing gunung-gunung lan nenacad Ingsun ana ing tengger- tengger. Ingsun pancen bakal naker ana ing jubahe pituwasing panggawe-panggawene kang biyen! 8 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: "Kayadene tembunge wong manawa ing dhompolan anggur isih ana banyune: iku aja dirusak, sabab ing jerone isih ana berkahe! mangkono uga Ingsun bakal tumandang marga saka para abdiningSun, yaiku wong-wong iku ora kabeh Sunsirnakake. 9 Ingsun bakal nukulake turun saka Yakub,
YESAYA 65.10 - 13 lan wong saka Yehuda kang bakal maris gunung-gunungingSun; wong-wong pepilihaningSun kang bakal tampa iku sarta para abdiningSun kang bakal manggon ing kono. 10 Saron bakal dadi pangonaning wedhus lan lebak Akhor dadi plegunganing sapi, tumrap umatingSun kang ngupaya Ingsun. 11 Nanging sira kang wus padha ninggal Pangeran Yehuwah, kang wus padha lali marang gunungingSun kang suci, kang padha nata sesajen kanggo Dewa Gad, tuwin kang padha nyuguhake anggur kang dicampuri bumbu marang Dewa Meni: 12 Ingsun bakal nemtokake sira marang pedhang, tuwin sira bakal padha jengkeng arep disembeleh! Amarga nalika Ingsun nimbali, sira ora ngaturake wangsulan, nalika Ingsun ngandika, sira ora padha ngrungokake, nanging sira nglakoni kang ala ana ing paningalingSun lan luwih dhemen marang apa kang ora ndadekake keparenging panggalihingSun." 13 Mulane mangkene pangandikane Pangeran Allah: "Lah para abdiningSun bakal mangan, nanging sira bakal padha kaliren; para abdiningSun bakal padha ngombe, 254
YESAYA 65.14 - 16 nanging sira bakal padha kasatan; para abdiningSun bakal padha bungah- bungah, nanging sira bakal padha nandhang wirang; 14 para abdiningSun bakal surak-surak marga saka senenging atine, nanging sira bakal padha sambat-sambat marga saka padha prihatin, sarta sira bakal padha nangis marga pepes semangatira. 15 Para wong pepilihaningSun kudu sira tinggali jenengira kanggo sumpah ipat-ipat iki: Pangeran Allah muga karsaa ndadekake kowe kaya wong-wong iki! Nanging para abdiningSun bakal kasebut nganggo jeneng seje, 16 satemah wong kang arep oleh berkah ana ing nagara, bakal nyuwun berkah demi Allah kang setya, lan wong kang arep sumpah ana ing nagara bakal sumpah demi Allah kang setya sabab karupekan-karupekan kang biyen iku wus padha ora dielingi, sarta wus kaling-kalingan tumrap paningalingSun." 255
YESAYA 65.17 - 21 Janji bab langit kang anyar lan bumi kang anyar 65:17-25 17 "Awitdene lah Ingsun nitahake langit kang anyar lan bumi kang anyar; bab-bab kang biyen ora bakal dielingi maneh, lan ora bakal tuwuh maneh ing sajroning ati. 18 Nanging padha bungah-bungaha lan surak-suraka marga saka apa kang Suntitahake, awit lah Ingsun nitahake Yerusalem kalawan kebak kabungahan tuwin para kang manggon ing kono kalawan kebak kasenengan. 19 Ingsun bakal surak-surak marga saka Yerusalem, sarta girang marga saka umatingSun; ing kono bakal ora keprungu maneh swaraning tangis lan swaraning pasambat. 20 Ing kono ora bakal ana bayi maneh kang umure mung sawatara dina utawa wong tuwa kang ora tutug umure, sabab wong kang matine umur satus taun iku bakal dianggep isih enom, lan sapa kang umure ora nganti satus taun bakal dianggep kena ing ipat-ipat. 21 Bakal padha ngadegake omah lan iya banjur dienggoni; 256
YESAYA 65.22 - 25 bakal padha nandur anggur ana ing kebon lan iya banjur padha mangan wohe. 22 Ora bakal padha ngedegke apa-apa, kang banjur dienggoni ing wong liya, lan ora bakal padha nenandur, kang wohe banjur dipangan wong liya; amarga umure umatingSun iku bakal padha karo umuring wit-witan, tuwin para pepilihaningSun bakal padha ngrasakake nikmating gegaweane tangane. 23 Anggone padha nglakoni rekasa ora bakal tanpa guna tuwin ora bakal nglairake anak kang banjur mati dadakan, amarga padha turune wong kang diberkahi dening Pangeran Yehuwah, sarta anak-putune padha manggon tetunggalan ana ing kono. 24 Sarta bakal kelakon sadurunge padha sesambat, Ingsun wus paring wangsulan, nalika lagi padha munjuk, Ingsun wus midhangetake. 25 Asu ajag lan cempe bakal nyenggut bebarengan, singa bakal mangan dami kaya sapi sarta ula uripe bakal saka lebu. Ora ana kang nglakoni piala utawa tumindak ora becik ana ing sawratane gunungingSun kang suci," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 257
YESAYA 66.1 -3 Kaslametan sawise paukuman 66:1-24 66 1 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Langit iku dhamparingSun lan bumi iku ancik-anciking sampeyaningSun; sira arep padha ngedegake padaleman apa kagem Ingsun, sarta panggonan apa kang bakal dadi palerebaningSun? 2 Apa dudu astaningSun kang karya iku kabeh, satemah kabeh iki banjur ana?, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. Nanging kang Sunpirsani iku wong-wong iki: wong kang katindhes lan kang lemes semangate lan kang gumeter awit saka pangandikaningSun. 3 Wong nyembeleh sapi lanang, nanging uga mateni manungsa, wong ngurbanake wedhus, nanaging iya nugel gulune asu, wong caos kurban dhaharan, nanging iya nyaosake getih babi, wong nyaosake menyan, nanging uga memuja marang brahala. Mulane: Kayadene anggone padha luwih seneng marang dalane dhewe, 258
YESAYA 66.4 -6 lan nyawane seneng marang dewaning kaninsthan, 4 mangkono uga Ingsun iya luwih remen tumindak sawenang-wenang marang para wong iku tuwin nekakake marang wong-wong mau apa kang ndadekake wedine; amarga manawa Ingsun nimbali, ora ana kang ngaturake wangsulan, manawa Ingsun ngandika, ora padha ngrungokake, nanging padha nglakoni kang ala ana ing paningalingSun sarta luwih seneng marang apa kang ora dadi karsaningSun. 5 Ngrungokna pangandikaning Sang Yehuwah, kowe kang padha gumeter marga saka pangandikane! Para sadulurira, kang padha sengit marang sira, kang padha nyebratake sira, awit sira padha ngajeni asmaningSun, iku wus padha celathu: "Pangeran Yehuwah kareben ngatingalake kamulyane, supaya aku padha nyumurupi kabungahanmu!" Nanging wong iku dhewe kang padha kawirangan. 6 Rungokna, ana swara rame saka ing kutha, rungokna, tekane saka ing Padaleman Suci! 259
YESAYA 66.7 -11 Rungokna, Pangeran Yehuwah ndhawahake piwales marang para satrune! 7 Sadurunge nglarani wus nglairake anak, sadurunge krasa, wus nglairake anak lanang. 8 Sapa kang wus tau krungu bab kang kaya mangkono iku, sapa kang wus tau sumuurp kang mangkono iku? Apa bisa sawijining nagara dilairake ing sajroning sadina, tuwin sawijining bangsa dilairake sapisan? Nanging lagi bae nglarani, Sion wus nglairake anak-anake. 9 Ingsun kang mbikak guwa-garbaning wong, apa ora banjur damel supaya nglairake bayi?, mangkono pangandikane Sang Yehuwah. Utawa apa iya Ingsun kang damel supaya nglairake bayi, banjur nutupi guwa-garbane maneh?, mangkono pangandikane Gusti Allahira. 10 Padha bungah-bungaha bebarengan karo Yerusalem, lan surak-suraka marga saka Yerusalem, he sakehe wong kang padha tresna karo kutha iki! Padha giyak-giyaka bebarengan sakatogira, he sakehe wong kang padha prihatin marga saka kutha iku!, 11 supaya kowe padha nusu nganti wareg marang susu kang nyegerake kowe kabeh, 260
YESAYA 66.12 - 16 supaya kowe padha nusu lan ngrasakake nikmate susune kang kebak. 12 Awit mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Lah Ingsun ngilekake menyang ing kutha iku karahayon kayadene kali, tuwin kasugihane para bangsa kayadene kali kang luber; sira bakal padha nusu, bakal digendhong, bakal diuthun-uthun ana ing pangkon. 13 Kayadene wong kang dilipur dening biyunge, iya kaya mangkono anggoningSun iki bakal nglipur sira kabeh; sira bakal padha dilipur ana ing Yerusalem. 14 Manawa sira padha nyumurupi kang mangkono iku, atinira bakal bungah, sarta sira bakal padha kaya suket enom kang seger thukule; astaning Yehuwah banjur bakal kelair marang para abdine, sarta bebendune marang para satrune. 15 Sabab lah Sang Yehuwah bakal rawuh kalawan geni, tuwin kreta-kretane bakal kaya lesus, prelu ndhawahake bebendune kang mulad-mulad lan dedukane kang murub mangalad-alad. 16 Awit Pangeran Yehuwah bakal ngukum kabeh kang urip kalawan geni lan kalawan pedhange, lan wong-wong kang padha pinatenan dening Sang Yehuwah 261
YESAYA 66.17 - 20 iku bakal akeh cacahe. 17 Wong-wong kang padha sesuci lan reresik awak marga arep lumebu ing patamanan-patamananing dewa, kalawan ngetutake wong kang ana ing satengahe, kang mangan daging babi lan kewan-kewan kang najis lan tikus, iku bakal padha sirna kabeh babar pisan, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 18 Ingsun nguningani sakehing panggawene lan rancangane lan Ingsun rawuh prelu nglempakake sakehing bangsa saka sakehing basa, tuwin iku bakal padha sowan lan ndeleng kamulyaningSun. 19 Ingsun bakal maringi tengeran ana ing satengahe lan panunggalane iku bakal ana kang Sunutus, yaiku para wong kang bisa oncat, marani bangsa-bangsa, yaiku menyang ing Tarsis, Pul lan Lud, menyang ing Mesekh lan ing Rosy, menyang ing Tubal lan Yawan, lan menyang ing pulo-pulo kang adoh kang durung tau krugu kabar bab Ingsun sarta durung tau ndeleng kamulyaningSun, supaya padha martakake kamulyaningSun ana ing satengahe para bangsa. 20 Iku bakal padha ngirid sakehing sadulurira saka ing antarane bangsa kabeh kacaosake minangka kurban marang Sang Yehuwah kalawan katunggangake ing jaran, kreta lan tandhu, bihal sarta unta wadon kang rikat lakune, kagawa munggah menyang ing gunungingSun kang suci, menyang Yerusalem, mangkono 262
YESAYA 66.21 - 24 pangandikane Sang Yehuwah, padha kaya wong Israel kang nggawa kurban ana ing wadhah kang suci menyang ing padalemaning Pangeran Yehuwah. 21 Panunggalane iku ana kang bakal Sunpundhut Sundadekake imam lan wong Lewi, mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 22 Sabab padha kaya langit kang anyar lan bumi kang anyar kang bakal Suntitahake iku, tetep dumunung ana ing ngarsaningSun, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, mangkono uga turunira lan jenengira bakal lestari. 23 Sasi gumanti sasi, lan Sabat gumanti Sabat, umat manungsa kabeh bakal padha sowan sujud nyembah ana ing ngarsaningSun, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 24 Iku bakal padha metu lan padha ndeleng jisime wong-wong kang wus padha mbalela marang Ingsun. Set-sete ora bakal padha mati, lan genine ora bakal sirep, kabeh iku bakal dadi wewujudan kang nggegilani tumrap kabeh kang urip. 263
YEREMIA Bebuka 1:1-3 1 1 Iki pangandikane Nabi Yeremia bin Hilkia, tedhak turune para imam ing Anatot ing tanah Benyamin. 2 Nalika jamane Sang Prabu Yosia bin Amon, ratu ing Yehuda, ing taun kang kaping telulase anggone ngasta paprentahan, ana pangandikane Sang Yehuwah, kang kadhawuhake marang Nabi Yeremia. 3 Pangandikane iku uga kadhawuhake nalika jamane Sang Prabu Yoyakim bin Yosia ratu ing Yehuda, nganti tumeka ing wekasane taun kang kaping sawelase jumenenge Sang Prabu Zedhekia bin Yosia ratu ing Yehuda, nganti tumeka para wong kang manggon ing Yerusalem padha kaangkatake menyang ing pambuwangan, ing sajroning sasi kalima. Nabi Yeremia katimbalan lan diutus 1:4-19 4 Pangandikane Pangeran Yehuwah kadhawuhake marang aku, mangkene: 5 "Sadurunge Ingsun nggatra sira ana ing guwa-garbane biyungira, Ingsun wus nguningani sira,
YEREMIA 1.6- 11 lan sadurunge sira metu saka ing wetengan, Ingsun wus nyengker sira, Ingsun wus netepake sira dadi nabine sakehing bangsa." 6 Dene unjuk wangsulanku: "Dhuh Pangeran Yehuwah! Sajatosipun kawula punika boten saged wicanten, awit kawula taksih nem." 7 Ewadene Sang Yehuwah ngandika marang aku: "Sira aja matur: Kawula punika taksih enem, nanging menyanga enggone sapa bae sira Sunutus, sira kudu mangkat, lan apaa bae kang Sundhawuhake marang sira, kudu sira tekakake. 8 Aja sira wedi marang wong-wong iku, amarga Ingsun nganthi sira supaya ngluwari sira, mangkono dhawuh pangandikane Sang Yehuwah." 9 Sang Yehuwah tumuli mulung astane lan ndumuk cangkemku; Sang Yehuwah ngandika marang aku: "Lah Ingsun maringake dhawuhingSun ana ing cangkemira. 10 Wruhanira, ing dina iki Ingsun njujung sira dadi ana ing sadhuwuring bangsa-bangsa lan karajan-karajan, supaya mbedhol lan ngrubuhake, ngrusak lan nggempuri, apadene mbangun lan nandur." 11 Sawise iku ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: "He Yeremia, 2
YEREMIA 1.12-17 apa sing sira deleng?" Unjukku: "Kawula ningali wit saked." 12 Pangandikane Sang Yehuwah marang aku: "Bener pandelengira, amarga Ingsun wus arep nindakake dhawuh pangandikaningSun." 13 Dhawuh pangandikane Sang Yehuwah kang kapindhone marang aku: "Apa kang sira deleng?" Atur wangsulanku: "Kawula ningali kendhil ingkang umob, dhatengipun saking sisih ler." 14 Sang Yehuwah nuli ngandika marang aku: "Saka ing sisih lor bakal ana bilai kang ngamuk nempuh sakehing wong kang manggon ing nagara kene. 15 Awit lah Ingsun nimbali sakehing gotrahing karajan ing sisih lor, mangkono pangandikane Sang Yehuwah, lan wong-wong iku bakal padha ngedegake dhamparing kratone dhewe-dhewe ana ing sangareping gapurane Yerusalem, ing sacedhaking balowarti ing sakubenge lan ing sacedhake sakehing kuthane Yehuda. 16 Ingsun bakal banjur ndhawahake paukumaningSun marang wong-wong iku, awit saka sakehing pialane, amarga wus padha nyingkur Ingsun, klawan aweh kurban marang allah liyane, lan sujud nyembah marang gaweaning tangane dhewe. 17 Nanging sira iki, becik samektaa, 3
YEREMIA 1.18-2.2 ngadega lan tekakna marang wong-wong iku, kabeh kang Sundhawuhake marang sira. Aja wedi ana ing ngarepe wong-wong iku, supaya Ingsun aja ndadekake wedimu ana ing ngarepe wong-wong iku. 18 Mungguh Ingsun, lah ing dina iki sira Sundadekake beteng kang santosa, saka guru wesi lan balowarti tembaga, nglawan sawarataning nagara iki, nglawan para raja ing Yehuda lan para panggedhene, para imame sarta rakyate nagara iki. 19 Wong-wong iku bakal padha merangi sira, nanging sira ora bakal kalah, amarga Ingsun nganthi sira, supaya ngluwari sira, mangkono dhawuh pangandikane Sang Yehuwah." Israel ninggal Sang Yehuwah 2:1-37 2 1 Pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 2 "Mangkata ngandhanana wong saisining Yerusalem: Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Ingsun kengetan marang katresnanira ing wektu nom-nomanira, marang katresnanira nalika sira dadi temanten, anggonira ngetutwuri Ingsun ana ing ara-ara samun, 4
YEREMIA 2.3- 7 ing tanah kang ora ana tetuwuhane. 3 Ing nalika samana Israel dadi sesengkerane Sang Yehuwah, minangka woh kawitan saka panenane. Sakehe wong kang mangan mesthi kaluputan, tinempuh ing bilai, mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 4 He tedhak turune Yakub, rungokna pangandikane Sang Yehuwah, he sakehe kulawargane tedhak turune Israel. 5 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Para leluhurira ngalami kaculikan apa saka Ingsun dene padha ngedohi Ingsun, lan banjur ngetutwuri dewa kang tanpa paedah temah padha ora oleh apa-apa? 6 Sarta kok padha ora takon maneh: Ana ing ngendi Sang Yehuwah, kang ngirid kita metu saka ing tanah Mesir; kang nganthi kita ana ing ara-ara samun, ing tanah kang cengkar lan legak-legok, ing tanah kang luwih dening garing lan peteng, ing tanah kang ora diambah ing wong lan ora didunungi ing manungsa? 7 Sira wus Sunirid menyang ing tanah kang loh, supaya ngrasakna wohe lan sapametune kabeh 5
YEREMIA 2.8- 12 kang becik saka ing kono. Nanging bareng sira wus lumebu ing tanahingSun, iku sira najisake, tanah kagunganingSun sira dadekake jejember. 8 Para imam ora takon maneh: Sang Yehuwah ana ing ngendi? Para wong kang nyekel angger-angger wus ora wanuh marang Ingsun maneh, lan para pangon padha nyingkur Ingsun. Para nabi padha memeca demi Baal, padha ngetutwuri marang kang tanpa guna. 9 Mulane Ingsun bakal prakaran maneh kalawan sira kabeh, lan karo anak putunira Ingsun bakal prakaran, mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 10 Nyabranga bae menyang ing tanah pesisire wong Kitim lan sawangen; kongkonana wong menyang ing Kedar lan gatekna temenan! Setitekna apa ana kang kelakon kaya mangkene iki! 11 Apa ana bangsa kang ngijolake allahe, sanadyan iku satemene dudu allah? Nanging umatingSun padha ngijolake Kaluhurane karo kang ora ana gunane. 12 He langit, kaebatana marga saka kang kaya mangkono iku, 6
YEREMIA 2.13-18 ndhredhega lan gumetera kang luwih banget, mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 13 Amarga umatingSun nglakoni dosa kaping pindho: padha nyingkur Ingsun, kang dadi tuking banyu urip, nedya ndhudhuk blumbang kanggo awake dhewe, yaiku blumbang kang borot, kang ora bisa madhahi banyu. 14 Israel iku batur tukon, apa anaking batur? Geneya kok dadi jarahan? 15 Singa nom padha nggero marang bangsa iku, kalawan swara kang dumeling, tanahe didadekake cengkar, kutha-kuthane diobongi, ora dienggoni maneh. 16 Dalasan para wong ing Memfis lan Takhpanhes padha nggundhuli pathaking sirahira. 17 Rak sira dhewe kang njalari sira ketaman kang kaya mangkono iku, amarga sira nyingkur Sang Yehuwah, Gusti Allahira, nalika Panjenengane ngirid sira ana ing dedalan? 18 Lah saiki, apa oleh-olehanira anggonira lunga menyang ing Mesir, apa arep ngombe banyune bengawan Nil? Lan apa bathinira anggonira lunga menyang ing Asyur, 7
YEREMIA 2.19-22 apa arep ngombe banyune bengawan Efrat? 19 Pialanira bakal ngrangket sira, lan pamurtadira bakal nyiksa sira! Wruhanira lan waspadakna, sapira ala lan perihe sira nyingkur Sang Yehuwah, Gusti Allahira iku; sarta ora gumeter wedi marang Ingsun, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, Gustining sarwa dumadi. 20 Amarga wiwit biyen mula anggonira mutungi pasanganira lan medhoti talining cancanganira, sarta kandha: Aku emoh ngawula maneh. Malah ana ing saben tetengger kang munggul, lan ana ing sangisoring wit kang ngrembuyung, sira teturon lan laku jina. 21 Ewadene sira Suntuwuhake dadi wit anggur pilihan, lan dadi wiji kang murni satuhu. Yagene ta, dene sira kok malih dadi wit kang mambu penguk, dadi wit anggur alasan! 22 Malah, sanadyan sira adusa ing banyu landha lan nganggo sabun akeh, ewadene blentonging kaluputanira ora ilang ana ing paningalingSun, mangkono pangandikane Gusti Allah. 8
YEREMIA 2.23-27 23 Kapriye dene sira kok wani ngucap: Aku ora tau najisake awakku, aku ora tau ngetutwuri para Baal? Delengen tindak-tandukira ana ing lebak, kawruhana apa kang wus sira lakoni; he, unta wadon kang cancingan lan mloya-mlayu mrana-mrene, 24 kang mbedhal mlayu menyang ing ara-ara samun, amarga kepengin ngisis! Sapa kang bisa ngampah anggone kasmaran? Kabeh kang nggoleki dheweke, ora prelu rekasa, bakal padha ketemu ing mangsa jejodhoan. 25 Jaganen, supaya sikilira aja nganti ora nganggo trumpah, lan gorokanira aja nganti kasatan! Nanging sira ngucap: Tanpa gina! Tanpa gina! Amargi kawula remen dhateng tiyang- tiyang ngamanca, mila kawula badhe ngetutwingking tiyang-tiyang punika. 26 Kayadene wiranging maling kang konangan, mangkono anggone turune Israel kawirangan, yaiku para ratune, panggedhene, para imame lan nabine, 27 kang celathu marang kayu satengkel: Panjenengan punika bapak kula! 9
YEREMIA 2.28-31 lan marang watu: Panjenengan punika ingkang nglairaken kula! Sanyata, padha nyingkur marang Ingsun temenan lan ora ngadhepake raine marang Ingsun, nanging baereng katempuh ing bebaya, nuli matur: Paduka mugi karsaa mitulungi kawula! 28 Ana ngendi para allahira, kang sira gawe kanggo awakira dhewe iku? Cikben padha tangi, yen bisa mitulungi sira, ing wektu sira nemu bilai. He Yehuda, marga kayadene kehing kuthanira, iya samono iku uga kehing allahira! 29 Apa prelune sira arep bebantahan kalawan Ingsun? Sira kabeh wus padha nyidrani Ingsun, mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 30 Tanpa guna anggoningSun nggebagi anak-anakira, pamerdi ora digape pedhangira dhewe wus mangsa para nabinira nganti entek, kaya singa nom kang nyenyempal. 31 Sira iku tedhak turune sapa? Gatekna dhawuh pangandikane Sang Yehuwah! Apa Ingsun wus dadi ara-ara samun tumrap Israel utawa tanah kang peteng ndhedhet? 10
YEREMIA 2.32-37 Yagene umatingSun kok ngucap: Kawula sampun mardika, kawula sami boten purun sowan malih dhateng ing ngarsa Paduka? 32 Prawan apa bisa lali marang rerenggane, utawa penganten wadon marang udhete? Nanging umatingSun lali marang Ingsun wiwit ing wektu kang ora kena kaetung lawase. 33 Apik temen anggonira nata dalanira kanggo ngupaya katresnan! Mulane sira wus kepatuh nglakoni piala. 34 Nganti getihe para wong miskin kang ora salah tinemu ana ing jubahira! ora nalika padha mbabah arep maling anggone padha sira konangi! Sanadyan kabeh iku mangkono, 35 ewadene sira ngucap: Aku ora gawe dosa! Pancen bebendune wus sumingkir saka aku! Lah, Ingsun arep ngajokake sira menyang ing pangadilan, awitdene sira ngucap: Aku ora gawe dosa! 36 Entheng temen panganggepira ing bab ngowahi tindak-tandukira iku! Sira bakal kisinan uga marga saka Mesir, kayadene sira nandhang wirang marga saka Asyur. 37 Saka ing kana uga sira bakal metu karo ngangkat tanganira, amarga Sang Yehuwah wus nampik para kang sira andelake, 11
YEREMIA 3.1- 3 lan sira ora bakal oleh gawe karo para wong iku." Pamratobat marang Sang Yehuwah 3:1-5 3 1 Pangandikane: "Manawa ana wong megat rabine, wong wadon mau banjur lunga ninggal dheweke lan dadi rabine wong liya, apa iya bojone kang dhisik mau mbaleni wong wadon iku? Nagara iku rak wus tetep najis? Sira wus laku jina karo bedhangan akeh lan nedya ngulihi Ingsun? -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 2 Tumengaa marang tengger-tengger kang mblindhis lan sawangen! Ana ing ngendi sira ora tau diajak sapaturon? Ana ing pinggir ratan-ratan sira lungguh ngadhang bedhangan, kaya wong Arab ana ing ara-ara samun. Sira wus najisake nagara kalawan anggonira laku jina lan kalawan pialanira. 3 Mulane deresing udan cinegah lan udan kiriman ora tumiba. Nanging bathukira iku bathuke wong wadon tuna-susila, sira ora idhep isin. 12
YEREMIA 3.4- 10 4 Lagi bae sira rak nyebut Ingsun: Rama kawula! Paduka punika mitra kawula wiwit alit mila! 5 Panjenengane rak ora bakal duka salawase utawa ngincim-incim aku ing salawase? Mangkono ucapira, ewadene ing sabisa-bisa sira nindakake piala." Israel lan Yehuda diajak bali marang Sang Yehuwah 3:6-13 6 Sang Yehuwah ngandika marang aku, nalika jumenenge Sang Prabu Yosia: "Apa sira wus nyipati apa kang dilakoni Israel, wong wadon murtad iku, kang munggah menyang ing angger gunung kang munggul lan menyang ing sangisore saben wit kang nggrembel, nuli laku jina ana ing kono? 7 PanggalihingSun: Sawise nglakoni iku mau kabeh, bakal ngulihi Ingsun, nanging ora bali. Prakara iku disumurupi Yehuda, sadulure wadon kang ora setya. 8 Disumurupi, manawa marga saka anggone laku jina Ingsun wus megat Israel, kang murtad iku lan Sunparingi layang pegat; sanadyan mangkono Yehuda, sadulure wadon kang ora setya iku, ora wedi, nanging malah uga banjur laku jina. 9 Anggone laku jina kang marga saka sembranane iku njalari nagara dadi najis, malah banjur bebedhangan kalawan nyembah watu lan kayu. 10 Uga 13
YEREMIA 3.11-14 kalawan tumindake kabeh kang mangkono iku Yehuda, sadulure wadon kang ora setya iku, ora mbaleni Ingsun kanthi gumolonging atine, nanging mung lelamisan, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah." 11 Lan Sang Yehuwah ngandika marang aku: "Israel, wong wadon murtad iku satemene luwih jujur tinimbang Yehuda, wong wadon kang ora setya iku. 12 Sira lungaa mangalor lan nguwuh-uwuha mangkene: He Israel, wong wadon kang murtad, muliha! -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- WedananingSun ora bakal rengu marang sira, amarga Ingsun iki ambek sihmirma -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, ora bakal mbendoni ing salawase. 13 Mung bae sira ngakonana dosanira, manawa sira wus cidra marang Sang Yehuwah, Gusti Allahira, lan wus ngesokake katresnanira marang para wong ngamanca ana ing sangisoring saben wit kang nggrembel, lan ora nilingake suwaraningSun!, mangkono pangandikane Sang Yehuwah." Umat kang bakal teka ing Sion 3:14--4:4 14 He bocah-bocah kang padha murtad, muliha, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- amarga Ingsun iku gustinira! 14
YEREMIA 3.15-19 Ingsun bakal mundhut sira saka angger kutha wong siji, saka saben kulawarga wong loro lan bakal ngirid sira menyang ing Sion. 15 Ingsun bakal milih pangon-pangon kang cocog karo panggalihingSun kang bakal ngengon sira kabeh kanthi kawruh lan pangreten. 16 Manawa ing nalika iku sira tangkar-tumangkar dadi akeh lan padha bebranahan ana ing tanah kene, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- pethining prajanjiane Sang Yehuwah ora bakal diucapake maneh. Prakara iku ora bakal tuwuh ana ing sajroning ati maneh lan wus ora bakal dieling-eling dening wong maneh; wong wus ora ngupaya lan yasa maneh. 17 Ing wektu iku Yerusalem bakal sinebut dhampare Sang Yehuwah, lan sakehing bangsa bakal padha nglumpuk ana ing kono, demi asmane Sang Yehuwah, ana ing Yerusalem, lan bakal padha ora tumindak manut atine kang ala. 18 Ing wektu iku tedhak turune Yehuda bakal marani turune Israel, lan bakal padha teka bebarengan saka ing nagara lor menyang ing tanah kang wus Sunparingake marang para leluhurira minangka tanah pusakane. 19 Maune Ingsun kagungan panggalih: "Satemene Ingsun arsa mrenahake sira ana ing tengah-tengahing para putraningSun lan maringi sira tanah kang endah, tanah pusaka kang endah dhewe saka para bangsa. PanggalihingSun: sira bakal nyebut Ingsun: Rama kawula, 15
YEREMIA 3.20-24 lan ora bakal ninggal marang Ingsun. 20 Nanging sajatine sira padha ora setya marang Ingsun kaya wong wadon kang ora setya marang rowange, mangkono uga sira padha ora setya marang Ingsun, he turune Israel, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 21 Rungokna! Ing tengger-tengger kang gundhul keprungu tangis pasambate anak-anake Israel, amarga padha milih dalan kang nasar, lan wus padha lali marang Sang Yehuwah, Gusti Allahe. 22 He bocah-bocah kang murtad, padha balia, Ingsun bakal marekake pamurtadira." "Lah punika kawula, kawula sami sowan ing ngarsa Paduka, amargi Paduka punika Pangeran Yehuwah, Gusti Allah kawula. 23 Sanyatane tengger-tengger pangurbanan iku mung apus-apus, yaiku kramean ing tengger-tengger iku! Sanyatane, mung Sang Yehuwah, Gusti Allah kita, kang ngasta kaslametane Israel. 24 Nanging brahala kang mirangake iku nguntal sakehing rekasane para leluhur kita wiwit nom-noman kita; 16
YEREMIA 3.25-4.3 wedhuse lan wedhus-gembele, sarta sapi-sapine, para anak-anake lanang lan wadon. 25 Mulane cikben aku padha ungkeb-ungkeb klawan rasa wirang, lan kanisthan kita cikben nasabi kita, amarga aku wus padha gawe dosa marang Sang Yehuwah, Gusti Allah kita, yaiku kita lan leluhur kita wiwit nom-noman kita tumeka saprene, lan kita ora ngrungokake pangandikane Sang Yehuwah, Gusti Allah kita." 4 1 Pangandikane Sang Yehuwah: "He Israel! Manawa sira gelem bali, sira balia marang Ingsun, lan manawa sira gelem ngedohake para dewanira kang najisake, sira ora susah sumingkir saka ing ngarsaningSun. 2 Lan manawa sira nglairake supata klawan kasetyan, kaadilan lan kabeneran: Demi Sang Yehuwah kang gesang, para bangsa bakal padha berkah-binerkahan ana ing Panjenengane lan bakal padha gedhe atine marga saka Panjenengane." 3 Ujer Sang Yehuwah ngandika marang wong ing Yehuda lan wong kang manggon ing Yerusalem mangkene: "Sira mbukaka palemahan anyar kanggo sira lan aja nyebar ing tengahing eren. 17
YEREMIA 4.4- 7 4 Padha tetaka lumadi marang Sang Yehuwah, lan ikuting atinira buwangen, he wong Yehuda lan wong kang manggon ing Yerusalem, supaya bebenduningSun aja mulad-mulad kaya geni, lan murub makantar-kantar, lan ora ana wong kang nyirep, marga saka panggawe-panggawenira kang ala!" Yehuda diancam saka ing lor 4:5-31 5 Wartakna ing tanah Yehuda, lan kabarna ing kutha Yerusalem: Ngunekna kalasangka ana ing jero nagara, nguwuh-uwuha kang seru: "Padha ngumpula, payo padha ngungsi menyang ing kutha-kutha kang santosa!" 6 Banderane adegna ngener marang kutha Sion, ngungsia dienggal, aja mung padha meneng bae! Amarga Ingsun ndhatengake bilai saka lor lan karusakan kang gedhe. 7 Singa wus jumedhul saka ing grumbulan. Kang ngrusak para umat wus mangkat, wus metu saka ing panggonane, arep gawe cengkaring nagaranira; kutha-kuthanira bakal padha didadekake jugrugan, 18
YEREMIA 4.8- 13 ora ana kang ngenggoni. 8 Mulane manganggoa sandhangan bagor, nangisa lan sesambata, amarga bebendune Sang Yehuwah kang mulad-mulad ora bakal mendha saka ing kita. 9 Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: "Ing wektu iku para raja lan para panggedhe bakal kelangan krekat, para imam bakal padha kagawokan lan para nabi padha kaeraman, 10 sarta padha ngucap: Dhuh Pangeran Yehuwah, sayektos, Paduka sampun damel kacelikipun bangsa punika, lan para ingkang manggen ing Yerusalem klayan pangandika Paduka ingkang makaten: Sira padha oleha tentrem rahayu, mangka jebul pedhang ingkang ngancam nyawa kawula sadaya!" 11 Ing wektu iku bakal dikandhakake marang bangsa iki lan wong kang manggon ing Yerusalem: "Angin panas saka ing tengger-tengger gundhul ing sagara wedhi midid marang ing putrining umatingSun, dudu angin kang napeni lan ngresiki, 12 nanging angin kang banter kang tekane marga saka dhawuhingSun. Saiki Ingsun piyambak bakal ndhawahake paukuman marang wong-wong iku." 13 Delengen anggone munggah kaya lakuning mendhung, 19
YEREMIA 4.14-19 karetane perang rikate kaya prahara, jarane cukate ngluwihi manuk garudha. Adhuh cilaka aku, awit aku padha disirnakake! 14 He Yerusalem, atinira resikana pialane, supaya sira oleh kaslametan! Isih pira suwene pangrantamira kang ala anggone andhok ana ing atinira? 15 Rungokna! Wong alok-alok saka ing Dhan, martakake bilai saka ing pagunungan Efraim. 16 Para bangsa padha elingna: Iku teka temenan! Wartakna ing Yerusalem: "Wong kang ngepung teka saka ing tanah kang adoh, padha ngulukake swarane marang kutha-kuthane Yehuda. 17 Patrape kaya wong kang tunggu pategalan, ngubengi saka ing keblat papat; amarga Yehuda wus mbalela marang Ingsun, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 18 Tindak-tandukira lan panggawenira kang njalari iku kabeh nempuh marang sira. Iku nasibira kang ala, sapira paite, nganti njojoh atinira." 19 Adhuh, dhadhaku, dhadhaku! Aku lara kaya rinemet-remet! Adhuh, pagering jantungku! 20
YEREMIA 4.20-26 Jantungku dheg-dhegan, aku ora bisa lerem, amarga aku krungu swaraning kalasangka, gumuruhing perang. 20 Gempuran-gempuran kawartakake, saindenging nagara dirusak, kemahku dirusak dadakan samono uga tendhaku mung sakedhap netra. 21 Isih pira suwene maneh aku ndeleng bandera iku, lan krungu swaraning kalasangka iku? 22 "UmatingSun iku nyata-nyata bodho, padha ora wanuh marang Ingsun. Bocah-bocah kang goblog, lan ora ngreti apa-apa, pintere yen nindakake piala, nanging panggawe becik ora dimangreteni." 23 Aku ndeleng bumi, lah wus worsuh lan suwung, lan aku tumenga marang ing langit, padhange wus sirna. 24 Aku ndeleng gunung-gunung, lah padha gonjang-ganjing, lan sakehing tengger-tengger padha horeg. 25 Aku ndeleng, jebul wus ora ana manungsa, lan sakehing manuk ing awang-awang padha mabur ngilang. 26 Lah aku ndeleng tanah kang maune subur jebul wus dadi pasamunan, lan sakehing kuthane wus padha jugrug 21
YEREMIA 4.27-30 ana ing ngarsane Sang Yehuwah, marga saka bebendune kang mulad-mulad! 27 Amarga mangkene pangandikane Sang Yehuwah: "Saindenging nagara iki bakal dadi sepi mamring, nanging Ingsun ora bakal nyirnakake iku babar pisan. 28 Marga saka bab iki bumi bakal nandhang susah, lan langit ing dhuwur bakal dadi peteng amarga Ingsun wus ngandika lan wus ngrancang bab iku, Ingsun ora bakal keduwung lan ora bakal murungake iku." 29 Marga saka gumredeging bala jaranan lan prajurit panahan, wong sanagara bakal padha ngungsi kabeh. Padha lumebu ing grumbulan lan munggah ing tengger parang-parang; saben kutha wus padha suwung, lan ora ana wong siji-sijia kang manggon ana ing kono. 30 Lan kowe kang padha kasirnakake apa kang arep koklakoni, geneya kowe padha manganggo jarit jingga, lan pepasren emas, apadene mripatmu celakan? Tanpa guna anggonmu ngadi sarira, bedhanganmu padha nampik kowe, malah padha ngarah nyawamu. 22
YEREMIA 4.31-5.3 31 Amarga aku krungu swara kaya sambate wong wadon nglarani, swarane sesek kaya swaraning biyung kang nglairake anake tembean, swaraning putri ing Sion kang krenggosan, kang ngegarake tangane: "Adhuh, cilaka aku, amarga aku sirna ana ing ngarepe wong kang padha gawe pepati!" Paukumane Sang Yehuwah ora kena disingkirake 5:1-31 5 1 Lurung-lurung ing Yerusalem padha liwatana, tamatna lan titenana temenan! Titinen ing ara-arane, apa ana wong siji-sijia, apa ana kang nindakake kaadilan lan kang ngupaya kabeneran. Ingsun bakal paring pangapura marang kutha iku. 2 Sanadyan padha ngucap: "Demi Sang Yehuwah kang gesang," ewadene supatane iku palsu. 3 Dhuh Sang Yehuwah, punapa tingal Paduka boten tumuju dhateng ing kaleresan? Paduka sampun nggebagi tiyang-tiyang punika, ewadene boten ngraos sakit. Paduka sampun ngremuk tiyang-tiyang punika, 23
YEREMIA 5.4- 7 ewadene sami boten sami purun nampeni pamerdi. Manahipun sami dipun atosaken nglangkungi sela, lan sami boten purun mratobat. 4 Aku banjur nggagas: "Iku kabeh mung wong cilik, iku wong-wong bodho, awit padha ora ngreti marang margining Sang Yehuwah, angger-anggere Gusti Allahe. 5 Prayogane aku marani para wong gedhe, lan rembugan karo wong-wong iku, amarga wong iku kang padha ngreti marang margine Sang Yehuwah, angger-anggere Gusti Allahe." Nanging kabeh-kabeh wus padha mutungi pasangan lan medhoti tali-talining panancang. 6 Mulane bakal padha dipateni dening singa kang metu saka ing alas, lan disempal-sempal dening asu ajag ing ara-ara kang garing. Macan tutul bakal ngintip ana ing pinggiring kutha-kuthane, angger wong kang metu, bakal ditubruk. Amarga panerake akeh banget lan panasare gedhe banget. 7 Kapriye yen mangkono, apa Ingsun bisa ngapura iku? Anak-anakira wus padha nyingkur marang Ingsun, lan padha supata demi kang dudu allah. 24
YEREMIA 5.8- 13 Sawuse Sunwaregi banjur padha laku bedhang, lan padha gegembyakan menyang ing pelonthen. 8 Wong-wong iku jaran lanang kang lemu lan dremba, padha mbeker melik marang bojoning liyan. 9 Wong-wong iku apa ora Sunukum, marga saka iku kabeh? -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- Apa Ingsun ora males marang bangsa kang kaya mangkono iku? 10 Meneka ing kebon anggure kang mawa andha, rusaken, nanging aja dientekake babar pisan. Carang-carange wit anggur buwangana amarga iku kabeh dudu kagungane Sang Yehuwah! 11 Amarga tedhak turune Israel lan Yehuda -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah -- wus nyidrani Ingsun temenan. 12 Wong iku padha nyelaki Sang Yehuwah, lan ngucap: "Panjenengane ora nindakake apa-apa! Aku padha ora nemahi bilai, aku ora bakal ngalami perang lan pailan. 13 Para nabi iku bakal dadi angin, padha ora kanggonan pangandikane Sang Yehuwah." 25
YEREMIA 5.14-17 14 Mulane pangandikane Sang Yehuwah, Allahing kang sarwa dumadi mangkene: "Sarehne padha ngucap mangkono, mulane bakal kelakon mangkene tumrap wong iki: Lah Ingsun bakal ndadosake pangandikaningSun dadi geni ana ing cangkemira, lan bangsa iki dadi kayubong, dene geni bakal ngobong dheweke nganti entek. 15 He tedhak turune Israel, lah Ingsun bakal ndhatengake bangsa saka ing tanah adoh, kang nempun marang sira, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- bangsa kang kuwat santosa, kang anane wiwit kuna mula, lan ora koksumurupi basane lan ora kokngreteni kang dikandhakake. 16 Endhonge kaya kubur kang menga, kabeh padha wong prawira. 17 Bakal padha ngentekake panenan lan panganira, bakal mangan anakira lanang lan wadon nganti entek, bakal ngentekake wedhus-wedhusira lan sapi-sapinira, bakal padha ngentekake wit anggurira lan wit anjirira, lan nggempur kalawan pedhang, kutha- kuthanira kang sentosa, kang sira andelake." 26
YEREMIA 5.18-23 27 18 "Nanging ing wektu iku uga, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- Ingsun ora bakal damel tumpesira babar pisan. 19 Lan manawa sira besuk takon-takon: Apa ta prelune Sang Yehuwah, Gusti Allah kita nindakake prakara iku mau marang kita?, sira wangsulana mangkene: Kayadene anggonira wus nyingkur marang Ingsun lan ngawula marang allah liyane ing nagaranira, sira iya bakal ngawula marang bangsa liya ana ing nagara kang dudu nagaranira." 20 Iki sira kandhakna marang para turune Yakub lan iku sira wartakna ana ing tanah Yehuda, padha sira kandhanana mangkene: 21 "Iki rungokna, he bangsa kang goblog lan kang tanpa budi, kang duwe mripat nanging ora ndeleng, lan duwe kuping, nanging ora krungu! 22 Sira kok dadi ora wedi marang Ingsun, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- lan ora gumeter ana ing ngarsaningSun? Rak Ingsun kang ndadekake pasisir wedhi minangka watesing sagara, kang dadi wewates tetep, kang ora kena dilangkahi? Nadyan sagarane molak-malika iya ora keconggah, sanadyan alun-alune gumulung-gulung, iya ora bakal ngliwati watese. 23 Nanging bangsa iki atine
YEREMIA 5.24-29 tansah nglawan lan mbalela, wis padha nyimpang lan ngilang. 24 Ing sajroning atine ora padha mosik: Prayogane kita padha wedi marang Sang Yehuwah, Gusti Allah kita, kang paring udan ing kalamangsane, udan ing wiwitan lan wekasaning mangsa, lan netepake mangsa panen kang mesthi kanggo kita. 25 Durakanira kang ngalang-alangi iku kabeh, lan dosanira kang ngrendhetake kang becik tumrap sira. 26 Satemene, umatingSun ana kang duraka lan masang jaringe, kaya juru mikat manuk kang masang kalajirete, anggone padha nyekeli manungsa. 27 Kaya kurungan kang kebak manuk, kaya mangkono omahe kebak isi paracidra, iku kang njalari dadi wong gedhe lan sugih, 28 padha lemu ginuk-ginuk. Kajaba iku uga ngetogake tumindake sakehing piala, ora mreduli marang angger-angger, ora menangake prakarane bocah lola, lan ora mbelani wewenange wong mlarat. 29 Apa Ingsun ora bakal matrapi paukuman marang wong kang padha tumindak mangkono? -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- Apa Ingsun ora males ukum marang bangsa kang kaya mangkono iku?" 28
YEREMIA 5.30-6.4 30 Ing nagara iki tinemu bab kang ngebat-ebati lan ngeres-eresi: 31 Para nabi nglairake pameca palsu, para imam mulang sakarep-karepe, lan umatingSun bakal dhemen kang kaya mangkono iku! Nanging apa kang bakal sira lakoni samangsa wus tekan ing wekasane? Bilai kang bakal nempuh Yerusalem lan Yehuda 6:1-26 6 1 He para wong Benyamin padha lumayua ngungsi, saka ing satengahe kutha Yerusalem! Ngunekna kalasangka ana ing Tekoa, ngumbulna kebul kanggo pratandha ana ing Bet-Kerem! Amarga bilai wus ngincer saka ing lor, yaiku karusakan gedhe. 2 Putri ing Sion apa padha karo pangonan kang banget disenengi? 3 Temahan para pangon padha nekani klawan pepanthaning kewane? Padha masang tarub-tarube ana ing sakubenge. Siji-sijine padha mangan apa kang tinemu nganti gusis. 4 "Padha samektaa ing perang nglawan dheweke; payo padha nempuh ing wayah tengange!" 29
YEREMIA 6.5- 9 "Cilaka aku kabeh, amarga srengengene wus ngglewang, wayangane ing wayah sore wus dadi dawa!" 5 "Payo, padha mangsah perang ing wayah bengi, lan ngrusak kedhaton-kedhatone!" 6 Amarga pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi mangkene: "Wit-witane padha tegorana lan urugana lemah, dadia tanggul kanggo nglawan Yerusalem! Jer iku kutha kang kudu diukum! Mung panganiaya kang tinemu ana ing kono! 7 Kaya sendhang kang ngluberake banyune, iya mangkono Yerusalem anggone ngwetokake durakane. Ambeksiya lan panganiaya tansah keprungu ana ing kono, tatu lan gebugan tansah Sunpirsani. 8 He Yerusalem, sira nampanana pamerdi, supaya Ingsun ora nilar sira, lan ora ndadekake sira sepi mamring, dadi nagara kang suwung!" 9 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining kang sarwa dumadi: "Kekarene wong Israel asagana nganti njlimet, kaya pangasage wit anggur. Balia dadi kaya tukang ngundhuh anggur, klawan tanganira kang methiki woh anggur ing carang-carange!" 30
YEREMIA 6.10-13 10 Marang sapa anggonku kudu kandha lan nglairake paseksen supaya wong banjur padha nggatekake? Kupinge wong-wong mau nyata ora tetakan; wong-wong iku ora bisa ngrungokake! Lah, pangandikane Sang Yehuwah dadi cacadan, ora disenengi. 11 Nanging aku kebak bebendune Sang Yehuwah, nganti kesel anggonku nahanake, kudu ngesokake iku marang bayi ing dedalan, lan marang kumpulane para wong nom-noman. Dadia lanang dadia wadon mesthi padha dicekel, iya kang tuwa, iya kang wus akeh umure. 12 Omah-omahe bakal dadi duweke wong liya, dalasan pategalan-pategalane lan bojo-bojone. "Lah, astaningSun bakal Sunacungake, nglawan wong kang manggon ing nagara kene, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 13 Lah, wiwit saka kang cilik nganti tumeka kang gedhe, panunggalane wong-wong iku, kabeh padha ngudi oleh bathi, dadia nabi dadia imam kabeh padha ngapusi. 31
YEREMIA 6.14-19 14 Padha nambani tatune umatingSun, iku kaangep entheng, celathune: Tentrem rahayu! Tentrem rahayu! Nanging ora ana tentrem rahayu. 15 Pancene kudu padha rumangsa wirang, amarga padha nindakake kanisthan, nanging babar pisan ora rumangsa isin lan padha ora nyumurupi ing kanisthane. Mulane bakal padha ambruk ana ing satengahe wong kang padha ambruk; bakal padha kesandhung lan tiba ing nalika Ingsun ngadili wong-wong iku, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah." 16 Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: "Sira padha ngadhanga ana ing dedalan lan ngawasna takokna dalan-dalan kang kuna-kuna, endi kang becik, liwatana, sarana mangkono nyawanira bakal oleh katentreman. Nanging wong iku padha ngucap: Aku padha emoh liwat ing kono! 17 Ingsun uga wus ngangkat wong kang padha jaga, dhawuhingSun: "Pada ngrungokna unining kalasangka! Nanging padha mangsuli: Aku padha emoh ngrungokake! 18 Mulane padha rungokna, he para bangsa, lan kawruhana, he pasamuwan, wong iki bakal padha nemahi apa? 19 He bumi, tilingna! 32
YEREMIA 6.20-23 Lah, Ingsun bakal ndhatengake bilai marang bangsa iki, minangka wohing rancangane wong-wong iku, amarga padha ora ngrungokake marang dhawuhingSun lan nampik piwulangingSun. 20 Apa paedahe tumrap Ingsun sira nggawa dupa saka Syeba lan tebu kang becik saka ing nagara kang adoh? Ingsun ora karenan marang kurbanira obaran, lan kurbanira sembelehan ora ndadekake keparenging galihingSun. 21 Mulane mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Lah, Ingsun bakal ndekek watu sandhungan ana ing ngarepe bangsa iki, supaya wong iku padha tiba kesandhung ing watu iku, para bapa lan anak-anak, tangga-teparo lan para kancane kabeh bakal padha nemahi tiwas." 22 Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: "Lah, ana sawijining bangsa kang bakal teka saka ing tanah lor, ana sawijining suku bangsa kang gedhe kang bakal teka saka ing poncoting bumi. 23 Padha sikep gegaman panah lan tumbak, padha ambeksiya ora duwe rasa welas. Swarane jumlegur kaya sagara, 33
YEREMIA 6.24-28 padha nunggang jaran, samekta kaya wong mangsah perang, padha nempuh marang sira, he putri ing Sion!" 24 Aku wus padha krungu wartane, tanganku wus padha jimpe, aku padha ketaman ing sesek, aku padha ngrasakake lara kaya wong wadon nglarani. 25 "Aja padha metu menyang ing ara-ara, lan aja lumaku ana ing dedalan, amarga pedhanging mungsuh ngamuk, pagiris teka saka ing keblat papat!" 26 He putrining bangsaku, padha manganggoa sandhangan bagor lan gulunga ana ing lebu! Nandhanga sedhih kaya nangisi anak ontang-anting, nangisa kalawan susah sedhih. Amarga kang gawe pepati bakal teka kalawan ndadak lan nempuh marang sira. Nabi Yeremia dadi panetering umat 6:27-30 27 Ingsun wus ngangkat sira saka ing antaraning para umatingSun dadi tukang neter, sira kudu ngreti carane niti-priksa, lan kudu neter tindak-tanduke. 28 Wong-wong iku kabeh padha wong kang seneng tumindak duraka, 34
YEREMIA 6.29-7.4 mloka-mlaku mrana-mrene mitenah wong; kabeh padha laku ala! 29 Ububan wis ngempus-empus nanging kang metu saka geni mung timbel, tembaga lan wesi. Ora ana gunane mbesot terus-terusan, nanging para wong duraka ora bisa kapisah. 30 Wong iku aranana salaka buwangan, amarga Sang Yehuwah wus nampik wong iku! Kotbahe Nabi Yeremia bab Padaleman Suci 7:1-15 7 1 Pangandikane Sang Yehuwah marang nabi Yeremia mangkene: 2 "Sira ngadega ana ing gapuraning Padalemane Sang Yehuwah, ana ing kono sira nguwuh-uwuha, mratelakna pangandika iki sarta kandha: Padha ngrungokna pangandikane Pangeran Yehuwah, he para wong Yehuda kabeh kang lumebu ngliwati sakehe gapura iki arep nyembah sujud marang Sang Yehuwah! 3 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Sira mbecikna tindak-tanduk lan panggawenira, Ingsun banjur bakal karsaa dedalem ana ing kene nunggil karo sira. 4 Aja pracaya marang tembung goroh, kang mangkene: Iki Padalemane Sang Yehuwah, 35
YEREMIA 7.5- 13 Padalemane Sang Yehuwah, Padalemane Sang Yehuwah, 5 kejaba manawa sira padha temen-temen mbecikake tindak-tanduk lan panggawenira sarta temen-temen nindakake kaadilan ana ing satengahira dhewe-dhewe, 6 ora nindhes wong ngamanca, bocah lola lan randha, ora ngwutahake getihe wong kang ora salah ana ing papan kene sarta ora ngetutwuri allah liyane kang marakake bilainira dhewe. 7 Ingsun banjur bakal dedalem ana ing kene nunggil kalawan sira, ing tanah kang wus Sunparingake marang leluhurira, wiwit ing jaman kuna nganti ing salawas-lawase. 8 Nanging lah sira mituhu marang tembung goroh, kang ora migunani. 9 Lah kok sira isih nyenyolong, memateni, laku bandrek, lan nglairake sumpah palsu, kekutug nyembah marang Baal sarta ngetutwuri allah liyane kang ora sira sumurupi; 10 mangka sira banjur seba marang ing ngarsaningSun, ing padaleman kang sinebut nganggo asmaningSun, kalawan ngucap: Kita padha slamet, supaya bisa nindakake panggawe kang nistha iki! 11 Padaleman kang sinebut nganggo asmaningSun iki apa sira anggep pandhodhotaning begal? Lah Ingsun piyambak wus nguningani iku kabeh, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 12 Nanging becike sira menyanga ing PadalemaningSun ing Silo dhisik, kang biyen dadi padununganing asmaningSun, padha satitekna apa kang wus Suntandukake awit saka durakane umatingSun Israel! 13 Lah sarehne sira saiki 36
YEREMIA 7.14-18 wus nindakake sakehing panggawe iku uga, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- lah sira emoh ngrungokake, sanadyan wus Sunngandikani marambah-rambah, ewadene sira ora ngaturi wangsulan, sanadyan Ingsun wus nguwuh-uwuh marang sira, 14 mulane padaleman, kang sinebut nganggo asmaningSun lan padha sira andelake iku, lan panggonan, kang Sunparingake marang sira lan leluhurira iku, bakal Sunpatrapi kaya kang wus Suntandukake marang Silo; 15 Ingsun bakal mbucal sira saka ing ngarsaningSun, kaya sakehing para sadulurira yaiku kabeh turune bani Efraim kang wus Sunbucal." Nglawan pangabekti marang ratuning langit 7:16-20 16 "Nanging sira aja ndongakake bangsa iki; sira aja ngunjukake pesambat lan panyuwun apadene sira aja ngungset marang Ingsun kanggo wong-wong iku, amarga Ingsun ora bakal miyarsakake sira. 17 Sira apa ora ndeleng apa kang dadi panggawene ana ing kutha-kuthane Yehuda lan ing lurung-lurunge Yerusalem? 18 Bocah-bocah padha ripik-ripik kayu, bapakne padha daden geni sarta kang wadon padha ngulet jladren kanggo olah panganan, sesajen bakal katur marang ratuning langit, lan wong padha ngecurake sajen omben-omben marang allah liyane, kanthi sedya gawe gerahing galihingSun. 37
38 YEREMIA 7.19-25 19 Apa panggalihingSun kang salugune digawe gerah, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah -- apa dudu atine dhewe kang digawe lara temah banjur padha wirang? 20 Mulane mangkene pangandikane Gusti Allah: Lah bebenduningSun lan dedukaningSun bakal kaesokake ana ing papan kene, marang manungsa, kewan lan wit-witan ing ara-ara lan marang pametuning bumi: mulad-mulading bebendu mau bakal ora bakal sirep-sirep." Nglawan pangibadah kang tanpa kasetyan 7:21-28 21 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: "Kurbanira obaran kanthekna kurbanira sembelehan lan panganen daginge! 22 Sanyata, ing nalikane Ingsun ngirid leluhurira metu saka ing tanah Mesir, Ingsun ora ngandika lan ndhawuhake apa-apa bab kurban obaran lan kurban sembelehan. 23 Mung prakara iki kang Sundhawuhake: Sira padha ngrungokna dhawuhingSun, temah Ingsun bakal dadi Allahira lan sira dadi umatingSun, apadene sira tansah lumakua ana ing dalan kang Suntedahake marang sira, supaya sira padha nemu begja. 24 Ewadene ora padha ngrungokake lan nggatekake, malah padha nuruti kekarepane lan tekade kang ala, apadene padha mungkur lan ora madhep. 25 Wiwit rikala leluhurira metu saka ing tanah Mesir tumeka saprene, saben dina
YEREMIA 7.26-31 ora kendhat-kendhat Ingsun ngutus para abdiningSun, para nabi, marani dheweke, 26 nanging padha emoh ngrungokake dhawuhingSun sarta ora nggatekake, malah padha ngakokake githoke; tumindake ngluwihi ala banget katimbang para leluhure. 27 Sanadyan sira mratelakake sakehing prakara iki marang wong-wong iku, ewadene padha ora ngrungokake lan sanadyan sira nguwuh-uwuh ewadene ora padha mangsuli. 28 Mulane padha tuturana mangkene: Iki bangsa kang emoh ngrungokake swaraning Sang Yehuwah, Gusti Allahe lan emoh nampani pamerdi! Kaburusane wus sirna, wus oncat saka ing cangkeme." Panyembah marang brahala lan katemahane 7:29--8:3 29 Rambuting sirahira cukuren lan buwangen! Nganakna patangisan ana ing gunung- gunung kang gundhul, awitdene Sang Yehuwah wus nampik lan mbucal bangsa kang ketaman ing bebendune! 30 Jer wong Yehuda wus padha nglakoni apa kang ala ana ing ngarsaningSun, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- sarta wus padha mapanake dewa-dewane kang najisake padaleman, kang nganggo asmaningSun ndadekake najise. 31 Wong iku wus padha ngadegake tengger pangurbanan 39
YEREMIA 7.32-8.3 kang aran Tofet ing Lebak Ben-Hinom kanggo ngobong anak-anake lanang lan wadon, prakara kang ora tau Sunprantahake lan ora tau tuwuh ana ing panggalihingSun. 32 Dhawuh pangandikane Sang Yehuwah: Mulane lah bakal teka wektune, panggonan iki wus ora aran "Tofet" lan "Lebak Ben-Hinom" maneh, nanging "Lebak Panyembelehan"; wong bakal padha ngubur mayit ana ing Tofet, amarga wus kentekan pakuburan, 33 malah mayite bangsa iki bakal padha dadi pakane manuk ing awang-awang sarta sato kewan ing bumi, ora ana kang munasika. 34 Ing kutha-kutha ing Yehuda lan ing lurung-lurung ing Yerusalem swaraning kabungahan lan sukarena, swaraning penganten lanang lan wadon bakal Sunlerenake, amarga kutha iku bakal dadi papan kang sepi suwung. 8 1 Ing wektu iku -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah -- balunge para raja ing Yehuda, para panggedhene, para imam lan para nabi, apadene balunge para wong ing saisining Yerusalem bakal padha diwetokake saka ing kuburane, 2 dieler ana ing sangisoring srengenge, rembulan lan sagolonganing langit, kang biyene ditresnani, dikawulani, dianut, diupadi lan disujudi. Kabeh iku ora bakal dikumpulake lan dikubur, iku bakal kagawe rabuk ing pategalan. 3 Nanging sakehe kekarene wong kang ala iku bakal luwih seneng mati katimbang urip ana ing sadhengah panggonan, kang Sunagem mbuyarake wong-wong iku, mangkono 40
YEREMIA 8.4- 8 pangandikane Sang Yehuwah, Gustining kang sarwa dumadi. Dosa lan paukumane 8:4-17 4 Sira mratelakna marang para wong iku: "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Wong kang tiba iku apa ora tangi maneh? Wong kang nyingkur iku apa ora bali maneh? 5 Yagene bangsa iki mungkur, mungkur terus? Padha nekad laku cidra, lumuh mratobat. 6 Ingsun wus nggatosake lan midhangetake, kandhane ora jujur! Ora ana kang nggetuni pialane karo ngucap: Apa ta kang wus daklakoni iki! kalawan mbedhal lumayu padha nggeblas manut parane dhewe-dhewe kaya jaran kang nrejang ing peperangan. 7 Dalah manuk cangak ing awang-awang, ngreti mangsane, manuk drekuku, sriti lan bango padha kelingan mangsane bali, nanging umatingSun ora sumurup angger-anggere Sang Yehuwah. 8 Kapriye dene sira wani ngucap: Aku iki wicaksana lan nduweni Torete Sang Yehuwah? Lah, pene juru tulis kang cidra, 41
YEREMIA 8.9- 13 wus ngowahi dadi goroh. 9 Para wong wicaksana bakal padha kawirangan, kaget lan keblusuk. Lah wis padha nampik pangandikane Sang Yehuwah, apa isih padha kadunungan kawicaksanan? 10 Mulane rabine bakal padha Sunpasrahake marang wong liya, lan pategalan-pategalane marang para penjajah. Lah, wiwit kang cilik nganti kang gedhe, kabeh padha ngupaya kauntungan, dadia nabi, dadia imam, kabeh padha laku cidra. 11 Wong iku padha nambani tatune putrining umatingSun, kang dianggep mayar bae, celathune: Tentrem rahayu! Tentrem rahayu! Nanging ora ana tentrem rahayu. 12 Pancene kudu rumangsa wirang, amarga padha nglakoni kanisthan, nanging padha ora rumangsa wirang babar pisan lan ora ngrumangsani cacade. Mulane bakal padha tiba ana ing satengahe wong kang padha ambruk, bakal padha kejengklok, samangsa padha tampa paukuman, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 13 Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: Ingsun arsa mundhut pametune, 42
YEREMIA 8.14-17 nanging wite anggur ora ana wohe, wite anjir ora ana wohe, lan godhonge wus padha alum, mulane Ingsun bakal netepake, para wong kang bakal padha ngidak-idak wong-wong iku." 14 Yagene kita kok mung padha lungguhan bae? Payo padha ngumpul lan ngungsi menyang ing kutha kang santosa lan lebur ana ing kono! Awit Sang Yehuwah, Gusti Allah kita, nglebur kita, maringi omben-omben racun marang kita, sabab kita wus gawe dosa ana ing ngarsane. 15 Kita ngarep-arep kantentreman, nanging ora ketekan sawiji-wijia kang becik, ngarep-arep waras, nanging kang ana mung pagiris. 16 "Bekere jaraning mungsuh keprungu saka ing Dhan, saindenging nagara padha gumeter dening bengingehing jarane lanang. Tekane ngentekake nagara saisine, kutha dalah wong saisine padha dipangan. 17 Lah delengen, Ingsun ngeculake ula bedhudhak ana ing satengahira kang ora bisa dijapani, lan bakal nyakot sira, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah." -- 43
YEREMIA 8.18-9.2 Panangis tumrap Yehuda lan Yerusalem 8:18--9:11 18 Ora bisa mari kasusahan kang tumempuh marang aku, atiku lara banget. 19 Rungokna, panguwuhe putrining bangsaku njaluk tulung saka ing nagara adoh: "Sang Yehuwah apa ora ana ing Sion? Apa ing kono ora ana Rajane?" Yagene padha nuwuhake gerahing panggalihingSun kalawan reca-recane lan dewa-dewa saka tanah liya kang ora ana gunane? 20 Mangsane panen wus kliwat, mangsa katiga wus kepungkur, ewadene kita meksa durung diluwari! 21 Atiku rempu, amarga tatune putrining bangsaku, aku nandhang susah, aku ketaman ing pagiris. 22 Apa ing Gilead ora ana boreh? Apa ing kana ora ana dhukun? Geneya tatune putrining bangsaku durung mari? 9 1 Saupama sirahku kebak banyu, lan mripatku dadi sumbering luh, mesthi rina-wengi anggonku nangisi patine para bocahe wadon bangsaku. 2 Saupama aku duwe pamondhokan ana ing ara-ara samun, kanggo wong kang lagi lelana, 44
YEREMIA 9.3- 7 aku mesthi bakal lunga sumingkir ninggal bangsaku! Awit iku kabeh wong kang laku jina, golonganing wong kang ora setya. 3 Iku padha menthang ilate kaya gandhewa piala lan dudu kabeneran, kang misesani nagara. Sanyata, kebacut-bacut anggone padha nglakoni piala, nanging padha ora wanuh marang Sang Yehuwah. 4 Becike saben wong ngawekanana kancane, lan aja ngandel marang sadhengaha sadulur, amarga kabeh sadulur dadi juru apus lan saben kanca mlaku mrana-mrene gawene mitenah. 5 Kang siji ngapusi sijine, lan ora ana wong siji-sijia kang tembunge bener, padha ngulinakake ilate ngucap goroh, padha nindakake kaluputan lan emoh mratobat. 6 Panganiaya matumpa-tumpa, para cidra tumpuk-undhung! Padha ora gelem wanuh marang Sang Yehuwah. 7 Mulane mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining kang sarwa dumadi: "Lah Ingsun karsa nglebur lan neter bangsa iki, jer apa maneh ta kang bisa Suntandukake 45
YEREMIA 9.8- 11 tumrap anake wadon umatingSun? 8 Ilate iku panah kang memateni, tembung kang kawetu saka ing cangkeme iku apus, pangucape marang kancane: tentrem, nanging ing sajroning batine isi pangincim-incim. 9 Apa Ingsun ora bakal ndhawahake paukuman marang wong-wong iku, marga saka iki kabeh? Apa Ingsun ora bakal males ukum marang bangsa kang kaya mangkene iki?, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 10 Nangisa lan sesambata marga saka gunung-gunung, lan nangisa marga saka pasuketan ing ara-ara samun, awitdene wus suwung kabeh, nganti ora ana kang ngambah, lan ora keprungu maneh swaraning raja-kaya, dadia manuk ing awang-awang, dadia sato kewan wus padha lumayu kabeh, wis ora ana. 11 Ingsun bakal damel Yerusalem dadi jugrugan papan pandhelikaning asu ajag. Ingsun bakal damel kutha-kutha Yehuda dadi sepi mamring, ora ana kang manggon maneh." 46
YEREMIA 9.12-18 Diancam klawan karusakan lan pambuwangan 9:12-22 12 Endi wong kang wicaksana, kang nganti bisa ngreti bab iki, wong kang nampani pangandika saka lesaning Sang Yehuwah, supaya bisa mratelakake iku? Apa sababe tanah iki rusak, suwung kaya ara-ara samun, nganti ora ana wong kang ngambah? 13 Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: "Sarehne wong iku wus padha nglirwakake Angger-anggeringSun, kang wus Sunparingake, sarta ora ngrungokake marang swaraningSun lan ora nurut marang iku, 14 nanging padha nuruti apa sakareping atine, apadene manut marang para Baal kaya kang diwulangake para leluhure, 15 mulane pangandikane Sang Yehuwah, Gustining kang sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel mangkene: Lah Ingsun bakal makani butrawali marang bangsa iki lan Sunombeni racun. 16 Ingsun bakal nyebar wong iki ana ing tengahe para umat kang ora ditepungi dening wong-wong iku lan para leluhure lan Ingsun bakal nglepasake pedhang kang ngoyak wong-wong iku, nganti wus padha Sunsirnakake." 17 Padha gatekna! Ngundangana para juru tangis wadon, supaya padha mrene, lan kongkonana, supaya para wong wadon kang limpad, padha mrene! 18 Kareben padha enggal teka 47
YEREMIA 9.19-23 lan padha nangisi kita, supaya mripat kita metokake luh, lan suluhan kita akembeng banyu! 19 Amarga ing Sion keprungu tangis: Adhuh padha mati aku! Aku padha banget diwirangake! Amarga aku kudu padha ninggal nagara iki, dene omah-omahku padha dibrukake. 20 He para wong wadon, rungokna pangandikane Sang Yehuwah, padha nilingna dhawuhing lesane; anak-anakmu wadon padha wulangen tangisan lan sadhengah wong wadon mulangna kidung pasambat marang kancane: 21 "Adhuh, si pati wus nlusup ing cendhela- cendhela kita, kedhaton kita wus padha dileboni, bocah-bocah ing lurung-lurung padha disirnakake, samono uga para nom-noman kang ana ing alun-alun. 22 Mayite wong-wong padha kleleran kaya rabuk ana ing pategalan, kaya bentelan gandum ing saburining wong kang padha ngeneni, lan ora ana kang nglumpukake." Wanuh marang Gusti Allah iku kabegjaning manungsa 9:23-26 23 Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: 48
YEREMIA 9.24 -10.1 "Wong kang wicaksana aja ngendel- endelake kawicaksanane, wong rosa aja mamerake karosane, wong sugih aja ngegung-egungake kasugihane; 24 nanging sing sapa arep ngegungake, ngegungna kang mangkene: manawa dheweke ngreti lan wanuh marang Ingsun, manawa Ingsun iki Sang Yehuwah, kang nedahake kadarman, kaadilan lan kabeneran ana ing bumi; sanyata, iku kang ndadekake keparenging galihingSun," mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 25 Dhawuh pangandikane Sang Yehuwah mangkene: "Lah bakal tumeka ing wektune anggoningSun maringi paukuman marang wong kang wus tetak, nanging isih ikutan: 26 wong Mesir, wong Yehuda, wong Edom, bani Amon, wong Moab lan sakehing wong kang cukur rambute ing ngiringan mubeng lan wong kang manggon ing pasamunan, amarga sakehing bangsa ora padha tetak lan satedhak turune Israel iya ora tetakan atine." Gusti Allah kang gesang lan para brahala 10:1-16 10 1 He para turune Israel! Padha ngrungokna pangandikane Sang Yehuwah, kang kadhawuhake marang kowe: 49
YEREMIA 10.2-7 2 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: "Sira aja nulad tindak-tanduke para bangsa, aja kaget dening tandha-tandha ing langit, sanadyan para bangsa padha giris marga saka iku. 3 Kang padha dieringi para bangsa iku tanpa guna. Brahala iku rak kayu kang ditegor ing wong ana ing alas, kang digarap klawan tatah dening tangane tukang kayu? 4 Kang direngga-rengga klawan emas lan salaka, lan dikukuhake sarana paku lan palu, supaya aja moyag-mayig. 5 Brahala iku kayadene wong-wongan ing kebon timun, ora bisa guneman, kudu dijunjung ing wong, amarga ora bisa lumaku. Aja kokwedeni, amarga brahala iku ora bisa manggawe ala lan gawe becik iya ora bisa." 6 Boten wonten ingkang nyameni Paduka, dhuh Yehuwah! Paduka punika agung lan asma Paduka agung margi Paduka punika prakosa. 7 Dhuh Rajanipun para bangsa, sinten ingkang boten ajrih dhumateng Paduka? 50
YEREMIA 10.8-12 Sayektos, sampun samesthinipun tiyang ajrih dhumateng Paduka, amargi ing antawisipun para wicaksana panunggilanipun para bangsa, saha ing antawisipun para ratunipun, boten wonten ingkang nyameni Paduka! 8 Brahala iku kabeh bodho lan gemblung, piwulange dewa iku tanpa guna, awit iku mung kayu walaka. 9 Salaka blebekan digawa saka ing Tarsis lan emas saka ing Ufas; brahala iku gaweane tukang lan gaweaning tangane kemasan. Sandhangane jarit wungu tuwa lan wungu nom, kabeh gaweane para ahli. 10 Nanging Pangeran Yehuwah iku Gusti Allah kang sejati, Panjenengane iku Gusti Allah kang gesang, lan Ratu kang langgeng. Dedukane nggonjingake bumi lan para bangsa ora bisa lestari urip karana bebendune. 11 Sira ndhawuhana marang para wong iku mangkene: "Para allah kang ora nitahake langit lan bumi iku bakal sirna saka ing bumi lan saka ing sangisoring langit iki." 12 Sang Yehuwah kang nitahake bumi sarana kakiyatane, kang njejegake bumi sarana kawicaksanane 51
YEREMIA 10.13 -18 lan mbeber langit kanthi kalimpadane. 13 Samangsa Panjenengane ngedalake swantene, swaraning banyu ing langit gumuruh, Panjenengane ngumbulake mega mendhung saka poncoting bumi, damel kilat binarung udan lan ngwedalake angin saka ing perawatane. 14 Saben manungsa iku nyatane bodho ora ngreti apa-apa lan saben kemasan padha wirang marga saka reca garapane. Awitdene reca cor-corane iku apus-apus, ora duwe nyawa. 15 Sakabehe iku tanpa guna, garapan kang dadi wohing pamoyok, lan kang bakal lebur samangsa kasiksa. 16 Panjenengane kang dadi pandumane Yakub ora kaya mangkono kaanane, amarga Panjenengane kang mangun samubarang kabeh, lan Israel iku uamt kagungane, asmane yaiku Sang Yehuwah, Gustining kang sarwa dumadi. Tanah Yehuda dadi sepi mamring 10:17-25 17 He para wong kang ana ing pangepungan, barang-barangmu gawanana saka ing nagara kene. 18 Amarga mangkene pangandikane Sang Yehuwah: 52
YEREMIA 10.19 -23 "Lah sapisan iki Ingsun bakal mbuncang wong isining kutha iki, lan bakal Sunrupekake, supaya padha krasa." 19 Adhuh cilaka aku, marga saka lelaraku, tatuku ora bisa mari! Aku nggagas: "Ah iki kasusahan kang kudu daksandhang!" 20 Kemahku wus rusak lan taline wus pedhot kabeh. Anak-anakku wus padha ninggal aku, wus ora ana maneh, wus ora ana kang ngadegake kemahku lan kang menthang tendhaku. 21 Sanyata, para pangon wus padha tanpa budi, padha ora neges marang pitedahe Sang Yehuwah. Mulane padha ora nemu begja, lan sakehing kewan pepanthane padha pating blesar. 22 Ana warta kang keprungu, unine: Ana pageger gedhe kang bakal teka saka ing tanah lor, kang bakal gawe kutha-kutha ing Yehuda padha dadi sepi mamring, dadi pandhelikane asu ajag. 23 Dhuh Sang Yehuwah, kawula mangretos, bilih manungsa punika boten gadhah pangwaos netepaken marginipun piyambak, 53
YEREMIA 10.24 -11.4 lan tiyang ingkang andon lampah boten gadhah pangwaos netepaken jangkahipun. 24 Dhuh Sang Yehuwah, kawula mugi Paduka perdi, nanging ing samajadipun, sampun klayan bebendu Paduka, supados kawula sampun ngantos Paduka sirnakaken! 25 Bebendu Paduka mugi Paduka esokaken dhateng para bangsa ingkang boten tepang kaliyan Paduka sarta dhateng para jinis ingkang sami boten nyebut asma Paduka, amargi sampun sami mangsa Yakub ngantos telas sarta padununganipun kadadosaken jugrugan. Prasetyane Gusti Allah diselaki 11:1-17 11 1 Pangandika kang kadhawuhake Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia mangkene: 2 "Rungokna surasane prasetyan iki lan iku dhawuhna marang wong Yehuda lan saisine kutha Yerusalem! 3 Dhawuhna marang wong iku: Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gusti Allahe Israel: Kenaa ing ipat-ipat wong kang ora ngrungokake marang surasaning prasetyan iki, 4 kang wus Sundhawuhake marang leluhurira, nalika Sunluwari saka ing tanah Mesir, saka ing 54
YEREMIA 11.5-10 pawon pangleburan wesi, kanthi pangandika mangkene: Rungokna dhawuhingSun lan lakonana kabeh kang Sundhawuhake marang sira, temah sira bakal dadi umatingSun lan Ingsun dadi Allahira, 5 supaya Ingsun bisa netepi ing supaos, kang Sundhawuhake marang para leluhurira, manawa bakal Sunparingi tanah kang luber powan lan madu, kaya kang kelakon ing wektu iki." Nuli unjuk wangsulanku: "Mugi kelampahana makaten, dhuh Sang Yehuwah!" 6 Pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: "Undhangna sakehe pangandika iki ana ing kutha-kuthane Yehuda lan ing lurung-lurunge Yerusalem, mangkene: Rungokna surasane prasetyan iki sarta lakonana! 7 Amarga Ingsun wus mawanti-wanti ngelingake marang para leluhurira, nalika padha Sunluwari saka ing tanah Mesir, tumeka saprene Ingsun tansah ngelingake: Rungokna dhawuhingSun! 8 Ewadene padha emoh ngrungokake lan nggatekake, nanging siji-sijine malah padha nekad nuruti atine kang ala; Ingsun wus ndhatengake sakehing surasane prasetyan iki, kang wus Sundhawuhake murih ditetepana, nanging padha ora ngestokake." 9 Pangandikane Sang Yehuwah marang aku: "Panunggalane wong Yehuda lan wong isining kutha Yerusalem tinemu padha sekuthon nglakoni ala. 10 Wong iku wus padha mbaleni pialaning para leluhure, kang wus padha lumuh ngrungokake dhawuhingSun. 55
YEREMIA 11.11 -16 Padha ngetutwuri allah liyane lan dibekteni. Para turune Israel lan Yehuda wus padha nyelaki prasetyaningSun, kang Sundamel karo para leluhure. 11 Mulane mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Lah, Ingsun bakal ndhawahake bilai marang bangsa iki, kang ora bisa dioncati lan samangsa sesambat marang Ingsun ora bakal Sunpidhangetake. 12 Lan sanadyan kutha-kuthane Yehuda lan wong isine Yerusalem padha sesambat marang allahe kang disembah sarana kurban obaran, nanging allah iku babar pisan ora bisa mitulungi, nalika padha tinempuh ing bilai. 13 Amarga sapira cacahe kuthanira, iya samono cacahe allahira, he Yehuda, lan sapira cacahe lurung ing Yerusalem, iya samono cacahe misbyah yeyasanira kanggo allah kang nistha iku, misbyah-misbyah kang kanggo kekutug marang Baal. 14 Dene sira, sira aja ndongakake bangsa iku, amarga Ingsun ora bakal miyarsakake, manawa ana pasambate marang Ingsun marga saka sangsarane iku. 15 Apa gawene kekasihingSun ana ing padalemaningSun, dheweke rak wus nindakake rancangan-rancangane kang ala ta? Nadar-nadar lan daging suci apa bisa nyingkirake bilai saka sira, temah sira bisa bungah-bungah? 16 Sira tau sinebut dening Sang Yehuwah, wit jaitun kang ngrembuyung, asri dinulu. Nanging kanthi swara kang nggegirisi 56
YEREMIA 11.17 -20 Panjenengane nyuled geni ing godhong- godhonge, temah pang-pange padha kobong. 17 Sang Yehuwah, Gustining kang sarwa dumadi, kang damel sira tuwuh, wus netepake bilai tumrap ing sira, jalaran saka duraka kang dilakoni dening tedhak turune Israel lan Yehuda kanggo gawe gerahing galihingSun sarana anggone kekutug marang Baal." Wong ing Anatot padha ngarah nyawane Nabi Yeremia 11:18-23 18 Sang Yehuwah wus paring sumurup marang aku, temah aku ngreti; ing wekdal punika Paduka, dhuh Yehuwah, lajeng nedahaken pandamelipun tiyang punika dhumateng kawula. 19 Nanging kawula rumiyin kados cempe ingkang tutut ingkang kagiring badhe dipun pragat, kawula boten mangretos, manawi sami sekuthon ngarah nyawa kawula, wicantenipun: "Payo kita padha ngrusak wit iki lan sawoh-wohe pisan! Payo iki disirnakake saka ing tanahe wong urip, temah jenenge ora kocap maneh." 20 Nanging, dhuh Sang Yehuwah, Gustining kang sarwa dumados, ingkang jumeneng hakim ingkang adil, ingkang ndadar batos lan manah, kawula mugi nyumerepana piwales Paduka dhateng tiyang-tiyang punika, 57
YEREMIA 11.21 -12.2 amargi kawula sampun ngaturaken prakawis kawula wonten ing ngarsa Paduka. 21 Mulane mangkene pangandikane Sang Yehuwah tumrap wong-wong ing Anatot, kang ngarah nyawaku, kanthi celathune: "Aja memeca demi asmane Sang Yehuwah, supaya kowe aja nganti mati dening tanganku!" 22 Mulane mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining kang sarwa dumadi: "Lah, Ingsun bakal ngukum wong-wong iku: para nom-nomane bakal padha mati dening pedhang, anak-anake lanang lan wadon bakal padha mati kaliren. 23 Ora ana kang lestari urip, amarga Ingsun bakal ndhatengake bilai marang para wong Anatot, ing taun tumibane paukumane." Pasambate Nabi Yeremia lan paring wangsulane Gusti Allah 12:1-17 12 1 Dhuh Sang Yehuwah, Paduka pancen leres, manawi kawula paben kaliyan Paduka! Namung kawula badhe kumedah-kedah matur dhumateng Paduka bab kaadilan. Punapaa dene gesangipun tiyang duraka kok begja, lan sadaya tiyang ingkang boten setya sami manggih kasantosan? 2 Paduka tuwuhaken ngantos sami ngoyod, 58
YEREMIA 12.3-6 gesangipun ngrembaka lan ngedalaken woh ugi. Asma Paduka dipun ucapaken ing lambenipun, nanging batosipun tebih saking Paduka. 3 Dhuh Yehuwah, Paduka tepang lan nguningani kawula, lan Paduka ndadar kadospundi sungkem kawula dhumateng Paduka. Tiyang punika mugi Paduka gered medal kados menda-menda pragatan, lan mugi Paduka pijekaken kangge ing dinten pemragatan. 4 Ngantos pinten dangunipun malih nagari punika dados garing, lan rumput ing ara-ara sadaya sami alum? Margi saking durakanipun ingkang sami manggen ing ngriku sato kewan saha peksi-peksi sami tumpes sirna, awit pangintenipun: "Dheweke ora bakal meruhi tindak-tanduk kita!" 5 "Manawa sira wus lumayu mbarengi wong mlaku dharat, kang marakake sayahira, kapriye bisanira balapan karo jaran? Manawa ana ing tanah kang tentrem, sira ora rumangsa ayem, kapriye bakal polahira ana ing grumbulan ing sapinggire bengawan Yarden? 6 Amarga sadulur-sadulurira lan kulawangsanira iku wus padha nyidrani sira: 59
YEREMIA 12.7-12 iku uga bebarengan ana ing burinira. Aja padha sira andel, sanadyan tembunge manis marang sira. 7 Ingsun wus nilar padalemaningSun, nagara kagunganingSun wus Sunbucal, gantilaning galihingSun wus Sunpasrahake marang mungsuhe. 8 Nagara kagunganingSun wus dadi kaya singa ing alas tumrap Ingsun. Dheweke nyenggrang Ingsun, mulane Sunsengiti. 9 Nagara kagunganingSun wus dadi kaya manuk belang tumrap Ingsun; manuk galak padha ngrubung. Payo, sakehing kewan ing ara-ara padha klumpukna, giringen mrene kareben ngentekake iku! 10 Akeh pangon kang wus padha ngrusak kebon angguringSun, ngicak-icak palemahan kang Sunremeni didadekake ara-ara kang sepi samun. 11 Pancen mangkono, tanahe wus kadadekake sepi samun, sepi sepen nyedhihake ana ing ngarsaningSun. Saindenging nagara iku sepi mamring, nanging ora ana wong kang nggatekake. 12 Para pangrusak wus padha teka ngliwati tengger gundhul ing ara-ara samun, amarga pedhange Sang Yehuwah ngamuk memangsa, 60
YEREMIA 12.13 -17 saka poncoting nagara kang siji tekan ing poncot sijine ora ana katentreman tumrap sabarang kang urip. 13 Wong wus padha nyebar gandum, nanging eri bebondhotan kang dieneni, anggone nggarap gawe kanthi rekasa, mung bae ora ana pituwase, padha nandhang wirang marga saka oleh-olehaning penggawene, wohing bebendune Sang Yehuwah kang mulad-mulad." 14 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: "Mungguh para tangganingSun kang dursila, kang wus ngrusuhi nagara, kang wus Sunparingake dadi tanah pusaka marang umatingSun Israel, lah dheweke bakal padha Sunbethot saka ing tanahe sarta turune Yehuda bakal Sunbethot saka ing antarane wong-wong mau. 15 Nanging sawuse Sunbethot, bakal Suntresnani maneh, Ingsun bakal ngulihake siji-sijine menyang ing tanah pusakane lan nagarane dhewe-dhewe. 16 Dene manawa padha sinau carane uripe umatingSun lan banjur ngucapake supata atas asmaningSun: Demi asmane Sang Yehuwah kang gesang, kaya nalikane padha mulang umatingSun supata demi Baal, bangsa iku bakal Sunbangun ana ing antaraning umatingSun. 17 Nanging manawa padha lumuh ngrungokake, Ingsun mesthi bakal mbethot lan numpes bangsa kang kaya mangkono iku. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah." 61
YEREMIA 13.1-10 Sabuk kang mbebret 13:1-11 13 1 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah marang aku: "Lungaa tuku sabuk lena, sarta ubedna ing lambungira, nanging aja sira celup ing banyu!" 2 Aku tumuli tuku sabuk kaya dhawuhe Sang Yehuwah sarta dakubedake ing lambungku. 3 Sawuse mangkono Sang Yehuwah ndhawuhake maneh: 4 "Sabuk anggonira tuku lan kang sira anggo iku uculana! Menyanga ing bengawan Efrat sabuk iku umpetna ana ing lowahaning parang." 5 Aku tumuli lunga lan ngumpetake sabuk mau kaya dhawuhe Sang Yehuwah marang aku. 6 Sawuse sawatara mangsa Sang Yehuwah ngandika marang aku: "Enggal lungaa menyang ing bengawan Efrat, sabuk kang Sundhawuhake ngumpetake kae jupuken!" 7 Aku nuli mangkat menyang bengawan Efrat, banjur ndhudhuk lan njupuk sabuk iku saka papane anggonku ngumpetake, nanging jebul iku wus mbebret, ora ana gunane kanggo apa-apa. 8 Ing kono pangandikane Sang Yehuwah marang aku: 9 "Mangkene anggoningSun bakal nyirnakake digang-digunge Yehuda lan Yerusalem. 10 Bangsa kang ala iki, kang lumuh ngrungokake pangandikaningSun, kang mung nuruti tekading atine, ngetutwuri allah liyane lan ngabekti sarta sujud marang iku, bangsa iku bakal kaya sabuk kang 62
YEREMIA 13.11 -14 wus ora ana gunane kanggo apa-apa iki. 11 Amarga kayadene sabuk kang rumaket ing lambunge wong, iya kaya mangkono maune anggoningSun ngraketake turune Yehuda lan Israel kabeh marang Ingsun, supaya bangsa iki dadia umatingSun kang misuwur, pinuji lan mulya kagem Ingsun. Nanging padha lumuh ngrungokake dhawuhingSun." Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. Guci anggur kang dikepruk 13:12-14 12 "Pangandika iki dhawuhna marang wong-wong iku: Pangandikane Sang Yehuwah, Gusti Allahe Israel mangkene: Saben guci kudu dikebaki anggur! Lan yen wong iku padha mangsuli: Kula rak sampun sami ngretos, yen saben guci kedah dipun kebaki anggur? 13 Ing kono sira dhawuhana maneh: Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Lah, sakehing wong ing nagara iki dalah para raja kang lungguh ing dhampare Dawud, para imam lan para nabi, apadene sakehe wong ing kutha Yerusalem bakal Sunendemi, 14 tuwin bakal Sunadukumba nganti remuk; para bapa karo anak-anake, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- Ingsun bakal nyirnakake wong-wong iku, ora Sunwelasi, ora Suneman lan ora Sunapura." 63
YEREMIA 13.15 -19 Pepeling lan pangancam 13:15-27 15 Mara rungokna, nilingna, aja gumunggung, amarga Sang Yehuwah wus ngandika. 16 Sang Yehuwah, Gusti Allahmu iku luhurna, sadurunge Panjenengane ndadosake dina dadi peteng, sadurunge sikilmu kesandhung ana ing gunung-gunung, ing wanci repet-repet, ing sajrone kowe ngarep-arep padhang, nanging Panjenengane ndadosake padhang dadi peteng banget, dadi peteng ndhedhet. 17 Manawa kowe padha lumuh ngrungokake, aku bakal nangis ana ing pasingidan marga saka gumunggungmu, luhku bakal kembeng-kembeng, malah nganti crocosan, jalaran pepanthaning wedhuse Sang Yehuwah digiring dadi boyongan. 18 Sira matura marang Sang Prabu lan Sang Prameswari Ibu mangkene: "Kawula aturi lenggah ing papan ingkang andhap piyambak, amargi makuthaning kaluhuran paduka sampun rentah saking mastaka paduka!" 19 Kitha-kitha ing Tanah Negeb sampun dipun inebaken gapuranipun, 64
YEREMIA 13.20 -25 lan boten wonten tiyang satunggal- tunggala ingkang ngengakaken. Yehuda sampun kabucal sadaya kabandhang dhateng pambucalan sadaya. 20 He Yerusalem, awasna lan sawangen ana wong kang padha teka saka lor! Ana ing ngendi pepanthan kewan kang diwenehake marang kowe, sarta wedhus-wedhus kang dadi kaluhuranmu? 21 Kapriye kandhamu, samangsa wong-wong kang kokanggep dadi dhemenanmu, dijunjung dadi panggedhemu? Apa kowe ora katrajang lara kaya pasambate wong wadon kang lagi nglarani? 22 Lan samangsa ana pitakon kang tuwuh ana ing atimu: "Yagene aku kataman kang kaya mangkene iki kabeh?" Amarga saka gedhening durakamu, mulane poncoting tapihmu dibiyak lan kowe dirodapeksa! 23 Wong Etiopia apa bisa salin warna. utawa macan tutul apa bisa ngowahi tutule? He wong kang wus kepatuh gawe dosa, apa kowe bisa tumindak becik? 24 Ingsun bakal ngabul-abul sira kaya mrambut, kang kabur ing angin ana ing ara-ara samun. 25 Yaiku kang dadi nasibira, pandumanira, 65
YEREMIA 13.26 -14.3 kang wus Suntimbang tumrap sira, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- amarga sira lali marang Ingsun lan mituhu marang dora-cara. 26 Dene Ingsun uga bakal nyilakake poncoting tapihira nganti tekan rainira, temah katon kawiranganira. 27 Anggonira laku jina lan pangringikira, pamblunthahira kang rusuh ana ing gunung-gunung lan ing ara-ara, Ingsun wus nguningani polah-tingkahira kang nistha iku. He Yerusalem, cilaka sira iku, nganti pira suwene maneh anggonira dadi suci? Bab mangsa ngerak 14:1--15:4 14 1 Pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia bab mangsa ngerak. 2 Yehuda ngrudatin, gapurane padha ambruk, lan katon memelas njepaplang ana ing lemah; pasambate Yerusalem muluk mandhuwur. 3 Para panggedhene padha utusan abdi-abdine golek banyu, padha tekan ing sumur-sumur, nanging ora oleh banyu, satemah padha bali kalawan kendhi-kendhi kang isih kothong. 66
YEREMIA 14.4-9 Padha isin, polatane kucem, temah sirahe dikudhungi. 4 Pagawean ing pategalan wus kandheg, amarga ora ana udan ing nagara, satemah wong tani padha kegelan lan sirahe dikudhungi. 5 Malah ana menjangan ing ara-ara kang ninggal lunga anake kang lagi lair, awit ora ana suket nom. 6 Kuldi alasan padha ngadeg ana ing tengger-tengger gundhul, mangap-mangap kaya asu ajag, matane nglentrih, amarga ora ana suket. 7 "Dhuh Sang Yehuwah, sanadyan duraka kawula sadaya sami nggigat kawula, mugi Paduka karsaa paring pambiyantu dhumateng kawula, margi saking asma Paduka! Awit kathah panasar kawula, kawula sami damel dosa wonten ing ngarsa Paduka. 8 Dhuh Andel-andelipun Israel, Juru-pitulung ing wekdal karibedan! Punapaa dene Paduka kados tiyang ngamanca wonten ing nagari ngriki? kados tiyang lelana ingkang namung mampir badhe sipeng kemawon? 9 Punapaa dene Paduka kados tiyang bingung, kadosdene pahlawan ingkang boten sagah mitulungi? 67
YEREMIA 14.10 -15 Nanging Paduka rak wonten ing tengah- tengah kawula, dhuh Sang Yehuwah, lan asma Paduka sinebat ing nginggil kawula. Kawula mugi sampun ngantos Paduka tegakaken!" 10 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah tumrap bangsa iki: "Wong iku padha seneng nglembara lan ora ngampah sikile. Mulane ora ndadekake keparenge Sang Yehuwah, nanging samengko Panjenengane karsa ngengeti durakane lan arep ngukum dosane." 11 Sang Yehuwah ngandika marang aku: "Sira aja ndedonga amrih becike bangsa iki! 12 Sanadyan padha puwasa Ingsun ora bakal miyarsakake; sanadyan padha ngaturake kurban obaran lan kurban dhaharan, Ingsun ora bakal karenan marang bangsa iki, nanging Ingsun bakal numpes bangsa iki kalawan pedhang, pailan lan pageblug." 13 Aku banjur munjuk: "Dhuh Pangeran Yehuwah! Para nabi rak sampun nyariyosi dhateng tiyang-tiyang punika: Sira ora bakal padha ngalami perang lan ora bakal katempuh ing pailan, nanging sira bakal Sunparingi tentrem rahayu, kang santosa ana ing kene!" 14 Paring wangsulane Sang Yehuwah marang aku: "Para nabi iku padha meca goroh atas asmaningSun! Ingsun ora ngutus lan paring dhawuh sarta ora paring pangandika marang para wong iku. Wong iku padha nglairake wangsit goroh, pamecane kang kothong lan akal culikaning atine dhewe. 15 Mulane 68
YEREMIA 14.16 -19 pangandikane Sang Yehuwah tumrap para nabi kang padha meca demi asmaningSun, -- mangka Ingsun ora ngutus wong-wong iku, lan kang kandha: Ing kene ora bakal ketekan perang lan pailan -- : Para nabi iku dhewe kang bakal tumpes dening perang lan pailan! 16 Lan bangsa kang padha diwecani iku bakal padha mati gelangsaran ana ing lurung-lurunge Yerusalem marga saka perang lan pailan, lan ora ana wong kang bakal mendhem wong-wong iku: iya wong-wong iku dhewe, bojone sarta anak-anake lanang lan wadon. Kaya mangkono anggoningSun bakal nempuhake pialane marang wong-wong iku." 17 Kandhakna tembung iki marang wong-wong iku: "Luhku crocosan rina-wengi tanpa kendhat, awit kenya, putrining bangsaku, kataton banget, tatune ora bisa ditambani babar pisan. 18 Manawa aku metu menyang ing ara-ara ing kana ana wong kang padha mati, marga diprajaya ing pedhang! Manawa aku lumebu ing kutha ing kana ana wong kang padha lara kaliren! Dalah nabi lan imam padha nglambrang ana ing nagara kang ora disumurupi." 19 Yehuda punapa Paduka tampik babar pisan? 69
YEREMIA 14.20 -22 Panggalih Paduka punapa jeleh dhateng Sion? Punapaa dene kawula sami Paduka gebagi ngantos boten saged mantun babar pisan? Kawula sami ngajeng-ajeng tentrem rahayu, nanging boten wonten punapa-punapa ingkang sae, ngantos-antos kasarasan, nanging ingkang wonten namung pagiris. 20 Dhuh Sang Yehuwah, kawula sami ngrumaosi kadursilan kawula lan durakanipun leluhur kawula; sayektos, kawula damel dosa dhumateng Paduka. 21 Paduka mugi sampun nampik kawula sadaya, amargi saking asma Paduka, sampun ngantos nyepelekaken kaluhuranipun dhampar Paduka. Mugi ngengetana dhateng prasetyan Paduka kaliyan kawula sadaya, sampun Paduka batalaken! 22 Saking panunggilanipun para dewaning para bangsa, ingkang tanpa gina punika, punapa wonten ingkang saged ndhawahaken jawah? Punapa langit piyambak saged nyukani jawah deres? Rak namung Paduka piyambak, dhuh Sang Yehuwah, Allah kawula, Andel-andel kawula ingkang nindakaken prakawis punika sadaya? 70
YEREMIA 15.1-5 15 1 Sang Yehuwah ngandika marang aku: "Sanadyan Musa lan Samuel seba ana ing ngarsaningSun, galihingSun ora bakal bali maneh marang bangsa iku. Tundhungen saka ngarsaningSun kareben lunga! 2 Lan saupama padha takon marang sira: Kula sami kadhawuhan kesah dhateng pundi? wangsulana mangkene: Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Sing marang pati, maranga ing pati! Sing marang pedhang, maranga ing pedhang! Sing marang pailan, maranga ing pailan! Sing menyang tawanan, menyanga ing tawanan! 3 Ingsun bakal ndhatengake paukuman patang warna, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --: pedhang kang memateni, asu-asu kang ngeret-eret, manuk-manuk ing awang-awang lan kewan-kewan ing bumi, kang padha mangsa lan ngrusak. 4 Kanthi patrap mangkono wong iku bakal padha Sundamel pangewan-ewan tumrap sakehing karajan ing donya, jalaran saka panggawene Manasye bin Hizkia, ratu Yehuda, ing Yerusalem." Pagiris kang tuwuh marga dening peperangan 15:5-9 5 "He Yerusalem, sapa kang bakal duwe welas marang sira, 71
YEREMIA 15.6-9 lan sapa kang bakal bela sungkawa marang sira? Sapa kang bakal ngampiri nakokake mungguh ing kaslametanira? 6 Sira dhewe wus nampik Ingsun, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, sarta wus lunga nyingkur Ingsun. Mulane Ingsun ngayatake astaningSun lan numpes sira; Ingsun wus kesel anggoningSun ngraosake piduwung. 7 Ingsun napeni wong-wong iku kalawan tampah ana ing kutha-kuthaning nagara. Ingsun wus ndadekake umatingSun padha kelangan anak lan padha Suntumpes, amarga ora padha mratobat saka polah tingkahe. 8 Randha-randhane wus Sundadekake akeh ngluwihi cacahe wedhining sagara. Ingsun ndhatengake juru pangrusak tumrap para biyung lan nom-nomane ing wayah awan. Kanthi dadakan Sundhawahi pagiris lan horeg. 9 Wong wadon kang wus manak kaping pitu katon nglayung, napase sesek, tumrap dheweke srengenge wus surup sanadyan ing wayah awan, sarta nandhang wirang isin. 72
YEREMIA 15.10 -14 Kekarene bakal Sunulungake marang pedhang ana ing ngareping mungsuhe. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah." Tarunge Nabi Yeremia 15:10-21 10 Cilaka kula punika, dhuh ibu, dene panjenengan nglairaken kula, tiyang ingkang dados wijining paben lan garejegan tumrap tiyang sanagari. Kula sanes tiyang ingkang nyambutaken utawi tiyang ingkang nyambut dhateng sinten-sintena, nanging sadaya sami nyupaosi kula. 11 Saestu, dhuh Sang Yehuwah, kawula sampun ngladosi Paduka kalayan tumemen sanget, lan sampun mbelani mengsah wonten ing ngarsa Paduka ing wekdal nandhang bilai lan karupekan! 12 Apa wong bisa mutung wesi, wesi saka ing tanah lor lan tembaga? 13 "Kasugihan lan rajabrananira bakal Sunulungake dadi rayahan, minangka ganjaran tumrap sakehing dosanira ana ing saindenging tlatahira. 14 Sira bakal Sundadekake kawulane mungsuhira, ana ing nagara kang ora sira sumurupi, amarga bebenduningSun wus metokake geni, 73
YEREMIA 15.15 -18 kang mulad-mulad ngenani sira." 15 Dhuh Sang Yehuwah, Paduka sampun nguningani bab punika, mugi ngengetana lan nggaliha dhumateng kawula; Paduka mugi karsaa malesaken kawula tumrap tiyang ingkang sami mbujeng kawula. Sampun ngantos Paduka kendelaken kawula dipun pendhet, amargi agenging kasabaran Paduka, mugi Paduka uningani, bilih anggen kawula cinampahan punika margi saking Paduka. 16 Samangsa kawula pinanggih kaliyan sabda pangandika Paduka, lajeng kawula raosaken nikmatipun; pangandika Paduka punika dados kabingahan kawula saha nyenengaken manah kawula, amargi asma Paduka sinebut tumrap kawula, dhuh Sang Yehuwah, Gustinipun ingkang sarwa dumados. 17 Kawula boten nate jejagongan tumut seneng-seneng kaliyan para tiyang ingkang sami gegujengan, amargi kawula kapetel dening asta Paduka, kawula lajeng linggih piyambakan awit Paduka sampun ngebaki nepsu manah kawula. 18 Punapaa dene reribed kawula boten telas-telas 74
YEREMIA 15.19 -21 lan tatu kawula awrat sanget, ngantos angel dipun jampeni? Saestu Paduka punika dados lepen ingkang ngapirani, toyanipun boten kenging dipun jagekaken. 19 Mulane paring wangsulane Sang Yehuwah mangkene: "Manawa sira gelem mratobat, Ingsun bakal mbalekake sira ngadhep ana ing ngarsaningSun maneh, lan manawa sira ngucapake apa kang aji sarta ora asor, sira bakal dadi lesaningSun. Sanadyan wong iku padha bali marani sira, nanging sira ora prelu bali marang wong iku. 20 Ingsun bakal ndadekake sira dadi balowarti tembaga kang santosa tumrap bangsa iki; wong iku bakal padha merangi sira, nanging ora bisa menang, amarga Ingsun nganthi sira, sira Sunslametake lan Sunluwari. -- Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 21 Ingsun bakal ngluwari sira saka tangane wong duraka, lan ngrebat sira saka ing cengkeremane para wong kang ambeksiya." 75
YEREMIA 16.1-6 Paukumane Gusti Allah marang bangsa iku 16:1-21 16 1 Pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 2 "Sira aja ngepek bojo lan aja duwe anak lanang utawa wadon ana ing panggonan kene. 3 Amarga, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah tumrap anak lanang lan wadon kang lair ana ing panggonan kene, lan tumrap biyung-biyunge kang nglairake bocah-bocah iku lan bapak-bapakne kang nganakake bocah-bocah iku ana ing nagara kene --: 4 Wong iku bakal padha mati, amarga lelara-lelara kang marakake mati, ora bakal padha dilayad lan ora bakal dikubur, bakal padha dadi rabuk ana ing pategalan, bakal padha tumpes dening pedhang lan pailan, mayite bakal padha dadi pakaning manuk-manuk ing awang-awang lan sato kewan ing bumi. 5 Dene, mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Aja lumebu ing omahe wong kang kasripahan, lan aja urun tangis sarta belasungkawa, amarga Ingsun wus mundhut tentrem rahayune bangsa iki, kang wus Sunparingake, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah -, lan uga sih kadarman lan sih-piwelasingSun. 6 Para wong gedhe lan wong cilik ing tanah kene bakal padha mati; ora dikubur, ora ana kang nglayad utawa kang mbeleki kulite lan kang nggundhuli 76
YEREMIA 16.7-12 sirahe, marga saka kang mati mau, 7 uga ora ana kang nyuwil-nyuwil roti palayadan kagawe nglipur wong kang kepaten. Malah ora ana kang ngulungi tuwung panglipur marang dheweke, marga kepaten bapa utawa biyunge. 8 Aja lumebu ing omahe wong ropyan-ropyan sumedya njagongi, melu mangan lan ngombe karo wong iku. 9 Awit Sang Yehuwah, Gustining kang sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel, ngandika mangkene: "Lah ana ing panggonan kene, ana ngareping mripatira lan ing jamanira, Ingsun bakal ngandhegake sabawaning wong bungah-bungah lan suka-parisuka, apadene sabawaning penganten lanang lan wadon. 10 Samangsa sira ndhawuhake iki mau kabeh marang bangsa iki lan banjur padha takon marang sira mangkene: Punapa sababipun dene Sang Yehuwah kok ndhawuhaken bilai ingkang ageng punika tumrap kula sadaya? Punapa kalepatan kula lan dosa punapa ingkang kula lampahi wonten ing ngarsanipun Sang Yehuwah, Gusti Allah kula?, 11 ing kono padha sira dhawuhana mangkene: Amarga para leluhurira wus padha nyingkur Ingsun, lan wus padha ngetutwuri allah liyane klawan ngibadah lan sujud nyembah marang iku, wus padha nyingkur marang Ingsun lan ora netepi angger-anggeringSun, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. 12 Lan sira dhewe wus padha nglakoni kang alane ngluwihi leluhurira! Lah sira wus nuruti tekade atinira kang ala, sarta ora 77
78 YEREMIA 16.13 -18 ngrungokake dhawuhingSun. 13 Mulane Ingsun bakal mbuwang sira saka ing nagara iki menyang ing nagara, kang ora sira sumurupi lan iya durung disumurupi leluhurira. Ana ing kana sira bakal ngabekti marang allah liyane rina-wengi, amarga Ingsun ora bakal paring sih-piwelas marang sira maneh. 14 Mulane lah bakal tumeka ing wektune wus ora ana tembung mangkene maneh: Demi Sang Yehuwah agesang, kang ngentasake wong Israel saka ing tanah Mesir, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, 15 nanging kasalinan: Demi Sang Yehuwah agesang, kang nganthi bangsa Israel metu saka ing tanah lor lan saka ing sakehing nagara, ing ngendi tibane anggone Sang Yehuwah mbuyarake, marga bakal Sunulihake menyang ing tanah, kang Sunparingake marang para leluhure. 16 Lah Ingsun bakal nimbali juru amek iwak akeh, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, kang bakal nyekeli wong iku. Sawuse iku Ingsun ndhawuhi grema akeh kang mbujung wong iku saka ing sakehe gunung-gunung lan tengger-tengger sarta saka ing lowah-lowahing parang. 17 Amarga Ingsun wus nguningani polah-tingkahe kabeh; iku kabeh Ingsun ora kesamaran lan dosane ora kaling-kalingan ana ing paningalingSun. 18 Mulane kaluputan lan dosane bakal Sunukum tikel loro, amarga padha njemberake nagaraningSun klawan bangke-bangkening para dewa, kang ngregedi
YEREMIA 16.19 -17.1 lan ngebaki tanahingSun klawan pokale kang rusuh." 19 Dhuh Sang Yehuwah, Paduka punika karosan lan beteng kawula, pangungsen kawula ing dinten karibedan! Para bangsa saking poncoting bumi sami badhe sowan ing ngarsa Paduka lan munjuk makaten: "Sayektos, leluhur kawula punika namung ndarbeni dewaning para cidra, dewa ingkang tanpa paedah, ingkang satunggal kemawon boten wonten ingkang migunani. 20 Punapa manungsa saged damel allah kangge badanipun piyambak? Ingkang kados makaten punika rak sanes allah!" 21 "Mulane kawruhana, Ingsun bakal paring sumurup marang para wong iku, sapisan iki Ingsun bakal paring sumurup bab panguwaos lan kasantosaningSun marang para wong iku, supaya padha ngretia, yen asmaningSun Sang Yehuwah." Perange batin Nabi Yeremia marga bangsa kang nglakoni dosa 17:1-18 17 1 "Dosane Yehuda iku wus tinulisan kalawan pen wesi, kang lancipe inten, ingukir ana ing papaning atine 79
YEREMIA 17.2-6 lan ana ing sungu-sunguning misbyahe 2 minangka pepeling tumrap para wong iku! -- Misbyah-misbyahe lan sesakaning brahalane pancen ana ing sandhinging wit kang nggrembel, ana ing tengger kang dhuwur, 3 yaiku ing pagunungan ing ara-ara. -- Kasugihan lan sakehing raja-brananira bakal Sunparingake dadi rayahan minangka piwales tumrap ing dosanira ana ing saindenging tlatahira. 4 Sira bakal kelangan tanah-pusakanira kang wus Sunparingake marang sira lan Ingsun bakal ndadekake sira dadi bature mungsuhira ana ing nagara kang durung sira sumurupi, amarga ing sajroning bebenduningSun genine wus murub kang bakal mulad-mulad ing salawase." 5 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: "Kenaa ing ipat-ipat wong kang ngandelake marang manungsa lan karosane dhewe, sarta kang atine ngadoh saka Sang Yehuwah! 6 Dheweke bakal kaya rerungkudan brindhil ing ara-ara samun, ora bakal ngrasakake tekaning kaanan kang becik; bakal manggon ing tanah garing ing pasamunan, ing tanah asin kang suwung. 80
YEREMIA 17.7-12 7 Binerkahan wong kang kumandel marang Sang Yehuwah, lan pangarep-arepe marang Sang Yehuwah! 8 Dheweke bakal kaya wit kang tinandur ana ing pinggiring banyu, kang oyod-oyode mrambat ing pinggiring kali, lan kang ora ngalami tekane panas sumelet, godhonge ajeg ijo, ora samar ing mangsa ngerak lan tanpa kendhat metokake woh. 9 Ati iku culika banget, luwih culika katimbang apa bae, atine wis kaya watu: sapa kang bisa nyumurupi kaanane? 10 Ingsun, Yehuwah, kang niti-priksa ati, kang ndadar batining manungsa, lan banjur males marang saben wong, kang timbang karo polah-tingkahe, lan wohing panggawene." 11 Kayadene ayam-alas kang ngengremi dudu endhoge, mangkono kaanane wong kang ngeruk bandha, kanthi patrap kang ora kalal; nalika nedheng-nedhenge umure, bakal koncatan sakabehe, temah ing wekasaning umure kesuwur dadi wong gemblung. 12 Dhuh Dhamparing kamulyan, ingkang luhur wiwit kina-makina, 81
YEREMIA 17.13 -17 Padaleman Suci kita! 13 Dhuh Sang Yehuwah, Pangajapipun Israel, sadaya tiyang ingkang nyingkur Paduka temtu kawirangan. Para tiyang ingkang sami nyimpang saking Paduka, badhe kasirnakaken saking nagari, amargi sami nilar tuking toya gesang, inggih punika Sang Yehuwah. 14 Dhuh Sang Yehuwah, kawula mugi Paduka sarasaken, temah kawula badhe saras; kawula mugi Paduka wilujengaken, temah kawula badhe wilujeng, amargi Paduka punika pepujan kawula! 15 Lah, tiyang punika sami wicanten dhumateng kawula: "Ana ing ngendi pangandikane Sang Yehuwah iku? Cikbene saiki teka!" 16 Ewasamanten kawula boten nate ngajap dhumateng Paduka supados ndhatengaken bilai, kawula boten ngajeng-ajeng dhatengipun dinten karibedan; inggih Paduka punika ingkang nguningani punapa ingkang medal saking lambe kawula, sadaya kabeber wonten ing ngarsa Paduka. 17 Paduka sampun ngantos dados pagiris tumrap kawula, Paduka punika dados pangauban kawula ing dinten bilai. 82
83 YEREMIA 17.18 -23 18 Para tiyang ingkang sami mbujeng kawula, kajengipun nandhang wirang, nanging kawula sampun ngantos kawirangan; kajengipun sami giris, nanging kawula sampun ngantos giris. Dintening bilai nempuha dhateng para tiyang punika, saha sami Paduka sirnakna ngantos tikel. Dina Sabat kudu disucekake 17:19-27 19 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah marang aku: "Sira lungaa lan ngadega ana ing Gapura Anak Rakyat, kang diliwati mlebu metu dening raja-raja ing Yehuda, apadene ing sakehing gapura ing Yerusalem. 20 Wong-wong iku padha sira dhawuhana mangkene: Dhuh para raja Yehuda, sakathahing tiyang Yehuda lan sakathahing tiyang Yerusalem ingkang mlebet medal langkung ing gapura punika! Sami mirengna pangandikanipun Sang Yehuwah! 21 Makaten pangandikanipun Sang Yehuwah: Sira padha diprayitna demi nyawanira! Aja memikul ing dina Sabat lan nggegawa iku ngliwati gapura-gapurane Yerusalem! 22 Aja nggawa barang metu saka ing omahira ing dina Sabat lan aja nglakoni pagawean apa bae, nanging dina Sabat iku sira sucekna kaya kang wus Sundhawuhake marang leluhurira. 23 Ewadene para leluhurira padha ora ngrungokake, lan ora nggatekake, nanging padha nekad mbeguguk, temah
YEREMIA 17.24 -27 ora ngrungokake lan ora gelem nampani pepeling. 24 Samangsa sira ngrungokake dhawuhingSun kalawan temen-temen, -- makaten pangandikanipun Sang Yehuwah --, lan ora nggawa mlebu samubarang liwat gapura-gapuraning kutha iki ing dina Sabat, nanging nucekake dina Sabat lan ora nglakoni pagawean ing dina iku, 25 gapura-gapura iku bakal kaliwatan para raja lan para panggedhe, kang bakal lungguh ing dhampare Dawud, padha nunggang kareta lan jaran: para ratu iku, para panggedhene, para wong Yehuda lan wong isine kutha Yerusalem. Sarta kutha iki bakal dienggoni ing wong ing salawase. 26 Para wong saka ing kutha-kuthane Yehuda lan saka ing panggonan-panggonan ing sakubenge Yerusalem, saka tanahe Benyamin, lan saka Dhaerah Tengger, saka ing pagunungan sarta saka ing Tanah Negeb, kanthi nggawa kurban obaran, kurban sembelehan, kurban dhaharan lan menyan, ngaturake kurban pamuji sokur menyang ing padalemane Sang Yehuwah. 27 Balik samangsa sira padha ora ngrungokake dhawuhingSun lan ora nucekake dina Sabat lan memikul samubarang mlebu ngliwati gapurane Yerusalem ing dina Sabat, ana ing gapura-gapura kono Ingsun bakal ngurubake geni, kang bakal mangsa puri-puri Yerusalem nganti tapis, lan kang ora bisa sinirep." 84
YEREMIA 18.1-9 Piwulang kang kamot ing pagaweane kundhi 18:1-17 18 1 Pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia mangkene: 2 "Enggal lungaa menyang omahe kundhi! Ana ing kana sira bakal Sunwedhari pangandikaningSun marang sira." 3 Aku banjur mangkat menyang omahe kundhi lan kabeneran dheweke pinuju gawe grabah kalawan pirantine. 4 Samangsa grabah kang saka lempung kang ana ing tangane iku rusak, kundhi mau banjur mangun grabah iku maneh kadadekake grabah liyane, kang inganggep becik manut wawasane. 5 Nuli pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 6 "He turune Israel! Apa Ingsun ora bisa tumindak tumrap sira kaya kundhi iku, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. Lah kayadene lempung kang ana ing tangane si kundhi iku, mangkono uga sira ana ing astaningSun, he turune Israel! 7 Terkadhang ana dhawuhingSun tumrap ing sawijining bangsa utawa karajan, manawa Ingsun karsa mbedhol, mbubrah lan mbengkas iku. 8 Nanging manawa bangsa, kang wus Sundhawuhake kaya mangkono mau mratobat saka ing pialane, Ingsun temah dadi keduwung, dene Ingsun kok bakal ndhawahake bilai kang wus Sunrancang tumrap bangsa iku. 9 Terkadhang Ingsun ngandika bab sawijining bangsa utawa nagara, menawa Ingsun karsa 85
YEREMIA 18.10 -15 mbangun lan nanem iku. 10 Nanging manawa bangsa iku nglakoni apa kang ala ana ing ngarsaningSun lan ora ngrungokake marang dhawuhingSun, Ingsun dadine keduwung dene Ingsun bakal ndhatengake kauntungan kang Sunjanjekake marang bangsa iku. 11 Mulane sira ndhawuhana marang bangsa Yehuda lan wong isine kutha Yerusalem: Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Lah Ingsun iki lagi nyepakake bilai tumrap sira lan nggalih pangrantam nglawan marang sira. Becike sira padha mratobata kabeh, ninggala solah-tingkahira kang ala, sarta becikna lakunira lan panggawenira! 12 Ewadene celathune wong-wong iku: Ora ana gunane! Amarga aku arep padha tumindak manut rancanganku dhewe lan arep nuruti tekading atiku dhewe-dhewe kang ala." 13 Marga saka iku pangandikane Sang Yehuwah mangkene: "Coba takokna ana ing antarane para bangsa: sapa kang tau krungu prakara kang kaya mangkene iki? Prawan ing Israel wus nglakoni prakara-prakara kang nistha banget! 14 Apa bisa kelakon salju putih arep ngalih saka ing gunung parang Siryon? Mokal yen banyu ing gunung bakal asat, banyu kang seger lan mili! 15 Nanging umatingSun wus lali marang Ingsun, padha ngobong kurban kanggo 86
YEREMIA 18.16 -19 para dewa kang tanpa guna, padha tiba kesandhung ana ing dalane dhewe-dhewe, yaiku dalan-dalane ing kuna-makuna, lan menggok ing dalan simpangan, yaiku dalan kang ora diwarata. 16 Padha gawe nagarane dadi nistha lan dadi cacadan ing salawase. Saben wong kang liwat padha eneg lan gedheg-gedheg. 17 Ingsun bakal mbuyarake bangsa iki ana ing ngarepe mungsuhe kaya angin saka ing wetan. PengkeraningSun lan dudu wadananingSun kang Sunkatingalake marang wong-wong iku ing dina tibaning bilaine." Pandongane Nabi Yeremia nyuwun piwales tumrap mungsuhe 18:18-23 18 Celathune para wong iku: "Payo padha nganakake sekuthon nglawan Yeremia, amarga imam iku ora bakal kentekan piwulang, wong wicaksana ora bakal kentekan pitutur lan nabi ora bakal kentekan pangandikane. Payo kita ngantem dheweke kalawan basane dhewe, lan nggatekake marang sadhengah tembunge!" 19 Dhuh Sang Yehuwah, mugi karsaa nggatosaken kawula saha midhangetna pasambat kawula!! 87
88 YEREMIA 18.20 -23 20 Kasaenan punapa badhe kawales piawon? Ewadene sami ndhudhuk luwangan kangge kawula! Paduka mugi ngengetana, bilih kawula sowan wonten ing ngarsa Paduka, saha nyuwunaken punapa ingkang sae tumrap para tiyang punika, supados kauwalna saking bebendu Paduka. 21 Mila anak-anakipun mugi sami Paduka pasrahaken dhateng paceklik, saha para tiyang punika mugi Paduka ulungaken dhateng ing landheping pedhang! Ingkang estri kajengipun sami kecalan anak saha semah! Ingkang jaler kajengipun sami pejah dening pageblug sarta para nem-nemanipun sami pejah dening pedhang wonten ing paprangan. 22 Kajengipun kepireng panjerit saking ing griyanipun samangsa Paduka dadakan ndhatengaken grombolan rampog, amargi sami ndhudhuk luwangan kangge nyepeng kawula, lan sampun masang kalajiret kangge suku kawula. 23 Wondene Paduka, dhuh Sang Yehuwah, Paduka nguningani, sadaya rancanganipun anggenipun badhe mejahi kawula. Sampun Paduka apunten kalepatanipun, lan sampun Paduka ruwat dosanipun
YEREMIA 19.1-5 saking ngarsa Paduka: Nanging mugi sami kesandhunga wonten ing ngarsa Paduka. Mugi karsaa tumindak ing dinten bebendu Paduka! Piwulang kang kamot ing guci kang pecah 19:1-15 19 1 Pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: "Sira lungaa tuku guci lempung, banjur ngajaka para tetuwaning umat lan para imam kang tuwa dhewe, 2 nuli mangkata menyang ing Lebak Ben-Hinom, kang ana ing ngarepe gapura Beling! Ana ing kana sira warak-warakna tembung-tembung kang bakal Sunlairake marang sira! 3 Kandhakna mengkene: Dhuh, para ratu ing Yehuda lan para tiyang ing Yerusalem! Makaten pangandikanipun Sang Yehuwah, Gustining kang sarwa dumados, Gusti Allahipun Israel: Lah Ingsun bakal ndhatengake bilai ing panggonan kene, nganti wong kang krungu bakal sumruweng kupinge! 4 Amarga para wong iku wus nyingkur Ingsun, ngwenehi papan marang allah ngamanca lan wus ngobong dupa kanggo allah liyane, kang ora disumurupi dhewe, apadene para leluhure lan para raja ing Yehuda. Panggonan iki kebak getihe wong kang ora duwe kaluputan. 5 Para wong iku wus padha ngadegake tengger-tengger pangurbanan kanggo Baal, kanggo ngobong anak-anake minangka 89
YEREMIA 19.6-11 kurban obaran marang Baal, sawijining prakara kang ora tau Sundhawuhake utawa Sunngandikakake apadene kang ora tau tuwuh ana ing panggalihingSun. 6 Mulane lah bakal teka wektune -- makaten pangandikanipun Sang Yehuwah, -- panggonan iki ora karan Tofet utawa Lebak Ben-Hinom maneh, nanging Lebak Panyembelehan. 7 Ingsun bakal murungake rancangane Yehuda lan Yerusalem ing panggonan iki, lan Ingsun bakal damel ambruke wong-wong iku dening pedhang ana ing ngarepe mungsuhe lan para wong kang padha ngarah nyawane. Ingsun bakal ngetogake bae mayite kamangsa ing manuk-manuk ing awang-awang lan sato kewan ing bumi. 8 Ingsun bakal damel kutha iki dadi pangewan-ewan lan cacadan. Sadhengah wong kang liwat ing kene bakal padha kaeraman lan ngeses marga saka sakehe wewelake. 9 Ingsun bakal damel para wong iku padha mangan daginge anak-anake lanang lan wadon, lan saben wong mangan daginge kancane ing sajrone nandhang kasusahan lan karibedan, jalaran saka mungsuh-mungsuhe tuwin para wong kang padha ngarah nyawane. 10 Sira nuli ngepruka guci iku ana ing ngarepe para wong kang padha melu sira. 11 Wong iku nuli padha sira dhawuhana mangkene: Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining kang sarwa dumadi: "Ingsun bakal ngepruk bangsa lan kutha iki kayadene pangepruke kundhi marang grabahe, temah ora bisa didandani maneh. 90
YEREMIA 19.12 -20.1 Tofet bakal dadi kuburan, amarga wus ora ana panggonan liyane maneh kanggo ngubur. 12 Kaya mangkono iku kang bakal Suntandukake marang panggonan lan isine kutha iki. -- Makaten pangandikanipun Sang Yehuwah -- Ingsun bakal ndadekake kutha iki kaya Tofet. 13 Omah-omah ing Yerusalem lan omah-omahe para raja ing Yehuda iku bakal Sundadekake jember kaya Tofet, yaiku sakehe omah kang payone kanggo ngobong kurban marang sakehe balatantraning langit lan kanggo ngesokake sesajen omben-omben marang para allah liyane." 14 Sakondure Nabi Yeremia saka Tofet anggone kautus dening Sang Yehuwah, supaya memeca, panjenengane banjur jumeneng ana ing plataraning padalemane Sang Yehuwah, lan ngandika marang wong akeh mangkene: 15 "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining kang sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Lah Ingsun bakal ndhatengake ana ing kutha kene lan kutha-kutha ing sakiwatengene sakehing bilai kang wus Sungandikakake, yen bakal nempuh wong-wong iki, amarga padha nekad mbangkang lan ora ngrungokake marang pangandikaningSun." Ipat-ipat marang Pasyhur jalaran ngunjara Nabi Yeremia 20:1-6 20 1 Pasyhur bin Imer, imam kang ing wektu iku dadi kepalane padalemane 91
YEREMIA 20.2-6 Sang Yehuwah, krungu Nabi Yeremia memeca mangkono. 2 Nabi Yeremia nuli disapu lan dibelok ana ing gapura Benyamin, kang ana ing dhuwure padalemane Sang Yehuwah. 3 Nanging esuke bareng Nabi Yeremia diluwari saka ing belokan, banjur ngandika marang Imam Pasyhur mangkene: "Sang Yehuwah bakal nyebut kowe dudu Pasyhur, nanging Pagiris saka ing ngendi-endi. 4 Amarga mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Lah Ingsun bakal ndadekake sira dadi pagiris tumrap sira dhewe lan mitra-mitranira kabeh; mitra-mitranira bakal padha mati ambruk dening pedhanging mungsuh ana ing ngarepira dhewe. Apadene Yehuda kabeh bakal Sunulungake ing tangane ratu ing Babil, banjur padha diangkatake menyang ing pambuwangan ing tanah Babil lan dipateni kalawan pedhang. 5 Uga kasugihane kutha iki, oleh-olehaning rekasane kabeh, samubarang kang pangaji lan raja-branane para raja ing Yehuda bakal Sunulungake marang tanganing mungsuhe, kang njarah-rayah, nglumpukake lan mbandhang iku kabeh menyang Babil. 6 Dene mungguh sira dhewe, he Pasyhur dalah saisine omahira, sira bakal diangkat dadi tawanan, sira bakal teka ing Babil lan bakal mati ana ing kana sarta bakal dikubur ana ing kana; iya sira lan para mitranira kabeh kang padha kokwedhari pameca kang goroh." 92
