ejanjian anyar ing Basa Jawa Kitab sutyi prejanjian anyar ing Basa Jawa Kitab sutyi pr Suriname sing gampang Suriname sing gampang estament Caribbean Javanese New Tw Testament Caribbean Javanese Ne © 2009 Wycliffe Bible Translators, Inc.
This Bible is copyrighted by BibleLeague International (BibleLeague.org) and translation was provided by Wycliffe Bible Translators (Wycliffe.org). This Bible is printed with permission and produced at cost by the Digital Bible Society (dbs.org) for non-commercial use. This Bible Language: Country: Publisher: Copyright:© 2009 Wycliffe Bible Translators, Inc. Last Updated:2023-10-20 ISO:jvn ISBN:
Matéus ... 4 Markus ... 38 Lukas ... 59 Yohanes... 95 Para Rasul ... 122 Rum ... 157 1 Korinta... 176 2 Korinta... 191 Galasia... 203 Efése ... 209 Filipi ... 215 Kolosé... 219 1 Tèsalonika ... 224 2 Tèsalonika ... 228 1 Timotius ... 230 2 Timotius ... 235 Titus ... 239 Filemon ... 242 Ibrani ... 243 Yakobus... 258 1 Pétrus ... 262 2 Pétrus ... 268 1 Yohanes... 271 2 Yohanes... 276 3 Yohanes... 277 Yudas ... 278 Pamedaran ... 280
4 Matéus 2:8 Matéus Matéus Layang turunan Layang turunan 11 Iki layang turunané mbah-mbahané Gusti Yésus Kristus. Gusti Yésus Kristus kuwi turunané ratu Daved lan ratu Daved turunané Bapa Abraham. 22 Bapa Abraham kuwi bapaké Isak, Isak bapaké Yakub, Yakub bapaké Yudah sak seduluré. 33 Yudah ba- paké Pèrès lan Sérak, Tamar ibuné. Pèrès bapaké Kès- rom lan Kèsrom bapaké Aram. 44 Aram bapaké Ami- nadab, Aminadab bapaké Nakson lan Nakson bapaké Salmon. 55 Salmon bapaké Boas, Rahab ibuné. Boas ba- paké Obèd, Rut ibuné. Obèd bapaké Isai lan Isai ba- paké ratu Daved. Daved bapaké Soléman, ibuné tilasané Uriah. 77 Soléman bapaké Rekobéam, Rekobéam bapaké Abia, Abia bapaké Asa. 88 Asa ba- paké Yosafat, Yosafat bapaké Yoram, Yoram bapaké Usia. 99 Usia bapaké Yotam, Yotam bapaké Akas lan Akas bapaké Hiskia. 1010 Hiskia bapaké Manasé, Manasé bapaké Amon, Amon bapaké Yosia. 1111 Yosia bapaké Yekonya sak seduluré. Ing waktu kuwi bangsa Israèl diboyong nang tanah Babilon. 1212 Nang tanah Babilon kono layang turunan kuwi terusané ngéné: Yekonya bapaké Séaltièl, Séaltièl ba- paké Sérubabil. 1313 Sérubabil bapaké Abihud lan Abihud bapaké Eliakim. Eliakim bapaké Asur. 1414 Asur bapaké Sadok, Sadok bapaké Akim lan Akim bapaké Eliud. 1515 Eliud bapaké Eliasar, Eliasar bapaké Matan, Matan bapaké Yakub. 1616 Yakub bapaké Yosèf lan Yosèf kuwi bojoné Maria. Maria kuwi sing nglairké Gusti Yésus, sing diarani Kristus. kowé aja wedi ngepèk Maria dadi bojomu, awit bayi sing digémbol kuwi tekané sangka Roh Sutyi. 2121 Maria bakal nglairké anak lanang sing kudu mbok jenengké Yésus, awit Dèkné bakal nylametké bangsané sangka dosané." 2222 Kuwi mau kabèh marakké klakon sing wis diomong karo Gusti dèk mbiyèn liwat nabi Yésaya, sing uniné ngéné: "Enèng prawan bakal meteng lan nglairké anak lanang, sing bakal dijenengké Imanuèl, tegesé: Gusti Allah karo awaké déwé." 2424 Kadung tangi, Yosèf terus nuruti sing diomong karo mulékaté Gusti mau. Dèkné terus kawin karo Maria. 2525 Nanging Yosèf ora turu tyampur karo Maria nganti lairé anaké lanang. Kadung wis lair botyahé di- jenengké Yésus karo Yosèf. Lintang sangka wétan Lintang sangka wétan Gusti Yésus lairé nang kuta Bètlehèm, nang dis- trik Yudéa. Ing waktu kuwi Hérodès sing dadi ratuné kono. Ora let suwi ènèng wong pinter siji-loro sangka bawah wétanan teka nang kuta Yérusalèm. 22 Wong-wong iku terus pada takon: "Nang endi awaké déwé bisa nemu ratuné bangsa Ju sing entas lair? Awaké déwé weruh lintangé nang wétan lan awaké déwé teka mbréné arep nyembah marang Dèkné." 22 33 Kadung ratu Hérodès krungu bab iki, dèkné terus kagèt banget, semono uga wong sak kuta Yérusalèm. 44 Ratu Hérodès terus kongkonan nyeluk para pen- garepé imam lan para guru Kitab kabèh terus di- takoni, nang endi bakalé lairé Kristus. 1717 Dadi ènèng turunan patbelas ping telu, yakuwi: Patbelas wiwit Abraham tekané Daved, patbelas wiwit Daved tekané beboyongan nang tanah Babilon lan patbelas wiwit beboyongan nang tanah Babilon tekané Kristus. LairLairé Gusti Y é Gusti Yésusésus 55 Wong-wong kuwi terus pada semaur: "Nang kuta Bètlehèm nang distrik Yudéa, awit wis ditulis karo nabi Mika ngéné: 'Kowé Bètlehèm nang tanah Yudah, kowé ora pisan- pisan kuta sing tyilik déwé nang tanah Yudah, awit sangka kowé bakal metu pangon sing bakal nuntun umatku Israèl.' " 1818 Lairé Gusti Yésus Kristus kuwi lakuné ngéné: Maria, ibuné, wis patyangan karo Yosèf. Nanging sak- durungé kawin Maria wis meteng sangka Roh Sutyi. 1919 Lah jalaran Yosèf kuwi sakwijiné wong sing nglakoni kekarepané Gusti Allah, mulané dèkné ya ora gelem nggawé wirangé Maria nang tengahé wong okèh. Yosèf jawané arep meneng-menengan waé medot pepatyangané karo Maria. 2020 Nanging sak barengé ng- gagas-nggagas bab kuwi, dèkné éntuk impèn. Ing sak- jeroné impèn kuwi mulékaté Gusti ngétok marang dèkné ngomong ngéné: "Yosèf, turunané ratu Daved, 77 Sakwisé éntuk katerangan kuwi, ratu Hérodès terus kongkonan nyeluk wong-wong pinter sangka wétanan mau, nanging tanpa wong okèh ngerti. Wong-wong pinter kuwi terus ditakoni okèh-okèh, kapan lintangé molai kétok. 88 Sakwisé kuwi wong-wong pinter mau terus dikongkon budal nang kuta Bètlehèm. Ratu Hérodès ngomong ngéné marang wong-wong kuwi: "Kana pada budal lan pada nggolèk sak ènèngé kabar bab Bayi kuwi. Nèk wis ketemu, aku diomongi, supaya aku uga bisa nyembah marang Dèkné."
Matéus 2:9 99 Wong-wong pinter mau terus pada budal, sakwisé nampa tembungé ratuné. Sak barengé pada mlaku, lintang sing kétok nang wétan ngétok nang ngarepé lan mlaku tekan nduwuré panggonané Botyah Bayiné. Tekan kono lintangé terus mandek. 1010 Weruh lintangé mau, wong-wong pinter kuwi terus pada bungah banget. 1111 Terus pada mlebu omahé lan weruh Bayiné lan Maria, ibuné. Wong-wong pinter mau terus pada sujut lan nyembah marang Bayiné. Sakwisé kuwi terus pada mbukak palisé wadah kasugihané terus ngekèki kado marang Bayiné, yakuwi emas, menyan lan emur. 1212 Wong-wong pinter mau mulihé ora mlaku dalan sing diliwati mauné. Awit ing impèn Gusti Allah ngomongi wong-wong kuwi, dipenging balik nang ng- goné ratu Hérodès. a Egipte Lunga nang negara Egipte Lunga nang negar 1313 Sakwisé wong-wong pinter mau pada mulih, terus ènèng mulékaté Gusti Allah ngétok marang Yosèf ing sakjeroné impèn. Mulékaté mau ngomong ngéné: "Yosèf, tangi! Bayiné lan ibuné gawanen lunga nang negara Egipte. Pada manggona nang kana tekané aku ngomongi kowé menèh. Awit ratu Hérodès bakal ng- golèki Bayiné arep dipatèni." 1414 Ing tengah wengi Yosèf tangi, terus Bayiné lan ibuné digawa lunga nang negara Egipte. 1515 Yosèf terus manggon nang kono tekan patiné ratu Hérodès. Dad- iné klakon tenan tembungé Gusti Allah dèk mbiyèn li- wat nabi Hoséa sing uniné ngéné: "Aku nyeluk Anakku sangka Egipte." Botyah-botyah dipatèni Botyah-botyah dipatèni 1616 Ratu Hérodès ngerti nèk diapusi karo wong-wong pinter sangka wétanan, mulané terus nesu banget. Dèkné terus mréntah kongkon matèni botyah kabèh nang kuta Bètlehèm lan sak kiwa-tengené, sing umuré rong taun medun. Umur kuwi tyotyok karo waktuné dongé ratu Hérodès takon marang wong-wong pinter. 1717 Dadiné klakon tenan tembungé Gusti Allah liwat nabi Yéremia, sing uniné ngéné: 1818 "Wong-wong pada krungu swara sesambat lan tangisan seru nang kuta Ramah; awit Rakèl nangisi anak-anaké; ora gelem dilipur, awit anak-anaké wis pada mati." osèf lan Maria manggon YYosèf lan Maria manggon nang kuta Nasarètèt nang kuta Nasar 1919 Sakwisé ratu Hérodès mati, Yosèf, sing ijik mang- gon nang negara Egipte, terus éntuk impèn menèh. Mulékaté Gusti ngétok ing impèn kuwi, ngomong ngéné: 2020 "Yosèf, kana kowé balik menèh nang Israèl karo Bayiné lan ibuné, awit wong-wong sing arep matèni Bayiné wis pada mati." 2121 Yosèf terus tangi, 5 Matéus 3:14 terus Bayiné lan ibuné digawa balik menèh nang ne- gara Israèl. 2222 Nanging kadung Yosèf krungu nèk Arkélaus sing ngganti Hérodès, bapaké, dadi ratuné distrik Yudéa, dèkné terus ora gelem manggon nang kana. Ing im- pèn liyané Yosèf nampa tembungé Gusti, kongkon lunga nang bawah Galiléa. 2323 Mulané dèkné terus rana lan manggon nang sakwijiné kuta sing jenengé Nasarèt. Dadiné klakon tembungé Gusti Allah liwat para nabi, sing ngomongké nèk Gusti Yésus bakal di- arani "Wong Nasarèt." ohanes Pembaptis YYohanes Pembaptis Ing waktu kuwi Yohanes Pembaptis molai ngge- larké pituturé Gusti Allah nang wustèn nang bawah Yudéa. 22 Dèkné ngomong ngéné: "Pada ning- gala urip sing dosa, awit ora suwi menèh Gusti Allah bakal ngedekké kratoné." 33 Ya bab Yohanes iki nabi Yésaya dèk mbiyèn ngomong ngéné: "Nang wustèn ènèng wong bengok-bengok ngomong: 'Gusti pada digawèkké dalan, pada dilempengké dalan sing arep diambahi.' " 44 Yohanes nganggo salin gawéan wulu unta lan sabuké lulang. Pangané walang lan maduné tawon alasan. 55 Wong pirang-pirang sangka kuta Yérusalèm, sangka bawah Yudéa lan sak kiwa-tengené laut Yor- dan pada mara nang nggoné Yohanes. 66 Wong-wong pada ngakoni dosa-dosané lan pada dibaptis nang laut Yordan. 33 77 Uga wong Farisi lan wong Saduki okèh pada mara nang nggoné Yohanes njaluk dibaptis. Yohanes weruh wong-wong mau terus ngomong: "Anakan ula! Sapa ta sing ngomongi kowé nèk bisa nyimpangi setrapané Gusti Allah sing bakal teka? 88 Kétokna nganggo tindak- mu nèk tenan kowé wis ninggal klakuanmu sing dosa kuwi! 99 Aja mikir dumèh kowé anak turunané Bapa Abraham waé, kuwi wis tyukup. Ngandela omongku iki: Gusti Allah nduwèni kwasa ngekèki anak-turunan marang Bapa Abraham sangka watu-watu iki. 1010 De- lokké, kampaké wis dityepakké kanggo negor wité nang poké oyoté. Saben wit sing ora ngetokké woh sing apik bakal ditegor lan dibuwang nang geni. 1111 Aku mbaptis kowé karo banyu kanggo tanda nèk kowé wis ninggal urip dosa, nanging ènèng wong liyané bakal teka. Dèkné kwasané ngungkul-ungkuli aku. Kanggo ngutyuli sepatuné waé aku durung pantes. Dèkné sing bakal mbaptis kowé karo Roh Sutyi lan geni. 1212 Dèkné bakal napèni pariné sing wis diiles. Gabahé bakal dile- bokké nang lumbung, nanging kapahé bakal diobong nang geni sing ora bisa mati." ésus dibaptis Gusti Yésus dibaptis Gusti Y 1313 Gusti Yésus lunga sangka bawah Galiléa, budal nang laut Yordan, supaya dibaptis karo Yohanes. 1414 Nanging Yohanes arep menggak Dèkné ngomong:
Matéus 3:15 "Aku sing kudu mbok baptis, lah kok malah Kowé sing njaluk tak baptis?" 1515 Nanging Gusti Yésus semaur: "Wis bèn ta, awit awaké déwé kudu nglakoni apa waé sing dikarepké Gusti Allah." Yohanes terus nuruti apa karepé Gusti Yé- sus. 1616 Sakwisé dibaptis Gusti Yésus terus mentas sangka banyu. Langité terus menga lan Dèkné weruh Roh Su- tyi medun kaya manuk dara, méntyloki Dèkné. 1717 Sang- ka langit terus ènèng swara ngomong: "Iki Anakku sing tak trésnani lan sing ndadèkké legané atiku." Gusti Yésus digoda kar Gusti Y o Sétan ésus digoda karo Sétan Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus digawa karo Roh Sutyi nang wustèn, supaya digoda karo Sétan. 22 Nang kono Dèkné pasa patang puluh dina patang puluh wengi. Gusti Yésus terus krasa ngelih. 33 Sétan terus marani Dèkné ngomong: "Jaréné Kowé Anaké Gusti Allah? Jajal watu iki dipréntah kongkon dadi roti!" 44 Nanging Gusti Yésus semaur: "Nang Kitab ketulis ngéné: 'Manungsa uripé ora namung sangka roti waé, nanging uga sangka sak ènèngé tembung sing metu sangka Gusti Allah.' " 44 55 Sakwisé kuwi Sétan terus nggawa Gusti Yésus nang kuta sutyi Yérusalèm, diejèk ngadek nang putyuké payoné Gréja Gedé. 66 Sétan terus ngomong: "Nèk Kowé Anaké Gusti Allah, kana anjlok medun! Nang Kitab lak ketulis ta: 'Gusti Allah ngongkon para mulékaté mageri kowé. Kowé bakal ditampani nganggo tangané, supaya sikilmu ora kenèng watu!' " 77 Nanging Gusti Yésus semaur: "Nang Kitab uga ke- tulis ngéné: 'Kowé aja nyoba Gusti Allahmu.' " 88 Sétan terus nggawa Gusti Yésus munggah nang gunung sing duwur banget. Nang kono Gusti Yésus terus kongkon ndelok sakkèhé kraton ing donya sak apik-apikané kabèh. 99 Sétan terus ngomong: "Kabèh kuwi bakal tak kèkké Kowé, nèk Kowé gelem sujut nyembah marang Aku." 1010 Gusti Yésus terus ngomong: "Kana lunga Sétan! Nang Kitab ketulis: 'Nyembaha marang Gusti, Dèkné Allahmu. Namung Dèkné sing kudu mbok ladèni.' " 1111 Sakwisé kuwi Sétan terus lunga. Para mulékat terus teka lan ngladèni Gusti Yésus. ésus molai penggawéané nang Galiléa Gusti Yésus molai penggawéané nang Galiléa Gusti Y 1212 Kadung Gusti Yésus krungu nèk Yohanes dilebokké nang setrapan, Dèkné terus lunga nang bawah Galiléa. 1313 Sangka Nasarèt Dèkné manggon nang Kapèrnakum, sakwijiné kuta nang pinggiré mér Galiléa, nang bawah Sébulon lan Naftali. 1414 Dadiné klakon tembungé Gusti Allah liwat nabi Yésaya, sing uniné ngéné: 1515 "Tanah Sébulon lan tanah Naftali, tanah sing nang sak uruté dalan nang mér, nang sabrangé laut Yordan, 6 Matéus 5:6 tanah Galiléa panggonané bangsa-bangsa liya. 1616 Bangsa sing manggon ing pepeteng wis weruh pepadang gedé. Srengéngé wis njedul kanggo wong-wong sing manggon nang tanah sing dikwasani pati." 1717 Ing waktu kuwi Gusti Yésus terus molai mulang, tembungé: "Pada ninggala urip dosa, awit ora suwi menèh Kratoné Gusti Allah bakal diwiwiti." Murid-murid sing ndisik déwéwé Murid-murid sing ndisik dé 1818 Dongé Gusti Yésus mlaku nang pinggiré mér Galiléa kono, Dèkné weruh wong loro kakang-adi, yakuwi Simon sing uga dityeluk Pétrus lan Andréas. Wong loro iki ijik nguntyalké jalané, awit kerjanané ng- golèk iwak. 1919 Gusti Yésus nyeluk: "Hayuk pada mèlu Aku. Kowé bakal tak blajari dadi tukang nggolèk wong." 2020 Simon lan Andréas terus ninggal jalané lan mèlu Gusti Yésus. 2121 Kadung mlaku sedilut menèh terus nemu wong loro menèh, yakuwi Yakobus lan Yohanes, kabèh loro anaké Sébédéus. Wong loro iki karo bapaké ijik pada ndandani jalané nang prauné, terus dityeluk karo Gusti Yésus. 2222 Sakwat terus pada medun sangka prauné, terus mèlu Gusti Yésus, ninggal bapaké. Gusti Yésus memulang lan nambani wong lar Gusti Y ésus memulang lan nambani wong laraa 2323 Gusti Yésus terus ndlajahi bawah Galiléa. Dèkné memulang nang sinaguk-sinaguk lan nggelarké kabar kabungahan bab Kratoné Gusti Allah. Sing lara pada ditambani sangka pernyakité lan memalané. 2424 Kabar bab Gusti Yésus terus sumebar nang seluru bawah Siria. Wong-wong sing lara lan sing nduwé werna-wer- na pernyakit, sing kesurupan demit, sing lara ayanen lan sing lumpuh pada digawa nang nggoné Gusti Yé- sus lan kabèh ditambani. 2525 Wong pirang-pirang pada mèlu Gusti Yésus. Enèng sing sangka Galiléa, sangka Dékapolis, sangka Yérusalèm, Yudéa lan sabrangé laut Yordan. Piwulang nang gunung Piwulang nang gunung 55 Kadung Gusti Yésus weruh wong pirang-pirang kuwi, Dèkné terus munggah nang gunung. Sak- wisé Dèkné njagong, murid-muridé terus njagong ngubengi Dèkné. 22 Gusti Yésus terus molai mulangi murid-muridé ngéné: 33 "Beja wong mlarat sing pada njagakké marang Gusti Allah, awit wong sing kaya ngono kuwi sing nduwèni Kra- toné Swarga. 44 Beja wong sing sedi, awit bakal dilipur karo Gusti Allah. 55 Beja wong sing andap-asor, awit wong sing kaya ngono kuwi sing bakal nampa prejanjiané Gusti Allah. 66 Beja wong sing kepéngin banget
Matéus 5:7 nglakoni kekarepané Gusti Allah, awit Gusti Allah bakal nggawé maremé atiné. 77 Beja wong sing seneng melasi wong liya, awit Gusti Allah uga bakal melasi wong kuwi. 88 Beja wong sing resik atiné, awit bakal weruh Gusti Allah. 99 Beja wong sing seneng ngrukunké, awit bakal diarani anaké Gusti Allah. 1010 Beja wong sing disiya-siya jalaran nglakoni kekarepané Gusti Allah, awit wong sing kaya ngono kuwi sing nduwèni Kra- toné Swarga. 1111 "Beja kowé, nèk kowé diolok-olok, disiya-siya lan disalah-salahké sing ora-ora, jalaran kowé dadi murid- ku. 1212 Kowé kudu bungah lan sukak-sukak, awit kowé bakal nampa upah gedé nang swarga. Para nabi ja- man mbiyèn uga pada disiya-siya kaya kowé." Uyahé lan pepadangé jagat Uyahé lan pepadangé jagat 1313 Gusti Yésus neruské tembungé ngéné: "Kowé kuwi uyahé jagat. Nèk uyah ilang asiné, wis ora ènèng apa- apa menèh sing kenèng kanggo ngasinké. Uyah kuwi ora kanggo gawé apa-apa menèh, kejaba namung dibuwang nang dalan lan diidek-idek wong. 1414 "Kowé kuwi pepadangé jagat. Kuta sing nang nduwur gunung ora bisa dialing-alingi. 1515 Kowé mesti ora nyumet dian terus ditutupi ténggok ta? Ora, mesti diané terus didèkèk sing duwur, supaya bisa madangi kabèh wong sing nang omah kono. 1616 Mulané, kowé uga kudu nylorotké padangmu marang wong-wong, supaya pada weruh penggawému sing betyik. Dadiné wong-wong kuwi pada ngluhurké Bapakmu sing nang swarga." Piwulang bab wèt-wèté nabi Moses Piwulang bab wèt-wèté nabi Moses 1717 Gusti Yésus ngomong ngéné: "Kowé aja pada mikir nèk Aku iki teka arep ngrombak wèt-wèté nabi Moses. Tekaku iki ora arep ngrombak, ora, nanging Aku malah netepké. 1818 Mulané, pada ngertia, suwéné langit lan bumi ijik ènèng, ora bakal ènèng aksara sangka wèté nabi Moses dityorèk, siji waé ora, nganti tekan rampungé. 1919 Mulané, sapa sing nerak salah-sakwijiné wèt mau, senajan sing tyilik déwé lan mulangi wong liya nglakoni sing kaya ngono, wong iku bakal éntuk panggonan sing endèk déwé ing Kratoné Swarga. Nanging sapa sing nglakoni wèté nabi Moses sak kabèhé lan mulangi liyané nglakoni kuwi kabèh, wong iku sing bakal éntuk panggonan sing duwur ing Kra- toné Swarga. 2020 Mulané rungokké tembungku iki: 'Nèk enggonmu nglakoni wèt-wèté nabi Moses ora ngungkul-ungkuli sing ditindakké karo para guru Kitab lan para Farisi, kowé ora bakal bisa mlebu ing Kratoné Swarga.' " o liyané Bab nesu karo liyané Bab nesu kar 2121 Gusti Yésus neruské piwulangé ngéné: "Kowé pada ngerti nèk mbah-mbahané awaké déwé diwulangi 7 Matéus 5:36 ngéné: 'Aja matèni wong; sapa sing matèni wong kudu dikrutu.' 2222 Nanging Aku mulangi kowé: sapa sing nesoni liyané kudu dikrutu. Lan sapa sing ngelokké liyané kudu dikrutu karo krutoné Agama. Sapa sing ngelokké liyané ngomong 'gemblung,' wong kuwi kudu dityemplungké nang geniné neraka. 2323 Mulané, nèk kowé arep nggawa pawèhmu marang Gusti Allah, nanging kowé kélingan nèk ènèng sakwijiné wong nduwèni prekara karo kowé, pawèhmu disèlèhké nang ngarepé altar ndisik, terus wongé diparani. Nggawéa rukun karo wongé ndisik, terus balik menèh masrahké pawèhmu marang Gusti Allah. 2525 "Nèk ènèng wong nggawa kowé nang kruton, sak- jeroné mlaku rana, kowé kudu nglumui, supaya bisa apik karo wongé. Nèk ora diapiki ndisik, mengko kowé bakal digawa nang nggoné rèkteré. Rèkteré terus masrahké kowé marang sekaut, terus kowé dilebokké nang setrapan. 2626 Lan ngertia, kowé ora bakal bisa metu sangka setrapan kuwi, nèk utangmu durung mbok bayar sak kabèhé." Bab laku bédang Bab laku bédang 2727 Gusti Yésus ngomong menèh: "Kowé wis pada ngerti piwulang sing uniné ngéné: 'Kowé aja laku bé- dang!' 2828 Nanging aku ngomong iki marang kowé: sapa sing nyawang wong wédok karo rasa seneng ing at- iné, wong kuwi wis laku bédang karo wong wédok kuwi ing atiné. 2929 Nèk mripatmu tengen marakké kowé nggawé dosa, dityukil waé lan dibuwang. Luwung kowé kélangan mripat siji, tenimbang awakmu sak ku- jur dityemplungké nang neraka. 3030 Nèk tanganmu ten- gen marakké kowé nggawé dosa, diketok waé terus dibuwang. Luwung kowé kélangan tanganmu sebelah, tenimbang karo awak sak kujur mlebu nang neraka." Bab pegatan Bab pegatan 3131 Gusti Yésus neruské tembungé ngéné: "Uga ènèng piwulang sing uniné ngéné: 'Sapa sing megat bojoné kudu ngekèki layang pegat.' 3232 Nanging saiki kowé tak omongi: sapa sing megat bojoné, nanging bojo kuwi ora laku bédang, lah wong kuwi marakké bojoné mau terus laku bédang, nèk sing dipegat mau terus kawin menèh. Lah wong lanang sing kawin karo wong sing dipegat mau ya katut mèlu laku bédang." Bab sumpah Bab sumpah 3333 Gusti Yésus ngomong: "Kowé pada ngerti nèk mbah-mbahané awaké déwé diwulangi ngéné: 'Kowé aja mblénjani janji. Nèk kowé wis janji karo wong nganggo sumpah karo jenengé Gusti Allah, janji kuwi kudu mbok tetepi.' 3434 Nanging saiki kowé tak omongi: kowé aja pisan-pisan sumpah. Aja sumpah nyeluk lan- git, awit langit kuwi jagongané Gusti Allah. 3535 Lan aja sumpah nyeluk bumi, awit bumi kuwi antyik-antyiké sikilé Gusti Allah. Lan aja sumpah nyeluk jenengé Yérusalèm, awit kuwi kuta panggonané ratuné. 3636 Uga aja sumpah nyeluk sirahmu, awit kowé déwé ora bisa
Matéus 5:37 nggawé uwan, sakeler waé ora bisa. 3737 Nèk ya, ngomonga ya, nèk ora, ya ngomong ora. Kliwat sang- ka kuwi metuné sangka Sétan." Bab mbales Bab mbales 3838 Tembungé Gusti Yésus: "Kowé pada ngerti nèk wèté nabi Moses ngomong ngéné: 'Sapa sing ngrusak mripat kudu gentèn dirusak mripaté lan sapa sing ngrusak untu kudu gentèn dirusak untuné.' 3939 Nanging saiki Aku ngomongi kowé: aja mbales marang wong sing nggawé ala marang kowé. Malah nèk ènèng wong ngeplak pipimu tengen, bèn ngeplak pipimu sing kiwa pisan. 4040 Lah nèk ènèng wong arep nggawa kowé nang kruton awit arep njaluk klambimu, malah jasmu dikèkké pisan. 4141 Lah nèk kowé dipeksa wong kongkon nggawakké barangé sak kilomèter, digawa rong kilomèter pisan. 4242 Nèk ènèng wong njaluk apa- apa marang kowé, dikèki lan sing arep utang marang kowé ya diutangi." Bab trésna mar Bab tr ang mungsuh ésna marang mungsuh 4343 Gusti Yésus neruské tembungé ngéné: "Kowé pada ngerti piwulang iki: 'Kowé pada trésnaa marang kantya-kantyamu lan pada sengita marang mungsuh- mu.' 4444 Nanging saiki kowé tak omongi: pada trésnaa marang mungsuhmu lan wong sing nggawé ala marang kowé didongakké. 4545 Dadiné ketara nèk kowé kuwi pantyèn anaké Gusti Allah Bapakmu sing nang swarga. Awit Gusti Allah Bapakmu nylorotké padangé srengéngé marang wong sing betyik lan sing ala. Gusti Allah Bapakmu uga ngekèki udan marang wong sing nglakoni betyik lan sing nglakoni ala. 4646 Lah nèk kowé namung nrésnani wong sing trésna marang kowé, aja njagakké nèk Gusti Allah bakal ngupahi kowé, awit wong sing mata-duwiten waé nglakoni kuwi. 4747 Lah nèk kowé namung mbagèkké kantya- kantyamu, lah kowé apa ènèng bédané karo liyané? Wong sing ora kenal marang Gusti Allah ya pada waé kaya ngono. 4848 Mulané, kowé kudu sampurna, kaya enggoné Gusti Allah Bapakmu nang swarga ya sam- purna." Bab tetulung Bab tetulung 66 Tembungé Gusti Yésus: "Enggonmu pada nglakoni panyembah kuwi aja kanggo pamèran wong. Mengko ndak Bapakmu nang swarga ora mberkahi kowé. 22 "Nèk kowé pawèh duwit, aja diomong-omongké, kaya wong lamis kaé. Wong lamis kuwi lumrahé ngomong-omongké bab betyiké, dikabar-kabarké nang sinaguk-sinaguk lan nang dalan-dalan, supaya dielem wong. Ngertia, wong sing kaya ngono kuwi wis nampa pembalesané penggawéané. 33 Nanging kang- go kowé, nèk kowé pawèh, aja sampèk wong liya ngerti. 44 Dadiné pawèhmu ora kétok wong, nanging Bapakmu nang swarga ngerti barang sing ora kétok, Dèkné sing bakal ngupahi kowé." 8 Matéus 6:21 Bab ndedonga Bab ndedonga 55 Gusti Yésus ngomong: "Nèk kowé ndedonga, aja kaya wong lamis. Wong lamis kuwi lumrahé pada nde- donga nang sinaguk-sinaguk apa nang dalan-dalan, supaya kétok wong. Ngertia, wong sing kaya ngono kuwi wis nampa upahé. 66 Nanging nèk kowé nde- donga, mlebua nang kamar lan lawangé dikantying, terus ndedongaa marang Bapakmu sing ora kétok. Dèkné ngerti apa sing mbok tindakké, senajan wong liya ora weruh. Gusti Allah Bapakmu bakal ngupahi kowé karo berkah. 77 "Nèk kowé ndedonga, aja dawa-dawa, kaya lum- rahé wong sing ora kenal marang Gusti Allah. Wong- wong kuwi mikiré Gusti Allah ngrungokké pandon- gané, jalaran dawa. 88 Aja pada niru wong-wong kuwi, awit Gusti Allah Bapakmu ngerti apa sing mbok bu- tuhké, sakdurungé mbok tembung ing pandonga. 99 Mulané ndedongaa ngéné: 'Duh Bapaké awaké déwé nang swarga muga Jenengmu kasutyèkna. 1010 Muga kratonmu tumekaa lan kekarepanmu klakonana ing donya kayadéné nang swarga. 1111 Nyuwun sandang-pangan saben dina 1212 lan pangapura sangka ing dosa awit awaké déwé ya ngapura dosané wong liya. 1313 Nyuwun aja sampèk kenèng goda nanging luwarana sangka ala.' 1414 "Nèk kowé ngapura marang wong sing nduwé salah marang kowé, Bapakmu nang swarga ya bakal ngapura salahmu. 1515 Nanging nèk kowé ora ngapura salahé liyané, Bapakmu nang swarga ya ora bakal ngapura salahmu." Bab pasa Bab pasa 1616 Tembungé Gusti Yésus: "Nèk kowé pasa, aja kétok sedi kaya lumrahé wong lamis. Wong-wong kuwi ru- pané digawé-gawé, supaya kétok sedi, dadiné wong kabèh ngerti nèk ijik pasa. Ngertia, wong sing kaya ngono kuwi wis nampa upahé kaya sak mestiné. 1717 Nanging kowé, nèk kowé pasa, kowé raupa lan ram- butmu dijungkati. 1818 Dadiné ora ènèng wong ngerti nèk kowé pasa. Namung Bapakmu nang swarga sing ora kétok sing ngerti apa sing mbok lakoni. Dèkné sing bakal ngupahi kowé." Banda nang swargaga Banda nang swar 1919 Gusti Yésus neruské piwulangé ngéné: "Aja pada nglumpukké banda ing donya, awit bisa rusak dipan- gan rayap lan renget lan bisa dityolong maling. 2020 Luwung nglumpukké banda nang swarga waé, awit nang swarga ora ènèng rayap lan renget sing bisa ngrusak lan maling ya ora bisa nyolong. 2121 Awit nang endi bandamu, ya nang kono uga atimu."
Matéus 6:22 Mripat kuwi diané awak Mripat kuwi diané awak 2222 Tembungé Gusti Yésus: "Mripat kuwi diané awak. Nèk mripaté padang, awakmu sak kujur ya padang. 2323 Nanging nèk mripatmu peteng, awakmu sak kujur ya peteng uga. Dadiné, nèk dian sing nang awakmu kuwi malih peteng, lah kaya ngapa petengé!" Bab ngladèni gusti loroo Bab ngladèni gusti lor 2424 Tembungé Gusti Yésus: "Ora ènèng wong sing bisa ngrangkep ngladèni gusti loro. Awit wongé bakal sen- git karo sing siji lan nrésnani liyané, apa ngelem sing siji lan nyepèlèkké sing liyané. Semono uga kowé, kowé ora bisa ngladèni Gusti Allah lan uga ngladèni duwit." Aja sumelang Aja sumelang 2525 Tembungé Gusti Yésus: "Mulané Aku ngomong: aja pada sumelang bab uripmu, bab apa sing mbok pan- gan lan apa sing mbok ombé lan apa sing mbok eng- go. Apa urip kuwi ajiné ora ngungkuli pangan lan awak kuwi ajiné apa ora ngungkuli sandangan? 2626 Mbok disawang manuk-manuk sing mabur nang langit kaé. Lak ya ora pada nyebar lan ya ora pada ngunduh lan ya ora pada nyimpen panènané nang lumbung. Nanging Bapakmu nang swarga ngopèni manuk-manuk kuwi. Apa ajiné uripmu ora ngungkul- ungkuli manuk-manuk kuwi? 2727 Apa nang tengahmu ènèng sing bisa nyambung uripé nganggo sumelang? 2828 "Lah kenèng apa kok pada sumelang bab sandan- gan? Mbok disawang kembang-kembang sing tukul nang kebon kaé. Kembang-kembang kuwi lak ya ora pada nyambutgawé apa nggawé salin ta? 2929 Nanging sawangen déwé, gèk ratu Soléman waé sing sugihé kaya ngono ora nduwé salin sing apiké kaya kembang- kembang kuwi. 3030 Semono uga suket-suket nang ke- bon, sing dina iki tukul lan sésuk diobong. Kuwi waé diapik-apik tenan karo Gusti Allah. Lah kowé menèh! Gusti Allah mesti bakal nyandangi kowé ngungkul- ungkuli suket-suket kuwi. Nanging kowé pada tyilik pengandelé. 3131 "Mulané, aja pada sumelang lan aja pada bingung bab apa sing mbok pangan lan mbok ombé lan mbok enggo. 3232 Awit kuwi prekara-prekara sing dipikir karo wong-wong sing ora kenal marang Gusti. Bapakmu nang swarga lak wis ngerti nèk barang-barang kuwi kabèh mbok butuhké. 3333 Mulané, sing kudu mbok pikir sing ndisik déwé kuduné Kratoné Gusti Allah lan kepriyé enggonmu bisa nuruti kekarepané. Mengko Gusti Allah bakal ngekèki kowé barang-barang liyané sing mbok butuhké. 3434 Mulané, aja pada sumelang bab dina sésuk, awit dinané sésuk ènèng karépotané déwé. Ngrasakké karépotané dina iki waé wis abot, aja ditambahi karo karépotané dina sésuk." 9 Matéus 7:18 Bab maido Bab maido 77 Gusti Yésus neruské piwulangé ngéné: "Aja pada maido liyané, supaya Gusti Allah ora maido kowé. 22 Awit Gusti Allah bakal maido kowé manut tyarané enggonmu maido liyané. Lan Dèkné bakal ngukur kowé nganggo ukuran sing mbok kanggokké kanggo ngukur liyané. 33 Kenèng apa kowé kok ndelokké klilip nang mripaté liyané, nanging balok nang mripatmu déwé kowé ora weruh. 44 Lah kepriyé kowé kok wani ngomong karo liyané: 'Kéné klilip sing nang mripatmu tak buwangé,' nanging mripatmu déwé ènèng baloké. 55 Kowé kuwi wong lamis. Balok sing nang mripatmu kuwi dibuwang ndisik, dadiné kowé bisa weruh mat lan bisa mbuwang klilip sing nang mripaté liyané. 66 "Barang sing sutyi aja dikèkké asu, mengko ndak asuné balik nyatèk kowé. Lan parel aja dikèkké babi, mengko ndak diidek-idek nganggur." Pandonga mesti ketampa Pandonga mesti ketampa 77 Tembungé Gusti Yésus: "Nèk kowé njaluk, kowé mesti bakal dikèki; nèk kowé nggolèk, kowé mesti bakal nemu; nèk kowé totok-totok lawang, mesti kowé bakal dibukakké. 88 Awit sapa sing njaluk bakal nampa lan sapa sing nggolèk bakal nemu lan sapa sing totok lawang bakal dibukakké. 99 Para bapak sing nang kéné iki, mosok nèk anakmu njaluk roti mbok kèki watu? Mesti ora ta! 1010 Apa nèk anakmu njaluk iwak terus mbok kèki ula? Mesti ora ta! 1111 Lah nèk kowé waé, wong sing ala, bisa ngekèki barang sing apik marang anak-anakmu, lah Bapakmu sing nang swarga menèh? Mosok Dèkné ora bakal ngekèki barang sing apik marang sapa waé sing pada njaluk marang Dèkné. 1212 "Mulané apa sing mbok karepké supaya ditindakké karo wong liya marang kowé, kuwi kudu mbok tin- dakké marang liyané. Awit kuwi isiné angger-angger sing diwulangké karo nabi Moses lan nabi liya-liyané." Bab lawang sing amba lan lawang sing tyiyut Bab lawang sing amba lan lawang sing tyiyut 1313 Gusti Yésus mulangi ngéné: "Pada mlebua liwat lawang sing tyiyut, awit lawang sing amba lan dalan sing jembar kuwi nggawa kowé nang karusakan lan wong okèh sing pada milih dalan iku. 1414 Nanging lawang sing tyiyut lan dalan sing tyiyut kuwi nggawa kowé nang kauripan lan namung wong setitik pada milih dalan kuwi." Bab nabi sing palsu Bab nabi sing palsu 1515 Gusti Yésus neruské piwulangé ngéné: "Pada sing ati-ati karo nabi-nabi sing palsu. Wong-wong kuwi tekané nang nggonmu kaya wedus manut, nanging wujuté beburon sing galak. 1616 Wong-wong kuwi ke- tarané sangka penggawéné. Mosok tukulan eri nge- tokké woh dreif lan rerungkutan ngetokké woh jam- bu? Mesti ora ta! 1717 Wit sing apik mesti ya ngetokké woh sing apik lan wit sing èlèk mesti ya ngetokké woh sing èlèk. 1818 Wit sing apik ora bisa ngetokké woh sing
Matéus 7:19 èlèk lan wit sing èlèk ora bisa ngetokké woh sing apik. 1919 Saben wit sing ora ngetokké woh sing apik bakal ditegor lan diobong. 2020 Mengkono kuwi kowé bisa nitèni nabi sing palsu, sangka penggawéné." ong sing ngomong: "Gusti, Gusti" WWong sing ngomong: "Gusti, Gusti" 2121 Gusti Yésus ngomong: "Sing mlebu ing Kratoné Swarga kuwi ora wong sing ngomong 'Gusti, Gusti' marang Aku, ora, nanging saben wong sing nglakoni kekarepané Bapakku nang swarga. 2222 Ing dina kruton okèh wong bakal ngomong marang Aku: 'Gusti, Gusti, awaké déwé lak ngabarké pituturé Gusti Allah ing je- nengmu ta? Lan awaké déwé lak nundungi demit ing jenengmu ta lan awaké déwé ya nindakké mujijat ing jenengmu uga?' 2323 Nanging Aku bakal semaur: 'Aku blas ora kenal marang kowé. Pada lungaa sangka ngarepku, kowé wong sing seneng nggawé ala!' " Bab ngrungokké lan nglakoni Bab ngrungokké lan nglakoni 2424 Gusti Yésus neruské piwulangé ngéné: "Wong sing ngrungokké lan nglakoni piwulangku kuwi kenèng tak padakké karo wong pinter sing ngedekké omahé nang panggonan sing atos. 2525 Kadung udané deres lan banyuné laut munggah ngelepké panggonané kabèh lan angin gedé ngantemi omahé, omahé ora rubuh, awit ngadek nang panggonan sing atos. 2626 "Lah wong sing ngrungokké piwulangku, nanging ora dilakoni, kuwi kenèng dipadakké karo wong bodo sing ngedekké omahé nang lemah santi. 2727 Kadung ènèng udan deres lan banyuné laut munggah ngelep- ké panggonané lan angin gedé ngantemi omahé, om- ahé terus ambruk, rusak sak kabèhé." 2828 Sakwisé Gusti Yésus rampung sing memulang, wong kabèh pada ng- gumun banget marang piwulangé. 2929 Awit Dèkné sing mulang nganggo pangwasa, séjé karo guru Kitab. Gusti Yésus nambani wong lar Gusti Y ésus nambani wong lara lépr a lépraa 88 Dongé Gusti Yésus medun sangka gunung, wong pirang-pirang pada ngetutké Dèkné. 22 Nang kono ènèng wong lara lépra mara nang nggoné Gusti Yé- sus, terus sujut nang ngarepé. Wongé ngomong: "Duh Gusti, nèk kowé gelem, mesti kowé bisa nambani aku." 33 Gusti Yésus terus ngelungké tangané lan ndemèk wongé karo ngomong: "Aku gelem, dadia waras!" Sak- wat wongé terus mari tenan. 44 Wongé terus dipenging karo Gusti Yésus, ora éntuk ngomong-omongké bab lelakon kuwi marang wong liyané, nanging dikongkon nang nggoné imamé, supaya weruh nèk dèkné wis mari tenan. Wongé uga dikongkon ngekèki kurbané miturut pernatané nabi Moses kanggo tanda nèk wongé wis mari tenan. 10 Matéus 8:19 ésus nambani peladèné Gusti Yésus nambani peladèné Gusti Y ofisir Rum ofisir Rum 55 Dongé Gusti Yésus mlebu kuta Kapèrnakum ènèng ofisir Rum marani Dèkné, njaluk tulung ngomong: 66 "Gusti, peladènku lara nang omah. Dèkné wis ora bisa apa-apa, namung ngrasakké lara tenan." 77 Gusti Yésus semaur: "Ya, Aku arep teka nambani dèkné." 88 Nanging ofisiré semaur: "Duh Gusti, aku iki ora pantes didayohi Gusti nang omahku. Mbok Gusti nge- tokké tembung sak ketyap waé, mengko peladènku mesti bakal mari. 99 Awit aku déwé ya ing sak ngisoré penggedéku, nanging aku déwé ya nduwé soldat-sol- dat ing sak ngisorku, sing kudu manut marang aku. Nèk aku mréntah sing siji ngomong: 'Kana lunga,' wongé ya lunga lan nèk liyané tak tyeluk: 'Réné,' wongé mesti ya teka. Nèk aku ngomong karo peladènku: 'Iki ditandangi,' mesti ya ditandangi." 1010 Gusti Yésus nggumun krungu tembungé ofisir kuwi. Dèkné terus ngomong marang wong-wong sing pada mèlu: "Tenan, Aku durung tau tumon wong sing nduwé pengandel semono gedéné nang tengahé wong Israèl. 1111 Titènana ta, wong pirang-pirang bakal teka sangka wétan lan kulon lan pada pésta bebaren- gan karo Bapa Abraham, Isak lan Yakub ing Kratoné Swarga. 1212 Nanging wong-wong sing sak mestiné kudu manggon ing Kratoné Gusti Allah malah bakal diusir metu, dilebokké nang panggonan sing peteng-ndedet. Nang kono wong-wong kuwi bakal nangis lan kerot untu." 1313 Gusti Yésus terus ngomong marang ofisiré: "Kana mulih, bakal klakon manut pengandelmu." Lan ing waktu kuwi uga peladèné mari. ésus nambani Gusti Yésus nambani Gusti Y wong liya-liyané wong liya-liyané 1414 Dongé Gusti Yésus teka nang omahé Pétrus, Dèkné weruh nèk ibu-maratuwané Pétrus lara panas nang ambèn. 1515 Gusti Yésus terus ndemèk tangané wongé, wongé terus mari. Wongé terus tangi lan ngladèni Gusti. 1616 Kadung wis surup wong-wong sing kesurupan demit terus pada digawa nang nggoné Gusti Yésus. Demit-demité pada ditundungi karo tembung sak ketyap lan sing lara pada diwaraské kabèh. 1717 Gusti Yé- sus nindakké kuwi mau kabèh, supaya klakon sing diomong karo nabi Yésaya dèk mbiyèn, sing uniné ngéné: "Dèkné wis nyangga kasangsarané awaké déwé lan lelarané awaké déwé Dèkné wis nambani." Apa tegesé mèlu Gusti Yésusésus Apa tegesé mèlu Gusti Y 1818 Gusti Yésus weruh nèk wong pirang-pirang pada ngrubung Dèkné, mulané Dèkné terus ngongkon murid-muridé ngabrah mér. 1919 Ing waktu kuwi ènèng
Matéus 8:20 sakwijiné guru Kitab mara nang nggoné Gusti Yésus ngomong: "Guru, aku arep mèlu Kowé, nang endi waé aku arep mèlu." 2020 Gusti Yésus nyauri wongé ngéné: "Asu alasan nduwé rong lan manuk nduwé susuk, nanging Anaké Manungsa ora nduwé panggonan kanggo ngglétak lan lèrèn." 2121 Terus ènèng murid liyané ngomong ngéné marang Gusti Yésus: "Gusti, aku dililani ngubur ba- pakku ndisik." 2222 Gusti Yésus nyauri ngéné: "Kowé mèlua Aku, sing mati bèn ngubur tunggalé sing pada mati." ésus ngendek ombak gedé Gusti Yésus ngendek ombak gedé Gusti Y 2323 Gusti Yésus terus mlebu nang prau lan murid- muridé pada mèlu. 2424 Ora let suwi terus ènèng ombak gedé nang mér kono lan ombaké ngontang-antingké prauné. Ing waktu kuwi Gusti Yésus ijik turu. 2525 Murid- muridé terus marani lan nggugah Dèkné: "Gusti, awaké déwé ditulungi. Prauné kelep." 2626 Gusti Yésus terus ngomong: "Kenèng apa kowé kok pada wedi? Kok tyilik pengandelé!" Gusti Yésus terus tangi lan mréntah angin lan ombak kongkon mandek. Anginé lan banyuné terus anteng. 2727 Wong- wong sing nang kono pada nggumun lan ngomong: "Wong iki sapa ta? Angin lan ombak kok pada manut marang tembungé?" ésus nambani wong Gusti Yésus nambani wong Gusti Y sing kesurupan demit sing kesurupan demit 2828 Kadung Gusti Yésus wis tekan abrahan, nang bawah Gadarah, terus ènèng wong loro metuki Dèkné. Wong loro iki kesurupan demit lan tekané sangka guwa-guwa kuburan. Wong-wong iki medèni tenan, mulané ora ènèng wong sing wani liwat dalan kono. 2929 Wong-wong kuwi terus pada bengok-bengok marang Gusti Yésus, ngomong: "Duh Anaké Gusti Al- lah, awaké déwé arep mbok kapakké? Apa awaké déwé arep mbok setrap? Saiki lak durung waktuné ta?" 3030 Ora adoh sangka kono ènèng babi pirang-pirang ijik pada nggolèk pangan. Demit-demité mau terus pa- da nyuwun marang Gusti Yésus, ngomong: 3131 "Nèk awaké déwé niyat arep mbok kongkon metu, awaké déwé dililani mlebu nang babi-babi kaé!" 3232 Gusti Yésus ngomong: "Kana pada metua!" Demit- demit mau terus pada metu sangka wong loro kuwi, terus pada mlebu nang babi-babiné. Babi-babi mau terus pada mblayu sangka pinggir gunung kono, nje- gur nang mér terus pada mati kelep kabèh. 3333 Wong-wong sing angon babi-babi mau terus pada mblayu nang kuta, ngomongké bab lelakon kuwi lan uga bab wong loro sing mauné kesurupan demit. 3434 Wong sak kuta kabèh terus pada teka marani Gusti Yésus. Kadung ketemu terus pada nyuwun tenanan marang Dèkné, supaya lunga sangka panggonan kono. 11 Matéus 9:15 ésus nambani wong lumpuh Gusti Yésus nambani wong lumpuh Gusti Y 99 Gusti Yésus terus munggah nang prau lan ngabrah balik menèh nang kuta panggonané, yakuwi Kapèrnakum. 22 Nang kono terus ènèng wong pada teka nggotong wong lumpuh nganggo petur- oné. Kadung Gusti Yésus weruh gedéné pengandelé wong-wong kuwi, Dèkné terus ngomong marang wongé sing lumpuh: "Aja wedi, dosa-dosamu wis din- gapura." 33 Nang kono ènèng guru-guru Kitab sing pada mbat- in: "Wong iki nyepèlèkké Gusti Allah." 44 Nanging Gusti Yésus ngerti batinané para guru Kitab kuwi, mulané terus ngomong: "Kenèng apa kowé kok pada nduwèni gagasan sing ala? 55 Gampang sing endi, ngomong: 'Dosamu wis dingapura,' apa: 'Ngadek lan mlakua?' 66 Nanging Aku arep nduduhké marang kowé, nèk Anaké Manungsa nduwèni kwasa ngapura dosa nang jagat kéné." Gusti Yésus ngomong marang wong sing lumpuh: "Ngadeka! Peturonmu di- angkat lan kana mulih." Wongé terus ngadek lan mlaku mulih. 88 Wong-wong sing weruh lelakon kuwi mau pada nggumun kabèh lan pada memuji marang Gusti Allah, awit Gusti Allah gelem ngekèki pangwasa semono gedéné marang manungsa. ésus manggil Matéus Gusti Yésus manggil Matéus Gusti Y 99 Gusti Yésus terus lunga sangka panggonan kono. Dèkné weruh wong belasting ijik njagong nang kan- toré. Wong belasting iki jenengé Matéus. Gusti Yésus ngomong marang Matéus: "Hayuk mèlu Aku!" Matéus terus ngadek, terus mèlu Gusti Yésus. 1010 Dongé Gusti Yésus ijik mangan nang omahé Matéus, wong belasting pirang-pirang lan wong-wong liyané sing dianggep wong ala, uga pada teka lan mangan bebarengan karo Gusti Yésus lan murid-muridé. 1111 Wong Farisi siji-loro sing weruh kuwi terus pada takon marang murid-muridé Gusti Yésus: "Kenèng apa gurumu kok mangan bebarengan karo wong belast- ing lan wong ala?" 1212 Gusti Yésus krungu kuwi terus ngomong: "Wong sing waras ora mbutuhké dokter, nanging sing lara. 1313 Dipikir apa tegesé ayat nang Kitab sing uniné: 'Sing tak karepké ora kurban, nanging tumindak katrésnan!' Awit tekaku iki ora nggolèki wong sing ngakuné wis apik uripé, ora, nanging Aku nggolèki wong sing ala." Bab pasa Bab pasa 1414 Sakwisé kuwi murid-muridé Yohanes Pembaptis pada teka nang nggoné Gusti Yésus, terus takon: "Awaké déwé lan para Farisi pada nglakoni pasa, nang- ing murid-muridmu kok ora?" 1515 Gusti Yésus semaur ngéné: "Dipikir! Mosok dayoh nang kawinan kaé pada sedi nèk mantèné lanang ijik nang kono? Mesti ora ta? Nanging ènèng waktuné mantèné lanang digawa lunga sangka kono. Ing wak- tu kuwi dayohé bakal pada pasa.
