93 LAYANG KANTHILAN
94 Layang Kanthilan 1 Surat Kaputusan Dekan Idin Nyusun Skripsi
95 Layang Kanthilan 2 Surat Nyuwun Idin Nyusun Skripsi Marang Dekan Universitas
96 Layang Kanthilan 3 Surat Nyuwun Idin Panaliten saka Dekan Marang Sekolah
97 Layang Kanthilan 4 Surat Nyuwun Idin Panaliten Marang Dekan
98 Layang Kanthilan 5 Surat Nyuwun Idin Panaliten saka Dekan Marang Dinas Pendidikan
99 Layang Kanthilan 6 Surat Idin Panaliten saka Dinas Pendidikan Marang Sekolah
100 Layang Kanthilan 7 Surat Katrangan Nindakake Panaliten ing Sekolah
1. Miturut panjenengan, kados pundi pasinaonan sastra kalaksanan ing SMA? Wangsulan: Mlebet kurikulum merdeka, wonten ing Tujuan Pembelajaran crikak, modul ajar kang digunakake. 2. Kados pundi kahanan pasinaonan sastra Jawa utaminipun materi crikak ing SMA? Wangsulan: Kahanane lare sinau winates konteks buku, kurang mangerteni anggone nyinauni babagan crikak 3. Miturut panjenengan, menapa materi sastra Jawa utaminipun crikak saged narik kawigaten siswa? Wangsulan: Inggih, lare langkung remen crikak babagan katresnan, tinimbang sanesipun, remen kang gegayutan kaliyan jaman samenika, saged menawa diaturi ngandharake sinopsis isi crikak. 4. Menapa wonten pepalang salebetipun pasinaon sastra Jawa utaminipun crikak? Menawi wonten, kados pundi cara kangge ngemonah pepalang kasebut? Wangsulan: Pepalang babagan naskah winates saka buku teks, lare kurang mangerteni sinau bab crikak amarga kawruhe sekedhik. Para lare kula dhawuhi pados crikak ingkang sampun kondang, kula tari riyin bab kang narik kawigaten, mangke lare sami pados wonten internet, menawi mboten saged manggihi nggih kula wonten referensi buku, lare kula ken madosi wonten buku google kang ora bayar. 5. Miturut panjenengan, crikak kanthi patokan ingkang kados pundi ingkang trep dipunginakaken minangka bahan ajar pasinaon basa Jawa ing SMA? 101 Layang Kanthilan 8 Cathetan Lapangan Asil Wawan Rembug Guru ASIL WAWAN REMBUG Wektu : Jumuwah, 14 April 2023 (13.00-14.00) Informan : Wawan rembug Guru Basa Jawa (Ibu Nur Hayati, S.S.) Papan Panaliten : SMA Negeri 2 Sukoharjo
102 Wangsulan: Wonten nilai karakter kang saged dituladha siswa, basane gampang dimangerteni amarga lare menika asring nggunakake basa Indonesia tinimbang basa jawa 6. Kados pundi pamanggih panjenengan babagan wosipun antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitanipun J.F.X Hoery? Wangsulan: Alur crita sae, bisa dituladha lare kayata mboten mbedakake tiyang sanadyan saking kalangan kang beda, bisa sinau ngurmati wong liya. 7. Miturut panjenengan, kados pundi unggah-ungguh basa salebetipun antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitanipun J.F.X Hoery, menapa gampil dipunmangertosi? Wangsulan: Unggah-ungguh basa nggunakake basa kang santun, panganggenipun basa krama sampun trep kaliyan kalungguhan paraga, uga nggunakake basa padintenan dados gampang dimangerteni lare, wonten tata krama lan unda usuk kang bisa kanggo pasinaon lare. 8. Miturut panjenengan, menapa wonten kekirangan saking antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitanipun J.F.X Hoery? Wangsulan: Saged nglebetaken guyonan kang luwih diremeni lare. 9. Kados pundi antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitanipun J.F.X Hoery menawa dipuntingali saking sosiologi sastra utaminipun bab konflik lan realitas sosial tumrap pasinaonan? Wangsulan: Konflike ora diluwih-luwihake senadyan ana babagan katresnan nanging ora gage dilairake, bisa ndelok kahanan kang apik dhisik, dadi ora ngumbar hawa nepsu lan isih njaga kasusilan, dene realitas sosial kayata mboten adigang adigung adiguna. Alur crikak kasebut kathah piwulang budi pakarti kang saged dipendhet, utamane tumindak andhap asor, sakliyane iku bisa dadi motivasi lare menawa wong cilik bisa kasil awit saka ngupaya lan sabar. 10. Miturut panjenengan, menapa antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitanipun J.F.X Hoery saged dados bahan ajar pasinaon basa Jawa ing SMA? Wangsulan: Saged dipunginakaken minangka bahan ajar, saged dados patuladhan lare-lare awit unggah-ungguh basanipun.
