Edisi : 052/MT PDM Bantul/2024 9 Agustus 2024 M / 4 Shafar 1446 H Sabar Saha Kiyat Ngadephi Pacoben Khutbah Sepisan َ َ ُ َ ْ ُ َ ِ� ُﺪْﻤَ ﻪُﻨْﻴِﻌَﺘ ْﺴ ﻐَﺘ ْﺴ ذْﻮُﻌ ﺷﺮ ْﻦِﻣ ِ ِرْوُ �َو ُهُﺮِﻔ �َو �ﺎِﺑ � � ِ أ ِتﺎَﺌِّي َﺳ ْﻦِﻣَو ﺎَﻨ ِﺴ ْﻦَﻣَو ُ � ْﻦَﻣ ﺎَ ﻞ ِﻀُم ِﻟﻨﺎَﻤ ﻓ ُ ﻼ ﻟﻪ أ � ﻔ �ا ِﺪ � ﻬ ﻻ ُه َﺪ ا ُﺪَﻬ ﻚْ�ِ ﺣَو ُ ﻀُﻳ ﻟﻪ َيِدﺎ ﻻِإ َ ُ ﺷﺮ ﻼ ﻓ ﻞِﻠ . ﻫ ﻻ ن ﻟﻪِا ا ﺷ �ا ُه ُﺪْﺒ ا ًﺪَّﻤ ﺎَﻨِّﻴِب ُﺪَﻬ َّﻢُﻬ َﻋﻠﻰ ْﻢ ﻠ َﺳَو ﻞ َﺻ ﻟﻪْﻮ ُﺳَرَو ُ ُ اَو . � � ا ن ﺷ ﻟﻪ, ﻧ ا ﻠل ا ِﻪِﺑﺎ َﺤ ْﺻ َﻋﻠﻰَو ٍﺪَّﻤ �ِﻋﺎَ . َ اَو ِ ا ِﻟﻪ � ﺟﻤ � َّﻖّﺣ َ ﻌَ� ﺎَّﻣ � : ُﺪ دﺎَﺒِﻋ ﺎَﻴ �ْﻮُﻤ �ا ْﻮ ﻻِإ َّﻦ ﻻَو ِﻪِﺗﺎ ﻘ � ا �ا �ِإ ِ ﻘ ا . ِﻢْﻴ ِﻈَﻌ .نْﻮُﻤِﻠ ْﺴُم ْﻢُﺘ ذْﻮُﻋ ﻟﻰﺎَﻌ � ُ اْﺮ اَو � �ﺎِﺑ ِ ﻟا ِن ﻟا ِﻓﻰ ﻘ لﺎ ﻗ �ا . ِﻢْﻴ ِﺣَّﺮلا ِﻦٰ . ِﻢْﻴ ِﺟَّﺮلا ِنﺎ َﻄْﻴ �لا ﺎَﻬ أ ﺎَﻳ َﻦ ﺸلا َﻦِﻣ ﺣﻤَّﺮلا ِ �ا � � �ِ .ا ًﺪْﻳ ِﺪ َﺳ �ا اْﻮُﻨَﻣاَء ﻟ ْﺢِﻠ ﻗَو َ ﻟﺎَﻤ �ا اْﻮ لْﻮ ﻗ اْﻮ ﻻْﻮ أ ْﻢ ْﻢ ﺼُﻳ ﻘ � � � ُ ّٰ ْ ّٰ َو ُه ُﺪَﻤ َ َ َ َّ َ َ ْ ْ ّٰ َّ َ َ َ َ َ َ ٰ َ ْ َ ْ ْ ّٰ َ َ ُ َ ِّ ّٰ َ ِّ َ ْ ُ َ َّ َ َ ٰ َ َ َ ْ ْ َّ َ َ َ ُ َّ ُ ُ َ ّٰ ّٰ َ ٰ ْ ْ َ َ ٰ ُ َ ُ َ ّٰ ّٰ َ َّ ْ ُّ َّ ْ ّٰ َ ً َ ُ َ ُ َ ْ َّ ُ ُ ّٰ ْ ُ ْ َ ا ﻟﺤ َ ْ ُ 1
اًزْﻮ َ َ ﻓ َزﺎ ﻓ ْ ﺪ َ ﻘ َ َ ﻟﻪْﻮ ُﺳَرَو َ � ُ ّٰ �ا ِﻊ ِﻄُﻳ ْﻦَﻣَو ْﻢ ُ �َ�ْﻮ ُ ﻧ ُ ذ ْﻢ ُ � َ ْ ﻐَ�َو ﻟ ْﺮِﻔ .ﺎًﻤْﻴ ِﻈَﻋ Ma'asyiral muslimin rahimakumullah. Alhamdulillah, Panjenengane Allah dzat ingkang murbeng dumadi. Ingkang damel sasab saha damel asor sinten kemawon ingkang dipun kersak-aken. Shalawat saha salam mugi tansah , keluarga, katur dhumateng Rasulullah sahabat, saha umatipun ngantos akhir zaman.