Matéus 9:16 1616 "Ora ènèng wong nambal salin lawas nganggo bakal sing anyar. Awit tambalané kuwi bakal mengk- eret lan nyuwèkké saliné luwih amba. 1717 Semono uga ora ènèng wong nyimpen anggur sing anyar nang kantongan lulang sing lawas, awit mengko kanton- gané mesti bakal bedah. Angguré bakal wutah lan kantongané bakal ora kanggo gawé menèh. Apiké, anggur sing anyar ya kudu disimpen nang kantongan sing anyar, supaya angguré lan kantongané bisa tetep apik." Gusti Yésus menangké lar Gusti Y a lan pati ésus menangké lara lan pati 1818 Dongé Gusti Yésus ijik omong-omongan karo murid-muridé Yohanes Pembaptis mau, terus ènèng penggedéné sinaguk teka lan niba nang ngarepé, nyuwun: "Duh Gusti, anakku wédok entas waé ning- gal, nanging nèk Gusti gelem teka lan ndemèk dèkné, mesti dèkné bisa urip menèh." 1919 Gusti Yésus terus ngadek lan mèlu wongé, bareng karo murid-muridé uga. 2020 Nanging nang kono uga ènèng wong wédok sing lara ngetokké getih, wis rolas taun suwéné. Wongé nyedeki Gusti Yésus sangka mburi terus ndemèk gom- byoké saliné. 2121 Awit wongé mikir: "Nèk aku bisa ndemèk saliné waé, mesti aku bisa mari." Mulané wongé terus ndemèk saliné Gusti Yésus. 2222 Nanging Gusti Yésus terus minger. Kadung weruh wong wédoké, Dèkné terus ngomong: "Aja wedi, pen- gandelmu sing nambani kowé." Sakwat wongé terus mari. 2323 Kadung Gusti Yésus wis tekan omahé penggedéné sinaguk, Dèkné weruh wong-wong sing ngunèkké sul- ing lan wong okèh liyané sing pada tangisan. 2424 Gusti Yésus terus ngomong: "Kana pada metu! Botyahé ora mati, namung turu." Wong-wong pada ngguyu Gusti Yésus. 2525 Kadung wong-wong wis pada metu, Gusti Yé- sus terus mlebu nang kamaré botyahé. Tangané botyahé terus dityekel, botyahé terus sakwat tangi. 2626 Kabar bab lelakon kuwi terus sumebar nang sak bawah kono kabèh. WWong lor o sing lamur ong loro sing lamur bisa weruh menèh bisa weruh menèh 2727 Dongé Gusti Yésus lunga sangka kono, terus ènèng wong lamur loro nututi Dèkné. Wong-wong kuwi bengok-bengok: "Turunané ratu Daved, mbok melas karo awaké déwé!" 2828 Kadung Gusti Yésus wis tekan omahé déwé, wong lamur loro mau terus mara nang nggoné Dèkné. Gusti Yésus terus takon marang wong loro mau: "Apa kowé pretyaya nèk Aku bisa nambani mripatmu?" Wong loro mau semaur: "Ya Gusti, awaké déwé pretyaya!" 2929 Gusti Yésus terus ndemèk mripaté wongé karo ngomong: "Apa pengandelmu bakal klakon!" 3030 Wong- wong kuwi terus bisa weruh menèh. Pada dipenging 12 Matéus 10:8 tenanan karo Gusti Yésus, ora éntuk ngomong- omongké bab kuwi marang sapa-sapa. 3131 Nanging kadung wis lunga sangka kono, wong loro mau meksa ngomong-omongké bab Gusti Yésus marang saben wong nang bawah kono. ésus nambani wong bisu Gusti Yésus nambani wong bisu Gusti Y 3232 Kadung wong loro mau wis lunga, terus ènèng wong bisu digawa nang nggoné Gusti Yésus. Wongé dikwasani demit. 3333 Kadung demité wis dietokké karo Gusti Yésus, wongé terus bisa ngomong menèh. Wong-wong sing weruh pada nggumun kabèh lan ngomong: "Awaké déwé durung tau weruh kaya ngono kuwi nang negara Israèl kéné." 3434 Nanging para Farisi ngomong: "Wongé bisa nge- tokké demit kuwi jalaran éntuk pangwasa sangka penggedéné demit." Gusti Yésus nduwèni kawelasan gedé mar Gusti Y ang ma- ésus nduwèni kawelasan gedé marang ma- nungsa nungsa 3535 Gusti Yésus terus lunga ndlajahi kuta-kuta lan désa-désa. Dèkné memulang nang sinaguk-sinaguk lan nggelarké kabar kabungahan bab Kratoné Gusti Allah. Gusti Yésus uga nambani wong-wong sing nduwé werna-werna lara lan memala. 3636 Saben-saben nèk Gusti Yésus weruh wong pirang-pirang kuwi, Dèkné sedi atiné, jalaran melas banget. Awit wong- wong kuwi kétoké kesel lan ora kopèn, kaya wedus sing ora nduwé pangon. 3737 Gusti Yésus terus ngomong marang murid-muridé: "Sing kudu dienèni okèh, nang- ing bauné setitik. 3838 Mulané pada nyuwuna marang sing nduwé panènané, supaya nambahi wongé sing panèn." Rasul rolasolas Rasul r 1010 Ing sakwijiné dina Gusti Yésus nglumpukké muridé rolas. Murid-muridé iki pada dikèki pangwasa ngetokké demit lan nambani sak wernané lara lan memala. 22 Jenengé rasul rolas iki: Simon, sing uga dityeluk Pétrus, Andréas, seduluré; Yakobus lan Yohanes, kabèh loro anaké Sébédéus. 33 Uga Filipus lan Bartoloméus, Tomas lan Matéus, wong belasting; Yakobus anaké Alféus, uga Tadéus. 44 Uga Simon, sing diparapi Patriot lan Yudas Iskariot. Yudas iki sing ngelungké Gusti Yésus marang mungsuhé. olas dikongkon budal Rasul rolas dikongkon budal Rasul r 55 Gusti Yésus terus ngongkon rasul rolas budal nganggo tembung ngéné: "Aja pada nekani pangg- onané bangsa sing dudu Ju lan aja mlebu kutané bangsa Samaria. 66 Sing mbok parani ndisik kuduné wong Israèl sing ketriwal. 77 Pada dikabari nèk saiki Kratoné Swarga wis diwiwiti. 88 Wong lara pada di- warasna lan wong mati pada ditangèkna. Wong lara lépra pada dimarèkna lan demit-demit pada tundun- gana. Kowé pada nampa pangwasa tanpa mbayar apa-apa, mulané pangwasa kuwi dikanggokna tanpa
Matéus 10:9 njaluk bayaran. 99 Aja pada sangu duwit, ora duwit emas, ora duwit selaka apa duwit kopro. 1010 Aja nggawa kantongan apa sèrep salin lan sepatu lan aja nggawa teken. Awit wong nyambutgawé kuwi wis sak mestiné dityukupi butuhé. 1111 "Nèk kowé teka nang sakwijiné kuta apa désa, ng- golèka wong sing gelem mbok inepi lan nginepa nang omah kuwi nganti lungamu sangka kono. 1212 Nèk kowé mlebu nang omahé wong, wongé dibagèkké ngéné: 'Muga Gusti Allah mberkahi kowé kabèh!' 1313 Nèk wongé gelem nampani kowé, pamujimu berkah kuwi bakal nekani brayat kuwi. Nanging nèk wongé ora gelem nampani kowé, pamujimu berkah bakal balik menèh marang kowé. 1414 Nèk ènèng omah apa kuta sing ora gelem nampani kowé apa ora gelem ngrun- gokké piwulangmu, lungaa sangka panggonan kono lan lemahé diketok-ketokké sangka sikilmu. 1515 Pretyayaa, mbésuk ing dina kruton setrapané wong sing manggon nang kuta-kuta kuwi aboté bakalé ngungkul-ungkuli setrapané kuta Sodom lan Go- morah!" Bab kangèlan lan kasangsaranan Bab kangèlan lan kasangsar 1616 Gusti Yésus neruské tembungé marang rasul rolas mau: "Dirungokké sing apik! Kowé tak kongkon budal kaya wedus sing dietyulké nang tengahé asu alasan. Mulané kowé kudu sing ati-ati kaya ula lan atimu sing resik kaya manuk dara. 1717 Sing ati-ati ing apa waé, awit kowé bakal dityekel lan digawa nang ngarepé Kruton Agama. Kowé bakal dipetyuti nang sinaguké wong- wong kuwi. 1818 Kowé bakal digawa nang ngarepé para pangwasa lan para ratu, jalaran kowé nglabuhi Aku. Kuwi kelunggaranmu kanggo ngekèki paseksi bab Aku marang para penggedé lan marang wong-wong sing ora kenal marang Gusti Allah. 1919 Nanging nèk kowé dikongkon maju nang ngarepké kruton, aja pada wedi bab kepriyé sing ngomong lan apa sing kudu mbok omong. Awit ing waktu kuwi Gusti Allah bakal ngekèki tembungé marang kowé. 2020 Awit dudu kowé sing bakal ngomong, nanging Rohé Gusti Allah Bapakmu sing bakal ngomong lantaran kowé. 2121 "Bakal klakon ènèng wong masrahké seduluré déwé supaya dipatèni. Semono uga bapak bakal mas- rahké anaké supaya dipatèni. Anak-anak bakal nglawan marang bapa lan ibuné lan bakal masrahké wong tuwané supaya dipatèni. 2222 Wong kabèh bakal sengit marang kowé, jalaran kowé mèlu Aku. Nanging sapa sing mantep tekan entèk-entèkané, kuwi sing bakal slamet. 2323 Nèk kowé dikuya-kuya nang sakwijiné kuta, pada lungaa nang kuta liyané. Pretyayaa, Anaké Manungsa bakal teka, sakdurungé kowé kemput eng- gonmu nglakoni kongkonanmu nang kuta-kuta sak Is- raèl kabèh. 2424 "Murid mesti ora ngungkuli guruné lan slaf mesti ora ngungkuli sing nduwé. 2525 Kanggo murid mesti ya wis tyukup nèk bisa kaya guruné, semono uga slaf, ya wis tyukup nèk bisa kaya sing nduwé. Lah nèk sing 13 Matéus 10:40 nduwé omah waé diarani Bèlsebul, lah brayaté sak omah menèh ora diarani kepriyé!" Gusti Allah sing kudu diwedèni Gusti Allah sing kudu diwedèni 2626 Gusti Yésus neruské tembungé ngéné: "Aja pada wedi marang wong-wong kuwi. Apa sing ditutupi bakal kétok lan apa sing didelikké bakal kebukak. 2727 Apa sing tak omongké marang kowé ing petengan kudu mbok kabarké ing padangan. Apa sing dibisik- bisikké nang kupingmu, kuwi diomong-omongké nang endi-endi. 2828 Aja pada wedi marang manungsa, awit manungsa namung bisa matèni badané. Pada wedia marang Gusti Allah sing bisa matèni badan lan nyawamu pisan nang neraka. 2929 Manuk tyilik loro lak ora ènèng ajiné ta regané? Nanging ora ènèng sijia ti- ba nang lemah tanpa Bapakmu nglilani. 3030 Lah kowé menèh, gèk rambut nang sirahmu waé wis diitung kabèh. 3131 Mulané aja pada wedi. Kanggo Gusti Allah kowé kuwi ajiné ngungkuli sak ènèngé manuk tyilik kabèh." Ngakoni Gusti Yésusésus Ngakoni Gusti Y epé wong nang ngarepé wong nang ngar 3232 Tembungé Gusti Yésus: "Sapa sing ngakoni nèk da- di muridku nang ngarepé wong, Aku ya bakal ngakoni nang ngarepé Gusti Allah Bapakku, nèk wong kuwi pantyèn muridku. 3333 Nanging sapa sing wedi ngakoni nèk dadi muridku nang ngarepé wong, Aku ya bakal nyélaki dèkné nang ngarepé Bapakku nang swarga." a rukun, malah pisah OrOra rukun, malah pisah 3434 Gusti Yésus terus ngomong: "Kowé aja mikir nèk tekaku nggawa rukun nang jagat. Ora, tekaku ora ng- gawa rukun, nanging malah misah. 3535 Tekaku malah misah anak lanang sangka bapaké lan anak wédok sangka ibuné, uga anak wédok mantu sangka ibu maratuwané. 3636 Malah wong sak omah bakal dadi mungsuh marang sakpada-pada." Sapa sing bisa dadi murid Sapa sing bisa dadi murid 3737 Gusti Yésus neruské tembungé ngéné: "Sapa sing nrésnani bapa apa biyungé ngungkuli enggoné nrés- nani Aku, wong kuwi ora pantes dadi muridku. Uga wong sing nrésnani anaké lanang apa anaké wédok ngungkuli enggoné nrésnani Aku, wong kuwi uga ora pantes dadi muridku. 3838 Sapa sing ora gelem manggul pentèngané lan nurut Aku, kuwi ora pantes dadi muridku. 3939 Sapa sing ngéman uripé, kuwi malah bakal kélangan uripé. Nanging sapa sing ora wedi kélangan uripé kanggo Aku, iku sing bakal nemu uripé." Upahé wong sing nggawé betyik Upahé wong sing nggawé betyik 4040 Gusti Yésus ngrampungké piwulangé marang ra- sul rolas ngéné: "Sapa sing nampani kowé, kuwi uga nampani Aku. Lan sapa sing nampani Aku, kuwi ya
Matéus 10:41 nampani Bapakku nang swarga. 4141 Sapa sing nampani wong kongkonané Gusti Allah, jalaran wongé kongko- nané Gusti Allah, wong kuwi bakal nampa upah sing bakal dikèkké marang wong kongkonané Gusti Allah mau. Sapa sing nampani wong betyik, jalaran wong betyik, wong kuwi ya bakal nampa upahé wong betyik kuwi. 4242 Sapa sing ngekèki ngombé marang salah-sak- wijiné muridku sing tyilik iki, jalaran muridku, senajan namung banyu anyes sak gelas, pretyayaa, wong kuwi bakal nampa upah." Gusti Yésus lan Y Gusti Y ohanes Pembaptis ésus lan Yohanes Pembaptis Sakwisé rampung enggoné ngekèki pitutur marang muridé rolas, Gusti Yésus terus lunga sangka panggonan kono, arep memulang lan ngge- larké kabar kabungahan nang kuta-kutané bangsa Ju kono. 1111 22 Yohanes, sing ing waktu kuwi ijik nang setrapan, krungu kabar bab penggawéné Kristus. Dèkné terus kongkonan murid-muridé siji-loro nang nggoné Gusti Yésus, kongkon takon ngéné: 33 "Apa Kowé kuwi wong sing kudu teka, apa awaké déwé kudu ngarep-arep wong liyané?" 44 Gusti Yésus semaur ngéné: "Kana pada balika lan Yohanes diomongi bab apa sing kowé krungu lan apa sing kowé weruh. 55 Kowé pada weruh nèk wong lamur bisa weruh menèh, wong lumpuh bisa mlaku menèh, sing lara lépra awaké bisa resik menèh, sing budek bisa krungu, wong mati pada diuripké menèh lan kabar kabungahané Gusti Allah digelarké marang wong mlarat. 66 Beja wong sing ora mangu-mangu bab Aku." Paseksiné Gusti Yésusésus Paseksiné Gusti Y 77 Sakwisé murid-murid mau pada balik, Gusti Yésus terus ngomong ngéné bab Yohanes marang wong- wong: "Dongé kowé pada marani Yohanes nang wustèn kaé, sakjané kowé mikir bakal weruh apa? Apa ndarani kowé bakal weruh damèn sing keterak angin rana-réné? Lak ya ora ta? 88 Lah weruh apa? Apa wong sing nganggo salin sing larang? Wong sing nganggo salin apik-apik kuwi manggoné nang palès. 99 Lah kowé pada nang wustèn kuwi kepéngin weruh apa? Apa kepéngin weruh nabi? Ya bener, kowé malah weruh wong sing ngungkuli nabi. 1010 Awit ya bab Yohanes iki sing wis ketulis nang Kitab ngéné: 'Iki kongkonanku, sing tak kongkon budal ndisik nggawèkké dalan kowé!' 1111 Pada dititèni ta! Nang sak jagat iki ora ènèng wong sing ngungkuli Yohanes Pembaptis. Nanging senajan ngono, wong sing tyilik déwé ing Kratoné Gusti Allah ijik ngungkuli Dèkné gedéné. 1212 Wiwit Yohanes Pembaptis memulang tekan sepréné, Kra- toné Swarga dilawan karo wong-wong sing pada karep ngwasani nganggo peksa. 1313 Piwulangé wèté nabi Moses lan para nabi liyané nganti sak tekané Yohanes Pembaptis, kabèh pada ngomongké bab Kra- toné Gusti Allah. 1414 Nèk kowé gelem pretyaya marang 14 Matéus 11:27 piwulang mau, ngertia, nèk Yohanes Pembaptis kuwi nabi Elia, sing wis diomongké nèk bakal teka. 1515 Sapa sing nduwé kuping, pada rungokké. 1616 "Wong-wong jaman saiki kenèng tak padakké karo apa ya? Eling-éling kaya botyah-botyah sing pada dolanan nang lataré pasar kaé; sing sak krompol tyeluk-tyeluk marang krompolan liyané ngomong ngéné: 1717 'Awaké déwé main lagu bungah-bungah, nanging kowé ora gelem njogèt. Awaké déwé singi lagu susah, kowé ora nangis.' 1818 Dongé Yohanes teka, dèkné ora mangan lan ngombé, kabèh wong ngomong nèk dèkné dikwasani demit. 1919 Lah dongé Anaké Manungsa teka, Dèkné mangan lan ngombé, kabèh wong ngomong: 'Delokké kaé, wong murka lan tukang ngombé, kantyané wong belasting lan wong ala.' Nanging Gusti Allah gedé kaweruhé lan kaweruhé diwujutké nganggo penggawéné." Gusti Yésus manti-manti kuta-kuta sing or Gusti Y a gelem ésus manti-manti kuta-kuta sing ora gelem etyaya prpretyaya 2020 Gusti Yésus terus maido kuta-kuta sing ora pada gelem ninggal dosané lan nganyarké uripé, senajan Dèkné nindakké mujijat-mujijat sing okèh déwé nang kuta-kuta kuwi. 2121 Tembungé Gusti Yésus ngéné: "Tyila- ka kowé, Korasim! Tyilaka kowé uga, Bètsaida! Awit se- munggoné nang kuta Sidon lan Tirus ènèng mujijat kaya sing ènèng nang tengahmu, wong-wong nang kono mesti wis mbiyèn-mbiyèn pada ngakoni salahé lan pada nganggo salin sakah lan usapan awu sirahé kanggo ngétokké kasusahané. 2222 Pada titènana! Mbé- suk ing dina kruton kuta Tirus lan Sidon setrapané bakalé luwih èntèng nèk dipadakké karo setrapanmu. 2323 Uga kowé sing manggon nang kuta Kapèrnakum. Apa kowé bakal dijunjung munggah swarga? Ora bakal! Kowé malah bakal dityemplungké nang neraka. Awit semunggoné nang kuta Sodom ènèng mujijat- mujijat kaya sing ènèng nang tengahmu, kuta Sodom mesti saiki ijik ènèng. 2424 Nanging Aku ngomong marang kowé, mbésuk ing dina kruton wong-wong nang kuta Sodom malah bakal nampa kawelasan sing luwih gedé tenimbang kowé." ésus nyeluk Gusti Yésus nyeluk Gusti Y sing pada kangèlan sing pada kangèlan 2525 Ing waktu kuwi Gusti Yésus maturkesuwun marang Gusti Allah, tembungé: "Duh Allah Bapakku, Gustiné langit lan bumi, Aku maturkesuwun marang Kowé, awit Kowé nyimpen prekara-prekara iki kanggo wong sing pinter lan sing nduwé kaweruh, nanging mbok udarké kanggo wong sing tyilik. 2626 Pantyèn ya ngono Bapakku, iki pantyèn wis dadi karep lan senengmu." 2727 Gusti Yésus neruské tembungé ngéné: "Bapakku wis masrahké sembarang marang Aku. Ora ènèng wong sing ngerti Anaké, kejaba Bapaké lan ora ènèng
Matéus 11:28 sing ngerti Bapaké, kejaba Anaké lan wong-wong sing dikenalké karo Anaké marang Bapaké. 2828 "Kabèh wong sing kangèlan lan kabotan, pada mbrénéa nang nggonku. Aku bakal ngekèki ayem lan tentrem marang kowé. 2929 Piwulangku dilakoni lan pitu- turku digatèkké. Atimu mesti bakal ayem, awit Aku iki alus lan andap-asor. 3030 Piwulangku ora angèl lan mo- motanku kuwi èntèng." ujuané dina sabat TTujuané dina sabat Ing sakwijiné dina sabat Gusti Yésus mlaku li- wat kebon gandum. Murid-muridé krasa ngelih, mulané pada ngepèki wohé gandum terus dipangan. 22 Kadung wong Farisi weruh kuwi, terus pada ngomong marang Gusti Yésus: "Delokké kuwi, murid- muridmu pada nerak angger-angger, awit pada nglakoni prekara sing dilarang ing dina sabat." 1212 33 Gusti Yésus semaur ngéné: "Apa kowé ora pada matya nang Kitab bab sing ditindakké karo Daved, dongé dèkné lan kantya-kantyané pada ngelih? 44 Dèkné mlebu nang omahé Gusti Allah terus mangan roti sing dipasrahké marang Gusti Allah, uga kantya- kantyané sing mèlu dèkné. Mangka miturut pernatané agama Ju namung para imam sing kelilan mangan roti kuwi. 55 Apa kowé ora matya nang wèté nabi Moses nèk para imam sing saben dina sabat ladèn nang omahé Gusti Allah sakjané pada nerak pernatané dina sabat, nanging ora pada dianggep salah. 66 Kowé pada tak omongi: nang kéné iki ènèng sing ngungkuli omahé Gusti Allah kwasané. 77 Nang Kitab lak ènèng tulisan ngéné ta: 'Sing tak karepké kuwi kawelasan, ora kur- ban.' Nèk kowé dunung tegesé tulisan kuwi, kowé mesti ora bakal nyalahké wong-wong sing bener. 88 Aw- it Anaké Manungsa sing kwasa ngarani apa sing ke- lilan lan sing ora kelilan ing dina sabat." ésus nambani wong Gusti Yésus nambani wong Gusti Y ing dina sabat ing dina sabat 99 Gusti Yésus terus lunga sangka kono arep nang sinaguké wong-wong kuwi. 1010 Nang sinaguk kono ènèng wong sing tangané lumpuh. Enèng wong siji- loro sing pantyèn nuju arep nggolèki salahé Gusti Yé- sus. Wong-wong iki takon marang Dèkné: "Apa éntuk nambani wong ing dina sabat?" 1111 Gusti Yésus terus semaur: "Semunggoné nang ten- gahmu ènèng wong sing nduwé wedus siji, terus we- dus kuwi ketyemplung nang luwangan ing dina sabat. Mosok wongé ora ndang nyandak wedusé ditarik sangka luwangané? 1212 Lah manungsa ajiné apa ora ngungkul-ungkuli wedus? Mulané ya éntuk nulungi wong ing dina sabat." 1313 Gusti Yésus terus ngomong marang wong sing lara tangané: "Tanganmu di- etungké!" Wongé terus ngetungké tangané lan saiki tangan kuwi wis waras kaya tangan sing liyané. 1414 Nanging 15 Matéus 12:28 para Farisi terus pada metu lan pada rembukan kepriyé enggoné arep matèni Gusti Yésus. ésus peladèné Gusti Allah Gusti Yésus peladèné Gusti Allah Gusti Y lan manungsa lan manungsa 1515 Kadung Gusti Yésus krungu bab kekarepané para Farisi mau, Dèkné terus lunga sangka kono. Wong okèh pada mèlu Dèkné. Kabèh wong sing lara pada di- waraské. 1616 Nanging kabèh pada diwanti-wanti, dipenging ngomong-omongké bab Dèkné. 1717 Kuwi marakké klakon tembungé Gusti Allah dèk mbiyèn li- wat nabi Yésaya, sing uniné ngéné: 1818 "Iki Peladènku, Dèkné sing tak pilih. Dèkné sing tak trésnani, sing ndadèkké senengé atiku. Dèkné bakal tak kèki Rohku. Dèkné bakal ngabarké marang kabèh bangsa bab kabeneranku. 1919 Peladènku ora bakal tukar-padu apa gembar-gembor. Ora ènèng wong sing bakal krungu swarané nang dalan-dalan. 2020 Damèn sing pepes ora bakal dityoklèk lan sentir sing murupé ketip-ketip ora bakal dipatèni. Peladènku bakal temen terus ngudi nganti kabeneran nduwèni kamenangan. 2121 Ya Peladènku iki sing bakal dadi pengarep-arepé kabèh bangsa." ésus lan Bèlsebul Gusti Yésus lan Bèlsebul Gusti Y 2222 Terus ènèng wong nggawa wong lamur sing uga bisu nang nggoné Gusti Yésus. Wongé dikwasani demit. Gusti Yésus nambani wongé terus bisa ngomong lan weruh menèh. 2323 Wong kabèh pada ng- gumun tenan lan pada ngomong: "Apa iki dudu tu- runané ratu Daved ya, sing wis diomongké nèk bakal teka?" 2424 Kadung para Farisi krungu wong-wong ngomong ngono, terus pada semaur: "Wong kuwi bisa ngetokké demit, awit dikèki pangwasa karo Bèlsebul, ratuné demit-demit." 2525 Gusti Yésus ngerti pikirané para Farisi mau, mu- lané terus ngomong: "Negara sing rayaté pada ty- ongkrèh mesti bakal ambruk. Semono uga kuta apa brayat, nèk pada memungsuhan marang sakpada-pa- da, mesti bakal bubrah. 2626 Lah nèk demit nundung demit, tibaké kratoné Sétan ya tyongkrèh lan ya ora bisa ngadek? 2727 Kowé ngomong nèk Aku nundung demit, awit Bèlsebul sing ngekèki pangwasa marang Aku. Nèk ngono, lah murid-muridmu kuwi sing nun- dungi demit éntuk pangwasa sangka endi? Murid- muridmu déwé tandané nèk pikiranmu kuwi klèru. 2828 Aku nundungi demit kuwi sangka Rohé Gusti Allah,
Matéus 12:29 sing ngekèki pangwasa marang Aku. Kuwi tandané nèk Kratoné Gusti Allah wis nekani kowé. 2929 "Apa ènèng wong bisa ngleboni omahé wong sing rosa awaké terus nyolong sembarangé? Mesti ora bisa! Malingé kudu bisa mbanda sing nduwé omah ndisik, sakdurungé ngusungi sembarangé. 3030 "Wong sing ora ngrujuki Aku, kuwi tegesé nglawan Aku. Lan sapa sing ora mèlu Aku ngumpulké wong- wong, kuwi tegesé malah mbuyarké. 3131 Mulané kowé tak omongi: sakkèhé dosa lan pengolok-olok marang Gusti Allah bakal dingapura. Nanging sapa sing ngolok-olok marang Roh Sutyi ora bakal dingapura. 3232 Nèk ènèng wong ngolok-olok Anaké Manungsa, wong kuwi bakal dingapura. Nanging wong sing ngolok-olok marang Roh Sutyi, wong kuwi ora pisan- pisan bakal dingapura, ora bakal dingapura ing jaman saiki lan uga ora dingapura ing jaman sing bakal teka." Bab wit lan wohé Bab wit lan wohé 3333 Gusti Yésus neruské tembungé: "Wit sing apik mesti ya ngetokké wong sing apik. Nèk wité ala, wohé ya ala. Awit wohé kuwi ngétokké apik-èlèké wité. 3434 Kowé kuwi anakan ula! Kepriyé kowé bisané ngomongké sing betyik, nèk atimu déwé ala? Awit apa sing metu sangka lambé, kuwi metuné sangka ati. 3535 Wong betyik kuwi atiné ya mesti betyik lan bakal bisa ngetokké barang sing betyik sangka simpenané. Nanging wong ala, atiné ya ala lan ya ngetokké barang sing ala sangka simpenané. 3636 "Mulané pada ngertia: ing dina kruton kabèh wong bakal kudu asok penjawab bab saben tembung sing ngawur waé. 3737 Awit tembung-tembungmu déwé sing bakal ngarani kowé bener apa salah." Bab njaluk tanda Bab njaluk tanda 3838 Ing waktu kuwi ènèng guru Kitab lan wong Farisi siji-loro sing ngomong marang Gusti Yésus: "Guru, awaké déwé kepéngin weruh tandané sangka Kowé." 3939 Nanging Gusti Yésus semaur: "Pantyèn ala tenan lan gedé tenan dosané wong jaman saiki. Pada njaluk tanda pangwasa, nanging ora bakal nampa tanda, ke- jaba tandané nabi Yonah. 4040 Kaya enggoné nabi Yonah nang wetengé iwak telung dina telung wengi, mengkono uga Anaké Manungsa bakal nang kubur telung dina telung wengi. 4141 Mbésuk ing dina kruton wong-wong kuta Ninewé bakal pada ditangèkké bareng karo wong-wong iki lan bakal nyalahké wong- wong iki. Awit dongé wong Ninewé krungu tembungé Gusti Allah sing digelarké karo nabi Yonah, wong- wong kuwi terus pada njaluk ngapura marang Gusti Allah lan ninggal laku sing ala. Lah mangka sing ngadek nang kéné iki gedéné ngungkuli nabi Yonah. 4242 Mbésuk ing dina kruton ratu wédok sangka bawah kidul bakal maju lan bakal nyalahké wong-wong iki. Awit ratu kuwi teka sangka pojoké bumi, kepéngin ngrungokké kaweruhé ratu Soléman. Lah mangka sing ngadek nang kéné iki ngungkuli ratu Soléman." 16 Matéus 13:9 Baliké demit Baliké demit 4343 Gusti Yésus neruské tembungé ngéné: "Nèk ènèng demit metu sangka sakwijiné wong, demit mau terus mlaku-mlaku nang panggonan sing ora kanggonan wong, nggolèk panggonan kanggo lèrèn, nanging ora nemu. 4444 Demité terus mikir: 'Enaké tak balik waé nang omah sing wis tak tinggal.' Demité terus balik nang omahé lan weruh nèk saiki wis resik lan ditata apik. 4545 Demit mau terus lunga nggolèki kantyané, terus ba- lik nggawa demit pitu, sing alané ngungkul-ungkuli dèkné déwé. Demit-demit kuwi terus manggon ing wong mau. Entèk-entèké wong kuwi kasusahané malah ngungkul-ungkuli mauné, dongé namung kanggonan demit siji." Gusti Yésus lan sedulur-sedulur Gusti Y ésus lan sedulur-seduluréé 4646 Dongé Gusti Yésus ijik omong-omongan karo wong-wong kuwi, ibuné lan sedulur-seduluré pada ngentèni nang njaba, kepéngin ketemu karo Dèkné. 4747 Terus ènèng wong sing ngomongi Dèkné: "Guru, ibumu lan sedulur-sedulurmu pada nang njaba, kepéngin metuki Kowé." 4848 Gusti Yésus semaur: "Ibuku lan sedulur-sedulurku kuwi sapa ta?" 4949 Gusti Yésus terus nduding murid- muridé karo ngomong: "Iku ibuku lan sedulur-sedu- lurku! 5050 Awit sapa sing nglakoni kekarepané Bapakku sing nang swarga, ya iku sedulurku lanang lan sedu- lurku wédok lan ibuku." Piwulang bab wong nyebar Piwulang bab wong nyebar 1313 Ing dina kuwi uga Gusti Yésus lunga sangka omahé, budal nang pinggir mér terus njagong nang kono. 22 Wong pirang-pirang pada teka ngrubung Dèkné, mulané Dèkné terus munggah nang prau lan njagong nang kono. Wong okèh mau pada ngadek nang pinggir mér. 33 Gusti Yésus terus mulangi wong- wong bab werna-werna prekara nganggo gambar. Gusti Yésus ngomong ngéné: "Enèng wong budal nang keboné arep nyebar. 44 Dongé nyebar wijiné ènèng sing tiba nang pinggir dalan. Manuké pada teka terus mangani wiji-wiji mau. 55 Wijiné uga ènèng sing ti- ba nang panggonan sing atos, sing lemahé tipis. Wi- jiné ya gelis tukulé, awit lemahé ora jeru. 66 Nanging kadung panasé banter, wini mau alum terus garing, awit durung bisa ngoyot. 77 Enèng wiji liyané tiba nang tengahé tukulan eri. Kadung tukulan eri mau mundak gedé, winihé terus kalah karo tukulané eri, terus mati. 88 Nanging uga ènèng wiji sing tiba nang lemah sing subur, terus ngetokké woh okèh. Enèng sing wiji siji dadi satus, ènèng sing dadi swidak lan ènèng sing da- di telung puluh." 99 Gusti Yésus terus nutup piwulangé ngomong ngéné: "Sapa sing nduwé kuping, rungokké sing apik tembungku kuwi."