103 Layang Kanthilan 9 Cathetan Lapangan Asil Wawan Rembug Siswa ASIL WAWAN REMBUG Wektu : Senen, 17 April 2023 (15.00-16.00) Informan : Wawan rembug Siswa Kelas X (Nadine Devina Fiera Putri) Papan Panaliten : SMA Negeri 2 Sukoharjo 1. Miturutmu, kepriye pasinaonan sastra Jawa utamane crikak ing sekolah? Wangsulan: Miturut kula, crikak pasinaon sastra jawa ing sekolah biasane migunakake buku paket, menawa ana sing durung dimangerteni bisa nggolek lan maca saka internet. 2. Miturutmu, kepriye cara guru nalika ngandharake materi crikak ing kelas? Wangsulan: Nalika guru nerangake pasinaon sastra jawa babagan crikak, gurune nyenengake lan nalika nerangake basane gampang dimangerteni. 3. Pasinaonan sastra Jawa utamane crikak ing sekolah, apa bisa narik kawigatenmu? Wangsulan: Iya, tuladhane nggunakake tema kang tak senengi utamane bab kekancan. 4. Bahan ajar crika kang digunakake guru sajrone pasinaon saka ngendi wae? Wangsulan: Lumrahe guru migunakake buku paket, internet lan saka kalawarti liyane. 5. Apa kowe gampang mangerteni pasinaon crikkak kang diandharake guru ing kelas? Wangsulan: Ana sing gampang dimangerteni kang nganggo basa ngoko lan ana sing ora gampang dimangerteni amarga ana tembung kiasane. 6. Miturutmu, crikak kanthi pathokan kepriye kang trep digunakake dadi bahan ajar pasinaon basa Jawa ing SMA? Wangsulan: Sing duwe maneka tema, dadi para siswa lan siswi seneng maca crikak. 7. Kepriye pamanggihmu babagan antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitane J.F.X Hoery?
104 Wangsulan: Isine nyenengake lan critane runtut, critane meh padha karo kauripan saben dinane, saka perkara kang ana bisa kanggo tuladha cara ngrampungi prakara ing kauripan saben dinane. 8. Miturutmu kepriye unggah-ungguh basa sajrone antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitane J.F.X Hoery kasebut? Gampang utawa angel dimangerteni? Wangsulan: Gampang dimangerteni amarga ana sing migunakake basa ngoko lan ana sing angel dimangerteni yaiku nganggo tembung angel lan basa krama. 9. Miturutmu, sajrone antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitane J.F.X Hoery apa duweni kekurangan? Wangsulan: Salah sawijining tembung nganggo basa kang jarang tak gunakake saben dinane. 10. Miturutmu, menawa guru nggunakake antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitane J.F.X Hoery minangka bahan ajar pasinaon basa Jawa ing sekolah, kepriye pamanggihmu? Wangsulan: Cocok digunakake amarga ana crikak kang ngandhut tema narik kawigaten kayata kekancan, katresnan, lan sosial kanggo dibahas utawa dirembug sajroning pasinaonan.