Allah, kanthi estu estu takwa. Nun inggih nondak-aken sedaya dhawuh saha nilar sedaya awisanipun. Sedaya sampun mangertos bilih takwa menika ingkang saweneh saking karakter Muslim sayektos, ingkang samangke damel sangu sowan Ma'asyiral muslimin rahimakumullah. wonten pangayunan dalem Allah Mangga sami takwa dhumateng
. Wonten wekdal sak menika badhe dipun bahas inggih wigatosipun sabar saha kiyat ngadhepi pacoben, kanthi mendhet tulada saking kanjeng Nabi Muhammad . Sabar minangka saweneh saking sifat ingkang minulya 2
saha linangkung luhur ing agami Islam. Allah paring dhawuh ing surat Al Baqarah ayat 155- � ۡم ِلٰ َ ّم ٱ ّم ٱ ۡبَ َ� �َو � ۡو ِف َو ٱ 156 mekaten, �َو َنِ َنِ ُ ۡ � ِعو �ِ � ٖء ل ٖص ق ۡتَبٰ �َ�َو َ�َمَّ� َّصل مُه ِ� ٰ َوٱ َنيِ َن�ِ �ِتٰ ٱ � � ِس فن ٱ أ � ِ ةَبي ِصُّم َ� نوُعِجٰ ۡ ِ ِه �ِإ ِ� "lan ingsun mesthi bakal paring coba marang sira seweneh keweden,rasa luwe,, kekurangan harta, jiwa, lan woh wohan.. lan weneh-ana kabar bungah marang wong wong kang padha sabar, (yoiku) wong wong kang rikala ketaman musibah wong wong iku padha ngucap "Inna lillahi wa inna ilaihi rajiun. (sak temene awak dewe iki kabeh kagungane Allah, lan bakal bali marang panjenengan-E.)" َ ۡ ۡ ۡ ۡ َ َ َّ ُ نَو � م َوٱ آو نِإ ا َ َّ ٓ َ ّ ُ َ ذِإ ا ِ َ ْ ٓ ُ ٞ َ َّ َ َّ َّ لا ن� ا ق Jawinipun: (QS. Al- Baqarah: 155-156). Ayat menika paring piwucal dhumateng kula lan penjenengan sami bilih sabar inggih menika ingkang kadhepi edah dipun damel sikap konjem ing manah rikala ngadepi musibah utawi pacoben. Pacoben menika saweneh saking jangkepipun gesang saha panggesangan, 3
pramila kados kados mboten saged sumingkir. Allah sampun ngripta kula lan penjenengan sedaya menika kanthi maneka warni pacoben, inggih kagem nodi keimanan saha kesabaran kula lan penjenengan sedaya. Ing bab kesabaran menika wonten saweneh tulada ingkang linangkung saking kanjeng Nabi Muhammad saha para sahabat dipun boikot kaum kafir Quraisy laminipun tigang tahun. Dipun alang-alangi srawung, dipun boikot sedaya kebetahan sosial ekonomi. Ing madyaning wekdal dipun boikot menika, Bebasan ngantos sak wontenipun, ananging sedaya kala wau dipun tawakkal tindak-aken kanthi dhumateng Allah, ingkang ing tembe awit izin , lajeng saha palilah saking ngarsa dalem Allah saged uwal saha bebas saking boikot kasebat. ingkang Taksih kathah prastawa prastawa nemahi kanjeng Nabi saha para sahabat, ananging kanthi sikap sabar saha tawakkal sedaya kala wau saged dipun tindak-aken kanthi sae, ingkang ing akhiripun saged pikantuk sukses perjuangan dakwah risalah, satemah 4