Matéus 13:10 ujuané piwulang nganggo gambar TTujuané piwulang nganggo gambar 1010 Murid-muridé Gusti Yésus terus mara nang ng- goné Dèkné, takon: "Apa jalarané nèk Gusti mulangi wong-wong kok nganggo gambar?" 1111 Gusti Yésus semaur: "Karepé Gusti Allah, supaya namung kowé sing bisa dunung wewadiné Kratoné Gusti Allah, ora wong kabèh. 1212 Awit wong sing wis nduwé kuwi bakal dikèki nganti lubèr. Nanging wong sing ora nduwé, apa nduwéné malah bakal karebut. 1313 Kuwi jalarané Aku nèk mulang wong okèh nganggo gambar. Awit senajan mripaté pada ndeleng, nanging ora weruh lan senajana kupingé krungu, nanging pa- da ora dunung. 1414 Dadiné bisa klakon apa sing wis diomong karo nabi Yésaya dèk mbiyèn, sing uniné ngéné: 'Kowé bakal bolak-balik krungu, nanging ora dunung. Kowé bakal bolak-balik ndeleng, nanging ora weruh. 1515 Awit bangsa iki ndablek, kupingé budek lan mripaté merem rapet. Awit semunggoné ora ngono, mesti mripaté weruh lan kupingé krungu, pikirané bisa dunung terus pada teka marani Aku lan ninggal uripé sing dosa, mesti terus tak waraské. Kuwi tembungé Gusti Allah.' 1616 "Nanging beja kowé, awit mripatmu weruh lan kupingmu krungu. 1717 Ngertia, okèh nabi lan wong be- tyik sing pada kepéngin ndeleng apa sing mbok de- leng, nanging ora klakon ndeleng. Uga pada kepéngin krungu apa sing kowé krungu, nanging ora klakon." ésus ndunungké gambar Gusti Yésus ndunungké gambar Gusti Y bab wong nyebar bab wong nyebar 1818 Gusti Yésus terus ndunungké ngéné: "Pada dirun- gokké tegesé gambar wong nyebar wiji mau. 1919 Wong sing krungu piwulang bab Kratoné Gusti Allah, nang- ing ora dunung, kuwi kaya wiji sing tiba nang pinggir dalan. Sétan teka terus ngrebut piwulang sing disebar ing atiné. 2020 Lah wiji sing tiba nang lemah atos, kuwi nggambarké wong sing ngrungokké piwulangé terus pretyaya karo bungah. 2121 Nanging piwulang mau du- rung mrasuk jeru ing atiné. Kadung katekan kasusa- han lan kangèlan jalaran sangka enggoné pretyaya, wongé semplak pengandelé. 2222 Lah wiji sing tiba nang tengahé tukulan eri, kuwi nggambarké wong sing ngrungokké piwulangé terus pretyaya, nanging terus sumelang banget. Piwulang mau ora bisa ngetokké woh, jalaran kalah karo pikiran bab kabutuhané urip lan banda donya. 2323 Nanging wiji sing tiba nang lemah sing subur, kuwi nggambarké wong sing ngrungokké piwulangé terus mantep pengandelé. Wong kuwi terus ngetokké woh okèh, ping satus, ping swidak lan ping telung puluh." 17 Matéus 13:36 an gandum Piwulang bab suket nang tengahé tanduran gandum Piwulang bab suket nang tengahé tandur 2424 Gusti Yésus terus ngekèki gambar liyané kanggo mulangi wong-wong. Tembungé ngéné: "Kratoné Swarga kuwi kenèng dipadakké karo tukang tandur. Wongé nyebar wiji sing apik nang keboné. 2525 Nanging ing wayah wengi, nèk wong-wong pada turu, mung- suhé wong tandur mau teka terus nyebar wiji suket nang tengahé tanduran gandum mau, terus lunga. 2626 Kadung wiji gandumé tukul lan ngetokké woh, suketé terus kétok. 2727 Wong-wong sing kerja terus mara nang nggoné sing tukang tandur terus ngomong: 'Lah Bapak nandur wiji sing apik nang ke- boné, lah tukulan suket kuwi sangka endi?' 2828 Sing tukang tandur terus semaur: 'Kuwi penggawéné mungsuh.' Sing kerja mau terus pada ngomong: 'Apa karepé Bapak suketé dijabuti waé?' 2929 Nanging wongé semaur: 'Aja, awit nèk suketé mbok jabuti, mengko tandurané gandum uga katut kejabut.' 3030 Bèn suketé tukul bareng karo gandumé tekan wayahé panèn. Mengko nèk wayahé panèn aku bakal ngomongi sing kerja, supaya pada nglumpukké suketé ndisik terus di- talèni lan diobong. Sakwisé kuwi terus gandumé sing dienèni lan disimpen nang lumbungku." Piwulang bab wiji sing tyilik banget Piwulang bab wiji sing tyilik banget 3131 Gusti Yésus terus mulangi wong-wong menèh nganggo gambar liyané. Dèkné ngomong ngéné: "Kra- toné Swarga kuwi kenèng dipadakké karo wiji sing tyi- lik banget, sing ditandur karo wong nang keboné. Wiji kuwi tyilik banget, nanging nèk wis tukul gedéné ngungkuli tanduran liya-liyané. Malah dadi wit lan manuk-manuk terus pada nggawé susuk nang pangé." Piwulang bab ragiagi Piwulang bab r 3333 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus ngekèki gambar liyané, uniné ngéné: "Kratoné Swarga kenèng di- padakké karo ragi. Enèng wong wédok njikuk ragi mau terus dityampurké glepung telung takeran, sam- pèk raginé mrasuk nang glepungé kabèh." ujuané piwulang nganggo gambar TTujuané piwulang nganggo gambar 3434 Gusti Yésus mulangi wong-wong bab kuwi mau kabèh nganggo gambar. Dèkné nèk mulangi mesti nganggokké gambar kanggo ndunungké. 3535 Dadiné keturutan tembungé sakwijiné nabi dèk mbiyèn sing ngomong: "Nèk aku mulang, aku nganggokké gambar. Aku bakal ndunungké prekara-prekara sing kasimpen wiwit jagat digawé." ésus ndunungké gambar tukulan suket Gusti Yésus ndunungké gambar tukulan suket Gusti Y 3636 Sakwisé Gusti Yésus ngongkon wong-wong lunga, Dèkné terus mulih. Murid-muridé terus pada mara lan
Matéus 13:37 takon: "Gusti, mbok awaké déwé didunungké tegesé gambar tukulan suket." 3737 Gusti Yésus terus ngomong ngéné: "Wong sing nyebar wiji sing apik kuwi Anaké Manungsa. 3838 Keboné kuwi ya jagat iki. Wiji sing apik kuwi wong-wong umaté Kratoné Allah. Lah tukulan suket kuwi wong- wong balané Sétan. 3939 Mungsuh sing nyebar wiji suket kuwi Sétan déwé. Wayah panèn kuwi entèk-entèkané jaman lan sing kerja panèn kuwi para mulékat. 4040 Lah kaya enggoné tukulan suket kuwi dilumpukké terus diobong nang geni, ya ngono kuwi mbésuk ing entèk- entèkané jaman. 4141 Anaké Manungsa bakal ngongkon mulékat-mulékaté nglumpukké sembarang sing marakké nggawé ala lan kabèh wong sing pada nglakoni dosa, dipisah sangka Kratoné Allah. 4242 Wong- wong kuwi bakal dityemplungké nang pawon sing mu- rup. Nang kono bakal pada tangisan lan kerot untu. 4343 Nanging wong sing pada nglakoni kekarepané Gusti Allah bakal semlorot kaya srengéngé ing kratoné Ba- paké. Wong sing nduwé kuping, pada dirungokké!" Piwulang bab kasugihan Piwulang bab kasugihan sing kapendem sing kapendem 4444 Gusti Yésus neruské piwulangé ngéné: "Kratoné Swarga kuwi kenèng dipadakké karo kasugihan sing dipendem nang lemah. Terus ènèng wong sing nemu, nanging terus dihuruki menèh. Sangking bungahé, wongé terus ngedol kabèh apa nduwéné, terus balik nuku keboné." Piwulang bab parelel Piwulang bab par 4545 Piwulangé Gusti Yésus sing liyané uniné ngéné: "Kratoné Swarga kuwi kenèng dipadakké karo sakwi- jiné tukang dagang sing nggolèk parel sing larang re- gané. 4646 Ing sakwijiné dina dèkné weruh parel kuwi. Wongé terus ngedol sembarang nduwéné kanggo nuku parel sing larang regané kuwi." Piwulang bab jala Piwulang bab jala 4747 Gusti Yésus neruské piwulangé ngéné: "Kratoné Swarga kuwi kenèng dipadakké karo jala sing di- untyalké nang mér lan éntuk iwak werna-werna. 4848 Nèk jalané wis kebek terus ditarik nang daratan karo sing nggolèk iwak. Wong-wong kuwi terus njagong milihi iwak-iwaké. Sing apik diwadahi, lah sing èlèk dibuwang. 4949 Ya ngono kuwi bakalé ing entèk-en- tèkané jaman. Mulékat-mulékat bakal budal lan mis- ahké wong ala sangka tengahé wong betyik. 5050 Wong- wong sing ala mau terus dityemplungké nang pawon sing murup. Nang kono wong-wong kuwi bakal tangisan lan kerot untu." BarBarang anyar lan bar ang lawas ang anyar lan barang lawas 5151 Gusti Yésus terus takon marang murid-muridé: "Apa kowé pada dunung kuwi mau kabèh?" 18 Matéus 14:8 Semauré murid-muridé: "Ya Gusti, awaké déwé dunung." 5252 Gusti Yésus terus ngomong ngéné: "Mulané saben guru Kitab sing dadi umaté Kratoné Swarga kenèng dipadakké karo pemimpiné omah sing ngetokké barang sing anyar lan sing lawas sangka godangé." Gusti Yésus or Gusti Y a diajèni ésus ora diajèni nang kuta Nasarètèt nang kuta Nasar 5353 Sakwisé Gusti Yésus rampung enggoné mulangi nganggo gambar-gambar mau, Dèkné terus lunga sangka panggonan kono. 5454 Gusti Yésus terus teka nang kuta Nasarèt, panggonané sedulur-seduluré. Nang kono Dèkné mulangi wong-wong nang sinaguk. Wong-wong sing ngrungokké pada nggumun banget lan rasan-rasan marang sakpada-pada: "Wong iki én- tuk kaweruh sing kaya ngono kuwi sangka ngendi ya? Lan sangka ngendi Dèkné éntuk pangwasa kanggo nindakké mujijat-mujijat kuwi? 5555 Apa Dèkné dudu anaké sing tukang nggawé krosi-méja kaé? Apa dudu anaké Maria, tunggalé Yakobus, Yosèf, Simon lan Yu- das? 5656 Sedulur-seduluré wédok lak kabèh manggon nang kuta kéné ta? Lah sangka ngendi kapinterané kuwi kabèh?" 5757 Wong-wong pada nampik Gusti Yésus. Gusti Yésus terus ngomong ngéné marang wong- wong kuwi: "Pantyèn, nabi kuwi nang endi waé diajèni, kejaba nang panggonané lan omahé déwé." 5858 Mulané nang kuta Nasarèt kono Gusti Yésus ora nindakké mu- jijat okèh, awit wong-wong nang kono ora pretyaya marang Dèkné. ohanes Pembaptis Ninggalé Yohanes Pembaptis Ninggalé Y 1414 Ing waktu kuwi Hérodès dadi ratuné distrik Galiléa. Dèkné uga krungu kabar-kabar bab Gusti Yésus. 22 Hérodès terus ngomong marang para peladèné: "Yésus kuwi ora liya, mesti Yohanes Pem- baptis, sing urip menèh. Mulané dèkné bisa nindakké mujijat-mujijat kuwi." 33 Ya ratu Hérodès iki sing mbiyèn ngongkon nyekel Yohanes Pembaptis, terus diketyèk lan dilebokké nang setrapan. Ratu Hérodès nindakké kuwi nuruti karepé Hérodias. Awit Yohanes kerep ngomong marang ratu Hérodès, nèk dèkné ora kenèng ngepèk Hérodias dadi bojoné, awit Hérodias kuwi bojoné Filipus, seduluré ratu Hérodès déwé. 55 Mulané ratu Hérodès kepéngin matèni Yohanes, nanging dèkné wedi karo wong- wong, awit wong-wong nganggep Yohanes kuwi nabi sangka Gusti Allah. 66 Nanging dongé Hérodès ngurmat tutup tauné, anaké Hérodias njogèt kanggo para dayohé. Ratu Hérodès seneng banget karo jogètané botyah wédok mau. 77 Dèkné sampèk ngetokké janji ngéné marang botyahé: "Apa waé sing mbok jaluk bakal tak turuti." 88 Jalaran ibuné botyah wédok mau sing ngajani, botyahé terus ngomong: "Aku njaluk endasé Yohanes Pembaptis nang piring."
Matéus 14:9 99 Hérodès sedi banget krungu penjaluké botyahé, nanging jalaran dèkné wis kadung janji nang ngarepé wong okèh, mulané dèkné ya terus ngongkon nuruti apa penjaluké botyah wédok mau. 1010 Yohanes terus diketok guluné nang setrapan kono. 1111 Endasé terus dikèkké botyahé nang piring, terus dipasrahké marang ibuné karo botyahé. 1212 Murid-muridé Yohanes terus teka nang setrapan njikuk layoné arep dikubur. Sakwisé kuwi terus pada ngabari Gusti Yésus bab lelakon kuwi. Gusti Yésus ngekèki mangan mar Gusti Y ésus ngekèki mangan marang wong pir ang èwuwu rrang è ang-pi- ang wong pirang-pi- 1313 Sakwisé krungu kabar bab ninggalé Yohanes, Gusti Yésus terus lunga déwékan sangka kono, numpak prau nang panggonan sing sepi. Nanging wong-wong ngerti parané Gusti Yésus, mulané terus pada mlaku nusul Dèkné. 1414 Kadung Gusti Yésus medun sangka prauné, Dèkné weruh wong okèh mau, terus krasa melas banget. Wong-wong sing lara terus pada diwaraské. 1515 Kadung wis soré murid-muridé terus mara nang nggoné Gusti Yésus ngomong: "Saiki wis soré lan nang panggonan kéné ora ènèng apa-apa. Mbok wong- wong pada dikongkon lunga, bèn nggolèk mangan déwé nang désa-désa." 1616 Nanging Gusti Yésus semaur: "Wong-wong ora us- ah lunga, kowé sing kudu ngekèki mangan wong- wong!" 1717 Murid-muridé terus ngomong: "Awaké déwé na- mung nduwé roti lima lan iwak loro!" 1818 Gusti Yésus semaur: "Gawanen mbréné!" 1919 Wong- wong terus dikongkon njagong nang suketan karo Gusti Yésus. Dèkné terus njikuk roti lima lan iwak loro mau, terus nyawang nduwur lan maturkesuwun marang Gusti Allah. Rotiné terus dityuwil-tyuwil, terus dikèkké marang murid-muridé. Murid-muridé terus ngedum rotiné marang wong-wong. 2020 Wong kabèh pada mangan sampèk warek. Sakwisé mangan, tura- hané roti lan iwak mau dilumpukké karo para murid, ènèng rolas ténggok kebek. 2121 Sing mangan ènèng wong limang èwu, namung wong lanangé, wong wé- dok lan botyah-botyah durung diitung. ésus mlaku nang mér Gusti Yésus mlaku nang mér Gusti Y 2222 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus ngongkon murid- muridé budal ndisik karo prauné nang abrahan. Wong okèh mau terus dikongkon mulih. 2323 Kadung wong- wong wis lunga, Gusti Yésus terus munggah gunung arep ndonga, déwékan. Mbengi kuwi Gusti Yésus nang kono déwé. 2424 Ing waktu kuwi murid-muridé wis nang tengah-tengah mér. Prauné diontang-antingké karo ombak, awit anginé nampek. 2525 Kira-kira jam telu mbengi Gusti Yésus nusul murid- muridé, Dèkné mlaku nang banyu. 2626 Kadung murid- muridé weruh Gusti Yésus mlaku nang banyu, terus 19 Matéus 15:8 pada wedi banget. Sangking wediné terus pada njerit: "Enèng mokmedi!" 2727 Nanging Gusti Yésus terus ngomong: "Aja pada kagèt. Iki Aku. Wis aja pada wedi!" 2828 Rasul Pétrus terus ngomong: "Gusti, nèk pantyèn Kowé tenan, mbok aku dityeluk supaya marani Kowé mlaku nang banyu!" 2929 Gusti Yésus terus ngomong: "Ya, mbrénéa Pétrus!" Rasul Pétrus terus metu sangka prauné lan mlaku nang banyu, marani Gusti Yésus. 3030 Nanging kadung rasul Pétrus weruh banteré anginé nang mér kono, dèkné terus wedi lan molai mendelep karo bengok- bengok: "Gusti, aku ditulungi!" 3131 Gusti Yésus terus gelis-gelis ngelungké tangané lan nyekel rasul Pétrus, terus ngomong: "Kok tyilik temen pengandelmu? Kenèng apa kok terus mangu- mangu?" 3232 Kadung Gusti Yésus lan rasul Pétrus wis nang prauné, anginé terus mandek. 3333 Murid-murid sing nang prau mau terus pada sujut lan nyembah marang Gusti Yésus tembungé: "Gusti, Kowé pantyèn Anaké Gusti Allah tenan!" Gusti Yésus nambani wong-wong lar Gusti Y a nang bawah ésus nambani wong-wong lara nang bawah Genésarètèt Genésar 3434 Kadung wis pada ngabrah, Gusti Yésus lan murid- muridé terus pada tekan bawah Genésarèt. 3535 Wong- wong kono pada nitèni nèk sing teka kuwi Gusti Yésus, terus pada ngabari wong-wong sak kiwa-tengené panggonan kono kabèh. Wong-wong sing lara terus pada digawa nang nggoné Gusti Yésus. 3636 Wong-wong kuwi pada nyuwun, supaya pada kelilan ndemèk gom- byoké saliné Gusti Yésus. Kabèh sing ndemèk malih waras. Adat-pernatan gawéané manungsa Adat-pernatan gawéané manungsa Ing sakwijiné dina ènèng wong Farisi lan guru Kitab sangka kuta Yérusalèm mara nang ng- goné Gusti Yésus terus takon ngéné: "Kenèng apa murid-muridmu kok nerak pernatané mbah-mbahané awaké déwé? Nèk mangan kok ora pada wisuh tangan ndisik?" 1515 33 Gusti Yésus semaur ngéné: "Lah kowé kok pada nerak angger-anggeré Gusti Allah, awit namung kepéngin netepi adat-pernatané mbah-mbahanmu? 44 Awit Gusti Allah ngomong: 'Ngajènana marang bapa lan biyungmu,' lan 'Sapa sing mujèkké ala marang ba- pa lan biyungé kudu dipatèni.' 55 Nanging kowé mulan- gi: 'Urunan kanggo ngopèni wong tuwamu kenèng mbok kèkké marang Gusti Allah. Dadiné kowé wis ora usah ngekèki urunan marang wong tuwamu menèh.' 66 Tegesé, angger-anggeré Gusti Allah mbok undurké kanggo ngejokké pernatan-pernatanmu déwé. 77 Kowé kuwi wong lamis. Tyotyok tenan tembungé nabi Yésaya bab kowé sing uniné ngéné: 88 'Bangsa iki enggoné ngelem Aku namung karo lam- béné,
Matéus 15:9 nanging atiné adoh sangka Aku. 99 Tanpa guna enggoné pada ngabekti marang Aku, awit pernatan-pernatan sing diwulangké kuwi na- mung gawéané manungsa.' " akké atiné wong ala Sing marakké atiné wong ala Sing mar 1010 Gusti Yésus terus nyeluk wong-wong kongkon pa- da maju, terus diomongi ngéné: "Iki pada dirungokké lan dilebokké ing atimu! 1111 Sing marakké wong ala kuwi ora barang sing mlebu tyangkem, ora, nanging apa sing metu tyangkem." 1212 Murid-muridé terus mara nang nggoné Gusti Yé- sus ngomong: "Gusti, apa Kowé ngerti nèk para Farisi pada panas atiné dongé krungu tembungmu?" 1313 Gusti Yésus semaur: "Saben tanduran sing ora di- tandur karo Bapakku nang swarga bakal dibedol. 1414 Wong Farisi kuwi ora usah dirèwès. Kuwi penuntun sing lamur. Lah nèk wong lamur nuntun wong lamur liyané, kabèh loro bakal ketyemplung nang luwan- gan." 1515 Rasul Pétrus terus ngomong: "Mbok awaké déwé didunungké tembungmu kuwi Gusti!" 1616 Tembungé Gusti: "Mosok kowé uga durung dunung? 1717 Mosok kowé ora dunung nèk sembarang sing mlebu tyangkem kuwi parané ya nang weteng terus dietokké menèh sangka awak? 1818 Nanging apa sing metu sangka tyangkemé wong kuwi metuné sangka atiné, kuwi sing marakké wong ala. 1919 Awit sangka ing ati kuwi tekané pikiran-pikiran sing ala, sing marakké wong matèni, laku bédang, memédok, nyenyolong, ngapusi lan nyenyatur. 2020 Prekara-prekara kuwi sing marakké manungsa ala. Nanging mangan tanpa wisuh ndisik, kuwi ora marakké wong ala." Pengandelé wong wédok Pengandelé wong wédok bangsa Kanaan bangsa Kanaan 2121 Sangka kono Gusti Yésus terus lunga nang bawahé kuta Sidon lan kuta Tirus. 2222 Nang kono ènèng wong wédok bangsa Kanaan mara nang nggoné Gusti Yésus tyeluk-tyeluk: "Gusti, Turunané ratu Daved, mbok aku dimelasi! Anakku wédok kesurupan demit lan melaské tenan!" 2323 Nanging Gusti Yésus ora semaur blas. Murid- muridé terus pada nyuwun marang Gusti Yésus: "Gusti, wong kuwi mbok dikongkon lunga waé, awit wongé terus bengak-bengok ngetutké awaké déwé." 2424 Gusti Yésus terus ngomong: "Aku iki dikongkon marani bangsa Israèl sing ketriwal." 2525 Nanging wong wédok mau malah sujut nang ngarepé Gusti Yésus karo nyuwun: "Gusti, mbok aku ditulungi ta!" 2626 Nanging Gusti Yésus ngomong: "Ora apik nèk wong njikuk pangané anaké terus dikèkké asu." 2727 Wong wédoké semaur: "Pantyèn bener, Gusti, nanging asuné lak ya mangan turahané pangané sing nduwé omah ta!" 20 Matéus 16:3 2828 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: "Ibu, pantyèn gedé tenan pengandelmu. Kekarepanmu bakal keturutan." Lan wiwit waktu kuwi anaké wongé malih waras. ésus nambani wong okèh Gusti Yésus nambani wong okèh Gusti Y 2929 Gusti Yésus terus lunga sangka panggonan kono liwat pinggiré mér Galiléa, terus munggah gunung. Gusti Yésus njagong nang kono. 3030 Wong pirang-pi- rang terus pada teka nggawa wong lumpuh, wong pintyang, wong lamur, wong bisu lan wong lara liya- liyané, dieterké nang nggoné Gusti Yésus. 3131 Wong- wong pada nggumun weruh sing bisu bisa ngomong, sing pintyang bisa mari sikilé, sing lumpuh bisa mlaku lan sing lamur bisa weruh. Wong-wong kuwi terus pa- da ngluhurké Gusti Allahé Israèl. Gusti Yésus ngekèki mangan mar Gusti Y ésus ngekèki mangan marang wong pir ang èwuwu rrang è ang-pi- ang wong pirang-pi- 3232 Gusti Yésus terus nyeluk murid-muridé diomongi ngéné: "Aku melaské marang wong-wong. Wis telung dina enggoné ngetutké Aku lan saiki wis ora ènèng sing dipangan. Aku ora bisa ngongkon wong-wong kuwi mulih karo weteng ngelih, mengko ndak ambruk nang dalan." 3333 Murid-muridé terus ngomong: "Lah nang pangg- onan sing sepi iki awaké déwé kongkon nggolèk roti nang endi kanggo ngekèki mangan wong semono okèhé?" 3434 Gusti Yésus terus takon: "Lah kowé nduwé roti pi- ra?" Murid-muridé semaur: "Enèng roti pitu lan iwak tyi- lik-tyilik siji-loro." 3535 Gusti Yésus terus ngongkon wong-wong supaya pada njagong nang lemah. 3636 Sakwisé kuwi Dèkné terus njikuk roti pitu karo iwaké mau terus ndonga marang Gusti Allah. Rotiné lan iwaké terus dityuwil- tyuwil terus dikèkké marang murid-muridé. Murid- muridé terus ngedum roti lan iwaké marang wong- wong. 3737 Wong kabèh pada mangan sampèk warek. Sakwisé kuwi murid-muridé terus nglumpukké tura- hané, éntuk pitung ténggok kebek. 3838 Wongé lanang sing mèlu mangan ènèng patang èwu okèhé, wong wédok-wédok lan botyah-botyah durung diitung. 3939 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus ngongkon wong- wong mulih. Dèkné terus numpak prau arep nang bawah Makadan. ong Farisi lan wong Saduki WWong Farisi lan wong Saduki njaluk tanda njaluk tanda 1616 Wong Farisi lan wong Saduki pada mara nang nggoné Gusti Yésus, tujuané arep ngenèng Dèkné. Mulané pada kepéngin weruh tandané nèk Gusti Yésus kuwi kongkonané Gusti Allah. 22 Gusti Yé- sus semaur ngéné: ("Nèk soré langité kétok abang murup, kowé ngomong nèk arep terang. 33 Nèk ésuk
Matéus 16:4 langité kétok abang peteng, kowé ngomong nèk arep udan. Kowé pada bisa nitèni tanda-tandané nèk arep terang apa udan, nanging tanda-tandané jaman kowé ora dunung.) 44 Kowé wong ala lan wong sing ora kenèng dipretyaya, kowé pada njaluk tanda. Nanging kowé ora bakal éntuk tanda kuwi, kejaba namung tan- dané nabi Yonah." Sakwisé ngomong ngono Gusti Yésus terus lunga sangka kono, ninggal wong-wong kuwi. ésus nyenèni murid-muridé Gusti Yésus nyenèni murid-muridé Gusti Y 55 Dongé pada ngabrah mér, murid-muridé Gusti Yé- sus pada lali nggawa roti. 66 Gusti Yésus ngomong marang murid-murid mau: "Kowé pada sing ati-ati ten- an karo raginé wong Farisi lan wong Saduki." 77 Murid-murid mau terus pada rasan-rasan: "Gusti Yésus ngomong ngono kuwi jalaran awaké déwé ora nggawa roti." 88 Gusti Yésus ngerti apa sing dirembuk karo murid- muridé, mulané terus ngomong: "Kenèng apa kowé kok pada ngomongké bab ora nggawa roti? Kowé kok tyilik tenan pengandelé? 99 Mosok kowé durung nitèni lan durung dunung? Apa kowé wis pada lali roti lima sing kanggo ngekèki mangan wong limang èwu kaé. Pirang ténggok turahané sing mbok lumpukké? 1010 Lan roti pitu sing kanggo ngekèki mangan wong patang èwu kaé? Apa wis pada lali? Pirang ténggok turahané sing mbok lumpukké? 1111 Kenèng apa kowé kok ora pa- da ngerti nèk sing tak omong kuwi ora bab roti? Aku ngomongi kowé supaya pada ati-ati tenan karo raginé wong Farisi lan wong Saduki." 1212 Entèk-entèké murid-murid pada dunung apa sing diomong karo Gusti Yésus. Dèkné ora ngomongké bab ragi sing dienggo nggawé roti, nanging murid-murid kudu sing ati-ati karo piwulangé wong Farisi lan wong Saduki. Rasul Pétrus ngakoni nèk Rasul Pétrus ngakoni nèk ésus kuwi Kristus Gusti Yésus kuwi Kristus Gusti Y 1313 Kadung wis tekan sak tyedeké kuta Sésaréa Filipi, Gusti Yésus terus takon marang murid-muridé: "Mitu- rut omongané wong-wong, Anaké Manungsa kuwi sapa?" 1414 Murid-muridé semaur: "Enèng sing ngomong nèk Kowé kuwi Yohanes Pembaptis, liyané ngomong jaréné Kowé nabi Elia lan liyané menèh ngarani Kowé nabi Yéremia apa nabi liyané." 1515 Gusti Yésus terus takon: "Lah nèk miturut kowé déwé, Aku iki sapa?" 1616 Rasul Simon Pétrus semaur: "Kowé kuwi Kristus, Anaké Gusti Allah sing urip!" 1717 Gusti Yésus terus ngomong: "Beja tenan kowé Si- mon, anaké Yonah, awit dudu manungsa sing ndunungké kuwi marang kowé, nanging Bapakku nang swarga. 1818 Lan Aku ngomong iki marang kowé: kowé kuwi Pétrus, watu lan ing watu kuwi Aku bakal 21 Matéus 17:4 ngedekké pasamuanku lan pangwasané pati ora bakal bisa ngalahké. 1919 Kowé bakal tak pasrahi kuntyiné Kra- toné Swarga. Apa sing mbok talèni nang bumi kéné, bakal ditalèni uga nang swarga. Apa sing mbok utyuli nang bumi kéné, kuwi uga bakal diutyuli nang swar- ga." 2020 Sakwisé kuwi Gusti Yésus ngomongi murid- muridé, dipenging ngomongké marang sapa-sapa nèk Dèkné kuwi Kristus. Gusti Yésus ngomongké bab sangsar Gusti Y tanginé sangka pati tanginé sangka pati a lan patiné lan ésus ngomongké bab sangsara lan patiné lan 2121 Wiwit waktu kuwi Gusti Yésus ndunung- ndunungké marang murid-muridé nèk Dèkné kudu budal nang kuta Yérusalèm. Nang kana Dèkné bakal nglakoni sangsara, jalaran sangka para penuntuné rayat, para pengarepé imam lan para guru Kitab. Dèkné bakal dipatèni, nanging ing telung dinané bakal tangi sangka kuburan. 2222 Rasul Pétrus terus narik Gusti Yésus rada adoh sangka murid-murid liyané terus ngomong: "Muga- muga Gusti Allah ngalang-alangi, supaya prekara- prekara kuwi kabèh ora nganti klakon." 2323 Nanging Gusti Yésus minger terus ngomong marang rasul Pétrus: "Lungaa sangka ngarepku, Sé- tan! Kowé ngalang-alangi Aku, awit kowé manut karepé manungsa, ora manut karepé Gusti Allah." 2424 Gusti Yésus terus ngomong marang murid- muridé: "Sapa sing kepéngin mèlu Aku kudu nglalèkké uripé déwé, manggul pentèngané lan ngetutké Aku. 2525 Awit sapa sing ngudi nylametké uripé, malah bakal kélangan. Nanging sapa sing kélangan uripé jalaran nglabuhi Aku, kuwi sing bakal nemu uripé. 2626 Awit apa gunané manungsa nduwèni donya iki sak kabèhé, nanging kélangan nyawané? Apa urip kuwi ènèng ijolé? 2727 Anaké Manungsa bakal teka bareng karo mulékat-mulékaté nganggo kwasané Gusti Allah Ba- paké lan Dèkné bakal ngupahi kabèh manut peng- gawéné déwé-déwé. 2828 Dititèni omongku iki: nang ten- gahé wong sing nang kéné iki bakal ènèng sing ora bakal mati sakdurungé weruh Anaké Manungsa teka ing kratoné." ésus nang gunung Gusti Yésus nang gunung Gusti Y o nabi Moses lan nabi Elia karkaro nabi Moses lan nabi Elia Nem dina sakwisé kuwi Gusti Yésus ngejèk ra- sul Pétrus, Yohanes lan Yakobus, seduluré Yohanes, munggah nang gunung sing duwur. 22 Gusti Yésus terus malih rupa lan murid-murid sing mèlu pa- da weruh kabèh. Rainé Gusti Yésus semlorot kaya srengéngé lan saliné malih putih kaya pepadang. 33 Murid telu mau terus weruh nabi Moses lan nabi Elia omong-omongan karo Gusti Yésus. 44 Rasul Pétrus terus ngomong: "Gusti, kok ndilalah temen awaké déwé nang kéné. Nèk Gusti gelem, aku ngedekké 1717
Matéus 17:5 gubuk telu, siji kanggo Gusti, siji kanggo nabi Moses lan siji menèh kanggo nabi Elia." 55 Dongé rasul Pétrus ijik ngomong ngono, terus ènèng méga padang ngemuli murid-murid mau, terus ènèng swara sangka méga mau ngomong: "Iki Anakku sing tak trésnani; pada nggugua tembungé!" 66 Kadung krungu swara kuwi murid-murid mau pada kagèt lan wedi, sampèk pada niba nang lemah. 77 Gusti Yésus terus nyedeki lan ndemèk murid-muridé karo ngomong: "Pada ngadeka! Aja pada wedi!" 88 Kadung wis ngadek terus namung weruh Gusti Yésus déwé, ora ènèng liyané menèh. 99 Dongé medun sangka gunung kono Gusti Yésus ngomong ngéné marang murid-muridé: "Aja ngomong karo sapa-sapa bab apa sing kowé pada weruh mau, sakdurungé Anaké Manungsa tangi sang- ka pati." 1010 Murid-murid mau terus takon: "Lah kenèng apa para guru Kitab kok ngomong nèk nabi Elia kudu teka ndisik?" 1111 Gusti Yésus semaur: "Pantyèn, nabi Elia teka ndisik lan dèkné bakal nyawiské sembarang kabèh. 1212 Kowé tak omongi: nabi Elia wis teka, nanging wong-wong ora pada nitèni dèkné. Dèkné malah digawé sak karepé. Mengkono uga wong-wong kuwi bakal nin- dakké sak karepé marang Anaké Manungsa." 1313 Murid-muridé mau terus pada dunung nèk Gusti Yésus kuwi ngomongké bab Yohanes Pembaptis. ésus nambani Gusti Yésus nambani Gusti Y a ayanen botyah lara ayanen botyah lar 1414 Kadung Gusti Yésus lan murid-muridé wis tyampur karo wong pirang-pirang menèh, terus ènèng wong mara lan niba nang ngarepé karo nyuwun: 1515 "Duh Gusti, mbok melas marang anakku lanang. Dèkné lara ayanen lan ya wis nemen. Botyahé ajek tiba nang geni lan nang banyu. 1616 Aku wis nggawa botyahé nang ng- goné murid-muridmu, nanging ora bisa nulungi." 1717 Gusti Yésus terus ngomong: "Kok kebatyut tenan enggonmu ora pretyaya marang Gusti Allah. Sepira menèh suwéné enggonku kudu tyampur lan nyabari kowé? Botyahé gawanen mbréné!" 1818 Gusti Yésus terus nundung demité sing ngwasani botyahé. Demité terus lunga lan botyahé sakwat terus mari. 1919 Sakwisé kuwi murid-muridé Gusti Yésus terus pada marani Dèkné. Kadung déwé karo Gusti Yésus terus pada takon: "Gusti, kenèng apa awaké déwé kok ora bisa ngetokké demité?" 2020 Gusti Yésus semaur: "Awit pengandelmu tyilik! Ngertia, nèk kowé nduwé pengandel sing gedéné na- mung sak wiji sing tyilik déwé waé, kowé bisa ngomong marang gunung kuwi: 'Ngaliha mbrana,' mesti gunungé manut. Ora bakal ènèng barang sing mokal kanggo kowé. ( 2121 Nanging demit sing kaya ngono kuwi lungané namung nganggo pandonga lan pasa.)" 22 Matéus 18:7 Gusti Yésus ngomongké ping pindoné nèk bakal ésus ngomongké ping pindoné nèk bakal Gusti Y a lan pati nglakoni sangsara lan pati nglakoni sangsar 2222 Dongé murid-muridé ijik pada ngumpul nang bawah Galiléa, Gusti Yésus ngomong ngéné: "Anaké Manungsa bakal dielungké marang wong-wong. 2323 Dèkné bakal dipatèni, nanging ing telung dinané Dèkné bakal ditangèkké menèh karo Gusti Allah." Murid-muridé terus pada sedi banget. Bab mbayar belasting Bab mbayar belasting éja Gedé kanggo Gréja Gedé kanggo Gr 2424 Kadung pada teka nang kuta Kapèrnakum, wong- wong sing njaluki belasting kanggo Gréja Gedé pada marani rasul Pétrus lan takon: "Apa gurumu ya mèlu mbayar belastingé Gréja Gedé?" 2525 Rasul Pétrus semaur: "Lah kok ora?" Kadung rasul Pétrus tekan omah, Gusti Yésus nakoni dèkné, sakdurungé rasul Pétrus déwé ngomong apa- apa. Gusti Yésus takon: "Simon, kepriyé pinemumu? Sapa sing kudu mbayar belasting marang ratu ing donya kéné: wargané negara apa wong liya?" 2626 Rasul Pétrus semaur: "Ya wong-wong liya!" Gusti Yésus terus ngomong: "Dadiné anak-anakané negara ora usah mbayar. 2727 Nanging awaké déwé aja pada ndadèkké larané atiné wong-wong kuwi. Kana budal nang mér lan diuntyalké pantyingmu. Iwak sing mbok pantying sing ndisik déwé kuwi dityekel. Nang njero tyangkemé kowé bakal nemu duwit. Dijikuk duwit kuwi kanggo mbayar belasting marang wong- wong kuwi, mbayar kanggo Aku lan kowé." Piwulang bab sapa sing gedé déwéwé Piwulang bab sapa sing gedé dé 1818 Ing waktu kuwi para murid pada mara nang ng- goné Gusti Yésus terus takon: "Guru, sapa ta sing gedé déwé ing Kratoné Swarga?" 22 Gusti Yésus terus nyeluk botyah tyilik siji dikongkon ngadek nang tengahé para murid mau. 33 Dèkné terus ngomong: "Pada ngertia! Nèk kowé ora malih atimu lan dadi kaya botyah tyilik iki, kowé ora bisa mlebu Kratoné Swarga. 44 Sing gedé déwé ing Kratoné Swarga kuwi wong sing ngasorké awaké lan dadi kaya botyah tyilik iki. 55 Lan sapa sing nampani botyah tyilik sing kaya ngéné iki jalaran sangka Aku, kuwi sakjané nam- pani Aku." akké nglakoni dosa Sing marakké nglakoni dosa Sing mar 66 Gusti Yésus neruské piwulangé ngéné: "Sapa sing marakké salah-sakwijiné botyah tyilik sing pretyaya marang Aku sampèk ninggal dalanku, apiké nèk wong kuwi guluné dibanduli watu gilingan terus dijegurké nang segara sing jeru. 77 Tyilaka tenan jagat iki, nèk ènèng panggoda okèh sing marakké wong nglakoni dosa. Prekara-prekara sing kaya ngono kuwi pantyèn
Matéus 18:8 slawasé ya bakal ènèng, nanging tyilaka tenan, wong sing dadi jalarané. 88 "Mulané, nèk tanganmu apa sikilmu marakké kowé nggawé dosa, diketok waé lan dibuwang. Awit luwih apik kanggo kowé urip manut Gusti Allah namung karo tangan sebelah apa namung karo sikil sebelah, tenimbang karo tangan lan sikil genep loro, nanging awakmu sak kujur dityemplungké nang geniné nera- ka. 99 Nèk mripatmu marakké kowé nggawé dosa, di- tyukil lan dibuwang. Luwung kowé urip dadi siji karo Gusti Allah nganggo mripat siji, tenimbang mripaté genep loro, nanging dibuwang nang geniné neraka. 1010 "Aja pada nyepèlèkké botyah-botyah tyilik iki. Pada ngertia, botyah-botyah tyilik iki pada nduwé mulékat nang swarga sing tansah nyedeki Bapakku nang swar- ga. ( 1111 Awit Anaké Manungsa kuwi tekané nylametké wong sing kesasar.)" Piwulang bab wedus sing ilang Piwulang bab wedus sing ilang 1212 Gusti Yésus terus takon: "Kepriyé pinemumu? Se- munggoné ènèng wong nduwé wedus satus terus ènèng siji sing ilang. Wongé terus ngapa? Apa wongé ora terus ninggal wedusé sing sangang puluh sanga nang pangonan lan budal nggolèki wedus siji sing ilang mau? 1313 Nèk wongé wis nemu wedusé sing ilang mau, mesti dèkné bungahé karo wedus sing siji kuwi ngungkul-ungkuli bungahé karo sing sangang puluh sanga sing ora ilang. 1414 Mengkono uga Bapakmu nang swarga, Dèkné ora gelem nèk botyah-botyah tyilik kuwi ènèng siji sing ketriwal." Bab ngélingké sedulur sing klèru Bab ngélingké sedulur sing klèru 1515 Gusti Yésus neruské piwulangé ngéné: "Nèk kowé weruh sedulurmu nglakoni sing klèru, diparani lan diduduhké klèruné, nanging ijènan, tanpa wong liyané ngerti. Nèk sedulur kuwi nggugu marang tembung- mu, kowé ora kélangan sedulur. 1616 Lah nanging nèk sedulur kuwi ora gelem ngrungokké omongmu, kowé kudu ngejèk sedulur liyané siji apa loro. Awit nang Kitab ketulis nèk salahé wong kudu ditetepké karo seksi loro apa telu. 1717 Nèk sedulur sing klèru kuwi mek- sa durung gelem manut marang sedulur-sedulur liyané kuwi, prekara iki kudu mbok gawa nang ngarepé pasamuan. Nèk sakwisé kuwi wongé meksa ora gelem manut marang pituturé pasamuan, wongé kudu dianggep kaya wong sing ora pretyaya lan wong ala waé." Bab sing ditalèni lan sing diutyuli Bab sing ditalèni lan sing diutyuli 1818 Tembungé Gusti Yésus ngéné: "Pada ngertia! Apa sing mbok talèni ing donya kéné uga bakal ditalèni nang swarga. Lan apa sing mbok utyuli ing donya kéné uga bakal diutyuli nang swarga. 1919 "Pada ngertia uga! Nèk ènèng wong loro ing donya menunggal ing pandonga njaluk apa waé, pandonga kuwi bakal dibales karo Bapakmu nang swarga. 2020 Awit 23 Matéus 19:3 nèk ènèng wong loro apa telu pada ngumpul bebaren- gan lan pada nyebut Jenengku, Aku uga nang kono." a liyané Piwulang bab ngapura liyané Piwulang bab ngapur 2121 Sakwisé kuwi rasul Pétrus terus mara nang ng- goné Gusti Yésus takon: "Gusti, nèk sedulurku bolak- balik nggawé salah marang aku, sampèk ping pira aku kudu ngapura sedulur kuwi? Apa ora tekan ping pitu?" 2222 Gusti Yésus semaur: "Ora namung ping pitu, nang- ing pitung puluh ping pitu. 2323 Mulané, Kratoné Swarga kuwi kenèng dipadakké karo sakwijiné ratu sing nagih utang marang peladèn-peladèné. 2424 Kadung ratuné molai, terus ènèng sakwijiné peladèn digawa maju. Peladèn iki utangé pirang-pirang mliyun. 2525 Nanging wongé ora bisa nyaur, mulané ratuné mau mréntah kongkon ngedol peladèn mau dadi peladèn, sak anak- bojoné lan sembarang sak nduwéné, kanggo mbayar utangé. 2626 Peladèn mau terus niba lan sujut nang ngarepé ratuné ngomong: 'Gusti, mbok aku disabari sedilut menèh. Kabèh utangku bakal tak bayar.' 2727 Ratuné melas karo peladèn mau lan wongé dikongkon mulih, malah utangé kabèh ora usah diba- yar menèh. 2828 "Nanging sak lungané sangka kono, peladèn mau kepetuk karo kantyané tunggal peladèn, sing nduwé utang setitik marang dèkné. Kantyané mau terus di- tyekel lan ditekek guluné karo ngomong: 'Bayaren utangmu!' 2929 Kantyané mau terus niba njaluk kawe- lasan ngomong: 'Mbok sabar ta! Utangku bakal tak ba- yar kabèh!' 3030 Nanging peladèn mau ora gelem ngrun- gokké sambaté kantyané. Malah kantyané dilebokké setrapan nganti utangé disaur kabèh. 3131 Kadung peladèn-peladèn liyané weruh lelakon kuwi, kabèh pa- da kagèt lan sedi banget, mulané terus pada ngomon- gi ratuné bab kuwi. 3232 Ratuné terus kongkonan nyeluk peladèn sing ala mau terus disenèni: 'Kowé kuwi pantyèn peladèn sing ala tenan. Utangmu semono okèhé kowé wis ora usah mbayar, jalaran kowé nyuwun tenan marang aku. 3333 Apa ya wis ora sak mestiné kowé melasi kantyamu tunggal peladèn, kaya enggonku wis melasi kowé.' 3434 Ratuné terus nesu banget lan peladèn sing ala mau dilebokké nang se- trapan supaya diajar, nganti utangé dibayar kabèh. 3535 "Bapakku nang swarga uga bakal nindakké mengkono kuwi marang kowé, nèk kowé ora ngapura marang sedulurmu sak atimu." Bab pegatan Bab pegatan 1919 Sakwisé ngrampungké piwulangé kuwi Gusti Yésus terus ninggal bawah Galiléa budal nang bawah Yudéa, ngabrah laut Yordan. 22 Wong pirang-pi- rang pada ngetutké Dèkné lan kabèh pada ditambani larané. 33 Terus ènèng wong Farisi pada teka, jawané arep ngenèng Dèkné nganggo pitakonan. Mulané terus pa- da takon ngéné marang Gusti Yésus: "Apa wong lanang éntuk megat bojoné manut sak karepé déwé?"