YEREMIA 20.7-10 Pasambate Nabi Yeremia jalaran pameteking kalenggahane 20:7-18 7 Dhuh Sang Yehuwah, Paduka ingkang ngarih-arih kawula lan kawula sampun purun kaarih-arih; Paduka punika rosa sanget tumrap kawula, Paduka nunten nelukaken kawula. Kawula dados gegujengan sadinten muput, sadayanipun sami moyoki kawula. 8 Amargi saben kawula wicanten, kapeksa mbengkok, kedah alok-alok: "Ambeksiya! Paniksa!" Amargi pangandikanipun Sang Yehuwah dados cacadan lan pamoyok tumraping kawula, sadinten muput. 9 Nanging samangsa kawula mosik: "Aku emoh ngelingi Panjenengane lan wegah ngucapake pangandikane maneh atas Asmane!", ing salebeting manah kawula kados wonten latu murub makantar-kantar ingkang pinepetan wonten ing balung kawula, kawula ngantos kesel anggen kawula mbetah-mbetahaken, nanging boten kuwawi. 10 Kawula sampun mireng reraosanipun tiyang kathah: "Pagiris teka saka ing ngendi-endi! 93
YEREMIA 20.11 -13 Gugaten dheweke! Aku padha arep nggugat dheweke!" Kanca-kanca kenthel kawula piyambak sami ngintip punapa kawula kesandhung lajeng dhawah: "Bokmanawa dheweke kena diglembuk, temah bisa kita kalahake, lan kita bisa nandukake pamales marang dheweke!" 11 Nanging Sang Yehuwah nunggil kaliyan kawula kados sang prawira ingkang prakosa, pramila ingkang mbujeng kawula badhe kesandhung lan dhawah, lan boten saged nindakaken punapa-punapa. Sami badhe nandhang wirang sanget, amargi sami boten angsal damel; punika badhe dados kawirangan, ingkang salaminipun boten saged dipun supekaken! 12 Dhuh Sang Yehuwah, Gustinipun ingkang sarwa dumados, ingkang ndadar tiyang ingkang leres, sarta nguningani batos lan manah, keparenga kawula nyipati pamales Paduka dhateng para tiyang punika, amargi prakawis punika sampun kawula pasrahaken dhumateng Paduka. 13 Ngidunga kagem Sang Yehuwah, ngaturna pamuji marang Sang Yehuwah! Amarga Panjenengane wus ngluwari nyawane wong miskin saka ing tangane wong kang nandukake piala. 94
YEREMIA 20.14 -21.2 14 Kenaa ing ipat-ipat dina kalairanku! Kareben aja diberkahi dina nalika ibuku nglairake aku! 15 Kenaa ing ipat-ipat wong kang nggawa kabar marang bapakku, mangkene: "Panjenengan kaparingan putra kakung!", kang njalari panjenengane rena banget. 16 Dina iku dadia kaya kutha-kutha, kang wus kawalik dening Sang Yehuwah tanpa sih-palimirma! Muga keprungua pasambat ing wayah esuk, lan swara gumeder ing wayah tengange! 17 Amarga dina iku ora mateni aku, nalika aku ana ing kandhutan, temah ibuku dadi kuburanku lan mbobot ing salawase! 18 Yagene aku kok lair saka ing kandhutan, nyawang kasusahan lan prihatin, temah dina-dinaning uripku liwat klawan wirang? Bab anggone Sang Prabu Zedhekia bakal kabucal didhawuhake 21:1-10 21 1 Pangandika kang kadhawuhake Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia, nalika Sang Prabu Zedhekia ngutus Imam Pasyhur bin Malkia lan Imam Zefanya bin Maaseya, kanthi wineling mangkene: 2 "Panjenengan mugi karsaa neges dhumateng Sang Yehuwah, amargi Sang Prabu Nebukadnezar, raja ing 95
YEREMIA 21.3-8 Babil nempuh perang! Bokmanawi Sang Yehuwah karsa nindakaken tumrap kula sami kadosdene kaelokan ingkang sampun kalampahan, temah Sang Prabu Nebukadnezar wau mundur nilar kula." 3 Pangandikane Nabi Yeremia marang para utusan mau: "Munjuka marang Sang Prabu Zedhekia mangkene: 4 Pangandikanipun Sang Yehuwah, Gusti Allahipun Israel makaten: Lah Ingsun bakal malik gegamane perang kang sira cekel iku, lan sira anggo nanggulangi perange raja ing Babil lan para wong ing Kasdim, kang ngepung ing sajabaning balowarti: Ingsun bakal nglumpukake gegamane iku ana ing jero kutha iki. 5 Ingsun piyambak bakal perang nglawan marang sira kalawan ngayatake asta, lan bau kang rosa, klawan deduka, sarta bentering bebendu lan bramantya. 6 Ingsun bakal ndhawahake wewelak marang isine kutha iki, iya manungsa iya kewan, bakal padha mati dening pageblug kang ngebat-ebati. 7 Sawuse iku -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah -- Zedhekia, raja ing Yehuda, para punggawane tuwin para wong isining kutha, kekarene kang isih urip, ora tinempuh ing pageblug, pedhang lan paceklik, iku kabeh bakal Sunulungake marang tangane Nebukadnezar, raja ing Babil, yaiku mungsuhe, kang ngarah nyawane, banjur padha dipateni kalawan landheping pedhang tanpa pangeman, piwelas lan pangapura. 8 Nanging para kawula ing kene padha sira warahana mangkene: Pangandikane Sang 96
YEREMIA 21.9-13 Yehuwah mangkene: Lah Ingsun nedahake marganing urip lan pati. 9 Sing sapa tetep manggon ana ing kutha kene, bakal mati dening pedhang, paceklik lan pageblug, nanging sing sapa metu saka ing kene lan teluk marang ing Kasdim, kang ngepung sira, iku bakal urip; nyawane bakal kanggo rayahan kanggo para wong iku. 10 Amarga Ingsun wus nglawan kutha iki sarana ndhatengake bilai, lan ora marakake kabegjane; -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. Kutha iki bakal Sunulungake marang ing tangane raja ing Babil, kang bakal ngobong kutha iki nganti entek." Pameca nglawan raja ing Yehuda 21:11--22:9 11 Katur dhumateng brayatipun Sang Nata ing Yehuda. Sami midhangetna pangandikanipun Sang Yehuwah: 12 "He para tedhak turune Dawud, -- makaten pangandikanipun Sang Yehuwah --: Saben esuk nindakna putusan kang adil, lan kang direbut wewenange uwalna saka ing tangane kang nyiya-nyiya, supaya mulad-mulading bebenduningSun aja nganti nyamber kaya geni, sarta makantar-kantar, ora ana kang nyirep, marga saka panggawe-panggawenira kang ala! 13 Lah, Ingsun bakal dadi mungsuhira, 97
YEREMIA 21.14 -22.4 he kutha kang ana ing lebak, gunung parang kang ana ing tanah ngare, -- makaten pangandikanipun Sang Yehuwah --: He sira kang muni: "Sapa kang wani ngudhuni aku lan sapa kang bisa lumebu ing pasingidanku? 14 Ingsun bakal ndhawahake piwales marang sira, kang timbang karo wohing panggawenira, -- makaten pangandikanipun Sang Yehuwah, -- Ingsun bakal ngurubake geni ana ing alase, kang bakal mangsa samubarang ing sakiwa-tengene nganti entek." 22 1 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: "Sira mangkata menyang ing kadhatone Sang Nata ing Yehuda lan dhawuhna pangandika iki ana ing kono! 2 Dhawuhna mangkene: He ratu Yehuda kang lungguh ing dhampare Dawud, sira, para punggawanira lan kawulanira kang lumebu liwat ing gapura-gapura kene! 3 -- Makaten pangandikanipun Sang Yehuwah --: Tumindaka kang adil lan bener; wong kang dirayah wewenange uwalna saka ing tangane kang nyiya-nyiya; sira aja nandukake panganiaya marang wong neneka, bocah lola lan randha, apadene aja ngwutahake getihe wong kang resik ana ing kene! 4 Amarga yen 98
YEREMIA 22.5-9 sira padha bisa nindakake iku kabeh kalawan temen-temen, bakal kelakon para raja, kang bakal lungguh ana ing dhampare Dawud, padha nunggang kareta lan kaarak lumebu ing gapura-gapuraning kraton: para raja iku, para punggawane lan kawulane. 5 Nanging manawa sira ora ngrungokake pangandika iki, Ingsun wus supaos demi Ingsun piyambak, -- makaten pangandikanipun Sang Yehuwah, -- kraton iki bakal dadi jugrugan. 6 Amargi makaten pangandikanipun Sang Yehuwah ing ngatasipun brayatipun Sang Nata ing Yehuda: Sira Sunanggep kaya Gilead, lan kaya pucake gunung Libanon! Nanging Ingsun mesthi bakal ndadekake sira dadi ara-ara samun, dadi kutha kang suwung. 7 Ingsun bakal netepake juru pangrusak tumrap sira, kang padha nggawa gegamane dhewe-dhewe: Wong iku bakal padha negori wit eres kang dadi pepethinganira kang banjur dicemplungake ing geni. 8 Lan samangsa akeh wong kang liwat ing kutha kene, iku bakal padha rerasanan: Yagene Sang Yehuwah nandukake kang kaya mangkene marang kutha kang gedhe iki? 9 Wong bakal mangsuli: Amarga wus padha lali marang prasetyane Sang Yehuwah, Gusti Allahe, lan wus sujud nyembah marang allah liyane lan ngabekti marang iku." 99
YEREMIA 22.10 -14 Pameca nglawan Sang Prabu Salum 22:10-12 10 Sira aja nangisi wong mati, lan aja belasungkawa marga saka wong iku. Luwih becik sira nangisana kang wus lunga, amarga iku ora bakal bali maneh, lan ora bakal ndeleng tanah kelairane maneh. 11 Amarga mangkene pangandikane Sang Yehuwah tumrap Sang Prabu Salum bin Yosia, raja ing Yehuda, kang wus jumeneng raja, nggentosi Sang Prabu Yosia, kang rama, lan kang wus nilar tanah iki: "Dheweke ora bakal bali mrene maneh; 12 nanging bakal mati ana ing tanah pambuwangan lan ora bakal ndeleng nagara iki maneh." Pameca nglawan Sang Prabu Yoyakim 22:13-19 13 Bilai wong kang mbangun kratone adhedhasar kang ora adil, lan pandhapane gedhe adhedhasar pratingkah kang daksiya, lan kang magawekake pepadhane kanthi lelahanan sarta ora menehi pituwase, 14 kang celathu: "Aku arep ngedegake kraton, kang gedhe amba lan pandhapane kang jembar bawera!" 100
YEREMIA 22.15 -19 Temboking kraton banjur dietrapi cendhela- cendhela blabaging kraton kang kagawe kayu eres, sarta dicet abang. 15 Apa panganggepira sira iku raja, manawa padha rebut unggul bab migunakake kayu eres? Bapakira rak uga mangan lan ngombe, lan oleh kanikmatan? Nanging iku nindakake kaadilan lan kabeneran, 16 sarta mutusi prakarane wong sangsara lan wong miskin kalawan adil. Rak iku arane nganggep marang Ingsun? Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 17 Nanging mripat lan atinira mung ngarah marang kauntungan, ngwutahake getihe wong kang ora luput, sarta nindakake pameres lan panganiaya. 18 Mulane mangkene pangandikane Sang Yehuwah tumrap Sang Prabu Yoyakim bin Yosia, raja ing Yehuda: "Wong ora bakal nangisi dheweke: Adhuh lae kakangku! Adhuh lae mbakyuku! Wong ora bakal nangisi dheweke: Adhuh lae gusti! Adhuh lae panjenengan dalem! 19 Anggone kakubur patrape bakal kaya mendhem kuldi, dilarak lan dibuwang ing sajabaning gapurane Yerusalem." 101
YEREMIA 22.20 -23 Pameca nglawan Sang Prabu Khonya 22:20-30 20 Sira munggaha ing gunung Libanon lan nguwuh-uwuha! Ulukna swaranira ana ing pagunungan Basan! Nguwuh-uwuha saka ing pagunungan Abarim, amarga sakehe kang padha sira tresnani wus padha tumpes! 21 Ingsun wus ngandika marang sira nalika sira santosa, nanging sira mangsuli: "Aku emoh ngrungokake!" Kaya mangkono tindak-tandukira wiwit nalika nom-nomanira, amarga sira emoh ngrungokake dhawuhingSun! 22 Sakehe wong kang ngengon sira bakal kabur dening prahara, lan para kang sira tresnani bakal diangkat dadi wong tawanan. Ing kono sira bakal nandhang wirang lan camah amarga saka sakehing pialanira. 23 He sira kang manggon ana ing gunung Libanon, lan nusuh ana ing wit-wit eres! Saiba bakal pasambatira, samangsa sira nandhang lara, 102
YEREMIA 22.24 -30 nandhang lara kang rasane kaya wong wadon kang lagi nglarani. 24 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: "Demi Ingsun agesang, malah sanadyan Khonya bin Yoyakim, raja ing Yehuda iku dadi sesupe cap ana ing astaningSun tengen, ewadene sira bakal Suncopot! 25 Ingsun bakal masrahake sira marang tangane para wong kang padha ngarah nyawanira, marang tangane wong kang sira eringi, marang ing tangane Nebukadnezar, raja ing tanah Babil, sarta marang ing tangane wong Kasdim. 26 Ingsun bakal mbucal sira lan ibunira kang nglairake sira menyang ing nagara liya kang dudu tanah kalairanira; sira bakal mati ana ing kana. 27 Nanging wong iku ora bakal padha mulih menyang ing nagara kang diengen-engen supaya bisa bali mrana!" 28 Khonya iku rak barang kang remeh kang bakal diremuk dening wong, utawa grabah kang ora disenengi ing wong? Yagene dheweke kok dibanting lan dibuwang, menyang ing nagara, kang ora disumurupi? 29 He nagara, nagara, nagara! Rungokna pangandikane Sang Yehuwah. 30 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: "Wong iku catheten ora duwe anak, wong lanang kang ora tau oleh begja ing sajroning uripe, marga turune ora ana siji-sijia kang bisa nglungguhi dhampare Dawud 103
YEREMIA 23.1-5 lan nyekel paprentahan ing Yehuda maneh!" Prasetya bab Trubusane Sang Prabu Dawud kang adil 23:1-8 23 1 "Bilai para pangon kang ngetogake bae wedhus-wedhus ngonngonaningSun padha ilang lan buyar!" -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 2 Mulane pangandikane Sang Yehuwah, Gusti Allahe Israel marang para pangon kang ngengon bangsaku, mangkene: "Sira wus ngetogake bae wedhus-wedhusingSun buyar lan pating slebar, ora sira reksa. Mulane wruhanira, Ingsun bakal males marang sakehing panggawenira kang ala, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. 3 Lan Ingsun piyambak bakal ngempalake kekarene wedhus-wedhusingSun saka ing tanah anggoningSun mbuyarake lan bakal nggiring bali menyang ing pangonane maneh; iku banjur bakal tangkar-tumangkar lan wuwuh akeh. 4 Ingsun bakal milih pangon-pangon kang bakal ngengon wedhus-wedhus iku, temah ora padha wedi maneh, ora kaget, sarta ora ana siji-sijia kang ketriwal. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 5 Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: Lah, bakal tumeka ing wektune, Ingsun bakal nuwuhake Trubusane Dawud kang adil. Iku bakal jumeneng raja kang wicaksana lan 104
YEREMIA 23.6-10 tumindak adil tuwin bener ana ing nagara. 6 Ing jaman jumenenge raja iku Yehuda bakal linuwaran lan Israel bakal tentrem uripe; dene jeneng kang diwenehake dening wong marang dheweke: Sang Yehuwah kaadilan kita. 7 Mulane, -- mangkene pangandikane Sang Yehuwah --, lah bakal tumeka ing wektune wong ora muni mangkene maneh: Demi Sang Yehuwah agesang, kang ngentasake Israel saka ing tanah Mesir!, 8 nanging mangkene: Demi Sang Yehuwah agesang kang ngirid lan ngulihake tedhak turune Israel metu saka ing tanah lor lan saka sakehing nagara, anggone Panjenengane mbuyarake wong-wong iku, sarta iku banjur bakal padha manggon ana ing tanahe dhewe." Nglawan para nabi palsu 23:9-40 9 Bab para nabi. Atiku remuk sajroning dhadhaku. Sakehing balungku gograg. Kaananku kaya wong mendem, kaya wong lanang kang keladuk anggone ngombe anggur, awit saka Sang Yehuwah lan pangandikane kang suci. 10 Nagara wus kebak wong laku jina; sanyata marga saka ipat-ipat iki nagara iki dadi garing, lan suket-suket ing ara-ara padha alum; kang diburu mung piala, 105
YEREMIA 23.11 -15 lan karosane iku anggone padha ora adil. 11 "Sanyata, nabia, imama padha dursila; ana ing padalemaningSun Ingsun uga nrenjuhi pialane. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 12 Mulane dalan kang diambah para wong iku bakal kaya dalan kang lunyu; ana ing petengan bakal padha kesandhung lan tiba ana ing kono, amarga Ingsun bakal ndhatengake bilai tumrap para wong iku ing sajroning taun nalika padha kaukum. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 13 Ing kalangane para nabi ing Samaria, Ingsun nguningani ana kang ora patut, padha meca demi Baal lan padha nasarake umatingSun Israel. 14 Nanging ing kalangane para nabi ing Yerusalem Ingsun nguningani pokal kang rusuh, padha laku jina lan tumindak ora jujur, padha mangkotake atine wong kang nindakake piala, temah ora ana wong kang mratobat saka kadursilane. Kabeh wus padha dadi kaya Sodom tumrap Ingsun, sarta para kang manggon ing kono kaya Gomora." 15 Marga saka iku pangandikane Sang Yehuwah, Gustining kang sarwa dumadi, tumrap para nabi iku mangkene: 106
YEREMIA 23.16 -19 "Lah, Ingsun bakal maringi pangan butrawali lan omben-omben racun marang wong-wong iku, awit marga saka para nabi ing Yerusalem iku, kadursilan wis ngembrah ana ing saindenging nagara." 16 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi: "Aja ngrungokake tembunge para nabi kang memeca marang sira! Wong-wong iku mung aweh pangarep-arep kang kothong marang sira, lan mung medharake wangsit akal-akalane dhewe, kang tekane ora saka lesane Sang Yehuwah. 17 Wong iku padha kandha marang wong kang padha nyampahi sabdane Sang Yehuwah: Kowe bakal padha slamet! lan marang sadhengah wong kang mbeguguk nuruti tekading atine, kandhane mangkene: Kowe ora bakal nemu bilai!" 18 Awitdene sapa ta kang nekseni pirembagane Sang Yehuwah, temah bisa nggatekake lan krungu pangandikane? Sapa kang nggatekake lan ngrungokake iku? 19 Mara delengen, praharaning Sang Yehuwah, yaiku bentering bebendune, wus metu nyamber-nyamber, -- angin lesus -- 107
YEREMIA 23.20 -24 lan tumiba nempuh sirahe para wong duraka. 20 Bebendune Sang Yehuwah ora bakal mendha, nganti Panjenengane wus nindakake lan mujudake apa kang wus rinancang ana ing panggalihe; ing dina-dina kang wekasan sira bakal mangreti prakara iku temenan! 21 "Ingsun ora ngutus para nabi iku, ewadene padha mempeng, Ingsun ora paring pangandika marang para wong iku, ewadene padha memeca. 22 Saupama padha nunggoni anggoningSun pirembagan, mesthi padha nglairake pangandikaningSun marang para umatingSun, lan padha ngajak bali umatingSun saka ing tindak-tanduke kang ala tuwin panggawene kang dursila. 23 Ingsun rak dudu Allah kang mung ana ing cedhakan, nanging kang ana ing kadohan uga. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 24 Saupama ana wong kang umpetan ana ing pasingidan, apa Ingsun ora pirsa? -- Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- Apa dudu Ingsun kang ngebeki 108
YEREMIA 23.25 -32 langit lan bumi? Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 25 Ingsun wus miyarsa apa kang dikandhakake para nabi, kang memeca goroh demi asmaningSun, sarana pangucape: Aku wis ngimpi, aku wis oleh impen! 26 Nganti sapira suwene bab iku ana ing batine para nabi, kang doracara lan medharake saka pangothak-athike dhewe, 27 kang ngrantam supaya umatingSun padha lali marang Ingsun kalawan impen-impen, kang dikandhakake nabi siji marang sijine, padha kayadene para leluhurira, kang lali marang asmaningSun marga saka Baal? 28 Nabi kang oleh impen, kareben ngandhakake impene, lan kang tampa pangandikaningSun iya kareben ngabarake pangandikaningSun ing sabenere! Apa ana gandheng-cenenge dami karo gandum? Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 29 PangandikaningSun rak prasasat geni, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah -- lan kaya palu kang ngremuk gunung parang? 30 Mulane, lah Ingsun bakal nglawan para nabi kang padha nyolong pangandikaningSun saka kancane. -- Mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. 31 Satemene Ingsun bakal nglawan para nabi kang ngempakake ilate kanthi sawenang-wenang kanggo ngandharake pangandikaning Allah. -- Mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. 32 Lah, Ingsun bakal nglawan para nabi, 109
YEREMIA 23.33 -38 kang medharake impene kang goroh, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah; -- lan kang padha ngandhakake iku lan nasarake umatingSun kalawan anggone goroh lan umuk. Ingsun iki ora tau ngutus lan dhawuh marang para wong iku. Wong-wong iku ora ana gunane babar pisan tumrap bangsa iki. -- Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 33 Samangsa bangsa iki, nabia, imama, pitakon marang sira: Pangandika apa kang diemotake dening Sang Yehuwah? Nuli wangsulana mangkene: Iya kowe iku momotane! Mulane sira bakal Sunbuwang saka ing nagaraningSun, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. 34 Dene nabi utawa imam utawa rakyat kang isih ngrembug bab Sabda kang diemotake dening Sang Yehuwah, Ingsun bakal ndhawahake piwales marang wong iku dalah kulawargane. 35 Kang kudu sira kandhakake, siji-sijine marang kancane utawa sadulure: Kapriye paring wangsulane Sang Yehuwah?, utawa: Apa pangandikane Sang Yehuwah? 36 Nanging Sabda kang diemotake dening Sang Yehuwah, aja kokkandhakake maneh, awit kang dadi momotane saben wong yaiku tembunge dhewe, amarga kowe wus padha ngowahi pangandikane Gusti Allah kang gesang, Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, Gusti Allah kita. 37 Sira kandhaa marang para nabi mangkene: Kapriye dhawuh wangsulane Sang Yehuwah marang kowe utawa: Apa pangandikane Sang Yehuwah? 38 Nanging 110
YEREMIA 23.39 -24.3 manawa sira isih ngucapake bab Sabda, kang diemotake dening Sang Yehuwah, pangandikane Sang Yehuwah mangkene: Sarehne sira isih ngandhakake isining Sabda, kang diemotake dening Sang Yehuwah, sanadyan Ingsun ngutus wong marang sira supaya mratelakna: aja rembugan bab Sabda, kang diemotake dening Sang Yehuwah, 39 mulane, lah Ingsun bakal nyepeng lan mbuwang sira saka ing ngarsaningSun, sira lan kuthanira kang wus Sunparingake marang sira lan leluhurira iku. 40 Ingsun bakal maringi cacadan lan kawirangan kang langgeng marang sira kang ora bakal kalalekake." Wahyu bab kranjang loro isi woh anjir 24:1-10 24 1 Delengen, Sang Yehuwah nedahake kranjang loro isi woh anjir, ana ing ngarepe padalemane Sang Yehuwah. Kalakone prakara iku sawuse Sang Prabu Nebukadnezar, ratu ing Babil ngangkut Sang Prabu Yekhonya bin Yoyakim, ratu ing Yehuda dalah para panggedhene Yehuda, para tukang lan pandhe saka ing Yerusalem, digawa menyang ing pambuwangan ing tanah Babil. 2 Kranjang kang siji isi woh anjir kang becik banget, empere kaya woh anjir kang mateng kawitan; kranjang sijine isi woh anjir kang elek banget, nganti ora kena dipangan marga saka eleke. 3 Aku banjur dipangandikani dening Sang Yehuwah: "He Yeremia, apa kang sira deleng?" 111
YEREMIA 24.4-9 Unjuk wangsulanku: "Kawula ningali woh anjir! Ingkang sae punika sanget saenipun, saha woh anjir ingkang awon ingkang boten kenging katedha margi saking awonipun." 4 Ing kono pangandikane Sang Yehuwah marang aku: 5 "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gusti Allahe Israel: Kayadene woh anjir kang becik iku iya kaya mangkono anggoningSun bakal nggalih marang wong Yehuda kang Sunbekta saka ing panggonan iki menyang ing tanah pambuwangan, tanahe para wong Kasdim murih becike. 6 Ingsun bakal mirsani para wong iku murih becike, lan Sunulihake menyang ing nagara kene maneh: bakal Sunbangun, ora Sunbubrah; Suntanem, ora Sunbedholi. 7 Bakal Sunparingi ati kang wanuh marang Ingsun, yaiku manawa Ingsun iku Yehuwah. Wong iku bakal padha dadi umatingSun lan Ingsun dadi Allahe, amarga bakal padha mratobat marang Ingsun kanthi gumolonging atine. 8 Nanging kayadene woh anjir kang elek kang marga saka eleke nganti ora kena dipangan iku -- pangandikane Sang Yehuwah mangkene: -- Iya kaya mangkono anggoningSun bakal tumindak ing ngatase Zedhekia, ratu ing Yehuda, dalah para panggedhene, sarta kekarene wong ing Yerusalem, kang isih ana ing nagara kene apadene para wong kang manggon ana ing nagara Mesir. 9 Ingsun bakal damel para wong iku dadi pangewan-ewan tumrap sakehing krajan ing bumi, dadi cacadan lan pocapan, dadi poyokan lan 112
YEREMIA 24.10 -25.5 ipat-ipat ana ing sakehing panggonan, anggoningSun mbuyarake. 10 Sarta Ingsun bakal ndhatengake perang, pailan lan pageblug marang wong-wong iku, nganti padha kasirnakake babar pisan saka ing tanah peparingingSun marang wong-wong iku lan marang para leluhure." Yehuda bakal dibuwang menyang ing tanah Babil lawase pitung puluh taun 25:1-14 25 1 Pangandika kang kadhawuhake marang Nabi Yeremia bab sakehe wong Yehuda, nalika jumenenge Sang Prabu Yoyakim bin Yosia, ratu ing Yehuda wus nyandhak patang taune, yaiku nalika ing taun kawitan jumenenge Sang Prabu Nebukadnezar, ratu ing Babil. 2 Pangandika mau kadhawuhake dening Nabi Yeremia marang sakehe wong ing Yehuda lan sakehe wong ing kutha Yerusalem, mangkene wirasane: 3 "Wiwit nalika jumenenge Sang Prabu Yosia bin Amon, ratu ing Yehuda wus nyandhak telulas taune tumeka ing dina iki, dadi wus oleh telulikur taun anggonku kadhawuhan pangandikane Sang Yehuwah iku, lan ora kendhat-kendhat anggonku mituturi marang kowe, nanging kowe ora gelem ngrungokake. 4 Mangkono maneh Sang Yehuwah tansah ngutus para abdine, yaiku para nabi, nanging kowe padha ora manut sarta ora nggatekake. 5 Pangandikane 113
YEREMIA 25.6-11 para nabi mau mangkene: Padha mratobata saka polah-tingkah lan pokal gawemu, kang ala; kowe bakal padha tetep manggon ana ing tanah kang diparingake dening Sang Yehuwah marang kowe lan para leluhurmu ing salawas-lawase. 6 Aja ngetut-buri marang allah liyane, aja kokbekteni lan koksujudi. Sira aja gawe gerahing panggalihingSun sarana gegaweane tanganira, supaya Ingsun aja nganti nekakake bilai marang sira. 7 Ewadene sira padha ora manut marang dhawuhingSun. -- Mangkono pangadikane Sang Yehuwah --, temah gawe gerahing panggalihingSun srana gegaweane tanganira, njalari bilainira dhewe. 8 Mulane mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi: Sarehne sira ora ngrungokake pangandikaningSun, 9 lah Ingsun bakal nimbali sakehe para umat saka ing tanah lor -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, lan dhawuh marang Nebukadnezar, raja ing Babil, abdiningSun iku; Ingsun bakal nekakake para wong iku nglurugi nagara kene, wong-wonge kang padha manggon lan bangsa-bangsa ing sakubenge, kang bakal padha Suntumpes, Sundadekake pagiris, dadi lesaning panacad lan dadi ludhesan ing salawase. 10 Ingsun bakal nyingkirake swaraning kasenengan lan kabungahan, sabawaning penganten lanang lan wadon, kumrusuking gilingan lan padhanging damar. 11 Saindenging nagara iki banjur bakal dadi jugrugan lan bera sarta bangsa iki bakal ngawula marang raja 114
YEREMIA 25.12 -17 ing Babil pitung puluh taun lawase. 12 Nuli sawuse genep pitung puluh taun, Ingsun bakal males raja ing Babil lan bangsa iku, apadene nagarane para wong Kasdim, sarana Sundadekake papan-papan kang cengkar ing salawase, marga saka kaluputane. -- Mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. 13 Ingsun bakal ndhawahake marang nagara iki, kabeh kang wus Sundhawuhake tumrap nagara iki, yaiku: kabeh kang tinulis ana ing kitab iki, kayadene kang wus kawecakake dening Yeremia ing ngatase bangsa iku kabeh. 14 Amarga wong iku uga bakal padha dadi kawulane bangsa akeh lan para raja kang agung, tuwin Ingsun bakal matrapi para wong iku kang laras karo polah-tingkahe lan panggawene." Tuwung bebendune Sang Yehuwah tumrap para bangsa 25:15-38 15 Pangandikane Sang Yehuwah, Gusti Allahe Israel marang aku mangkene: "Tampanana tuwung kang isi anggur bentering bebenduningSun iki saka astaningSun, nuli ombekna marang sakehe para bangsa kang dadi tujuane anggoningSun ngutus sira, 16 supaya iku padha ngombea, nganti sempoyongan lan bingung marga saka pedhang, kang bakal Suntamakake ana ing satengahe. 17 Aku banjur nampani tuwung iku saka ing astane Sang Yehuwah, sarta 115
YEREMIA 25.18 -27 ngombekake marang para bangsa kang dadi tujuane anggonku kautus dening Sang Yehuwah, 18 yaiku marang kutha Yerusalem lan kutha-kuthane Yehuda, dalah para raja lan panggedhene, supaya iki kabeh dadia jugrugan, padha garing lan dadi lesaning panacad sarta ipat-ipat, kayadene kang kelakon ing dina iki; 19 marang Pringon, ratu ing tanah Mesir dalah para punggawane, para panggedhene lan sakehe kawulane. 20 Mangkono uga marang bangsa campurane bangsa warna-warna, para ratu ing tanah Us; para raja ing tanah Filisti, yaiku ing Askelon, Gaza, Ekron lan para wong kekarene kang ana ing Asdod; 21 ing Edom, Moab lan bani Amon; 22 marang sakehe raja ing Tirus lan Sidon sarta para raja ing tanah pasisir ing sabrange segara, 23 marang Dedan, Tema, Bus lan sakehe wong kang cukur rambute ing pinggir mubeng, 24 marang sakehe raja ing tanah Arab, kang manggon ana ing ara-ara samun; 25 marang sakehe para raja ing Zimri, ing Elam lan ing Madhai; 26 marang sakehe raja saka ing tanah lor, kang cedhak lan kang adoh, baka siji, apadene marang sakehe karajan donya kang ana ing salumahing bumi, uga raja ing Sesakh bakal ngombe sawuse wong-wong mau. 27 Para wong mau nuli padha sira kandhanana mangkene: Pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel mangkene: Sira padha ngombea nganti mendem lan mutah-mutah. Padha ambruka, 116
YEREMIA 25.28 -31 aja nganti tangi maneh! Marga saka pedhang kang bakal Suntamakake ana ing tengahira! 28 Nanging manawa padha ora gelem nampani tuwung iku saka ing tanganira supaya diombe, nuli sira kandhanana mangkene: Sabdane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi mangkene: Sira kudu ngombe! 29 Amarga kutha kang sinebut manut asmaningSun iku, bakal wiwit Sundhawahi wewelak; apa sira bisa oncat saka paukuman? Sira padha ora bakal bisa oncat saka paukuman, amarga Ingsun wus ngagagake pedhang marang sakehing wong ing salumahing bumi. -- Mangkono pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi --. 30 Sakehing pangandika iku sira wedharna marang para wong iku, sarta sira mratelakna mangkene: Sang Yehuwah bakal nggretak saka ing ngaluhur lan ngulukake swantene saka ing padalemane kang suci; Panjenengane bakal ngumbar suwanten marang pangenane, bakal mbengok kaya pambengoke para juru ngiles anggur, kang tumuju marang wong saisining bumi. 31 Gumuruhing perang bakal tumeka ing poncoting bumi, amarga Sang Yehuwah kagungan prakara karo para bangsa; Panjenengane karsa prakaran karo sakehing para titah; 117
YEREMIA 25.32 -36 wong duraka bakal padha diulungake marang pedhang. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 32 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi: Lah, wewelak bakal tular-tumular saka bangsa siji marang bangsa sijine, prahara gedhe bakal ngamuk saka poncoting bumi. 33 Ing dina iku banjur bakal akeh wong mati glimpangan, kang pinejahan dening Sang Yehuwah, saka ing poncoting bumi tumeka ing poncoting bumi. Bakal padha ora ditangisi, ora dikukupi lan dipendhem, bakal padha dadi rabuk ing pategalan. 34 He para pangon, padha sesambata lan jerit-jerita! He para pangiriding wedhus pepanthan, padha gulunga ana ing lebu! Amarga wus tekan ing titi-mangsane anggonira bakal padha disembeleh lan sira bakal padha tiba kaya wedhus lanang pilihan. 35 Tumrap para pangon bakal ora ana pangluwaran meneh, lan tumrap pangiride pepanthaning wedhus-wedhus wus ora ana dalan bisane oncat. 36 Rungokna! Para pangon padha sambat- sambat, para pangiriding pepanthaning wedhus- wedhus 118
YEREMIA 25.37 -26.3 padha ngadhuh-adhuh! Amarga Sang Yehuwah wus ngrisak pangonane. 37 Pangonane kang tentrem dadi sepi mamring, marga saka mulad-mulading bebendune Sang Yehuwah. 38 Panjenengane wus nilar kaya singa kang ninggal grumbul pasingidane, amarga nagarane wus dadi tanah mluwa, jalaran saka pedhang kang nggegirisi lan bebendune Sang Yehuwah kang mulad-mulad." Nabi Yeremia arep disedani, amarga meca rusake Padaleman Suci Nabi Uria ditibani paukuman pati 26:1-24 26 1 Nalika wiwit jumenenge Sang Prabu Yoyakim putrane Sang Prabu Yosia, ratu ing Yehuda, ana pangandikane Sang Yehuwah, mangkene: 2 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: "Sira ngadega ana ing plataraning padalemane Sang Yehuwah, ana ing kono para wong ing sakehe kutha ing Yehuda, kang arep munggah sembahyang ana ing padalemane Sang Yehuwah, padha sira pratelanana sakehing pangandikaningSun marang sira, tumrap wong iku. Aja sira kurangi satembung bae! 3 Bokmanawa padha gelem 119
YEREMIA 26.4-9 ngrungokake lan sawiji-wijine padha gelem ninggal panggawene kang ala, satemah Ingsun getun ing bab kasangsaran, kang Sunrancang tumrap wong-wong mau marga saka sakehing panggawene kang ala. 4 Dadine padha sira kandhanana mangkene: Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: Manawa sira padha ora ngrungokake marang Ingsun sarta ora miturut marang angger-anggeringSun, kang wus Sundhawuhake ana ing ngarepira, 5 lan ora gelem ngrungokake tembunge para abdiningSun, para nabi, kang tansah Sunutus marani sira, -- nanging sira lumuh ngrungokake -- 6 temah Ingsun bakal ndadekake omah iki kaya Silo, lan kutha iki dadi ipat-ipat tumrap sakehing bangsa ing salumahing bumi." 7 Para imam, para nabi lan sakehe rakyat padha krungu anggone Nabi Yeremia ndhawuhake pangandika iku ana ing padalemane Sang Yehuwah. 8 Sawuse Nabi Yeremia rampung anggone nglantarake kabeh kang diprentahake dening Sang Yehuwah kang supaya didhawuhake marang rakyat kabeh iku, para imam, para nabi lan rakyat kabeh banjur padha nyekel Nabi Yeremia, kalawan pangucape: "Kowe kudu mati! 9 Yagene kowe meca demi asmane Sang Yehuwah, kalawan kandhamu: Omah iki bakal padha kaya Silo lan kutha iki bakal dadi jugrugan, temah ora ana kang manggon ing kono maneh?" Lah rakyat kabeh nuli padha nglumpuk ngrubung Nabi Yeremia ana ing padalemane Sang Yehuwah. 120
YEREMIA 26.10 -15 10 Bareng para panggedhene Yehuda padha krungu prakara iku, banjur padha mangkat saka ing kraton menyang ing padalemane Sang Yehuwah sarta lenggah ana ing gapura anyar ing padalemane Sang Yehuwah. 11 Para imam lan para nabi nuli padha pratela marang para panggedhe lan rakyat kabeh, tembunge: "Tiyang punika kedah kapatrapan paukuman pejah, amargi meca bab kitha ngriki kados ingkang sami panjenengan piyarsakaken piyambak." 12 Nanging Nabi Yeremia nuli ngandika marang para panggedhe lan rakyat kabeh: "Sang Yehuwah ingkang ngutus kula kadhawuhan meca bab padaleman lan kitha punika, supados ndumugekaken sadaya pangandika ingkang sami panjenengan piyarsakaken punika. 13 Milanipun sami kula aturi ngewahi tindak-tanduk tuwin pandamel panjenengan, saha sami midhangetna pangandikanipun Sang Yehuwah, Gusti Allah panjenengan, temah Sang Yehuwah lajeng keduwung ing bab bilai ingkang dipun rancang tumrap panjenengan. 14 Nanging menggah kula, kula punika wonten ing asta panjenengan, inggih sumangga, kula kapatrapana, punapa ingkang panjenengan galih sae lan leres. 15 Namung kemawon mugi panjenengan uningani sayektos, bilih panjenengan mejahi kula punika, ateges panjenengan ngwutahaken rahipun tiyang ingkang resik, punika tumempuh dhateng panjenengan, saha dhateng kitha punika 121
YEREMIA 26.16 -19 dalah ingkang manggen ing kitha punika, amargi Sang Yehuwah sayektos ngutus kula dhateng panjenengan ndumugekaken sadaya pangandika punika." 16 Para panggedhe lan rakyat kabeh banjur pratela marang para imam lan para nabi: "Tiyang punika boten samesthinipun kapatrapan paukuman pejah, amargi piyambakipun wicanten dhateng kita atas asmanipun Sang Yehuwah, Gusti Allah kita." 17 Para tetuwane nagara pancen ana sawatara kang padha maju lan ngandhani marang rakyat kang nglumpuk iku, tembunge: 18 "Nalika jamanipun Sang Prabu Hizkia, ratu ing Yehuda wonten tiyang, namanipun Mikha, tiyang Moresyet, ingkang sampun meca saha cariyos dhateng bangsa Yehuda sadaya, tembungipun: Pangandikanipun Sang Yehuwah, Gustinipun ingkang sarwa dumados makaten: Sion bakal diwluku kaya pategalan, lan Yerusalem bakal dadi jugrugan, sarta gununging Padaleman Suci bakal dadi gunung kang ana alase. 19 Punapa Sang Prabu Hizkia, raja ing Yehuda lan sakathahipun tiyang Yehuda lajeng mejahi piyambakipun? Piyambakipun rak ngabekti dhateng Sang Yehuwah, satemah nunten nyuwun sih-piwelasipun Sang Yehuwah, mugi Sang Yehuwah kaduwunga ing bab bilai ingkang kaancamaken dhateng para leluhur kita. Lah sapunika kita, punapa kita badhe ndhatengaken bilai ingkang ageng sanget punika dhateng badan kita piyambak?" 122
YEREMIA 26.20 -27.2 20 Ing kala semana uga ana sawijining wong maneh kang meca atas asmane Sang Yehuwha, yaiku Nabi Uria bin Semaya, saka ing Kiryat-Yearim. Panjenengane meca bab kutha lan nagara iki, padha kaya kang dipangandikakake Nabi Yeremia. 21 Nalika Sang Prabu Yoyakim, para prawira lan para panggedhe miyarsa tembunge nabi iku, Sang Prabu banjur ngangkah nyirnakake panjenengane. Bareng Nabi Uria mireng prakara iku, panggalihe miris, nuli ngungsi menyang ing tanah Mesir. 22 Wasana Sang Prabu Yoyakim utusan Elnatan bin Akhbor kinanthenan wong sawatara menyang tanah Mesir. 23 Nabi Uria digawa saka ing tanah Mesir lan diaturake marang ngarsane Sang Prabu Yoyakim. Sang Prabu tumuli dhawuh nyedani Nabi Uria kalawan pedhang, lan layone dibuwang ana ing pakuburaning rakyat lumrah. 24 Nanging Nabi Yeremia diayomi dening Ahikam bin Safan, temah ora diulungake marang ing tangane rakyat lan ora disedani. Kadhawuhan mikul pasangane Babil 27:1-22 27 1 Nalika ing wiwitane jumenenge Sang Prabu Zedhekia, putrane Sang Prabu Yosia, ratu ing Yehuda, ana pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia. 2 Pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: "Sira gawea kendharat lan 123
YEREMIA 27.3-9 pasangan, padha etrapna ing gulunira. 3 Nuli ngirimna piweling marang raja ing Edom, raja ing Moab, rajaning bani Amon, raja ing Tirus lan raja ing Sidon, lumantar para utusan kang wus padha sowan Sang Prabu Zedhekia, ratu ing Yehuda ana ing Yerusalem. 4 Dhawuhna marang para utusan mau supaya padha matur marang para gustine: Makaten pangandikanipun Sang Yehuwah, Gustinipun kang sarwa dumados, Gusti Allahipun Israel: Mangkene kang kudu sira aturake marang gustinira: 5 Ingsun iki kang nitahake bumi, manungsa lan kewan kang padha ana ing bumi, kalawan kakiyataningSun kang gedhe lan astaningSun kang Sunegarake sarta Ingsun maringake iku kabeh marang wong, kang Sunanggep sembada ana ing ngarsaningSun. 6 Lan saiki, Ingsun maringake sakehing nagara iki marang tangane abdiningSun Nebukadnezar, ratu ing Babil, dalah kewan ing ara-ara uga wus Sunparingake marang tangane supaya padha suyuda. 7 Sakehing bangsa bakal padha ngawula marang dheweke lan anak putune, nganti tumeka ing wektune uga tumrap nagarane dhewe, nuli akeh bangsa lan ratu agung kang bakal padha nelukake. 8 Nanging bangsa lan karajan kang ora gelem teluk marang Nebukadnezar, ratu ing Babil lan lumuh mikul pasangane ana ing gulune, iku bakal Sunukum kalawan pedhang, pailan lan pageblug, -- makaten pangandikanipun Sang Yehuwah -- temah padha Sunulungake babar pisan ing tangane. 9 Dene mungguh 124
YEREMIA 27.10 -15 sira kabeh, sira aja padha nggugu marang para nabinira, juru tenungira, juru mbatang impenira, juru bethekira, lan juru sihirira, kang kandha marang sira: Kowe aja padha gelem teluk marang raja ing Babil! 10 Amarga wong iku padha meca goroh marang sira, karepe ngedohake sira saka ing tanahira, temah sira padha Sunbuyarake lan nemu karusakan. 11 Nanging bangsa kang gelem kaetrapan pasangane Nebukadnezar ing gulune sarta kang teluk marang dheweke, iku bakal Suntegakake bae ana ing tanahe -- makaten Pangandikanipun Sang Yehuwah -- lan babal ngolah iku sarta manggon ing kono." 12 Aku wus matur marang Sang Prabu Zedhekia, ratu ing Yehuda, uga kaya mangkono, aturku: "Panjenengan dalem mugi karsaa ngrembat pasanganipun Sang Prabu ing Babil, panjenengan dalem karsaa teluk dhateng panjenenganipun lan rakyatipun, temah panjenengan dalem temtu lestantun sugeng. 13 Punapaa dene panjenengan dalem dalah rakyat dalem kedah nemahi sirna dening pedhang, pailan saha pageblug, kados ingkang dipun ngandikakaken Sang Yehuwah tumrap bangsa ingkang boten purun teluk dhateng raja ing Babil punika? 14 Panjenengan dalem sampun miyarsakaken aturipun para nabi ingkang munjuk dhateng panjenengan dalem: Panjenengan dalem sampun ngantos karsa teluk dhateng Sang Prabu ing Babil! Amargi pamecanipun dora wonten ing ngarsa panjenengan dalem. 15 Amarga Ingsun 125
YEREMIA 27.16 -20 ora ngutus para wong iku, -- makaten pangandikanipun Sang Yehuwah -- ananging padha meca goroh atas asmaningSun, temah sira padha Sunbuyarake lan nemu karusakan bareng karo para nabi kang padha meca marang sira iku." 16 Marang para imam lan rakyat kabeh aku uga kandha, pangucapku: "Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: Aja padha nggugu marang para nabinira, kang meca marang sira. Lah piranti-pirantining padalemane Sang Yehuwah ora antara suwe bakal dibalekake saka tanah Babil. Amarga para wong iku padha meca goroh marang sira. 17 Sira aja padha nggugu marang para wong iku, padha teluka marang raja ing Babil, temah kowe bakal padha lestari urip. Yagene kutha iki kudu dadi jugrugan? 18 Manawa wong-wong iku pancen nabi, lan padha mundhi pangandikane Sang Yehuwah, mesthine rak padha nyuwun kanthi adreng marang Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, supaya piranti-piranti kang isih kari ana ing padalemane Sang Yehuwah, lan kang ana kratone Sang Nata ing Yehuda sarta kang ana ing Yerusalem, aja nganti diangkati menyang ing Babil. 19 Awit mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, bab saka-saka, wadhah "segaran" lan sanggan, kekarene piranti-piranti kang ana ing kutha kene, 20 kang ora dijupuki dening Prabu Nebukadnezar, raja ing Babil, nalika panjenengane mboyong Sang Prabu Yekhonya bin Yoyakim, ratu Yehuda 126
YEREMIA 27.21 -28.4 dalah para panggedhene tanah Yehuda lan kutha Yerusalem, saka Yerusalem menyang ing Babil, 21 sanyata, mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel, bab piranti-piranti kang isih kari ana ing padalemane Sang Yehuwah, ing kratone ratu ing Yehuda lan ing Yerusalem: 22 Iku kabeh bakal diusungi menyang ing Babil lan bakal disimpen ana ing kana nganti tumeka ing titi-mangsane Ingsun nggalih marang iku maneh -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah -- sarta ngasta bali maneh menyang panggonan iki." Nabi Yeremia nglawan Nabi Hananya 28:1-17 28 1 Ing sajroning taun iku uga, nalika wiwit jumenenge Sang Prabu Zedhekia, ratu ing Yehuda, panuju ing sasi kalima, ing taun kang kaping papate, Nabi Hananya bin Azur, kang asal saka ing Gibeon iku pratela marang aku ana ing padalemane Sang Yehuwah, ana ing ngarepe para imam lan rakyat kabeh: 2 "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Ingsun wus mutung pasangane ratu ing Babil iku. 3 Ing sajroning rong taun iki Ingsun bakal ngulihake sakehing pirantining padalemane Sang Yehuwah, kang dijupuk dening Nebukadnezar, ratu ing Babil, saka ing panggonane lan diusungi menyang ing Babil. 4 Uga Yekhonya bin Yoyakim, ratu 127
YEREMIA 28.5-11 ing Yehuda tuwin sakehe wong buwangan saka ing Yehuda kang digawa menyang Babil, bakal Sunulihake menyang padunungane iki, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. Lah, Ingsun bakal mutung pasangane ratu ing Babil iku!" 5 Nabi Yeremia tumuli ngandika marang Nabi Hananya ana ing ngarepe para imam lan rakyat kabeh, kang padha ngadeg ana ing padalemane Sang Yehuwah. 6 Pangandikane Nabi Yeremia: "Amin! Muga-muga Sang Yehuwah tumindak mangkono! Muga-muga Sang Yehuwah netepi kaya surasane kang kokwecakake iku mungguh baline piranti-piranti padalemane Sang Yehuwah lan sakehe wong buwangan iku saka ing tanah Babil. 7 Mung bae, kowe padha ngrungokna tembungku kang bakal daklairake ana ing ngarepmu lan ing ngarepe rakyat iki kabeh: 8 Para nabi kang ana sadurunge aku lan kowe, wiwit biyen mula wus padha nglairake pameca marang nagara akeh lan karajan gedhe-gedhe bab perang, bilai lan pageblug. 9 Nanging mungguh sawijining nabi kang meca bab tentrem rahayu, manawa pameca iku kayektenan, lagi disumurupi, yen nabi iku kautus dening Sang Yehuwah temenan." 10 Nabi Hananya nuli njupuk pasangan iku saka ing janggane Nabi Yeremia, banjur diputung. 11 Nabi Hananya ngandika ana ing ngarepe rakyat kabeh: "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Iya kaya mangkono anggoningSun bakal mutung 128
YEREMIA 28.12 -17 pasangane Nebukadnezar, ratu ing Babil, Sunbuwang saka ing gulune para bangsa sajroning rong taun iki!" Nanging Nabi Yeremia nuli tindak saka kono. 12 Sawise Nabi Hananya mutung pasangan saka ing janggane Nabi Yeremia, ana pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia mangkene: 13 "Sira nemonana Hananya lan dhawuhana: Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Sira wus mutung pasangan kayu, nanging Ingsun bakal damel pasangan wesi minangka lirune. 14 Amarga mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, Allahe Israel: Pasangan wesi bakal Sunetrapake ana ing gulune sakehing bangsa iku, temah bangsa iku mau padha teluk marang Nebukadnezar, ratu ing Babil; sanyata, para raja iku mesthi bakal teluk! Dalah sato kewan ing ara-ara wus padha Sunparingake." 15 Nabi Yeremia banjur ngandika marang Nabi Hananya: "He Hananya, mara rungokna! Kowe ora diutus dening Sang Yehuwah, malah kowe ndadekake bangsa iki ngandel marang doracara, 16 mulane pangandikane Sang Yehuwah mangkene: Sanyata, Ingsun bakal nyirnakake sira saka ing bumi; sajrone taun iki uga sira bakal mati, marga sira wus ngajak murtad saka ngarsane Sang Yehuwah." 17 Nabi Hananya seda ing taun iku uga, ing nalika sasi kapitu. 129
YEREMIA 29.1-6 Layang kiriman marang para wong buwangan ing tanah Babil 29:1-23 29 1 Iki ijoane layang kang dikirimake dening Nabi Yeremia saka ing Yerusalem marang para sepuh-sepuh kang padha kabuwang, marang para imam, para nabi lan sakehing wong kang kabuwang dening Sang Prabu Nebukadnezar saka ing Yerusalem menyang ing Babil. 2 Iku kelakone sawise Sang Prabu Yekhonya dalah kang ibu Prameswari tedhak menyang ing sajabaning Yerusalem, kadherekake para abdi dalem kraton, para panggedhe Yehuda lan Yerusalem, apadene para tukang lan pandhe. 3 Layang iki dikirimake lumantar Elasa bin Safan lan Gemarya bin Hilkia, kang diutus dening Sang Prabu Zedhekia, ratu ing Yehuda, menyang Babil, menyang ing ngarsane Sang Prabu Nebukadnezar, ratu ing Babil. Surasane: 4 "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, Allahe Israel, marang wong buwangan kabeh, kang diangkatake menyang ing pambuwangan saka Yerusalem menyang Babil. 5 Sira padha ngadegna omah lan sira enggonana, sira gawea pakebonan, kang kena sira pangan pametune. 6 Padha omah-omaha supaya duwea anak lanang lan wadon; anakira lanang padha rabekna, anakira wadon, omah-omahna, supaya padha duwe anak 130
YEREMIA 29.7-13 lanang lan wadon, supaya sira ana ing kana tangkar-tumangkara, lan aja nganti suda! 7 Padha ngudia marang karaharjaning kutha, ing ngendi parane anggoningSun mbucal sira, sarta ndongakna kutha-kutha iku marang Sang Yehuwah, amarga tata-tentreming kutha iku uga dadi karaharjanira dhewe. 8 Sanyata, mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Sira aja gelem diapusi dening para nabinira, kang ana ing tengahira, apadene dening para juru petungira, lan aja nggugu marang impen, kang diimpekake! 9 Amarga para wong iku padha meca dora marang sira atas asmaningSun. Ingsun ora ngutus para wong iku. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 10 Amarga mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Samangsa wus ganep pitung puluh taun tumrap Babil, Ingsun lagi nggalih marang sira. Ingsun bakal nuhoni prasetyaningSun marang sira, ngulihake sira marang panggonan kene. 11 Awit Ingsun iki nguningani rancanganingSun tumrap sira, yaiku: rancangan tentrem rahayu lan dudu rancangan bilai, yaiku supaya sira kebak pangarep-arep kang becik tumrap ing besuke, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. 12 Lan samangsa sira sesambat lan sowan kanthi panyuwun marang Ingsun, Ingsun iya bakal nyembadani panyuwunira iku. 13 Samangsa sira ngupaya marang Ingsun, bakal ketemu lawan Ingsun; 131
YEREMIA 29.14 -19 manawa sira nakokake marang Ingsun kalawan gumolonging atinira, 14 Ingsun bakal marengake sira ketemu kalawan Ingsun, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, lan Ingsun bakal mulihake kaananira lan ngempalake sira saka ing antarane para bangsa lan saka sadhengaha panggonan anggoningSun mbuyarake sira, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah -- lan Ingsun bakal ngulihake sira menyang ing panggonan, saka nggoningSun mbucal sira. 15 Pancen pangucapira: Sang Yehuwah wus ngangkat para nabi kanggo aku kabeh ana ing Babil. 16 Lah mangkene pangandikane Sang Yehuwah bab ratu kang lenggah ing dhampare Sang Prabu Dawud lan sakehing rakyat kang manggon ana ing kutha iki, yaiku para sadulurmu kang ora katut digawa metu menyang pambuwangan. 17 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi: Lah Ingsun bakal ngintunake pedhang, pailan lan pageblug ana ing tengahe lan Ingsun bakal ndadekake wong iku kaya woh anjir kang bosok, kang marga saka eleke nganti ora kena dipangan. 18 Ingsun bakal mbujeng wong-wong iku kalawan pedhang, pailan lan pageblug lan Sundadekake pagiris tumrap sakehing karajan ing bumi, dadi dununging ipat-ipat lan marganing miris, poyokan lan cecampahan ana ing antarane para bangsa kang dadi paraning anggoningSun mbuyarake wong-wong iku, 19 minangka 132
YEREMIA 29.20 -23 paukuman tumrap anggone padha ora ngrungokake marang dhawuhingSun, -- mangkono pangandikane sang Yehuwah --, kang wus Sunparingake marang para wong iku tanpa kendhat lumantar para abdiningSun, yaiku para nabi, nanging sira ora padha ngrungokake, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. 20 Nanging padha rungokna pangandikane Sang Yehuwah, heh sira kabeh wong buwangan, kang wus Sunkintunake saka Yerusalem menyang ing tanah Babil! 21 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel, mungguh Akhab bin Kolaya, lan Zedhekia bin Maaseya, wong kang padha meca dora marang sira atas asmaningSun: Lah Ingsun bakal ngulungake wong-wong iku marang tangane Nebukadnezar, ratu ing Babil, bakal padha dipateni ana ing ngarepira dhewe, 22 temah iku bakal didadekake ipat-ipat dening sakehe wong buwangan saka Yehuda kang padha ana ing Babil, mangkene ujare: Kareben Sang Yehuwah nandukake marang kowe kaya Zedhekia lan Akhab kang padha dipanggang ing geni dening ratu ing Babil!, 23 amarga saka anggone nglakoni duraka ana ing Israel, laku bandrek karo bojoning pepadhane, lan ngucapake doracara kalawan nyebut asmaningSun, mangka iku ora Sundhawuhake marang wong-wong iku. Ingsun piyambak nguningani lan nekseni piyambak prakara iku. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah." 133
YEREMIA 29.24 -31 Tanggapane sawijining wong buwangan tumrap layange Nabi Yeremia 29:24-32 24 Marang Semaya, wong Nekhelam iku, sira kandhaa mangkene: 25 "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Sarehne sira wus kirim layang atas jenengira dhewe, marang sakehing wong kang ana ing Yerusalem, yaiku marang Imam Zefanya bin Maaseya lan para imam kabeh, surasane: 26 Sang Yehuwah wus ngangkat sira dadi imam nggenteni Imam Yoyadha, supaya sira dadi juru ngawat-awati ana ing padalemane Sang Yehuwah, supaya mbelok sadhengah wong owah kang ngaku nabi lan ngalungi rante wesi wong iku ing gulune, 27 mulane, yagene sira saiki kok ora nyaruwe Yeremia wong Anatot iku, kang ngaku nabi ana ing antaramu? 28 Wong iku rak kirim piweling marang aku kabeh kang ana ing Babil, unine: Anggonmu ana ing pambuwangan iku isih suwe. Ngadegna omah, kang kokenggoni, gawea pakebonan, kang kena kokpangan pametune!" 29 Layang iki diwacakake Imam Zefanya, marang Nabi Yeremia. 30 Nuli ana pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia mangkene: 31 "Ngirimna piweling marang sakehing wong buwangan iku: Mangkene pangandikane Sang Yehuwah 134
YEREMIA 29.32 -30.4 mungguh Semaya wong ing Nekhelam iku: Sarehne Semaya wis meca marang sira, sanadyan ora Sunutus, lan marakake sira padha pracaya marang doracara, 32 mulane pangandikane Sang Yehuwah mangkene: Lah Ingsun bakal ndhawahake paukuman marang Semaya, wong ing Nekhelam iku, lan saturun-turune; kulawargane siji bae ora ana kang bakal manggon ing tengahe bangsa iki lan nyumurupi kabecikan, kang bakal Suntandukake marang umatingSun, amarga wong iku ngajak murtad saka ing ngarsane Sang Yehuwah. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah." Janji mulihake Israel 30:1-24 30 1 Pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia: 2 "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gusti Allahe Israel: Sakehe pangandika kang Sundhawuhake marang sira iku tulisen ana ing buku. 3 Sabab lah, bakal tumeka ing wektune, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, Ingsun bakal mulihake kaanane umatingSun Israel lan Yehuda -- pangandikane Sang Yehuwah -- lan Ingsun bakal mbalekake para wong iku menyang ing tanah kang wus Sunparingake marang para leluhure lan bakal ndarbeni iku." 4 Iki pangandikane kang didhawuhake dening Sang Yehuwah bab Israel lan Yehuda: 135
YEREMIA 30.5-10 5 "Lah, Ingsun wus padha miyarsa, panjerit marga saka wedi, pagiris lan ora ana katentreman, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. 6 Coba takona lan titipriksanen, apa ana wong lanang kang nglairake anak? Geneya Sunpirsani sadhengah wong lanang numpangake tangane ing lambunge kaya patrape wong wadon, kang nglarani? Geneya polatane padha katon pucet? 7 Adhuh, iba ta anggone nggegirisi dina iku, ora ana tandhinge; iku dina karubedan tumrap Yakub, nanging bakal linuwaran. 8 Ing dina iku, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi --, Ingsun bakal mutung pasangane saka ing gulune wong-wong iku lan medhoti tali-taline kang ningseti lan wong iku bakal ora padha ngawula maneh marang wong ngamanca. 9 Wong iku bakal padha ngabdi marang Sang Yehuwah, Gusti Allahe lan marang Dawud, ratune kang bakal Sunjumenengake. 10 He abdiningSun Yakub, sira aja wedi, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, he Israel, sira aja miris! Amarga, lah Ingsun ngluwari sira saka ing panggonan adoh, lan turunira saka ing nagaraning pambuwangan. 136
YEREMIA 30.11 -15 Yakub bakal mulih lan uripe bakal jenjem lan tentram, ora ana kang ngeget-egeti. 11 Amarga Ingsun nunggil klawan sira, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, prelu mitulungi sira. Sakehing bangsa kang Sunpasrahi sira ana ing satengahe, iku bakal Sunsirnakake, nanging sira ora bakal Suntumpes tapis. Ingsun bakal nggebagi sira wewaton angger-angger, nanging Ingsun babar pisan ora nganggep sira tanpa kaluputan. 12 Sanyata, mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Laranira wus banget, tatunira ora bisa ditambani! 13 Ora ana kang mbelani wewenangira, ora ana tambane wudunira, sira ora bakal bisa mari! 14 Sakehe wong kang dhemen marang sira, wus padha lali marang sira, wus ora ana kang nakokake sira maneh. Lah Ingsun wus nggebagi sira kaya patraping satru klawan gebugan kang wengis. Amarga kaluputanira akeh, sarta akeh cacahe dosanira. 15 Yagene sira sambat-sambat marga saka laranira, saka perihira kang banget? 137
YEREMIA 30.16 -19 Sarehne kaluputanira akeh, sarta akeh banget cacahe dosanira, mulane Ingsun nandukake iku kabeh marang sira. 16 Nanging kabeh kang nguntal sira, bakal kauntal dhewe, lan sakehing satrunira bakal padha lumebu ing tawanan; wong kang ngrayah sira, bakal padha dadi rayahan, lan sakehing wong kang njarah sira bakal padha Sundadekake jarahan. 17 Amarga Ingsun bakal maluyakake sira, Ingsun bakal ngusadani memalanira, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, amarga wong iku padha ngarani sira wong buwangan, yaiku kekarene kang ora ana kang nakokake babar pisan. 18 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Lah, Ingsun bakal mulihake kaanane tarub-tarube Yakub, lan melasi papan-papan panggonane; kutha iku bakal dibangun maneh ana ing sadhuwure jugrugane, lan kratone bakal ngadeg ana ing panggonane lawas. 19 Kidung panuwun bakal keprungu ana ing satengahe, uga swarane wong sukarena, Ingsun bakal ndadekake tangkar-tumangkar, lan ora bakal suda maneh. 138
YEREMIA 30.20 -24 Ingsun bakal ndadekake wong iku padha linuhurake lan ora disepelekake maneh! 20 Anak-anake bakal dadi padha kaya biyen, lan pasamuwane bakal tetep lestari ana ing ngarsaningSun. Ingsun bakal ngukum sakehing wong kang padha meres. 21 Wong kang ngereh bakal jumedhul saka ing antarane wong-wong iku dhewe lan wong kang ngwasani bakal muncul saka ing tengahe; Ingsun bakal damel bisa seba wong iku, lan cedhak kalawan Ingsun. Amarga sapa kang wani ngetohake nyawane supaya cedhak kalawan Ingsun? Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 22 Dene sira bakal dadi umatingSun lan Ingsun dadi Allahira." 23 Delengen! Angin praharane Sang Yehuwah, yaiku bentering bebendune, wus miyos nyamber-nyamber, -- angin lesus -- lan nempuh sirahe para wong duraka. 24 Bebendune Sang Yehuwah kang mulad-mulad iku ora bakal sirep, nganti apa kang wus rinancang ana ing galihe wus kaleksanan lan maujud; ing wekasaning jaman sira bakal ngreti bab iku. 139
YEREMIA 31.1-6 Prajanjian anyar 31:1-40 31 1 "Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: Ing wektu iku Ingsun bakal dadi Allahe sakehing kulawarga trah Israel lan iku kabeh bakal dadi umatingSun. 2 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Kekarening bangsa kang kalis ing pedhang oleh sihpiwelas ana ing ara-ara samun! Israel lunga ngupaya katentremane! 3 Sang Yehuwah ngatingali aku saka ing kadohan, pangandikane: Ingsun ngasihi sira klawan katresnan kang langgeng, mulane Ingsun nglestarekake sih- susetyaningSun marang sira. 4 Ingsun bakal mbangun sira maneh, temah sira binangun, he putri Israel! Sira bakal ngrerengga awakira maneh kinanthen trebang, lan metu kalawan jejogedan asukarena. 5 Sira bakal gawe kebon anggur maneh ana ing pagunungan Samaria; dene para wong kang padha gawe iku bakal ngundhuh pametune uga. 6 Lah bakal tumeka ing titi-mangsane para wong kang jaga bakal padha nguwuh-uwuh ana ing pagunungan Efraim: Payo, padha munggah menyang ing Sion 140
YEREMIA 31.7-10 sowan ing ngarsane Sang Yehuwah, Gusti Allah kita! 7 Amarga mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Padha surak-suraka tumrap Yakub klawan sukarena, bungah-bungaha ing bab panggedhening para bangsa! Wartakna, memujia lan kandhakna: Sang Yehuwah wus mitulungi umate, yaiku kekarene Israel! 8 Lah, Ingsun bakal ngirid para wong iku saka ing tanah lor, lan bakal ngumpulake wong-wong iku saka ing poncoting bumi, panunggalane ana kang picak lan lumpuh, ana wonge wadon kang lagi ngandheg bareng karo kumpulane wong kang nglairake anak; baline mrene dadi pasamuwan kang gedhe. 9 Tekane wong-wong iku kambi nangis, Ingsun bakal nganthi wong-wong iku klawan paring panglipur; Ingsun bakal ngirid lakune menyang ing kali-kali, liwat ing dalan kang rata, ana ing kono ora bakal padha kesandhung; amarga Ingsun wus dadi ramane Israel, dene Efraim iku putraningSun pembayun. 10 He para bangsa, padha rungokna pangandikane Sang Yehuwah, 141
YEREMIA 31.11 -14 iku undhangna ing tanah-tanah pesisir kang adoh, kandhakna: Panjenengane kang wus mbuyarake Israel karsa ngempalake maneh lan rumeksa kaya pangon marang pepanthaning wedhuse. 11 Amarga Sang Yehuwah wus ngluwari Yakub, wus nebus saka ing tangane wong kang luwih rosa. 12 Mulane bakal padha teka karo surak-surak ana ing tenggere Sion, sarta polatane sumringah, marga saka kamirahane Sang Yehuwah, kang arupa gandum, anggur lan lenga, apadene cempe-cempe lan sapi-sapi; uripe bakal kaya taman kang kaoncoran banyu, sarta ora bakal katon nglayung maneh. 13 Ing wektu iku prawan-prawan padha seneng-seneng jejogedan asukarena wong anom lan wong tuwa bakal padha sumyak-sumyak. Ingsun bakal nyantuni rudatine dadi kabungahan, nglipur lan mbungahake wong-wong iku sawise padha nandhang prihatin. 14 Ingsun bakal maregi nyawane para imam kalawan kaluberan, umatingSun bakal Sunwaregi kalawan kamirahaningSun. 142
YEREMIA 31.15 -18 Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 15 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Rongokna! Ing Rama keprungu swaraning tangis, tangis kang ngeres-eresi. Rakhel nangisi anak-anake, lumuh linipur jalaran saka anak-anake, amarga wus padha ora ana maneh. 16 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Ampeten anggonira nangis, lan ampeten dlewering luh saka ing mripatira, amarga tumrap kangelanira ana ganjarane, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, anak-anakira bakal mulih saka ing nagaraning mungsuh. 17 Isih ana pangarep-arep tumrap ing besuk kanggo sira, anak-anakira bakal mulih menyang ing tlatahe dhewe, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. 18 Ingsun wus miyarsa temenan panangise Efraim: Paduka sampun ngrangket kawula, saha kawula sampun nampeni pangrangket punika, kados pedhet ingkang boten linatih. Kawula mugi Paduka wangsulaken, supados kawula mratobat, amargi Paduka punika Sang Yehuwah, Gusti Allah kawula. 143
YEREMIA 31.19 -23 19 Sayektos, sareng kawula mratobat, kawula getun, sareng kawula ngretos menggah badan kawula piyambak, kawula ceblek-ceblek cethik kawula, minangka pratandhaning prihatos, kawula rumaos isin lan wirang, amargi kawula nandhang kanisthan ing wekdal nem-neman kawula. 20 Apa Efraim iku dudu putraningSun kang kinasih utawa bocah klangenaningSun? Sabab samangsa Sunwelehake, Ingsun tansah kengetan marang dheweke, marga saka iku panggalihingSun trenyuh, ora kena ora Ingsun mesthi bakal paring piwelas. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 21 Sira ngadegna tugu-tugu ing ratan kanggo sira, lan masanga tandha-tandha dalan, waspadakna dalan gedhe kang temenan, yaiku dalan kang wus sira liwati! Balia, he para kenya Israel, balia menyang ing kutha-kuthanira kene! 22 He bocah wadon kang wangkot, isih pira suwene anggonira monga-mangu? Amarga Sang Yehuwah nitahake kang anyar ana ing bumi: wong wadon ngrangkul wong lanang." 23 Pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel, mangkene: "Samangsa Ingsun wus mulihake kaanane 144
YEREMIA 31.24 -31 para wong iku, wong bakal ngucapake tetembungan iki maneh ana ing tanah Yehuda lan ing kutha-kuthane: He papan panggonaning kabeneran, he gunung kang suci, Sang Yehuwah muga mberkahana sira! 24 Yehuda dalah sakabehe kutha-kuthane bakal tetep lestari ana ing prenahe, apadene para wong tani, para kang nglembara klawan pepanthaning kewane. 25 Amarga Ingsun bakal damel segere wong kang sayah, lan wong kang ngenes bakal Sunwaregi." 26 Mulane aku tangi lan ndeleng; anggonku turu kapenak. 27 "Lah, bakal tumeka ing titi-mangsane, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, Ingsun bakal ngluberi gotrahe Israel lan Yehuda klawan wiji manungsa lan kewan. 28 Kayadene ing maune Ingsun cepak-cepak nedya mbedhol lan ngebrukake para wong iku, supaya bubrah, rusak lan cilaka, kaya mangkono uga Ingsun karsa mbangun lan nenanem. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 29 Ing wektu iku bakal ora ana wong kang ngucap maneh: Para bapa padha mangan woh mentah, anak-anake padha linu untune, 30 nanging: Saben wong bakal mati marga saka durakane dhewe; saben wong kang mangan woh mentah, untune dadi linu. 31 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Lah bakal tumeka ing titi-mangsane, Ingsun 145
YEREMIA 31.32 -36 bakal damel prajanjian anyar karo wong Israel lan Yehuda, 32 ora kaya prajanjian kang Sundamel karo leluhure, nalika Ingsun nganthi tangane, ing wektu ngentasake para wong iku saka ing tanah Mesir; prajanjian iku wus diselaki; sanadyan Ingsun jumeneng Gusti, kang nguwasani wong-wong iku, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. 33 Nanging prajanjian kang bakal Sundamel karo wong Israel, sawuse wektu iku, -- mangkono pangadikane Sang Yehuwah -- iku mangkene: ToretingSun bakal Sunparingake ana ing batine, sarta Sunserat ana ing atine; Ingsun banjur bakal jumeneng dadi Allahe lan wong-wong iku bakal padha dadi umatingSun. 34 Apadene ora prelu wong aweh piwulang maneh marang pepadhane, utawa sadulure mangkene: Kowe wanuha marang Sang Yehuwah! Amarga wong iku kabeh, gedhe cilik, bakal padha wanuh marang Ingsun, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, awit kaluputane bakal Sunapura lan dosane wus ora Sunengeti maneh." 35 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, kang maringi srengenge kagawe madhangi awan kang netepake rembulan lan lintang-lintang kanggo madhangi bengi, lan ngebur sagara, nganti alune molak-malik, -- asmane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi --: 36 "Kayadene katemtuan iku anggone ora bakal gumingsir saka ing ngarsaningSun, 146
YEREMIA 31.37 -40 -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, iya kaya mangkono uga trahe Israel ora bakal pegat-pegat anggone dadi bangsa ana ing ngarsaningSun ing sauruting jaman. 37 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Kayadene langit ora kena ingukur, lan dhasar-dhasaring bumi ngisor ora bisa katiti-priksa, mangkono uga Ingsun ora bakal nampik sakehing tedhak turune Israel, marga sakehing panggawene. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 38 Lah bakal tumeka ing titi-mangsane, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah -- kutha iku bakal kabangun maneh konjuk marang Sang Yehuwah, wiwit saka ing menara Hananeel tutug ing Gapura Pojok, 39 sarta pangukure katerusake tekan ing tengger Gareb, banjur menggok marang Goa, 40 lan sawratane lebak iku dalah mayit-mayit lan awune kurbane, apadene sakehing palemahan ing sapinggiring kali Kidron nganti tekan ing pojoking Gapura Kuda, mangetan, iku bakal dadi sesengkerane Sang Yehuwah. Wong ora bakal mbubrah utawa ngrubuhake maneh ana ing kang ing salawase." 147
YEREMIA 32.1-5 Panukone pategalan minangka tanggungan tumrap karaharjane Yehuda kang bakal kelakon 32:1-44 32 1 Pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia ing tahun kang kaping sapuluhe jumenenge Sang Prabu Zedhekia, ratu ing Yehuda, iku taun kang kaping wolulase jumenenge Sang Prabu Nebukadnezar. 2 Ing wektu iku wadya-balane ratu ing Babil ngepung kutha Yerusalem, dene Nabi Yeremia kinunjara ana ing plataraning pajagan ing kratone ratu ing Yehuda. 3 Nabi Yeremia anggone kakunjara ana ing kono dening Sang Prabu Zedhekia, ratu ing Yehuda iku, awit kadakwa meca mangkene: "Yagene sira meca: Mangkene pangandikane Sang Yehwuah: Lah, Ingsun bakal ngulungake kutha iki marang tangane ratu ing Babil, supaya diebroki; 4 Zedhekia, ratu ing Yehuda, bakal ora bisa oncat saka tangane wong ing Kasdim nanging mesthi bakal diulungake marang ratu ing Babil, temah dheweke bakal sapocapan adu arep, sarta pandeng-pandengan karo dheweke. 5 Zedhekia bakal kaangkatake menyang ing Babil lan bakal manggon ana ing kana, nganti Ingsun nggalih marang dheweke, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. Manawa sira perang nglawan wong ing Kasdim iku, sira ora bakal begja!" 148
YEREMIA 32.6-14 6 Pangandikane Nabi Yeremia: "Aku wus kadhawuhan dening Sang Yehuwah, mangkene: 7 Lah, Hanameel, anake Salum, pamanira, bakal nemoni sira kalawan usul: Pategilan kula ingkang wonten ing Anatot, sampeyan tumbas, amargi sampeyan ingkang gadhah hak-nebus lan numbas. 8 Sawuse mangkono cundhuk karo pangandikane Sang Yehuwah, Hanameel, nakdulurku, nuli nemoni aku ana ing plataraning pajagan lan ngusulake marang aku: Pategilan kula ingkang wonten ing Anatot, ing tlatahipun Benyamin, sampeyan tumbas, amargi sampeyan ingkang gadhah hak-ndarbeni lan hak-nebus; sampeyan tumbas punika! Aku banjur ngreti, yen prakara iku saka Sang Yehuwah. 9 Dadine aku nuku palemahan, kang ana ing Anatot iku saka tangane Hanameel, anake pamanku mau lan nimbang dhuwite pitulas sekel salaka. 10 Aku nulis layang pratandha dol-tinuku, kang nuli kaecap lan kaseksekake, dhuwite banjur daktimbang ana ing traju. 11 Aku banjur njupuk layang pratandha dol-tinuku, iya kang kaecap, iya turunane kang bukakan. 12 Aku nuli masrahake layang pratandha mau marang Barukh bin Neria bin Makhseya ana ing ngarepe Hanameel, anake pamanku iku, ana ngarepe para seksi kang padha melu nandha-tangani layang pratandha mau, lan ana ngarepe kabeh wong Yehuda kang ana ing plataraning pajagan kono. 13 Ana ing ngarepe para wong iku aku meling marang Barukh, tembungku: 14 Mangkene pangandikane Sang 149
YEREMIA 32.15 -20 Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Layang-layang iki jupuken iya kang mawa ecap, iya turunane kang bukakan, kabeh dokokna ana ing wadhah grabah supaya awet suwe. 15 Amarga mangkene pangadikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Wong bakal tuku omah, pategalan lan kebon anggur maneh ana ing nagara kene. 16 Layang pratandha iku sawuse dakpasrahake marang Barukh bin Neria, aku nuli ndedonga, aturku: 17 Dhuh Pangeran Yehuwah! Saestu Paduka punika ingkang nitahaken langit tuwin bumi, kaliyan karosan Paduka ingkang ageng, lan asta Paduka ingkang kaegaraken. Boten wonten barang ingkang mokal kagem Paduka! 18 Paduka ingkang ngatingalaken sih-susetya Paduka dhateng tiyang ewon-ewon, ingkang malesaken dosanipun bapa dhateng anak- anakipun ing sapengkeripun. Dhuh Gusti Allah ingkang agung tuwin kuwaos, asma Paduka punika ingkang sinebut Sang Yehuwah, Gustinipun ingkang sarwa dumados. 19 Agung rancangan Paduka saha agung pakaryan Paduka; tingal Paduka ngudaneni sadaya tindak-tanduking anakipun manungsa lan paring ganjaran dhumateng saben tiyang timbang kaliyan tindak-tanduk miwah wohing pandamelipun. 20 Paduka punika ingkang ngatingalaken pratandha tuwin kaelokan wonten ing tanah Mesir, ngantos dumugi ing dinten punika dhateng Israel lan dhateng umat 150
YEREMIA 32.21 -27 manungsa, temah asma Paduka kasuwur, kados ingkang kacetha ing dinten punika. 21 Paduka sampun ngentasaken umat Paduka Israel saking tanah Mesir klayan pratandha tuwin kaelokan, srana asta ingkang rosa saha kaacungaken, sarta kanthi pagiris ingkang ngebat-ebati. 22 Punapadene Paduka sampun maringi tanah punika kados ingkang Paduka prasetyakaken klayan supaos, dhateng para leluhuripun, bilih badhe Paduka paringaken, tanah ingkang luber puwan saha maben. 23 Wasana sami mlebet ing tanah punika, ingkang lajeng dipunejegi, nanging sami boten ngestokaken dhateng dhawuh Paduka, boten miturut dhateng Toret Paduka; sami boten nglampahi sadaya ingkang Paduka dhawuhaken, supados dipun lampahi. Milanipun Paduka ndhawahaken sadaya bilai punika. 24 Lah, tembok-tembok ingkang badhe kadamel ngepang lan mbedhah kitha punika sampun celak; kalayan pedhang, pailan lan pageblug kitha punika sampun dipun ulungaken dhateng tiyang Kasdim ingkang sami nempuh. Ingkang Paduka ngandikakaken punika sampun kaleksanan; Paduka piyambak sampun nguningani. 25 Ewadene Paduka, dhuh Pangeran Yehuwah, sampun ngandika dhateng kawula: Pategalan iku tukunen kalawan salaka sarta seksekna. -- Mangka kitha punika sampun kaulungaken dhateng tanganipun tiyang Kasdim." 26 Pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia mangkene: 27 "Sanyatane, Ingsun 151
YEREMIA 32.28 -34 iki Yehuwah, Gusti Allahe sakehing titah; apa ana barang kang mokal tumrap Ingsun? 28 Mulane mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Lah, Ingsun maringake kutha iki marang tangane wong Kasdim lan marang Nebukadnezar, ratu ing Babil, lan dheweke bakal mbedhah kutha iki. 29 Kutha iki bakal kaobong lan kadadekake areng dening wong Kasdim kang merangi, dalah omah-omah kang payone kanggo papan kekutug nyembah marang brahala Baal lan kanggo gawe sesajen omben-omben marang allah liyane, kanggo nukulake gerahing galihingSun. 30 Amarga wong Israel lan wong Yehuda mung tansah nglakoni kang ala ana ing ngarsaningSun wiwit nom-noman mula, sanyata, wong Israel mung tansah nuwuhake gerahing panggalihingSun srana panggawening tangane, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. 31 Lan kutha iki wiwit madege nganti saprene tansah marakake duka lan mulad-mulading bebenduningSun, mulane mesthi Sunbengkas saka ing ngarsaningSun, 32 marga saka sakehing piala kang dilakoni dening wong Israel lan Yehuda, kang nukulake gerahing panggalihingSun, sarta dening para wong iku dhewe, para ratune, para panggedhene, para imame, para nabine, wong Yehuda lan wong kang manggon ing kutha Yerusalem. 33 Wong iku padha nyingkur Ingsun lan ora madhep marang Ingsun, lan sanadyan anggoningSun merdi tanpa kendhat, lumuh ngrungokake lan nanggapi pamerdiningSun. 34 Dewa-dewane 152
YEREMIA 32.35 -40 kang marakake najis dipapanake ana ing padalemaningSun, kang ing dhuwure asmaningSun sinebut, kanggo najisake iku. 35 Padha ngadegake tengger-tengger pangurbanan kanggo nyembah marang Baal ana ing Lebak Ben-Hinom, sarana ngobong anak-anake lanang lan wadon minangka kurban marang Molokh, kadadekake kurban ing geni, sanadyan Ingsun ora tau ndhawuhake lan babar pisan ora tau tuwuh ana ing panggalihingSun, yaiku bab nindakake kanisthan iki, temah Yehuda tumiba ing dosa. 36 Mulane mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gusti Allahe Israel -- tumrap kutha iki kang kokarani: wus diulungake marang tangane ratu ing tanah Babil, marga saka pedhang, pailan lan pageblug: 37 Sanyatane, Ingsun ngempalake para wong iku saka ing sakehing nagara, papan anggoningSun mbuyarake marga saka dukaningSun, mulad- mulading bebenduningSun lan gedhening pamuringingSun, lan Ingsun bakal ngulihake para wong iku mrene lan Sundamel tentrem pamanggone. 38 Para wong iku padha dadi umatingSun lan Ingsun jumeneng dadi Gusti Allahe. 39 Karo maneh Ingsun bakal maringi padha tunggal budi lan tunggal tindak-tanduk, temah padha sumuyud marang Ingsun ing sauruting jaman murih becike saturun-turune besuk. 40 Ingsun bakal damel prasetyan langgeng kalawan umatingSun iku, manawa Ingsun ora bakal nilar, nanging bakal damel becik. Ingsun bakal paring ati kang wedi-asih 153
YEREMIA 32.41 -33.2 marang Ingsun, supaya aja ngedohi Ingsun. 41 Ingsun bakal karenan damel becik marang wong-wong iku, marga saka wong-wong iku, sarta Sundamel tuwuh ana ing nagara kene kalawan setya, kalawan gumolonging galih lan gumolonging nyawaningSun. 42 Amarga mangkene pangandikane Sang Yehuwah: "Kayadene anggoningSun ndhatengake sakehing kasangsaran kang ngebat-ebati marang bangsa iki, iya kaya mangkono uga anggoningSun ndhatengake kabegjan, kang wus Sunprasetyakake. 43 Wong bakal tuku palemahan maneh ana ing nagara kene, kang kokarani: Iku papan cengkar kang ora didunungi manungsa lan kewan, iku wus diulungake marang ing tangane wong Kasdim! 44 Wong bakal tuku pategalan kalawan salaka, nulis layang bab doltinuku kang ingecap lan sineksekake ana ing tlatah Benyamin, ing sakubenge Yerusalem, ing kutha-kuthane Yehuda, ing kutha-kutha Pagunungan lan ing kutha-kutha ing Tanah Negeb. Amarga Ingsun bakal mulihake kaanane para wong iku. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah." Prasetya bab mulihake kaanane kutha Yerusalem lan Yehuda 33:1-13 33 1 Pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia kang kaping pindhone, nalika isih kinunjara ana ing plataraning pajagan, wirasane: 2 "Mangkene pangandikane 154
YEREMIA 33.3-9 Sang Yehuwah, kang nitahake bumi sarana mangun lan njejegake -- Sang Yehuwah iku asmane --: 3 Sesambata marang Ingsun, Ingsun mesthi bakal maringi wangsulan marang sira, lan Ingsun bakal paring sumurup marang sira, prakara-prakara kang gedhe lan kang sinamar, yaiku bab-bab kang ora sira sumurupi. 4 Amarga -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, Gusti Allahe Israel --, mungguh omah-omah kang ana ing kutha iki lan gedhong-gedhonging kratone Sang Nata ing Yehuda kang dibubrah kanggo nanggulangi tembok-temboking pangepungane mungsuh lan pedhang: 5 Wong bakal mangsah perang nglawan wong ing Kasdim lan kutha iki bakal kebak mayiting manungsa kang wus Sunpateni marga saka dukaningSun lan mulad-mulading bebenduningSun, awit Ingsun wus nyingidake wadananingSun saka ing kutha iki, marga saka sakehing pialane. 6 Lah, Ingsun bakal nuwuhake kawarasan lan kawaluyan sarta Ingsun bakal maluyakake wong iku lan paring karaharjan sarta katentreman nganti luber-luber. 7 Ingsun bakal mulihake kaanane Yehuda lan Israel lan bakal Sunbangun maneh kaya ing maune. 8 Ingsun bakal nucekake para wong iku saka ing sakabehe kaluputane kang dilakoni, anggone nindakake dosa ana ing ngarsaningSun lan Ingsun bakal ngapura sakehing kaluputan kang dilakoni kalawan anggone nindakake dosa lan anggone mbalela marang Ingsun. 9 Lan kutha iki bakal dadi 155
YEREMIA 33.10 -12 bakuning kabungahan, kasuwur lan dadi pangaleman tuwin ingajenan tumrap Ingsun, ana ing ngarepe sakehe bangsa ing bumi; kang wus padha krungu bab sakehing kadarman kang Suntandukake marang bangsa iki; para bangsa bakal padha kaget lan gumeter, marga saka sakehing kadarman lan karaharjan kang Suntandukake marang bangsa iku. 10 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Ing panggonan kene, kang kokarani wus dadi jugrugan, ora didunungi manungsa lan kewan, ing kutha-kuthaning Yehuda lan ing lurung-lurunge Yerusalem, kang sepi mamring iku, lan ora ana wonge kang ngenggoni lan ora ana kewane, 11 bakal keprungu maneh sabawaning kabungahan lan sukarena, swaraning penganten lanang lan wadon, swaraning wong kang padha ngucapake: Ngaturna puji panuwun marang Sang Yehuwah, Gustining kang sarwa dumadi, amarga Sang Yehuwah iku asih-darma, sih-susetyane iku langgeng ing salawase!, karo ngaturake kurban panuwun ana ing padalemane Sang Yehuwah. Amarga Ingsun bakal mulihake kaanane nagara iki kaya ing maune. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 12 Pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, mangkene: Ing tlatah kene, kang wis dadi jugrugan, ora didunungi manungsa lan kewan, tuwin ing sakehing kuthane, bakal ana pangonan maneh kanggo para pangon, kang mlegungake 156
YEREMIA 33.13 -18 wedhus-wedhuse ana ing kono. 13 Ing kutha-kutha Pagunungan, ing kutha-kutha Tlatah Pagunungan, ing kutha-kutha ing Tanah Negeb, ing tlatahe Benyamin, ing saubenge Yerusalem lan ing kutha-kuthane Yehuda, wedhus-wedhus bakal liwat maneh ana ing sangisoring tangane kang ngetung. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah." Prajanjian karo tedhak turune Sang Prabu Dawud lan tedhak turune Rama Lewi 33:14-26 14 "Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: Lah, bakal tumeka ing mangsane anggoningSun bakal nuhoni prasetya, kang Sunparingake marang tedhak turune Israel lan Yehuda. 15 Ing wektu lan ing mangsa iku Ingsun bakal nuwuhake Trubusing kaadilan tumrap Dawud, kang bakal nindakake kaadilan lan kabeneran ana ing nagara. 16 Ing wektu iku Yehuda bakal linuwaran lan Yerusalem uripe bakal tentrem. Lan kalawan jeneng iki, iku bakal padha sinebut: Sang Yehuwah iku kaadilan kita. 17 Amarga pangandikane Sang Yehuwah mangkene: Tedhak turune Dawud bakal ora pedhot-pedhot nglungguhi dhamparing kratone bangsa Israel! 18 Lan tedhak turune para imam bangsa Lewi uga ora kendhat- kendhat nyaosake kurban obaran, lan kurban dhaharan, apadene kurban sembelehan ing sauruting jaman, ana ing ngarsaningSun." 157
YEREMIA 33.19 -26 19 Pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia, mangkene: 20 "Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: Manawa sira bisa mbubrah prasetyaningSun marang rina lan wengi, temah rina lan wengi ora netepi ing wayahe, 21 ing kono prajanjianingsun marang abdiningSun Dawud uga bisa kabubrah, temah ora duwe turun maneh kang nglungguhi dhamparing kratone, mangkono uga prasetyaningSun karo bangsa Lewi, yaiku para imam kang dadi paladeningSun. 22 Kayadene bala ing langit kang tanpa wilangan kehe tuwin kaya wedhining sagara kang ora kena tinaker, iya kaya mangkono uga anggoningSun nangkar-nangkarake tedhak turune Dawud lan para wong Lewi, kang ngladeni Ingsun." 23 Pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia, mangkene: 24 "Apa kang diucapake para wong iku ora sira gatekake: Turun rong kulawarga, kang piniji dening Sang Yehuwah iku wus tinampik dening Panjenengane? Kanthi patrap mangkono wong iku padha ngremehake umatingSun, amarga iku ora dianggep dadi bangsa maneh. 25 Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: Manawa Ingsun ora nuhoni prasetyaningSun karo rina lan wengi, apadene tataning langit lan bumi, 26 ing kono Ingsun mesthi uga bakal nampik tedhak turune Yakub lan abdiningSun Dawud, temah kendel anggoningSun ngangkat saka tedhak turune, kang padha ngereh marang tedhak turune Abraham, Iskak lan Yakub. Amarga 158
YEREMIA 34.1-5 Ingsun bakal mulihake kaanane para wong iku sarta iku bakal padha Sunwelasi." Nabi Yeremia ngandikakake bab pepesthene kang wekasan Sang Prabu Zedhekia 34:1-7 34 1 Pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia, nalika Sang Prabu Nebukadnezar, ratu ing Babil lan sakehing wadya-balane, sakehing karajan ing bumi, reh-rehane, lan sakehing bangsa mangsah perang nglawan Yerusalem tuwin sakehing kutha-kutha wewengkone: 2 "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gusti Allahe Israel: Sira lungaa, aturna marang Zedhekia, ratu ing Yehuda, pangandika iki: Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Lah, Ingsun bakal ngulungake kutha iki marang ing tangane ratu ing Babil, supaya diobong. 3 Lan sira dhewe ora bakal bisa oncat saka ing tangane, sira mesthi bakal kecekel lan dipasrahake marang ing tangane; sira bakal mandeng adu-arep karo ratu ing Babil, lan sapocapan karo dheweke, sarta sira bakal ditawan menyang ing Babil. 4 Ewadene sanadyan makaten, kawula aturi miyarsakaken pangandikanipun Sang Yehuwah, dhuh Sang Prabu Zedhekia, ratu ing Yehuda, amargi makaten pangandikanipun Sang Yehuwah tumrap panjenengan dalem: Sira ora bakal mati dening pedhang! 5 Sira bakal mati kanthi 159
YEREMIA 34.6-10 tentrem. Sira isih bakal dikurmati sarana obong-obongan kaya para leluhurira, para ratu ing jaman biyen, ing sadurunge sira; mangkono uga sira isih ditangisi kalawan tembung pangadhuh: Adhuh Gusti! Sanyata Ingsun kang ndhawuhake pangandika iki. Makaten pangandikanipun Sang Yehuwah." 6 Nabi Yeremia banjur ngaturake pangandika iku marang Sang Prabu Zedhekia, ratu ing Yehuda, ana ing Yerusalem, 7 nalika wadya- balane ratu ing Babil nempuh perang nglawan Yerusalem lan kekarene kutha-kuthane Yehuda, yaiku Lakhis lan Aseka, amarga panunggalane kutha-kuthane Yehuda mung kari iku kang isih ana balowartine. Janji marang para batur Ibrani ora ditetepi 34:8-22 8 Pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia, sawuse Sang Prabu Zedhekia damel prajanjian karo rakyat ing Yerusalem kabeh supaya ngundhangake kamardikan, 9 supaya saben wong ngluwarana bature bangsa Ibrani, iya lanang iya wadon, amrih dadi wong mardika, temah ora ana wong sawiji-wijia kang duwe batur wong Yehuda, sadulure. 10 Sakehing panggedhe, lan rakyat kabeh kang padha melu ing prajanjian iku padha nyarujuki manawa saben wong bakal ngluwari bature lanang lan wadon, supaya padha dadi wong mardika, temah ora ana wong sawiji-wijia 160
YEREMIA 34.11 -17 kang duwe batur panunggalane wong iku. Wong-wong padha nyarujuki lan padha mardikakake para bature. 11 Nanging sawuse iku padha salin gagasan, banjur njupuk batur kang wus padha dimardikakake, padha dipeksa ngenger maneh, lanang lan wadon. 12 Banjur ana pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia, mangkene: 13 "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gusti Allahe Israel: Ingsun piyambak wus damel prajanjian kalawan para leluhurira, ing nalika padha Sunentasake saka ing tanah Mesir, saka ing tanah pangawulan, isine: 14 Ing sawuse pitung taun sira siji-sijine kudu mardikakake sadulure bangsa Ibrani kang wus padha ngedol awake marang sira; dheweke bakal padha ngenger nem taun suwene, nuli kudu kokluwari banjur dadi wong mardika. Nanging para leluhurira ora padha ngestokake lan nggatekake marang dhawuhingSun. 15 Ing dina iki sira wus padha mratobat lan nglakoni apa kang bener ana ing ngarsaningSun, amarga saben wong wus padha ngundhangake kamardikan marang sadulure lan sira wus prajanji ana ing ngarsaningSun ana ing padaleman, kang ing sadhuwure sinebut asmaningSun. 16 Nanging sira banjur padha salin gagasan lan njemberake asmaningSun: sira sawiji-wijine padha mbaleni bature lanang lan wadon, kang wis sira mardikakake miturut pepenginane, lan meksa para wong iku dadi baturira maneh. 17 Mulane pangandikane Sang Yehuwah mangkene: Sira ora padha 161
YEREMIA 34.18 -22 ngestokake dhawuhingSun, kang supaya saben wong ngundhangake pangluwaran marang sapepadhane lan sadulure, mulane lah, Ingsun ngundhangake tumrap sira, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, kebebasan marang pedhang, pageblug lan pailan. Sira bakal Sundadekake kang njalari girise sakehing karajan ing bumi. 18 Lan Ingsun bakal ngulungake para wong kang nerak prajanjianingSun lan ora nuhoni isining prajanjian, kang digawe ana ing ngarsaningSun kanthi nyigar pedhet dadi loro, sarta banjur lumaku ing antaraning sigarane, 19 para panggedhe Yehuda, para panggedhe Yerusalem, punggawa karaton, para imam lan rakyat kabeh kang wus mlaku ing antarane sigaraning pedhet iku, 20 wong iku bakal padha Sunulungake marang tanganing mungsuhe, lan para wong kang ngarah nyawane, wasana mayite banjur bakal dadi pakane manuk ing awang-awang lan kewan ing bumi. 21 Uga Zedhekia, ratu ing Yehuda dalah para panggedhene bakal Sunulungake marang tanganing mungsuh lan marang wong kang ngarah nyawane tuwin marang ing tangane wadya-balane ratu ing Babil, kang ing wektu iki padha budhalan ninggal sira. 22 Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: Lah, Ingsun wus paring dhawuh lan mangsulake wadya-bala iku menyang ing kutha kene, banjur nempuh perang, mbedhah lan ngobong kutha iki. Kutha-kuthane Yehuda 162
YEREMIA 35.1-7 bakal Sundamel ludhes, nganti ora ana wong kang ngenggoni." Kasetyane para wong Rekhab 35:1-19 35 1 Pangandikane Sang yehuwah marang Nabi Yeremia ing jamane Sang Prabu Yoyakim bin Yosia, ratu ing Yehuda, mangkene: 2 "Lungaa maranana wong trah Rekhab, rembugana karo para wong iku lan iriden menyang ing padalemane Sang Yehuwah ana ing sawijining kamar, nuli ombenana anggur!" 3 Aku banjur marani Yaazanya bin Yeremia bin Habazinya dalah para sadulure lan para anake kabeh, cekake: sakehing gotrahe Rekhab. 4 Aku ngirid wong-wong iku menyang ing padalemane Sang Yehuwah, menyang ing kamare para anake Hanan bin Yigdalya, abdining Allah; iya iku kamar ing sandhinge kamare para panggedhe ing sadhuwuring kamare Maaseya bin Salum, jaga-gapura. 5 Ana ing ngarepe para kulawargane Rekhab aku nyelehake tuwung-tuwung kebak anggur lan cangkir-cangkir, aku nuli kandha marang wong-wong mau: "Kowe padha ngombea anggur!" 6 Nanging padha mangsuli: "Kula sami boten ngombe anggur, amargi Eyang Yonadab bin Rekhab, leluhur kula, sampun meling dhateng kula sadaya makaten: Kowe lan saanak-anakmu kabeh aja padha ngombe anggur ing salawas-lawase, 7 aja gawe omah, aja nyebar wiji, aja gawe lan nduweni 163
YEREMIA 35.8-14 kebon anggur, nanging padha manggona ing kemah-kemah ing salawase urip, supaya kowe dawa umurmu ana ing tanah, kang kokenggoni dadi wong neneka! 8 Kula sami ngestokaken piwelingipun Eyang Yonadab bin Rekhab, leluhur kula, ing bab samukawis ingkang dados piwelingipun dhateng kula sadaya, supados kula sami boten ngombe anggur salaminipun gesang, inggih punika kula piyambak, semah kula, anak-anak kula jaler estri, 9 supados kula boten damel griya ingkang kula enggeni, boten gadhah kebon anggur, utawi pategilan sarta wiji, 10 nanging tetep sami manggen wonten ing kemah kemawon saha setya ngestokaken kados ingkang dados piwelingipun Eyang Yonadab, leluhur kula. 11 Nanging nalika Sang Prabu Nebukadnezar, ratu ing Babil nglurugi tanah punika, kula lajeng sami wicanten: Payo padha ngungsi menyang Yerusalem marga saka tekane wadya-bala ing Kasdim lan ing Aram iku! Makaten jalaranipun kula lajeng sami manggen wonten ing Yerusalem." 12 Ing wektu iku Sang Yehuwah paring pangandika marang Nabi Yeremia, mangkene: "Pangandikane Sang Yehuwah, Gustining kang sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel mangkene: 13 Mangkata lan tutura marang wong ing Yehuda lan wong isine kutha Yerusalem: Apa sira ora tampa piwulang yaiku ngrungokake pangandikaningSun? 14 Pancen, piwelinge Yonadab bin Rekhab iku isih diestokake, yaiku anggone dheweke meling marang tedhak turune, supaya aja ngombe anggur 164
YEREMIA 35.15 -18 lan tumeka saprene wong iku padha ora ngombe anggur, amarga padha ngestokake marang piwelinge leluhure. Ingsun piyambak tansah ngandikani sira, nanging sira padha ora ngrungokake marang Ingsun. 15 Ingsun wus ngutus marani sira sakehe abdiningSun, yaiku para nabi, tanpa kendhat anggone mituturi: Padha mratobata saka tindak-tandukira kang ala, panggawenira owahana supaya becik, aja ngetutwuri allah liyane lan aja sujud nyembah marang iku, temah sira bakal tetep manggon ana ing tanah kang Sunparingake marang sira lan leluhurira. Nanging sira padha suthik nggatekake lan ngestokake marang Ingsun. 16 Lah, tedhak turune Yonadab bin Rekhab padha setya ngestokake piwelinge para leluhure, nanging bangsa iki wegah ngrungokake marang Ingsun. 17 Mulane pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Lah Ingsun bakal ndhawahake marang Yehuda lan sakehing wong isine kutha Yerusalem sakehe kasangsaran, kang wus Sunagem ngancam wong-wong iku; amarga Ingsun wus paring pangandika marang para wong iku, nanging padha ora ngrungokake, lan Ingsun wus nimbali wong-wong iku, nanging padha ora mangsuli." 18 Nanging Nabi Yeremia ngandika marang bani Rekhab: "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Sarehne sira padha ngestokake marang piwelinge Yonadab, leluhurira, 165
YEREMIA 35.19 -36.4 ngukuhi marang sakehing piwelinge, lan tetep padha nglakoni kaya piwelinge marang sira, 19 mulane Sang Yehuwah, Gustine kang sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel ngandika mangkene: Tedhak turune Yonadab bin Rekhab bakal ora pedhot-pedhot ngladeni Ingsun ing salawas-lawase." Kitab pamecane Nabi Yeremia kaobong dening Sang Prabu Yoyakim 36:1-32 36 1 Nalika ing taun kangkaping pate paprentahane Sang Prabu Yoyakim bin Yosia, Sang Yehuwah paring pangandika marang Nabi Yeremia mangkene: 2 "Njupuka layang gulungan tulisen ana ing kono sakehing pangandika kang Sundhawuhake marang sira tumrap Israel, Yehuda lan sakehing bangsa, wiwit nalika Ingsun medhar pangandika marang sira, yaiku wiwit jamane Yosia, nganti saprene. 3 Samangsa turune Yehuda krungu bab sakehing bilai, kang Sunrancang bakal Suntandukake marang wong-wong iku, bokmanawa siji-sijine bakal mratobat saka polah-tingkahe kang ala, temah Ingsun ngapura kaluputan lan dosane." 4 Dadine Nabi Yeremia banjur ngundang Barukh bin Neria, Barukh nuli nulisi ana ing layang gulungan terus bae saka ing lesane Nabi Yeremia sakehing pangandika, kang kadhawuhake dening Sang Yehuwah. 166
YEREMIA 36.5-10 5 Ing sawijining dina Nabi Yeremia dhawuh marang Barukh mangkene: "Aku iki lagi ana alangan ora bisa munggah menyang ing padalemane Sang Yehuwah. 6 Dadine ing dina puwasa kowe bae kang macakake pangandikane Sang Yehuwah saka ing gulungan kang koktulis terus bae saka ing cangkemku iku marang wong akeh ana ing padalemaning Sang Yehuwah; iku sira wacakna uga marang sakehe wong Yehuda kang teka saka ing kutha-kuthane. 7 Bokmanawa pasambate sumengka ing ngarsane Sang Yehuwah, banjur sawiji-wijine padha mratobat saka ing polah-tingkahe kang ala iku, amarga gedhe bebendune lan mulad-mulading deduka kang diagem ngancam dening Sang Yehuwah marang bangsa iki." 8 Barukh bin Neria nindakake ceples kaya kang kadhawuhake Nabi Yeremia, yaiku macakake pangandikane Sang Yehuwah saka kitab iku ana ing padalemane Sang Yehuwah. 9 Dene nalika ing taun kang kaping limane paprentahane Sang Prabu Yoyakim bin Yosia, ratu ing Yehuda, ing sasi kasanga, diundhangake puwasa ana ing ngarsane Sang Yehuwah tumrap sakehing wong ing Yerusalem lan rakyat kabeh kang teka ing Yerusalem saka ing kutha-kutha Yehuda. 10 Barukh nuli macakake pangandikane Nabi Yeremia saka ing kitab iku marang rakyat kabeh ana ing padalemane Sang Yehuwah, ing kamare Gemarya, anake panitra Safan, ana ing plataran ndhuwur, ing sangareping 167
YEREMIA 36.11 -18 gapuraning padalemane Sang Yehuwah kang anyar. 11 Bareng Mikhaya bin Gemarya bin Safan krungu sakehing pangandika saka ing kitab mau, 12 banjur mudhun menyang ing kratone Sang Prabu menyang ing kamare panitra. Ing kono katon sakehing panggedhe padha lenggahan yaiku: panitra Elisama, Delaya bin Semaya, Elnatan bin Akhbor, Gemarya bin Safan, Zedhekia bin Hananya lan sakehing panggedhe liyane. 13 Mikhaya banjur ngaturi pirsa marang para panggedhe mau sakehing pangandika kang dirungu, nalika Barukh macakake kitab iku marang wong akeh. 14 Para panggedhe mau tumuli dhawuh marang Yehudi bin Netanya bin Selemya bin Kusyi supaya matur marang Barukh: "Gulungan kang mentas kokwacakake marang wong akeh iku gawanen lan mrenea!" 15 Barukh tumuli mara karo nggawa gulungan mau. Dhawuhe para panggedhe: "Lungguha lan iku wacakna marang aku kabeh!" 16 Bareng para panggedhe krungu pangandika iku kabeh, banget kagete lan banjur padha sapocapan: "Kita kedah enggal-enggal ngaturaken sakathahing pangandika punika dhateng Sang Prabu!" 17 Banjur padha takon marang Barukh, tembunge: "Tutura marang aku kabeh,kapriye carane anggonmu nulis sakehing pangandika iki!" 18 Wangsulane Barukh marang wong-wong iku: "Sakathahing pangandika punika kula tampi lajeng kemawon saking tutukipun Nabi Yeremia, lajeng kula serati mawi mangsi 168
YEREMIA 36.19 -26 wonten ing kitab." 19 Para panggedhe nuli celathu marang Barukh: "Lungaa lan ndhelika bareng karo Nabi Yeremia! Aja nganti ana wong kang nyumurupi panggonanmu!" 20 Para panggedhe mau banjur padha sowan marang ing ngarsane Sang Prabu ana ing plataran, sawise gulungan mau disinggahake ana ing kamare panitra Elisama. Nuli ngaturake pangandika iku kabeh marang Sang Prabu. 21 Sang Prabu banjur dhawuh marang Yehudi mundhut layang gulungan mau saka ing kamare panitra Elisama. Yehudi nuli macakake kitab iku marang Sang Prabu lan sakehing panggedhe kang padha ngadeg ana ing sandhinge Sang Prabu. 22 Nalika iku pinuju sasi kasanga lan Sang Prabu lagi lenggah ana ing bale kanggo mangsa atis; rada kepara ngarsane Sang Prabu ana geni prapen murub. 23 Saben-saben Yehudi rampung pamacane oleh telu utawa patang kaca, Sang Prabu nyebit-nyebit layang iku mawa lading pangirisan, banjur kabucal ing prapen, nganti layang gulungan iku entek kaobong ana ing prapen mau. 24 Sang Prabu apadene para punggawane kang padha mireng pangandika iku ora ana kang kejot utawa nyuwek-nyuwek pangagemane. 25 Sanadyan Elnatan, Delaya lan Gemarya wus padha ngaturi supaya aja mbesmi layang gulungan iku, ewadene Sang Prabu ora karsa ndhahar ature. 26 Sang Prabu malah dhawuh marang Pangeran Yerahmeel, Seraya bin Azriel lan Selemya bin Abdeel supaya nyekel jurutulis Barukh lan Nabi 169
YEREMIA 36.27 -32 Yeremia, nanging Sang Yehuwah ngumpetake wong loro mau. 27 Sawuse Sang Prabu mbesmi gulungan kang ngemot pangandika kang ditulis dening Barukh katampan saka ing lesane Nabi Yeremia iku, Sang Yehuwah paring pangandika marang Nabi Yeremia mangkene: 28 "Njupuka gulungan liyane tulisana sakehing pangandika, kang ana ing gulungan kang dhisik lan kang wus diobong dening Yoyakim, ratu ing Yehuda kae. 29 Yoyakim, ratu ing Yehuda iku sira tuturana mangkene: Makaten pangandikanipun Sang Yehuwah: Sira wus ngobong gulungan iku sarta kandha: Geneya sira nulis ana ing kono, manawa ratu ing Babil mesthi bakal teka nyirnakake nagara kene lan mbengkas manungsa lan kewan ing kono? 30 Amarga saka iku -- makaten pangandikanipun Sang Yehuwah tumrap Sang Prabu Yoyakim ratu ing Yehuda --: Dheweke ora bakal duwe turun kang nglungguhi dhampare Dawud, lan mayite bakal gilang-gilang, temah kepanasan ing wayah awan lan kadhemen ing wayah bengi. 31 Ingsun bakal ngukum dheweke, tedhak turune lan para kawulane marga saka kaluputane; Ingsun bakal ndhatengake marang wong-wong iku, marang sakehe wong kang manggon ing Yerusalem tuwin marang wong Yehuda sakehing bilai kang wus Sunagem ngancam wong iku kabeh, nanging pangandikaningSun ora dirungokake." 32 Nabi Yeremia nuli mundhut gulungan liyane lan diparingake marang panitra Barukh 170
YEREMIA 37.1-5 bin Neria, kang nulisi kang katampan terus bae saka ing lesane Nabi Yeremia sakehing pangandika kang kamot ana ing layang kang wus diobong dening Sang Prabu Yoyakim, ratu ing Yehuda iku. Apa maneh isih diwuwuhi pangandika akeh tunggale iku. Sang Prabu Zedhekia mundhut pitedah marang Nabi Yeremia 37:1-10 37 1 Sang Prabu Zedhekia bin Yosia jumeneng ratu nggentosi Sang Prabu Khonya bin Yoyakim; Sang Prabu Nebukadnezar, ratu ing Babil wus njumenengake panjenengane dadi ratu ing nagara Yehuda. 2 Nanging panjenengane sapunggawane apadene rakyate ing nagara kono padha ora nggugu marang pangandikane Sang Yehuwah, kang kadhawuhake lumantar Nabi Yeremia. 3 Nuju ing sawijining dina Sang Prabu Zedhekia utusan Yukhal bin Selemya lan Imam Zefanya bin Maaseya marang ing ngarsane Nabi Yeremia, kadhawuhan nglantarake pangandikane: "Kula sami sampeyan dongakaken dhateng Sang Yehuwah, Gusti Allah kita!" 4 Dene ing nalika samana Nabi Yeremia isih saged mlebet-medal ing satengahingrakyat; panjenengane durung dicemplungake ing pakunjaran. 5 Dene wadya-balane Sang Pringon wus budhal saka ing Mesir; bareng para wong Kasdim kang 171
YEREMIA 37.6-13 ngepung Yerusalem krungu, banjur padha ninggal kutha iku. 6 Nuli ana pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia, mangkene: 7 "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gusti Allahe Israel: Matura marang ratu ing Yehuda kang ngutus sira, supaya nyuwun pitedah marang Ingsun: Delengen wadya-bala kang wus budhal saka Mesir arep mbiyantu sira, bakal bali menyang ing Mesir nagarane. 8 Nanging wong Kasdim bakal bali nempuh perang nglawan kutha iki, dibedhah lan diobong. 9 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Sira aja ngapusi awakira dhewe, kalawan ngucap: Para wong Kasdim wus lunga kabeh ing salawase! Mangka ora padha lunga ing salawase! 10 Lan saupama sira nggepuk lan bisa ngalahake sakehe bala Kasdim, kang merangi sira iku nganti mung ana kekarene kang ketaton banget, ana ing pakemahane dhewe-dhewe bakal padha gumregah lan ngobong kutha iki." Nabi Yeremia dikunjara 37:11-16 11 Nalika wadya-bala ing Kasdim wus ninggal kutha Yerusalem jalaran wedi karo balane Sang Prabu Pringon, 12 Nabi Yeremia banjur tindak saka Yerusalem menyang tlatah Benyamin prelu ngurus pangedume warisan ing antarane sanak sadulure. 13 Nalika mlebet ing gapurane tlatah Benyamin, ing kono 172
YEREMIA 37.14 -18 ana sawijining lurah jaga kang aran Yeria bin Selemya bin Hananya; iku nuli nyekel Nabi Yeremia, kalawan ngucap sora: "Kowe arep mbalik ngeloni wong Kasdim!" 14 Lan sanadyan Nabi Yeremia mangsuli: "O goroh iku, aku ora mbalik melu wong Kasdim!", nanging ora dipaelu dening Yeria, iku banjur nyekel Nabi Yeremia lan diladekake marang para panggedhe. 15 Para panggedhe mau padha duka banget marang Nabi Yeremia lan nyapu panjenengane sarta banjur dilebokake ing omah tahanan, ana ing omahe panitra Yonatan; omah iku wus kadadekake pakunjaran. 16 Kaya mangkono lelakone Nabi Yeremia kang banjur dicemplungake ing kulah tandhon banyu ing jero lemah. Lan Nabi Yeremia suwe anggone ana ing kono. Sang Prabu Zedhekia mindhah panggonane ngunjara Nabi Yeremia 37:17-21 17 Nuju ing sawijining dina Sang Prabu Zedhekia utusan wong mundhut Nabi Yeremia. Nuli kalawan sidheman Sang Prabu ndangu marang Nabi Yeremia: "Punapa wonten pangandikanipun Sang Yehuwah?" Unjuk wangsulane Nabi Yeremia: "Wonten! Panjenengan dalem badhe kaulungaken dhateng ing astanipun ratu ing Babil." 18 Nabi Yeremia nuli matur marang Sang Prabu Zedhekia: "Punapa dosa kawula ingkang kawula tandukaken dhateng panjenengan 173
YEREMIA 37.19 -38.2 dalem, dene kawula ngantos panjenengan dalem lebetaken ing pakunjaran? 19 Wonten ing pundi para nabi panjenengan dalem ingkang sampun meca, bilih ratu ing Babil boten badhe nempuh perang nglawan panjenengan dalem saha nagari punika? 20 Sapunika, dhuh gusti kawula Sang Prabu, paduka mugi karsaa midhangetaken. Panyuwun kawula mugi dumugia ing ngarsa dalem. Kawula mugi sampun paduka wangsulaken dhateng ing griyanipun panitra Yonatan; kawula mesthi dipun pejahi wonten ing ngrika." 21 Sang Prabu Zedhekia banjur paring dhawuh, supaya Nabi Yeremia ditahan ana ing plataran pajagan lan saben dina supaya diparingi roti sairis saka ing dalan tukang roti, nganti saenteke roti ing kutha kono. Mangkono dadine Nabi Yeremia tetep ana ing plataran pajagan. Nabi Yeremia dicemplungake ing sumur; ditulungi dening Ebed-Melekh 38:1-13 38 1 Nanging Sefaca bin Matan, Gedalya bin Pasyhur, Yukhal bin Selemya lan Pasyhur bin Malkia padha krungu tembung kang tanpa pedhot diucapake dening Nabi Yeremia marang sakehing wong: 2 "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Sing sapa manggon ana ing kutha kene bakal mati dening pedhang, kaliren utawa pageblug; nanging sing sapa metu saka kene nemoni bala Kasdim, iku bakal lestari urip, nyawane 174
YEREMIA 38.3-9 bakal dadi rayahane lan dheweke lestari urip. 3 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Kutha iki bakal diulungake marang ing tangane balane ratu ing Babil, bakal dibedhah." 4 Para panggedhe mau nuli padha munjuk marang Sang Prabu: "Saenipun tiyang punika dipun pejahi! Ujer sarana ngucap makaten punika piyambakipun nglemesaken semangatipun para prajurit, ingkang taksih manggen wonten ing kitha ngriki, punapadene semangatipun rakyat sadaya. Sayektos, tiyang punika boten ngudi dhateng karaharjaning bangsa, nanging cilakanipun." 5 Sang Prabu Zedhekia ngandika: "Prayoga, wong iku ana ing tanganira! Amarga ratu ora bisa nindakake apa-apa, kang nyulayani sira!" 6 Wong-wong iku banjur padha nyekel Nabi Yeremia lan dicemplungake ing sumur kagungane Pangeran Malkia kang ana ing plataran pajagan; anggone nyemplungake Nabi Yeremia mawa dhadhung. Sumure iku asat, mung ana endhute, dadine Nabi Yeremia nuli ambles ana ing endhutan kono. 7 Nanging nalika keprungu dening Ebed- Melekh, wong Etiopia iku -- dheweke iku sawijining abdidalem kaputren, kang manggon ana ing kraton -- manawa Nabi Yeremia kacemplungake ing sumur -- nalika samana Sang Prabu pinuju lenggah ana ing gapura Benyamin --, 8 Ebed-Melekh banjur metu saka ing kraton sarta munjuk marang Sang Prabu: 9 Dhuh Gusti kawula Sang Prabu, pandamelipun tiyang-tiyang punika awon tumrap Nabi Yeremia, inggih punika 175
YEREMIA 38.10 -14 anggenipun nyemplungaken piyambakipun ing sumur, piyambakipun temtu pejah kaliren wonten ing ngriku! Amargi ing kitha rotinipun sampun telas." 10 Sang Prabu nuli paring dhawuh marang Ebed-Melekh, wong Etiopia iku, pangandikane: "Ngajaka wong telu, Nabi Yeremia entasna, sadurunge mati!" 11 Ebed-Melekh banjur ngajak wong telu mlebu ing kadhaton ing gudhang sandhangan, papan pasimpenan barang- barang; ana ing kono njupuk sandangan gombal-gombalan lan amoh-amohan, nuli ngudhuni tali marang Nabi Yeremia, kang ana ing sumur iku. 12 Ebed-Melekh, wong Etiopia banjur nguwuh-uwuh marang Nabi Yeremia: "Sandhangan gombal-gombalan lan amoh-amohan punika panjenengan trapaken ing sangandhapipun cangklakan panjenengan, minangka ganjelipun tangsul!" Nabi Yeremia banjur tumindak mangkono. 13 Wong-wong mau banjur narik taline lan ngentasake Nabi Yeremia saka ing sumur. Mangkono dadine Nabi Yeremia manggon tetep ana ing plataraning pajagan. Pirembugan kang wekasan karo Sang Prabu Zedhekia 38:14-28 14 Sang Prabu Zedhekia ndhawuhi wong nyowanake Nabi Yeremia marang ing ngarsane ana ing gapura katelu ing padalemane Sang Yehuwah. Pangandikane Sang Prabu 176
YEREMIA 38.15 -19 marang Nabi Yeremia: "Kula badhe miterang satunggaling prakawis dhateng sampeyan, sampun ngantos nutupi satunggal-tunggala dhateng kula!" 15 Atur wangsulane Nabi Yeremia marang Sang Prabu Zedhekia: "Saupami kawula ngaturaken dhateng panjenengan dalem, panjenengan dalem rak badhe mejahi kawula, ta? Saha manawi kawula ngaturi rembag panjenengan dalem mesthi boten kadhahar!" 16 Sang Prabu Zedhekia nuli supaos dhedhemitan marang Nabi Yeremia, pangandikane: "Demi asmanipun Sang Yehuwah ingkang gesang, ingkang maringi nyawa punika dhateng kula sadaya, sampeyan boten badhe kula pejahi lan boten badhe kula pasrahaken dhateng para tiyang ingkang sami ngarah dhateng nyawa sampeyan punika!" 17 Sawuse mangkono Nabi Yeremia nuli matur marang Sang Prabu Zedhekia: "Makaten pangandikanipun Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, Gusti Allahipun Israel: Manawa sira metoni lan masrahake uripira marang para prawirane ratu ing Babil, nyawanira bakal ingayoman lan kutha iki ora bakal kaobong; sira dalah sakulawarganira bakal lestari urip. 18 Nanging manawa sira ora masrahake uripira marang para prawirane ratu ing Babil, kutha iki bakal dipasrahake marang tangane wong Kasdim, banjur bakal kaobong; sira dhewe bakal ora bisa oncat saka ing tangane." 19 Sang Prabu Zedhekia nuli ngandika marang Nabi Yeremia: "Kula ajrih dhateng para tiyang Yehuda ingkang sampun sami mbalik tumut 177
YEREMIA 38.20 -24 tiyang Kasdim punika, temah kula badhe dipun angge gegujengan." 20 Unjuke Nabi Yeremia: "Prakawis punika boten badhe kelampahan! Kawula aturi miyarsakaken pangandikanipun Sang Yehuwah menggah prakawis ingkang sampun kawula unjukaken dhateng panjenengan dalem; kawontenan panjenengan dalem badhe sae saha sarira dalem badhe karimatan. 21 Nanging manawi panjenengan dalem boten karsa masrahaken sarira dalem, pangandikanipun Sang Yehuwah makaten, ingkang kadhawuhaken dhateng kawula. 22 Sadaya pawestri ingkang taksih kantun wonten ing kratonipun Sang Nata ing Yehuda badhe kairid medal dhateng sangajengipun para prawiranipun ratu ing Babil, kaliyan nguwuh-uwuh: Kowe dibujuk lan dikalahake dening para mitra-mitramu. Nanging lagi bae sikilmu keblesek ing endhut, wong iku wis padha bali mulih. 23 Sadaya garwa saha para putra dalem sami dipun irid medal dhateng ing sangajengipun tiyang Kasdim. Saha panjenengan dalem piyambak boten badhe saged oncat saking tanganipun, nanging panjenengan dalem badhe kacepeng dening ratu ing Babil. Tuwin kitha punika badhe dipun besmi." 24 Ing kono pangandikane Sang Prabu Zedhekia marang Nabi Yeremia: "Sampun ngantos wonten tiyang ingkang ngretos rembag punika, supados sampeyan boten 178
179 YEREMIA 38.25 -39.2 pejah. 25 Manawi para pengageng mangretos, bilih kula rembagan kaliyan sampeyan, temtu sami murugi sampeyan sarta wicanten: Kula sampeyan cariyosi, punapa ingkang sampeyan unjukaken dhateng Sang Prabu, saha punapa ingkang dipun pangandikakaken Sang Prabu dhateng sampeyan, sampun ngantos sampeyan tutupi, mindhak sampeyan kula pejahi! 26 Ing ngriku sampeyan wangsulana makaten: Aku ngaturake panyuwunan marang ing ngarsane Sang Prabu, murih aku aja dibalekake marang omahe Yonatan lan banjur mati ana ing kana." 27 Para panggedhe pancen banjur padha marani lan takon marang Nabi Yeremia, nanging padha diwangsuli plek kayadene piwelinge Sang Prabu. Nabi Yeremia ditogake bae, amarga ora ana rembug kang kebrojol marang sapa-sapa. 28 Mangkono dadine Nabi Yeremia tetep ana ing plataran pajagan, nganti dinane Yerusalem kabedhah. Bedhahe kutha Yerusalem 39:1-10 2Ra 24:20--25:21, 2Bb 36:17-21, Ym 52:3-30 39 1 Kacarita nalika Yerusalem dibedhah -- sajroning taun kang kaping sangane paprentahane Sang Prabu Zedhekia, ratu ing Yehuda, ing sasi kasepuluh, Sang Prabu Nebukadnezar, ratu ing Babil, kadherekake wadya-balane, ngepung kutha Yerusalem; 2 ing sajrone tahun kang kaping sawelase paprentahane Sang Prabu Zedhekia, ing