. Inggih rikala kanjeng Nabi dhahar sabar saha
wradinipun agami Islam ing ngalam donya Ma'asyiral muslimin rahimakumullah. menika. Kejawi saking menika bilih saking sikap sabar wonten kathah fadhilah saha ganjaran sampun ngendika ing Al- ingkang ageng. Allah ۡ� ۡج َّصل �َوُي اَم نوُ ِ� ٰ Quran surat az-Zumar ayat 10 mekaten, هَر غِب ِ م أ ٱ �ِإ "Sak temene mung kanggo wong bakal digawe sempurna
َ َّ َ َ ُ ٖبا َسِح wong kang sabar, Jawinipun: ganjarane tanpo wates." (QS. Az-Zumar: 10). Ayat menika nedahaken bilih kathah piwales ganjaran ingkang mboten pedhot kagem sinten ingkang purun sabar. Sabar ugi kemawon . Ing saweneh margi tumuju dhumateng surga saha saweneh hadits Rasulullah sampun paring pikantuk ridha-nipun gusti Allah dhawuh mekaten, ﻻَو ٍنْﺰُﺣ ﻻَو ٍّﻢ ﻫ ْﻦِﻣ ﺎَﻬِﺑ ُﷲا َﺮ ﻔ َ َ َ َ ْ َ َ لا ُﺐْﻴ ِﺼُﻳ ﺎَﻣ ﻧ ْﻦِﻣ ُﻢِﻠ ْﺴُﻤ َّﺘﻰَﺣ ٍّﻢ ﻻَو ى أ ذ � ﺸلا .ُهﺎَﻳﺎ َﻄ ﻻَو ٍﺐ َﺼ ﻻَو ٍﺐ َﺻَو ﻻِإ ﺎَﻬ ﺸُ � ِﺔ ﻛْﻮ ﻛﺎ � َ َّ َ ُ َ َّ َ َّ َ 5 َ ﺧ
"Ora ana sewiji muslim kang ketaman musibah arupa rasa kesel,rasa lara, rasa sakit, rasa khawatir,rasa sedih, rasa resah gelisah, semono uga ri kang ngenani, ananging kerana iku kebeh gusti Allah bakal ngampura ing dosa-dosane. " Jawinipun : (HR. Bukhari). Hadits menika paring piwucal dhumateng kula lan penjenengan sedaya, bilih menawi pacoben pacoben kasebat dipun tampi kanthi sikap sabar, estu Allah badhe ngicali saweneh dosa dosa ingkang sampun kalampah. Musibah saha pacoben menika saweneh saking tanda tresna saha welas asih saking Allah kagem ngresiki dosa dosa saha badhe damel luhur derajat kula ing Allah sampun ngendika ngarsanipun Allah ۚاَهَع ۡسُو �ُي ا ًس ing Al-Quran mekaten, فِ ل � bakal maringi ora pengebot-bot marang sewiji wong kejaba sak- emper karo kesanggupane wong mau." , . lan penjenengan sedaya َّ ّ ۡ َ ُ َّ َ ُ ٱ � �ِإ ف � ,"Allah Jawinipun (QS. Al- Baqarah: 286). 6
Ayat menika ugi pepeling kagem kula lan penjenengan sami, bilih sedaya pacoben saha musibah menika sampun wonten ukuran ingkang pas. Sedaya sampun kauukur miderek daya kekiyatan manungsa. Gusti Allah mboten mungkin dlolim paring pacoben ingkang kliwat wates. Pramila wontenipun pacoben kedah dipun tampi, saha kedah kagungan kapitadosan bilih sedaya menika mesthi wonten solusi utawi margi medal saking pacoben, kanthi lelandesan iman, takwa saha tawakkal dhumateng Allah. Yakin bilih gusti Allah badhe paring Ma'asyiral muslimin rahimakumullah. pitulunganipun..