Matéus 19:4 44 Saurané Gusti Yésus: "Apa kowé ora matya nang Kitab Sutyi nèk Gusti Allah enggoné nggawé ma- nungsa kawit wiwitané rupa wong lanang lan wong wédok? 55 Gusti Allah uga ngomong: 'Mulané wong lanang kudu ninggal bapa lan biyungé lan dadi siji karo bojoné, dadiné wong loro dadi daging siji.' 66 Wong loro kuwi wis ora loro menèh, nanging na- mung siji. Lan apa sing wis didadèkké siji karo Gusti Allah, manungsa ora kenèng misah." 77 Para Farisi terus pada takon: "Lah nèk ngono, lah kenèng apa nabi Moses kok ngomong nèk wong lanang kudu ngekèki layang pegat marang bojoné nèk dipegat? Apa kuwi tegesé ora nglilani pegatan?" 88 Gusti Yésus terus ngomong: "Nabi Moses enggoné nglilani kowé megat bojomu kuwi jalaran kowé ora kenèng dikandani, nanging ing wiwitané ora kaya ngono! 99 Kowé pada tak kandani: Sapa megat bojoné terus kawin karo wong liyané, wong kuwi laku bédang, kejaba nèk bojoné laku bédang." 1010 Murid-muridé Gusti Yésus terus ngomong: "Lah nèk wong omah-omah kaya ngono lakuné, apa ora luwih apik nèk ora omah-omah waé." 1111 Gusti Yésus semaur: "Ora saben wong bisa nglakoni kuwi, namung wong sing dipiji karo Gusti Al- lah. 1212 Awit ènèng wong sing ora bisa omah-omah, jalaran kawit lair wis ngono. Enèng uga sing ora bisa omah-omah, jalaran didadèkké ngono karo wong liyané. Lan ènèng liyané menèh sing milih ora omah- omah sangka karepé déwé, jalaran namung kepéngin ngurusi Kratoné Gusti Allah. Sapa sing bisa nglakoni, ya bèn nglakoni." ésus mberkahi botyah-botyah Gusti Yésus mberkahi botyah-botyah Gusti Y 1313 Ing sakwijiné dina wong-wong pada nggawa anak- anaké nang nggoné Gusti Yésus, nyuwun supaya pada didongakké lan diberkahi. Nanging wong-wong kuwi pada disenèni karo murid-muridé. 1414 Gusti Yésus malah ngomong marang murid-muridé: "Mbok bèn botyah-botyah kuwi pada mbréné, aja dialang-alangi, awit Kratoné Swarga kanggo wong sing kaya botyah- botyah kuwi." 1515 Gusti Yésus terus numpangi tangan marang botyah-botyah, terus lunga sangka panggonan kono. ong enom sing sugih WWong enom sing sugih 1616 Ing sakwijiné dina ènèng wong enom mara nang nggoné Gusti Yésus, takon ngéné: "Guru, supayané bisa nampa urip langgeng, aku kudu nglakoni peng- gawé betyik apa?" 1717 Gusti Yésus semaur: "Kenèng apa kowé kok takon marang Aku bab apa sing betyik? Namung siji sing be- tyik, yakuwi Gusti Allah. Nèk kowé kepéngin nampa urip langgeng, kowé kudu nglakoni angger-anggeré Gusti Allah kabèh." 1818 Tembungé wong enom mau: "Angger-angger sing endi?" 24 Matéus 20:5 Gusti Yésus terus semaur: "Kowé aja mematèni, aja laku bédang, aja nyolong, aja ngapusi. 1919 Ngajènana marang bapa-biyungmu lan trésnaa marang wong liya kaya enggonmu trésna marang awakmu déwé." 2020 Wongé terus ngomong ngéné: "Angger-angger kabèh kuwi wis tak lakoni. Lah ijik kurang apa menèh?" 2121 Tembungé Gusti Yésus ngéné: "Nèk kowé kepén- gin sampurna, barang-barang nduwému diedol kabèh. Sepira payuné dikèkké marang wong sing ora nduwé, supaya kowé nduwé banda nang swarga. Sak- wisé kuwi terus mbrénéa mèlu Aku." 2222 Kadung krungu tembung kuwi, wong enom mau terus lunga karo sedi, awit dèkné sugih banget. 2323 Gusti Yésus terus ngomong marang murid- muridé: "Kowé pada tak omongi: pantyèn angèl tenan kanggo wong sugih mlebu ing Kratoné Swarga. 2424 Tak balèni menèh tembungku: malah luwih gampang unta mlebu bolongané dom, tenimbang wong sugih mlebu Kratoné Gusti Allah." 2525 Krungu tembung kuwi mau para murid kagèt banget, terus takon: "Lah nèk ngono, sapa sing bisa slamet?" 2626 Gusti Yésus nyawang murid-muridé terus ngomong: "Kanggo manungsa prekara kuwi pantyèn mokal, nanging kanggo Gusti Allah ora ènèng barang sing mokal." Upahé murid-muridé Gusti Yésusésus Upahé murid-muridé Gusti Y 2727 Rasul Pétrus terus ngomong marang Gusti Yésus: "Gusti, awaké déwé wis ninggal sembarangé awaké déwé lan saiki mèlu Kowé! Awaké déwé bakal éntuk apa?" 2828 Saurané Gusti Yésus: "Kowé pada tak omongi, mbésuk ing entèk-entèkané jaman Anaké Manungsa bakal njagong nang dampar pangwasa. Ing waktu iku kowé sing pada mèlu Aku uga bakal mèlu njagong nang dampar lan ngrutu taleré Israèl rolas. 2929 Lan saben wong sing ninggal omahé, seduluré lanang apa wédok, bapa-ibuné, anak-anaké lan keboné, jalaran nglabuhi Aku, wong kuwi bakal nampa ijolé ping satus lan uga bakal éntuk urip langgeng. 3030 Nanging okèh wong sing tekané ndisik bakal dadi kèri déwé lan okèh wong sing tekané kèri bakal dadi ndisik déwé." Piwulang bab wong-wong sing kerja nang kebon dreifeif Piwulang bab wong-wong sing kerja nang kebon dr 2020 Gusti Yésus mulangi ngéné: "Kratoné Swarga kuwi kenèng dipadakké karo wong sing nduwé kebon dreif. Esuk mruput wongé wis budal nggolèk wong sing kudu ngerjani keboné. 22 Kadung wis pada setuju bab bayarané saben wong sedina, wong-wong terus dikongkon budal nyambutgawé nang keboné. 33 Kira-kira jam sanga ésuk sing nduwé kebon lunga menèh terus weruh wong siji-loro nganggur nang lataré pasar. 44 Sing nduwé kebon mau terus ngomong marang wong-wong sing nganggur kuwi: 'Hayuk pada nyambutgawé nang kebonku, kowé bakal tak bayar sak mestiné!' 55 Wong-wong terus pada budal. Kira-kira
Matéus 20:6 jam rolas lan jam telu awan wong sing nduwé kebon lunga menèh nggolèk wong. 66 Kira-kira jam lima soré wongé uga budal menèh, terus weruh wong-wong pa- da nganggur, terus ditakoni: 'Kenèng apa kowé kok pada nganggur nang kéné sedina muput?' 77 Wong- wong semaur: 'Lah ora ènèng sing ngekèki kerjanan kok!' Sing nduwé kebon terus ngomong: 'Nèk ngono, hayuk nyambutgawé nang kebonku waé.' 88 "Kadung wis surup, sing nduwé kebon terus ngomong marang mandoré: 'Kana sing kerja pada di- tyeluk lan dikèki bayarané. Molai karo sing teka kèri déwé nganti tekan sing teka ndisik déwé.' 99 Wong- wong sing nyambutgawé molai kira-kira jam lima terus pada teka lan nampa bayarané wong kerja sedi- na. 1010 Sakwisé kuwi wong-wong sing molai kerja kawit ésuk terus pada mara, mikiré bakal nampa bayaran luwih okèh. Nanging wong-wong kuwi uga nampa ba- yarané wong kerja sedina. 1111 Wong-wong nampani ba- yarané karo nggresah marang sing nduwé kebon. 1212 Tembungé: 'Lah sing teka kèri kerjané namung sak jam, lah kok dibayar tunggalé karo awaké déwé sing kerja kepanasen sedina muput.' 1313 "Sing nduwé kebon terus semaur: 'Lo, aku ora nga- pusi kowé! Kowé lak wis setuju ta nampa bayarané wong kerja sedina? 1414 Ditampa bayaranmu kuwi lan kana lunga! Pantyèn aku karep ngekèki wong sing teka kèri bayaran sing tunggalé karo bayaranmu. 1515 Apa aku ora éntuk nganggokké duwitku manut karepku déwé? Kenèng apa kowé kok mèri nèk aku nggawé betyik marang liyané?' " 1616 Gusti Yésus terus ngomong: "Pantyèn kaya ngono, wong-wong sing teka kèri bakal dadi ndisik déwé lan wong-wong sing ndisik déwé bakal dadi sing kèri." Gusti Yésus ngomongké ping teluné nèk Dèkné bakal ésus ngomongké ping teluné nèk Dèkné bakal Gusti Y dipatèni dipatèni 1717 Dongé pada mlaku budal nang kuta Yérusalèm, Gusti Yésus nyeluk murid-muridé rolas didèwèkké, terus ngomong: 1818 "Kowé pada ngerti nèk awaké déwé saiki budal nang kuta Yérusalèm. Nang kana Anaké Manungsa bakal dipasrahké marang para pengarepé imam lan guru Kitab. Wong-wong kuwi bakal netepké setrapan pati marang Dèkné. 1919 Sakwisé kuwi wong- wong bakal masrahké Dèkné marang bangsa Rum, su- paya dipoyoki, dipetyuti terus dipentèng. Nanging ing telung dinané Dèkné bakal ditangèkké sangka pati karo Gusti Allah." Penjaluké bojoné Sébédéus Penjaluké bojoné Sébédéus 2020 Bojoné Sébédéus mara nang nggoné Gusti Yésus karo anaké lanang loro. Wongé terus sujut arep nduwèni tembung. 2121 Gusti Yésus terus takon: "Apa sing mbok karepké?" Bojoné Sébédéus terus ngomong: "Gusti, mbok janji ta, nèk Gusti mbésuk dadi ratu, anakku kabèh loro ke- lilan njagong nang sebelahé Gusti, sing siji tengen lan liyané kiwa?" 25 Matéus 21:3 2222 Gusti Yésus semaur: "Kowé kuwi ora ngerti apa sing mbok jaluk. Apa kowé wani nglakoni kasangsaran sing bakal tak lakoni?" Saurané: "Ya Gusti, awaké déwé wani!" 2323 Gusti Yésus terus ngomong: "Pantyèn, kasangsaran sing bakal tak lakoni kowé uga bakal nglakoni. Nanging bab njagong nang sebelah tengen apa kiwaku, kuwi Aku ora nduwé kwasa ngarani. Jagongan kuwi wis dityawiské kanggo wong-wong sing wis dipilih karo Bapakku." 2424 Kadung murid sepuluh liyané krungu bab kuwi, terus pada nesu marang sedulur loro mau. 2525 Mulané Gusti Yésus terus nyeluk murid-muridé kabèh terus diomongi ngéné: "Kowé pada ngerti déwé nèk para penuntun malah pada ngerèh bangsané lan semono uga para penggedé, kuwi malah pada nindes bangsané. 2626 Nanging kowé aja kaya ngono. Sapa sing kepéngin dadi pengarep, kuwi kudu ngladèni kowé. 2727 Lan sapa sing kepéngin dianggep gedé déwé, kuwi sing kudu dadi peladèné liyané. 2828 Didelokké ta Anaké Manungsa, Dèkné tekané ora supaya diladèni, nang- ing malah ngladèni lan masrahké nyawané kanggo ny- lametké wong okèh." ésus nambani Gusti Yésus nambani Gusti Y wong lamur loroo wong lamur lor 2929 Dongé Gusti Yésus lan murid-muridé pada ninggal kuta Yériko, wong pirang-pirang pada ngetutké. 3030 Nang pinggir dalan ènèng wong lamur loro pada njagong. Kadung krungu nèk Gusti Yésus liwat, wong lamur loro mau pada bengok-bengok: "Gusti, Tu- runané ratu Daved, mbok melas karo awaké déwé!" 3131 Wong okèh sing nang kono pada nyenèni wong loro kuwi kongkon meneng. Nanging malah tambah banter sing mbengok: "Gusti, Turunané ratu Daved, mbok melas karo awaké déwé!" 3232 Gusti Yésus terus mandek, terus wong loro mau di- tyeluk. Dèkné takon: "Kowé njaluk apa?" 3333 Semauré: "Awaké déwé nyuwun bisa weruh menèh, Gusti!" 3434 Gusti Yésus melas marang wong loro kuwi, terus didemèk mripaté. Sakwat terus pada bisa weruh menèh, terus mèlu Gusti Yésus. Gusti Yésus mlebu kuta Y Gusti Y ésus mlebu kuta Yérusalèm diar érusalèm diarak-ar ak wong ak-arak wong okèhokèh Kadung wis mèh tekan kuta Yérusalèm, Gusti Yésus lan murid-muridé mampir nang désa Bèt- faké, tyedek karo gunung Olèf. Nang kono Gusti Yésus terus ngongkon murid loro kongkon budal ndisik. 22 Gusti Yésus ngomong ngéné: "Kana budal nang désa nang ngarep kuwi. Nang kono kowé bakal weruh ki- mar wédok karo anakané dikentyang. Kimaré diutyuli terus digawa mbréné. 33 Nèk ènèng wong takon apa- apa, ngomong ngéné waé: 'Gusti mbutuhké. Nèk wis rampung, bakal dibalèkké.' " 2121
Matéus 21:4 44 Dadiné bisa keturutan sing wis diomong karo sak- wijiné nabi, sing uniné ngéné: 55 "Dikabarké marang wong-wong nang Sion: Ratumu nekani kowé, Dèkné andap-asor lan tekané numpak anakan kimar." 66 Murid loro mau terus budal lan nuruti apa sing diomong karo Gusti Yésus. 77 Kimar lan anakané terus digawa. 88 Murid-murid pirang-pirang sing nang kono terus pada njèrèng klambiné nang dalan sing arep dili- wati Gusti Yésus. Wong-wong liyané pada ngepèk pangé wit-witan terus disèlèhké nang dalan. 99 Wong pirang-pirang pada mlaku nang ngarepé lan nang mburiné Gusti Yésus, terus pada surak-surak: "Hosana, hayuk dipuji Turunané ratu Daved. Muga kaberkahan sing teka ing jenengé Gusti. Hosana, hayuk dipuji Gusti Allah sing nang swarga!" 1010 Kadung Gusti Yésus wis mlebu nang kuta Yérusalèm, wong sak kuta pada gègèr lan pada takon: "Sing teka kuwi sapa ta?" 1111 Wong-wong sing pada mèlu Gusti Yésus semaur: "Kuwi nabi Yésus, sangka kuta Nasarèt nang distrik Galiléa!" Gusti Yésus mlebu nang Gr Gusti Y éja Gedé ésus mlebu nang Gréja Gedé 1212 Gusti Yésus terus mlebu nang lataré Gréja Gedé. Wong-wong sing dodolan lan tetuku nang lataré Gréja Gedé kono pada diusir kongkon lunga kabèh. Méja- méjané sing tukang ngijoli duwit lan dingklik-dingkliké sing dodol manuk dara diglémpangké kabèh. 1313 Gusti Yésus ngomong marang wong-wong sing dodolan: "Nang Kitab wis ditulis nèk Gusti Allah ngomong: 'Om- ahku bakal diarani panggonan kanggo pamuji,' nang- ing saiki mbok dadèkké rongé maling." 1414 Nang Gréja Gedé kono ènèng wong lamur lan wong lumpuh pada nang nggoné Gusti Yésus. Kabèh pada diwaraské. 1515 Nanging kadung para pengarepé imam lan para guru Kitab pada weruh enggoné Gusti Yésus nindakké mujijat-mujijat lan botyah-botyah pa- da surak-surak: "Dipuji Turunané ratu Daved," terus pada nesu. 1616 Para pengarepé imam lan para guru Kitab terus ngomong marang Gusti Yésus: "Apa Kowé ora krungu tembungé botyah-botyah kuwi?" Gusti Yésus semaur: "Ya, Aku krungu. Nanging apa Kowé durung tau matya nang Kitab Sutyi, sing uniné ngéné: 'Botyah-botyah lan bayi-bayi wis mbok blajari memuji Jenengmu.' " 1717 Gusti Yésus terus ninggal wong-wong kuwi, lunga sangka kuta Yérusalèm, terus budal nang désa Bétani lan nginep nang kono. a metu wohé Wit anjir sing ora metu wohé Wit anjir sing or 1818 Esuké, dongé balik nang kuta Yérusalèm, Gusti Yé- sus krasa ngelih nang dalan. 1919 Dèkné weruh wit anjir nang pinggir dalan, terus diparani. Nanging ora ènèng wohé siji-sijia, namung godong. Mulané Gusti Yésus terus ngomong marang wité: "Slawas-lawasé kowé ora 26 Matéus 21:32 bakal ngetokké woh menèh!" Sakwat wité terus gar- ing. 2020 Kadung murid-muridé weruh lelakon kuwi mau, terus pada nggumun banget, mulané pada takon: "Lah wité anjir kok dadi garing ngono, Gusti?" 2121 Gusti Yésus semaur: "Pada ngertia, nèk kowé pretyaya lan ora mangu-mangu, kowé ya bisa nin- dakké sing tak tindakké marang wit anjir kuwi. Malah ora namung kuwi waé, kowé bisa ngongkon gunung kaé ngomong: 'Mumbula, njegura nang segara,' lan kuwi ya bakal klakon. 2222 Sembarang sing mbok jaluk ing pandonga bakal klakon, janji kowé pretyaya." Pitakonan bab pangwasané Pitakonan bab pangwasané Gusti Yésusésus Gusti Y 2323 Gusti Yésus terus mlebu nang Gréja Gedé lan mu- langi nang kono. Ing tengah-tengahé memulang ènèng pengarepé imam lan para guru Kitab mara nang nggoné Gusti Yésus takon: "Guru, enggonmu nindakké prekara kuwi kabèh éntuk pangwasa sangka ngendi? Sapa ta sing ngekèki pangwasa marang Kowé?" 2424 Gusti Yésus semaur ngéné: "Aku arep takon marang kowé ndisik. Nèk kowé wis mangsuli pitako- nanku, Aku ya bakal mangsuli pitakonanmu. 2525 Sapa sing ngekèki pangwasa marang nabi Yohanes kanggo mbaptis? Gusti Allah apa manungsa?" Para pengarepé imam lan para guru Kitab terus pa- da rembukan déwé: "Nèk awaké déwé ngomong: 'Sangka Gusti Allah,' lah mengko Dèkné semaur: 'Lah kenèng apa kowé kok ora pretyaya marang nabi Yohanes?' 2626 Lah nèk awaké déwé semaur: 'Sangka ma- nungsa,' awaké déwé wedi karo wong okèh iki, awit wong-wong kuwi kabèh nganggep Yohanes kuwi nabi." 2727 Dadiné para pengarepé imam lan para guru Kitab pada semaur: "Awaké déwé ora ngerti!" Gusti Yésus terus semaur: "Nèk ngono, kowé ya ora bakal tak omongi sapa sing ngekèki pangwasa marang Aku kanggo nindakké prekara kuwi mau kabèh." Piwulang bab anak loroo Piwulang bab anak lor 2828 Gusti Yésus terus ngomong: "Kepriyé pinemumu bab iki? Enèng wong nduwé anak loro. Wongé marani anaké mbarep terus ngomong: 'Lik, dina iki kana kowé nyambutgawé nang kebon dreif.' 2929 Anaké semaur: 'Ya Pak,' nanging ora budal. 3030 Bapaké terus marani anaké sing enom, terus dikongkon nyambutgawé nang ke- boné. Anaké enom semaur: 'Aku emoh Pak,' nanging terus gela, mulané terus budal. 3131 Anak loro mau sing endi sing nindakké karepé bapaké?" Wong-wong terus semaur: "Ya sing enom." Gusti Yésus terus ngomong: "Pada titènana, wong- wong belasting lan wong-wong lonté malah bakal mlebu ndisik ing Kratoné Gusti Allah tenimbang kowé. 3232 Awit nabi Yohanes teka lan nduduhké dalané Gusti
Matéus 21:33 Allah marang kowé, nanging kowé ora pada pretyaya marang dèkné. Wong-wong belasting lan wong-wong lonté malah pada pretyaya marang dèkné. Kowé pada weruh kuwi, nanging kowé ora terus malih pikirané lan pretyaya marang dèkné." wa kebon Piwulang bab wong nyéwa kebon Piwulang bab wong nyé 3333 Gusti Yésus ngomong: "Pada dirungokké piwulang iki. Enèng wong sugih nduwé kebon dreif. Keboné di- pageri mubeng lan digawèkké panggonan kanggo meres dreifé. Wongé uga ngedekké gubuk duwur kanggo njaga. Sakwisé kuwi keboné terus diséwakké marang wong-wong liyané. Wongé déwé terus lunga nang liya negara. 3434 Kadung wis wayahé panèn sing nduwé kebon teka terus kongkonan sing kerja supaya nang nggoné wong-wong sing nyéwa keboné. Kongkon njaluk bagèané dèkné sangka pametuné ke- boné. 3535 Nanging wong-wong sing dikongkon mau malah dityekel karo wong-wong sing nyéwa kebon. Enèng sing digebuki, ènèng sing dipatèni lan ènèng sing dibandemi watu. 3636 Sing nduwé kebon terus ngongkon wong liyané menèh, okèhé ngungkuli sing ndisik. Nanging kongkonan sing iki kabèh pada waé ngalami kaya sing ndisik. 3737 Entèk-entèké sing nduwé kebon ngongkon anaké déwé, mikiré wong-wong sing nyéwa kebon ngajèni marang anaké dèkné. 3838 Nanging kadung wong-wong sing nyéwa kebon weruh anaké sing nduwé kebon teka, terus pada rembukan ngéné: 'Lah iki anaké sing nduwé kebon teka. Hayuk dipatèni waé, supaya awaké déwé éntuk warisané.' 3939 Anaké sing nduwé kebon mau terus dityekel, disèrèt metu sangka keboné terus dipatèni." 4040 Gusti Yésus terus takon: "Nèk sing nduwé kebon teka, wong-wong sing nyéwa keboné bakal dika- pakké?" 4141 Wong-wong sing ditakoni pada semaur: "Ya wis sak mestiné nèk wong-wong ala kuwi bakal dipatèni kabèh. Lah keboné dreif mesti bakal diséwakké marang wong liya-liyané, sing pada gelem ngekèkké bagèané sing nduwé kebon pendak panèn." 4242 Gusti Yésus terus takon: "Apa kowé pada durung tau matya tulisan iki nang Kitab: 'Watu sing ora dikanggokké karo sing nggawé omah, kuwi dadi watu sing penting déwé. Iki penggawéné Gusti, mulané ya nggumunké tenan.' 4343 Mulané Aku ngomong marang kowé: Kratoné Gusti Allah bakal direbut sangka kowé lan dikèkké marang bangsa liya, sing nggugu marang tembungé. ( 4444 Sapa sing tiba ing watu kuwi bakal ajur lan sing ketiban watu kuwi bakal remuk.)" 4545 Kadung para pengarepé imam lan para Farisi pada krungu tembungé Gusti Yésus kuwi, terus pada ru- mangsa nèk wong-wong kuwi déwé sing disemoni. 4646 Wong-wong terus pada kepéngin nyekel Dèkné, nanging pada wedi karo rayaté, sing nganggep Gusti Yésus kuwi nabi. 27 Matéus 22:18 Piwulang bab mantènan gedé Piwulang bab mantènan gedé 2222 Gusti Yésus memulang menèh marang wong- wong nganggo sakwijiné gambar. 22 Tembungé Gusti Yésus ngéné: "Kratoné Swarga kenèng di- padakké karo sakwijiné ratu sing arep nduwé gawé gedèn, jalaran arep ngawinké anaké lanang. 33 Ratu mau ngongkon para peladèné ngundangi wong-wong sing diulemi. Nanging wong-wong ora gelem teka. 44 Ratuné terus ngongkon peladèn-peladèn liyané, diomongi ngéné: 'Kana wong-wong sing diulemi diomongi nèk péstané wis ditata. Sapi lanang lan pedèt-pedèt pilihan wis dibelèh. Sembarang wis ram- pung. Kongkon ndang pada nekani péstané!' 55 Nang- ing wong-wong sing diulemi ora teka. Malah pada lun- ga ngurusi penggawéané déwé-déwé. Enèng sing nang kebon, liyané ngurusi dagangané. 66 Malah ènèng sing pada nyekel peladèné ratuné, dipilara lan di- patèni. 77 Mulané ratuné terus nesu banget. Dèkné terus ngongkon soldat-soldaté, kongkon matèni wong-wong sing matèni peladèn-peladèné lan kongkon ngobong kutané. 88 Ratuné terus ngomong marang para peladèné: 'Péstané mantènan wis ditata, nanging wong-wong sing diulemi pada ora pantes. 99 Mulané kana saiki pada nang prapatan-prapatan lan sapa waé sing ketemu diundang kongkon teka nang péstané mantènan.' 1010 Para peladèn mau terus budal nang prapatan-prapatan. Kabèh wong sing ketemu, sing ala lan sing betyik, terus pada dikumpulké. Panggonan pésta saiki kebek karo dayoh. 1111 "Kadung ratuné mlebu kepéngin weruh dayoh- dayohé, dèkné terus weruh ènèng sakwijiné dayoh ora nganggo salin pésta. 1212 Dayoh kuwi terus ditakoni: 'Sedulur, lah kowé kok mlebu tanpa nganggo salin pésta?' Nanging dayohé ora bisa semaur apa? 1313 Ratuné terus ngomong marang para peladèné: 'Wong iki dibanda lan dietokké sangka kéné, dibuwang nang panggonan sing peteng. Nang kono dèkné bakal tangisan lan kerot untu.' " 1414 Gusti Yésus terus nutup piwulangé ngéné: "Pantyèn okèh wong sing dipanggil, nanging namung setitik sing pantes dipilih." Pitakonan bab mbayar belasting Pitakonan bab mbayar belasting 1515 Para Farisi terus lunga lan pada rembukan kepriyé bisané ngenèng Gusti Yésus nganggo pitakonan. 1616 Terus pada kongkonan murid-muridé kono bareng karo wong-wong golongané ratu Hérodès marani Gusti Yésus. Wong-wong iki terus takon: "Guru, awaké déwé ngerti nèk kowé wong jujur lan blaka enggoné mulangké bab kekarepané Gusti Allah kanggo ma- nungsa. Kowé ora wedi lan ora perduli karo sapa-sapa. 1717 Mulané awaké déwé kepéngin ngerti sangka Kowé bab iki: mbayar belasting marang ratuné Rum kuwi éntuk apa ora?" 1818 Nanging Gusti Yésus ngerti nèk wong-wong kuwi tujuané ala, mulané terus ngomong: "Kowé kuwi
Matéus 22:19 lamis. Kenèng apa kowé kok arep ngenèng Aku? 1919 Ndelok kéné duwit sing dienggo mbayar belasting." Terus ènèng sing nggawa duwit pérak siji. 2020 Gusti Yésus terus takon: "Nang duwit iki ènèng gambaré lan jenengé sapa?" 2121 Wong-wong semaur: "Gambaré lan jenengé ratuné Rum!" Gusti terus ngomong: "Nèk ngono, apa sing wèké ratuné ya dikèkké marang ratuné lan apa sing wèké Gusti Allah ya kudu dikèkké marang Gusti Allah." 2222 Wong-wong pada nggumun banget krungu Gusti Yésus ngomong ngono kuwi. Wong-wong terus ora ngrusui Dèkné menèh, terus pada lunga. Gusti Allahé wong urip Gusti Allahé wong urip 2323 Ing dina kuwi uga ènèng wong golongan Saduki siji-loro nang nggoné Gusti Yésus. Wong Saduki nganggepé wong mati ora bakal tangi menèh. 2424 Mu- lané pada takon marang Gusti Yésus: "Guru, nabi Moses mulangi ngéné: 'Nèk ènèng wong lanang mati tanpa ninggal turunan, seduluré lanang kudu ngepèk bojoné sing ditinggal mati kuwi, supaya bisa nggawé turunan.' 2525 Lah saiki ènèng sedulur pitu. Sing mbarep kawin, nanging terus mati tanpa ninggal anak. Bojoné terus diepèk karo adiké sing mati. 2626 Uga adiké mati tanpa ninggal anak. Mengkono lelakoné karo sedulur sing nomer telu tumekané sedulur sing nomer pitu, kabèh mati tanpa ninggal anak. 2727 Entèk-entèké wong wédoké mati pisan. 2828 Saiki awaké déwé arep takon: Lah mbésuk nèk wong mati pada tangi, wong wédok kuwi dadi bojoné sedulur sing endi? Awit sedulur pitu kuwi kabèh wis tau dadi bojoné wong wédok mau?" 2929 Gusti Yésus semaur: "Kowé kuwi klèru kabèh. Kowé kuwi ora dunung isiné Kitab lan kowé blas ora ngerti kwasané Gusti Allah. 3030 Awit mbésuk nèk wong- wong tangi sangka pati uripé bakalé kaya mulékat nang swarga, ora ènèng tyarané bebojoan. 3131 Lan bab tangi menèh sangka pati, apa kowé ora tau matya tembungé Gusti Allah marang kowé, sing uniné ngéné: 'Aku iki Gusti Allahé Abraham, Gusti Allahé Isak lan Gusti Allahé Yakub!' Gusti Allah kuwi dudu Gusti Al- lahé wong mati, nanging Gusti Allahé wong urip." 3333 Sakwisé wong-wong krungu katerangan sing ngono kuwi, kabèh pada nggumun karo piwulangé Gusti Yésus. WWèt sing gedé dé èt sing gedé déwéwé 3434 Kadung para Farisi krungu nèk Gusti Yésus wis ny- lakepké wong Saduki, terus pada nglumpuk. 3535 Enèng siji, sakwijiné guru Kitab, arep ngenèng Gusti Yésus nganggo pitakonan ngéné: 3636 "Guru, wèt sing endi nang Kitab sing gedé déwé?" 3737 Gusti Yésus semaur: "Wèt sing gedé déwé ya iki: Kowé kudu trésna marang Gusti Allahmu sak atimu, sak nyawamu lan nganggo sak ènèngé pikiranmu. 3838 Iku wèt sing gedé déwé lan sing penting déwé. 3939 Wèt liyané sing uga penting kaya sing ndisik kuwi ya 28 Matéus 23:13 iki: 'Trésnaa marang pepadamu kaya enggonmu nrés- nani awakmu déwé.' 4040 Kabèh wèt-wèté nabi Moses lan sing diwulangké karo para nabi liyané tibané ya nang wèt loro kuwi." Pitakonan bab Kristus lan bab Turunané r Pitakonan bab Kristus lan bab T atu Daved urunané ratu Daved 4141 Dongé para Farisi ijik nglumpuk nang kono, Gusti Yésus terus takon marang wong-wong kuwi: "Kepriyé pinemumu bab Kristus? Dèkné kuwi turunané sapa ta?" 4242 Wong-wong semaur: "Turunané ratu Daved." 4343 Gusti Yésus terus ngomong: "Lah nèk ngono, lah ratu Daved kok nyeluk Kristus kuwi Gusti? Awit katun- tun Rohé Gusti Allah ratu Daved lak ngomong ngéné ta: 4444 'Gusti Allah wis ngomong marang Gustiku: Kéné njagong nang tengenku, nganti mungsuhmu sak kabèhé wis tak telukké marang kowé.' 4545 Lah nèk ratu Daved nyeluk Kristus kuwi Gusti, lah mosok Kristus turunané ratu Daved?" 4646 Ora ènèng wong siji waé sing bisa ngomong apa- apa. Wiwit dina kuwi ora ènèng wong sing wani takon- takon menèh marang Gusti Yésus. Dirungokké piwulangé, Dirungokké piwulangé, nanging aja ditiru tumindaké nanging aja ditiru tumindaké 2323 Gusti Yésus terus ngomong ngéné marang wong-wong lan marang murid-muridé: 22 "Para guru Kitab lan para Farisi kuwi sing nduwèni kwasa ndunung-ndunungké wèt-wèté nabi Moses. 33 Mulané kudu dilakoni lan kabèh piwulangé kudu dituruti sing sak mestiné. Nanging aja pada niru klakuané, awit wong-wong kuwi déwé ora pada nglakoni apa sing di- wulangké. 44 Pada nggawé pernatan-pernatan sing abot kanggo wong liyané, nanging wong-wong kuwi déwé ora pada nindakké. 55 Sembarang sing ditindakké namung supaya kétok wong. Kayadéné: nganggo tali sembayang amba nang batuké lan lengené, gom- byoké saliné digawé dawa. 66 Nèk nang kumpulan pés- ta seneng njagong nang jagongané wong gedé lan nèk nang sinaguk njaluké njagong nang ngarep déwé. 77 Nèk nang pasar-pasar seneng digatèkké lan njaluké dityeluk 'Guru'. 88 Nanging kowé aja seneng dityeluk 'Guru', awit gurumu namung siji lan kowé kabèh pada tunggal sedulur. 99 Kowé uga aja nyeluk wong ing donya kéné 'Bapak', awit bapakmu namung siji, yakuwi sing nang swarga. 1010 Kowé uga aja gelem di- tyeluk 'Penuntun', awit penuntunmu namung siji, yakuwi Kristus. 1111 Sing gedé déwé nang tengahmu kudu ngladèni liyané. 1212 Sapa sing ngluhurké awaké déwé, iku bakal diasorké, malah sapa sing ngasorké awaké déwé, iku bakal diluhurké." Gusti Yésus nyenèni par Gusti Y ésus nyenèni para guru Kitab lan par a Farisi a guru Kitab lan para Farisi 1313 Gusti Yésus ngomong ngéné marang para guru Kitab lan para Farisi: "Tyilaka kowé, para guru Kitab lan para Farisi! Kowé kuwi wong lamis! Kowé pada
Matéus 23:14 ngalang-alangi wong-wong sing arep mlebu Kratoné Gusti Allah. Kowé déwé pada ora gelem, nanging wong liya sing gelem malah mbok alang-alangi. ( 1414 Ty- ilaka kowé, para guru Kitab lan para Farisi! Kowé wong lamis. Kowé pada nggolèk akal werna-werna kanggo meres randa-randa lan ngrampok omahé. Terus étok- étoké ndonga sing dawa. Mulané kowé bakal nampa setrapan sing luwih abot.) 1515 "Tyilaka kowé, para guru Kitab lan para Farisi! Kowé kuwi wong lamis! Kowé pada lunga adoh, nganti nyabrang segara lan ndlajahi daratan kepéngin éntuk wong siji sing mèlu agamamu. Nanging nèk wongé wis mèlu agamamu, wongé mbok matengké kanggo neraka, malah alané wongé ping pindoné kowé déwé. 1616 "Tyilaka kowé, penuntun-penuntun sing pityek. Kowé ngomong: 'Sapa sumpah nyebut Gréja Gedé, wong kuwi ora ketyentyang sumpahé. Nanging sapa sumpah nyebut emasé Gréja Gedé, sumpah kuwi nyentyang.' 1717 Kowé kuwi pantyèn wong bodo lan pityek. Awit, apa sing luwih gedé ajiné: emasé apa Gréja Gedé, sing nyutyèkké emasé? 1818 Kowé uga mu- lang ngéné: 'Sapa sumpah nyebut altaré Gusti Allah, wong kuwi ora ketyentyang sumpahé. Nanging sapa sumpah nyebut kurban sing nang altar, wong kuwi ketyentyang marang sumpahé.' 1919 Kowé pantyèn wong pityek tenan! Apa sing luwih gedé ajiné: kurbané apa altaré, sing nyutyèkké kurban kuwi? 2020 Sapa sing sumpah nyebut altaré Gusti Allah, kuwi sumpahé nye- but altaré lan sembarang sing temumpang nang altar kono. 2121 Lan sapa sing sumpah nyebut Gréja Gedé kuwi sumpah nyebut Gréja Gedé lan Gusti Allah sing manggon nang kono. 2222 Sapa sing sumpah nyebut swarga, kuwi tegesé sumpah nyebut damparé Gusti Allah lan Gusti Allah déwé sing njagong nang dampar kuwi. 2323 "Tyilaka kowé, para guru Kitab lan para Farisi. Kowé kuwi wong lamis. Awit kowé mbayar prasepu- luhan sangka bumbu kayadéné telasih, adas lan jin- ten, nanging pernatan-pernatan sing luwih penting ora mbok lakoni, kayadéné kabeneran, kawelasan lan katemenan. Bener, sing siji kudu mbok tindakké, nanging liyané aja dilirwakké. 2424 Kowé pantyèn penun- tun-penuntun sing pityek. Lemut mbok saring sangka ombèn-ombènmu, nanging unta mbok elek. 2525 "Tyilaka kowé, para guru Kitab lan para Farisi! Kowé kuwi wong lamis. Awit tyangkir lan piring mbok resiki njabané, nanging njeroné kebek karo rereget sangka enggonmu ngrampas, jalaran sangka srakah- mu. 2626 Kowé pantyèn wong Farisi sing pityek. Tyangkir lan piring kuwi kudu mbok resiki njeroné ndisik, mengko njabané uga dadi resik. 2727 "Tyilaka kowé, para guru Kitab lan para Farisi! Kowé kuwi wong lamis. Awit kowé kuwi kaya kuburan sing dietyèt putih. Sangka njaba pantyèn kétoké apik, nanging njeroné kebek karo balungé wong mati sing wis bosok kabèh. 2828 Kowé pantyèn kaya ngono kuwi: sangka njaba kowé kétok apik, nanging njeroné batin- mu kebek lelamis lan ala. 29 Matéus 24:3 2929 "Tyilaka kowé, para guru Kitab lan para Farisi. Kowé kuwi pantyèn wong lamis. Kowé pada ng- gawèkké kuburan kanggo para nabi lan ngapik-apikké watu pengéling-élingé wong-wong sing apik uripé. 3030 Kowé pada ngomong: 'Semunggoné aku urip ing ja- mané para mbah-mbahanku, aku mesti ora matèni para nabi.' 3131 Dadiné kowé déwé pada ngakoni nèk kowé kuwi turunané wong-wong sing pada matèni para nabi. 3232 Kono diteruské lan ditutukké pisan dosa- dosané mbah-mbahanmu kuwi! 3333 Kowé kuwi ula lan anakan ula. Kepriyé enggonmu arep nyimpangi setra- panmu nang neraka? 3434 Mulané dirungokké sing apik. Aku bakal ngongkon nabi-nabi, wong-wong sing nduwé kaweruh lan guru-guru teka nang nggonmu. Saloké bakal mbok patèni lan mbok pentèng, liyané menèh bakal mbok petyuti nang sinagukmu apa mbok oyak-oyak sangka kuta sijiné lunga nang kuta liyané. 3535 Entèk-entèké kowé bakal disetrap, jalaran kowé pada matèni wong-wong sing ora salah, wiwit Abel tekané Sakaria, anaké Bérékia, sing mbok patèni nang tengahé panggonan sutyi lan altar. 3636 Pada nger- tia: kabèh dosa kuwi bakal ditibakké nang tangané wong-wong ing jaman saiki." érusalèm bakal dirusak Kuta Yérusalèm bakal dirusak Kuta Y 3737 Gusti Yésus terus ngomong ngéné bab kuta Yérusalèm: "Yérusalèm, Yérusalèm! Kowé wis matèni nabi-nabi lan mbandemi watu marang wong-wong kongkonané Gusti Allah. Wis ping pira enggonku kepéngin nglumpukké anak-anakmu kaya pitik babon sing nglumpukké anak-anakané nang ngisoré swi- winé. Nanging kowé ora gelem. 3838 Titènana, omahmu bakal ditinggal suwung lan dadi sepi. 3939 Dirungokké omongku iki: wiwit saiki kowé ora bakal weruh Aku, nganti kowé bakal ngomong: 'Nampaa berkah sing teka ing jenengé Gusti.' " éja Gedé bakal dirusak GrGréja Gedé bakal dirusak Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus lunga sangka Gréja Gedé kono. Murid-muridé terus pada mara lan nduduhké gedong-gedongé Gréja Gedé marang Dèkné. 22 Gusti Yésus terus ngomong: "Kowé pada ngematké gedong-gedong kuwi, nanging pada ngertia, mbésuk bakal ora ènèng watu siji waé temumpang liyané. Kabèh ambruk dadi rata karo lemahé." 2424 Bab karusakan lan kasangsaranan Bab karusakan lan kasangsar 33 Gusti Yésus terus munggah nang gunung Olèf lan njagong nang kono. Murid-muridé terus pada mara. Kejaba murid-muridé ora ènèng wong liyané. Murid- muridé terus takon marang Dèkné: "Gusti, awaké déwé kepéngin ngerti kapan kuwi bakalé klakon. Awaké déwé uga kepéngin ngerti apa tanda-tandané tekané Gusti lan apa tanda-tandané entèk-entèkané jaman?"