YEREMIA 39.3-9 sasi kapat, nalika tanggal sanga sasi iku, balowartine kutha iku kabedhah -- 3 para prawirane ratu ing Babil iku, banjur ngejegi gapura tengah, yaiku: Sang Nergal-Sarezer, panggedhe saka Sin-Magir, Senapati, lan Sang Nebusyazban, panggedhening kraton lan para prawira liyane, abdine ratu ing Babil. 4 Bareng Sang Prabu Zedhekia, ratu ing Yehuda, mirsa iku kabeh banjur lolos, kadherekake para wadya-balane, anggone nilar kutha iku ing wayah bengi, miyos ing dalan ing patamananing Sang Prabu, nglangkungi gapura ing antarane balowarti loro, banjur dharat ngener ing Araba-Yarden. 5 Nanging diburu dening wadya-bala Kasdim lan Sang Prabu Zedhekia kacandhak ana ing lebak Yerikho; panjenengane dicepeng nuli diirid menyang Ribla, ing tanah Hamat, marang ing ngarsane Sang Prabu Nebukadnezar, ratu ing Babil, kang netepake paukumane. 6 Sang Nata ing Babil nuli dhawuh nyembeleh para putrane Sang Prabu Zedhekia ana ing ngarsane ana ing Ribla; sakehing panggedhene Yehuda padha disembeleh uga dening ratu ing Babil. 7 Tumuli tingale Sang Prabu Zedhekia dicuplak, wasana dikecrek mawa rante tembaga, ditawan menyang ing tanah Babil. 8 Wadya-bala Kasdim padha ngobongi kraton lan omah-omahe rakyat, banjur njugrugake balowartine Yerusalem. 9 Sang Nebuzaradan, panggedhening prajurit pengawal, banjur nawan para kekarening rakyat kang isih ana ing kutha iku, lan wong-wong padha mbalik 180
YEREMIA 39.10 -14 ngrojongi mungsuh apadene kekarening para kriya, padha dibuwang menyang ing Babil. 10 Nanging saperanganing rakyat, yaiku para wong mlarat kang ora duwe apa-apa, ditinggal ana ing tanah Yehuda dening Sang Nebuzaradan, panggedhening prajurit pengawal. Ing kala semana wong-wong padha diparingi pakebonan anggur lan pategalan dadi darbeke. Sang Prabu Nebukadnezar dhawuh supaya Nabi Yeremia diayomi 39:11-14 11 Tumrap Nabi Yeremia, Sang Prabu Nebukadnezar, nata ing Babil, wus paring dhawuh lumantar Sang Nebuzaradan panggedhening prajurit pengawal, mangkene: 12 "Wong iku boyongen lan sira openana, aja sira kapak-kapakake, nanging turutana apa kang dadi panjaluke marang sira!" 13 Sang Nebuzaradan, panggedhening prajurit pengawal, lan Sang Nebusyazban, panggedhening kraton, tuwin Sang Senapati Nergal-Sarezer, lan sakehing prawira-agunge nata ing Babil, padha utusan wong -- 14 padha didhawuhi ngirid Nabi Yeremia saka ing plataran pajagan, kang banjur kapasrahake marang Gedalya bin Ahikam, bin Safan supaya diluwari, kareben kondur menyang ing daleme. Mangkono dadine Nabi Yeremia tetep manggen ana ing satengahing rakyat. 181
YEREMIA 39.15 -40.1 Janji marang Ebed-Melekh manawa bakal diluwari 39:15-18 15 Nalika Nabi Yeremia isih dikunjara ana ing plataran pajagan tampa dhawuh saka Sang Yehuwah, mangkene: 16 "Maranana Ebed- Melekh, wong Etiopia iku lan kandhanana: Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Sanyata, pangandikaningSun tumrap kutha iki bakal Sunleksanani murih cilakane lan ora murih raharjane, lan iku kabeh bakal kelakon ana ing ngarepira ing wektu iku uga. 17 Ing nalika iku uga -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, Ingsun bakal ngluwari sira lan ora Sunulungake marang tangane wong kang sira wedeni, 18 nanging Ingsun mesthi bakal ngluwari sira; sira ora bakal mati dening pedhang, nyawanira bakal sira rebut kaya rayahan, amarga sira kumandel marang Ingsun. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah." Nabi Yeremia ana ing daleme Gedalya 40:1-6 40 1 Pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia, sawuse diluwari saka Rama dening Sang Nebuzaradan, panggedhening prajurit pengawal, kang wus dhawuh nguculi rante kang kanggo 182
YEREMIA 40.2-5 ngecrek astane ana ing satengahing para wong buwangan saka ing Yerusalem lan Yehuda, kang arep diangkatake menyang ing pambuwangan ing tanah Babil. 2 Panggedhening prajurit pengawal iku wus nimbali Nabi Yeremia lan banjur ngandika: "Sang Yehuwah, Gusti Allah sampeyan sampun ngancam badhe ndhatengaken bilai tumrap panggenan punika, 3 lan punika sapunika sampun kalampahan. Sang Yehuwah sampun nindakaken, punapa ingkang dipun dhawuhaken ing saderengipun, amargi sampeyan sadaya sami nglampahi dosa wonten ing ngarsanipun saha boten mirengaken dhateng pangandikanipun, temah kalampahan prakawis punika tumrap ing sampeyan. 4 Dene ing dinten punika kula sampun nguculi rante ingkang wonten ing tangan sampeyan. Manawi sampeyan purun tumut kula dhateng tanah Babil, sumangga kula badhe rumeksa dhateng sampeyan. Nanging manawi sampeyan boten kesdu tumut kula dhateng Babil, sampeyan boten prelu pangkat! Sumangga sampeyan tingali sawradinipun tanah punika ginelar wonten ing ngajeng sampeyan; sampeyan kenging kesah dhateng pundi kemawon ingkang sampeyan anggep sae saha leres. 5 Sampeyan kenging wangsul dhateng panggenanipun Gedalya bin Ahikam bin Safan, ingkang sampun dipun tetepaken dening Sang Prabu ing Babil mengku kitha-kitha Yehuda lan sampeyan saged manggen nunggil kaliyan piyambakipun 183
YEREMIA 40.6-9 wonten ing satengahipun rakyat, utawi dhatenga pundi kemawon ingkang sampeyan anggep sae, sampeyan kenging mriku!" Panggedhening prajurit pengawal mau nuli ngaturi sangu pangan lan ganjaran, nuli dililani tindak. 6 Nabi Yeremia dadine banjur tindak menyang ing daleme Sang Gedalya bin Ahikam ing Mizpa, lan manggen nunggil karo panjenengane ana ing satengahe rakyat, kang isih kari ana ing nagara kono. Bab anggone Sang Gedalya dadi gupernur lan banjur disedani 40:7--41:18 2Ra 25:22-26 7 Nalika sakehe senapatining wadya-bala kang isih ana ing jaban kutha lan para prajurite padha krungu, manawa Sang Prabu ing Babil wus netepake Sang Gedalya bin Ahikam bin Safan dadi kang mengku nagara kono, lan wus dipasrahi panguwasa tumrap wong lanang, wong wadon lan bocah-bocah yaiku golongane wong mlarat, kang ora padha katut kabuwang menyang ing tanah Babil, 8 tumuli padha nemoni Sang Gedalya mau ana ing Mizpa, yaiku: Sang Ismael bin Netanya, Sang Yohanan bin Kareah, Sang Seraya bin Tankhumet, para putrane Sang Efai wong Netofa lan Sang Yezanya, putrane priyayi ing Maakha, kadherekake wadya-balane. 9 Sang Gedalya bin Ahikam bin Safan nuli supaos: "Sampun sami sumelang 184
YEREMIA 40.10 -14 ngawula dhateng tiyang Kasdim. Kula aturi sami dedalem wonten ing nagari ngriki saha kula aturi ngawula dhateng ratu ing Babil, kawontenan panjenengan temtu badhe dados sae. 10 Dene kula piyambak, kula manggen wonten ing Mizpa saha dados wakil wonten ing ngajengipun tiyang Kasdim, ingkang sami badhe ndhatengi kita; nanging panjenengan sadaya punika sami kula aturi ngempalaken piwedaling anggur, wowohan saha lisah, lajeng kasimpen minangka pasadhiyan, saha sami dedalem ing kitha-kitha, ingkang panjenengan karsakaken." 11 Nalika sakehe wong Yehuda, kang ana ing Moab, ing antarane bani Amon ing Edom lan ing nagara-nagara liyane padha krungu warta, yen ratu ing Babil wus ngendelake bae kekarene rakyat manggon ing Yehuda, lan matah Sang Gedalya bin Ahikam bin Safan mengku wong-wong mau, 12 sakehing wong Yehuda kang pating blesar ana ing ngendi-endi, banjur padha bali menyang tanah Yehuda lan sowan marang Sang Gedalya ing Mizpa; iku padha ngundhuhi anggur lan woh-wohan akeh banget. 13 Nuju ing sawijining dina Sang Yohanan bin Kareah lan sakehing senapati kang isih ana ing jaban kutha padha nemoni Sang Gedalya ana ing Mizpa 14 lan padha matur marang panjenengane: "Punapa panjenengan pirsa, bilih Sang Prabu Baalis, ratunipun bangsa Amon, sampun utusan Ismael bin Netanya, nyedani panjenengan?" Nanging Sang 185
YEREMIA 40.15 -41.3 Gedalya bin Ahikam ora pracaya marang para panggedhe iku. 15 Sang Yohanan bin Kareah nuli matur sesidheman marang Sang Gedalya ana ing Mizpa: "Keparenga kula kesah mejahi Ismael bin Netanya punika, ingkang boten ngantos konangan sinten-sinten. Punapaa ta dene panjenengan ngantos kasedanan, temah tiyang Yehuda ingkang sampun sami nglempak ndherek panjenengan punika lajeng pating blesar malih lan kekantunanipun Yehuda sami manggih tiwas?" 16 Ewadene Sang Gedalya bin Ahikam mangsuli Sang Yohanan bin Kareah: "Sampun tumindak makaten, awit punapa ingkang panjenengan ngandikakaken bab Ismael punika dora." 41 1 Nalika sasi kapitu Sang Israel bin Netanya bin Elisama -- panjenengane iku tedhaking ratu lan dadi prawira-agunging ratu -- kanthi wong sepuluh sowan marang ngarsane Sang Gedalya bin Ahikam ana ing Mizpa. Ing nalika semana padha kembul dhahar roti ana ing Mizpa. 2 Sang Ismael bin Netanya klawan kancane sepuluh kang padha ndherek mau banjur padha nyedani Sang Gedalya bin ahikam bin Safan kalawan pedhang; kaya mangkono anggone Sang Ismael nyedani panjenengane, sawuse ditetepake dening Sang Nata ing Babil mengku nagara iku. 3 Sakehing wong Yehuda kang padha nunggal karo Sang Gedalya ing Mizpa lan para wong Kasdim, yaiku para prajurit kang tinemu ana ing kono, uga dipateni dening Sang Ismael. 186
YEREMIA 41.4-10 4 Esuke sawise nyedani Sang Gedalya -- ing kala semana durung ana kang nyumurupi -- 5 ana wong saka Sikhem, Silo lan Samaria, cacahe wolung puluh, kang padha cukur jenggot, panganggone rowak-rawek, lan awake pating glaret; wong iku padha nggawa kurban dhaharan lan menyan arep disaosake ana ing padalemane Sang Yehuwah. 6 Sang Ismael bin Netanya nuli medal saka Mizpa methukake para wong mau kambi muwun. Bareng ketemu karo wong iku pangandikane marang wong-wong iku: "Sowana marang ngarsane Sang Gedalya bin Ahikam!" 7 Nanging bareng wong-wong mau padha tekan ing tengah kutha, padha disembelehi dening Sang Ismael bin Netanya dibiyantu dening wong kang padha ndherekake; mayit-mayite diuncalake menyang ing sumur. 8 Nanging panunggalane ana sepuluh kang matur marang Sang Ismael: "Kula mugi sampun panjenengan pejahi, amargi kula taksih gadhah tandhon ingkang kula dhelikaken wonten ing jawi kitha inggih punika: gandum, sir, lisah tuwin maben!" Dadine padha dieman, ora dipateni bareng karo kanca-kancane. 9 Dene sumur panggonane Sang Ismael nguncalake mayit-mayite para wong kang padha dipateni mau, sumur gedhe yasane Sang Prabu Asa kanggo nanggulangi Sang Prabu Baesa, ratu ing Israel; sumur iku diiseni mayit-mayite wong kang padha dipateni Sang Ismael bin Netanya. 10 Sang Ismael banjur nawan kabeh kekarening rakyat kang ana ing Mizpa: para 187
YEREMIA 41.11 -17 putrine Sang Prabu lan sakehing wong kang isih kari ana ing Mizpa kang didadekake reh-rehane Sang Gedalya bin Ahikam dening Sang Nebuzaradan, panggedhening prajurit pengawal; Sang Ismael bin Netanya nawan para wong iku lan banjur sumedya sumingkir menyang ing tlatahe bani Amon. 11 Nanging Sang Yohanan bin Kareah dalah para prawiraning wadya-bala kang padha krungu bab pokal gawene Sang Ismael bin Netanya mau, 12 banjur padha nglumpukake balane kabeh mangkat mangsah perang nglawan Sang Ismael bin Netanya. Katututan ana ing telaga ing Gibeon. 13 Bareng sakehing rakyat kang padha ndherek Sang Ismael padha ndeleng Sang Yohanan bin Kareah apadene sakehe wadya-bala, padha seneng atine. 14 Sakehing wong kang ditawan dening Sang Ismael saka ing Mizpa, iku padha mbalik ndherek Sang Yohanan bin Kareah. 15 Nanging Sang Ismael bin Netanya kanthi wong wolu bisa oncat saka ing astane Sang Yohanan lan ngungsi menyang tlatah Amon. 16 Sang Yohanan bin Kareah lan sakehe prawiraning wadya-bala kang padha ndherek, nglumpukake sakehe kekarening rakyat kang kabandhang dadi tawanan dening Sang Ismael bin Netanya saka ing Mizpa, sawise nyedani Sang Gedalya bin Ahikam, yaiku para wong lanang, para prajurit, para wong wadon, bocah-bocah lan para punggawa kraton kang digawa bali saka Gibeon; 17 nuli padha mbacutake lakune lan leren ana ing 188
YEREMIA 41.18 -42.4 pondhokan darbeke Kimham ing sacedhake Betlehem, sedyane arep terus menyang ing tanah Mesir, 18 kanggo nyingkiri wadya-bala Kasdim kang diwedeni, amarga Sang Ismael wus nyedani Sang Gedalya bin Ahikam, kang wus kaangkat dening ratu ing Babil dadi kang mengku nagara iku. Nabi Yeremia ngengetake supaya aja ngungsi menyang Mesir 42:1-22 42 1 Sakehing prawiraning wadya-bala, kalebu Sang Yohanan bin Kareah lan Sang Azarya bin Hosaya, dalah rakyat kabeh, wiwit kang cilik tumeka kang gedhe nuli padha sowan, 2 lan matur marang Nabi Yeremia: "Kaparenga kula sami ngaturaken panyuwunan wonten ing ngarsa panjenengan. Panjenengan mugi karsaa ndongakaken kula sadaya dhumateng Sang Yehuwah, Gusti Allah panjenengan, kangge ingkang taksih kantun punika sadaya; amargi tiyang ingkang cacahipun kathah namung kantun kula ingkang namung sakedhik punika ingkang taksih kantun kados ingkang panjenengan pirsani piyambak punika. 3 Mugi Sang Yehuwah, Gusti Allah panjenengan, nyumerepaken dhateng kula sadaya, margi pundi ingkang kedah kula langkungi lan punapa ingkang kedah kula lampahi." 4 Wangsulane Nabi Yeremia marang para wong iku: "Panyuwunmu wis dakrungu! Lah, aku arep ndedonga 189
YEREMIA 42.5-10 marang Sang Yehuwah, Gusti Allahmu, kayadene panyuwunmu iku, lan sakehing pangandika, kang kaparingake minangka wangsulan, bakal dakkandakake marang kowe kabeh; satembung bae ora ana kang bakal dakunthet!" 5 Atur wangsulane wong-wong mau marang Nabi Yeremia: "Mugi Sang Yehuwah dadosa seksi ingkang setya tuhu lan kenging dipun pitados ingkang tumuju dhateng kula sadaya, manawi kula boten ngestokaken sadaya pangandikanipun Sang Yehuwah, Gusti Allah panjenengan, ingkang panjenengan dhawuhaken dhateng kula. 6 Saea awona, kula badhe mirengaken sabdanipun Sang Yehuwah, Gusti Allah kita, ingkang panjenengan sowani margi saking panyuwun kula dhateng panjenengan, supados kula manggih wilujeng, awit kula sami ngestokaken dhateng sabdanipun Sang Yehuwah, Gusti Allah kita." 7 Bareng wus sepuluh dina Nabi Yeremia tampi dhawuh saka Sang Yehuwah. 8 Nabi Yeremia nuli nimbali Sang Yohanan bin Kareah lan sakehe prawiraning wadya-bala, kang padha ndherek, tuwin rakyat kabeh kang cilik tumeka kang gedhe. 9 Nabi Yeremia nuli ngandika marang wong-wong iku: "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, kang daksowani marga saka panyuwunmu, prelu ngunjukake panyuwunan ana ing ngarsane. 10 Manawa sira tetep manggon ana ing nagara kene, Ingsun bakal mbangun lan ora bakal mbubrah sira. Ingsun bakal ndadekake tuwuhira lan ora 190
YEREMIA 42.11 -17 bakal mbedholi sira, amarga Ingsun keduwung anggoningSun ndhatengake bilai marang sira. 11 Aja padha wedi marang ratu ing Babil, kang padha kokwedeni. Aja wedi marang dheweke, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, amarga Ingsun kang nunggal kalawan sira, nylametake sira lan ngluwari sira saka ing tangane. 12 Ingsun bakal ndadekake sira oleh sih-piwelas, temah dheweke mesakake marang sira lan ngendelake bae kowe manggon ana ing tanahira. 13 Nanging manawa sira lumuh ngrungokake sabdane Sang Yehuwah, Gusti Allahira, sarta ngucap: Aku emoh manggon ana ing tanah kene, 14 awit gagasanira: Ora! Aku arep mangkat menyang tanah Mesir, ana ing kana aku ora bakal ngalami paprangan, ora bakal krungu kalasangka lan ora ngrasakake luwe, lan aku bakal padha manggon ana ing kana!, 15 he kekarening Yehuda, saiki rungokna pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Manawa sira kedereng sumedya menyang ing tanah Mesir, nuli sira sida mangkat, lan manggon ana ing kana dadi wong neneka, 16 pedhang kang sira wedeni iku bakal nututi sira menyang tanah Mesir lan ora kendhat-kendhat sira bakal diuber-uber dening si luwe, kang koksamari iku, temah sira mati ana ing kana. 17 Sakehing wong kang sumedya menyang ing tanah Mesir arep manggon ana ing kana dadi wong neneka, bakal mati dening pedhang, kaliren lan pageblug; siji bae ora ana kang 191
YEREMIA 42.18 -22 bisa luwar utawa oncat saka ing bilahi, kang Sundhatengake marang wong iku. 18 Sanyata, mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Kayadene kasoking dedukaningSun lan mulad-mulading bebenduningSun tumrap wong kang manggon ana ing Yerusalem, mangono uga kasoking dedukaningSun tumrap sira, samangsa sira lunga menyang Mesir. Sira bakal dadi ipat-ipat, pagiris, supata lan cecampahan. Sira ora bakal ndeleng panggonan iki maneh. 19 Sang Yehuwah wus ngandika marang sira, he kekarening Yehuda: Poma sira aja menyang Mesir! Pikiren temenan, aku wus ngelingake marang kowe ing dina iki! 20 Kowe wus mblithuk awakmu dhewe, lan marakake nyawamu kena ing bebaya, nalika kowe akon aku sowan marang ing ngarsane Sang Yehwuah, Gusti Allahmu kanthi piweling: Kula panjenengan dongakaken dhateng Sang Yehuwah, saha lajeng panjenengan ngandikakaken dhateng kula sadhawuhipun Sang Yehuwah, Gusti Allah kita, supados sami kula estokaken! 21 Nanging sanadyan aku wus nyumurupake marang kowe ing dina iki, ewadene kowe ora ngrungokake sabdane Sang Yehuwah, Gusti Allahmu, yaiku ora miturut marang sakehing pangandikane kang dakterusake marang kowe. 22 Mulane, pikiren kang temenan, manawa kowe kabeh bakal padha mati dening pedhang, kaliren lan pageblug ana ing panggonan kang 192
YEREMIA 43.1-5 kokimpi-impi arep kokenggoni dadi wong neneka." Nabi Yeremia kapeksa ngungsi menyang ing tanah Mesir 43:1-7 43 1 Bareng Nabi Yeremia wus rampung anggone nglantarake marang rakyat kabeh sakehing pangandikane Sang Yehuwah, Gusti Allahe, kang marga saka dhawuhe Sang Yehuwah, Gusti Allahe, kapratelakake marang para wong iku, yaiku: sakehing pangandika kang kasebut ing dhuwur, 2 Sang Azarya bin Hosaya lan Sang Yohanan bin Kareah sarta sakehing wong kang padha gumunggung iku padha banjur matur marang Nabi Yeremia: "Pangandika panjenengan punika dora! Sang Yehuwah, Gusti Allah kita boten ngutus panjenengan supados ngandika: Sira aja lunga menyang tanah Mesir, supaya manggon dadi wong neneka ana ing kana, 3 nanging Barukh bin Neria ingkang ngojok-ojoki panjenengan supados ngandika makaten dhateng kula, kanthi sedya badhe masrahaken kula dhateng ing tanganipun tiyang Kasdim ingkang lajeng badhe mejahi kula, punapadene ngangkataken kula dados tiyang tawanan dhateng Babil." 4 Sang Yohanan bin Kareah lan sakehing prawiraning wadya-bala lan rakyat kabeh padha lumuh ngrungokake sabdane Sang Yehuwah, supaya tetepa manggon ana ing tanah Yehuda. 5 Sang Yohanan bin Kareah 193
YEREMIA 43.6-10 lan sakehe prawiraning wadya-bala nuli nglumpukake kekarene sakehing wong Yehuda, yaiku sakehing wong kang wus mulih saka ing antarane para bangsa, panggonane anggone padha pating slebar, kang banjur arep manggon ana ing tanah Yehuda, 6 para wong lanang, para wong wadon, bocah-bocah para putrane putri Sang Prabu lan sadhengah wong kang padha ditinggal dening Nebuzaradan, panggedhening bala pengawal, kanggo Gedalya bin Ahikam bin Safan; mangkono uga Nabi Yeremia lan Barukh bin Neria. 7 Banjur padha budhal menyang ing tanah Mesir, amarga padha ora gelem ngrungokake marang sabdane Sang Yehuwah. Lakune wus tekan ing Takhpanhes. Nabi Yeremia meca, manawa Mesir bakal ditelukake dening Sang Prabu Nebukadnezar 43:8-13 8 Ana pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia ana ing Takhpanhes mangkene: 9 "Njupuka watu kang gedhe-gedhe lan pendhemen ana ing lemah lempung sacedhake gapura kadhatone Sang Pringon ing Takhpanhes, ana ing ngarepe para wong Yehuda iku, 10 banjur padha kandhanana: Mangkene pangadikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Lah, Ingsun ngutus wong supaya nimbali Nebukadnezar, ratu ing Babil abdiningSun 194
YEREMIA 43.11 -44.2 iku, supaya ngadegake dhampare ana ing sadhuwure watu-watu kang Sundhawuhake supaya dipendhem iku, lan nggelar babuding kamulyane ana ing kono. 11 Lan samangsa iku teka, bakal nggepuk tanah Mesir: Sing marani pati, maranana pati! Sing menyang ing tawanan, menyanga ing tawanan! Sing marani pedhang, maranana pedhang! 12 Dheweke bakal ngurubake geni ana ing kabuyutane para allah ing Mesir lan bakal ngobong utawa ngangkuti iku dadi tawanan. Lan bakal ngresiki tuma-tuma ing tanah Mesir kayadene para pangon anggone metani sandhangane, nuli bakal lunga saka kono tanpa alangan. 13 Dheweke bakal ngrusak tugu-tuguning brahala Betsyemes kang ana ing Mesir lan bakal ngobongi kabuyutane para allahe Mesir iku." Pamecane Nabi Yeremia kang wekasan ana ing Mesir 44:1-30 44 1 Pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia kanggo sakehing wong Yehuda kang manggon ana ing tanah Mesir, ing Migdol, ing Takhpanhes, ing Memfis lan ing tanah Patros: 2 "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Sira wus padha ngalami sakehing bilai kang wus Sundhawahake marang Yerusalem, lan sakehing kuthane 195
YEREMIA 44.3-9 Yehuda. Lah iku kabeh saiki wus dadi jugrugan lan wus ora ana wong siji-sijia kang manggon ana ing kono. 3 Iku jalarane marga saka piala kang wus dilakoni, kang nuwuhake gerahing panggalihingSun, yaiku anggone sesaji kurban lan ngabekti marang allah liyane, kang ora disumurupi dhewe, sira dhewe utawa leluhurira. 4 Ingsun ora kendhat-kendhat wus ngutus para abdiningSun, para nabi, kanthi piweling: Poma aja nindakake kanisthan kang Sunsengiti iku! 5 Nanging ora padha ngrungokake lan ora ngestokake sarta ora banjur ninggal pialane lan ora sesaji kurban maneh marang allah liyane. 6 Mulane mulad-mulading bebendu lan dedukaningSun wus kaesokake lan mbesmi kutha-kuthane Yehuda lan lurung-lurunge Yerusalem, temah dadi jugrugan lan samun kaya kaanane ing wektu iki. 7 Saikine, mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: "Yagene sira nekakake bilai gedhe marang awakira dhewe? Sira arep numpes para wong lanang, wong wadon, bocah-bocah lan bayining wong Yehuda, nganti ora ana kekarene apa-apa. 8 Yagene sira nuwuhake gerahing panggalihingSun kalawan penggawening tanganira, yaiku sesaji kurban marang allah liyane ing tanah Mesir, kang sira parani amarga sumedya manggon ana ing kono dadi wong neneka? Kena apa sira arep dadi ipat-ipat lan cecampahan ana ing satengahing sakehe bangsa ing bumi? 9 Sira apa wis ora kelingan marang pialane 196
YEREMIA 44.10 -14 para leluhurira, para ratu ing Yehuda, para panggedhe apadene pialanira dhewe lan para bojonira kang ditindakake ana ing tanah Yehuda lan ing lurung-lurunge Yerusalem? 10 Wong iku padha ora rempu atine nganti tumeka saprene, padha ora wedi lan ora netepi Toret lan pranataningSun kang wus Sunparingake marang sira lan para leluhurira. 11 Mulane mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Lah, Ingsun bakal ngadhepake wadananingSun marang sira murih bilainira, yaiku Ingsun bakal numpes sakehe wong Yehuda. 12 Ingsun bakal mulung kekarening wong Yehuda, kang sumedya lunga menyang ing tanah Mesir, prelu manggon ana ing kana dadi wong neneka; wong iku bakal padha mati kabeh ana ing tanah Mesir; bakal padha ambruk mati dening pedhang lan bakal tiwas dening kaliren, wiwit kang cilik tumeka kang gedhe; wong iku bakal padha mati dening pedhang lan kaliren apadene bakal dadi ipat-ipat, pagiris, supata lan cecampahan. 13 Ingsun bakal paring paukuman marang wong kang manggon ana ing tanah Mesir iku, kayadene anggoningSun ngukum Yerusalem, yaiku kalawan pedhang, kaliren lan pageblug, 14 temah saka kekarene Yehuda, kang wus menyang ing tanah Mesir nedya manggon ana ing kono dadi wong neneka, ora ana siji-sijia kang bisa oncat lan luwar bisa bali mulih menyang ing tanah Yehuda, kang banget dikangeni lan nedya manggon ana ing kono 197
YEREMIA 44.15 -19 maneh; sanyata wong iku ora bakal padha bisa bali mulih, kejaba wong sawatara kang padha ngungsi." 15 Tumuli sakehe wong lanang kang padha ngreti manawa bojone padha sesaji kurban marang allah liyane, lan sakehe wong wadon kang padha ana ing kana, wong akeh banget, yaiku rakyat kang manggon ana ing tanah Mesir lan ing Patros, padha mangsuli, tembunge: 16 "Menggah punapa ingkang panjenengan ngandikakaken atas asmanipun Gusti Allah punika, kula boten badhe mirengaken dhateng panjenengan, 17 nanging kula sami badhe nglajengaken nindakaken punapa ingkang sampun kula ucapaken, inggih punika sesaji kurban dhateng raja putri ing langit lan ngaturaken kurban unjuk-unjukan dhateng panjenenganipun, kados ingkang sampun sami kula lampahi, kula piyambak lan leluhur kula, punapadene para ratu saha pengageng kula ing kitha-kithanipun Yehuda lan ing lurung-lurungipun Yerusalem. Nalika samanten kula sami gadhah tetedhan cekap, kula sami rumaos begja lan boten ngalami karibedan. 18 Nanging wiwit kula sami nyampuni anggen kula sesaji kurban lan ngaturaken kurban unjuk-unjukan dhateng raja putri ing langit, kula sami kekirangan samukawis lan sami kasirnakaken dening pedhang tuwin kaliren." 19 Para wong wadon mau padha numpangi: "Manawi kula sesaji kurban lan ngaturaken kurban unjuk-unjukan dhateng raja putri ing langit punika, punapa 198
YEREMIA 44.20 -25 boten kanthi kasumerepan dening semah kula, ugi anggen kula sami damel tetedhan atur-atur ngemba recanipun lan ngaturaken kurban unjuk-unjukan dhumateng panjenenganipun punika?" 20 Sawise iku Nabi Yeremia ngandika marang rakyat iku kabeh, marang para wong lanang, para wong wadon, lan sakehe wong kang ngaturi wangsulan iku: 21 "Malah iya kurban kang kokobong dhewe ana ing kutha- kuthaning Yehuda lan ing lurung-lurunge Yerusalem lan diobong dening para leluhurmu, para ratumu, para panggedhemu lan rakyat ing nagara, apa dudu iku kang diengeti lan digalih dening Sang Yehuwah? 22 Sang Yehuwah wus ora tahan maneh mirsani polah-tingkahmu kang ala lan kanisthan kang padha koklakoni, mulane nagaramu wis dadi jugrugan, pagiris lan ipat-ipat sarta ora ana kang ngenggoni kayadene kang wus kelakon saiki iki. 23 Kowe wis padha sesaji kurban lan wis padha nglakoni dosa ana ing ngarsane Sang Yehuwah, padha ora ngrungokake pangandikane Sang Yehuwah lan ora manut marang Torete, pranatane lan tatanane, yaiku jalarane kowe banjur padha ketaman ing bilai kayadene kang wus kelakon saiki iki." 24 Nabi Yeremia nuli ngandika marang rakyat kabeh dalah sakehe wong wadon iku: "Padha rungokna pangandikane Sang Yehuwah, he para wong Yehuda, kang ana ing tanah Mesir. 25 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: 199
YEREMIA 44.26 -29 Sira, para wong lanang lan bojonira! Sira wus padha ngleksanani apa kang dadi ujarira, yaiku: aku bakal padha netepi temenan, nadar kang wus daklairake, sumedya sesaji kurban lan ngaturake kurban unjuk-unjukan marang raja putri ing langit. Iya becik! Wujudna lan luwarana nadarira temenan! 26 He wong Yehuda kang manggon ana ing tanah Mesir, padha ngrungokna pangandikane Sang Yehuwah. Lah, Ingsun wus supaos, demi asmaningSun kang agung, -- pangandikane Sang Yehuwah -- manawa asmaningSun ora bakal disebut dening sawiji-wijining wong Yehuda ana ing saindenging tanah Mesir, kalawan ngucapake: Demi Gusti Allah kang gesang! 27 Lan Ingsun njaga murih cilakane lan ora murih begjane; sadhengah wong Yehuda kang ana ing tanah Mesir, bakal tiwas dening pedhang lan kaliren, nganti satapise. 28 Mung ana sawatara kang bisa oncat saka ing pedhang -- cacahe mung sethithik -- kang bakal bali mulih saka Mesir menyang tanah Yehuda. Dene sakehing kekarene wong Yehuda kang wus menyang ing tanah Mesir sumedya manggon ana ing kono dadi wong neneka bakal nyumurupi tembunge sapa kang kelakon: pangandikaningSun apa kandhane wong-wong iku. 29 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Iki kang minangka tenger, yen Ingsun bakal ndhawahake paukuman marang sira ana ing panggonan kene, supaya sira sumurupa manawa Ingsun bakal ngleksanani apa kang Sunpangandikakake amrih 200
YEREMIA 44.30 -45.5 kasangsaranira. 30 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Lah, Ingsun bakal ngulungake Pringon Hofra, ratu ing Mesir marang ing tanganing mungsuhe, lan ing pangwasaning para wong kang ngarah nyawane, kayadene anggoningSun ngulungake Zedhekia, ratu ing Yehuda, marang ing tangane Nebukadnezar, ratu ing Babil, mungsuhe kang ngarah nyawane." Panglipure Nabi Yeremia marang Barukh 45:1-5 45 1 Pangandikane kang diluntakake Nabi Yeremia marang Barukh bin Neria, rikala Barukh ing taun kapate jumenenge Sang Prabu Yoyakim bin Yosia, ratu ing Yehuda, wus nulisi sakehing pangandika mau ana ing kitab, tinampan saka ing tutuke Nabi Yeremia: 2 "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel tumrap kowe, he Barukh! 3 Sarehne sira wus ngucap: Adhuh cilaka aku, dene Sang Yehuwah wus muwuhi kasusahan marang prihatinku! Aku nglentrih marga saka anggonku sambat-sambat lan aku ora oleh katentreman. 4 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Lah, apa kang Sunyasa, bakal Sunbubrah, lan apa kang Suntanem bakal Sunbedholi, malah sanadyan nganti saindenging nagara! 5 Sira aja ngarah marang prakara kang muluk-muluk kanggo sira dhewe! Poma aja sira gayuh! Awitdene, lah, Ingsun 201
YEREMIA 46.1-4 ndhatengake bilai tumrap sakehing titah, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, nanging sira iku bakal Sunparingi nyawanira kayadene rayahan ana ing ngendi-endia panggonan kang bakal sira parani." PAMECA TUMRAP BANGSA-BANGSA LIYANE BAB 46-51 Pangandikane Sang Yehuwah tumrap para bangsa 46:1 46 1 Pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia tumrap para bangsa. Tumrap Mesir 46:2-28 2 Tumrap Mesir. Tumrap wadya-balane Sang Prabu Pringon Nekho, ratu ing Mesir, kang ngadegake kemah ana ing sapinggire bengawan Efrat, ing sacedhake Karkhemis lan kang diasorake dening Sang Prabu Nebukadnezar, ratu ing Babil, nalika ing taun kang kaping pate paprentahane Sang Prabu Yoyakim bin Yosia, ratu ing Yehuda: 3 "Cepakna tameng gedhe lan tameng cilik lan majua perang! 4 He para bala jaranan, 202
YEREMIA 46.5-10 jaranira abah-abahana lan tunggangana! Nataa gelarira kalawan nganggo topong, asahana tumbakira, ngrasuka kerenira! 5 Yagene Sunpirsani padha giris sarta padha mundur? Prawirane padha kasoran, mlayu sar-saran, tanpa nolah-noleh, pagiris saka keblat papat!, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. 6 Wong kang cancingan ora bisa lumayu, pahlawan ora bisa oncat, ana ing sisih lor ing sapinggire bengawan Efrat padha kejengklok lan ambruk. 7 Sapa ta kang mbludag kaya bengawan Nil lan kang banyune molak-malik kaya kali? 8 Iya iku Mesir kang mbludag kaya bengawan Nil, lan banyune molak-malik kaya kali. Sumbara: Aku arep ngluberi lan nutupi bumi nyirnakake kutha saisine. 9 He jaran, padha nyandera! He kareta perang, padha mbalapa! He para prawira mangsaha perang! He kowe wong Etiopia lan wong Put kang asikep tameng lan wong Lidia kang menthang gandhewa! 10 Iki dinane Pangeran Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, 203
YEREMIA 46.11 -15 dina piwales dina tumibaning piwales marang para mungsuhe. Pedhang bakal memangsa nganti wareg, lan nguyup getihe nganti marem. Amarga Gusti Allah, Gustining sarwa dumadi nganakake kurban sembelehan ing tanah lor ing sacedhake bengawan Efrat. 11 He kenya putri Mesir!, menyanga ing Gilead njupuk beboreh! Ora ana gunane anggonmu tetamba akeh, kowe ora bakal bisa mari! 12 Para bangsa wus padha krungu mungguh cacadmu, bumi wus kebak pasambatmu, amarga para prawira padha tunjang- tinunjang, sakarone bareng ambruk." 13 Pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia, bab rawuhe Sang Prabu Nebukadnezar, ratu ing Babil, arep nelukake tanah Mesir: 14 "Wartakna ana ing Mesir, lan kandhakna ana ing Migdol! Kandhakna ana ing Memfis lan ing Takhpanhes! Tuturana: Nataa gelar lan samektaa, amarga ing saubengira wus gusis, kamangsa ing pedhang! 15 Yagene Apis keplayu sapinira lanang apa ora kuwawa nanggulangi? 204
YEREMIA 46.16 -21 Sanyata, Sang Yehuwah wus nelukake dheweke! 16 Saka ing antaranira akeh kang kejengklok lan ambruk, kang siji kandha marang sijine: Payo padha ngulihi bangsa kita, tanah kalairan kita, prelu ngendhani pedhang kang ngamuk iki! 17 Nyebuta jenenge Pringon, ratu ing Mesir: Tukang ribut kang ora migunakake wektu kang becik. 18 Demi Ingsun kang gesang, -- mangkono pangandikane Sang Prabu kang asmane Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, -- tekane bakal prasasat gunung Tabor kang munggul ing antarane gunung- gunung liyane, kaya gunung Karmel ing pinggiring sagara. 19 He putri Mesir kang wis suwe pamanggonira nyepakna samubarang kang kanggo lakunira menyang ing pambuwangan. Amarga Memfis bakal dadi sepi mamring, dinadekake jugrugan kang ora dienggoni maneh. 20 Mesir iku pedhet kang bregas, nanging ana laler cathak siji kang nekani saka lor. 21 Uga prajurit buruhan kang ana ing kono, iku kaya pedhet-pedhet kang lemu, padha minger lan lumayu bebarengan, 205
YEREMIA 46.22 -27 padha ora bisa nanggulangi, amarga dinaning bilai nempuh marang wong-wong iku, yaiku mangsa tibaning paukumane. 22 Swarane kaya ula kang ngeses, samangsa padha maju kanthi wadya-bala; padha nempuh marang dheweke klawan nggawa wadung kayadene para blandhong. 23 Wong iku padha negori alase, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- sanadyan ora kena dileboni: amarga luwih akeh katimbang walang, tanpa wilangan cacahe. 24 Putri Mesir dadi kawirangan dipasrahake marang ing tangane bangsa saka ing lor." 25 Pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: "Lah, Ingsun ndhatengake paukuman marang dewa Amon saka Tebe, marang Pringon dalah tanah Mesir, para dewane lan para ratune, yaiku marang Pringon dalah para wong kang pracaya marang dheweke. 26 Ingsun bakal ngulungake wong-wong iku marang ing tangane wong kang ngarah marang nyawane, yaiku ing tangane Nebukadnezar, ratu ing Babil lan para punggawane. Nanging sawise iku, nagara iku bakal dienggoni kaya dhek jaman kuna, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. 27 Dene sira, he abdiningSun Yakub, aja wedi, he Israel, aja kuwatir! 206
YEREMIA 46.28 -47.2 Amarga lah, Ingsun mitulungi sira saka ing panggonan kang adoh, tuwin turunira saka ing nagara pambuwangane. Yakub bakal bali mulih lan urip ayem sarta tentrem, tanpa ana kang gawe giris. 28 Dene sira, he abdiningSun Yakub, aja wedi, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, amarga Ingsun nganthi sira, sakehing bangsa ing nagara, panggonan anggoningSun mbuyarake sira, iku bakal Sunsirnakake, nanging sira iku ora bakal Suntumpes, Ingsun bakal nggitiki sira manut ing angger-angger, nanging Ingsun babar pisan ora nganggep sira tanpa kaluputan." Tumrap wong Filisti 47:1-7 47 1 Pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia tumrap bangsa Filisti, sadurunge Sang Pringon nelukake Gaza. 2 "Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Lah banyu kang mbludag ngamuk saka lor dadi kali kang banjir ngelebi nagara saisine, kutha dalah kang manggon. Manungsa bakal padha sesambat, 207
YEREMIA 47.3-7 sarta wong kang manggon ing kutha bakal padha nangis, 3 krungu gumedering sikile jaran-jarane kareta, lan gumledheging rodhane. Para bapa padha ora tumoleh, ngelingi marang anak-anake maneh amarga tangane wis lemes, 4 jalaran wus tumeka ing dinane tumrap panumpesing sakehe wong Filisti lan anggone nyirnakake sadhengah pambiyantu kang isih ana tumrap Tirus lan Sidon. Lah, Sang Yehuwah bakal numpes wong Filisti, yaiku kekarening wong kang teka saka ing pulo Kaftor. 5 Gaza wis dadi gundhul, Askelon wis meneng cep. He Asdod, kekarene wong Enak, isih sapira suwene anggonira mbeleki awakira? 6 Adhuh pedhange Sang Yehuwah, isih sapira suwene anggonmu banjur leren? Lumebua ing warangkamu maneh, menenga lan lerena! 7 Nanging kapriye bisane leren? Rak Sang Yehuwah kang dhawuh? Menyang ing Askelon lan ing pasisir, iya mrana iku anggone Panjenengane ndhawuhi!" 208
YEREMIA 48.1-7 Tumrap Moab 48:1-47 48 1 Tumrap Moab. Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: "Bilai Nebo, amarga kutha iku wus karusak! Kiryataim wus kawirangan lan wus karebut! Kutha-beteng iku kawirangan lan giris! 2 Kamulyane Moab wus sirna! Ana ing Hesybon wong ngrantam bilai tumrap kutha iku: Payo padha disirnakake bangsa iku! He Madmen, uga sira bakal dibungkem, sira bakal kaoyak-oyak dening pedhang. 3 Rungokna! Pasambat saka ing Horonaim: Karusakan! Gempuran gedhe! 4 Moab wus digempur nganti lebur, pasambating wong keprungu nganti tekan Zoar. 5 Lah, wong padha munggah ing unggah-unggahan Luhit karo nangis. Lah, ing dalan udhun-udhunan menyang Horonaim, keprungu pasambat marga tinempuh ing sangsara. 6 Lumayua, ungsekna nyawanira; dadia kaya kuldi alas ing pasamunan! 7 Lah, sarehne sira ngendelake betengira, lan kasugihanira, 209
YEREMIA 48.8-13 sira uga bakal karebut. Kamos bakal menyang ing pambuwangan, bareng karo para imam lan panggedhene. 8 Juru pangrusak bakal nekani saben kutha, ora ana kutha kang bisa oncat! Lebak bakal rinusak, tanah ngare sirna babar pisan, kaya kang dadi pangandikane Sang Yehuwah. 9 Moab wenehana swiwi, supaya bisa lunga mabur; kutha-kuthane bakal dadi sepi mamring, ora ana wong kang manggon ing kono maneh. 10 Kenaa ing ipat-ipat wong kang nindakake ayahane Sang Yehuwah kanthi sembrana, lan kenaa ing ipat-ipat wong kang menggak pedhange anggone ngwutahake getih! 11 Moab uripe tentrem wiwit nom-nomane, uripe ayem kaya anggur meneb ana ing endheg-endhege, ora diiling saka ing wadhah kang siji marang ing sijine, ora tau klebu ing pambuwangan, mulane rasane ora malih lan gandane ora owah. 12 Mulane, lah bakal tumeka ing titi-mangsane, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- Ingsun bakal ngutus para tukang kang bakal ngiling nyuntaki wadhah-wadhahe lan ngremuk guci-gucine. 13 Dene Moab bakal kawirangan marga saka Bathara Kamos, padha 210
YEREMIA 48.14 -19 kayadene turune Israel anggone kawirangan marga saka Betel, kang dadi andel-andele. 14 Kapriye dene sira wani ngucap: Aku kabeh iki pahlawan, wong kang gagah prakosa tumrap ing perang! 15 Juru pangrusak wus nempuh nagara Moab dalah kutha-kuthane, para nom-noman pilihan wus padha kasembelehan, -- mangkono pangandikane Sang Prabu kang asmane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi. -- 16 Bilaine Moab wus meh teka, kasangsarane enggal bakal nekani. 17 He wong kang ana ing saubenge, padha nangisana, he wong kang padha weruh jenenge! Kandhakna: Lah tetengering pangwasane, tekening kamulyan wus putung! 18 He putri ing Dibon kang wis suwe manggon ana ing kono, lengsera saka ing kaluhuranira lan lungguha ing tlethongan! Amarga juru pangrusak Moab wus mangsah nempuh sira, sarta nyirnakake panggonan-panggonanira kang ana balowartine. 19 He para wong ing Aroër, ngadhanga ing pinggir dalan lan ngungaka! Takona marang kang padha keplayu lan bisa oncat, takona, apa kang wus kelakon! 211
YEREMIA 48.20 -29 20 Moab wus kawirangan, amarga giris. Nangisa lan sesambata, wartakna ana ing kali Arnon: Sanyata, nagara Moab wus rusak! 21 Tanah lempar kang dhuwur wus padha katibanan paukuman, uga kutha-kuthane: Holon, Yahas, Mefaat, 22 Dibon, Nebo, Bet- Diblataim, 23 Kiryataim, Bet-Gamul, Bet-Meon, Keriot, Bozra 24 lan sakehing kutha-kutha ing tanah Moab kang adoh lan kang cedhak. 25 Sungu kekuwataning Moab wus putung, sarta bau panguwasane wus pepes! Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 26 Dheweke endemana, amarga ngegungake awake dhewe ana ing ngarsane Sang Yehuwah. Moab bakal glimpangan ana ing utah-utahane, lan dheweke dhewe uga bakal dadi pepoyokaning wong. 27 Apa maune dudu Israel kang dadi poyokan? Apa dheweke ana ing satengahe para maling, nganti dene sira gedheg-gedheg, saben sira ngrembug dheweke? 28 He wong ing tanah Moab, tinggalen kutha-kuthanira lan manggona ana ing gunung parang! Dadia kaya manuk dara kang nusuh ana ing cangkeming guwa. 29 Aku wus padha krungu bab gumunggunge Moab, -- banget anggone kumlungkung, -- bab kumingsune, gumunggunge lan kumlungkunge, sarta gumedhene atine! 212
YEREMIA 48.30 -35 30 Ingsun wus nguningani kumenthuse, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- ora bener tembunge, ora patut solah-tingkahe. 31 Mulane aku arep nangisi Moab, arep sesambat marga saka Moab kabeh lan ngadhuh-adhuh marga saka wong Kir-Heres! 32 Aku bakal nangisi kowe, ngluwihi anggonku nangisi Yaezer he wis anggur Sibma! Elung-elungmu mrambat tekan ing sagara, nggedhabyah tekan ing Yaezer. Si pengrusak wus ambruk nibani panenanmu mangsa katiga lan oleh-olehaning anggurmu. 33 Sukarena lan giyak-giyak wus sirna, saka kebon woh-wohan lan saka ing tanah Moab. Ingsun wus ngedohake anggur saka ing pamipitan, tukang ngiles wus ora ana kang ngiles, suraking kabungahan wus ora keprungu maneh. 34 Hesybon lan Eleale gembar-gembor, wong padha ngumbar swarane nganti tekan Yahas, saka Zoar tekan Horonaim lan Eglat-Selisia, amarga banyune kali Nimrim uga wus asat. 35 Pangandikane Sang Yehuwah: Ingsun bakal mbubarake wong Moab anggone aweh kurban obaran ing tengger pangurbanan, lan kekutug marang allahe. 213
YEREMIA 48.36 -43 36 Marga saka iku kayadene Ingsun trenyuh miyarsa swaraning suling, mangkono uga galihingSun trenyuh nguningani kaanane Moab lan kaanane para wong Kir-Heres; sakehing bandhane kang ditumpuk-tumpuk rak wis ilang kabeh? 37 Lah, saben sirah diplonthos lan sadhengah jenggot dicukur, kabeh tangan ana belekane lan padha nganggo sandhangan prihatin ana ing lambunge. 38 Ing payon-payonaning omah ing Moab lan ing alun-alune mung ana kasusahan thok; -- lah, Ingsun wus ngepruk Moab kaya wadhah beling, temah ora ana wong kang seneng marang iku, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 39 Iba kagete Moab! Iba wirange Moab, nganti ngumpetake raine! Moab wus dadi pepoyokan lan pagiris tumrap wong ing saubenge kabeh. 40 Amarga -- mangkene pangandikane Sang Yehuwah: -- Lah, tekane nglayang kaya manuk garudha, lan ngegarake swiwine ing sadhuwure tanah Moab. 41 Kutha-kutha padha dibedhah, beteng-beteng pananggulangan digempur, atine para prawiraning Moab ing kala semana kaya atine wong wadon kang lagi nglarani. 42 Moab bakal mari anggone dadi bangsa, amarga ngegungake dhiri ana ing ngarsane Sang Yehuwah. 43 He wong isine nagara Moab, 214
YEREMIA 48.44 -47 pagiris, luwangan lan kalajiret dadi pandumanira; -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 44 Kang keplayu marga saka pagiris bakal kecegur ing luwangan, kang krekelan saka ing luwangan kena ing jiret. Lah, Ingsun ndhatengake iki kabeh marang Moab, ing taun tibaning paukumane, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 45 Ana ing pangaubane Hesybon, para wong kang keplayu padha mandheg, entek kakuwatane, nanging banjur ana geni kang metu saka ing Hesybon, urubing geni saka ing kratone Sihon, kang mangsa pilingane wong Moab lan pathake para wong kang gawe ribut. 46 Cilaka sira, he Moab!, sira bakal tumpes, he bangsa kang nyembah marang Bathara Kamos. Amarga anak-anakira lanang wus padha cinulik dadi bandhangan lan anak-anakira wadon dadi tawanan. 47 Nanging besuk Ingsun bakal mulihake kaanane Moab. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah." Tekan samene pangandikane bab paukuman tumrap Moab. 215
YEREMIA 49.1-3 Tumrap bani Amon 49:1-6 49 1 Tumrap bani Amon. Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Apa ora ana turune Israel, apa ora ana ahli warise? Kena apa Bathara Milkom ndarbeni Gad, lan bangsane ngenggoni kutha-kuthane? 2 Mulane, lah bakal tumeka ing titi-mangsane -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- Ingsun bakal damel anane surak ramening paprangan, nglawan Raba kuthane bani Amon. Kutha iku bakal dadi punthuk kang garing, lan kutha-kutha wewengkone bakal padha diobongi, dene Israel bakal ngebeki wong-wong kang biyen ndarbeni iku -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 3 He Hesybon, nangisa, amarga si pangrusak wus mangsah nempuh, he para putri ing Raba, nganggoa sandhangan prihatin, prihatina, ngubengana kutha klawan tatuning belekan, amarga Milkom bakal katawan menyang ing pambuwangan 216
YEREMIA 49.4-7 bareng karo para imam lan para panggedhene. 4 He putri kang kumlungkung, sira kok ngegung-ngegungake lebak- lebakira lan ngendelake raja-brananira sarta ngucap: Sapa kang wani teka nempuh aku? 5 Lah, Ingsun ndhatengake pagiris marang sira, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, -- saka ing sakehing panggonan ing saubengira temah sira padha pating jlerit lumayu manut parane dhewe-dhewe, lan ora ana kang nglumpukake para wong kang pating blesar iku. 6 Nanging sawise mangkono Ingsun bakal mulihake kaanane bani Amon iku. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah." Tumrap Edom 49:7-22 7 Tumrap Edom. Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi: "Apa wus ora ana kawicaksanan ing Teman? Pamrayogane para wong limpad ing budi apa wis ilang? Kawicaksanane apa wis musna? 217
218 YEREMIA 49.8-14 8 He wong ing kutha Dedan, mlayua dikebat, ndhelika ing guwa-guwa! Amarga Ingsun bakal ndhatengake bilai marang Esap ing samangsa Ingsun ngukum dheweke. 9 Yen juru ngundhuhi anggur nekani sira, bakal ora ngarekake turahaning pangundhuhe? Yen ana maling ing wayah bengi nekani sira, rak bakal ngrusak sasenenge? 10 Nanging Ingsun wus mblejedi Esap, ngeblakake papan-papan pandhelikane temah ora bisa umpetan maneh. Turune wis tumpes, dene sadulur-sadulure apadene tangga-tangga bangsane wis ora ana maneh. 11 Tinggalen anak-anakira kang lola, bakal Sunuripi, cikben randha-randhanira kumandel marang Ingsun!" 12 Amarga mangkene pangandikane Sang Yehuwah: "Sanadyan para wong kang ora pantes ngombe isining tuwung iku, kapeksa wis ngombe, apa iya sira bakal luwar saka ing paukuman? Sira ora bakal luwar saka ing paukuman, nanging mesthi ngombe! 13 Amarga Ingsun wus supaos, demi Ingsun piyambak, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, Bozra bakal dadi garing, ciri, jugrugan lan ipat-ipat lan sakehe kuthane bakal dadi jugrugan kang langgeng!" 14 Aku wus krungu warta saka Sang Yehuwah,
YEREMIA 49.15 -19 sawijining utusan wus kadhawuhan menyang ing satengahing para bangsa: "Padha ngumpula, majua, nempuha, samektaa ing perang! 15 Amarga lah, Ingsun wus ndadekake sira asor ana ing antarane para bangsa, diremehake ana ing antarane manungsa. 16 Trajangira kang nggegirisi lan kumlungkunge atinira, ngloropake sira, iya sira kang ana ing guwa-guwa parang, lan kang ana ing dhuwur gunung! Sanadyan sira gawe susuhira ana ing papan kang dhuwur, kaya manuk garudha, Ingsun bakal mlorodake sira saka ing kono, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 17 Edom bakal dadi garing; saben wong kang ngliwati panggonan kono kaget semu gumun lan ngeses marga sakehing wewelake! 18 Kayadene nalika Sodom lan Gomora sarta kutha-kutha ing saubenge diobrak-abrik -- pangandikane Sang Yehuwah -- ora ana wong siji-sijia kang manggon lan ora bakal ana manungsa siji bae kang dedunung ing kono. 19 Lah, kayadene singa kang jumedhul saka ing alas gegrumbulane bengawan Yarden, marani pasuketan panggonaning pepanthan wedhus, mangkono uga Ingsun bakal ndadekake wong iku dadakan padha lumayu saka ing nagara kono sarta matah ana ing kono sapa kang Sunpiji. Amarga sapa kang kaya Ingsun? Sapa 219
YEREMIA 49.20 -24 kang wani ndakwa Ingsun? Pangon sing endi kang wani adu arep karo Ingsun? 20 Mulane rungokna kekancingane Sang Yehuwah tumrap Edom lan rantamane Pangeran tumrap wong ing Teman. Menawa kang cilik dhewe saka ing antarane pepanthan wedhus bakal diseret. Menawa pasuketane dhewe bakal ngrasa kaget semu gumun marga saka kaanane iku. 21 Bumi bakal horeg marga saka swarane tibane; panjerite keprungu nganti tekan ing sagara Teberau. 22 Lah banjur mumbul mabur kaya manuk garudha, nglayang lan ngegarake swiwine ing dhuwure Bozra. Atine para prawiraning Edom ing dina iku bakal kaya atine wong wadon kang lagi nglarani." Tumrap Damsyik 49:23-27 23 Tumrap Damsyik. "Hamat lan Arpad padha wirang, amarga padha krungu warta kang ala; atine dheg-dhegan marga semplah, ora bisa tentrem. 24 Damsyik wis ora duwe krekat, mengo arep lumayu, kecandhak ing pagiris, 220
YEREMIA 49.25 -30 karupekan lan krasa lara kaya wong wadon kang lagi nglarani, kaya wong wadon kang lagi nglairake. 25 Lah, kutha kang dadi pangaleman lan gambira iku wus ditinggal prung. 26 Mulane para nom-nomane bakal padha ambruk ana ing alun-alune lan sakehing prajurite bakal padha ora cemuwit ing dina iku. -- Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 27 Ingsun bakal ngurubake geni ana ing balowartine kutha Damsyik lan ngobong kratone Benhadad." Tumrap suku-suku bangsa Arab 49:28-33 28 Tumrap Kedar lan karajan-karajane Hazor, kang digecak kaesorake dening Sang Prabu Nebukadnezar, ratu ing Babil. Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: "Samektaa, majua perang nglawan Kedar, para wong ing sisih wetan sirnakna! 29 Kemah-kemah lan pepanthaning wedhuse karayaha nganti gusis, dalah tendha- tendha lan sakehing pirantine. Unta-untane kabandhangana kabeh uga, lan padha kasurakana: Pageger saka keblat papat! 30 Lumayua, ngungsia dikebat, ndhelika ing guwa-guwa, 221
YEREMIA 49.31 -33 he wong ing kutha Hazor! -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- Amarga Nebukadnezar, ratu ing Babil wis gawe putusan tumrap sira kabeh lan wus gawe rancangan tumrap sira. 31 Samektaa, majua perang nglawan bangsa kang santosa uripe, kang manggon klawan ayem-tentrem, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- apadene kang ora duwe gapura utawa slarak sarta mencil pamanggone. 32 Unta-untane bakal dadi jarahan lan raja-kayane kang akeh cacahe iku dadi rayahan. Ingsun bakal mbuyarake marang keblat papat sakehing wong kang nyukur pucuking rambute mubeng lan Ingsun bakal ndhatengake bilai tumrap marang para wong iku, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 33 Hazor bakal dadi pandhelikane asu ajag, dadi papan ngenthak-enthak ing salawas-lawase. Ora ana wong siji-sijia kang bakal manggon ing kono lan ora ana manungsa siji bae kang bakal dedunung ana ing kono maneh." 222
YEREMIA 49.34 -38 Tumrap Elam 49:34-39 34 Pangandikane Sang Yehuwah marang Nabi Yeremia tumrap Elam, ing nalika wiwit jumenenge Sang Prabu Zedhekia, ratu ing Yehuda: 35 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining kang sarwa dumadi: "Lah Ingsun mutung gandhewane Elam, yaiku bakune kakuwatane. 36 Ingsun ndhatengake marang Elam angin papat saka keblat papat lan bakal mbuyarake wong-wong iku marang keblat papat, temah ora ana bangsa siji-sijia kang ora ketekan wong Elam kang pating blesar mau. 37 Ingsun ndadekake girise Elam ana ing ngareping mungsuhe lan ing ngarepe para wong kang ngarah nyawane, Ingsun bakal ndhatengake bilai marang Elam, yaiku dedukaningSun kang mulad-mulad, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- Ingsun bakal ngutus pedhang mburu wong-wong mau nganti Sunsirnakake kabeh. 38 Ingsun bakal ngadegake dhamparingSun ana ing Elam, lan Ingsun bakal nyirnakake para raja lan para panggedhe ing kono 223
YEREMIA 49.39 -50.4 -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 39 Nanging besuk Ingsun bakal mulihake kaanane Elam. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah." Tumrap Babil 50:1-46 50 1 Pangandikane Sang Yehuwah lumantar Nabi Yeremia tumrap Babil lan tanahe para wong Kasdim: 2 "Undhangna ana ing antarane para bangsa lan wartakna, ngadegna tunggul lan wartakna, aja disidhem, kandhakna: Babil wus bedhah, Bathara Bel nandhang wirang, Bathara Merodakh wus nandhang giris. Brahalane padha wirang, para dewane kang nistha padha katempuh ing pagiris. 3 Ana sawijining bangsa kang nempuh Babil saka ing lor, njalari tanahe dadi garing, ora ana kang ngenggoni maneh, manungsa apadene kewan kabeh padha keplayu larud. 4 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Ing wektu lan ing mangsa iku wong Israel bakal teka bebarengan karo wong Yehuda; wong iku bakal padha lumaku karo nangis 224
YEREMIA 50.5-9 ngupaya Sang Yehuwah, Gusti Allahe; 5 wong iku padha takon dalan menyang Sion, parane mrana: Payo kita padha nunggal karo Sang Yehuwah, nunggal ing prajanjian kang langgeng, kang ora bisa dilalekake. 6 Maune umatingSun kaya wedhus-wedhus kang ketriwal, padha kesasar ditogake bae dening para pangone!, diuja saba ana ing gunung-gunung, padha lumaku saka ing gunung menyang ing tengger, temah lali marang plegungane. 7 Padha dimangsa dening wong kang padha mrangguli nganti entek; lan para satrune padha ngucap: Aku padha ora luput! Amarga iku wus padha nglakoni dosa marang Sang Yehuwah papaning kabeneran, Sang Yehuwah, kang dadi pangarep-arepe para leluhure! 8 Padha lumayu saka ing laladan Babil, saka ing nagarane wong Kasdim! Metua! Dadia kaya wedhus-wedhus lanang, kang manggedheni pepanthane! 9 Amarga lah, Ingsun ngebahake lan nangekake bangsa golongan gedhe saka ing tanah lor, supaya nglawan Babil. 225
YEREMIA 50.10 -13 Wong-wong iku padha masang gelar kanggo nglawan mungsuhe, saka ing kono anggone mbedhah kutha. Panah-panahe kaya pahlawan kang begja, kang ora tau bali nglenthung. 10 Nagarane bangsa Kasdim bakal dadi jarahan, sakehe wong kang njarah-rayah bakal padha lega atine. -- Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 11 He wong kang padha ngrayah bandhaningSun, sanadyan sira padha seneng-seneng lan suka-parisuka, tuwin mencolot-mencolot kaya pedhet ana ing pangonan, sarta mbeker-mbeker kaya jaran lanang, 12 ewadene biyungira nandhang wirang banget lan wong wadon kang nglairake sira klicutan! Lah, dheweke dadi kang buncit dhewe, ing antarane para bangsa, dadi pasamunan, dadi alas, lan pasuketan garing! 13 Marga saka bebendune Sang Yehuwah, nagara iku ora bakal didunungi manungsa maneh, dadi tanah garing babar pisan. Saben wong ngliwati Babil bakal kaget semu gumun, 226
YEREMIA 50.14 -19 tuwin ngeses marga wewelak kang disandhang. 14 He para bala kang asikep gandhewa masanga gelar kanggo nempuh Babil saka keblat papat. Lepasna panahira aja nganggo ngeman panah, amarga iku nglakoni dosa marang Sang Yehuwah. 15 Padha nempuha kambi surak-surak saka ing keblat papat! Wonge wis asrah bongkokan, saka-sakane wis rubuh, pager-pagere wis ambruk! Lah iku piwalese Sang Yehuwah. Tibakna piwalesira. Tandukna kayadene kang ditandukake! 16 Sirnakna juru nyebar saka ing Babil, sarta wong ngerit ing mangsa panen! Kanggo nyingkiri pedhang kang nggegirisi iku, saben wong bakal ngulihi bangsane, lan lumayu menyang nagarane. 17 Israel iku kaya wedhus kang dibuyarake, dioyak-oyak dening singa akeh. Wiwitane dimangsa dening ratu ing Asyur, wekasane saiki balunge diklethak-klethak dening Nebukadnezar, ratu ing Babil. 18 Mulane mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Lah Ingsun ngukum ratu ing Babil lan nagarane kayadene anggoningSun ngukum ratu ing Asyur. 19 Nanging Ingsun bakal ngulihake 227
YEREMIA 50.20 -25 Israel menyang ing pangonane, supaya nyengguta suket ana ing gunung Karmel lan ing Basan tuwin ana ing pagunungan Efraim lan Gilead. 20 Ing wektu lan ing mangsa iku wong bakal nggoleki kaluputane Israel, nanging ora bisa nemokake, lan uga dosane Yehuda nanging iya ora ketemu, amarga Ingsun bakal maringi pangapura marang kekarene kang Sunparengake lestari urip. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 21 Padha ngluruga menyang Merataim, majua nempuha wong ing Pekod! Patenana lan tumpesen bangsa iku, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. Poma tindakna trep kaya kang Sundhawuhake! 22 Gumuruh swaraning perang ing nagara kono, kang nuwuhake karusakan akeh! 23 Gada kang kanggo saindenging bumi kok banjur remuk bubuk, ajur mumur mangkono! Babil kok banjur dadi sangsara nggegirisi mangkono ana ing antarane para bangsa! 24 He Babil, Ingsun masang kalajiret kanggo sira, temah sira kejiret, ora sira nyana. Sira konangan lan pancen kecekel amarga sira wis nantang Sang Yehuwah. 25 Sang Yehuwah wis mbikak gedhong parawatane 228
YEREMIA 50.26 -29 lan ngedalake dedameling bebendune, amarga ana pakaryan kagem Gusti Allah. Gustining sarwa dumadi, ana ing nagarane wong Kasdim. 26 Payo padha nekani saka ing keblat papat, lumbung-lumbunge wengakna, isine tumpuken, undhung-undhungen lan rusaken lan aja nganti ana kekarene sethithik- thithika! 27 Sakehing sapine patenana, cikben mati kabeh disembeleh! Cilaka wong-wong iku, amarga wus tumeka ing mangsane, yaiku wektu anggone padha tampa paukuman. 28 Padha rungokna! Para wong kang keplayu lan kang bisa oncat saka ing nagara Babil, padha teka lan ngabari ana ing Sion, bab piwalese Sang Yehuwah, Gusti Allah kita; piwales marga saka padalemane kang suci. 29 Klumpukna sakehing bala kang asikep gandhewa, sakehing bala-panahan, supaya nglawan Babil! Ngadegna kemah-kemah pangepungan, supaya aja ana kang bisa oncat! Walesen satimbang karo panggawene, trapna marang wong-wong iku kang plek karo kang dilakoni dhewe. 229
YEREMIA 50.30 -35 Amarga tumindak murang tata ana ing ngarsane Sang Yehuwah, Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel. 30 Mulane para nom-nomane padha ambruk ana ing alun-alune lan sakehing prajurite padha bakal tinumpes ana ing kono, ing dina iku. -- Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 31 He sira kang murang tata, lah Ingsun bakal nglawan sira, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, Gustining sarwa dumadi -- amarga wus tumeka ing wektunira Ingsun ngukum sira. 32 Si murang tata bakal kesandhung lan tiba sarta ora ana kang nangekake maneh. Ingsun bakal nyumed geni ana ing kutha-kuthane kang bakal ngobong apa bae kang ana ing sakubenge. 33 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi: Wong Israel lan Yehuda padha bareng tinindhes. Sakehing wong kang nawan wong-wong iku, tetep anggone nahan, ora gelem ngluwari tawanane. 34 Nanging Juru-Panebuse iku santosa, asmane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi. Mesthine Panjenengane mbelani prakarane umate, supaya padha oleh katentreman ana ing bumi, nanging ndhatengake pagiris marang para wong kang manggon ing Babil. 35 Pedhang bakal nempuh bangsa Kasdim, 230
YEREMIA 50.36 -40 namani wong ing Babil, ngenani para panggedhe lan para wong wicaksana, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 36 Pedhang nempuh marang juru mbebatang, temah konangan yen bodho! Pedhang ngenani para prawirane, temah padha giris. 37 Pedhang ngenani jaran lan karetane perang, nempuh sakehing bala warna-warna kang ana ing tengahe, temah padha dadi kaya wong wadon! Pedhang ngenani raja-branane, temah dijarah ing wong! 38 Pedhang ngenani sakehing banyune, temah dadi asat! Amarga nagara iku kebak reca, wong-wong mau padha edan marga saka brahalane! 39 Mulane sato kewan pasamuwan lan asu ajag bakal padha manggon ana ing kono, lan uga manuk unta bakal nusuh ana ing kono. Nagara iku ora bakal dienggoni maneh ing wong sabanjure lan ora bakal didunungi maneh dening turun-turune. 40 Padha kayadene nalika Gusti Allah molak-malik tanah Sodom lan Gomora sarta kutha-kutha ing sacedhake, mangkono uga ora bakal ana wong kang manggon ana ing kono maneh lan ora ana manungsa siji-sijia kang dedunung ana ing kono maneh. Mangkono pangandikane Sang 231
YEREMIA 50.41 -46 Yehuwah. 41 Lah, ana sawijining bangsa kang teka saka ing lor, bangsa kang gedhe, lan akeh para ratu kang mangsah perang saka poncoting bumi. 42 Padha asikep gegaman panah lan tumbak; padha ambeksiya, ora kadunungan sih-piwelas. Swarane gumuruh kaya banyuning sagara, padha nunggang jaran, asikep gegaman kaya arep nglurug perang, nempuh marang sira, he, putri ing Babil! 43 Ratu ing Babil wus krungu warta bab iku, temah tangane krasa lemes tanpa daya, krasa sesek, ngrasakake lara kayadene wong wadon kang lagi nglarani. 44 Lah, kaya singa kang jumedhul metu saka gegrumbulaning alas ing bengawan Yarden, kang nekani ara-ara pangonan pepanthaning wedhus, iya mangkono anggoningSun ndadekake wong-wong padha lumayu dadakan saka ing nagara kono, lan Ingsun nuli netepake wong liyane kang Sunpiji. Amarga sapa kang kaya Ingsun? Sapa kang wani ndakwa marang Ingsun? Apa ana pangon kang tahan ana ing ngarsaningSun? 45 Mulane padha rungokna putusan kang wus Suntetepake tumrap Babil lan rancangan-rancangan kang wus kadamel tumrap nagarane wong Kasdim: Yaiku kang ringkih dhewe ing antarane pepanthaning wedhus bakal diseret. Apadene ara-ara pangonane dhewe krasa kaget semu gumun ing ngatase para wong iku. 46 Bumi bakal horeg marga krungu pawarta: Babil wus bedhah, tangise bakal keprungu ana ing antarane para bangsa!" 232
YEREMIA 51.1-6 Paukumane Sang Yehuwah marang Babil 51:1-64 51 1 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: "Lah, Ingsun ngebahake semangat pangrusak tumrap Babil lan wong ing tanah Kasdim. 2 Ingsun bakal ngutus juru napeni kang bakal napeni lan nyaponi nagarane nganti resik, amarga anggone ngepung ing dinaning karubedan saka ing keblat papat. 3 Bala pemanah menthanga gandhewane incerna marang kang nginceng, lan wong kang aklambi kere! Aja ngeman marang para nom-nomane, sakehing wadya-balane tumpesen! 4 Para wong kang padha pinatenan bakal ambruk ana ing nagarane bangsa Kasdim lan wong kang tatu abot ana ing lurung- lurunge. 5 Lah Israel lan Yehuda ora ditinggal dadi randha dening Sang Yehuwah, Gusti Allahe kang sarwa dumadi, amarga nagarane wong Kasdim iku wis kebak kaluputan ana ing ngarsane Kang Mahasuci, Gusti Allahe Israel. 6 Lumayua saka ing tengahe tanah Babil, saben wong goleka slameting nyawane, 233
YEREMIA 51.7-11 supaya sira aja padha katut katumpes marga saka kaluputane! Amarga iki dinaning piwalese Sang Yehuwah; Panjenengane ngganjar marang para wong Babil. 7 Maune Babil iku kaya tuwung kencana ana ing astane Sang Yehuwah, kang ngendemi wong salumahing bumi. Para bangsa padha ngombe anggure, yaiku jalarane padha dadi edan. 8 Dumadakan Babil ambruk lan remuk; tangisana Babil iku! Jupukna lenga boreh kanggo nambani tatune, bokmanawa bisa waras! 9 Maune aku arep padha nambani Babil, nanging ora bisa waras. Tinggalen bae, payo padha mulih menyang tanahku dhewe-dhewe! Sanyata paukumane wus sundhul ing langit, nganti papak karo mega! 10 Sang Yehuwah wus ndadosake nyata sakehing kabeneran kita; payo padha nyritakake pakaryane Sang Yehuwah, Gusti Allah kita ana ing Sion! 11 Panahe padha lancipana, tameng-tameng padha cepakna! Sang Yehuwah wus nggigah semangate para ratu ing Media, 234
YEREMIA 51.12 -16 amarga rantamane nglawan Babil iku yaiku murih sirnane, iku pamalese Sang Yehuwah, kanggo malesake padalemane kang suci. 12 Acungna tunggul-tunggule marang balowartine Babil, pajagane santosakna! Para wong jaga padha prenahna, nganakna cegatan! Amarga Sang Yehuwah wus ngrantam lan uga bakal nindakake apa kang wus kagem ngancam wong kang manggon ing Babil. 13 He kowe kang padha manggon ana ing pinggiring bengawan lan sugih raja-brana, iki wus tekan ing wekasaning umurmu, wus tekan ing watesing uripmu! 14 Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi wus supaos demi sarirane piyambak: Sanadyan sira kebak manungsa nganti kaya walang, nanging wong bakal padha nguwuh marang sira panguwuhing perang. 15 Sang Yehuwah kang nitahake bumi sarana pangwasane, kang nalesi jagad klawan kawicaksanane, lan kang mbeber langit klawan limpading galihe. 16 Samangsa Panjenengane ngedalake swantene, gumrujug saraning banyu ing langit, 235
YEREMIA 51.17 -22 Panjenengane nginggahake pedhut lan mega saka ing poncoting bumi, lan damel kilat bareng lan udan sarta ngedalake angin saka ing susuhe. 17 Saben wong iku satemene bodho, ora duwe kawruh, lan saben kemasan bakal nandhang wirang marga reca ukir-ukiran garapane. Amarga reca cor-corane iku goroh, ora kadunungan nyawa. 18 Sakabehe iku muspra, gegaweane mung dadi pepoyokan lan bakal kalebur ing wektu tumibaning paukuman. 19 Ora mangkono mungguh Panjenengane kang dadi pandumane Yakub, amarga Panjenengane kang nitahake samubarang kabeh, lan Israel dadi taler kagungane, asmane sinebut Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi. 20 Sira iku maune dadi gada tumrap Ingsun, gegamaning perang: Kalawan sira Ingsun ngremuk para bangsa, kalawan sira Ingsun nyirnakake krajan-krajan. 21 Kalawan sira Ingsun ngremuk jaran dalah kang nunggangi, kalawan sira Ingsun ngejur kareta perang dalah kang nunggang. 22 Kalawan sira Ingsun ngremuk wong lanang lan wong wadon, 236
YEREMIA 51.23 -26 kalawan sira Ingsun ngejur wong tuwa lan wong anom, kalawan sira Ingsun ngejur jaka lan prawan, 23 kalawan sira Ingsun ngremuk para pangon lan pepanthaning wedhuse, kalawan sira Ingsun ngremuk petani lan sapi kang kanggo mluku, kalawan sira Ingsun ngejur para bupati lan para panggedhe! 24 Apadene Ingsun bakal paring piwales marang Babil lan sakehing wong Kasdim marga saka sakehing pialane, kang ditandukake marang Sion, kaya kang sira sipati dhewe. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 25 He gunung pangrusak, lah, Ingsun dadi mungsuhira, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- kang nglebur salumahing bumi! Ingsun bakal ngagagake astaningSun marang sira, nggolingake sira saka ing parang-parang lan ndadekake sira dadi gunung geni kang wis sirep. 26 Wong ora bakal njupuk watu saka sira kanggo watu pepojok utawa tetates, nanging sira bakal dadi panggonan kang garing ing salawase. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 237
YEREMIA 51.27 -31 27 Ngadegna tunggul ana ing bumi, ngunekna kalasangka ana ing tengahe para umat, para bangsa padha samektakna ing perang nglawan Babil balane karajan-karajan kumpulna -- Ararat, Mini lan Askenas -- ngadegna senapati nglawan Babil, ngajokna jaran-jaran kang kehe kaya walang! 28 Samektakna para bangsa marang perang, para ratu ing Media, karo para bupati lan para panggedhene, lan sadhengah nagara kang dibawahake. 29 Bumi gonjang-ganjing lan horeg, amarga rantamane Sang Yehuwah tumrap Babil lagi katindakake, yaiku supaya nagara Babil dadi tanah kang cengkar, lan ora ana kang ngenggoni. 30 Para prawiraning Babil wus padha leren anggone perang, padha thenguk-thenguk ana ing beteng-beteng, kuwanene wus ilang, wis dadi kaya wong wadon. Omah-omahe wus kaobong, slaraking gapurane tugel! 31 Playangan kilat lumayu susul-sumusul. Para juru warta padha susul-sumusul, padha nyaosi kabar marang ratu ing Babil, yen kuthane wis padha diejegi saka ing keblat papat, 238
YEREMIA 51.32 -37 32 sabrangane wus padha diejegi, beteng-beteng kang kanggo nanggulangi wus diobongi, para prajurit wis padha giris. 33 Sebab mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi, Gusti Allahe Israel: Putri ing Babil iku kayadene pamipitan, ing wektune wong ngiles-iles. Sadhela engkas bakal wus mangsa panen. 34 Aku dimangsa, dijuwing-juwing dening Sang Prabu Nebukadnezar, ratu ing Babil, diselehake kaya mangkok kothong. Panjenengane nguntal aku kaya naga, kang wetenge kebak pangananku kang enak-enak, aku dibuwang. 35 Babil katampeka ing panganiaya lan paniksa kang pancena tumempuh marang aku: kaya mangkono kudune celathune wong ing Sion, getihku cikben tumempuh marang wong ing Kasdim, kaya mangkono kudune ujare Yerusalem. 36 Mulane mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Lah, Ingsun bakal ngembani prakaranira, lan malesake sira: Ingsun bakal ngasatake sagarane lan mateni sumbere banyu. 37 Babil bakal dadi tumpukan gempuran, 239
YEREMIA 51.38 -44 pandhelikane asu ajag, panggonan kang marakake ngungun lan ngeses-ngeses lan dadi cecampahan, ora ana kang ngenggoni. 38 Padha bebarengan nggero kaya singa nom, lan nggereng kaya anak singa. 39 Manawa wus padha krasa sumuk, Ingsun bakal nyawisi bujana, bakal Sunendemi supaya mumet, lan banjur ambruk ing salawas-lawase, sarta ora bakal bisa tangi maneh. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 40 Ingsun bakal ngebrukake wong-wong iku, kang nuli disembeleh kaya cempe, sarta kaya wedhus gembel lan wedhus jawa lanang. 41 Kapriye dene kutha Sesakh, kang dadi pangalemaning jagad bisa kabedhah lan diebroki! Kapriye dene Babil banjur dadi margane trenyuh mawor gumun ana ing antarane para bangsa! 42 Sagara wus rob ngelebi tanah Babil, alun-alune gumuruh ngebyuki. 43 Kutha-kuthane wus dadi tanah ludhes, tanah mati lan ara-ara samun, kang ora didunungi manungsa lan ora diambah ing wong siji-sijia. 44 Ingsun bakal ngukum Bathara Bel ing Babil, lan mutahake apa kang wus diuntal. Bangsa-bangsa ora bakal ndilir maneh, 240
YEREMIA 51.45 -52 amarga balowartine Babil uga wus jugrug. 45 He umatingSun, metua saka ing antarane! Saben wong nylametna nyawane saka ing bebendune Sang Yehuwah kang mulad-mulad! 46 Atinira aja kekes lan giris marga saka pawarta kang keprungu ana ing nagara: manawa ing taun iki kang sumebar kabar iki lan ing taun ngarep kabar iku, manawa kekerasan saya ndadra ana ing nagara sarta manawa pangwasa kang wengis nglawan padha wengis. 47 Mulane lah, bakal tumeka ing titi-mangsane, Ingsun nglebur reca-reca ing Babil; sawrataning nagarane bakal nandhang wirang lan sakehing wong kang pinatenan padha ambruk ana ing satengahe. 48 Dene langit lan bumi lan sakehe kang padha ana ing kono bakal rame nyuraki Babil, samangsa para juru pangrusak teka saka ing lor. -- Mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 49 Babil bakal ambruk marga wong kang padha mati ing antarane Israel padha kaya wong ing saindenging jagad kang mati dening Babil. 50 Kowe, wong kang padha oncat saka ing pedhang, padha lungaa, aja mandheg- mandheg! Elinga marang Sang Yehuwah ing tanah kang adoh lan Yerusalem timbula maneh ana ing atimu! 51 Kawula sami isin, amargi kula mireng pawartos bab pamada lan panyamah ingkang ngebeki bumi, dene tiyang ngamanca sami mlebet ing papan-papan suci ing padalemanipun Sang Yehuwah. 52 Mulane mangkene pangandikane Sang 241
YEREMIA 51.53 -58 Yehuwah: Lah bakal tumeka ing titi-mangsane Ingsun bakal nglebur reca-recane lan ing saindenging nagarane wong bakal padha nggluruh marga tatu sinuduk. 53 Sanadyan Babil mumbula tekan ing langit lan yasa beteng-beteng ana ing papan kang dhuwur, nganti ora kena diparani, atas dhawuhingSun iku bakal ditekani para juru pangrusak, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah. -- 54 Mara rungokna! Pasambat saka ing Babil lan karusakan kang banget saka nagarane bangsa Kasdim! 55 Amarga Pangeran Yehuwah ngrusak tanah Babil lan nglerenake swarane kang sora. Sanadyan alun-alune gumuruh kaya banyu gedhe lan swarane saya rame, 56 ewasamono para juru pangrusak bakal nekani tanah Babil, para prawirane bakal padha dicekeli lan gandhewane bakal padha remuk, amarga Sang Yehuwah iku Gusti Allah kang paring piwales; Panjenengane mesthi bakal nandukake piwales. 57 Ingsun bakal ngendemi para pangarepe, para wonge kang wicaksana, para bupatine, para panggedhene lan para prawirane, temah padha ambruk keturon ing salawas-lawase, ora bakal tangi maneh. Mangkono pangandikane Sang Nata, kang asmane: Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi. 58 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah, Gustining sarwa dumadi: Balowartine Babil kang kandel bakal digempur nganti warata karo lemah, 242
YEREMIA 51.59 -64 gapura-gapurane kang dhuwur bakal diobong, satemah kangelane para bangsa padha tanpa guna lan kesel-sayahe para talering bangsa mung padha dadi pakaning geni bae." 59 Piwelinge Nabi Yeremia marang Sang Seraya bin Neria bin Makhseya, nalika Sang Seraya ndherek tindake Sang Prabu Zedhekia, ratu ing Yehuda, menyang ing Babil, nalika ing taun kang kaping pate jumenenge. -- Sang Seraya iku ing wektu iku dadi kepala ubarampening kraton. -- 60 Nabi Yeremia wus nulisi ing kitab sakehing bilai, kang bakal nempuh Babil yaiku sakehing pangandika kang tinulisan ana ing kono tumrap Babil. -- 61 Pangandikane Nabi Yeremia marang Sang Seraya: "Manawa kowe tekan ing Babil, mbudidayaa, supaya kowe bisa macakake sakehing pangandika iki, 62 lan munjuka: Dhuh Yehuwah, Paduka sampun ngandika tumrap kitha punika, bilih badhe Paduka tumpes saisinipun sadaya, ngantos boten wonten ingkang ngenggeni, inggih manungsa inggih kewan, lan kitha punika badhe dados tanah ingkang pejah ing salami- laminipun! 63 Manawa anggonmu macakake layang iki wis rampung, nuli bandhulana watu lan cemplungna ing bengawan Efrat 64 kambi ngucapa: Kaya mangkene bakal amblese kutha Babil lan ora bakal timbul maneh, marga saka sakehing bilai kang Suntempuhake marang kutha iku." 243
YEREMIA 52.1-6 Tekan samene pangandikane Nabi Yeremia. Sang Prabu Zedhekia ratu ing Yehuda Rusake kraton Yehuda 52:1-30 2Ra 24:18--25:21 2Bb 36:11-21 Ym 39:1-10 52 1 Sang Prabu Zedhekia yuswa selikur taun nalika jumeneng ratu, dene anggone ngasta paprentahan ing Yerusalem lawase sawelas taun. Kang ibu asmane Hamutal, putrane putri Sang Yeremia saka ing Libna. 2 Panjenengane nindakake apa kang ala ana ing ngarsane Sang Yehuwah plek karo apa satindake Sang Prabu Yoyakim. 3 Marga saka bebendune Sang Yehuwah kelakone prakara iki tumrap Yerusalem lan Yehuda, yaiku, anggone banjur padha kabucal dening Sang Yehuwah saka ing ngarsane. Sang Prabu Zedhekia mbalela nglawan ratu ing Babil. 4 Mulane nalika ing taun kang kaping sangane jumenenge, ing sasi kang kaping sapuluh tanggal kaping sapuluh Sang Prabu Nebukadnezar ratu ing Babil kanthi wadya-balane nempuh Yerusalem. Banjur padha masang kemah ngepung Yerusalem lan ngadegake tembok pangepungan ana ing saubenge. 5 Kaya mangkono anggone kutha iku kinepung nganti tumeka ing taun kang kaping sawelase jumenenge Sang Prabu Zedhekia. 6 Ing tanggal sanga sasi kapat, nalika pailan ing kutha kono wus 244
YEREMIA 52.7-13 banget lan wis ora ana kang dipangan dening rakyat ing kono, 7 balowartine kutha nuli dibedhah. Bareng Sang Prabu mirsa prakara iku banjur lolos sabalane nilar kutha kono ing wayah bengi, tindak miyos ing gapura ing sela-selaning balowarti loro, cedhak ing taman raja, sanadyan bala Kasdim ngepung Yerusalem temugelang. Anggone padha lumayu ngener lebak Araba-Yarden. 8 Nanging bala Kasdim mburu Sang Prabu lan Sang Prabu Zedhekia kecepeng ana ing lebak Yerikho; para wadya-balane wus padha pating slebar ninggal panjenengane. 9 Sang Prabu kabanda lan diirid sowan menyang ing ngarsane Sang Nata ing Babil ana ing Ribla ing tanah Hamat; Sang Nata banjur netepake paukumane. 10 Ratu ing Babil dhawuh nyembeleh putra-putrane Sang Prabu Zedhekia ana ing ngarsane, mangkono uga sakehing para panggedhene Yehuda iya pada disembelehi ana ing Ribla. 11 Sang Prabu Zedhekia banjur dicuplaki tingale sarta dibesta kalawan rante tembaga, wasana digawa menyang Babil, katutup ana ing pakunjaran, nganti tumeka ing sedane. 12 Nalika sasi kalima tanggal kaping sapuluh -- iku taun kang kaping sangalase jumenenge Sang Prabu Nebukadnezar, ratu ing Babil -- Sang Nebuzaradan, panggedhene wadya-bala pengawal, kang ngladeni Sang Nata ing Babil, rawuh ing Yerusalem. 13 Padalemane Sang Yehuwah, kadhatone Sang Prabu lan sakehe omah ing Yerusalem, sakehe daleme para panggedhe padha diobongi. 245
YEREMIA 52.14 -20 14 Balowarti sakubenge kutha Yerusalem dijugrugi dening bala Kasdim kang padha ndherek panggedhening wadya-bala pengawal mau. 15 Saperangane wong kang ringkih dhewe, lan kekarene wong kang isih manggon ana ing kono, tuwin para wong kang malik tingal mbalik ndherek ratu ing Babil, apadene kekarene para tukang padha diangkatake menyang ing pambuwangan dening Sang Nebuzaradan, panggedhening prajurit pengawal iku. 16 Mung panunggalane para wong mlarat ing tanah kono, ana sawatara kang ditinggal dening Sang Nebuzaradan, panggedhening wadya-bala pengawal mau, supaya dadi juru kebon anggur lan among tani. 17 Saka-sakane tembaga kang ana ing padalemane Sang Yehuwah kareta panyangga lan segaran tembaga kang ana ing padalemane Sang Yehuwah padha dirusak dening bala Kasdim tuwin sakehing tembagane diusungi menyang tanah Babil. 18 Kwali-kwali, sorok- sorok, lading-lading, bokor-bokor panyiraman lan piring-piring apadene sakehing piranti tembaga kang kanggo nindakake pangibadah, dijupuki kabeh. 19 Uga jembangan-jembangan, padupan-padupan, bokor-bokor panyiraman, kwali-kwali, padamaran-padamaran, piring- piring lan tuwung-tuwung, kang emas lan kang salaka, kajupukan dening panggedhening wadya-bala pengawal mau. 20 Dene saka loro, segaran siji lan sapi tembaga rolas kang ana ing sangisore kareta panyangga, kang 246
YEREMIA 52.21 -27 kayasa dening Sang Prabu Suleman, kanggo padalemane Sang Yehuwah, iku nganti ora kena dibobot tembagane sakehing piranti iku. 21 Dene saka-saka iku, saka siji dhuwure wolulas asta lan dibuleti lawe kang dawane rolas asta, kandele patang nyari lan ing jerone growong. 22 Ing sadhuwure ana krebile tembaga, kang siji iku dhuwure limang asta, lan diubengi anam-anaman lan woh-wohan delima, kabeh tembaga. Lan saka kang kapindho uga kaya mangkono. 23 Mungguh wohe delima ana sangang puluh nem woh delima kang awujud gambar mbrenjul, cacahe woh-wohan delima iku kabeh ana satus ngubengi anam-anaman iku. 24 Panggedhening wadya-bala pengawal iku banjur nyepeng Imam Seraya, pangarepe tetuwane para imam, lan Imam Zefanya, imam pangkat loro, lan jaga-gapura telu. 25 Saka kutha kono kang dicekel sawijining punggawa kraton kang diangkat dadi panggedhene para prajurit, lan abdidaleme Sang Prabu pitu kang ana ing kutha kono, lan panitraning senapati kang ngumpulake rakyat dadi prajurit, apadene wong sawidak saka antarane rakyat ing sajroning kutha kono. 26 Nebuzaradan panggedhening wadya-bala pengawal mau dhawuh nyekel para wong iku kang banjur diladekake marang ngarsane ratu ing Babil, ana ing Ribla. 27 Raja ing Babil nuli dhawuh mateni para wong iku ana ing Ribla ing tanah Hamat. Mangkono anggone wong 247
YEREMIA 52.28 -32 Yehuda padha diangkatake menyang ing pambuwangan saka ing tanahe. 28 Iki cacahe rakyat kang diangkat menyang ing pambuwangan dening Sang Nebuzaradan: nalika ing taun kapitune, telung ewu telulikur jiwa saka ing Yehuda; 29 nalika taun kang kaping wolulase jamane Sang Prabu Nebukadnezar, wolung atus telung puluh loro jiwa saka ing Yerusalem; 30 nalika ing taun kang kaping telulikur jamane Sang Prabu Nebukadnezar, kang diangkatake menyang ing pambuwangan dening Sang Nebuzaradan, panggedhening wadya-bala pengawal mau pitung atus patang puluh lima jiwa saka ing Yehuda; gunggunge kabeh ana patang ewu nem atus jiwa. Sang Prabu Yoyakhin kinasihan 52:31-34 2Ra 25:27-30 31 Wusana nalika ing taun kang kaping telung puluh pitu sawuse Sang Prabu Yoyakhin, ratu ing Yehuda, kabucal, nalika sasi karolas tanggal selawe ing sasi iku, Sang Prabu Ewil-Merodakh, ratu ing Babil, ing taun jumenenge, ngatingalake piwelase marang Sang Prabu Yoyakhin, ratu ing Yehuda, sarta banjur ngluwari panjenengane saka ing pakunjaran. 32 Sang Prabu Ewil-Merodakh tangkepe grapyak marang panjenengane sarta maringi kalenggahan kang luwih dhuwur katimbang karo ratu kang bebarengan karo 248
YEREMIA 52.33 -34 panjenengane ana ing Babil. 33 Sang Prabu Yoyakhin kepareng lukar pengagemane pakunjaran lan ing salawase sugenge diparengake ajeg dhahar roti ana ing ngarsane ratu ing Babil. 34 Lan mungguh panggesangane ing saben dinane diparingi dening Sang Nata ing Babil, ing sajege sugenge nganti tumeka ing sedane. 249
KIDUNG PANGADHUH Gempure lan sepine Yerusalem 1:1-22 1 1 Adhuh lae, kutha iku kok sepi temen, kang dhek biyen reja banget! Wus dadi kaya randha kang maune linuwih ana ing satengahe para bangsa. Kang biyen dadi ratune kutha-kutha, saiki dadi jajahan. 2 Ing wayah bengi nangis kelara-lara, pipine adus luh; ing antarane para kang nresnani, ora ana siji bae kang aweh panglipur. Mitrane kabeh wus padha nyidrani, wus malih dadi satrune. 3 Yehuda wus ditinggal dening kang padha ngenggoni, marga saka sangsara lan saka abote anggone dikawulakake; saiki dumunung ing antarane para bangsa, ewadene ora bisa oleh katentreman; sapa bae kang nempuh bisa ngejegi ing mangsa nemahi karubedan. 4 Dalan-dalan kang anjog ing Sion kebak prihatin, marga ora ana kang padha nekani riyaya, gapurane sepi nyenyet kabeh,
KIDUNG PANGADHUH 1.5-8 para imame padha ngesah, para prawane padha sedhih, dene Sion dhewe pepes atine. 5 Para mungsuhe padha nguwasani, lan satrune padha seneng-seneng. Pranyata Sion diganjar kasusahan dening Pangeran Yehuwah, marga akeh panerake; anak-anake padha lumaku ana ing ngarepe satrune kayadene tawanan. 6 Putri ing Sion wus koncatan kamulyane kabeh, para pemimpine padha kaya menjangan kang ora nemu panggonan kanggo nyenggut; nglentroh anggone lumaku, ana ing ngarepe kang ngoyak-oyak. 7 Ing dinane kasangsaran lan kasusahan Yerusalem kelingan marang sakehing raja-brana kang dadi duweke dhek biyen; nalika wonge katelukake dening mungsuh, lan ora ana kang mitulungi, para satrune padha nyawang lan padha gumuyu, marga saka karusakane. 8 Yerusalem banget anggone gawe dosa, satemah kaanane najis; kabeh kang biyen padha ngajeni, saiki padha ngremehake, marga weruh anggone kawudan; Yerusalem dhewe sambat-sambat 2
KIDUNG PANGADHUH 1.9- 12 kambi mungkur. 9 Kanajisane kelet ing poncoting jubahe, wus ora mikir bab bakal wekasane, anggone tiba kanteb banget, ora ana wong kang nglipur. "Dhuh Yehuwah, mugi karsaa mirsani kasangsaran kawula, margi pun mengsah ngegungaken badanipun piyambak." 10 Si satru gumrageh tangane marang raja-branane Yerusalem kabeh, malah Yerusalem ndeleng para bangsa anggone padha lumebu ing papan pasucene, mangka Paduka, dhuh Yehuwah, sampun ngawisi tiyang-tiyang punika, boten kenging lumebet ing pasamuwan Paduka. 11 Wong saisine Yerusalem kabeh padha sambat-sambat, padha golek roti; raja-branane diijolake pangan, kanggo nyambung uripe. "Dhuh Yehuwah, mugi karsaa mirsani, dene samanten kanisthan kawula. 12 Heh kowe kang padha liwat, apa kowe ora padha mreduli? Sawangen lan tamatna, apa ana kasusahan kaya kang ditandukake dening Pangeran Yehuwah marang aku, supaya aku nandhang sedhih banget, nalika bebendune mulad-mulad? 3
KIDUNG PANGADHUH 1.13- 17 13 Panjenengane ngintunake geni saka ing dhuwur, kang manjing ing balung-balungku; Panjenengane masang jaring ana ing ngarepe sikilku, aku didhesek mundur, sarta aku digawe kaget, lan kelaran nganti sadina muput. 14 Sakehing panerakku iku pasangan kang abot, sawijining bebuletan, damelaning astane Pangeran, kang ditumpangake ana ing guluku, satemah njalari enteking kakuwatanku. Pangeran wus ngulungake aku marang ing tangane para wong kang aku ora kaconggah nandhingi. 15 Pangeran wus mbucal sakehe para gegedhugku kang ana ing wewengkonku. Pangeran wus damel pista kanggo nglawan marang aku, kanggo nyirnakake para wong nonomanku. Pangeran wus ngidak-ngidak putri Yehuda, para kenya, kaya patrape ngiles-iles meres anggur. 16 Marga saka iku aku nangis, mripatku ngetokake luh carocosan, awitdene juru panglipur kang bisa nglejarake atiku wus adoh; anak-anakku padha bingung, marga si satru rosa banget." 17 Sion ngegarake tangane, 4
KIDUNG PANGADHUH 1.18- 20 nanging ora ana wong kang nglipur; Pangeran Yehuwah wus nglempakake tangga-tanggane, supaya padha nglawan marang Yakub. Yerusalem wus dadi najis, ana ing satengahe mungsuh-mungsuh mau. 18 "Pangeran Yehuwah iku kang leres, awit aku wus mbalela marang pangandikane; heh sakehe bangsa, padha rungokna lan sawangen prihatinku, para wong nonomanku lanang lan wadon wus padha lunga dadi tawanan. 19 Aku ngundang para kang daktresnani, nanging iku padha ngapusi aku, para imamku lan para tuwa-tuwaku, wus padha ngajal kabeh ana ing kutha, nalika padha golek pangan kanggo nyambung uripe. 20 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa mirsani, anggen kawula ajrih sanget punika, saha anggenipun nyawa kawula ngolang-ngaling punika, manah kawula molak-malik wonten ing nglebet kawula, awitdene kesangeten anggen kawula mbalela, wonten ing jawi anak-anak kawula katumpes dening pedhang, wonten ing salebetipun griya dening sesakit pes. 5
KIDUNG PANGADHUH 1.21- 2.1 21 Paduka mugi karsaa midhangetaken, kadospundi anggen kawula sesambat, mangka boten wonten ingkang nglipur kawula, mengsah-mengsah kawula sami mireng bab kasangsaran kawula, lajeng sami bingah, awit Paduka ingkang ndhatengaken punika! Dinten ingkang sampun Paduka undhangaken punika mugi kadhatengna, saha mengsah-mengsah wau mugi sami dadosa kados kawula! 22 Piawonipun sadaya mugi sumengkaa dhateng ing ngarsa Paduka, saha tiyang-tiyang wau lajeng mugi sami Paduka etrapi punapa ingkang sampun Paduka tandukaken dhateng kawula, margi saking kathahipun duraka kawula; awit kathah panggresah kawula, sarta manah kawula nandhang sakit." Bebendune Gusti Allah marang Sion 2:1-22 2 1 Adhuh lae, putri Sion, banget temen anggone kinemulan ing mendhung dening Pangeran ing sajroning bebendune, kamulyane Israel wus kabuwang Panjenengane saka ing langit menyang ing bumi. Ancik-anciking sampeyane ora diengeti nalika Panjenengane duka. 6
KIDUNG PANGADHUH 2.2-6 2 Pangeran nyirnakake sakehe pategalane Yakub, ora nganggo pinaringan sih-piwelas. Panjenengane ing sajroning bramatyane nggempuri sakehe betenge putri ing Yehuda. Karajan dalah para panggedhene padha kabanting ing bumi lan didamel sawiyah-wiyah. 3 Marga saka mulad-mulading bebendune, sakehe sungune Israel padha dipokahi, nalika mungsuh wus cedhak Pangeran ngingkedake astane tengen, Panjenengane mbesmi Yakub kaya geni kang mulad-mulad kang mangsa ing sakubenge. 4 Pangeran menthang gandhewane kaya mungsuh, lan ngacungake astane tengen kaya satru, mateni sakabehe kang nengsemake pandeleng kang ana ing tarube putri Sion, bebendune kaesokake kayadene geni. 5 Pangeran wus malih dadi kaya mungsuh, Israel kalebur, sakehing kedhatone karemuk, beteng-betenge padha kadadekake gempuran, kasusahan lan pasambate putri ing Yehuda kadadekake akeh. 6 Tarube piyambak karusak kaya kebon, papan masamuwane kabubrah. 7
KIDUNG PANGADHUH 2.7- 10 Ana ing Sion Pangeran Yehuwah wus damel laline wong marang riyaya lan sabat, raja lan imam wus padha ditampik, marga saka bramatyane. 7 Pangeran mbucal misbyahe piyambak, pasucene katilar, temboking kadhatone padha dipasrahake marang ing tangane mungsuh; mungsuh mau padha ngumbar swara ana ing Padalemaning Allah, memper kaya kramean ing dina riyaya. 8 Pangeran Yehuwah wus damel putusan ndadekake gempuran balowartine putri Sion, kabeh wus diukur srana tali ukuran, astane ora mingsed saka anggone bakal ngrisak, balowarti ing jaba lan ing jero padha kadadekake ngadhuh-adhuh lan ngenes kabeh. 9 Gapurane padha ambles ing bumi, Pangeran Yehuwah ngrisak lan nugel-nugel slarake; rajane lan panggedhene padha dumunung ana ing antarane bangsa manca. Ora ana pitedah saka Sang Yehuwah dalah para nabine padha ora tampa wahyu saka Panjenengane. 10 Para tuwa-tuwane putri Sion, padha nglosod ana ing lemah, padha nguwur-uwuri awu ing sirahe lan manganggo bagor. 8
KIDUNG PANGADHUH 2.11- 15 Para prawan ing Yerusalem, padha tumungkul konjem ing bumi. 11 Mripatku nganti nggerong dening luh, remuk bubuk atiku, atiku ajur mumur, marga tumpese putrine bangsaku, dene bocah cilik lan bayi padha sumaput ana ing ara-araning kutha. 12 Padha takon marang biyunge: "Endi rotine lan anggure?", nalika padha sumaput ana ing alun-alune kutha kaya wong kang gugur ana ing paprangan, sarta padha pegat nyawa ana ing pangkone biyunge. 13 He, putri ing Yerusalem, aku bisa mratelakake apa marang kowe, lan kowe kena dakupamakake apa? He, putri kenya ing Sion, kowe kena dakupamakake apa, kanggo nglipur kowe, marga gempuranmu ambane kaya sagara, sapa kang bisa marasake kowe? 14 Para nabimu padha nyaritakake marang kowe wahyu kang cidra lan kothong. Padha ora mratelakake kaluputanmu supaya kowe banjur waras maneh. Wangsit-wangsit kang goroh lan nasarake kang dikandhakake marang kowe. 15 Sakehe wong kang liwat, padha keplok-keplok marga meruhi kowe, padha ngeses-ngeses lan gedheg-gedheg, 9
KIDUNG PANGADHUH 2.16- 19 tumrap putri ing Yerusalem, ujare: "Apa iki kutha kang kaaranan luwih dening endah, dadi kasenengane wong salumahing bumi kabeh?" 16 Sakehe mungsuhmu padha ngunek- unekake kowe, padha ngeses-ngeses lan nggeget untu, ujare: "Iku wus padha daksirnakake!" "La, yaiki dina kang dakarep-arep, wus dakalami lan daksipati!" 17 Pangeran Yehuwah wus nindakake apa kang karancang, wus netepi apa kang dadi pangandikane, kang diundhangake wiwit dhek jaman biyen, wus nggempur tanpa pangeman, mungsuh didadekake seneng ing ngatase kowe, sungune satru-satrumu wus didhuwurake. 18 Sambat-sambata marang Pangeran kanthi seru, he, putri ing Sion, rina-wengi luhmu milia kaya kali, awakmu aja kokasokake, mripatmu aja nganti leren! 19 Tangia, ngadhuh-adhuha ing wayah bengi, ing wiwitaning giliraning jaga bengi; isining atimu esokna kaya banyu, ana ing ngarsaning Pangeran, tanganmu egarna marang Panjenengane, amrih uripe anak-anakmu, kang semaput marga saka luwe, ana ing pojoke lurung-lurung. 10
KIDUNG PANGADHUH 2.20- 22 20 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi karsaa mirsani saha niti-priksa, sinten ingkang Paduka etrapi makaten punika, punapa tiyang estri kedah nedha wohing wetenganipun piyambak, inggih bayi-bayi ingkang taksih wonten ing bopongan; punapa imam tuwin nabi kedah dipun pejahi wonten ing pasucenipun Pangeran? 21 Nem-neman lan tiyang sepuh, sami gilang-gilang wonten ing margi, prawan-prawan lan jaka-jaka kawula, sami pejah dening pedhang, sami Paduka pejahi nalika Paduka bendu, Paduka pragad tanpa pangowel. 22 Kados-kados ing dinten pahargyan Paduka nimbali sadaya ingkang kawula sami ajrihi saking kiwa-tengen. Nalika Pangeran Yehuwah bendu, boten wonten tiyang satunggal kemawon ingkang saged oncat utawi wilujeng. Lare-lare ingkang kawula uthun-uthun saha kawula gula-wenthah, sami dipun pejahi dening mengsah kawula. 11
KIDUNG PANGADHUH 3.1- 10 Panglipur sajroning kasangsaran 3:1-66 3 1 Aku iki wong kang ngalami sangsara marga saka panggebaging dukane Pangeran. 2 Panjenengane nundhung lan nglampahake aku ana ing pepeteng kang ora ana padhange. 3 Lah aku katibanan ing astane marambah- rambah, nganti sadina muput. 4 Daging lan kulitku didamel susut, balungku padha ditugeli. 5 Pangeran ngedegake tembok ngungkuli aku, ngupengi aku kalawan kaprihatinan lan kasusahan. 6 Aku dipapanake ing panggonan kang peteng, kaya wong kang wus mati suwe. 7 Aku dipepeti, dalan metu ditutup kabeh sarta ditaleni nganggo rante kang abot. 8 Sanadyan aku sambat-sambat lan bengok-bengok nyuwun tulung, pandongaku ora dipiyarsakake. 9 Dalan-dalanku padha dipepeti nganggo watu tatahan, didadekake ora kena diambah. 10 Panjenengane prasasat bruwang kang ngadhang marang aku, lan prasasat singa ana ing pandhelikan. 12
KIDUNG PANGADHUH 3.11- 22 11 Dalan-dalanku dienggokake, aku disempal-sempal lan ndadosake aku bingung. 12 Gandhewane wus dipenthang lan aku kang dadi lesaning jemparinge. 13 Jemparinge kang ana ing endhonge padha dilepasake kabeh, padha manjing ing atiku. 14 Aku dadi pepoyokane bangsaku kabeh, digawe lagu pangece nganti sadina muput. 15 Aku diwaregi kalawan pepait lan diombeni butrawali. 16 Untuku diremuk, srana aku diparingi mangan krikil, lan aku diblesekake ing lebu. 17 Nyawa kawula Paduka pisahaken saking ing katentreman, kawula kasupen dhateng kabegjan. 18 Ing kono pangiraku: Misuwurku wus sirna, lan pangarep-arepku marang Pangeran Yehuwah wus ilang. 19 "Paduka mugi ngengeti kasangsaran saha anggen kawula kalunta-lunta, punapadene wontenipun butrawali lan wisa." 20 Nyawa kawula tansah kengetan dhateng prakawis punika, saha nglemprek wonten ing lebet kawula. 21 Nanging iki kang dakrasakake, lan kang njalari aku duwe pangarep-arep: 22 Sih-kamirahane Pangeran Yehuwah iku tanpa pedhot, lan sih-kawelasane ora ana enteke. 13
KIDUNG PANGADHUH 3.23- 34 23 Tansah lumintu, ganti-gumanti saben esuk. Saestu ageng kasetyan Paduka punika! 24 Osiking atiku: "Pangeran Yehuwah iku dadi pandumanku, mulane dakarep-arep." 25 Pangeran iku sae tumrap wong kang padha nganti-anti, tumrap nyawa kang ngupaya Panjenengane. 26 Becik manawa wong nganti-anti marang pitulungane Sang Yehuwah kalawan sabar. 27 Becik manawa wong lanang mikul pasangan nalika nome. 28 Iku lungguha dhewekan lan menenga, manawa lagi dietrapi dening Pangeran Yehuwah. 29 Ambruka lan nempelna raine ing lebu, bokmanawa isih ana pangarep-arep. 30 Pipine diulungna marang kang napuk, dinganti wareg anggone dipoyoki. 31 Awit Pangeran Yehuwah anggone nyebratake ora ing salawase. 32 Amarga sanadyan Panjenengan maringi kaprihatinan, iya nuli paring palimirma, cundhuk karo sih-kadarmane. 33 Awit ora kalawan lila-legawaning galihe manawa maringi kasusahan lan kaprihatinan marang para anake manungsa. 34 Manawa ana wong kang ngidak-idak 14
KIDUNG PANGADHUH 3.35- 45 sakehe wong tawanan ing salumahing bumi, 35 manawa wewenanging wong dienggokake ana ing ngarsane Kang Mahaluhur, 36 manawa wong ditanduki kang ora adil tumrap prakarane, iku apa ora diuningani dening Pangeran Yehuwah? 37 Sapa ta kang ngandika lan samubarang kabeh banjur ana? Apa dudu Pangeran kang ndhawuhake? 38 Kang ala lan kang becik iku wijile apa ora saka lesane Kang Mahaluhur? 39 Yagene wong urip padha nggresah? Saben wong nggresaha marga saka dosane! 40 Mara, payo padha naliti lan mriksa urip kita, sarta padha bali sowan marang Sang Yehuwah. 41 Mara, payo padha ngulukake ati lan tangan kita marang Gusti Allah ing swarga lan munjuk: 42 Kawula sampun nerak lan mbalela, mangka Paduka boten paring pangapunten. 43 Paduka singeban bebendu, sarta mbujeng kawula, Paduka pejahi tanpa piwelas. 44 Paduka singeban mendhung, satemah pandonga kawula boten saged nembus. 45 Kawula sami Paduka dadosaken jember lan nistha 15
KIDUNG PANGADHUH 3.46- 57 wonten ing satengahipun para bangsa. 46 Sakathahipun mengsah kawula, sami ngungel-ungelaken kawula. 47 Kawula kataman pagiris sarta kalajiret, karisakan lan pagempuran. 48 Luh kawula mili kados lepen awit saking risaking putrinipun bangsa kawula. 49 Luh kawula tansah crocosan, tanpa wonten kendelipun; 50 ngantos Pangeran Yehuwah ngudaneni saking nginggil saha mirsani saking swarga. 51 Mripat kawula ngantos kraos perih awit saking kawontenanipun para putri ing kitha kawula. 52 Kawula dipun uber-uber kados peksi dening tiyang ingkang sami mengsah dhateng kawula tanpa sabab. 53 Kawula dipun cemplungaken dhateng luweng gesang-gesangan, sarta dipun banggali sela. 54 Toya mbanjiri sirah kawula, kawula nginten: "Bilai aku saiki." 55 "Dhuh Yehuwah, kawula nyebut asma Paduka saking dhasaring luweng ingkang lebet. 56 Paduka miyarsakaken swara kawula. Paduka sampun ngantos nutupi talingan Paduka tumrap pangadhuh saha pasambat kawula. 57 Nalika kawula sesambat dhateng Paduka, Paduka celak sarta ngandika: Aja wedi." 16
KIDUNG PANGADHUH 3.58- 66 58 "Dhuh Yehuwah, Paduka sampun mbelani prakawis kawula, sarta sampun ngluwari gesang kawula. 59 Dhuh Yehuwah, Paduka sampun nguningani anggen kawula dipun etrapi ingkang boten adil; Paduka mugi karsaa maringi kaadilan! 60 Paduka sampun nguningani pangigit- igitipun tiyang-tiyang wau saha sadaya pangrantamipun dhateng kawula." 61 "Dhuh Yehuwah, Paduka sampun midhangetaken pamemadanipun, dalah pangrantamipun dhateng kawula; 62 punapadene wicantenipun tiyang-tiyang ingkang sami nglawan dhateng kawula, sarta malih pangangen-angenipun awon tumrap kawula sadinten muput! 63 Mugi Paduka pirsani ngadeg-linggihipun, kawula kadadosaken lagu pepoyokanipun." 64 "Dhuh Yehuwah, Paduka badhe nandukaken piwales dhateng tiyang- tiyang wau, miturut ing sapandamelipun. 65 Paduka badhe mangkotaken manahipun, mugi sami kadhawahana laknat Paduka. 66 Dhuh Yehuwah, Paduka badhe mbujeng tiyang-tiyang wau klayan bebendu, sarta sami badhe Paduka sirnakaken saking sangandhaping langit!" 17
KIDUNG PANGADHUH 4.1-7 Kasangsarane Sion kang nggegirisi 4:1-22 4 1 Adhuh lae, emas iku kok surem temen, emas murni kok malih; watu-watu suci iku padha kabuwang ana ing pojoke saben lurung. 2 Para anake Sion kang aji, padha karo kaya emas tuwa, adhuh, kok dipadhakake karo pengaron lemah gaweaning tangane kundhi. 3 Sanadyan asu ajag iya ngulungake susune nusoni anake, nanging putrining bangsaku wus dadi mentala, kaya manuk unta ing sagara wedhi. 4 Ilate bocah pasuson kraket ing cethake dening kasatan; bocah-bocah padha njaluk roti, nanging ora ana kang ngwenehi. 5 Wong kang kulina mangan kang sarwa enak, padha kaluwen ana ing lelurung, kang kulina linggih ing bantal gluga, padha nglemprak ana ing pawuhan. 6 Durakaning putrine bangsaku ngungkuli dosane Sodom, kang diwalik sajroning sakedhep netra, tanpa katiban ing tangan. 7 Para pemimpine resike ngungkuli salju, lan luwih putih tinimbang susu, 18
KIDUNG PANGADHUH 4.8- 14 abanging awake ngungkuli merjan, pasemone memper watu manila; 8 nanging saiki rupane ireng ngungkuli angus, kang ana ing lurung-lurung padha pangling, kulite kelet karo balung-balunge, garing kaya kayu. 9 Luwih begja kang kapupu ing pedhang, tinimbang kang mati kaluwen, kang ngenes lan mati marga tegale ora ana pametune. 10 Tangane wong wadon kang welasan wus padha ngolah anak-anake, kanggo pangane nalika putrining bangsaku rusak. 11 Pangeran Yehuwah wus ngebyukake sakehe bramatyane, ngesokake bebendune kang mulad-mulad, sarta wus nyumed geni ana ing Sion kang mangsa dhasar-dhasare. 12 Para raja ing sajagad lan sarupane wong isine donya padha ora pracaya yen mungsuh lan satru bisa lumebu ing gapurane Yerusalem. 13 Iku kelakon mangkono marga saka dosane para nabine lan pialane para imame, kang padha ngwutahake getihe wong kang ora luput, kang ana ing satengahe. 14 Padha nuk-nukan kaya wong tuna-netra ana ing lurung-lurung, 19
KIDUNG PANGADHUH 4.15- 20 najis dening getih, nganti wong ora bisa nggepok marang sandhangane. 15 Paha dielokake: "Sumingkir, najis. Sumingkir, sumingkir, aja nggepok!", nuli padha lunga lan nglambrang; para bangsa banjur padha ngucap: "Iku padha ora kena manggon ana ing kene maneh!" 16 Pangeran Yehuwah piyambak mbuyarake wong-wong mau, bakal ora diudaneni maneh. Para imam padha ora diajeni dalah para wong tuwa iya ora diwelasi. 17 Mripatku tansah ngarep-arep pitulungan, nanging tanpa guna; saka menara pajagan olehku ngarep-arep marang bangsa kang ora bisa mitulungi. 18 Wong-wong mau padha ndingkik lakuku, nganti aku padha ora bisa metu ing alun-alunku; wus ndungkap ajalku, wus puput uripku, aku wus padha tekan ing wekasaning uripku. 19 Kang padha ngoyak-oyak aku rikate ngungkuli manuk garudha ing awang-awang, aku padha diburu ana ing gunung-gunung, lan dicegat ana ing pasamunan. 20 Wong kang jinebadan dening Pangeran Yehuwah, napasing uripku kabeh kacemplung ing luwenganing wong-wong mau, wong kang dakkira: "Ana ing pangaubane 20
KIDUNG PANGADHUH 4.21- 5.4 aku bakal padha urip ana ing tengahe para bangsa." 21 Heh, putri ing Edom, kang manggon ing tanah Us, bungaha lan giyak-giyaka, tuwunge uga bakal tumeka ing kowe, kowe bakal mendem nganti kawudan. 22 He, putri ing Sion, kaluputanmu wus ilang, Pangeran Yehuwah ara bakal marengake kowe dibuwang maneh, nanging kaluputanmu, he putri ing Edom, bakal diwales lan dosa-dosamu bakal digelar. Pandonga murih kabangun maneh 5:1-22 5 1 Dhuh Yehuwah, Paduka mugi ngengeti punapa ingkang sampun sami kawula alami, mugi Paduka karsaa mirsani saha ngudaneni dhateng kawontenan kawula ingkang asor punika. 2 Tanah pusaka kawula sampun dhumawah dhateng bangsa sanes, griya-griya kawula dhateng tiyang ngamanca. 3 Kawula sami dados lare lola, boten gadhah bapa, biyung kawula sami kados randha. 4 Anggen kawula ngombe toya srana tumbas, sarta anggen kawula ngangge kajeng mawi mbayar. 21
KIDUNG PANGADHUH 5.5- 13 5 Kawula sami dipun bujeng-bujeng wonten ing celakan, sami sayah nanging boten angsal ngaso. 6 Kawula sampun sami ngathungaken tangan dhateng tiyang Mesir, saha dhateng tiyang Asyur, supados sageda nedha tuwuk. 7 Para leluhur kawula ingkang sami damel dosa sampun boten wonten, kawula ingkang katempah ing durakanipun. 8 Rencang tumbasan sami mrentah kawula, boten wonten ingkang ngluwari kawula saking tanganipun. 9 Anggen kawula pados tedha klayan toh pejah margi saking wontenipun pedhang ing pasamunan. 10 Kulit kawula mengangah kados prapen, margi saking sangeting kaluwen. 11 Para tiyang estri ing Sion sami dipun roda-peksa, makaten ugi prawan-prawan ing kitha-kithanipun Yehuda. 12 Para pemimpin sami kagantung dening tanganipun mengsah, para sesepuh boten dipun urmati. 13 Tiyang nem-neman sami dipun kedahaken mikul gilingan, lare-lare sami ambruk margi kawraten anggenipun ngrembat kajeng. 22
23 KIDUNG PANGADHUH 5.14- 21 14 Para sepuh sami boten keklempakan malih wonten ing gapuraning kitha, para nem-neman kendel anggenipun nylempung. 15 Kabingahaning manah kawula sampun ical, beksan kawula sami malih dados kasisahan. 16 Makutha sampun dhawuh saking sirah kawula, adhuh memelas; amargi kawula sampun sami damel dosa. 17 Inggih margi saking makaten punika manah kawula sakit, inggih margi saking makaten punika mripat kawula lajeng dados bliwur. 18 Awit saking redi Sion ingkang sampun ludhes, segawon-segawon wana sami pating kluyur wonten ngriku. 19 Dhuh Yehuwah, Paduka punika jumeneng langgeng, dhampar Paduka boten ewah gingsir ing salami-laminipun. 20 Kenging punapa dene Paduka ngantos boten enget dhateng kawula sadaya ing salaminipun, punapaa dene kawula Paduka tegakaken ngantos lami? 21 Dhuh Yehuwah, kawula mugi sami Paduka wangsulaken dhateng Paduka, temahan sami badhe mratobat, kawontenan kawula mugi Paduka pulihaken malih kados kala rumiyin.
KIDUNG PANGADHUH 5.22 22 Utawi punapa Paduka badhe nampik dhateng kawula sadaya babar-pisan? Punapa Paduka duka sanget dhateng kawula? 24
YEHESKIEL BAB 1--24 PAMECA-PAMECA NGLAWAN ISRAEL Nabi Yeheskiel mirsani kamulyane Sang Yehuwah 1:1-28 1 1 Ing taun kang kaping telung puluh, tanggal kaping lima sasi papat, nalika aku ana ing pinggir kali Kebar bebarengan karo para wong buwangan, nuli langit piyak lan aku sumurup wahyu saka ing Allah. 2 Ing tanggal kaping lima sasi iku, yaiku ing taun kalimane sawuse Sang Prabu Yoyakhin kakendhangake, 3 ana pangandikane Pangeran Yehuwah tumuju marang Imam Yeheskiel, putrane Sang Busi, ana ing nagarane wong Kasdim ing pinggir kali Kebar, sarta ana ing kono panjenengane kalimputan ing pangwaose Sang Yehuwah. 4 Aku banjur ndeleng, lah ana prahara saka ing lor, kang nggawa mendhung kandel lan geni mulad-mulad; mendhung mau kinubengan ing pepadhang kang sumorot; ing jerone kaprenah ing satengahing geni iku ana kang kaya swasa mencorong. 5 Ing tengah-tengahe kono uga ana kang rupane kaya makhluk papat kang urip, lan iku katone mangkene: rupane kaya manungsa, 6 nanging
YEHESKIEL 1.7-17 siji-sijine raine papat lan ana swiwine papat. 7 Sikile lenceng-lenceng, sarta tlapakane kaya tracak pedhet, mencorong kaya swasa kang mentas kagebeg. 8 Ing sangisoring swiwi ana tangan manungsa kaprenah ing sisih papate pisan. Dene rai lan swiwine mau mangkene: 9 swiwine padha gathuk; manawa lumaku ora nganggo mingar-minger, nanging ing sapenering adhepe. 10 Raine katone mangkene: Kapat pisan raine kang ngarep rai manungsa, kang sisih tengen rai singa, kang sisih kiwa rai sapi, kang ana ing buri rai manuk garudha. 11 Swiwine padha kaegarake mandhuwur, sarta adu pucuk ngloro-ngloro, dene swiwi liyane nutupi awake. 12 Kabeh lakune ing sapenere adhepe, menyang ngendi panuntuning roh, iya mrono parane; anggone lumaku ora nganggo mingar-minger. 13 Ing satengahing makhluk-makhluk mau ana kang katon kaya mawa geni mengangah, kayadene obor kang obah mrana-mrene ana ing antarane makhluk-makhluk kang urip iku; geni mau mubyar sarta metu kilate kang padha sesamberan. 14 Makhluk-makhluk kang urip iku padha mabur mrana-mrene kaya thathit. 15 Aku ndeleng, lah ing bumi ana rodha ngadeg sandhing makhluk-makhluk papat mau ing iringane ana rodhane siji, 16 rupane mencorong kaya sesotya pirus, kapate kembar lan katone ing tengahing rodha kaya ana rodhane. 17 Manawa padha lumaku, bisa ngener menyang ing keblat papat, ora 2
YEHESKIEL 1.18 -24 nganggo mingar-minger. 18 Rodha-rodha mau ana wengkune lan aku ndeleng wengku kapat pisan iku padha kebak mata mubeng. 19 Manawa makhluk kang urip iku padha lumaku, rodhane uga lumaku ing sandhinge; lan manawa makhluk kang urip iku padha kaumbulake saka ing bumi, rodhane iya padha katut kaumbulake. 20 Menyang ngendi panuntuning roh, iya mrono paraning para makhluk mau tuwin rodha-rodhane padha kaangkat bebarengan karo makhluk-makhluk iku, amarga rohing makhluk-makhluk kang urip iku dumunung ana ing rodhane. 21 Manawa makhluk kang urip iku padha lumaku, rodhane uga padha lumaku, manawa makhluk mau padha mandheg, rodhane iya padha mandheg, sarta manawa makhluk mau padha kaumbulake saka ing bumi, rodhane iya padha katut kaangkat bebarengan karo makhluk-makhluk iku, amarga rohing para makhluk iku dumunung ana ing rodhane. 22 Ing sadhuwure sirahe makhluk-makhluk kang urip iku ana rerupan kang saemper langit, kang katon kaya kristal es kang nggegirisi, kagelar ing sadhuwure sirahe. 23 Lan ana ing sangisoring langit iku swiwine kabeber jejeg, kang siji gathuk karo sijine, kabeh padha duwe swiwi loro kang nutupi awake. 24 Manawa padha lumaku, aku krungu swara kumebeting swiwine kumrasak, kayadene swaraning grojogan, kaya swarane Kang Mahakwasa, gumuruh kaya swarane wadya bala akeh; manawa padha mandheg, swiwine 3
4 YEHESKIEL 1.25 -2.2 diingkupake. 25 Aku banjur krungu swara saka ing sadhuwure langit kang mayungi sirahe; manawa makhluk mau padha mandheg, swiwine diingkupake. 26 Ing sadhuwuring langit kang mayungi para makhluk mau ana rerupan kang katon kaya dhampar, memper karo sesotya manila; lan ing sadhuwure kang rupane kaya dhampar iku ana kang katone kaya manungsa. 27 Wiwit kang kaya bangkekan iku nganti tekan ing dhuwur, aku ndeleng kang mencorong kaya swasa lan kaya geni kang ing sakubenge katutupan; lan saka kang kaya bangkekan tumeka ing ngisor aku ndeleng kang kaya geni kang kinubengan ing sunar. 28 Kayadene kluwung kang ing mangsa udan katon ana ing mendhung, iya kaya mangkono iku katone sunar kang ngubengi. Kaya mangkono katone gambaring kamulyane Pangeran Yehuwah. Bareng aku ndeleng iku aku banjur nyembah sujud, sarta krungu swaraning Panjenengane kang medhar pangandika. Imam Yeheskiel katimbalan dadi nabi 2:1--3:15 2 1 Pangandikane marang aku mangkene: "He, anaking manungsa, sira tangia lan ngadega, nuli sira Sunpangandikani." 2 Bareng aku wus dipangandikani mangkono, aku banjur kadunungan roh kang ngadegake aku, sarta aku krungu kang mangandikani aku.