105 ASIL WAWAN REMBUG Wektu : Senen, 17 April 2023 (15.00-16.00) Informan : Wawan rembug Siswa Kelas X (Ismitha Hapsari Sukmana) Papan Panaliten : SMA Negeri 2 Sukoharjo 1. Miturutmu, kepriye pasinaonan sastra Jawa utamane crikak ing sekolah? Wangsulan: Miturutku pasinaonan sastra jawa bab crikak ing sekolah biasane maca materi bab crikak ing buku paket, mirengake guru nalika ngandharake materi, menawa ana sing dereng ngertos saged taken marang guru, garap latian soal bab crikak, menawa wangsulane mboten wonten ing buku paket bisa golek wonten internet. 2. Miturutmu, kepriye cara guru nalika ngandharake materi crikak ing kelas? Wangsulan: Miturutku cara guru nalika ngandharake materi crikak ing kelas biasane guru ngandharake saka buku paket, kadhang saka buku liyane, karo diwenehi tuladha-tuladha crikak. 3. Pasinaonan sastra Jawa utamane crikak ing sekolah, apa bisa narik kawigatenmu? Wangsulan: Iya, bisa narik kawigatenku, amarga saka crikak kula dadi ngertos crita-crita sing sadurunge dereng ngertos. 4. Bahan ajar crikak kang digunakake guru sajrone pasinaonan saka ngendi wae? Wangsulan: Biasane guru ngangge buku paket, lan kalawarti, diken madosi crikak banjur ditulis unsur intrinsike. 5. Apa kowe gampang mangerteni pasinaon crikak kang diandharake guru ing kelas? Wangsulan: Ana sing gampang, ana sing ora amarga biasane crikak ana tembung sing asing, ora tak ngerteni tegese. 6. Miturutmu, crikak kanthi pathokan kepriye kang trep digunakake dadi bahan ajar pasinaon basa Jawa ing SMA?
106 Wangsulan: Miturutku nganggo basa kang gampang dimangerteni, crikak sing duwe nilai moral kang becik supaya bisa dadi tuladha sing maca lan crikak sing temane cocog karo siswa SMA. 7. Kepriye pamanggihmu babagan antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitane J.F.X Hoery kasebut? Wangsulan: Miturutku critane apik, runtut, lan jumbuh karo kauripan nyatane. 8. Miturutmu kepriye unggah-ungguh basa sajrone antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitane J.F.X Hoery, gampang utawa angel dimangerteni? Wangsulan: Ana sing gampang dimangerteni menawa nggunakake basa ngoko lan ana sing angel dimangerteni nggunakake basa kang jarang dingerteni lan digunakake. 9. Miturutmu, sajrone antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitane J.F.X Hoery apa duweni kekurangan? Wangsulan: Miturutku crikak iki ana tembung asing, sing angel dimangerteni. 10. Miturutmu, menawa guru nggunakake antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitane J.F.X Hoery minangka bahan ajar pasinaon basa Jawa ing sekolah, kepriye pamanggihmu? Wangsulan: Miturutku crikak iki bisa digunakake guru, amarga saka crikak iki sing maca dadi ngerti cara ngrampungi perkara saka konflik sing ana, crikak iki duweni pitutur luhur kang bisa dadi tuladha, sakliyane kuwi duwe unsur intrinsik lan ekstrinsik, dadine suweni rasa lan maknane dhewe
1. Miturut panjenengan, kados pundi ngrembakanipun pasinaon sastra ing SMA sapunika? Wangsulan: Siswa luwih cedhak kaliyan pangripta jaman saiki, menawa siswa kenal pangripta lawa, mesti dikenalake saka bapak ibu guru, utawa buku teks. 2. Miturut panjenengan, menapa munpangat saking pasinaon sastra ing SMA? Wangsulan: Munpangate saged nguri-uri budaya Jawa, sinau sejarah Jawa amarga nalika sinau basa ora bisa uwal saka sejarah, babagan konsep saka sastra India nanging sampun diowahi ing budaya kita, bisa mangerteni unggah ungguh, tata krama lan kalungguhan menika namtokake panganggene basa. 3. Miturut panjenengan, kados pundi ngrembakanipun karya sastra utaminipun crikak sapunika? Wangsulan: Sekedhik ariwarti basa Jawa, cara kanggo maos crikak namung saka buku ing perpustakaan, panerbit gedhe ora mungkin nyithak basa Jawa amarga mesthi pangremene mung tiyang Jawa lan kang ngertos basa Jawa. Pangrembakane kirang amarga sarana lan cara supaya bisa maos crikak winates. 