Matéus 24:4 44 Gusti Yésus terus ngomong: "Kowé pada sing ati- ati, aja sampèk kenèng diapusi wong. 55 Awit okèh wong bakal teka nganggo jenengku lan ngomong: 'Aku iki Kristus!' Lan mengkono kuwi wong pirang-pi- rang bakal disasarké. 66 Kowé bakal krungu kabar- kabar bab peperangan lan bab peperangan sing bakal teka. Nanging aja pada bingung, awit kuwi kabèh kudu klakon. Nanging kuwi durung entèk-entèkané. 77 Awit bangsa sing siji bakal perang nglawan bangsa liyané lan negara sijiné bakal perang nglawan negara liyané. Nang endi-endi bakal ènèng kurang pangan lan lindu. 88 Nanging kuwi mau kabèh namung wiwi- tané kasangsaran sakdurungé jaman anyar teka, kaya wong sing nglarani kaé, sakdurungé mbayi. 99 "Ing waktu kuwi kowé bakal dityekel lan dipas- rahké, supaya dipilara lan dipatèni. Sakkèhé bangsa bakal pada sengit karo kowé, jalaran kowé muridku. 1010 Mulané okèh wong uga sing ora bakal temen mèlu Aku, nanging pada semplak pengandelé. Sing siji bakal masrahké liyané supaya dipilara lan sing siji bakal nyengiti liyané. 1111 Okèh nabi palsu bakal njedul lan nyasarké wong okèh. 1212 Tumindak ala bakal tam- bah okèh, mulané katrésnan bakal suda. 1313 Nanging sapa sing mantep terus tekan entèk-entèkané, kuwi sing bakal slamet. 1414 Kabar kabungahan bab Kratoné Gusti Allah bakal digelar nang sak jagat, supaya kabèh bangsa pada ngerti. Sakwisé kuwi klakon, entèk-en- tèkané jaman bakal teka." TTekané sangsar a gedé ekané sangsara gedé 1515 Gusti Yésus neruské tembungé ngéné: "Kowé bakal weruh Nggegilané Karusakan ngadek nang panggonan sutyi. Nabi Danièl wis ngomongké bab iku. Sapa sing matya iku mikira sing apik, supaya bisa dunung tegesé. 1616 Nèk kuwi klakon, wong-wong sing nang bawah Yudéa pada mblayua nang gunung-gu- nungan. 1717 Wong-wong sing ijik nang nduwur omah, aja pada medun njikuk barang-barangé omahé. 1818 Wong-wong sing ijik nang kebon, aja pada mulih njikuk saliné. 1919 Melaské banget wong wédok sing ing waktu kuwi pada meteng lan sing pada nyusoni. 2020 Ndedongaa marang Gusti Allah, supaya enggonmu lunga ora tiba wayah adem apa dina sabat. 2121 Awit ing waktu kuwi bakal ènèng kasusahan gedé banget, sing durung tau klakon wiwit jagat digawé tekan sepréné. Lan kasusahan gedé sing kaya ngono kuwi ora bakal klakon menèh. 2222 Semunggoné waktuné kasusahan kuwi ora dityekakké karo Gusti Allah, mesti ora ènèng wong siji waé bisa urip. Nanging jalaran sangka wong- wong sing wis dipilih karo Gusti Allah, waktu kuwi di- tyekakké. 2323 "Ing waktu kuwi, nèk ènèng wong ngomong marang kowé: 'Lah iki Kristus nang kéné,' apa 'Lah kaé Kristus nang kana,' aja pada ngandel. 2424 Awit kristus- kristus palsu lan nabi-nabi palsu bakal pada njedul lan bakal pada nindakké mujijat-mujijat lan tanda-tanda sing nggumunké kanggo nyasarké wong. Malah se- munggoné bisa ngono arep nyasarké para pilihané 30 Matéus 24:41 Gusti Allah. 2525 Mulané pada diéling-éling! Aku wis ngomongi kowé sakdurungé kuwi mau klakon. 2626 "Nèk ènèng wong ngomongi kowé: 'Lah kaé Kris- tus nang wustèn,' kowé aja mbrana. Apa nèk wong- wong ngomong: 'Lah kaé Dèkné ndelik nang kana,' kowé aja ngandel. 2727 Awit kaya enggoné klélapé bledèk ngebyar sangka wétan lan padangé semlorot tekan kulon, mengkono mbésuk tekané Anaké Manungsa. 2828 "Nang endi sing ènèng batang, mesti manuk gagak pada nglumpuk." ekané Anaké Manungsa TTekané Anaké Manungsa 2929 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Sakwisé wayah kasangsaran kuwi, srengéngé bakal dadi pe- teng lan mbulané ora bakal semlorot menèh. Lintang- lintang bakal pada tiba sangka langit lan pangwasa- pangwasa nang langit bakal hoyak kabèh. 3030 Sakwisé kuwi tandané Anaké Manungsa bakal kétok nang lan- git. Sakkèhé bangsa nang bumi bakal pada nangis lan sambat lan bakal pada weruh Anaké Manungsa teka nang mégané langit, nganggo pangwasa lan ka- mulyan sing gedé. 3131 Trompèt sing swarané banter banget bakal diunèkké lan para mulékat bakal dikongkon lunga nglumpukké umat pilihané Gusti Al- lah sangka wétan, kulon, lor lan kidul, sangka pojoké bumi sing sijiné tekan pojok sing liyané." Piwulang sangka wit anjir Piwulang sangka wit anjir 3232 Gusti Yésus terus ngekèki piwulang ngéné: "Mbok dititèni wit anjir kaé. Nèk pangé wis ijo lan memes lan molai metu godongé, kowé ngerti nèk wayah panas wis tyedek. 3333 Mengkono uga, nèk kowé weruh sem- barang sing tak omong mau klakon, kuwi tandané nèk tekané Anaké Manungsa wis tyedek banget. 3434 Pada élinga! Wong-wong sing urip ing jaman iki bakal pada menangi prekara-prekara kuwi mau kabèh. 3535 Langit lan bumi bakal ilang, nanging tembungku bakal ènèng terus slawas-lawasé." a ènèng Dinané lan jamé ora ènèng Dinané lan jamé or sing ngerti sing ngerti 3636 Gusti Yésus neruské tembungé ngéné: "Bab di- nané lan jamé tekané Anaké Manungsa ora ènèng wong siji waé sing ngerti. Para mulékat nang swarga ora ngerti lan Anaké Gusti Allah ya ora ngerti. Sing ngerti namung Gusti Allah Bapaké. 3737 Kaya jamané nabi Noah, mengkono uga mbésuk jamané tekané Anaké Manungsa. 3838 Awit ing dina-dina sakdurungé udan gedé teka, wong-wong pada mangan-ngombé lan kawin, nganti dinané enggoné nabi Noah mung- gah nang kapalé. 3939 Wong-wong ora pada dunung apa sing klakon, nganti tekané udan gedé, terus pada ngerti. Mengkono uga bakalé lelakoné nèk Anaké Ma- nungsa teka. 4040 Ing waktu kuwi bakal ènèng wong lanang loro pada nyambutgawé nang kebon, sing siji digawa, sing liyané ditinggal. 4141 Enèng wong wédok
Matéus 24:42 loro ijik nggiling gandum, sing siji digawa, sing liyané ditinggal. 4242 "Mulané, pada sing awas lan ati-ati, awit kowé ora ngerti kapan tekané Gustimu. 4343 Elinga iki, semung- goné sing nduwé omah ngerti waktuné tekané mal- ingé, dèkné mesti ora bakal turu lan ora bakal nglilani omahé dibobol. 4444 Mulané pada jaga-jaga, awit Anaké Manungsa tekané ing waktu sing ora mbok jagakké." Piwulang bab slaf sing temen Piwulang bab slaf sing temen 4545 Gusti Yésus terus ngomong: "Slaf sing endi sing temen lan sing pinter, sing didadèkké pengarepé slaf- slaf liyané lan ngekèki pangané marang slaf-slaf kuwi nèk wis pener waktuné? 4646 Beja tenan slaf sing ketemu ijik ngerjani penggawéané nèk sing nduwé omah teka. 4747 Ngandela, slaf kuwi bakal dipasrahi ngurusi kabèh bandané sing nduwé omah. 4848 Nanging nèk slaf mau ala atiné lan nduwé gagasan ngéné: 4949 'Ah, gustiku bakalé ora ndang teka kok,' terus dèkné molai nyiya- nyiya slaf-slaf liyané lan malah mangan lan ngombé bebarengan karo wong-wong sing seneng mabuk. 5050 Lah sing nduwé omah terus teka ing dina sing ora dijagakké lan ing jam sing ora dingertèni sakdurungé. 5151 Slaf kuwi bakal disetrap karo sing nduwé omah, tunggalé waé karo setrapané wong lamis. Nang kono slaf mau bakal tangisan lan ngerot untu." awan sing pinter PrPrawan sing pinter awan sing goblok lan prawan sing goblok lan pr 2525 Saiki Gusti Yésus mulangi ngéné: "Nèk Anaké Manungsa teka lan ngwasani Kratoné Gusti Al- lah, kuwi kenèng digambarké karo prawan sepuluh sing arep ngiring mantèn lan pada nggawa ontyor kaé, metuk mantèn lanang. 22 Prawan sepuluh kuwi sing lima goblok lan sing lima pinter. 33 Prawan lima sing goblok pada nggawa ontyor, nanging ora nggawa lenga sèrep. 44 Lah prawan lima sing pinter nggawa on- tyor lan nggawa lenga sèrep. 55 Kadung mantèné lanang ora teka-teka, prawan-prawan mau pada ngan- tuk, sampèk keturon. 66 "Nang tengahé wengi ènèng wong tyeluk-tyeluk: 'Mantèné teka, hayuk pada metuk!' 77 Prawan sepuluh mau terus pada tangi lan njikuk ontyoré déwé-déwé. 88 Prawan lima sing goblok terus nembung marang prawan-prawan sing pinter: 'Mbok aku dikèki lengamu setitik, awit ontyorku arep mati.' 99 Prawan-prawan sing pinter semaur: 'Ora, mengko awaké déwé kabèh ndak kekurangan lenga. Kana nggolèk déwé nang setur nèk butuh.' 1010 Kadung prawan-prawan sing goblok mau pa- da budal tuku lenga, mantèné lanang teka. Prawan- prawan sing wis tata-tata mau terus pada ngiring mantèné mlebu nang omahé sing nduwé gawé. Lawangé terus dikantying. 1111 "Ora let suwi prawan-prawan sing tuku lenga mau pada teka terus tyeluk-tyeluk: 'Bapak, bapak, mbok 31 Matéus 25:30 dibukak lawangé!' 1212 Nanging mantèn lanang mau se- maur: 'Kowé sapa, aku ora kenal kowé!' " 1313 Gusti Yésus terus nutup piwulangé ngéné: "Mulané pada melèka, awit kowé ora ngerti dinané apa jamé tekané Anaké Manungsa." Slaf telu sing dipokoki Slaf telu sing dipokoki 1414 Gusti Yésus terus ngekèki gambar liyané: "Nèk Anaké Manungsa teka ngwasani Kratoné Gusti Allah, kuwi kenèng digambarké karo sakwijiné wong sing arep lunga nang negara adoh. Wongé nyeluk slaf- slafé, terus dipasrahi bandané. 1515 Sing siji dikèki duwit emas limang èwu, sing liyané rong èwu lan sing nomer telu dikèki sèwu. Siji-sijiné dikèki duwit manut kapinterané déwé-déwé. Sakwisé kuwi wongé terus budal. 1616 Slaf sing nampa duwit emas limang èwu terus budal nglakokké duwité lan éntuk bati limang èwu duwit emas. 1717 Semono uga slaf sing nomer loro, dèkné éntuk bati rong èwu. 1818 Nanging slaf sing nam- pa duwit emas sèwu malah ngeduk luwangan lan duwité sing nduwé omah dipendem nang kono. 1919 "Let suwi sing nduwé omah mulih, terus slafé dikongkon teka ngekèki laporan. 2020 Slaf sing nampa duwit emas limang èwu maju terus masrahké batiné limang èwu karo ngomong: 'Gusti, aku mbok pasrahi duwit emas limang èwu, lah iki delokké, aku éntuk bati limang èwu.' 2121 Sing nduwé omah semaur: 'Apik banget, kowé slaf sing apik lan sing temen. Jalaran duwit setitik mbok lakokké apik, kowé saiki tak pasrahi duwit sing okèh. Réné mlebua lan mèlua ngrasakké kabungahanku.' 2222 "Uga slaf sing nampa duwit emas rong èwu maju. Dèkné ngomong: 'Gusti, kowé ngekèki duwit emas rong èwu marang aku, lah iki delokké, tak tambahi rong èwu batiné.' 2323 Sing nduwé omah semaur: 'Apik banget. Kowé pantyèn slaf sing apik lan sing temen. Duwit setitik mbok lakokké apik, mulané kowé saiki tak pasrahi duwit sing okèh. Réné mlebua lan mèlua ngrasakké kabungahanku.' 2424 "Sakwisé kuwi terus slaf sing nampa duwit emas sèwu maju. Tembungé dèkné ngéné: 'Gusti, aku ngerti nèk kowé kuwi wong kereng. Awit kowé ngunduh nang panggonan sing kowé déwé ora nyebar lan kowé narik tanpa masang déwé. 2525 Mulané aku wedi lan duwitmu tak pendem nang lemah. Lah iki duwitmu tampanen.' 2626 "Sing nduwé omah terus ngomong: 'Kowé kuwi slaf sing ala lan males. Kowé ngerti nèk aku ngunduh nang panggonan sing aku déwé ora nyebar lan aku narik barang sing aku déwé ora masang. 2727 Ajuré duwitku mbok dèkèk nang bank, dadiné aku bisa én- tuk duwitku karo rèntené. 2828 Duwit emas sèwu kuwi di- jaluk lan dikèkké marang slaf sing wis nduwé sepuluh èwu. 2929 Awit sapa sing wis nduwé, kuwi bakal dikèki luwih okèh menèh sampèk lubèr. Nanging sapa sing ora nduwé, barang setitik sing diduwèni kuwi malah bakal dijaluk kabèh. 3030 Saiki, slaf sing ora ènèng gu-
Matéus 25:31 nané kuwi dityekel lan dietokké nang pepeteng. Nang kono bakal tangisan lan ngerot untu.' " Anaké Manungsa bakal ngrutu kabèh bangsa Anaké Manungsa bakal ngrutu kabèh bangsa 3131 Gusti Yésus terus ngomong ngéné: "Mbésuk nèk Anaké Manungsa teka nganggo pangwasané lan di- arak-arak karo sakkèhé mulékaté, Dèkné bakal njagong nang damparé kaswargan. 3232 Para mulékaté bakal nglumpukké kabèh bangsa nang ngarepé damparé. Dèkné bakal misah wong-wong mau dadi loro, kaya enggoné tukang angon kaé misah wedusé gèmbèl sangka wedus bandot. 3333 Wedusé gèmbèl dis- ingkirké nang tengené lan wedusé bandot nang ki- wané. 3434 Ratuné terus bakal ngomong marang wong- wong sing nang tengené: 'Bapakku wis mberkahi kowé. Pada mbrénéa. Kowé bakal ngrasakké berkahé Kratoné Gusti Allah sing wis dityawiské kanggo kowé wiwit lairé jagat. 3535 Awit dongé Aku ngelih, Aku mbok kèki mangan. Aku ngelak, Aku mbok kèki ngombé. Dongé Aku sangka panggonan adoh, Aku mbok kèki inepan. 3636 Dongé Aku ora nduwé salin, Aku mbok kèki salin. Dongé Aku lara, Aku mbok rumati. Dongé Aku nang setrapan, Aku mbok tiliki.' 3737 "Nang kono wong-wong sing resik atiné bakal pa- da ngomong: 'Gusti, kapan awaké déwé weruh Kowé ngelih terus ngekèki mangan apa weruh Kowé ngelak terus ngekèki ngombé Kowé? 3838 Awaké déwé ora tau weruh Kowé kaya wong sangka panggonan adoh apa ora nduwé salin. Lah kapan awaké déwé ngekèki in- epan apa ngekèki salin Kowé? 3939 Awaké déwé ora tau weruh Kowé lara apa nang setrapan. Lah kapan awaké déwé niliki Kowé?' 4040 Ratuné bakal semaur marang wong-wong sing nang tengené: 'Pada élinga, apa waé sing mbok tindakké marang salah-sakwijiné sedulurku iki, senajana marang sing tyilik déwé, kuwi pada waé karo nèk mbok tindakké marang Aku.' 4141 "Ratuné uga bakal ngomong marang wong-wong sing nang sebelah kiwané: 'Pada lunga sangka ngarepku! Gusti Allah wis nampik kowé. Lungaa nang geni sing langgeng, sing wis dityawiské kanggo Sétan lan para mulékaté. 4242 Awit dongé Aku ngelih, kowé ora ngekèki mangan Aku. Aku ngelak, Aku ora mbok kèki ngombé. 4343 Aku sangka panggonan adoh, Aku ora mbok kèki inepan. Aku ora nduwé salin, aku ora mbok kèki salin. Dongé Aku lara lan dongé Aku nang setra- pan, kowé ora niliki Aku.' 4444 "Wong-wong kuwi terus bakal takon: 'Gusti, kapan awaké déwé weruh kowé ngelih apa ngelak? Lan ka- pan awaké déwé weruh Kowé kaya wong sing sangka panggonan adoh? Lan kapan awaké déwé weruh Kowé lara apa nang setrapan? Ora tau! Mulané awaké déwé ya ora nulungi!' 4545 Ratuné bakal semaur: 'Run- gokké sing apik! Apa waé sing ora mbok tindakké marang salah-sakwijiné wong sing tyilik déwé iki, kuwi ya ora mbok tindakké marang Aku.' 4646 Wong-wong kuwi bakal nampa setrapan langgeng, nanging wong sing resik atiné bakal nampa urip langgeng." 32 Matéus 26:18 Komplot arep matèni Gusti Y Komplot ar ep matèni Gusti Yésusésus 2626 Sakwisé Gusti Yésus rampung enggoné mu- langké bab kuwi mau kabèh, Dèkné terus ngomong marang murid-muridé: 22 "Kowé wis pada ngerti nèk riyaya Paskah wis kurang rong dina menèh lan Anaké Manungsa bakal dityekel lan dipentèng." 33 Ing waktu kuwi para pengarepé imam lan para pini- tuwané bangsa Ju pada nglumpuk nang omahé Imam Gedé Kayafas. 44 Para pengarepé imam lan para pini- tuwa mau pada rembukan bab kepriyé akalé enggoné arep nyekel lan matèni Gusti Yésus. 55 Nanging pada ngomong: "Sing nyekel aja tiba dina riyaya Paskah lo, mengko ndak marakké ramé lan gègèran." ésus diusapi lenga wangi Gusti Yésus diusapi lenga wangi Gusti Y 66 Gusti Yésus saiki nang désa Bétani. Dèkné merday- oh nang omahé Simon sing mauné lara lépra. 77 Dongé Gusti Yésus ijik jagongan mangan, terus ènèng wong wédok teka, nggawa botol isiné lenga wangi sing larang banget. Wongé terus nglengani sirahé Gusti Yé- sus. 88 Para murid weruh kuwi mau terus pada nesu lan pada ngomong marang sakpada-pada: "Apa kuwi ora ngetyèh-etyèh duwit? 99 Lenga wangi kuwi nèk diedol apa ora payu okèh lan duwité apa ora kenèng dikèkké wong sing ora nduwé?" 1010 Gusti Yésus ngerti rembukané para muridé terus ngomong: "Kenèng apa kowé kok pada ngrasani ala marang wong wédok iki. Wong iki lak nglakoni barang sing betyik marang Aku ta? 1111 Wong ora nduwé kuwi slawasé ya bakal ènèng terus nang tengahmu, nang- ing Aku ora slawasé bakal tyampur karo kowé. 1212 Wong iki enggoné ngesokké lenga nang awakku iki kanggo tyetyawis penguburanku. 1313 Pada titènana! Nang endi waé sing digelari kabar kabungahané Gusti Allah, apa sing ditindakké karo wong wédok iki ya bakal diomongké, kanggo pengéling-éling marang dèkné." YYudas Iskariot saguh masr ahké udas Iskariot saguh masrahké Gusti Yésus mar Gusti Y ang mungsuhé ésus marang mungsuhé 1414 Sangka murid-muridé Gusti Yésus rolas ènèng siji, yakuwi Yudas Iskariot, sing lunga nang nggoné para pengarepé imam. 1515 Yudas terus takon: "Pira upahé nèk aku masrahké Yésus marang kowé?" Yudas terus dikèki duwit selaka telung puluh. 1616 Wiwit waktu kuwi dèkné terus nggolèk kelunggaran kanggo masrahké Gusti Yésus marang para pengarepé imam. yetyawis Pésta Paskah TTyetyawis Pésta Paskah 1717 Saiki wis dina wiwitané Riyaya Pésta Roti Tanpa Ra- gi. Para murid pada mara nang nggoné Gusti Yésus terus takon: "Gusti, Kowé njaluk mangan Pésta Paskah nang endi? Dadiné awaké déwé bisa tyetyawis." 1818 Gusti Yésus terus nyeluk jenengé sakwijiné wong nang kuta: "Kana nang omahé wong kuwi lan
Matéus 26:19 ngomong: 'Guruné ngomong: waktuku wis teka, Aku kepéngin mangan Pésta Paskah karo murid-muridku nang omahmu.' " 1919 Murid-murid mau terus budal lan nindakké apa sing diomong karo Gusti Yésus, terus pada nyawiské Pésta Paskah. 2020 Mbenginé Gusti Yésus mangan bebarengan karo murid-muridé. 2121 Dongé ijik pada mangan, Gusti Yésus ngomong: "Aku ngomongi kowé nèk siji sangka ten- gahmu bakal ngelungké Aku marang wong-wong sing arep matèni Aku." 2222 Murid-muridé pada sedi banget krungu Gusti Yé- sus ngomong kuwi mau, terus gentènan takon: "Lak dudu aku ta Gusti?" 2323 Gusti Yésus semaur: "Wong sing ngetylupké rotiné nang mangkok bareng karo Aku, yakuwi sing bakal ngelungké Aku. 2424 Anaké Manungsa pantyèn kudu mati, awit nang Kitab wis ketulis bab enggoné Dèkné bakal mati. Nanging tyilaka tenan wong sing ngelungké Anaké Manungsa. Luwih apik semunggoné wong kuwi ora lair waé." 2525 Yudas, sing bakal ngelungké Gusti Yésus, terus takon: "Apa Kowé ngomongké aku Guru?" Gusti Yésus semaur: "Kowé déwé sing ngomong." Wiwitané Pésta Sutyi Wiwitané Pésta Sutyi 2626 Dongé pada mangan, Gusti Yésus njikuk roti terus ndonga, maturkesuwun marang Gusti Allah. Rotiné terus dityuwil-tyuwil terus dikèkké marang murid- muridé, tembungé: "Pada ditampani lan dipangan, iki awakku." 2727 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus njikuk ombèné. Sakwisé didongakké lan maturkesuwun marang Gusti Allah, Dèkné terus ngelungké ombèné marang murid- muridé karo ngomong: "Pada ngombéa kabèh. 2828 Awit iki getihku kanggo netepké prejanjiané Gusti Allah. Getihku iki mili kanggo wong okèh, supaya bisa nam- pa pangapura sangka dosané. 2929 Pada ngertia, Aku bakal ora ngombé anggur iki menèh nganti waktuné Aku bakal ngombé anggur anyar karo kowé kabèh ing Kratoné Gusti Allah Bapakku." 3030 Sakwisé kuwi Gusti Yésus lan para muridé terus pada menyanyi lan memuji, terus budal nang gunung Olèf. Rasul Pétrus bakal nyélaki Rasul Pétrus bakal nyélaki Gusti Yésusésus Gusti Y 3131 Gusti Yésus terus ngomong ngéné marang murid- muridé: "Ing wengi iki waé kowé bakal pada mblayu ninggal Aku ijèn. Awit nang Kitab ya wis ketulis ngéné: 'Gusti Allah bakal matèni pangoné lan wedus-wedusé bakal buyar.' 3232 Nanging nèk Aku wis tangi sangka pati, Aku bakal budal nang bawah Galiléa, ndisiki kowé." 3333 Rasul Pétrus terus ngomong ngéné marang Gusti Yésus: "Gusti, senajan murid-murid liyané ninggal Kowé, aku ora pisan-pisan bakal ninggal Kowé!" 33 Matéus 26:48 3434 Gusti Yésus semaur ngéné: "Rungokké Pétrus, ing wengi iki waé, sakdurungé jago kluruk, kowé bakal nyélaki Aku sampèk ping telu." 3535 Nanging rasul Pétrus ngomong: "Gusti, Aku ora pisan-pisan bakal ninggal Kowé, senajan aku kudu mati bareng karo Kowé." Lan murid-murid liyané uga kabèh pada ngomong ngono. ésus ndonga nang Gètsémané Gusti Yésus ndonga nang Gètsémané Gusti Y 3636 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus budal karo murid- muridé nang panggonan sing jenengé Gètsémané. Nang kono Gusti Yésus terus ngomong marang murid-muridé: "Kowé pada njagong nang kéné waé. Aku arep mbrana ndonga." 3737 Gusti Yésus terus ngejèk rasul Pétrus lan anaké Sébédéus kabèh loro. Nang kono Gusti Yésus terus kétok sedi lan wedi banget. 3838 Dèkné terus ngomong marang murid-murid kuwi: "Atiku jan sedi banget, rasané kaya wong arep mati. Pada ngentèni nang kéné lan Aku diréwangi melèk." 3939 Gusti Yésus terus mlaku rada adoh, terus niba lan ndonga: "Duh Gusti Allah Bapakku, nèk Kowé gelem, mbok kasangsaran iki disimpangké sangka Aku. Nang- ing ora kekarepanku, mung kekarepanmu sing kudu klakon." 4040 Gusti Yésus terus balik menèh lan nemu murid sing telu mau pada turu. Gusti Yésus terus ngomong marang rasul Pétrus: "Mosok kowé kabèh telu ora ènèng sing bisa ngréwangi Aku melèk namung sak jam waé? 4141 Pada melèka lan pada ndedongaa, supaya ora tiba ing panggoda. Pantyèn, atiné kepéngin nglakoni sing betyik, nanging awaké ora kuwat." 4242 Gusti Yésus terus lunga menèh ping pindoné nde- donga ngéné: "Gusti Allah Bapakku, nèk kasangsaran iki pantyèn ora kenèng disimpangké, ya mosok bodo, apa karepmu kudu klakon." 4343 Gusti Yésus terus balik menèh, nanging nemu muridé telu mau ijik pada turu menèh, awit mripaté ora kuwat melèk. 4444 Murid-muridé kuwi terus ditinggal menèh lan Gusti Yésus terus ndonga ping teluné, ya kaya sing ndisik. 4545 Sakwisé kuwi Dèkné terus marani murid- muridé. Dèkné ngomong: "Ijik pada turu lan lèrèn? Saiki wis waktuné, Anaké Manungsa bakal dipasrahké marang wong dosa. 4646 Hayuk pada tangi lan hayuk pa- da lunga. Delokké, wong sing ngelungké Aku wis teka." ésus dityekel Gusti Yésus dityekel Gusti Y 4747 Gusti Yésus durung sampèk rampung sing ngomong, kok Yudas, salah-sakwijiné murid sing rolas, teka. Dèkné teka bareng karo wong okèh sing nggawa pedang lan pentung. Wong-wong kuwi dikongkon karo para pengarepé imam lan para pinituwané bangsa Ju. 4848 Yudas wis nggawé tengeran karo wong- wong kuwi ngéné: "Wong sing tak ambung, yakuwi wongé. Wong kuwi sing kudu mbok tyekel."
Matéus 26:49 4949 Yudas terusan marani Gusti Yésus terus ngomong: "Slamet Guru," terus ngambung Dèkné. 5050 Gusti Yésus terus semaur: "Ndang ditindakké apa sing mbok karepké!" Wong-wong terus pada maju nyekel Gusti Yésus. 5151 Salah-sakwijiné muridé Gusti Yésus terus narik pedangé dienggo nyabet kupingé slafé Imam Gedé. Kupingé tyepol. 5252 Gusti Yésus terus ngomong: "Pedan- gmu lebokké menèh! Awit sapa waé sing nganggokké pedangé, bakal mati karo pedang. 5353 Apa kowé mikir nèk Aku ora bisa nyuwun marang Bapakku. Nèk Aku gelem, Dèkné bisa ngongkon mulékat-mulékaté teka sakwat, ngungkuli rolas golongan. 5454 Lah nanging se- munggoné ngono, lah kepriyé sing ketulis nang Kitab bisané keturutan? Awit nang Kitab wis ketulis nèk kabèh iki kudu keturutan." 5555 Gusti Yésus saiki ngomong marang wong-wong: "Apa rumangsamu Aku iki wong tukang ngrampok, kok kowé arep nyekel Aku nganggo pedang lan pen- tung? Saben dina Aku lak mulangi nang Gréja Gedé ta? Lah kok ora mbok tyekel Aku? 5656 Nanging kabèh iki kudu klakon ngéné, supaya apa sing wis ditulis karo para nabi nang Kitab bisa keturutan." Sakwisé kuwi para muridé Gusti Yésus terus ninggal Dèkné lan pada mblayu lunga. ésus nang Kruton Agama Gusti Yésus nang Kruton Agama Gusti Y 5757 Gusti Yésus terus digawa nang omahé Imam Gedé Kayafas. Nang kono para guru Kitab lan para pini- tuwané bangsa Ju wis pada nglumpuk. 5858 Rasul Pétrus ngetutké Gusti Yésus sangka kadohan, sampèk tekan lataré omahé Imam Gedé. Rasul Pétrus terus mlebu, terus njagong kono karo wong-wong sing jaga. Dèkné kepéngin weruh kepriyé bakalé entèk-entèkané. 5959 Imamé Gedé lan para wargané Kruton Agama kabèh pada nggolèk akal arep nyalahké Gusti Yésus nganggo seksi-seksi palsu, supaya Dèkné éntuk setrapan pati. 6060 Nanging senajan okèh wong sing pada maju lan gelem dadi seksi, paseksiné ora ènèng buktiné. 6161 Terus ènèng wong loro maju ngomong: "Wong kuwi tau ngomong: 'Aku bisa mbubrah Gréja Gedé lan bisa ngedekké menèh ing sakjeroné telung dina.' " 6262 Imam Gedé terus ngadek lan takon: "Apa Kowé ora arep semaur apa-apa enggoné wong-wong kuwi nyalahké Kowé?" 6363 Nanging Gusti Yésus meneng waé. Imam Gedé terus ngomong menèh: "Ing jenengé Gusti Allah sing urip, apa Kowé ngaku nèk Kowé Kris- tus, Anaké Gusti Allah?" 6464 Gusti Yésus semaur: "Pantyèn bener. Nanging ngertia, wiwit saiki kowé bakal weruh Anaké Ma- nungsa njagong nang tengené Gusti Allah sing kwasa déwé. Kowé bakal weruh Dèkné teka nang méga nang langit." 6565 Krungu tembungé Gusti Yésus kuwi mau, Imam Gedé terus nyuwèk-nyuwèk saliné karo ngomong: "Wong iki ngolok-olok Gusti Allah! Wis ora mbutuhké seksi menèh! Kowé kabèh pada krungu déwé enggoné 34 Matéus 27:5 wong kuwi ngolok-olok Gusti Allah. 6666 Saiki kepriyé pinemumu?" Kabèh terus semaur: "Wong kuwi salah, kudu di- patèni!" 6767 Wong-wong terus ngidoni lan ngantemi Gusti Yé- sus. 6868 Enèng liyané sing ngeplak Dèkné karo ngomong: "Jajal bedèken, Kristus, sapa sing ngeplak Kowé?" Rasul Pétrus nyélaki Gusti Yésusésus Rasul Pétrus nyélaki Gusti Y 6969 Rasul Pétrus ijik njagong nang njaba, nang latar. Terus ènèng wong wédok slafé Imam Gedé marani dèkné karo ngomong: "Lo, kowé lak mèlu Yésus ta, wong sangka Galiléa kaé?" 7070 Nanging rasul Pétrus ora ngaku. Nang ngarepé wong okèh kono dèkné ngomong: "Aku ora ngerti apa sing mbok omong kuwi." 7171 Rasul Pétrus terus lunga sangka lataré kono terus mlaku lawang ngarep. Nang kono ènèng slaf wédok liyané sing weruh dèkné. Wongé ngomong karo wong-wong liyané sing nang kono: "Wong iki uga mèlu Yésus sangka Nasarèt kaé!" 7272 Nanging sepisan menèh rasul Pétrus ora ngaku, malah wani sumpah ngomong: "Aku blas ora kenal marang wong kuwi!" 7373 Ora let suwi wong-wong sing nang kono pada marani rasul Pétrus terus ngomong: "Pantyèn, kowé uga mèlu Yésus, awit ketara omonganmu!" 7474 Rasul Pétrus terus sumpah menèh: "Aku wani mati, aku jan ora kenal tenan karo wong kuwi." 7575 Ing waktu kuwi terus ènèng jago kluruk. Rasul Pétrus sakwat kélingan tembungé Gusti Yésus, dongé Dèkné ngomong: "Sakdurungé jago kluruk, kowé bakal sélak nganti ping telu, nèk kowé ora kenal Aku." Rasul Pétrus terus metu sangka panggonan kono lan nangis kelara-lara. Gusti Yésus dipasr Gusti Y ésus dipasrahké mar ahké marang gr amang Pilatus ang gramang Pilatus 2727 Esuké kabèh pengarepé imam lan para pini- tuwané bangsa Ju pada nggawé putusan arep matèni Gusti Yésus. 22 Dèkné terus dibanda lan digawa lunga, arep dipasrahké marang Pilatus, gramangé bawah kono. Matiné Yudasudas Matiné Y 33 Kadung Yudas ngerti nèk Gusti Yésus bakal di- patèni, dèkné terus gela tenan. Yudas iki sing ngelungké Gusti Yésus marang mungsuhé. Dèkné terus mbalèkké duwité telung puluh sèkel selaka marang para pengarepé imam lan para pinituwané bangsa Ju. 44 Yudas ngomong ngéné: "Aku nggawé dosa, awit aku ngelungké wong sing ora salah, marakké Dèkné éntuk setrapan pati." Nanging para pengarepé imam lan para pinituwa mau semaur: "Awaké déwé ora ngerti jawané, iku uru- sanmu déwé." 55 Yudas terus nguntyalké duwité nang Gréja Gedé, mlaku lunga terus nggantung.
Matéus 27:6 66 Para pengarepé imam terus njikuki duwité karo ngomong: "Iki duwit sing gupak getih, ora kenèng dilebokké nang wadah duwit kurban." 77 Terus pada se- tuju nèk duwité dienggo tuku keboné wong sing tukang nggawé kendi. Kebon kuwi arep dienggo kuburané wong sangka liya negara sing mati nang kono. 88 Mulané tekan sepréné kebon kuwi dijenengké Akeldama, tegesé: kebon gupak getih. 99 Kuwi mau kabèh marakké klakon apa sing wis diomong karo nabi Yéremia dèk mbiyèn, uniné: "Pada nampa duwit telung puluh sèkel selaka, yakuwi re- gané wong siji miturut timbangané wong Israèl. 1010 Duwit mau dienggo nuku keboné tukang nggawé kendi. Kuwi tembungé Gusti marang aku." ésus nang nggoné Gusti Yésus nang nggoné Gusti Y amang Pilatus grgramang Pilatus 1111 Gusti Yésus terus ditakon-takoni karo gramang Pi- latus. Pitakonané ngéné: "Apa Kowé ratuné wong Ju?" Gusti Yésus semaur: "Ya, kuwi bener." 1212 Para pen- garepé imam lan para pinituwané bangsa Ju terus pa- da nyalah-nyalahké Gusti Yésus, nanging Dèkné meneng waé. 1313 Gramang Pilatus terus takon: "Apa Kowé ora krun- gu enggoné wong-wong pada nyalahké Kowé bab werna-werna prekara?" 1414 Nanging Gusti Yésus ora semaur apa-apa blas, marakké Pilatus nggumun banget. Gusti Yésus nampa setr Gusti Y apan pati ésus nampa setrapan pati 1515 Lumrahé, saben taun nèk wayah dina Paskah, Pila- tus ngetokké setrapan siji, sing dipilih karo wong okèh. 1616 Ing waktu kuwi ènèng setrapan sing jenengé Barabas. 1717 Kadung wong sing pada nglumpuk wis okèh, Pilatus terus takon marang wong-wong kuwi: "Sapa sing mbok jaluk metu: Barabas apa Yésus sing diarani Kristus?" 1818 Pilatus ngomong ngono kuwi, awit dèkné ngerti nèk wong Ju sengit marang Gusti Yésus, mulané Dèkné dipasrahké marang Pilatus. 1919 Dongé Pilatus njagong nang krosi kruton, bojoné dèkné terus kongkonan ngomongi dèkné ngéné: "Aja mèlu-mèlu ngurusi prekarané wong sing ora salah kuwi. Awit mau mbengi aku ngimpi lan krasa sedi ten- an nyawang wong kuwi." 2020 Nanging para pengarepé imam lan para pini- tuwané wong Ju pada ngojok-ojoki wong-wong sing nang kono, pada njaluk supaya Barabas dietokké lan Gusti Yésus dipatèni. 2121 Pilatus terus takon marang wong-wong: "Karepmu wong loro kuwi, sing endi sing kudu tak etokké?" Wong-wong semaur: "Barabas!" 2222 Pilatus terus ngomong: "Lah nèk Barabas sing metu, lah Yésus, sing dityeluk Kristus, kudu tak ka- pakké?" Wong-wong semaur bareng: "Dipentèng waé!" 2323 Pilatus terus takon: "Lah apa salahé wong iki?" 35 Matéus 27:41 Nanging wong-wong malah tambah banter sing mbengok: "Wong kuwi dipentèng waé!" 2424 Pilatus weruh nèk ngono kuwi dèkné ora bisa nen- tremké wong-wong, malah tambah gedé rétyokké. Mulané dèkné terus ngongkon njikukké banyu lan nang ngarepé wong-wong kuwi dèkné misuhi tangané karo ngomong: "Aku ora nduwé salah apa-apa nèk wong iki mati. Kuwi urusanmu déwé!" 2525 Wong-wong semaur bareng: "Ora dadi apa, awaké déwé lan anak-anaké awaké déwé sing tanggung jawab patiné wong kuwi!" 2626 Pilatus terus nuruti karepé wong-wong. Barabas dietokké, nanging Gusti Yésus dipetyuti. Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus dipasrahké marang para soldat su- paya dipentèng. Gusti Yésus digawé sembr Gusti Y ésus digawé sembranaana 2727 Para soldat terus nggawa Gusti Yésus nang palèsé Pilatus, terus pada nyeluk soldat kabèh sing nang kono, kongkon pada nglumpuk ngubengi Dèkné. 2828 Saliné Gusti Yésus terus dityepot, diganti salin abang mbranang kaya ratu. 2929 Soldat-soldat mau terus pada nggawé makuta karo pangé eri-eri, terus dipasang nang sirahé Gusti Yésus. Tangané tengen dityekeli teken. Sakwisé kuwi terus étok-étoké pada sujut nang ngarepé, ngomong: "Dipuji ratuné wong Ju!" 3030 Para soldat mau terus ngidoni Gusti Yésus. Tekené terus di- jikuk sangka tangané terus dienggo ngantemi sirahé. 3131 Sakwisé moyoki kuwi, para soldat terus nyepot sal- iné sing abang, terus dienggoni saliné déwé menèh. Gusti Yésus terus digawa metu arep dipentèng. ésus dipentèng Gusti Yésus dipentèng Gusti Y 3232 Nang sak njabané kuta terus pada metuki sakwi- jiné wong sangka kuta Siréné. Wongé jenengé Simon. Simon dipeksa kongkon nggawa kayuné sing arep di- enggo mentèng Gusti Yésus. 3333 Sing mlaku terus tekan panggonan sing jenengé Golgota. Golgota kuwi tegesé: endasé wong mati. 3434 Nang kono Gusti Yésus dikèki ngombé anggur dityampuri rasa pait. Kadung ngityipi, Dèkné terus ora gelem ngombé. 3535 Gusti Yésus terus dipentèng lan saliné diedum nganggo lotré. 3636 Para soldat terus pada njagong nang kono karo njaga. 3737 Nang nduwuré sirahé Gusti Yésus dipasang tulisan sing ngomongké apa jalarané Dèkné dipentèng. Tulisané ngéné: "Iki Yésus, wong Nasarèt, ratuné wong Ju." 3838 Bareng karo Gusti Yésus uga ènèng wong nakal loro dipentèng, siji nang sebelah tengen, liyané nang sebelah kiwa. 3939 Wong-wong sing liwat kono pada gèdèk-gèdèk lan moyoki Gusti Yésus. 4040 Tembungé ngéné: "Kowé jaréné arep mbubrah Gréja Gedé lan arep ngedekké menèh sakjeroné telung dina. Nèk Kowé pantyèn Anaké Gusti Allah tenan, jajal utyuli awakmu déwé lan meduna sangka pentèngan!" 4141 Para pengarepé imam lan para guru Kitab lan uga para pinituwané bangsa Ju pada mèlu moyoki Gusti
Matéus 27:42 Yésus. 4242 Pada ngomong ngéné: "Wong liyané ditulun- gi, lah awaké dèkné déwé ora bisa nulungi! Nèk wong iki pantyèn ratuné Israèl tenan, jajal medun sangka pentèngan, dadiné awaké déwé bisa pretyaya. 4343 Dèkné njagakké Gusti Allah lan ngakuné Anaké Gusti Allah. Nèk Gusti Allah trésna marang Dèkné, dit- ulungi kono!" 4444 Wong nakal sing dipentèng bareng, uga pada mèlu moyoki Gusti Yésus. Ninggalé Gusti Yésusésus Ninggalé Gusti Y 4545 Molai jam rolas awan sak negara malih peteng, ki- ra-kira telung jam suwéné. 4646 Kira-kira jam telu soré Gusti Yésus terus mbengok banter: "Eloi, Eloi, lamah sabaktani!" Kuwi tegesé: "Gustiku, Gustiku, kenèng apa Aku kok mbok tinggal?" 4747 Wong-wong sing liwat kono sing pada krungu kuwi pada ngomong: "Wong kuwi nyeluk nabi Elia." 4848 Terus ènèng siji njikuk spons dietylupké nang anggur ketyut. Sponsé terus dipasang nang putyuké garan kayu terus dikèkké Gusti Yésus kongkon nyesep. 4949 Nanging wong-wong liyané ngomong: "Mengko ndisik, jajal dientèni, nabi Elia arep nulungi Dèkné apa ora!" 5050 Gusti Yésus terus mbengok banter sepisan menèh, terus ninggal. 5151 Ing waktu kuwi kordèné Gréja Gedé suwèk dadi loro, sangka nduwur mengisor. Terus ènèng lindu lan gunung-gunung pada mbengkak. 5252 Kuburan-kuburan pada menga lan okèh wong mati sing mauné temen nurut Gusti, pada urip menèh. 5353 Wong-wong iki pada metu sangka kuburané lan sakwisé Gusti Yésus tangi sangka pati, wong-wong iki mlebu nang Kuta Sutyi Yérusalèm. Nang kono wong okèh pada weruh wong- wong iki. 5454 Kumendan-kumendan lan para soldaté sing njaga Gusti Yésus pada krasa linduné lan uga pada weruh sembarang sing klakon mau. Kabèh pada wedi tenan lan pada ngomong: "Wong iki pantyèn Anaké Gusti Al- lah tenan." 5555 Nang kono okèh wong wédok sing nyawang sang- ka kadohan. Wong-wong iki mauné pada mèlu Gusti Yésus wiwit sangka bawah Galiléa, tujuané ngladèni Dèkné. 5656 Wong wédok-wédok iki kayadéné: Maria Makdaléna, Maria ibuné Yakobus lan Yosèf lan bojoné Sébédéus. ésus dikubur Gusti Yésus dikubur Gusti Y 5757 Ing wayah soré ènèng wong sugih sangka kuta Arimatéa teka. Wongé jenengé Yosèf lan dèkné uga muridé Gusti Yésus. 5858 Yosèf iki mara nang nggoné Pi- latus nembung layoné Gusti Yésus. Pilatus terus mrén- tah supaya layoné Gusti Yésus dikèkké marang Yosèf. 5959 Yosèf terus ngedunké layoné sangka pentèngan, terus dibuntel mori anyar. 6060 Layoné terus disèlèhké nang kuburané Yosèf déwé sing ijik anyar. Kuburan iki sakwijiné guwa sing digrowong nang watu. Sakwisé 36 Matéus 28:10 nutup lawangé kuburané karo watu gedé, Yosèf terus lunga. 6161 Maria Makdaléna lan Maria sing liyané pada kèri nang kono, njagong nang ngarepé kuburan. Kuburané Gusti Y Kubur ésus dijaga ané Gusti Yésus dijaga 6262 Esuké, ing dina sabat, para pengarepé imam lan para Farisi pada mara nang nggoné Pilatus. 6363 Tem- bungé ngéné: "Bapak gramang, awaké déwé kélingan nèk wong tukang ngapusi kuwi tau ngomong ngéné dongé ijik urip: 'Sakwisé telung dina Aku bakal urip menèh.' 6464 Mulané apik nèk bapak gramang mréntah kongkon njaga kuburané tekan telung dinané. Awit nèk ora ngono, mengko murid-muridé bisa nyolong layoné, terus ngomong-omong marang wong-wong: 'Gusti Yésus urip menèh.' Lah apusan sing anyar iki mengko nyamariné ngungkuli apusan sing ndisik." 6565 Pilatus terus ngomong: "Kana nggawa soldat lan kuburané dijaga sing apik." 6666 Wong-wong terus pada budal nang kuburané Gusti Yésus. Lawangé kuburané terus diségel lan sol- dat-soldaté dikongkon njaga nang kono. ésus sangka pati anginé Gusti Yésus sangka pati TTanginé Gusti Y Kadung dina sabat wis kliwat, ing dina minggu ésuk mruput, Maria Makdaléna lan Maria liyané pada lunga niliki kuburané Gusti Yésus. 22 Dadakan waé ènèng lindu sing gedé banget, awit ènèng mulékat medun sangka swarga. Mulékaté terus ngglundungké watu tutupé kuburan, terus njagong nang watu mau. 33 Mulékaté kétoké kaya klélapé bledèk lan saliné putih sumeblak. 44 Soldat-soldat sing jaga kono pada kagèt tenan lan sangking wediné sampèk pada kaya wong mati. 2828 55 Mulékaté terus ngomong marang wong wédok-wé- dok mau: "Aja pada wedi! Aku ngerti nèk kowé pada nggolèki Yésus sing wis dipentèng. 66 Dèkné ora nang kéné, Dèkné wis tangi, tyotyok karo sing diomongké dèk mbiyèn. Mbok jajal didelok panggonan tilasé. 77 Mulané kana pada ndang balika ngomongi murid- muridé nèk Dèkné wis tangi lan budal ndisiki nang Galiléa. Murid-muridé diomongi nèk bakal metuki Dèkné nang kana. Yakuwi sing kudu tak omongké marang kowé." 88 Wong wédok-wédok mau terus gelis-gelis lunga sangka kuburan kono karo rasa wedi tyampur bun- gah. Mlakuné gelis, awit ndang kepéngin ngomongi murid-muridé Gusti Yésus bab lelakon kuwi mau. 99 Gusti Yésus terus metuki wong wédok-wédok mau, ngomong: "Pada slameta!" Wong wédok-wédok mau terus pada nyedeki lan sujut nang ngarepé, terus pa- da nyekeli sikilé Gusti Yésus. 1010 Gusti Yésus ngomong: "Aja pada wedi! Kana balika lan sedulur-sedulurku pa- da diomongi kongkon pada budal nang Galiléa. Nang kana mengko bakal weruh Aku!"
Matéus 28:11 TTembungé sing jaga kubur embungé sing jaga kuburanan 1111 Dongé wong wédok-wédok ijik pada mlaku, soldat- soldat sing jaga kuburan terus pada lunga nang kuta Yérusalèm, arep ngomongi marang para pengarepé imam bab apa sing klakon kabèh. 1212 Para pengarepé imam terus pada rembukan karo para pinituwané bangsa Ju. Wong-wong terus nggawé putusan ngekèki duwit okèh marang soldat-soldat sing jaga kuburan. 1313 Para soldat sing jaga dikongkon ngomong-omongké nèk murid-muridé Gusti Yésus teka ing wayah wengi terus nyolong layoné, dongé sing jaga ijik turu. 1414 Para soldat sing jaga kuburan dipenging wedi, senajan gra- mangé krungu, awit para pengarepé imam bakal omong-omongan karo dèkné, supaya sing jaga kubu- ran ora bakal disetrap. 1515 Para soldat mau terus nampa duwité lan nuruti apa karepé para pengarepé imam lan pinituwané 37 Matéus 28:20 bangsa Ju. Tembungé para soldat mau terus kesebar nang tengahé bangsa Ju, tekan sepréné. TTembungé Gusti Y embungé Gusti Yésus mar ang murid-muridé ésus marang murid-muridé 1616 Murid-muridé Gusti Yésus sewelas pada budal nang Galiléa, nang gunung sing wis diomong karo Gusti Yésus. 1717 Kadung pada weruh Gusti Yésus, murid- murid mau terus pada sujut nang ngarepé. Nanging ènèng murid siji-loro sing durung pretyaya. 1818 Gusti Yé- sus terus nyedeki murid-muridé, terus ngomong: "Sak ènèngé pangwasa nang swarga lan nang bumi wis di- pasrahké marang Aku karo Gusti Allah. 1919 Mulané, kana pada budala, bangsa-bangsa nang sak lumahé bumi diparani kabèh lan didadèkké muridku. Pada dibaptis ing jenengé Gusti Allah Bapaké, Anaké lan Roh Sutyi. 2020 Pada diblajari nuruti sakkèhé piwulang sing wis tak wulangké marang kowé. Lan pada titè- nana, Aku bakal ngantyani kowé terus tekan entèk-en- tèkané jaman."