5 YEHESKIEL 2.3-10 3 Pangandikane marang aku mangkene: "He, anaking manungsa, sira Sunutus nemoni wong Israel, bangsa kang ambek mbalela, kang wus mbalela marang Ingsun. Bangsa iki dalah para leluhure wus padha gawe duraka marang Ingsun nganti tumeka ing dina iki uga. 4 Anadene turune padha mbangkang lan wangkot atine; sira Sunutus nemoni bangsa iku, padha kandhanana: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah. 5 Dene iku padha ngrungokake apa ora -- amarga iku jinis kang ambek mbalela -- nanging bakal padha sumurup, manawa ing satengahe bangsa iku ana nabine. 6 Lan sira, anaking manungsa, aja wedi marang wong-wong iku tuwin marang tembung-tembunge, sanadyan sira kinepung ing lateng lan eri, sarta pamanggonira ana ing tengahe kalajengking. Aja wedi marang tembung-tembunge lan aja ndhredheg ana ing ngarepe, amarga iku jinis kang ambek mbalela. 7 Padha sira dhawuhana sapangandikaningSun, sanadyan dirungokake utawa ora, amarga padha ambek mbalela. 8 Dene sira, anaking manungsa, apa sapangandikaningSun marang sira iku rungokna, lan sira aja mbalela kaya jinis kang ambek mbalela iku. Sira mangapa, panganen apa kang Sunparingake marang sira." 9 Aku mulat, lah ana asta kang kaulungake marang aku lan asta mau nyepeng layang gulungan, 10 kang banjur dibeber ana ing ngarepku. Ing kono katon ing jaba lan ing jerone katulisan kidung pangadhuh, pangesah lan pasambat.
YEHESKIEL 3.1-10 3 1 Aku tumuli dipangandikani: "He, anaking manungsa, panganen apa kang sira temu iki; gulungan kitab iki panganen banjur lungaa, turune Israel sira kandhanana." 2 Aku tumuli mangap sarta diparingi gulungan mau kakarsakake mangan. 3 Dhawuhe marang aku mangkene: "He, anaking manungsa, gulungan kang Sunparingake marang sira iki panganen, wetengira isenana iku." Iku banjur dakpangan, ana ing cangkemku rasane legi kaya madu. 4 Pangandikane marang aku: "He, anaking manungsa, lungaa, turune Israel temonana lan dhawuhana pangandikaningSun. 5 Dene anggonira kautus iku ora marani bangsa kang basane ora mangretekake lan alot ilate, nanging marani bangsa Israel; 6 dudu bangsa akeh kang basane nyleneh lan kang alot ilate, kang tembung-tembunge sira ora mangreti. Saupama sira Sunutus nemoni bangsa kang mangkono, iku bakal ngrungokake sira. 7 Nanging turune Israel ora gelem ngrungokake sira, amarga ora gelem ngrungokake Ingsun, awit kabeh turune Israel iku bathuke atos lan atine wangkot. 8 Lah rainira Sundadekake atos kaya raine wong-wong iku sarta semangatira Sundadekake kuwat nglawan wangkoting atine. 9 Atinira Sunteguhake kayadene inten, kang atose ngungkuli watu; sira aja wedi marang wong-wong iku lan aja gumeter ndeleng raine, awit iku jinis kang awatek mbalela." 10 Sabanjure pangandikane marang aku mangkene: "He, anaking manungsa, nggatekna lan nilingna kupingira marang 6
YEHESKIEL 3.11 -17 sakehing pangandikaningSun marang sira. 11 Lungaa nemonana para wong buwangan, para kanca kang tunggal bangsa kalawan sira, rembugana lan kandhaa marang wong-wong iku mangkene: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah; sanadyan padha gelem ngrungokake apa ora." 12 Aku banjur kaangkat dening Sang Roh, sarta aku krungu swara gumuruh sora ana ing buriku, ing nalikane kamulyaning Allah mumbul saka ing panggenane, 13 yaiku swaraning swiwine para makhluk kang urip kang padha gesrek-gesrekan lan kajaba iku swaraning rodha-rodha kang gumledheg, swara gumuruh kang sora. 14 Sang Roh mau njunjung aku, kasingkirake; aku nuli lunga kalawan ati panas lan prihatin banget, amarga pangwaosing Pangeran Yehuwah banget-banget anggone meksa marang aku. 15 Aku banjur marani para wong buwangan kang padha manggon ing pinggir kali Kebar ing Tel-Abib sarta nganti pitung dina anggonku ana ing kono kalawan legag-legeg. Nabi Yeheskiel katimbalan dadi panjaganing Israel 3:16-21 16 Sawise pitung dina ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 17 "He, anaking manungsa, sira wus Suntetepake dadi panjaganing turune Israel. Manawa sira krungu pangandikaningSun, wong-wong iku 7
YEHESKIEL 3.18 -22 padha sira elingna awit saka asmaningSun. 18 Manawa Ingsun ngandika marang wong duraka: Sira mesthi bakal kaukum pati! -- mangka sira ora ngelingake wong iku lan ora kandha apa-apa marang wong duraka iku kanggo ngelingake supaya mbuwanga lakune kang ala, amrih bisane lestari urip -- wong iku bakal mati marga saka dosane, nanging getihe bakal Suntempuhake marang sira. 19 Nanging manawa sira ngelingake wong duraka iku, mangka wong mau ora gelem ngunduri pialane lan lakune kang duraka, iku bakal mati marga saka durakane, dene sira wus ngluwari nyawanira. 20 Manawa ana wong kang mursid ninggal kamursidane lan nglakoni piala, lan Ingsun banjur nyelehake watu sandhungan ana ing ngarepe, wong iku bakal mati. Sarehne sira ora ngelingake wong mau, iku bakal mati marga saka dosane, dene panggawene becik kang wus dilakoni ora bakal kaetung, nanging getihe bakal Suntempuhake marang sira. 21 Nanging manawa sira ngelingake marang wong mursid iku supaya aja nglakoni dosa, lan iya ora nganti gawe dosa, iku bakal lestari urip, amarga gelem nampani pepeling, dene sira wus nguwalake nyawanira." Nabi Yeheskiel dadi bisu 3:22-27 22 Bareng ana ing kono pangwaosing Yehuwah nglimputi aku sarta aku banjur kadhawuhan mangkene: "Sira ngadega lan mangkata 8
YEHESKIEL 3.23 -4.1 menyang ing lebak, ana ing kono sira bakal Sunpangandikani." 23 Aku banjur ngadeg lan mangkat menyang ing lebak, lah ana ing kono kamulyane Sang Yehuwah katon kaya kamulyan kang wus dakdeleng ana ing pinggir kali Kebar; aku tumuli sujud. 24 Nanging aku banjur kapanjingan ing roh; aku diadegake. Panjenengane nuli ngandika marang aku mangkene: "Sira muliha, lumebua ing omahira sarta kancingen lawange. 25 Lah sira, he anaking manungsa, bakal katlikung kalawan tali lan bakal kabanda, satemah sira ora bisa nekani ana ing satengahe wong-wong mau, 26 apadene ilatira bakal Sundadekake kraket ing cethakira, satemah sira dadi bisu lan ora bakal bisa melehake wong-wong iku, awit iku jinis kang awatek mbalela. 27 Nanging manawa Ingsun ngandikan kalawan sira, cangkemira bakal Sunbikak lan sira bakal ngandhani wong-wong mau mangkene: Mangkene iki pangandikane Pangeran Yehuwah. Sing sapa gelem ngrungokake, cikben ngrungokake; lan sing sapa emoh ngrungokake, cikben ora ngrungokake, amarga wong-wong iku jinis kang awatek mbalela." Gegambaran bab anggone kutha Yerusalem bakal kakepung 4:1--5:17 4 1 "He, anaking manungsa, sira njupuka bata, selehna ana ing ngarepira, lan nggambara kutha ana ing dhuwure, yaiku 9
YEHESKIEL 4.2-9 Yerusalem. 2 Kutha iku enthanen lagi kakepung: dokokana beteng pangepungan, gawea undhug-undhugan lemah kang dadi tangguling pangepungan, dokokana tarub panginepaning wadya-bala sarta ing sakubenging kutha iku pasangana totog. 3 Nuli sira njupuka wesi wajan blebekan, iku degna ana ing antaranira lan kutha mau minangka pager wesi, sawuse mangkono sira marepa mrono, dadine kutha iku kakepung lan sira kepung. Iki dadi pratandha tumrap turune Israel. 4 Sira banjur turona miring ngiwa, sira nanggunga paukumane turuning Israel. Pirang dina anggonira turon mangkono iku, iya samono lawase anggonira nyangga paukumane. 5 Mangkene anggoningSun netepake tumrap sira: Pirang taun anggone turune Israel kaukum, iya iku cacahing dina anggonira nanggung paukumane, yaiku telung atus sangang puluh dina. 6 Manawa iku wus sira tindakake, banjur turona miring maneh, nanging miring manengen lan sira nyanggaa paukumane Yehuda lawase patang puluh dina; Ingsun netepake tumrap sira sadina kanggo sataun. 7 Sira mandenga marang Yerusalem kang kakepung iku lan ethungana antem sarta medhara wangsit nglawan kutha iku. 8 Lah sira bakal Suntaleni, satemah anggonira turon ora bisa alihan nganti sira wus ngganepi dinaning pangepunganira iku. 9 Sabanjure sira njupuka gandum sair, kedhele, kacang, jewawut lan kusemet, iku 10
YEHESKIEL 4.10 -16 dadekna siji ana ing wadhah, nuli olahen dadekna roti. Iku minangka panganira ing sajrone sira turon miring iku, yaiku telung atus sangang puluh dina. 10 Lan panganira iku kehe bakal katemtokake sarana katimbang: sadinane rong puluh sekel; iku sira pangana ing wektu-wektu kang wus katemtokake. 11 Banyu kang sira ombe uga bakal katemtokake: sapranem hin; iku sira ombea ing wektu-wektu kang wus katemtokake. 12 Roti iku sira pangana kayadene roti sair bunder tuwin kudu sira bakar ing geni sesukering manungsa ana ing ngarepe wong-wong mau." 13 Pangeran Yehuwah nuli ngandika maneh: "Wong Israel bakal Sunbuwang menyang ing satengahing bangsa-bangsa lan kalawan mangkono bakal mangan rotine ana ing kana kalawan najis." 14 Aku banjur munjuk: "Dhuh Pangeran Yehuwah, saestu kawula dereng nate kanajisaken, lan wiwit enem ngantos dumugi sapunika dereng nate nedha bebathang utawi sisaning memangsanipun kewan galak, punapa malih cangkem kawula dereng nate klebetan daging bosok." 15 Aku tumuli dipangandikani mangkene: "Lah yen mangkono sira Sunparengake nganggo sesuker sapi minangka gantine sesuker manungsa, sarta rotinira kabakara ana ing kono." 16 Sawuse mangkono aku banjur dipangandikani mangkene: "He, anaking manungsa, lah Ingsun bakal nyirnakake simpenane pangan ing Yerusalem -- lan 11
YEHESKIEL 4.17 -5.6 wong-wong mau kalawan prihatin anggone mangan roti kang bobote wus katemtokake; mangkono uga anggone bakal ngombe banyu kang wus katemtokake takerane, iya kalawan susah banget -- 17 iku supaya padha kakurangan pangan lan ngombe, satemah padha ngenes tuwin padha gering ana ing sajroning paukumane. 5 1 He, anaking manungsa, sira njupuka pedhang kang landhep, anggonen kayadene ladinge panyukuran tukang cukur; rambuting sirahira lan jenggotira cukuren; nuli njupuka timbangan, rambutira bage-bagenen. 2 Sapratelon kudu sira obong ing geni ana ing satengahing kutha iku, samangsa wus ganep wektu pangepunge; sapratelon jupuken lan sabeten kalawan pedhang ana ing sakubenge lan sapratelon sira awut-awuta ing angin, dene Ingsun bakal ngunus pedhang kagawe mbujeng. 3 Sira njupuka rambut iku sathithik sira bundhelana ing poncoting jubahira. 4 Nuli sira njupuka maneh sawatara, sira cemplungna ing geni, cikben kobong; iku bakal metu genine kang mangsa turune Israel kabeh. Sira banjur ngucapa mangkene: 5 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Yaiki Yerusalem! Iki Sunpapanake ana ing satengahing bangsa-bangsa lan kaubengan ing nagara-nagarane. 6 Iku wus mbalela marang pranatan-pranataningSun, ngluwihi alane para bangsa, tuwin marang katetepaningSun ngluwihi nagara-nagara ing sakubenge, amarga padha nampik 12
YEHESKIEL 5.7-12 pranataningSun sarta kalakuane ora cocog kalawan katetepaningSun. 7 Awit saka iku mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ing sarehne alanira ngluwihi para bangsa ing sakubengira tuwin kalakuanira ora cocog kalawan katetepaningSun sarta ora nindakake pranatan-pranataningSun, malah sira netepi pranatan-pranantaning bangsa-bangsa ing sakubengira, 8 mulane mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Lah, Ingsun, iya Ingsun piyambak kang bakal nglawan sira lan Ingsun bakal ndhawahake paukuman marang sira ana ing ngarepe para bangsa. 9 Marga saka panggawenira kang jember iku, Ingsun bakal nandukake marang sira apa kang durung tau Suntindakake lan kang ora bakal Suntindakake maneh. 10 Mulane bakal kelakon bapa padha mangan anake dhewe ana ing tengahira, lan uga anak padha mangan bapakne dhewe, sarta Ingsun bakal nandukake paukuman marang sira ana ing satengahira, sarta kabeh kekarenira bakal Sunsebar-sebarake ing sakehing keblat kabeh. 11 Awit saka iku dhemi Ingsun gesang, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, marga saka anggonira najisake pasuceningSun kalawan sakehing dewanira kang nistha lan kalawan sakehing durakanira, lah Ingsun piyambak bakal ngrubuhake sira; Ingsun ora bakal ngeman lan ora bakal nandukake kawelasan. 12 Panunggalanira sapratelon bakal mati dening pageblug lan mati kaliren ana ing tengahira; sapratelon bakal tiwas 13
YEHESKIEL 5.13 -17 dening pedhang ana ing sakubengira; lan sapratelon bakal Sunsebar-sebarake ing sakehing keblat sarta bakal Ingsun bujeng kalawan pedhang ligan. 13 Kaya mangkono anggoningSun bakal ngatogake bebenduningSun marang wong-wong mau, satemah bentering panggalihingSun banjur lilih sarta Ingsun wus rumaos marem. Ing kono wong-wong iku bakal padha sumurup, yen Ingsun iki Yehuwah kang mangandikakake iku ing sajroning butajenganingSun, nalika Ingsun ngesokake bebenduningSun mau. 14 Sira bakal Sundadekake jugrugan lan cacadan ana ing satengahing para bangsa ing sakubengira ana ing ngarepe sakehing wong kang padha liwat. 15 Sira bakal dadi cacadan lan cecampahan, minangka pepenget lan dadi bab kang ngeram-eramake tumrap para bangsa ing sakubengira, yaiku ing samangsa Ingsun nibakake paukuman marang sira ing sajroning bendu lan duka sarta ing sajroning pangrangketingSun kang nggegirisi -- Ingsun, Pangeran Yehuwah kang mangandikakake -- 16 ing nalika Ingsun ndhatengake paceklik kang nggegirisi, kang neniwasi sarta kang Sundhatengake kanggo numpes sira kabeh, nalika Ingsun mbangetake paceklik tumrap sira kabeh lan nyirnakake pasadhiyanira pangan. 17 Ingsun bakal ndhatengake paceklik marang sira kabeh lan kewan-kewan galak ing satengahira, kang bakal ngentekake anak-anakira; pageblug bakal nekani sira lan bakal ana getih kang mili ana ing 14
YEHESKIEL 6.1-6 tengahira sarta Ingsun bakal ndhatengake pedhang marang sira, Ingsun, Yehuwah kang mangandikakake iku kabeh." Pameca nglawan gunung-gunung Israel 6:1-14 6 1 Sawuse iku ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, marepa marang ing gunung-gununge Israel lan nglairna pameca nglawan gunung-gunung iku! 3 Munia: He gunung-gununge Israel, ngrungokna pangandikane Sang Yehuwah Allah! Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah marang gunung-gunung lan tengger-tengger, marang jurang-jurang lan lebak-lebak: Lah Ingsun bakal ndhatengake perang marang sira sarta Ingsun bakal ngrusak tengger-tengger panggonanira saos kurban. 4 Misbyah-misbyahira bakal dadi sepi mamring lan padupan-padupanira bakal karusak; tuwin Ingsun bakal ngebrukake para wongira kang padha pinatenan ana ing ngarepe brahala-brahalanira. 5 Mayit- mayite wong Israel bakal Sununcalake marang ing ngarepe para brahalane tuwin balung-balungira menyang ing sakubenging misbyah-misbyahira. 6 Ana ing ngendi bae pamanggonira, kutha-kuthanira bakal dadi jugrugan lan tengger-tengger panggonanira saos kurban bakal dadi sepi mamring, supaya misbyah-misbyahira karemuk lan tininggal sepi 15
YEHESKIEL 6.7-12 mamring, brahala-brahalanira diejur-ejur lan disirnakake, padupan-padupanira dilebur sarta gegaweaning tanganira padha kamusnakake. 7 Wong-wongira kang pinatenan padha pating glimpang ana ing tengahira sarta sira bakal sumurup manawa Ingsun iki Yehuwah. 8 Nanging saperangan, yaiku kang oncat saka pedhang, iku bakal Sunlestarekake urip ana ing satengahing para bangsa, samangsa sira padha kasebar-sebar menyang ing nagara-nagara iku. 9 Ana ing tengahing para bangsa, para wong kang oncat saka ing antaranira kang padha katawan mau, bakal padha eling marang Ingsun, yaiku nalika Ingsun wus ngremuk atine kang laku jina, kang wus ngedohi Ingsun lan kang mripate wus ngalih arahe, kang tansah laku jina ngenut marang para brahalane; iku dhewe bakal ngrumangsani nisthaning awake, nyumurupi piala kang katindakake lan nyumurupi sakehing panggawene kang nistha. 10 Banjur bakal padha sumurup, yen Ingsun iki Yehuwah lan ora omong kosong, manawa Ingsun ngandika bakal ndhatengake bilai marang wong-wong mau." 11 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: "Keploka lan gedrugna sikilira ing lemah sarta nguwuha: Diawas! Marga saka sakehing panggawene turune Israel kang nistha lan ala, wong-wong iku bakal padha ambruk mati dening pedhang, kaliren lan dening pageblug. 12 Kang adoh bakal mati kena ing pageblug, kang cedhak 16
YEHESKIEL 6.13 -7.3 bakal ambruk dening pedhang, dene kang oncat lan kapitulungan bakal mati kaliren. Mangkono anggoningSun bakal ngatogake bebenduningSun marang wong-wong mau. 13 Lan sira bakal sumurup, yen Ingsun iku Yehuwah, yaiku nalika wong-wonge kang pinatenan padha pating glimpang ana ing tengahing para brahalane ing sakubenge misbyah-misbyahe, ing saben tengger kang dhuwur lan ing saben pucuking gunung, ing sangisoring saben wit kang ngrembuyung, ing saben wit elah kang ngrempoyok, papan-papan kang kanggo nganakake kurban kang arum marang sakehing brahalane. 14 Ingsun bakal ngayatake astaningSun bakal nglawan wong-wong mau lan tanahe, ana ing ngendi bae pamanggone, bakal Sunsirnakake lan Sundadekake sepi mamring wiwit ing pasamunan nganti tumeka ing Ribla, nuli bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah." Kawusananing Yerusalem 7:1-27 7 1 Sawuse mangkono ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, sira kandhaa: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah marang tanah Israel: Wus tumeka ing wekasane! Tanah ing keblat papat wus tumeka ing wekasane! 3 Saiki wus tumeka ing wekasanira lan Ingsun bakal ngesokake bebenduningSun marang sira, lan sira 17
YEHESKIEL 7.4-11 bakal Sunadili laras kalawan panggawenira sarta Ingsun bakal males marang sakehing tumindakira kang nistha. 4 Ingsun ora bakal rumaos eman tumrap sira tuwin ora bakal nandukake kawelasan, nanging Ingsun bakal males marang sira cundhuk kalawan tumindakira, lan panggawenira kang nistha, iku bakal tumempuh marang sira sarta sira bakal sumurup, yen Ingsun iki Yehuwah." 5 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: "Lah, bilai kasusul bilai, iku bakal nekani! 6 Wus tumeka ing wekasanira, kaya-kaya jumedhul nglawan marang sira, delengen tekane! 7 Kasangsaran nekani sira, he para kang manggon ing tanah! Wus tumeka ing wektune, wus tumeka ing dinane! Dinaning pageger, dudu swaraning surak-surak ana ing gunung-gunung. 8 Saiki Ingsun enggal-enggal bakal ngesokake dedukaningSun marang sira lan ngatogake bebenduningSun marang sira, Ingsun bakal ngadili sira laras kalawan tumindakira lan males sakehing panggawenira kang nistha. 9 Ingsun ora bakal rumaos eman lan ora bakal nandukake kawelasan; sira bakal Sunwales cundhuk kalawan panggawenira lan tumindakira kang nistha bakal tumempuh marang sira. Sira banjur bakal sumurup, yen Ingsun, Yehuwah kang nyirnakake. 10 Lah sanyata wus tumeka ing dinane: bilai bakal tumempuh, gebuge wus semi, piangkuhe wus kembang, 11 panganiaya wus thukul dadi gitik kang tumrap ing duraka; wong-wonge ora ana kang kari, apa-apane, iya kaluberane, 18
YEHESKIEL 7.12 -19 iya kamulyane, entek sakaluhurane pisan. 12 Wus tumeka ing wektune, wus meh tumeka ing dinane. Sing tuku aja bungah, sing adol aja susah, awit bebendu kang murub tumempuh marang sagolongane kabeh kang rame iku. 13 Amarga kang adol ora bakal mbaleni dodolane, sanadyan bokmanawa isih urip, sabab bebendu kang murub tumempuh marang sagolongane kabeh kang rame iku lan ora kena diduwa sarta ora ana wong kang bisa ngukuhi nyawane marga saka kaluputane. 14 Ngunekna kalasangka lan samubarang kabeh padha cawisna! Nanging ora ana wong siji-sijia kang maju perang, amarga bebenduningSun kang mulad-mulad tumempuh marang sakehing karameane. 15 Ing jaban kutha pedhang, ing jero kutha pageblug lan kaliren! Sing sapa ana ing jaban kutha bakal mati dening pedhang, lan sing sapa ana ing jero kutha bakal tumpes marga kaliren utawa dening pageblug. 16 Lan sanadyan bokmanawa panunggalane ana kang bisa oncat, iku bakal padha manggon ana ing gunung-gunung kaya manuk perkutut ing lembah-lembah, kabeh padha nggluruh-nggluruh awit saka pialane dhewe. 17 Sakehing tangan padha lemes lan kabeh wong padha kepoyuh-poyuh marga saking wedine. 18 Kabeh bakal padha manganggo bagor, bakal padha kalimputan ing rasa kaget, bakal padha kalimputan ing wirang lan sirahe padha ngundhul kabeh. 19 Salakane dibuwangi ing lurung lan emase 19
YEHESKIEL 7.20 -26 bakal kaanggep najis. Emase lan salakane ora bisa ngluwari wong-wong mau ing dina bebendune Pangeran Yehuwah. Bakal padha ora bisa maregi lan ora bisa ngiseni wetenge. Sabab iku dadi sandhungan kang njalari tumibane ing kaluputan. 20 Wong-wong mau padha ngrerengga awake kalawan emase lan salakane lan endahing rerenggane iki dadi jalaraning gumunggung. Emas lan salaka dianggo gawe reca-recane kang nistha lan dewa-dewane kang najisake. Awit saka iku emase lan salakane bakal Sundadekake nenajis tumrap wong-wong iku. 21 Iku bakal Sunulungake dadi jarahan marang tangane para wong manca lan dadi rayahan marang wong duraka ing bumi iki, sarta bakal kanajisake. 22 Ingsun bakal mlengos ora mirsani wong-wong iku, lan para wong ambek siya bakal najisake padalemaningSun kang aji, bakal dileboni lan dinajisake, 23 sarta kasirnakake. Sabab nagara iku kapenuhan ing utang getih, lan kutha iku kebak panganiaya. 24 Bangsa-bangsa kang ambek siya dhewe bakal Suntogake bae anggone padha teka, iku bakal padha ngebeki omahe; Ingsun bakal mungkasi gumunggunge, kang tuwuhe marga saka kakuwatane iku, sarta papan-papane pasucen bakal kanajisake. 25 Padha tinempuh ing pagiris lan banjur padha ngupaya slamet, nanging ora bisa oleh. 26 Kasangsaran bakal gilir-gumanti tekane, pakabaran bakal sumebar susul-sumusul. Padha kepengin oleh 20
YEHESKIEL 7.27 -8.3 wahyu saka nabi, piwulanging imam ilang, uga pituture para pinituwa. 27 Ratu bakal nandhang prihatin lan panggedhe bakal kalimputan ing rasa geter sarta tangane sakehe wong kang manggon ing nagara bakal lemes marga saka wedi. Ingsun bakal nandukake marang wong-wong iku kang cundhuk karo panggawene lan Ingsun bakal ngadili laras karo patrap anggone padha ngadili. Ing kono wong-wong iku bakal padha sumurup, yen Ingsun iki Yehuwah." Brahala kang nistha kang ana ing sajroning Padalemaning Allah 8:1-18 8 1 Ing taun kang kaping enem, tanggal lima sasi enem, nalika aku pinuju lungguh ana ing omahku, arep-arepan karo para pinituwaning Yehuda, aku nuli kalimputan ing pangwaose Pangeran Yehuwah, 2 sarta banjur tampa wahyu: Lah ana kang katon kang rupane kaya sawijining priya, wiwit bangkekan tekan ing ngisor rupane kaya geni, saka ing bangkekan mandhuwur katon mawa cahya, gumilap kaya swasa. 3 Iku nuli mulungake kang kaya asta, rambutku dicepeng. Aku banjur kajunjung dening Sang Roh iku marang ing antarane langit lan bumi sarta ing sajroning wahyuning Allah aku kabekta menyang ing Yerusalem, ing sacedhaking gapuraning plataran ing jero kang marep ngalor, kang ana recane brahala, kang nuwuhake butarepan. 21
YEHESKIEL 8.4-11 4 Lah ing kono katon kamulyaning Allahe Israel, kaya wahyu kang dakdeleng ana ing lebak. 5 Aku banjur dipangandikani mangkene: "He, anaking manungsa, ngingetna mangalor!" Aku tumuli ngingetake mangalor, lah ing salore gapuraning misbyah, ing sacedhake dalan mlebu, ana reca kang nuwuhake butarepan mau. 6 Aku nuli kapangandikanan mangkene: "He, anaking manungsa, apa sira ndeleng apa kang padha ditindakake, yaiku panggawe-panggawe kang nistha banget, kang dilakoni dening turune Israel ana ing kene, satemah Ingsun kapeksa ngedohi papan pasuceningSun? Sira isih bakal ndeleng panggawe kang nistha kang ngluwihi iku." 7 Aku nuli kabekta menyang ing lawanging plataran; aku ndeleng lah ing temboke ana bolongane. 8 Pangandikane marang aku mangkene: "He, anaking manungsa, bolongan ing tembok iku ambakna!" Bareng bolongan iku wus dakambakake, ing kono ana lawange. 9 Aku tumuli dipangandikani: "Sira lumebua lan ndelenga panggawe-panggawe kang nistha kang ala, kang padha ditindakake ana ing kene!" 10 Aku banjur lumebu lan ndeleng lah ana gambaring sakehe kewan gumremet lan kewan-kewan liyane kang njejemberi sarta sakehing brahalane turune Israel kang ingukir ana ing tembok ing sakubenge. 11 Ing ngarepe katon ana pinituwaning turune Israel pitung puluh kang padha ngadeg, Yaazanya bin Safan ana ing satengahe wong-wong mau, kabeh padha nyekel bokor padupan; 22
YEHESKIEL 8.12 -17 kukusing dupa kang arum kumelun. 12 Aku banjur dipangandikani mangkene: "He, anaking manungsa, apa sira wus ndeleng apa kang katindakake dening para pinituwaning turune Israel ana ing pepeteng ana ing sajroning kamare dhewe-dhewe kang ana gambare ukir-ukiran? Amarga padha celathu mangkene: Pangeran Yehuwah ora mirsa kita; Pangeran Yehuwah wus nilar tanah kene." 13 Pangandikane maneh mangkene: "Sira bakal ndeleng panggawe nistha kang ngluwihi gedhene maneh, kang padha dilakoni." 14 Aku banjur kabekta menyang ing sacedhaking lawang gapuraning padalemane Pangeran Yehuwah ing sisih lor, lah ing kono ana wong wadon kang padha nangisi Bathara Tamus. 15 Aku nuli dipangandikani mangkene: "He, anaking manungsa, apa sira wus ndeleng kang padha ditindakake? Sira isih bakal ndeleng panggawe-panggawe kang nisthani ngluwihi iki banget." 16 Sawuse mangkono aku banjur dibekta menyang ing platarane njero padalemaning Yehuwah; lah ing sacedhake dalan lumebu marang ing padalemane Pangeran Yehuwah, ing antarane bale Pasucen lan misbyah ana wong lanang kira-kira selawe kang padha ngungkurake padalemane Pangeran Yehuwah, lan padha madhep mangetan kalawan sujud marang srengenge kang ana ing sisih wetan. 17 Aku tumuli dipangandikani: "Apa sira wus ndeleng iku, he anaking manungsa? Apa iki prakara remeh, panggawe-panggawe nistha 23
YEHESKIEL 8.18 -9.4 kang dilakoni dening turune Yehuda ana ing kene iki? Dene tanah iki malah banjur wus dikebaki ing panganiaya, lan marga saka mangkono terus bae anggone gawe gerahing panggalihingSun. 18 Mulane bakal Sunwales kalawan bebenduningSun. Ingsun ora bakal rumaos eman lan ora bakal nandukake kawelasan sarta sanadyan padha sesambat marang Ingsun kalawan sora, ora bakal Sunpiyarsakake." Para wong duraka ing Yerusalem padha dipateni 9:1-11 9 1 Aku banjur krungu Panjenengane ngandika kalawan swara sora mangkene: "Padha majua mrene, he para kang kuwajiban nibakake paukuman marang kutha iki! Siji-sijine nggawaa piranti kanggo nyirnakake." 2 Lah ana wong lanang enem kang teka saka ing lawang gapura ing dhuwur, kang marep ngalor, siji-sijine nggawa piranti pangremuk. Panunggalane ana siji kang manganggo mori, kang ing lambunge ana pirantine kanggo nulis. Wong mau padha lumebu lan ngadeg sandhing misbyah tembaga. 3 Ing nalika iku kamulyaning Allahe Israel wus mumbul saka ing kerub papane sakawit, minggah ing tlundhaging lawange Padaleman Suci. Pangeran banjur nimbali wong kang manganggo mori lan nggawa piranti nulis ana ing lambunge, 4 sarta kapangandikanan mangkene: "Sira 24
YEHESKIEL 9.5-9 lumakua saka ing satengahing kutha, yaiku Yerusalem lan nulisa aksara T ing bathuke wong-wong kang padha sesambat marga saka sakehing panggawe nistha kang katindakake ana ing kono." 5 Dene sapangrunguku wong liya-liyane padha dipangandikani mangkene: "Wong iku etutna, kutha iku dlajahana lan sira menthungana nganti mati! Sira aja ngrasa eman lan aja nandukake piwelas. 6 Para wong tuwa, wong enom lanang wadon, bocah-bocah lan wong wadon, iku padha sira patenana lan sirnakna! Nanging sakehing wong kang mawa tandha aksara T iku aja sira kapak-kapakake! Lan wiwitane saka ing papan pasuceningSun!" Banjur padha miwiti saka para pinituwa kang ana ing sangarepe Padaleman Suci. 7 Sawuse mangkono padha dipangandikani mangkene: "Padaleman Suci iku sira najisna, plataran-platarane kebakana wong-wong kang wus kapatenan. Wis padha mangkata!" Nuli padha mangkat, wong-wong ing sajroning kutha padha dipenthungi nganti mati. 8 Sajrone padha mateni wong-wong iku -- ing nalika iku aku kari ana ing buri -- aku banjur sujud lan munjuk kalawan sora mangkene: "Dhuh Pangeran Yehuwah, punapa karsa Paduka badhe nyirnakaken sadaya kekantunanipun Israel ing salebetipun Paduka ngesokaken bebendu Paduka dhateng Yerusalem punika?" 9 Paring wangsulane marang aku: "Kaluputane turune Israel lan Yehuda iku akeh banget, nganti tanah iki kebak utang getih lan kutha iki kebak kaanan kang ora adil; awit padha 25
YEHESKIEL 9.10 -10.4 ngucap mangkene: Pangeran Yehuwah wus nilar tanah iki; Pangeran Yehuwah ora mirsani iki. 10 Mulane Ingsun uga ora bakal ngraos eman lan ora bakal nandukake kawelasan; kalakuane bakal Suntampekake marang sirahe wong iku kabeh." 11 Ing kono wong kang manganggo mori lan nggawa piranti nulis ana ing lambunge iku banjur lapur, unjuke: "Kawula sampun nglampahi punapa ingkang Paduka dhawuhaken dhumateng kawula." Kamulyane Pangeran Yehuwah nilar Padaleman Suci 10:1-22 10 1 Aku banjur ndeleng lah ing sadhuwure penthengan kang mayungi sirahe para kerub ing dhuwure ana kang kaya dhampar, katon kaya sesotya manila. 2 Kang manganggo mori mau nuli kapangandikanan mangkene: "Sira lumebua ing sangisoring kerub saka ing antarane rodha-rodhane, ngrakupa mawa mengangah saka ing satengahe kerub iku lan sawurna ing sadhuwure kutha iku." Aku tumuli sumurup wong mau lumebu. 3 Kerub mau padha ngadeg ana ing sakidule Padaleman Suci, nalika wong mau lumebu ing satengahe rodha-rodhane, lan plataran ing jero kalimputan ing mega. 4 Ing nalika iku kamulyaning Sang Yehuwah minggah saka ing sadhuwuring kerub lan pindhah ing tlundhage lawanging Padaleman Suci, lan Padaleman 26
YEHESKIEL 10.5 -14 Suci iki kapenuhan ing mega sarta platarane kebak cahya kamulyane Pangeran Yehuwah. 5 Swaraning swiwine kerub iku keprungu nganti tekan ing plataran ing jaba kaya swaraning Allah Kang Mahakwasa manawa ngandika. 6 Wong kang manganggo mori mau kadhawuhan mangkene: "Sira njupuka geni saka ing satengahe rodha-rodhane, saka ing satengahe kerub iki!" Kang manganggo mori banjur mangkat lan ngadeg ing sandhinge salah sawijine rodha iku. 7 Nuli kerub kang siji mulung tangane saka ing satengahing para kerub marang ing geni kang ana ing satengahe, kajupuk sathithik kadekekake ing tangane kang manganggo mori. Wong iki nampani banjur lunga. 8 Kerub-kerub iku katon kadunungan kang kaya tanganing manungsa ana ing sangisoring swiwine. 9 Aku ndeleng sandhing kerub-kerub iku ana rodha papat, saben kerub ing sandhinge ana rodhane siji, sarta rodha-rodha iku katon gumebyar kaya sesotya pirus. 10 Katone kapat pisan iku padha, kaya-kaya rodha kang siji dumunung ing satengahe rodha sijine. 11 Manawa ngglindhing bisa ngener ing patang panggonan, ora nganggo mingar-minger lakune, amarga menyang ngendi parane rodha kang ngarep, rodha liya-liyane padha ngetutake, tanpa mingar-minger lakune. 12 Badane kerub sakojur, gegere, tangane, swiwine lan rodhane kapat pisan kebak mripat mubeng. 13 Sakrunguku rodha-rodhane iku jenenge "rodha mubeng". 14 Siji-sijine 27
YEHESKIEL 10.15 -22 kadunungan rai papat: kapisan rai kerub, kapindho rai manungsa, katelu rai singa lan kapate rai garudha. 15 Kerub mau banjur padha mumbul. Iku makhluk kang urip kang dhek biyen dakdeleng ana ing sapinggiring kali Kebar. 16 Manawa kerub iku lumaku, rodha-rodhane iya ngglindhing ing sandhinge, manawa kerub iku ngegarake swiwine arep mabur saka ing lemah, rodha-rodha mau iya ora obah saka ing sandhinge. 17 Manawa kerub mau padha leren, rodha-rodhane iya leren; manawa kerub iku padha mumbul, rodhane iya melu mumbul, awit rohe makhluk kang padha urip iku dumunung ana ing rodha-rodha kono. 18 Kamulyaning Yehuwah tumuli nilar tlundhaging lawange Padaleman Suci lan pindhah ing sadhuwuring kerub. 19 Kerub- kerub iku padha ngegarake swiwine lan nalika lungane aku sumurup, iku padha mumbul saka ing lemah bebarengan karo rodha-rodhane. Banjur padha leren ing sacedhaking lawange gapurane padalemane Pangeran Yehuwah kang ana ing sisih wetan, tuwin kamulyane Allahe Israel ana ing sadhuwure. 20 Yaiku makhluk-makhluk urip kang dhek biyen dakdeleng ana ing sangisoring Allahe Israel ana ing pinggir kali Kebar. Lan aku mangreti, manawa iku kerub. 21 Siji-sijine ana raine papat sarta ing sangisore swiwine ana kang wangune kaya tanganing manungsa. 22 Katone raine ceples karo kang dakdeleng ana ing 28
YEHESKIEL 11.1 - 7 sapinggiring kali Kebar. Kabeh lakune padha terus lenceng manut enering adhepe. Para panggedhening Israel padha kaukum 11:1-13 11 1 Aku nuli kajunjung dening Sang Roh kabekta menyang ing lawanging gapurane Wetan padalemaning Yehuwah, yaiku lawang kang marep mangetan. Lah ing gapura kono ana wong salawe lan ana ing satengahe wong-wong iku aku ndeleng Yaazanya bin Azur lan Pelaca bin Benaya, iku kabeh padha dadi panggedhening bangsa. 2 Aku banjur dipangandikani mangkene: "He, anaking manungsa, yaiku wong-wong kang ngrancang-ngrancang kadurjanan lan nyenyebar pitutur ala ana ing kutha kene, 3 kang padha celathu: Wektune mbangun omah isih tangeh, kutha iki kendhile, dene kita padha dadi daginge. 4 Mulane sira medhara wangsit, nglawan wong-wong iku, medhara wangsit, he anaking manungsa!" 5 Aku tumuli kalimputan ing Rohe Pangeran Yehuwah lan Pangeran Yehuwah ngandika marang aku mangkene: "Pratelakna: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Sira padha celathu mangkene, he turune Israel, lan Ingsun mirsa apa kang tuwuh ana ing sajroning atinira. 6 Wong kang padha sira pateni iku cacahe saya akeh lan dalan-dalan padha sira kebaki mayite. 7 Awit saka iku mangkene pangandikane Pangeran Allah: 29
YEHESKIEL 11.8 -14 Wong kang padha sira pateni iku daginge, dene kutha iki kendhile, nanging sira bakal Sungiring metu saka ing kono. 8 Sira padha wedi marang pedhang, nanging Ingsun bakal ndhatengake pedhang nempuh sira. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 9 Ingsun bakal nggiring sira metu saka ing kono, Sunpasrahake marang wong manca sarta sira bakal padha Sundhawahi paukuman. 10 Sira bakal padha ambruk dening pedhang, lan ana ing tanah Israel anggoningSun ngukum sira, sarta sira bakal sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah. 11 Kutha iki ora bakal dadi kendhil tumrap sira utawa kaya-kaya sira dadi daging ana ing kono. Ana ing tanah Israel anggoningSun bakal ngukum sira. 12 Lan sira bakal padha sumurup, yen Ingsun iki Yehuwah; amarga kalakuanira iku ora cocog kalawan pranatan-pranataningSun sarta sira ora nglakoni dhawuhingSun, malah sira nindakake padataningSun bangsa-bangsa ing sakubengira." 13 Nalika aku lagi medhar wangsit iku, Pelaca bin Benaya mati. Aku banjur sujud lan munjuk kalawan swara sora mangkene: "Dhuh Pangeran Yehuwah, punapa Paduka badhe numpes kekantunipun Israel?" Janji bab pambanguning Israel 11:14-25 14 Sawuse mangkono ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 30
YEHESKIEL 11.15 -21 15 "He, anaking manungsa, para kang manggon ing Yerusalem padha kandha bab sakehing sadulurira, sanak kadangira, lan sakehing turune Israel kabeh, mangkene: Wong-wong iku wus padha adoh karo Pangeran Yehuwah, tanah iki wus kaparingake marang aku dadi duwekku. 16 Mulane sira pratelakna: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Sanadyan wong-wong iku wus Sunbekta adoh menyang ing satengahe bangsa-bangsa lan Sunsebar-sebar ana ing kutha-kuthane, sarta Ingsun mung dadi pasucen kang sepele tumrap wong-wong iku ana ing nagara-nagara kono, 17 ewasamono sira celathua: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Sira bakal padha Suntimbali nglumpuk saka ing panggonane para bangsa, sarta Sunkumpulake saka ing nagara-nagara, papan panggonanira kasebar, tuwin sira bakal Sunparingi tanah Israel. 18 Dene sawuse padha ana ing kana, bakal padha nyingkirake sakehing dewane kang nistha lan sakehing panggawene kang asor kang ana ing kana. 19 Bakal padha Sunparingi ati kang seje lan roh kang anyar ana ing batine; atine kang kaya watu bakal Sunbengkas lan bakal Sunparingi ati daging, 20 supaya lakune manut ing sakehing pranatan-pranataningSun lan tatananingSun kalawan setya; ing kono banjur padha dadi umatingSun lan Ingsun dadi Allahe. 21 Anadene wong-wong kang atine kelet marang para dewane kang nistha lan panggawene kang ora pantes, iku kalakuane 31
YEHESKIEL 11.22 -12.3 bakal Suntampekake marang sirahe dhewe. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." 22 Kerub-kerub mau nuli padha ngegarake swiwine lan rodhane iya padha melu obah, kalawan kaparingan kamulyane Gusti Allahe Israel, 23 dene kamulyane Pangeran Yehuwah mumbul saka ing satengahe kutha lan ngalih menyang ing sadhuwure gunung kang ana ing sawetaning kutha. 24 Aku nuli kajunjung dening Sang Roh lan ing sajrone wahyu kang saka ing Rohing Allah aku kabekta menyang ing nagara Kasdim, ing panggonane para boyongan. Sawuse mangkono wahyu kang dakdeleng iku banjur ilang, 25 sarta aku tumuli martakake marang para wong buwangan samubarang kabeh kang wus katedahake dening Pangeran Yehuwah marang aku. Nabi Yeheskiel nggambar anggone Israel kabuwang 12:1-28 12 1 Nuli ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, sira iku manggon ana ing satengahing golongan kang mbalela kang ana mripate kanggo ndeleng, nanging ora ndeleng lan ana kupinge kanggo ngrungokake, nanging ora krungu, amarga iku golongan kang mbalela. 3 Mulane sira, anaking manungsa, nyawisna kapreluaning wong buwangan lan ing wayah awan sira lumakua kayadene wong buwangan ana ing ngarepe wong-wong 32
YEHESKIEL 12.4 -10 mau; mangkata saka ing panggonanira saiki menyang panggonan liyane kayadene wong buwangan ana ing ngarepe. Bokmanawa banjur padha ngakoni manawa padha wangkot. 4 Barang-barangira sira gawanana metu kayadene barange wong buwangan ing wektu awan, ana ing ngarepe wong-wong mau; lan ing wayah bengi sira dhewe metua ing sapandelenge wong-wong mau, kayadene wong kang kudu metu lan mangkat menyang ing papan pambuwangan. 5 Sira gawea bolongan ing tembok ing sapandelenge wong-wong mau sarta metua mbrobos ing kono. 6 Barang-barangira panggulen ana ing ngarepe lan gawanen metu ing wayah bengi kang peteng; sira nutupana rainira, nganti sira ora ndeleng lemah; amarga sira Sundadekake gegambarane turune Israel." 7 Aku banjur nindakake apa sadhawuhe marang aku: ing wayah awan aku nggawa barang-barang kayadene barange wong buwangan lan ing wayah bengi aku gawe bolongan ing tembok kalawan tanganku; ing wayah bengi kang peteng ing sapandelenge wong-wong mau aku metu kalawan manggul barang-barangku. 8 Esuke ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 9 "He, anaking manungsa, apa turune Israel jinis kang wangkot iku ora takon marang sira: Panjenengan punika nindakaken punapa? 10 Iku wangsulana mangkene: Pangeran Yehuwah ngandika mangkene: Wangsite Allah 33
YEHESKIEL 12.11 -16 iki tumuju marang ratu ing Yerusalem lan kabeh turune Israel kang ana ing kana. 11 Sira tutura: Aku iki dadi gegambaran tumrap kowe kabeh. Apa kang daktindakake iki bakal tumanduk marang wong-wong iku: bakal dadi wong buwangan kabuwang menyang ing pambuwangan. 12 Lan ratune bakal manggul barang-barange ing wayah bengi kang peteng lan bakal tindak miyos. Wong bakal mbotol tembok kanggo dalan miyose. Panjenengane bakal nutupi pasuryane supaya ora mirsa lemah. 13 Ingsun bakal masang jaringingSun kanggo nangkep dheweke. Iku bakal kena ing jaringingSun lan banjur bakal Sunbekta menyang ing Babil, tanahe wong Kasdim, nanging tanah iku ora bakal kadeleng, banjur bakal mati ana ing kana. 14 Lan sakehe wong kang padha ana ing sacedhake, para pambantune lan wadya-balane, bakal Sunsebar ing sakehing keblat sarta Ingsun bakal ana ing burine kalawan ngunus pedhang. 15 Ing kono bakal padha sumurup, yen Ingsun iki Yehuwah, yaiku manawa wus padha Sunbuyarake ana ing antarane para bangsa lan Sunsebar-sebar menyang ing sakehing nagara. 16 Nanging ana panunggalane kang bakal Sunkarekake sathithik, kang oncat saka ing pedhang, kang ora mati kaliren lan ora katempuh ing pageblug, supaya padha nyaritakake sakehe panggawene wong-wong mau kang nistha ana ing satengahe para bangsa, kang padha ditekani, satemah padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah." 34
YEHESKIEL 12.17 -24 17 Banjur ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 18 "He, anaking manungsa, sira mangana panganira kalawan gumeter lan ngombea kalawan nrethek tuwin kalawan ati kang sumelang 19 lan tutura marang para kang padha manggon ing nagara iki mangkene: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah bab para wong Yerusalem kang ana ing tanah Israel: Iku bakal padha mangan pangane kalawan ati sumelang lan ngombe banyu kalawan ati kang susah banget, supaya tanahe dadi sepi mamring, awit isine wus sirna, marga saka panganiayane para wong kang padha manggon ing kono kabeh. 20 Kutha-kutha kang isih dienggoni ing wong bakal padha dadi gempuran lan tanah kono bakal dadi sepi mamring; ing kono sira bakal padha sumurup, yen Ingsun iki Yehuwah." 21 Nuli ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 22 "He, anaking manungsa, bebasan apa kang tinemu ana ing satengahira ana ing tanah Israel, kang surasane: Wektune wus suwe, nanging ora ana wahyu siji bae kang kelakon? 23 Mulane tutura marang wong-wong mau: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ingsun bakal ngilangi bebasan iki, satemah bakal ora ana wong kang ngucapake iku maneh ana ing tanah Israel; malah padha sira kandhanana mangkene: Wektune wus cedhak lan saben wahyu bakal kelakon. 24 Sabab ora bakal ana maneh wahyu apas-apusan utawa pameca 35
YEHESKIEL 12.25 -13.2 kang nasarake ing satengahe turune Israel. 25 Amarga Ingsun, Yehuwah bakal ngandika lan apa kang Sunpangandikakake bakal kelakon, lan pangandika iku ora bakal kaundur-undur maneh awit sajrone sira isih padha urip, he jinis kang wangkot, Ingsun bakal nglairake pangandika kang bakal Suntetepi. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." 26 Banjur ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 27 "He, anaking manungsa, lah turune Israel padha ngucap: Wahyu kang dideleng iku isih suwe banget bakale kelakon, pameca kang diucapake iku tumuju marang bab kang isih adoh banget. 28 Mulane sira pratelaa marang wong-wong mau: Pangandikane Pangeran Yehuwah mangkene: Ora ana pangandikaningSun siji bae kang bakal kaundur-undur. Apa kang Sunpangandikakake bakal kelakon. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. Paukuman tumrap para nabi gadhungan 13:1-16 13 1 Sawuse mangkono banjur ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, sira medhara wangsit nglawan nabine Israel, medhara wangsit lan tutura marang wong-wong kang medhar wangsit sasenenge dhewe bae iku mangkene: Rungokna pangandikane Pangeran Yehuwah! 36
37 YEHESKIEL 13.3 -10 3 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Cilaka para nabi kang gemblung kang nuruti pamisiking atine dhewe iku lan kang ora ndeleng wahyu. 4 Kayadene asu ajag ing satengahing gempuran; iya kaya mangkono iku para nabinira, he Israel. 5 Sira ora padha ngadeg ana ing bolongan-bolonganing balowarti lan ora ngedegake balowarti ing sakubenging omahe Israel, supaya padha bisa tetep lestari ana ing paperangan ing dinane Pangeran Yehuwah. 6 Wahyune wong-wong iku ngapusi lan pamecane iku goroh. Padha kandha: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah. Mangka padha ora kautus dening Yehuwah, ewasamono padha ngarep-arep kelakone pangandikane mau. 7 Kang padha sira deleng iku rak wahyu apus-apusan sarta pameca kang goroh, kang padha sira ucapake iku, samangsa sira celathu: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah, mangka Ingsun ora ngandika? 8 Mulane mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: 9 Ingsun bakal ngacungake astaningSun nglawan para nabi kang ndeleng prakara kang ora nyata lan kang ngucapake pameca-pameca kang goroh, wong-wong iku ora klebu ing golonganing umatingSun lan ora bakal kapengetan dadi turuning Israel, lan ora bakal lumebu maneh ing tanah Israel, sarta sira bakal sumurup, manawa Ingsun iki Pangeran Yehuwah. 10 Amarga, iki sanyatane, wong-wong iku padha nasarake umatingSun kalawan tembunge: Tentrem rahayu, mangka
YEHESKIEL 13.11 -16 babar pisan ora tentrem rahayu -- padha ngedegake balowarti lan lah banjur dilabur kalawan gamping -- 11 sira kandhaa marang wong kang padha nglabur kalawan gamping mangkene: Udan deres bakal nganakake banjir, bakal ana udan krikil lan angin prahara! 12 Manawa balowartine iku wus rubuh, apa wong ora bakal celathu marang sira: Endi saikine gamping kang sira templokake kae? 13 Mulane mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Sajroning bebenduningSun Ingsun bakal nganakake prahara lan sajroning dukaningSun udan deres kang nuwuhake banjir, sarta ing sajroning bebenduningSun udan krikil kang gawe rusak. 14 Sabanjure Ingsun bakal njugrugake balowarti kang sira labur kalawan gamping iku lan Sunbrukake ing lemah, nganti tetalese katon; balowartining kutha iku bakal ambrol lan sira bakal padha tiwas ana ing jerone! Ing kono sira bakal sumurup, yen Ingsun iki Yehuwah. 15 Mangkono anggoningSun bakal ngesokake bebenduningSun marang balowarti iku marang wong kang padha nglabur kalawan gamping tuwin Ingsun bakal ngandika marang sira: Wus sirna balowartine lan wus sirna wong kang padha nglabur, 16 yaiku para nabine Israel kang nglairake pameca tumrap Yerusalem lan ndeleng wahyu bab tentrem rahayune, mangka babar pisan ora ana tentrem rahayu; mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." 38
YEHESKIEL 13.17 -21 Paukuman marang para nabi wadon gadhungan 13:17-23 17 "Sira anaking manungsa, nemonana golonganing wong wadon bangsanira kang memeca saenaking atine bae iku lan nglairna pameca nglawan wong-wong iku: 18 Sira kandhaa: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Bilai para dhukun wadon, kang naleni kabeh ugel-ugel kalawan tali jimat lan ngenggokake kudhung ing sirahe wong kabeh, tuwa utawa enom, kanggo njiret nyawaning wong. Sira apa arep njiret nyawaning wong kang kagolong umatingSun lan ngetokake wong-wong liyane padha urip kanggo kapreluanira? 19 Sira iku nerak kasuceningSun ana ing satengahe umatingSun mung supaya oleh sair sawatara gegem lan roti sawatara iris kalawan mateni wong-wong kang kudune ora mati lan ngetogake wong-wong padha urip, kang kudune ora urip, marga saka anggonira ngapusi umatingSun, kang gelem ngrungokake ujar goroh. 20 Awit saka iku mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ingsun bakal nglawan tali jimatira, kang sira anggo njiret nyawaning wong, bakal Sunrebat saka ing tanganira tuwin wong-wong kang padha sira cekel iku bakal Suneculake kaya manuk. 21 Kudhungira bakal Sunsuwek-suwek lan bakal nguwalake umatingSun saka ing tanganira sarta iku 39
YEHESKIEL 13.22 -14.4 padha ora bakal dadi memangsanira maneh ana ing tanganira. Sira banjur padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah. 22 Sarehne sira padha ngringkihake atine wong bener kalawan goroh, sanadyan Ingsun ora damel prihatine lan kosokbaline sira padha mangkotake atine wong duraka, satemah banjur ora mratobat saka ing kalakuane kang duraka iku, sarta sira padha nglestarekake wong iku urip, 23 mulane sira ora bakal ndeleng maneh prakara-prakara kang awujud apus-apus lan nglairake pameca-pameca kang goroh; Ingsun bakal ngluwari umatingSun saka ing tanganira tuwin sira bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah." Paukuman marang para wong kang nyembah brahala 14:1-11 14 1 Sawuse mangkono panunggalane para pinituwaning Israel ana sawatara kang padha nemoni aku lan banjur linggih ana ing ngarepku. 2 Nuli ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 3 "He, anaking manungsa, wong iki padha mundhi-mundhi brahalane ana ing sajroning atine lan mrenahake watu sandhungan ana ing ngarepe kang njalari padha tumiba ing kaluputan. Apa Ingsun karsa yen wong iku padha nyuwun pituduh marang Ingsun? 4 Mulane padha tuturana lan kandhanana mangkene: Mangkene pangandikane Pangeran 40
YEHESKIEL 14.5 - 9 Yehuwah: Saben wong turune Israel kang mundhi-mundhi brahalane ana ing sajroning atine lan mrenahake watu sandhungan ana ing ngarepe kang nuwuhake duraka, mangka banjur nemoni nabi -- Ingsun, Yehuwah piyambak kang bakal paring wangsulan marga saka akehe brahalane iku, 5 supaya Ingsun bisa ngrogoh atine turune Israel, kang wus padha ninggal Ingsun kabeh sarana anggone padha ngetut-buri marang sakehing brahalane iku. 6 Awit saka iku sira tutura marang turune Israel mangkene: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Padha mratobata lan padha ngungkurna brahala-brahalanira lan ninggala sakehing panggawenira kang nistha, 7 amarga saka wong, turune Israel utawa wong manca kang manggon ing satengahing Israel, kang nyingkur marang Ingsun lan mundhi- mundhi para brahalane ana ing sajroning atine sarta mrenahake watu sandhungan ana ing ngarepe, kang marakake tumiba ing duraka, mangka banjur nemoni nabi tuwin njaluk tulung supaya nyuwunake pituduh marang Ingsun, Ingsun Yehuwah piyambak kang bakal paring wangsulan. 8 Iku bakal Sunlawan piyambak lan bakal Sundadekake tandha lan gegambaran sarta bakal Sunsirnakake saka ing satengahing umatingSun. Ing kono sira bakal padha sumurup, yen Ingsun iki Yehuwah. 9 Manawa nabi iku nganti kena kabujuk lan banjur nglairake sadhengah tembung, Ingsun, Yehuwah mesthi bakal mbujuk nabi iku, sarta 41
YEHESKIEL 14.10 -15 bakal ngayatake astaningSun nglawan marang wong iku, tuwin wong iku bakal Sunsirnakake saka ing satengahe umatingSun Israel. 10 Iku bakal padha nanggung kaluputane dhewe-dhewe, iya kang njaluk pituduh iya nabi mau, 11 supaya turune Israel aja padha kesasar maneh ora manut marang Ingsun lan aja najisake awake maneh kalawan sakehing panerake. Kalawan mangkono banjur padha dadi umatingSun sarta Ingsun dadi Allahe. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." Paukumane wus ora kena kaduwa maneh 14:12-23 12 Nuli ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 13 "He, anaking manungsa, manawa ana sawijining nagara kang dosa marang Ingsun kanthi patrap ora setya lan Ingsun banjur ngayatake astaningSun prelu nglawan kalawan nyirnakake pasadhiyane pangan lan ndhatengake mangsa pailan marang nagara iku sarta manungsa lan kewan ing nagara kono kasirnakake, 14 sanadyan ing kono tinemu wong telu iki, yaiku Nuh, Dhaniel lan Ayub, wong iki bakal mung bisa nylametake awake dhewe marga saka kamursidane. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 15 Utawa manawa Ingsun ndadekake kewan galak padha saba ana ing nagara kono, kang ngentekake wong kang padha manggon ing kono, satemah nagara iku dadi sepi mamring 42
YEHESKIEL 14.16 -21 lan ora ana wong kang wani mrono marga saka anane kewan-kewan galak mau, 16 sanadyan ing kono tinemu wong telu mau, dhemi Ingsun gesang -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- wong iku ora bakal padha bisa nylametake anak lanang utawa anak wadon; mung wong iku dhewe kang kapitulungan, dene nagara iku bakal dadi sepi mamring. 17 Utawa manawa Ingsun ngasta pedhang kanggo nagara iku lan Sunpangandikani: He pedhang, sira ndlajahana nagara iku, lan manungsa sarta kewan ing nagara kono Sunsirnakake, 18 sanadyan ing nagara kono tinemu wong telu mau, demi Ingsun gesang -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- wong iku ora bakal bisa padha nylametake anak lanang utawa anak wadon, mung wong iku dhewe kang bisa kapitulungan. 19 Utawa manawa Ingsun ndhatengake pageblug ana ing nagara kono tuwin Ingsun ngesokake bebenduningSun marang nagara iku kalawan ngwutahake getih, satemah sirna manungsa lan kewan ing nagara kono, 20 sanadyan Nuh, Dhaniel lan Ayub ana ing kono, demi Ingsun agesang -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- wong iku ora bakal bisa padha nylametake anak lanang utawa wadon, nanging mung bakal padha bisa mitulungi nyawane dhewe marga saka kamursidane. 21 Amarga mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Malah ngluwihi iku, yaiku manawa Ingsun ndhatengake paukumaningSun patang warna kang abot-abot iku bareng, pedhang, 43
YEHESKIEL 14.22 -15.5 pailan, kewan galak lan pageblug ana ing Yerusalem, kang nyirnakake manungsa lan kewan ing kono! 22 Nanging, lah ing kono bakal ana kekarene, yaiku kang padha bisa oncat, anak lanang lan anak wadon; iku bakal padha metu nemoni sira lan sira bakal nyumurupi tindak-tanduke, temah sira banjur rumangsa kalipur ing bab kasangsaran kang Sundhatengake ing Yerusalem, iya bab kabeh kang Sundhatengake ing kono mau. 23 Wong-wong iku bakal padha dadi panglipurira, yaiku manawa sira sumurup marang tindak-tanduke sarta sira bakal padha mangreti, manawa anggoningSun nandukake iku mau kabeh marang Yerusalem iku ana sababe. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." Yerusalem, wit anggur kang tanpa guna 15:1-8 15 1 Banjur ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, apa kaluwihane kayu anggur yen katimbang karo sakehing kayu kang tuwuh ana ing satengahing wit-witan alas? 3 Apa wong njupuk kayune kanggo gawe barang dandanan utawa kanggo gawe canthelan kanggo nyanthelake sawernane piranti? 4 Ora, sanyatane kayu iku nuli diuncalake ing geni, bongkot pucuke entek kobong lan kang tengah lagi mengangah, apa iku isih migunani kanggo gegawean? 5 Lah isih 44
YEHESKIEL 15.6 -16.4 wutuh bae ora kanggo apa-apa, saya maneh bareng wis kamangsa ing geni lan kobong; apa isih kena kanggo apa-apa? 6 Mulane mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Kayadene kayu anggur ana ing antarane wit-witan ing alas, kang Sununcalake ing geni supaya kobong, samono uga Yerusalem iya bakal Sunpatrapi mangkono. 7 Ingsun piyambak kang bakal nglawan. Sanadyan padha bisa oncat saka ing geni, ewasamono bakal kamangsa ing geni. Sira banjur bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah, yaiku nalika Ingsun lagi nglawan, 8 sarta nagara iku bakal Sundadekake sepi mamring, marga padha ora setya. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." YERUSALEM KANG ORA SETYA 16:1-63 Yerusalem kapundhut garwa dening Allah 16:1-14 16 1 Nuli ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, Yerusalem sumurupna marang panggawe-panggawene kang nistha. 3 Lan tutura mangkene: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah marang Yerusalem: Asalira lan kalairanira iku saka ing tanah Kanaan; bapakira iku wong Amori lan ibunira wong Heti. 4 Kalairanira iku mangkene: 45
YEHESKIEL 16.5 -11 Nalika sira dilairake, puserira ora dikethok lan sira ora didusi nganggo banyu supaya resik; sira uga ora dikosoki nganggo uyah utawa digedhong. 5 Ora ana siji-sijia kang ngrasa welas marang sira kang banjur nandukake iku mau marang sira marga saka anggone kadunungan rasa welas; sira malah nuli kabuwang menyang ing ara-ara, amarga nalika lairira kaanggep tanpa aji dening wong. 6 Ingsun tumuli tindak langkung lan ningali sira kroncalan kalawan kuthah getih, sarta sajrone sira kuthah getih iku Ingsun ngandika marang sira: Sira kudu urip 7 lan dadi gedhe kaya tetuwuhan ing ara-ara! Sira dadi gedhe tuwin wus cukup umurira, malah banjur wus diwasa; payudaranira menter-menter, rambutira wus thukul, nanging sira wuda mblejed. 8 Ingsun nuli tindak langkung lan Ingsun ningali sira, lah sira wus tumeka ing titimangsanira birai. Ingsun banjur njereng pangagemaningSun Sunkemulake marang sira, wewadinira Suntutupi. Ingsun nganakake prajanjian kalawan supaos karo sira -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- mulane sira wus dadi kagunganingSun. 9 Sira Sunedusi nganggo banyu, Sunresiki getihira sarta Sunborehi kalawan lenga. 10 Sira Sunenggoni sandhangan kang mawa warna, sira Sunparingi sandhal walulang dhuyung lan kudhung mori alus apadene slendhang sutra. 11 Sabanjure sira Sunenggoni rerenggan, tanganira Sunenggoni gelang, sarta kalung 46
YEHESKIEL 16.12 -17 ing gulunira. 12 Irungira Sunenggoni gelang lan anting-anting ing kupingira, sarta makutha kamulyan ing sirahira. 13 Dadine sira nganggo rerenggan emas lan salaka, sandhanganira mori alus lan sutra apadene panganggo kang mawa warna; sira dadi ayu linuwih, satemah pantes dadi ratu. 14 Marga saka endahing warnanira, jenengira misuwur ana ing satengahe para bangsa, awit kaendahanira iku luwih dening sampurna, amarga saka sumoroting rerengganingSun kang Sunparingake marang sira. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." Yerusalem dadi wanita tunasusila, mulane banjur tampa paukuman 16:15-52 15 "Nanging sira ngendelake kaendahaning warnanira lan banjur dadi wanita tunasusila marga saka kondhangira iku, sarta anggonira dadi wanita tunasusila iku sira tawak-tawakake marang angger wong kang liwat. 16 Sandhanganira sira anggo ndadekake manca-warnane tengger-tenger pangurbananira lan sira banjur tumindak nistha ana ing kono. Pratingkah mangkono iku durung tau kelakon tuwin ora bakal kelakon maneh. 17 Rerengganira kang kagawe saka emasingSun lan salakaningSun, kang Sunparingake marang sira uga sira jupuk lan sira anggo gawe reca-reca lanang sarta sira banjur tumindak nistha kalawan reca-reca 47
YEHESKIEL 16.18 -26 iku. 18 Sandhanganira kang manca-warna sira anggo nutupi reca-reca mau tuwin lenga lan dupa kagunganingSun sira sajekake. 19 Uga dhaharaningSun kang Sunparingake marang sira, yaiku glepung kang becik dhewe, lenga lan madu kang Sunparingake minangka panganira, iku iya sira wenehake minangka sesajen kang arum. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 20 Malah dalasan anak-anakira lanang lan wadon kang sira lairake kagem Ingsun uga sira jupuk, sira dadekake sesajen marang reca-reca mau minangka pangane. Apa tindakira kang nistha kang mangkono iku durung cukup, 21 dene sira uga banjur nyembeleh para putraningSun, sira pasrahake marang reca-reca iku, sira dadekake kurban sarana kaobong ing geni? 22 Ing sajrone sakehing panggawenira kang asor lan nistha iku sira ora kelingan maneh marang nalika enomira, nalika sira isih wuda mblejed lan kroncalan kalawan kuthah getihira. 23 Lan sawuse sakehing durakanira iku -- bilai, bilai sira! Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, -- 24 sira nganakake panggonan kang dhuwur lan gawe tengger pangurbanan ana ing saben ara-ara. 25 Sira gawe tengger pangurbanan ana ing saben prapatan lan banjur adol kaendahaning warnanira dadi tindak kang nistha kalawan mlengkahake pupunira sakarone kanggo saben wong liwat; kalawan mangkono kanisthanira saya wuwuh-wuwuh. 26 Sira 48
YEHESKIEL 16.27 -33 tumindak nistha kalawan wong Mesir, tangganira kang karem asmara iku, satemah kanisthanira saya wuwuh-wuwuh maneh, njalari gerahing panggalihingSun. 27 Lah sira wus Ingsun lawan lan wus Sunkurangi cadhongira sarta sira Sunulungake marang tindake sawenang-wenang para wong kang padha sengit marang sira, yaiku para wong wadon Filisti, kang rumangsa isin ndeleng pratingkahira kang nistha iku. 28 Sira uga alaku nistha kalawan wong Asyur, amarga sira durung ngrasa marem, malah sanadyan sira wus laku nistha kalawan wong-wong iku, ewadene meksa durung ngrasa marem. 29 Tumindakira kang nistha iku sira wuwuhi sarana panggawenira kang mangkono iku karo nagara dagang Kasdim, nanging iya meksa durung marem. 30 Kebangeten temen anggonira ngumbar hawa-nepsunira iku -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- kabeh iku mau sira tindakake, yaiku panggawening sundel keparat, 31 kang nganakake pepunthuk ana ing saben prapatan lan gawe tetengger pangurbanan ana ing ara-ara. Nanging sira iku beda karo wanita tunasusila kang lumrah, amarga sira nampik opah. 32 He, wong wadon kang laku jina, kang ngrangkul wong-wong liya minangka gegentine bojone dhewe. 33 Sakehing wanita tunasusila padha gelem nampani opah, nanging sira ora mangkono, sira kang malah ngopahi para wong kang sira ajak bedhangan minangka pamikat, supaya wong-wong ing 49
YEHESKIEL 16.34 -39 sakiwa tengenira padha marani sira lan banjur bebedhangan. 34 Mulane anggonira nindakake kanisthan iku patrape kosak-balen karo para wong wadon liyane; dudu wonge kang ngoyak sira, nanging sira kang malah menehi opahing kanisthan, dene sira ora oleh apa-apa; dadi kosok-balen kalawan sira. 35 Mulane, he wong wadon tunasusila, rungokna pangandikane Pangeran Yehuwah! 36 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ing sarehne sira ngobral-obral kanisthanira lan sira miyak wewadinira ing sajroning kanisthanira kalawan wong kang seneng karo sira sarta kalawan brahalanira apadene marga saka getihe anak-anakira kang sira kurbanake marang iku, 37 lah marga saka iku Ingsun bakal nglumpukake sakehing wong kang padha sira senengi, yaiku kang padha nggegendeng atinira, para wong kang sira dhemeni lan kang sira sengiti; iku bakal padha Sunklumpukake saka ing sakiwa tengenira kanggo nglawan sira, tuwin Ingsun bakal mbiyak wewadinira ana ing ngarepe wong-wong iku, supaya padha ndeleng wewadinira kalawan cetha. 38 Sira bakal Sunadili kayadene patrape wong ngadili wong kang laku jina lan kang ngwutahake getih apadene Ingsun bakal ngesokake marang sira bebendu lan butarepaningSun. 39 Sira bakal Sunulungake marang ing tangane wong-wong mau, papanira kang dhuwur bakal Sunjugrugi sarta tengger-tenggerira bakal Sunrusak; sira bakal diwudani dening wong-wong iku, 50
YEHESKIEL 16.40 -46 rerengganira bakal karampas, sira banjur katinggal wuda mblejed. 40 Wong-wong iku bakal ngundang wong sagrombolan kang dikon nglawan marang sira; iku bakal mbenturi sira nganggo watu sarta nuwek sira kalawan pedhange. 41 Omahira bakal padha diobongi lan sira bakal dipatrapi paukuman ana ing ngarepe wong wadon akeh. Kanthi patrap mangkono iku anggoningSun nglereni anggonira tumindak nistha, tuwin opahing kanisthan ora bakal sira wenehake maneh. 42 Kaya mangkono anggoningSun ngesokake dukaningSun marang sira, satemah bentering panggalihingSun banjur sirep; Ingsun dadi aring sarta wus ora gerah ing panggalih maneh. 43 Ing sarehne sira ora eling marang nalika sira isih enom, nanging kalawan iku mau kabeh gawe dukaningSun nganti gumeter, lah Ingsun uga bakal nampekake panggawenira iku marang sirahira, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- panggawenira kang nistha iki apa sira imbuhi kalawan sakehing tindakira kang asor? 44 Lah saben ahli bebasan bakal nyemoni sira mangkene: Ibune mangkono, anake iya mangkono! 45 Sira iku anake ibunira, kang wus jeleh marang bojone lan anak-anake lanang, sarta sira iku adhine wadon mbakyu- mbakyunira, kang wus bosen marang bojone lan anak-anake lanang. Ibunira iku Heti lan bapakira iku wong Amori. 46 Mbakyunira kang tuwa dhewe iku Samaria, kang manggon ing salorira karo anak-anake wadon, tuwin 51
YEHESKIEL 16.47 -52 adhinira wadon iku Sodom kang manggon ing sakidulira karo anak-anake wadon. 47 Pratingkahira iku rak niru panggawene wong-wong iku sarta kang sira tindakake iku niru panggawe-panggawene kang asor; malah ora let suwe panggawenira ing sajegira urip banjur ngluwihi alane wong-wong iku. 48 Demi Ingsun kang gesang -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- sadulurira wadon Sodom saanak-anake wadon ora nindakake apa kang sira lakoni kalawan anak-anakira wadon. 49 Lah ta mungguh kaluputane sadulurira wadon Sodom iku mangkene: gumunggung, bisa mangan nganti turah-turah sarta seneng uripe dalasan para anak-anake wadon, nanging ora tetulung marang para wong sangsara lan mlarat. 50 Banjur padha kumlungkung lan padha nindakake kanisthan ana ing ngarsaningSun; mulane bareng Ingsun nguningani bab iku, banjur padha Sundohake. 51 Dene Samaria iku anggone nglakoni dosa ora ana saparonira, nanging sira malah tumindak nistha ngluwihi sakarone iku, satemah marga saka anggonira nglakoni sakehing durakanira iku, sira njalari para sadulurira wadon katon ora luput. 52 Mulane, heh sira, sira nyanggaa kawiranganira dhewe, kang njalari paukuman tumrap sadulur-sadulurira wadon luwih entheng katimbang kang tumrap sira; marga saka dosa-dosanira ngluwihi nisthane para sadulurira, mulane iku padha luwih resik katimbang sira. Mulane isina lan 52
YEHESKIEL 16.53 -58 nyanggaa kawiranganira dhewe, awit sira njalari sadulur-sadulurira wadon padha katon ora luput." Gusti Allah sanggem bakal nganakake prajanjian anyar 16:53-63 53 "Nanging Ingsun bakal damel pulihing kaanane, Sodom saanak-anake wadon sarta Samaria saanak-anake wadon, apadene Ingsun uga bakal mulihake kaananira ana ing satengahe wong-wong mau, 54 supaya sira nyanggaa ing kawiranganira lan supaya sira rumangsaa isin marga saka sakehing panggawenira iku. 55 Anadene mungguh para bakyunira, Sodom saanak-anake wadon bakal pulih kaanane kaya ing maune; Samaria saanak-anake wadon uga bakal pulih kaanane kaya ing maune; sarta sira saanak-anakira wadon uga bakal kapulihake kaananira kaya ing maune. 56 Bakyunira Sodom, bakyunira kang anom dhewe, nalika ing wektu gumunggungira rak dadi pocapanira, 57 sadurunge pialanira kawiyak, iya kayadene saiki, sira uga dadi cacadan tumrap para anake wadon Edom lan para wong ing sakiwa-tengene sarta tumrap anak-anak wadon Filisti, kang padha ngremehake sira saka ing sakiwa-tengenira? 58 Kanisthanira lan panggawenira kang asor iku kudu sira tanggung. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 53
54 YEHESKIEL 16.59 -17.3 59 Amarga mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ingsun bakal nandukake marang sira kaya apa kang sira lakoni, yaiku sumpah sira anggep entheng kanthi patrap ngrusak prajanjian. 60 Nanging Ingsun bakal ngengeti prajanjianingSun kalawan sira nalika enomira sarta Ingsun bakal nganakake prajanjian kang langgeng kalawan sira. 61 Ing kono sira banjur eling marang kalakuanira lan rumangsa isin, ing nalika Ingsun mundhut para bakyunira, kang tuwa lan kang enom, nuli Sunparingake marang sira dadi anakira, nanging ora adhedhasar anggonira netepi prajanjian. 62 Ingsun bakal nglanggengake prajanjianingSun kalayan sira sarta sira bakal sumurup manawa Ingsun iki Yehuwah, 63 tuwin marga saka kang mangkono iku sira bakal tansah eling marang dhek biyen lan ngrasa isin, nganti cangkemira mingkem babar pisan awit saka kawiranganira, nalika Ingsun nganakake panebus tumrap sakehing panggawenira. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." Pasemon bab anggone Sang Prabu Zedhekia ora setya 17:1-24 17 1 Nuli ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, turune Israel wenehana cangkriman lan pasemon. 3 Tutura mangkene: Mangkene pangandikane Pangeran
YEHESKIEL 17.4 - 9 Yehuwah: Ana sawijining manuk garudha gedhe kang swiwine gedhe dawa, wulune ketel mancawarna, iku niyup menyang ing gunung Libanon lan nothol pucuking wit eres. 4 Pucuke kang dhuwur dhewe dipunggel banjur digawa menyang ing sawijining nagara dagang, nuli diselehake ana ing kuthane wong dagang. 5 Nuli njupuk trubusan ing tanah kono banjur ditandur ana ing pategalan kang wus kari nanduri bae; trubusan mau diprenahake ing sacedhaking banyu kang kimplah-kimplah, patrape kaya nandur wit gandarusa 6 satemah banjur thukul dadi wit anggur kang ketel, endhek pange akeh padha tumelung ngener marang manuk mau, dene oyod-oyode tetep ana ing sangisore. Mangkono anggone banjur dadi wit anggur kang metu elunge lan trubusane nggedhabyah. 7 Ing kono nuli ana manuk garudha gedhe liyane, kang swiwine gedhe, wulune ketel. Lah wit anggur mau banjur ngenerake oyod-oyode marang manuk iku lan pang-pange ditelungake mrono uga, supaya manuk iku ngilenana luwih becik tinimbang karo papan tumancepe. 8 Mangka wit iku wus katandur ing pategalan kang becik, cedhak karo banyu akeh kang luber supaya banjur metu pang-pange lan awoh sarta supaya dadi wit anggur kang becik. 9 Sira tutura: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Kang mangkono iku apa bakal mikolehi? Apa oyod-oyode ora bakal didhungkari ing wong lan wohe apa ora bakal dirantasi, satemah godhong-godhonge kang 55
YEHESKIEL 17.10 -16 enom padha dadi garing? Ora usah tangan kang rosa lan wong akeh kang mbedhol saoyod-oyode. 10 Lah ta iku pancen ditandur, nanging apa bakal ana kasile? Apa iku ora bakal alum garing manawa katempuh ing angin wetan? Mesthi bakal alum lan garing ana ing papan thukule iku." 11 Nuli ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 12 "Tutura marang golongan mbalela iku mangkene: Apa sira ora sumurup marang tegese iki? Kandhanana: Lah ratu Babil bakal teka ing Yerusalem lan nyekel ratune sarta para panggedhene banjur padha diboyongi menyang ing Babil. 13 Nuli njupuk sawijining turuning ratu, kaajak nganakake prajanjian kalawan sumpah. Wong-wong kang nyekel pangwasa ing nagara kono iya padha dicekeli, 14 supaya karajan iku dadi ringkih lan ora mbalela maneh, uga supaya netepi prajanjiane sarta kalawan mangkono banjur bisa lestari madeg. 15 Nanging wong iku meksa mbalela marang ratu ing Babil, nglakokake kongkonan menyang Mesir, supaya kabantonana jaran lan wadya-bala akeh. Apa bakal kelakon karepe? Apa wong kang mangkono pratingkahe iku bisa oncat? Apa wong kang mbubrah prajanjian iku bisa oncat? 16 Demi Ingsun kang gesang -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- wong iku mesthi bakal mati ana ing nagara Babil, ing panggonane raja kang ndadekake ratu, amarga nganggep entheng marang sumpahe marang raja iku lan mbubrah prajanjiane 56
YEHESKIEL 17.17 -23 kalawan raja mau. 17 Tur Pringon ora bakal aweh pambiyantu anggone perang awujud wadya-bala akeh lan wong sagolongan gedhe, nalika tembok lan beteng pangepungan didegake kanggo nyirnakake wong akeh. 18 Iya, wong mau pancen ngremehake sumpah lan mbubrah prajanjian. Lah ta sanadyan anggone saguh iku kalawan jawatan tangan, nanging kabeh mau padha katerak, mulane ora bisa oncat. 19 Awit saka iku pangandikane Pangeran Yehuwah mangkene: Demi Ingsun gesang, sumpahe marang Ingsun kang dianggep entheng lan prajanjiane ana ing ngarsaningSun kang kabubrah, iku bakal Suntampekake marang sirahe. 20 Ingsun bakal masang jaringingSun kanggo nyekel wong iku, mesthi bakal kena Sunkala sarta banjur bakal Sunbekta menyang ing Babil tuwin ana ing kana bakal Sundamel prakara amarga ngowahi kasetyane marang Ingsun. 21 Anadene kabeh wadya-balane pepilihan bakal tiwas dening pedhang, dene kang bisa oncat bakal kasebar menyang ing sakehing keblat. Ing kono sira bakal sumurup, yen Ingsun iki Yehuwah, kang mangandikakake iku. 22 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ingsun piyambak bakal mundhut pang saka ing pucuking wit eres kang dhuwur bakal Suntanem; pucuke kang dhuwur dhewe kang isih enom bakal Sunpunggel lan bakal Suntanem piyambak ana ing gunung kang munggul dhuwur; 23 iku bakal Suntanem ing gununge Israel kang dhuwur, supaya bisa 57
YEHESKIEL 17.24 -18.6 ngepang-ngepang lan awoh sarta dadi wit eres kang ngedab-edabi; sakehing jinis manuk lan kang mawa wulu tuwin swiwi padha manggon ing sangisore, padha ngayom ing sangisoring pang-pange. 24 Ing kono kabeh wit-witan ing ara-ara bakal padha sumurup, yen Ingsun, Yehuwah, ngasorake wit kang dhuwur lan ngluhurake wit kang asor, ndadekake alum lan garing wit kang seger lan ndadekake trubus maneh wit kang alum lan garing. Ingsun, Yehuwah, kang ngandikakake lan bakal nindakake iku." Saben wong iku tanggung jawab tumrap awake dhewe 18:1-32 18 1 Tumuli ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 2 "Ana apa ta sira iku, dene padha ngucapake tembung sesemonan iki ana ing tanah Israel: Para bapa padha mangan woh mentah lan untune anak-anake padha dadi linu? 3 Demi Ingsun kang gesang -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- sira ora bakal ngucapake tembung sesemonan iki maneh ana ing Israel. 4 Lah ta sakehing nyawa iku Ingsun kang ndarbeni! Apa nyawaning bapa apa nyawaning anak iku kagunganingSun! Dene wong kang nglakoni dosa, iku kang kudu mati. 5 Manawa ana wong mursid kang nindakake kaadilan lan kabeneran, 6 ora mangan daging 58
YEHESKIEL 18.7 -15 kurban kang ana ing gunung utawa ora tumenga marang para brahalane Israel, ora ngrusuhi bojone pepadhane lan ora sapaturon karo wong wadon kang lagi nggarap sari, 7 ora nindhes wong liya, mbalekake gadhening wong, ora ngrampas apa-apa, aweh mangan wong luwe, aweh sandhangan marang wong kewudan, 8 ora nganakake dhuwit utawa njupuk bebathening lintah dharat, ngedohi laku culika, nindakake tatanan kang bener ing antarane wong lan pepadhane, 9 lakune manut katetepaningSun lan tansah nglakoni pranataningSun kalawan setya -- yaiku wong kang mursid lan mesthi bakal lestari urip. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 10 Nanging manawa wong mau duwe anak kang dadi garong lan kang seneng ngwutahake getih utawa nglakoni salah sawijining panggawe kang kaya mangkono 11 -- sanadyan si bapa ora nglakoni bab iku babar pisan -- uga mangan daging kurban kang ana ing gunung lan ngrusuhi bojoning liyan, 12 nindhes wong sangsara lan mlarat, ngrampas, ora mbalekake gadhening wong, tumenga marang para brahala tuwin nglakoni kanisthan, 13 nganakake dhuwit lan njupuk bebathening lintah darat, wong kang mangkono iku kudu mati; getihe nampek marang awake dhewe. 14 Lah manawa wong mau duwe anak lan anak iki nyumurupi sakehing dosa kang dilakoni dening bapakne, nanging mangreteni bab iku, satemah ora tumindak mangkono, yaiku: 15 ora mangan daging kurban kang 59
YEHESKIEL 18.16 -22 ana ing gunung, ora tumenga marang para brahalane turune Israel, ora ngrusuhi bojone liyan, 16 ora nindhes wong liya, ora njaluk cekelan, ora ngrampas apa-apa, aweh mangan marang wong luwe, aweh sandhangan marang kang kewudan, 17 ngedohi kaculikan, ora nganakake dhuwit lan ora njupuk bebathening lintah dharat, nindakake pranataningSun lan lakune manut ing katetepaningSun -- wong mangkono iku ora bakal mati marga saka kaluputane bapakne, mesthi urip. 18 Bapakne kang gawene memeres, kang ngrampas lan kang nglakoni bab-bab kang ora becik ana ing satengahing bangsane, lah iku bakal mati marga saka kaluputane. 19 Ewasamono sira padha celathu: Yagene anak kok ora melu nanggung kaluputane bapakne? -- Amarga anak iku nglakoni kaadilan lan kabeneran; nindakake sakehing katetepaningSun kalawan setya, mulane mesthi urip. 20 Wong kang nglakoni dosa, iku kang kudu mati. Anak ora bakal melu nanggung kaluputane bapakne lan bapa ora bakal melu nanggung kaluputane anake. Wong mursid bakal tampa berkahing kamursidane lan wong duraka bakal nanggung durakane dhewe. 21 Nanging manawa wong duraka mratobat lan ngunduri sakehing dosa kang dilakoni tuwin ngugemi sakehing katetepaningSun sarta nindakake kaadilan lan kabeneran, iku mesthi urip, ora bakal mati. 22 Sakehing duraka kang dilakoni ora bakal kaetung 60
YEHESKIEL 18.23 -30 maneh tumrap dheweke; wong iku bakal urip marga saka kabeneran kang dilakoni. 23 Apa Ingsun rena marga saka matine wong duraka? -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. -- Apa ora marga saka pamratobate supaya urip? 24 Manawa wong mursid ninggal kamursidane lan banjur nindakake kaculikan kayadene sakehing kanisthan kang dilakoni dening wong duraka -- apa wong iku bakal urip? Sakehing kamursidan kang katindakake ora bakal kaetung maneh. Wong iku kudu mati awit saka anggone ora setya lan marga saka dosa kang katindakake. 25 Ewadene kowe padha ngucap: Tumindake Sang Yehuwah iku ora bener! Rungokna dhisik, he turune Israel, tumindakingSun apa tumindakira kang ora bener? 26 Manawa wong mursid ninggal kamursidane lan nindakake kaculikan satemah banjur mati marga saka kaculikan kang katindakake. 27 Balik wong duraka manawa mratobat lan ninggal durakane kang dilakoni tuwin banjur nindakake kaadilan lan kabeneran, iku bakal mitulungi nyawane. 28 Wong iku wus yakin lan banjur nyingkiri sakehing duraka kang katindakake; iku mesthi urip, ora bakal mati. 29 Ewasamono turune Israel celathu: Tumindake Sang Yehuwah iku ora bener! He, turune Israel, tumindakingSun apa tumindakira kang ora bener? 30 Awit saka iku, he turune Israel, sira bakal padha Sunadili manut tumindakira dhewe-dhewe. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. Padha mratobata lan 61
YEHESKIEL 18.31 -19.4 padha sumingkira saka ing sakehe durakanira, supaya iku tumrap sira ora dadi sandhungan, kang njalari sira padha tumiba ing kaluputan. 31 Padha mbuwanga sakehing duraka kang padha sira tandukake marang Ingsun lan atinira sarta rohira padha sira anyarna! Yagene sira bakal padha mati, he turune Israel? 32 Amarga Ingsun ora rena, manawa wong kudu nanggung patine. -- Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. -- Mulane padha mratobata, supaya sira urip!" Kidung pangadhuh tumrap para ratu ing Israel 19:1-14 19 1 Anadene sira ngulukna kidung pangadhuh tumrap para ratu ing Israel, 2 lan pratelakna mangkene: "Wah, ibunira iku pancen singa wadon ana ing antarane singa-singa! Nglemprak ana ing satengahe sings-singa enom lan nusoni anak-anake. 3 Anake ana siji kang diopeni nganti dadi singa enom, kang sinau ndedekep malah banjur mangsa manungsa. 4 Bangsa-bangsa padha alok: Ana singa ngamuk! Wasana singa mau kacekel ana ing luwangan pasangane, nuli dikeluhi 62
YEHESKIEL 19.5 -11 tuwin digiring menyang Mesir. 5 Bareng biyunge singa mau mangreti manawa pambudi dayane gagal lan wus ora duwe pangarep-arep babar pisan banjur njupuk anake liyane sarta digulawenthah dadi singa enom. 6 Anake iki srawungan karo singa akeh nuli wus dadi singa enom lan sinau ndedekep malah banjur mangsa manungsa. 7 Betenge padha karusak, kuthane padha kaobrak-abrik; bumi dalah saisine kabeh padha kaget krungu swarane panggerone. 8 Para bangsa nuli padha gumregah nglawan saka ing wilayah-wilayah ing sakubenge, padha masang jaring kanggo nyekel lan banjur kacegur ing luwangan pasangan. 9 Tumuli dilebokake ing kandhang kalawan keluhan, wasana banjur kasebakake menyang ing ngarepe ratu ing Babil; lan kalebokake ing pakunjaran, supaya swarane aja kaprungu maneh ana ing gunung-gununge Israel. 10 Ibunira iku kaya wit anggur ana ing pakebonan anggur kang katandur ing sacedhaking banyu, banjur awoh lan ngepang amarga saka akehe banyune. 11 Apa pange kang thukul kang kuwat 63
YEHESKIEL 19.12 -20.1 kang dadi tekening karajan; thukule dhuwur ngungkuli pang-pang liyane kang rapet, lan katon ngegla marga saka dhuwure sarta marga ana pange cilik akeh. 12 Nanging wit anggur iku banjur kabedhol awit saka bebendu, lan kaebrukake ing bumi; angin saka ing wetan gawe alum lan garinge wohe padha gogrog. Pange kang kuwat dadi garing lan banjur kamangsa ing geni nganti entek. 13 Lah saikine wit mau banjur katandur ing ara-ara samun, ing lemah kang garing lan kekurangan banyu banget. 14 Banjur ana geni kang metu saka ing pange kang mangsa pang-pange kang cilik lan wohe nganti entek, satemah wus ora ana pange kang kuwat, ora ana pange kang kanggo teken karajan." Yaiki kidung pangadhuh lan banjur wus dadi kidung pangadhuh. Katresnan lan paukumaning Allah ing sejarahe Israel 20:1-44 20 1 Ing nalika taun kapitu, tanggal ping sapuluh sasi lima, ana pinituwane Israel sawatara kang teka lan banjur lungguh 64
YEHESKIEL 20.2 - 8 ana ing ngarepku arep nyuwun pitedahe Sang Yehuwah. 2 Banjur ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 3 "He, anaking manungsa, tutura marang para pinituwaning Israel iku lan kandhanana mangkene: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Sira padha teka arep nyuwun pitedah marang Ingsun? Demi Ingsun kang gesang, Ingsun ora marengake sira padha nyuwun pitedah marang Ingsun -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. -- 4 Apa sira gelem ngadili wong-wong iku, he anaking manungsa, apa sira gelem ngadili wong-wong iku? Padha sumurupna marang panggawene leluhure kang nistha, 5 lan tutura marang wong-wong iku: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ing dina nalika Ingsun milih Israel, Ingsun supaos marang turune Yakub sarta ana ing tanah Mesir padha Sunsumurupake marang Ingsun. Ingsun supaos ana ing ngarepe: Ingsun iki Yehuwah Allahira! 6 Ing dina iku Ingsun supaos ana ing ngarepe manawa bakal padha Sunbekta saka ing tanah Mesir menyang ing tanah kang Sunpilih supaya dadia ebeke, nagara kang mili susu lan madu, tanah kang endah ing antarane sakehing nagara. 7 Apadene padha Sunpangandikani mangkene: Saben wong mbuwanga para dewane kang marakake najis, kang tansah ditenga, lan sira aja najisake awakira kalawan brahala-brahala Mesir; Ingsun iki Yehuwah Allahira. 8 Nanging banjur padha mbalela marang Ingsun lan ora gelem 65
YEHESKIEL 20.9 -13 ngrungokake marang Ingsun; saben wong ora mbuwang dewa-dewane kang marakake najis, kang tansah dipandeng sarta ora ninggal brahala-brahala Mesir. Mulane karsaningSun bakal ngesokake bebenduningSun marang wong-wong iku, Sundhawahi dedukaningSun sakatoge ana ing satengahe tanah Mesir. 9 Nanging anggoningSun tumindak mangkono iku marga saka asmaningSun, supaya aja kanajisake ana ing ngarepe para bangsa, kang tanahe padha dienggoni. Ana ing ngarepe bangsa-bangsa iku padha Sunsumurupake marang Ingsun, bakal Sunirid metu saka ing tanah Mesir. 10 Padha Sunirid metu saka ing tanah Mesir, Suntuntun menyang ing ara-ara samun. 11 Ana ing kana Sunparingi sumurup bab katetepan-katetepaningSun lan paring uninga bab pranatan-pranataningSun, anadene wong kang nindakake iku bakal urip. 12 Dina-dina SabatingSun uga Sunparingake minangka pratandha ing antarane Ingsun lan dheweke kabeh, supaya padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah, kang nucekake wong- wong mau. 13 Nanging turune Israel ana ing ara-ara samun padha mbalela marang Ingsun; lakune padha ora manut ing katetepaningSun sarta padha nampik marang pranataningSun, mangka wong kang nindakake bakal urip. Kasucening dina-dina SabatingSun uga banget anggone katerak. Mulane karsaningSun bakal padha Sunesoki bebenduningSun ana ing ara-ara samun iku sarta bakal kasirnakake. 66
67 YEHESKIEL 20.14 -21 14 Nanging anggoningSun tumindak mangkono iku marga saka asmaningSun, supaya aja kanajisake ana ing ngarepe para bangsa, kang nyumurupi dhewe, nalika padha Sunirid metu iku. 15 Ewasamono ana ing ara-ara samun Ingsun supaos ana ing ngarepe, manawa ora bakal Sunbekta lumebu ing tanah kang wus Sunparingake, kang mili susu lan madu, tanah kang endah ana ing antarane sakehing nagara, 16 amarga padha nampik marang pranataningSun sarta ora lumaku manut ing katetepaningSun apadene padha nerak kasucening dina-dina SabatingSun, sabab atine padha ngeloni para brahalane. 17 Ewadene Ingsun ngraos welas mirsani wong-wong mau, satemah ora Sunsirnakake lan ora Suntumpes nganti tapis ana ing ara-ara samun. 18 DhawuhingSun marang para anake ana ing ara-ara samun mangkene: Lakunira aja padha manut marang ing katetepane bapakira lan aja padha nggondheli marang pranatane sarta aja padha najisake awakira kalawan para brahalane. 19 Ingsun iki Yehuwah Allahira. Padha lumakua manut ing katetepaningSun sarta padha nindakna pranataningSun kalawan setya, 20 dina-dina SabatingSun padha sira sucekna, supaya iku dadia pratandha ing antaraningSun lan sira kabeh, satemah wong banjur sumurup, yen Ingsun iki Yehuwah Allahira. 21 Nanging anake padha mbalela marang Ingsun, lakune ora manut katetepaningSun lan ora nindakake
YEHESKIEL 20.22 -27 pranataningSun kalawan setya, mangka sing sapa nindakake iku, bakal urip. Uga padha nerak kasucening dina-dina SabatingSun. Mulane karsaningSun bakal Sunesoki bebenduningSun, Sundhawahi dedukaningSun sakatoge ana ing ara-ara samun. 22 Nanging Ingsun nuli mekak astaningSun sarta anggoningSun tumindak iku marga saka asmaningSun, supaya aja kanajisake ana ing ngarepe para bangsa kang sumurup dhewe, nalika padha Sunirid metu. 23 Ewasamono Ingsun supaos ana ing ngarepe ana ing ara-ara samun, manawa bakal padha Sunbuyarake ana ing antarane para bangsa sarta Sunsebar menyang ing sakehe nagara, 24 amarga padha ora nindakake pranataningSun lan nampik marang katetepaningSun tuwin nerak kasucening dina-dina SabatingSun sarta mripate tansah padha tumenga marang para brahalane bapak-bapakne. 25 Ingsun uga banjur paring katetepan kang ora becik lan pranatan kang njalari ora padha bisa urip. 26 Padha Suntogake dadi najis kalawan anggone sesaji, anggone padha ngurbanake sarana kaobong ing geni kabeh kang lair dhisik dhewe saka ing guwa-garba, supaya padha kadunungana pagiris tuwin padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah. 27 Awit saka iku, he anaking manungsa, sira tutura marang turune Israel lan kandhanana mangkene: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Uga ing bab iki para leluhurira padha memada marang Ingsun, yaiku 68
YEHESKIEL 20.28 -32 anggone banjur ora setya marang Ingsun. 28 Amarga sawuse padha Sunbekta menyang nagara kang Sunjanjekake kalawan supaos bakal Sunparingake marang wong-wong mau, nuli padha tumenga marang saben tengger kang dhuwur lan marang saben wit-witan kang pange ngrembuyung sarta banjur padha nganakake kurban sembelehan tuwin nggawa sesajene kang gawe gerahing panggalihingSun, uga padha nyawisake sesajen kang arum ana ing kana lan ngesokake kurban omben-omben. 29 Banjur padha Sunpangandikani: Kang padha sira unggahi iku tengger apa? Mulane saprene jenenge Tengger. 30 Awit saka iku turune Israel iku kandhanana: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Apa sira uga najisake awakira, niru lakune leluhurira lan tumindak sedheng kanthi patrap ngeloni para dewane kang nistha iku? 31 Ing sajrone sira padha nggawa sesajenira, yaiku anak-anakira kang sira kurbanake sarana kaobong ing geni iku sira padha najisake awakira kalawan para brahalanira nganti ing dina iki; apa Ingsun isih ngarsakake sira padha nyuwun pitedah marang Ingsun, he turune Israel? Demi Ingsun agesang -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- Ingsun ora marengake maneh sira padha nyuwun pitedah marang Ingsun. 32 Lan apa kang tuwuh ana ing sajroning atinira babar pisan ora bakal kelakon, yaiku kang padha sira ucapake: Aku padha kepengin kaya 69
YEHESKIEL 20.33 -39 bangsa-bangsa liyane, kayadene sakehing golongan ing nagara-nagara liya, supaya iya bisa nyembah marang wit-witan lan watu. 33 Demi Ingsun agesang -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- Ingsun bakal ngereh marang sira kabeh kalawan asta kang rosa lan lengen kang kaacungake sarta kalawan bebendu kang kaesokake. 34 Sira bakal Sunirid metu saka ing satengahe bangsa-bangsa lan Sunkempalake saka ing nagara-nagara, panggonanira padha kasebar kalawan asta kang rosa lan lengen kang kaacungake sarta kalawan bebendu kang kaesokake, 35 tuwin sira bakal Sunirid menyang ing ara-ara samuning bangsa-bangsa; ana ing kana Ingsun bakal prakaran kalawan sira aben ajeng. 36 Kayadene anggoningSun prakaran kalawan leluhurira ana ing ara-ara samun ing tanah Mesir, iya kaya mangkono anggoningSun bakal prakaran kalawan sira kabeh -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. -- 37 Sira bakal padha Sunlampahake ing sangisore tekeningSun pangon lan Sunlebetake ing kandhang kalawan Sunetang. 38 Wong kang padha mbalela lan gawe duraka marang Ingsun bakal Sunpisah saka ing tengahira; iku bakal padha Sunedalake saka ing nagara panggonane neneka, nanging bakal padha ora lumebu ing tanah Israel. Ing kono sira bakal padha sumurup, yen Ingsun iki Yehuwah. 39 He, sira para turune Israel, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, -- wong 70
YEHESKIEL 20.40 -44 siji-sijine cikben lunga sujud marang para brahalane. Nanging sawuse iku sira bakal padha ngrungokake marang Ingsun lan mareni anggonira najisake kasucening asmaningSun kalawan sesajen-sesajenira lan para brahalanira. 40 Amarga ing gunungingSun kang suci, ing gununge Israel kang dhuwur, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- ana ing kono, iya ana ing tanah kono iku, turune Israel kabeh bakal padha ngabekti marang Ingsun. Ana ing kono Ingsun bakal karenan marang sira tuwin ana ing kono Ingsun bakal mundhut marang sira kurbanira kang mligi lan pisungsungira pepilihan, kabeh kang padha sira sucekake. 41 Kayadene marang padupan arum anggoningSun karenan marang sira nalika sira padha Sunedalake saka ing satengahing bangsa-bangsa tuwin Sunkempalake saka ing nagara-nagara panggonanira padha sumebar, sarta Ingsun bakal nedahake kasuceningSun marang sira kabeh ana ing ngarepe para bangsa. 42 Apadene sira bakal padha sumurup, yen Ingsun iki Yehuwah, ing nalikane Ingsun ngirid sira lumebu menyang ing tanah Israel, tanah kang wus Sunjanjekake bakal Sunparingake marang para leluhurira. 43 Ana ing kono sira bakal padha tansah kelingan marang sakehing pratingkahira anggonira padha najisake awakira, satemah sira bakal padha ngrumangsani nisthaning awakira marga saka anggonira nglakoni sakehing piala. 44 Anadene sira bakal padha sumurup, yen Ingsun iki 71
YEHESKIEL 20.45 -49 Yehuwah, yaiku samangsa Ingsun, marga saka asmaningSun, ora nandukake marang sira kang satimbang kalawan pratingkahira kang ala lan nistha, heh turune Israel, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." Geni saka ing tanah kidul 20:45-49 45 Tumuli ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 46 "He, anaking manungsa, marepa mangidul lan ngucapna panyendhu kang akeh marang tanah kidul sarta medhara wangsit marang alas ing tanah sisih kidul, 47 tuwin tutura marang alas ing sisih kidul: Pangandikane Sang Yehuwah iki rungokna: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Lah Ingsun bakal karya geni ana ing sira kang bakal nyirnakake saben wit-witan kang urip ana ing sira lan saben wit kang garing. Geni kang murub mangalad-alad iku ora bakal sirep-sirep lan sakehing rai wiwit kang ana ing kidul nganti tekan kang ana ing lor bakal gosong dening geni iku. 48 Tuwin saben wong bakal sumurup, manawa Ingsun, Yehuwah kang karya geni iku, lan iki bakal ora sirep-sirep." 49 Aku banjur munjuk: "Dhuh Pangeran Yehuwah, tiyang-tiyang wau sami nyariyosaken bab kawula: Apa kang dikandhakake iku dudu mung tembung pasemon?" 72
YEHESKIEL 21.1 - 7 Pedhange Sang Yehuwah nglawan Yerusalem 21:1-27 21 1 Tumuli ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, sira marepa menyang ing Yerusalem lan ngucapna panyendhu kang akeh marang papane kang suci sarta medhara wangsit kang nglawan tanah Israel. 3 Tanah Israel kandhanana: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Lah Ingsun bakal nglawan sira lan bakal ngunus pedhangingSun saka ing warangkane tuwin banjur nyirnakake wong kang bener lan kang duraka saka ing tengahira. 4 Sarehne Ingsun arsa nyirnakake wong kang bener lan kang duraka saka ing tengahira, mulane pedhangingSun bakal kaunus saka ing warangkane banjur nglawan sakehing manungsa wiwit saka ing kidul nganti tekan ing lor. 5 Ing kono wong kabeh bakal padha sumurup, manawa Ingsun, Yehuwah ngunus pedhangingSun saka ing warangkane sarta ora bakal kawarangkakake maneh. 6 Anadene sira anaking manungsa, sesambata! Sira sesambata ana ing ngarepe wong-wong mau kaya wong kang tugel bangkekane lan kang ana ing sajroning kasangsaran kang pait. 7 Dene manawa padha takon marang sira: Yagene kowe sesambat? Wangsulana: Marga saka ana pawarta! Manawa pawarta iku wus sumebar, saben 73
YEHESKIEL 21.8 -14 wong atine bakal remuk lan sakehe tangan dadi jimpe, sakehe semangat ilang lan sakehe wong padha giris nganti kapoyuh-poyuh. Lah iku bakal teka lan mesthi bakal kelakon. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." 8 Banjur ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 9 "He, anaking manungsa, sira medhara wangsit lan pratelakna: Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Pedhang! Pedhang! Kang wus diasah lan uga wus kagebeg! 10 Diasah kanggo ngwutahake getih lan kagebeg supaya kelap-kelap kaya kilat. Apa aku kabeh bakal padha bungah-bungah? -- Tekene putraningSun iku ngremehake sawernane kayu! 11 Pedhang iku kapasrahake supaya kagebeg lan kena dianggo; pedhang iku kaasah lan kagebeg nuli kawenehake marang ing tangane si juru memateni. 12 Jerit-jerit lan nangisa, he anaking manungsa! Amarga pedhang iku kanggo nglawan umatingSun tuwin nglawan sakehing panggedhening Israel; wong-wong iku lan umatingSun padha bareng kamangsa ing pedhang. Mulane sira ceblek-cebleka cethik minangka tandhaning kasusahan. 13 Awit wis kelakon cinoba lan ora ana siji bae kang bisa tahan. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 14 Anadene sira anaking manungsa, medhara wangsit lan keplok-keploka, pedhang iku cikben dadi tikel loro, tikel telu. Iku pedhang kanggo memateni, pedhang kanggo mateni gedhen-gedhenan, kang mider-mider 74
YEHESKIEL 21.15 -22 nyirnakake wong-wong mau, 15 supaya padha remuk atine lan kang tumeka ing pati wuwuh-wuwuh ana ing ngarepe saben gapurane. Ingsun kang dhawuh ngwutahake getih kalawan pedhang iku. Adhuh, pedhange iku kagawe kayadene kilat lan digebeg kanggo ngwutahake getih. 16 Medhanga manengen, mangiwa, menyanga ngendi bae arepira. 17 Sarta Ingsun uga bakal akeplok-keplok tuwin bentering panggalihingSun banjur wus lilih. Ingsun Yehuwah kang mangandikakake iku." 18 Nuli ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 19 "He, sira anaking manungsa, nggambara dalan loro kang bakal diliwati ing pedhange ratu ing Babil, loro-lorone iku saka nagara siji. Sira masanga plang-dalan ing wiwitane dalan kang ngener menyang ing saben kutha. 20 Sira nggambara dalan kang kanggo liwat pedhang mau anggone banjur nglawan Raba, kutha-karajane bani Amon lan nglawan Yehuda, marang beteng Yerusalem. 21 Amarga ratu ing Babil bakal ana ing dalan simpangan kono, yaiku ing wiwitane dalan loro mau, prelu arep nindakake patenungan. Panahe dikrocok, terafim dijaluki pituduh lan atining kewan katiti-priksa. 22 Tangane tengen banjur oleh panah patenungan tumrap Yerusalem: swarane wong kang mateni lan ngucapake pekik pertempuran supaya keprungua lan nuli masang totog-totog gapura sarta ngundhug-undhug lemah minangka tembok pangepungan tuwin ngedegake beteng 75
YEHESKIEL 21.23 -27 76 pangepungan. 23 Nanging tumrap wong-wong mau, iku kaaranan patenungan apus-apusan, sanadyan padha nglairake sumpah kang dakik-dakik, nanging wong iku eling marang kaluputane wong mau, mulane banjur padha dicekel. 24 Awit saka iku -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah: Ing sarehne anggonira padha nglakoni kaluputanira iku njalari banjur kelingan marga saka kawiyake panerakira iku, satemah dosa-dosanira ing sajrone sakehing panggawenira tumuli padha kasumurupan, ing sarehne sira banjur padha dadi kelingan maneh, mulane sira bakal padha dicekel kalawan kekerasan. 25 Anadene sira, he ratu ing Israel, wong duraka kang ala, kang wus tumeka ing titimangsanira tampa pangadilan kang wekasan, 26 mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Serbanira sira singkirna lan mbuwanga makuthanira! Kaanan saiki iki ora ana kang tetep, kang endhek kadhuwurake, kang dhuwur kudu kaendhekake. 27 Reruntuhan, reruntuhan, bakal Sundadekake reruntuhan! Iki uga bakal ora lestari mangkono, nganti sarawuhe kang kagungan wewenang marang iku, kang bakal Sunparingake iku."
YEHESKIEL 21.28 -32 Pedhange Sang Yehuwah nglawan bani Amon 21:28-32 28 "Anadene sira, he anaking manungsa, medhara wangsit lan mratelakna: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah tumrap bani Amon sarta panacade marang wong-wong iku: Pedhang, pedhange wus kaunus kanggo ngwutahake getih, wus kagebeg kanggo nyirnakake lan supaya gilap kaya kilat -- 29 ing nalika iku wong nyumurupi wahyu-wahyu kang goroh tumrap sira lan nandukake patenungan apus-apusan marang sira -- supaya banjur katamakake ing gulune para wong kang duraka lan ala, kang wus tumeka ing waktune bakal tampa pangadilan kang wekasan. 30 Warangkakna maneh iku! Ingsun bakal ngukum sira ana ing panggonanira katitahake sarta ana ing nagara asalira. 31 Ingsun bakal ngesokake bebenduningSun marang sira kabeh lan nyemburake genining dedukaningSun sarta sira bakal Sunpasrahake ing tangane para wong kang tanpa pikiran kang nuwuhake karusakan. 32 Sira bakal dadi memangsaning geni, getihira bakal wutah ana ing satengahing tanah kono tuwin sira bakal ora kaelingan maneh, sabab Ingsun, Yehuwah kang mangandikakake iku." 77
YEHESKIEL 22.1 - 8 Dosa-dosane Yerusalem 22:1-31 22 1 Tumuli ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, sira anaking manungsa, apa sira gelem nibakake paukuman, nibakake paukuman marang kutha kang kebak getih iku? Iku sira kandhanana bab sakehing panggawene kang nistha, 3 sarta tutura: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Heh kutha kang ngwutahake getih ana ing tengahira, satemah wus tumeka ing mangsane tibaning paukumanmu, lan kang gawe brahala-brahala kang najisake sira. 4 Marga saka anggonira ngwutahake getih iku sira nindakake kaluputan, tuwin marga saka anggonira gawe brahala-brahala iku sira dadi najis; marga saka mangkono sira njalari tekane mangsanira lan wekasaning taun-taunira. Mulane sira Sundadekake cacadaning para bangsa lan pepoyokaning sakehe nagara. 5 Kang cedhak tuwin kang adoh saka sira bakal padha moyoki sira, kang kejuwara kanisthanira tuwin kang kebak ruara iku. 6 Lah para panggedhening Israel padha ngendelake kakuwatane anggone ngwutahake getih ana ing tengahira. 7 Ana ing sira bapa lan biyung padha dicecamah lan ana ing tengahira wong manca dikaniaya, ana ing sira bocah yatim lan randha padha katindhes. 8 Samubarang kang suci tumrap Ingsun 78
YEHESKIEL 22.9 -16 sira anggep dudu apa-apa sarta dina-dina SabatingSun sira najisake. 9 Juru pitenah padha ana ing tengahira sumedya ngwutahake getih, uga wong kang mangan daging kurban ing gunung-gunung; wong padha nglakoni kanisthan ana ing tengahira. 10 Ana ing sira wong kelakon ngungkabi kawirangane bojone bapakne lan sapaturon karo wong wadon kang lagi nggarap sari kang gawe najise. 11 Kang siji tumindak nistha karo bojone pepadhane, dene sijine nglakoni mangkono karo mantune wadon, ana maneh kang sapaturon karo sadulure wadon anake bapakne. 12 Ing tengahira ana wong kang nampani besel kanggo ngwutahake getih; sira nganakake dhuwit utawa njaluk anakan tuwin gawe pitunaning pepadhanira kanthi patrap nindhes, nanging sira ora eling marang Ingsun. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 13 Lah Ingsun akeplok-keplok marga saka kauntunganira kang nistha lan marga saka getih kang kawutahake ana ing tengahira. 14 Apa atinira bakal tetep kuwat lan tanganira rumangsa rosa samangsa Ingsun matrapi sira? Ingsun Yehuwah kang mangandikakake iku lan kang bakal nindakake iku uga. 15 Sira bakal Sunbuyarake ana ing antarane para bangsa lan Sunsebar ana ing nagara-nagara sarta najisira bakal Sunsirnakake saka ing sira. 16 Sabanjure sira bakal kanajisake ana ing ngarepe para bangsa marga saka kasalahanira 79
YEHESKIEL 22.17 -24 dhewe sarta sira bakal sumurup manawa Ingsun iki Yehuwah." 17 Tumuli ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 18 "He, anaking manungsa, tumrap Ingsun turune Israel iku wus dadi taining logam; wong kabeh iku kayadene tembaga, timah putih, wesi lan timah ireng ing sajroning pawon paleburan; kayadene tai salaka. 19 Mulane mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ing sarehne sira kabeh padha dadi tai logam, mulane lah sira bakal padha Sunklempakake ana ing satengahe Yerusalem. 20 Kayadene wong kang ngumpulake salaka, tembaga, wesi, timah ireng lan timah putih ana ing pawoning paleburan lan ngububi genine ing sangisore kanggo nglebur iku, iya kaya mangkono anggoningSun bakal nglempakake sira kabeh ing sajroning bebenduningSun lan dedukaningSun lan sira bakal Sundekek ana ing kono sarta Sunlebur. 21 Ingsun bakal nglempakake sira kabeh lan banjur Sunsemprot kalawan genining dedukaningSun, satemah sira padha kalebur ana ing sajroning pawon iku. 22 Kayadene salaka kalebur ana ing pawon paleburan, iya kaya mangkono anggonira bakal padha kalebur ana ing kono. Sira nuli bakal padha sumurup, yen Ingsun iki Yehuwah, kang ngesokake bebenduningSun marang sira." 23 Sawuse mangkono banjur ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 24 "He, anaking manungsa, 80
YEHESKIEL 22.25 -30 sira ngandhanana mangkene: Sira iku tanah kang ora oleh udan, ora oleh banyu ing mangsa bebendu, 25 kang panggedhene ana ing satengahe padha kaya singa nggero, kang ndekep memangsane: manungsa diuntal, raja-branane lan barang-barang kang ana ajine dirampas, cacahing randha kang ana ing satengahe kagawe saya wuwuh-wuwuh. 26 Para imame padha nerak angger-anggering ToretingSun lan najisake samubarang kang suci tumrap Ingsun; padha ora mbedakake apa kang suci lan kang ora suci, ora mulang bab bedane apa kang najis lan kang ora najis; padha ngeremake mripate tumrap dina-dinane SabatingSun. Kalawan mangkono Ingsun kanajisake ana ing satengah-tengahe. 27 Para panggedhene ana ing satengah- tengahe kaya asu ajag kang ngelak marang getih padha ndekep memangsane; padha golek kauntungan kanthi patrap kang ora kalal, kalawan gawe rusaking wong-wong. 28 Sabanjure para nabine padha ngusar wong-wong mau nganggo gamping, dikantheni sumurup wahyu kang ngapusi, sarta nindakake patenungan kang goroh tumrap wong-wong mau; nabi iku padha pratela: Mangkene pangandikane Sang Yehuwah Allah! -- mangka Sang Yehuwah ora nglairake pangandika. 29 Para wong kang manggon ana ing nagara padha daksiya lan ngrerampas, nindhes wong sangsara lan mlarat, sarta memeres wong manca, dadi cengkah kalawan angger-angger. 30 Ingsun ngupadi ana ing satengahe wong- 81
YEHESKIEL 22.31 -23.6 wong mau, sawijining wong kang sumedya ngedegake tembok utawa kang ngukuhi nagara iku ana ing ngarsaningSun, supaya aja nganti Sunsirnakake, nanging Ingsun ora manggih wong kang mangkono. 31 Mulane Ingsun banjur ngesokake bebenduningSun marang wong-wong mau, Sunsirnakake kalawan genining dukaningSun; kalakuane Suntampekake marang sirahe. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." Ohola lan Oholiba, sadulur kakang adhi 23:1-49 23 1 Tumuli ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, ana wong wadon loro, kang tunggal biyung. 3 Karone padha dadi wanita tuna-susila ana ing tanah Mesir; anggone tumindak mangkono nalika isih enom; ana ing kana payudarane kaemek-emek lan dhadhane kang isih prawan kaucel-ucel. 4 Kang tuwa jenenge Ohola dene kang enom Oholiba. Loro-lorone iku kagunganingSun lan padha nglairake anak lanang lan wadon. Mungguh jeneng-jeneng mau, Ohola iku yaiku Samaria, dene Oholiba iku Yerusalem. 5 Kacarita Ohola iku laku sedheng, mangka dadi kagunganingSun. Banget anggone kedanan marang para dhemenane, para wong Asyur, para pahlawan perang, 6 kang manganggo jarit wungu tuwa, para bupati lan para kang nyekel pangwasa, kabeh 82
YEHESKIEL 23.7 -14 wong enom kang nggantheng, para prajurit jejaranan. 7 Ohola laku jina karo wong-wong mau, kabeh iku padha wong Asyur pepilihan; dheweke najisake awake karo kabeh wong kang padha dikedani, lan karo para brahalane. 8 Anggone laku jina wiwit saka ing tanah Mesir iku ora diuwis-uwisi, amarga wiwit enome wus tumindak mangkono, kaelus-elus dhadhane kang isih prawan, lan banjur padha ngesokake derenging napsune marang dheweke. 9 Mulane banjur Sunulungake ing tangane para kang didhemeni, ing tangane wong Asyur, kang dikedani. 10 Iku padha ngungkabi kawirangane; anake lanang lan wadon padha dicekel, dene dheweke dhewe banjur dipateni kalawan pedhang. Marga saka iku jenenge tansah dadi pocapan ana ing antarane golongan wanita, awit wus kapatrapan paukuman. 11 Sanadyan Oholiba, adhine, nyumurupi bab iku, ewasamono derenging asmarane lan anggone laku nistha ngluwihi mbakyune. 12 Kasmaran marang wong Asyur, marang para bupati lan para kang padha nyekel pangwasa, marang para pahlawan perang kang panganggone endah ngleluwihi, marang prajurit jejaranan, kang isih enom kabeh lan nggantheng-nggantheng. 13 Ingsun nguningani anggone najisake awake; loro-lorone kalakuane padha. 14 Malah anggone nglakoni kanisthan diwuwuh-wuwuhi: dheweke weruh gambar-gambar wong lanang ukiran ana ing tembok, gambare 83
YEHESKIEL 23.15 -23 para wong Kasdim, kang kaukir mawa warna abang, 15 bangkekane sinabukan, nganggo serban mawa kloncer, kabeh katon prawira-prawira kayadene wong Babil saka ing Kasdim, tanah kalairane! 16 Sawuse ndeleng iku mau, banjur kasmaran marang wong-wong mau, nuli kongkonan marani menyang ing tanah Kasdim. 17 Banjur ana wong Babil kang padha teka lan sapaturon sarta najisake Oholiba kalawan kanisthane; bareng wus dadi najis nuli sumingkir saka ing wong-wong mau. 18 Sarehne anggone nglakoni kanisthan iku blak-blakan lan ngungkabi kawirangane, mulane Sundohi marga saka anggoningSun eneg, kayadene anggoningSun ngedohi sadulure wadon. 19 Anggone nglakoni kanisthan wuwuh-wuwuh maneh kalawan kelingan marang dhek enome, nalika tumindak nistha ana ing tanah Mesir. 20 Mitra-mitrane kang diajak laku nistha iku dikedani, kang kawirangane kaya kawirangane kuldi lan dakare kaya dakar jaran. 21 Sira kepengin marang pokalira kang rusuh nalika enomira, nalika wong Mesir padha nguyel-uyel dhadhanira lan ngemek-emek payudaranira kang isih prawan. 22 Mulane, heh Oholiba, mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah, sira iku pancen wus ngedohi para bedhanganira, nanging lah iku bakal padha Sundhawuhi tumandang nglawan marang sira, iku bakal padha Sunirid lumawan saka ing sakiwa-tengenira: 23 Wong Babil lan kabeh 84
YEHESKIEL 23.24 -30 wong Kasdim, wong Pekod, wong Soa lan wong Koa, lan sakehing wong Asyur padha bebarengan, para nom-noman kang bagus, para bupati lan para pahlawan perang, sakehing bala jaranan. 24 Iku bakal padha teka nglawan sira kanthi kreta lan rodha akeh sarta kalawan bangsa-bangsa sagrombolan; padha nata tameng gedhe lan cilik lan tuwin topong ana ing saubengira, apa maneh bakal padha Sunpasrahi prakara iki sarta sira bakal diadili manut angger-anggere. 25 Bentering panggalihingSun bakal Suntempuhake marang sira, temah wong-wong iku padha nanduki sira kalawan kanepsone, irung lan kupingira bakal diperungi, sarta kekarenira bakal mati dening pedhang. Anak-anakira lanang wadon bakal padha dicekeli, dene kekarene bakal kamangsa ing geni. 26 Sira bakal diblejedi lan pepasrenira karampas. 27 Ingsun bakal marekake pokalira kang jember lan tindakira kang nistha wiwit saka ing tanah Mesir, satemah sira ora bakal klirak-klirik marang wong-wong iku maneh sarta ora bakal ngeling-eling maneh marang wong Mesir. 28 Amarga mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Lah Ingsun bakal ngulungake sira marang ing tangane wong kang sira sengiti, sanadyan sira wus ngedohi wong-wong mau. 29 Iku bakal gething marang sira, kabeh oleh-olehaning rekasanira bakal karampas lan sira katinggal wuda mblejed, temah kawiranganira katon. Tindakira kang jember lan pokalira kang nistha 30 kang nekakake 85
YEHESKIEL 23.31 -38 iku kabeh marang sira, awit sira tumindak nistha kalawan ngendelake para bangsa sarta najisake awakira kalawan para brahalane. 31 Uripira iku niru kalakuane sadulurira tuwa, mulane sira bakal Sunombeni saka ing tuwunge. 32 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Sira kudu ngombe saka ing tuwunge, tuwung kang jero lan kang amba cangkeme, yaiku tuwung kang akeh isine, sira bakal dadi guyon lan kaiwi-iwi. 33 Sira bakal kebak endem lan kasusahan. Tuwunging pagiris kinanthen swasana sepi iku tuwunge Samaria sadulurira. 34 Iku sira ombe saampase, nganti tekan remukane sira krikiti sarta sira ngruwes-ngruwes payudaranira. Sabab Ingsun kang mangandikakake iku; mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 35 Awit saka iku mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Sarehne sira lali marang Ingsun lan nyingkur marang Ingsun, saiki sira dhewe kang nanggung pokalira kang jember lan tindakira kang nistha." 36 Sang Yehuwah banjur ngandika marang aku: "He, anaking manungsa, apa sira gelem ngadili Ohola lan Oholiba, tuwin martani bab tumindake kang nistha? 37 Awit wong iku padha laku bedhang, tangane kuthah getih, padha laku bedhang kanthi patrap nyembah marang para brahalane minangka pangane. 38 Kajaba saka iku padha duwe pokal 86
YEHESKIEL 23.39 -45 mangkene marang Ingsun; padha najisake pasuceningSun ing dina iku, sarta padha nerak kasucening dina-dina SabatingSun. 39 Sabanjure nalika padha nyembeleh anak-anake kanggo para brahalane iku, ing dina iku iya nekani pasuceningSun lan nerak kasucene. Sanyata iki kang ditindakake ana ing padalemaningSun. 40 Wuwuh maneh padha nyeluk wong-wong saka ing panggonan kang adoh kalawan nglakokake kongkonan ngundang wong-wong mau, sarta iku, iya banjur padha teka. Marga saka tekane mau sira nuli adus nganti resik, alisira sira pulas lan sira banjur nganggo pepasren. 41 Sira lungguh ing paturon kang sarwa endah, kang ing ngarepe ana mejane kang wus tinatanan dhedhaharan; paturon iki sira dokoki dupa lan lenga kagunganingSun. 42 Tumuli keprungu swarane wong kang padha rame-rame, padha seneng-seneng karo dheweke lan karo para wong panunggalane wong akeh, kawuwuhan para wong mendem saka ing ara-ara samun. Iku padha ngetrapi gelang ing tangane lan makuthaning kamulyan ing sirahe. 43 Ingsun banjur ngunandika: Apa kembang kang wus alum iki isih laku jina? Wong padha bebedhangan karo dheweke, iya karo dheweke. 44 Wong-wong mau anggone mara kaya patrape wong nekani wanita tunasusila. Kaya mangkono anggone padha nekani Ohola lan Oholiba prelu nindakake kanisthan. 45 Nanging para wong bener lan saleh bakal ngakimi wong-wong mau kayadene wong kang 87
YEHESKIEL 23.46 -24.3 ngakimi para wong kang laku jina lan kang ngwutahake getih, amarga wong-wong iku padha laku jina lan tangane kuthah getih." 46 Awit pangandikane Pangeran Yehuwah mangkene: "Cikben ana wong sagolongan kang nglawan marang wong-wong mau, cikben padha disiya-siya lan dijarah-rayah. 47 Bakal padha dibenturi watu dening wong sagolongan mau tuwin dipateni kalawan pedhange, lan omahe padha diobong nganti entek. 48 Ingsun bakal nguwisi tindak nistha ing tanah kono sarta para wong wadon bakal migatekake pepenget iku lan ora bakal nindakake kanisthan maneh kaya kang padha sira lakoni. 49 Lakunira kang nistha iku bakal katampekake marang sira tuwin sira kudu padha nanggung dosa-dosanira, amarga sira padha nyembah para brahala. Ing kono sira bakal sumurup, yen Ingsun iki Pangeran Yehuwah." Pasemon bab kenceng kang nai 24:1-14 24 1 Nalika ing taun kang kasanga, tanggal ping sapuluh sasi sapuluh ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, cathetana tanggale dina iki, iya tanggale dina iki. Ing dina iki uga ratu ing Babil wiwit nempuh Yerusalem. 3 Jinis kang wangkot iki sira kandhanana kalawan pasemon mangkene: Pangandikane Pangeran Yehuwah mangkene: 88
YEHESKIEL 24.4 -11 Kencenge tumpangna ing geni, tumpangna banjur isenana banyu, 4 nuli cemplungana tengkelan daging, kabeh tengkelan kang becik, pupune lan gegere; kebakana balung-balung pilihan. 5 Njupuka wedhuse kang pilihan, lan ing sangisore tumpukana kayu, olah-olahan iku cikben umob balung-balung supaya uga dadi empuk ana ing njerone. 6 Awit saka iku pangandikane Pangeran Yehuwah mangkene: Bilai kutha kang kebak utang getih, kenceng kang nai ing jerone lan kang reregede ora ilang! Tengkelan-tengkelan mau entasen siji-siji ora usah ndadak milih-milih. 7 Amarga getih kang kailekake isih ana ing tengahe; anggone ngwutahake ana ing gunung parang kang gundhul. Ora kaesokake ing lemah, dimen kurugan ing lebu. 8 Mulane marga saka tuwuhing bebendu lan thukuling raos karsa ndhawahake piwales, Ingsun bakal ngwutahake getihe dhewe ing gunung parang kang gundhul supaya aja nganti ketutupan. 9 Mulane pangandikane Pangeran Yehuwah mangkene: "Bilai kutha kang kebak utang getih! Pawone bakal Sungedhekake. 10 Kayune tumpukana kang akeh, urubna genine, daginge dimen mateng temenan, duduhe buwangen, cikben balung-balunge padha gosong. 11 Kenceng kang kothong iku engkrengna ing geni mawa, supaya panas lan tembagane mengangah, 89
YEHESKIEL 24.12 -18 satemah reregede ing jero sirna lan taiyenge ilang. 12 Nanging rekasaningSun iku tanpa guna, sabab taiyenge kang kandel iku ora gelem ilang, sanadyan ana ing sajroning geni. 13 Ing sarehne sira najisake awakira kalawan kanisthanira sarta Ingsun karsa ngresikake sira, nanging sira ora dadi resik, mulane sira ora bakal karesikan maneh, nganti Ingsun wus ngesokake dukaningSun marang sira. 14 Ingsun Yehuwah, kang mangandikakake iku. Iku mesthi bakal kelakon sarta Ingsun kang bakal nandukake. Ingsun ora bakal mundur lan ora bakal ngraos mesakake sarta ora bakal keduwung. Sira bakal Sunadili manut panggawenira, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." Sedane garwane Nabi Yeheskiel dadi pralambang bab ambruke Yerusalem 24:15-27 15 Sawuse mangkono tumuli ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 16 "He, anaking manungsa, lah Ingsun bakal mundhut saka ing sira kang banget sira tresnani kalawan lara dadakan, nanging sira aja ngadhuh-adhuh utawa nangis sarta aja ngruntuhake eluh. 17 Anggonira ngesah aja nganti nywara, aja nganakake patangisan kepaten; ubedna serbanira lan nganggoa trumpahira, aja nutupi rainira lan aja mangan roti palayadan." 18 Esuke aku rembugan karo bangsa iku, sorene bojoku 90
YEHESKIEL 24.19 -25 tinggal donya. Esuke ing dina candhake aku nglakoni apa kang kadhawuhake marang aku. 19 Bangsa iku banjur celathu marang aku: "Punapa panjenengan boten karsa paring sumerep dhateng kula, punapa tegesipun punika tumrap kula sadaya, dene panjenengan kok tumindak makaten?" 20 Banjur padha dakwangsuli mangkene: "Sang Yehuwah wus ngandika marang aku: 21 Kandhaa marang turune Israel: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Satemen-temene Ingsun bakal najisake papan pasuceningSun, kang dadi kaluhurane pangwasanira, kasenengane mripatira lan nyawanira; sarta anak-anakira lanang lan wadon kang padha sira tinggal iku bakal padha mati dening pedhang. 22 Ing kono kowe bakal padha nglakoni apa kang daktindakake: Raimu bakal ora padha koktutupi, lan kowe ora bakal padha mangan roti palayadan. 23 Sirahmu bakal padha kokenggoni serban lan sikilmu bakal kokenggoni trumpah; tuwin kowe ora bakal padha ngadhuh-adhuh utawa nangis. Nanging kowe bakal padha lebur ing sajroning paukumanmu lan kowe bakal padha genten ngesah. 24 Kaya mangkono Yeheskiel bakal dadi gegambaran tumrap sira kabeh. Sira bakal padha nglakoni trep karo kang katindakake. Manawa iku wus kelakon, sira bakal padha sumurup, yen Ingsun iki Pangeran Yehuwah. 25 Anadene sira, he, anaking manungsa, apa ora mangkene kang bakal kelakon iku? Ing dina 91
YEHESKIEL 24.26 -25.4 anggoningSun mundhut betenge, pepasrene, kang nyenengake atine, kasenenganing mripate lan kang kaangen-angen dening nyawane, anak-anake lanang lan wadon, 26 ing dina iku uga bakal ana wong kang bisa oncat, kang teka nggawa pawarta marang sira. 27 Ing dina iku cangkemira bakal kabukak lan sira bakal caturan karo wong kang oncat mau sarta banjur ora lestari bisu. mangkono anggonira dadi pralambang tumrap para wong mau tuwin iku banjur padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah." BAB 25-32 PAMECA-PAMECA KANG NGLAWAN PARA BANGSA Pameca nglawan bani Amon 25:1-7 25 1 Aku kaparingan pangandika dening Sang Yehuwah mangkene: 2 "He, anaking manungsa, sira ngadega madhep ngener marang bani Amon lan medhara wangsit nglawan bangsa iku! 3 Kandhaa marang bani Amon: Rungokna pangandikane Pangeran Yehuwah: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Sarehne sira ngucap kalawan sora: Sokur! Tumrap papan pasuceningSun, nalika kasucene dilanggar, lan tumrap tanah Israel, nalika kadadekake sepi mamring, sarta tumrap turune Yehuda, nalika kudu lunga menyang ing pambuwangan, 4 mulane lah Ingsun masrahake sira marang 92
YEHESKIEL 25.5 - 9 wong saka ing sisih wetan supaya dadi darbeke; iku bakal padha ngedegake tarube ana ing panggonanira lan mbangun papan padunungane; bakal mangan wowohanira tuwin ngombe susuning raja-kayanira. 5 Raba bakal Sundadekake pangonan unta sarta kutha-kuthane bani Amon Sundadekake plegunganing wedhus, tuwin sira bakal sumurup yen Ingsun iki Yehuwah. 6 Amarga mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ing sarehne sira keplok-keplok lan gedrug-gedrug sarta bungah ing sajroning atimu awit saka sangsaraning tanah Israel, 7 marga saka iku, lah Ingsun bakal ngagakake astaningSun nglawan sira lan sira bakal Sunpasrahake dadi jarahan marang suku- suku bangsa tuwin Sunsirnakake saka ing satengahing para bangsa sarta Sunbengkas saka ing antarane nagara-nagara; sira bakal Sunmusnakake. Ing kono sira bakal sumurup manawa Ingsun iki Yehuwah." Pameca nglawan Moab 25:8-11 8 Pangandikane Pangeran Yehuwah mangkene: "Ing sarehne Moab celathu: Lah turune Yehuda iku padha karo sakehing bangsa liya, 9 awit saka iku, lah tanahe pagunungan Moab bakal Sunblakake temah kutha-kuthane bakal ambruk, iya kutha-kuthane, ora ana kang ora, yaiku kang dadi rerengganing nagara iku: Bet-Yesimot, Baal-Meon lan Kiryataim. 93
94 YEHESKIEL 25.10 -14 10 Iku bakal Sunpasrahake marang wong saka sisih wetan dadi duweke bebarengan karo bani Amon, supaya bani Amon ora dieling-eling maneh ana ing antarane para bangsa. 11 Ingsun bakal ndhawahake paukuman marang Moab, temah bakal padha sumurup manawa Ingsun iki Yehuwah." Pameca nglawan wong Edom 25:12-14 12 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: "Ing sarehne Edom wus nandukake pamales ala marang turune Yehuda lan tumindak luput kang banget yaiku anggone nandukake pamales marang turune Yehuda iku. 13 Mulane mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ingsun bakal ngagagake astaningSun nglawan Edom, manungsane lan kewane bakal Sunsirnakake saka ing kono sarta Edom bakal Sundadekake reruntuhan; wiwit saka ing Teman nganti tekan ing Dedan wonge bakal padha mati dening pedhang. 14 Ingsun bakal nandukake pamalesingSun marang Edom kalawan ngagem tanganing umatingSun Israel. Iku bakal nandukake marang Edom, salaras karo dedukaningSun lan bebenduningSun, tuwin Edom bakal ngrasakake pamalesingSun. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah."