Pramila sampun ngantos salah paham, bilih lajeng mupus saha nglokro Sabar menika ngadhepi pacoben, ananging sikap sabar inggih menika ngadhepi sedaya perkawis menika kanthi raos optimis saha perjuangan, yakin bilih gusti Allah badhe paring pitulungan sak lan penjenengan sedaya sampunipun kula menika sampun usaha kanthi maksimal. Saking menika mangga kula lan penjenengan sedaya sami mendhet tulada saha cara, kados pundi 7
sikap para Nabi saha Rasul rikala ngadhepi pacoben, inggih kanthi tansah sabar, iman, saha . Mekaten mugi tawakkal dhumateng Allah �َو ، ِﻢْﻴ ِﻈَﻌﻟ ِﻟﻲ ﷲا َكَرﺎَﺑ �ﺎَّﻳِ�َو ا ِﻓﻰ ْﻢ ْﻢ ا ِنآْﺮ ﻟَو manfaat,aamiin � ﻘﻟ ﻵا َﻦِﻣ ِﻪْﻴِ�ﺎَﻤِﺑ ﻞَّﺒ ْﻢ ِﻟﺬاَو ِتﺎَﻳ ﻨِﻣَو ﺎ �َو ِﻢﻴِﻜَ ﻘ � ﻛ ﻟﺤا ِﺮ أَو ،ُﻢْﻴِﻠَﻌﻟا ُﻊْﻴِﻤ َّﺴلا َﻮ ﻐَﺘ ْﺳﺄ لْﻮ ﻫ ِ�ْﻮ َﷲ ﺗَو ﻧِ�َو ا ُﺮِﻔ ﻼِﺗ ﻪ ﻪ ﻫ ﻗ ﻗ ﻧِإ َﻢْﻴ ِﻈَﻌﻟا ﻢْﻴ ِﺣَّﺮلا ُرْﻮ ﻐﻟا َﻮ ﻪ
ْ ْ َ َ َ ُ ُ ُ ِ�َﻌ ﻔ ﻨِﻣ ُﷲا ﺬ ﻓ ا ْ ْ ْ َ ّ ْ َ َ ُ َّ َ ُ َ َ َ ُ ْ َّ َ ُ َ ُ ُ ُ َ َّ ُ ُ ﻔ ﻫ Khutbah Kaping kalih َ ْ َّ َ ُ َ ُّ َ َ َّ ِ� ُﺪْﻤَ ﻞَﻌَﺟَو ضْر ﻷاَو ِتاَوﺎَﻤ َّﺴلا َﻖ ِتﺎَﻤ ﻟﺤا ﻟﺬا ِ ﺧ يِ ﻠ أ ُﺪَﻬ � ْﻢِﻬّ � َرﻮُّﻟﻨاَو ﻻِإ َ ﻟﺬا