Markus 1:2 38 Markus 1:27 Markus Markus ohanes Pembaptis YYohanes Pembaptis Gusti Yésus molai nggelar kabar kabungahan lan ng- ésus molai nggelar kabar kabungahan lan ng- Gusti Y golèk murid golèk murid Iki kabar kabungahan bab Gusti Yésus Kristus, Anaké Gusti Allah. 22 Kabar kabungahan iki wiwi- tané kaya sing wis ditulis karo nabi Yésaya ing jaman mbiyèn. Ketulis nèk Gusti Allah ngomong ngéné marang Anaké: "Ya wong iki sing tak kongkon teka ndisik, kongkon nata atiné wong-wong, supaya pada gelem nggugu marang Kowé!" 33 Terus ènèng tulisan menèh ngomong ngéné: "Nang wustèn ènèng wong bengok-bengok, ngomongi wong-wong kongkon pada nata uripé, awit Gusti arep teka." 44 Kuwi mau kabèh ngomongké Yohanes sing mang- 11 gon nang wustèn. Saliné Yohanes wulu unta lan sabuké lulang. Pangané namung walang lan maduné tawon alasan. Yohanes ngomongi wong-wong kongkon pada ninggal klakuan ala lan pada dibaptis, supaya Gusti Allah ngapura salahé kabèh. Sangka bawah Yudéa lan sangka kuta Yérusalèm wong pirang- pirang pada teka ngrungokké piwulangé Yohanes. Kabèh pada ngakoni salahé marang Gusti Allah lan pa- da dibaptis nang laut Yordan. 77 Yohanes ngomongi wong-wong ngéné: "Bakal 1414 Sakwisé Yohanes dityekel lan dilebokké nang se- trapan karo ratu Hérodès, Gusti Yésus terus teka nang Galiléa. Nang bawah kono Gusti Yésus nggelar kabar kabungahané Gusti Allah. 1515 Dèkné ngomong ngéné: "Saiki wantyiné wis teka enggoné Gusti Allah arep ngedekké kratoné. Mulané pada pretyayaa marang kabar kabungahané Gusti Allah lan pada ninggala klakuan ala!" 1616 Dongé Gusti Yésus mlaku nang pinggiré mér Galiléa kono, Dèkné weruh Simon lan Andréas ijik pa- da nguntyalké jalané. Wong loro kakang-adi iki ker- janané nggolèk iwak. 1717 Gusti Yésus terus ngomong: "Pada mèlua Aku! Kowé bakal tak blajari dadi tukang nggolèk wong." 1818 Simon lan Andréas terus pada ning- gal jalané lan ngetutké Gusti Yésus. 1919 Kadung Gusti Yésus mlaku rada adoh menèh terus weruh Yakobus lan Yohanes, kabèh loro anaké Sébédéus. Wong loro iki ijik pada ndandani jalané nang prauné. 2020 Nanging kadung dityeluk karo Gusti Yésus terus pada mèlu Dèkné. Bapaké lan wong-wong sing ngréwangi nggolèk iwak pada ditinggal nang prauné. ènèng wong liyané teka. Wong kuwi kwasané ngungkul-ungkuli aku. Aku jan blas ora kenèng di- padakké karo Dèkné! 88 Aku mbaptis kowé namung karo banyu, nanging Dèkné bakal mbaptis kowé karo Roh Sutyi." Gusti Yésus dibaptis kar Gusti Y ohanes ésus dibaptis karo Yo Yohanes 99 Ing wayah kuwi Gusti Yésus lunga sangka kuta Nasarèt, sangka distrik Galiléa. Dèkné terus dibaptis karo Yohanes nang laut Yordan. 1010 Kadung Gusti Yésus wis mentas sangka banyu, Dèkné terus weruh langité menga. Sakwisé kuwi terus Roh Sutyi medun kétoké kaya manuk dara, méntyloki Dèkné. 1111 Terus ènèng swara sangka langit ngomong: "Kowé Anakku sing tak trésnani. Aku jan lega banget karo Kowé!" ésus ngetokké demit Gusti Yésus ngetokké demit Gusti Y 2121 Gusti Yésus lan murid-muridé pada teka nang kuta Kapèrnakum. Ing dina sabat Gusti Yésus mlebu nang sinaguk lan mulangi wong-wong. 2222 Wong-wong kagèt lan nggumun bab enggoné Gusti Yésus mulangi, awit Dèkné mulangi nganggo kwasané Gusti Allah, ora kaya guru-guru Kitab. 2323 Dongé Gusti Yésus ijik mulangi, terus dadakan waé ènèng wong sing nang kono bengok-bengok. Wong iki dikwasani demit. 2424 Wongé bengok-bengok ngomong: "Yésus wong Nasarèt, aku arep mbok kapakké? Apa tekamu iki arep matèni awaké déwé? Aku ngerti Kowé kuwi sapa. Kowé kuwi wong sutyi, wong kongkonané Gusti Allah." ésus nang wustèn Gusti Yésus nang wustèn Gusti Y 1212 Sakwisé kuwi Roh Sutyi terus nuntun Gusti Yésus digawa nang wustèn. 1313 Nang wustèn kono Gusti Yé- sus patang puluh dina suwéné. Dèkné dijajal karo Sé- tan, manut marang Gusti Allah apa ora. Panggonan kono kuwi okèh kéwané galak, nanging Gusti Yésus di- jaga lan diladèni karo mulékat-mulékaté Gusti Allah. 2525 Demité mau terus digentak karo Gusti Yésus, Dèkné ngomong: "Meneng! Metua sangka wong kuwi!" 2626 Demité terus ngontang-antingké wongé, terus metu karo njerit-njerit. 2727 Wong-wong nggumun kabèh lan pada takon marang sakpada-pada: "Apa iku ya? Iki wulangan anyar nganggo kwasané Gusti Allah. Dèkné
Markus 1:28 wani mréntah demit kongkon metu lan demité ya manut tenan." 2828 Sakwat jenengé Gusti Yésus kesuwur nang sak bawah Galiléa kono. Gusti Yésus nambani sing lar Gusti Y ésus nambani sing laraa 2929 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus metu. Dèkné terus bareng karo Yakobus lan Yohanes budal nang omahé Simon. Andréas mbarang ya manggon nang omah kuwi. 3030 Ibu maratuwané Simon ijik ngglétak nang am- bèn, awit lara panas. Gusti Yésus ya terus diomongi nèk wongé lara. 3131 Gusti Yésus terus niliki sing lara. Wongé dityekel tangané lan ditangèkké. Wongé terus mari lan ngladèni dayohé. 3232 Ing wayah wengi, sakwisé srengéngé wis medun, wong sing lara lan sing dikwasani demit pada digawa nang nggoné Gusti Yésus. 3333 Wong sak kuta terus pada nglumpuk nang latar nang ngarepé omah. 3434 Wong lara werna-werna ditambani kabèh karo Gusti Yésus. Uga demit-demit sing ngwasani uripé wong okèh pa- da dietokké kabèh. Lan demit-demit mau pada dipenging ngomong apa-apa bab Gusti Yésus, sena- jana demité pada ngerti Dèkné kuwi sapa. ésus nggelar kabar kabungahan nang désa- Gusti Yésus nggelar kabar kabungahan nang désa- Gusti Y désadésa nang bawah Galiléa nang bawah Galiléa 3535 Ing wayah ésuk mruput, dongé ijik peteng ndedet, Gusti Yésus tangi terus lunga nang panggonan sing sepi. Nang kono Dèkné ndonga. 3636 Simon lan murid- murid liyané terus pada nggolèki Gusti Yésus. 3737 Kadung wis ketemu, murid-murid mau terus ngomong: "Gusti, wong-wong pada nggolèki Kowé!" 3838 Gusti Yésus malah semaur: "Hayuk awaké déwé budal nang désa-désa liyané nang sak kiwa-tengené kéné. Kana mbarang kudu tak gawani kabar kabunga- han, awit enggonku teka mbréné iki perluné ya na- mung kuwi." 3939 Gusti Yésus terus mlaku-mlaku marani désa-désa nang bawah Galiléa karo nggelarké kabar kabunga- han nang sinaguk-sinaguk. Lan demit-demit sing ng- wasani wong pada dietokké kabèh. Gusti Yésus nambani wong lar Gusti Y ésus nambani wong lara lépr a lépraa 4040 Enèng wong lara lépra mara nang nggoné Gusti Yésus, terus niba nang ngarepé njaluk tulung ngomong: "Nèk Kowé gelem, Kowé bisa nambani aku!" 4141 Gusti Yésus melas banget, mulané terus ndemèk wongé lan ngomong: "Aku gelem! Kowé wis mari sai- ki!" 4242 Sakwat wongé ya terus mari tenan. 4343 Gusti Yésus terus ngongkon wongé lunga, nanging dipenging ngomong-omong karo wong-wong. Gusti Yésus ngongkon wongé ngéné: "Kana kowé maraa nang ng- goné imamé, supaya dèkné weruh awakmu lan kowé ngekèkana kurban marang Gusti Allah miturut wèté 39 Markus 2:14 nabi Moses. Dadiné wong-wong ngerti nèk kowé wis mari tenan." 4545 Nanging kadung wongé lunga sangka kono, dèkné terus molai ngomong-omongi wong-wong nèk dèkné wis ditambani karo Gusti Yésus. Saiki Gusti Yésus ora bisa ngleboni kuta apa désa, tanpa dititèni karo wong- wong. Mulané Dèkné terus nang sak njabané kuta waé, nang panggonan sing ora ènèng wongé. Nang- ing wong-wong sangka endi-endi ijik meksa teka marani Dèkné. ong lumpuh bisa mlaku menèh WWong lumpuh bisa mlaku menèh Let kira-kira rong dina Gusti Yésus balik menèh nang Kapèrnakum. Wong-wong krungu nèk Dèkné nang omah. 22 Wong pirang-pirang terus pada ngumpul, sampèk nang omahé ora ènèng nggoné menèh. Nang ngarep lawang mbarang ya kebek karo wong. Gusti Yésus terus mulangi wong-wong bab pitu- turé Gusti Allah. 33 Terus ènèng wong teka arep nang nggoné Gusti Yésus nggawa wong lumpuh. Wong lumpuh iki digotong wong papat. 44 Nanging sangking okèhé wong, sing nggotong wong lumpuh mau ora bisa tekan nggoné Gusti Yésus. Mulané terus pada njebol payoné omahé. Kadung wis nggawé bolongan nang payoné, wongé sing lumpuh terus diedunké sak klasané. 55 Gusti Yésus weruh pengandelé wong-wong iki, mulané terus ngomong marang sing lumpuh: "Anakku, Aku ngapura dosamu!" 22 66 Nang omah kono uga ènèng guru-guru Kitab mèlu ngrungokké. 77 Guru-guru iki pada mbatin: "Lah wong kuwi kok wani-wani ngomong ngono? Kuwi lak ngèlèk- èlèkké Gusti Allah, awit namung Gusti Allah déwé sing bisa ngapura dosané manungsa!" 88 Nanging Gusti Yésus weruh pikirané guru-guru mau, mulané Dèkné terus ngomong: "Kenèng apa kowé kok pada nduwé pikiran kaya ngono? 99 Gampang sing endi, ngomong marang wong lumpuh iki: 'Dosamu wis dingapura' apa ngomong: 'Ngadeka, klasamu diangkat lan mlakua!' 1010 Aku namung kepén- gin nduduhké marang kowé, nèk Anaké Manungsa nduwèni kwasa ngapura dosa nang jagat kéné!" Gusti Yésus terus ngomong marang wong lumpuh mau: 1111 "Aku ngongkon kowé, ngadeka, klasamu diangkat lan kana mulih!" 1212 Wongé terus ngadek nang ngarepé wong okèh kono, njikuk klasané terus lunga. Wong kabèh pada nggumun lan pada ngluhurké Gusti Allah karo ngomong: "Barang kaya ngéné iki awaké déwé durung tau weruh!" Gusti Yésus mer Gusti Y dayoh nang omahé wong belasting ésus merdayoh nang omahé wong belasting 1313 Gusti Yésus terus lunga menèh sangka Kapèr- nakum. Saiki Dèkné mlaku nang pinggir mér. Wong okèh terus pada teka marani Dèkné. Kabèh terus pada diwulangi. 1414 Dongé liwat, Gusti Yésus weruh wong be- lasting, sing jenengé Lévi, ijik njagong nang kantoré. Lévi kuwi anaké Alféus. Gusti Yésus terus nyeluk Lévi
Markus 2:15 ngomong: "Hayuk mèlu Aku!" Lévi terus ngadek lan mèlu Gusti Yésus. 1515 Ing sakwijiné dina Gusti Yésus lan murid-muridé pada jagongan nang omahé Lévi, tunggal sak méja karo wong-wong belasting lan wong-wong liyané sing dianggep dosa. Wong kaya ngono kuwi okèh sing pa- da mèlu Gusti Yésus. 1616 Enèng guru-guru Kitab sangka golongané wong Farisi pada weruh nèk Gusti Yésus mangan tyampur karo wong belasting lan wong dosa. Mulané guru-guru Kitab mau terus takon marang murid-muridé Gusti Yésus: "Lah Yésus kok jagongan lan mangan tyampur karo wong kaya ngono?" 1717 Gusti Yésus krungu pitakonané guru-guru Kitab mau, mulané Dèkné terus semaur: "Sing mbutuhké dokter kuwi mesti ya sing lara ta, mosok sing waras? Mulané, tekaku nang jagat kéné ora nggolèki wong sing nganggep nèk uripé wis bener, nanging nggolèki wong sing dosa." Pitakonan bab pasa Pitakonan bab pasa 1818 Ing sakwijiné dina murid-muridé Yohanes Pem- baptis lan para Farisi pada pasa. Ing dina kuwi ènèng wong pada mara nang nggoné Gusti Yésus takon: "Kenèng apa murid-muridé Yohanes lan murid-muridé para Farisi pada pasa, nanging murid-muridmu kok ora?" 1919 Gusti Yésus terus semaur: "Apa dayoh nang man- tènan kaé ora pada mangan énak lan pada mèlu bun- gah. Suwéné ijik tyampur karo mantèné mesti ya ora ènèng sing sedi. 2020 Nanging bakal ènèng wayahé man- tèné lanang kuwi bakal digawa lunga. Ing wayah kuwi kantya-kantyané bakal pada sedi lan ora mangan." 2121 Mosok salin lawas kenèng ditambal karo gombal anyar sing durung tau diumbah? Ya ora ta. Awit nèk diumbah tambalané bisa mengkeret terus suwèk menèh, ambané ngungkuli mauné. 2222 Lan menèh, mosok anggur anyar diwadahi kantongan lulang lawas? Mesti ora ta! Mengko ndak kantongané bedah lan angguré wutah nganggur. Anggur anyar kuduné diwadahi kantongan anyar. ujuané dina sabat TTujuané dina sabat kanggo manungsa kanggo manungsa 2323 Ing sakwijiné dina sabat Gusti Yésus mlaku turut kebon gandum karo murid-muridé. Sak barengé mlaku murid-muridé pada ngepèki wohé gandum di- pangan. 2424 Wong Farisi sing pada weruh kuwi terus ngomong marang Gusti Yésus: "Lah kepriyé kuwi? Ing dina sabat lak ora éntuk nyambutgawé apa-apa ta? Lah murid-muridmu kok ngepèki gandum?" 2525 Gusti Yésus semaur: "Apa kowé ora tau matya bab ratu Daved, dongé dèkné lan kantya-kantyané pada ngelih banget, nanging ora nduwé panganan apa- apa? 2626 Apa dèkné ora terus mlebu nang omahé Gusti Allah lan mangan rotiné. Dèkné lak wis ngerti ta nèk namung para imam sing éntuk mangan roti sing wis 40 Markus 3:11 dipasrahké marang Gusti Allah kuwi. Ing waktu kuwi sing dadi Imam Gedé Abiatar. Malah kantyané mbarang diedumi lan pada mèlu mangan karo Daved. Lan ora ènèng wong sing ngomong nèk dèkné klèru." 2727 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Gusti Allah enggoné nganakké dina sabat kuwi ora kanggo ngangèlké, nanging kanggo ngepénakké uripé ma- nungsa. 2828 Mulané, Anaké Manungsa sing bisa ngarani bab sing éntuk lan sing ora éntuk ditandangi ing dina sabat." ésus nambani wong Gusti Yésus nambani wong Gusti Y ing dina sabat ing dina sabat 33 Ing dina sabat liyané Gusti Yésus mlebu nang sinaguk menèh. Nang kono ènèng wong sing tan- gané lumpuh sebelah. 22 Nang kono uga ènèng wong- wong sing pada nggolèk jalaran kanggo ngelahké Gusti Yésus. Wong-wong iki pada ndelokké, awit kepéngin ngerti Gusti Yésus nambani wongé apa ora ing dina sabat iki. 33 Gusti Yésus terus nyeluk wong sing lumpuh tangané kongkon maju, supaya wong-wong bisa weruh dèkné. 44 Gusti Yésus terus takon marang wong-wong: "Aku kepéngin krungu: ing dina sabat apik nggawé betyik apa apik nggawé ala? Apik nulungi wong apa apik matèni?" Wong-wong amleng kabèh, ora ènèng sing wani se- maur apa-apa. 55 Gusti Yésus nyawang wong-wong karo ya jèngkèl ya sedi, awit wong-wong ora gelem nitèni barang sing bener. Mulané Dèkné terus ngomong marang wong sing lumpuh tangané: "Tan- ganmu dietungké!" Wongé terus ngetungké tangané, awit wis ora lumpuh menèh. Saiki wis mari kaya mauné. 66 Wong Farisi sing nang kono terus pada lun- ga. Terus pada rembukan karo wong-wong golongané Hérodès. Bebarengan wong-wong kuwi pada nggawé akal kepriyé enggoné arep matèni Gusti Yésus. Gusti Yésus mulangi sangka pr Gusti Y ésus mulangi sangka prauau 77 Gusti Yésus lan murid-muridé pada lunga nang pinggir mér Galiléa. Wong okèh banget pada ngetutké Dèkné. Enèng sing sangka bawah Galiléa lan Yudéa lan sangka kuta Yérusalèm. Uga ènèng sing sangka bawah Iduméa, sangka abrahané laut Yordan lan sangka sak kiwa-tengené kuta Tirus lan Sidon. Wong- wong iki pada gemruduk marani Gusti Yésus, awit kabèh krungu nèk Dèkné nindakké barang sing nggu- mun-nggumunké. 99 Mulané Gusti Yésus ngomongi murid-muridé kongkon pada nyawiské prau siji. Dad- iné senajan wong okèh pada esuk-esukan kepéngin maju, Gusti Yésus ora usah diesuk-esuk wong, awit Dèkné bisa njagong nang prauné. 1010 Gusti Yésus wis nambani wong pirang-pirang, mulané wong-wong sing nduwé lara pada ngesuk-esuk, kepéngin ndemèk Dèkné supaya bisa mari. 1111 Wong-wong sing dikwasani demit nèk weruh Gusti Yésus terus pada niba nang
Markus 3:12 ngarepé. Demité terus pada bengok-bengok ngomong: "Kowé kuwi Anaké Gusti Allah!" 1212 Nanging demit-demit mau disenèni karo Gusti Yé- sus, dipenging ngomong-omongké Dèkné kuwi sapa. Gusti Yésus milih r Gusti Y ésus milih rasul r asul rolasolas 1313 Gusti Yésus saiki terus munggah nang gunung. Dèkné milih wong-wong sing kongkon mèlu. Wong- wong ya terus pada teka. 1414 Sangka tengahé wong- wong sing pada teka kuwi Gusti Yésus terus milih wong rolas sing kudu mèlu Dèkné nang endi waé. Aw- it wong rolas iki sing bakal nggelar kabar kabunga- hané Gusti Allah lan bakal nduwèni kwasa nundungi demit. 1616 Sing dipilih ya wong rolas iki: Simon sing dikèki je- neng liyané, yakuwi Pétrus, Yakobus karo Yohanes sing kakang-adi. Kabèh loro iki anaké Sébédéus lan pada diarani Boanèrges karo Gusti Yésus, tegesé: anak gluduk. 1818 Sing liya-liyané jenengé Andréas, Filipus, Bartoloméus, Matéus, Tomas, Yakobus anaké Alféus, Tadéus, Simon sing diarani Patriot lan Yudas sangka Iskariot, sing ing tembé bakal ngelungké Gusti Yésus marang mungsuhé. ésus lan Sétan Gusti Yésus lan Sétan Gusti Y 2020 Gusti Yésus terus balik nang omah. Nanging wong okèh banget pada teka menèh marani Dèkné, sampèk ora kober mangan. 2121 Sedulur-seduluré Gusti Yésus pa- da krungu bab kuwi. Lan menèh ènèng sing ngomong nèk Dèkné kuwi ora waras. Mulané sedulur-seduluré mau terus budal arep marani Gusti Yésus diejèk mulih. 2222 Guru-guru Kitab sing teka sangka Yérusalèm pada ngomong: "Wong kuwi dikwasani Bèlsebul, penggedéné demit. Mulané Dèkné bisa ngetokké demit." 2323 Wong-wong mau terus dityeluk karo Gusti Yésus lan diwulangi nganggo tembung gambar. Gusti Yésus ngomong: "Mosok Sétan arep nglawan balané déwé? Mesti ora ta! 2424 Semunggoné ing sakjeroné negara wongé pada memungsuhan marang sakpada-pada, negara kuwi mesti bakal rusak. 2525 Uga ing sakjeroné omah-omah, nèk wongé pada neng-nengan lan memungsuhan, brayat kuwi mesti ndang bubrah. 2626 Lah saiki dipikir déwé sing apik: nèk Sétan nglawan balané déwé, lah gèk kepriyé? Mesti Sétan ya wis ora nduwé bala menèh. 2727 "Apa ènèng wong bisa ngleboni omahé wong sing gedé lan rosa pawakané, terus nyolongi sembarang sak ènèngé? Mesti ya ora bisa! Malingé kudu bisa mbanda sing nduwé omah ndisik, sakdurungé bisa ngusungi sembarangé. 2828 "Iki dirungokké sing apik. Gusti Allah gelem ngapu- ra manungsa, senajan salahé gedéné lan okèhé kaya ngapa, uga nèk ngèlèk-èlèkké wong liyané. 2929 Nanging sapa sing ngèlèk-èlèkké Roh Sutyi ora bakal dingapura slawas-lawasé, nanging bakal nyangga salah iku sak terusé." 3030 Gusti Yésus ngomong ngono kuwi, awit 41 Markus 4:12 wong-wong pada ngarani nèk Dèkné dikwasani demit. Gusti Yésus lan sedulur Gusti Y ésus lan seduluréé 3131 Sakwisé kuwi ibuné lan adik-adiké Gusti Yésus pa- da teka. Wong-wong iki pada ngentèni nang njaba lan kongkonan nyelukké Gusti Yésus. 3232 Wong okèh pada jagongan ngubengi Gusti Yésus. Wong-wong terus ngomong: "Gusti, ibu lan adikmu pada nang njaba nékokké Kowé!" 3333 Gusti Yésus semaur: "Ibuku lan adikku kuwi sak- jané sapa ta?" 3434 Dèkné terus nyawang wong-wong sing pada njagong ngubengi Dèkné lan ngomong: "Ya iki ibuku lan sedulurku. Sapa waé sing manut marang Gusti Allah, yakuwi sedulurku lanang lan sedulurku wédok lan ibuku tenan." embung gambar bab wong nyebar TTembung gambar bab wong nyebar 44 Gusti Yésus mulangi wong-wong menèh nang pinggiré mér Galiléa. Nanging sangking okèhé wongé sing pada ngrungokké, Dèkné terus munggah nang prau sing nang kono terus mulangi sangka kono. Wong-wong sing ngrungokké pada ngadek nang pinggir. 22 Pirang-pirang prekara sing dirembuk karo Gusti Yésus. Dèkné nèk mulangi nganggo gam- bar. 33 Gusti Yésus ngomong ngéné: "Dirungokké sing apik. Enèng wong budal nang kebon arep nyebar. 44 Dongé nyebar, wijiné ènèng sing tiba nang pinggir dalan terus dipangan manuk. 55 Saloké tiba nang panggonan sing atos, sing tipis lemahé. Ya gelis tukul, nanging kadung panas banter terus garing, awit ora ènèng oyoté. 77 Liyané tiba nang panggonan sing okèh eriné. Wijiné tukul, nanging kalah karo eri-eriné, mu- lané ya ora bisa metu wohé. 88 Nanging uga ènèng wiji sing tiba nang lemah apik. Wiji iki tukul sampèk gedé terus ngetokké woh dadi telung puluh, liyané malih swidak lan ènèng liyané sing dadi satus." 99 Gusti Yésus terus nutup piwulangé ngomong: "Sapa sing nduwé kuping, dirungokké sing apik!" 1010 Dongé Gusti Yésus njagong déwé, terus ènèng wong sing mèlu ngrungokké piwulangé mau pada teka bareng karo murid sing rolas. Wong-wong nyuwun marang Gusti Yésus ndunungké gambar mau. 1111 Gusti Yésus terus ngomong ngéné: "Ing jaman mbiyèn Gusti Allah ora ndunung-ndunungké bab iki, nanging saiki kowé wis pada ngerti wewadiné Kratoné Gusti Allah. Nanging kanggo wong-wong sing ora gelem pretyaya, Aku sing mulangi nganggo tembung- tembung gambar. 1212 Dadiné, 'Senajana pada weruh, nanging ora bisa nitèni lan senajana pada ngrungokké ora bisa dunung. Awit nèk pada nitèni lan pada dunung, wong-wong kuwi mesti terus pada manut marang Gusti Allah
Markus 4:13 lan salahé uga bisa dingapura. Nanging ora pada gelem.' " ésus ndunungké tembungé Gusti Yésus ndunungké tembungé Gusti Y 1313 Gusti Yésus terus ngomong marang wong-wong: "Mosok kowé ora pada dunung piwulangé sangka tembung gambar iki? Lah kepriyé kowé bisané dunung sing liya-liyané? 1414 Wong sing nyebar kuwi wong sing ngabarké pituturé Gusti Allah. 1515 Wiji-wiji sing tiba nang pinggir dalan kuwi nggambarké wong- wong sing krungu pituturé Gusti Allah, nanging terus pada lali. Sétan mbuwang pitutur mau sangka atiné. 1616 Wiji-wiji sing tiba nang panggonan sing atos, kuwi nggambarké wong-wong sing krungu lan gelem nam- pa pituturé Gusti Allah. Wong-wong iki terus pada seneng lan nduwèni kabungahan. 1717 Nanging pituturé Gusti Allah ora ngoyot ing atiné. Mung demen anyar waé. Nèk katekan kangèlan lan disengiti karo liyané, jalaran nurut pituturé Gusti Allah, wong-wong iki terus semplak pengandelé. 1818 Wiji-wiji sing tiba nang ten- gahé eri-eri kuwi nggambarké wong-wong sing krun- gu lan nampa pituturé Gusti Allah. 1919 Nanging terus pada bingung bab kauripan ing donya lan mung mikirké barang sing ora-ora, awit pada kepéngin sug- ih. Mulané terus pada lali marang pituturé Gusti Allah. 2020 Nanging wiji sing tiba nang lemah sing apik kuwi nggambarké wong-wong sing krungu pituturé Gusti Allah terus pada pretyaya sak atiné. Dadiné pituturé Gusti Allah ngetokké woh ing uripé wong kuwi, ping telung puluh, liyané swidak lan liyané menèh ping sat- us." é Gusti Allah kaya dian Pituturé Gusti Allah kaya dian Pitutur 2121 Gusti Yésus terus mulangi menèh: "Pituturé Gusti Allah kuwi kenèng dipadakké karo dian. Apa ènèng wong nyumet dian terus ditutupi ténggok apa didèkèk nang ngisor kolong? Ya ora ta! Diané mesti didèkèk nang méja apa dityantèlké nang tyagaké. 2222 Awit apa sing didelikké kuwi mesti kapan-kapan bakal dietokké lan apa waé sing disimpen kuwi mesti ya supaya ka- pan-kapan dikétokké. 2323 Sing nduwé kuping, dirun- gokké sing apik." 2424 Gusti Yésus terus ngomong: "Aja namung ngrun- gokké karo kupingmu waé, nanging sembarang kudu mbok pikir sing apik. Nèk kowé ngrungokké sing ten- anan, mesti kowé ya bakal dunung okèh lan panger- timu bakal mundak terus. 2525 Awit sapa sing nggatèkké marang pituturku bakal mundak okèh kaweruhé, nanging sing ora gelem nggugu, senajana ngerti na- mung setitik, kuwi waé bakal lali." embung gambar bab wiji sing tukul TTembung gambar bab wiji sing tukul 2626 Gusti Yésus neruské tembungé: "Kratoné Gusti Al- lah kuwi kenèng dipadakké karo sakwijiné wong sing nyebar wiji nang keboné. 2727 Sakwisé nyebar terus dit- inggal, mbengi turu, ésuk tangi, suwi-suwi wijiné tukul déwé sampèk gedé, wongé déwé ora ngerti kepriyé 42 Markus 5:5 tukulé! 2828 Lemahé sing nukulké, sampèk metu wohé, ndisiké gagangé, terus ngembang lan metu wulèné. 2929 Nèk pariné wis tuwa terus dierit, awit wis wayahé panèn." embung gambar bab wiji TTembung gambar bab wiji sing tyilik déwéwé sing tyilik dé 3030 Gusti Yésus terus ngomong: "Kratoné Gusti Allah kenèng dipadakké karo apa menèh? 3131 Kenèng di- padakké karo wiji sing tyilik déwé. 3232 Nanging nèk dise- bar terus tukul, gedéné ngungkuli tanduran liyané. Pangé gedé-gedé, mulané manuk-manuk seneng ngiyup lan nggawé susuk nang kono." 3333 Gusti Yésus enggoné mulangi wong-wong bab pituturé Gusti Allah ya nganggo tembung-tembung gambar ngono kuwi, sak kuwaté wong-wong sing ngrungokké. 3434 Dèkné ora tau mulangi tanpa ngang- gokké tembung gambar. Nanging nèk Dèkné déwé karo murid-muridé, sembarang didunung-dunungké. ésus ngendek ombak gedé Gusti Yésus ngendek ombak gedé Gusti Y 3535 Dongé wis surup ing dina kuwi, Gusti Yésus ngejèk murid-muridé, ngomong: "Hayuk pada ngabrah!" 3636 Gusti Yésus wis nang njeroné prau. Murid-muridé terus budal numpak prauné, wong-wong liyané diting- gal nang daratan. Enèng prau-prau liyané mbarang sing mèlu. 3737 Ora let suwi terus ènèng angin banter. Ombaké ngantemi prauné sampèk kebek banyu lan mèh kelep. 3838 Gusti Yésus malah ijik turu nang mburi, bantalan. Murid-muridé terus pada nggugah Dèkné ngomong: "Gusti, apa awaké déwé arep mbok ejarké bèn kelep?" 3939 Gusti Yésus terus tangi. Angin lan ombak diprén- tah: "Mandeka!" Anginé sakwat mandek lan banyuné malih anteng. 4040 Gusti Yésus terus nyenèni murid- muridé: "Kenèng apa kowé kok pada wedi? Apa kowé durung pretyaya marang Aku?" 4141 Murid-muridé pada wedi banget lan takon marang sakpada-pada: "Wong iki sapa ta? Angin lan banyu kok manut marang Dèkné?" ésus kepetuk wong Gusti Yésus kepetuk wong Gusti Y sing dikwasani demit sing dikwasani demit Gusti Yésus lan murid-muridé wis ngabrah lan saiki pada tekan panggonané bangsa Gérasa. 22 Kadung medun sangka prau Dèkné terus kepetuk wong sing dikwasani demit. Wong iki tekané sangka guwa-guwa kuburané wong kono. 33 Pantyèn wong iki manggoné ya nang guwa-guwa kuburan kono. 44 Wis bolak-balik dèkné tangan-sikilé diranté, nanging ajek dipedot. Mulané saiki ora ènèng wong sing wani mbanda dèkné menèh. 55 Awan-wengi wong iki kluyu- ran nang kuburan lan gunung-gunung kono, karo bengak-bengok lan ngantemi awaké karo watu. 55
Markus 5:6 66 Ing dina kuwi, dongé wongé weruh Gusti Yésus sangka kadohan, dèkné terus mblayu marani terus ni- ba nang ngarepé. 77 Gusti Yésus terus mréntah demité: "Demit, metua sangka wong iki!" Demité terus mben- gok banter ngomong: "Duh Gusti Yésus, Anaké Gusti Allah sing kwasa déwé, Kowé kok ngurusi aku. Aku nyuwun, Gusti Allah dadi seksi, aku mbok aja dise- trap." 99 Gusti Yésus terus takon: "Sapa jenengmu?" Demité semaur: "Awaké déwé jenengé Légiun, awaké déwé nang kéné okèh banget." 1010 Demité terus nyuwun banget marang Gusti Yésus, supaya ora dikongkon lunga sangka panggonan kono. 1111 Saiki nang gunungané panggonan kono ènèng babi pirang-pirang ijik pada nggolèk pangan. 1212 Demit- demité mau terus pada nyuwun marang Gusti Yésus: "Mbok awaké déwé dililani mlebu nang babi-babi kaé." 1313 Gusti Yésus nglilani. Demité terus pada metu sangka wongé lan mlebu nang babi-babi mau. Kira-kira ènèng babi rong èwu okèhé, kabèh pada pating gruduk medun sangka gunungan kono, terus mblandang nang mér. Kabèh kelep. 1414 Sing tukang angon babiné terus pada mblayu lun- ga, ngomongi wong-wong sing nang kuta bab lelakon kuwi. Wong-wong terus pada teka, awit kepéngin weruh déwé. 1515 Kadung tekan nggoné Gusti Yésus, terus pada weruh wong sing mauné dikwasani demit njagong nang kono. Wongé saiki nganggo salin lan angen-angené wis waras. Nanging wong-wong ijik pa- da wedi. 1616 Wong-wong sing weruh lelakoné wong sing mauné dikwasani demit lan babi-babi mau terus pada ngomongi wong-wong kuwi. 1717 Mulané kabèh terus pada nyuwun marang Gusti Yésus supaya lunga sangka panggonan kono. 1818 Kadung Gusti Yésus arep munggah nang prauné, wong sing mauné dikwasani demit terus marani Dèkné, nembung arep mèlu. 1919 Nanging ora éntuk. Gusti Yésus ngomong: "Kana kowé mulih waé. Diomongké marang sedulur-sedulur- mu apa sing ditindakké karo Gusti Allah lan sepira gedéné kabetyikané Dèkné marang kowé." Wongé terus lunga lan ngabar-ngabarké nang sak bawah Dékapolis bab enggoné Gusti Yésus nulungi dèkné. Wong-wong sing krungu pada nggumun kabèh. ésus nangèké anaké Jairus lan nambani wong Gusti Yésus nangèké anaké Jairus lan nambani wong Gusti Y wédok sing laraa wédok sing lar 2121 Gusti Yésus ngabrah menèh karo prauné. Wong pi- rang-pirang terus pada nglumpuk marani Dèkné. Mu- lané Dèkné terus nang pinggir mér kono waé. 2222 Ora let suwi terus ènèng wong mara nang nggoné Gusti Yésus. Wong iki pengarepé sinaguk, jenengé Jairus. Tekan nggoné Gusti Yésus Jairus terus niba nang ngarepé. 2323 Dèkné nyuwun: "Duh Gusti, anakku wédok lara nemen tenan. Mbok hayuk nang nggonku ta! Anakku mbok ditumpangi tangan supaya bisa waras lan urip terus." 43 Markus 5:43 2424 Gusti Yésus terus mèlu Jairus. Wong pirang-pirang pada mèlu, sampèk pada ngesuk-esuk Gusti Yésus. 2525 Nang tengahé wong-wong kuwi ènèng wong wé- dok siji sing lara ngetokké getih. Wis rolas taun suwéné wongé nduwé lara kuwi. 2626 Pirang-pirang dok- ter wis diparani, sampèk duwité lan bandané entèk kabèh, nanging ora bisa mari, malah mundak nemen. 2727 Saiki wongé krungu nèk Gusti Yésus bisa nambani wong lara, mulané dèkné terus nékat mèlu nrombol nang mburiné Gusti Yésus. 2828 Wongé pretyaya ngéné: "Nèk aku bisa ndemèk saliné waé, aku mesti mari." Mulané wongé ya terus ndemèk saliné Gusti Yésus. 2929 Sakwat getihé wongé mampet lan wongé krasa nèk larané wis ilang kabèh. 3030 Gusti Yésus uga krasa nèk ènèng kekuwatan metu sangka awaké. Dèkné terus minger ndelokké wong-wong nang mburiné lan takon: "Sapa sing ndemèk salinku?" 3131 Murid-muridé semaur: "Gusti, lah sapa sing ngerti! Wong pirang-pirang kaya ngono pada ngesuk-esuk Kowé, lah kok Kowé takon: 'Sapa sing ndemèk salinku?' " 3232 Nanging Gusti Yésus nyawang wong-wong, ng- golèki wongé sing ndemèk saliné. 3333 Wong wédok mau rumangsa sing ndemèk lan dèkné saiki wis krasa waras awaké, mulané terus maju. Karo ndredek sangking wediné, dèkné niba nang ngarepé Gusti Yé- sus terus ngaku. 3434 Gusti Yésus ngomong: "Yu, kowé saiki wis mari, awit kowé pretyaya. Kana mulih. Mlaku sing apik-apik. Kowé wis mari tenan." 3535 Gusti Yésus durung rampung sing ngomong, kok terus ènèng kongkonan sangka omahé Jairus ngomong nèk anaké wis mati. Wongé ngomong ngéné marang Jairus: "Anakmu wis ninggal. Guruné wis aja dirusuhi!" 3636 Gusti Yésus krungu, nanging ora ngrèwès omon- gané wong kuwi mau, malah ngomong: "Aja wedi Jairus, pretyaya waé!" 3737 Wong-wong dipenging mèlu nang omahé Jairus. Sing diejèk namung rasul Pétrus, Yakobus lan Yohanes. 3838 Kadung wis tekan omahé, Gusti Yésus krungu wong tangisan pating jlerit. 3939 Dèkné mlebu terus ngomong marang wong-wong: "Kenèng apa kok pada nangis pating jlerit? Botyahé ora mati, namung turu!" 4040 Nanging Gusti Yésus malah diguyu. Wong-wong terus dikongkon metu kabèh. Namung wong tuwané botyahé lan murid telu mau diejèk mlebu nang ka- maré. 4141 Gusti Yésus terus nyekel tangané botyahé karo ngomong: "Talita kum!" Nèk tyara Jawa: "Tangi wuk!" 4242 Sakwat botyahé tangi terus mlaku. (Botyahé umuré rolas taun.) Wong tuwané botyahé lan murid- muridé mau pada nggumun banget. 4343 Gusti Yésus terus ngomong: "Aja sampèk wong liya-liyané krungu bab iki." Wong tuwané terus dikongkon ngekèki mangan botyahé.