YEHESKIEL 25.15 -26.2 Pameca nglawan wong Filisti 25:15-17 15 Pangandikane Pangeran Yehuwah mangkene: "Ing sarehne wong Filisti wus nandukake pamales ala lan bungah marga saka sangsarane Israel, tuwin nandukake pamales kalawan patrap memateni marga saka ananing rasa memungsuhan turun-tumurun, 16 mulane mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Lah Ingsun bakal ngagagake astaningSun nglawan wong Filisti lan bakal nyirnakake wong Kreta sarta mbengkas bangsa liya-liyane kang ana ing pinggiring sagara. 17 Ingsun bakal nandukake pamales kang nggegirisi marang bangsa-bangsa iku sarta Sundhawahi paukuman marga saka dukaningSun, satemah bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah, ing nalikane Ingsun nandukake pamalesingSun marang wong-wong mau." Pameca nglawan Tirus 26:1-21 26 1 Ing nalika taun kang kaping sawelas, tanggal sapisan ing sasi kang lumaku, ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, ing sarehne Tirus celathu bab Yerusalem mangkene: Sokur! Wus rusak gapurane bangsa-bangsa iku; mengane marep mrene, 95
YEHESKIEL 26.3 -10 satemah aku bakal dadi kebak, nanging iku wus dadi reruntuhan. 3 Mulane mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Lah Ingsun dadi mungsuhira, he Tirus. Ingsun bakal nimbali bangsa akeh, supaya padha nglawan sira, nganti kaya samodra kang metokake alun. 4 Iku bakal nyirnakake tembok-temboke Tirus lan ngrubuhake panggung-panggunge, lebuning tanahe bakal Sunbuwangi nganti resik tuwin Tirus bakal Sundadekake gunung parang kang gundhul. 5 Iku bakal dadi papan kanggo ngepe jala ana ing tengah samodra, awit Ingsun kang mangandikakake iku, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, iku bakal dadi jarahaning para bangsa. 6 Anak-anake wadon kang ana ing dharatan bakal dipateni kalawan pedhang, satemah banjur padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah. 7 Amarga mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Lah Ingsun nimbali Raja Nebukadnezar saka ing lor, ratu ing Babil, ratuning sakehe ratu, supaya nglawan Tirus kalawan nggawa jaran, kareta, prajurit jaranan lan wadya-bala sagelengan gedhe. 8 Anak- anakira wadon kang ana ing dharatan bakal dipateni kalawan pedhang; Nebukadnezar bakal gawe tembok pangepungan lan nganakake piranti panjebol sarta masang tameng nglawan sira. 9 Totog-totog piranti panjebol bakal ditatabake marang tembok- tembokira, tuwin panggung-panggungira bakal karubuhake sarana linggise. 10 Saka akehe 96
YEHESKIEL 26.11 -16 jaran nganti sira bakal kalimputan ing bledug; marga saka gumredege lakune prajurit jaranan lan kumrasake swarane rodhaning karetane tembok-tembokira bakal kedher, manawa dheweke lumebu ing gapuranira kayadene wong kang lumebu ing kutha kang wus bedhah marga saka wus kajebol. 11 Dalan-dalanira kabeh bakal kaidak-idak ing sikile jaran; rakyatira bakal kapatenan kalawan pedhang sarta tugu-tugu kang dadi andel-andelira bakal karubuhake ing lemah. 12 Kasugihanira bakal karampas, barang-barang daganganira bakal dijarah-rayah; tembok-tembokira bakal dirubuhake sarta omah-omahira kang endah bakal kaebrukake; watunira, kayunira lan tanahira bakal kacemplungake ing banyu. 13 Ramening kekidunganira bakal Sunuwisi lan swaraning clempungira bakal ora keprungu maneh. 14 Sira bakal Sundadekake gunung parang kang gundhul, satemah sira bakal dadi panggonan kanggo ngepe jala, sarta sira ora bakal kabangun maneh, awit Ingsun, Yehuwah kang ngandika mangkono. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 15 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah marang Tirus: Apa dhaerah pesisir ora bakal gumeter krungu gumebruging rubuhira, manawa wong-wong kang ketaton padha pating gluruh, marga saka akehe wong kang dipateni ana ing tengahira? 16 Sakehing ratu ing pinggiring samodra bakal seleh keprabon lan nyingkirake jubah-jubahing karajane lan nyelehake sandhangane kang 97
YEHESKIEL 26.17 -21 manca warna; bakal kalimputan ing rasa gumeter sarta bakal padha nglosod ana ing lemah; bakal tansah gumeter tuwin kaget sumurup sira. 17 Sabanjure bakal padha ngrepekake kidung pangadhuh tumrap sira sarta bakal celathu marang sira: He, kutha kang pinuji, kapriye kowe iku, dene nganti ilang saka ing samodra, kutha kang kwasa ana ing sagara, kowe karo para pendhudhukmu, kang nukulake rasa giris marang para pendhudhuk ing dharatan? 18 Saiki, dhaerah pesisir gumeter ing nalika ambrukmu, dhaerah pesisir kang ana ing pinggir sagara padha horeg krungu bab wekasanmu. 19 Awit mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ing nalika Ingsun ndadekake sira dadi kutha reruntuhan, dadi kaya kutha kang ora ana pendhudhuke maneh, manawa Ingsun ndadekake robing samodra ngelebi sira lan banyuning banjir nutupi sira, 20 Ingsun bakal ngudhunake sira, supaya sira bebarengan karo para wong kang tumurun menyang ing luwangan kuburan, menyang ing panggonane bangsa dhek jaman kuna, sarta Ingsun bakal mapanake sira ana ing bumi kang ngisor dhewe kayadene reruntuhan ing jaman kuna, bebarengan karo para wong kang tumurun menyang ing luwangan kuburan, supaya sira aja dienggoni ing wong maneh, lan aja jumedhul maneh ana ing tanahe wong urip. 21 Wekasane uripira Suntemtokake bakal 98
YEHESKIEL 27.1 - 7 nggegirisi lan sira ora bakal tinemu maneh ing salawas-lawase. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." Kidung pangadhuh tumrap Tirus 27:1-36 27 1 Ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, sira anake manungsa, ngucapna pangadhuh tumrap Tirus, 3 lan kandhaa marang Tirus, kang dumunung ing dalan kang anjog ing samodra lan kang laku dagang karo para bangsa ing dhaerah-dhaerah pesisir kang akeh: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: He Tirus, sira celathu: aku iki kapal kang endahing endah. 4 Wilayahira ing tengah samodra; ahli bangunanira gawe kaendahanira kanthi sampurna. 5 Badanira sakojur kang digawe kayu beros ing Senir, ahli-ahli mau njupuk kayu eres ing gunung Libanon kagawe cagaking layarira. 6 Wit gedhe saka ing Basan kanggo gawe dhayungira; gladhagira kang digawe gadhing winengku ing kayu cemara saka ing pesisir Kitim. 7 Layarira kang digawe lena alus 99
YEHESKIEL 27.8 -12 kang manca warna saka ing tanah Mesir; iku dadi tetengerira. Dene tendhanira kang digawe kain wungu tuwa lan kain wungu enom saka ing pesisir Elisa. 8 Wong Sidon lan wong Arwad kang dadi pandhayungira; tukang-tukangira, he Tirus, padha dumunung ana ing sira, iku padha dadi matrusira. 9 Para pinituwa lan ahli-ahli ing Gebal padha dumunung ana ing sira arep ndandani karusakanira. kabeh kapal laut dalah para punggawane padha labuh ana ing sira arep ngijolake barang dedagangane. 10 Wong Parsi, Lud lan Put, kang padha dadi prajuritira ana ing antarane wadya-balanira. Tameng lan topong dicanthelake ana ing sira; iku kabeh muwuhi kamulyanira. 11 Wong Arwad dalah wadya-balane padha menek ing tembok-tembokira mubeng lan wong Gamad padha menek ing panggung-panggungira; padha nyanthelake tameng-tamenge ana ing tembok-tembokira mubeng, iku padha njalari sampurnaning kaendahanira. 12 Tarsis dedagangan kalawan sira awit saka akehe lan warna-warnaning barang dagangan; 100
YEHESKIEL 27.13 -22 padha ngijolake salaka, wesi, timah putih lan timah ireng karo barang-barangira. 13 Yawan, Tubal lan Mesekh padha dedagangan kalawan sira; iku padha ngijolake batur tukon, barang saka tembaga karo barang daganganira. 14 Wong-wong ing Bet-Togarma ngijolake jaran kreta, jaran tunggangan sarta bihal karo barang-barangira. 15 Wong Rodhus dedagangan karo sira; dhaerah pesisir akeh kang dadi dhaerah pasaranira; iku padha nggawa gadhing lan kayu ireng minangka urup-urupan. 16 Edom dedagangan karo sira, marga saka akehe pametunira; iku padha ngijolake sesotya mirah, kain wungu enom, sandhangan manca warna, kain lena alus, mutiara lan sesotya dlima, diijolake karo barang-barangira. 17 Yuda lan tanah Israel dedagangan karo sira; iku padha ngijolake gandum saka Minit, blendok mur, madu, lenga lan balsem dilirokake karo barang daganganira. 18 Damsyik dedagangan karo sira marga saka akehe pametunira, marga saka akehe barangira kang warna-warna. Anggur saka Khelbon, wulu wedhus saka Sakhar, 19 lan anggur diijolake barang-barangira; wesi kang wus digembleng saka ing Uzal, kayu teja lan tebu tinemu ana ing antarane barang daganganira. 20 Dedan dedagangan kalawan sira ing bab lulang kanggo lapak jaran. 21 Arab lan kabeh panggedhening Kedar dedagangan kalawan sira ing bab cempe, wedhus gembel lanang lan wedhus jawa lanang; yaiku kang kanggo dedagangan kalawan sira. 22 Para 101
YEHESKIEL 27.23 -29 sudagar ing Syeba lan ing Raema padha dedagangan kalawan sira; iku padha ngijolake sakehe bumbu-bumbu kang apik dhewe, sakehe sesotya kang larang-larang lan emas, dilirokake karo barang-barangira. 23 Haran, Kane, Eden, Asyur lan Kilmad dedagangan karo sira. 24 Iku padha dedagangan ana ing pasar-pasarira ing bab jubah kang luwih dening endah, kain wungu tuwa, sandhangan kang manca warna, babut kang manca warna lan tali plintiran kang kuwat. 25 Kapal-kapal Tarsis padha nggawa barang dagangan iki kanggo sira. Sira kebak momotan kang abot ana ing tengah samodra. 26 Sira kagawa dening para pendhayungira menyang ing samodra kang ngilak-ilak. Nanging ana ing tengah samodra iku sira tinempuh ing prahara saka wetan. 27 Raja-darbekira, barangira, daganganira, punggawaning kapalira lan matrusira para tukangira lan para langgananira dalasan kabeh prajuritira kang ana ing sira, malah kabeh kang padha nunggang, padha kleleb ana ing samodra ing nalika sira ambles. 28 Krungu panjeriting para matrusira iku tanah dharatan gumeter. 29 Wong kabeh padha ninggal kapal-kapale, kabeh kang padha ngolahake dhayung. Kabeh punggawa kapal lan para matrus padha lumayu menyang ing dharatan. 102
YEHESKIEL 27.30 -36 30 Pangadhuh seru, panjerit ngaru-ara keprungu ing sira; padha nguwur-uwuri awu sirahe, padha gulung ana ing lebu. 31 Padha gundhul, marga saka sira lan padha nganggo bagor; padha nangis, atine ora karu-karuwan marga saka sira pangadhuh kang banget. 32 Sajrone ngadhuh-adhuh marga saka sira padha nangis asesambat: Sapa kang kaya Tirus kang wus kasirnakake ana ing tengahing samodra iku. 33 Satekane barangira saka ing sagara sira gawe wareging bangsa akeh, kalawan raja-darbekira lan daganganira kang akeh, sira nyugihake para raja ing donya. 34 Saiki sira dirusak lan disirnakake saka ing sagara lan ambles marang ing dhasaring samodra; daganganira lan kabeh wongira kang padha nunggang ambles bareng kalawan sira. 35 Wong pesisir kaget kabeh nyumurupi sira; para rajane padha gumeter, raine nyureng. 36 Bangsa-bangsa kang padha dedagangan, ngeses-ngeses ing bab sira, wekasaning uripira nggegirisi lan sira sirna ing salawas-lawase." 103
YEHESKIEL 28.1 - 7 Pameca nglawan raja ing Tirus 28:1-10 28 1 Banjur ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, raja ing Tirus kandhanana: Pangandikanipun Pangeran Yehuwah makaten: Ing sarehne sira dadi gumunggung lan celathu: Aku iki Allah! Aku lungguh ing dhamparing Allah, ana ing tengahing samodra. Mangka sira iku manungsa, dudu Allah, sanadyan atinira rumangsa padha karo Allah. 3 Kawicaksananira pancen ngungkuli kawicaksanane Dhaniel; ora ana barang kang samar kang ora sira sumurupi. 4 Marga saka wicaksananira lan pangretenira sira oleh kasugihan. Emas lan salaka sira klumpukake ing gedhong raja-brananira. 5 Marga saka bangeting pinterira dedagangan kasugihanira dadi akeh lan iku njalari sira banjur gumunggung. 6 Milanipun pangandikanipun Pangeran Yehuwah makaten: Sarehne atinira rumangsa padha karo Gusti Allah, 7 mulane, lah Ingsun nimbali wong manca supaya nglawan marang sira, 104
YEHESKIEL 28.8 -13 yaiku bangsa kang ambek siya dhewe, kang bakal ngunus pedhange, banjur merangi kawicaksananira kang pinuji iku lan kamulyanira bakal dinajisake. 8 Sira kang pinatenan ana ing tengahing samodra bakal diudhunake marang ing luwangan kuburan. 9 Apa sira isih bakal celathu ana ing ngarepe kang mateni sira, ana ing tangane kang nuwek sira: Aku iki Allah? Mangka sira iku manungsa, dudu Allah. 10 Sira bakal mati dening wong manca kayadene wong kang ora tetak. Sabab Ingsun kang mangandikakake iku, makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah." Kidung pangadhuh tumrap raja ing Tirus 28:11-19 11 Nuli ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 12 "He, anaking manungsa, sira nglairna pangadhuh tumrap raja ing Tirus lan tuturana mangkene: Makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah: Sira iku gambaring kasampurnan, kebak kawicaksanan lan endahing endah. 13 Sira iku ana ing patamanan Eden, yaiku patamananing Allah 105
YEHESKIEL 28.14 -18 kang kebak ing sarupaning sesotya kang akeh ajine: jaspis abang, krisolit lan yaspis ijo, sesotya pirus, krisopras lan nefrit, lazurit, sesotya mirah lan malakit. Embanane kang kagawe emas lan iku dicawisake ing dina sira katitahake. 14 Sira Sunpapanake cedhak lan kerub kang rumeksa sira iku ana ing gununging Allah kang suci lan mlaku-mlaku ana ing satengahing sesotya kang mencorong. 15 Tindak-tandukira tanpa cacad wiwit ing dina sira katitahake nganti sira tinemu nglakoni duraka. 16 Sarehne sira dagang gedhe sira banjur atindak keras lan gawe dosa. Mulane sira tumuli Sunbuwang saka ing gununging Allah, sarta kerub kang rumeksa banjur nyirnakake sira saka ing satengahe sesotya kang mencorong. 17 Sira gumunggung marga saka endahing warnanira, kawicaksananira sira sirnakake demi kamulyanira. Mulane sira Sunbuwang marang ing bumi, Sunpasrahake marang para raja dadi tontonan ana ing ngarepe. 18 Marga saka akehe kesalahanira lan kaculikanira ing sajroning laku dagang 106
YEHESKIEL 28.19 -23 sira nerak kasucening pasucenira. Awit saka iku Ingsun bakal ngurubake geni saka ing tengahira, kang bakal mangsa sira nganti entek. Sira Sunetogake, dadi awu ana ing bumi ana ing ngarepe kabeh kang ndeleng sira. 19 Kabeh wong ing antarane para bangsa kang wanuh marang sira padha kaget nyumurupi kaananira. Wekasaning uripira nukulake pagiris tuwin sira sirna ing salawas-lawase." Pameca nglawan Sidon 28:20-26 20 Banjur ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 21 "He, anaking manungsa, sira ngadega madhep ngener marang Sidon lan medhara wangsit nglawan marang nagara iku sarta kandhanana: 22 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Lah Ingsun dadi mungsuhira, he, Sidon, tuwin Ingsun ngatingalake kamulyaningSun ana ing tengah-tengahira. Apadene wong-wong bakal sumurup, yen Ingsun iki Yehuwah, samangsa Ingsun ndhawahake paukuman marang Sidon lan nedahake kasuceningSun marang dheweke. 23 Ingsun bakal ndhatengake pageblug ana ing Sidon tuwin getih bakal wutah ana ing dalan-dalane sarta wong-wong bakal ambruk mati ana ing satengahe, marga kena ing pedhang kang teka saka ing sakubenge kang 107
YEHESKIEL 28.24 -29.2 nglawan marang dheweke. Temah wong-wong bakal sumurup manawa Ingsun iki Yehuwah. 24 Apadene turune Israel ora bakal padha karemehake maneh dening wong saka ing sakiwa-tengene kabeh, kang dadi eri kang nyubles utawa sujen kang nglarani. Ing kono wong-wong bakal sumurup, manawa Ingsun iki Pangeran Yehuwah. 25 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ing nalikane Ingsun nglumpukake turune Israel saka ing satengahe suku- suku bangsa, kang padha diparani rikala kabuyarake tuwin Suntedahi kasuceningSun ana ing ngarepe para bangsa, banjur bakal padha manggon ana ing tanahe kang wus Sunparingake marang abdiningSun Yakub. 26 Anggone manggon ana ing kono bakal kalawan tentrem; bakal padha mbangun omah lan gawe kebon anggur. Malah padha manggon kalawan ayem tentrem ing nalikane Ingsun ndhawahake paukuman marang sakehing tanggane kang padha ngremehake. Ing kono banjur bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah Allahe." Pameca nglawan Mesir lan Sang Prabu Pringon 29:1-16 29 1 Ing taun kang kaping sapuluh, tanggal rolas ing sasi kasapuluh ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, sira 108
YEHESKIEL 29.3 - 8 ngadega madhep ngener marang Pringon, raja Mesir lan nglairna pameca nglawan ratu iku lan saindenging tanah Mesir. 3 Sira celathua lan tutura: Pangandikanipun Pangeran Yehuwah makaten: Lah Ingsun dadi mungsuhira, he, Pringon, raja Mesir, baya gedhe kang ngglongsor ana ing satengahe cawangan-cawanganing bengawanira, yaiku bengawan Nil sarta kang celathu: Bengawan Nil iku kagunganingsun, ingsun kang gawe. 4 Uwangira bakal Sunetrapi ganthol, iwak-iwak ing cawanganing bengawanira Nil bakal Sunkraketake ing sisikira. Sira dalah iwak kang padha kraket ing sisikira bakal Sunsendhal metu saka ing satengahe cawanganing bengawanira 5 tuwin sira bakal Sununcalake marang ing ara-ara samun, sira dalah sakehing iwak ing cawanganing bengawanira. Sira bakal tiba ing ara-ara lan ora bakal dikukup utawa dikubur. Sira bakal Sunpakakake kewan alasan lan manuk ing awang-awang. 6 Ing kono kabeh pendhudhuk Mesir bakal sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah. Awitdene sira iku upamane teken pring kanggo turuning Israel: 7 ing nalika padha nyekel sira kalawan tangan, sira banjur putung lan natoni pundhake wong mau kabeh; lan nalika padha sendhen marang sira, sira nuli putung sarta wong-wong mau banjur padha gloyoran kabeh. 8 Milanipun makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah: Lah Ingsun bakal ndhatengake pedhang kang nglawan marang sira, tuwin kang nyirnakake 109
YEHESKIEL 29.9 -15 manungsa lan kewan kang ana ing sira, 9 satemah tanah Mesir banjur dadi sepi mamring lan dadi reruntuhan. Ing kono banjur padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah. Ing sarehne sira celathu: Bengawan Nil iku ingsun kang kagungan, ingsun kang gawe, 10 mulane lah Ingsun dadi mungsuhira lan mungsuhe cawanganing bengawanira sarta tanah Mesir bakal Sundadekake reruntuhan lan sepi mamring wiwit saka ing Migdol nganti tekan ing Siene, malah nganti tekan ing tapel-watese tanah Etiopia. 11 Ora ana wong siji-sijia kang bakal liwat ing kono, malah kewan siji wae iya ora, sarta tanah iku bakal ora dienggoni lawase patang puluh taun. 12 Tanah Mesir bakal Sundadekake sepi mamring ana ing satengahe nagara-nagara kang wus kamusnakake lan kutha-kuthane bakal sepi mamring ana ing satengahe kutha- kutha kang wus kagempur lawase patang puluh taun. Wong Mesir bakal Sunbuyarake ana ing antarane para bangsa lan Sunsebar, marang ing sakehing nagara. 13 Amargi makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah: Ing wekasane patang puluh taun mau para wong Mesir kang sumebar ana ing satengahe para bangsa iku bakal Sunklumpukake. 14 Tuwin kaanane tanah Mesir bakal Sunpulihake sarta wong-wong mau bakal Sunbalekake marang tanah Patros, yaiku tanah asale; ana ing kana bakal dadi karajan kang ringkih. 15 Dadi karajan kang ringkih dhewe ana ing antarane karajan-karajan 110
YEHESKIEL 29.16 -20 liyane lan ora bakal bisa ngunggulake awake maneh ngungkuli bangsa-bangsa liya. Bakal Sundadekake ringkih banget, satemah ora bakal bisa ngereh bangsa-bangsa maneh. 16 Lan ora bakal dadi andel-andele turune Israel maneh, kang ngelingake marang kaluputane Israel, manawa Israel marani lan njaluk tulung mrono. Ing kono Mesir bakal sumurup, manawa Ingsun iki Pangeran Yehuwah." Mesir dadi pituwase Sang Prabu Nebukadnezar 29:17-21 17 Tumuli ing taun kang kaping pitulikur, tanggal siji sasi siji, ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 18 "He, anaking manungsa, Nebukadnezar raja Babil, akon marang wadya-balane supaya padha ngepeng anggone nglawan Tirus; sakehing sirah wus gundhul lan sakehe pundhak wus padha babak, ewadene raja iku sarta wadya-balane ora oleh kauntungan saka ing Tirus ing bab anggone mbudidaya nglawan Tirus mau. 19 Mulane mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ingsun maringake tanah Mesir marang Nebukadnezar, raja Babil lan iku bakal ngangkut kasugihane; tuwin bakal ngrerampas lan njejarah lan iki minangka pituwase wadya-balane. 20 Nebukadnezar bakal Sunparingi tanah Mesir minangka ganjaran tumrap apa kang wus dilakoni, 111
YEHESKIEL 29.21 -30.6 sabab wus tumindak ing gawe kagem Ingsun. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 21 Ing dina iku Ingsun bakal nukulake sungu kanggo turune Israel lan ndadosake sira banjur bisa caturan maneh ana ing satengahe wong-wong mau. Ing kono nuli bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah." Paukumane Sang Yehuwah marang Mesir 30:1-19 30 1 Ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, sira medhara wangsit lan pratelaa: Pangeran Yehuwah ngandika mangkene: Padha nangisa lan ngucapa: Adhuh, dina iku! 3 Dina iku wus cedhak, dinane Sang Yehuwah wus cedhak, dina mendhung kang peteng; iku dinane para bangsa. 4 Pedhang nekani Mesir lan Etiopia bakal gumeter ing nalikane wong-wong padha ambruk pinatenan ana ing Mesir tuwin kasugihane digawa mlayu sarta pandhemen-pandhemene padha kabongkar. 5 Wong Etiopia, Put, Lud, wong ing saidenging tanah Arab, wong Libia sarta para wong saka ing nagara kang sekuthon karo bangsa-bangsa iku bakal padha ambruk mati dening pedhang bebarengan. 6 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Para wong kang padha mbiyantu Mesir bakal ambruk mati, tuwin kumlungkunge Mesir kang awit saka kakuwatane bakal sirna. Wiwit saka ing Migdol nganti tumeka ing Siene 112
YEHESKIEL 30.7 -13 wong-wong bakal mati dening pedhang. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 7 Mesir bakal kasirnakake ana ing satengahe nagara kang wus padha sepi mamring lan kutha-kuthane bakal kagolong kutha kang wus padha rusak. 8 Ing kono wong-wong bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah, yaiku ing nalikane Ingsun nganakake geni ana ing Mesir satemah sakehing wong kang mbiyantu padha sirna. 9 Ing dina iku para utusaningSun bakal padha mangkat kalawan rerikatan prelu banjur gawe kagete Etiopia kang lagi seneng-seneng, temahan bakal padha gumeter ing dina tumibane paukuman tumrap Mesir; amarga iku nyata-nyata bakal kelakon. 10 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ingsun bakal ngicali kasugihane Mesir lumantar Nebukadnezar, raja ing Babil. 11 Panjenengane kalawan wadya-balane; yaiku umat kang ambek siya dhewe ing antarane para bangsa, bakal nyirnakake tanah iku lan bakal ngunus pedhang nglawan Mesir sarta bakal padha ngebaki tanah iku kalawan wong kang padha dipateni. 12 Ingsun bakal ngasatake cawanganing bengawan Nil sarta bakal masrahake tanah iku marang ing tangane wong ala, apadene bakal nyirnakake tanah iku dalah saisine lumantar bangsa liyan. Ingsun, Yehuwah, kang mangandikakake bab iku. 13 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ingsun bakal ngrisak para brahalane 113
YEHESKIEL 30.14 -21 lan ngicali dewa-dewaning Memfis; tuwin ing tanah Mesir bakal ora ana panggedhene maneh sarta Ingsun bakal nuwuhake pagiris ana ing kana. 14 Ingsun bakal nyirnakake Patros lan nganakake geni ana ing Soan sarta ndhawahake paukuman marang Tebe. 15 Ingsun bakal ngesokake bebenduningSun marang Sin, betenge Mesir lan nyirnakake kasugihane Tebe. 16 Ingsun bakal nganakake geni ana ing Mesir, Sin bakal gumeter apadene Tebe bakal karebut lan tembok-temboke bakal kabongkar. 17 Para nom-noman On lan Pi-Beset bakal padha ambruk dening pedhang tuwin para wong wadon bakal kaboyongan. 18 Ing Takhpanhes bakal ana pagowong ing wayah raina, yaiku ing nalikane Ingsun mepesake panguwasane Mesir ana ing kana lan anggone kumlungkung, kang marga saka kakuwatane, bakal sirna. Kutha iku bakal katutupan ing mendhung, dene anak-anake wadon bakal kaboyongan. 19 Sabanjure Ingsun bakal ndhawahake paukuman marang Mesir, temah wong-wong bakal sumurup manawa Ingsun iki Yehuwah." Sirnane panguwasane Mesir 30:20-26 20 Nalika ing taun kang kaping sawelas, tanggal pitu sasi kapisan, ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 21 "He, anaking manungsa, tangan kakuwatane Pringon, raja ing Mesir, wus Suntugel lan 114
YEHESKIEL 30.22 -26 tangane iku ora kablebed supaya pulih maneh, ora ana kang mblebed supaya dadi kuwat maneh, lan bisa ngacungake pedhang. 22 Awit saka iku mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Lah Ingsun dadi mungsuhe Pringon, raja ing Mesir, tuwin Ingsun bakal nugel tangane, kang isih kuwat sarta kang wus tugel, apadene bakal ndhawahake pedhang kang ana ing tangane. 23 Wong Mesir bakal Sunbuyarake ana ing antarane para bangsa lan Sunsebar menyang sakehing nagara. 24 Ingsun bakal nyantosakake tangane raja ing Babil lan bakal maringake pedhangingSun ana ing tangane, nanging tangane Pringon bakal Suntugel lan dheweke bakal ngadhuh-adhuh kaya wong kang tatu banget ana ing ngarepe. 25 Ingsun mesthi bakal nyantosakake tangane raja Babil, nanging tangane Raja Pringon bakal lemes. Ing kono banjur bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah, yaiku nalika Ingsun maringake pedhangingSun ing tangane raja ing Babil, kang tumuli kaacungake marang ing tanah Mesir. 26 Ingsun bakal mbuyarake wong Mesir ana ing antarane para bangsa lan nyebar wong-wong mau menyang ing sakehe nagara. Ing kono banjur bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah." 115
YEHESKIEL 31.1 - 6 Raja Pringon kagambar kayadene wit eres kang kategor 31:1-18 31 1 Ing taun kang kaping sawelas, tanggal siji sasi telu, ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, sira tutura marang Pringon, raja ing Mesir lan marang sagolongane mangkene: Ing sajroning kamulyanira sapa kang bisa madhani sira? 3 Lah, sira Sunpadhakake kalawan wit eres ing Libanon, kang pange ngrempayak endah-endah lan kang godhonge ngrembuyung; wite dhuwur banget pucuke nganti sundhul langit. 4 Kali-kali kang ndadekake gedhe, samodra agung ndadekake dhuwur, iku kang njalari kali-kali padha mili ngubengi panggonane iku lan kalen-kalen padha mili menyang ing sakehing wit-witan kang ana ing ara-ara. 5 Awit saka iku dhuwure ngungkuli sakehing wit-witan ing ara-ara; pange kang cilik-cilik saya akeh, pange kang gedhe padha dadi dawa marga kaluberan ing banyu akeh. 6 Kang padha nusuh ana ing pange kang cilik-cilik 116
YEHESKIEL 31.7 -11 sakehing manuk ing ngawang-awang, dene kang ana ing sangisoring pang-pang gedhe kabeh kewan ing alas kang padha manak, sarta sakehing bangsa kang gedhe padha ngeyub ana ing sangisore. 7 Wit mau endah marga saka gedhene lan marga pange kang gedhe padha dawa-dawa; jalaran oyode padha nlosor nganti tekan ing banyu kang agung. 8 Wit eres kang ana ing patamananing Allah ora bakal padha bisa nandhingi, samono uga wit beros ora bakal padha bisa madhani pang-pange kang cilik, sarta wit armon ora ana kang kena katandhingake karo pang-pange kang gedhe. Sakehing wit-witan ing patamananing Allah ora ana kang bisa katandhingake ing bab kaendahane. 9 Ingsun kang gawe bangeting endahe dalah pange kang gedhe-gedhe kang nggrembel. Sakehing wit-witan ing patamanan Eden ing patamananing Allah padha meri. 10 Marga saka iku Pangeran Yehuwah ngandika mangkene: Sarehne wit iku dhuwur, pucuke nganti sundhul langit sarta marga saka dhuwure iku banjur dadi kumlungkung, 11 mulane wus Sunulungake marang ing 117
YEHESKIEL 31.12 -15 tangane wong kang kwasa ana ing antarane para bangsa, supaya kapatrapana kang salaras kalawan pialane; wus Suntundhung. 12 Wong-wong manca, yaiku umat kang ambek siya dhewe ing antarane para bangsa, bakal negor wit iku lan banjur kaetogake bae; pange kang gedhe-gedhe padha tiba ana ing gunung-gunung lan ing lembah-lembah sarta pange kang cilik-cilik padha sempal tiba ing dhasaring kaline nagara iku tuwin sakehing bangsa ing bumi padha lunga lumayu saka ing pangaubane, wit iku nuli kaetogake bae. 13 Sakehing manuk ing awang-awang padha mencok ing wit kang wus gumlimpang iku lan sakehing kewan ing alas padha manggon ing antarane pang-pange kang gedhe. 14 Kabeh iki kelakone supaya sakehing wit-witan ing sapinggiring banyu aja padha ngunggul-unggulake dhiri lan pucuke aja nganti kasundhulake ing langit sarta supaya wit-witan kang gedhe, yaiku kabeh kang nesep banyu akeh, aja padha nerusake anggone kumlungkung; amarga kabeh wus padha kaulungake marang pati, ing telenging bumi ing satengahe anak-anaking manungsa kang wus padha tumurun ing luwangan kuburan. 15 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ing dina tumurune marang ing jagading wong mati, samodra agung Sundhawuhi bela-sungkawa. Kali-kaline padha Sunendheg iline, satemah banyune kang gedhe banjur kabendung. Lan marga saka dheweke gunung Libanon Sundadekake 118
YEHESKIEL 31.16 -18 manganggo bagor tuwin sakehe wit-witan ing alas Sundadekake alum lesu. 16 Para bangsa kang krungu gumebruging ambruke, padha Sundamel gumeter, yaiku ing nalikane Ingsun nglebokake dheweke menyang ing jagading wong mati, lan banjur nunggal kalawan kabeh kang wus padha tumurun ing luwangan kuburan. Anadene sakehing wit-witan ing patamanan Eden, ing telenging bumi bakal rumangsa kalipur, yaiku wit-witan kang pinilih lan kang endah dhewe ing Libanon, kang nesep banyu akeh. 17 Iku uga padha melu mudhun bebarengan menyang ing jagading wong mati, yaiku para wong mati kang kena ing pedhang, lan kabeh kang padha manggon ing pangaubane ana ing satengahing bangsa-bangsa kang uga wus mati. 18 Mulane sira iku kena katandhing karo sapa ing panunggalane wit-witan ing patamanan Eden ing bab kamulyan lan kaluhuran? Sira bakal kaudhunake menyang ing telenging bumi bebarengan karo wit-witan ing patamanan Eden sarta bakal gumlethak ana ing satengahe para wong kang ora tetak, bebarengan karo para wong kang mati kena ing pedhang. Yaiku Pringon dalah sagolongane. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." 119
YEHESKIEL 32.1 - 5 Kidung pangadhuh tumrap Sang Prabu Pringon 32:1-32 32 1 Ing taun kang kaping rolas, tanggal sapisan sasi rolas ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, sira ngucapna pangadhuh tumrap Pringon, raja Mesir lan tuturana mangkene: Sira iku madhakake awakira kaya singa nom ing antarane para bangsa. Nanging sira iku kaya baya ing sagara; kali-kalinira padha sira gawe munthuk, sira mbuthekake banyune kalawan sikil lan jempalikan ana ing bladhere. 3 Makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah: Ingsun masang jaringingSun kanggo nyekel sira, lumantar paklumpukane bangsa akeh, lan sira Sunlebetake ing jalaningSun. 4 Sira Sunbanting ing bumi, Sununcalake menyang ing ara-ara; sakehing manuk ing awang-awang Sundhawuhi mencok ana ing sira kewan-kewan ing salumahing bumi Sunwaregi kalawan dagingira. 5 Dagingira Sunkendelake bae padha pating kacecer ana ing pagunungan, lembah-lembah padha Sunkebaki bathang-bathangira. 120
YEHESKIEL 32.6 -12 6 Bumi Sunombeni getihira kang mili, uga gunung-gunung, sarta dhasar-dhasaring kali bakal kebak getihira. 7 Samangsa Ingsun nyirnakake sira, langit bakal Suntutupi lan lintange padha Sunpetengi. Srengenge Suntutupi mendhung dene rembulan ora bakal nyorotake sunare. 8 Kabeh kang sumunar ana ing langit bakal Sundadekake peteng marga saka sira. Pepeteng Sundhatengake marang sira. Makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah. 9 Ingsun bakal damel bingunging atine bangsa akeh, samangsa sira padha Sundadosake tawanan ana ing satengahe para bangsa, ana ing nagara-nagara, kang sira durung tau sumurup. 10 Ingsun bakal damel kagete bangsa akeh, samangsa padha ndeleng marang sira, para rajane bakal padha gumeter ndeleng sira yaiku manawa Ingsun ngobat-abitake pedhangingSun ana ing ngarepe. Bakal padha gumeter tanpa uwis, marga saka ngelingi marang uripe, ing dina sirnanira mau. 11 Awit makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah: Pedhange raja ing Babil bakal nekani sira. 12 Ingsun bakal damel golonganira padha ambruk kena ing pedhange para prawira, 121
YEHESKIEL 32.13 -18 kang ambek siya dhewe ana ing antarane para bangsa. Kumlungkunge Mesir bakal kalebur lan sagolongane kabeh bakal katumpes. 13 Sakehe kewane bakal Sunsirnakake saka ing pinggiring kali-kali gedhe; sikiling manungsa bakal ora mbuktekake maneh lan ora ana kewan kang ngubeg-ubeg ing jerone. 14 Banyune banjur bakal Sunbeningake, kali-kaline bakal Sundamel kaya mili lenga. Makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah. 15 Samangsa Mesir Sundadekake sepi mamring kabeh isining nagara uga sirna, lan kabeh pendhudhuke wus Sunpateni, ing kono wong-wong bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah. 16 Yaiki pangadhuh kang kudune kakidungake; para wanitane bangsa-bangsa bakal ngidungake iku; bakal padha ngidungake katujokake marang Mesir lan rakyate kabeh kang akeh iku. Makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah." 17 Ing taun kang kaping rolas, tanggal limalas sasi kapisan ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 18 "He, anaking manungsa, sira ngadhuh-adhuha bab masyarakat ing Mesir, bebarengan karo para wanitaning bangsa-bangsa kang 122
YEHESKIEL 32.19 -24 ngedab-edabi, golonganing wong Mesir iku padha cemplungna ing bumi kang ngisor dhewe, awor karo para wong kang wus mudhun marang ing luwangan kuburan. 19 Kaendahanira iku ngungkuli sapa? Sira mudhuna lan padha klemahana awor karo para wong kang ora tetak! 20 Iku bakal padha ambruk ana ing satengahe para wong kang mati dening pedhang lan kabeh rakyate kang akeh iku bakal padha tiba kelumah bebarengan karo dheweke. 21 Para wong kang nyekel pangwasa lan gagah prakosa dalasan para pembantune bakal ngrembug dheweke ana ing satengahe jagade wong mati: Wong-wong iku wus padha mudhun, padha tiba kelumah lan awor karo wong kang padha ora tetak, kang padha mati dening pedhang. 22 Asyur ana ing kana dalah sakehing sekuthone, kaubengan ing pakuburan- pakuburane; iku kabeh padha mati dening pedhang. 23 Kuburane kaprenahake ana ing peranganing luwangan kang jero sarta golongane ana ing sakubenge kuburane; kabeh padha mati, ambruk pinedhang. Yaiku kang nukulake pagiris ana ing jagading wong urip. 24 Elam ana ing kono lan rakyate kabeh kang akeh iku ana ing sakubenge kuburane; iku kabeh padha mati dening pedhang, yaiku kang padha mudhun marang bumi kang ngisor dhewe ora kalawan ditetaki, kang wus padha nuwuhake pagiris ana ing jagade wong urip, lan iku padha nanggung kawirangane, awor 123
YEHESKIEL 32.25 -29 karo wong-wong kang padha mudhun marang ing luwangan kuburan. 25 Ana ing satengahe para wong kang mati, marga dipateni iku, dicawisi paturon uga kabeh rakyate kang akeh iku ana ing sakubenge pakuburane. Iku kabeh wong kang padha ora tetak, kang padha mati dening pedhang, awit wus padha nuwuhake pagiris ana ing jagade wong urip, lan padha nanggung kawirangane, awor karo wong kang padha mudhun marang ing luwangan kuburan; padha dipapanake ana ing satengahe wong-wong kang mati marga pinatenan. 26 Mesekh lan Tubal padha ana ing kono dalasan kabeh rakyate kang akeh iku, kang padha ngupengi pakuburane; iku kabeh wong kang padha ora tetak, kang mati dening pedhang, amarga wus padha nuwuhake pagiris ana ing jagade wong urip. 27 Padha ora kakubur awor karo para prawira kang padha mati ing jaman biyen, kang padha mudhun marang jagade wong mati bebarengan karo sakehe gegamaning perang, kang pedhange nuli kadekek ing sangisore sirahe sarta tamenge katumpangake ing balung-balunge; amarga wus padha nuwuhake pagiris ana ing jagade wong urip. 28 Sira bakal gumlinting ana ing satengahe para wong kang ora tetak, awor karo para wong kang padha mati dening pedhang. 29 Edom ana ing kono, para rajane lan kabeh panggedhene, kang padha dipapanake ing sacedhake para wong kang mati dening pedhang, sanadyan padha prakosa; padha 124
YEHESKIEL 32.30 -32 diturokake sandhing wong-wong kang ora tetak lan wong-wong kang padha mudhun marang ing luwangan kuburan. 30 Para panggedhe saka ing lor padha ana ing kono, kabeh iku lan sakehe wong Sidon, kang kalawan wirang padha mudhun lan awor karo para wong kang padha mati marga dipateni, sanadyan wus padha njalari girise wong-wong mau kalawan kakuwatane; iku padha diturokake ora kalawan ditetaki ana ing sacedhake wong-wong kang mati dening pedhang sarta padha nanggung kawirangane bebarengan karo wong-wong kang tumurun ing luwangan kuburan. 31 Pringon bakal ndeleng wong iku kabeh lan bakal rumangsa kalipur ing bab kaanane golongane kabeh. Pringon dalah wadya- balane mati dening pedhang. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 32 Ing sarehne Pringon wus nuwuhake pagiris ana ing jagade wong urip, mulane diturokake ing satengahe wong-wong kang ora padha tetak, awor karo wong kang padha mati dening pedhang, Pringon dalah sagolongane. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." 125
YEHESKIEL 33.1 - 6 BAB 33--48 PAMECA BAB PANGAREP-AREPE ISRAEL Kawajibane Nabi Yeheskiel anggone dadi wong jaga 33:1-20 33 1 Tumuli ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, tutura marang mitra-mitranira tunggal bangsa lan kandhaa mangkene: Manawa Ingsun ndhatengake pedhang ana ing sawijining nagara lan wong-wong ing kono wus milih wong siji saka ing panunggalane kadadekake prajurit jaga 3 tuwin prajurit iki sumurup ana pedhang kang nekani nagarane, tumuli ngunekake slompret kanggo ngelingake marang bangsane, 4 manawa ana wong kang pancen krungu swaraning slompret iku, nanging emoh dielingake, satekane pedhang mau, dheweke mesthi kasirnakake sarta getihe tumempuh marang awake dhewe. 5 Krungu swaraning slompret, nanging emoh dielingake, getihe tumempuh marang awake dhewe. Saupama gelem dielingake, nyawane slamet. 6 Nanging manawa prajurit jaga mau sumurup tekaning pedhang, mangka ora banjur ngunekake slompret, dadine bangsane ora dielingake, satekane pedhang mau, nuli ana wong panunggalane kang disirnakake, sanadyan wong iki mati marga saka kaluputane, nanging 126
YEHESKIEL 33.7 -12 Ingsun bakal mundhut tanggung jawab bab nyawane wong iku marang kang jaga mau. 7 Dene sira, he, anaking manungsa, sira Sundadekake penjagane para turune Israel. Samangsa sira krungu pangandikaningSun, wong-wong iku padha elingna atas asmaningSun. 8 Manawa Ingsun ngandika marang wong duraka: He, wong duraka, sira mesthi mati -- sira ora kandha apa-apa kanggo ngelingake wong duraka iku supaya mratobat, -- wong iku mati marga saka kaluputane, nanging Ingsun mundhut tanggung-jawab bab nyawane marang sira. 9 Nanging manawa sira ngelingake wong duraka iku supaya mratobat, nanging emoh mratobat, wong iku bakal mati marga saka durakane, nanging nyawanira slamet. 10 Sabanjure sira, he anaking manungsa sira tutura marang para turune Israel: Sira padha celathu mangkene: Panerak lan dosaku wus tumempuh marang aku kabeh, satemah aku padha tiwas; kapriye anggonku padha bisa lestari urip? 11 Sira tutura marang wong-wong iku: Demi Ingsun kang gesang, mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, Ingsun ora ngarsakake patine wong duraka, nanging Ingsun ngarsakake pamratobate wong duraka supaya urip. Padha mratobata, padha sumingkira saka ing lakunira kang ala iku! Yagene sira bakal padha mati, he para turune Israel? 12 Anadene sira, he anaking manungsa, sira tutura marang para mitranira tunggal bangsa 127
YEHESKIEL 33.13 -20 mangkene: Kamursidane wong mursid iku ora njalari slamete, samangsa wong iku nglakoni panerak; lan pialane wong ala ora njalari anggone kesandhung, samangsa wong iku nyingkiri pialane; lan wong mursid ora bisa urip marga saka kamursidane, samangsa nglakoni dosa. 13 Manawa Ingsun ngandika marang wong mursid: sira mesthi urip! -- mangka wong iku ngendelake kamursidane, lan banjur nglakoni piala, kabeh panggawene becik ora bakal kaetung, lan wong mau mesthi mati marga saka pialane kang katindakake iku. 14 Manawa Ingsun ngandika marang wong duraka: Sira mesthi mati! -- nanging wong mau banjur nyingkiri pialane tuwin tumindak adil lan bener, 15 mbalekake gadhene wong, ngijoli barang rayahane, lakune manut pranatan-pranatan kang njalari urip, satemah ora nglakoni piala maneh, wong iku mesthi urip, ora bakal mati. 16 Sakehing dosa kang dilakoni ora bakal kaetung maneh; dheweke wus nglakoni kaadilan lan kabeneran, mulane mesthi bakal urip. 17 Ewadene para mitramu tunggal bangsa padha ngucap: Tumindake Sang Yehuwah iku ora bener! Mangka satemene tumindake wong-wong iku kang ora bener. 18 Saupama wong mursid ninggal kamursidane lan nglakoni piala, iku mesthi bakal mati marga saka pialane iku. 19 Kosok baline manawa wong duraka ninggal durakane lan banjur nindakake kaadilan lan kabeneran, mesthi bakal urip marga saka tumindake mau. 20 Ewasamono 128
YEHESKIEL 33.21 -24 sira padha celathu: Tumindake Sang Yehuwah iku ora bener! Ingsun kang ngadili sira kabeh, manut kalakuanira dhewe-dhewe, he para turune Israel." Pawarta bab ambruke Yerusalem 33:21-22 21 Ing taun kaping sawelas, tanggal lima sasi sapuluh, sawuse aku kabeh padha kabuwang, aku katekan sawijining wong kang oncat saka Yerusalem, kang banjur celathu mangkene: "Kitha punika sampun teluk!" 22 Pangwaose Sang Yehuwah, nalika malem dina tekane wong kang oncat mau, wus nglimputi aku tuwin esuke ngarepake tekane wong kang oncat mau, Sang Yehuwah mbikak cangkemku. Cangkemku wus kabukak satemah aku wus ora bisu maneh. Ana ing nagarane lan ana ing pambuwangan Israel tetep wangkot 33:23-33 23 Tumuli ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 24 "He, anaking manungsa, wong-wong kang manggon ing reruntuhan, yaiku ing tanah Israel, padha celathu: Nalika Rama Abraham kaparingan tanah iki dadi kagungane, panjenengane iku mung piyambakan bae; nanging aku kabeh iki gunggungku akeh, mulane tanah iki mesthi kaparingake marang kita dadi tanah pusaka. 129
130 YEHESKIEL 33.25 -30 25 Mulane sira tutura marang wong-wong iku: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Sira padha mangan daging sagetihe, sira uga tansah padha tumenga marang para brahalanira tuwin sira padha ngwutahake getih -- apa sira bakal padha lestari ndarbeni tanah iki? 26 Sira padha ngendelake pedhangira, sira padha nglakoni kanisthan, kabeh padha ngrusuhi bojone pepadhane -- apa sira bakal padha lestari ndarbeni tanah iki? 27 Tutura marang wong-wong iku mangkene: Pangeran Yehuwah ngandika: Demi Ingsun kang agesang, wong kang padha manggon ing reruntuhan bakal ambruk mati dening pedhang, tuwin wong-wong kang ana ing ara-ara bakal Sunpakakake marang kewan alasan, dene kang manggon ing beteng- beteng lan ing guwa-guwa bakal mati kena ing pageblug. 28 Tanah iki bakal Sunsirnakake lan Sundadekake sepi mamring, dene kumlungkunge, kang marga saka santosane bakal mari; gunung-gununge Israel bakal dadi sepi mamring, satemah ora ana wong kang wani liwat ing kono. 29 Ing kono wong-wong mau bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah, yaiku nalika Ingsun nyirnakake tanah iki lan Sundadekake sepi mamring, marga saka sakehing panggawene kang nistha, kang padha katindakake. 30 Anadene sira anaking manungsa, sira dirasani dening mitra-mitranira tunggal sabangsa ana ing sacedhake tembok-tembok lan lawanging omah-omah, mangkene
YEHESKIEL 33.31 -34.2 anggone padha rerasanan: Ayo padha mrana lan ngrungokake apa kang kapangandikake dening Sang Yehuwah! 31 Wong-wong mau banjur padha marani sira kaya rakyat kang nglumpuk lan padha lungguh ana ing ngarepira, katon kaya umatingSun sarta padha krungu apa kang sira ucapake, nanging padha ora nglakoni mangkono; cangkeme kebak tetembungan kang isi katresnan, nanging atine mburu kauntungan kang nistha. 32 Sira iku nyata kayadene wong kang nglagokake kidung katresnan kalawan swara arum tumrap wong-wong iku, sarta kang pinter nylempung; padha krungu apa kang sira ucapake, nanging babar pisan ora padha tumindak mangkono. 33 Samangsa bab iku wus nekani -- lan iku nyata-nyata bakal nekani! -- wong-wong mau bakal padha sumurup, manawa ana nabi ing satengahe." Sang Yehuwah kang dadi pangene Israel kang utama, nglawan pangen-pangen kang ala 34:1-31 34 1 Banjur ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, sira medhara wangsit nglawan para pangone Israel, medhara wangsit lan tutura marang wong-wong iku, marang pangon-pangon iku: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Bilai para pangone Israel, kang ngengon awake dhewe! 131
YEHESKIEL 34.3 -10 Kudune rak wedhus-wedhuse kang diengon dening para pangon iku? 3 Sira padha ngombe susune, wulune sira gawe sandhangan, wedhus kang lemu sira beleh, nanging sira ora ngengon wedhus-wedhus iku. 4 Kang ringkih ora sira kuwatake, kang lara ora sira tambani, kang tatu ora sira blebed, kang kesasar ora sira gawa bali, kang ilang ora sira goleki, dene kang kuwat sira idak-idak kalawan sawenang-wenang. 5 Marga saka mangkono tumuli padha buyar, awit ora ana pangone, temah banjur padha dadi mangsaning sakehe kewan alas. Wedhus-wedhusingSun padha buyar 6 lan padha kesasar ana ing sakehing gunung lan ing sakehing tengger kang dhuwur-dhuwur, malah ana ing saindenging tanah kono wedhusingSun anggone padha buyar, ora ana wong siji-sijia kang mreduli utawa nggoleki. 7 Awit saka iku, he para pangon, padha ngrungokna pangandikane Sang Yehuwah: 8 Demi Ingsun kang gesang, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- ing sarehne wedhus-wedhusingSun nyata-nyata dadi mangsaning sakehe kewan ing alas, marga ora ana pangone, jalaran para pangoningSun ora padha mreduli marang wedhus-wedhusingSun, nanging mung padha ngengon awake dhewe bae, dene wedhus-wedhusingSun ora padha diengon, 9 awit saka iku he, para pangon, rungokna pangandikane Sang Yehuwah: 10 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ingsun 132
YEHESKIEL 34.11 -15 piyambak kang bakal dadi mungsuhe para pangon iku lan Ingsun bakal mundhut baline para wedhusingSun sarta bakal Sunkendeli anggone dadi pangoning wedhusingSun. Pangon-pangon iku ora bakal padha lestari bisa ngengon awake dhewe; Ingsun bakal nguwalake wedhus-wedhusingSun saka ing cangkeme, satemah ora dadi pakane maneh. 11 Awit mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ingsun piyambak bakal migatosake marang wedhus-wedhusingSun lan bakal Sunpadosi. 12 Kaya pangon kang nggoleki wedhuse kang pisah karo pepanthane mangkono anggoningSun bakal ngupadosi wedhus-wedhusingSun lan bakal Sunluwari saka ing sakehing panggonan anggone padha kaulungake nalika dinane mendhung lan peteng. 13 Bakal padha Sunirid metu saka ing satengahe para bangsa lan Sunklempakake saka ing nagara-nagara sarta Sunirid marang ing tanahe; Ingsun bakal ngengon wedhus-wedhusingSun iku mau ana ing gunung-gununge Israel, ana ing lebak-lebaking kaline lan ana ing papan panggonane wong kono kabeh. 14 Bakal padha Sunengon ana ing ara-ara kang becik; papan pangonane ana ing gunung-gununge Israel kang dhuwur; ana ing papan pangonan kang becik iku anggone bakal padha njerum sarta kang dadi pakane suket kang seger ing gunung-gununge Israel. 15 Ingsun piyambak kang bakal ngengon wedhus-wedhusingSun lan padha Sunpurih njerum. Mangkono 133
YEHESKIEL 34.16 -23 pangandikane Pangeran Yehuwah. 16 Kang ilang bakal Sunpadosi, kang katriwal bakal Sunbekta bali, kang tatu bakal Sunblebed, kang lara bakal Sunkiyatake, apadene kang lemu lan kang rosa bakal Sunayomi. Bakal padha Sunengon samesthine. 17 Sabanjure, he, sira wedhus-wedhusingSun, -- mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah -- lah Ingsun bakal dadi hakim tumrap wedhus-wedhus iku, lan tumrap wedhus lanang kang gembel lan kang dudu gembel. 18 Apa durung cukup tumrap sira, sira padha ngentekake suket ing ara-ara kang becik dhewe iku? Apa sira isih arep ngidak-idak ara-ara liyane kalawan sikilira? Apa durung cukup sira ngombe banyu kang bening iku? Apa sira isih arep mbuthekake kekarene kalawan sikilira? 19 Apa wedhus-wedhusingSun kudune nyenggut suket kang wus sira idak-idak lan ngombe banyu kang wus sira buthekake kalawan sikilira? 20 Awit saka iku -- mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah -- lah Ingsun piyambak bakal dadi hakim ana ing antarane wedhus- wedhus kang lemu lan kang kuru; 21 sarehne kabeh kang ringkih padha sira sodhog kalawan lambungira lan baunira sarta sira bijig kalawan sungunira, nganti padha sira srudug metu saka ing kandhang. 22 Mulane Ingsun bakal nulungi wedhus-wedhusingSun, supaya aja nganti dadi memangsan maneh, tuwin Ingsun bakal dadi hakim ana ing antarane wedhus-wedhus. 23 Ingsun bakal ngangkat 134
YEHESKIEL 34.24 -29 sawijining pangon kanggo wedhus-wedhus iku, kang bakal ngengon, yaiku abdiningSun Dawud; iku kang bakal ngengon lan dadi pangone. 24 Dene Ingsun, Yehuwah bakal dadi Allahe sarta abdiningSun Dawud bakal dadi raja ana ing satengahe. Ingsun, Yehuwah, kang ngandika mangkono. 25 Ingsun bakal nganakake prajanjian karukunan kalawan wedhus-wedhusingSun tuwin Ingsun bakal nyingkirake sakehe kewan galak saka ing tanah kono, satemah wedhus-wedhusingSun bisa manggon ana ing pasamunan kalawan ayem tentrem lan bisa turu ana ing alas. 26 Ingsun bakal ndadosake wedhus-wedhus iku lan kabeh kang ana ing sakubenge gunungingSun dadi berkah; Ingsun bakal paring udan ing pepancene wektune; iku udan kang nggawa berkah. 27 Wit-witan ing ara-ara bakal padha metokake wohe tuwin tanah iku bakal menehake pametune. Wedhus-wedhusingSun bakal urip kalawan ayem tentrem ana ing tanahe. Bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah, yaiku samangsa Ingsun wus mutung kayuning pasangane lan ngluwari wedhus-wedhus iku saka ing tanganing wong kang ngawulakake. 28 Ing kono banjur wus padha ora dadi rayahane para bangsa maneh lan kewan alasan ora bakal nubruk, satemah padha bisa manggon kalawan ayem tentrem sarta ora bakal digawe kaget dening apa bae. 29 Ingsun bakal nganakake patamanan kang seger mbungahake, satemah ing tanah kono ora 135
YEHESKIEL 34.30 -35.5 bakal ana wong kang mati kaliren, sarta ora ana maneh kang nandhang kawirangan kang saka ing para bangsa. 30 Ing kono banjur bakal padha sumurup, manawa Ingsun, Yehuwah, Allahe, nunggil kalawan dheweke kabeh; turune Israel iku umatingSun. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 31 Sira kabeh iku padha dadi wedhusingSun, wedhus kang padha Sunengen lan Ingsun iki Allahira. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." Sang Yehuwah duka marang pagunungan Seir 35:1-15 35 1 Tumuli aku dipangandikani dening Sang Yehuwah mangkene: 2 "He, anaking manungsa, sira madhepa marang ing pagunungan Seir, medhara wangsit nglawan iku 3 lan tutura mangkene: Pangeran Yehuwah ngandika mangkene: Ingsun bakal dadi mungsuhira, he pagunungan Seir, lan Ingsun bakal ngagagake astaningSun nglawan marang sira sarta bakal Sunsirnakake lan Sundadosake sepi mamring. 4 Ingsun bakal ndadosake kutha-kuthanira dadi reruntuhan tuwin sira bakal dadi sepi mamring, sarta sira bakal sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah. 5 Ing sarehne atinira kadunungan rasa memungsuhan turun-tumurun lan sira ngulungake wong Israel dadi memangsaning pedhang ing dinane kasangsaran ing waktu tumibaning pangadilane kang wekasan, 136
YEHESKIEL 35.6 -12 6 mulane, demi Ingsun kang gesang -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- sira bakal Sundadekake getih lan bakal kaoyak dening getih; ing sarehne sira kaluputan marga ngilekake getih, mulane getih bakal ngoyak sira. 7 Ingsun bakal nyirnakake pagunungan Seir lan Sundadekake sepi mamring tuwin Ingsun bakal nyirnakake sapa kang teka lunga ing kono. 8 Pagunungane uga bakal Sunkebaki kalawan wong-wong kang mati marga dipateni. Wong-wong kang mati kena ing pedhang bakal padha ambruk ana ing tengger-tenggerira, ing lembah-lembahira lan ing dhasar-dhasaring kalinira. 9 Sira bakal Sundadekake sepi mamring ing salawas-lawase tuwin kutha-kuthanira ora bakal dienggoni maneh. Ing kono sira bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah. 10 Ing sarehne sira celathu: Bangsa loro lan nagara loro iku bakal dadi duwekku lan kita kang bakal nduweni -- mangka sanyatane Sang Yehuwah ana ing kono -- 11 mulane, demi Ingsun kang gesang -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- Ingsun bakal nandukake marang sira kaya kang wus sira tandukake marang turune Israel ing sajrone kanepsonira lan kamerenira, kang marga saka sengitira marang wong-wong mau; sarta Ingsun bakal ngrawuhi sira samangsa Ingsun ngadili sira. 12 Ing kono sira bakal sumurup, manawa Ingsun iki, Yehuwah, midhanget sakehing pangala-alanira kang sira ucapake marang gunung-gununge Israel 137
YEHESKIEL 35.13 -36.3 yaiku mangkene: Gunung-gunung iku wus dadi sepi mamring lan kaulungake marang kita dadi pangan kita. 13 Kalawan mangkono iku sira ngegungake awakira dhewe ana ing ngarsaningSun kanthi pangucapira sarta akeh banget tembungira marang Ingsun. Iku Sunpiyarsakake. 14 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Salumahing bumi bakal sukarena ing waktu sira Sundadekake sepi mamring. 15 Kaya anggonira abungah-bungah ing bab pusakane turune Israel, kang wus dadi sepi mamring, iya kaya mangkono iku kang bakal Suntandukake marang sira. Sira bakal dadi sepi mamring, he, pagunungan Seir lan sira, Edom sakukubanira kabeh. Ing kono wong-wong bakal sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah." Israel kabangun 36:1-38 36 1 "He, sira, anaking manungsa, sira medhara wangsit bab gunung-gununge Israel lan tutura: He gunung-gununge Israel, rungokna pangandikane Sang Yehuwah! 2 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Sarehne mungsuh iku celathu ing bab sira kabeh: Lah tengger-tengger wiwit biyen wus dadi darbekku kabeh. 3 Mulane sira medhara wangsit lan tutura: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ing sarehne, lan iya pancen nyata mangkono, ing sarehne mungsuh ing sakubengira ndadekake sira 138
YEHESKIEL 36.4 - 7 kabeh sepi mamring lan ngarah supaya sira kabeh padha dadi darbeke kekarene para bangsa, tuwin ing sarehne sira tansah padha dicatur dening wong lan akeh panacade wong marang sira, 4 marga saka iku, he, gunung- gununge Israel, rungokna pangandikane Pangeran Yehuwah marang gunung-gunung lan tengger-tengger, marang dhasar-dhasaring kali lan lembah-lembah, marang reruntuhan kang sepi mamring lan marang kutha kang wus disuwungake, kang wus dadi rayahan lan cacadan tumrap kekarening para bangsa ing sakubenge, 5 marga saka iku mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ingsun mesthi bakal ngandika ing sajroning bentering panggalihingSun kang banget nglawan kekarening para bangsa lan nglawan saindenging Edom, kang nemtokake tanahingSun dadi duweke kalawan rasa bungah kang banget lan rasa ngremehake kang pandhes, satemah tanahingSun iku banjur dadi ebeke lan kena karayah nganti entek. 6 Mulane sira nglairna pameca bab tanah Israel lan celathua marang gunung-gunung lan tengger-tengger, marang dhasar-dhasaring kali lan lembah-lembah: Pangandikane Pangeran Yehuwah mangkene: Lah Ingsun ngandika ing sajroning duka lan bentering panggalihingSun, amarga sira wus nandhang kawirangan kang tuwuh saka ing bangsa-bangsa. 7 Awit saka iku mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ingsun supaos, manawa para bangsa ing 139
YEHESKIEL 36.8 -15 sakubengira dhewe iku mesthi bakal nandhang kawirangane. 8 Anadene sira, gunung-gununge Israel, bakal metu trubusira maneh lan bakal metokake woh kanggo umatingSun Israel, marga bakal enggal padha bali. 9 PanggalihingSun bakal pulih becik maneh lan Ingsun bakal nggalih marang sira kabeh lan sira bakal padha kagarap lan kesebaran. 10 Sira bakal Suniseni manungsa akeh, yaiku sagolongane turune Israel kabeh; kutha-kutha bakal dienggoni maneh sarta reruntuhan bakal kabangun maneh. 11 Sira bakal Suniseni manungsa lan kewan akeh, iku bakal padha wuwuh akeh lan padha bebranahan sarta Ingsun bakal ndadekake sira padha dienggoni maneh kaya ing sakawit tuwin bakal nandukake kebecikan marang sira ngluwihi kang uwis-uwis, temah sira bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah. 12 Ingsun bakal damel manungsa padha teka lunga ana ing sira, yaiku umatingSun Israel; iku bakal padha ngenggoni sira lan sira bakal dadi tanah-pusakane tuwin sira ora bakal nyirnakake wong-wong iku maneh. 13 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ing sarehne wong anggone ngrasani sira: Sira iku memangsa manungsa lan nyirnakake bangsanira -- 14 mulane sira ora bakal mangsa manungsa maneh lan ora bakal nyirnakake bangsanira maneh. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 15 Ingsun bakal damel, supaya wong ora ngrembug bab kawirangan kang tuwuh saka 140
YEHESKIEL 36.16 -22 ing bangsa-bangsa tumrap sira sarta sira ora bakal ngrasakake panacading bangsa-bangsa maneh apadene sira ora bakal nyirnakake bangsanira maneh. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." 16 Sawuse mangkono nuli ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 17 "He, anaking manungsa, nalika turune Israel padha manggon ana ing tanahe, padha najisake tanah iku kalawan solah tingkahe; kalakuane ana ing ngarsaningSun kayadene najise wong wadon kang lagi nggarap sari. 18 Mulane Ingsun banjur ngesokake dedukaningSun marga saka getih kang diwutahake ana ing tanah kono lan marga saka anggone najisake tanah iku kalawan brahala-brahalane. 19 Banjur padha Sunbuyarake ana ing antarane para bangsa, satemah padha sumebar ana ing sakehing nagara. Padha Sunadili kang laras karo panggawene. 20 Ana ing ngendi bae ana ing satengahe bangsa-bangsa iku, padha najisake asmaningSun kang suci, marga padha dikandhakake: Jarene padha dadi umate Sang Yehuwah, lah kok padha diwetokake saka ing tanah kagungane! 21 Ingsun rumaos gerah ing panggalih, dene asmaningSun kang suci dinajisake dening turuning Israel ana ing satengahe para bangsa, kang padha ditekani. 22 Mulane turune Israel iku padha sira kandhanana: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ora marga saka sira anggoningSun tumindak iku, he, turuning Israel, nanging marga saka asmaningSun 141
YEHESKIEL 36.23 -29 kang suci kang sira najisake ana ing satengahe para bangsa kang padha sira tekani. 23 Ingsun bakal nucekake asmaningSun kang luhur kang wus sira najisake ana ing satengahe para bangsa, kang sira najisake ana ing satengahe wong-wong iku. Satemah para bangsa bakal sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- yaiku samangsa Ingsun ngatingalake kasuceningSun marang sira ana ing sangarepe para bangsa. 24 Ingsun bakal methuk sira kabeh saka ing antarane para bangsa lan nglempakake sira saka ing sakehing nagara; sira bakal padha Sunirid bali menyang ing tanahira. 25 Sira bakal padha Sunesoki banyu bening, kang bakal ngresikake sira; Ingsun bakal ngresiki sakabehing kanajisanira lan sakehing brahalanira. 26 Ingsun bakal maringi ati kang anyar marang sira lan roh kang anyar ana ing sajroning batinira sarta Ingsun bakal ngedohake saka ing sira atinira kang wangkot tuwin sira Sunparingi ati kang mbangun miturut. 27 RohingSun bakal Sunparingake supaya dumunung ana ing batinira sarta Ingsun bakal ndadekake sira padha urip manut sakehing katetepaningSun lan tansah nggondeli tuwin nindakake pranatan-pranataningSun. 28 Sabanjure sira bakal padha manggon ana ing nagara kang wus Sunparingake marang leluhurira sarta sira bakal dadi umatingSun lan Ingsun bakal dadi Allahira. 29 Ingsun bakal ngluwari sira saka ing sakehing dosaning kanajisanira sarta 142
YEHESKIEL 36.30 -36 Ingsun bakal nukulake gandum tuwin kang banjur Sundadosake akeh apadene Ingsun ora bakal ndhatengake pailan maneh marang sira. 30 Ingsun uga ngakehake wohing wit-witanira lan pametuning pategalanira, supaya aja nganti nandhang kawirangan maneh ana ing satengahe bangsa-bangsa marga saka keluwen. 31 Sabanjure sira bakal tansah padha kelingan marang kalakuanira kang ala tuwin tumindakira kang ora becik sarta sira bakal padha rumangsa enek ndeleng awakira dhewe marga saka sakehing kaluputanira lan panggawenira kang nistha. 32 Ora marga sira anggoningSun nindakake iku -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- iku supaya sira mangreteni. Sira padha rumangsaa isin lan cikben sira kaisin-isin marga saka kalakuanira, he, turune Israel. 33 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ing dina anggoningSun ngresiki sakehing kasalahanira, Ingsun bakal ndadekake kutha-kutha padha dienggoni maneh lan reruntuhan bakal kabangun maneh. 34 Tanah kang wus suwe bera, bakal kagarap maneh, supaya aja tetep bera ana ing ngarepe sakehing wong kang liwat ing kono. 35 Nanging kosokbaline wong-wong bakal kandha: Tanah kang wus lawas bera iki saiki dadi kaya patamanan Eden lan kutha-kutha kang wus rusak sepi mamring lan wus dadi reruntuhan, saiki kaenggonan lan dadi beteng, 36 tuwin kekarene bangsa-bangsa kang ana ing sakubengira bakal padha sumurup, manawa 143
YEHESKIEL 36.37 -37.3 Ingsun iki Yehuwah, kang mbangun maneh kang wus rusak lan nanemi maneh kang wus bera. Ingsun, Yehuwah, kang ngandika mangkono lan bakal tumindak mangkono. 37 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ing bab iki Ingsun mundhut, supaya turune Israel padha nyuwun marang Ingsun, apa kang dikarepake kang supaya Suntindakake, yaiku ndadekake turune Israel dadi akeh nganti kaya samodra. 38 Nganti kaya wedhus-wedhus kurban suci lan kayadene wedhus-wedhus ing Yerusalem ing dina-dina gedhe, iya kaya mangkono iku dadine kutha-kutha kang maune wus rusak, banjur kebak wong nganti kaya samodra. Marga saka mangkono wong-wong banjur padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah." Tangine Israel 37:1-14 37 1 Aku banjur kalimputan ing pangwaose Sang Yehuwah sarta Panjenengane nuli ngirid aku metu lumantar Rohe tuwin mapanake aku ana ing satengahing lembah, dene lembah iki kebak balung. 2 Panjenengane ngirid aku mubeng-mubeng ndeleng balung-balung mau, lah pancen akeh banget, padha pating slebar ana ing lembah kono: padha garing mekingking. 3 Panjenengane tumuli ngandika marang aku: "He, anaking manungsa, balung-balung iki apa bisa diuripake maneh?" Aku munjuk: 144
YEHESKIEL 37.4 -10 "Dhuh Pangeran Yehuwah, Paduka ingkang nguningani!" 4 Nuli aku dipangandikani: "Sira medhara wangsit tumrap balung-balung iki lan tuturana mangkene: He balung-balung kang garing, rungokna pangandikane Sang Yehuwah! 5 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah marang balung-balung iki: Ingsun nganjingi sira kalawan rohing kauripan, supaya sira urip maneh. 6 Ingsun bakal maringi otot marang sira lan nukulake daging ana ing sira, Ingsun bakal nutupi sira kalawan kulit sarta paring marang sira rohing kauripan, supaya sira padha urip maneh. Sira banjur bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah." 7 Aku banjur medhar wangsit kaya kang kadhawuhake marang aku; lan bareng aku wus mendhar wangsit, padha sanalika tumuli ana swara keprungu, swara pating kropyak, lah balung-balung mau padha ngumpul. 8 Sajrone aku ngawasake iku, lah aku nuli ndeleng otot-otot lan daging kang tumuwuh ing balung-balung mau, sawuse mangkono banjur katutupan ing kulit, nanging durung padha ambekan. 9 Aku tumuli dipangandikani mangkene: "Sira medhara wangsit marang rohing kauripan iku, medhara wangsit, he, anaking manungsa, lan tutura marang rohing kauripan iku mangkene: He rohing kauripan, mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Sira tekaa saka ing keblat papat, wong-wong kang pinatenan iki padha sira damonana, supaya padha urip maneh!" 10 Aku nuli medhar wangsit kaya kang kadhawuhake marang 145
YEHESKIEL 37.11 -14 aku. Rohing kauripan mau banjur lumebu ing wong-wong mau, temah banjur padha urip maneh lan padha ngadeg. Dadi wadya-bala kang akeh banget. 11 Aku nuli dipangandikani mangkene: "He, anaking manungsa, balung-balung iki kabeh turune Israel. Lah wong-wong iku rak padha kandha dhewe: Balung-balungku wis padha dadi garing, aku kabeh wus ora duwe pangarep-arep, aku wus padha sirna. 12 Awit saka iku sira medhara wangsit lan tutura marang wong-wong iku: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Lah Ingsun mbikak kubur-kuburira lan nangekake sira kabeh saka ing kono, he, umatingSun, lan Ingsun bakal ngirid sira menyang ing tanah Israel. 13 Sarta sira bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah, yaiku nalika Ingsun mbikaki kubur-kuburira lan nangekake sira kabeh saka ing kono, he, umatingSun. 14 Ingsun bakal nganjingake RohingSun ana ing sira, satemah sira padha urip maneh lan Ingsun bakal mapanake sira ana ing tanahira. Ing kono sira bakal padha sumurup, manawa Ingsun, Yehuwah, kang mangandikakake iku lan nindakake iku. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah." 146
YEHESKIEL 37.15 -21 Karajan Israel lan Yehuda didadekake siji maneh 37:15-28 15 Sawuse mangkono nuli ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 16 "He, sira anaking manungsa, sira njupuka blabag, ing dhuwur sira tulisana: Kanggo Yehuda lan para wong Israel kang nunggal kalawan dheweke. Banjur njupuka blabag liyane, ing dhuwur sira tulisana: Kanggo Yusuf -- blabage Efraim -- lan kabeh turune Israel kang tetunggalan kalawan dheweke. 17 Blabag loro iku banjur sira dadekna siji, temah loro-lorone iku dadi siji ana ing tanganira. 18 Ing kono manawa mitra-mitranira tunggal bangsa padha takon marang sira: Apa kowe ora gelem nerangake marang aku kabeh, apa tegese iki, 19 iku padha sira kandhanana: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ingsun mundhut blabage Yusup -- kang ana ing tangane Efraim -- kalawan suku-suku Israel kang padha tetunggalan karo dheweke, lan Sungandheng karo blabage Yehuda, Sundadekake blabag siji ana ing astaningSun. 20 Sajrone sira nyekel blabag-blabag kang sira tulisi ana ing ngarepe wong-wong iku mau, 21 iku padha sira kandhanana: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Lah Ingsun nimbali para wong Israel saka ing satengahing bangsa-bangsa, kang padha ditekani, Sunklempakake saka ing ngendi-endi 147
YEHESKIEL 37.22 -27 sarta bakal Sunirid menyang ing tanahe, 22 bakal Sundadekake bangsa siji ana ing tanahe, ana ing gunung-gununge Israel, tuwin raja siji kang bakal ngereh wong iku kabeh; banjur ora dadi bangsa loro maneh lan ora kabage dadi rong karajan maneh, 23 ora najisake awake maneh kalawan para brahalane lan dewa-dewane kang marakake najis sarta kalawan sakehe panerake. Nanging bakal padha Sunluwari saka ing sakehing panylewenge kang njalari dosane, apadene bakal padha Sunresiki satemah banjur bakal padha dadi umatingSun lan Ingsun bakal dadi Allahe. 24 AbdiningSun Dawud kang bakal dadi rajane lan wong-wong mau kabeh bakal mung duwe pangon siji sarta lakune bakal manut miturut ing pranatan-pranataningSun lan bakal padha nglakoni katetepaningSun kalawan setya. 25 Bakal padha manggon ing tanah kang Sunparingake marang abdiningSun Yakub, kang dienggoni dening para leluhure, iya wong-wong mau, iya anak-anake dalah para putune lan buyute, kabeh bakal padha manggon ing kono ing salawas-lawase, lan abdiningSun Dawud bakal dadi ratune ing salawas-lawase. 26 Ingsun bakal nganakake prajanjian karukunan kalawan wong-wong mau kabeh lan iku bakal dadi prajanjian kang langgeng. Ingsun bakal mberkahi wong-wong iku, bakal Sundamel tangkar-tumangkar tuwin Sunparingi papan pasuceningSun ana ing tengah-tengahe ing salawas-lawase. 27 Papan 148
YEHESKIEL 37.28 -38.7 padalemaningSun uga bakal ana ing kono. Ingsun bakal dadi Allahe sarta dheweke kabeh bakal dadi umatingSun. 28 Ing kono para bangsa bakal pada sumurup, manawa Ingsun, Yehuwah kang nucekake Israel, marga papan pasuceningSun ana ing satengahe ing salawas-lawase." Pangandikane Sang Yehuwah bab Sang Prabu Gog ing tanah Magog 38:1--39:29 38 1 Nuli ana pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: 2 "He, anaking manungsa, sira madhepa ngener marang Gog ing tanah Magog, yaiku maharaja ing nagara Mesekh lan Tubal tuwin medhara wangsit nglawan dheweke, 3 sira tutura: Makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah: Lah Ingsun bakal dadi mungsuhira, he, Gog maharaja ing nagara Mesekh lan Tubal. 4 Sira bakal Sungered kalawan ganthol ing uwangira lan Sunbekta metu bebarengan kalawan wadya-balanira, yaiku bala jaranan, kabeh padha manganggo ganep, golongan gedhe kang nggawa tameng gedhe lan cilik sarta asikep pedhang. 5 Wong Persia, Etiopia lan Put padha mbarengi lakune, kabeh padha nyekel tameng lan nganggo topong; 6 wong Gomer dalasan wadya-balane kabeh, Bet-Togarma saka ing poncot lor dalah sawadya-balane kabeh, akeh bangsa kang ngeloni sira. 7 Sira mirantia lan cecawisa kalawan kabeh 149
YEHESKIEL 38.8 -13 golongan kang padha ngeloni sira lan sira dadia pangayomane. 8 Sawise sawatara lawas sira bakal tampa dhawuh; ing dina kang wekasan sira bakal teka ing sawijining nagara kang wus kabangun maneh sawuse rusak marga saka perang, tuwin sira banjur marani sawijining bangsa kang diklumpukake saka ing satengahe para bangsa ing gunung-gununge Israel kang wus suwe dadi reruntuhan. Bangsa iki wus kawetokake saka ing satengahe para bangsa lan kabeh banjur wus padha manggon kalawan ayem tentrem. 9 Sira nuli jumedhul kaya angin prahara lan tekanira iku kaya mendhung kang nutupi salumahing bumi, sira teka kalawan wadya-balanira kabeh lan akeh bangsa kang mbiyantu sira. 10 Makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah: Ing dina iku sira kadunungan niyat ing sajroning atinira, sira gawe rancangan ala. 11 Sira celathu: Aku arep mangkat nempuh tanah kang kutha-kuthane tanpa tembok lan bakal arep nekani wong-wong kang uripe ayem lan manggon kalawan tentrem; papan panggonane tanpa tembok utawa palang lan tanpa gapura. 12 Sira arep ngrerampas lan ngrerayah lan ngacungake tanganira marang reruntuhan-reruntuhan kang wus dienggoni maneh lan nempuh umatingSun kang kaklumpukake saka ing satengahing bangsa-bangsa. Wong-wong iku wus padha duwe raja-kaya lan bandha sarta padha manggon ing pusering bumi. 13 Nagara Syeba lan Dedan dalah para wonge kang tuku 150
YEHESKIEL 38.14 -18 barang-barange, nagara Tarsis dalah para sudagare bakal padha celathu marang sira mangkene: Tekamu iku apa arep ngrerampas lan nglumpukake sekuthonmu sumedya ngrerayah, arep ngangkut salaka lan emas, arep mbradhat raja-kaya lan bandha sarta arep njarah-rayah kang akeh banget? 14 Awit saka iku, he, anaking manungsa, sira medhara wangsit lan tutura marang Gog: Makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah: Nalika umatingSun Israel lagi manggon kalawan ayem tentrem, ing nalika iku anggonira bakal tumindak 15 lan banjur teka saka ing panggonanira saka ing lor kang adoh banget, sira kalawan bangsa akeh kang mbiyantu sira, kabeh padha nunggang jaran, golongan kang gedhe lan wadya-bala kang santosa. 16 Sira mangkat nglawan umatingSun Israel kayadene mendhung kang nutupi salumahing bumi. Ing dina kang wekasan iku bakal kelakon lan Ingsun bakal ngirid sira nglawan marang tanahingSun, supaya para bangsa padha wanuh marang Ingsun, yaiku samangsa Ingsun ngatingalake kasuceningSun marang sira ana ing ngarepe, heh, Gog. 17 Makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah: Iya sira iku kang wus Sunpangandikakake ing wektu-wektu kang wus kapungkur lumantar para abdiningSun, yaiku para nabining Israel, kang ing wektu iku nganti mataun-taun padha memeca, manawa sira bakal Sunlurugake nglawan marang umatingSun. 18 Ing nalika iku, yaiku nalika 151
YEHESKIEL 38.19 -39.1 Ingsun ngirid Gog nglawan marang tanah Israel -- makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah -- bakal tuwuh dukaningSun. Ing sajroning dukaningSun 19 ing sajrone bentering panggalihingSun lan ing sajrone mulad-mulading bebenduningSun, Ingsun bakal ngandika: Ing dina iku mesthi bakal ana lindhu kang nggegirisi ing tanah Israel. 20 Iwak-iwak ing sagara, manuk-manuk ing awang-awang, kewan-kewan ing alas, sakehing kewan kang gumremet lan sakehing manungsa kang ana ing bumi bakal padha gumeter ndeleng pasuryaningSun. Gunung- gunung bakal padha gugur, peperenging gunung bakal padha longsor lan saben tembok bakal ambruk. 21 Ingsun bakal nganakake samubarang kabeh kang gawe kagete Gog -- makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah -- satemah pedhang kang siji bakal mangsa sijine. 22 Ingsun bakal paring paukuman marang Gog awujud pageblug lan wutahing getih; Ingsun bakal nganakake udan deres, udan krikil, udan geni lan udan welirang kang tumempuh marang dheweke marang wadya-balane lan marang bangsa akeh kang padha mbiyantu dheweke. 23 Ingsun bakal ngatingalake kamulyaningSun lan kasuceningSun sarta bakal ngatingalake sariraningSun ana ing sangarepe bangsa akeh, temah wong-wong bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah. 39 1 Anadene sira, he anaking manungsa, sira medhara wangsit nglawan Gog lan 152
YEHESKIEL 39.2 - 8 tutura: Makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah: Lah Ingsun bakal dadi mungsuhira, he, Gog maharaja ing nagara Mesekh lan Tubal, 2 lan Ingsun bakal nggered lan nuntun sira sarta Ingsun bakal ndhatengake sira saka ing poncot lor lan ngirid sira menyang ing gunung-gununge Israel. 3 Ingsun bakal nggebag tanganira kang kiwa, temah gendhewanira mrucut lan panahira padha uwal saka ing tanganira kang tengen. 4 Sira bakal ambruk ana ing gunung-gununge Israel bebarengan karo wadya-balanira kabeh lan bangsa-bangsa kang padha mbiyantu sira, tuwin sira bakal Sunpakakake marang sawernane manuk-manuk galak lan marang kewan-kewan galak, dadia memangsane. 5 Sira bakal ambruk ana ing ara-ara, dene Ingsun kang mangandikakake bab iki, makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah. 6 Ingsun bakal dhatengake geni kang nempuh marang Magog lan marang wong-wong kang padha manggon ing dhaerah pesisir kanthi tentrem lan ayem. Ing kono banjur bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah. 7 Sarta Ingsun bakal nedahake asmaningSun kang suci ana ing satengahing umatingSun Israel lan Ingsun ora bakal marengake maneh asmaningSun kang suci kanajisake, satemah para bangsa bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah, Kang Mahasuci ing Israel. 8 Lah iku mesthi bakal teka lan bakal kelakon, yaiku dina kang wus Sunpangandikakake iku. 153
154 YEHESKIEL 39.9 -14 9 Anadene kang manggon ing kutha-kuthane Israel bakal padha metu sarta banjur ngurubake geni lan ngobong sakehing gegamane Gog, yaiku tameng cilik lan gedhe, gandhewa lan panah, penthung lan tumbak, sarta anggone ngobong iku lawase pitung taun. 10 Wong-wong mau ora bakal njupuk kayu saka ing alas trataban utawa nyigari kayu obong ana ing alas, amarga anggone padha ngurubake geni iku nganggo gegamane mau. Sabanjure bakal padha ngrampas kang biyen ngrampas wong-wong mau lan njarah-rayah kang biyen njarah-rayahi wong-wong mau. Makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah. 11 Ing dina iku Ingsun bakal maringi papan marang Gog kang bakal kanggo ngubur dheweke ana ing Israel, yaiku Lembah Panyabrangan ing sisih wetane sagara, lan kuburan iku bakal ngalang-alangi wong-wong kang padha nyabrang. Gog lan sakehe golongane bakal kakubur ana ing kono sarta papan iku bakal kasebut Lembah Golongane Gog. 12 Para turune Israel anggone ngubur wong-wong mau lawase pitung sasi, karepe kanggo ngresikake tanah kono. 13 Sakehe pendhudhuk nagara padha melu ngubur lan bab iku ndadekake kondhange ing dina anggoningSun ngatingalake kamulyaningSun. Makaten pangandikanipun Pangeran Yehuwah. 14 Ana wong sawatara kang mligi diwajibake mider-mider ing satanah kabeh prelu nguburi wong-wong kang isih glimpangan ana ing lemah supaya tanah kono dadi resik. Sawuse
YEHESKIEL 39.15 -20 pitung sasi tanahe bakal katiti-priksa. 15 Manawa sajrone mubeng-mubeng iku ana kang weruh balung manungsa, ing sandhinge banjur diselehi watu kanggo tetenger nganti satekane tukang-tukang kubur, kang nuli ngubur balung mau ana ing Lembah Golongane Gog. 16 -- Uga ana kutha kang aran Hamona --. Kaya mangkono anggone padha ngresiki tanah kono. 17 Dene sira, anaking manungsa, mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Sira tutura marang sawernaning manuk lan sakehing kewan galak: Padha nglumpuka lan mrenea, padha nglumpuka mrene saka ing ngendi-endi, ing pesta kurban kang Sunanakake kanggo sira kabeh, yaiku pesta kurban kang gedhe ing gunung-gununge Israel; sira bakal padha mangan daging lan ngombe getih. 18 Daginge para pahlawan kang bakal sira pangan lan getihe para panggedhening jagad kang bakal sira ombe; iku kabeh kayadene wedhus gembel lanang, cempe wedhus gembel, wedhus jawa lanang lan sapi lanang, raja-kaya lemon saka ing Basan. 19 Sira bakal padha mangan gajih nganti wareg lan ngombe getih nganti sira padha mendem ana ing pesta kurban kang Sunanakake kanggo sira iku. 20 Sira bakal padha dadi wareg anggonira mangan ana ing pestaningSun: jaran dalah kang nunggangi, pahlawan lan sakehing prajurit. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 155
YEHESKIEL 39.21 -27 21 Ingsun bakal nglairake pangwaosingSun ana ing antarane para bangsa lan iku kabeh bakal padha sumurup marang paukuman kang bakal Sundhawahake sarta ndeleng astaningSun kang bakal Sundhawahake marang bangsa-bangsa mau. 22 Ing kono para turune Israel bakal sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah, Allahe, yaiku wiwit ing dina iku lan sabanjure, 23 sarta para bangsa bakal padha sumurup, manawa turune Israel anggone kabuwang iku marga saka kaluputane lan marga saka anggone banjur ora setya marang Ingsun, mulane Ingsun nutupi pasuryaningSun manawa karo turune Israel iku, tuwin Ingsun banjur ngulungake wong-wong iku marang ing tangane para mungsuhe, kabeh nuli padha mati dening pedhang. 24 Laras kalawan kanajisan lan durakane anggoningSun matrapi wong-wong iku, sarta Ingsun nutupi pasuryaningSun manawa karo turune Israel iku. 25 Awit saka iku mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Ing saikine, Ingsun bakal mulihake kaanane Yakub lan bakal nandukake kawelasan marang turune Israel lan marga saka bentering panggalihingSun, Ingsun bakal ngekahi asmaningSun kang suci. 26 Wong-wong iku bakal lali marang kawirangane lan sakehe tumindake kang ora setya, kang dilakoni tumrap Ingsun samangsa wus bali manggon ing tanahe kalawan tentrem lan ora ana kang njalari wedine, 27 sarta sawuse Sunpundhut saka ing 156
YEHESKIEL 39.28 -40.3 satengahe para bangsa lan Sunklempakake saka ing tanahe mungsuh-mungsuhe tuwin Ingsun ngatingalake kasuceningSun marang dheweke kabeh ana ing ngarepe para bangsa kang akeh. 28 Ing kono banjur bakal padha sumurup, manawa Ingsun iki Yehuwah, Allahe, kang mbekta menyang ing tanah pambuwangan ing satengahe para bangsa lan kang nglempakake maneh ana ing tanahe tuwin kang ora marengake siji bae keri ana ing kana. 29 Ingsun ora nutupi pasuryaningSun maneh tumrap wong-wong iku, samangsa Ingsun ngesokake RohingSun marang turune Israel. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." Gapura lan platarane Padaleman Suci kang anyar 40:1-47 40 1 Ing taun kang kaping selawe sawuse aku padha kabuwang yaiku ing wiwitaning taun, ing tanggal sapuluh sasi iku, ing taun kang kaping patbelas sawuse kutha iku katelukake, ing dina iku uga pangwaose Sang Yehuwah nglimputi aku, aku kabekta 2 menyang ing tanah Israel ing sajrone wahyuning Allah lan aku kapapanake ing gunung kang dhuwur banget. Ana ing dhuwur kono ing ngarepku ana rerupan wujude kaya kutha. 3 Aku nuli kabekta mrana. Tumuli lah ana sawijining priya kang katon kaya tembaga, astane nyepeng tali lena 157
YEHESKIEL 40.4 -11 lan teken ukuran; priya iku jumeneng ana ing gapura. 4 Iku banjur ngandika marang aku: "He, anaking manungsa, waspadakna kalawan tliti, rungokna lan gatekna kang temenan samubarang kabeh kang bakal daktuduhake marang kowe; amarga iya iku prelune anggonmu kabekta mrene, yaiku supaya aku nuduhake iku kabeh marang kowe. Kabeh kang kokdeleng iki caritakna marang turune Israel." 5 Lah ing sajabane padaleman ana temboke mubeng ngupengi padaleman iku. Astane priya mau nyepeng teken ukuran, kang dawane nem asta -- asta ing kene padha karo asta lumrah punjul satebah --. Priya mau nuli ngukur temboke, kandele sateken lan dhuwure sateken. 6 Bareng rawuh ing gapura kang marep mangetan, banjur minggah ing undhak- undhakane lan ngukur tlundhaging gapura tinemu ambane sateken. 7 Nuli ngukur kamar panjagan, dawane sateken, ambane sateken, dene lete kamar panjagan siji lan sijine ana limang asta. Tlundhaging gapura ing sisih jero, kang cedhak karo bangsaling gapura iku sateken. 8 Tumuli ngukur bangsaling gapura: wolung asta, 9 lan sakehing temboke rong asta; bangsal iku ana ing sisih njero. 10 Ing sakiwa-tengene gapura ing sisih wetan mau ana kamare panjagan telu-telu kang ukurane padha, dene sakane tembok ing sisih loro-lorone ukurane iya padha. 11 Banjur ngukur plonging gapura: ambane 158
YEHESKIEL 40.12 -20 sisih njero sapuluh asta lan ambane sisih njaba telulas asta. 12 Peranganing ngarep kamar-kamar panjagan mau ing sisih kiwa tengen ana temboke let-letan, ambane saasta. Dene ukurane kamar panjagan iku alang-ujure ngenem asta. 13 Nuli ngukur gapura mau, wiwit temboke mburi kamar panjagan kang siji tekan temboke mburi kamar panjagan sijine, ngliwati lawanging let-letan loro-lorone: ambane selawe asta. 14 Bangsaling gapura uga kaukur: rong puluh asta; ing sakubenge bangsal iku ana platarane. 15 Wiwit ngarep gapura ing njaba nganti tekan bangsal sisih njero: seket asta. 16 Ing sakubenge gapura iku ing perangan njero ana cendhela-cendhelane mawa blabag sap-sapan, yaiku ing kamar-kamar panjagan lan ing tembok-temboke, mangkono uga ing bangsaling gapura. Saka-sakaning tembok mawa gambar wit kurma ukir-ukiran. 17 Aku banjur kabekta menyang ing plataran njaba, lah ing sakubenge plataran kono ana kamar-kamare, gunggunge telung puluh. Lan kamar-kamar iku dumunung ana ing sadhuwure srasahan. 18 Srasahan iku ana ing sakiwa-tengene gapura, trep karo dawaning gapura. Iku srasahan ing ngisor. 19 Ambaning plataran mau nuli kaukur wiwit saka ing sisih njerone gapura ngisor nganti tekan ing sisih njabane gapura njero: satus asta. Panjenengane nuli lumampah ana ing ngarepku mangalor 20 lah ing kono ana gapura kang madhep ngalor, dumunung ing plataran 159
160 YEHESKIEL 40.21 -27 njaba. Amba-dawane banjur kaukur. 21 Kamare panjagan telu sisih kene lan iya telu sisih kono, saka-sakaning tembok lan bangsaling gapura ukurane padha karo gapura kapisan: dawane seket asta lan ambane salawe asta. 22 Cendhela-cendhelane, bangsaling gapura lan gambar-gambare wit kurma ukurane uga padha karo gapura kang marep mangetan. Wong bisane munggah mrono ngliwati undhak-undhakan pitu, dene bangsale gapura ana ing sisih njero. 23 Ing plataran njero ana gapurane kang arep-arepan karo gapura lor, kayadene gapura wetan; panjenengane nuli ngukur wiwit ing gapura kang siji tekan ing gapura candhake: satus asta. 24 Sawuse mangkono aku banjur kabekta mangidul, lah ing kono ana gapura kang madhep ngidul; kamar-kamare panjagan, saka-sakane temboke lan bangsal-bangsaling gapurane tumuli kaukur, ukurane padha bae karo liya-liyane. 25 Ing sakubenge gapura kono lan ing bangsaling gapurane ana cendhela- cendhelane, kang padha karo liya-liyane; gapura iku dawane seket asta lan ambane salawe asta. 26 Undhak-undhakane mrono ana pitu, dene bangsale gapura ana ing sisih njero. Gapura iku ing saka-sakaning temboke, uga ana gambare wit kurma ukir-ukiran, ing sisih kene sauwit ing sisih kono sauwit. 27 Ing peranganing plataran njero sisih kidul uga ana gapurane. Panjenengane banjur ngukur wiwit gapura kang siji tekan ing gapura candhake ing sisih kidul: satus asta.
YEHESKIEL 40.28 -36 28 Aku banjur dibekta menyang ing plataran njero ngliwati gapura kidul lan panjenengane tumuli ngukur gapura iku, ukurane padha bae karo liya-liyane. 29 Kamar-kamare panjagan, saka-sakane temboke lan bangsale gapura ukurane padha bae karo liya-liyane. Ing sakubenge gapura mau lan ing bangsale gapurane ana cendhela-cendhelane; dawane gapura iku seket asta dene ambane salawe asta. -- 30 Ing sakubenge ana bangsal- bangsale, dawane selawe asta lan ambane limang asta. -- 31 Bangsale dumunung ana ing plataran njaba lan ing saka-sakaning temboke ana gambare wit kurma ukir-ukiran, dene undhak-undhakane munggah ana wolu. 32 Aku nuli dibekta menyang ing plataran njero sisih wetan lan panjenengane banjur ngukur gapura kang ana ing kono, tinemune ukurane padha bae karo liya-liyane. 33 Kamar- kamare panjagan, saka-sakane tembok sarta bangsale gapura ukurane padha bae karo liya-liyane. Ing sakubenge gapura lan bangsale ana cendhelane; gapura iku dawane seket asta lan ambane salawe asta. 34 Bangsale dumunung ana ing plataran njaba lan ing saka-sakaning temboke ana gambare wit kurma ukir-ukiran, dumunung ana ing sisih kene lan ing sisih kanane, dene undhak-undhakane munggah ana wolu. 35 Aku banjur dibekta menyang ing gapura lor, gapura iki nuli kaukur, tinemune padha bae karo liya-liyane. 36 Kamar-kamare panjagan, saka-sakane temboke lan bangsale 161
YEHESKIEL 40.37 -44 ukurane padha bae karo liya-liyane, tuwin ing sakubenge ana cendhela-cendhelane; gapura iku dawane seket asta, ambane salawe asta. 37 Bangsale dumunung ana ing plataran njaba, tuwin ing saka-sakaning temboke ana gambare wit kurma ukir-ukiran, dumunung ing sisih kene lan ing sisih kanane, dene undhak-undhakane munggah ana wolu. 38 Ing kono uga ana kamare siji, kang lawange dumunung ing bangsal, iku papan kanggo ngumbah kurban obaran. 39 Ing sajroning bangsal kono ing sisih kenene ana mejane loro, iku kanggo nyembeleh kurban obaran, kurban pangruwating dosa lan kurban dhendha. 40 Ing sisih kiwane bangsal sisih njaba ana mejane loro, tuwin ing sisih tengene bangsal iku uga ana mejane loro. 41 Dadi ing gapura kono ing sisih kiwi lan ing sisih tengene ana mejane papat-papat, gunggung ana wolu; iku kanggo nyembeleh kurban. 42 Uga ana mejane papat maneh kanggo kurban obaran, kang digawe watu tatahan. Dawane karo tengah asta, ambane karo tengah asta lan dhuwure saasta. Iku kanggo ndekek piranti nyembeleh kurban obaran lan kurban sembelehan. 43 Ing sakubenge panggonan kono ana canthelan-canthelan kang dawane nyatebah; meja-meja iku kanggo nyelehake daging kurban. 44 Aku banjur kabekta menyang ing plataran njero, lah ing kono ana kamare loro, kang siji dumunung ing sandhing gapura lor, marep mangidul, sijine sandhing gapura kidul, 162
YEHESKIEL 40.45 -41.1 marep mangalor. 45 Aku nuli dipangandikani mangkene: "Kamar kang marep mangidul iki papane para imam kang nindakake kawajiban ana ing Padaleman Suci, 46 lan kamar kang marep mangalor iku papane para imam kang nindakake kawajiban ana ing misbyah. Iku kabeh turune Zadhok lan iya mung golongan iki saka ing panunggalane turune Lewi kang diparengake cedhak karo Sang Yehuwah prelu nganakake pangibadah." 47 Plataran njero nuli kaukur: iku pesagi, dawane satus asta, ambane uga satus asta; misbyahe ana ing sangareping Padaleman Suci. Padaleman Suci kang anyar 40:48--41:26 48 Aku tumuli kabekta menyang ing bangsaling Padaleman Suci, lan panjenengane banjur ngukur saka-sakaning temboke: kandele ing sisih kene limang asta ing sisih kana uga limang asta, ambane lawange patbelas asta, dene temboke ing sandhinge nelung asta. 49 Padaleman Suci iku dawane rong puluh asta, ambane rolas asta. Wong kang munggah mrono ngliwati undhak- undhakan sapuluh lan sacedhake sakaning tembok loro-lorone mau ana sakane maneh loro, ing sisih kene siji ing sisih kana uga siji. 41 1 Aku banjur kabekta menyang ing sajroning bangsal gedhe ing Padaleman Suci kono sarta panjenengane ngukur sakaning temboke: kandele ing sisih kene 163
YEHESKIEL 41.2 - 8 enem asta, ing sisih kanane uga enem asta. 2 Ambane lawange sapuluh asta lan ambane tembok sandhinge ing sisih kene limang asta, ing sisih kana uga limang asta. Dawaning bangsal gedhe iya kaukur; patang puluh asta, dene ambane rong puluh asta. 3 Panjenengane nuli lumebet ing kamar njero. Sakaning temboke banjur kaukur: kandele rong asta, dene ambane lawange dhewe: enem asta, tuwin tembok ing sandhinge ing sisih kene pitung asta, ing sisih kanane pitung asta. 4 Tumuli ngukur kamar njero mau, dawane rong puluh asta, ambane rong puluh asta padha karo ambane bangsal gedhe. Aku nuli dipangandikani mangkene: "Iki papan Sucining Suci." 5 Panjenengane banjur ngukur tembok ing Padaleman Suci iku: kandele enem asta lan ambane kamar tambahan kang tinemu ing sakubenge Padaleman Suci mau, patang asta. 6 Kamar-kamar tambahan iki sungsun telu lan saben larik kamare telung-puluh. Ing sakubenge Padaleman Suci temboke ana lowah-lowahane kang diedegi kamar-kamar tambahan mau, supaya padha dadi santosa, amarga kamar-kamar mau ora digandheng karo temboking Padaleman Suci. 7 Sabanjure kamar-kamar tambahan mau wiwit ing larikan ngisor nganti larikan kang katelu, saya gedhe saya gedhe, laras karo lowah-lowahane kang saya munggah iya saya amba ana ing larikan ing dhuwur ngliwati larikan tengah. 8 Ing sapandelengku dhasaring 164
YEHESKIEL 41.9 -16 Padaleman Suci luwih dhuwur tinimbang ing sakubenge. Dhasaring kamar-kamar tambahan iku ukurane sateken trep, dadi dhuwure enem asta. 9 Kamar tambahan iku temboke sing njaba kandele limang asta, peranganing dhasare Padaleman Suci kang ora ana apa-apane iku ambane limang asta. Ing antarane dhasare gedhong-gedhong lan 10 kamar-kamar lete rong puluh asta, iku ing sakubenge Padaleman Suci kabeh. 11 Lan lawang-lawang ing kamar tambahan, kang metune anjog ing perangan kang ora kanggo apa-apa mau, siji ana ing sisih kidul. Dene ambane papan kang ora kanggo apa-apa iku limang asta mubeng. 12 Gedhong kang dumunung ana ing plataran tutupan ing sisih kulon ambane pitung puluh asta, dene temboke mubeng kandele limang asta lan dawane sangang puluh asta. 13 Panjenengane nuli ngukur Padaleman Suci mau: dawane satus asta, dene plataran tutupan karo gedhonge lan temboke uga satus asta; 14 mangkono uga ambane sisih ngarep Padaleman Suci karo plataran tutupan ing sisih wetan iya satus asta. 15 Sawuse mangkono Panjenengane banjur ngukur dawane gedhong kang ana ing plataran tutupan ing sisih kulon karo emper-empere ing sisih kiwa tengene, iku ana satus asta. Bangsal-agung, bangsal njero lan pandhapane 16 tinutupan ing blabag lan ing sakubenge bangsal telu iku ana cendhela- cendhelane kang mawa klambu, empere uga 165
YEHESKIEL 41.17 -25 ana. Ing ngareping tlundhage Padaleman Suci iku kabeh katutupan blabag wiwit ing jrambahe nganti tekan ing cendhela-cendhelane -- cendhela-cendhelane iku padha katutupan -- 17 malah nganti tekan ing sadhuwuring lawang lan bangsal njero sarta uga ing njaba. Temboke perangan njero lan perangan njaba kabeh 18 rinengga ing gambar-gambar kerub lan wit kurma ukir-ukiran, ing antarane kerub loro wite kurma sauwit, sarta kerub iku raine loro, 19 kang siji arupa rai manungsa, sijine raining singa kang madhep marang wit kurma; kaya mangkono iku anggone Padaleman Suci mau kayasa. 20 Wiwit ing jrambah nganti tekan ing sadhuwuring lawang temboke rinengga ing kerub lan wit kurma ukur-ukiran. 21 Saka-sakaning lawange bangsal-agung pesagi. Lan ing sangarepe papan Sucining Suci katon ana rerupan kang memper misbyah kayu, 22 dhuwure telung asta, dawane rong asta; pojok-pojoke lan dhasare sarta gebyog-gebyoge kang digawe kayu. Panjenengane nuli ngandika marang aku: "Iki meja kang ana ing ngarsaning Sang Yehuwah." 23 Bangsal-agung iku inebing lawange loro tuwin papan Sucining Suci 24 inebing lawange uga loro: Ing lawang-lawang kono ana inebe loro kang bisa mubeng; loro dumunung ing lawang kang siji lan loro dumunung ing lawang sijine. 25 Lawang-lawang iki, yaiku lawang-lawanging bangsal-agung, rinengga ing kerub lan wit kurma ukir-ukiran kaya tembok-temboke. Ing sangarepe Padaleman 166
YEHESKIEL 41.26 -42.7 Suci mau, yaiku ing jaba ana undhak- undhakane kayu. 26 Ing tembok sisih kiwa tengene pendhapa ana cendhela-cendhelane kang mawa klambu lan wit kurma ukir-ukiran. Kamar-kamaring para imam 42:1-14 42 1 Aku banjur dibekta menyang ing plataran njaba ing sisih lor menyang ing kamar-kamar kang mangku plataran tutupan lan arep-arepan karo gedhong kang ana ing pojok kulon. 2 Dawane gedhong kamar-kamar iku ing sisih lor satus asta dene ambane seket asta. 3 Arep-arepan karo kang rong puluh asta saka ing plataran jero lan arep-arepan karo srasahan kang dumunung ing plataran njaba ana empere arep-arepan sungsun telu. 4 Ing ngarepe kamar-kamar mau ana dalan kang lumebu ing gedhong, ambane sepuluh asta lan dawane satus asta, dene lawang-lawange mlebu ana ing sisih lor. 5 Kamar-kamar kang ana ing dhuwur iku luwih cilik katimbang kang ana ngisor lan kang ana ing tengahing gedhong mau, amarga emper-empere iku papane luwih amba tinimbang kamar-kamar iku. 6 Sarehne kamar-kamar iku sungsun telu lan ora nganggo saka kaya kang ana ing plataran njaba, mulane kamar-kamar dhuwur luwih cilik tinimbang kamar-kamar ngisor utawa kamar tengah. 7 Ing njaba ana temboke kang sajajar karo larikaning kamar-kamar, dununge ana ing sacedhake plataran njaba ana 167
YEHESKIEL 42.8 -14 ing sangarepe kamar-kamar; dawane seket asta. 8 Dene dawane larikan kamar-kamar ing sapinggiring plataran njaba iku iya seket asta, nanging larikan kamar-kamar kang marep menyang ing Padaleman Suci iku satus asta. 9 Kamar-kamar iki ing ngisor ana lawange lumebu saka ing wetan, yaiku manawa wong saka ing plataran njaba kepengin lumebu, 10 dene dununge lawang iku ana ing wiwitaning tembok njaba. Ing sisih kidul ing sangarepe plataran tutupan lan ing sangarepe gedhong ing pojok kulon uga ana kamar-kamare 11 tuwin ing ngarepe ana gange. Kamar-kamar iki wujude padha karo kang ana ing sisih lor, iya dawane lan ambane, iya lawang-lawange metu, lan pasang-rakite. Lawang-lawange mlebu ing sisih lor 12 iya padha karo lawang-lawang lumebu ing kamar-kamar kang ana ing sisih kidul. Ing wiwitaning dalan kang ana ing sisihe tembok uga ana lawange, yaiku lawang kang kanggo ing wong kang kepengin lumebu ing kamar saka ing wetan. 13 Aku banjur dipangandikani mangkene: "Kamar-kamar ing sisih lor lan kidul kang mangku plataran tutupan, iku kamar-kamar suci, panggonane para imam kang sowan ing ngarsaning Sang Yehuwah padha mangan atur-atur kang suci linuwih. Ana ing kono iku anggone padha ndekek atur-atur kang suci linuwih, kurban dhaharan, kurban pangruwating dosa lan kurban dhendha, amarga papan iku suci. 14 Manawa para 168
YEHESKIEL 42.15 -20 imam lumebu ing pasucen, ora bakal metu menyang ing plataran njaba, sadurunge cucul sandhangan ana ing kono yaiku sandhangane kang dianggo nalika nganakake pangibadah, amarga sandhangan mau suci. Mulane kudu nganggo sandhangan liyane, sawuse mangkono lagi kena menyang ing panggonane umate Sang Yehuwah." Ukuran-ukuraning wewengkone Padaleman Suci 42:15-20 15 Sawise rampung anggone ngukur gedhong- gedhong ing jero kabeh, aku banjur kabekta menyang ing gapura kang marep mangetan, nuli panjenengane ngukur wewengkone Padaleman Suci mau. 16 Sisih wetan kaukur nganggo teken ukuran: limang atus asta manut teken ukuran iku. Panjenengane tumuli pindhah 17 lan ngukur sisih lor: limang atus asta manut teken ukuran. Nuli pindhah maneh 18 lan ngukur sisih kidul: limang atus asta manut teken ukuran. 19 Banjur pindhah mangulon nuli ngukur: limang atus asta manut teken ukuran. 20 Sisihe papat pisan kaukur. Ing sakubenge wewengkon iku ana temboke: dawane limang atus asta lan ambane limang atus asta. Iku kanggo misahake kang suci karo kang ora suci. 169
YEHESKIEL 43.1 - 7 Sang Yehuwah kondur menyang ing Padaleman Suci kalawan kamulyan 43:1-12 43 1 Aku banjur kabekta menyang ing gapura, yaiku gapura kang marep mangetan. 2 Lah kamulyaning Allahe Israel rawuh saka ing wetan banjur keprungu swara kaya kumrasaking grojogan lan bumi katon mencorong marga saka kamulyane. 3 Kang dakdeleng nalika Sang Yehuwah rawuh prelu nyirnakake kutha iku lan kaya kang dakdeleng ana ing pinggiring kali Kebar, mulane aku banjur sujud. 4 Nalika kamulyaning Sang Yehuwah lumebet ing Padaleman Suci, nglangkungi gapura kang marep mangetan. 5 Sang Roh mau tumuli njunjung aku lan mbekta aku menyang ing plataran njero, lah, Padaleman Suci iku kapenuhan ing kamulyaning Sang Yehuwah. 6 Aku banjur krungu Panjenengane mangandikani aku saka ing sajroning Padaleman Suci -- priya kang ngukur Padaleman Suci mau jumeneng ing sandhingku -- 7 mangkene pangandikane Sang Yehuwah marang aku: "He, anaking manungsa, iku dhamparingSun lan papaning tlapakaningSun; Ingsun bakal dedalem ana ing kene ana ing satengahing wong Israel, ing salawas-lawase sarta turune Israel ora bakal najisake maneh asmaningSun kang suci, iya wong-wong iku kabeh, iya para rajane, kalawan anggone laku jina utawa kalawan 170
171 YEHESKIEL 43.8 -12 mayite para rajane kang wis padha mati; 8 uga ora kalawan mrenahake tlundhaging lawange cedhak ing tlundhaging lawangingSun utawa ngedegake saka-sakaning lawange cedhak ing saka-sakaning lawangingSun, nganti mung tembok kang misahake Ingsun lan wong-wong mau. Anggone najisake asmaningSun kang suci kalawan tingkah-polahe kang nistha, mulane marga saka dukaningSun banjur Suntumpes. 9 Saiki bakal padha ngedohake anggone ora setya lan mayite para rajane saka ing ngarsaningSun, tuwin Ingsun bakal dedalem ana ing satengahe ing salawas-lawase. 10 Anadene sira, he, anaking manungsa, sira nerangna marang turune Israel bab Padaleman Suci iki, supaya padha wirang nyumurupi kaluputan-kaluputane; uga bab wujude lan tata-rakite Padaleman Suci iku. 11 Dene manawa padha rumangsa wirang nyumurupi samubarang kabeh kang katindakake, Padaleman Suci iku gambaren, perang-perangane, lawang-lawange metu lan lawang-lawange lumebu sarta wujud-wujude kabeh; padha sira sumurupna marang sakehing pranatane lan angger-anggere sarta iku tulisen ana ing ngarepe, supaya banjur padha nglakoni sakehing angger-anggere lan pranatane kalawan setya. 12 Iki katemtuane tumrap Padaleman Suci iku: wilayah ing pucaking gunung iku kabeh suci linuwih. Lah yaiki katemtuan tumrap Padaleman Suci iku."
