PROGRAM NO: 205 MENGHADAPI MENUPOSE DENGAN HATI BIJAKSANA / KADOS NPUNDI SUPADOS KAJEN ING GESANG Pamiarsa, Sugeng pinanggih malih wonten ing salebeting giyaran adicara Cahyaning Agesang. Kula ibu Lilik badhe sesarengan kaliyan panjenengan sawetawis wekdal menika, Pinujia asmanipun Gusti awit Gusti taksih paring wewengan dhumateng kita sami, kita saget pepanggihan malih. Panyuwun kula gesang panjenengan tansah jinangkung dening Gusti, kanthi makaten gesang panjenengan tansah manggih tetrem rahayu. Saking studio kula ngaturaken sugeng midhangetaken adicara menika.: Pamiarsa. Prakawis ing gesangipun wanita mboten sami kaliyan tiyang kakung, salah setunggaling prakawis ingkang kedah dipun alami dening wanita inggih menika mangsa Menopouse. Kathah wanita ingkang ing wekdal ngadhepi mangsa menika dereng siap, kanthi makaten nuwuhaken prakawis ing gesangipun, pramila menika ing pepanggihan menika kula badhe ngaturaken katrangan kanthi irah- irahan ngadhepi mangsa menopouse kanthi wicaksana. Mangga dipun pidhangetaken. Pamiyarsa. Mangsa menopouse setunggaling mangsa ingkang tamtu dipun alami dening wanita, lan kahanan menika setunggaling kahanan ingkang limrah dumados ing gesangipun wanita. Lan mangsa menopouse mboten saget dipun endhani dening saben wanita. Pramila saking menika kita minangka wanita kedah nyawisaken manah ing wekdal ngadhepi mangsa menopose menika. Lajeng menapa ta ingkang dipun wastani mangsa menopouse? Kapan dumadosipun mangsa menika lan kados pundi tandha-tandhanipun ? Pamiyarsa, Mangsa menopouse inggih menika: mangsa ingkang dumados ing gesangipun saben wanita, ing ngriku wanita kendhel anggenipun nggarapsari/haid. Utawi wanita mboten ngalami nggarapsari malih. Menopouse umumipun dipun alami dening wanita ingkang yuswanipun antawis 40 tahun ngantos 50 tahun. Nanging kala-kala wonten wanita ingkang yuswanipun kirang saking 40 tahun, sampun ngalami menopouse. Menopouse saget dumados amargi produksi hormon estrogen ing badanipun wanita kirang utawi mboten dipun produksi malih. Pramila menawi wonten wanita ingkang yuswanipun kirang saking 40 tahun lan ngalami gangguan hormon, ingkang anjalari hormon estrogen mboten dipun produksi malih, wanita menika badhe ngalami menopuse. Utawi dipun sebat menopouse dini.
Dene tandha-tandha wanita ingkang badhe ngalami menopouse kados makaten: anggenipun haid/nggarapsari mboten ajeg saben sasi kados adatipun, saget 2 wulan sepindah, 3 wulan sepindah lsp. medalipun rah saget kathah lan saget ugi namung sekedhik. sangsaya dangu anggenipun haid/nggarapsari lajeng mandheg/kendel lan mboten nggarapsari malih. Lajeng asring kraos kemranyas ing pasuryan lan ing perangan badan tartamtu. Trataban ingkang mboten wonten sebabipun, ngedalaken kringet kathah, gampil sayah, sirah ngelu, lan sisah tilem. Nah amargi ewah-ewahan ingkang dumados ing badanipun wanita ingkang ngalami menopouse menika, kala-kala saget murukaken wanita dados bingung, gampil stres, goreh/gelisah, lan gampil muring-muring ingkang tanpa sebab. Pramila saking menika kangge mrantasi kahanan ingkang ingkang kados makaten menika, kathah wanita ingkang mrantasi kanthi cara ngunjuk obat-obatan, umpaminipun ing wekdal kraos ngelu ngunjuk obat anti ngelu, ing wekdal kraos mboten saget tilem lajeng ngunjuk obat tidur. Kamangka menawi sekedhik-sekedhik ngunjuk obat menika mboten sae tumrap kesarasaning badan. Lajeng kados pundi caranipun ngadhepi menopouse kanthi manah ingkang tatag lan wicaksana? Tumraping wanita langkung sae wiwit tahsih enem sampun nyawisaken manah kangge ngadhepi mangsa menopouse kanthi cara gadhah pangertosan ngengingi menopause kanthi cara maos buku ingkang isinipun seserepan ngengingi menopouse, njagi boboting badan supados mboten kelemon, menawi wonten gangguan menopouse ingkang awrat langkung sae enggal kunsultasi dhateng dokter, menawi