Markus 6:2 Nang panggonané déwéwé Nang panggonané dé Gusti Yésus or Gusti Y a diajèni ésus ora diajèni Sangka nggoné Jairus Gusti Yésus terus mulih nang kuta panggonané. Iku kuta Nasarèt. Murid- muridé mbarang pada mèlu. 22 Ing dina sabat Gusti Yé- sus terus molai mulangi nang sinaguk kono. Wong- wong sing ngrungokké pada nggumun kabèh. Pada ngomong: "Wong iki éntuk piwulangan sangka ngendi ya? Kok pinter temen? Kok bisa nindakké mujijat-muji- jat mbarang? 33 Iki lak sing tukang nggawé krosi-méja kaé ta? Anaké Maria, tunggalé Yakobus, Yoses, Yudas lan Simon. Adik-adiké sing wédok mbarang lak mang- gon nang kéné ta?" Wong-wong pada nampik Gusti Yésus. 66 44 Mulané Gusti Yésus ngomong marang wong-wong: "Nabi kuwi nang endi-endi diajèni, kejaba nang pangg- onané déwé. Seduluré déwé waé ora ngajèni." 55 Mulané Dèkné ora bisa nindakké mujijat-mujijat nang kono. Namung wong lara siji-loro ditumpangi tangan karo Gusti Yésus, terus pada mari. 66 Gusti Yé- sus déwé ya nggumun, wong-wong kok ora gelem pretyaya. Gusti Yésus ngongkon murid r Gusti Y olas budal ésus ngongkon murid rolas budal Gusti Yésus terus budal nang désa-désa nang kiwa- tengené kuta Nasarèt kono, mulangi wong-wong bab pituturé Gusti Allah. 77 Dèkné uga manggil murid sing rolas dikongkon budal loro-loro nggelar kabar kabun- gahan lan dikèki pangwasa nundungi demit. 88 Nang- ing dipenging nggawa apa-apa, kejaba tekené. Pan- gan ora, duwit ya ora. 99 Kenèng nganggo tèklèk, nang- ing ora éntuk nggawa salin dobel. 1010 Gusti Yésus terus ngomong: "Nèk kowé merdayoh nang omahé sakwi- jiné wong, nginepa nang kono waé nganti kowé lunga menèh. 1111 Nèk nang sakwijiné panggonan wongé ora gelem nampa lan ora gelem ngrungokké kowé, lungaa waé sangka kono. Nanging lemahé diketokké sangka sikilmu, supaya pada ngerti nèk pada nampik kowé." 1212 Murid rolas mau terus pada budal mituturi wong- wong, kongkon pada ninggal urip ala lan manut marang Gusti Allah. 1313 Demit pirang-pirang pada ditun- dungi lan okèh wong lara pada ditambani nganggo usapan lenga. ohanes Pembaptis dipatèni YYohanes Pembaptis dipatèni 1414 Gusti Yésus selot suwi selot kesuwur lan nang en- di-endi wong-wong pada krungu bab Dèkné, uga ratu Hérodès. Enèng sing ngomong: "Yésus iki ya Yohanes Pembaptis sing urip menèh, mulané Dèkné bisa nin- dakké mujijat." 1515 Liyané ngomong: "Yésus iki mesti nabi Elia sing urip menèh." Enèng liyané menèh sing ngomong: "Yésus kuwi nabi tunggalé liya-liyané ing jaman mbiyèn." 44 Markus 6:34 1616 Kadung ratu Hérodès krungu, dèkné ngomong: "Yésus iki Yohanes sing wis tak ketok guluné, nanging urip menèh." 1717 Awit mauné Yohanes wis dilebokké nang setrapan karo ratu Hérodès, nuruti jalukané Hérodias. Jalaran Yohanes ajek ngomongi ratuné nèk klakuané kebatyut. Hérodès ngepèk Hérodias, bojoné Filipus, kakangé déwé. 1818 Yohanes ngomong: "Kowé ora kenèng ngepèk ipému déwé nèk bojoné ijik urip!" 1919 Mulané Hérodias ngintyim-intyim Yohanes arep di- patèni, nanging durung bisa, awit ijik dialang-alangi karo ratu Hérodès. 2020 Hérodès déwé wedi karo Yohanes, awit ngerti nèk Yohanes kuwi wong bener lan wong sutyi, mulané dèkné ya dijaga. Hérodès seneng ngrungokké Yohanes, senajan tembungé marakké dèkné wedi lan bingung. 2121 Nanging ing sakwijiné dina Hérodias nemu kelung- garan kanggo matèni Yohanes, yakuwi, dongé ratu Hérodès tutup taun lan nganakké pésta gedé; wong gedé-gedé, uga para penggedéné militèr lan para penggedéné distrik Galiléa pada teka kabèh. 2222 Kadung anaké Hérodias molai njogèt, ratuné lan dayoh-dayohé terus pada seneng tenan karo botyah wédok kuwi. Mulané ratu Hérodès terus ngomong marang botyahé: "Kowé kepéngin apa Wuk, sak njalukmu tak kèki. 2323 Tenan, aku janji marang kowé, senajana kowé njaluk separoné negaraku, bakal tak kèkké!" 2424 Botyahé terus lunga takon ibuné: "Bu, aku énaké njaluk apa ya?" Ibuné semaur: "Kana kowé njaluk endasé Yohanes Pembaptis!" 2525 Botyahé terus balik menèh nang nggoné ratuné ngomong: "Aku njaluk endasé Yohanes Pembaptis nang piring!" 2626 Ratu Hérodès sedi banget krungu penjalukan kuwi. Nanging dèkné ora bisa apa-apa, awit wis kadung janji. Karomenèh dayohé pada mèlu nyeksèni janjiné. 2727 Mulané dèkné terus ngongkon sing tukang jaga kono ngetok guluné Yohanes lan kongkon ng- gawakké mbrono. Wongé terus budal lan nang setra- pan kono dèkné ngetok guluné Yohanes. 2828 Endasé terus digawa nang piring dikèkké botyahé. Botyahé terus masrahké endasé marang ibuné. 2929 Murid- muridé Yohanes krungu nèk dèkné wis ninggal, mu- lané terus pada njikuk layoné dikubur. Rangsuman pangan sing nggumunké Rangsuman pangan sing nggumunké 3030 Para rasul wis pada balik menèh nang nggoné Gusti Yésus. Nang kono pada nyritakké bab sem- barang sing ditindakké lan diwulangké. 3131 Gusti Yésus terus ngomong: "Hayuk pada nggolèk panggonan sing sepi kanggo lèrèn sedilut." Awit wong okèh pada teka-lunga sampèk Gusti Yésus lan murid-muridé ora kober mangan. 3232 Mulané terus ninggal wong-wong lunga karo prauné nggolèk panggonan sepi. 3333 Nanging wong okèh weruh lungané lan nitèni parané Gusti Yésus. Sangka kuta-kuta wong-wong pa- da budal mlaku ndisiki. 3434 Kadung Gusti Yésus medun
Markus 6:35 sangka prauné, Dèkné weruh wong okèh wis nang kono. Dèkné terus melas banget, awit wong-wong kuwi kaya wedus sing ora ènèng sing ngengon. Mu- lané Gusti Yésus terus mulangi wong-wong bab wer- na-werna prekara. 3535 Dongé wis soré murid-muridé ngomong marang Gusti Yésus: "Saiki wis soré lan nang panggonan kéné ora ènèng apa-apa. 3636 Mbok wong- wong dikongkon lunga bèn pada nggolèk mangan déwé-déwé nang désa-désa." 3737 Nanging Gusti Yésus semaur: "Kowé sing kudu ngekèki mangan wong-wong." Murid-muridé ngomong: "Lah kuwi pirang duwit waé?" 3838 Gusti Yésus terus takon: "Kana didelok ènèng roti pira!" Kadung wis niliki terus ngomong: "Enèng roti lima lan iwak loro!" 3939 Gusti Yésus terus ngongkon murid-muridé nata wong-wong, bèn pada njagong nang suketan, sakkrompol-sakkrompol. 4040 Wong-wong terus pada njagong; ènèng krompolan sing wongé satus, ènèng sing sèket. 4141 Gusti Yésus terus njikuk roti lima lan iwak loro mau. Dèkné nyawang nduwur karo ndonga. Sak- wisé kuwi rotiné terus dityuwil-tyuwil lan dikèkké marang murid-muridé kongkon ngedum marang wong-wong. Iwak loro mau uga dityuwil-tyuwil terus diedum-edumké. 4242 Wong kabèh pada mangan sam- pèk warek. 4343 Turahané roti lan iwak sing ora kepangan dilumpukké ènèng rolas ténggok. 4444 Sing mangan ènèng wong limang èwu, kuwi namung wong lanangé. ésus mlaku nang mér Gusti Yésus mlaku nang mér Gusti Y 4545 Sakwisé iku Gusti Yésus terus ngongkon murid- muridé numpak prauné ndisik nang désa Bètsaida, nang abrahan. Wong-wong liyané terus disuwun kongkon mulih. 4646 Kadung wis pisah karo murid- muridé, Gusti Yésus terus munggah gunung arep ndonga. 4747 Dongé surup prauné wis nang tengah-ten- gah, nanging Gusti Yésus ijik nang daratan déwé. 4848 Gusti Yésus weruh nèk murid-muridé kangèlan ten- an sing ndayung, awit tatapan angin. Kira-kira jam telu tekané jam nenem ésuk Gusti Yésus terus nusul, mlaku nang mér. Kétoké Dèkné mlaku terus, kaya arep ngliwati prauné. 4949 Kadung murid-muridé weruh Gusti Yésus mlaku nang banyu terus pada njerit. Ndarani weruh mokmedi. 5050 Kabèh weruh Dèkné terus pada wedi. Mulané Gusti Yésus ngomong: "Aja pada kagèt! Iki Aku! Wis aja pada wedi menèh!" 5151 Gusti Yésus terus mèlu numpak prauné lan anginé terus mandek. 5252 Murid-muridé durung pada nitèni kwasané Gusti Yé- sus, senajana weruh Dèkné ngekèki mangan wong li- mang èwu. WWong lar a pada mari menèh ong lara pada mari menèh 5353 Gusti Yésus lan murid-muridé terus ngabrah mér tekan bawah Genésarèt. Nang kono terus medun 45 Markus 7:14 sangka prauné. 5454 Wong-wong pada nitèni nèk kuwi Gusti Yésus. 5555 Sakwat liya-liyané sak désa terus diomongi kabèh. Sing lara terus digotongi sak lèmèké. 5656 Endi waé sing ditekani Gusti Yésus, kebonan, désa apa kuta, wong-wong mesti pada teka nggawa sing lara, terus diglétakké nang lataré pasar. Wong-wong pada nyuwun marang Gusti Yésus nglilani sing lara ndemèk saliné Dèkné, senajan namung gombyoké. Sing ndemèk terus pada mari. Bab pernatan gawéané manungsa Bab pernatan gawéané manungsa 77 Ing sakwijiné dina ènèng wong Farisi lan guru Kitab sak krompol sangka Yérusalèm teka nang nggoné Gusti Yésus. 22 Wong-wong iki weruh nèk murid-muridé Gusti Yésus ènèng sing mangan tanpa wisuh tangané ndisik. 33 Para Farisi lan sasaté wong Ju kabèh lumrahé wisuh ndisik nèk arep mangan, manut pernatané mbah- mbahané mbiyèn. 44 Kaya nèk tekan pasar mbarang, mesti wisuh ndisik sakdurungé mangan apa-apa. Lan ijik ènèng pernatan pirang-pirang menèh sing kudu dilakoni, kaya ngumbah mangkok, tyangkir lan kendil. 55 Mulané para Farisi lan guru-guru Kitab mau pada maido Gusti Yésus ngéné: "Kenèng apa kok murid- muridmu ora pada nurut pernatan tinggalané mbah- mbahané awaké déwé? Kok pada mangan tanpa wisuh ndisik?" 66 Gusti Yésus semaur: "Kowé kuwi namung kétok apik njabané. Pantyèn tyotyok banget sing diomong karo nabi Yésaya mbiyèn bab kowé kuwi, sing uniné ngéné: 'Tembungé Gusti Allah: Bangsa iki enggoné memuji Aku namung karo lambéné, nanging atiné adoh sang- ka Aku!' 77 'Enggoné nyembah marang Aku ora ènèng gunané, awit pada mulangi wong-wong kongkon nglakoni per- natan-pernatan gawéané manungsa.' 88 "Kowé namung nurut pernatané manungsa, wèté Gusti Allah malah pada mbok singkirké. 99 "Pantyèn pinter nggonmu pada nyingkiri wèté Gusti Allah, supaya bisa neruské karepmu déwé. 1010 Nabi Moses lak wis tau ngomong ngéné ta: 'Ngajè- nana marang wong tuwamu. Sapa ngolok-olok bapa- biyungé kudu dipatèni.' 1111 Nanging kowé malah pada mulangi ngéné: Urunan sing arep mbok kèkké marang wong tuwamu kenèng dikèkké marang Gusti Allah. Dadiné kowé ora usah ngekèki marang wong tuwamu menèh. 1313 Dadiné wèté Gusti Allah mbok singkirké, kowé malah pada nganggokké pernatanmu déwé. Lan ijik ènèng liya-liyané menèh bab kaya ngono kuwi sing mbok lakoni!" BarBarang sing mar akké ala ang sing marakké ala 1414 Gusti Yésus terus nyeluk wong-wong kabèh dipitu- turi ngéné: "Tembungku iki dirungokké, supaya kabèh bisa dunung sing apik. Barang sing mlebu nang wetengé manungsa kuwi ora bisa marakké ala, nang-
Markus 7:16 ing barang sing metu sangka pikirané, iku sing marakké manungsa nglakoni ala. ( 1616 Mulané, dirun- gokké sing apik, kowé sing nduwé kuping.") 1717 Wong-wong terus ditinggal, Dèkné terus mlebu omah. Nang njero omah kono murid-muridé takon marang Gusti Yésus bab sing diwulangké mau, awit ora pada dunung. 1818 Gusti Yésus semaur: "Mosok kowé mbarang ora dunung. Apa kowé ora ngerti nèk barang sing dipangan kuwi ora mlebu atiné, nanging mlebu wetengé manungsa terus metu menèh. Mulané pan- ganan kuwi ora bisa marakké manungsa ala." (Nang kéné Dèkné ndunungké nèk panganan apa waé kenèng dipangan.) 2020 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Sing marakké manungsa nglakoni ala kuwi barang sing metu sangka atiné, yakuwi pikirané. 2121 Kayadéné laku bédang, nyenyolong, mematèni, ngrusui bojoné liyané, murka, srakah, sak wernané penggawé ala, memèrèn, memisuh, sombong lan sembrana." 2323 Kuwi kabèh metuné sangka pikirané manungsa. Kuwi sing marakké manungsa ala. Pengandelé wong wédok Pengandelé wong wédok o-Fenisia sangka Siro-Fenisia sangka Sir 2424 Sangka panggonan kono Gusti Yésus terus lunga nang bawah Sidon lan Tirus. Nang kono Dèkné terus mlebu nang sakwijiné omah, supaya ora ènèng wong ngerti nèk Dèkné teka. Nanging wong-wong meksa ngerti. 2525 Ora let suwi terus ènèng wong wédok teka. Wongé krungu bab Gusti Yésus. Wong iki nduwé anak wédok sing kelebon demit. Wongé niba nang ngarepé Gusti Yésus lan nyuwun supaya ngetokké demit sing ngwasani anaké. Nanging wong wédok iki dudu wong Ju, dèkné wong lairan Fenisia nang negara Siro. 2727 Mu- lané Gusti Yésus ngomong ngéné: "Ah, mbok bèn anak-anaké déwé pada warek ndisik. Ora lumrah nèk pangané anak-anak dikèkké asu!" 2828 Nanging wong wédoké semaur: "Bener Gusti, nanging asuné lak éntuk rèbèlané anak-anak ta?" 2929 Gusti Yésus terus ngomong: "Wis, kana mulih. Anakmu wis mari. Sangka tembungmu kuwi Aku nger- ti nèk kowé pretyaya marang Aku!" 3030 Wongé terus mulih. Tekan omah nemu anaké ng- glétak anteng nang ambèn. Demité wis lunga. Gusti nambani wong budek-bisu Gusti nambani wong budek-bisu 3131 Gusti Yésus lunga sangka bawah Tirus budal nang bawah mér Galiléa. Nanging mlakuné ngliwati kuta Sidon lan bawah Dékapolis. 3232 Nang Galiléa kono ènèng wong sing budek lan bisu digawa nang nggoné Dèkné. Wong-wong nyuwun marang Gusti Yésus su- paya numpangi tangan marang wong lara iki. 3333 Wong budek-bisu iki terus didèwèkké karo Gusti Yésus, adoh karo wong-wong liyané. Kupingé wongé kabèh loro terus didulek. Sakwisé ngono Gusti Yésus terus idu lan ndemèk ilaté wongé. 3434 Dèkné terus nyawang nduwur 46 Markus 8:15 karo ngetyulké ambekan, terus ngomong marang wongé: "Efata!" Tegesé: "Mengaa!" 3535 Kupingé wongé terus bisa krungu lan ilaté malih lemes, terus bisa omong-omongan kaya sak lumrahé. 3636 Gusti Yésus menging wong-wong ngabar-ngabarké lelakon mau, nanging wong-wong malah pada ndadi sing ngomong-omongi liya-liyané. 3737 Kabèh pada ng- gumun banget lan ngomong: "Wah, jan nyata tenan. Dèkné bisa sembarang. Sing budek bisa krungu lan sing bisu bisa ngomong." Rangsuman sing nggumunké Rangsuman sing nggumunké Ora let suwi wong-wong pada ngumpul menèh ngrungokké piwulangé Gusti Yésus. Nanging nang kono ora ènèng panganan apa-apa. Mulané Gusti Yésus terus nyeluk murid-muridé ngomong: 22 "Aku melas marang wong-wong! Wis telung dina suwéné wong-wong pada mèlu Aku lan saiki sing di- pangan wis entèk. 33 Mengko nèk sakdurungé mangan wis tak kongkon mulih, menawa bisa ambruk nang dalan. Lah katik ènèng sing omahé adoh pisan." 88 44 Murid-muridé terus semaur: "Lah awaké déwé sing arep ngekèki mangan wong semono okèhé gèk kepriyé? Nang panggonan kéné ora ènèng panganan apa-apa!" 55 Gusti Yésus takon: "Kowé nduwé roti pira?" Muridé semaur: "Enèng pitu!" 66 Wong-wong terus dikongkon njagong kabèh. Gusti Yésus terus njikuk roti pitu mau. Sakwisé didongakké terus dityuwil-tyuwil dikèkké murid-muridé kongkon ngedum marang wong-wong. Wong-wong terus pada diedumi. 77 Enèng sing nduwé iwak mbarang. Iwaké terus didongakké terus kongkon ngedum uga. 88 Wong kabèh mangan sampèk warek. Turahané dilumpukké ènèng pitung ténggok. 99 Sing mèlu mangan kira-kira ènèng wong patang èwu. 1010 Gusti Yésus lan murid- muridé terus numpak prau budal nang bawah Dal- manutah. ong Farisi kepéngin weruh tanda WWong Farisi kepéngin weruh tanda 1111 Enèng wong Farisi pada marani Gusti Yésus terus bantah-bantahan karo Dèkné. Wong Farisi mau arep ngenèng Gusti Yésus lan pada njaluk tandané nèk Gusti Allah sing ngekèki pangwasa marang Dèkné. 1212 Gusti Yésus terus sambat ing ati lan ngomong: "Kenèng apa wong-wong iki kok pada kepéngin weruh tanda? Ora, ora bakal tak kèki tanda!" 1313 Wong-wong mau terus ditinggal. Dèkné terus ngabrah karo prauné. ésus nyenèni murid-muridé Gusti Yésus nyenèni murid-muridé Gusti Y 1414 Nang prauné namung ènèng roti siji, awit murid- muridé lali nggawa liyané. 1515 Kadung prauné wis mlaku, Gusti Yésus mulangi murid-muridé ngomong: "Kowé kudu sing ati-ati tenan karo raginé wong Farisi lan raginé Hérodès." (Gusti Yésus sakjané ngomong:
Markus 8:16 "Sing ati-ati karo piwulangé para Farisi lan piwulangé Hérodès.") 1616 Murid-muridé ora dunung apa tegesé sing diomong karo Gusti Yésus, mulané pada takon marang sakpada-pada: "Gusti kuwi sakjané ngomongké bab apa ya? Mestiné waé ya sangking awaké déwé ora sangu roti, mulané Gusti ngomong ngono!" 1717 Gusti Yésus ngerti sing dirembuk murid-muridé. Dèkné terus ngomong: "Kowé kok pada ramé ngomongké bab roti. Mosok kowé durung pada nitèni lan durung dunung? Kowé kok angèl banget! 1818 Mosok kowé nduwé mripat, nanging ora bisa weruh. Lan kup- ingmu kuwi kanggo ngapa kok ora pada krungu? Apa ora ènèng sing kélingan? 1919 Dongé Aku nyuwil-nyuwil roti lima kanggo ngekèki mangan wong limang èwu kaé, pirang ténggok sing turah? Wis lali?" Muridé pada semaur: "Rolas ténggok!" 2020 "Lan liyané dina menèh, dongé Aku ngekèki man- gan wong patang èwu karo roti pitu, pirang ténggok sing turah?" Muridé semaur: "Pitung ténggok!" 2121 Gusti Yésus terus ngomong: "Lah kowé kok durung dunung nèk kekurangan roti kuwi ora kenèng ndadèkké bingung lan répot. Mulané, sing tak omong mau prekara liyané." ong lamur bisa weruh menèh WWong lamur bisa weruh menèh 2222 Saiki pada tekan désa Bètsaida. Nang kono ènèng wong lamur digawa nang nggoné Gusti Yésus. Sing nggawa pada nyuwun marang Dèkné ndemèk wong sing lamur. 2323 Gusti Yésus terus nyekel tangané wongé sing lamur terus digawa metu nang njabané désa. Nang kono mripaté terus diidoni. Wongé ditumpangi tangan lan ditakoni: "Kowé weruh apa?" 2424 Wongé terus ndengongok lan semaur: "Aku weruh wong-wong, nanging kétoké kaya wit-witan mlaku." 2525 Mripaté terus didemèk sepisan menèh. Saiki terus mari lan wongé bisa weruh mat. 2626 Wongé terus dikongkon mulih lan dipenging balik menèh nang désané. asul Pétrus Pengakoné rasul Pétrus Pengakoné r 2727 Gusti Yésus lan murid-muridé budal nang désa- désa nang sak kiwa-tengené kuta Sésaréa Filipi. Dongé pada mlaku Dèkné takon marang murid- muridé: "Wong-wong ngarani Aku iki sapa?" 2828 Muridé pada semaur: "Wah, wis werna-werna! Enèng sing ngomong nèk Kowé kuwi Yohanes Pembaptis. Liyané ngarani Kowé kuwi nabi Elia. Enèng menèh sing ngomong nèk Kowé kuwi sakwijiné nabi jaman mbiyèn sing saiki teka menèh." 2929 Gusti Yésus terus takon: "Lah kowé kepriyé? Aku iki sapa?" Rasul Pétrus semaur: "Kowé kuwi Kristus!" 3030 Sakwisé krungu kuwi Gusti Yésus menging murid- muridé ngabar-ngabarké nèk Dèkné kuwi Kristus. 47 Markus 9:6 Gusti Yésus ngomongké bab sangsar Gusti Y a lan patiné ésus ngomongké bab sangsara lan patiné 3131 Gusti Yésus terus molai ndunung-ndunungké marang murid-muridé nèk Dèkné kuwi Anaké Ma- nungsa sing bakal nglakoni sangsara okèh. Dèkné bakal disepèlèkké karo para pinituwa, para pengarepé imam lan guru-guru Kitab. Dèkné bakal dipatèni, nanging bakal tangi menèh ing telung dinané. 3232 Gusti Yésus sing ngomongké bab kuwi ya blaka waé. Krungu kuwi mau rasul Pétrus terus ngomong marang Gusti Yésus, nanging tanpa liyané krungu: "Gusti, mbok aja ngomong kaya ngono!" 3333 Nanging Gusti Yésus malah minger ndelokké murid-murid liyané terus nyenèni ra- sul Pétrus: "Lungaa sangka ngarepku Sétan, awit kowé ora manut kekarepané Gusti Allah, nanging manut pikirané manungsa." Murid sing sejati Murid sing sejati 3434 Gusti Yésus terus nyeluk wong-wong sing nang kono lan murid-muridé mbarang diomongi ngéné: "Sapa sing kepéngin dadi muridku kudu saguh ninggal kekarepané déwé, manggul pentèngané lan mèlu Aku. 3535 Awit sapa sing éman uripé, yakuwi sing bakal kélan- gan. Nanging sapa sing nglabuhi Aku lan kabar kabungahan tekan pati, wong kuwi nyawané bakal slamet slawas-lawasé. 3636 Lan menèh, senajana sem- barang sing mbok golèki lan mbok senengi bisa ketu- rutan kabèh, apa gunané, nèk kowé kélangan nyawa- mu? 3737 Apa ing donya kéné sing kenèng dadi ijolé nyawamu? Lak ora ènèng ta? 3838 Mulané, sapa sing isin ngakoni Aku lan piwulangku ing jaman sing kebek ala iki, mbésuk nèk Anaké Manungsa teka, bareng karo mulékat-mulékat sing sutyi nganggo kamulyané Ba- paké, Dèkné ya ora bakal ngaku nèk kenal wong kuwi." 99 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Mbok di- titèni ta! Nang tengahé wong-wong sing nang kéné iki ènèng sing bakal ora mati, sakdurungé weruh Kratoné Gusti Allah teka nganggo pangwasa." Gusti Yésus kar Gusti Y o nabi Moses ésus karo nabi Moses lan nabi Elia lan nabi Elia 22 Nem dina sakwisé kuwi Gusti Yésus ngejèk rasul Pétrus, Yohanes lan Yakobus munggah nang gunung duwur. Kejaba wong papat iki ora ènèng wong liyané menèh. Nang kono Gusti Yésus terus malih. Murid- muridé pada weruh kabèh. 33 Saliné Gusti Yésus malih putih sumeblak, jan puti tenan. 44 Rasul Pétrus, Yohanes lan Yakobus terus weruh nabi Moses lan nabi Elia omong-omongan karo Gusti Yésus. 55 Rasul Pétrus terus ngomong marang Gusti Yésus: "Gusti, kok ndi- lalah temen awaké déwé nang kéné. Apiké awaké déwé nggawé gubuk telu waé, siji kanggo Kowé, siji kanggo nabi Moses lan siji menèh kanggo nabi Elia." 66 Rasul Pétrus ngomong ngono kuwi, awit ora ngerti kudu ngomong apa, sangking kagèté.
Markus 9:7 77 Terus ènèng méga teka, ayang-ayangé nutupi wong-wong. Sangka méga mau terus ènèng swara ngomong: "Iki Anakku sing tak trésnani. Dèkné kudu mbok gugu." 88 Kadung para rasul nolèh kiwa-tengen wis ora weruh sapa-sapa menèh, namung Gusti Yésus déwé. Pitakonan bab tekané nabi Elia Pitakonan bab tekané nabi Elia 99 Dongé pada mlaku medun gunung, Gusti Yésus ngomong marang murid-muridé: "Sembarang sing kowé weruh mau aja diomongké sapa-sapa ndisik. Mbésuk nèk Anaké Manungsa wis tangi sangka pati kowé kenèng ngomongké." 1010 Pantyèn murid telu kuwi ya ora ngomong karo sapa-sapa, nanging bab "tangi sangka pati" sing di- rembuk karo Gusti Yésus kuwi wong telu mau ora pa- da dunung. Pada kepéngin ngerti apa tegesé. 1111 Mu- lané terus takon marang Gusti Yésus: "Lah kenèng apa guru-guru Kitab kok ngomong nèk nabi Elia kudu teka ndisik?" 1212 Gusti Yésus semaur: "Pantyèn, guru-guru Kitab kuwi bener. Nabi Elia kudu teka ngélingké wong-wong menèh bab dalané Gusti Allah. Nanging bab Anaké Manungsa ketulis nèk Dèkné bakal nglakoni sangsara okèh lan bakal disepèlèkké. 1313 Mulané Aku ngomong nèk ènèng nabi kaya nabi Elia wis teka, kaya sing ke- tulis nang Kitab. Nanging dèkné digawé sak gelemé, tyotyok karo sing wis ketulis nang Kitab Sutyi." ésus nambani botyah Gusti Yésus nambani botyah Gusti Y sing kelebon demit sing kelebon demit 1414 Dongé Gusti Yésus karo murid telu mau wis balik menèh, terus pada weruh murid-murid liyané ijik èngkèl-èngkèlan karo guru-guru Kitab, sampèk dirubung wong okèh. 1515 Kadung weruh Gusti Yésus terus sakwat pada bungah kabèh, terus marani lan mbagèkké Dèkné. 1616 Gusti Yésus terus takon marang murid-muridé: "Apa sing mbok rembuk karo guru-gu- ru kuwi?" 1717 Terus ènèng wong sing semaur: "Gusti, aku arep nggawa anakku nang nggonmu. Botyah iki kelebon demit malih bisu. 1818 Nèk kumat botyah iki niba-niba nang lemah. Tyangkemé metu umpluké lan botyahé terus kerot-kerot untu lan awaké terus kaku. Mulané aku njaluk tulung marang murid-muridmu kuwi kongkon ngetokké demité, nanging ora bisa." 1919 Gusti Yésus terus ngomong: "Kenèng apa kowé kok ora nduwé pengandel? Sepira menèh suwéné Aku ijik kudu nang tengahmu lan sepira menèh suwéné Aku ijik kongkon nyabari kowé? Digawa mbréné botyahé!" 2020 Botyahé terus digawa nang nggoné Gusti Yésus. Kadung demité weruh Gusti Yésus, botyahé terus metyityil-metyityil niba nang lemah terus nggulung- nggulung tyangkemé metu umpluké. 2121 Gusti Yésus 48 Markus 9:37 terus takon marang bapaké: "Botyah iki wiwit kapan lara?" 2222 Bapaké semaur: "Wis wiwit tyilik! Lan wis ping okèh demité njongkrokké botyahé nang geni apa nang mbanyu bèn mati. Mulané aku nyuwun, nèk Kowé bisa, mbok melas, aku ditulungi!" 2323 Gusti Yésus ngomong: "Nèk Aku bisa? Sembarang bisa nèk kowé pretyaya!" 2424 Bapaké botyahé terus ngomong: "Aku pretyaya, Gusti! Nanging pengandelku kurang. Aku mbok diréwangi pretyaya!" 2525 Gusti Yésus weruh nèk wong-wong sing ngrubung mau tambah okèh, mulané demité terus ditundung. Gusti Yésus ngomong: "Demit sing marakké botyah iki budek lan bisu, metua lan aja pisan-pisan balik menèh!" 2626 Demité terus metu karo njerit-njerit lan botyahé ngetyetyeng-ngetyetyeng terus niba kaya wong mati. Wong-wong mikiré botyahé mati tenan. 2727 Gusti Yésus terus nyekel tangané botyahé ditangèkké. Botyahé terus ngadek. 2828 Kadung Gusti Yésus wis mlebu nang omah murid- muridé terus takon: "Gusti, kenèng apa awaké déwé kok ora bisa ngetokké demité?" 2929 Gusti Yésus semaur: "Demit kaya ngono kuwi lun- gané namung karo pandonga!" Gusti Yésus ngomong kaping pindoné nèk Dèkné ésus ngomong kaping pindoné nèk Dèkné Gusti Y bakal dipatèni bakal dipatèni 3030 Gusti Yésus lan murid-muridé lunga sangka panggonan kono terus pada mlaku terus ngliwati Galiléa. Gusti Yésus ora gelem nèk wong-wong sam- pèk ngerti nèk Dèkné liwat kono, awit Dèkné ijik mu- langi murid-muridé. 3131 Gusti Yésus ngomong ngéné: "Anaké Manungsa bakal dielungké marang wong- wong sing bakal matèni Dèkné. Nanging ing telung di- nané Dèkné bakal tangi menèh sangka pati." 3232 Murid-muridé sakjané ora dunung sing diomong karo Gusti Yésus, nanging ora ènèng sing wani takon apa-apa. Piwulang bab sapa sing gedé déwéwé Piwulang bab sapa sing gedé dé 3333 Gusti Yésus lan murid-muridé teka nang kuta Kapèrnakum. Kadung wis nang omah Gusti Yésus takon: "Nang dalan mau kowé pada ngomongké apa ta?" 3434 Murid-muridé ora ènèng sing wani semaur apa- apa, awit nang dalan mau pada èngkèl-èngkèlan ngomongké bab sapa sing gedé déwé. 3535 Gusti Yésus terus njagong, murid rolas mau dityeluk kabèh terus diwulangi ngéné: "Wong sing kepéngin diajèni lan di- anggep gedé kuwi wong sing gelem ngalah lan gelem ngladèni liyané!" 3636 Gusti Yésus terus nyekel botyah tyi- lik didèkèk nang tengahé murid-muridé. Dèkné ngrangkul botyahé karo ngomong: 3737 "Wong sing nam- pani botyah kaya ngéné iki ing jenengku, wong kuwi nampani Aku. Lan menèh, wong sing nampani Aku
Markus 9:38 kuwi ora namung nampani Aku déwé, ora, nanging uga nampani sing ngongkon Aku." Bab kantya lan mungsuh Bab kantya lan mungsuh 3838 Rasul Yohanes ngomong marang Gusti Yésus: "Gusti, awaké déwé weruh ènèng wong ngetokké demit nganggo jenengmu. Nanging wong iku dudu tunggalé awaké déwé, mulané awaké déwé ya meng- ing wongé." 3939 Nanging Gusti Yésus semaur: "Aja, wongé aja mbok penging. Awit ora ènèng wong sing saiki ngang- gokké jenengku kanggo nindakké mujijat terus sésuké wongé ngèlèk-èlèkké Aku. 4040 Awit sapa sing ora nglawan awaké déwé mesti ya ngrujuki awaké déwé. 4141 Tenan, ngandela ta! Sapa sing ngekèki ngombé marang kowé jalaran wongé ngerti nèk kowé kuwi muridé Kristus, wong kuwi mesti bakal éntuk upahé sangka Gusti Allah." akké liyané nglakoni ala Bab marakké liyané nglakoni ala Bab mar 4242 Gusti Yésus terus ngomong ngéné: "Sapa sing marakké wong sing enom ing pengandel ninggal dalanku, wong kuwi luwung dibanduli watu gilingan waé guluné, terus dityemplungké nang segara. 4343 Nèk tanganmu marakké kowé nglakoni ala, diketok waé. Luwung kowé mlebu urip langgeng karo tangan siji, tenimbang tanganmu genep loro, nanging kowé mle- bu nang neraka, nang geni sing ora bisa mati. ( 4444 Nang neraka uleré ora mati lan geniné murup terus.) 4545 Nèk sikilmu marakké kowé mlaku nang dalan ala, diketok waé. Luwung kowé mlebu urip langgeng karo sikil siji, tenimbang sikilé genep loro, nanging dibuwang nang neraka. ( 4646 Nang neraka uleré ora mati lan geniné murup terus.) 4747 Nèk mripatmu marakké kowé nglakoni ala, dityepol waé. Luwung mlebu Kratoné Gusti Allah karo mripat siji, tenimbang mripatmu genep loro, nanging dityemplungké nang neraka. 4848 Nang neraka kuwi kowé bakal ngalami sangsara gedé slawasé. 4949 "Saben wong kudu dijajal pengandelé supaya ora luntur. Kuwi kenèng dipadakké karo nèk nguyahi kaé, supaya awèt. 5050 "Uyah kuwi kanggo gawé tenan. Nanging nèk uyahé ilang asiné, ora ènèng apa-apa menèh sing kenèng dienggo ngasinké? "Mulané, kowé kuwi kudu kaya wong sing wis di- uyahi. Pada urip bebarengan sing rukun." Bab pegatan Bab pegatan 1010 Gusti Yésus lunga sangka panggonan kono terus budal nang Yudéa, terus ngabrah laut Yor- dan. Wong pirang-pirang pada nglumpuk ngrubung Dèkné, mulané kaya lumrahé, wong-wong terus diwu- langi bab Gusti Allah. 22 Terus ènèng wong Farisi pada teka arep ngenèng Gusti Yésus nganggo pitakonan. Wong Farisi mau takon ngéné: "Apa wong lanang éntuk megat bojoné?" 49 Markus 10:22 33 Gusti Yésus semaur: "Lah wèté nabi Moses mulangi kepriyé?" 44 "Entuk, janji wong lanangé gelem nulis layang pe- gat terus dikèkké sing wédok." 55 Gusti Yésus terus ngomong: "Nabi Moses nggawé pernatan ngono kuwi jalaran sangka wangkoté atimu. 66 Nanging kawit mbiyèné Gusti Allah nggawé wong lanang lan wong wédok. 77 Mulané wong lanang kuwi bakal ninggal bapa-biyungé lan dadi siji karo bojoné. 88 Ora wong loro menèh, nanging wong loro kuwi wis dadi siji. 99 Dadiné, apa sing wis digatukké karo Gusti Allah, manungsa ora kenèng misah." 1010 Dongé wis nang omah menèh, murid-muridé terus takon marang Gusti Yésus bab pegatan mau. 1111 Gusti Yésus mulangi ngéné: "Nèk wong lanang megat sing wédok terus ngepèk wong wédok liyané, wong lanang kuwi laku bédang. 1212 Uga nèk wong wédok megat sing lanang terus ngepèk wong lanang liyané, wong wédok kuwi ya pada waé laku bédang." ésus mberkahi botyah-botyah Gusti Yésus mberkahi botyah-botyah Gusti Y 1313 Wong-wong pada nggawa anaké nang nggoné Gusti Yésus supaya didongakké lan diberkahi. Nang- ing murid-muridé pada nyenèni wong-wong kuwi dipenging ngrusui Gusti Yésus. 1414 Kadung Gusti Yésus weruh, dèkné terus jèngkèl. Mulané Dèkné nyenèni murid-muridé ngéné: "Mbok bèn! Botyah-botyah aja dialang-alangi. Bèn pada mbréné nang nggonku. Awit Kratoné Gusti Allah namung kanggo wong sing atiné kaya botyah-botyah iki. 1515 Pantyèn tenan, sapa sing ora nampa Kratoné Gusti Allah kaya botyah-botyah iki ora bakal bisa ngleboni kraton iki." 1616 Botyah-botyah terus dirangkuli, terus ditumpangi tangan lan diberkahi siji- siji. ong enom sing sugih WWong enom sing sugih 1717 Dongé Gusti Yésus arep budal menèh terus ènèng wong mblayu marani Dèkné. Wongé sujut nang ngarepé Gusti Yésus terus takon: "Guru, pantyèn Kowé betyik tenan. Bisané éntuk urip langgeng aku kudu nglakoni apa?" 1818 Gusti Yésus semaur: "Kowé kok ngarani Aku be- tyik? Gusti Allah déwé sing betyik, ora ènèng liyané! 1919 Kowé wis ngerti wèt-wèté ta? Aja matèni wong, aja ngrusui bojoné liyané, aja nyolong, aja goroh, aja nga- pusi wong lan ngajènana marang bapa-biyungmu." 2020 Wongé semaur: "Guru, kawit tyilik aku wis nurut wèt-wèt kabèh kuwi." 2121 Gusti Yésus nyawang wongé terus krasa trésna marang dèkné, mulané terus ngomong: "Barang siji sing durung mbok lakoni: kana mulih, apa nduwému diedol kabèh. Sepira payuné dikèkké marang wong sing ora nduwé supaya kowé bisa nduwé banda nang swarga. Nèk kuwi wis mbok lakoni kowé terus mbrénéa mèlu Aku!" 2222 Wongé krungu Gusti Yésus ngomong ngono kuwi terus amleng. Dèkné lunga karo sedi, awit dèkné sugih tenan.