YEHESKIEL 43.13 -19 Ukuraning misbyah lan anggone karesmekake 43:13-27 13 Iki ukuran-ukuraning misbyah nganggo ukuran asta, yaiku asta kang dawane padha karo asta lumrah katambahan satebah: kalene jerone saasta, ambane saasta sarta ing sakubenge kalen mau pinggirane dhuwure satebah. Iki dhuwure misbyah iku: 14 saka ing dhasare ing lemah nganti tekan ing wengku ngisor ana rong asta lan ambane wengku mau saasta. Saka ing wengku ngisor nganti tekan ing wengku dhuwur ana patang asta dene wengkune ambane uga saasta. 15 Prapen mau dhuwure patang asta lan ana sungune papat. 16 Prapene dawane rolas asta lan ambane rolas asta, dadine pesagi. 17 Wengkune prapen iku dawane patbelas asta lan ambane patbelas asta, dadi uga pesagi. Ing sakubenge misbyah mau ana kalene, kang ambane saasta tuwin ing sakubenge kalen iku ana pinggirane, kang ambane satengah asta. Undhak-undhakane misbyah dumunung ing sisih wetan. 18 Aku banjur dipangandikani: "He, anaking manungsa, mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: pranatan tumrap misbyah iku mangkene: Manawa wus rampung panggawene lan bakal kawiwitan nyaosake kurban obaran ana ing kono sarta bakal nyiramake getih, 19 para imam trah Lewi turune Zadhok sira wenehana sapi 172
YEHESKIEL 43.20 -25 lanang siji kang isih enom kanggo kurban pangruwating dosa, amarga iya wong-wong iku kang Sunparengake sowan marang ing ngarsaningSun prelu ngunjukake pangabekti. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 20 Lan sira njupuka getih iku sathithik nuli leletna ing sunguning misbyah papat pisan tuwin ing pojoke papat kubenge sarta ing pinggire mubeng; kaya mangkono anggonira nucekake misbyah mau lan anggonira nganakake pirukun tumrap iku. 21 Sira banjur njupuka sapi lanang kanggo kurban pangruwating dosa mau, iku kudu kaobong ana ing panggonan kang wus katemtokake ing wewengkone Padaleman Suci, ing sajabane pasucen. 22 Ing dina kang kapindho sira misungsungna wedhus lanang kang tanpa cacad minangka kurban pangruwating dosa lan misbyahe sira sucekna kaya nalika disucekake kalawan sapi lanang. 23 Sawuse sira ngrampungake upacara pasucen sira misungsungna sapi lanang enom kang tanpa cacad siji lan wedhus gembel lanang siji panunggalane wedhus-wedhus gembel kang tanpa cacad. 24 Iku gawanen marang ing ngarsane Sang Yehuwah lan imam-imam banjur padha nguwur-uwurana uyah kewan- kewan iku nuli iku kapisungsungna minangka kurban obaran marang Sang Yehuwah. 25 Ing sajroning pitung dina ing saben dinane sira olaha wedhus siji minangka kurban pangruwating dosa; sira uga olaha sapi lanang enom siji lan wedhus gembel lanang siji 173
YEHESKIEL 43.26 -44.3 panunggalane wedhus-wedhus kang tanpa cacad. 26 Pitung dina lawase anggone kudu nebus lan nucekake misbyah iku; mangkono iku patrape anggone ngresmekake misbyah mau. 27 Sawuse mungkasi pitung dina mau, ing dina kawolu lan sateruse imam-imam padha nyaosna kurban-kurbanira obaran lan kurban-kurban kaslametanira ana ing misbyah kono; ing kono Ingsun bakal karenan menggah ing sira kabeh. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." Gapura wetan kang mineb 44:1-3 44 1 Sawuse mangkono panjenengane mbekta wangsul aku menyang ing gapurane njaba pasucen, kang marep mangetan; gapura iki mineb. 2 Sang Yehuwah banjur ngandika marang aku: "Gapura iki kudu terus mineb, ora kena menga lan aja nganti ana wong kang lumebu mrene, sabab Sang Yehuwah, Allahe Israel, wus lumebet miyos ing kene; mulane gapura iki kudu terus mineb. 3 Mung Sang Prabu sarehne jumeneng raja, diparengake lenggah ing kono lan dhahar ana ing ngarsane Sang Yehuwah. Sang Prabu iku bakal lumebet miyos ing bangsaling gapura sarta anggone tedhak iya miyos ing kono." 174
YEHESKIEL 44.4 - 8 Pituduh bab tata pangibadah lan bab para imam 44:4-31 4 Aku banjur kabekta ngliwati gapura lor menyang ing sangarepe Padaleman Suci; aku nyumurupi lah Padalemane Sang Yehuwah kapenuhan ing kamulyane Sang Yehuwah; aku nuli sujud nyembah. 5 Sang Yehuwah ngandika marang aku: "He, anaking manungsa, waspadakna kang temenan, delengen kalawan tliti lan rungokna kalawan terwaca samubarang kabeh kang bakal Sunpangandikakake marang sira bab pranatan-pranataning Padalemane Sang Yehuwah lan sakehing angger-anggere sarta gatekna temenan sapa kang diparingake lumebu tuwin sapa kang kudu kabalekake saka ing papan suci iku. 6 Sira celathua marang golongan pembrontak, yaiku turune Israel: Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: He, turune Israel, panggawenira kang nistha iku wus cukup, 7 yaiku anggonira nglilani wong-wong manca, wong-wong kang ora tetak mungguh ing ati lan badane, lumebu ing pasuceningSun lan marga saka mangkono padha najisake pasucen iku nalika sira padha ngunjukake dhaharaningSun, yaiku gajih lan getih. Marga saka panggawenira kang mangkono iku sira padha ngrusak prajanjianingSun ngluwihi sakehing pratingkahira kang nistha kang uwis-uwis. 8 Sira ora padha rumeksa 175
YEHESKIEL 44.9 -13 marang barang-barangingSun kang suci sarta sira padha ngangkat wong-wong mau sira dadekake kang nindakake kawajibanira marang Ingsun ana ing pasuceningSun. 9 Marga saka iku mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: Wong-wong manca kang atine lan badane ora katetakan, siji bae ora ana kang kaparengake lumebu ing pasuceningSun, yaiku saben wong manca kang ana ing satengahe wong Israel. 10 Dene wong-wong Lewi kang ngedohi Ingsun nalika Israel tumindak mblasar nilar Ingsun, ngenut brahala-brahalane, iku kang padha nanggung paukumane. 11 Ana ing pasuceningSun iya para wong Lewi iku kang nduweni kawajiban jaga ana ing gapura-gapuraning Padaleman Suci; iya wong-wong iku kang kawajiban nyembeleh kurban obaran lan kurban sembelehan kanggo bangsa iku tuwin nindakake kawajiban kanggo bangsa iku minangka anggone leladi marang bangsa iku. 12 Ing sarehne para wong Lewi iku wus leladi marang bangsa iku, ana ing ngarepe para brahalane, tuwin tumraping turune Israel banjur wus dadi sandhungan, kang njalari tumibane ing kaluputan, iya marga saka iku Ingsun supaos tumrap wong-wong iku -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- wong-wong iku bakal nanggung paukumane dhewe. 13 Ora bakal padha sowan ing ngarsaningSun prelu nindakake pagaweaning imam ana ing ngarsaningSun utawa iya ora bakal nyedhaki sakehing barangingSun kang suci tuwin pisungsung-pisungsung kang suci 176
YEHESKIEL 44.14 -19 linuwih; bakal padha nanggung kawirangane kang marga saka pratingkah-pratingkahe kang nistha. 14 Mulane wong-wong iku mung bakal Suntetepake dadi kang padha nyambut gawe ana ing Padaleman Suci lan leladi ing bab samubarang kabeh kang gegayutan karo iku sarta nindakake samubarang kabeh kang prelu ana ing kono. 15 Nanging para imam, wong Lewi turune Zadhok, kang nindakake kawajiban-kawajiban ana ing pasuceningSun, nalika wong Israel padha mblasar nilar Ingsun, iya para wong iku kang bakal sowan ing ngarsaningSun prelu ngunjukake marang Ingsun gajih lan getih. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 16 Wong-wong iku kang bakal sowan ing ngarsaningSun prelu nindakake pangibadah lan kang bakal nindakake kawajibane kagem Ingsun. 17 Manawa para imam arep lumebu ngliwati gapura-gapura plataran njero, kudu manganggo sandhangan lena, ora kena manganggo sandhangan wulu wedhus yen pinuju nindakake kawajiban ana ing gapura-gapura ing plataran njero utawa pinuju nindakake tata-pangibadah ana ing Padaleman Suci. 18 Kudu nganggo serban lena lan clana lena sarta aja nganti nganggo sabuk kang marakake kringeten. 19 Manawa metu menyang ing plataran njaba nemoni umat kagungane Sang Yehuwah, kudu cucul sandhangane kang dianggo nalika nindakake pangibadah, iku kudu kasimpen 177
YEHESKIEL 44.20 -27 ing kamar-kamar suci, banjur nganggo sandhangan liyane, supaya umat iku aja dadi suci amarga kagepok dening sandhangan mau. 20 Ora kena gundhul nanging iya ora kena gondrong, kudu diingu cendhak! 21 Para imam ora kena ngombe anggur, manawa arep lumebu ing plataran njero. 22 Randha utawa wong wadon kang wus kapegat dening sing lanang ora kena dipek bojo, nanging mung prawan turune Israel utawa randhaning imam, iku kena dipek bojo. 23 Para imam iku kudu mulang marang umatingSun bab beda-bedane kang suci lan kang ora suci sarta nerangake beda-bedane kang najis lan kang ora najis. 24 Manawa ana prakara kudu tumindak dadi hakim sarta anggone ngakimi kudu manut ing pranatan-pranataningSun. Ing dina-dina gedhe kagunganingSun para imam kudu nindakake angger-anggeringSun lan katetepan-katetepaningSun sarta dina-dina Sabatingsun kudu disucekake. 25 Para imam ora kena ndeleng mayit amarga jalaran saka mangkono wong-wong mau banjur dadi najis. Kenane najisake awake mung tumrap mayite bapakne, ibune, anake lanang utawa wadon, kakangne utawa adhine lanang, mbakyune utawa adhine wadon kang durung omah-omah. 26 Sawuse nucekake awake banjur ngetunga pitung dina engkas, 27 dene ing dina lumebune ing pasucen maneh, menyang ing plataran njero prelu nindakake tata-pangibadah ing pasucen, kudu ngaturake 178
YEHESKIEL 44.28 -45.1 kurban pangruwating dosane. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 28 Para imam ora oleh panduman pusaka, amarga Ingsun kang dadi pusakane, sarta aja diwenehi tanah ana ing Israel, awit Ingsun kang dadi pandumane. 29 Sesaosan, kurban pangruwating dosa lan kurban dhendha iku kang kena mangan mung para imam, mangkono uga kabeh kang kamligekake ana ing tanah Israel, iku dadi pandumane. 30 Sabanjure apa kang becik dhewe tumrap pembarepe apa bae lan sakehe sesaosan mligi apa bae, sakehe sesaosanira kang kusus iku dadi pandumane para imam; uga glepungira gandum kang becik dhewe iku kudu sira wenehake marang imam, supaya anakira oleha berkah. 31 Sakehing manuk utawa kewan kang wus mati, utawa sisaning kewan galak iku ora kena kapangan dening para imam." Pisungsung kusus Bageane kutha Bageane raja 45:1-8 45 1 "Manawa sira padha mbage-mbage nagara iku dadi tanah-pusakanira kanthi patrap kaundhi, sira mligekna saperanganing tanah iku dadi pisungsung mligi kang suci kagem Sang Yehuwah, dawane salawe ewu asta lan ambane rong puluh ewu asta. Tanah 179
YEHESKIEL 45.2 - 8 kang ana ing jerone wates iki kabeh iku suci. 2 Tanah iku anaa kang kasadhiyakake kanggo pasucen, wujude pesagi papat, dawane lan ambane nglimang atus asta lan ing sakubenge anaa lowahane kang ambane seket asta. 3 Ing tanah kang wus kaukur mau sira ngukura saperangan kang dawane salawe ewu asta lan ambane sapuluh ewu asta: iya ing kono iku dununge pasucen tuwin perangan iki Sucining Suci. 4 Iki perangan kang suci tumrap tanah iku lan dadi papaning para imam kang nindakake tata-pangibadah ing pasucen, kang padha sowan leladi marang Sang Yehuwah. Iku papan pomahane para imam lan dadi wewengkon suci tumrap ing pasucen. 5 Kang dawane salawe ewu asta lan ambane sapuluh ewu asta iku dadi darbeke wong-wong Lewi kang kawajibane leladi ana ing Padaleman Suci; iku kutha-kuthane, papan panggonane. 6 Kang dadi duweking kutha iku sira temtokna: ambane limang ewu asta, dawane salawe ewu asta lan adu wates karo pisungsung mligi kang suci mau. Iku kanggo turune Israel kabeh. 7 Anadene bageaning raja iku kudu dumunung ana ing sakulone lan sawetane pisungsung mligi kang suci lan duweke kutha iku kudu adu wates karo perangan loro mau. Sisihe kulon kudu nganti tekan wates kulon lan sisihe wetan kudu tekan wates wetan. Dadi dawane kudu padha karo dawane bageane taler Israel siji, yaiku wiwit wates kulon nganti tekan wates wetan ing nagara iku. 8 Iku kang dadi bageane ana ing tanah Israel. Lan para raja Israel ora 180
YEHESKIEL 45.9 -14 bakal nindhes umatingSun maneh sarta bakal padha masrahake nagara iku marang turune Israel manut taler-talere." Kawajibane umating Yehuwah lan tanggung-jawabe raja 45:9-17 9 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: "Iku wus cukup, he, para raja Israel, sira ngedohna tumindak keras lan aniaya, tuwin nindakna pangadilan lan kabeneran; lerenana anggonira nindakake kekerasan, yaiku anggonira nundhungi umatingSun saka ing tanah, kang dadi duweke; mangkono pangandikane Sang Yehuwah Allah. 10 Wus sapantese manawa sira migunakake timbangan kang bener, efa kang bener lan bat kang bener. 11 Wus sapantese manawa efa lan bat iku takerane padha, dadi sa-bat isine saprasapuluh homer lan sa-efa uga saprasapuluh homer. Dadi takeran-takeran iku ngenut homer. 12 Tumrap sira kabeh wus sapantese manawa sa-syikal iku padha karo rong puluh gera, limang syikal iya limang syikal, lan sapuluh syikal iya sapuluh syikal, lan seket syikal iku ana sa-mina. 13 Iki sesaosan mligi kang kudu padha sira unjukake: sapranem efa saka gandum sa-homer lan sapranem efa saka sair sa-homer. 14 Anadene katetepane tumrap lenga mangkene: saprasapuluh bat saka sa-kor; sa-kor iku padha karo sapuluh 181
YEHESKIEL 45.15 -20 bat. 15 Saben cempe wedhus gembel rong atus duweke brayat siji kajupuk siji. Iku kabeh kanggo kurban dhaharan lan kurban obaran sarta kurban kaslametan kanggo nganakake pirukun tumrap wong-wong mau. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 16 Kabeh pendhudhuk nagara kudu ngunjukake pisungsung mligi marang raja Israel. 17 Dene raja kang tanggung-jawab tumrap kurban obaran, kurban dhaharan, kurban unjuk-unjukan manawa pinuju dina gedhe, sasi anyar, dina Sabat lan saben turune Israel nganakake pahargyan. Raja kang kudu nyawisake kurban pangruwating dosa, kurban dhaharan, kurban obaran lan kurban kaslametan kanggo nganakake pirukun tumrap turune Israel." Sesaosan ing dina gedhe 45:18--46:18 18 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah Allah: "Ing sasi kapisan, tanggal siji sasi iku sira njupuka sapi lanang enom siji kang tanpa cacad, pasucen iku banjur sucekna. 19 Imam njupuka getih kurban pangruwating dosa sathithik lan leletna ing saka-sakane Padaleman Suci lan ing pojoke papat wengkune misbyah sarta ing saka-sakaning gapura plataran njero. 20 Mangkono uga ing tanggal sapisan sasi kapitu sira iya tumindaka mangkono kanggo para wong kang nglakoni dosa ora kanthi kajarag lan ora kasumurupan. 182
YEHESKIEL 45.21 -46.2 21 Ing sasi kapisan, tanggal patbelas sasi iku sira padha mahargyaa riyaya Paskah lan ing sajrone pitung dina sira padha mangana roti tanpa ragi. 22 Ing dina iku raja nyawisna sapi lanang kanggo kurban pangruwating dosa tumuju marang awake dhewe lan wong sanagara kabeh. 23 Ing sajroning pitung dina ing dina gedhe iku, raja nyawisana kurban obaran kagem Sang Yehuwah: saben dina sapi lanang pitu lan wedhus gembel lanang pitu kang tanpa cacad tuwin kanggo kurban pangruwating dosa saben dina wedhus jawa lanang siji. 24 Kanggo kurban dhaharan raja nyawisana glepung sa-efa kalawan sapi siji lan glepung sa-efa kalawan wedhus gembel lanang siji sarta lenga sa-hin kanggo sa-efa. 25 Ing sasi kapitu, tanggal limalas sasi iku, yaiku ing dina gedhe, raja iya nganakna pacawisan kaya mangkene iki lawase pitung dina: kurban pangruwating dosa, kurban obaran, kurban dhaharan lan lenga. 46 1 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: Gapura plataran njero kang marep mangetan kudu mineb ing sajroning nem dina, dina nyambut gawe, nanging ing dina Sabat supaya diwengakake; ing dina sasi anyar uga kudu diwengakake. 2 Raja iku anggone bakal lumebu saka njaba ngliwati bangsaling gapura lan banjur ngadeg ing sacedhake sakaning gapura iku. Ing nalika iku para imam padha ngolah kurban obaran lan kurban kaslametaning raja mau, dene raja iku nuli sujud nyembah ana ing tlundhaging 183
YEHESKIEL 46.3 - 9 gapura iku, banjur metu maneh. Anadene gapura iku nganti sore ora kena kainebake. 3 Wong-wong ing nagara iya kudu melu sujud nyembah ana ing ngarsane Sang Yehuwah ana ing gapura kono, ing dina Sabat lan ing dina sasi anyar. 4 Kurban obaran kang kudu kacaosake dening ratu marang Sang Yehuwah ing dina Sabat iku, wedhus gembel enem kang tanpa cacad lan wedhus gembel lanang siji kang tanpa cacad. 5 Kurban dhaharan kang awujud wedhus gembel lanang iku kudu kaolah kalawan glepung sa-efa, dene kurban dhaharan kang awujud wedhus-wedhus gembel liyane, iku gumantung karo kakuwatane, lan lenga sa-hin kanggo sa-efa. 6 Ing sasi anyar kudu kapisungsungake sapi lanang enom siji kang tanpa cacad, sarta wedhus gembel enem lan wedhus gembel lanang siji kang tanpa cacad. 7 Kanggo kurban dhaharan, raja kudu nyawisake glepung sa-efa kalawan sapi siji lan glepung sa-efa kalawan wedhus gembel lanang siji, dene kurban dhaharan kang awujud wedhus-wedhus gembel liyane gumantung kakuwatane, sarta lenga sa-hin kanggo sa-efa. 8 Manawa ratu arep lumebu iku anggone lumebu kudu ngliwati bangsaling gapura lan metune uga saka ing kono. 9 Nanging manawa para wong ing nagara, ing dina-dina pahargyan mau padha nglumpuk ana ing ngarsane Sang Yehuwah, kang lumebu ngliwati gapura lor sumedya melu sujud nyembah, metune liwata ing gapura kidul, dene kang lumebune ngliwati 184
YEHESKIEL 46.10 -15 gapura kidul, metune liwata ing gapura lor. Aja ana wong kang metune liwat ing gapura kang mau diwetoni nalika lumebune, dadi saben wong metune liwata ing gapura kang ana ing ngarepe. 10 Anadene ratu iku mlebu metune bareng karo wong-wong mau. 11 Ing dina-dina gedhe lan ing dina pahargyan-pahargyan kang tetep, kudu ana kurban dhaharan; yaitu glepung sa-efa diolah kalawan sapi lanang siji tuwin glepung sa-efa diolah kalawan wedhus gembel lanang siji, dene kurban dhaharan kang awujud wedhus-wedhus gembel liyane iku gumantung kakuwatane, sarta lenga sa-hin kanggo sa-efa. 12 Manawa ratu nyawisake kurban obaran manasuka utawa kurban kaslametan manasuka kagem Sang Yehuwah, iku kawenganana gapura ing sisih wetan tuwin ratu mau banjur bakal ngunjukake kurbane obaran lan kurbane kaslametan iku kayadene kang katindakake ing dina Sabat. Sawuse mangkono banjur metu lan gapurane nuli kudu kaineb. 13 Saben dina dheweke kudu nyawisake wedhus gembel kang umur sataun kang tanpa cacad kanggo kurban obaran kagem Sang Yehuwah; iku kudu katindakake saben esuk. 14 Kajaba iku saben esuk kudu ngunjukake kurban dhaharan glepung sapranem efa kalawan lenga sapratelon hin kanggo nyampuri glepung kang becik dhewe mau; iku kurban dhaharan kagem Sang Yehuwah, lan katetepan iki kanggo ing salawase! 15 Dadi saben esuk 185
YEHESKIEL 46.16 -20 wong-wong kudu ngunjukake wedhus gembel lan kurban dhaharan sarta lenga minangka kurban obaran kang tetep. 16 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: "Manawa ratu menehi saperanganing tanah pusakane marang salah sijine anake, iku banjur dadi duweke sarta dadi tanah pusakane. 17 Manawa menehi saperangane tanah pusakane marang salah sijine abdine, iku banjur dadi duweke nganti tekan taun pangluwaran, nuli bali marang raja iku maneh; mung para putraning ratu kang kena ndarbeni dadi warisane. 18 Raja aja nganti nyahak tanah pusakaning rakayt, satemah padha kesuk saka ing tanahe iku; mung duweke dhewe kang kena kawarisake marang anak-anake, supaya umatingSun aja nganti ana kang kesuk saka ing tanah pusakane." Papan kanggo ngolah kurban 46:19-24 19 Aku nuli dibekta menyang ing kamar- kamare kang dumunung ing salore pasucen, ngliwati lawang ing sandhinge gapura, lah ing kono ing perangan kulon dhewe ana sawijining panggonan. 20 Aku dipangandikani mangkene: "Kene iki panggonane para imam padha ngolah kurban dhendha lan kurban pangruwating dosa sarta ngobong kurban dhaharan, tuwin iku ora kena kagawa menyang ing plataran njaba, supaya aja nganti nucekake umating Yehuwah." 186
187 YEHESKIEL 46.21 -47.2 21 Sawuse mangkono aku nuli kairid menyang ing plataran njaba lan aku diparengake menyang ing pojoke papat plataran iku, lah ing saben pojok ana platarane maneh. 22 Ing pojoke papat plataran iku ana platarane cilik, dawane patang puluh asta lan ambane telung puluh asta, kapate iku ukurane padha. 23 Plataran-plataran cilik papat iku kaubengan ing tembok lan ing perangane ngisor tembok- tembok iku ana papan-papane kang kanggo olah-olah. 24 Panjenengane ngandika marang aku: "Iki pawon kanggo olah-olah; para kang padha nduweni kawajiban ana ing Padaleman Suci anggone ngolah kurban sembelehan kanggo rakyat ana ing kene." Kali kang mili saka ing Padaleman Suci 47:1-12 47 1 Aku banjur kabekta bali menyang ing lawanging Padaleman Suci, lah ing kono ana banyu kang mili metu saka ing sangisoring tlundhaging lawange Padaleman Suci iku, lan iline mangetan, amarga Padaleman Suci iku uga marep mangetan; anadene iline banyu mau saka ing sangisore perangane Padaleman Suci ing sisih tengen, ing sakidule misbyah. 2 Aku nuli kairid metu ngliwati gapura lor lan aku kabekta mubeng-mubeng saka ing njaba menyang ing gapura njaba kang marep mangetan, lan banyune iku metu saka ing sisih kidul.
188 YEHESKIEL 47.3 -10 3 Priya mau tumuli tindak mangetan kalawan ngasta tali ukuran; panjenengane ngukur sewu asta lan banjur dhawuh marang aku supaya nyemplung ing banyu kono, jerone banyu sapolok. 4 Panjenengane ngukur sewu asta maneh lan dhawuh marang aku supaya nyemplung maneh, saiki jerone wis sadhengkul; panjenengane tumuli ngukur sewu asta maneh lan dhawuh marang aku supaya nyemplung maneh, saiki jerone wis sabangkekan. 5 Panjenengane ngukur sapisan maneh sewu asta, saiki banyu iku wus dadi kali, aku ora bisa mlaku maneh ana ing kono, sabab banyune wus saya dhuwur, satemah wong bisa nglangi. Kali kang wus ora kena disabrangi maneh. 6 Aku banjur dipangandikani: "He, anaking manungsa, apa iku wus kokdeleng?" Aku nuli kabekta bali metu ing urut pinggiring kali. 7 Sajrone lumaku bali iku, lah ing pinggire kali kiwa tengen ana wit-witane akeh. 8 Panjenengane ngandika marang aku: "Kali iki mili menyang ing wilayah wetan, lan mudhun menyang Araba-Yarden, lan mutah ing Sagara Asin; banyune kang asin banget iku banjur dadi tawa, 9 satemah menyang ngendi bae iline kali iku, sakehing makhluk kang urip kang kumroyok ana ing kono bakal urip. Iwake bakal dadi akeh, amarga menyang ngendi bae parane banyu iku, ing kono banyune sagara banjur dadi tawa, lan menyang ngendi bae iline kali iku, samubarang kabeh kang ana ing kono bakal urip. 10 Mulane ing saurut
YEHESKIEL 47.11 -16 pinggiring kali mau wiwit ing En-Gedi nganti tekan ing En-Eglaim kebak wong kang padha golek iwak; dhaerah kono banjur dadi papan ngepe jala, sarta ing kali kono ana iwake warna-warna, kaya iwak-iwak ing sagara gedhe, akeh banget. 11 Nanging embel-embel lan rawa-rawane ora dadi tawa, iku dadi panggonan njupuk uyah. 12 Ing pinggire kali kiwa tengen ana wite wowohan warna-warna, kang godhonge ora alum lan wohe ora entek-entek; saben sasi awoh maneh, sabab wit-wit iku oleh banyu saka papan kang suci iku. Wohe bakal dadi pangan, dene godhonge kanggo tamba." Wates-watese tanah Israel 47:13-20 13 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: "Iki wates-watese tanah kang kudu sira bage-bage dadi tanah-pusakanira ing antarane suku Israel rolas, Yusuf tampa rong bagean. 14 Tanah iku kudu sira bage rata, yaiku tanah kang kalawan supaos Sunjanjekake Sunparingake marang leluhurira, mulane tanah iku dadi tanah-pusakanira. 15 Iki watese tanah iku: ing sisih lor: saka sagara gedhe terus, ngliwati Hetlon tekan ing dalan kang mlebu ing Hamat banjur terus, ngliwati Zedad, 16 Berota, Sibraim, kang dumunung ing antarane kuta Damsyik lan wilayahe kutha Hamat, terus tekan ing Hazar-Enon kang dumunung ing wilayahe 189
YEHESKIEL 47.17 -22 kutha Hauran. 17 Dadi tapel-watese iku wiwit ing sagara nganti tekan ing Hazar-Enon, temah wilayahe kutha Damsyik iku uga wilayahe kutha Hamat dumunung ing salore. Iku ing sisih lor. 18 Ing sisih wetan: wiwit saka ing Hazar-Enon kang dumunung ing antarane Hauran lan Damsyik, bengawan Yarden dadi tapel-wates ing antarane Gilead lan tanah Israel, terus ngener ing Sagara Wetan nganti tekan ing Tamar. Iku ing sisih wetan. 19 Ing sisih kidul: tapel-watese wiwit saka ing Tamar terus, ngliwati sumber Meriba ing sacedhake Kadhesy, terus nganti tekan kali Mesir, banjur terus nganti tekan ing sagara gedhe. Yaiku tapel-watese ing sisih kidul, adu wates karo Negeb. 20 Ing sisih kulon: Sagara gedhe dadi tapel wates nganti tekan ing panggonan lumebune dalan menyang ing Hamat. Iku ing sisih kulon." Pambageane tanah Israel 47:21--48:29 21 "Tanah iki kang kudu sira bage ing antaranira kabeh manut suku-sukune Israel. 22 Iku kudu sira bage dadi tanah-pusaka ana ing antaranira kabeh lan ana ing antarane para wong manca kang padha manggon ana ing tengahira, kang padha anak-anak ing satengahira, sarta iku kudu sira rengkuh padha kayadene wong Israel asli; iku iya kudu oleh bagean tanah pusaka ana ing 190
YEHESKIEL 47.23 -48.8 satengahe suku-suku Israel. 23 Dadi manawa ing satengahe sawijining suku ana wonge manca, iku kudu sira wenehi tanah-pusaka. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 48 1 Iki jenenge suku-suku mau: Kang ana lor dhewe: wiwit ing sagara, terus, ngliwati Hetlon, tekan ing panggonan lumebune dalan menyang Hamat, Hazar-Enon, mulane wilayahe kutha Damsyik, kang cedhak karo Hamat, dumunung ing sisih lore; wiwit tapel-wates wetan nganti tekan tapel-wates kulon, iku bageane Dhan. 2 Adu wates karo wilayahe Dhan, saka ing tapel-wates wetan nganti tapel-wates kulon, iku bageane Asyer. 3 Adu wates karo wilayahe Asyer, saka tapel- wates wetan nganti tekan tapel-wates kulon, iku bageane Naftali. 4 Adu wates karo wilayahe Naftali, saka tapel-wates wetan nganti tapel-wates kulon, iku bageane Manasye. 5 Adu wates karo wilayahe Manasye, saka tapel-wates wetan nganti tekan tapel-wates kulon, iku wilayahe Efraim. 6 Adu wates karo wilayahe Efraim, saka tapel-wates wetan nganti tekan tapel-wates kulon, iku bageane Ruben. 7 Adu wates karo wilayahe Ruben, wiwit saka tapel-wates wetan nganti tekan tapel-wates kulon, iku bageane Yehuda. 8 Adu wates karo wilayahe Yehuda, wiwit saka tapel-wates wetan nganti tekan tapel-wates kulon, ing kono ana pisungsung mligi, kang kudu sira mligekake, yaiku kang ambane salawe ewu asta, lan dawane padha karo dawane sabagean, yaiku wiwit saka tapel- 191
YEHESKIEL 48.9 -15 wates wetan nganti tekan tapel-wates kulon, sarta ing satengahe kono kanggo pasucen. 9 Perangan pisungsung kusus kang kudu sira mligekake kagem Sang Yehuwah iku dawane salawe ewu asta lan ambane rong puluh ewu asta. 10 Pisungsung mligi kang suci iku kanggo para imam: ing sisih lor lan kidul dawane salawe ewu asta, dene ambane ing sisih wetan lan kulon sapuluh ewu asta. Pasucen kagem Sang Yehuwah dumunung ana ing tengahe. 11 Iya iki bageaning imam-imam kang wus kasucekake, yaiku para turune Zadhok, kang nglakoni kawajibane kagem Ingsun lan kang ora melu tumindak nasar ing sajrone pamblasare wong Israel, yaiku para wong Lewi. 12 Iki perangane tanah kang wus kamligekake, kang kasadhiyakake kanggo wong-wong mau, kang adu wates karo bageane para wong Lewi. Iki bab kang suci pinunjul. 13 Bageane para wong Lewi jejer karo wilayahe para imam, dawane salawe ewu asta lan ambane sapuluh ewu asta. Dadi gunggunge: dawane salawe ewu asta, ambane rong puluh ewu asta. 14 Iku sathithik bae ora kena didol utawa diijolake, sarta wilayah iku perangane kang becik dhewe ora kena diwarisake marang wong liya, awit iku suci tumrape Sang Yehuwah. 15 Turahane ambane, yaiku isih limang ewu asta, kang adu wates karo kang salawe ewu asta, iku ora suci, iku kanggo kapreluaning kutha, dienggoni lan kanggo pategalan. 192
193 YEHESKIEL 48.16 -23 16 Dene ukurane mangkene: sisih lor lan kidul patang ewu limang atus asta, sisih wetan lan kulon uga patang ewu limang atus asta. 17 Ing sakubenge kutha iku ana ara-arane, sisih lor lan kidul rong atus seket asta, lan sisih wetan lan kulon uga rong atus seket asta. 18 Turahane dawane, kang jejer karo pisungsung mligi kang suci iku, sisih wetan sapuluh ewu asta, sisih kulon sapuluh ewu asta, dene pametune dadi pangane para kang nyambut-gawe ing kutha kono. 19 Wong-wong iki, kang asale saka suku-suku Israel kabeh, iku kang bakal nggarap palemahan mau. 20 Pisungsung-mligi iku jembare kabeh ana salawe ewu asta ping salawe ewu asta. Sira mligekna kang kanggo pisungsung mligi kang suci dalah wilayahe kutha iku awujud pesagi. 21 Saluwihe mau iku duweking ratu, yaiku ing sawetane lan ing sakulone pisungsung mligi kang suci tuwin wilayahe kutha iku, apadene adu wates karo kang salawe ewu asta iku, mangetan nganti tekan tapel-wates wetan lan mangulon nganti tekan tapel-wates kulon sarta jejer karo wilayahe suku-suku liyane, iku kanggo raja. Pisungsung kusus kang suci lan Padaleman Suci dumunung ana ing tengahe wewengkon kono. 22 Kajaba duweke para wong Lewi lan duweke kutha iku -- kang dumunung ing tengahe wilayahing ratu mau -- kang kaapit ing wilayahe Yehuda lan Benyamin, iku kanggo raja. 23 Anadene tumrap suku-suku liyane: wiwit ing tapel-wates wetan tekan ing tapel-wates
194 YEHESKIEL 48.24 -33 kulon iku kanggo Benyamin. 24 Adu wates karo wilayahe Benyamin, wiwit ing tapel-wates wetan nganti tekan tapel-wates kulon iku kanggo Simeon. 25 Adu wates karo wilayahe Simeon wiwit ing tapel-wates wetan nganti tekan tapel-wates kulon iku kanggo Isakhar. 26 Adu wates karo wilayahe Isakhar, wiwit ing tapel-wates wetan tekan tapel-wates kulon, iku kanggo Zebulon. 27 Adu wates karo wilayahe Zebulon, wiwit ing tapel-wates wetan tekan tapel-wates kulon, iku kanggo Gad. 28 Tapel-watese wilayahe Gad iku ing sisih kidul wiwit saka Tamar nganti tekan ing kali Mesir, terus tekan ing sagara gedhe. 29 Yaiki nagara kang kudu sira bage-bage dadi tanah-pusaka ana ing antarane suku-suku Israel, lan iku bagean-bageane. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah." Kutha kang suci 48:30-35 30 "Iki lawang-lawange metu kutha iku: ing sisih lor, kang ukurane patang ewu limang atus asta, 31 ana gapurane telu, gapura Ruben, gapura Yehuda lan gapura Lewi -- amarga gapura-gapura kutha iku dijenengake manut jeneng-jenenge suku-suku Israel --. 32 Ing sisih wetan kang ukurane patang ewu limang atus asta, ana gapurane telu, iku gapura Yusup, gapura Benyamin lan gapura Dhan. 33 Ing sisih kidul, kang ukurane patang ewu limang atus asta, uga ana gapurane
YEHESKIEL 48.34 -35 telu, iku gapura Simeon, gapura Isakhar lan gapura Zebulon. 34 Ing sisih kulon kang ukurane patang ewu limang atus asta, uga ana gapurane telu, iku gapura Gad, gapura Asyer lan gapura Naftali. 35 Dadi kubenge kutha iku ana wolulas ewu asta. Wiwit nalika iku jenenge kutha iku: Sang Yehuwah ana ing kono." 195
DHANIEL Ana ing kraton Babil 1:1-21 1 1 Ing taun kang katelune paprentahane Sang Prabu Yoyakim, ratu ing Yehuda, Sang Prabu Nebukadnezar, ratu ing nagara Babil, rawuh ing kutha Yerusalem lan ngepang kutha iku. 2 Sang Prabu Yoyakim, ratu ing Yehuda mau banjur kaulungake dening Pangeran Yehuwah marang ing astane dalasan saperanganing prabote padalemaning Allah. Kabeh iku dibekta menyang ing tanah Sinear, menyang ing kabuyutaning dewane. 3 Sang Prabu banjur dhawuh marang Aspenas, kepalaning punggawa kraton, supaya nyowanake wong Israel sawatara, kang kagolong turuning ratu lan tedhaking ngaluhur, 4 yaiku para nonoman kang tanpa cacad, kang bagus rupane, kang kadunungan kawicaksanan mawarna-warna, kang sugih kabisan sarta kang kadunungan pangreten bab kawruh, apadene kang padha sembada ngabdi ana ing kadhatone Sang Prabu, banjur padha kawulanga nulis tuwin basane wong Kasdim. 5 Sabanjure Sang Prabu netepake cadhonge dinan wong-wong mau kajupukake saka dhaharane Sang Prabu lan saka anggur, kang adate kaunjuk, kaya mangkono wong-wong
DHANIEL 1.6-13 mau anggone padha kagulawenthah sajrone telung taun, lan sawise iku kudu nyambut gawe kagem Sang Prabu. 6 Panunggalane wong mau ana kang kalebu wong Yehuda sawatara, yaiku Dhaniel, Hananya, Misael lan Azarya. 7 Kepala punggawa kraton mau menehi jeneng liya. Dhaniel diwenehi jeneng Beltsazar, Hananya Sadrakh, Misael Mesakh lan Azarya Abednego. 8 Anadene Dhaniel mutus ora bakal najisake awak kalawan dhaharane Sang Prabu sarta anggur kang adate diunjuk dening Sang Prabu, mulane nyuwun marang kepalaning punggawa kraton mau, supaya ora usah najisake awake. 9 Gusti Allah tumuli ngolehake sih-piwelas ana ing ngarepe kepala punggawa kraton iku; 10 nanging kepala punggawa kraton iku banjur celathu marang Dhaniel: "Aku sumelang, manawa gustiku Sang Prabu, kang wus nemtokake pangan lan ngombemu, nggalih, yen kowe katon kurang seger manawa katandhing karo para nonoman liyane barakanmu, satemah marga saka kowe, aku kagalih luput dening Sang Prabu." 11 Dhaniel tumuli matur marang abdi dalem kang wus kaangkat dening panggedhene punggawa kraton mau dadi pangawase Dhaniel, Hananya, Misael lan Azarya: 12 "Panjenengan kula aturi nyobi ingkang abdi sadaya sadasa dinten laminipun, kula sami kaparingana tedha jejanganan saha ngombe toya kemawon; 13 sasampunipun punika kula aturi nandhing kawontenan kula sadaya kaliyan para 2
DHANIEL 1.14 -20 neneman ingkang sami nedha dhaharanipun Sang Prabu, manawi sampun lajeng sami kadamela kadosdene ingkang panjenengan karsakaken." 14 Panyuwune mau dijurungi, nuli padha dicoba suwene sapuluh dina. 15 Bareng wus kliwat sapuluh dina, kaanane nyata luwih becik sarta luwih lemu yen katimbang karo wong nonoman kang wus padha mangan dhaharane Sang Prabu. 16 Sabanjure abdi dalem mau saben-saben njupuk pangane lan omben-omben kang mesthine padha diombe wong-wong mau, nuli padha diwenehi jejanganan. 17 Nonoman papat mau padha diparingi dening Gusti Allah kawruh lan kapinteran bab tulisan lan kawicaksanan warna-warna, dene Dhaniel uga kadunungan pangreten bab wahyu lan impen rupa-rupa. 18 Bareng wektu kang katetepake dening Sang Prabu wus kliwat, yaiku anggone wong-wong mau kudu banjur disowanake, nuli padha diajak dening kepalaning punggawa kraton sowan marang ing ngarsane Sang Prabu Nebukadnezar. 19 Tumuli padha diajak ngandikan dening Sang Prabu sarta panunggalane wong-wong mau ora ana kang madhani Dhaniel, Hananya, Misael lan Azarya; kabeh padha suwita marang Sang Prabu. 20 Saben bab kang mbutuhake kawicaksanan lan pangreten, kang didangokake dening Sang Prabu marang wong-wong mau, tinemune wong-wong mau tikel sapuluh anggone ngluwihi kapinterane para sarjana lan para juru gendam ing saindenging karajan. 3
DHANIEL 1.21 -2.6 21 Dhaniel anggone ana ing kono nganti ing taun kapisane paprentahane Sang Prabu Koresy. Supenane Sang Prabu Nebukadnezar 2:1-49 2 1 Ing taun kang kapindhone paprentahane Sang Prabu Nebukadnezar, Sang Prabu Nebukadnezar supena; marga saka iku panggalihe banjur ora jenjem lan ora bisa sare. 2 Sang Prabu nuli utusan nimbali para sarjana, para juru-gendam, juru sihir lan para wong Kasdim, kadhawuhan nerangake supena mau marang panjenengane; banjur padha sowan lan ngadeg ana ing ngarsane Sang Prabu. 3 Sang Prabu ngandika marang wong-wong mau: "Ingsun supena, lan marga saka supena iku panggalihingsun kuwur marga kepengin nguningani supena iku." 4 Para wong Kasdim iku banjur padha munjuk marang Sang Prabu (ing basa Aram): "Dhuh Sang Prabu! Mugi langgenga kasugengan dalem! Mugi karsaa paring sumerep bab supena punika dhateng para abdi dalem, mangke kawula badhe ngunjukaken maknanipun." 5 Nanging paring wangsulane Sang Prabu marang wong Kasdim mau: "Ingsun wus damel putusan, yaiku manawa sira ora padha ngunjuki uninga marang ingsun bab supena iku lan maknane, sira mesthi bakal padha katengkel-tengkel sarta omahira bakal padha karubuhake kadadekake tumpukan uwuh, 6 nanging 4
DHANIEL 2.7-10 manawa sira padha bisa ngunjuki uninga bab supena lan maknane, sira bakal padha tampa ganjaran, peparing lan kaurmatan kang gedhe saka ingsun. Mulane padha ngunjukana uninga marang ingsun bab supena iku lan maknane!" 7 Wong-wong mau padha munjuk maneh: "Sumangga gusti kawula Sang Prabu kawula aturi ngandikakaken supena punika dhateng para abdi dalem punika, mangke kawula sami badhe ngunjukaken maknanipun." 8 Sang Prabu mangsuli, pangandikane: "Ingsun mirsa ing satemene, manawa sira padha ngudi ngulur-ulur wektu, awit sira padha sumurup, yen ingsun wus damel putusan, 9 yaiku manawa sira ora padha ngunjuki uninga marang ingsun bab supena iku, sira bakal padha kena ing paukuman kang padha; sarta ingsun mirsa, manawa sira wus padha saiyeg bakal munjuk marang ingsun bab-bab kang ora nyata lan dora, nganti kaanan salin. Awit saka iku unjukna supena iku marang ingsun, supaya ingsun uninga, manawa sira padha bisa ngaturake maknane uga marang ingsun. 10 Unjuk wangsulane para wong Kasdim mau marang Sang Prabu: "Boten wonten tiyang satunggal kemawon ing salumahing bumi ingkang saged ngunjuki uninga bab pamundhutipun gusti kawula Sang Prabu! Saha boten nate wonten ratu, ingkang sanadyan kadospundi kemawon agungipun saha agenging pangwaosipun mundhut ingkang makaten punika dhateng satunggaling sarjana, juru gendam utawi 5
6 DHANIEL 2.11 -18 satunggaling tiyang Kasdim. 11 Pamundhutipun gusti kawula punika langkung dening awrat, saha boten wonten tiyang satunggal-tunggala ingkang saged ngunjuki uninga bab punika dhumateng gusti kawula Sang Prabu, kejawi para dewa ingkang boten dedunung wonten ing tengahipun manungsa." 12 Marga saka iku Sang Prabu banjur duka banget lan bendu sarta dhawuh nyirnakake kabeh wong wicaksana ing Babil. 13 Nalika dhawuh saupaya para wong wicaksana padha dipateni mau kaundhangake, Dhaniel dalah kanca-kancane uga kaancam bakal pinatenan. 14 Dhaniel banjur matur kalawan kalimpadaning budi tuwin kawicaksanan marang Sang Ariokh, panggedhening prajurit pangawaling Sang Prabu, kang wus mangkat arep mateni para wong wicaksana ing Babil mau, 15 ature marang Sang Ariokh, panggedhe abdine Sang Prabu mangkene: "Punapa sababipun, dene Sang Prabu ngundhangaken dhawuh ingkang samanten awratipun punika?" Sang Ariokh banjur nerangake bab iku marang Dhaniel. 16 Dhaniel nuli sowan marang ing ngarsane Sang Prabu lan nyuwun,supaya kaparingana wektu kanggo ngunjuki uninga bab maknane marang Sang Prabu. 17 Sawuse iku Dhaniel banjur mulih aweh weruh bab mau marang Hananya, Misael lan Azarya, mitra-mitrane, 18 supaya tumuli padha nyuwun sih-piwelase Gusti Allahing saindenge langit ing bab kang winadi mau, satemah Dhaniel sakancane ora
DHANIEL 2.19 -24 bakal kasirnakake bebarengan karo para wicaksana liyane ing Babil. 19 Wasana bab kang winadi mau banjur kebuka marang Dhaniel ing sajroning wahyu ing wayah bengi. Dhaniel nuli ngluhurake marang Gusti Allahe saindenging langit. 20 Mangkene pangucape Dhaniel: "Pinuja asmaning Allah wiwit saka kalanggengan tumeka ing kalanggengan, amarga kawicaksanan lan kasantosan iku ana ing Panjenengane, 21 kang nyontan-nyantuni mangsa lan wektu, kang mecat para ratu lan njumenengake para ratu, kang paring kawicaksanan marang para wong wicaksana sarta kawruh marang para wong kang kadunungan pangreten; 22 iya Panjenengane iku kang mbuka bab-bab kang ora kinira-kira lan kang samar; Panjenengane nguningani apa kang ana ing pepeteng, apadene pepadhang dumunung ana ing Panjenengane. 23 Dhuh Allahipun leluhur kawula, Paduka kawula pepuji lan kawula luhuraken, amargi Paduka karsa ngganjar dhumateng kawula kawicaksanan saha kasantosan, sarta sapunika sampun paring sumerep dhumateng kawula sadaya bab prakawisipun Sang Prabu." 24 Awit saka iku Dhaniel banjur nemoni Sang Ariokh, kang wus kaparingan dhawuh dening Sang Prabu supaya nyirnakake para wong wicaksana ing Babil; nuli mangkat lan matur mangkene: "Para tiyang wicaksana ing Babil punika sampun ngantos panjenengan sirnakaken! Panjenengan kula aturi 7
DHANIEL 2.25 -29 nyowanaken kula dhateng ing ngarsanipun Sang Prabu, mangke kula badhe ngunjukaken maknanipun dhumateng Sanga Prabu!" 25 Dhaniel banjur enggal-enggal kasowanake dening Sang Ariokh marang ing ngarsane Sang Prabu sarta tumuli dianjukake marang Sang Prabu mangkene: "Abdi dalem kawula sampun manggih satunggaling tiyang panunggilanipun tiyang boyongan saking tanah Yehuda, ingkang saged ngunjuki uninga dhumateng Sang Prabu bab maknanipun." 26 Dhaniel kang jenenge Beltsazar nuli kadangu dening Sang Prabu: "Apa kapara nyata sira bisa ngunjukake marang ingsun supena kang wus ingsun pirsani dalah samaknane pisan?" 27 Dhaniel mangsuli, mangkene unjuke marang Sang Prabu: "Wewados, ingkang kadangokaken dening gusti kawula Sang Prabu, punika boten saged kauningakaken dhumateng Sang Prabu dening tiyang wicaksana, juru gendam, sarjana utawi ahli nujum. 28 Namung kemawon ing swarga wonten Allah ingkang mbuka wewados-wewados; Panjenenganipun sampun paring sumerep dhumateng gusti kawula Sang Prabu Nebukadnezar bab punapa ingkang badhe kalampahan ing dinten-dinten ingkang badhe dhateng. Wondene supena saha wahyu-wahyu ingkang kapirsanan dening gusti kawula wonten ing pasarean punika makaten: 29 Pinuju wonten ing pasarean panjenengan dalem, dhuh Sang Prabu, kethukulan panggalih bab punapa ingkang ing tembe badhe kalampahan; 8
DHANIEL 2.30 -35 sarta Panjenenganipun ingkang narbuka wewados-wewados, sampun paring uninga dhumateng gusti kawula bab punapa ingkang badhe kalampahan. 30 Wondene kawula sampun kaparingan sumerep bab wewados punika, boten margi saking kawicaksanan ingkang bokmanawi wonten ing kawula punika nglangkungi kawicaksananipun sadaya tiyang ingkang gesang, nanging punika supados maknanipun kauningakna dhumateng gusti kawula Sang Prabu, punapa dene supados gusti kawula mirsaa punapa ingkang ginalih dening gusti kawula. 31 Dhuh Sang Prabu, gusti kawula mirsa satunggaling wahyu, inggih punika satunggaling reca ingkang ageng sanget! Reca punika inggil, mencorong ngedab-edabi, ngadeg wonten ing ngarsanipun gusti kawula, sarta katingal nggegirisi. 32 Wondene reca punika, sirahipun kencana murni, dhadha kaliyan tanganipun salaka, weteng tuwin lambungipun tembaga, 33 pupunipun tosan, sukunipun saperangan tosan lan saperangan lempung. 34 Salebetipun gusti kawula mirsani, tanpa pandameling tangan manungsa, wonten sela ingkang mlesat nempuh reca wau kaleres ing sukunipun tosan saha lempung ngantos remuk. 35 Sami sanalika ingkang tosan, lempung, tembaga, salaka saha kencana sami remuk, tuwin sadaya dados kadosdene mrambut wonten ing panuton ing mangsa benter, tumunten kabur ing angin, satemah tilas-tilasipun boten wonten ingkang 9
DHANIEL 2.36 -41 pinanggih. Dene sela ingkang nempuh reca wau dados redi ageng ingkang ngebaki salumahing bumi sadaya. 36 Punika supenanipun gusti kawula, lah sapunika maknanipun badhe sami kawula unjukaken dhumateng gusti kawula Sang Prabu: 37 Dhuh gusti kawula Sang Prabu, ratuning sadaya ratu, ingkang sampun kaparingan dening Allahipun saindenging langit, karajan, pangwaos, kasantosan tuwin kamulyan, 38 saha ingkang astanipun sampun kapasrahan dening Panjenenganipun, anak-anaking manungsa ing pundi-pundi panggenan, kewan-kewan ing ara-ara tuwin peksi-peksi ing awang-awang, saha ingkang kajumenenganken dados ingkang nguwaosi punika wau sadaya -- inggih gusti kawula punika ingkang jumeneng sesirah kencana wau. 39 Nanging sapengkeripun gusti kawula, badhe muncul karajan sanes, ingkang kawon agung katimbang karajanipun gusti kawula; lajeng timbul karajan malih, inggih punika ingkang angka tiga, ingkang tembagi, ingkang nguwaosi saindenging jagad sadaya. 40 Sasampunipun punika badhe wonten karajan ingkang angka sekawan, ingkang atosipun kados tosan; plek kadosdene tosan ingkang ngreremuk, karajan punika badhe ngremuk lan nglebur sadaya-sadayanipun. 41 Punapadene ingkang kauningan ing gusti kawula, suku tuwin driji-drijinipun saperangan ingkang kadamel lempungipun kundhi, saha saperangan tosan, punika ateges, 10
DHANIEL 2.42 -45 bilih karajan wau rengka; pancen karajan wau inggih atos kadosdene tosan, cocog kaliyan ingkang kapirsanan dening gusti kawula, tosan wau campur kaliyan lempung. 42 Nanging kadosdene driji-drijining suku wau saperangan tosan saha saperangan malih lempung, makaten ugi karajan wau saperangan kiyat, tuwin saperangan ringkih. 43 Wondene gusti kawula mirsa tosan campur kaliyan lempung, punika ateges: sami badhe tetunggilan sarana sesemahan, nanging boten badhe saged manunggil saestu, kadosdene tosan anggenipun boten saged campur kaliyan lempung. 44 Nanging ing jamanipun para ratu, Allahipun saindenging langit badhe ngedegaken satunggaling karajan ingkang boten badhe risak ing salami-laminipun, sarta pangwaosipun boten badhe pindhah dhateng bangsa sanes: karajan punika badhe nggecak sadaya karajan saha sami dipun sirnakaken, nanging karajan punika piyambak badhe madeg ing salami-laminipun, 45 ngepleki ingkang kapirsanan dening gusti kawula, bilih boten margi saking pandameling tanganipun manungsa, wonten sela ingkang mencelat saking redi lajeng ngremuk tosan, tembagi, lempung, salaka saha kencana wau. Gusti Allah ingkang mahaagung sampun paring uninga dhumateng gusti kawula Sang Prabu bab punapa ingkang ing tembe badhe kalampahan; supena punika leres saha maknanipun kenging pinitados." 11
DHANIEL 2.46 -3.3 46 Sang Prabu Nebukadnezar banjur sujud lan nyembah marang Dhaniel; uga paring dhawuh supaya diaturi kurban lan kekutug. 47 Sang Prabu ngandika marang Dhaniel: "Sanyata Allahira iku Allah kang ngluwihi sakehing allah lan kagungan pangwaos tumrap sakehing ratu sarta narbuka wewadi-wewadi, sabab sira wus bisa narbuka wewadi iku." 48 Dhaniel banjur kaparingan kaluhuran dening Sang Prabu: kaganjar peparing kang linuwih, tuwin kawisudha dadi kang ngasta pangwasa ing saindenging wilayah Babil lan dadi panggedhene sakehing wong wicaksana ing Babil. 49 Awit saka panyuwune Sang Dhaniel, Sang Prabu masrahake paprentahan ing wilayah Babil marang Sadrakh, Mesah lan Abednego, dene Sang Dhaniel piyambak ndherek ana ing kratone Sang Prabu. Pawon murub 3:1-30 3 1 Sang Prabu Nebukadnezar yasa reca kencana kang dhuwure sawidak asta lan ambane nem asta, kang diadegake ana ing lebak Dura ing wilayah Babil. 2 Sang Prabu Nebukadnezar banjur nimbali nglumpuk para wakil-raja, para kang ngasta pangwasa, para bupati, para penasehating nagara, para juru gedhong, para hakim, para ahli hukum lan sakehe kepala daerah, kadhawuhan njenengi anggone ngresmekake reca kang wus diadegake dening Sang Prabu iku. 3 Para 12
DHANIEL 3.4-10 wakil-raja, para kang ngasta pangwasa, para bupati, para penasehating nagara, para juru gedhong, para hakim, para ahli hukum lan sakehing kepala dhaerah padha nglumpuk prelu njenengi anggone ngresmekake reca kang wus kaadegake dening Sang Prabu Nebukadnezar mau. 4 Nuli ana abdi duta kang nguwuh-uwuh kalawan swara sora: "Mangkene kang kadhawuhake marang sira kabeh, heh para bangsa, suku bangsa lan kang basane apa bae: 5 samangsa sira padha krungu swaraning kalasangka, suling, clempung, rebab, gambus, slompret lan unen-unen liya-liyane, sira banjur padha nyembaha marang reca kang wus kaadegake dening Sang Prabu Nebukadnezar iku. 6 Sing apa ora sujud nyembah, sanalika iku uga bakal kacemplungake ing pawon kang murub." 7 Mulane bareng sakehing bangsa padha krungu unining kalasangka, suling, clempung, rebab, gambus lan unen-unen warna-warna, wong-wong saka sakehing bangsa, suku bangsa lan basa, banjur padha sujud lan nyembah marang reca kencana kang wus kaadegake dening Sang Prabu Nebukadnezar iku. 8 Ing nalika iku uga ana wong Kasdim sawatara kang padha nggugat wong Yahudi. 9 Iku padha munjuk marang Sang Prabu Nebukadnezar: "Dhuh Sang Prabu, mugi langgenga kasugenganipun gusti kawula! 10 Gusti kawula Sang Prabu sampun ngundhangaken dhawuh, bilih saben tiyang ingkang mireng ungelipun kalasangka, suling, 13
DHANIEL 3.11 -15 clempung, rebab, gambus, slompret tuwin ungel-ungelan warna-warni, kedah sujud nyembah dhateng reca kencana punika, 11 saha bilih sinten ingkang boten sujud nyembah, badhe kacemplungaken ing pawon ingkang murub. 12 Wonten tiyang Yahudi sawatawis, ingkang sampun pinasrahan paprentahan ing wilayah Babil dening gusti kawula, inggih punika Sadrakh, Mesakh tuwin Abednego, tiyang punika boten sami mreduli dhateng dhawuhipun gusti kawula, dhuh Sang Prabu: sami boten memuja dhateng dewanipun gusti kawula saha sami boten nyembah dhateng reca kencana, ingkang sampun kaadegaken dening gusti kawula." 13 Ing kono Sang Prabu Nebukadnezar kalawan duka lan bendu dhawuh, supaya Sang Sadrakh, Sang Mesakh lan Sang Abednego disowanake. Bareng wus padha sowan ing ngarsane Sang Prabu, 14 Sang Prabu Nebukadnezar ngandika: "Apa bener, he Sadrakh, Mesakh lan Abednego, yen sira ora padha memuja marang dewaningsun lan ora nyembah marang reca emas kang ingsun adegake iku? 15 Ing saikine, manawa sira padha saguh, samangsa sira padha krungu unining kalasangka, suling, clempung, rebab, gambus, slompret lan unen-unen warna-warna, sira padha sujuda marang reca kang ingsun yasa iku! Nanging manawa sira ora padha nyembah, padha sanalika sira bakal kacemplungake ing pawon kang murub. Manawa mangkono dewa ngendi kang 14
DHANIEL 3.16 -22 bisa ngluwari sira saka ing astaningsun?" 16 Sang Sadrakh, Sang Mesakh lan Sang Abednego banjur munjuk marang Sang Prabu Nebukadnezar: "Boten wonten ginanipun abdi dalem kawula sami ngunjukaken wangsulan ing bab punika dhumateng gusti kawula. 17 Bokbilih Allah kawula, ingkang sami kawula pepuja sagah ngluwari kawula sadaya, kawula inggih sami badhe kaluwaran dening Panjenenganipun saking pawon murub punika, saha saking asta dalem, dhuh Sang Prabu; 18 nanging saupami boten, gusti kawula mugi karsaa nguningani, bilih kawula sami boten badhe memuja dhateng dewanipun gusti kawula, saha boten badhe nyembah dhateng reca kencana ingkang kaadegaken dening gusti kawula punika." 19 Ing kono Sang Prabu Nebukadnezar luwih dening banget bendune sarta santun pasuryane tumrap Sang Sadrakh, Sang Mesakh lan Sang Abednego; banjur dhawuh, supaya panasing pawon katikelake pitu katimbang karo kang lumrah, 20 sarta dhawuh marang wong kang rosa sawatara saka ing antarane wadya-bala dalem supaya Sang Sadrakh, Sang Mesakh lan Sang Abednego kabanda lan kacemplungake ing pawon kang murub iku. 21 Katelune nuli kabanda, kalawan jubahe, clanane, topine lan pangagemane liyane, banjur kacemplungake ing pawon kang murub. 22 Marga saka wantering dhawuh dalem Sang Prabu, pawon mau dipanasake luwih dening banget, nganti wong-wong kang 15
DHANIEL 3.23 -28 padha ngangkat ngunggahake Sang Sadrakh, Sang Mesakh lan Sang Abednego iku padha kobong lan padha mati. 23 Nanging katelune yaiku Sang Sadrakh, Sang Mesakh lan Sang Abednego, padha dhawah sajroning pawon murub mau kalawan bebandan. 24 Sawise mangkono Sang Prabu Nebukadnezar kejot lan sanalika banjur jumeneng sarta ngandika marang para mentrine: "Kang kita cemplungake ing geni kalawan bebandan rak telu, ta?" Unjuk wangsulane para priyagung mau marang Sang Prabu: "Inggih leres, dhuh Sang Prabu!" 25 Pangandikane: "Nanging ingsun mirsa wong papat kang lumaku kalawan kapenak ana ing satengahe geni; ora padha ketaton, dene kang kapate iku rupane kaya putraning dewa!" 26 Sang Prabu Nebukadnezar banjur nyelaki lawanganing pawon kang murub iku sarta medhar sabda, pangandikane: "Sadrakh, Mesakh lan Abednego, para abdining Allah kang mahaluhur, metua lan mrenea!" Sang Sadrakh, Sang Mesakh lan Sang Abednego nuli miyos saka ing geni mau. 27 Para wakil-raja, para kang ngasta pangwasa, para bupati lan para mentrining Sang Prabu padha nglempak sarta padha nguningani, yen sarirane priyagung iku padha ora mempan ing geni iku tuwin rema ing mastakane ora geseng, ageme jubah ora apa-apa, malah mambet geni bae padha ora. 28 Sang Prabu Nebukadnezar ngandika: "Pinujia Allahe Sadrakh, Mesakh lan 16
DHANIEL 3.29 -4.3 Abednego! Panjenengane wus ngutus malaekate lan ngluwari abdi-abdine, kang padha kumandel marang Panjenengane tuwin nerak pangandikaning ratu sarta kang masrahake badane, marga padha ora gelem memuja lan nyembah sadhengah allah kejaba Allahe. 29 Mulane Ingsun ngundhangake dhawuh: saben wong panunggalane bangsa, suku bangsa utawa kang basane apa bae, kang nglairake pangala-ala marang Allahe Sadrakh, Mesakh lan Abednego, iku bakal katengkel-tengkel sarta omahe bakal karubuhake kadadekake pawuhan, amarga ora ana allah liyane kang bisa ngluwari mangkono iku." 30 Sang Prabu banjur paring kalenggahan kang dhuwur marang Sang Sadrakh, Sang Mesakh lan Sang Abednego ana ing wilayah Babil. Prabu Nebukadnezar gumunggung banjur disorake dening Gusti Allah 4:1-37 4 1 Saka Sang Prabu Nebukadnezar marang wong-wong saka sakehing bangsa lan basa, kang manggon ing salumahing bumi kabeh: "Muga tentrem rahayunira saya wuwuh-wuwuha! 2 Ingsun karsa nyariyosake pratandha-pratandha lan mukjijat-mukjijat kang wus katandukake marang ingsun dening Allah kang mahaluhur. 3 Saiba agunge pratandha-pratandhane lan saiba anggone 17
DHANIEL 4.4-10 ngedab-edabi mukjijat-mukjijate! Karajane iku karajan kang langgeng sarta paprentahane iku turun-tumurun! 4 Ingsun, Nebukadnezar, manggen ing dalemingsun kalawan tentrem sarta gesang kalawan suka-rena ana ing kratoningsun; 5 nuli ingsun tampi supena kang ngejotake ingsun, sarta gegambaraning supenaningsun ana ing pasareaningsun tuwin wahyu kang ingsun pirsani ora nentremake ingsun. 6 Ingsun banjur ngundhangake dhawuh, supaya sakehe wong wicaksana ing nagara Babil padha kairida sowan marang ingsun, amrih padha ngunjukna uninga marang ingsun bab maknaning supena mau. 7 Sawuse mangkono para sarjana, para juru gendam, para wong Kasdim lan para ahli nujum padha sowan ngadhep sarta ingsun nuli nyariyosake supena mau marang wong-wong iku, nanging padha ora bisa ngunjuki uninga bab maknane marang ingsun. 8 Wasana Daniel sowan ing ngarsaningsun, yaiku Dhaniel kang aran Beltsazar manut asmaning dewaningsun, lan kang kapenuhan ing rohing para dewa kang suci. Iku nuli ingsun cariyosi bab supena mau: 9 He Beltsazar, kepalaning para sarjana! Ingsun mirsa, manawa sira kapenuhan ing rohing para dewa kang suci sarta manawa ora ana wewadi kang angel tumrap sira! Mulane wahyu supena kang ingsun tampi iki unjukna maknane. 10 Anadene wahyu kang ingsun tampi ana ing pasareaningsun iku mangkene: ing tengah-tengahe bumi ana sawijining 18
DHANIEL 4.11 -17 wit kang dhuwur banget; 11 wit iku dadi gedhe lan kukuh, dhuwure nganti sundhul ing langit lan nganti kena kadeleng saka ing poncot-poncote salumahing bumi kabeh. 12 Godhong-godhonge endah, wohe mbiyet, pametune dadi pangane sarupaning titah; kewan-kewan ing ara-ara padha ngeyub ing sangisore sarta manuk ing awang-awang pada nusuh ana ing pang-pange, apadene sakehing makhluk padha oleh pangan saka ing kono. 13 Sawuse mangkono ing wahyu kang ingsun tampi ana ing pasareaningsun iku katon ana wong jaga, wong suci, kang tumurun saka ing langit; 14 iku nguwuh-uwuh kanthi sora, mangkene pangandikane: Wit iku tegoren lan pang-pange kethokana, godhonge prithilana sarta wohe sebar-sebarna; kewan-kewan cikben padha buyar saka ing sangisore, apadene manuk-manuk saka ing pang-pange! 15 Nanging tunggake tinggalen, tumanceb ing bumi, tinalenana nganggo rante wesi lan tembaga ana ing pasuketan kang seger ing ara-ara, cikben katelesan ing ebuning langit sarta bebarengan karo kewan-kewan oleh panduman suket ing bumi! 16 Atining manungsane cikben salin lan diwenehi atining kewan. Anggone mangkono iku lawase nganti pitung mangsa. 17 Pangandika iki miturut putusaning para kang padha jaga lan bab iki manut tembunge para suci, supaya para wong ngaurip sumurupa, manawa Kang Mahaluhur iku nguwaosi karajaning manungsa lang maringake karajan iku marang 19
DHANIEL 4.18 -23 sapa kang dikarsakake, malah sanadyan wong kang asor dhewe bisa kaparingan kalungguhan iku dening Panjenengane. 18 Iya iku supena kang wus ingsun tampi, ingsun, Prabu Nebukadnezar; saikine sira, Beltsazar, ngunjukna maknane marang ingsun, amarga sakehing wong wicaksana ing karajaningsun padha ora bisa ngunjukake maknane marang ingsun; nanging sira kang bisa, awit sira iku kapenuhan ing rohe para dewa kang suci!" 19 Sang Dhaniel kang asma Beltsazar banjur legeg-legeg nganti kepara suwe, kejot dening panggraitane. Sang Prabu ngandika: "Beltsazar, supena lan maknane aja nganti ngagetake sira!" Unjuke Sang Beltsazar: "Dhuh gusti kawula, supena punika mugi tumanduka dhumateng mengsahipun gusti kawula sarta maknanipun dhateng satrunipun gusti kawula! 20 Wit ingkang kapirsanan ing gusti kawula punika, ingkang dados ageng saha kekah, ingkang inggilipun ngantos sundhul ing langit saha katingal ing salumahing bumi, 21 ingkang ronipun endah-endah saha wohipun mbiyet tuwin kadunungan tetedhan kangge sadaya ingkang gesang, ingkang ngandhapipun kangge pakendelan kewan-kewan ing ara-ara saha pang-pangipun kangge nusuh peksi-peksi ing awang-awang -- 22 punika gusti kawula, dhuh Sang Prabu, gusti kawula ingkang sampun dados agung saha santosa, ingkang kamulyanipun wewah-wewah ngantos sundhul ing langit, ingkang pangwaosipun ngantos dumugi ing poncoting bumi! 23 Wondene 20
DHANIEL 4.24 -27 ingkang kapirsanan dening gusti kawula, inggih punika satunggaling tiyang jagi, tiyang ingkang suci, ingkang tumurun saking langit kalayan nguwuh-uwuh: Wit iki tegoren lan patenana, nanging tunggake cikben kari tumanceb ing lemah, katalenan ing rante wesi lan tembaga ana ing pasuketan kang seger ing ara-ara, lan cikben katelesan ing ebuning langit lan oleh panduman bebarengan karo kewan-kewan ing ara-ara, anggone mangkono iku nganti pitung mangsa lawase -- 24 punika maknanipun makaten, dhuh Sang Prabu, saha punika putusanipun Ingkang Mahaluhur tumrap gusti kawula Sang Prabu: 25 gusti kawula badhe katundhung saking ing antawisipun manungsa saha gusti kawula badhe dedalem wonten ing satengahing kewan-kewan ing ara-ara; gusti kawula badhe kaparingan dhahar rumput, kadosdene lembu sarta gusti kawula badhe katelesan ing ebuning langit; saha gusti kawula nandhang makaten punika ngantos pitung mangsa, ngantos gusti kawula ngakeni, bilih Ingkang Mahaluhur punika nguwaosi karajaning manungsa saha saged maringaken karajan wau dhateng sinten ingkang dipun karsakaken. 26 Ingkang kapratelakaken bab ngendelaken tunggaking wit mau, punika tegesipun: gusti kawula enggal badhe ngasta karajan punika malih, sasampunipun gusti kawula ngakeni, bilih ingkang kagungan pangwaos punika Swarga. 27 Awit saking punika, dhuh Sang Prabu, mugi unjuk pamrayogi kawula punika 21
DHANIEL 4.28 -33 ndadosna ing keparenging panggalihipun gusti kawula: gusti kawula mugi karsaa ngicali dosa kanthi patrap nindakaken kaadilan, saha ngicali kalepatan kanthi patrap paring sih-piwelas dhumateng tiyang ingkang katindhes -- bokmanawi kasugenganipun gusti kawula badhe kalestantunaken!" 28 Kabeh mau iya kelakon tumanduk marang Sang Prabu Nebukadnezar; 29 awit sawuse rolas sasi, nalika panjenengane pinuju ameng- ameng ana ing dhuwur kadhaton ing Babil, 30 Sang Prabu banjur nglairake pangandika mangkene: "Apa iki dudu Babil kang gedhe, kang wus ingsun bangun dadi kutha karajan kalawan kakuwataning pangwaosingsun lan kanggo kaluhuraning kamulyaningsun?" 31 Durung telas pangandikane Sang Prabu, nuli ana swara kapireng saka ing langit: "Heh Prabu Nebukadnezar, sira kaparingan unninga, manawa karajan wus ngalih saka ing sira; 32 sira bakal katundhung saka ing antarane manungsa sarta bakal dedunung ana ing satengahing kewan-kewan ing ara-ara; sira bakal kaparingan pangan suket kayadene sapi, lan iku bakal tumanduk marang sira lawase pitung mangsa, nganti sira ngakoni, manawa Kang Mahaluhur iku nguwaosi karajaning manungsa lan saged maringake karajan iku marang sapa kang dikarsakake!" 33 Padha sanalika pangandika iku banjur kelakon tumrap Sang Prabu Nebukadnezar, panjenengane katundhung saka ing antaraning manungsa tuwin dhahar suket kaya sapi sarta 22
DHANIEL 4.34 -37 sarirane katetesan ing ebuning langit, remane dadi panjang kaya wuluning manuk garudha lan kenakane kaya kukuning manuk. 34 Nanging bareng wektu kang katemtokake wus kliwat, ingsun, Nebukadnezar tumenga marang ing langit sarta akal-budiningsun bali maneh marang ingsun. Ingsun banjur memuji marang Kang Mahaluhur lang ngluhurake sarta mulyakake Kang Gesang Langgeng, marga pangwaose iku pangwaos kang langgeng tuwin karajane iku turun-tumurun. 35 Kabeh kang manggon ing bumi iku kaetang remeh; wadya-balaning langit lan kang manggon ing bumi padha kadamel manut ing sakarsane; lan ora ana wong siji-sijia kang bisa mekak astane kalawan munjuk marang Panjenengane: "Punapa ingkang Paduka tindakaken?" 36 Nalika akal-budiningsun bali marang ingsun, kaluhuran lan kamulyaningsun uga bali marang ingsun, ndedakake misuwuring karajaningsun. Para mentriningsun lan abdiningsun para panggedhe padha methuk marang ingsun; ingsun kawangsulake marang ing karajaningsun, malah ingsun banjur tampi kaluhuran kang ngungkuli kang wus kapungkur. 37 Ing samengko ingsun, Nebukadnezar, memuji, ngluhurake lan mulyakake Sang Prabu ing Swarga, kang sakehing pandamele bener lan sapangrehe kabeh padha adil, sarta kwaos ngesorake wong-wong kang gumunggung. 23
DHANIEL 5.1-7 Tulisan ing tembok 5:1-30 5 1 Sang Prabu Belsyazar ndamelake bujana gedhe marang para panggedhe, abdine, cacahe wong sewu; lan sajrone kaadhep dening wong sewu iku panjenengane ngunjuk anggur. 2 Nalika lagi ngematake raosing anggur iku Sang Prabu Belsyazar dhawuh ngajokake piranti-piranti emas lan salaka kang wus kapundhut dening Sang Prabu Nebukadnezar, kang rama, saka ing Padaleman Suci ing Yerusalem, kagem ngunjuk dening Sang Prabu lan para panggedhe, abdine, para garwane padmi tuwin garwane ampeyan Sang Prabu. 3 Piranti emas lan salaka, kang kapundhut saka ing Padaleman Suci, Padalemaning Allah ing Yerusalem iku banjur padha kaajokake sarta kagem ngunjuk dening Sang Prabu, dening para panggedhe, abdine tuwin para garwane Sang Prabu kang padmi lan kang ampeyan; 4 anggone ngunjuk anggur iku kambi memuji marang dewa-dewa emas lan salaka tuwin tembaga sarta wesi apadene kayu lan watu. 5 Padha sanalika katon ana driji-drijining tangan manungsa kang nulis ing labure temboking kadhatone Sang Prabu adu-arep karo padamaran, sarta Sang Prabu mirsa kurebing tangan kang lagi nulis iku. 6 Sang Prabu banjur pucet, lan kejot marga saka kang diraos; ros-rosaning wentis dadi lemes, sarta gathik-gathik jengkune. 7 Sang Prabu 24
DHANIEL 5.8-12 nuli dhawuh kalawan sora, supaya para juru gendam, para wong Kasdim lan para ahli nujum padha kasowanake, Sang Prabu ngandika marang para wong wicaksana ing Babil iku: "Saben wong kang bisa maca tulisan iki lan bisa ngunjukake maknane marang ingsun, iku bakal dipanganggoni wungu, lan dikalungi rante emas apadene bakal kadunungan pangwasa, dadi wong katelu ana ing karajaningsun." 8 Nanging sakehing wong wicaksana, abdine Sang Prabu kang wus padha sowan iku, padha ora saguh maca tulisan mau lan ora saguh ngunjukake maknane marang Sang Prabu. 9 Bareng mangkono panggalihe Sang Prabu Belsyazar kejot banget sarta banjur dadi pucet; para panggedhe, abdine iya padha kaget. 10 Awit saka pangandikane Sang Prabu lan para panggedhe, abdine mau, Sang Prameswari Ibu banjur tindak lumebet ing gedhong papaning bujana. Sang Prameswari Ibu tumuli ngandika: "Dhuh Sang Prabu, muga langgenga kasugengane! Ciptaning panggalih aja nganti ndadekake kejot lan aja dadi pucet; 11 awit ing karajane Sang Prabu ana wong kang kapenuhan ing rohe para dewa kang suci! Nalika jamane rama dalem wong iku kadunungan pepadhang, akal-budi lan kawicaksanan kang kaya kawicaksanane para dewa. Iku wus kawisudha dening Sang Prabu Nebukadnezar, rama dalem, dadi tetindhihe para sarjana, para juru gendam, para wong Kasdim lan para ahli nujum, 12 amarga wong 25
DHANIEL 5.13 -17 iku kadunungan roh kang linuwih lan kawruh sarta akal-budi, satemah bisa nerangake impen, narbuka bab-bab kang winadi sarta bisa ngudhar reruwed, yaiku Dhaniel kang kaparingan jeneng Beltsazar dening Sang Prabu. Mulane Dhaniel iku katimbalana saiki, mengko mesthi bakal mratelakake maknane!" 13 Sang Dhaniel banjur kasowanake marang ing ngarsane Sang Prabu. Sang Dhaniel kadangu dening Sang Prabu: "Apa sira iku Dhaniel, salah sijine wong boyongan saka ing tanah Yehuda, kang kaboyong dening Sang Prabu, ramaningsun? 14 Ingsun wus midhanget bab sira, manawa sira iku kapenuhan ing rohe para dewa kang suci, lan manawa sira iku kadunungan pepadhang, akal-budi lan kawicaksanan kang pinunjul. 15 Para wong wicaksana, para juru gendam wus padha kasowanake marang ing ngarsaningsun, supaya padha macaa tulisan iki lan ngunjukake maknane tembung iku. 16 Nanging tumrap sira ingsun wus midhanget, manawa sira bisa ngunjukake makna lan bisa ngudhar reruwed. Awit saka iku, manawa sira bisa maca tulisan iku lan bisa ngunjukake maknane marang ingsun, sira bakal kapanganggonan wungu sarta gulunira bakal kinalungan rante emas, lan ana ing karajan kene sira bakal nduweni pangwasa, dadi wong kang katelu." 17 Sang Dhaniel nuli munjuk marang Sang Prabu: "Ganjaranipun gusti kawula punika mugi kaendhegna kemawon, peparingipun gusti kawula punika kaparingna dhateng 26
DHANIEL 5.18 -21 tiyang sanes! Sanadyan makaten kawula badhe maos seratan punika kagem Sang Prabu saha ngunjukaken maknanipun dhumateng gusti kawula. 18 Dhuh gusti kawula Sang Prabu, Gusti Allah Ingkang Mahaluhur, sampun maringaken pangwaos jumeneng ratu, kaagungan, kamulyan lan kaluhuran dhumateng Sang Prabu Nebukadnezar, rama dalem. 19 Tuwin margi saking kaagungan ingkang sampun kaparingaken dhumateng panjenenganipun punika, mila para tiyang saking sadaya bangsa, suku-bangsa saha basa sami ajrih saha gumeter wonten ing ngarsanipun; panjenenganipun mejahi sinten ingkang dipun karsakaken, paring kaluhuran dhateng ingkang dipun karsakaken saha nglorod sinten ingkang dipun karsakaken. 20 Nanging sareng panggalihipun kumaluhur, tuwin wangkot, satemah tindakipun langkung dening angkuh, panjenenganipun lajeng kalungsur saking dhamparing karajanipun tuwin kamulyanipun kapundhut saking ing panjenenganipun. 21 Panjenenganipun katundhung saking ing antawisipun manungsa saha panggalihipun dados sami kaliyan manahipun kewan, tuwin dedalem ing satengahing kuldi wanan; panjenenganipun kaparingan dhahar rumput kados dene lembu, saha sariranipun katelesan ing ebuning langit ngantos panjenenganipun ngakeni, bilih Gusti Allah Ingkang Mahaluhur punika nguwaosi karajaning manungsa saha saged njumenengaken sinten ingkang kakarsakaken 27
DHANIEL 5.22 -29 wonten ing kalenggahan punika. 22 Nanging gusti kawula, Sang Prabu Belsyazar, ingkang putra, boten ngesoraken dhiri, sanadyan gusti kawula nguningani punika sadaya. 23 Gusti kawula ngegungaken dhiri wonten ing ngarsanipun Ingkang Kuwaos wonten ing swarga: Pirantosing Dalemipun kaladosaken dhumateng ing ngarsa dalem, gusti kawula kaliyan para pangageng abdi dalem, para garwa dalem ingkang padmi saha ingkang ampeyan lajeng sami ngunjuk ngagem pirantos punika; gusti kawula memuji dhateng dewa-dewa salaka lan kencana, tembagi, tosan, kajeng saha sela, ingkang boten saged ningali, mireng utawi mangretos, sarta gusti kawula boten ngluhuraken Gusti Allah, ingkang ngregem napas dalem saha nemtokaken margi-margi dalem. 24 Awit saking punika Panjenenganipun lajeng ngutus kurebing tangan punika kadhawuhan nyerat seratan punika. 25 Wondene ungeling seratan ingkang kaserat punika makaten: Mene, mene, tekel ufarsin. 26 Saha maknaning tembung-tembung punika makaten: Mene: wekdal paprentahanipun gusti kawula sampun kaetang dening Gusti Allah saha sampun dipun pungkasi. 27 Tekel: gusti kawula dipun timbang mawi traju lan pinanggihipun kenthengen; 28 Peres: karajan dalem kapecah tuwin kaparingaken dhateng bangsa Medhia saha Persia." 29 Terang dhawuh timbalan dalem Sang Prabu Belsyazar, Sang Dhaniel banjur diagemi 28
DHANIEL 5.30 -6.4 pangageman wungu lan janggane kaageman sang-sangan rante emas apadene tumuli kaundhangake, manawa panjenengane bakal dadi kang ngasta pangwaos kang katelu ana ing karajan. 30 Ing bengi iku uga Sang Prabu Belsyazar, ratuning wong Kasdim iku kasedanan. Luweng singa 5:31--6:28 (6:1-29) 31 (6-1) Kacarita Sang Dharius, darah Medhia, nalika yuswa sawidak loro taun, nampeni paprentahan karajan. 1 (6-2) 6 Sang Prabu Dharius banjur misudha wakil-raja satus rong puluh, kang bakal kapapanake ing saindenging karajan; 2 (6-3) iku dipanggedheni dening priyagung tetelu, Sang Dhaniel kagolong tetelu iku. Para wakil-raja mau kudu padha ngaturake tanggung-jawab marang katelune iku, supaya Sang Prabu aja nganti kapitunan. 3 (6-4) Sarehne Sang Dhaniel ngluwihi para priyagung lan para wakil-raja, marga kadunungan roh kang pininjul, Sang Prabu kagungan karsa arep misudha dadi tetindhihing wewengkon karajan kabeh. 4 (6-5) Bareng mangkono para priyagung lan para wakil-raja padha ngupaya dhadhakan bisane nggugat Sang Dhaniel ing bab paprentahan, nanging ora padha bisa nemu dhadhakan apa bae utawa sawijining kaluputan, sabab saka anggone setya lan 29
DHANIEL 6.5-10 ora tau sembrana utawa tumindak luput. 5 (6-6) Wasana banjur padha rerembagan: "Kita boten badhe saged angsal dhadhakan kangge nggigat Dhaniel punika, kajawi ing bab anggenipun ngabekti dhateng Allahipun!" 6 (6-7) Para priyagung lan para wakil-raja banjur padha gumrudug sowan marang ing ngarsane Sang Prabu tuwin munjuk mangkene: Dhuh Sang Prabu Dharius, mugi langgenga kasugengan dalem. 7 (6-8) Sadaya priyagung ing karajan punika, para ingkang nyepeng pangwaos saha para wakil-raja, para mentri saha bupati sampun sami saiyeg, supados wontena putusan ingkang kaundhangaken tuwin wontena putusan awisan, supados sinten ingkang salebetipun tigang dasa dinten gadhah panyuwun dhumateng salah satunggaling dewa utawa manungsa, boten dhateng panjenengan dalem, punika badhe kacemplungaken ing luwenging singa. 8 (6-9) Awit saking punika, dhuh Sang Prabu, mugi karsaa ngundhangaken awisan punika saha karsaa damel serat prentah ingkang boten saged kaewahan manut undhang-undhangipun bangsa Medhia lan Persia, ingkang boten saged kaceled malih." 9 (6-10) Awit saka iku Sang Prabu Dharius banjur damel layang prentah larangan iku. 10 (6-11) Bareng Sang Dhaniel mireng, manawa prentah iku wus kadamel, banjur kondur menyang ing daleme. Ing panggunging daleme ana cendhelane menga madhep 30
DHANIEL 6.11 -14 ing keblate kutha Yerusalem; sadina ping telu anggone sujud jengkeng, ndedonga lan memuji marang Allahe, kayadene adat kang ditindakake. 11 (6-12) Para priyayi mau banjur padha enggal-enggal lumebet temah Sang Dhaniel pinanggih lagi ndedonga lan nyenyuwun marang Allahe. 12 (6-13) Sawuse mangkono para priyayi mau tumuli sowan ing ngarsane Sang Prabu lan munjuk pitaken bab larangane Sang Prabu: "Gusti kawula rak ngundhangaken awisan, ing salebetipun tigang dasa dinten punika saben tiyang ingkang nyenyuwun dhateng salah satunggaling dewa utawi manungsa, boten namung mligi dhumateng gusti kawula, dhuh Sang Prabu, badhe kacemplungaken ing luwenging singa?" Paring wangsulane Sang Prabu: "Prakara iku wus katemtokake miturut angger-anggere bangsa Medhia lan Persia, kang ora kena diceled." 13 (6-14) Para priyayi mau banjur munjuk marang Sang Prabu: "Dhaniel, salah satunggaling tiyang boyongan saking Yehuda, punika boten maelu dhateng gusti kawula, dhuh Sang Prabu, tuwin boten mreduli dhateng awisan ingkang kaundhangaken dening gusti kawula, awitdene ndedonga sadinten kaping tiga." 14 (6-15) Bareng Sang Prabu midhanget bab iku, banget sungkawane sarta nuli ngudi supaya bisaa ngluwari Sang Dhaniel, malah nganti srengenge surup isih mbudi-daya bisane paring pitulungan. 31
DHANIEL 6.15 -21 15 (6-16) Para priyayi mau banjur padha gumrudug sowan marang ing ngarsane Sang Prabu sarta munjuk: "Dhuh Sang Prabu, mugi kauningana, bilih manut angger-anggeripun bangsa Medhia saha Persia boten wonten awisan utawi kekancingan ingkang kaundhangaken dening Sang Prabu, ingkang kenging kaewahan!" 16 (6-17) Bareng mangkono Sang Prabu nuli paring dhawuh nyepeng Sang Dhaniel, sarta banjur kacemplungake ing luwenging singa. Sang Prabu ngandika marang sang Dhaniel: "Allahira kang sira sembah kalawan mantep iku muga karsaa ngluwari sira!" 17 (6-18) Banjur ana watu kang kagawa mrono kanggo nutupi cangkeming luweng, nuli kasegel dening Sang Prabu kalawan ageme sesupepanyegelan lan kalawan sesupe-panyegelane para panggedhe, abdine, supaya bab Sang Dhaniel iku ora ana owah-owahan apa-apa. 18 (6-19) Sang Prabu tumuli kondur angadhaton lan sawengi iku panjenengane siyam sarta ora mbetahake panglipur apadene ora saged sare. 19 (6-20) Bareng bangun esuk wayah bangbang wetan Sang Prabu wungu lan banjur enggal-enggal rawuh ing luwenging singa; 20 (6-21) bareng ana sacelake luweng, nuli nguwuh marang Sang Dhaniel kalawan swara sungkawa, mangkene pangandikane marang Sang Dhaniel: "Dhaniel, abdining Allah kang gesang, Allahira kang sira sembah kalawan tumemen, apa Panjenengane saged ngluwari sira saka ing singa-singa iku?" 21 (6-22) Unjuk 32
DHANIEL 6.22 -26 wangsulane Sang Dhaniel marang Sang Prabu: "Dhuh Sang Prabu, langgenga kasugengan dalem! 22 (6-23) Alah kawula sampun ngutus malaekatipun mbungkem cangkemipun singa-singa punika, satemah boten saged nyikara dhumateng kawula, amargi kawula pancen boten kadunungan kalepatan wonten ing ngarsanipun; nanging ugi dhumateng panjenengan dalem kawula boten nandukaken piawon." 23 (6-24) Ing kono Sang Prabu banjur banget sukane sarta paring dhawuh, supaya Sang Dhaniel kainggahake saka ing luweng. Sang Dhaniel tumuli kainggahake saka ing luweng, lan pinanggih ora ana tatune apa-apa, marga saka anggone kumandel marang Allahe. 24 (6-25) Sang Prabu banjur dhawuh nyepeng para kang padha nggugat Sang Dhaniel sarta padha kacemplungake ing luwenging singa dalasan para putra lan garwane pisan. Durung nganti tekan ing dhasaring luweng wus padha kadekep dening singa, malah balung-balunge padha karemuk. 25 (6-26) Sawise mangkono Sang Prabu Dhaniel tumuli kintun serat marang wong- wong saka sakehing bangsa, suku bangsa lan basa, kang manggon ing salumahing bumi kabeh, ijemane: "Tentrem rahayunira muga saya wuwuha! 26 (6-27) Abareng iki ingsun paring dhawuh, wong-wong ing saindenging karajan kang ingsun kuwaosi, kudu wedi kalawan gumeter marang Allahe Dhaniel, amarga Panjenengane iku Allah kang gesang langgeng ing salawase; paprentahane ora 33
DHANIEL 6.27 -7.5 bakal sirna lan pangwaose ora bakal ana uwise. 27 (6-28) Panjenengane paring pangluwaran lan pitulungan, sarta nganakake pratandha- pratandha lan mukjijat-mukjijat ana ing langit apadene ing bumi; Panjenengane wus nguwalake Dhaniel saka ing cangkeme singa." 28 (6-29) Anadene Sang Dhaniel mau kagungan kalenggahan dhuwur ing jaman paprentahane Sang Prabu Dharius lan ing jaman paprentahane Sang Prabu Koresy, trah Persia. Sato kewan papat lan Putraning Manungsa 7:1-28 7 1 Ing taun kang kapisane paprentahane Sang Prabu Belsyazar, ratu ing Babil, Sang Dhaniel ing sajroning supena tampa wahyu ana ing pasareane. Supena iku banjur kaseratan, anadene wosing supenane iku mangkene: 2 Pangandikane Sang Dhaniel mangkene: "Ing nalika bengi aku tampa wahyu, angin papat ing langit katon ngocakake sagara gedhe, 3 nuli ana kewan gedhe papat muncul jumedhul saka ing sajroning sagara, kang siji beda karo sijine. 4 Kang kapisan rupane kaya singa, lan nganggo swiwining manuk garudha. Iku terus bae daksawang nganti swiwine dijabut; kewan mau nuli kajunjung saka ing lemah lan kaadegake kaya manungsa sarta banjur kaanjingan ing atining manungsa. 5 Tumuli katon ana kewan liyane, kang 34
DHANIEL 7.6-10 kapindho rupane kaya bruwang; iku njejegake awake sasisih, cangkeme lagi nyokot balung iga telu; kewan iku kacelathonan mangkene: Ayo mangana daging kang akeh! 6 Sawuse mangkono aku sumurup kewan liyane, rupane kaya macan tutul; gegere ana swiwine manuk papat sarta maneh kewan iku endhase papat, sarta kaparingan pangwasa. 7 Sawuse iku ing sajroning wahyu ing bengi iku aku tumon kewan kang kapat, kang medeni lan nggegirisi sarta rosa banget. Untune wesi gedhe-gedhe; kewan iku memangsa lan ngreremuk, sisane kaidak-idak kalawan sikile; kewan iku beda karo kewan-kewan kang dhisik mau, apadene kadunungan sungu sapuluh. 8 Sajrone aku migatekake sungu-sungune iku, ing tengahe ana sungu cilik kang thukul, njalari sungu kang dhisik mau copot telu; sungu cilik iku katon ana matane kaya mataning manungsa lan ana cangkeme kang ngucap gumunggung. 9 Aku terus bae anggonku ndeleng nganti ana dhampar-dhampar kang katata, banjur ana kang lenggah Kang Sepuh ing Yuswa; pangagemane putih kaya salju lan remane resik kaya wulu wedhus; kang minangka dhampare urubing geni, mawa rodha geni kang makantar-kantar; 10 ana kali geni kang metu lan mili saka ing ngarsane; Panjenengane kaladosan ing ewoning ewon lan puluhan ewon ping puluhan ewon. Pradata Pangadilan banjur marepat lan kitab-kitab padha kabukakan. 35
DHANIEL 7.11 -18 11 Aku terus bae anggonku maspadakake, marang saka tembung-tembung kang gumunggung kang diucapake dening sungu mau. Aku terus bae anggonku maspadakake nganti kewan iku dipateni, awake kalebur lan kaulungake marang geni kang ngengobong. 12 Pangwasane kewan-kewan liyane iya kacabut lan suwening uripe katemtokake nganti tekan mangsa lan wayahe. 13 Ing sajroning wahyu ing bengi iku aku terus bae anggonku ndeleng; banjur ana kang rawuh nitih mega saka ing langit, kaya Putraning Manungsa, kang nuli sowan marang ing ngarsane Kang sepuh ing Yuswa mau lan iya banjur kairid sowan ing Panjenengane, 14 tumuli kaparingan pangwaos lan kaluhuran sarta pangwaosing karajan; wong-wong saka sakehing bangsa, suku bangsa lan basa banjur padha ngabdi marang Panjenengane. Pangwaose iku pangwaos kang langgeng, kang ora bakal sirna, sarta karajane iku karajan kang ora bakal rusak. 15 Aku, Dhaniel, trenyuh, lan wahyu-wahyu kang dakdeleng, iku ngagetake aku. 16 Aku banjur nyedhaki salah sawijining wong, panunggalane kang padha ngadeg ing kana lan aku nyuwun katrangan bab iku mau kabeh. Aku nuli dipangandikani lan diparingi sumurup bab tegese. 17 Kewan gedhe papat iku karajan papat kang bakal muncul ana ing bumi. 18 Sawuse iku para wong suci kagungane Kang Mahaluhur bakal padha nampani paprentahan, lan bakal nyekel paprentahan 36
DHANIEL 7.19 -25 iku ing salawas-lawase, malah langgeng ing salawase. 19 Aku banjur kepengin oleh katrangan bab kewan kang papat, kang beda karo kewan liyane kabeh, kang medeni banget, kang untune wesi lan kukune tembaga, kang memangsa lan ngereremuk sarta kang ngidak- idak sisane kalawan sikile; 20 sarta bab sungu sapuluh kang ana ing endhase tuwin sungu liyane, yaiku sungu kang ana matane lan kang ana cangkeme kang ngucap gumunggung, kang nuli thukul njalari pothole sungu telu, apadene kang wujude luwih gedhe katimbang sungu-sungu liyane. 21 Aku nuli ndeleng sungu mau perang karo para wong suci, kang padha dikalahake, 22 nganti Kang Sepuh Yuswane mau rawuh lan maringake kaadilan marang para wong suci kagungane Kang Mahaluhur lan wus tumeka ing wancine para wong suci mau padha nyekel paprentahan. 23 Mangkene pangandikane: "Kewan kang kapat iku karajan kang kapat kang bakal ana ing bumi, kang bakale beda karo sakehing karajan lan bakal nguntal salumahing bumi kabeh, kang nuli kaidak-idak lan karemuk. 24 Sungu sapuluh iku raja sapuluh kang muncul saka ing karajan iku. Sawuse iku banjur bakal ana ratu kang muncul, kang beda karo para ratu kang dhisik sarta kang bakal ngesorake ratu telu. 25 Iku bakal ngucapake tetembungan kang nglawan marang Kang Mahaluhur, lan bakal nganiaya para wong suci kagungane Kang Mahaluhur, sarta mbudi-daya ngowahi 37
DHANIEL 7.26 -8.3 wektu lan angger-angger, tuwin sakehe wong mau bakal kapasrahake ing astane ratu mau lawase samangsa lan rong mangsa sarta satengah mangsa. 26 Pradata Pangadilan banjur bakal marepat, ratu mau pangwasane bakal kacabut lan tumuli kalebur nganti sirna. 27 Sawuse mangkono paprentahan, pangwasa lan kamulyaning karajan-karajan ing sangisore saindenging langit bakal kaparingake marang para wong suci, umat kagungane Kang Mahaluhur; paprentahane iki paprentahan kang langgeng sarta sakehing pangwasa bakal ngabdi lan mbangun miturut marang para suci mau. 28 Tekan samene pawartane iku. Dene aku, Dhaniel, kaget banget dening gagasan- gagasanku, nganti aku dadi pucet sarta bab iku daksimpen ing sajroning atiku." Wedhus gembel lanang lan wedhus berok lanang 8:1-27 8 1 Ing taun katelune paprentahane Sang Prabu Belsyazar, aku, Dhaniel, tampa wahyu sawuse wahyu kang dakdeleng dhisik. 2 Ing sajroning wahyu iku aku ndeleng -- aku ana ing beteng Susan ing wewengkoning tanah Elam nalika ndeleng iku -- aku ndeleng ing sajroning wahyu iku, aku lagi ana ing sapinggiring kali Ulai. 3 Aku ndengengek banjur weruh wedhus gembel lanang ngadeg ing sangareping kali iku; sungune loro 38
DHANIEL 8.4-9 dawa-dawa, nanging kang siji luwih dawa tinimbang sijine, dene kang dawa iku thukule keri. 4 Aku ndeleng wedhus gembel lanang iku mbijig mangulon, mangalor lan mangidul, lan ora ana kewan siji-sijia kang bisa lestari ana ing ngarepe lan ora ana kang bisa nguwalake saka ing pangwasane; wedhus mau tumindak sakarep-karep lan dadi gumedhe. 5 Nanging sajrone aku nyawang iku mau, nuli ana wedhus berok lanang teka saka ing kulon, kang ndlajahi salumahing bumi tanpa ngambah lemah; sarta wedhus berok lanang iku ana sungune kang aneh siji kaprenah ing selaning matane. 6 Wedhus iki banjur marani wedhus gembel lanang kang sungune loro, kang dakdeleng ngadeg ing sangarepe kali mau, tumuli ditempuh sarosane. 7 Aku sumurup anggone nyedaki wedhus gembel lanang iku; marga saka nepsune wedhus gembel lanang mau banjur dibijig, sungune loro pisan dipokah; wedhuse gembel lanang iku ora duwe kakuwatan kanggo nanggulangi, malah banjur dibanting ing bumi, diidak-idak, lan ora ana kang nguwalake wedhus gembel lanang iku saka pangwasane. 8 Wedhus berok lanang iku banget anggone gumunggung, nanging nalika gedhe-gedhening pangwasane, sungune kang gedhe iku sempal, tilas panggonane kathukulan sungu kang aneh papat, madhep marang keblat papat ing langit. 9 Sungune mau ana siji kang kathukulan sungu cilik, kang tumuli dadi gedhe banget, thukule mangidul, mangetan lan ngadhepake 39
DHANIEL 8.10 -17 Tanah Endah, 10 gedhene nganti tekan ing wewengkoning wadya-balaning langit lan wadya-balaning langit iku, yaiku lintang- lintang, ana sawatara kang katibakake ing bumi sarta banjur kaidak-idak. 11 Malah ana ing ngarsane Ratuning wadya-bala mau iya ngatonake gumunggunge, kurban kang kacaosake marang Panjenengane saben dina, iku karebut, sarta padalemane kang suci dirubuhake. 12 Nuli nganakake tata-panembah kang duraka kanggo nyalini kurban dinan; kabeneran kabanting ing bumi, sarta apa bae kang katindakake, kabeh kelakon. 13 Aku banjur krungu wong suci ngandika lan banjur ana wong suci liyane kang ndangu marang kang ngandika mau mangkene: "Nganti pira lawase tumindaking wahyu iki, yaiku kurban dinan lan duraka kang ngrusak, papan suci kang dipasrahake lan wadya-bala kang diidak-idak?" 14 Tumuli kaparingan wangsulan mangkene: "Nganti rong ewu telung atus sore lan esok, sawuse iku papan suci mau bakal kapulihake maneh kaanane ing sabenere." 15 Sajrone aku, Dhaniel, ndeleng wahyu iku lan ngudi bisane mangreti, banjur ana kang jumeneng ana ing ngarepku, kang katon kaya priya; 16 tuwin aku krungu swaraning manungsa saka ing satengahing kali Ulai kang dhawuh mangkene: "He, Gabriel! Wong iku sumurupna marang tegese wahyu iku!" 17 Iku banjur nyelaki aku: bareng wus celak, aku kaget lan tiba kerungkep. Aku banjur 40
DHANIEL 8.18 -25 dipangandikani: "Mangretia, he anaking manungsa, wahyu iku tumuju marang jaman wekasan!" 18 Nalika panjenengane lagi ngandika marang aku mangkono iku, aku nuli semaput lan tiba kerungkep ing lemah; nanging aku banjur didemek lan diadegake maneh. 19 Sawuse mangkono aku dipangandikani: "Kowe daksumurupake marang apa kang bakal kelakon ing wekasaning bebendu, sabab bab iki tumuju marang wekasaning jaman. 20 Wedhus gembel lanang kang kokdeleng, kang sungune loro iku para ratune bangsa Medhia lan Persia. 21 Dene wedhus berok lanang kang wulune dhiwut-dhiwut iku ratu ing nagara Yunani, sarta sungu gedhe kang dumunung ing saantarane matane loro mau iku ratu kang kawitan. 22 Sabanjure potholing sungu mau kang tilase kathukulan sungu papat, iku tegese: bakal ana karajan papat kang jumedhul saka ing bangsa iku, nanging pangwasane ora padha karo kang dhisik. 23 Ing wekasane karajan-karajan iku, manawa para wong duraka wus kebak pialane, bakal ana ratu kang madeg kang rupane sumengit tuwin kang pinter tumindak goroh. 24 Kakuwatane bakal ngedab-edabi, nanging iya ora kaya kang dhisik, iku bakal nekakake karusakan kang nggegirisi, sarta apa kang katindakake bakal kelakon kasil. Para wong kang kadunungan pangwasa bakal kasirnakake, samono uga bangsane wong suci. 25 Lan marga saka julige, anggone ngengapusi 41
DHANIEL 8.26 -9.3 bakal oleh gawe. Sateruse banjur bakal dadi gumunggung, lan ora kanyana-nyana akeh wong kang dumadakan disirnakake; uga bakal nglawan Ratuning para ratu. Nanging tanpa katandangan tanganing manungsa, bakal kalebur. 26 Dene wahyu bab peteng lan esuk, kang kapangandikakake, iku nyata. Nanging kowe, wahyu iku simpenen, sabab bab iki tumuju marang kang kelakone isih suwe banget." 27 Aku, Dhaniel, kesel banget temah banjur lara sawatara dina; sawuse mangkono aku tumuli tangi lan nindakake ayahane Sang Prabu maneh. Anadene wahyu mau ndadekake horeging atiku kang banget, nanging ora ana kang mangreti. Pandongane Nabi Dhaniel 9:1-19 9 1 Nalika ing taun kang kapisane paprentahane Sang Prabu Dharius, putrane Sang Prabu Ahasyweros trah Medhia, kang wus jumeneng ratu ana ing karajane bangsa Kasdim, 2 ing taun kapisane anggone jumeneng nata iku, aku, Dhaniel, niti-priksa ana ing kumpulan Kitab, cacahing taun, kang manut pangandikane Pangeran Yehuwah marang Nabi Yeremia bakal kelakon tumrap tumpukan gempurane kutha Yerusalem yaiku pitung puluh taun. 3 Aku banjur tumenga marang Pangeran Allah prelu ndedonga lan nyenyuwun kalawan 42
DHANIEL 9.4-8 43 puwasa lan manganggo bagor lan awu. 4 Awu nyenyuwun marang Pangeran Yehuwah, Allahku kalawan ngakoni dosaku mangkene: "Dhuh Yehuwah ingkang mahaagung saha nggegirisi, ingkang netepi prajanjian tuwin sih-palimirma dhateng para tiyang ingkang sami tresna dhumateng Paduka sarta netepi pepaken Paduka. 5 Kawula sampun sami nglampahi dosa tuwin kalepatan, kawula sampun sami nglampahi duraka saha sampun sami mbalela, kawula sampun sami nyimpang saking pepaken saha pranatan Paduka; 6 kawula sami boten mbangun miturut dhumateng para abdi Paduka, para nabi ingkang sampun sami nglairaken pangandika atas asma Paduka dhateng para ratu kawula, para pangageng kawula, para leluhur kawula tuwin dhateng sabangsa ing nagari sadaya. 7 Dhuh Pangeran, Paduka punika ingkang leres, nanging kawula sampun samesthinipun manawi sami wirang kados ing dinten samangke punika, kawula para tiyang Yehuda, para ingkang manggen ing kitha Yerusalem lan tiyang Israel sadaya, ingkang celak saha ingkang tebih, wonten ing sakathahing nagari, ingkang Paduka agem mbucali tiyang-tiyang punika, margi saking anggenipun boten setya dhumateng Paduka. 8 Dhuh Yehuwah, kawula sadaya, para ratu kawula, para pangageng kawula saha para leluhur kawula sampun samesthinipun manawi wirang, amargi kawula sampun sami nglampahi dosa dhumateng Paduka.