4. Miturut panjenengan, crikak kanthi pathokan ingkang kados pundi ingkang trep dipunginakaken minangka bahan ajar pasinaon basa Jawa ing SMA? Wangsulan: Cedhak kaliyan siswa, bisa paraga kang sapantaran, amarga siswa saiki luwih seneng sinau babgan kauripan saking apa kang diwaos tuladhane crikak iki, tinimbang saka welinge tiyang sepuhe, konflik crikak 107 Layang Kanthilan 10 Cathetan Lapangan Asil Wawan Rembug Ahli Sastra ASIL WAWAN REMBUG Wektu : Selasa, 23 Mei 2023 (13.00-14.00) Informan : Wawan rembug Ahli Sastra (Ibu Titi Setiyoningsih, S.Pd., M.Pd.) Papan Panaliten : Gedung E FKIP UNS
108 uga kang jumbuh kaliyan kahanan siswa mesthi disenengi siswa amarga bisa diwaos kanthi wektu kang cekak, sanesipun crikak bisa nguri-uri kabudayan, lan ngandut nilai pendhidhikan. 5. Miturut panjenengan, menawi nganalisis karya sastra utaminipun crikak ngginakaken analisis konflik lan realitas sosial kanthi tintingan sosiologi sastra trep dipunginakaken? Menapa saged nggampilaken nalika nganalisis? Wangsulan: cocog saget lan ngampilaken nganalisis amarga cedhak kaliyan kauripan siswa, konflik lan realitas sosial dipendhet temenan saking kahanan kang ditemahi masarakat Jawa. 6. Kados pundi pamanggih panjenengan babagan wosipun antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitane J.F.X Hoery? Wangsulan: Sae, konflik lumrah wonten ing masarakat, realitas sosial saged ditingali wonten tiyang kang katingal raket nanging wonten bab sanes ing njaba iku. 7. Miturut panjenengan, kados pundi unggah-ungguh basa salebetipun antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitanipun J.F.X Hoery? Wangsulan: unggah-ungguhipun sampun sae lan trep, saged digunakake kanggo pasinaon siswa 8. Miturut panjenengan, menapa wonten kekirangan saking antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitanipun J.F.X Hoery? Wangsulan: Wonten sekedhik tembung kang kangge siswa asing. 9. Kados pundi antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitanipun J.F.X Hoery menawi dipuntingali saing sosiologi sastra utaminipun bab konflik lan realitas sosial? Wangsulan: cedhak kaliyan siswa, wonten konflik saka kauripan nyata ing sakiwa tengene kita, realitas sosial kang ngandharake kelas sosial kepriye nanggepi lan ngetrapake unggah-ungguh basanipun 10. Miturut panjenengan, menapa antologi crikak "Alun Isih Gumulung" anggitanipun J.F.X Hoery saged dadod bahan ajar pasinaon basa Jawa ing SMA? Wangsulan: Saged digunakake minangka bahan ajar, siswa kedah ditepangake rumiyin kanthi cetha dening gurune amarga siswa winates
109 mangerteni crikak-crikak kang ana, lumrahe mung saking buku teks utawa gurune, mboten saged menawi siswa nemu buku banjur remen. Wigatine guru saged ngenalake lan nggunakake bahan ajar kang narik kawigaten siswa, senadyan crikak lawas nanging menawa dirancang kanthi apik dening guru saged digunakake.
110 Layang Kanthilan 11 Berita Acara Wawan Rembug Guru Basa Jawa
111 Layang Kanthilan 12 Berita Acara Wawan Rembug Siswa Kelas X
113 Layang Kanthilan 13 Berita Acara Wawan Rembug Ahli Sastra
114 Layang Kanthilan 14 Tujuan Pembelajaran Crita Cekak sajroning Kurikulum Merdeka
115 Layang Kanthilan 15 Dhokumentasi Wawan Rembug Wawan rembug karo guru basa Jawa (Ibu Nur Hayati, S.S.) Wawan rembug karo ahli sastra (Ibu Titi Setiyoningsih, S.Pd., M.Pd.)