wonten gangguan ing kejiwaan langkung sae kunsoltasi dhateng psikiater. Lajeng ingkang baku tumrapipun wanita kedah mangertos bilih kanthi tambahing yuswa sel-sel ing badan ugi ngalami sepuh, lan daya kekiyatanipun organ-organ ing badan ugi mundur, lan menika bab ingkang kedah dumados utawi mboten saget dipun endhani. Lan ampun kesupen mbangun rasa percaya diri ingkang inggil, nindakaken ibadah kanthi sae, tansah aktip ing kegiyatan ingkang positip, saget nebihaken raos goreh lan sedih ngadhepi menopouse. Lan ingkang penting kedah emut bilih sedaya wanita badhe ngalami menopouse, lan menopouse mboten saget dipun endhani. Pamila menika tumrap para wanita ingkang dereng ngadhepi mangsa menopouse, mangga kita cawisaken manah kita ngadhepi mangsa ingkang tamtu badhe kita alami menika kanthi manah ingkang sumarah , kanthi makaten ing wekdal mangsa menika sampun dumugi manah kita mboten goreh lan kita saget ngadhepi kanthi manah ingkang tatag. Lan tumrap wanita ingkang sampun ngalami mangsa menika , panjenengan mboten piyambakan, panjenengan kedah emut sedaya wanita tamtu ngalami kahanan menika, pramila menika mboten perlu bingung. Ingkang baku kita kedah tetep njagi kesarasaning badan kita. Makaten pamiyarsa mugi maedahi. Nuwun. Pamiarsa.
Selajengipun kita badhe sesarengan kaliyan ibu Arin ingkang badhe ngaturaken setunggaling gegilutan kanthi irah-irahan Kados pundi supados kajen ing gesang. Mangga dipun pidhangetaken. Pamiarsa. Wonten setunggaling ibu, kula sebat kemawon asmanipun ibu Netty, ibu netty menika sampun dangu anggenipun dados kepala sekolah, ibu Netty remen dados kepala sekolah, amargi saben dinten wonten atusan siswa lan puluhan guru ingkang ngurmati piyambakipun. Saben enjing ibu Netty kanthi sengaja ngadeg wonten sakcaketipun gapura sekolahan, ngawasi sedaya siswa lan guru ingkang mlampah mlebet dhateng sekolahan kanthi patrap ngajeni piyambakipun. Ibu Netty pancen pantes dipun ajeni dening sinten kemawon, amargi pancen piyambakipun setunggaling pemimpin ingkang pantes dipun ajeni. Lan ibu Netty ugi remen nindakaken prakawis-prakawis ingkang kajen kalebet ngajeni tiyang sanes. Pamiarsa. Sinten ingkang mboten remen dipun ajeni ? dados tiyang ingkang kajen menika dipun betahaken lan dipun kajengaken saben tiyang. Kenging napa raos kajen dipun betahaken ing gesangipun manungsa? Setunggaling garwa tamtu ngajengaken dipun ajeni dening kakungipun, lan minangka jejering ibu ugi ngajengaken dipun ajeni dening putra-putranipun. Tiyang ingkang dipun ajeni tamtu rumaos begja lan bingah ing manahipun. Dipun ajeni ugi saget murugaken tiyang rumaos dipun alembana, lan murugaken tiyang rumaos aji, lan mbobong kaliyan badanipun piyambak. Nanging dados tiyang ingkang dipun ajeni menika mboten gampil, sinaosa dipun ajeni menika dados kabetahanipun saben tiyang. Kathah tiyang ingkang mbudidaya kados pundi supados dipun ajeni, malah wonten ingkang ngantos kedanan dipun ajeni. Dados kathah tiyang ingkang mboten mangertos kados pundi gesang kajen. Kathah tiyang ingkang dereng mangertos kados pundi gesang ingkang kajen ing saben wekdal. Kathah tiyang ingkang purun ngedalaken arta kathah supados dipun ajeni, liripun kathah tiyang ingkang kapeksa tumbas kaurmatan, amargi mboten saget pikantuk menapa ingkang dipun kajengaken inggih menika kajen/ kaurmatan. Pamiarsa. Kathah wanita ingkang nedahaken utawi ngetingalaken menapa ingkang dipun gadhahi, supados tiyang sanes ngertos menawi piyambakipun tiyang ingkang sugih, ingkang kedah dipun ajeni. Kathah wanita ingkang ngagem perhiasan ingkang kathah lan ingkang reginipun awis supados tiyang sanes ngajeni piyambakipun, kathah ugi wanita ingkang amargi kepingin dipun ajeni ngagem gelaripun ingkang kathah ing wingking naminipun. Nanging ing kasunyatanipun mboten saben tiyang dipun ajeni amargi kesugihanipun lan kalenggahanipun.