DHANIEL 9.9-13 9 Pangeran, Allah kawula, kagungan piwelas tuwin pangapunten, sanadyan kawula sampun sami mbalela dhumateng Panjenenganipun, 10 tuwin sami boten mirengaken swantening Sang Yehuwah, Allah kawula, ingkang dhawhuh dhumateng kawula sadaya supados gesang miturut pepaken ingkang sampun kaparingaken dhumateng kawula sadaya lumantar para nabi, abdinipun. 11 Sadaya tiyang Israel sampun sami nerak pepaken Paduka tuwin sami nyimpang, awit boten mirengaken swanten Paduka! Awit saking punika kawula sampun sami kadhawahan ing ipat-ipat saha supaos, ingkang kaserat ing Kitab Toretipun Nabi Musa, abdinipun Gusti Allah punika, amargi kawula sampun nglampahi dosa dhumateng Panjenenganipun. 12 Punapadene Panjenenganipun sampun netepi pangandikanipun, ingkang kaparingaken tumrap kawula sadaya saha tumrap para ingkang sami sampun ngereh kawula sadaya, inggih punika bilih Panjenenganipun badhe ndhawahaken bilai ingkang ageng dhateng kawula sadaya, ingkang dereng nate kalampahan wonten ing sagandhaping langit sadaya, kados ingkang sampun kalampahan wonten ing Yerusalem. 13 Kadosdene ingkang kaseratan wonten ing Kitab Toretipun Nabi Musa; bilai punika sadaya sampun tumempuh dhateng kawula sadaya, dene kawula boten sami nyuwun sih-piwelasing Sang Yehuwah, Allah kawula, kanthi patrap nilar sakathahing 44
DHANIEL 9.14 -18 kalepatan kawula sadaya saha migatosaken dhateng kaleresan ingkang saking Paduka. 14 Awit saking punika Pangeran Yehuwah nyadhangaken bilai punika saha lajeng kadhawahaken dhateng kawula sadaya; awit Pangeran Yehuwah, Allah kawula punika adil ing sadaya pandamel ingkang katindakaken, ewasamanten kawula sami boten mirengaken swantenipun. 15 Milanipun, dhuh Pangeran, Allah kawula, ingkang sampun ngirid umat Paduka medal saking tanah Mesir kalayan asta ingkang kiyat, saha damel misuwuring asma Paduka, kados ing dinten punika, kawula sampun sami damel dosa, kawula sampun sami nglampahi duraka. 16 Dhuh Pangeran, supados ngetrepana ing sih-piwelas Paduka, mugi deduka saha bebendu Paduka sumingkira saking Yerusalem, kitha Paduka, redi Paduka ingkang suci; awit margi saking dosa kawula sadaya saha margi saking kalepatanipun para leluhur kawula, Yerusalem tuwin umat Paduka sampun dados cacad tumrap sadaya tiyang ing sakiwa-tengen kawula. 17 Milanipun, dhuh Allah kawula, mugi karsaa midhangetaken pandonga sarta panyuwunanipun abdi Paduka punika, saha mugi karsaa nyunari pasucen Paduka ingkang sampun risak punika kaliyan wedana Paduka, awit saking Paduka piyambak. 18 Dhuh Allah kawula, mugi karsaa nilingaken tuwin midhangetaken, mugi paningal Paduka karsaa maspaosaken saha karsaa mirsani, karisakan kawula sadaya tuwin kitha ingkang kasebut mawi asma Paduka; 45
DHANIEL 9.19 -23 wondene anggen kawula sami ngunjukaken pandonga kawula wonten ing ngarsa Paduka punika boten adhedhasar lelabetan kawula, nanging alandhesan sih-katresnan Paduka ingkang luber. 19 Dhuh Pangeran, mugi karsaa miyarsakaken! Dhuh Yehuwah, mugi karsaa paring pangapunten! Dhuh Yehuwah, mugi karsaa miyarsakaken saha lajeng karsaa tumindak, sampun ngantos ngrandhataken, awit saking Paduka piyambak, dhuh Allah kawula, sabab kitha Paduka saha umat Paduka kasebut mawi asma Paduka!" Pitung puluh ping pitung mangsa 9:20-27 20 Sajrone aku matur lan ndedonga sarta ngakoni dosaku apadene dosane bangsaku, bangsa Israel, tuwin ngunjukake panyuwunanku tumrap gununge suci Allahku marang ing ngarsaning Sang Yehuwah Allahku, 21 sajrone munjuk ing sajrone pandonga iku, Sang Gabriel mabur kalawan rikat murugi aku, yaiku panjenengane, kang wus dakdeleng ing sajroning wahyu kang dhisik nalika nyaosake kurban sore. 22 Aku diparingi piwulang lan dipangandikani mangkene: "Dhaniel, tekaku saiki iki prelu menehi akal-budi marang kowe supaya ngreti. 23 Nalika kowe wiwit ngaturake panyuwunan, ana pangandika kang kawiyos, aku banjur teka prelu aweh sumurup marang kowe bab iku, awit kowe iku banget kinasihan. 46
DHANIEL 9.24 -27 Mulane pangandika iku gatekna sarta wahyu iku titenana! 24 Pitung puluh kaping pitung mangsa, iku wus katetepake tumrap bangsamu lan tumrap kuthamu kang suci, kanggo nyirnakake duraka, kanggo nguwisi dosa, kanggo ngilangi kasalahan, kanggo nekakake kaadilan kang langgeng, kanggo ngganepake wahyu lan nabi, sarta kanggo njebadi pasucen kang pinunjul. 25 Sumurupa lan mangretia: wiwit kawiyose pangandika mau, yaiku manawa Yerusalem bakal kapulihake lan kabangun maneh, nganti rawuhe kang dijebadi, yaiku sawijining ratu, iku ana pitu kaping pitung mangsa; lan sawidak loro kaping pitung mangsa lawase anggone kutha iku bakal kabangun maneh, mawa alun-alun lan kalen, nanging ana ing sajroning karubedan. 26 Sawuse sawidak loro kaping pitung mangsa iku, kang wus jinebadan mau bakal kasingkirake, mangka ora ana kaluputane apa-apa. Kutha lan pasucen bakal kasirnakake dening balaning sawijine ratu kang bakal teka, nanging ratu mau bakal tiwas kabanjiran; sarta maneh ngnati tekan ing wekasaning jaman bakal ana peperangan lan karusakan, cundhuk karo apa kang wus katetepake. 27 Ratu mau bakal damel aboting prajanjian iku tumraping wong akeh lawase pitung mangsa. Ing tengah-tengahing pitung mangsa iku panjenengane bakal nguwisi kurban sembelehan lan kurban dhaharan; juru pangrusak banjur bakal teka kalawan swiwining kanisthan, nganti karusakan kang 47
DHANIEL 10.1 -7 wus katetepake tumempuh marang kang ngrusak mau." Wahyu marang Nabi Dhaniel ana ing sapinggiring bengawan Tigris 10:1--11:1 10 1 Ing taun kang katelune paprentahane Sang Prabu Koresy, ratu ing Persia, ana pangandika kang kawedharake marang Sang Dhaniel kang asma Beltsazar; pangandika iku sanyata lan mratelakake bab karubedan kang gedhe. Panjenengane mangretos marang pangandika mau sarta migatosake marang wahyu iku. 2 Ing nalika iku aku, Dhaniel nglakoni prihatin telung minggu: 3 ora mangan pangan kang enak, cangkemku ora klebon daging lan anggur sarta aku ora nganggo lenga jebad nganti sapundhate telung minggu mau. 4 Ing dina kang kaping patlikur ing sasi kapisan, nalika aku ana ing sapinggire kali gedhe, yaiku kali Tigris, 5 aku ndengengek sumurup ana priya ngagem pangageman lena lan paningset emas saka ing Ufas. 6 Sarirane kaya sesotya Tarsis sarta pasuryane kaya cahyaning kilat; paningale kaya obor murub; astane lan sampeyane gumilap kaya tembaga ginebeg, sarta swantening pangandikane kaya gumuruhe wong akeh. 7 Mung aku dhewe, Dhaniel, kang ndeleng wahyu iku, wong liyane kang padha bebarengan karo aku, padha ora sumurup; mung bae iku padha ketaman ing 48
DHANIEL 10.8 -14 pagiris kang banget, satemah padha lumayu ndhelik; 8 dadine aku mung kari ijen. Nalika aku ndeleng wahyu kang gedhe mau, aku banjur koncatan kakuwatanku kabeh; aku dadi pucet banget lan lemes. 9 Aku nuli krungu swantening pangandikane iku, aku banjur tiba kerungkeb ora eling. 10 Nanging tumuli ana asta kang ndemek aku, aku ditangekake, temah aku krengkangan kalawan dhengkul lan tanganku. 11 Aku dipangandikani mangkene: "Dhaniel, kowe iku wong kang kinasihan, gatekna apa kang dakkandhakake marang kowe iki, ngadega, awit aku iki diutus marani kowe." Bareng aku dipangandikani mangkono iku, aku nuli ngadeg kalawan gumeter. 12 Aku banjur dipangandikani mangkene: "Aja wedi, Dhaniel, amarga wiwit dina kapisan anggonmu nduweni niyat kapengin oleh pangreten lan anggonmu ngasorake awakmu ana ing ngarsaning Allahmu, panyuwunanmu wus katrimah, dene anggonku teka iki iya marga saka panyuwunanmu iku. 13 Panggedhene karajan Persia iku nglawan marang aku lawase selikur dina; nanging Sang Mikhael, sawijining panggedhe kang pinunjul, iku rawuh mbiyantu aku, nuli daktinggal ana ing kana nalika lagi ajeng-ajengan karo para rajane wong Persia. 14 Aku banjur mrene prelu aweh sumurup marang kowe bab apa kang bakal kelakon tumrap bangsamu besuk ing dina wekasan, amarga wahyu iki iya tumuju marang jaman kang bakal kelakon." 49
DHANIEL 10.15 - 21 15 Nalika bab iki dipangandikakake marang aku, aku tumungkul kalawan njenger. 16 Nanging tumuli ana kang ndemok lambeku, kang sawangane kaya manungsa; aku banjur mbukak cangkemku lan wiwit celathu, matur marang kang jumeneng ana ing ngarepku iku: "Dhuh Bendara, margi saking wahyu punika kawula lajeng ngraos sakit saha boten kadunungan kakiyatan malih. 17 Nanging kadospundi dene kawula, ingkang abdi kok saged wawan rembag kaliyan Bendara kawula, mangka kawula sampun boten gadhah kakiyatan malih saha sampun boten wonten ambekan kawula?" 18 Panjenengane kang sawangane kaya manungsa iku tumuli ndemek aku maneh lan paring kakuwatan marang aku, 19 kalawan ngandika: "Heh wong kang kinasihan, aja wedi, tentrem rahayu anaa ing kowe, sing santosa, sing santosa!" Sajrone aku dipangandikani mangkono iku, aku rumangsa banjur dadi kuwat maneh lan matur: "Kawula aturi ngandika, dhuh Bendara kawula, awit kawula sampun kaparingan kakiyatan." 20 Tumuli pangandikane mangkene: "Apa kowe mangreti sababe anggonku nekani kowe? Sadhela engkas aku arep bali arep perang nglawan panggedhening wong Persia lan sawuse rampung kalawan dheweke iku, panggedhening nagara Yunani bakal teka. 21 Ewadene kowe bakal daksumurupake marang apa kang katulisan ana ing Kitabing Kabeneran. 50
DHANIEL 11.1 -5 Ora ana kang bakal mbiyantu aku kalawan ati kang teguh nglawan wong-wong mau, kajaba panggedhemu Sang Mikhael, 11 1 kayadene dhek biyen aku uga ngamping-ampingi, nyantosakake lan mbiyantu panjenengane, yaiku ing taun kapisane paprentahane Dharius, wong Medhia iku." Raja ing nagara Lor lan raja ing nagara Kidul 11:2-45 2 "Awit saka iku kowe bakal daksumurupake marang bab kang nyata. Lah bakal ana ratu telu maneh kang jumeneng ana ing nagara Persia, banjur kang kapate iku bakal oleh kasugihan kang gedhe ngluwihi liya-liyane mau, sarta manawa wus dadi santosa marga saka kasugihane, tumuli bakal ngudi kalawan ngetog kakuwatan nglawan karajan Yunani. 3 Sawuse iku bakal ana ratu kang gagah prakosa, kang mrentah kalawan pangwasa kang gedhe lan tumindak ing sakarepe dhewe. 4 Nanging lagi bae madeg, karajane bakal pecah lan kaperang-perang manut keblat papat ing langit, nanging ora tumiba ing turune lan ora kadunungan pangwasa kaya dheweke; sabab karajane bakal ambruk lan banjur kadarbe dening wong liya, dudu wong-wong iki. 5 Ratu ing nagara Kidul bakal dadi santosa, nanging salah sijine senapatine pangwasane 51
DHANIEL 11.6 -11 bakal ngungkuli dheweke sarta bakal nyekel paprentahan, malah pangwasane banjur dadi gedhe. 6 Sawuse sawatara taun sakarone nuli padha sekuthon: putra putrine raja nagara Kidul bakal nekani ratu ing nagara Lor lan padha nganakake prajanjian, nanging putri mau ora bakal lestari kadunungan pangwasa kang gedhe, uga turune ora bisa lestari: putri mau bakal diulungake dalasan para kang ngiringake, anak kang dilairake lan wong kang ngrabeni. 7 Anadene ing nalika iku bakal ana trubusan kang thukul tunggal saoyod karo putri mau lan bakal madeg nggenteni wong mau, iku banjur bakal nglurugi ratu ing nagara Lor lan lumebu ing betenge, sarta tumindak sawenang-wenang marang wong-wong ing kono tuwin bakal kwasa. 8 Malah para dewane lan reca-recane cithakan apadene raja-branane salaka lan emas bakal padha diusungi dadi jarahan menyang ing Mesir, banjur leren sawatara taun ora perang karo ratu ing nagara Lor. 9 Sawuse mangkono ratu iki bakal nempuh karajan ratu ing nagara Kidul, nanging iya banjur bali menyang ing nagarane dhewe. 10 Anak-anake tumuli bakal tata-tata arep perang lan nglumpukake wadya-bala akeh; banjur ana panunggalane siji kang bakal nempuh nglawan dheweke, samubarang kabeh kaeroban lan kaeleban kaya katempuh ing banjir; lan bareng nempuh kang kapindho bakal nganti tekan ing betenging mungsuhe. 11 Raja ing nagara Kidul iku tumuli nepsu 52
DHANIEL 11.12 - 17 lan maju perang nglawan ratu ing nagara Lor, kang wus nglumpukake wadya-bala kang akeh, lan wadya-bala kang akeh iki bakal kaulungake ing tanganing mungsuhe. 12 Bareng wadya-bala kang akeh iku wus kabengkas, atine temah dadi gumunggung; ewadene sanadyan wus nyirnakake wong pirang-pirang puluh ewu, pangwasane ora lestari. 13 Ratu ing nagara Lor banjur bakal nglumpukake wadya-bala akeh kang kaping pindhone, luwih akeh katimbang kang kapisan, lan sawuse sawatara taun bakal nglurugi perang mungsuhe kalawan wadya-bala gedhe lan piranti perang kang akeh. 14 Ing nalika iku bakal akeh wong kang banjur gumregah nglawan ratu ing nagara Kidul; uga panunggalane bangsamu kang ambek siya bakal gumregah mbalela, temah wahyu mau bakal kelakon, nanging wong-wong mau bakal padha kajengklok. 15 Ratu ing nagara Lor tumuli bakal teka, lan ngadegake tanggul-tanggul pangepungan sarta banjur ngrebut kutha-beteng; wadya-bala ing nagara Kidul bakal ora bisa nandhingi, sanadyan para wadya-balane pepilihan iya ora bisa nanggulangi; ora ana kakuwatan kang bisa lumawan, 16 satemah ratu kang nempuh bakal tumindak sawenang-wenang, lan ora ana wong siji-sijia kang bisa nandhingi; iku bakal ngejegi Tanah Endah, lan bakal dikwasani babar pisan. 17 Sawuse mangkono bakal banjur ngudi bisane ngwasani karajane wong liyane iku kabeh, tuwin bakal nganakake prajanjian 53
DHANIEL 11.18 - 24 karo dheweke, anake wadon diwenehake kanggo ngrusak karajan iku, nanging sedyane mau ora bisa kasil lan ora bakal njalari kauntungane. 18 Sawuse mangkono banjur nglurugi tanah-tanah pasisir, lan akeh kang bakal karebut; nanging bakal ana sawijining panggedhe prajurit kang nguwisi anggone gawe wirang iku, malah bakal genti gawe wirange ratu mau. 19 Nuli bakal nglurugi kutha-kutha beteng ing nagarane dhewe, nanging bakal kesandhung lan tiba, banjur wus ora katemu maneh. 20 Anadene kang bakal nggenteni iku wong kang kongkonan juru mupu-beya ana ing wilayah perangane karajan kang endah dhewe, nanging let sawatara dina ratu mau bakal kasirnakake ora marga saka bebendu utawa perang. 21 Banjur digenteni dening wong kang asor, kang ora kadunungan kaluhuraning ratu; nanging ora kanyana-nyana wong iku dumadakan teka lan ngrebut karajan mau kalawan patrap culika. 22 Wadya-bala kang teka lan mbanjiri bakal diesatake tuwin disirnakake ana ing ngarepe, malah uga ratu sekuthone. 23 Wiwit anggone gawe prajanjian kalawan dheweke, bakal atindak culika sarta bakal maju lan dadi mundhak gedhe pangwasane, sanadyan balane sathithik. 24 Ora kanyana-nyana banjur lumebu ing wilayah-wilayah ing nagara iku kang subur dhewe sarta nindakake kang durung tau dilakoni dening para bapa lan leluhure, yaiku 54
DHANIEL 11.25 - 30 ngawud-awud rayahan lan jarahan sarta raja-brana ana ing satengahe rakyate; uga bakal ngrerantam-rantam tumuju marang panggonan-panggonan kang ana betenge, nanging iku mung sawatara mangsa. 25 Pangwasane lan kakendelane bakal dianggo nglawan ratuning nagara Kidul kalawan migunakake wadya-bala akeh; lan sanadyan ratu ing nagara Kidul iku bakal siyaga perang kalawan wadya-balane kang akeh banget lan kang linuwih, nanging ora bisa nanggulangi, awit ana pangrencana kang katujokake marang dheweke, 26 lan wong-wong kang padha mangan tunggal sameja bakal ndadekake bilaine: wadya- balane bakal kentas sarta akeh wonge kang tiwas pinatenan. 27 Ratu sakarone padha duwe kekarepan kang ala; nalika padha lungguh bebarengan ngadhep meja, padha goroh- ginorohan; nanging bab iku bakal tanpa gawe, amarga durung tumeka ing titi-mangsane wekasaning jaman kang kapesthekake. 28 Ratu ing tanah Lor iku banjur bakal bali menyang ing nagarane kalawan nggawa raja-brana akeh, sarta atine ngrancang arep nglawan Prajanjian Suci, lan iku iya tumuli katindakake, banjur mulih menyang ing nagarane. 29 Ing wektu kang wus katemtokake nuli bakal nglurugi nagara Kidul maneh, nanging kang kapindho iki ora bakal padha karo kang kapisan, 30 amarga bakal linawan dening kapal-kapale wong Kitim, satemah ilang kawanene. Nuli mulih kalawan ati kang 55
DHANIEL 11.31 - 36 ngancam-ancam marang Prajanjian Suci, lan bakal tumindak mangkono uga; lan sawuse bali, bakal nggatekake marang wong-wong kang padha ninggal Prajanjian Suci. 31 Wadya-balane bakal jumedhul lan bakal gawe najising papan suci, yaiku betenge, nyuwak kurban dinan lan nganakake kang ora pantes kang ngrerusak. 32 Lan wong-wong kang tumindak duraka marang Prajanjian bakal dibujuk-bujuk kadadekake murtad kalawan tembung-tembung pangonggrong; nanging umat kang wanuh marang Allahe bakal tetep kuwat lan lestari lakune. 33 Tuwin wong-wong panunggalane umat iku kang wicaksana bakal mangretekake marang wong akeh, nanging ing sawatara mangsa lawase bakal padha ambruk dening pedhang lan geni, jalaran ditawan lan dijarah-rayah. 34 Bareng padha ambruk, banjur oleh pitulungan sathithik lan akeh wong kang bakal padha ngguyubi kalawan lelamisan. 35 Para wong wicaksana bakal ana sawatara kang ambruk, minangka pandadaran, panyaringan lan kanggo ngresikake wong-wong mau, nganti tumeka ing wekasaning jaman; amarga wekasaning jaman iku durung tumeka ing titi-mangsa kang wus katetepake. 36 Raja iku bakal tumindak sawenang- wenang, bakal ngluhurake lan ngegungake dhiri ana ing ngarepe sadhengah allah. Uga ana ing ngarsane Gusti Allah kang ngungkuli sakehe allah, bakal ngucapake tembung- tembung kang ora pantes babar-pisan, sarta 56
DHANIEL 11.37 - 43 bakal begja nganti tumeka ing sakatoging bebendu; amarga apa kang wus katetepake iku bakal kelakon. 37 Uga para allahe para leluhure ora dipreduli; kang pinuja-puja dening para wong wadon apadene sadhengaha allah ora direwes, amarga awake dhewe kang diluhurake ngungkuli iku kabeh. 38 Nanging minangka gegentining iku kabeh, bakal ngabekti marang dewane beteng-beteng, dewa kang ora disumurupi dening para leluhure iku bakal disembah-sembah kalawan nggawa emas lan salaka sarta sesotya tuwin barang-barang kang akeh ajine. 39 Sarta bakal nempuh beteng-beteng kang santosa kalawan pitulungane dewa manca iku. Sing sapa ngakoni dewa iki bakal diluberi kaluhuran, bakal didadekake wong kang ngwasani wong akeh lan bakal diwenehi ganjaran tanah. 40 Nanging ing wekasaning jaman bakal diperangi dening ratune nagara Kidul; anadene ratu nagara Lor mau bakal ngebyuk kalawan kreta lan bala jaranan sarta prau akeh; bakal lumebu ing nagara-nagara kayadene banjir kang ngerobi lan ngelebi iku kabeh, 41 samono uga Tanah Endah iya bakal dileboni lan bakal akeh wong kang ambruk; nanging kang oncat saka ing tangane tanah Edom, tanah Moab lan perangane bani Amon kang pilihan. 42 Banjur bakal ngayatake tangane marang nagara-nagara, sanadyan nagara Mesir ora bakal bisa oncat. 43 Raja-brana emas lan salaka lan kabeh barange nagara Mesir kang aji bakal diebeki sarta wong-wong Libia lan 57
DHANIEL 11.44 - 12.4 ing Etiopia bakal ditawan. 44 Nanging bakal kaget dening pawarta saka ing wetan lan saka ing lor, banjur nglurug kalawan nepsu banget arep nyirnakake lan mbengkas wong akeh. 45 Nuli ngedegake tarub-tarub kamulyan ana ing antarane nagara lan gunung Endah kang suci, nanging sawuse mangkono banjur bakal ngajal, ora ana wong siji-sijia kang mitulungi." Wekasaning jaman 12:1-13 12 1 "Ing nalika iku uga Sang Mikhael, pemimpin agung iku, bakal rawuh ngamping-ampingi turune bangsamu, lan bakal ana mangsa karubedan kang gedhe, kang durung tau kelakon wiwit anane bangsa-bangsa nganti tumeka ing wektu iku. Nanging nalika iku bangsamu bakal bisa oncat, yaiku sing sapa jenenge katulis ana ing Kitab iku. 2 Sarta wong-wong kang wus padha turu ana ing lebuning bumi, akeh kang padha tangi, ana kang banjur kaganjar urip langgeng, ana kang ngrasakake kanisthan lan pagiris kang langgeng. 3 Wong-wong wicaksana bakal padha sumunar kaya cahyaning langit, tuwin kang wus nenuntun wong akeh marang kabeneran bakal kaya lintang ing salawas-lawase. 4 Nanging kowe, Dhaniel, kabeh pangandika iku simpenen, sarta Kitab iku segelen nganti tumeka ing wekasaning jaman; akeh wong 58
DHANIEL 12.5 -11 kang bakal niti-priksa, apadene kawruh bakal saya wuwuh." 5 Sawuse mangkono aku, Dhaniel, ndeleng ana priya loro liyane jumeneng, kang siji ana ing sapinggiring kali ing sisih kene, sijine ana ing sapinggiring kali ing sisih kana. 6 Kang siji matur takon marang kang ngagem pangageman lena, kang ana ing sadhuwure banyuning kali mau: "Bening punapa prakawis- prakawis ingkang ngeram-eramaken punika anggenipun badhe rampung?" 7 Aku banjur krungu priya kang ngagem pangageman lena kang ana ing sadhuwuring banyune kali iku anggone supaos demi Panjenengane kang gesang langgeng, kambi ngangkat astane kang tengen lan kang kiwa marang ing langit: "Iku lawase samangsa, rong mangsa lan satengah mangsa; lan manawa wus sirna pangwasane juru pangrusaking bangsa kang suci iku, bab iku kabeh bakal rampung!" 8 Dene aku, pancen krungu pangandika iku, nanging ora ngreti, mulane banjur matur pitakon: "Dhuh Bendara kawula, punapa wekasanipun punika sadaya?" 9 Nanging panjenengane mangsuli, pangandikane: "Wis ta, Dhaniel, lungaa awit pangandika iki bakal tetep winadi lan segelen nganti wekasaning jaman. 10 Akeh wong kang bakal kasucekake lan diresiki sarta diuji, nanging para wong duraka bakal tumindak duraka; wong duraka iku ora ana siji-sijia kang bakal mengreti, nanging para wong wicaksana bakal mangreti. 11 Wiwit kasuwake kurban dinan lan madege 59
DHANIEL 12.12 - 13 dewa-dewaning kanisthan kang ngrerusak iku ana sewu rong atus sangang puluh dina. 12 Rahayu wong kang tetep nganti-anti tumeka sewu telung atus telung puluh lima dina. 13 Nanging kowe, lestaria nganti tumeka ing wekasaning jaman, kowe bakal ngaso lan tangi nampani pandumanmu besuk ing wekasaning jaman." 60
HOSEA Bebuka 1:1 1 1 Iki pangandikane Pangeran Yehuwah kang kadhawuhake marang Nabi Hosea bin Beeri, nalika jamane Sang Prabu Uzia, Yotam, Akhas lan Hizkia, para ratu ing Yehuda, sarta nalika jamane Sang Prabu Yerobeam bin Yoas, ratu ing Israel. Brayate Nabi Hosea minangka gegambaran tumrap Israel kang ora setya 1:2-9 2 Iki wiwitaning pangandikane Pangeran Yehuwah lumantar Nabi Hosea; dhawuhe Sang Yehuwah marang Nabi Hosea: "Sira lungaa, rabia karo sawijining wong wadon tuna-susila, sarta darbea anak-anak turune wong wadon tuna-susila, awitdene tanah iki banget anggone laku bedhang sarta nyingkur marang Pangeran Yehuwah." 3 Nabi Hosea banjur tindak ngalap garwa Gomer anake Diblaim; wong wadon mau tumuli ngandheg lan banjur duwe anak lanang karo Nabi Hosea. 4 Sawuse mangkono Pangeran Yehuwah ngandika marang Nabi Hosea: "Bayine jenengna Yizreel, awit sadhela engkas Ingsun bakal ngukum
HOSEA 1.5 - 11 kulawargane Yehu, marga utang getih ing Yizreel lan Ingsun bakal mungkasi karajan Israel. 5 Ing wektu iku gandhewane Israel bakal Ingsun putung ana ing lebak Yizreel." 6 Wong wadon mau nuli ngandheg maneh sarta banjur duwe anak wadon; Pangeran Yehuwah tumuli ngandika marang Nabi Hosea: "Bayine jenengna Lo-Rukhama, awit turune Israel bakal ora Sunwelasi maneh, lan babar pisan ora bakal Sunapura. 7 Nanging turune Yehuda kang bakal Sunwelasi lan Sunpitulungi demi Sang Yehuwah Allahe. AnggoningSun mitulungi iku ora srana panah utawa pedhang, ora srana gegamaning perang utawa srana jaran apadene prajurit jaranan." 8 Lo-Rukhama mau bareng wus disapih, wong wadon mau banjur ngandheg maneh lan duwe anak lanang. 9 Gusti Allah banjur ngandika: "Iku jenengna: Lo-Ami, awitdene sira kabeh iku dudu umatingSun, lan Ingsun dudu Allahira." Janji bab kaslametan 1:10-11 (1:10-12) 10 Nanging ing tembe cacahe tutune Israel iku bakal kaya wedhi ing sagara, kang ora kena ditaker utawa diwilang, minangka gentine wong kang padha kadhawuhan: "Sira iku dudu umatingSun," bakal kapratelakake marang wong-wong mau: "Para putrane Gusti Allah kang gesang." 11 Karodene turune Yehuda lan turune Israel bakal padha nglumpuk nunggal sagolongan, sarta bakal ngangkat wong siji 2
HOSEA 2.1 - 5 kadadekake pemimpine, banjur bakal ngejegi nagara iki, marga dinane Yizreel iku bakal elok kaanane. 1 (1-12) Para sadulurira 2 lanang padha sira kandhanana: "Ami!", lan marang sadulurira wadon: "Rukhama!" Israel ditampik sarta kabangun maneh 2:2-23 (2:1-22) 2 (2-1) "Biyungira lapurna, iya lapurna, awitdene iku dudu garwaningSun, lan Ingsun iki dudu kakunge; konen mbuwang panyundele saka ing raine, lan anggone laku jina saka ing selaning susune, 3 (2-2) supaya aja nganti Sundhedheli sandhangane kongsi wuda, Sundadekake padha kaya ing nalika laire, Sundamel kaya pasamunan, Sundadekake kaya tanah mati, banjur Suntegakake nganti mati kasatan. 4 (2-3) Anadene anak-anake padha ora Sunwelasi, awitdene iku padha anak sundel. 5 (2-4) Marga biyunge dadi sundel; kang ngetengake wus nindakake kanisthan, awit pangucape: Aku arep ngetutake para bedhanganku, kang aweh roti lan banyu pangombenku kain wol lan lenaku, lengan lan omben-ombenku. 3
HOSEA 2.6 - 10 6 (2-5) Mulane lah dalane bakal Sunpasangi sangkrah eri, sarta wong iku bakal Sunpageri tembok mubeng, satemah ora bisa nemu dalan-dalane. 7 (2-6) Banjur arep ngoyak-oyak para bedhangane, nanging ora bakal kecandhak, sarta arep nggoleki para bedhangane iku, nanging ora ketemu. Temah banjur bakal ngucap: Dakbali ngulihi bojoku jaka-lara, marga kaananku nalika samana luwih kapenak tinimbang karo saiki. 8 (2-7) Nanging dheweke iku ora ngrumangsani yen Ingsun kang maringi gandum, anggur lan lenga, sarta kang ngakehake salakane lan mase kang dianggo gawe reca Baal. 9 (2-8) Mulane Ingsun bakal mundhut baline gandumingSun ing kala mangsane, lan angguringSun ing saben wektune, apadene ngrampas wol lan lenaningSun kang kanggo nutupi kawirangane. 10 (2-9) Sarta saiki bakal Suneler kawirangane, ana ing ngarepe para bedhangane, lan ora ana wong kang bakal ngluwari dheweke saka ing astaningSun. 4
HOSEA 2.11- 15 11 (2-10) Sakehe kabungahane bakal Sunuwisi riyayane, lan sasine anyar apadene dina Sabate lan sakehe dinane gedhe. 12 (2-11) Ingsun bakal nyirnakake wite anggur lan wite anjir, kang wus padha diucapake: Iki kabeh paweweh marang aku, kang diwenehake marang aku dening kekasihku. Iku bakal Sundadekake alas, lan kewan ing ara-ara bakal mangani iku nganti entek. 13 (2-12) Karomaneh dheweke bakal Sunukum marga saka dina-dina nalika nyaosake kurban marang para Baal, sarta nganggo anting-antinge lan kalunge, tuwin banjur ngetutake para bedhangane nanging lali marang Ingsun," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 14 (2-13) "Kang iku, dheweke bakal Sunarih-arih, sarta Sunajak menyang ing pasamunan, lan Sunpangandikani kang gawe leganing atine. 15 (2-14) Ingsun bakal maringake kebone anggur ana ing kana, apadene Sunparingi lebak Akhor minangka gapuraning pangarep-arep. Ana ing kono dheweke bakal ngidung- ngidung kaya nalika isih enom, 5
HOSEA 2.16- 21 kaya nalika mangkat metu saka ing tanah Mesir. 16 (2-15) Ing dina iku -- mangkono pangandikaning Sang Yehuwah --, Ingsun bakal sira sebut: Kakung kawula, lan Ingsun ora sira sebut maneh: Baal kawula! 17 (2-16) Karomaneh jenenge sakehe Baal bakal Sunbirat saka ing cangkemira, banjur ora disebut-sebut maneh. 18 (2-17) Sarta ing dina iku sira bakal Sundamelake prajanjian karo sato-kewan ing ara-ara lan manuk-manuk ing awang-awang, apadene karo sakabehe kewan kang gumremet ana ing bumi. Gandhewa, pedhang sarta pirantining perang bakal padha Sunsirnakake saka ing bumi, tuwin sira bakal Sundamel bisa nglegeyeh kalawan tentrem. 19 (2-18) Sira bakal Sunpundhut garwa kanggo ing salawas-lawase, lan anggoningSun mundhut garwa sira iku kalawan kaadilan lan kabeneran, sarta kalawan sih-susetya lan sih- katresnan. 20 (2-19) Sira bakal Sunpundhut garwa kalawan setya-tuhu, satemah sira bakal wanuh marang Pangeran Yehuwah. 21 (2-20) Ing nalika iku -- mangkono pangandikaning Sang Yehuwah -- 6
HOSEA 2.22- 3.3 Ingsun bakal midhangetake marang langit, lan langit bakal ngrungokake marang bumi. 22 (2-21) Bumi bakal ngrungokake marang gandum, anggur lan lenga, sarta iku bakal padha ngrungokake marang Yizreel. 23 (2-22) Tumuli iku bakal Sunsebar ana ing bumi lan dadi kagunganingSun, lan Ingsun bakal paring piwelas marang Lo-Rukhama, tuwin Ingsun bakal ngandika marang Lo-Ami, iku: Sira iku umatingSun! Dene iku bakal munjuk: Dhuh Allah kawula!" Ditampani maneh, nanging ora dianggep 3:1-5 3 1 Pangeran Yehuwah ngandika marang aku: "Sira lungaa maneh lan nresnanana sawijining wong wadon, kang seneng dadi sundel lan laku jina, kayadene Sang Yehuwah uga tresna marang para wong Israel, sanadyan iku padha mungkur marani allah liya-liyane lan karem emplek-emplek kismis." 2 Wong wadon iku banjur daktuku, regane limalas sekel salaka sarta sair karotengah homer. 3 Iku nuli dakkandhani mangkene: "Kowe kudu manggon tetunggalan karo aku nganti suwe lan aja laku bedhang sarta aja kadarbe ing wong lanang liya; aku iya ora bakal ngewori 7
HOSEA 3.4 - 4.3 turu kowe." 4 Sabab wong Israel nganti suwe padha dedunung tanpa raja, tanpa pemimpin, tanpa kurban sembelehan, tanpa ngadegake tugu brahala, tanpa efod lan tanpa terafim. 5 Sawuse mangkono wong Israel bakal padha mratobat lan ngupaya marang Pangeran Yehuwah Allahe sarta marang Sang Prabu Dawud, ratune. Bakal padha sowan kalawan gumeter marang ngarsane Sang Yehuwah lan marang kamirahane, besuk ing dina-dina wekasan. Nglawan marang Imam sarta bangsa kang ora setya 4:1-19 4 1 He wong Israel, padha ngrungokna pangandikane Pangeran Yehuwah, awit Sang Yehuwah kagungan prakara karo wong isine nagara kene, marga ora ana kasetyan lan ora ana katresnan marang Allah, sarta ora ana kang wanuh marang Gusti Allah ing nagara kene. 2 Kang ana mung ipat-ipat, goroh, memateni sarta nyenyolong, laku jina, nglakoni pangroda-peksa, lan ngwutahake getih tanpa kendhat. 3 Mulane nagara iki bakal prihatin, lan kang manggon bakal padha katon nglayung; uga kewan-kewan ing ara-ara lan manuk ing awang-awang, 8
HOSEA 4.4 - 10 dalasan iwak-iwak ing sagara bakal padha sirna. 4 Mung bae aja ana wong kang nggugat, lan aja ana wong kang ngluputake, awit sira kang Sungugat, he imam! 5 Kang iku sira bakal keplesed tiba ing wayah awan, uga nabi bakal keplesed tiba bareng karo sira ing wayah bengi; lan biyungira bakal Sunsirnakake! 6 UmatingSun sirna marga ora wanuh marang Allah, amarga sira kang emoh wanuh, mulane sira Suntampik dadi imamingSun, lan sarehne sira iku ngungkurake piwulange Gusti Allahira, mulane Ingsun uga bakal nyingkur marang anak-anakira. 7 Saya mundhak akeh cacahe, dosane marang Ingsun iya saya wuwuh, kaluhurane bakal Sunijoli kanisthan. 8 Padha oleh pangan marga saka dosane umatingSun, lan ngarep-arep supaya umatingSun nindakake kaluputan. 9 Mulane kayadene nasibing rakyat, iya kaya mangkono iku nasibing imam: bakal Sunukum kalakuane lan Sunwales kang dadi panggawene. 10 Bakal padha mangan, nanging ora bisa wareg, padha laku jina, nanging ora tangkar- tumangkar, 9
HOSEA 4.11- 15 awit wus padha ninggal marang Pangeran Yehuwah lan nggondheli sundel. 11 Pikirane kadadekake buntet, dening anggur lan duduhe woh anggur. 12 UmatingSun takon marang wite; sarta tekene kang nyumurupake, marga padha kasasarake dening roh jina, lan padha laku jina tuwin banjur ngungkurake marang Allahe. 13 Padha saos kurban ana ing pucake gunung-gunung, lan ngobong kurban ana ing tengger- tengger, ana ing ayome wit elon, wit libnah sarta wit elah, awit iku ayome katon apik. Yaiku kang njalari anakira wadon padha laku jina, lan mantumu wadon padha dadi wanita tuna-susila. 14 Ingsun ora bakal ngukum anak-anakira wadon sanadyan padha laku jina, utawa mantu-mantunira wadon, sanadyan dadi wanita tuna-susila amarga dheweke dhewe padha manggon ndhewe karo para wong wadon tuna-susila, sarta sesaji bebarengan karo sundel-sundel agama, mulane umat kang ora duwe pangreten iku bakal nemahi karusakan. 15 He, Israel, manawa sira laku jina, 10
HOSEA 4.16- 5.1 Yehuda aja nganti melu gawe kaluputan, aja lunga menyang Gilgal, lan aja munggah menyang ing Bet-Awen, sarta aja sumpah: "Demi Pangeran Yehuwah kang gesang!" 16 Dene Israel iku wus dadi wangkot, kaya sapi kang mbelot, mulane apa iya Sang Yehuwah bakal ngengen kaya wedhus gembel ing pangonan kang jembar! 17 Efraim wus sakuthon karo brahala-brahala, ujanen bae! 18 Pasarujukane para wong mendem! Wus padha masrahake awake marang wong wadon tuna-susila, padha luwih tresna marang kanisthan tinimbang marang kamulyan. 19 Padha katutupan ing swiwining angin, sarta bakal padha nandhang kawirangan marga saka kurban-kurbane. Pangancam marang Israel lan para pemimpine 5:1-7 5 1 He, para imam, padha ngrungokna, he, umat Israel, padha nggatekna, he, para kulawarganing ratu, nilingna kupingira, awitdene paukuman iku tumuju marang sira, marga sira wus dadi kala-jiret tumrap Mizpa, 11
HOSEA 5.2 - 7 lan dadi jaring kang kajereng ana ing gunung Tabor, 2 lan kaya luwangan kang didhudhuk ing lebak Sitim, mulane iku bakal Sunrangket kabeh. 3 Ingsun iku wanuh marang Efraim, sarta ora kekilapan mungguh kaanane Israel, awit sira wus laku jina, he Efraim; lan Israel wus najisake awake dhewe. 4 Pratingkah-pratingkahe ora ngolehake wong-wong mau padha mratobat marang Allahe, marga padha kadunungan rohing laku jina, sarta ora padha wanuh marang Pangeran Yehuwah. 5 Gumunggunge Israel dadi seksi tumrap awake dhewe, Efraim bakal keplesed tiba marga saka salahe dhewe, tuwin Yehuda uga melu keplesed. 6 Padha arep ngupaya Pangeran Yehuwah kalawan nggawa kurban wedhus lan sapi, nanging ora bakal ketemu, Pangeran Yehuwah wus nebihi wong-wong iku. 7 Amarga wus padha cidra marang Sang Yehuwah, awit wus padha nglairake anak-anak kang ora absah, saiki si pengrusa bakal mangsa wong-wong mau dalah tegale. 12
HOSEA 5.8 - 14 Israel ngupaya pitulungan menyang ing ngendi-endi, nanging ora oleh 5:8-14 8 Ngunekna kalasangka ana ing Gibea, ngunekna nafiri ana ing Rama, surak-suraka ana ing Bet-Awen, he, Benyamin, gumetera! 9 Efraim bakal dadi cengkar ing dinane paukuman; Ingsun ndhawuhake kang wus kapesthekake tumrap talere bani Israel. 10 Para panggedhene Yehuda iku padha kaya wong kang ngelih wates; bakal padha Sunesoki bebenduningSun kaya banyu. 11 Efraim wus katindhes, karemuk dening paukuman, awit kenceng anggone ngenut kang tanpa guna. 12 Mulane Ingsun bakal kayadene renget tumrap Efraim, lan kaya bubuk tumrap turune Yehuda. 13 Nalika Efraim weruh lelarane, sarta Yehuda sumurup wudune, Efraim tumuli lunga menyang Asyur lan kongkonan wong marang Sang Nata "Agung" Nanging iku ora bisa marasake sira kabeh, lan ora bisa ngilangi wudunira. 14 Marga Ingsun iki kaya singa tumrap Efraim, 13
HOSEA 5.15- 6.3 lan kaya singa nom tumrap turune Yehuda. Ingsun, iya Ingsun piyambak bakal nyempal-nyempal, banjur tindak, bakal Sunbekta lumayu lan ora ana kang ngluwari. Pamratobate wong Israel kang ora sanyata 5:15--6:6 15 Ingsun bakal kondur menyang ing padalemaningSun, nganti wong-wong iku padha ngaku luput lan ngupaya wadananingSun. Ing sajroning karupekane padha kangen marang Ingsun: 6 1 "Payo padha bali mratobat marang Pangeran Yehuwah, awitdene Sang Yehuwah kang nyempal- nyempal, lan kang bakal marasake kita; Panjenengane kang nggebagi kita, lan iya kang bakal mblebed kita uga. 2 Sawuse rong dina kita bakal diuripake maneh, ing dina katelune ditangekake, dadi kita bakal urip ana ing ngarsane. 3 Mulane payo padha tetepungan lan mbudidaya kanthi temen-temen supaya wanuh karo Pangeran Yehuwah, Panjenengane mesthi bakal miyos kaya muncule bangbang wetan; kita bakal dirawuhi patrape kaya udan, 14
HOSEA 6.4 - 9 kaya udan ing wekasaning mangsa kang nelesi bumi." 4 He, Efraim, apa kang bakal Suntandukake marang sira? He Yehuda, sira bakal Sunkapakake? Sih-susetyanira kaya pedhu esuk, kaya ebun kang esuk uthuk-uthuk ilang. 5 Mulane wus padha Sunremuk lumantar para nabi lan Sunpateni srana pangandikane lesaningSun lan angger-anggeringSun sumunar kaya pepadhang. 6 Awitdene kang Sunrenani iku sih-katresnan dudu kurban sembelehan, lan aluwung milih wanuh marang Gusti Allah tinimbang karo kurban obaran. Efraim ora gelem mratobat 6:7--7:2 7 Nanging wong-wong iku wus nerak prajanjian kaya Adam, ana ing kono anggone cidra marang Ingsun. 8 Gilead iku nagarane para durjana, kebak tabet-tabeting getih. 9 Pakumpulane para imam iku kaya grombolan begal kang ngadhang memangsan, padha memateni ana ing dalan kang anjog ing Sikhem, 15
HOSEA 6.10- 7.4 sanyatane, tindak kang nistha kang dilakoni. 10 Ana ing antrane turune Israel Ingsun mirsa pokal-gawe kang nggegirisi; ana ing kono Efraim padha laku jina lan Israel wus najisake awake dhewe. 11 He Yehuda, uga sira wus kacadhangan mangsa panen: Samangsa kaanane umatingSun wus Sunpulihake, 7 1 samangsa Ingsun marasake Israel, nuli kelair dosane Efraim, lan pialane Samaria; dene wus padha tumindak ngapusi, maling lumebu kalawan ngrusak omah, grombolan kang ana ing njaba padha mbegal. 2 Padha ora mikir manawa Ingsun ngengeti sakehing pialane. Saiki uga wus padha kinepung ing pokale, kabeh iku ana ing ngarsaningSun. Dosane Israel ing bab agama lan kaprajan 7:3-16 3 Pialane iku ndadekake senenging ratune, lan pakartine kang goroh ndadekake bungahe para panggedhe. 4 Kabeh padha laku jina, kayadene pawon kang murub terus, nalika tukange roti leren nggedhekake geni, 16
HOSEA 7.5 - 10 sarta nalika ngulet jladrene nganti mumpluk dening ragi. 5 Ing dina pahargyane ratu kita, padha gawe larane para panggedhe kalawan sumuking anggur; ratu iku sekuthon karo wong kang ambek memoyok. 6 Wong-wong iku batine kaya pawon murub, atine murub makantar-kantar; sawengi muput nepsune mendha, bareng esuk murub maneh kaya geni kang nyalad-nyalad. 7 Wong-wong iku padha panas kabeh kaya pawon murub, lan mangsa para hakime nganti entek. Sakehe ratune wus padha tiwas, wong-wong iku ora ana siji-sijia kang sesambat marang Ingsun. 8 Efraim manunggal karo bangsa-bangsa, kadadeane Efraim kaya roti bunder kang ora diwalik. 9 Kekuwatane wus dientekake dening wong liya, nanging awake dhewe ora ngreti; uwane iya wus akeh, nanging iya ora ngreti. 10 Gumunggunge Israel dadi paseksi tumrap awake dhewe, ewadene padha ora mratobat marang Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe, 17
HOSEA 7.11- 16 lan ing sajroning sakehe kaanan kang mangkono iku mau iya ora banjur ngupaya Panjenengane. 11 Efraim wus kaya manuk dara kang bodho, tanpa pangreten, yaiku anggone njaluk tulung marang Mesir, lan anggone marani Asyur. 12 Samangsa mangkat mrana, Ingsun bakal masang jaringingSun ing dhuwure, bakal Suntarik mudhun kaya manuk ing awang-awang, bakal Sungebagi marga saka piala-pialane. 13 Bilai wong-wong iku, marga wus padha minggat ninggal Ingsun, padha nemahana karusakan, awit wus padha brontak marang Ingsun! Arep padha Sunpitulungi, nanging padha ngucap goroh marang Ingsun. 14 Pasambate marang Ingsun iku ora metu saka ing prentuling atine, nanging padha nangis ana ing paturone. Padha natoni awake supaya oleha gandum lan anggur, sarta padha mbalela marang Ingsun. 15 Sanadyan wus padha Sunlatih sarta Sunkuwatake tangane, ewasamono padha ngrancang arep nandukake piala marang Ingsun. 16 Padha mbalik marani Baal, lan padha kaya gandhewa kang cidra, 18
HOSEA 8.1 - 5 para panggedhene bakal padha tiwas dening pedhang, marga saka tembunge kang kasar. Yaiku kang bakal dadi jalarane anggone bakal padha dipoyoki ana ing tanah Mesir. Rusake Israel iku wohing durakane 8:1-14 8 1 Ngunekna kalasangka! Ana kang nempuh padalemane Pangeran Yehuwah kaya manuk garudha; mulane mangkono awit wong-wong iku wus padha mbubrah prajanjianingSun, lan mbangkang marang angger- anggeringSun. 2 Padha sesambat marang Ingsun: "Dhuh Allah kawula, kawula, bangsa Israel tepang kaliyan Paduka!" 3 Israel wus mbuwang kang becik, mulane kareben kaburu dening mungsuh! 4 Wus padha ngadegake ratu, nanging ora kanthi sarujukingSun. Padha ngadegake panggedhe, nanging ora kanthi kauningakake marang Ingsun. Emas lan salakane dianggo gawe brahala-brahala kanggo awake dhewe, mulane padha kasirnakake. 5 He Samaria, pedhetira Suntampik, bebenduningSun mulad-mulad marang wong-wong iku! 19
HOSEA 8.6 - 12 Nganti pira lawase anggone ora bisa padha nucekake awake 6 wong-wong Israel iku? Iku tukang kang gawe, sarta iku dudu Allah! Lah pedhet Samaria iku bakal ajur dadi sawalang-walang. 7 Sarehne padha nyebar angin, mulane bakal ngeneni prahara; gandume ora biwa tuwa, ora metu glepunge; dene yen ana kang bisa metu, iku mesthi dientekake dening bangsa liya. 8 Israel wus diuntal; saiki padha ana ing antarane bangsa- bangsa kayadene barang tampikan. 9 Wus padha lunga menyang Asyur prasasat kuldi alas kang ndhewe. Efraim wus ngedum-edum opahing bebdhangan. 10 Sanadyan padha ngedum-edum opah iku ana ing antarane bangsa-bangsa, ewasamono saiki Ingsun bakal nglumpukake wong-wong iku, temah sadhela engkas bakal padha leren anggone njebadi raja lan para panggedhe. 11 Lah Efraim wus ngakehake misbyah, misbyah-misbyah iku njalari banjur padha nindakake dosa. 12 Sanadyan Sunseratake piwulangingSun pirang-pirang, 20
HOSEA 8.13- 9.2 nanging iku padha dianggep prakara kang kanggo wong manca. 13 Padha seneng saos kurban sembelehan, padha saos daging lan padha mangan iku; nanging iku ora ndadekake keparenge Pangeran Yehuwah. Saiki panerake bakal diengeti, lan dosane bakal kaukum. Wong-wong mau kudu padha bali menyang Mesir! 14 Israel wus nglalekake Kang nitahake, lan wus ngadegake kraton-kraton; Yehuda wus ngakehake kutha-kutha kang santosa, nanging Ingsun bakal ndhawahake geni ing kutha-kuthane, kang mangsa kadhaton nganti ludhes. Bakal tanpa ana kabungahan ing sajroning pambuwangan 9:1-9 9 1 He Israel, aja giyak-giyak! Aja surak-surak kaya bangsa-bangsa liya! Awit sira wus laku bedhang, lan ninggal Gusti Allahira, opahane bedhangan kang sira senengi, ana ing sakehe papan panutoning gandum. 2 Papan panuton gandum lan pamipitan anggur ora bakal aweh pangan marang wong-wong iku; sarta anggur bakal ndadekake gelane. 21
HOSEA 9.3 - 7 3 Bakal padha ora lestari manggon ana ing tanahe Pangeran Yehuwah, nanging Efraim kudu bali menyang Mesir, sarta ana ing tanah Asyur bakal padha mangan kang karam. 4 Bakal ora ngunjukake kurban unjukan anggur marang Pangeran Yehuwah, sarta kurban-kurbane sembelehan ora bakal gawe renane Panjenengane; rotine kaya rotining kasusahan, kang mangan bakal padha dadi najis kabeh, marga rotine iku mung kanggo awake dhewe, ora kepareng digawa lumebu menyang ing padalemane Pangeran Yehuwah. 5 Sira bakal nglakoni apa ing dina gedhe, sarta ing dina riyayane Sang Yehuwah? 6 Sabab sanadyan padha oncat saka ing karusakan, bakal diklumpukake ana ing tanah Mesir lan Memfis bakal ngubur wong-wong mau; barang-barange kang arupa salaka kang akeh ajine bakal katutupan suket, lan tarube padha kathukulan lateng. 7 Wus tumeka ing dinaning paukuman, wus tumeka ing dinaning pamales, Israel bakal ngalami, "Nabi iku wong gemblung, wong kang kapenuhan ing roh, iku owah!", marga saka gedhene kaluputanira lan marga saka bangete anggonira memungsuhan. 22
HOSEA 9.8 - 12 8 Efraim, umate Allahku, iku lagi ndingkik marang nabi, sarta ing saurute dalane dipasangi jaringe wong mikat manuk, dalasan ing padalemane Gusti Allahe ana memungsuhan. 9 Ala banget pokale wong-wong iku kaya kang kelakon ana ing Gibea. Pangeran bakal enget marang durakane lan dosane wong-wong iku bakal kaukum. Wohing pamurtade Israel 9:10-17 10 AnggoningSun biyen mrangguli Israel kayadene woh anggur ing pasamunan; anggoningSun mirsani para leluhurira, kaya pametune kawitan woh anjir. Nanging iku banjur padha marani Baal-Peor sarta ngabekti marang dewaning kanisthan, satemah padha dadi nistha padha karo barang kang didhemeni. 11 Kaluhurane Efraim mabur kaya manuk, ora ana kang nglairake, kang meteng lan kang ngandheg! 12 Sanadyan padha ngopeni anak-anake nganti gedhe, mesthi Sundadekake ora duwe anak, satemah ora ana manungsa maneh. Lah, bilai uga wong-wong iku samangsa wus padha Suntilar! 23
HOSEA 9.13- 17 13 Sunpirsani Efraim wus ndadekake anak-anake padha dadi kewan buron; Efraim kapeksa ngulungake anak-anake marang juru panumpes. 14 Dhuh Yehuwah, bangsa punika mugi kaparingana, -- badhe Paduka paringi punapa? -- Kaparingana wetengan ingkang gabug, sarta susu ingkang kisut. 15 Sakehe pialane kelakon ana ing Gilgal; lan ing kana anggoningSun katuwuhan sengit marang wong-wong iku. Marga saka alaning panggawe-panggawene bakal padha Suntundhung saka ing padalemaningSun. Ingsun ora bakal asih maneh marang wong-wong iku; para panggedhene iku pemberontak kabeh. 16 Efraim wus kagebug, oyode wus dadi garing, bakal padha ora metokake woh; malah sanadyan padha nglairna anak pisan, wohing wetengane kang dinama-dama iku bakal Sunpateni. 17 Bakal padha katundhung dening Allahku, marga ora padha ngrungokake marang Panjenengane, mulane bakal padha nglembara ana ing antarane para bangsa. 24
HOSEA 10.1- 5 Paukuman marga saka anggone padha nyembah brahala 10:1-8 10 1 Israel iku wit anggur kang becik thukule, kang metokake woh, saya akeh pametune, saya akeh anggone gawe misbyah sarta saya becik lemahe, saya endah anggone gawe tugu-tugu brahala. 2 Atine lamis, saiki kudu padha nanggung wohing kaluputane, Pangeran bakal ngremuk misbyah-misbyahe, lan mbubrah tugu-tugune brahala. 3 Lah saiki padha ngucap: "Kita padha ora duwe ratu, marga kita padha ora ngabekti marang Pangeran Yehuwah, mangka ratu iku bisa nindakake apa ta tumrap kita?" 4 Padha umuk-umukan, padha nglairake sumpah palsu, padha gawe prajanjian, temahan paukuman thukul kaya wit upas ana ing singkalan-singkalaning pategalan. 5 Para wong saisine Samaria padha gumeter, ing ngatase pedhete Bet-Awen. Lah rakyate bakal sedhih marga saka iku, sarta para imame padha sesambat, 25
HOSEA 10.6- 10 marga wus koncatan kamulyane. 6 Pedhete bakal kaboyong menyang Asyur, minangka pisungsung marang Sang Nata "Agung". Efraim bakal kawirangan, sarta Israel bakal kisinan marga saka rancangane. 7 Samaria bakal katumpes, ratune kaya pang kang kumambang ing banyu. 8 Tengger-tengger pangurbanan Awen, yaiku dosane Israel, bakal padha kasirnakake. Misbyah-misbyahe bakal padha kathukulan eri lan rerungkudan. Sarta wonge bakal padha nylathoni gunung-gunung: "Aku padha sasabana!", lan marang tengger-tengger: "Aku padha ebrukana!" Pangeran Yehuwah kecuwan tumrap Efraim 10:9-15 9 He Israel, wiwit jamane Gibea sira wus gawe dosa; ana ing kana padha gumregah nglawan. Ana ing Gibea apa ora bakal ketututan ing perang kang nglawan marang para wong culika? 10 Ingsun rawuh prelu nggebagi wong-wong iku, 26
HOSEA 10.11-14 bangsa-bangsa bakal padha nglumpuk nglawan marang wong-wong iku, samangsa padha kasiksa marga saka kaluputane rong prakara. 11 Efraim iku biyen pedhet kang wus digladhi lan dhemen nutu, sarta Ingsun remen marang githoke kang apik, Efraim iku Sunrakitake, Yehuda kudu mluku, Yakub kudu nggaru lemah kanggo awake dhewe. 12 Sira padha nyebara kang cundhuk karo kaadilan, ngundhuha kanthi katresnan! Mbukaka tanah anyar, marga wus wancine ngupaya marang Sang Yehuwah, nganti panjenengane rawuh sarta maringi kaadilan kang luber marang sira. 13 Sira wus padha mluku kadurakan, kaculikan kang sira undhuh, sarta sira wus padha mangan wohing doracara, marga sira wus padha ngendelake ratanira, apadene kehing prawiranira. 14 Bakal jumedhul gumuruhing perang ana ing antarane bangsanira, lan sakehe betengira bakal kagempur, kaya Salman anggone nggempur Bet-Arbel ing kalane campuh perang, biyung dalah anak-anake padha diremuk. 27
HOSEA 10.15-11.5 15 Kaya mangkono iku bakal Suntandukake marang sira, he turune Israel, marga saka bangeting kadursilanira. Ing wayah bangbang wetan ratune Israel bakal katumpes babar pisan. Sihe Pangeran Yehuwah ngalahake kawangkotane wong Israel 11:1-11 11 1 Nalika Israel isih nom, Sunkasihi sarta saka ing Mesir putraningSun iku Suntimbali. 2 Saya kerep anggoningSun nimbali, saya banget anggone ngungkurake Ingsun, padha sesaji kurban marang para Baal, sarta ngobong kurban kanggo reca-reca. 3 Mangka Ingsun kang netah marang Efraim, Ingsun kang mbopong, ewasamono padha ora gelem ngrumangsani, yen Ingsun kang nyarasake. 4 Sungendeng kalawan talining kasetyaan, iya kalawan tetalenaning katresnan. Tumrap bangsa iku Ingsun kaya wong kang ngangkat pasangan saka ing uwange, Ingsun ndhingkluk lan maringi pangan. 5 Wong-wong iku kudu padha bali menyang tanah Mesir, sarta Asyur kang bakal dadi ratune, marga padha ora gelem mratobat. 28
HOSEA 11.6- 11 6 Pedhang bakal ngamuk ana ing kutha- kuthane, bakal ngrusak slarak-slaraking lawange, sarta mangsa wong-wong iku ana ing beteng-betenge. 7 UmatingSun betah ngungkurake Ingsun, padha njaluk tulung marang Baal, lan leren anggone ngluhurake asmaningSun. 8 He Efraim, mangsa Ingsun ngetogake marang sira, ngulungake sira, he Israel! Mangsa Ingsun ngetogake sira kaya Adma, ndadekake sira kaya Zeboim! PanggalihingSun dadi pulih, sih-piwelasingSun kagugah babar pisan. 9 Ingsun ora bakal nandukake bebenduningSun kang mulad-mulad, Efraim ora Suntumpes maneh, marga Ingsun iki Allah lan dudu manungsa, Kang Mahasuci ana ing tengahira, sarta Ingsun ora rawuh arep mbesmi. 10 Wong-wong iku bakal padha manut marang Pangeran Yehuwah, Pangeran bakal nggero kaya singa. Sanyata, Panjenengane bakal nggero, para putra nuli bakal padha sowan saka ing sisih kulon kanthi gumeter, 11 kaya manuk kang teka saka ing tanah Mesir kalawan gumeter, lan kaya manuk dara saka ing tanah Asyur, sarta bakal padha Sunpapanake ana ing omahe dhewe-dhewe, -- 29
HOSEA 11.12-12.4 mangkono pangandikane Sang Yehuwah. Efraim lan Rama Yakub leluhure 11:12--12:14 (12:1-15) 12 (12-1) Ingsun wus dikepung dening Efraim kalawan dora-cara, lan kalawan apus dening turune Israel, dene Yehuda ngilang saka ing sacelake Gusti Allah, saka ing sacelake Kang Mahasuci kang setya. 12 1 (12-2) Efraim iku njaga angin, lan mburu angin wetan sedina muput, ngakehake tindak cidra lan panganiaya, padha gawe prajanjian karo Asyur, lan nggawa lenga menyang ing tanah Mesir. 2 (12-3) Pangeran Yehuwah bebantahan karo Yehuda, lan bakal ngukum Yakub miturut polah-tingkahe, sarta bakal males kang murwat karo tindak-tanduke. 3 (12-4) Ana ing guwa-garba Yakub ngapusi sadulure, sarta bareng wus rosa gelut kalawan Gusti Allah. 4 (12-5) Dheweke gelut karo Sang Malaekat lan unggul, kalawan nangis nyuwun kawelasan marang Panjenengane. Ana ing Betel ketemu kalawan Panjenengane, 30
HOSEA 12.5- 11 lan ana ing kono Panjenengane mangandikani mangkene: 5 (12-6) -- Iya iki Sang Yehuwah, Allahe kang sarwa tumitah, kang asma Yehuwah. -- 6 (12-7) "Sira iku kudu mratobat marang Allahira, netepana katresnan lan angger-angger, sarta tansah ngarep-arepa marang Allahira." 7 (12-8) Padha kaya Kanaan, kang nyekel traju kang cidra, lan kang seneng memeres, 8 (12-9) pangucape Efraim: "Aku rak wus dadi sugih, wus oleh raja-brana. Nanging sakehe wohe kangelanku ora nuwuhake kaluputan kang ateges dosa tumrap aku." 9 (12-10) Nanging Ingsun iki Yehuwah, Allahira wiwit nalika sira ana ing tanah Mesir. Ingsun isih karsa manggonake sira ana ing tarub-tarub maneh kaya ing dina-dina riyaya. 10 (12-11) Ingsun mangandikani para nabi, sarta wus paring wahyu bola-bali apadene paring pasemon lumantar para nabi mau. 11 (12-12) Manawa ing Gilead ana kadursilan, wong-wong iku wus padha dadi tanpa guna; 31
HOSEA 12.12-13.2 ana ing Gilgal padha saos kurban sapi-sapi lanang, mulane misbyah-misbyahe uga padha dadi kaya tumpukan watu ana ing singkal-singkalane pategalan. 12 (12-13) Yakub ngungsi menyang ing tanah Aram, Israel ngenger supaya oleh bojo, malah nganti dadi pangon supaya oleh bojo iku. 13 (12-14) Lumantar nabi Pangeran Yehuwah nuntun Israel metu saka ing tanah Mesir, malah banjur direksa dening nabi. 14 (12-15) Efraim wus gawe gerahing panggalihe Pangeran kang banget, temah Gustine bakal nglestarekake anggone katempelan utang getih, sarta bakal paring piwales tumrap ing cacade. Bebendune Pangeran Yehuwah bakal tumempuh marang Efraim 13:1-16 (13:1--14:1) 13 1 Samangsa Efraim celathu, wong-wong padha gumeter; diajeni banget ana ing satengahe Israel, nanging banjur kaluputan marga nyembah Baal, temahan mati. 2 Tekan saiki padha terus bae anggone gawe dosa, sarta gawe reca cor-coran salaka, iya gawe brahala-brahala manut kapinterane; 32
HOSEA 13.3- 8 kabeh iku gaweane para tukang. Wong-wong padha dicelathoni: Padha saosa kurban! Manungsa kareben ngabekti marang pedhet-pedhet! 3 Mulane bakal padha kaya pedhut ing wayah esuk utawa kayadene ebun kang esuk umun-umun ilang, lan kaya mrambut kang kabur ing angin saka ing panuton. Iya kaya kukus kang metu saka ing cendhela. 4 Nanging Ingsun iki Yehuwah Allahira, wiwit nalika sira ana ing tanah Mesir; sira ora wanuh allah liyane, kajaba Ingsun, iya ora ana Juruslamet maneh liyane Ingsun. 5 Ingsun kang wanuh sira ana ing pasamunan, tanah kang banget panase. 6 Bareng wus padha mangan suket, banjur bisa wareg, bareng wus wareg, nuli kumalungkung, temahan padha lali marang Ingsun. 7 Mulane Ingsun dadi kayadene singa tumrap wong-wong iku, lan kaya macan tutul, Ingsun ndhedhep ana ing pinggir dalan. 8 Ingsun ngrawuhi wong-wong iku kaya bruwang wadon kang kelangan anak, Sunsuwek-suwek dhadhane. Sunmangsa ana ing kono, kaya singa, 33
HOSEA 13.9- 15 banjur bakal kaowol-owol dening sato galak ing ara-ara. 9 He Israel, Ingsun bakal nyirnakake sira, sapa kang bisa mitulungi sira? 10 Ratumu ana ngendi ta, kang banjur mitulungi sira, lan para pangarepira kang nuli menehi kaadilan marang sira, heh, sira kang ngucap: "Kula mugi kaparingana ratu kaliyan pangageng-pangageng?" 11 Sira Sunparingi ratu sajroning bebenduningSun, sarta kang Sunpundhut sajroning bramatyaningSun. 12 Durakane Efraim kabuntel, dosane disimpen. 13 Nglarani arep duwe anak iku sadurunge bayine lair, nanging dheweke iku anak kang tanpa budi, awit anggone obah ora ngetrepi wektune, bareng wus tekan ing wancine, emoh metu saka ing guwa-garbane ibu. 14 Apa Ingsun bakal ngluwari wong-wong iku saka pamisesane jagade wong mati, utawa Suntebus saka ing pati? Heh pati, ana ing ngendi pageblugira, he jagade wong mati, ana ing ngendi kakuwatanira ngrusak? Ing paningalingSun ora ana kawelasan. 15 Sanadyan dheweke thukul subur ana ing satengahe suket-suket, 34
HOSEA 13.16-14.3 ewasamono bakal katrajang angin saka ing wetan, iya angine Sang Yehuwah, kang midid saka ing pasamunan, sarta belik-belike bakal diastake, lan tuk-tuke dipateni, raja-darbeke dijarah-rayah, yaiku sakehe barang kang endah. 16 (14-1) Samaria kudu tampa paukuman, marga mbalela marang Allahe. Bakal padha tiwas dening pedhang, bayi-bayine bakal padha karemuk, wonge wadon kang meteng bakal padha kabedhelan. Bab pamratobat lan prajanji 14:1-8 (14:2-9) 14 1 (14-2) He Israel, padha mratobata marang Pangeran Yehuwah, Allahmu, dene anggonmu keplesed iku marga saka kaluputanmu. 2 (14-3) Padha ngaturna kaduwungmu, sarta mratobata marang Sang Yehuwah, munjuka marang Panjenengane: "Paduka mugi karsaa ngapunten sakathahipun kalepatan, ingkang sae mugi lajeng kaparingna, nunten kawula sami badhe ngunjukaken pangaken kawula. 3 (14-4) Asyur boten badhe saged mitulungi kawula sadaya; kawula boten badhe numpak kapal, 35
HOSEA 14.4- 8 saha kawula boten badhe wicanten malih: Dhuh Allah kawula! dhateng dedamelaning tangan kawula, margi Paduka ngasihi lare lola." 4 (14-5) Ingsun bakal mulihake wong-wong iku saka ing pamurtade, lan bakal ngasihi kanthi legawaning galih, marga bebenduningSun marang dheweke wus mendha. 5 (14-6) Ingun bakal dadi kaya ebun tumrap Israel, dheweke bakal metu kembange kaya kembang bakung, lan oyode ngambra-ambra kaya Libanon. 6 (14-7) Pang-pange padha sumrambah, sarta endahe kaya wit jaitun, lan arum gandane kaya kang ana ing Libanon. 7 (14-8) Wong-wong mau bakal padha bali lan manggon ing pangayomaningSun, lan bakal padha tuwuh kaya tanduran gandum; sarta bakal padha kembang kaya wit anggur, kang misuwur kaya anggur ing Libanon. 8 (14-9) Efraim, brahala-brahala iku magepokan apa karo Ingsun? Ingsun kang paring wangsulan lan nggalih marang sira! Ingsun iki kaya wit beros kang katon ijo, saka Ingsun anggonira oleh woh. 36
HOSEA 14.9 Panutup 14:9 (14:10) 9 (14-10) Sapa kang wicaksana, cikben mangreti marang prakara iki kabeh; sapa kang mangreti, kareben nyumurupi iku; marga margi-margine Pangeran Yehuwah iku lenceng, lan diambah dening para wong mursid, nanging para wong kang mbalela padha keplesed tiba ana ing kono. 37
YOEL Bebuka 1:1 1 1 Iki pangandikane Pangeran Yehuwah kang kadhawuhake marang Nabi Yoel bin Petuel. Wewelak walang minangka paukuman 1:2--2:11 2 He, para tuwa-tuwa, padha ngrungokna, he, para wong isine nagara, padha nilingna! Sajegmu urip utawa ing jamane para leluhurmu apa tau ana lelakon kang kaya mangkene iki? 3 Anak-anakmu padha critanana lelakon iku, nuli anak-anakmu genten konen nyritakake marang anak-anake, lan putumu iya nyritanana marang turune 4 Sisane walang kang ngrikiti kapangan dening walang alihan, lan sisane walang alihan kapangan dening walang mlumpat, sarta sisane walang mlumpat kapangan dening walang kethaha. 5 He, para wong mendem, tangia lan nangisa!
YOEL 1.6 -11 He, para wong kang karem anggur, marga saka anggur anyar, padha ngadhuh-adhuha, amarga anggur iku wus dirampas saka ing cangkemmu. 6 Dene ana bangsa kang nglurugi nagaraku, bangsa kang kuwat lan tanpa wilangan cacahe, untune kaya untu singa, lan siyunge kaya siyung singa wadon. 7 Witku anggur padha karusak, lan witku anjir padha dikethoki, dikletheki lan dirubuhake, sarta pang-pange padha dadi putih. 8 Ngadhuh-adhuha kayadene prawan kang manganggo bagor, marga saka pacangane, kekasihe nalika isih enom. 9 Kurban dhaharan lan kurban unjukan wus ilang saka ing padalemane Sang Yehuwah; para abdine Pangeran Yehuwah, yaiku para imam, padha susah. 10 Pategalan wus rusak, bumi ngenes, awit gandume wus sirna anggure wus garing, lengane wus nipis. 11 Para wong tani padha kisinan, para tukang kebon anggur padha ngadhuh-adhuh, marga saka gandum lan sair, 2
YOEL 1.12 -16 awitdene panenaning pategalan wus lebur kabeh. 12 Wite anggur wus garing lan wite anjir wus alum, mangkono uga wite delima, wite kurma lan wite apel, sarupane wit ing ara-ara wus padha garing. Sanyata, kabungahan sirna oncat saka para anaking manungsa. 13 He, para imam, padha manganggoa bagor lan sambat-sambata, he, para kang ngladeni misybah, padha ngadhuh-adhuha, he, para Gusti Allahku, pada lumebua, padha nginepa kalawan manganggo bagor, dene padalemane Gusti Allahmu wus koncatan kurban dhaharan lan kurban unjukan. 14 Padha ngundhangna puwasa kang suci, nganakna parepatan agung, nglumpukna para tuwa-tuwa, dalah sakehe wong isine nagara ana ing padalemane Pangeran Yehuwah Allahmu lan padha sambat-sambata marang Sang Yehuwah. 15 Adhuh bilai dina iku, dene nyata wus chedak dinane Pangeran Yahuwah, tekane awujud karusakan saka Kang Mahakwasa. 16 Ing ngarepe mripat kita, 3
YOEL 1.17 - 2.2 rak wus sirna sakehe pangan, kabungahan lan surak-surak saka ing padalemane Gusti Allah kita? 17 Winih-winih padha garing ana ing jero lemah, lumbung-lumbung wus padha resik gusis, gudhang-gudhang wus padha ambruk marga gandume wus entek. 18 Kaya apa panjeriting kewan-kewan, pepanthan sapi padha bingung, marga wus ora ana pangonan maneh, uga wedhus-wedhuse padha kontrang- kantring. 19 Dhuh Yehuwah, namung Paduka ingkang kawula sambati, awit pangenan ing ara-ara, sampun kamangsa ing latu ngantos telas. Urubing latu sampun nggosongaken sakathahing wit-witan ing ara-ara. 20 Dalasan sato-kewan ing ara-ara ugi sami sesambat dhateng Paduka, margi lepen-lepen sampun sami asat, sarta pangenan ing ara-ara sampun kamangsa dening latu. 2 1 Padha ngunekna kalasangka ana ing Sion, lan padha surak-suraka ana ing gunungingSun kang suci! Sakehe wong isine nagara padha getera, awitdene dinane Pangeran Yehuwah teka, wus cedhak; 2 sawijining dina kang peteng ndhedhet lan pagowong, 4
YOEL 2.3- 7 dina kang mendhung lan peteng lelimengan; ana bangsa kang gedhe sarta santosa mratani gunung-gunung kaya bangbang wetan, kang kaya mangkono iku durung tau ana wiwit kuna mula; lan ing sapungkure iya bakal ora ana, turun-tumurun, ing tembe buri. 3 Ing ngarepe ana geni kang memangsa nganti ludhes, lan ing burine ana urubing geni kang nggesengake. Tanah kang ana ing ngarepe kaya patamanan Eden, nanging ing burine pasamunan kang mati; sarta ora ana kang bisa ngoncati bangsa mau. 4 Rupane kaya jaran, lan playune iya kaya jaran mbandhang. 5 Anggone padha mencolot-mencolot ngliwati pucake gunung-gunung kaya kumrasaking kreta, lan kaya perkataking geni kang ngobong dami; kaya bangsa kang kuwat, wadya-balane samekta ing perang. 6 Adu arep karo iku, bangsa-bangsa padha gumeter, guwayane kabeh padha saya pucet. 7 Playune kaya pahlawan, kaya prajurit anggone ngunggahi baluwarti, 5
YOEL 2.8 -12 siji-sijine padha lumaku terus ora nganggo nyimpang saka ing dalane; 8 ora padha suk-sukan, siji-sijine ngambah ing dalane dhewe, nrajang pabarisan kalawan sikep gegaman tumbak, anggone baris kareksa aja nganti pedhot. 9 Banjur nyerbu menyang ing jero kutha, ngunggahi baluwarti, padha menek lumebu ing omah-omah, lumebune metu ing cendhela kaya maling. 10 Bumi gumeter ana ing ngarepe, langit gonjang-ganjing, srengenge lan rembulan padha dadi peteng, sarta lintang-lintang ilang cahyane. 11 Pangeran Yehuwah nuli ngedalake swarane, ana ing ngarepe wadya-balane, mangka wadya-balane iku luwih dening akeh, sarta kang nindakake sabdane iku santosa sabab ngedab-edabi dinane Sang Yehuwah iku sarta nggegirisi banget, sapa kang bisa mbetahake? Dhawuh supaya mratobat 2:12-17 12 Pangandikane Pangeran Yehuwah mangkene: "Nanging saiki uga, padha mratobata marang Ingsun kalawan gumolonging atinira, 6
YOEL 2.13 -17 kalawan puwasa, lan nangis sarta sambat-sambat." 13 Atimu suweken, aja sandhanganmu, sarta mratobata marang Pangeran Yehuwah Allahmu, dene Panjenengane iku asipat asih lan welasan, gedhe sabare lan luber kamirahane, Panjenengane piduwung ing bab paukuman kang karancang. 14 Sapa kang ngreti, bokmanawa karsa mengker lan piduwung, sarta nilari berkah, kagawe kurban dhaharan lan kurban unjukan sumaos marang Pangeran Yehuwah, Allahmu. 15 Padha ngunekna kalasangka ana ing Sion, nganakna puwasa kang suci, ngundhangna parepatan agung. 16 Bangsa iki klumpukna, pasamuwane sucekna, nglumpukna para pinutuwa, dalah para bocah pasuson pisan, panganten lanang supaya metu saka ing kamare, lan panganten wadon saka ing kamar paturone. 17 Para imam, para abdine Sang Yehuwah, padha nangisa ana ing antarane pandhapa lan misbyah, sarta munjuka: "Dhuh Yehuwah, mugi karsaa paring piwelas dhateng umat Paduka, 7
YOEL 2.18 -20 bangsa kagungan Paduka piyambak sampun ngantos kategakaken kawewada, temah dipun poyoki dening para bangsa. Punapaa ngantos wonten ujaripun tiyang ing antawisipun para bangsa: Gusti Allahe wong iku ana ing ngendi?" Prajanjiane Gusti Allah marang bangsa kang mratobat 2:18-27 18 Pangeran Yehuwah dadi benter ing panggalih marga saka tanahe, sarta welas-asih marang umate. 19 Pangeran Yehuwah banjur paring wangsulan lan ngandika marang umate: "Lah, sira bakal Sunkintuni gandum, anggur lan lenga, lan sira bakal mangan nganti wareg. Ingsun ora bakal ndadekake sira dadi cacadan maneh ana ing antarane bangsa-bangsa. 20 Kang teka saka ing lor bakal Sunedohake saka ing sira, lan bakal Sunbucal menyang nagara kang mati lan garing, pucuking pabarisane Suncemplungake ing sagara wetan, lan pethiting pabarisane ing sagara kulon, nuli mumbul ambune kang bacin lan gandane kang banger, 8
YOEL 2.21 -26 awitdene wus nglakoni prakara kang gedhe, 21 He tanah, aja wedi, surak-suraka lan bungah-bungaha, sabab Pangeran Yehuwah uga wus nindakake prakara kang gedhe! 22 He, sato-kewan ing ara-ara, aja padha wedi dene pangonan ing ara-ara padha ijo riyo-riyo, wit-witan padha metu wohe, wit anjir lan wit anggur padha menehake kasugihane. 23 He, bani Sion, padha surak-suraka, lan padha bungah-bungaha marga saka Pangeran Yehuwah, Allahira, marga sira wus diparingi, udan awal kalawan adil, iya udan awal lan udan akhir kaya biyen. 24 Panuton-panuton bakal padha kebak gandum sarta pamipitane luber anggur lan lenga. 25 Ingsun bakal paring marang sira pulihe taun-taun kang pametune entek kamangsa dening walang alihan, walang kang mlumpat, walang kang kethaha lan walang kang ngrikiti, wadya-balaningSun kang gedhe kang Sunutus menyang ing tengahira 26 Sira bakal padha mangan akeh, nganti wareg, 9
YOEL 2.27 -32 sarta sira bakal memuji asmane Sang Yehuwah, Allahira, kang wus nandukake kaelokan marang sira, karodene umatingSun ora bakal nandhang wirang ing salawas-lawase. 27 Lan sira bakal padha sumurup yen Ingsun iki ana ing tengahe Israel, sarta yen Ingsun iki Yehuwah, Allahira, ora ana maneh kajaba Ingsun, lan umatingSun bakal ora nandhang wirang maneh ing salawas-lawase." Bab dinane Pangeran Yehuwah 2:28-32 28 "Sawuse mangkono bakal kelakon, Ingsun bakal ngesokake RohingSun marang manungsa kabeh, temahan anakira lanang lan wadon bakal padha medhar wangsit; para pinituwanira bakal padha oleh pangimpen, lan nom-nomanira padha ndeleng wahyu. 29 Dalah para baturira tukon lanang lan wadon, bakal padha Sunesoki RohingSun ing dina-dina iku. 30 Mangkono maneh Ingsun bakal nganakake kaelokan ing langit lan ing bumi: getih lan geni sarta kumeluning kukus. 31 Srengenge bakal salin dadi peteng ndhedhet lan rembulan dadi getih sadurunge tekane dinane Sang Yehuwah kang gedhe lan nggegirisi iku. 32 Lan sing sapa 10
YOEL 3.1- 3 nyebut asmane Pangeran Yehuwah, iku bakal kapitulungan rahayu, marga ing gunung Sion lan ing Yerusalem bakal ana pangentasan, kaya kang wus di pangandikakake dening Pangeran Yehuwah; sarta saben wong kang katimbalan dening Sang Yehuwah iku bakal dadi panunggalane kang kaentas." Paukuman marang para mungsuhe Israel 3:1-8 3 1 "Dene lah ing dina-dina iku lan ing wektu iku, samangsa Ingsun mulihake kaanane Yehuda lan Yerusalem, 2 ing kono Ingsun bakal nglempakake sakehe bangsa, Sunirid mudhun menyang ing lembah Yosafat, tumuli Ingsun bakal prakaran kalawan para bangsa iku ana ing kana bab umatingSun lan kagunganingSun piyambak, Israel, dene wus padha dipencarake ana ing satengahe para bangsa lan tanah kagunganingSun diedum-edum. 3 Anggone ngrebut umatingSun iku sarana mbuwang undhi, bocah lanang diijolake karo wong wadon tuna-susila, bocah wadon diedol dhurupake anggur, supaya bisa ngombe. 11
YOEL 3.4 -10 4 Anadene mungguh sira, he Tirus lan Sidon sarta sawewengkone Filisti, ana gegayutane apa karo Ingsun? Apa sira arep males pandamelingSun? Manawa sira nandukake apa bae marang Ingsun, kanthi dadakan anggoningSun bakal nampekake panggawenira iku marang sira dhewe. 5 Awitdene salaka lan emas kagunganingSun wus padha sira jupuk, sarta barang-barangingSun kang pangaji padha sira lebokake ing papan pangibadahira, 6 sarta wong-wong Yehuda lan wong-wong Yerusalem wus padha sira edol marang wong Yunani, karepira supaya pisah adoh karo tanahe. 7 Lah bakal padha Suntangekake saka ing panggonan pangedolira mau, sarta nampekake panggawenira iku marang sirahira dhewe. 8 Anadene anakira lanang lan wadon bakal Sunedol marang bani Yehuda, kang banjur ngedol marang para wong Syeba, marang bangsa kang adoh, awit Pangeran Yehuwah wus ngandika mangkono." Berkah kanggo umate Pangeran Yehuwah 3:9-21 9 Prakara iki undhangna ana ing satengahe para bangsa: padha samektaa ing perang, para pahlawan padha sira angkatna, sakehe prajurit padha sira prentahana supaya ngetoni perang. 10 Kejene wlukunira kagemblenga dadi pedhang, 12
YOEL 3.11 -16 lan aritira kagawea tumbak; wong kang ringkih ngucapa: "Aku iki pahlawan!" 11 Sakehe para bangsa saka ing ngendi-endi, padha gumregaha lan maraa, sarta padha nglumpuka mrana! Dhuh Yehuwah, para pahlawan Paduka mugi kabektaa mandhap! 12 Para umat padha budhala lan ngluruga, menyang lebak Yosafat, dene Ingsun bakal lenggah ana ing kana, ngadili sakehe para bangsa ing ngendi-endi. 13 Aritira padha empakna awit undhuh-undhuhane wus tuwa, padha mrenea, padha meresa, awit pamipitane wus kebak anggur, genthong-genthonge wus padha luber, marga akeh pialane wong-wong iku. 14 Akeh wong, akeh wong, ing lebak karampungan, awit wus cedhak dinane Sang Yehuwah, ana ing lebak karampungan! 15 Srengenge lan rembulan padha dadi peteng, lintang-lintang wus padha ilang cahyane, 16 Pangeran Yehuwah bakal nggero saka ing Sion, ngumandhangake swarane saka ing Yerusalem, langit lan bumi gonjang-ganjing. Nanging Sang Yehuwah dadi pangungsen tumrap umate, 13
YOEL 3.17 -21 lan dadi beteng tumrap wong Israel. 17 "Sira banjur bakal padha sumurup yen Ingsun, Yehuwah, iku Allahira, kang akedhaton ana ing Sion, gunungingSun kang Suci, lan Yerusalem bakal dadi suci, sarta ora diliwati maneh dening bangsa liya. 18 Ing wektu iku bakal kelakon gunung-gunung bakal padha netesake anggur anyar, lan tengger-tengger padha mili puwan, lan sakehe kali ing tanah Yehuda padha mili banyu; apamaneh bakal ana tuk metu saka ing padalemane Pangeran Yehuwah, sarta bakal mbanyoni lebak Sitim. 19 Tanah Mesir bakal dadi sepi mamring, lan tanah Edom dadi pasamunan, awit saka panganiaya kang ditandukane marang bani Yehuda, dene wus ngwutahake getih resik ana ing tanahe. 20 Nanging Yehuda lestari dienggoni ing salawase, lan uga Yerusalem nganti turun-tumurun. 21 Lah Ingsun bakal males marang getihe, sapira kang durung Sunwales, Pangeran Yehuwah tetep akedhaton ana ing Sion." 14
AMOS Bebuka 1:1 1 1 Iki pangandika kang kawedharake marang Nabi Amos, panunggalane wong kang ngingu wedhus saka ing Tekoa, bab Israel, nalika jamane Sang Prabu Uzia ratu ing Yehuda, lan ing jamane Sang Prabu Yerobeam putrane Sang Prabu Yoas, ratu ing Israel, rong taun sadurunge lindhu. Paukuman marang bangsa-bangsa liya 1:2--2:3 2 Pangandikane mangkene: "Yehuwah nggero saka ing Sion, sarta ngwedalake swarane saka ing Yerusalem, temah pangonan-pangonan padha garing, lan pucake gunung Karmel dadi alum." 3 Pangandikane Pangeran Yehuwah mangkene: "Marga saka durakane Damsyik telung prakara, malah patang prakara, mulane Ingsun ora bakal murungake putusaningSun: sarehne wus padha nindhes Gilead,
AMOS 1.4- 8 nganggo pleredan panuton wesi, 4 Ingsun bakal kintun geni menyang ing sajrone kadhatone Hazael, kang mangsa baluwartine Benhadad nganti entek; 5 Ingsun bakal mutung slaraking gapurane Damsyik, sarta numpes wong isine Bikeat-Awen, dalah kang nyekel tekening karajan ing Bet-Eden; apadene bangsa Aram bakal katundhung menyang Kir kaya wong buwangan," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 6 Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: "Marga saka durakane Gaza telung prakara, malah patang prakara, mulane Ingsun ora bakal murungake putusaningSun, dene wus ngangkatake wong sabangsa kabeh menyang ing pambuwangan, kang banjur padha diulungake marang Edom, 7 Ingsun bakal kintun geni menyang ing sajrone baluwartine Gaza, temah kadhatone banjur kamangsa nganti entek. 8 Ingsun bakal numpes para kang manggon ing Asdod, sarta kang nyekel tekening karajan ing Askelon, 2
AMOS 1.9- 12 apadene astaningSun bakal nempah marang Ekron, tekan kekarane wong Filisti bakal padha tiwas kabeh," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 9 Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: "Marga saka durakane Tirus telung prakara, malah patang prakara, mulane Ingsun ora bakal murungake putusaningSun; awitdene wus ngulungake wong sabangsa kabeh marang Edom minangka tawanan, sarta ora eling marang prajanjian pasaduluran, 10 Ingsun bakal kintun geni menyang ing sajroning baluwartine Tirus, nganti kratone entek kamangsa." 11 Pangandikane Pangeran Yehuwah mangkene: "Marga saka durakane Edom telung prakara, malah patang prakara, mulane Ingsun ora bakal murungake putusaningSun, dene wus ngoyak-oyak sadulure kalawan pedhang, sarta ora ngatonake kawelasane, malah nepsune direndhem terus, lan panasing atine disimpen salawase, 12 Ingsun bakal kintun geni menyang ing Teman, 3
AMOS 1.13-2.2 temah kraton Bozra banjur kamangsa nganti entek." 13 Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: "Marga saka durakane bani Amon telung prakara, malah patang prakara, mulane Ingsun ora bakal murungake putusaningSun, awitdene wus mbedheli wetenge wong wadon kang meteng ing Gilead, karepe arep ngelar wewengkone dhewe. 14 Ingsun bakal nyumed geni ana ing sajroning baluwartine Raba, kang mangsa kadhatone nganti entek, binarung ing suraking paprangan, lan kinanthenan angin gedhe ing dinaning prahara, 15 dene rajane bakal kalungakake dadi wong buwangan; dalah sakehe para panggedhene," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 2 1 Mangkene pangandikane Sang Yehuwah: "Marga saka durakane Moab telung prakara, malah patang prakara, mulane Ingsun ora bakal murungake putusaningSun, awitdene wus ngobongi balunge raja-raja Edom dadi gamping, 2 Ingsun bakal kintun geni menyang ing Moab, 4
AMOS 2.3- 5 kang mangsa kadhaton Keriot nganti entek; sarta Moab bakal tumpes ing satengahe rerusuh, binarung ing surak ing nalika kalasangka kaunekake. 3 Ingsun bakal nyirnakake kang nyekel pangwasa ing satengahe, sarta sakehe panggedhene Sunpateni kabeh bareng karo wong iku," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. Paukuman tumrap Yehuda 2:4-5 4 Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: "Marga saka durakane Yehuda telung prakara, malah patang prakara, mulane Ingsun ora bakal murungake putusaningSun, awitdene wus padha nampik angger- anggering Yehuwah, lan ora netepi pranatane, nanging padha kasasarake dening dewa-dewane kang goroh, kang dienut dening para leluhure, 5 Ingsun bakal kintun geni menyang ing Yehuda, kang mangsa kedhaton Yerusalem nganti entek." 5
AMOS 2.6- 9 Paukuman marang Israel 2:6-16 6 Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: "Marga saka durakane Israel telung prakara, malah patang prakara, mulane Ingsun ora bakal murungake putusaningSun, awitdene wus padha ngedol wong mursid marga melik dhuwit, lan wong miskin diijolake trumpah sapasang. 7 Padha ngidak-idak sirahe wong sekeng ana ing lebu, sarta nasarake dalane wong sangsara; anak lan bapa padha sapaturon karo wong wadon enom siji, satemah nyawiyah kasucening asmaningSun; 8 sandhangan kang digadhe padha digawe lemek turon sandhing saben misbyah, lan padha ngombe anggure wong kang padha kadhendha ana ing padalemaning Allahe. 9 Mangka Ingsun kang wus numpes saka ing ngarepe bangsa Amori, bangsa Amori kang dedege kaya wit eres lan kang santosa kaya wit elon, padha Suntumpes wohe ing dhuwur lan oyode ing ngisor. 6
AMOS 2.10-16 7 10 Mangka Ingsun kang ngirid lakunira metu saka ing tanah Mesir, lan lakunira Sunkanthi ana ing pasamunan lawase patang puluh taun, supaya sira bisa ngejegi nagarane wongn Amori. 11 Ingsun wus ngadegake panunggalane anak-anakira dadi nabi, sarta sabageane nom-nomanira dadi nazir; apa ora nyata mangkono, he Israel?", mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 12 "Nanging para wong nazir padha sira purih ngombe anggur, sarta para nabi padha sira celathoni: Aja medhar wangsit! 13 Lah bumi kang sira enciki bakal Sunhoregake, kaya gumeroting kreta kang kabotan momotan. 14 Wong kang banter playune iya meksa ora bisa lumayu maneh, lan wong rosa ora bisa migunakake kekuwatane, lan wong prawira ora bisa ngoncati. 15 Wong kang nyekel panah ora bisa tahan, wong kang cukat tandange ora bisa oncat, lan wong nunggang jaran iya ora bisa ngluwari awake dhewe. 16 Sanadyan wong kalebu kendel ing antarane para prawira, iya bakal lumayu wuda ing dina iku,"
AMOS 3.1- 6 mangkono pangandikane Sang Yehuwah. Nabi iku kang nglantarake pangandikane Gusti Allah 3:1-8 3 1 He wong Israel, padha ngrungokna pangandika kang kadhawuhake dening Pangeran Yehuwah tumrap sira, iya tumrap bangsa sakabehe kang wus Sunentasake saka ing tanah Mesir, mangkene pangandikane: 2 "Mung sira kang Sunudaneni, saka sakehe bangsa ing salumahing bumi, mulane sira bakal Sunukum marga saka sakehe kaluputanira. 3 Apa ana wong loro kang mlaku bebarengan, manawa durung sarembug? 4 Apa ana singa kang nggero ana ing alas, manawa durung oleh memangsan? Singa nom apa nyuwara ana ing panggonane, manawa durung nubruk apa-apa? 5 Apa ana manuk kang tiba ana ing pasangan kang ana ing lemah, manawa ora kapasangan pakan? Pasangane apa iya kajunjung saka ing lemah manawa durung oleh apa-apa? 6 Apa ana kalasangka kaunekake ana ing sawijining kutha, kang ora ndadekake gumetere wong- wong? Lan apa ana bilai kang nempuh sawijining kutha, 8
AMOS 3.7- 11 kang dudu Pangeran Yehuwah kang nindakake? 7 Sanyata, Pangeran Yehuwah Allah ora nindakake apa-apa tanpa putusan kang kalairake marang para nabi abdine. 8 Singa wus nggero, sapa kang ora wedi? Pangeran Yehuwah Allah wus ngandika, sapa kang ora medhar wangsit?" Pawarta bab rusake Israel 3:9-15 9 Padha wartakna ana ing kadhaton ing Asyur, lan ing sajroning kadhaton ing tanah Mesir, sarta ngucapa: "Padha nglumpuka ang ing gunung-gunung ing sacedhake Samaria, lan nyawanga pageger gedhe kang ana ing satengahe nagara iku sarta panganiaya kang ana ing kutha kono." 10 "Wong-wong iku padha ora sumurup marang tindak kang jujur," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, "yaiku wong kang padha nandho panindhes lan panganiaya ana ing kadhatone." 11 Kang iku pangandikane Pangeran Yehuwah Allah mangkene: "Mungsuh bakal ngepung nagaranira, lan bakal ngilangake kasantosanira, 9
AMOS 3.12-15 sarta kadhatonira bakal dijarah-rayah!" 12 Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: "Kayadene pangon kang ngrebut sikil loro utawa kuping sacuwil saka ing cangkeme singa, kaya mangkono wong Israel kang manggon ing Samaria anggone bakal kaentasake, kaya saperanganing dipan, lan kaya saperanganing sikile paturon." 13 Pangandikane Pangeran Yehuwah Allah Gustining sarwa tumitah: "Padha ngrungokna, lan turune Yakub padha elingna." 14 "Ing dina anggoningSun ngukum Israel, marga saka panggawe-panggawene kang ala, Ingsun iya bakal ndhawahake paukuman marang misbyah-misbyahe Betel, temah sungune misbyah iku padha ditugeli lan padha tiba ing lemah. 15 Omah kang dienggoni ing mangsa atis bakal Sungempur bareng karo omah kang dienggoni ing mangsa panas, omah-omah gadhing padha remuk, apadene omah gedhe padha sirna," mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 10
AMOS 4.1- 4 Tumrap wong wadon Samaria kang padha mendhem kamulyan 4:1-3 4 1 "Padha ngrungokna marang pangandika iki, he, sapi-sapi ing Basan, kang manggon ing gununge Samaria, kang nindhes marang wong apes, lan ngidak-idak wong miskin, kang ngucap marang para bendaranira: Gawanen mrene supaya aku padha ngombe. 2 Gusti Allah wus supaos demi kasucene: Lah bakal tumeka ing titi-mangsane anggonira padha kaangkat sarana ganthol, sarta kekarenira srana pancing iwak. 3 Sira bakal padha metu ngliwati bedhahaning baluwarti, siji-sijine ngenceng ing dalane dhewe- dhewe, lan sira bakal kasered menyang ing Hermon," mangkono pangandikane Sang Yehuwah. Pangibadahe wong Israel iku pangibadah kang ala 4:4-5 4 "Padha menyanga ing Betel lan gawea dosa, menyanga ing Gilgal, sarta undhakana anggonira gawe dosa, 11
AMOS 4.5- 7 ing wayah esuk padha ngajokna kurbanira sembelehan, sarta ing dina kaping telune pisungsungira prasepuluhan. 5 Apadene ngobonga kurban pamuji kalawan roti kang mawa ragi, lan ngundhangna kurban-kurban manasuka; wartakna iku! Awit kang mangkono iku rak wus dadi kasenenganira, ta, he wong Israel?", mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. Wong Israel ora gelem mratobat marang Pangeran Yehuwah 4:6-13 6 "Sanadyan Ingsun wus ngganjar marang sira untu kang ora kecak pangan ing kuthanira kabeh, lan kekurangan roti ana ing sakehe papan panggonanira, ewasamono sira padha ora mratobat marang Ingsun," mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 7 "Lan Ingsun wus ngendheg udan marang sira, telung sasi sadurunge mangsa panen; sarta paring udan ana ing salah sijining kutha, lan kutha sijine ora Sunparingi udan, 12
AMOS 4.8- 10 pategalan kang siji kodanan, tuwin pategalan kang ora kodanan dadi garing. 8 Wong saisine kutha loro telu padha keraya-raya lunga menyang sawijining kutha, arep ngombe banyu, nanging ora bisa marem, ewasamono sira padha ora mratobat marang Ingsun," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 9 "Ingsun wus nggebag sira kalawan ama gosong lan ama lodhoh, patamanan lan pakebonanira anggur wus Sundadekake alum, apadene witira anjir lan witira jaitun padha kamangsa ing walang nganti entek, ewasamono sira padha ora mratobat marang Ingsun," mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 10 "Ingsun wus ngintunake pageblug ana ing tengahira, kayadene marang wong Mesir; jakanira padha Sunpateni kalawan pedhang, nalika jaranira padha karayah. Palerebanira wus Sundamel mambu banger, Suntamakake ing irungira, ewasamono sira padha ora mratobat marang Ingsun," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 13
14 AMOS 4.11-5.1 11 "Kutha-kuthanira wus padha Sundadekake bosah-basih, kaya anggone Gusti Allah nggempur Sodom lan Gomora, temah sira prasasat kaya tegesan kang kaentas saka ing geni, ewasamono sira padha ora mratobat marang Ingsun," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 12 "Kang iku, he Israel, sira bakal padha Sunpatrapi kang kaya mangkono iku. Sarehne Ingsun bakal nandukake kang mangkono iku marang sira, mulane, he Israel, sira padha tata-tataa bakal sowan marang Allahira!" 13 Satemene Panjenengane kang yasa gunung-gunung lan nitahake angin, sarta nyumurupake marang manungsa apa kang digalih, kang yasa padhang lan peteng, sarta kang tindak ana ing sadhuwure tengger-tengger, iku Pangeran Yehuwah, Gustine sarwa dumadi asmane. Pangadhuh ing ngatase Israel 5:1-3 5 1 Padha rungokna tembung kang dakucapake ing ngatase kowe kabeh iki
AMOS 5.2- 6 minangka kidung pangadhuh, he, turune Israel: 2 "Putri ing Israel wus padha tiba, lan bakal ora ngadeg maneh, ambruk ing bumine, ora ana kang nangekake." 3 Awitdene mangkene pangandikane Gusti Allah marang turune Israel: "Kutha kang nglurug perang nggawa bala sewu, bakal kari satus, lan kang nglurug perang nggawa bala satus, bakal kari sepuluh." Dalan kang anjog ing urip 5:4-6 4 Awit mangkene pangandikane Sang Yehuwah marang turune Israel: "Sira padha ngupaya Ingsun, temah bakal urip! 5 Aja ngupaya marang Betel, lan aja menyang ing Gilgal, sarta iya aja lumaku menyang Bersyeba, awit Gilgal mesthi bakal lumebu ing pambuwangan, sarta Betel bakal sirna." 6 Padha ngupayaa Pangeran Yehuwah, temah bakal urip, supaya Panjenengane aja nganti ngrawuhi turune Yusuf kaya geni, kang bakal mangsa nganti entek, Betel ora ana kang nyirepake genine. 15
AMOS 5.7- 11 Nglawan pangroda-peksa marang kaadilan 5:7-13 7 He, para kang ngowahi kaadilan dadi butrawali, sarta kang mbanting kabeneran ing bumi! 8 Panjenengane kang wus nitahake lintang Wuluh lan lintang Waluku, kang ndadekake pepeteng dadi bangun esuk, sarta kang ndadekake awan dadi peteng kaya bengi; Panjenengane kang nimbali banyu sagara, lan ngesokake iku marang ing lumahing bumi, iku asmane kasebut Pangeran Yehuwah. 9 Panjenengane ndhawahake karusakan marang kang santosa, temah papan kang mawa baluwarti iya kelakon gempur. 10 Wong iku padha sengit marang sapa bae kang melehake ana ing gapurane kutha, lan enek marang kang ngucapake tembung-tembung kalawan eklas. 11 Sarehne sira padha ngidak-idak marang wong apes, sarta gandume kokpajegi, mulane sanadyan sira wus padha gawe omah watu tatahan, nanging iku bakal ora sira enggoni; 16
AMOS 5.12-16 sanadyan sira wus gawe pakebonan anggur kang endah, nanging sira ora bakal ngombe anggure. 12 Awitdene Ingsun mirsa yen akeh durakanira lan akeh cacahe dosanira, heh kowe kang padha gawe sumpeking atine wong mursid, sarta kang padha nampani besel, lan kang ngiwakake wong miskin ana ing gapura. 13 Mulane ing mangsa iku, sapa kang duwe budi bakal meneng bae, marga wektu iku wektu kang ala. Urip lan mati 5:14-17 14 Padha ngupayaa kang becik aja kang ala, supaya kowe urip; karodene Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe kang sarwa dumadi bakal nunggil kalawan sira, kaya kang dadi ujarmu. 15 Piala iku sengitana lan rumaketa marang kabecikan, njejegna kaadilan ana ing gapurane kutha, bokmanawa Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe kang sarwa tumitah bakal karsa paring kawelasan marang kekarene turune Yusuf. 16 Lah Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe kang sarwa dumadi, 17
AMOS 5.17-20 iya Gustiku, ngandika mangkene: "Pangadhuh bakal keprungu ana ing sakehing ara-ara; lan ing sakehe lelurung wong bakal ngadhuh-adhuh: Adhuh lae, adhuh lae! Wong tani diundang supaya ngadhuh-adhuh, samono uga wong kang pinter nangis, supaya nganakake patangisan. 17 Lan ing kebon-kebon anggur bakal ana pangadhuh, samangsa Ingsun lumampah ana ing tengahira," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. Dinane Pangeran Yehuwah 5:18-20 18 Bilai wong kang padha ngarep-arep marang dinane Sang Yehuwah! Apa gunane dinane Sang Yehuwah iku tumrap sira? Dina iku pepeteng, dudu pepadhang! 19 Umpamane kaya wong kang lumayu saka ing ngarepe singa, dumadakan kepethuk karo bruwang, sarta bareng tekan ing omahe, lan sendhen ing tembok kalawan tangane katemplekake, banjur kacakot ula. 20 Dinane Sang Yehuwah iku rak pepeteng, dudu pepadhang, rak peteng limengan tanpa cahya? 18
AMOS 5.21-27 Pangibadahe Israel kasengitan dening Pangeran Yehuwah 5:21-27 21 "Riyayanira Sunsengiti, iya Sunremehake. Ingsun ora rena marang pasamuwanira gedhe. 22 Sanyata, samangsa sira nyaosake marang Ingsun kurbanira obaran, lan kurbanira dhaharan, iku ora ndadekake kaparenge galihingSun, sarta kurbanira slametan kang arupa pedhet lemon, iku ora Sunpirsani. 23 Sesindhenanira kang rame iku edohna saka ing ngarsaningSun, sarta swaraning clempungira Ingsun ora karsa midhangetake. 24 Nanging kaadilan iku gumlindhinga kaya banyu, lan kabeneran kaya kali kang tansah mili." 25 "He, turune Israel. Ana ing pasamunan patang puluh taun lawase iku apa sira nyaosi kurban sembelehan lan kurban dhaharan marang Ingsun? 26 Malah sira padha ngusung Sakut, rajanira, lan Kewan, dewanira lintang, reca-recanira kang sira gawe. 27 Mulane sira bakal Sunbucal adoh ngliwati tlatah Damsyik," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, kang asmane kasebut Gusti Allahe kang sarwa tumitah. 19
AMOS 6.1- 6 Rasa tentrem kang mung semu 6:1-14 6 1 "Bilai para wong kang rumangsa ayem ana ing Sion, lan kang rumangsa tentrem ana ing gununge Samaria; iya para panggedhene bangsa kang utama, kang disebani dening turune Israel. 2 Padha menyanga ing Kalne lan nitipriksaa, saka kono menyanga ing Hamat nagara kang gedhe iku, banjur menyanga ing Gat, nagarane wong Filisti, apa iku padha ngluwihi becike karajan- karajan iki, utawa tlatahe apa luwih jembar tinimbang tlatahira? 3 He, sira kang padha nganggep adoh saka dinaning bilai, nanging nyedhakake paprentahan panganiaya; 4 kang klemahan ana ing paturon gadhing, lan nglegeyeh ana ing amben, sarta mangan cempening pepanthan, apadene pedhet saka ing satengahe pepanthaning kewan lemon, 5 kang padha menyanyi manut unining clempung, sarta nganggit kekidungan kaya Dawud; 6 kang ngombe anggur ing bokor, 20
AMOS 6.7- 12 lan njebadi awak kalawan lenga kang adi dhewe, nanging ora mreduli bab rusaking bani Yusuf. 7 Mulane saiki, wong-wong iku bakal padha budhal menyang ing pambuwangan lan dadi pucuking barisan, temah sirep ramening pistane kang padha leyeh-leyeh." 8 Pangeran Yehuwah wus supaos demi sarirane piyambak; -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah Allah Gustining sarwa tumitah --: "Ingsun enek mirsani piangkuhe Yakub, lan sengit marang kadhatone; nagara saisine bakal Sunulungake." 9 Ing kono saupama ing omah siji isih ana wonge kang kari sepuluh, iku bakal padha mati kabeh. 10 Sarta manawa pamane kang ngobong jisime iku, kang teka arep njunjung lan ngetokake jisim saka ing omah iku, sarta takon marang kang ana ing buri: "Apa isih ana wong maneh kajaba kowe?" mangka kawangsulan: "Ora ana," nuli bakal celathu: "Wis menenga!" Sabab ora patut nyebut asmane Pangeran Yehuwah. 11 Marga lah Sang Yehuwah wus dhawuh, omah kang gedhe bakal dirubuhake dadi jugrugan, lan omah kang cilik bakal dadi bobrok. 12 Jaran apa padha lumayu ana ing gunung parang, 21
AMOS 6.13-7.2 sarta sagara apa diwluku kalawan sapi? Lah sira wus ngowahi kaadilan dadi wisa, lan kabeneran dadi brutawali? 13 He sira, kang padha bungah-bungah marga saka Lodhabar, sarta kang padha ngucap: "Apa dudu kita kang ngrebut Karnaim kalawan karosan kita?" 14 "Sabab lah Ingsun bakal ngedegake sawijining bangsa, kang bakal nglawan marang sira, he turune Israel," -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, Gusti Allahing sarwa dumadi -- "sarta sira bakal ditindhes wiwit saka dalan kang ngener ing Hamat nganti tekan ing kali kang ana ing Araba." Wahyu kapisan: Walang 7:1-3 7 1 Iki tetingalan kang diparingake dening Pangeran Yehuwah marang aku: Lah Panjenengane nganakake krompolan walang, ing mangsane suket akhir wiwit thukul, yaiku suket akhir sawuse kaerit kagem Sang Prabu. 2 Nalika walang mau wiwit ngentekake thethukulan ing bumi, nuli unjukku: "Dhuh Pangeran Yehuwah, mugi Paduka karsaa paring pangapunten! Kadospundi Yakub anggenipun saged lestantun? 22
AMOS 7.3- 8 Piyambakipun rak alit, ta?" 3 Ing kono Sang Yehuwah banjur apiduwung ing bab iku, pangandikane: "Iku bakal ora kelakon." Wahyu kang kapindho: Geni 7:4-6 4 Pangeran Yehuwah tumuli paring tetingalan marang aku kaya mangkene: Pangeran Yehuwah nimbali geni minangka paukuman, geni mau banjur mangsa samodra agung lan pategalan nganti entek. 5 Aku nuli munjuk: "Dhuh Pangeran Yehuwah, mugi Paduka karsaa kendel! Kadospundi Yakub anggenipun saged lestantun? Piyambakipun punika rak alit, ta?" 6 Ing kono Sang Yehuwah banjur apiduwung, pangandikane: "Iku uga ora bakal kelakon." Wahyu kang kaping telu: Tali sipat gantung 7:7-9 7 Iki tetingalan kang diparingake marang aku: Pangeran jumeneng ing sacedhaking tembok kang jeleg, lan ngasta sipat gantung. 8 Pangandikane Sang Yehuwah marang aku: "He Amos, sira ndeleng apa?" Unjukku: 23
AMOS 7.9- 12 "Tangsul sipat gantung!" Pangandikane Pangeran: "Lah umatingSun Israel bakal Sunetrapi sipat gantung ana ing tengahe. Ingsun ora bakal maringi pangapura maneh. 9 Tengger-tengger pangurbanane Iskak bakal kadadekake ludhes, lan papan-papan sucine Israel bakal karusak, sarta Ingsun bakal nglawan marang turune Yerobeam kalawan pedhang." Amos katundhung 7:10-17 10 Nalika iku Imam Amazia, imam ing Betel kongkonan wong seba ing ngarsane Sang Prabu Yerobeam, raja ing Israel, dikon matur: "Amos sampun damel sakuthon badhe mbalela dhateng panjenengan dalem wonten ing tengahipun Israel, nagari punika boten badhe saged tahan dhateng tembung-tembungipun Amos punika. 11 Awit pangucapipun Amos makaten: Sang Prabu Yerobeam bakal seda kapupu ing pedhang, lan Israel mesthi lunga saka ing tanahe, dadi wong buwangan." 12 Imam Amazia mau banjur tutur marang Nabi Amos: "Wong sidik, lungaa, ngungsia menyang ing tanah Yehuda! Goleka pangan mrana lan medhara wangsit ana ing kana 24
AMOS 7.13-17 bae. 13 Nanging ana ing Betel kene kowe aja medhar wangsit maneh, awit kene iki pepundhene Sang Prabu, sarta pasucene nagara." 14 Nabi Amos tumuli mangsuli marang Imam Amazia: "Aku iki dudu panunggalane para nabi, lan iya ora klebu golongane nabi, panggaotanku kang baku ngingu wedhus lan ngundhuhi woh sikmah. 15 Nanging Gusti nimbali aku saka ing panggaotanku angon wedhus, lan dipangandikani mangkene: Sira lungaa, medhara wangsit marang umatingSun Israel. 16 Anadene saiki kowe ngrungokna pangandikane Sang Yehuwah! Pangucapmu: Kowe aja medhar wangsit nglawan Israel, lan aja ngucapake tetembungan nglawan marang turune Iskak. 17 Mulane Pangeran Yehuwah ngandika mangkene: Somahira bakal dadi wanita tunasusila ana ing kutha, lan anak-anakmu lanang lan wadon bakal padha mati dening pedhang; tanahmu bakal kaedum-edum srana tali ukuran, sarta sira dhewe bakal mati ana ing tanah kang najis, tuwin Israel mesthi bakal kalungakake saka ing tanahe lan dadi wong buwangan." 25
AMOS 8.1- 5 Wahyu kang kaping pat: Kranjang isi woh-wohan 8:1-3 8 1 Pangeran Yehuwah paring tetingalan marang aku mangkene: Lah ana kranjang isi woh-wohan undhuhan ing mangsa ketiga. 2 Panjenengane tumuli ngandika: "He Amos, sira ndeleng apa?" Unjukku: "Kranjang isi woh-wohan undhuhan ing mangsa ketiga." Ing kono pangandikane Sang Yehuwah: "Wus cedhak wekasane umatingSun Israel, Ingsun ora bakal maringi pangapura maneh. 3 Ing dina iku kekidungan ing padaleman suci bakal dadi pangadhuh," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. "Ing ngendi-endi ana jisim, kang kabuwang ing saenggon-enggon kanthi sidheman." Pepenget marang wong kang nindhes pepadhane 8:4-8 4 Rungokna iki, he, kowe kang padha nindhes marang wong miskin lan kang ngrusak wong mlarat ing nagara kene, 5 lan mikir: "Besuk apa enteke sasi anyar, supaya kita bisa adol gandum, 26
AMOS 8.6- 9 sarta besuk apa rampunge dina Sabat, supaya kita bisa nawakake gandum kalawan nyuda takeran efa lan nggedhekake sekel, ngapusi kalawan timbangan palsu, 6 supaya kita bisa tuku wong sekeng srana dhuwit, lan wong miskin kalawan trumpah sapasang, sarta adol gandum rosokan?" 7 Sang Yehuwah wus supaos demi kamulyane Yakub: "Satemen-temene Ingsun ora bakal nyupekake ing sateruse marang sakehe panggawene! 8 Apa bumi ora bakal gumeter marga saka kang mangkono iku, nganti saben wong kang manggon ing kono ngrasakake susah? Apa iku kabeh ora bakal munggah kaya bengawan Nil, lan gonjang-ganjing banjur mendhak maneh kayadene bengawan ing tanah Mesir?" Grahana srengenge lan pangadhuh 8:9-10 9 "Ing dina iku bakal kelakon," -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- "srengenge bakal Sundadekake angslup ing wayah awan, 27
AMOS 8.10-13 sarta bumi Sundamel peteng ing wayah raina. 10 Karodene karameaning kabungahanira padha Sunsalini dadi kaprihatinan, lan kekidunganira dadi kidung pangadhuh, sarta sakehe bangkekan Sunsandhangi bagor, apadene sakehe sirah Sundhawuhi gundhul, iku kabeh Sundadekake kaya palayadan marga kelangan anak ontang-anting, lan wekasane dadi dina kang pait-getir." Keluwen lan kasatan 8:11-14 11 Pangandikane Pangeran Yehuwah: "Lah bakal tumeka ing titi-mangsane," -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- Ingsun bakal ndhatengake pailan ana ing nagara kene, dudu pailan pangan utawa kasatan banyu, nanging ngorong marang pangandikane Pangeran Yehuwah. 12 Wong-wong bakal padha nglembara saka ing sagara kang siji menyang ing sagara sijine, sarta nglambrang saka ing lor menyang ing wetan, arep ngupaya pangandikane Sang Yehuwah, nanging ora oleh. 13 Ing dina iku prawan-prawan kang ayu 28
AMOS 8.14-9.3 lan jaka-jaka kang gagah padha ambruk dening kasatan; 14 yaiku kang padha sumpah demi Asima, dewi ing Samaria, lan kang ngucap: Demi allahmu kang gesang, he Dhan, sarta: Demi dewa kekasihira kang urip, he Bersyeba, iku bakal padha ambruk lan ora bakal ngadeg maneh." Wahyu kang kaping lima: Pangeran celak misbyah 9:1-6 9 1 Aku ndeleng Pangeran jumeneng ana ing sacedhake misbyah, sarta ngandika: "Pucuking saka iku gandhenen kang seru supaya undhak-undhakane horeg, padha jugrugna marang sirahe wong akeh, lan kekarene bakal padha Sunpateni kalawan pedhang, bakal ora ana kang bisa lumayu siji-sijia, lan iya ora ana siji-sijia kang bisa oncat. 2 Sanadyan padha nembus tekan ing jagading wong mati, astaningSun mesthi mundhut wong-wong iku saka ing kono; utawa saupama munggaha menyang ing langit, iya bakal Sunandhapake saka ing kono. 3 Sanadyan padha umpetan ana ing pucake gunung Karmel, 29
AMOS 9.4- 6 mesthi bakal Sunlari lan Sunglandhang saka ing kono; utawa sanadyan arep nilapake tingalingSun lan ndhelik ana ing dhasaring sagara, Ingsun bakal dhawuh marang ula supaya nyakot wong-wong iku ana ing kono. 4 Sanadyan padha lumaku ana ing ngarepe mungsuhe minangka tawanan, Ingsun bakal utusan pedhang supaya mateni wong-wong iku ana ing kono. Ingsun bakal ngarahake tingalingSun marang wong-wong iku supaya padha cilaka, ora supaya padha slamet." 5 Gusti Allahing sarwa dumadi kang ndumuk marang bumi, temah gonjing, lan para wong kang ngenggoni padha nandhang susah, sarta kabeh padha mumbul kaya bengawan Nil, banjur mendhak maneh kaya bengawan ing Mesir; 6 kang yasa gedhong ana ing langit, sarta nelesi plengkunge ana ing bumi, kang nimbali banyu sagara, banjur diesokake ing salumahe bumi, Pangeran Yehuwah iku asmane. 30
AMOS 9.7- 10 Bangsa pilihan katampik dening Gusti Allah 9:7-10 7 "He wong Israel. Sira iku tumrap Ingsun rak padha bae kaya wong Etiopia?" -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. "Israel rak wus Sunhirid metu saka ing tanah Mesir, wong Filisti saka ing Kaftor, lan wong Aram saka ing Kir? 8 Lah, Sang Yehuwah Allah wus nitipriksa karajan kang nindakake dosa iku. Iku bakal Suntumpes temah sirna saka ing lumahe bumi; nanging turune Yakub iku bakal ora Suntumpes nganti tapis," -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah --. 9 "Sabab lah, Ingsun bakal paring dhawuh, banjur turune Israel iku Sunoyog-oyog ana ing antarane para umat, patrape kaya wong kang lagi ngayaki, mangka krikil cilik siji bae ora ana kang tiba ing lemah. 10 Bakal padha mati dening pedhang sakehe wong dosa panunggalane umatingSun kang padha ngucap: Aku bakal ora kecandhak utawa kagepok ing bilai." 31
AMOS 9.11-14 Janji bab kaslametan 9:11-15 11 "Ing dina iku Ingsun bakal ngadegake maneh gubuge Dawud kang wus rubuh; lan pecah-pecahing temboke bakal Suntambali, sarta jugrugane bakal Sunadegake maneh; bakal Sunbangun maneh kaya ing jaman biyen; 12 supaya wong-wong iku padha ngwasanana marang kekarene bangsa Edom, lan sakehe bangsa kang Sunsebut kagunganingSun," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah kang nindakake prakara iki. 13 Pangandikane Sang Yehuwah mangkene: "Lah bakal tumeka ing titi-mangsane, wong mluku bakal ana ing burine wong ani-ani, wong kang mipit woh anggur lan kang nyebar wiji; gunung-gunung padha netesake anggur anyar, sarta tengger-tengger bakal kabanjiran. 14 UmatingSun Israel bakal Sunpulihake maneh, nuli padha mbangun maneh kutha- kuthane kang wus gempur sarta banjur dienggoni; bakal padha nanduri pakebonane anggur, 32
AMOS 9.15 sarta bakal ngombe anggure, lan bakal padha gawe kebon woh-wohan lan mangan wohe. 15 Tumuli padha Suntanem ana ing tanahe dhewe, lan mesthi ora dijabut maneh saka ing tanah kang wus Sunparingake," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, Allahira. 33
OBAJA Pameca tumrap Edom 1-16 1 1 Wahyune Nabi Obaja. Pangandikane Pangeran Yehuwah Allah marang Edom mangkene -- aku wus padha krungu pawarta saka Sang Yehuwah, -- ana sawijining utusan kalakokake menyang ing satengahe para bangsa: "Tangia, payo padha tumandang merangi Edom!" -- 2 Lah sira wus Sundadekake cilik ana ing antarane para bangsa, banget anggonira diremehake. 3 Sira wus diapusi dening piangkuhe atinira, sira kang manggon ing gampeng- gampenging parang kang dumunung ing papan kang dhuwur, sarta kang duwe osik: "Sapa kang bisa ngundhunake aku menyang ing bumi?" 4 Sanadyan sira mabur dhuwur kaya manuk garudha, malah sanadyan susuhira ana ing antarane lintang-lintang, Ingsun iya bakal ngudhunake sira saka ing kono, --
OBAJA 1.5-9 mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 5 Manawa sira katekan maling utawa rampog ing wayah bengi, -- kaya apa bae anggonira karusak, -- anggone nyolong rak mung sacukupe bae, ta? Manawa sira katekan wong ngundhuh anggur, rak mesthi ana anggur kang katinggal? 6 Kaya apa bae anggone turune Esap digledhah, kaya apa bae anggone digoleki rajabranane kang sumimpen! 7 Sakehe mitra kang mbantu sira padha ngurak-urak sira nganti tekan ing tapel-wates; sira dicidrani, dikalahake dening para mitranira. Kang manggon tunggal sameja karo sira, masangi kala sira. -- Wong iku tanpa budi. 8 Ing wektu iku -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah -- Ingsun rak bakal numpes para wong wicaksana ing Edom, lan ngilangake pangreten saka ing pagunungane Esap? 9 He Teman, uga para pahlawanira bakal kamitenggengen, supaya sakehe wong ing pagunungane Esap padha sirna kapatenan. 2
OBAJA 1.10 - 14 10 Marga saka panganiaya kang sira tandukane marang sadulurira Yakub, sira bakal kataman ing wirang lan bakal kasirnakake ing salawase. 11 Ing nalika sira ngadeg ana ing kadohan, mangka wong-wong liya padha ngrayah kasugihane Yerusalem lan wong-wong ngamanca padha lumebu ing gapurane, sarta padha mbuwang undhi tumrap Yerusalem, ing kono sira uga padha dadi pepadhane wong-wong iku. 12 Sira aja ngremehake sadulurira ing dina kasangsarane, lan aja bungah-bungah ing ngatase bani Yehuda, ing dina tumpese; lan aja umuk-umukan ing dina karupekane. 13 Aja lumebu ing gapurane umatingSun ing dinane kang siyal, malah aja nganggep entheng marang ing kacilakan kang tumempuh, ing dinane kang siyal; lan aja ngrampas barang darbeke ing dinane kang siyal iku. 14 Sira aja nyegati ana ing dalan simpangan, kalawan sedya numpes wonge kang padha oncat, lan aja ngulungake kang padha bisa oncat ing dina karupekane. 3
4 OBAJA 1.15 - 18 15 Amarga wus cedhak dinane Sang Yehuwah kang tumempuh marang sakehe umat, sira bakal diwales padha kaya kang dadi panggawenira, panggawenira bakal bali nampek marang sirahira dhewe. 16 Lah kaya patrap anggonira wus ngombe ana ing gunungingSun kang suci, mangkono uga para umat iya bakal ngombe kabeh tanpa leren, malah anggone ngombe katon ngangsa- angsa, lan bakal dadi kaya-kaya bangsa-bangsa mau ora tau ana. Bisane oncat mung ana ing Sion 17-21 17 Nanging ing gunung Sion bakal ana wong-wong kang bisa oncat, sarta gunung Sion iku bakal dadi papan kang suci, lan bani Yakub bakal padha ndarbeni tanah kang wus dadi duweke. 18 Bani Yakub bakal dadi geni, bani Yusuf urubing genine dene bani Esap tunggakaning gandum; nuli bakal kaobong lan kamangsa nganti entek, tuwin turune Esap ora ana wong siji-sijia kang bisa oncat,
OBAJA 1.19 - 21 awit Pangeran Yehuwah kang ngandika mangkono. 19 Wong-wong kang manggon ing Tanah Negeb bakal padha ngejegi pagunungane Esap, lan kang manggon ing Dhaerah Pagunungan bakal ngejegi tanahe wong Filisti, sarta bakal ngebeki bumine Efraim lan tlatah Samaria, apadene taler Benyamin bakal ngebeki tlatah Gilead. 20 Wong-wong Israel kang digawa menyang ing pambuwangan, bakal ngebeki tanahe wong Kanaan nganti tekan Zarfat, sarta wong-wong Yerusalem kang digawa menyang pambuwangan kang ana ing Sefarad, bakal padha ngebeki kutha-kutha ing Tanah Negeb. 21 Sarta bakal ana juru pangentas kang padha munggah ing gunung Sion, prelu ngukum pagunungane Esap; Pangeran Yehuwah kang banjur bakal kagungan karajan iku. 5
YUNUS Nabi Yunus mbalela marang timbalane Pangeran Yehuwah 1:1-17 1 1 Ana dhawuhe Pangeran Yehuwah marang Nabi Yunus bin Amitai, mangkene: 2 "Sira mangkata, paranana kutha gedhe Niniwe lan ngundhangna pameleh marang nagara iku, awit durakane wus sumengka tekan ing ngarsaningSun." 3 Nanging Nabi Yunus banjur tata-tata arep mlajeng menyang Tarsis adoh saka ing pangayunane Pangeran Yehuwah; nuli tindak menyang ing Yafo; ing kono ana kapal, kang arep mangkat menyang Tarsis; sawuse mbayar wragadinng laku, banjur minggah ing prau, bebarengan karo wong-wong kang menyang Tarsis, adoh saka ing pangayunane Sang Yehuwah. 4 Nanging Pangeran Yehuwah ndhatengake prahara ana ing sagara, temah ing sagara kono banjur ana prahara gedhe, praune nganti meh-meh bae pecah ambyar. 5 Para awak-awaking prau padha kataman giris, kabeh padha sesambat marang allahe dhewe-dhewe, sarta momotan kang ana ing prau padha dibuwangi ing sagara supaya praune dadi entheng. Nanging Nabi Yunus iku wus mandhap menyang ing peranganing prau
YUNUS 1.6 - 11 kang ngisor dhewe lan banjur sarean, wasana sare kepatos. 6 Panggedhening prau tumuli marani Nabi Yunus, pangucape: "Kadospundi sampeyan punika, dene kok saged tilem kepatos makaten? Sumangga sampeyan tangi, lajeng nyebut dhateng Allah sampeyan, bokmanawi Allah punika karsa ngengeti dhateng kita, temah boten ngantos manggih bilai." 7 Para wong isine prau banjur padha sapocapan mangkene: "Payo padha mbuwang undhi, supaya tetelaa sapa kang njalari kita katempuh ing bilai mangkene iki." Tumuli iya kelakon mbuwang undhi, lan Nabi Yunus kang kena. 8 Ing kono pangucape wong akeh marang Nabi Yunus: "Sumangga kula sampeyan sukani sumerep, sinten ingkang njalari kula sami kadhatengan bilai makaten punika? Padamelan sampeyan punapa lan asal sampeyan saking pundi, ing pundi nagari sampeyan, sarta bangsa punapa sampeyan punika?" 9 Wangsulane Nabi Yunus: "Kula tiyang Ibrani, kula ngabekti dhateng Pangeran Yehuwah, Gusti Allah ingkag kagungan langit, ingkang sampun nitahaken saganten lan dharatan." 10 Wong kabeh dadine padha wedi banget, sarta banjur celathu marang Nabi Yunus: "Sampeyan kok nglampahi makaten?" Anggone ngucap mangkono iku marga wus ngreti, yen Nabi Yunus iku lolos ngedohi pangayunane Sang Yehuwah; awit wus padha dicritani mangkono. 11 Karodene pitakone marang Nabi Yunus: "Sampeyan 2
YUNUS 1.12- 17 kula punapakaken, supados saganten saged lerem saha boten nempuh dhateng kula sadaya malih, awit sagantenipun saya ageng ombakipun." 12 Wangsulane Nabi Yunus: "Kula sampeyan angkat, kacemplungna ing saganten, temah saganten temtu lajeng lerem saha boten nempuh dhateng sampeyan sadaya malih. Margi kula ngretos, anggen sampeyan katempuh ing prahara ageng punika, margi saking kula." 13 Wong-wong nuli padha ndhayungi kanthi ngetog kakuwatan, arep ngener menyang dharat maneh, nanging tanpa gawe, marga sagarane saya nggegirisi anggone nempuh. 14 Ing kono banjur padha nyebut marang Pangeran Yehuwah, unjuke: "Dhuh Yehuwah, mugi-mugi kawula sampun ngantos tiwas pejah margi saking nyawanipun tiyang punika, punapadene sampun ngantos Paduka nempahaken bab punika dhateng kawula sadaya, rah ingkang resik, awitdene Paduka, dhuh Yehuwah, sampun nindakaken punapa ingkang Paduka karsakaken." 15 Nabi Yunus tumuli diangkat, kacemplungake ing sagara, sagara banjur sirep ora ngamuk maneh. 16 Awit saka kang mangkono iku wong-wong mau dadi banget wedine marang Sang Yehuwah, sarta padha nyaosake kurban sembelehan konjuk marang Sang Yehuwah, sarta nglairake punagi. 17 Kacarita marga saka panuntuning Yehuwah nuli ana iwak gedhe kang teka lan nguntal marang Nabi Yunus, sarta Nabi Yunus ana ing 3
YUNUS 2.1 - 5 sajroning wetenge iwak mau lawase telung dina telung bengi. Nabi Yunus ndedonga ngucap sokur 2:1-10 2 1 Ana ing sajroning wetenge iwak iku, Nabi Yunus ndedonga marang Pangeran Yehuwah Allahe, 2 unjuke: "Ing salebeting kasisahan, kawula sesambat dhateng Pangeran Yehuwah lajeng inggih dipun sembadani, wonten ing guwa-garbaning pejah kawula nyuwun tulung, Paduka lajeng miyarsakaken swanten kawula. 3 Kawula sampun Paduka cemplungaken dhateng ing teleng, inggih ing dhasaring samodra, kawula lajeng kakupeng ing ombaking toya, sakathahing alun lan ombak Paduka nasabi badan kawula. 4 Ing ngriku unjuk kawula: Kawula sampun kasebrataken saking ing ngarsaning paningal Paduka, punapa kawula badhe saged nyawang malih dhateng padaleman Paduka ingkang suci. 5 Kawula sampun kinepang ing sakathahing toya ingkang ngancam nyawa kawula, kawula kasasaban ing samodra agung; 4
YUNUS 2.6 - 10 sirah kawula kagubed-gubed ing lumuting samodra 6 wonten ing dhasaring redi-redi. Kawula ambles ngantos dumugi ing dhasaring bumi; kawulu kakancingan ing slaraking bumi ing salaminipun; ing nalika punika Paduka lajeng ngentas nyawa kawula saking luwenging pejah, dhuh Yehuwah, Gusti Allah kawula. 7 Nalika nyawa kawula nglumpruk nglemprek wonten ing batos kawula, kawula enget dhateng Pangeran Yehuwah, sarta pandonga kawula sumengka dhateng ing ngarsa Paduka wonten ing padaleman Paduka ingkang suci. 8 Tiyang ingkang sami gondhelan dhateng brahala ingkang tanpa gina punika sami nilar dhateng ingkang ngasihi kanthi setya. 9 Nanging kawula badhe nyaosi kurban dhateng Paduka kanthi ngucap sokur; punapa ingkang dados punagi kawula, badhe kawula leksanani; kawilujengan punika namung saking Sang Yehuwah!" 10 Pangeran Yehuwah banjur dhawuh marang iwak mau lan Yunus banjur kawutahake menyang ing dharatan. 5
YUNUS 3.1 - 8 Tobate kutha Niniwe 3:1-10 3 1 Nabi Yunus banjur kapangandikanan dening Pangeran Yehuwah kang kaping pindhone: 2 "Mangkata, menyanga ing Niniwe, kutha kang gedhe iku lan ngandhakna marang kutha iku, pangandika kang bakal Sunparingake marang sira." 3 Nabi Yunus tumuli tata-tata lan banjur mangkat menyang ing Niniwe, cundhuk karo pangandikane Gusti Allah. Anadene Niniwe iku kutha kang gedhene ngedab-edabi, jembare lakon telung dina. 4 Nabi Yunus tumuli lumebet ing kutha kono, dohe nganti lakon sadina, banjur nguwuh-uwuh: "Kurang patang puluh dina, Niniwe mesthi bakal kagempur." 5 Wong Niniwe iku padha ngandel marang Gusti Allah, mulane tumuli padha ngundhangake puwasa lan manganggo bagor, wiwit kang diwasa tumeka bocah-bocah. 6 Prakara iku bareng kapiyarsa dening Sang Nata ing Niniwe, panjenengane tumuli tedhak saka ing dhampar, ngrucat pangagemaning kaprabon, sarta mangagem bagor tuwin banjur lenggah nglosod ing awu. 7 Atas saka dhawuhe Sang Prabu lan para panggedhene, banjur kaundhangake lan kadhawuhake ana ing Niniwe mangkene: "Manungsa lan sato-kewan, iya sapi lan wedhus, aja ana kang mangan apa-apa, aja ana kang diengon, sarta aja ana kang ngombe banyu. 8 Manungsa lan sato-kewan kudu 6
YUNUS 3.9 - 4.2 padha manganggo bagor, sarta banjur padha sambat-sambata marang Gusti Allah, karo siji-sijine padha mratobata, ninggala pokale kang ala lan mbuwanga tindak panganiaya kang dilakoni. 9 Sapa ngreti, mbokmanawa Gusti Allah banjur santun panggalihe sarta apiduwung tuwin karsa nyirep bebendune kang mulad-mulad iku, satemah kita ora sida katumpes." 10 Bareng Gusti Allah ngudaneni apa kang dilakoni wong-wong mau, yaiku anggone padha mratobat ninggal lakune kang ala, Gusti Allah banjur apiduwung ing bab anggone ngrancang arep ndhawahake bilai marang wong-wong mau, nuli iku diwurungake. Nabi Yunus sinau ngreti, manawa Gusti Allah iya nresnani bangsa liya 4:1-11 4 1 Lelakon kang kaya mangkono iku ndadekake pegeling panggalihe Nabi Yunus, banjur tuwuh dukane. 2 Tumuli ndedonga marang Pangeran Yehuwah, unjuke: "Dhuh Yehuwah, rak sampun makaten pangraos kawula, nalika kawula taksih wonten ing nagari kawula? Inggih punika sababipun, kawula nunten lumajeng dhateng Tarsis; awitdene kawula sumerep, bilih Paduka punika Gusti Allah ingkang asih-mirma tuwin welasan, ingkang ageng kasabaranipun, ingkang luber kadarmanipun saha ingkang apiduwung ing ngatasipun bilai 7
YUNUS 4.3 - 11 ingkang badhe kadhawahaken. 3 Ingkang punika, dhuh Yehuwah, mugi karsaa mundhut nyawa kawula, margi langkung sae kawula pejah tinimbang kaliyan gesang." 4 Nanging pangandikane Sang Yehuwah: "Anggonira nepsu iku apa wus sabenere?" 5 Nabi Yunus wus medal saka ing kutha kono lan manggen ana ing sawetane. Ana ing kono damel gubug, sarta ngaub ing kono ngiras ngentosi kapriye bakal kadadeane iku. 6 Pangeran Yehuwah banjur nukulake wit jarak, kang ngungkuli mustakane Nabi Yunus, satemah bisa ngeyubi lan dadi panglipuring dukane. Nabi Yunus remen banget marga saka anane wit jarak mau. 7 Nanging esuke, nalika pletheking bangbang wetan Gusti Allah ndhatengake uler kang nggeges wite jarak, temah iku dadi alum. 8 Bareng srengenge wus katon, Gusti Allah ndhatengake angin wetan kang panas banget, temah sorote srengenge mau gawe gerahe mustakane Nabi Yunus; Nabi Yunus banjur ambruk lan ngajap supaya seda, pangandikane: "Luwih becik aku mati bae tinimbang urip." 9 Ing kono pangandikane Gusti Allah marang Nabi Yunus: "Anggonira nepsoni wit jarak iku apa wis sabenere?" Unjuke Nabi Yunus: "Inggih sampun saleresipun kemawon anggen kawula nepsu ngantos dumugi pejah." 10 Pangandikane Pangeran Yehuwah: "Sira ngeman marang wit jarak, kang dudu rumatanira lan iya dudu sira kang nukulake iku, kang thukule sajrone sawengi lan alume iya sajrone sawengi. 11 Apa iya Ingsun ora 8
YUNUS 4.11 kudu ngeman marang Niniwe, kutha kang gedhe iku, kang pendhudhuke luwih saka satus rongpuluh ewu, kang durung weruh bedane tangan tengen karo tangan kiwa, sarta kang kewane luwih dening akeh iku?" 9
MIKHA Bebuka 1:1 1 1 Iki pangandikane Pangeran Yehuwah kang kadhawuhake marang Nabi Mikha wong Moresyet, nalika jamane Sang Prabu Yotam, Akhas lan Hizkia, para ratu ing Yehuda, yaiku gegayutan karo anggone kaparingan wahyu ing ngatase Samaria lan Yerusalem. Pawarta bab paukumane Samaria 1:2-7 2 He, sakehe para bangsa, padha ngrungokna! He, bumi dalah isine, padha nitenana, Pangeran Yehuwah kareben dadi seksi ing ngatase sira kabeh, iya Pangeran, saka ing padalemane kang suci. 3 Dene lah Pangeran Yehuwah miyos saka ing padalemane, lan tumedhak ana ing gunung-gununging bumi. 4 Gunung-gunung padha ajer ana ing sangisore sampeyane lan lebak-lebak padha bengkah kaya malam cedhak geni,
MIKHA 1.5 -8 kaya banyu nggrojog ana ing udhun- udhunan. 5 Iku kabeh kelakon marga saka panerake Yakub, lan saka dosane turune Israel. Apa ta panerake Yakub iku? Iku rak Samaria? Dosane turune Yehuda iku apa ta? Iku rak Yerusalem? 6 Mulane Samaria bakal Sundadekake jugrugan ana ing ara-ara, dadi pakebonan anggur, watu-watune bakal Sunbuwangi ing lebak lan dhasar-dhasare bakal Suneler. 7 Reca-recane bakal padha diremuk lan sakehe pituwase laku bedhang bakal padha kaobong, lan sakehe brahalane bakal Sunsirnakake; awitdene kabeh mau kaklumpukake srana opahane laku bedhang, mulane bakal bali dadi opahaning bedhang maneh. Sang Nabi ngadhuh-adhuh marga saka kaanane Yehuda lan Yerusalem 1:8-16 8 Awit saka kang mangkono iku aku arep sesambat lan ngadhuh-adhuh, arep lumaku tanpa trumpah lan wuda, pangadhuhku bakal kaya pangadhuhe asu alas, 2
MIKHA 1.9 -14 sarta pasambatku kaya pasambate manuk unta. 9 Sabab tatune Samaria ora bisa mari, wus mremen nganti tekan ing Yehuda, malah tekan ing gapurane bangsaku, iya ing Yerusalem. 10 Aja kokwartakake menyang ing Gat, aja nangis babar pisan, kowe nglosoda ana ing lebu ing Bet-Le-Afra. 11 He wong isine Safir, enggal mangkata, kalawan wuda lan kawirangan. Wong isine Zaanan ora wani metu. Pangadhuhe Bet-Haezel ngalang-alangi angonmu tetep ana ing kono. 12 Wong isine Marot kalawan mangu-mangu ngarep-arep marang kabecikan, marga ana bilai tumurun saka Pangeran Yehuwah tekan ing gapurane Yerusalem. 13 He wong isine Lakhis, kretanira rakitana jaran teji. Iki kang dadi wiwitaning dosa tumrap putri ing Sion amarga sira kanggonan durakane Israel. 14 Mulane becik sira menehana ganjaran pepisahan marang Moresyet-Gat, omah-omah ing Akhzib 3
MIKHA 1.15 - 2.3 bakal dadi kaculikan tumrap para raja ing Israel. 15 He wong isine Maresya, Ingsun isih bakal nekakake juru nelukake marang sira, kamulyane Israel bakal nganti tekan ing Adulam. 16 Cukura lan gundhula, marga saka anak-anakira kang padha sira tresnani! Gundhul dikaya manuk garudha, marga anak-anakira iku bakal padha kaparakake menyang ing pambuwangan. Ipat-ipat marang wong kang nindhes 2:1-11 2 1 Bilai wong kang padha ngrancang- ngrancang duraka, lan kang ngrantam-rantam piala ana ing paturone; sarta bareng esuk ditindakake, marga prakara iku ana ing pangwasane; 2 kang manawa melik pategalan, iya tumuli ngrebut, lan omah-omah, iya banjur disrobot bae, kang ngroda-peksa wong dalah saisine omahe wong satanah-pusakane. 3 Mulane Pangeran Yehuwah ngandika mangkene: 4
MIKHA 2.4 -8 Lah Ingsun ngrancang bakal nekakake bilai marang jinis iki, lan sira padha ora bakal bisa nguwalake gulunira saka iku, sira padha ora bisa lumaku kalawan angkuh maneh, marga wektu iku wektu kang nyilakani. 4 Ing dina iku wong-wong bakal nglairake unen-unen lan kidung pangadhuh ing ngatase sira, sarta bakal ngucap: "Kita wus dilebur babar pisan! Pandumane warisan bangsaku iku wus kaukur nganggo tali, lan ora ana wong kang mbalekake, pategalan-pategalan kita diedum-edumake marang wong kang padha nawan kita." 5 Mulane bakal ora ana wong kang nguncalake tali kalawan undhian kanggo sira ana ing pasamuwane Sang Yehuwah. 6 "Aja medhar wangsit," mangkono celathune, "wong ora nglairake wangsit kang kaya mangkono iku! Kita ora bakal oleh panajad." 7 He, bani Yakub, apa bab iku kena dikandhakake? Apa Pangeran Yehuwah kurang sabar? Apa kaya ngene pandamele? PangandikaningSun iku rak becik tumrap wong kang laku bener? 8 Nanging sira padha madeg dadi mungsuhe umatingSun. 5
MIKHA 2.9 -12 Sira padha ngrebut jubahe wong kang seneng rukun, wong-wong kang padha liwat kalawan tentrem, kang ora kepengin perang. 9 Para wong wadon panunggalane umatingSun, iku padha sira tundhung saka ing omah kang disenengi, sarta rerengganing bayi-bayine peparingingSun, padha sira jupuk kanggo ing salawase. 10 Ngadega, budhala, awit ing kene iki dudu papan palereman kanggo sira! Marga saka kanajisan sira banjur bakal padha ketaman ing karusakan, malah karusakan kang ora kena dipulihake. 11 Manawa ana wong kang pinter ngothak- athik lan apus-apus, ngucap: "Aku medhar wangsit marang kowe bab anggur lan badheg," iku kang pantes dadi wong kang medhar wangsit tumrap bangsa iki. Prajanji bab kaslametan 2:12-13 12 He Yakub, Ingsun mesthi bakal nglumpukake sira kabeh, lan iya mesthi bakal nglumpukake kekarene Israel; 6
MIKHA 2.13 - 3.3 Sunklumpukake dadi siji kaya wedhus kang ana ing kandhang, kaya pepanthan ana ing satengahe pangonan, temah kaanan banjur dadi rame dening kehing wong. 13 Juru panrobos bakal lumaku ana ing ngarepe; padha nrobos lan liwat ing gapura lan bakal metu saka ing kono. Ratune bakal tindak terus ana ing ngarepe, sarta Pangeran Yehuwah piyambak tindak ana ing pucuke pabarisan! Nglawan marang pemimpin lan nabi palsu ing Israel 3:1-12 3 1 Pituturku mangkene: Padha ngrungokna ta, he, para panggedhene Yakub, lan para pemimpine turune Israel. Rak wus sabenere sira sumurup ing kaadilan, 2 he, sira kang padha sengit marang kabecikan lan dhemen marang piala? Wong iku padha ngeleti bangsaku lan mbeseti daginge saka ing balung- balunge; 3 padha mangan daginge bangsaku, padha ngeleti kulite saka ing badane, padha ngremuk balung-balunge 7
MIKHA 3.4 -8 lan nengkel-nengkel kaya daging ing kuwali, lan kaya iris-irisan daging ing jero kenceng. 4 Nuli bakal padha sambat-sambat dhewe marang Pangeran Yehuwah, nanging ora bakal disembadani. Panjenengane malah nutupi wadanane ing ngatase wong-wong mau ing wektu iku, marga ala panggawe-panggawene. 5 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah tumrap para nabi kang nasarake bangsaku, kang padha ngundhangake tentrem-rahayu, samangsa oleh kang kena dipangan, dene marang wong kang ora menehi apa-apa ing cangkeme, banjur ngumumake perang. 6 Mulane rina bakal dadi wengi tanpa wahyu tumrap sira, lan dadi peteng tanpa tenungan. Para nabi mau bakal padha kasurupan srengenge, sarta raina bakal dadi peteng surem tumrap wong-wong iku. 7 Para wong sidik bakal padha kawirangan, lan para juru tenung bakal padha kisinan, kabeh bakal padha nutupi raine, marga Gusti Allah ora paring wangsulan. 8 Nanging aku iki kebak ing bab kekuwatan, Rohe Pangeran Yehuwah, sarta kaadilan lan kasantosan, 8
MIKHA 3.9 -12 kanggo ngelingake marang Yakub bab panerake lan marang Isarel bab dosane. 9 He, para panggedhene bani Yakub lan para pemimpine turune Israel, padha ngrungokna! He, sira kang padha ewa marang kaadilan sarta kang nbengkokake samubarang kang lenceng, 10 he, sira kang padha yasa Sion kalawan getih sarta Yerusalem kalawan daksiya! 11 Para panggedhene anggone ngadili marga saka besel, lan para imane anggone mulang marga saka bayaran para nabine anggone nenung marga saka dhuwit, mangka padha sumendhe marang Sang Yehuwah kalawan pangucape: "Pangeran Yehuwah rak ana ing satengah kita! Kita ora bakal katekan bilai!" 12 Kang iku marga saka sira Sion bakal diwluku kaya pategalan lan Yerusalem bakal dadi jugrugan, sarta gununge Padaleman Suci bakal dadi gunung kang kasasaban ing alas. 9
MIKHA 4.1 -3 Sion dadi pusering kratone katentreman 4:1-5 4 1 Ing dina-dina kang wekasan bakal kelakon, gununge padalemane Pangeran Yehuwah bakal ngadeg jejeg ngungkuli gunung- gunung, sarta munggut dhuwur ngungkuli tengger-tengger, para bangsa bakal padha gumrudug mrone, 2 lan akeh suku bangsa kang padha budhalan kalawan ngucap: "Payo padha munggah marang gununge Sang Yehuwah, marang padalemane Gusti Allahe Yakub, supaya padha kaparingana pitedah bab margi-margine, sarta supaya kita padha ngambah ing lurung-lurunge, marga saka Sion bakal ana pituduh, lan saka ing Yerusalem bakal ana pangandikane Pangeran Yehuwah." 3 Panjenengane bakal jumeneng dadi Hakim ana ing antarane para bangsa, sarta bakal ndhawahake putusan tumrap para bangsa kang gedhe, nganti tekan panggonan kang adoh; pedhang-pedhange padha digembleng kadadekake kejen, lan tumbake kagawe arit; 10
MIKHA 4.4 -7 bakal ora ana maneh bangsa kang ngacungake pedhang marang bangsa liyane, lan wus ora ana wong kang padha ajar perang. 4 Nanging wong-wong mau siji-sijine bakal lungguh ana ing sangisore wite anggur dhewe, lan ana ing sangisoring wite anjir dhewe lan ora ana wong kang gawe kagete, marga lesane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa tumitah kang ngandika mangkono. 5 Sanadyan sakehe bangsa iku siji-sijine padha lumaku klawan nganggep allahe dhewe-dhewe, nanging kita bakal lumebu klawan nganggep asmane Pangeran Yehuwah Allah kita, nganti salawas-lawase lan ing sateruse. Putri Sion kapitulungan 4:6--5:1 (4:6-14) 6 Pangandikane Sang Yehuwah: Ing dina iku Ingsun bakal nglumpukake wong kang padha pincang lan nglumpukake kang pating blesar apadene kang wus Sundhawahi bilai. 7 Kang pincang bakal Sundadekake lajering turun lan kang katundhung dadi bangsa kang santosa, 11
MIKHA 4.8 -11 apadene Pangeran Yehuwah bakal jumeneng dadi ratune ana ing gunung Sion, wiwit samengko nganti ing salawas-lawase. 8 Anadene sira, he, Manaraning-Pepanthan Wedhus, he, tenggere putri ing Sion, sira bakal katekanan lan kawengku maneh dening paprentahan kang dhisik, yaiku keprabone putri ing Yerusalem. 9 Lah saiki, yagene ta sira padha sesambat kalawan sora? Apa ora ana ratu ing tengahira? Utawa penasehatira apa wis padha tumpes, dene sira nganti ngrasakake lara kaya wong wadon kang lagi nglarani? 10 He putri Sion, polaha lan ngadhuh-adhuha, kaya wong wadon kang nglarani! Marga saiki sira kapeksa metu saka ing kutha lan manggon ana ing ara-ara; sira kapeksa lumaku tekan ing Babil, ana ing kana anggonira bakal kapitulungan, iya ana ing kana Pangeran Yehuwah anggone ngluwari sira saka ing tangane mungsuhira. 11 Saiki akeh bangsa kang padha manunggal nglawan marang sira, klawan pangucape: "Kareben dheweke dinajisake, mripat kita kareben bisa nyawang marang Sion nganti katog!" 12
13 MIKHA 4.12 - 5.2 12 Nanging wong iku padha ora sumurup kang dadi rancangane Pangeran Yehuwah; padha ora ngreti kang dadi putusane, manawa Panjenengane bakal nglumpukake para umat mau kaya gedhengan gandum kang kagawa marang panuton. 13 He, putri Sion, tumandanga lan nutua, marga sungunira bakal Sundadekake kaya wesi, lan kukunira Sundadekake kaya tembaga, satemah sira bakal ngremuk bangsa akeh, lan jarahane bakal sira mligekake kagem Sang Yehuwah, sarta kasugihane kagem Pangeraning salumahe bumi. 5 1 (4-14) Saiki sira kudu ngedegake balowarti; wong-wong wus padha gawe pager pangepungan kanggo nglawan marang kita; pipine kang mrentah Israel digebugi dening wong-wong mau kalawan teken. Rawuhe Sang Mesih sarta luware Israel 5:2-15 (5:1-14) 2 (5-1) Anadene sira, he, Betlehem ing Efrata, sanadyan sira kalebu cilik ana ing antarane turune Yehuda, saka sira bakal miyos lumadi marang Ingsun,
MIKHA 5.3 -6 wong kang bakal ngereh Israel; kang wus ana wiwit ing jaman purwa, wiwit ing jaman kuna. 3 (5-2) Mulane bangsa iku mung arep ditogake bae nganti tumeka wektune wanita kang pinesthi mbabar putra wus kelakon mbabar, nuli kekarening para sadulure bakal padha bali nunggal karo wong Israel. 4 (5-3) Panjenengane bakal tumindak lan ngengen wong-wong mau kalawan ngagem pangwasane Pangeran Yehuwah, iya kaluhuraning asmane Sang Yehuwah Allahe; wong-wong bakal padha manggon kalawan tentrem, marga samengko Panjenengane iku dadi luhur nganti tekan ing pungkasane bumi; 5 (5-4) sarta Panjenengane bakal dadi kang kadunungan tentrem-rahayu. Samangsa Asyur lumebu ing nagara kita, sarta ngambah ing tanah kita, nuli kita padha ngadegake pangon pitu kang nglawan, malah pemimpin wolu kang asipat manungsa. 6 (5-5) Iku bakal padha nyukur nagara Asyur kalawan pedhang, lan nagarane Nimrod srana pedhang ligan, sarta bakal nguwalake kita saka ing Asyur samangsa dheweke lumebu ing tanah kita 14
MIKHA 5.7 -13 sarta ngambah ing tlatah kita. 7 (5-6) Anadene kekarene Yakub bakal dumunung ing antarane bangsa akeh, kaya ebun saka Sang Yehuwah, kaya tetesing udan ing thethukulan, kang ora njagakake marang wong, lan ora ngarep-arep marang anaking manungsa. 8 (5-7) Apadene kekarene Yakub iku bakal ana ing antarane para suku bangsa, lan ing tengahe para bangsa akeh, kaya singa ana ing antarane sato alas, kaya singa nom ana ing tengahe pepanthan wedhus; menyanga ngendi bae parane, mbanting lan nubruk, lan ora ana kang bisa nguwalake. 9 (5-8) Tanganmu bakal ngungkuli para lawanmu, sarta sakehe mungsuhmu bakal katumpes. 10 (5-9) Pangandikane Sang Yehuwah: Ing dina iku bakal kelakon, Ingsun bakal mbengkas jaranira saka ing tengahira, lan bakal ngrusak kretanira. 11 (5-10) Ingsun bakal nyirnakake kutha-kuthane nagaranira, sarta betengira bakal padha Sungempuri. 12 (5-11) Ingsun bakal nyirnakake pirantinira sihir, lan juru tenung bakal ora ana maneh ing tengahira. 13 (5-12) Mangkono maneh reca-recanira, 15
MIKHA 5.14 - 6.3 apadene tugu-tugu branalanira bakal Sungempur saka ing tengahira, temah sira bakal ora sujud maneh marang gegaweaning tanganira. 14 (5-13) Dalah saka-sakanira brahala bakal Sunbedholi saka ing tengahira, lan brahalanira bakal Sunsirnakake. 15 (5-14) Wasana para bangsa kang ora ngestokake dhawuhingSun, bakal Sunwales kalawan bebendu lan bramatya. Palapuran, pepundhutan lan paukumane Pangeran Yehuwah marang umate 6:1-16 6 1 Padha ngrungokna kang dadi pangandikane Pangeran Yehuwah: Ngadega, lapura nganti gunung-gunung padha krungu, lan tengger-tengger kareben krungu swaranira! 2 He gunung-gunung, rungokna tan-trimahe Sang Yehuwah, lan padha ngrungokna, he, dhasar- dhasaring bumi! Marga Pangeran Yehuwah tan-trimah ing ngatase umate, sarta prakawisan karo Israel. 3 "He, umatingSun, apa kang wus Suntandukake marang sira? AnggoningSun damel keselira srana apa? 16
MIKHA 6.4 -8 Mara ngunjukana wangsulan marang Ingsun! 4 Awitdene sira rak wus Sunentasake saka ing tanah Mesir, Sunluwari saka ing pangawulan sarta Ingsun rak wus ngutus Musa lan Harun, sarta Miryam minangka pangarepira? 5 He umatingSun, padha elinga apa kang karancang dening Balak, ratu ing Moab, lan kapriye kang dadi wangsulane Bileam bin Beor, tuwin apa kang kelakon wiwit saka ing Sitim nganti tekan ing Gilgal, supaya sira ngakonana pandamel- pandameling Yehuwah kang adil." 6 "Kalawan sesaosan apa anggonku lunga sowan ing ngarsane Pangeran Yehuwah, lan anggonku sujud marang Gusti Allah kang Mahaluhur? Anggonku sowan ing ngarsane apa kalawan nyaosi kurban obaran, kalawan pedhet kang umur setaun? 7 Apa wedhus gembel lanang ewon lan kalen lenga leksan ndadekake keparenge sang Yehuwah? Apa anakku pembarep daksaosake marga saka panerakku, sarta wohing wetenganku marga saka dosaku dhewe?" 8 He manungsa, kowe wus kaparingan sumurup apa kang becik, 17
MIKHA 6.9 -14 lan apa kang dadi pepundhutane Pangeran Yehuwah marang kowe: kajaba mung tumindak adil, lan tresna marang laku setya, apamaneh andhap-asor ana ing ngarsane Allahmu!" 9 Rungokna, Pangeran Yehuwah nguwuh marang kutha: -- wedi marang asmane iku kawicaksanan. -- "Padha ngrungokna, he, talering bangsa lan wong kutha! 10 Ingsun mangsa kasupena marang raja-brana kang saka kadursilan ing omahe wong duraka, lan marang takeran efa kang cidra sarta kang kena ing ipat-ipat iku! 11 Apa iya Ingsun kendel bae ora paring paukuman marang wong kang nggawa traju palsu, utawa kanthong isi watu timbangan kang cidra? 12 Wong-wong sugih ing kutha iku padha kebak panganiaya, wong kang manggon ing kono padha ngucapake paracidra, sarta ilate ing cangkeme iku tukang ngapusi. 13 Mulane sira Sungebagi, sira Sundamel samun marga saka dosanira 14 Sira bakal mangan, nanging ora bisa dadi wareg, sarta wetengira ajeg ngamuk marga luwe; sira bakal nyingkirake apa-apa, 18
MIKHA 6.15 - 7.3 nanging ora bisa nyimpen, sarta sapira kang sira simpen, iku bakal Sunulungake marang pedhang. 15 Sira bakal nyebar wiji, nanging ora ngundhuh, bakal meres woh jaitun, nanging ora bisa nganggo lengane; lan iya mipit woh anggur, nanging ora ngombe anggure. 16 Awitdene pranatane Omri kang sira tetepi, sarta pokale brayate Akhab kang sira tiru, apadene rancangane kang sira tindakake: satemah sira Sundadekake samun, lan para wongira Sundadekake poyokan; kalawan mangkono sira bakal nyangga panacading para bangsa." Mrosoting wewatekane Israel 7:1-6 7 1 Adhuh cilaka aku iki! Awit kaananku kaya samangsa ngundhuh woh-wohan ing mangsa ketiga, utawa kaya samangsa ngasag woh anggur, ora oleh woh anggur kang kena dipangan, utawa woh anjir kang daksenengi. 2 Wong mursid wus sirna saka ing nagara, lan ing antarane para manungsa wus ora ana kang jujur, kabeh padha ngincer getih, siji lan sijine padha genten ngarah nyekel srana kalajiret. 3 Tangane padha agahan nindakake piala, 19
MIKHA 7.4 -7 panggedhe memundhut lan hakim ngarah besel; para panggedhe padha damel putusan sakarsa-karsane, lan angger-angger padha dienggak- enggokake. 4 Panunggalane kang becik dhewe ing antarane iku kaya grumbul eri, kang jujur dhewe ing antarane kaya pager eri, dinane pangincermu, dina tibaning paukumanmu wus cedhak, saiki bakal wiwit ana pagiris ing antarane wong-wong iku. 5 Aja ngandel marang mitra, aja pasrah marang kanca, jaganen lawanging cangkemmu tumrap wong wadon kang leyeh-leyeh ing pangkonmu. 6 Dene anak lanang ngremehake bapakne, anak wadon nglawan biyunge, mantu wadon nglawan maratuwane wadon, kang dadi mungsuh iku wong-wong kang tunggal saomah. Pangarep-arep tumrap Sion 7:7-13 7 Nanging aku bakal ngarep-arep marang Pangeran Yehuwah, nganti-anti marang Gusti Allah kang paring karahayon marang aku, Allahku mesthi bakal nyembadani aku! 20
MIKHA 7.8 -12 8 He mungsuhku, aja bungah-bungah ing ngatase aku! Sanadyan aku tiba, mesthi bakal ngadeg maneh, dadia linggih ana ing pepeteng pisan, Pangeran Yehuwah bakal dadi pepadhangku. 9 Aku bakal nyangga bebendune Sang Yehuwah, awit aku wus gawe dosa marang Panjenengane, nganti Panjenengane ngrampungake prakaraku, sarta paring adil marang aku, aku bakal katuntun menyang pepadhang, satemah aku bakal ngrasakake kaadilane. 10 Mungsuhku bakal nyipati iku, satemah bakal nutupi raine kalawan nandhang wirang, kang duwe ujar marang aku: "Ana ing ngendi Pangeran Yehuwah Allahmu?" Mripatku bakal nyawang anggone wong iku kaidak-idak kaya blethok ing lurung. 11 Bakal tumeka ing titi-mangsane balowartimu bakal kabangun maneh, ing dina iku wewengkonmu bakal kajembarake. 12 Ing dina iku wong bakal ngadhep marang kowe, wiwit wong kang saka Asyur nganti tekan kang saka ing Mesir, 21
MIKHA 7.13 - 17 lan wiwit saka ing Mesir nganti tekan ing bengawan Efrat, saka sagara kang siji tekan sagara sijine, sarta wiwit ing gunung kang siji tekan ing gunung sijine. 13 Nanging bumi bakal dadi ludhes marga saka kang ngenggoni, iku wohe panggawene. Pandonga nyuwun supaya tumindak lan paring kawelasan 7:14-20 14 Paduka mugi karsaa ngengen umat Paduka klayan teken Paduka, inggih menda kagungan Paduka piyambak, ingkang sami kepencil manggen ing wana, ing satengahing kebon wowohan, mugi sami nyengguta wonten ing Basyan lan ing Gilead, kados nalika ing jaman rumiyin. 15 Kados nalika Paduka miyos saking Mesir, kawula mugi sami kaparingana sumerep bab kaelokan-kaelokan! 16 Para bangsa bakal padha nyawang, lan banjur rumangsa isin, marga saka sakehe kakuwatane, cangkeme cikben ditutupi tangan lan kupinge cikben dadi budheg. 17 Kareben padha ndilat lebu kaya ula, kaya kewan kang gumremet ing bumi; kareben padha metu saka ing betenge kalawan giris, 22
MIKHA 7.18 - 20 sarta padha sowan marang ing ngarsane Pangeran Yehuwah Allah kita, kalawan gumeter, kalayan ajrih dhateng Paduka. 18 Allah ingkang pundi ingkang nyameni Paduka, ingkang ngapunten dosa, saha ingkang ngapunten panerakipun kekantunaning bangsa kagunganipun piyambak: ingkang boten saged tahan dhateng bebendunipun ing salajengipun, nanging ingkang rena dhateng sih- palimirma? 19 Panjenengane bakal paring kawelasan maneh marang kita, lan nglebur kaluputan-kaluputan kita, sarta mbucal sakehing dosa kita, menyang ing telenging sagara. 20 Paduka mugi karsaa ngatingalaken kasetyan Paduka dhateng Rama Yakub, saha sih-palimirma Paduka dhateng Rama Abraham kados ingkang sampun Paduka prasetyakaken klayan supaos dhateng para leluhur kawula wiwit ing jaman kina! 23
NAHUM Bebuka 1:1 1 1 Wangsit tumrap Niniwe. Kitab bab wahyune Nabi Nahum, wong Elkosy. Bebendune Pangeran Yehuwah 1:2-8 2 Pangeran Yehuwah iku Allah kang butajengan lan pemales, Pangeran Yehuwah iku pemales sarta kebak bebendu kang mulad-mulad, Pangeran Yehuwah paring piwales marang para satrune, sarta terus bae dukane marang para mengsahe. 3 Pangeran Yehuwah iku gedhe sabare lan pinunjul pangwaose, nanging ora pisan-pisan wong kang salah linuputake saka ing paukuman. Panjenengane tindak ana ing sajroning lesus lan prahara, sarta mendhung iku lebuning sampeyane. 4 Sagara didukani temah dadi asat, lan sakehe kali padha kadadekake garing, Basyan lan Karmel padha dadi nglayung tetuwuhan ing Libanon padha alum.