116 Wawan rembug karo siswa kelas X (Nadine Devina Fiera Putri) Wawan rembug karo siswa kelas X (Ismitha Hapsari Sukmana)
1. Sinopsis Crikak Notes Harian Nyritakake kauripan ing desa antarane mandor lan kuline. Mandor kang jenenge Purnomo iku ngelabuhake atine marang salah siji kuline wadon kang jenenge Martini, sasuwene bebarengan nyambut gawe lan Martini pinter, pagaweyane uga cukat mula katon beda saka wong wadon liyane. Sejatine Martini nyandhang gelar sarjana muda nanging tanggane padha ora ngerti amarga dheweke ora kepengin umuk, dheweke ngakune kerja karo pakdhene ing Surabaya. Nalika padha budhalan kerja, Purnomo kang montoran kandha marang Martini kang mlaku kepengin kapan-kapan dolan menyang omahe, banjur Purnomo mulih dhisik nanging ana notes hariane kang ceblok lan Purnomo ora krungu diceluki banjur notese digawa Martini. Notes kasebut ngandharake pangrasane Purnomo marang Martini. Durung sida Purnomo ngandharake pangrasane nanging Martini wis lunga saka omahe. Ing sawijining dina Purnomo menyang kantor, ing kana dheweke ketemu Martini kang jebul nyambut gawe ing kana. Bubar ngrembug pagaweyan, Martini banjur menehake notes hariane Purnomo. Sawise iku Purnomo lan Martini ngrembug babagan ati. 2. Sinopsis Crikak Aja Kleru Tampa Yani Anto Pribadi kang duweni kawigaten marang seni lukis gabung marang grup pelukis remaja kang diadegake dening Yani Purbani pelukis kondang ing kuthane. Ancase Anto melu grup iku kanggo ngundhakake sesurupan lan nambah kanca. Senajan omahe adoh nanging Anto kerep teka ing sanggar paling ora sesasi pindho. Sesambungane Anto karo warga sanggar sansaya raket, luwih-luwih karo Yani, saiki uga akeh bocah kang melu sinau nglukis. Ing sawijining Minggu, Anto teka ing sanggar mung ana Yani. Jarene bocah-bocah padha minggo menyang kayangan api, banjur ana siaran radio ana kang nyuwun diputerake lagu lan titip salam yaiku saka 117 Layang Kanthilan 16 Sinopsis Obyek Panaliten ANTOLOGI CRIKAK "ALUN ISIH GUMULUNG" ANGGITANE JFX HOERY
118 bocah-bocah sanggar kanthi salam lan pitakonan "piye sing ditunggu apa wis teka". Anto kebingungan banjur takok Yani nanging dheweke mung menehi tandha, lan mung padha meneng-menengan. Anto banjur pamit menyang toko buku lan diwenehi layang saka Yani. Sawetara wektu Anto maca layang saka Yani kang isine pangrasane Yani marang Anto, dheweke banjur dheleg-dheleg, niyate nambah kanca lan paseduluran malah kaya dadi mala amarga sejatine Anto wis duwe anak lan bojo. 3. Sinopsis Crikak Alun Isih Gumulung Preinan sekolah iki murid-murid ngajak menyang teluk Barehan, Teleng Ria. Ing kana bocah-bocah padha dolanan banyu, Pak Heru lan Pak Dirman munggah menyang Sura Tirti Wiyana, dene Isti lingguh ana prai sing diparkir karo ngawasi bocah-bocah. Niyate dolan nanging Isti malah kasiksa kelingan kedadeyan limang taun kepungkur. Nalika prei dheweke kerep latian nglangi ing kono banjur lungguh ana bangku beton ing taman sangisore pemandian, papan iku kang dadi seksi crita tresna Isti lan Diyanto. Sasuwene telung taun mupuk katresnan nanging kudu pisahan, jalarane Diyanto minder ngerti panguripane Isti dene dheweke mung anake wong sekeng. Beda karo pikirane Isti kang kabeh bisa dipikir lan digayuh bareng. Lamunane Isti buyar bareng nyumurupi gumruduging murid-muride marani Prau sing lagi menta sing babagan. Dheweke melu ngungak prau lan ketemu Diyanto. Kekarone banjur guneman, Diyanto