Ing setunggaling dinten wonten setunggaling kedadosan ing setunggaling klinik pengobatan, inggih menika ing wekdal kathah tiyang ingkang sami antri nenggo giliran dipun priksa dening dokter. Wonten setunggal wanita ingkang taksih enem, ngagem sandangan ingkang sae, lan ngagem perhiasan ingkang kathah, piyambakipun nembe dugi, lajeng ndugeni suster ingkang njagi lan nyuwun dipun rumiyinaken. Tamtu ningali kedadosan ingkang kados makaten sedaya tiyang ingkang sami antri ing klinik kalawau sami nesu-nesu kaliyan wanita kalawau, lajeng wonten setunggal tiyang jaler ingkang sampun sepuh majeng lan ngandika kaliyan wanita kalawau, kanthi alus makaten: "mbak mangga panjenengan antri rumiyin, menawi panjenengan kepingin dipun ajeni". Wanita kalawau lajeng lenggah lan kanthi lingsem piyambakipun nengga giliranipun. Pamiarsa. Kathan tiyang ingkang gadhah pamanggih menawi kajen menika namung wonten gegayutanipun kaliyan kesugihan, kapinteran, lan kalenggahan. Sejatosipun tiyang saget kajen, mboten namung amargi prakawis kesugihan, kapinteran, lan kalenggahan kemawon, tiyang saget kajen amargi tumindakipun lan tembung-tembungipun. Liripun tiyang ingkang dipun ajeni menika tiyang ingkang tumindakipun sae lan tembung-tembung ingkang dipun ucapaken ugi tembung ingkang sae, ingkang maedahi. Lajeng tumindak lan tembung-tembung ingkang sae menika ingkang kados pundi. Tumindak lan tembung ingkang sae menika tumindak ingkang adedasar katresnan. Lajeng katresnan menika menika kados pundi ? katresnan manut pangandikanipun Gusti menika kados makaten: ( 1 Korintus 13:4 - 7) 13:4 Katresnan kuwi sabar lan seneng nandukaké kabecikan; katresnan kuwi ora kumèrèn, ora ngapikaké awaké dhéwé lan ora kumenthus. 13:5 Katresnan kuwi ora kurang ajar, lan ora golèk menangé dhéwé; ora gampang kecenthok lan ora ngendhem keluputané wong liya ing atiné. 13:6 Katresnan kuwi ora seneng marang piala, nanging seneng marang kabecikan. 13:7 Katresnan kuwi ora tau nyemplahaké lan precaya marang kabecikan, pengarep-arepé lan kesabarané ora ana pedhoté. 13:8 Katresnan kuwi ora ana watesé. Pamiarsa. Kados makaten kalawau wujudipun patrap katresnan, inggih menika sabar, seneng nandukaké kabecikan; ora kumèrèn, ora ngapikaké awaké dhéwé lan ora kumenthus. ora kurang ajar, ora golèk menangé dhéwé; ora gampang kecenthok lan ora ngendhem keluputané wong liya ing atiné lan sanes- sanesipun. Lan menawi panjenengan tansah nindakaken patrap katresnan, mboten sisah dipun suwun tiyang sanes tamtu badhe ngajeni panjenengan, mboten namung dipun ajeni, nanging panjenengan ugi badhe dipun tresnani tiyang sanes lan ugi dening Gusti Allah. Lan menawi panjenengan tansah