NAHUM 1.5 -9 5 Gunung-gunung padha gumeter ana ing ngarsane, lan tengger-tengger padha leleh. Bumi dadi sepi mamring ana ing ngarsane dalah jagad lan kang padha ngenggoni kabeh. 6 Sapa kang kuwat nadhahi bebendune? Sarta sapa kang bisa tetep ngadeg jejeg samangsa mulad-mulad bebendune? Bramatyane kaesokake kaya geni, tuwin gunung parang nganti padha jugrug. 7 Pangeran Yehuwah iku asih-darma, dadi papan pangungsen ing dina karubedan; Panjenengane uninga marang para wong kang ngungsi marang Panjenengane 8 sarta nyabrangake wong-wong iku nalika pinuju banjir gedhe. Nanging numpes nganti tapis wong kang padha nglawan Panjenengane, tuwin para mungsuhe padha kagiring kaparakake marang pepeteng. Pangandikane Sang Yehuwah marang Yehuda lan marang Niniwe 1:9--2:2 9 Apa karepmu nglawan marang Sang Yehuwah iku? Panjenengane bakal nyirnakake babar pisan; para mungsuhe ora bakal bisa ngadeg maneh. 2
3 NAHUM 1.10 - 15 10 Sabab wong-wong iku bakal sirna kaya eri kang bulet-buletan, bakal kamangsa nganti entek kaya dami kang garing. 11 Saka ing sira rak jumedhul wong kang ngrancang-ngrancang piala nglawan marang Sang Yehuwah, sarta kang aweh pitutur kadursilan, ta? 12 Mangkene pangandikane Pangeran Yehuwah: "Sanadyan wong-wong iku wutuh lan akeh banget cacahe, ewasamono bakal padha sirna kababatan lan mati. Sanadyan Ingsun wus ngesorake sira, nanging sira ora bakal Sunesorake maneh. 13 Saiki Ingsun bakal mutung pasangane kang ngebot-eboti sira, lan Ingsun bakal medhoti blenggu-blenggu kang mbanda sira." 14 Tumrap kowe, Pangeran Yehuwah ngandika mangkene: "Ora ana turun kang bakal nganggo jenengira maneh; sakehe recanira ukiran lan cor-coran bakal padha Sunsirnakake saka ing papane allahira. Ingsun bakal nyawisake kuburanira, awit sira iku asor." 15 Delengen! Ing gunung-gunung ana wong kang lumaku lan nggawa pawarta, kang martakake kabar tentrem-rahayu.
NAHUM 2.1 -5 He Yehuda, dinamu gedhe riyayakna, punagimu tetepana! Amarga wong dursila ora bakal teka lan nempuh marang kowe maneh; awit wus katumpes babar pisan! 2 1 Lah ana juru pangrusak kang nekani kowe, nganakna pajagan ana ing beteng ngungaka ing dalan, lambungira sabukana kang kenceng, nglumpukna sakehe kekuwatan! 2 Lah Sang Yehuwah mbangun maneh kaluhurane Rama Yakub, kaya kaluhurane Rama Israel, amarga wus karusak dening juru pangrusak epange wus padha kasempalan. Mungsuh ngrusak Niniwe 2:3-13 3 Tamenge para pahlawane warnane abang, para prajurite padha manganggo abang jingga, kretane abyor mengangah kaya geni suluh ing dina anggone karakit; sarta jaran-jaran padha katon goreh. 4 Kretane mbalap ana ing dalan, ana ing papan tenggar susul-sumusul, katone kaya obor, playune kaya kilat. 5 Wadya-bala kang pinunjul diangkatake, nanging padha tiba kejengklok nalika lagi maju, 4
NAHUM 2.6- 12 padha mlayoni baluwartining kutha kalawan kesusu, dene piranti kanggo njebol wus kaedegake. 6 Gapura-gapuraning kali-kali wus padha kabukak, sarta kedhatone banjur geger. 7 Sang Prameswari digawa metu lan dilukari, lan para abdine wadon padha nggluruh kaya pambekuring manuk dara, klawan tebah-tebah dhadha. 8 Niniwe dhewe iku prasasat kaya blumbang kang banyune mili metu. Ana wong kang nguwuh-uwuh: "Mandhega, mandhega!" nanging ora ana kang noleh. 9 Padha ngrayaha salaka, ngrayaha mas, awit tanpa wilangan simpenane raja-brana, prabot-prabot kang endah kehe ora karuwan. 10 Wus ludhes, pandhes, nandhes! Ati nglentrih, dhengkul oklak-aklik, lambunge gumeter kabeh, raine wong kabeh padha pucet tanpa guwaya. 11 Ana ing ngendi ta pandhelikane singa lan guwane singa-singa nom, panggonane singa klinteran, papaning anak singa, kang ora kaganggu- gawe dening wong? 12 Singa iku lumrahe ndedekep kanggo nyukupi pangane anak-anake, lan nekak memangsan kanggo sing wadon, sarta ngebaki guwane kalawan pangan 5
NAHUM 2.13 - 3.3 lan pandhelikane kalawan dedekepane. 13 Pangandikane Pangeran Yehuwah, Gustining sarwa tumitah: "Lah! Ingsun bakal nglawan marang sira, nuli sakehe kretanira bakal Sunobong nganti dadi kukus, lan singanira nom bakal padha kamangsa ing pedhang nganti entek; sarta memangsanira bakal Sunsirnakake saka ing bumi, swarane para kongkonanira bakal ora keprungu maneh." Paukuman tumrap Niniwe 3:1-19 3 1 Bilai kutha kang ngwutahake getih iku! Samubarang kabehe mung cidra thok, lan kebak panjarah-rayah, lan ora leren-leren anggone ndedekep? 2 Rungokna cumethering pecut lan gumledheging rodha, rungokna playuning jaran kang pating kethoplak lan gumenjoting kreta-kreta! 3 Bala jaranan nempuh pedhange cumleret lan tumbake gumebyar! Akeh kang padha mati, jisim tumpukundhung, tanpa wilangan cacahe jisim, wong-wong nganti padha kesandhung ing jisim! 6
NAHUM 3.4 -8 4 Iku kabeh marga saka akehe pasundelan kang katindakake dening wong wadon tuna-susila, kang endah warnane lan ahli sihir, kang ngloropake bangsa-bangsa srana anggone laku jina, lan golongan-golongan srana sihire. 5 Pangandikane Pangeran Yehuwah Gustining sarwa dumadi: "Lah Ingsun bakal nglawan marang sira, pojoking jaritira bakal Sunlingkabake nganti tekan ing rainira, sarta bakal mitontonake wewadinira marang bangsa-bangsa, lan kawiranganira marang karajan- karajan. 6 Ingsun bakal ngebyuki sesuker marang sira, sira bakal Sunanggep remeh lan Sundadekake tontonan. 7 Nuli sakehe wong kang ndeleng sira, bakal lumayu ninggal sira, kalawan ngucap: "Niniwe wus rusak! Sapa kang mesakake marang dheweke? Saka ngendi anggonku oleh juru-panglipur kanggo dheweke?" 8 Apa sira kinacek karo Tebe, kuthaning Dewa Amon, kang ana ing sacedhake bengawan Nil kang kinubengan ing banyu, kang baluwartine sagara, lan betenge banyu? 7
NAHUM 3.9- 14 9 Etiopia iku dadi sumbering kakuwatane, uga Mesir, kalawan tanpa wates; Put sarta para wong Libia padha dadi pambantune. 10 Nanging iku dhewe uga kapeksa kaparakake menyang ing pambuwangan, kapeksa padha lumebu ing tawanan. Bayi-bayine padha dikeplekake ana ing pojoking sakehe lelurung, para wong kang kajen keringan padha kaundhi, lan para panggedhene padha kablenggu kabeh nganggo rante. 11 Sira uga bakal mendem, lan bakal padha tanpa daya; sira uga bakal ngupaya papan pangungsen marga saka ananing mungsuh. 12 Sakehe betengira iku kaya wit anjir kang wohe mateng kedadak; samangsa dierog, wohe nibani cangkeme wong kang arep mangan. 13 Lah, bala kang ana ing satengahira iku wadon-wadon; mungsuhira padha kawenganan ing gapurane nagaranira nganti njeblag, slarake padha kamangsa ing geni nganti entek. 14 Padha ngangsua banyu, kanggo cepakan samangsa dikepung, betengira padha santosanana! Ngidaka blethok, ngidaka lempung, gondhelana cithakan bata! 8
NAHUM 3.15 - 19 15 Sira bakal entek kamangsa ing geni ana ing kana, bakal katumpes ing pedhang, kang mangsa sira kaya walang lumpatan. Sanadyan cacahira akeh kaya walang lumpatan, lan kaya walang alih-alihan, 16 sanadyan wongira dagang sira dadekake akeh ngluwihi lintang-lintang ing langit pisan, wong-wong iku bakal padha kaya walang lumpatan kang ngegarake swiwine nuli mabur nggeblas. 17 Sanadyan wongira kang padha jaga cacahe kaya walang alihan lan para punggawanira kaya walang grombolan kang padha mencok ing tembok-tembok ing mangsa atis, nanging bareng srengenge mlethek, banjur padha ngilang, ora kasumurupan panggonane. 18 He, raja ing nagara Asyur, cilaka sira! Para pangonira wus padha turu kepati! Para pangarepira padha keturon, wadya-balanira padha pating slebar ana ing gunung-gunung, lan ora ana kang nglumpukake. 19 Cacadira iku ora ana tambane, lan tatunira wus ora bisa mari, sakehe wong kang krungu bab kaananira, padha keplok-keplok marga saka sira iku, awit sapa bae kang ora ketaman ing 9
NAHUM 3.19 pialanira terus
terusan?
HABAKUK Bebuka 1:1 1 1 Wangsit kang katingalan dening Nabi Habakuk. Pasambate Nabi Habakuk marga saka anggone wong-wong ora padha setya 1:2-4 2 Dhuh Yehuwah, taksih pinten dangunipun malih anggen kawula sambat-sambat, nanging Paduka boten midhangetaken; kawula nguwuh-uwuh dhumateng Paduka: "Wonten panganiaya!", nanging Paduka boten mitulungi? 3 Punapaa dene Paduka nedahaken piawon dhateng kawula, satemah kawula ningali tindak ambeksiya? Panganiaya saha pangroda-peksa wonten ing ngajenging mripat kawula; paben saha pasulayan ingkang tumuwuh. 4 Pramila angger-angger lajeng ical kakiyatanipun, saha kaadilan boten nate jumedhul, margi tiyang mursid kinepang dening tiyang duraka, njalari medalipun kaadilan kwalik.
HABAKUK 1.5 - 11 Paukuman kang katibakake dening wong Kasdim 1:5-11 5 Padha mawasa lan nggatekna ana ing antarane para bangsa, gumuna lan padha njengera, dene Ingsun nindakake sawijining pakaryan ing jamanira kang manawa kawartakake marang sira, sira mesthi ora ngandel. 6 Dene lah Ingsun kang nenangi wong Kasdim, bangsa kang ambek-siya lan cukat tandange, kang ndlajahi garis-garising lintang bumi, arep ngejegi papan padunungan kang dudu duweke. 7 Bangsa iku medeni lan nggegirisi, pangadilan lan kaluhurane iku asale saka awake dhewe. 8 Jarane cukate ngungkuli macan tutul, lan girase ngungkuli asu ajag ing wayah bengi; wadya-balane jaranan teka sesanderan saka ing panggonan adoh, nganti kaya mabur memper manuk garudha kang nyamber memangsan. 9 Bangsa iku kabeh padha nglurug arep nandukake panganiaya, panempuhing cucuking barisane kaya angin saka ing wetan, sarta padha nglumpukake tawanan kang kehe kaya wedhi. 10 Para raja padha dipoyoki lan para panggedhe padha digeguyu; saben beteng digeguyu, diurugi lemah lan banjur karayud. 11 Banjur padha mlayu-mlayu rikate kaya sumiyuding angin, terus bablas; kaya mangkono anggone padha nindakake panggawe kang luput kalawan ndewa-dewa marang kakuwatane. 2
HABAKUK 1.12- 17 Kaadilaning Yehuwah iku ana ing ngendi? 1:12-17 12 Dhuh Yehuwah, Paduka punika sampun wiwit rumiyin mila rak Gusti Allah kawula, Ingkang Mahasuci? Kawula boten badhe sami pejah. Dhuh Yehuwah, bangsa punika Paduka patah supados ndhawahaken paukuman. Dhuh, Sang Redi Parang, bangsa punika sampun Paduka tamtokaken supados niksa. 13 Paduka, ingkang paningal Paduka margi saking sangeting sucinipun lajeng boten karsa mirsani piawon saha ingkang boten mentala mirsani panganiaya, kenging punapa dene Paduka ngudaneni dhateng tiyang ingkang sami lampah cidra, saha lajeng kendel kemawon, samangsa tiyang duraka nguntal dhateng sesaminipun ingkang ngungkuli kautamenipun? 14 Punapa dene Paduka karya manungsa punika kok kados ulam ing saganten, utawi kados kewan gumremet ingkang tanpa paprentahan? 15 Manungsa wau sadaya dipun sendhal klayan pancing, dipun cepeng kaliyan jaringipun, sarta dipun klempakaken mawi jalanipun, ndadosaken bingah lan giyak-giyakipun tiyang duraka wau. 16 Mila jaringipun dipun sajeni kurban, sarta jalanipun dipun sajeni kurban obaran; awit pirantos-pirantos punika ingkang njalari angsal-angsalanipun kathah lan rejekinipun tirah-tirah. 17 Punapa punika ingkang njalari 3
HABAKUK 2.1 - 5 lajeng tansah nyepeng pedhang ligan saha lajeng mejahi bangsa-bangsa tanpa welas? Wong kang bener bakal urip marga saka pracayane 2:1-5 2 1 Dakngadeg ana ing pangungakan lan mapan ana ing menara, aku arep niliki lan ngadhang-adhang marang apa kang bakal dadi pamangsite marang aku, lan kapriye paring wangsulane tumrap pasambatku. 2 Ing kono Pangeran Yehuwah banjur paring wangsulan marang aku mangkene: "Wahyu iku sira tulisana, kacathetana kang cetha ana ing papan-papan, supaya kenaa diwaca dening wong kang liwat. 3 Dene wahyu iku isih ngenteni mangsa kang kapesthekake, nanging enggal tumuju marang ing wekasane lan ora bakal nyidrani manawa randhat, etenana, marga iku mesthi bakal teka, ora bakal sumene. 4 Satemene wong kang kumenthus, iku atine ora burus, nanging wong kang bener iku uripe awit saka pracayane. 5 Wong kang gumunggung lan umuk, iku mesthi ora bisa lestari; iku ngangapake cangkeme kaya jagading wong mati, lan ora bisa wareg-wareg kaya si pati, nganti sakehe suku bangsa padha diklumpukake lan sakehe bangsa padha digiring menyang ing ngarepe." 4
HABAKUK 2.6 - 11 Paukuman tumrap para kang nindhes 2:6-20 6 Kabeh mau rak bakal padha ngucapake bebasan ing ngatase dheweke, sarta lagu pangerang-erang tuwin padha nyemoni mangkene: Bilai wong kang ngrayud kang dudu duweke, -- nganti pira lawase iku? -- lan kang ngemoti barang gadhen pirang-pirang marang awake dhewe? 7 Rak bakal kanthi dadakan anggone ana wong-wong kang padha ngadeg lan nyakot sira, lang kang padha tangi sarta ngagetake sira, satemah sira banjur dadi bandhangane? 8 Awitdene sira wus njarah-rayahi suku bangsa akeh, mulane kekarene bangsa-bangsa iku bakal padha genten njarah-rayahi sira, marga saka getihing manungsa kang wus wutah iku lan marga saka panganiaya marang ing nagara, kutha lan sakehe wong kang manggon ing kono. 9 Bilai wong kang ngarah bathi kang ora bakal kanggo kaperluaning brayate; sumedya mrenahake susuhe ana ing papan kang dhuwur, supaya bisa oncat saka ing cangkeremaning bilai. 10 Sira wus ngrancang kawirangan tumrap kulawarganira, yaiku nalika sira duwe karep arep numpes bangsa akeh; kalawan mangkono sira wus kelangan nyawanira. 11 Marga watu-watu padha sambat saka ing tembok, sarta balok nyauri saka ing balunganing omah. 5
HABAKUK 2.12- 19 12 Bilai wong kang yasa nagara srana getih lan nalesi beteng kalawan tindak kang ora adil. 13 Lah rak saka karsane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa tumitah, anggone para bangsa padha ora ngetung sayah ngupaya geni, sarta para suku bangsa anggone banget-banget padha nggayuh kang tanpa guna? 14 Amarga bumi bakal kawratanan kawruh bab kamulyaning Yehuwah, kayadene sagara anggone kasasaban ing banyu. 15 Bilai wong kang menehi ngombe marang pepadhane kalawan nepsu, marang digawe mendem, supaya weruh kawirangane. 16 Sira wus maregi awakira kalawan kanisthan minangka ijole kaurmatan. Mulane sira iya ngombea uga, lan lumakua kalawan gloyoran. Tuwung kang ana ing astane Sang Yehuwah kang tengen bakal marani sira, sarta kaluhuranira bakal kasasaban ing kanisthan. 17 Marga panganiaya kang tumrap gunung Libanon, iku bakal nasabi sira, lan tumpesing kewan-kewan bakal ngagetake sira, marga saka getihing manungsa kang wutah iku lan marga panganiaya marang nagara, kutha lan para wong isine kabeh. 18 Apa gunane reca ukir-ukiran, apa iku ora diukir dening tukange? Apa paedahe reca cor-coran, guruning dora-cara iku, manawa iku diandelake dening kang gawe, mangka brahala-brahala kang digawe iku nyatane bisu? 19 Bilai wong kang ngucap marang kayu: "Panjenengan mugi karsaa wungu!", lan marang watu kang bisu: "Panjenengan mugi 6
HABAKUK 2.20- 3.5 karsaa wungu!" Apa iku bisa mulang? Pancen recane kang blongsong ing mas lan salaka, nanging ing jerone ora ana rohe babar pisan. 20 Nanging Pangeran Yehuwah ana ing padalemane kang suci. He, salumahing bumi, padha menenga ana ing ngarsane! Pandongane Nabi Habakuk 3:1-19 3 1 Pandongane Nabi Habakuk, lagune kaya kidung pesambat. 2 Dhuh Yehuwah, pawartos bab Paduka sampun kawula pireng, saha kawula ajrih dhateng pakaryan Paduka, dhuh Yehuwah! Pakaryan Paduka mugi Paduka lestantunaken ing salebeting lumampahipun taun, inggih salebeting lumampahipun taun mugi Paduka wedharaken, ing salebeting bendu mugi karsaa enget ing sih-palimirma! 3 Gusti Allah rawuh saka ing tanah Teman, sarta Kang Mahasuci saka ing pagunungan Paran, (sela). Kamulyane nasabi sakurebe langit, lan bumi kebak pamuji marang Panjenengane. 4 Ana kang sumorot pindha cahya, soroting cahya caka ing sisihe, iku kang nasabi kakiyatane. 5 Pageblug lumaku ana ing ngarsane, sarta lelara panas ndherekake tindake. 7
HABAKUK 3.6 - 11 6 Panjenengane jumeneng, bumi kadamel gonjing, paningale mirsani mubeng, para bangsa padha pating jenggirat kalawan kaget, gunung-gunung kang wus ana wiwit kuna mula padha remuk, tengger-tengger kang wus maabab-abad anane padha mendhak; kaya mangkono tindake Sang Yehuwah maabad-abad. 7 Aku ndeleng tarube Kusyan padha kataman ing karubedan, tendha-tendhane tanah Midian padha kedher. 8 Dhuh Yehuwah, punapa dhateng lepen-lepen, punapa dhateng lepen-lepen timbuling bebendu Paduka punika? Punapa saganten ingkang Paduka dhawahi bramatya Paduka punika, dene Paduka ngantos nitih kuda saha kreta kaunggulan Paduka? 9 Gandhewa Paduka sampun Paduka penthang, sampun Paduka pasangi jemparing (sela). Bumi Paduka belah dados lepen-lepen; 10 redi-redi ningali Paduka, lajeng sami gumeter, bena langkung kalayan swanten gumrojog, samodra nyuwanten, saha njunjung tanganipun. 11 Surya, rembulan sami kendel ing papan padununganipun, 8
HABAKUK 3.12- 16 margi saking sunaring jemparing- jemparing Paduka ingkang lumepas, sarta margi saking cumloroting waos Paduka ingkang gumebyar. 12 Kanthi bramatya anggen Paduka tindak ndlajahi bumi, para bangsa sami Paduka gebag ing salebeting bendu. 13 Paduka tedhak perlu mitulungi umat Paduka, inggih mitulungi jebadan Paduka. Wuwunging griyanipun tiyang duraka Paduka remuk, dhasaripun Paduka brengkal ngantos selanipun ingkang pungkasan (sela). 14 Pangagenging wadya-bala ingkang ngamuk Paduka dhawahi panahipun piyambak, kangge mbuyaraken kawula kalayan asurak-surak kados-kados sami nguntal tiyang ingkang katindhes kalayan sidheman. 15 Kalayan kuda Paduka, Paduka tindak ing saganten, inggih klempaking toya ingkang munthuk. 16 Nalika kawula mireng prakawis punika, gumeter manah kawula, lambe kawula ndhredheg mireng ungelipun; balung kawula kados-kados sami kalebetan bubuk, sarta kawula gumeter wonten ing papan ingkang kawula idak; 9
HABAKUK 3.17- 19 ewasamanten kawula badhe kanthi ayem ngentosi dinten dhatengipun karibedan, ingkang tumempuh dhateng bangsa ingkang gegrombolan nempuh kawula. 17 Sanadyan wit anjir boten medal sekaripun, sarta wit anggur boten wonten wohipun, wit jaitun wohipun damel gela, sanadyan pategilan-pategilan boten ngedalaken bahan tedha, menda sami medal saking kandhangipun, saha ing kandhang boten wonten lembunipun, 18 ewasamanten kawula badhe asurak-surak wonten ing Pangeran Yehuwah, abingah-bingah wonten ing Gusti Allah ingkang ngluwari kawula. 19 Sang Yehuwah, Gustiku iku dadi karosanku: Panjenengane damel sikilku kaya sikiling menjangan, Panjenengane marengake aku lumaku ing tengger-tenggerku. (Kanggo pemimpining juru ngidung, binarung ing swaraning clempung). 10
ZEFANYA Bebuka 1:1 1 1 Iki pangandikane Pangeran Yehuwah kang kadhawuhake marang Nabi Zefanya bin Kusyi bin Gedalya bin Amarya bin Hizkia, nalika jamane Sang Prabu Yosia putrane Sang Prabu Amon, nata ing Yehuda. Paukuman ing dinane Pangeran Yehuwah 1:2-18 2 "Ingsun bakal nyirnakake nganti resik samubarang kabeh saka ing salumahe bumi, mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 3 Manungsa lan kewan bakal Suntumpes, manuk ing awang-awang lan iwak ing sagara samono uga. Ingsun bakal ngrubuhake wong duraka, sarta numpes manungsa saka ing salumahe bumi, mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 4 Ingsun bakal ngagagake astaningSun marang Yehuda sarta sakehe wong isine Yerusalem. Kekarene Baal bakal Suntumpes saka ing panggonan iki dalah jenenge para imaming brahala. 5 Mangkono uga para wong kang memuja marang wadya-bala ing langit lan kang nyembah kalawan sumpah setya demi Sang Yehuwah
2 ZEFANYA 1.6- 13 lan iya demi Dewa Milkom, 6 karomaneh wong kang padha nyingkur marang Sang Yehuwah sarta ora ngupaya Pangeran Yehuwah lan ora neges marang Panjenengane." 7 Padha menenga ana ing ngarsane Pangeran Yehuwah, awit wus cedhak dinane Sang Yehuwah. Lah Pangeran Yehuwah wus nyawisake pista kurban, para kang ditimbali wus padha disucekake. 8 "Ing dina pista kurbane Pangeran Yehuwah iku Ingsun bakal ngukum para pangarep, lan para anaking ratu sarta sakehe wong kang manganggo sandhangan ngamanca. 9 Ing dina iku Ingsun bakal ndhawahake paukuman marang saben wong kang nglumpati tlundhaking lawang, kang ngebaki omahe bendarane kalawan panganiaya lan para cidra. 10 Ing dina iku -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, bakal keprungu gumedering pasambat wiwit saka gapura Iwak lan pangadhuh wiwit ing pakampungan anyar, apadene jugruging tengger-tengger kang nggegirisi. 11 He wong ing pakampungan Lumpang, padha sesambata, awitdene sakehing sudagar wus padha tumpes, wus sirna sakehe wong kang nimbangi salaka. 12 Ing wektu iku Ingsun bakal nggledhah Yerusalem kalawan ngagem obor lan bakal ngukum marang wong kang wus padha ngenthel kaya anggur tumumpang ana ing endheg-endhege, lan kang duwe osik ing sajroning atine mangkene: Pangeran Yehuwah ora damel becik lan ora damel ala. 13 Mulane
ZEFANYA 1.14-18 sabarang darbeke dadi rayahan lan omahe bakal padha dadi sepi mamring. Manawa padha gawe omah, ora bakal ngenggoni, sarta manawa gawe pakebonan anggur, ora bakal ngombe anggure." 14 Wus cedhak dinane Sang Yehuwah kang ngedab-edabi iku, wus cedhak lan enggal banget tekane. Rungokna, dinane Sang Yehuwah iku pait, dalah para prawira uga bakal padha nangis. 15 Dene iku dinaning bebendu, dina kasusahan lan karubedan, dinane gempuran lan panumpesan, dinaning pepeteng lan surem, dinane mendhung lan pegowong, 16 dina ngunekake kalasangka lan surak-suraking perang nglawan kutha-kutha kang santosa sarta menara pojok kang dhuwur-dhuwur. 17 Para wong Sundhawahi karubedan, nganti anggone lumaku kaya wong wuta, sabab wus padha gawe dosa marang Pangeran Yehuwah. Getihe bakal kaesokake kaya awu lan jerohane kabuwang kaya tlethong. 18 Wong-wong iku ora kena kaluwaran kalawan salaka utawa mase, ing dina bebendune Sang Yehuwah; malah salumahing bumi bakal kamangsa dening genining bentere panggalihe Pangeran, marga Panjenengane ndhawahake karusakan, malah karusakan kang nggegirisi iku kacawisake kanggo sakehe wong kang padha manggon ing bumi. 3
ZEFANYA 2.1- 7 Panguwuh supaya mratobat 2:1-3 2 1 He, bangsa kang ora duwe isin, padha dimempeng lan nglumpuka, 2 sadurunge kowe padha digusah kaya mrambut kabur ing angin; sadurunge katempuh ing bentering bebendune Pangeran Yehuwah, sadurunge katekan ing dinaning bebendune Sang Yehuwah. 3 He, sakehe wong ing nagara kang andhap-asor, kang netepi angger- anggere Sang Yehuwah, padha ngupayaa Panjenengane, ngupayaa kaadilan, ngupayaa andhap-asor, bokmanawa kowe bakal padha kaayoman ing dinane Pangeran Yehuwah. Paukuman tumrap para bangsa 2:4-15 4 Anadene Gaza bakal ditinggal ing wong, lan Askelon dadi sepi; ing wayah tengange para kang manggon ing Asdod bakal katundhungan sarta Ekron bakal kaobrak-abrik. 5 Bilai kowe para wong kang manggon ing Dhaerah Pasisir Sagara, kowe bangsa Kreti! Pangandikane Pangeran Yehuwah marang kowe mangkene: He Kanaan, tanahe wong Filisti! Ingsun bakal ngrisak marang sira, nganti wong kang ngenggoni sira ora ana maneh. 6 Dhaerah Pesisir Sagara bakal dadi panggonane para pangon lan kanggo kandhang wedhus kang kapageran. 7 Apadene dadi pandumane 4
ZEFANYA 2.8- 14 kekarening turune Yehuda; ana ing kono anggone angon lan ing wayah sore padha ngaso ing omah-omahe Askelon; marga Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe bakal nggatosake turune Yehuda sarta mulihake kaanane. 8 "Ingsun wus midhanget pamoyoke Moab, lan pangala-alane bani Amon, anggone memada marang umatingSun, sarta ngumukake awake tumrap wewengkone umatingSun iku. 9 Mulane, demi Ingsun agesang, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi, Allahe Israel --: Moab bakal dadi padha kaya Sodom lan bani Amon kaya Gomora, yaiku dadi panggonan kang kathukulan lateng sarta pamelikan uyah, lan dadi sepi mamring ing salawas-lawase. Kekarene umatingSun bakal njarah-rayah tanah-tanah iku lan kekarene bangsa iku bakal ngebeki tanah-tanah iku dadi pusakane." 10 Iku minangka piwalesing piangkuhe, marga wus padha memada lan ngegungake dhiri marang umate Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi. 11 Pangeran Yehuwah bakal nandukake kang nggegirisi, yaiku nyirnakake para allah ing salumahe bumi, temah saben bangsa ing dhaerah pasisir, bakal padha sujud marang Panjenengane, saka ing panggonane dhewe-dhewe. 12 Sira uga, he wong Etiopia, bakal padha mati dening pedhangingSun. 13 Pangeran bakal ngagagake astane mangalor, bakal ngrusak Asyur, lan ndadosake Niniwe sepi mamring, garing kaya pasamunan. 14 Lan pepanthan 5
ZEFANYA 2.15-3.5 kewan-kewan bakal manggon ing satengahe, yaiku sawernane kewan alasan; manuk cangak lan bango thonthong padha nginep ing krebiling sakane; manuk buntung bakal ngoceh ana ing cendhela, manuk gagak ana ing ngarep lawang: Pasangan blabag kayu eres wus kabukakan. 15 Iku kaanane kutha kang giyak-giyak, kang wong-wonge padha ayem pamanggone, kang duwe osik ing atine mangkene: "Mung aku sing ana, ora ana liyane!" Mulane iya banjur wus dadi ludhesan, kanggo pasabane kewan-kewan alasan. Saben wong liwat ing kono bakal padha ngeses lan kipat-kipat tangan. Paukuman marang Yerusalem 3:1-8 3 1 Bilai si tukang mbalela lan kang nandhang kanisthan, he, kutha kang kebak panganiaya, 2 kang ora gelem ngrungokake pituture sapa bae, lan ora mreduli marang pamada, ora kumandel marang Pangeran Yehuwah lan ora sowan marang ing ngarsane Gusti Allah. 3 Para pangarep ing satengahe iku singa kang nggero; para hakime iku asu ajag ing wayah bengi, kang ora ngengehake apa-apa tumeka esuke. 4 Para nabine padha umuk-umukan lan cidra, para imame padha najisake apa kang suci, nerak marang angger- anggering Toret. 5 Nanging Pangeran Yehuwah iku adil ana ing satengahe, ora siya-siya, saben esuk maringake pranatane, ora tau kasep ing 6
ZEFANYA 3.6- 10 wayah bangbang wetan. Nanging wong kang ambek siya iku ora weruh ing isin. 6 "Ingsun wus numpes para bangsa, menara-menarane balowarti wus padha gempur; lurung-lurunge wus Sunrisak, nganti ora ana wong kang liwat. Kutha-kuthane wus kabongkar, nganti ora ana wonge kang ngenggoni, suwung kabeh. 7 PangiraningSun: Mesthine saiki bakal wedi marang Ingsun, lan migatekake marang pamada sarta sakehe kawajiban saka Ingsun ora bakal dilirwakake. Ewadene malah mundhak nemen anggone mbanjurake sakehing pokale kang ala. 8 Mulane sira padha ngentenana marang Ingsun -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --, ing dina Ingsun karsa jumeneng dadi saksi. Marga putusaningSun iku ngempalake para bangsa lan nglempakake karajan-karajan, kang banjur Sunesoki bramatyaningSun, yaiku bebenduningSun kabeh kang mulad-mulad, sabab salumahing bumi bakal kamangsa dening genining butajenganingSun." Prajanji bab karahayon 3:9-20 9 "Nanging sawuse iku para bangsa bakal Sunparingi lambe liyane, yaiku lambe kang resik, supaya kabeh padha nyebuta asmane Pangeran Yehuwah, sarta padha ngabekti marang Panjenengane kalawan rukun. 10 Saka ing sabrange bengawan-bengawan ing tanah Etiopia, wong kang padha memuja Ingsun, 7
ZEFANYA 3.11-17 kang wus kabuyarake, bakal padha nggawa pisungsung kagem Ingsun. 11 Ing dina iku sira ora bakal nandhang kawirangan, awit saka sakehe pokalira kang duraka marang Ingsun; marga ing dina iku Ingsun bakal nyingkirake saka ing tengahira wong-wongira kang padha umuk-umukan, sarta sira bakal ora ngluhurake dhiri maneh ana ing gunungingSun kang suci. 12 Lan ana ing tengahira Ingsun ngantunake umat kang andhap-asor lan ringkih, lan kang bakal golek pangayoman ana ing asmane Sang Yehuwah, 13 yaiku kekarene Israel iku. Iku bakal ora padha tumindak ambek siya lan ora ngucapake goroh, sarta ing cangkeme ora tinemu ilat kang cidra; awit bakal padha kaya wedhus gembel kang nyenggut lan mlegung, sarta ora ana kang gawe kagete." 14 He putri Sion, padha giyak-giyaka! He Israel, padha surak-suraka! He putri ing Yerusalem, padha bungah-bungaha lan giyak-giyaka kalawan gumolonging ati. 15 Pangeran Yehuwah wus nyingkirake paukuman marang kowe, wus nyirnakake mungsuhmu. Ratune Israel, yaiku Pangeran Yehuwah, iku ana ing tengahmu, kowe ora bakal wedi marang kasangsaran maneh. 16 Ing dina iku bakal ana ucap-ucapan kang tumuju marang Yerusalem: "He Sion, aja wedi! Tanganmu aja nganti kendho. 17 Pangeran Yehuwah Allahmu ana ing tengahmu, bakal jumeneng dadi Pahlawan kang paring kaunggulan; banget karenan ing galih marga saka kowe. Panjenengane 8
ZEFANYA 3.18-20 nganyarake kowe ana ing sihe, kanthi sumyak anggone sukarena ing ngatase kowe, 18 kaya ing dina parepatan gedhe." "Ingsun bakal nyingkirake kasangsaran saka ing sira, satemah sira ora bakal nandhang pamada maneh. 19 Lan ing wektu iku Ingsun bakal matrapi wong kabeh kang wus nindhes marang sira; nanging mitulungi kang padha pincang, sarta ngumpulake kang padha pating slebar, lan sapira kang kawirangan bakal Sundadekake ingalembana lan misuwur ana ing salumahe bumi. 20 Ing wektu iku sira bakal Sunirid mulih, iya Sunklempakake lan Sundadekake misuwur lan ingalembana ana ing satengahe sakehe bangsa ing salumahe bumi, sarta kaananira bakal Sunpulihake ana ing sangarepe wong-wong iku," mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 9
HAGAI Pangajak mbangun Padaleman Suci 1:1-15a (1:1--2:1a) 1 1 Ing taun kang kapindhone jamane Sang Prabu Dharius, ing sasi kang kaping nem tanggal sapisan, ana pangandikane Pangeran Yehuwah lumantar Nabi Hagai, kadhawuhake marang Sang Zerubabel bin Sealtiel, bupati ing Yehuda, lan marang Imam Agung Yusak bin Yozadak, surasane: 2 "Pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi mangkene: Bangsa iku padha ngucap: Saiki durung mangsane mbangun padalemane Pangeran Yehuwah!" 3 Nuli ana pangandikane Pangeran Yehuwah lumantar Nabi Hagai Mangkene: 4 "Apa iya wus tekan titi-mangsane sira padha manggon ana ing omahira dhewe kang linapis gebyog apik, mangka Padaleman iki tetep dadi jugrugan? 5 Mulane, -- mangkene pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi --: Rasakna kaananira! 6 Sira iku nyebar akeh, nanging sathithik oleh-olehane kang sira gawa mulih; sira mangan, nanging ora nganti wareg; anggonira ngombe ora nganti marem; anggonira nyandhang, ora nganti anget awakira; apadene wong kang buruh, sawuse nyambutgawe anggone nyimpen buruhane ana ing kanthong kang
HAGAI 1.7- 13 bolong! 7 Pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi mangkene: Rasakna kaananira! 8 Padha munggaha ing gunung, njupuka kayu, Padaleman iki kabanguna, temah bakal ndadekake keparenging panggalihingSun, sarta Ingsun bakal ngatingalake kaluhuraningSun ana ing kono, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. 9 Sira padha ngarep-arep akeh, nanging oleh-olehane mung sathithik, lan bareng sira lebokake ing omahira, banjur Sunsebul, sabab apa? -- Mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi --. Jalaran PadalemaningSun isih tetep dadi jugrugan, mangka sira padha ribut ngopeni omahira dhewe. 10 Mulane langit mandheg anggone nurunake ebun, sarta bumi iya ngendheg pametune. 11 Karodene Ingsun ndhatengake mangsa ketiga ngerak ana ing bumi, ana ing gunung-gunung, sarta kang tumanduk marang gandum lan anggur, tuwin marang lenga lan marang pametune bumi, marang manungsa lan kewan apadene marang sakehe oleh-olehaning panyambutgawe." 12 Sang Zerubabel bin Sealtiel karo Imam Agung Yusak bin Yozadak, sarta sakekarene umat kabeh, banjur padha ngestokake dhawuhe Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe lan pangandikane Nabi Hagai, kaya anggone kadhawuhan dening Sang Yehuwah, Gusti Allahe; bangsa mau banjur wedi marang Pangeran Yehuwah. 13 Ing kono Nabi Hagai, utusane Pangeran Yehuwah iku nuli nglairake 2
HAGAI 1.14-2.4 pangandika miturut dhawuh piwelinge Sang Yehuwah marang bangsa mau, surasane: "Pangandikane Sang Yehuwah: Ingsun nganthi marang sira!" 14 Karodene Pangeran Yehuwah nggigah semangate Sang Zerubabel bin Sealtiel, bupati ing Yehuda, lan Imam Agung Yusak bin Yozadak, sarta semangate sakekarene umat, tumuli kabeh padha teka lan tumandhang ing gawe kanggo padalemane Sang Yehuwah, Gustine sarwa dumadi, Gusti Allahe, 15 (2-1a) ing sasi nem, tanggal patlikur. Kaendahane Padaleman Suci kang anyar 1:15b--2:9 (2:1b-10) (2-1b) Ing taun kang kaping pindhone jamane Sang Prabu Dharius, 1 (2-2) 2 ing sasi kapitu, tanggal ping selikur, ana pangandikane Pangeran Yehuwah lumantar Nabi Hagai, mangkene: 2 (2-3) "Sira ndhawuhana marang Zerubabel bin Sealtiel, bupati ing Yehuda karo Imam Agung Yusak bin Yozadak, sarta marang para wong kekarene umat, mangkene: 3 (2-4) Sapa panunggalanira kang isih menangi nalika padaleman iki kadunungan kamulyan? Lan kapriye katone marang sira saiki, rak dudu apa-apa ing sapandelengira? 4 (2-5) Ewadene saiki sira disantosa atinira, he Zerubabel! -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah -- he, Imam Agung Yusak bin Yozadak, disantosa atinira! He sakehe para wong isine nagara, dipadha 3
HAGAI 2.5- 9 santosa atinira! -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah; padha tumandanga, marga Ingsun nganthi marang sira, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi --. 5 (2-6) Ingsun netepi prasetya kaya kang wus Sunjanjekake marang sira nalika sira metu saka ing tanah Mesir, lan RohingSun tetep ana ing tengahira. Sira aja wedi! 6 (2-7) Sabab pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi, mangkene: Ora antara lawas nuli Ingsun bakal ngoregake langit lan bumi, sagara lan dharatan. 7 (2-8) Karomaneh sakehe bangsa bakal padha Sunoregake, satemah sakehe raja-branane bakal digawa mrene, sarta Padaleman iku bakal Sunkebaki ing kamulyan. -- Mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi --. 8 (2-9) Sarupane salaka iku kagunganingSun, lan sarupane mas iku iya kagunganingSun. -- Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, Gustine sarwa dumadi --. 9 (2-10) Anadene kaendahane Padaleman iki kang besuk bakal ngluwihi kaendahane kang dhisik, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi --, lan ana ing panggonan iki Ingsun bakal paring tentrem-rahayu --. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, Gustine sarwa dumadi." 4
HAGAI 2.10-14 Pambanguning Padaleman Suci kisruh marga wong kang najis padha melu mbangun 2:10-14 (2:11-15) 10 (2-11) Nalika tanggal kaping patlikur sasi kang kasanga, ing taun kapindhone jamane Sang Prabu Dharius, ana pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi lumantar Nabi Hagai, surasane: 11 (2-12) "Pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi mangkene: Njaluka piwulang marang para imam. 12 (2-13) Saupama ana wong kang nggawa daging suci ana ing pojoking jubahe, mangka pojoking jubah mau nggepok roti utawa olah-olahan, anggur utawa lenga lan sadhengah apa kang kena dipangan, apa kang kagepok iku iya dadi suci?" Wangsulane para imam: "Boten." 13 (2-14) Pangandikane Nabi Hagai maneh: "Wong kang najis marga dening jisim saupama kagepok kabeh iku mau, kang kagepok apa iya dadi najis?" Wangsulane para imam: "Inggih dados najis!" 14 (2-15) Ing kono pangandikane Nabi Hagai: "Mangkono uga tumrap umat iki, lan tumrap bangsa iki ana ing ngarsaningSun, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, -- lan sakehe pagaweaning tangane, sarta apa kang padha disaosake ana ing kana, iku najis." 5
HAGAI 2.15-19 Pambanguning Padaleman Suci nekakake berkah 2:15-19 (2:16-19) 15 (2-16) "Mulane saiki, sira padha nggatekna wiwit ing dina iki lan sateruse! Sadurunge wong masang watu siji-siji kanggo mbangun Padalemane Sang Yehuwah, 16 (2-17) kapriye kaananira? Nalika ana wong niliki tumpukan gandum kang kehe kudune rongpuluh taker, mangka katemu mung ana sapuluh; utawa nalika niliki pamipitan anggur arep nyidhuk seket taker, mangka mung oleh rongpuluh. 17 (2-18) Ingsun wus nggebag marang sira kalawan ama gosong lan ama lodhoh sarta kalawan udan krikil sakehe gegaweaning tanganira, ewasamono sira padha ora mratobat marang Ingsun. -- Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 18 (2-19) Padha nggatekna wiwit dina iki lan sateruse --, wiwit sasi kasanga tanggale ping patlikur; wiwit dinane Padalemane Yehuwah kapasangan pondhamen. Padha nggatekna 19 (2-20) apa ing lumbung isih ana winihe? Karodene wit anggur lan wit anjir, wit dlima lan wit jaitun, apa padha dhurung awoh? Wiwit ing dina iki Ingsun bakal paring berkah." 6
HAGAI 2.20-23 Janji marang Sang Zerubabel 2:20-23 (2:21-24) 20 (2-21) Mbeneri ing sasi iku tanggal kaping patlikur ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang Hagai kang paing pindhone, surasane: 21 (2-22) "Sira ndhawuhana marang Zerubabel, bupati ing Yehuda, mangkene: Lah Ingsun bakal ngoregake langit lan bumi, 22 (2-23) sarta bakal ngrubuhake dhampare para ratu lan nyirnakake pangwasane karajane para bangsa, sarta ngrusak sakehe kreta dalah kang padha nunggangi; jaran lan kang nunggangi bakal padha ambruk mati, marga saka pedhange kancane. 23 (2-24) Pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi mangkene: Ing dina iku, he Zerubabel bin Sealtiel abdiningSun, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- sira bakal Sunpundhut, Sundamel kaya upamane ali-ali cap; sabab sira kang Sunpilih. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi." 7
ZAKHARIA BAB 1--8 WAHYU-WAHYU Timbalan supaya mratobat 1:1-6 1 1 Ing sasi kang kawolu ing taun kang kapindhone jamane Sang Prabu Dharius, ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang Nabi Zakharia bin Berekhya bin Idho, mangkene: 2 "Banget dukane Pangeran Yehuwah marang para leluhurira. 3 Mulane sira kandhaa marang wong-wong iku: Pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi: Sira padha mratobata marang Ingsun, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustining sarwa dumadi, -- Ingsun banjur bakal mbaleni sira. -- Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi --. 4 Sira aja padha kaya para leluhurira, kang wus padha dipituturi dening para nabi ing maune mangkene: Pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi: Sira padha ngundurana lakunira kang ala lan pokalira kang duraka! Nanging padha ora gelem ngrungokake sarta padha ora mreduli marang Ingsun. -- Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. -- 5 Para leluhurira iku padha ana ing ngendi? Lan para nabi iku apa padha urip
ZAKHARIA 1.6-10 ing salawase? 6 Nanging sakehe pangandika lan putusaningSun kang wus Sundhawuhake marang abdiningSun para nabi, iku rak wus tumeka ing para leluhurira? Wong-wong iku nuli padha mratobat sarta duwe pangucap mangkene: Kaya kang wus dadi karsane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi anggone nanduki marang aku, miturut laku lan pokalku, iya kaya mangkono Panjenengane anggone nanduki marang kita!" Wahyu kang kapisan: Priya kang nunggang jaran 1:7-17 7 Ing taun kang kapindhone jamane Sang Prabu Dharius, pinuju sasi kang kaping sawelas, iya sasi Syebat, tanggal kaping patlikur, ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang Nabi Zakharia bin Berekhya bin Idho, mangkene: 8 "Dhek mau bengi aku tampa wahyu: aku ndeleng ana priya nitih jaran abang, jumeneng ana ing antarane wit jambu keling kang ana ing jurang; lan ing burine ana jaran-jaran kang ulese abang, abang nom lan putih. 9 Aku banjur matur: Dhuh bendara, punapa tegesipun sadaya punika? Malaekat kang mangandikani aku tumuli paring wangsulan mangkene: Aku bakal nuduhake apa tegese kabeh iku mau. 10 Priya kang ngadeg ana ing antarane wit jambu keling iku banjur wiwit guneman, celathune: Iki kabeh wong kang padha kautus dening Pangeran 2
ZAKHARIA 1.11 - 17 Yehuwah ndlajahi bumi. 11 Wong-wong mau banjur padha matur marang Sang Malaekating Yehuwah kang jumeneng ana ing antarane wit jambu keling, mangkene: Kawula sampun sami ndlajahi dhateng bumi, lah salumahing bumi katingal ayem lan tentrem. 12 Ing kono ature Sang Malaekating Yehuwah: Dhuh Yehuwah, Gustinipun sarwa tumitah, badhe ngantos pinten laminipun anggen Paduka boten welas dhateng Yerusalem sarta kitha-kithanipun Yehuda ingkang sampun Paduka bendoni laminipun pitung dasa taun punika? 13 Sang Yehuwah tumuli paring wangsulan marang malaekat kang ngandika karo aku mau, kalawan tetembungan kang kapenak lan nglipur. 14 Malaekat kang ngandikan karo aku banjur dhawuh marang aku mangkene: Iki undhangna: Pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi: Wus banget anggoningSun mbudidaya kanggo Yerusalem lan Sion, 15 nanging banget anggoningSun bendu marang para bangsa kang rumangsa tentrem iku lan kang bareng Ingsun duka sathithik bae, banjur padha ngrewangi gawe piala; 16 mulane Pangeran Yehuwah ngandika mangkene: Ingsun wangsul maneh marang Yerusalem kalawan sih-kadarman. PadalemaningSun bakal kabangun maneh ana ing kana, -- mangkono dhawuhe Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi, -- sarta tali ukuran bakal kapenthang maneh ing sadhuwure Yerusalem. 17 Kajaba saka iku sira ngundhangna iki: Pangandikane 3
ZAKHARIA 1.18 - 21 Pangeran Yehuwah, Gustine sarwa dumadi mangkene: Kutha-kuthaningSun bakal padha pulih luber ing kautaman, sarta Sang Yehuwah bakal maringi panglipur marang Sion lan Yerusalem bakal kapilih maneh." Wahyu kang kapindho: Sungu papat lan pandhe papat 1:18-21 18 Aku tumuli tumenga lan ndeleng, lah ana sungu papat, 19 aku banjur matur pitakon marang malaekat kang ngandikan karo aku, mangkene: "Punika tegesipun punapa?" Paring wangsulane: "Sungu-sungu iku kang wus mbuyarake Yehuda, Israel, sarta Yerusalem." 20 Pangeran Yehuwah tumuli nedahake marang aku pandhe papat. 21 Aku banjur matur pitakon: "Tiyang-tiyang punika dhatengipun badhe nindakaken punapa?" Paring wangsulane malaekat marang aku mangkene: "Iku uga sungu kang wus padha mbuyarake Yehuda, nganti ora ana wong siji-sijia kang wani ndengengek. Anadene tekane iku arep gawe kagete wong-wong iku, yaiku mbanting sungune para bangsa kang wus padha masang sungune marang tanah Yehuda arep dibuyarake." 4
ZAKHARIA 2.1 - 8 Wahyu kang kaping telu: Wong kang nyekel tali ukuran 2:1-5 2 1 Aku banjur tumenga lan weruh, lah ana priya kang nyekel tali ukuran, 2 Aku banjur matur pitakon: "Panjenengan tindak dhateng pundi?" Paring wangsulane: "Arep ngukur Yerusalem, kepengin weruh pira ambane lan pira dawane." 3 Anadene malaekat kang ngandikan karo aku iku tumuli majeng, banjur ana malaekat liyane kang methukake, 4 iku diprentahi mangkene: "Lumayua, wong nom kang ana ing kana kae kandhanana: Yerusalem bakal tetep kaya ara-ara kang ngeblak, awit saka kehing manungsa lan kewan kang ana ing jerone. 5 Sarta Ingsun piyambak, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- bakal dadi baluwarti geni ing sakubenge, apadene dadi kamulyan ana ing jerone." Wong buwangan diceluk dikon mulih 2:6-13 6 Ayo, ayo ta! Padha lumayua saka ing Tanah Lor, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- awit sira padha Sunbuyarake ing keblat papat, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. -- 7 Ayo, ngungsia menyang ing Sion, he, wong kang padha manggon ing Babil! 8 Amarga pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi, kang 5
ZAKHARIA 2.9 - 3.1 ing sajroning kamulyane wus ngutus aku gegayutan karo para bangsa kang wus njarahi kowe, -- sabab sing sapa nggepok kowe dadi nggepok thelenging paningale. -- 9 "Lah ta Ingsun bakal ngobat-abitake astaningSun marang para wong iku, lan banjur padha dadi bandhangane para wong kang ing maune dadi reh-rehane." Nuli kowe bakal padha sumurup yen Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi iku kang ngutus aku. 10 "He putri Sion! Padha surak-suraka lan bungah-bungaha, awit Ingsun rawuh lan dedalem ana ing tengahira, mangkono pangandikane Sang Yehuwah. 11 Ing waktu iku akeh para umat kang bakal padha kumrubut melu sujud marang Sang Yehuwah lan manjing dadi umatingSun, sarta Ingsun bakal akedhaton ana ing tengahira." Mulane kowe padha ngreti yen pangeran Yehuwah kang ngutus aku. 12 Ing kono Yehuda bakal kapundhut dening Sang Yehuwah dadi kagungane ana ing tanah kang suci, sarta Yerusalem bakal kapilih uga. 13 He sakehe tumitah! Padha manenga ana ing ngarsane Sang Yehuwah, dene wus karsa tedhak saka ing padalemane kang suci. Wahyu kang kaping pat: Imam Agung Yusak 3:1-10 3 1 Sawuse mangkono aku banjur dituduh Imam Agung Yusak jumeneng ana ing 6
ZAKHARIA 3.2 - 8 ngarsane Sang Malaekating Yehuwah, dene setan ngadeg ana ing tengene, prelu ndakwa panjenengane. 2 Sang Malaekating Yehuwah banjur ngandika marang Iblis mau: "He Iblis! Sira muga kadukanana dening Pangeran Yehuwah, iya kadukanana dening Sang Yehuwah kang milih Yerusalem. Wong iki rak tugelan kayu kang wus kajupuk saka ing geni?" 3 Anadene Imam Agung Yusak nalika jumeneng ana ing ngarsane Sang Malaekat iku pangagemane reged. 4 Dhawuhe Sang Malaekat marang kang padha ngladosi: "Cuculana sandhangane kang rege iku." Dene marang Imam Agung Yusak pangandikane: "Lah kaluputanira wus Sunedohake saka sira, lan sira Sunanggoni sandhangan pista." 5 Tumuli dhawuh: "Sirahe anggonana serban kang resik!" Mastakane nuli diagemi serban resik, sarta diagemi pangageman pista; anadene Sang Malaekating Yehuwah jumeneng ana ing sacedhake. 6 Sang Malaekating Yehuwah tumuli pratela marang Imam Agung Yusak: 7 "Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi ngandika mangkene: Manawa sira ngambah ing dalan pitedahingSun lan netepi kuwajiban kang Sunparingake marang sira, sira bakal mengku padalemaningSun lan ngreksa plataraningSun, apadene sira Sunparengake lumebu ana ing tengahe kang padha ngadeg leladi ana ing kene. 8 He, Imam Agung Yusak, sira ngrungokna, sira lan para kancanira kang lungguh ana ing ngarepira -- iku rak padha dadi pratandha kang elok, -- lah 7
ZAKHARIA 3.9 - 4.4 Ingsun bakal ngrawuhake abdiningSun, yaiku Sang Trubusan. 9 Mungguh watu adi kang wus Sunpasrahake marang Yusak iku saben watu siji ana mripate pitu, sarta Ingsun bakal natahi ukir-ukirane. -- Mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi. -- Apamaneh Ingsun bakal ngicali durakane nagara iku mung ing sajroning sadina. 10 Ing dina iku, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi, -- sira padha gentenan ngajak lelungguhan ana ing ayome wit anggur lan sangisore wit anjir." Wahyu kang kaping lima: Padamaran mas rinengga ing wit jaitun loro 4:1-14 4 1 Kacarita malaekat kang ngandikan karo aku mau rawuh maneh, banjur nggigah aku patrape kaya nggigah wong lagi turu. 2 Pangandikane marang aku: "Kowe ndeleng apa?" Atur wangsulanku: "Kula ningali padamaran mas bleg, wadhahipun lisah wonten ing perangan nginggil; padamaran punika wonten damaripun pitu, kaliyan malih ing nginggilipun damar satunggal-tunggalipun wonten torongipun pitu; 3 punapa malih padamaran punika kaukiran wit jaitun kalih, satunggal wonten ing tengenipun wadhah lisah, satunggalipun wonten ing kiwanipun." 4 Aku tumuli matur pitakon marang malaekat kang ngandikan karo aku mangkene: "Dhuh bendara, punika tegesipun kadospundi?" 8
ZAKHARIA 4.5-12 5 Malaekat kang ngandikan karo aku iku nuli ndangu: "Kowe apa ora ngreti tegese kabeh iku?" Aturku: "Boten mangretos, bendara!" 6 Panjenengane banjur pratela: "Iki pangandikane Pangeran Yehuwah marang Zerubabel: ora srana kasantosan lan ora srana kakuwatan, nanging marga dening rohingSun. -- Mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi. -- 7 He, gunung kang gedhe, sira iku sapa? Ana ing ngarepe Zerubabel sira bakal dadi tanah rata, dene Zerubabel iku bakal ngangkat watu kang pinunjul dene wong padha surak-surak: Apik! Apik banget watu iku!" 8 Nuli ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 9 "Tangane Zerubabel wus nalesi padaleman iki, iya tangane iku uga kang bakal ngrampungake, temah kowe bakal sumurup, yen Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi kang ngutus aku nemoni kowe. 10 Sabab sapa kang ngremehake marang dina kelakoning prakara-prakara kang sapele, iku bakal padha bungah-bungah ndeleng watu pilihan kang ana ing tangane Zerubabel. Dene kang pitu iki tingale sang Yehuwah, kang ndlajahi salumahe bumi." 11 Aku banjur matur pitakon mangkene: "Menggah wit jaitun kalih ingkang wonten ing tengen sarta ing kiwanipun padamaran punika, punapa tegesipun?" 12 Aku tumuli matur maneh: "Menggah pangipun wit jaitun kalih sandhing torong emas kalih ingkang ngilekaken jer-jeran emas saking nginggilipun, punika punapa 9
ZAKHARIA 4.13 -5.4 tegesipun?" 13 Aku banjur dipangandikani mangkene: "Kowe apa ora sumurup tegese iku?" Atur wangsulanku: "Boten sumerep, bendara!" 14 Panjenengane nuli ngandika: "Iki wong loro kang dijebadi lan kang ngadeg ana ing ngarsane Pangeraning salumahe bumi!" Wahyu kang kaping nem: Gulungan kitab kang nglayang 5:1-4 5 1 Aku banjur tumenga nuli weruh ana gulungan kitab nglayang. 2 Aku banjur dipangandikani mangkene: "Kowe weruh apa?" Aturku: "Kula ningali wonten kitab gulungan nglayang, panjangipun kalih dasa asta sarta wiyaripun sadasa asta." 3 Tumuli aku dipangandikani maneh, mangkene: "Iku sumpah wewelak kang nempuh ing sawratane nagara kabeh; sabab miturut surasane sumpah wewelak iku, saben maling ana ing kene isih luput ing paukuman, mangkono uga saben wong kang nglairake sumpah palsu iya isih luput ing paukuman. 4 Ingsun kang nglampahake wewelak iku, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi, -- supaya iku lumebu ing omahing maling sarta ing omahe wong kang nglairake sumpah palsu demi asmaningSun, sarta bakal nginep ing omahe kono lan bakal ndadekake rusake, dadia kayune utawa watu-watune." 10
ZAKHARIA 5.5-11 Wahyu kang kaping pitu: Wong wadon ana ing takeran efa 5:5-11 5 Malaekat kang ngandikan karo aku mau rawuh maneh, sarta dhawuh marang aku: "Kowe namatna lan nitenana apa kang jumedhul ing kono?" 6 Aku nuli matur pitakon: "Punapa punika?" Pangandikane malaekat: "Kang katon iku takeran efa!" Nuli ngandika maneh: "Iku pialane wong-wong mau ana ing saindenging nagara!" 7 Lah, tutupe timah takeran iku wus kaangkat, lan ing jerone ana wonge wadon kang lungguh. 8 Pangandikane malaekat mau: "Iku kadursilan!" Wong wadon iku banjur dijorogake maneh ana ing takeran efa, sarta bandhule timah kabanting ing cangkeme efa. 9 Aku tumuli tumenga lan weruh, ana wong wadon loro kang suwiwine kasentor ing angin; suwiwine mau kayu suwiwine manuk cangak. Efane banjur diangkat mumbul dening wong loro iku ana ing antarane bumi karo langit. 10 Aku tumuli nyuwun priksa marang malaekat kang ngandikan karo aku, mangkene: "Efa punika dipun bekta dhateng pundi?" 11 Paring wangsulane malaekat: "Menyang ing tanah Sinear, wong wadon iku arep digawekake omah ana ing kana; samangsa wus dadi, wong wadon mau banjur dipapanake ana ing omah kono." 11
ZAKHARIA 6.1 - 8 Wahyu kang kaping wolu: Kreta papat 6:1-8 6 1 Aku banjur tumenga maneh sarta weruh: lah ana kreta papat metu saka ing antarane gunung loro. Anadene gunung iku gunung tambaga. 2 Kreta kang kapisan rakitane jaran abang, kreta kang kapindho jaran ireng. 3 Kang katelu jaran putih lan kang kapat jaran plangka lan plontheng. 4 Aku banjur nyuwun priksa marang malaekat kang ngandikan karo aku, aturku: "Dhuh bendara, punika sadaya tegesipun kadospundi?" 5 Paring wangsulane malaekat: "Kabeh iku metu marang ing keblat papat, sawuse padha seba marang ing ngarsane Pangeraning salumahe bumi." 6 Kang rakitane jaran ireng iku menyang ing Tanah Lor; kang putih iku parane mangulon, dene kang plangka menyang Tanah Kidul; 7 sarta kang abang iku metu, bingung arep lunga sumedya ndlajahi salumahe bumi. Nuli padha kadhawuhan: "Mangkata, padha ndlajahana salumahe bumi!" Bumi banjur didlajahi. 8 Panjenengane tumuli nguwuh marang aku: "Sawangen, kang lakune menyang Tanah Lor iku arep nentremake RohingSun ana ing Tanah Lor kono." 12
ZAKHARIA 6.9-15 Kratone Sang Trubusan ing Yerusalem 6:9-15 9 Nuli ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang aku mangkene: 10 "Ing dina iki uga sira lungaa, menyang omahe Yosia bin Zefanya narikana pisungsunge Heldai, Tobia lan Yedaya, wong kang wus padha bali saka ing pambuwangan ing Babil. 11 Munguta salaka lan mas, iku banjur gawenen makutha lan sira etrapna ing sirahe Imam Agung Yusak bin Yozadak, 12 kalawan pratelanana: Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi ngandika mangkene: Lah iki priya kang asmane Sang Trubusan. Iki bakal tuwuh saka ing papane, lan bakal yasa padalemane Sang Yehuwah. 13 Panjenengane kang bakal mbangun padalemane Sang Yehuwah, sarta kang bakal tampi kaluhuran sarta lenggah ana ing dhampare kalawan ngasta paprentahan. Ing tengene bakal ana sawijining imam, sarta panjenengane sakarone iku bakal padha pirembagan bab damel tentrem-rahayu. 14 Anadene makutha iku bakal tetep kasimpen ana ing padalemane Sang Yehuwah, minangka pangeling-eling marang Heldai, Tobia, Yedaya lan marang Yosia anake Zefanya. 15 Wong-wong kang adoh bakal padha teka melu mbangun padalemane Sang Yehuwah, ing kono kowe bakal padha sumurup yen Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi kang ngutus aku nemoni kowe kabeh. Lan 13
ZAKHARIA 7.1 - 7 prakara iki bakal kelakon, manawa kowe padha ngrungokake swarane Pangeran Yehuwah Allahmu kalawan temenan." Bab puwasa kang sabenere 7:1-14 7 1 Ing taun kang kaping pat jamane Sang Prabu Dharius, pinuju tanggal kaping papat sasi kasanga, yaiku sasi Kislew, ana pangandikane Pangeran Yehuwah marang Nabi Zakharia. 2 Dene wong kang manggon ing Betel wus padha kongkonan Sarezer lan Regem-Melekh sakancane, supaya ngunjukake panyuwun muga kaparingana sih-kamirahane Sang Yehuwah, 3 sarta matur marang para imam kang ana ing padalemaning Yehuwah Gustine sarwa dumadi lan marang para nabi, mangkene: "Punapa kula kedah sami nangis lan puwasa ing wulan kaping gangsal kados ingkang sampun kula lampahi mataun-taun laminipun punika?" 4 Ing kono ana pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi marang aku, mangkene: 5 "Sira mratelakna marang rakyat sakabehe lan marang para imam, mangkene: Nalika sira padha puwasa karo ngadhuh-adhuh ing sasi kalima lan kapitu salawase pitung puluh taun iki, apa enggonira puwasa iku kagem kaluhuraningSun? 6 Apamaneh manawa sira mangan utawa ngombe, rak iya mung mangan utawa ngombe kanggo awakira dhewe, ta? 7 Iki rak pangandika kang wus kadhawuhake 14
ZAKHARIA 7.8-14 dening Sang Yehuwah lumantar para nabi kang dhisik, nalika Yerusalem dalah kutha-kutha ing saubenge isih dienggoni lan isih santosa, mangkono uga Tanah Negeb lan Dhaerah Pagunungan iya isih dienggoni." 8 Pangeran Yehuwah nuli ngandika marang Nabi Zakharia, mangkene: 9 "Pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi mangkene: Anggonira nindakake pangadilan kang jejeg, sarta padha nandukna katresnan lan kawelasan marang wong siji lan sijine. 10 Aja nindhes randha lan bocah lola, apadene wong ngamanca lan wong miskin, mangkono uga ing sajrone atinira aja ana kang ngrancang sumedya nandukake piala marang wong siji lan sijine." 11 Nanging padha ora gelem nilingake, malah ngakokake pundhake sumedya nglawan lan mbudhegake kupinge supaya aja nganti krungu. 12 Atine padha diatosake kaya inten, supaya aja nganti krungu marang piwulang lan pangandika kang kadhawuhake dening Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi kalawan Rohe lumantar para nabine kang dhisik, temah padha kataman bebendune Sang Yehuwah kang ngedab-edabi. 13 "Kayadene anggone padha ora ngrungokake nalika katimbalan, iya kaya mangkono anggoningSun ora midhangetake nalika padha sambat-sambat, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi. -- 14 Mulane bakal padha Sundamoni kaya tumanduke angin prahara, menyang ing antarane sakehe para umat kang ora diwanuhi, sarta sawuse iku tanahe 15
ZAKHARIA 8.1 - 7 dadi suwung, nganti ora kasaba ing wong, mangkono nagara kang adi iku padha didadekake tanah kang sepi mamring dening wong-wong mau." Karahayone bangsa Israel 8:1-19 8 1 Tumuli ana pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi mangkene: 2 "Pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi mangkene: Banget anggoningSun mbudidaya nindakake samubarang kanggo Sion lan kalawan bramatya kang banter. 3 Pangandikane Sang Yehuwah: Ingsun bakal rawuh ing Sion maneh lan akedhaton ing tengahe Yerusalem, sarta Yerusalem bakal kasebut: Kutha Setya, dene gununge Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi bakal kasebut: Gunung Suci. 4 Pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi mangkene: Ing lurung-lurunge Yerusalem bakal ana wong kaki-kaki lan nini-nini padha lungguh maneh kalawan padha nyekel teken, marga saka kehing umure; 5 sarta dalan-dalan ing kutha iku bakal kebak bocah-bocah lanang lan wadon kang padha dolanan ana ing kono. 6 Pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi: Manawa lelakon ing wektu iku diarani aneh dening kekarene bangsa iki, apa Ingsun iya bakal mastani aneh uga? Mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi. 7 Pangandikane Sang 16
ZAKHARIA 8.8-13 Yehuwah Gustine sarwa dumadi mangkene: Lah umatingSun Sunentasake saka ing panggonan pletheking srengenge nganti tumeka ing papan surupe, 8 sarta bakal Sunulihake mrene, supaya padha manggon ana ing tengahe Yerusalem, apadene bakal padha dadi umatingSun, sarta Ingsun dadi Allahe kalawan kasetyan lan kaadilan." 9 Pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi mangkene: "Padha kuwatna atinira, he, para wong kang sasuwene iki padha krungu pangandika kang dilairake dening para nabi iku, wiwit nalika masang tetalesing padalemane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi, nalika Padaleman Suci kaadegake. 10 Awit sadurunge iku wong padha ora oleh rejeki, mangkono uga kewan: sarta wong kang mlebu metu ora bisa tentrem marga saka anane mungsuh, apadene Ingsun ndadekake wong kabeh padha memungsuhan. 11 Nanging saiki, pangrehingSun marang kekarene bangsa iki ora kaya dhek biyen, mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi. 12 Nanging Ingsun bakal nyebar tentrem-rahayu. Ing kono wit anggur bakal metokake wohe, bumi bakal metokake asile sarta langit bakal menehake ebune. Iku kabeh bakal Sunparingake marang kekarene bangsa iki dadia darbeke. 13 He, turune Yehuda lan turune Israel, dhek biyen sira dadi ipat-ipat ana ing antarane para bangsa, nanging saiki Ingsun bakal ngganjar karaharjan marang sira 17
ZAKHARIA 8.14 - 19 kabeh nganti padha dadi berkah. Aja padha wedi, santosakna atinira!" 14 Awitdene pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi mangkene: "Yen ing biyen nalika para leluhurira padha memungu bebenduningSun, Ingsun banjur kagungan karsa arep ndhatengake bilai marang sira kabeh lan Ingsun ora keduwung -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi -- 15 nanging saiki Ingsun karsa damel becik maneh marang Yerusalem lan marang turune Yehuda. Sira aja padha wedi! 16 Iki prakara-prakara kang kudu sira tindakake: Sawiji-wijining wong ngucapa kang bener marang pepadhane, lan netepana angger-angger ing sabenere kang njalari tentrem ana ing gapura-gapuranira. 17 Aja ngangen-angen marang cilakane pepadhanira, karomaneh aja seneng asumpah palsu, sabab kabeh iku Sunsengiti." Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 18 Ana maneh pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi marang aku, surasane: 19 "Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi ngandika mangkene: Wektu puwasa ing sasi kaping pat, lan ing sasi kalima, ing sasi kapitu lan ing sasi kaping sapuluh, iku bakal dadi kabungahan lan suka pari suka sarta dadi riyaya kang nengsemake marang turune Yehuda; mulane sira padha nengenna marang kabeneran lan karukunan!" 18
ZAKHARIA 8.20 - 23 Karahayon tumrap bangsa-bangsa 8:20-23 20 Pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi mangkene: "Para bangsa lan para wong isine kutha-kutha pirang-pirang isih bakal padha teka maneh, 21 sarta para kang manggon ing kutha kang siji padha marani marang kang manggon ing kutha sijine kalawan ngucap: Payo padha sowan ngunjukake panyuwun marang Sang Yehuwah, supaya karsaa paring kamirahan tuwin ngupaya marang Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi! Aku dhewe iya bakal padha sowan. 22 Dadi bangsa pirang-pirang lan para suku bangsa kang santosa bakal padha teka ing Yerusalem, ngupaya Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi, sarta padha nyuwun kamirahaning Yehuwah." 23 Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi ngandika mangkene: "Ing wektu iku ana wong sapuluh panunggalane para bangsa lan basa warna-warna, padha nggondheli pojoking jubahe wong Yahudi siji kalawan kenceng sarta ngucap: Kula sami badhe tumut panjenengan sadaya, margi kula sami mireng, bilih panjenengan sami tinunggil dening Gusti Allah!" 19
ZAKHARIA 9.1 - 7 BAB 9--14 PAMECA BAB BAKAL RAWUHE SANG MESIH Paukuman tumrap bangsa-bangsa ing sakubenge Israel 9:1-8 9 1 Wangsit pangandikane Gusti Allah. Ana pangandikane Pangeran Yehuwah tumrap nagara Hadrakh kang kendele ana ing Damsyik. Marga Sang Yehuwah kang kagungan kutha-kutha ing Aram lan sakehe suku Israel, 2 uga Hamat, kang adu wates karo Damsyik mau, sarta Tirus lan Sidon, sanadyan iku padha wicaksana banget. 3 Tirus iku yasa tembok beteng, sarta numpuk salaka nganti kaya lebu, apadene mas nganti kaya blethok ing dalan. 4 Nanging lah Tirus bakal kadadekake mlarat dening Pangeran lan kakuwatane bakal kacegurake ing sagara, dene kutha iku dhewe bakal sirna kamangsa ing geni. 5 Askelon bakal nyipati temah wedi; uga Gaza, banjur luwih banget getere; Ekron iya samono uga, marga pangarep-arepe ora katutugan. Ratune bakal kasirnakake saka ing Gaza, lan Askelon bakal dadi suwung. 6 Asdod bakal kaenggonan ing turun campuran, sarta kang diagungake wong Filisti bakal Sunsirnakake. 7 Getih-getih kang ana ing cangkeme bakal Sunbuwang, lan kanisthan saka ing sela-selaning untune, lan kekarene bakal dadi kagungane Gusti Allah kita, sarta 20
ZAKHARIA 9.8-12 bakal dianggep kayadene sawijining trah ing Yehuda; lan wong Ekron dadi pepadhane wong Yebus. 8 Ingsun bakal lereh ana ing sacedhake padalemaningSun, prelu njagi wong kang padha liwat lumebu metu ing kono. Bakal ora ana wong kang nindhes maneh kang nekani, marga saiki Ingsun piyambak kang mirsani. Sang Mesih ing Sion 9:9-10 9 He putri Sion, surak-suraka kang sora; he putri Yerusalem, giyak-giyaka! Lah ratunira ngrawuhi sira; Panjenengane iku adil sarta unggul, lembah panggalihe, nitih kuldi, belo anaking kuldi momotan. 10 Iku bakal numpes sakehe kreta perang ing Efraim lan sakehe jaran ing Yerusalem, apadene gendhewaning perang bakal disirnakake. Sabanjure Sang Prabu iku bakal martosake bab katentreman marang para bangsa. Wilayah pangwaose iku gumelar wiwit saka ing sagara tekan ing sagara sarta saka ing bengawan Efrat tekan ing poncot-poncoting bumi. Israel dipulihake maneh 9:11-17 11 Tumrap sira, marga saka rahing prasetyaningSun kalawan sira, Ingsun bakal ngentasake wongira kang ana ing tahanan saka luwangan kang ora ana banyune. 12 He para wong tahanan kang kebak ing 21
ZAKHARIA 9.13 - 17 pangarep-arep, padha muliha menyang ing sajroning betengira! Ing dina iki uga sira padha Sunparingi sumurup: Sira bakal Sunparingi leliru tikel pindho. 13 Awit Yehuda Sunpenthang minangka gendhewa, lan Suniseni Efraim minangka panahe; apadene, he Sion, anak-anakira bakal Sunobong supaya nglawan para anakira, he Yunani, sarta sira Sundadekake kaya pedhanging pahlawan. 14 Pangeran Yehuwah bakal ngatingal marang umate, jemparinge bakal lumepas kaya kilat. Lan Gusti Allah bakal ngungelake kalasangka lan tindak majeng ing sajrone prahara kang saka ing kidul. 15 Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi bakal ngayomi umate, temah iku bakal nyirnakake lan ngidak-idak watu-watu bandhil. Bakal padha ngombe getih kaya anggur, lan padha dadi kebak kaya bokor siraman, kaya pojok-pojoking misbyah. 16 Ing dina iku bakal padha kaparingan pitulungan dening Pangeran Yehuwah Allahe, sabab padha dadi kayadene pepanthaning umate, lan bakal padha dadi kaya barleyan mripating makutha kang pating glebyar, kaya mangkono kaanane ana ing tanahing Yehuwah. 17 Pranyata kaanane luwih dening adi lan endah! Para pemudhane padha wlagang tuwuhe marga saka gandum lan pemudhine marga saka anggur. 22
ZAKHARIA 10.1 -4 Mung Yehuwah kang paring udan 10:1-2 10 1 Padha nyuwuna udan marang Pangeran Yehuwah ing mangsa udan kang wekasan! Pangeran Yehuwah kang karya mendhung kang nggawa udan, lan udan deres bakal kaparingake marang wong-wong sarta tetuwuhan ing ara-ara marang saben wong. 2 Sabab apa kang diucapake dening terafim iku ala, lan para juru tenung iku wahyune goroh, dene impen-impen kang dikandhakake iku kothong, tuwin tanpa paedah panglipure. Mulane bangsa iku nglembara kaya pepanthan wedhus, lan nandhang sangsara marga ora ana pangone. Israel kaluwaran saka pangwasane bangsa ngamanca 10:3--11:3 3 "BebenduningSun bakal mulad-mulad ing ngatase para pangon, sarta para kepalaning pepanthan wedhus berok bakal padha Sundhawahi piwales, awit Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi nggatosake marang pepanthan wedhus kagungane, yaiku turune Yehuda, padha kadadekake kaya titihaning kamulyane ana ing paperangan. 4 Saka ing turune Yehuda iku bakal muncul watu pojokan, saka turun iku bakal muncul pathoking tarub, saka turun iku bakal muncul gandhewa 23
ZAKHARIA 10.5 - 11 perang, lan iya saka turun iku bakal jumedhul bebarengan sakehing wong kang nyekel pangwasa. 5 Iku bakal padha kaya pahlawan, kang ngidak-idak mungsuh kaya blethok ing dalan, bakal padha maju perang, marga tinunggil dening Sang Yehuwah lan para prajurit jaranan bakal padha kagawe wirang. 6 Turune Yehuda bakal Sunsantosakake, lan turune Yusuf Sunluwari; bakal padha Sunulihake, marga padha Sunwelasi; kaanane kaya-kaya ora tau Sunsebratake, awitdene Ingsun iki Yehuwah Allahe, sarta bakal Sunsembadani sapanyuwune. 7 Efraim bakal kaya pahlawan, atine bakal bingar kaya kena dayaning anggur. Anak-anake padha nyipati iku, temah padha bungah-bungah, sarta atine giyak-giyak marga saka Pangeran Yehuwah. 8 Ingsun bakal singsot nimbali wong-wong iku, iku bakal padha Sunklempakake, awit wus padha Sunluwari lan bakal padha tangkar-tumangkar kaya maune. 9 Sanadyan wus padha Sunsebar ana ing antarane para bangsa, ewasamono ana ing tanah-tanah kang adoh iku bakal padha eling marang Ingsun; bakal padha urip bebarengan karo anak-anake, lan padha bali mulih. 10 Bakal Sunulihake saka ing tanah Mesir, lan Sunklempakake saka ing Asyur; bakal Sunbekta menyang ing tanah Gilead sarta ing Libanon, nganti ora cukup panggonane. 11 Bakal padha nyabrang ing sagara Mesir, dene Gusti Allah bakal nyabet aluning samodra, satemah sakehe kedhunging bengawan Nil padha 24
ZAKHARIA 10.12-11.6 dadi asat. Kang diegungake bangsa Asyur bakal kaplorodake, lan tekening kaprabon Mesir bakal ilang. 12 Wong-wong iku bakal Sundadekake rosa, lan bakal padha rumangsa mbedhedheg ana ing asmane Sang Yehuwah." Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. 11 1 He Libanon, gapuramu padha wengakna, supaya witira eres padha kamangsaa ing geni. 2 He wit sanobar, padha sesambata, dene wite eres wus padha rubuh, wit kang ngedab-edabi wus padha karusak. He, wit elon ing Basan, padha ngadhuh-adhuha, dene alase greng wus rata. 3 Rungokna, para pangon padha sesambat, marga kang dadi kasenengane wus karusak. Rungokna, singa-singa padha nggero, awit kaendahane bengawan Yarden wus sira. Pangon warna loro 11:4-17 4 Pangandikane Sang Yehuwah Gusti Allahku mangkene: "Sira ngengona pepanthan wedhus sembelehan iku. 5 Wong kang tuku padha nyembeleh, lan ora rumangsa luput, dene kang ngedol padha ngucap: Pinujia Pangeran Yehuwah! Aku wus dadi sugih! Dene para pangone dhewe ora padha welas. 6 Sabab Ingsun ora bakal ngeman maneh marang para wong isine bumi, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah, -- nanging lah wong iku siji-sijine Sunulungake marang ing tangane pangone, lan marang ing 25
ZAKHARIA 11.7 - 13 tanganing ratune; iki bakal padha nggempur bumi, sarta wonge siji-sijia ora ana kang Sunuwalake saka ing tengahe wong iku mau." 7 Pepanthan wedhus sembelehan iku bakal dakengon, kanggo para pedagang wedhus, sarta aku njupuk teken loro: Kang siji dakjenengake "Kadarman", sijine: "Talenan"; aku nuli ngengon wedhus-wedhus iku. 8 Sajroning sesasi aku numpes pangone telu. Atiku banjur mangkel banget marang wedhus-wedhuse, sarta wedhus-wedhuse iya padha bosen marang aku. 9 Ing kono celathuku: "Aku emoh, ngengon kowe maneh, kang arep mati, kareben mati, kang arep ilang, kareben ilang, sarta kang isih kari iku, kareben padha pangan-pinangan daginge." 10 Tekenku kang jeneng "Kadarman" dakjupuk, dakputung, kanggo mbatalake prajanjian kang dakanakake kalawan sakehe para bangsa. 11 Dadine ing dina iku prajanjian wus batal, temah wong kang padha dagang wedhus kang lagi migatekake aku iku padha mangreti, yen iku pangandikane Pangeran Yehuwah. 12 Aku banjur celathu marang wong-wong mau: "Manawa iku kokanggep becik, aku wenehana opahane, lan manawa ora, iya wis." Tumuli aku ditimbangake dhuwit telung puluh sekel salaka minangka opahku. 13 Nanging Sang Yehuwah ngandika marang aku: "Iku pasrahna marang tukang ngecor logam!" -- samono kehe anggone ngregani kanggo aku. Mulane dhuwit salaka telung puluh sekel iku mau tumuli dakjupuk, banjur dakpasrahake marang 26
ZAKHARIA 11.14-12.3 tukang ngecor logam ana ing padalemaning Yehuwah. 14 Sawuse mangkono tekenku sijine yaiku kang jenenge "Talenan", dakputung kanggo medhot pasadulurane Yehuda lan Israel. 15 Sawuse mangkono pangandikane Sang Yehuwah marang aku mangkene: "Sira njupuka sapisan engkas pirantine pangon kang goblog! 16 Marga lah Ingsun bakal ngadegake pangon ana ing nagara kene, kang ora ngeman sabarang kang ilang, ora nggoleki kang ketriwal, ora nambani kang ketaton, ora ngopeni kang waras, malah kang lemu-lemu dipangan daginge, lan njabuti tracake. 17 Bilai pangoningSun kang goblog, kang ninggal wedhus-wedhuse! Tangane lan mripate kang tengen katempuha ing pedhang! Apusa banget lengene lan mripate kang tengen dadia lamur banget!" Yerusalem kaluwaran lan kaanyarake 12:1-9 12 1 Wangsit Pangandikane Pangeran Yehuwah kang kadhawuhake tumrap Israel: Pangandikane Sang Yehuwah kang njereng langit lan kang nalesi bumi, sarta kang nitahake roh ing sajroning manungsa: 2 "Lah Yerusalem Sundadekake bokor pangomben kang mendemi tumrap sakehe bangsa ing sakubenge, sarta Yehuda bakal ngrasakake susah samangsa Yerusalem kakepung. 3 Ing 27
ZAKHARIA 12.4 -8 wektu iku Yerusalem bakal Sundadekake watu kang dijunjung kanggo sakehe bangsa. Sapa bae kang njunjung mesthi banget anggone nandhang tatu. Sarta sakehe bangsa ing bumi bakal padha nglumpuk nglawan marang Yerusalem mau. 4 Ing wektu iku, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah -- Ingsun bakal damel bingunge sakehe jaran, lan sakehe wong kang nunggangi padha dadi edan, balik tumrap para turune Yehuda, Ingsun bakal ngelekake paningalingSun, nanging jarane bangsa liya bakal Sundadekake picak. 5 Sawuse mangkono para gotrah ing Yehuda bakal padha mosik mangkene: Wong isine Yerusalem iku padha kadunungan kakuwatan marga saka Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi, iku Gusti Allahe. 6 Ing wektu iku para gotrah ing Yehuda padha Sundadekake kaya anglo isi geni ana ing satengahe tumpukan kayu lan kayu obor kang murub ana ing satengahe gedhengan gandum; temahan geni loro-lorone iku nyalad ngiwa nengen marang sakehe bangsa ing sakubenge, nanging Yerusalem lestari ana ing panggonane lawas. 7 Tarube Yehuda bakal padha dipitulungi dhisik dening Pangeran Yehuwah, supaya turune Sang Prabu Dawud lan para wong isine Yerusalem aja banget-banget anggone padha ngunggul-unggulake Yehuda. 8 Ing wektu iku Pangeran Yehuwah bakal ngayomi marang para isine Yerusalem, dalah panunggalane kang kajengklok bakal dadi kaya Sang Prabu Dawud sarta kulawargane Sang Prabu Dawud 28
ZAKHARIA 12.9 - 14 bakal padha dadi kaya Gusti Allah, kaya Sang Malaekate Pangeran Yehuwah, kang dadi pangajenge. 9 Apadene ing dina iku Ingsun ngangkah numpes sakehe bangsa kang nempuh perang marang Yerusalem." Pasambat tumrap wong kang katuwek 12:10-14 10 "Ingsun bakal ngesokake rohing sih- rahmat lan rohing panyuwunan marang brayate Dawud lan para wong isine Yerusalem, satemah iku bakal padha mandeng marang kang wus katuwek dhewe lan bakal nangisi kang disuduk mau, patrape kaya nangisi anak ontang-anting lan nangis kelara-lara, patrape kaya nangisi anak pambarep. 11 Ing wektu iku patangisan ing Yerusalem bakal kaya pangadhuhe Hadad-Rimon ana ing lebak Megido. 12 Wong sanagara bakal padha nganakake patangisan, saben sakulawarga dhewe, sagolongane turune Dawud dhewe, lan somahe iya dhewe; sagolongane turune Natan dhewe, lan somahe iya dhewe; 13 gotrah turune Lewi dhewe, sarta somahe iya dhewe; gotrah turune Simei dhewe, sarta somahe iya dhewe; 14 mangkono uga golongan liya-liyane saben gotrah dhewe, lan somahe iya dhewe." 29
ZAKHARIA 13.1 -6 Bab nyirnakake brahala lan nabi palsu 13:1-6 13 1 "Ing wektu iku bakal ana sumber kang kaparingake marang turune Sang Prabu Dawud lan para wong isine Yerusalem kanggo ngumbah dosa lan kanajisan. 2 Iya ing wektu iku -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustining sarwa dumadi -- Ingsun nyirnakake jenenge sakehe brahala saka ing nagara iku, nganti wong-wong padha ora eling marang iku maneh. Dalah para wong kang ngaku-aku nabi sarta roh reged bakal Sunbuwang saka ing nagara kono. 3 Lan saupama isih ana wong kang muncul dadi nabi, bapa-biyunge kang nganakake dheweke bakal padha nyelathoni mangkene: Kowe iku aja urip bae, marga apa kang kokucapake demi asmane Sang Yehuwah iku goroh! Bapakne lan ibune kang wus nganakake wong iku bakal banjur nyuduk anake, nalika pinuju medhar wangsit. 4 Sarta ing wektu iku para kang ngaku-aku nabi bakal padha kawirangan marga saka wahyune samangsa medhar wangsit, sarta ora ana maneh kang manganggo jubah wulu kagawe ngapusi, 5 nanging siji-sijine bakal padha ngucap mangkene: Aku iki dudu nabi, nanging wong kang ngolah lemah, awit wiwit cilik aku wus duwe lemah. 6 Dene saupama ana wong takon: Tilas tatu apa kang ana ing awakmu iki? Nuli 30
ZAKHARIA 13.7 - 14.1 wangsulane: Anggonku ketaton iki ana ing omahe mitra-mitraku!" Pedhang namani -- Umat anyar 13:7-9 7 "He pedhang! Sira nempuha abdiningSun juru pangon, wong kang raket banget kalawan Ingsun!" Mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi. "Juru pangon iku patenana, temahan wedhuse banjur padha buyar, sarta Ingsun bakal ngagem astaningSun Sunagem nglawan marang kang ringkih, 8 satemah ing sawratane nagara -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- wonge kang rong pratelon bakal padha tumpes mati, mung sapratelon kang kari urip ana ing kono. 9 Kang sapratelon iku banjur Sunlebokake ing geni, Sunlebur patrape kaya nglebur salaka, Sunbesot patrape kaya mbesot mas; iku bakal padha nyebut asmaningSun lan bakal Sunparingi wangsulan. Ingsun bakal ngandika: Iku umatingSun, sarta iku bakal padha munjuk: Pangeran Yehuwah punika Gusti Allah kawula." Kaunggulan kang wekasan: Pangeran Yehuwah jumeneng Ratu ana ing Yerusalem 14:1-21 14 1 Lah bakal teka dina kang katetepake dening Pangeran Yehuwah, nuli barang 31
ZAKHARIA 14.2 -8 darbekira kang dirayah bakal kaedum-edum ana ing tengahira. 2 Ingsun bakal nglumpukake sakehe bangsa, kang bakal padha nglurugi perang marang Yerusalem, kutha iku nuli bakal direbut, omah-omahe padha dijarah-rayah, wonge wadon padha dirusuhi. Wong isine nagara separo kagawa metu menyang pambuwangan, nanging kekarene umat ora bakal katumpes saka ing kutha kono. 3 Pangeran Yehuwah banjur bakal majeng perang nglawan bangsa-bangsa iku, kaya ing nalika dinaning campuh perang. 4 Ing wektu iku sampeyane tumapak ana ing gunung Jaitun kang kaprenah iung sangarepe Yerusalem sisih wetan. Gunung Jaitun mau bakal binelah dadi loro, saka ing wetan mangulon, satemah banjur nganakake lebak kang jembar banget; sigarane gunung mau kang siji mingser mangalor, sijine mengidul. 5 Lebaking gunung-gunungingSun bakal ketutupan, sabab lebaking gunung iku bakal notog ing sisihe; nuli sira bakal padha lumayu ngungsi kaya nalika sira ngungsi marga saka lindhu ing jamane Uzia, ratu ing Yehuda. Pangeran Yehuwah Gusti Allahku banjur bakal rawuh kadherekake dening sakehe para suci. 6 Ing wektu iku bakal ora ana hawa adhem maneh utawa mangsa bedhidhing, 7 nanging bakal ana dina -- dina iku kauningan dening Sang Yehuwah -- kang tanpa bengi lan tanpa awan, sarta bengi uga dadi awan. 8 Karodene ing dina iku bakal ana banyu urip kang mili saka ing Yerusalem, kang separo mili 32
ZAKHARIA 14.9 - 14 menyang ing sagara sisih wetan, separone mili menyang ing sagara sisih kulon; bab iku bakal terus mangkono ing mangsa panas lan ing mangsa bedhidhing. 9 Sang Yehuwah nuli bakal jumeneng Ratu, misesani salumahing bumi; ing wektu iku mung Pangeran Yehuwah kang jumeneng mribadeni lan mung asmane kang ana. 10 Tlatahe tanah kono kabeh bakal malih dadi Araba-Yordan, saka ing Geba tekan ing Rimon ing sakidule Yerusalem. Nanging kutha iku bakal munggul dhuwur lan tetep dumunung ana ing panggonane, wiwit saka ing gapura Benyamin nganti tekan ing gapura kang lawas, yaiku gapura Pojok, lan saka menara Hananeel tekan ing pamipitaning anggur kraton. 11 Para wong bakal tetep pamanggone ana ing kono, sabab panumpesan wus bakal ora ana maneh, lan Yerusalem bakal tetep ayem tentrem. 12 Iki wewelak kang bakal kadhawahake dening Sang Yehuwah marang sakehe bangsa kang merangi Yerusalem: daginge wong-wong bakal dadi bosok ing nalikane isih ngadeg lan mripate bakal mlosoh ana ing growongane, mangkono uga ilate bakal dadi bosok ana ing cangkeme. 13 Ing wektu iku bakal timbul geger gedhe kang asale saka Pangeran Yehuwah, nganti wong-wong padha candhak-cinandhak lan tempuh-tinempuh ing antarane kanca padha kanca. 14 Yehuda uga bakal melu perang nglawan Yerusalem, kasugihane sakehe bangsa kang ana ing sakubenge bakal kaklumpukake, yaiku mas lan salaka sarta sandhangan kang cacahe luwih dening akeh. 33
ZAKHARIA 14.15-21 15 Wewelak kaya mangkono mau iya bakal tumempuh marang jaran, bihal lan unta sarta kuldi, mangkono maneh sarupane kewan kang ana ing pakemahan-pakemahan. 16 Kekarene sakehe bangsa kang wus nglurugi perang Yerusalem, iku saben taun bakal padha seba ngabekti marang Sang Prabu, Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi, lan mahargya riyaya Tancebing Tarub. 17 Nanging manawa panunggalane para bangsa ing sajagad ora menyang Yerusalem, seba ngabekti marang Sang Prabu, Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi, iku bakal ora kaparingan udan. 18 Mangkono maneh manawa golonganing bangsa ing tanah Mesir ora seba ngadhep, bakal kataman wewelak kang kadhawahake dening Pangeran Yehuwah marang sakehe bangsa, kang ora seba mahargya riyaya Tancebing Tarub. 19 Kaya mangkono kang bakal dadi paukumane wong Mesir, sarta paukumane sakehe bangsa kang ora seba mahargya riyaya Tancebing Tarub. 20 Ing wektu iku dalah klinthingan jaran bakal ana tulisane kang muni: "Suci kagem Pangeran Yehuwah!" Sarta sakehe kuwali ing padalemane Sang Yehuwah dadi padha karo bokor-bokor panyiraman ing sangarepe misbyah. 21 Apadene sakehe kuwali ing Yerusalem lan ing tanah Yehuda bakal padha dadi sengkeran kagem Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi; sakehe wong kang saos kurban bakal njupuk kuwali mau, kanggo nggegodhog. Ing wektu iku ing padalemane Pangeran 34
ZAKHARIA 14.21 Yehuwah Gustine sarwa dumadi bakal wus ora ana maneh wong kang dedagangan. 35
MALEAKHI Irah-irahan 1:1 1 1 Wangsiting Pangeran. Pangandikane Sang Yehuwah marang Israel lumantar Nabi Maleakhi. Pangeran Yehuwah ngasihi Israel 1:2-5 2 "Ingsun ngasihi marang sira," -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah --. Nanging sira munjuk: "Anggen Paduka ngasihi kawula caranipun kadospundi?" "Esap iku rak kamase Yakub," -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah --, "ewasamono Yakub Sunkasihi, 3 sarta Esap Sunsengiti, mulane pagunungane Sundamel sepi mamring, sarta bumi pusakane Sundadekake panggonane asu ing ara-ara samun." 4 Saupama Edom duwe pangucap: "Aku wus padha rusak, nanging jugrugane bakal padha dakbangun maneh," nuli pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi mangkene: "Wong iku kena padha mbangun, nanging iku bakal Sunbubrah, sarta jenenge bakal kasebut: wewengkoning kadursilan, sarta bangsa kang dibendoni dening Pangeran Yehuwah ing
MALEAKHI 1.5-8 2 salawas-lawase." 5 Mripatira bakal nyipati, lan sira dhewe bakal padha ngucap mangkene: "Pangeran Yehuwah iku mahaluhur nganti tekan ing sajabaning tlatah Israel." Bab najisake kurban-kurban 1:6-14 6 Anak iku ngajeni bapakne, lan abdi iku ngajeni bendarane. Manawa Ingsun iku jumeneng Rama, endi pakurmatan kang marang Ingsun iku? Sarta manawa Ingsun iki dadi bendara, endi rasa wedi kang marang Ingsun iku? -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi marang kowe kabeh, -- he, para imam kang ngremehake asmaningSun? Nanging sira padha munjuk pitakon: "Kanthi patrap kadospundi anggen kawula ngremehaken asma Paduka?" 7 Sira padha nyaosake roti kang najis ana ing misbyahingSun, nanging padha munjuk: "Kanthi patrap kadospundi anggen kawula najisaken?" Kanthi anggonira ngira: "Mejane Pangeran Yehuwah iku kena disepelekake." 8 Manawa sira padha ngurbanake kewan kang picak, apa iku ora ala? Utawa manawa sira ngurbanake kang pincang utawa kang laranen, apa iku ora ala? Coba kang mangkono iku aturna marang bupatinira, apa sira ndadekake keparenge, apa maneh apa banjur nampani sira kanthi seneng? -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi.
3 MALEAKHI 1.9 - 13 9 Mulane saiki: "Coba padha ngudia nglilihake panggalihe Gusti Allah, supaya karsaa paring kawelasan marang kita!" Sarehne wus ana tindakira kang kaya mangkono mau, Gusti Allah apa iya karsa nampeni panunggalanira kanthi becik? -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi. -- 10 Upama anaa salah sijine panunggalanira kang gelem ngancing lawang, supaya aja nganti sira nyumed geni ana ing misbyahingSun tanpa guna. Sira ora padha ndadekake keparenging galihingSun -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi, -- sarta pisungsung kang saka ing tanganira Ingsun ora karsa nampeni. 11 Awitdene saka ing keblat pletheke srengenge, tekan keblat surupe, asmaningSun luhur ana ing antarane para bangsa, sarta ing saenggon-enggon asmaningSun kasaosan dupa lan kurban dhaharan kang suci, awit luhur asmaningSun ana ing antarane para bangsa, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi. -- 12 Nanging sira iku padha najisake asmaningSun, amarga sira padha ngira: "Mejane Pangeran iku kena dinajisake, lan dhaharan ing kono kena diremehake." 13 Sira padha celathu: "Delengen, sapira rekasane!" Sira banjur marakake Ingsun ngresula, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi --, lan sira nyaosake kewan rampasan, kewan kang pincang sarta kewan kang laranen. Iku sira pisusungake. Apa iya iku Ingsun tampeni saka
MALEAKHI 1.14- 2.4 ing tanganira? -- Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah. -- 14 Kenaa ing laknat wong kang duwe kewan lanang ana ing antarane raja-kayane, kang wus didhewekake, ewasamono banjur ngurbanake kewan cacad marang Pangeran Yehuwah. Sabab Ingsun iki Ratu kang agung, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi, -- sarta asmaningSun diajrihi ana ing antarane para bangsa. Dukane Pangeran Yehuwah marang para imam 2:1-9 2 1 Anadene saiki, he para imam, dhawuh iki kaparingake marang sira: 2 Manawa sira padha ora ngrungokake, lan ora nengenake ing bab ngluhurake marang asmaningSun, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi, -- Ingsun bakal ndhawahake wewelak ana ing tengahira, sarta berkahira padha Sundadekake laknat, malah wus Sundadekake laknat, awitdene sira padha ora nggatekake. 3 Lah tanganira bakal Sunkethok, sarta rainira Sunpopok sesuker, yaiku tlethonge sembelehane riyayanira, banjur sira padha kagered menyang ing sesuker iku. 4 Temah sira padha eling yen Ingsun kang ndhawuhake pepakon iku marang sira, supaya tetepa prajanjianingSun klawan Lewi, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi --. 4
MALEAKHI 2.5 - 10 5 PrasetyaningSun klawan Lewi iku Ingsun bakal ngganjar urip lan tentrem-rahayu, iku kang Sunparingake, supaya Lewi bakal padha ajrih-asih, mangka iya ajrih-asih marang Ingsun, sarta geter awit saka asmaningSun. 6 Awit cangkeme isi piwulang kang bener lan ing lambene ora tinemu kaculikan. Salakune ana ing patunggilaningSun klawan tentrem-rahayu lan kajujuran, sarta akeh wong kang diundurake saka ing dosa. 7 Marga lambene imam iku isi kawruh lan wong-wong padha golek piwulang saka ing cangkeme, awit imam iku utusane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi. 8 Nanging sira wus padha nyimpang saka ing dalan, lan ndadekake wong akeh padha keplesed marga saka piwulangira; sira wus mbubrah prajanjian klawan Lewi, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi. -- 9 Mulane Ingsun iya bakal ndadekake sira asor lan nistha ana ing ngarepe umat iki, marga sira ora ngambah dalan pitedahingSun, malah anggonira memulang nganggo mawang wong. Yehuwah ndukani Israel marga saka anggone sesomahan karo bangsa liya lan anggone nggegampang pegatan 2:10-16 10 Kita kabeh iki rak padha nduweni Rama siji, rak Gusti Allah siji kang nitahake kita kabeh? Yagene ta kita kok laku cidra marang sadulur kita dhewe, iku dadine rak najisake prajanjiane 5
MALEAKHI 2.11- 16 para leluhur kita? 11 Yehuda tumindak cidra, tuwin panggawe nistha katindakake ana ing Israel lan ing Yerusalem, awit Yehuda wus najisake pasucen kang dikasihi Sang Yehuwah, sarta wus dadi bojone anake wadon allah liya. 12 Pangeran Yehuwah muga nyirnakna wong kang nglakoni mangkono iku dalah sakehe turune saka ing tarub-tarube Yakub, sanajana padha nyaosi pisungsung marang Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi. 13 Kaping pindhone iki kang padha koklakoni: Misbyahe Sang Yehuwah koktutupi luh kanthi panangis lan pasambat, marga Panjenengane wus ora karsa noleh maneh marang pisungsungmu, sarta ora karsa nampeni iku saka ing tanganmu. 14 Kowe banjur padha takon: "Apa sababe?" Awit Pangeran Yehuwah wus jumeneng dadi seksi ing antarane kowe lan somahmu jaka-lara kang kokcidrani, mangka iya iku mitramu, lan somahmu tunggal saprajanjian. 15 Apa dudu Gusti Allah kang asipat sawiji kang nitahake wong-wong iku dadi daging lan roh? Sarta apa kang dikarsakake ing patunggalan mau? Turun kang saka Gusti Allah! Mulane jaganen awakmu, aja pisan-pisan nyidrani marang somahmu jaka-lara! 16 Awit Ingsun sengit marang pegatan, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah, Gusti Allahe Israel -- uga wong kang nutupi panganggone klawan pangroda-peksa -- mangkono dhawuhe Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi. Mulane dingati-ati lan aja nindakake kaculikan. 6
MALEAKHI 2.17- 3.4 Pangeran Yehuwah rawuh maringi paukuman 2:17--3:5 17 Kowe padha gawe sekeling galihe Sang Yehuwah srana celathumu, ewasamono kowe padha takon: "Anggen kula sami damel sekel Panjenenganipun kanthi patrap kadospundi?" Klawan ujarmu kang mangkene: "Sing sapa gawe piala iku becik ana ing paningale Sang Yehuwah; wong kang kaya mangkono iku kang ndadekake keparenge, utawa manawa ora, ana ing ngendi ta Gusti Allah kang paring paukuman?" 3 1 Lah Ingsun nglampahake utusaningSun, Sundhawuhi ngrata dalan ana ing ngarsaningSun! Kalawan dadakan Pangeran kang sira goleki iku bakal rawuh ing padalemane! Lah Malaekate prasetyan kang sira karepake iku rawuh --, mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi. 2 Sapa kang bisa kuwat tahan ing dina rawuhe lan sapa kang bisa lestari ngadeg samangsa Panjenengane ngatingal? Marga Panjenengane iku kaya genine pembesot logam lan kaya sabune tukang penatu. 3 Bakal lenggah patrape kaya wong mbesot lan ngresiki salaka; bani Lewi padha diresiki lan dibesot kaya mas lan salaka, supaya padha dadi wong kang nyaosake kurban kang bener marang Sang Yehuwah. 4 Temahan kurban sesaosane Yehuda lan Yerusalem bakal 7
MALEAKHI 3.5-9 ndadekake renaning panggalihe Pangeran Yehuwah, kaya ing nalika jaman biyen lan kaya ing taun-taun kang wus kepungkur. 5 Ingsun bakal nyelaki sira kabeh prelu ngasta pangadilan lan jumeneng dadi seksi kang maju nglawan marang para juru tenung lan para wong laku bandrek, sarta marang wong-wong kang nglairake sumpah palsu, tuwin marang wong kang nindhes para buruh opahan, para randha lan bocah lola, apadene kang nundhung wong ngamanca, tanpa duwe rasa wedi marang ingsun. Mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi. Pisungsung prasepuluhan ndadekake renaning panggalihe Gusti Allah 3:6-12 6 Sanyata Ingsun iki Yehuwah kang ora owah-gingsir, dene sira, he bani Yakub, ora bakal sirna. 7 Wiwit jamane para leluhurira sira wus padha nyimpang saka pranataningSun lan iku ora sira tetepi. Padha balia marang Ingsun, dadi Ingsun iya bakal mangsuli sira, -- mangkono dhawuhe Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi -- nanging sira padha munjuk: "Anggen kawula sami wangsul kadospundi patrapipun?" 8 Apa kena manungsa ngapusi Gusti Allah, kaya anggonira ngapusi Ingsun? Ewasamono unjukira: "Anggen kawula sami ngapusi Paduka kadospundi patrapipun?" Tumrap pisungsung prasepuluhan lan pisungsung-mligi. 9 Sira wus padha kena 8
MALEAKHI 3.10- 15 ing ipat-ipat, ewadene sira isih nyulikani Ingsun, sira sabangsa kabeh. 10 Sira padha nggawaa pisungsung prasepuluhan kabeh menyang ing gedhong parawatan, supaya ing padalemaningSun anaa tandhon pangan; tumuli Ingsun titi-priksanen, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi, -- apa sira ora Sunwengani inebe langit, sarta apa Ingsun ora ngesoki berkah marang sira nganti luber? 11 Anadene walang memangsa bakal Sungusah, supaya aja nganti ngentekake pametune palemahanira, sarta wit anggur ing kebonira aja nganti ora awoh, -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi -- 12 sarta sakehe bangsa banjur bakal padha ngarani rahayu marang sira, marga sira bakal dadi nagara kasenengan. Mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi. Kaunggulane wong bener kang wekasan 3:13-18 13 Tembung-tembungira tumrap Ingsun iku digsura -- mangkono pangandikane Pangeran Yehuwah -- nanging unjukira: "Kawula sami ngraosi Paduka kadospundi?" 14 Celathunira mangkene: "Ngabekti marang Gusti Allah iku ora ana gunane. Pituwase apa ta anggonku netepi pepakone, sarta lumaku kalawan manganggo bagor ana ing ngarsane Yehuwah Gustine sarwa dumadi? 15 Mulane wong sembrana dakarani rahayu, 9
MALEAKHI 3.16- 4.2 dene kang nglakoni duraka iku padha begja, sanadyan nyoba marang Gusti Allah, iya padha bisa oncat." 16 Para wong kang ngabekti marang Sang Yehuwah padha rasanan mangkene: "Pangeran Yehuwah ngudaneni lan miyarsakake, apadene kitab pengetan katulis ana ing ngarsane kanggo wong kang padha ngabekti marang Sang Yehuwah lan kang ngajeni asmane." 17 Pangandikane Pangeran Yehuwah Gustine sarwa dumadi: Wong kang kaya mangkono iku bakal padha dadi kagunganingSun piyambak kang Suntresnani ing dina kang wus Suncawisake, sarta bakal padha Suneman kaya wong kang ngeman marang anake kang mbangun-miturut. 18 Sira banjur bakal padha nyumurupi maneh bedane wong kang mursid karo wong duraka, bedane wong kang ngabekti karo kang ora ngabekti marang Gusti Allah. Bab dinane Pangeran Yehuwah 4:1-6 4 1 Lah dina iku bakal teka, murub kaya pawon; sakehe wong kang sembrana lan sarupane wong kang nglakoni duraka bakal padha dadi kaya dami, sarta dina kang teka iku bakal ngobong wong-wong mau, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi, -- nganti ora ngarekake oyod lan pange siji-sijia. 2 Balik sira kang padha wedi marang asmaningSun, bakal padha kaplethekan padhanging srengenge 10
MALEAKHI 4.3-6 kabeneran kang nggawa kawarasan ana ing swiwine. Sira bakal padha metu klawan lincak-lincak kaya pedhet kang metu saka ing kandhang. 3 Sarta para wong duraka iku bakal sira idak-idak, marga bakal padha dadi awu ana ing sangisoring tlapakanira, besuk ing dina kang Suncawisake iku, -- mangkono pangandikane Sang Yehuwah Gustine sarwa dumadi --. 4 Padha elinga marang Toret kang wus Sundhawuhake marang Musa, abdiningSun, nalika ana ing gunung Horeb, supaya kawartakna marang Israel kabeh, yaiku pranatan-pranatan lan pepakon-pepakon. 5 Lah sadurunge teka dinane Sang Yehuwah kang gedhe lan kang nggegirisi iku, Ingsun bakal ngutus Nabi Elia marang sira. 6 Iku bakal mbalekake atine para bapa marang anak-anake, sarta atine para anak marang para bapakne, supaya Ingsun aja nganti rawuh lan nggebag bumi nganti tumpes tapis. 11
Alkitab Jawa =============== (Javanese Formal Translation) © 1981 LAI Bible texts are from ===========================