isih tetep karo pamanggihe babagan kanyatan panguripan, dene pangrasane Isti lan Anto isih tetep pada kaya jaman semana, lan kaya alun isih gumulung ing panguripane ati. 4. Sinopsis Crikak Tilgram Saka Bapak Hoery kang ngrantau kesusu balik omah amarga oleh tilgram saka bapake kang ngakon dheweke mulih amarga ibune gerah. Tekan omah, adhike kaget banjur Hoery takon ibuke ana ngendi, ibuke jebul ora gerah. Ancase tilgram bapak iku supaya dheweke tilik omah, amarga yen dikandhani sabenere dheweke mesthi ora enggal mulih. Dina sesuke Hoery lan ibune niliki Wati kang lagi opname. Ngendhikane ibu, Wati bola-bali mlebu rumah sakit lan sawatara wektu bapake Wati nyuwun tulung bapake Hoery supaya Hoery bisa niliki Wati. Ing rumah sakit Hoery lan Wati guneman
119 ngrembug bab kepungkur lan padha jaluk ngapura, sawise iku Hoery pamit mulih lan Wati omong menawa dheweke sesuk wis waras. Ing dalan Hoery takon ibuke kena ngapa Wati ora sida rabi karo pilihane bapake, ngendhikane ibu sesasi sedurung tempuking gawe calone Wati dirangket pulisi amarga kasangkut korupsi, wiwit iku Wati kaya wong kisinan lan suwe-suwe lara. Preine Hoery kari rong dina banjur dheweke arep niliki Wati, lagi rampung sarapan ana tamu menehi kabar lelayu ngabarake Wati watara jam lima esuk katimbalan marak ing ngarsane Gusti. Atine Hoery rasane ora karuwan, Hoery sakulawarga banjur budhal arep atur bela sungkawa. 5. Sinopsis Crikak Rembulan Surem Wis loro setengah taun Yud ninggalake bumi kelairane lan wong-wong kang ditresnani amarga tunturan urip. Meh saben sasi dheweke nampa layang saka Ati pepujaning atine, nanging keri-keri iki rada arang ngirim layang lan pungkasan wis patang sasi ora kirim layang. Oleh prei wong minggu digunakake Yud kanggo balik mulih, ora lali dheweke kirim layang kanggo Wati, kandha yen dheweke arep mulih lan jaluk dipapag ing terminal. Tekan terminal nanging Ati ora ana, banjur Yud mulih numpa dhokar. Tekan omah wong omah padha kaget amarga ora dikabari dhisik. Sesuke Yud budhal omahe Ati, nalika tekan dalan ngarep KUA dheweke diceluk Ati lan arep diparani nanging Ati malah tiba lan semaput. Saka kahanan ribut mau Yud oleh katrangan yen dina iku Ati menyang KUA saperlu mberesake sarat-sarat kawinane. Ngerti iku Yud banjur mulih, pikirane kaco lan pengin gage bali mergawe. Sawijining dina sedurung Yud bali, Ati menyang omahe nyuwun pangapura amarga dheweke dipeksa rabi dening bapake. Sedurung pamit Ati duwe panjaluk kang pungkasan yaiku Yud bisa teka ing nikahane. Yud teka ing nikahane rada gasik lan bali ora ngenteni acarane rampung. 6. Sinopsis Crikak Teluk Lorok Dadi Seksi Kahanan kuthane ora owah saka limang taun kepungkur. Dina iku Ananto netepi janjine marang Aryati limang taun kepungkur bakal bali ing pesisir taman. Kelingan lelakone jaman semana, Ananto lan Aryati guneman
120 ngrembug nalika mbesuk lulus sekolah, Aryati durung duwe rencana dene Ananto bakal ninggalake bumi kelairane lan Aryati kanggo nyukupi kabutuhane. Ananto duweni rancangan kanggo dheweke lan Aryati yaiku limang taun maneh kekarone bakal ketemu maneh ing gerdu pesisir taman ing tanggal lan waktu kang padha dina iku, banjur nulis jeneng ANANTO-ARYATI ing blandar gerdhu lan dijangkepi tanggal dina iki lan limang taun maneh. Ora krasa Ananto wis tekan, dheweke tumuju gerdhu kang pranyata isih tetep pengkuh, tulisane uga isih cetha. Ora let suwe ana Aryati kanthi nangis. Aryati nglekasanani janjine nanging tekane dina iku wis dudu tekane Aryati limang taun kepungkur, adhine lan anake Aryati banjur nyusul dheweke. Aryati banjur nitipake adhine kang jebul dadi guru ing dhaerah cedhake Ananto. 