nindakaken patrap katresnan dhumateng sintena kemawon, ing pundi kemawon, panjenengan mboten perlu pados supados dipun ajeni, tiyang sanes tamtu badhe ngajenii panjenengan, amargi tamtu tiyang sanes ugi nampeni panjenengan minangka tiyang ingkang sae. Pamiarsa. Mbok menawi sedangunipun menika panjenengan gadhah pamanggih namung kasugihan, kalenggahan,, lan kapinteran panjenengan ingkang anjalari panjenengan dipun ajeni tiyang sanes. Pamanggih ingkang kados makaten menika mboten selaminipun leres, amargi menawi panjenengan mboten sugih, panjenengan mboten sekolah dhuwur, panjenengan sanes keturunan ningrat, nanging panjenengan gadhah katresnan, tamtu panjenengan badhe dipun ajeni, amargi tiyang ingkang sae ing pundi kemawon badhe dipun ajeni. Menawi tiyang sanes mboten ngajeni panjenengan ampun kwatos amargi Gusti Allah tansah ngajeni, mulyaaken lan mberkahi panjenengan. Dados sepindhah malih ampun pados raos kajen kanthi cara ingkang lepat, panjengan pados raos kajen kanthi cara ingkang leres, inggih menika kanthi gadhah patrap lan tembung-tembung ingkang sae, inggih menika ingkang adhedasar raos katresnan, kados pangandikanipun Gusti ingkang sampun kita waos kalawau ingkang ungelipun : 13:4 Katresnan kuwi sabar lan seneng nandukaké kabecikan; katresnan kuwi ora kumèrèn, ora ngapikaké awaké dhéwé lan ora kumenthus. 13:5 Katresnan kuwi ora kurang ajar, lan ora golèk menangé dhéwé; ora gampang kecenthok lan ora ngendhem keluputané wong liya ing atiné. 13:6 Katresnan kuwi ora seneng marang piala, nanging seneng marang kabecikan. 13:7 Katresnan kuwi ora tau nyemplahaké lan precaya marang kabecikan, pengarep-arepé lan kesabarané ora ana pedhoté. 13:8 Katresnan kuwi ora ana watesé. Pamiarsa. Mangga wiwit sakmenika ugi kita ngulinaaken gadhah patrap lan ngucapaken tembung tembung ingkang adedasar katresnan, lan mangga panjenengan buktekaken tamtu panjenengan dipun ajeni lan dipun tresnani tiyang ingkang caket kaliyan panjenengan lan Gusti mberkahi panjenengan. Ampun nggayuh raos kajen lumantar kesugihan lan kalenggahan panjenengan, nanging panjenengan gayuh raos kajen lumantar patrap ingkang sae. Tiyang sanes mboten badhe ngajeni panjenengan menawi patrap panjenengan awon. Lan patrap ingkang mboten sae lelawanan kaliyan patrap ingkang adhedasar katresnan. Patrap ingkang mboten sae menika patrap ingkang sombong, ingkang ngrusa- nggrusu, mboten sabar, mboten gadhah raos welas asih, mboten peduli kaliyan tiyang sanes lsp. Parap ingkang mboten sae murugaken panjenengan mboten dipun ajeni, dipun sengiti lan dipun tebihi tiyang sanes. Dados menawi kepingin dipun ajeni namung kanthi cara nindakaken patrap ingkang adedasar
katresnan. Mangga patrap ingkang adedasar katresnan menika, panjenengan dadosaken pakulinan ing gesang panjenengan. Mangga kita ndedonga. Pamiarsa. Tiyang mboten dipun ajeni namung amargi kapinteran, kasugihan, kalenggahan kemawon, nanging tiyang saget dipun ajeni amargi patrap utawi lampah gesangipun ingkang sae. Makaten gegilutan ingkang dipun andharaken dening ibu Arin. Kados pundi gesang panjenengan, menapa panjenengan dados tiyang ingkang saget dipun ajeni? Menawi panjenengan ngersaaken dipun ajeni mangga njagi patrap gesang panjenengan ing saben dintenipun, inggih menika patrap ingkang adedasar katresnan.