َّﻢ � َﻦﻳِ أَو . ِ�َﺮِﺑ اوُﺮ ﻟﻪِا ﻌ ل ِﺪ نﻮ ﺷ ن ﻻ ﻔ ﻻ ُه َﺪ � ا ًﺪَّﻤ ﻟﻪْﻮ ُﺳَرَو ُه ُﺪْﺒ نأ ُﺪَﻬ ﻚْ�ِ ُ ﺣَو ُﷲاَو ,ُﷲا أَو ُ ﺷﺮ ﻟﻪ ﺷ � ِﻪِﺑﺎ َﺤ ْﺻ ﻞ َﺻ َّﻢُﻬ َﻋﻠﻰِو ٍﺪَّﻤ َﻋﻠﻰ ِﻋﻰا َّﻟﺪا .ِﻪِﻧاَﻮ أَو ِ ﺿِر َﻟﻰإ ِﻟﻪ ﻠلا � ا ْ�ﺜِﻛ ﺎًﻤْﻴِﻠ ْﺴ ﺎَﻤْﻴِ� َﷲااﻮ ﻌَ� ﺎَّﻣ ﻓ ُﺪ ُسﺎَّﻟﻨا ﺎَﻬ ﻠ َﺳَو � ْﻢ .اً أ ﺎﻴ ا � �ِا ﻘ أ َﺪَﺑ ٍﺮ ِﻪْﻴِ� �اَو َﺮَم � اْﻮُﻬَﺘ �َﺮَم � ﺎَّﻤ أ اْﻮُﻤ ﺄِﺑ ْﻢ أ َﷲا ﻋاَو أ � ﻠ م ن ﻔَﻨِﺑ ﻘِﺑ ِﺔ َﺤِّﺒ َﺴُﻤ �ِﺋ ﻶَﻤِﺑ َ�ـ ﺛَو ِﻪ ِﺴ ﻗَو لا ِﻪِﺘ ﺪ .ِﻪ ِﺳ لﺎ ﺗ ﺎﻌ ﻟﻰ نِإ ﻠ َﺻ اْﻮُﻨَﻣآ َﻦ ﻟﺬا ﺎَﻬ �ِﺋﻶَمَو َﷲا ﻪَﺘ ﻠ َﺼُﻳ َﻋﻠﻰ اْﻮ نْﻮ َّﻟﻨا َ ِﺒﻰ ا ﺂﻳ � �ِ ﻈﻟا ﻠ َ َ َّ َّ َ َ ُ ُ ْ َ ْ َ َ َ ْ َ ُ َ َ ْ ُ َ َ َ َ َّ ْ َ َّ َ ِّ َ َ ْ َ ُ َ َ َ َ ُّ َ ُ َّ ْ َ َ َ َ َ ُ ْ َ َ َّ ْ ْ َ ْ َ َ َ َ َ ُ َ ْ َّ َ َّ ُّ َ ُّ ْ ُّ َ َ ُ 8
َّ ِّ َ ِّ َ َ ُ ُ َ َ ﻠلا .ﺎًﻤْﻴِﻠ ْﺴ ﻠ َﺳَو ِﻪْﻴ ﻠَﻋ ﻞ َﺻ َّﻢُﻬ . ٍﺪَّﻤ َﻋﻠﻰَو ٍﺪَّﻤ َﻋﻠﻰ � اْﻮُﻤ � ِلآ ِتﺎَﻨِﻣ ﻏا َّﻢُﻬ �ِﻤِﻠ ْﺴُﻤ ﺆﻟﻤاَو ِتﺎَﻤِﻠ ْﺴﻟﻤاَو َ ﺆﻟﻤاَو َ ﻠِل ْﺮِﻔ ﻠلا �ِﻨِﻣ َﻟﺪا ُﺐْﻴِ ﺎَﻨّ ﻗ ٌﻊْﻴِﻤ َﺳ � ٌﺐْ�ِﺮ ﻷاَو ْﻢُﻬ ﻨِﻣ ِءﺎَﻴ ﻋ ّ َ�َر .