7. Sinopsis Crikak Wedang Kopi Kancau pelukis iki, dheweke tresna marang sawijining bocah jenenge Ririen sing jarene ora ayu nanging manis. Ririen iku nggelakake, nalika pelukis mau dolan omahe nanging bocahe kaya kurang sreg ora ngerti jalarane. Kancaku iki saben ketemu mesthi crikak babagan Ririen, sing dheweke ngira tangga ngarep omahe pelukis iku pacare pelukis, lan sing keri dhewe sawise wis suwe ora dolan ana crita anyar maneh. Kancaku mau dolan menyang omahe Ririen lan disuguhi kopi kang nyatane kancaku ora doyan kopi, dheweke niyat ora ngombe lan arep guyon bali kanthi omong mutung banjur Ririen katon tumungkul. Pelukis mau ora kepenak banjur jaluk ngapura lan nekat ngombe kopi mau banjur pamit mulih. Dheweke wedi yen amarga wedang kopi hubungane dadi pedhot, nanging tak ayem-ayemi tak kon percaya karo aku orapapa. Sawise iku dheweke ora ana kabar suwe. Sawijining dina aku oleh layang saka kancaku pelukis mau, isine ngaturake panuwun lan mbagekake kabar dheweke saiki ing kutha ngembangake bakate amarga ing desa ora ana sing ngregani lukisane, iku saran saka Ririen. Dheweke lan Ririen uga wis prasetya bakal urip bareng lan Ririen janji ora bakal nggawekake wedang kopi maneh.
121 8. Sinopsis Crikak Iki Mau Sapa Aku dolan menyang omahe kancaku banjur dikon mlebu dhisik, ing ruang tamu wis ana bocah wadon lan dheweke mesem ngerti tekaku. Tak sengguh dheweke tamune pak Jayus kancane siarane radio. Aku marani mesin ketike pak Jayus kang disenengi amarga swarane kang duweni daya tarik, mesik ketik mau wis suwe ora didemek. Pancen dheweke wis suwe ora nulis sabubare nulis kasus bocah wadon lampus bunuh dhiri kae, embug trauma apa kepriye. Pak Jayus banjur metu saka omah tengah, dheweke wis suwe ora siaran saploke radione ana masalah, lan tak guyoni siaran ora, nulis ya ora. Aku pak Jayus lan bocah wadon mau guneman, adu pamanggih, miturut pak Jayus dheweke ora nulis nanging idhene numpuk ana uteg nganti kekebaken, miturute idhe kang apik iku idhe kang durung ditulis kan dimangerteni liyane, kang biji apik ya awake dhewe, dene miturutku lan bocah wadon mau pak Jayus kudu nulis maneh supaya idhene ora ilang lan mbantah idhe yen ora ditulis iku ya sapa sing arep weruh lan ora ana sing bisa biji apik eleke. Banjur pak Jayus ngakuni yen dheweke kadosan nalika oleh kaluwihan nampa idhe nanging ora ditulis lan dikabarake. Miturut bocah wadon mau pak Jayus ora perlu trauma nulis Kinanthi, amarga kedadeyan iku marga niyate dhewe dudu marga critane ditulis pak Jayus. Bocah iku seneng maca buku sastra Jawa kang pangriptane wong lawas. Sawise iku bocah wadon mau pamit amarga oleh telpon saka kancane. Pak Jayus banjur takon, bocah iku mau sapa, aku kaget lan genti takon amarga pikirku iku mau tamune pak Jayus, nanging kandhane pak Jayus dheweke teka bareng aku. Aku banjur goleki bocah mau kanthi mlayu, bali maneh numpak montor nanging tetep ora ketemu. Aku banjur bali, aku lan pak Jayus ora ana sing takon jeneng lan omahe, dheweke mau ngombe teh nanging ditiliki tehe isih utuh. Aku lan pak Jayus pandheng-pandhengan, aku uga omong rasah mikir bocah mau sapa, sing cetha sampeyan dielingake supaya nulis idhene.