ِةَﻮ ﻧِإ ِتاَﻮ م ﻷا ﺣ ﻚ ﻌَ� ﺎَﻨَ�ﻮ ذِإ َﺪ تْﻳ َﺪ ﻫَو ﺎَﻨ ﻟﻨ ْﺐ ﺔَ ﻟﺪ ْﻦِﻣ ﺎَ ﺣﻤَر ﻧُ ﻻ ﺗ غِﺰ ﻗ ﻠ ﻫ ﻚ ﻧِإ ﻚ أَو ، َ�ِﻤِﻠ ْﺴُﻤلاَو َمﻼ ْﺳِﻹا َّﺰِﻋ َكْ أ �ا . ُبﺎ لا َﺖ ﻫَﻮ ﺸﺮلا أ ﻧ لِذ َّبَر ﺎَﻳ أ ْﺮِّم ﻼ ْﺳﻹا ةَزْﻮَﺣ ِﻢ دَو ، َ�ِ�ِ ﺸﺮُﻤلاَو ﺣاَو ، ِﻦﻳِّﻟﺪا َءآﺪ ِم ﻋ لا ﺎَﻨ ﻀَﺘ ْﺴُﻤ ُﺼﺮ �ِﻤِﻠ ْﺴُﻤ �ِﻔَﻌ لﺎَﻌﻟا ، َ�ِﻤ لاَو َ َ �اَﻮ ﻧا �ا ﺧِإ ِ ﺔَﻨ َﺴَﺣ ﺎَﻴ ِﻓﻲ ﺎَﻨِﺗآ ﺎَﻨَّ�َر � ِﺪِﻫﺎ َﺠُﻤ � ِﻄ ْﺴِﻠِﻓ ْ ، َ � ُّﻟﺪا ِﻓﻲ َﻦ لاَو ِ�َو ﺔَﻨ َﺴَﺣ ِةَﺮ ِﺧ ﺬَﻋ ﺎَﻨِﻗَو � ﺎَﻨّ .ِرﺎَّﻟﻨا َبا ٍﺪَّﻤ َﻋﻠﻰ ُﷲا � َﺻَو ﻵا ﻧ ِﻴِب ﺗ ْﻦَﻣو ِﻪِﺒ ﻦْﻳ ّﻟﺪا ِمْﻮَﻳ ﺣِﺈِﺑ ْﻢُﻬَﻌِﺒ َﻋﻠﻰَو ﺤ َﺻَو ِ ﻟﻰِإ ٍنﺎ َﺴ ُﺮ ِﺧآَو ِﻟﻪآ ِبَر ﷲ ُﺪْﻤَ ﻟا ّ لﺎَﻌ َ ﻧاَﻮ ﻟﺤا ِن د ﻋ أ ﺎ �ِﻤ ا يِذ ِءﺂﺘْﻳِ�َو ِنﺎ َﺴ ﺎِ�ُﺮُم ﺪَﻌﻟ دﺎَﺒِﻋ ﺄَﻳ َﷲا َ�ْﺮ اَو ِل نِإ ِ�ا ﺣِﻹ ﻘﻟ ا ِﻦَﻋ ﻠَﻌ ﻨُﻤل ﻈِﻌَﻳ ﻟ ْﻢ ْﻢ ﻨَ�َو اَو ِءﺂﺸ اَو ِﺮ ﻐﻲَﻟﺒ � � � ﻔﻟ ﺤ ﻜ ﺬَﻳ َﻢْﻴ ِﻈَﻌﻟ ِﻪِﻤَﻌِﻧ َ َﻋﻠﻰ ُهْوُﺮ ﺷاَو ْﻢ ا َﷲا اوُﺮ نْوُﺮ �ْﺮ ذاَو ﻛ ﺗ ﺬ ﻛ ﻛ ﻜ َﺒﺮ ﻟﺬَو ْﻢ دِﺰَﻳ أ ِﷲا ُﺮ ﻛِ � � � ْ ْ ْ ْ ْ ْ َ َ َ ُ ْ َ ْ ْ ّ ْ َ َ ُ ً ْ ُ َ ْ َ ْ ّ َ َ َ َ ْ َ َ َّ ْ َّ ِّ َ َ ْ ْ َ َ ْ ْ ْ ْ ْ ْ ْ َ ً ْ ْ ْ َّ ً َ َ ُ َ َ َ ْ ْ َ َ ْ ْ َ ْ ْ ْ ْ ْ ْ َّ ْ ُ ْ ْ ْ َ َّ َ َ ْ ْ ْ ُ ُ ُ ْ ُ ُ ُ ْ ْ ْ ُ َ Dening : Ustadz Ma'ruf Yuniarno, M.S.I. Group WhatsApp : 9