Markus 10:23 2323 Gusti Yésus terus nyawang murid-muridé ngomong: "Pantyèn angèl tenan kanggo wong sugih mlebu Kratoné Gusti Allah." 2424 Murid-muridé kagèt krungu tembung kuwi. Mu- lané Gusti Yésus terus ngomong: "Anak-anak, pantyèn angèl banget mlebu Kratoné Gusti Allah. 2525 Luwih gampang unta mlebu bolongan dom, tenimbang wong sugih mlebu Kratoné Gusti Allah." 2626 Murid-muridé saiki ora dunung blas, mulané takon: "Gusti, lah sapa sing bisa slamet?" 2727 Gusti Yésus ndelokké murid-muridé terus semaur: "Pantyèn, angèl banget kanggo manungsa, nanging ora angèl kanggo Gusti Allah. Kanggo Gusti Allah sem- barang bisa klakon." Upahé wong sing nurut Gusti Yésusésus Upahé wong sing nurut Gusti Y 2828 Rasul Pétrus terus ngomong: "Gusti, awaké déwé wis ninggal sembarang terus mèlu Kowé!" 2929 Gusti Yésus semaur: "Dirungokké sing apik omongku iki. Sapa sing ninggal omah lan keboné, ninggal wong tuwa, sedulur lan anaké jalaran nglabuhi Aku lan nglabuhi kabar kabungahané Gusti Allah, wong kuwi saiki mesti nampa sembarang ngungkul-ungkuli mauné. 3030 Bakal nampa ping satus, ya omah, sedulur, wong tuwa, anak lan kebon, sena- jana karo ngalami kasangsaran. Lan ing tembé bakal nampa urip langgeng. 3131 Nanging okèh sing nang ngarep bakalé kèri, malah sing teka kèri bakalé nang ngarep." Gusti Yésus mlambangi menèh nèk dèkné bakal ésus mlambangi menèh nèk dèkné bakal Gusti Y sangsaraa sangsar 3232 Saiki Gusti Yésus karo murid-muridé pada mlaku budal nang Yérusalèm. Gusti Yésus mlaku nang ngarep déwé. Murid-muridé durung mari kagèté lan wong-wong liyané sing mèlu uga pada wedi. Murid ro- las mau terus dityeluk didèwèkké karo Gusti Yésus terus diomongi bab sing bakal dialami karo Dèkné. 3333 Gusti Yésus ngomong ngéné: "Dititèni déwé! Saiki awaké déwé arep nang Yérusalèm. Nang kono para pengarepé imam lan para guru Kitab bakal nyekel Anaké Manungsa. Bakal pada nyalahké Dèkné lan masrahké Dèkné marang bangsa liya sing ora kenal marang Gusti Allah kongkon matèni. 3434 Wong-wong kuwi bakal pada moyoki, ngidoni lan metyuti Dèkné lan entèk-entèké bakal pada matèni Dèkné. Nanging ing telung dinané Dèkné bakal tangi sangka pati." Bab ngladèni Bab ngladèni 3535 Rasul Yakobus lan Yohanes, kabèh loro anaké Sébédéus, terus maju lan ngomong marang Gusti Yé- sus: "Guru, awaké déwé nduwé pitakonan." 3636 "Arep takon apa?" Gusti Yésus semaur. 3737 "Gusti, nèk Kowé wis dadi ratu, awaké déwé kepén- gin mèlu njagong kaya ratu nang sebelahmu, siji nang tengen lan siji nang kiwa." 50 Markus 11:2 3838 Gusti Yésus ngomong: "Kowé ora ngerti apa sing mbok jaluk! Apa kowé gelem nglakoni kasangsaran sing bakal tak alami?" 3939 "Gelem Gusti!" Gusti Yésus terus ngomong: "Pantyèn, kasangsaran sing bakal tak alami kowé uga bakal mèlu ngalami. 4040 Nanging bab njagong nang tengen apa kiwaku aku ora nduwèni kwasa ngarani. Iku wis dityawiské karo Gusti Allah kanggo sing dipilih karo Dèkné déwé." 4141 Krungu kuwi murid sing sepuluh terus jèngkèl karo rasul Yakobus lan Yohanes. 4242 Mulané kabèh terus dityeluk karo Gusti Yésus, diomongi ngéné: "Kowé ngerti déwé tyarané wong sing ora pretyaya marang Gusti Allah. Para penggedé sing kudu nata bangsané malah pada ngwasani lan ngerèh. 4343 Nanging kowé ora kenèng kaya ngono. Sapa sing kepéngin dadi pen- garep kudu ngladèni liyané lan sapa sing kepéngin di- anggep gedé déwé kudu dadi peladèné liya-liyané. 4545 Awit Anaké Manungsa tekané ya ora njaluk diladèni, nanging supaya ngladèni lan masrahké uripé kanggo nebus uripé wong okèh." ong lamur bisa weruh menèh WWong lamur bisa weruh menèh 4646 Gusti Yésus lan murid-muridé teka nang kuta Yériko. Kadung bareng karo wong pirang-pirang lunga menèh sangka Yériko, ènèng wong lamur ngemis nang pinggir dalan. Wong iki jenengé Bartiméus, anaké Timéus. 4747 Bartiméus krungu nèk sing liwat nang dalan kono kuwi Gusti Yésus sangka kuta Nasarèt, mulané dèkné terus tyeluk-tyeluk: "Yésus, Tu- runané ratu Daved, mbok melas marang aku." 4848 Wong-wong terus nyenèni Bartiméus kongkon meneng. Nanging wongé malah tambah seru sing tyeluk-tyeluk: "Turunané Daved, mbok melas marang aku!" 4949 Gusti Yésus terus mandek lan ngomong: "Wong kuwi dikongkon mbréné!" Wong lamur mau terus dityeluk karo wong-wong: "Wis aja wedi, ndang ngadeka. Gusti nyeluk kowé." 5050 Bartiméus terus mbuwang saliné njaba sing nyrimpet-nyrimpeti terus gelis-gelis marani Gusti Yé- sus. 5151 Gusti Yésus terus takon: "Aku mbok kongkon nga- pa?" "Aku kepéngin weruh, Gusti!" 5252 Gusti Yésus semaur: "Ya wis, kana! Pengandelmu sing nylametké kowé." Sakwat Bartiméus bisa weruh terus mèlu Gusti Yé- sus. Gusti Yésus mlebu nang Y Gusti Y érusalèm ésus mlebu nang Yérusalèm Wong-wong saiki wis tyedek karo Yérusalèm, wis tekan désa Bètfaké lan désa Bétani, tyedek karo gunung Olèf. Gusti Yésus terus ngongkon murid loro ngomong: 22 "Kana mlebu nang désa sing nang ngarep kaé. Nang kono kowé mengko bakal nemu ki- mar enom sing dikentyang. Kimar kuwi durung tau di- 1111
Markus 11:3 tumpaki wong. Diutyuli terus digawa mbréné. 33 Nèk ènèng wong takon apa-apa, ngomong: 'Gusti sing ngongkon lan Gusti sing mbutuhké lan bakal ndang dibalèkké menèh.' " 44 Murid loro mau terus budal lan pada nemu kimar enom sing dikentyang nang lawang nang pinggir dalan. 55 Wong-wong sing ngadek nang kono terus takon: "Lah kok mbok utyuli kimaré, bèn ngapa?" 66 Murid loro mau ngomong nèk Gusti sing mbutuhké lan bakal dibalèkké menèh. Wong-wong terus ora ngomong apa-apa. 77 Kimaré terus digawa nang ng- goné Gusti Yésus terus gegeré dilèmèki klambiné. Gusti Yésus terus numpak kimaré. 88 Wong-wong terus pada nggelar klambiné nang dalan lan liyané pada ng- gawa godongan-godongan sangka kebon terus dise- bar nang dalan. 99 Wong-wong sing mlaku nang ngarepé lan mburiné Gusti Yésus terus pada surak- surak ngomong: "Hosana! Nampaa berkah sing teka ing jenengé Gusti! 1010 Langgenga kratoné ratu Daved, leluhuré awaké déwé. Hosana kanggo Gusti Allah nang swarga." ésus misuh wit anjir Gusti Yésus misuh wit anjir Gusti Y 1111 Tekan Yérusalèm Gusti Yésus terus mlebu nang Gréja Gedé, nyawang sembarang-mbarang nang kono. Dèkné terus budal karo murid rolas nang désa Bétani, awit wis rada surup. 1212 Esuké, dongé lunga sangka Bétani, Gusti Yésus krasa ngelih. 1313 Sangka kadohan Dèkné weruh wit anjir sing gembel godongé terus diparani arep ditiliki ènèng wohé apa ora. Kadung tekan wité Gusti Yésus ora nemu apa-apa blas. Namung ènèng godongé, awit durung ungsumé woh. 1414 Murid-muridé terus krungu Gusti Yésus ngomong marang wité: "Wiwit saiki tekan slawasé ora bakal ènèng wong sing mangan wohmu menèh!" Omahé Gusti Allah aja digawé pasar Omahé Gusti Allah aja digawé pasar 1515 Gusti Yésus lan murid-muridé wis tekan Yérusalèm. Nang kono Dèkné arep mlebu nang Gréja Gedé. Nanging nang lataré kono okèh wong sing dodolan lan liyané sing pada tuku. Mulané wong- wong iki terus disenèni lan dikongkon lunga kabèh karo Gusti Yésus. Méja-méjané sing tukang ngijoli duwit lan dingklik-dingkliké sing tukang adol manuk dara diglémpang-glémpangké kabèh. 1616 Wong-wong sing pada teka nggawa dagangané diendek, ora éntuk liwat lataré gréja menèh. 1717 Gusti Yésus ngomong: "Nang Kitab lak wis ketulis ta! Gusti Allah déwé ngomong ngéné: 'Omahku iki papan pandonga kang- go kabèh bangsa.' Nanging kéné saiki mbok dadèkké delikané maling." 1818 Para pengarepé imam lan guru Kitab krungu sing diomong karo Gusti Yésus terus pada wedi, awit wong-wong liyané kabèh seneng ngrungokké piwu- langé Gusti Yésus. Mulané para imam lan guru Kitab mau pada mikir lan nggolèk akal arep matèni Gusti Yé- sus. 51 Markus 11:33 1919 Kadung wis surup Gusti Yésus lan murid-muridé terus lunga sangka Yérusalèm. Bab pengandel Bab pengandel 2020 Esuké, dongé liwat menèh, terus pada weruh nèk wité malih garing kabèh sak oyot-oyoté. 2121 Rasul Pétrus kélingan nèk Gusti Yésus misuh wité, mulané terus ngomong: "Gusti, delokké iku, wité sing mbok pisuh wingi malih garing." 2222 Gusti Yésus terus semaur: "Pada ngandela marang Gusti Allah. 2323 Tenan, ngandela ta! Nèk kowé mréntah gunungan iki ngomong: 'Mumbula lan nibaa nang segara,' mesti ya bakal klakon tenan, anggeré kowé blas ora mangu-mangu, nanging pretyaya nèk apa sing mbok omong bakal klakon tenan. 2424 Mulané Aku ngomong: apa sing mbok jaluk ing pandonga, ngan- dela nèk kowé wis nampa kuwi, tenan, mesti bakal ke- turutan. 2525 Lan menèh, nèk kowé ndonga, sapa waé sing nduwé salah karo kowé dingapura. Dadiné Gusti Allah nang swarga ya bakal ngapura salahmu. ( 2626 Nanging nèk kowé ora gelem ngapura liyané, Gusti Allah nang swarga ya ora bakal ngapura kowé.") Pitakonan bab pangwasané Pitakonan bab pangwasané Gusti Yésusésus Gusti Y 2727 Gusti Yésus lan murid-muridé pada teka nang Yérusalèm menèh. Dongé Dèkné ijik mlaku-mlaku nang lataré Gréja Gedé terus para pengarepé imam, para guru Kitab lan para penuntuné wong Ju marani Dèkné. 2828 Wong-wong iki takon marang Gusti Yésus: "Sapa sing ngekèki pangwasa marang Kowé kok wani nindakké kaya ngono?" 2929 Gusti Yésus semaur: "Alon ndisik, sakdurungé Aku semaur, Aku nduwèni pitakonan ndisik marang kowé. Nèk kowé bisa nyauri Aku, kowé ya bakal tak omongi sapa sing ngekèki pangwasa marang Aku! 3030 Sapa sing ngekèki pangwasa Yohanes kanggo mbaptis? Gusti Al- lah apa manungsa?" 3131 Wong-wong terus pada guneman kepriyé eng- goné arep semaur. Awit nèk ngomong: "Gusti Allah," wong-wong pada wedi nèk Gusti Yésus takon: "Lah kenèng apa dèkné kok ora mbok gugu?" 3232 Nèk pada semaur: "Manungsa," lah kepriyé, mengko wong- wong pada nesu, awit kabèh pretyaya nèk Yohanes kuwi nabi sangka Gusti Allah. 3333 Mulané terus pada ngomong: "Embuh ya, awaké déwé ora ngerti!" Gusti Yésus semaur: "Kowé ya ora bakal tak omongi sapa sing ngekèki pangwasa marang Aku!" Piwulang bab wong-wong Piwulang bab wong-wong wa kebon sing nyéwa kebon sing nyé Gusti Yésus terus mulangi wong-wong mau nganggo tembung gambar ngéné: "Enèng sak- wijiné wong nduwé kebon ditanduri dreif. Keboné di- 1212
Markus 12:2 pageri mubeng terus wongé nggawé luwangan kang- go meres dreifé. Uga digawèkké omah-omahan sing rada duwur kanggo njaga keboné. Keboné terus dis- éwakké marang wong-wong liyané. Wongé déwé lun- ga nang negara liya. 22 Kadung wis wayah panèn sing nduwé kebon ngongkon slafé nang nggoné wong- wong sing nyéwa keboné, njaluk bagèané. 33 Nanging slaf sing dikongkon mau malah dityekel karo sing nyéwa kebon terus digebuki. Sakwisé kuwi slafé terus dikongkon lunga nganggur, ora nggawa apa-apa. 44 "Sing nduwé kebon terus ngongkon slaf liyané, nanging sing iki uga dipentungi sirahé lan dielok- elokké sak gelemé. 55 Liyané menèh dikongkon, iki malah dipatèni. Kabèh sing dikongkoni menèh nèk ora dipatèni ya dipentungi. 66 Sing nduwé kebon saiki na- mung nduwé wong siji sing kenèng dikongkon, yakuwi anaké déwé, sing ditrésnani. Wongé terus ngongkon anaké ngomong ngéné: 'Menawa waé wong-wong wedi marang kowé, awit kowé anakku déwé!' 77 Nanging wong-wong sing nyéwa keboné malah ngomong marang sakpada-pada: 'Iki anaké sing nduwé kebon. Hayuk dipatèni waé, dadiné ke- boné wèké awaké déwé.' 88 Anaké mau terus dityekel; kadung wis dipatèni terus diuntyalké nang njabané kebon. 99 "Dipikir déwé jajal. Sing nduwé kebon kudu ngapa saiki? Dèkné mesti bakal budal déwé. Sing nyéwa ke- boné mesti bakal dipatèni kabèh lan keboné mesti bakal diséwakké wong liya-liyané? 1010 Apa kowé ora tau matya nang Kitab, ayat sing uniné ngéné: 'Watu sing dibuwang karo sing tukang nggawé omah, malah watu kuwi sing dadi watu wiwitan. 1111 Iki penggawéné Gusti Allah, sing nggumunké banget.' " 1212 Para penuntuné wong Ju pada rumangsa disemoni karo Gusti Yésus lan wis kudu nyekel Dèkné, nanging pada wedi karo wong okèh liyané. Mulané Gusti Yésus terus diejarké waé, terus pada lunga. atuné lan sing wèké Gusti Allah Bab sing wèké ratuné lan sing wèké Gusti Allah Bab sing wèké r 1313 Wong-wong terus ènèng sing ngongkon wong Farisi siji-loro lan wong sangka golongané ratu Hérodès nang nggoné Gusti Yésus, supaya ngenèng Dèkné nganggo pitakonan-pitakonan. 1414 Kadung wis tekan nggoné Gusti Yésus wong-wong mau ngomong: "Guru, awaké déwé ngerti nèk piwulangmu kuwi ben- er tenan. Karomenèh Kowé ora wedi sapa-sapa. Kowé nèk mulangi bab dalané Gusti Allah bener lan ènèng wujuté, awit Kowé ora perduli karo sapa-sapa. Mulané awaké déwé kepéngin takon marang Kowé. Nèk mitu- rut agamané awaké déwé kepriyé? Kudu mbayar be- lasting marang ratuné apa ora?" 1515 Nanging Gusti Yésus wis ngerti nèk wong-wong sing takon kuwi namung étok-étok. Mulané Dèkné ngomong: "Kenèng apa kowé kok kepéngin ngenèng 52 Markus 12:28 Aku? Jajal nggawa duwit rètyèh siji mbréné tak de- loké." 1616 Terus ènèng sing nggawa duwit rètyèh siji. Gusti Yésus terus takon marang wong-wong mau: "Didelok ta! Nang duwit iki ènèng gambaré sapa lan jenengé sapa?" Wong-wong semaur: "Gambaré lan jenengé ratuné Rum!" 1717 Gusti Yésus terus ngomong: "Lah ya wis ta! Apa sing kudu mbok kèkké marang ratuné ya kèkké marang ratuné lan apa sing kudu mbok kèkké marang Gusti Allah ya kèkké marang Gusti Allah." Wong-wong nggumun krungu saurané Gusti Yésus. Bab tangi sangka pati Bab tangi sangka pati 1818 Enèng wong Saduki siji-loro mara nang nggoné Gusti Yésus. Wong Saduki kuwi ora ngandel nèk wong mati bakal tangi menèh. Wong-wong iki takon marang Gusti Yésus: 1919 "Guru, nabi Moses wis nggawèkké per- natan kanggo awaké déwé ngéné: 'Nèk ènèng wong lanang mati ninggal randa tanpa anak, seduluré wong lanang sing mati kuwi kudu ngepèk randa mau dadi bojoné lan nggawèkké turunan kanggo seduluré sing mati.' 2020 "Lah saiki ènèng sedulur lanang-lanang pitu. Sing mbarep ngepèk bojo, nanging kadung mati ora ning- gal anak. 2121 Sing nomer loro terus ngepèk randané da- di bojoné, nanging sing iki uga mati tanpa nduwé anak. Karo sing nomer telu ya pada waé ngono. 2222 En- tèk-entèké sedulur pitu mau kabèh mati, tanpa ning- gal turunan siji-sijia. Mbok randané ya terus mati pisan. 2323 Saiki awaké déwé arep takon: lah mbésuk nèk wantyiné wong mati pada tangi menèh, wong wédok mau bakal dadi bojoné sing endi? Awaké déwé takon, awit wong wédok iki wis dadi bojoné sedulur kabèh pitu mau?" 2424 Gusti Yésus semaur: "Kowé kuwi jan klèru banget. Kowé ora dunung isiné Kitab lan kowé blas ora ngerti kwasané Gusti Allah. 2525 Awit mbésuk nèk wong-wong tangi sangka pati uripé bakalé kaya mulékat swarga, ora ènèng tyarané bebojoan. 2626 Lan bab tangi menèh sangka pati, apa kowé ora matya nang kitabé nabi Moses bab grumbulan eri sing murup? Nang kono Gusti Allah lak ngomong ta marang nabi Moses: 'Aku iki Gusti Allahé Abraham, Gusti Allahé Isak lan Gusti Al- lahé Yakub.' 2727 Tegesé Bapa Abraham, Isak lan Yakub kuwi saiki ngabekti marang Gusti Allah. Lah wong sing ngabekti marang Gusti Allah kuwi lak wong urip ta, mosok wong mati? Dadiné Bapa Abraham, Isak lan Yakub kuwi saiki urip menèh. Nèk kowé ora pretyaya kuwi, kowé jan klèru tenan!" WWèt sing gedé dé èt sing gedé déwéwé 2828 Enèng guru Kitab krungu enggoné wong-wong pa- da bantah-bantahan lan wong iki nitèni nèk Gusti Yé- sus sing nyauri wong-wong ya bener tenan. Guru
Markus 12:29 Kitab iki mara nang nggoné Gusti Yésus takon ngéné: "Wèt sing endi sing penting déwé?" 2929 Gusti Yésus semaur: "Wèt sing penting déwé ya iki: 'Rungokké bangsa Israèl, Gusti Allahé awaké déwé kuwi siji. 3030 Trésnaa marang Gusti Allah sak atimu lan nyawa-ragamu, kapinteranmu lan kekuwatanmu dikanggokna kanggo ngladèni Gusti Allah.' 3131 Wèt liyané sing penting ya iki: 'Trésnaa marang tunggal manungsa kaya enggonmu nrésnani awakmu déwé.' Ora ènèng wèt liyané sing gedéné ngungkuli wèt loro iki." 3232 Guru Kitab mau semaur: "Kowé bener, Guru. Pantyèn Gusti Allah mung siji, ora ènèng liyané. 3333 Pantyèn awaké déwé kudu nrésnani Gusti Allah sak atiné, ing lair lan batin lan karo sakkèhé kekuwatané. Uga kudu trésna marang liyané kaya enggoné nrés- nani awaké déwé. Iku pantyèn luwih apik tenimbang mbelèh kéwan lan pawèh liya-liyané marang Gusti Al- lah." 3434 Gusti Yésus weruh nèk guru Kitab iki sing semaur nggenah lan bener, mulané Dèkné terus ngomong marang wongé: "Kowé wis tyedek karo Kratoné Gusti Allah." Sakwisé kuwi terus ora ènèng sing wani takon apa- apa menèh. Pitakonan bab Kristus Pitakonan bab Kristus 3535 Gusti Yésus dongé mulangi nang Gréja Gedé gen- tènan takon: "Lah guru-guru Kitab kok ngomong nèk Kristus namung manungsa turunané ratu Daved, dudu Gusti Allah? 3636 Ratu Daved déwé lak wis ngomong ngéné ta, dongé dèkné dikwasani karo Rohé Allah: 'Gusti Allah wis ngomong ngéné marang Gustiku: Mbrénéa njagong nang tengenku, nganti mungsuhmu wis tak telukké kabèh.' 3737 Lah ratu Daved déwé ngarani Kristus kuwi Gusti. Mosok Kristus turunané ratu Daved?" Wong okèh seneng ngrungokké piwulangé Gusti Yé- sus. 3838 Dèkné uga mulangi wong-wong ngéné: "Pada sing ati-ati karo para guru Kitab. Wong-wong kuwi na- mung seneng mlaku-mlaku nganggo salin kaya wong sing gedé pangkaté. Nèk nang pasar njaluk digatèkké lan diajèni karo wong liyané. 3939 Nèk nang sinaguk apa nang kumpulan pésta njagongé nang ngarep déwé. 4040 Pada seneng lan pinter ngrampasi omahé randa- randa terus étok-étoké ndonga suwi kanggo nutupi klakuané. Wong kaya ngono kuwi bakal éntuk setra- pan sing luwih abot." anda Pawèhé mbok randa Pawèhé mbok r 4141 Gusti Yésus terus njagong nang ngarepé wadah duwit nang Gréja Gedé kono. Dèkné ndelokké wong- wong sing pada nglebokké pawèhé. Okèh wong sugih pada nglebokké duwité. Wong-wong iki pawèhé ya ora setitik. 4242 Terus ènèng randa mlarat nglebokké rètyèh loro sing tyilik banget ajiné. 4343 Gusti Yésus terus nyeluk 53 Markus 13:14 murid-muridé diomongi ngéné: "Pada ngertia, kanggo Gusti Allah randa mlarat iku pawèh sing okèh déwé tenimbang liya-liyané. 4444 Awit wong sing sugih ngekèki sangka kasugihané, nanging randa iku ngekèki sang- ka kemlaratané." éja Gedé bakal dirusak GrGréja Gedé bakal dirusak Dongé Gusti Yésus metu sangka Gréja Gedé terus ènèng murid sing ngomong marang Dèkné: "Guru, delokké ta, gréjané kuwi jan nggu- munké tenan apiké. Delokké watu-watuné gedéné!" 22 Gusti Yésus semaur: "Kowé weruh Gréja Gedé iki ta? Bakalé ora ènèng watu siji waé temumpang liyané. Kabèh bakal ambruk rata lemah." 1313 Bab sak wernané karusakan lan kasangsaran nang ja- an nang ja- Bab sak wernané karusakan lan kasangsar gatgat 33 Gusti Yésus terus njagong nang gunung Olèf, adep- adepan karo Gréja Gedé. Nang kono rasul Pétrus, Yakobus, Yohanes lan Andréas terus mara lan takon: 44 "Gusti, kapan sembarang-mbarang kuwi bakal klakon lan kepriyé awaké déwé bisané ngerti nèk wis tekan wantyiné? Apa tandané?" 55 Gusti Yésus terus ngomong ngéné: "Pada sing ati- ati. Aja sampèk kowé diapusi lan disasarké wong. 66 Okèh wong bakal teka nganggo jenengku ngomong: 'Ya aku iki Kristus!' Okèh wong sing bakal diapusi. 77 Nèk kowé krungu ènèng perangan lan kabar-kabar nèk bakal ènèng perangan, aja pada kagèt. Kuwi kabèh kudu klakon, nanging iku durung entèk-en- tèkané. 88 Awit bangsa sing siji bakal nglawan bangsa liyané lan negara sing siji bakal perang nglawan ne- gara liyané. Uga bakal ènèng lindu lan kekurangan pangan nang pirang-pirang panggonan. Nanging kuwi ijik wiwitané waé, kaya wong wédok nèk nglarani kaé nèk arep mbayi. 99 "Pada sing ati-ati. Awit kowé bakal disèrèt nang ngarep kruton lan bakal dipentungi nang sinaguk. Kowé bakal digawa nang ngarepé gramang lan ratu kongkon ngekèki paseksi kanggo Aku. 1010 Pantyèn, kabar kabungahané Gusti Allah kudu digelarké ndisik marang saben bangsa. 1111 Nèk kowé dityekel lan di- gawa nang ngarep kruton, aja pada bingung bab sing kudu mbok omong; Roh Sutyi déwé sing bakal ngekèki tembung ing atimu ing wantyi kuwi. Kuwi sing kudu mbok omongké. 1212 Sedulur bakal ngandakké seduluré déwé lan bapak bakal ngandakké anaké déwé supaya dipatèni. Anak-anak bakal nglawan lan ngandakké wong tuwané supaya dipatèni. 1313 Wong kabèh bakal nyengiti kowé jalaran kowé nurut aku. Nanging sapa sing mantep terus tekan entèk-entèkané, kuwi sing bakal slamet." Bab kasusahan sing gedé lan kristus-kristus sing palsu Bab kasusahan sing gedé lan kristus-kristus sing palsu 1414 Gusti Yésus neruské tembungé: "Kowé bakal weruh nggegilané karusakan nang panggonan sing dudu panggonané. (Sing pada matya iki mikira sing
Markus 13:15 apik supaya bisa dunung.) Wong-wong sing nang Yudéa mblayua nang gunung-gunung, supaya kowé aja sampèk dipatèni. 1515 Wong-wong sing nang nduwur omah aja pada medun. Aja pada mlebu njikuk apa- apa. 1616 Sing ijik nang kebon, aja mulih njikuk salin. 1717 Melaské banget bakalé wayah kuwi kanggo wong sing meteng lan sing nduwé bayi. 1818 Ndongaa supaya sembarang iki aja sampèk tiba wayahé adem gedé. 1919 Awit bakal ènèng kasusahan gedé banget. Kawit Gusti Allah nggawé jagat iki tekané saiki durung tau ènèng kasangsaran kaya ngono gedéné lan sakwisé kuwi ya ora bakal ènèng liyané sing ngungkuli kuwi gedéné. 2020 Semunggoné kasusahan kuwi ora di- tyekakké karo Gusti Allah, mesti ya ora bakal ènèng wong siji waé sing slamet. Nanging jalaran melas marang wong-wong sing wis dipilih, Gusti Allah nyekakké wayah kasangsaran kuwi. 2121 "Lan nèk ènèng wong ngomong: 'Ya iki Kristus,' apa 'ya kaé Kristus,' aja pada ngandel. 2222 Awit okèh wong bakal teka ngomong: 'Aku iki Kristus,' apa 'Aku iki kongkonané Gusti Allah,' nanging wujuté dudu lan namung ngapusi. Wong-wong kuwi bakal nggawé tan- da-tanda lan mujijat-mujijat. Tujuané namung kanggo nyasarké kowé. Semunggoné bisa ngono ya arep nyasarké wong-wong sing wis dipilih karo Gusti Allah mbarang. Nanging ora bisa. 2323 Mulané pada sing awas lan ati-ati, awit kowé wis tak omongi sakdurungé bab sembarang-mbarang kuwi." ekané Anaké Manungsa TTekané Anaké Manungsa 2424 Gusti Yésus ngomong: "Sakwisé waktu kasusahan gedé kuwi, srengéngé bakal malih peteng lan mbu- lané ora bakal semlorot menèh. 2525 Lintang-lintang bakal tiba sangka langit lan pangwasa-pangwasa nang langit bakal hoyak kabèh. 2626 Sakwisé kuwi kabèh Anaké Manungsa bakal ngétok nang méga. Kabèh bakal weruh gedéné kwasané sing semlorot nganggo pepadangé swarga. 2727 Dèkné bakal ngongkon mulékat-mulékaté nglumpukké wong-wong sing wis dipilih, sangka wétan, kulon, lor lan kidul, sangka en- tèk-entèkané bumi lan entèk-entèkané langit." Piwulang sangka wit anjir Piwulang sangka wit anjir 2828 Gusti Yésus nutup tembungé ngéné: "Mbok dititèni wit anjir kaé. Nèk pangé molai ijo lan memes lan metu godongé, kowé ngerti nèk wayah panas wis tyedek. 2929 Kaya ngono uga, nèk kowé weruh kabèh sing tak omong mau molai klakon, ngertia nèk wis tyedek banget wantyiné enggonku bakal teka. 3030 Pada dititèni! Kowé bakal menangi kabèh iki klakon. 3131 Langit lan bu- mi iki bakal ilang, nanging tembungku bakal ènèng terus, slawas-lawasé. 3232 "Nanging yakuwi, bab kapan bakalé klakon, ora ènèng wong ngerti. Mulékat-mulékat nang swarga ya ora ngerti lan Anaké Gusti Allah ya ora ngerti. Sing ngerti namung Gusti Allah Bapaké. 3333 Mulané, pada sing awas lan sing ati-ati, awit kowé ora ngerti kapan 54 Markus 14:11 bakalé klakon. 3434 Kenèng tak padakké karo wong nèk arep lunga adoh kaé. Dèkné lunga lan sembarangé di- pasrahké marang para peladèné. Kabèh dipréntah lan dikèki bagèan déwé-déwé. Uga sing jaga lawang dipréntah kongkon melèk aja sampèk ngantuk. 3535 Mu- lané, pada melèka lan sing awas, awit kowé ora ngerti kapan sing nduwé omah mau bakalé teka, wayah soré, tengah wengi, wayah jago kluruk, apa wayah ésuk. 3636 Aja sampèk, nèk dèkné teka dadakan, terus nemu kowé ijik turu. 3737 Mulané saiki Aku ngomong marang kowé kabèh: 'Pada melèka lan sing jaga-jaga.' " Putusan arep matèni Gusti Y Putusan ar ep matèni Gusti Yésusésus 1414 Rong dina menèh wis wayahé Paskah. Ing dina Paskah kuwi wong Ju pada mangan roti sing ora ènèng raginé. Para pengarepé imam lan para guru Kitab pada nggolèk akal enggoné arep nyekel lan matèni Gusti Yésus, tanpa wong-wong ngerti. 22 Mu- lané pada ngomong: "Aja wayahé Paskah, mengko ndak marakké ramé lan gègèran." Gusti Yésus diusapi lenga wangi sing lar Gusti Y ésus diusapi lenga wangi sing larangang 33 Gusti Yésus saiki nang désa Bétani, merdayoh nang omahé Simon sing mauné lara lépra. Dongé Gusti Yé- sus ijik jagongan ènèng wong wédok teka nggawa botol isiné lenga wangi tus sing larang banget regané. Lenga wangi iki sing digawé oyot-oyoté tanduran nar- dus. Botolé terus dipetyah guluné lan isiné diesokké nang sirahé Gusti Yésus. 44 Wong-wong terus ènèng sing rasan-rasan: "Lah apa jawané lenga wangi larang- larang kok diebrèh-ebrèh ngono? 55 Semunggoné diedol lak payu okèh ta? Duwité lak ya kenèng dikèkké wong ora nduwé ta?" Wong-wong iki terus nyenèni wong wédoké. 66 Nanging Gusti Yésus ngomong: "Bèn, mbok die- jarké! Kenèng apa kok mbok penging? Wong wédok iki nindakké barang sing apik banget marang Aku. 77 Wong mlarat slawasé ènèng waé lan sak wantyi-wan- tyi nèk kowé kepéngin nulungi kowé bisa. Nanging Aku iki ora slawasé tyampur kowé. 88 Wong wédok iki nindakké sak bisané kanggo nduduhké katrésnané marang Aku. Dèkné interé namung nglengani awakku karo lenga wangi, sakdurungé Aku dikubur. 99 Dititèni ta, nang endi waé ing donya kéné sing bakal digelari kabar kabungahané Gusti Allah bakal krungu uga bab sing ditindakké karo wong wédok iki, kanggo pengéling-éling marang dèkné." YYudas Iskariot ngelungké Gusti Y udas Iskariot ngelungké Gusti Yésus mar ang mung- ésus marang mung- suhé suhé 1010 Sangka muridé Gusti Yésus sing rolas terus ènèng siji sing budal nang nggoné para pengarepé imam arep ngelungké Dèkné marang wong-wong kuwi, yakuwi Yudas Iskariot. 1111 Wong-wong kadung krungu kuwi terus pada bungah banget lan saguh ngekèki duwit. Saiki Yudas molai nggolèk kelunggaran eng-
Markus 14:12 goné arep ngelungké Gusti Yésus marang para pen- garepé imam mau. yetyawis kanggo mangan Paskah TTyetyawis kanggo mangan Paskah 1212 Saiki wis wayahé Riyaya Roti Tanpa Ragi. Ing dina sing ndisik déwé wong-wong lumrahé mbelèh tyempé. Ing dina iku murid-muridé takon marang Gusti Yésus: "Gusti, Kowé arep mangan Paskah nang endi? Dadiné awaké déwé bisa tata-tata!" 1313 Gusti Yésus terus ngongkon murid loro. Dèkné ngomong: "Kana mlebu nang Yérusalèm. Nang dalan kowé bakal kepetuk wong lanang nggawa kendi isiné banyu. Kowé pada mèlua wong kuwi. 1414 Nèk kowé wis tekan omahé, ngomong karo sing nduwé omah ngéné: 'Guruné nakokké kamar sing arep dienggo mangan Paskah karo murid-muridé.' 1515 Wongé mengko terus nggawa kowé nang kamar gedé nang nduwur sing wis ditata. Kana sing arep dipangan dityawis-tyawiské nang kono." 1616 Muridé mau terus pada budal nang Yérusalèm, terus kepetuk wongé, kaya sing diomong karo Gusti Yésus mau. Nang kono terus pada nyawiské panganan Paskah. Gusti Yésus ngomong sapa sing ar Gusti Y ang mungsuhé Dèkné marang mungsuhé Dèkné mar ep ngelungké ésus ngomong sapa sing arep ngelungké 1717 Mbenginé kuwi Gusti Yésus teka karo murid- muridé. 1818 Dongé pada jejagongan mangan Gusti Yé- sus terus ngomong: "Aku ngomong, ènèng siji bakal ngelungké Aku marang mungsuhé. Siji sing mangan tyampur karo Aku iki." 1919 Murid-muridé terus kagèt lan sedi. Terus pada gentèn takon marang Gusti Yésus: "Mosok aku ta, Gusti?" 2020 Gusti Yésus semaur: "Ya siji tunggalé kowé wong rolas kuwi waé, sing mèlu nyelupké rotiné nang mangkok. 2121 Pantyèn, Anaké Manungsa kudu mati. Kuwi wis ketulis kawit jaman mbiyèn. Nanging tyilaka tenan wong sing ngelungké Anaké Manungsa marang mungsuhé. Wong kuwi luwung ora lair waé mauné." Pésta Sutyi Pésta Sutyi 2222 Dongé pada jejagongan mangan Gusti Yésus terus njikuk roti lan sakwisé didongakké terus dityuwil- tyuwil dikèkké marang murid-muridé. Dèkné ngomong: "Pada dipangan. Roti iki badanku." 2323 Gusti Yésus terus njikuk ombèné. Sakwisé maturkesuwun marang Gusti Allah ombèné terus dielungké marang murid-muridé. Kabèh mèlu ngom- bé. 2424 Gusti Yésus ngomong marang murid-muridé: "Iki getihku sing mili kanggo wong okèh. Getih iki tandané nèk Gusti Allah nggawé prejanjian anyar karo kowé. 2525 Tenan, Aku ngomong, Aku ora bakal ngombé anggur iki menèh tekané Aku ngombé anggur sing anyar mbésuk nang swarga." 55 Markus 14:42 2626 Sakwisé kuwi terus pada singi-singi maturkesuwun lan ngluhurké Gusti Allah, terus pada budal nang gu- nung Olèf. Gusti Yésus ngomong nèk r Gusti Y asul Pétrus bakal nyélaki ésus ngomong nèk rasul Pétrus bakal nyélaki Dèkné Dèkné 2727 Gusti Yésus ngomong marang murid-muridé: "Kowé bakal pada semplak pengandelmu lan bakal ninggal Aku, kaya sing wis ketulis nang kitabé nabi Sakarias, nèk Gusti Allah bakal matèni sing tukang an- gon lan wedusé bakal pada buyar kabèh. 2828 Nanging nèk Aku wis ditangèkké sangka pati, Aku bakal budal nang Galiléa, ndisiki kowé." 2929 Rasul Pétrus semaur: "Ora Gusti, senajan liyané ninggal Kowé, aku ora bakal ninggal Kowé." 3030 Gusti Yésus terus ngomong marang rasul Pétrus: "Titènana déwé, wengi iki waé, sakdurungé jago klu- ruk ping pindo, kowé bakal ngengkeng sampèk ping telu nèk ora kenal Aku." 3131 Rasul Pétrus terus semaur menèh: "Ora Gusti, ten- an, ora pisan-pisan aku bakal nglakoni kaya ngono. Senajan aku kudu mati bareng karo Kowé, tak lakoni, nanging aku ora bakal nyélaki Kowé." Murid-murid liyané uga ngomong ngono. ésus ndonga nang Gètsémané Gusti Yésus ndonga nang Gètsémané Gusti Y 3232 Gusti Yésus lan murid-muridé terus budal nang panggonan sing jenengé Gètsémané. Dèkné ngomong marang murid-muridé: "Kowé ngentèni nang kéné waé. Aku arep ndonga." 3333 Rasul Pétrus, Yakobus lan Yohanes diejèk karo Gusti Yésus. Nang kono Gusti Yésus molai krasa wedi lan susah banget. 3434 Dèkné ngomong: "Atiku jan sedi banget. Rasané kaya arep mati. Kowé nang kéné waé lan aja turu." 3535 Gusti Yésus terus rada ngedohi murid-muridé kuwi, terus niba nang lemah lan ndonga marang Gusti Allah. Dèkné nyuwun, nèk bisa, Dèkné ora usah ngala- mi wantyi kasangsaran kuwi. 3636 Tembungé: "Duh Ba- pakku, Kowé bisa sembarang. Mbok kasangsaran iki disingkirké sangka Aku! Nanging senajan abot, Aku kepéngin nglakoni karepmu, ora karepku déwé." 3737 Gusti Yésus terus balik menèh lan nemu muridé sing telu mau ijik turu. Dèkné terus ngomong marang rasul Pétrus: "Simon, lah kowé kok turu. Mosok ora bisa melèk sak jam? 3838 Pada melèka lan pada nde- dongaa supaya ora pada kalah nèk Sétan nyoba. Pantyèn, atiné karep, nanging awaké ora kuwat." 3939 Gusti Yésus terus ninggal murid-muridé terus bu- dal ndonga menèh. Sing disuwun ya tunggalé, kaya sing ndisik. 4040 Kadung balik menèh murid-muridé ijik turu, awit pada ngantuk tenan. Murid-muridé kadung tangi ora wani ngomong apa-apa. 4141 Ping teluné, dongé Gusti Yésus balik menèh sang- ka ndedonga, Dèkné ngomong marang murid-muridé: "Ijik pada énak-énak turu waé? Wis, saiki wis tekan wantyiné enggoné Anaké Manungsa bakal dielungké marang wong ala. 4242 Pada tangi, hayuk budal. Delokké,
Markus 14:43 sing arep ngelungké Aku marang mungsuhé wis teka!" ésus dityekel Gusti Yésus dityekel Gusti Y 4343 Gusti Yésus durung sampèk rampung sing ngomong kuwi terus Yudas teka karo wong okèh, pa- da nggawa pedang lan pentung. Yudas muridé Gusti Yésus déwé, tunggalé murid sing rolas. Yudas lan wong-wong mau dikongkon karo para pengarepé imam, guru Kitab lan pengarepé wong Ju. 4444 Yudas wis nggawé tanda karo wong-wong kuwi ngomong: "Wong sing tak ambung, yakuwi wongé. Dityekel terus digawa lunga lan dijaga sing apik!" 4545 Kadung wis tekan kono Yudas terusan marani Gusti Yésus, terus ngomong: "Guru!" Sakwisé ngomong ngono dèkné terus ngambung Gusti Yésus. 4646 Gusti Yésus terus dityekel karo wong-wong. 4747 Nang- ing ènèng murid siji narik pedangé lan ngantem kup- ingé slafé Imam Gedé sampèk tyepol. 4848 Gusti Yésus ngomong marang wong-wong mau: "Apa Aku iki wong nakal kok kowé marani Aku nggawa pedang lan pen- tung. 4949 Saben dina Aku tyampur karo kowé nang Gré- ja Gedé nèk Aku mulangi. Lah kok ora pada nyekel Aku? Nanging pantyèn ya wis kudu klakon ngéné, kaya sing wis ketulis nang Kitab." 5050 Murid-muridé terus pada mblayu lunga, Gusti Yé- sus ditinggal déwé. 5151 Enèng botyah enom mèlu Gusti Yésus. Botyah enom iki namung nganggo salin mori. Botyah iki di- tyekel karo wong-wong, nanging namung kenèng sal- iné, botyahé mblayu ora nganggo apa-apa. ésus digawa Gusti Yésus digawa Gusti Y nang Kruton Agama nang Kruton Agama 5353 Gusti Yésus terus digawa nang ngarepé Imam Gedé. Para pengarepé imam, para guru Kitab lan para pengarepé bangsa Ju terus ngumpul kabèh. 5454 Rasul Pétrus ngetutké Gusti Yésus sangka kadohan sampèk mlebu tekan lataré omahé Imam Gedé. Nang kono ra- sul Pétrus terus njagong nang bediyangan nggolèk anget tyampur karo wong-wong sing njaga pangg- onan kono. 5555 Para pengarepé imam lan wong-wong sing tukang ngrutu pada nggolèk seksi, supaya bisa nemu jalaran kanggo nyalahké lan matèni Gusti Yésus, nanging ora nemu siji-sijia. 5656 Pantyèn okèh sing dadi seksi nyalahké Gusti Yésus, nanging tembungé ora ty- otyok. 5757 Enèng sing nyalahké Gusti Yésus ngéné: 5858 "Awaké déwé krungu Dèkné ngomong nèk bakal mbubrah Gréja Gedé gawéané manungsa iki lan omongé dèkné bisa ngedekké liyané sakjeroné telung dina, sing dudu gawéané manungsa. 5959 Nanging seksi iki ya pada waé ora tyotyok karo liya-liyané." 6060 Imam Gedé terus ngadek lan maju nang tengahé wong-wong terus nakoni Gusti Yésus: "Lah kowé saiki arep ngomong apa? Tembungé wong-wong kuwi ben- er apa ora?" 56 Markus 15:2 6161 Nanging Gusti Yésus meneng waé, ora semaur apa-apa. Imamé terus takon menèh: "Apa kowé kuwi Kristus? Apa kowé Anaké Gusti Allah sing Sutyi Déwé?" 6262 Gusti Yésus semaur: "Pantyèn, ya Aku iki. Kowé bakal weruh Anaké Manungsa njagong nang tengené Gusti Allah sing Kwasa Déwé. Kowé bakal weruh Dèkné teka nang mégané langit." 6363 Imam Gedé krungu Gusti Yésus ngomong ngono terus nesu lan nyuwèk saliné ngomong: "Awaké déwé wis ora mbutuhké seksi menèh. 6464 Kowé kabèh wis krungu déwé Dèkné ngèlèk-èlèkké Gusti Allah. Kepriyé pinemumu kabèh?" Kabèh pada nyalahké Gusti Yésus lan pada setuju nèk Dèkné kudu dipatèni. 6565 Enèng sing pada ngidoni lan nutupi rainé Gusti Yé- sus terus diantemi karo ngomong: "Mbedèk jajal, sapa sing ngantemi Kowé!" Sing jaga mbarang mèlu ngan- temi Gusti Yésus. Rasul Pétrus nyélaki Gusti Yésusésus Rasul Pétrus nyélaki Gusti Y 6666 Dongé rasul Pétrus ijik nang lataré kono, nang ngisor, terus ènèng slaf wédok teka, slafé Imam Gedé. 6767 Dèkné weruh rasul Pétrus njagong nang bediyangan terus ngematké lan ngomong: "Kowé mbarang tau mèlu Yésus, wong Nasarèt kaé." 6868 Nanging rasul Pétrus ora ngaku, malah ngèngkèl ngomong: "Kowé kuwi ngomongké apa ta? Aku ora ngerti apa sing mbok omong kuwi." Rasul Pétrus terus mlaku metu tekan lawang njaba. (Terus ènèng jago kluruk.) 6969 Nang kono slaf wédok mau weruh dèkné menèh terus ngomong karo wong liya-liyané: "Wong iki tung- galé sing mèlu Yésus." 7070 Nanging sepisan menèh rasul Pétrus ora ngaku. Ora let suwi wong-wong sing nang kono ngomong marang rasul Pétrus: "Pantyèn tenan, kowé tunggalé muridé Yésus, awit ketara nèk kowé wong sangka Galiléa." 7171 Rasul Pétrus terus sumpah: "Aku jan ora kenal blas karo wong sing mbok omongké kuwi. Nèk Aku goroh aku gelem mati." 7272 Sakwisé rasul Pétrus ngomong ngono kuwi, terus ènèng jago kluruk ping pindoné. Rasul Pétrus sakwat kélingan nèk Gusti Yésus ngomong: "Sakdurungé jagoné kluruk ping pindo kowé bakal ngomong ping telu nèk ora kenal Aku." Rasul Pétrus terus nangis ke- lara-lara. Gusti Yésus digawa nang ngar Gusti Y ésus digawa nang ngarepé gr amang Pilatus epé gramang Pilatus Esuké mruput para warga Kruton Agama pada ngumpul nggawé putusan; kuwi para pen- garepé imam, para pengarepé bangsa Ju lan para gu- ru Kitab. Gusti Yésus terus dibanda digawa nang ng- goné gramang Pilatus. 22 Pilatus takon marang Gusti Yésus: "Apa kowé ratuné bangsa Ju?" 1515 Gusti Yésus semaur: "Pantyèn bener sing mbok omong kuwi."
Markus 15:3 33 Para pengarepé imam terus pada nyalahké Gusti Yésus bab pirang-pirang prekara. 44 Pilatus terus takon menèh: "Mosok Kowé ora semaur apa-apa? Delokké, wong-wong pada nyalahké Kowé. Lah Kowé ngaku apa ora?" 55 Nanging Gusti Yésus blas ora semaur apa-apa, marakké Pilatus nggumun tenan. Gusti Yésus apa Bar Gusti Y abas ésus apa Barabas 66 Lumrahé saben taun, nèk wayahé riyaya Paskah, gramang Pilatus ngetokké wong setrapan siji. Wong- wong dililani milih déwé sapa. 77 Saiki nang setrapan kono ènèng wong pembruntakan sing pada disetrap. Enèng siji sing jenengé Barabas, sing matèni wong dongé ènèng rerusuh. 88 Wong okèh teka nang nggoné gramang Pilatus njaluk setrapan siji dietokké. 99 Pilatus semaur marang wong-wong: "Semunggoné Yésus, ratuné bangsa Ju, tak etokké, kowé gelem apa ora?" 1010 Pilatus takon iki, awit dèkné wis nitèni nèk para pen- garepé imam kuwi ora seneng marang Gusti Yésus. 1111 Nanging para pengarepé imam pada ngojok-ojoki wong-wong supaya pada njaluk Barabas sing di- etokké. 1212 Pilatus terus semaur menèh: "Lah aku kongkon ngapakké karo Yésus, sing mbok arani ratuné bangsa Ju!" 1313 Wong-wong terus pada mbengok: "Dipentèng, Yé- sus kudu dipentèng!" 1414 Pilatus takon: "Lah apa salahé Dèkné?" Nanging wong-wong malah pada mbengok luwih banter: "Dipentèng!" 1515 Supaya wong-wong pada lega, Barabas terus di- etokké. Pilatus terus mréntah kongkon metyuti lan mentèng Gusti Yésus. Gusti Yésus digawé sembr Gusti Y ésus digawé sembranaana 1616 Para soldat terus nggawa Gusti Yésus mlebu nang lataré kruton terus nyeluk liya-liyané kongkon pada nglumpuk. 1717 Gusti Yésus terus dienggoni salin abang lan sirahé dipasang makuta gawéan eri. 1818 Sakwisé kuwi terus pada mbagèkké Dèkné ngomong: "Slamet ratuné bangsa Ju!" 1919 Gusti Yésus terus dipentungi sir- ahé lan diidoni. Soldat-soldat mau terus sedeku, étok- étoké nyembah Dèkné. 2020 Kadung wis marem enggoné nggawé sembrana marang Gusti Yésus, saliné abang mau terus dityepot menèh lan saliné déwé dieng- gokké, terus digawa lunga arep dipentèng. ésus dipentèng Gusti Yésus dipentèng Gusti Y 2121 Ing wantyi kuwi ènèng wong mulih sangka kebon liwat kono. Wong iki jenengé Simon, bapaké Alèk- sander lan Rufus, mbiyèn manggoné nang kuta Siréné. Simon dipeksa kongkon manggul kayu sing arep dienggo mentèng Gusti Yésus. 2222 Gusti Yésus terus digawa nang panggonan sing jenengé Golgota. Golgota kuwi tegesé: endasé wong mati. 2323 Nang kono Gusti Yésus dikèki anggur dityampur mur kongkon ngombé, nanging Dèkné ora gelem. 2424 Gusti Yésus 57 Markus 15:42 terus dipentèng lan saliné diedum nganggo lotré, dad- iné ngerti bagèané déwé-déwé. 2525 Gusti Yésus dipen- tèng jam sanga ésuk. 2626 Kayu sing dienggo mentèng dikèki tulisan ngéné: "Ratuné bangsa Ju." Ya tembung iki sing dienggo nyalahké Gusti Yésus. 2727 Bareng karo Gusti Yésus uga ènèng wong ala loro dipentèng. Siji nang sebelah tengen lan liyané nang sebelah kiwa. ( 2828 Dadiné keturutan tenan sing ketulis nang Kitab: "Dèkné didadèkké siji karo wong ala!") 2929 Wong-wong sing liwat kono pada moyoki Dèkné. Pada gèdèk-gèdèk lan muni: "Rasakna saiki! Jaréné Kowé arep mbubrah Gréja Gedé lan arep mbok dekné menèh sakjeroné telung dina. 3030 Jajal tulungana awak- mu déwé? Meduna sangka pentèngan kuwi." 3131 Para pengarepé imam lan para guru Kitab uga pa- da moyoki lan ngomong marang sakpada-pada: "Jaréné bisa nulungi wong liyané, lah awaké Dèkné déwé kok ora bisa nulungi? 3232 Jaréné Dèkné Kristus, ratuné Israèl. Jajal medun sangka pentèngan kono, dadiné awaké déwé bisa weruh lan pretyaya." Wong-wong sing disalib bareng karo Gusti Yésus uga mèlu moyoki. ésus ninggal Gusti Yésus ninggal Gusti Y 3333 Wiwit jam rolas awan sak negara malih peteng, telung jam suwéné. 3434 Ing wayah jam telu Gusti Yésus mbengok banter: "Eloi, Eloi, lamah sabaktani?" Nèk tyara Jawa: "Duh Allahku, kenèng apa Aku kok mbok tinggal?" 3535 Wong liwat sing krungu kuwi ngomong: "Run- gokké ta, Dèkné nyeluk nabi Elia." 3636 Enèng siji njikuk spons dietylupké nang anggur terus disundukké putyuké kayu dawa terus dikèkké Gusti Yésus kongkon nyutyup. Wongé ngomong: "Hayuk dientèni. Awaké déwé kepéngin ngerti nabi Elia nulungi Dèkné apa ora." 3737 Nanging Gusti Yésus malah mbengok banter terus ninggal. 3838 Kordèn tutupé kamar sing sutyi déwé nang Gréja Gedé terus suwèk dadi loro, sangka nduwur mengisor. 3939 Penggedéné soldat sing jaga nang ngarepé kayu pentèngan kono weruh ninggalé Gusti Yésus. Dèkné ngomong: "Wong iki pantyèn Anaké Gusti Allah ten- an." 4040 Nang kono uga ènèng wong wédok-wédok sing nyawang lelakon mau sangka kadohan. Kayadéné Maria Makdaléna, Salum lan Maria, ibuné Yakobus Tyi- lik lan Yoses. 4141 Wong wédok-wédok iki pada mèlu lan ngladèni Gusti Yésus dongé Dèkné ijik nang Galiléa. Nanging uga ènèng wong wédok-wédok liyané sing teka nang Yérusalèm bareng karo Gusti Yésus. ésus dikubur Gusti Yésus dikubur Gusti Y 4242 Ing dina kuwi, dina jemuah, wong Ju pada tata-tata kanggo dina sabat. Soréné kuwi ènèng wong nang ng- goné gramang Pilatus nembung layoné Gusti Yésus. Wong iki jenengé Yosèf, mbiyèné sangka kuta Ari-
Markus 15:44 matéa. Dèkné wargané Kruton Agama, mulané ya dia- jèni banget karo wong liyané. Yosèf uga ngarep-arep tekané Kratoné Gusti Allah. 4444 Pilatus déwé nggumun krungu nèk Gusti Yésus wis ninggal, mulané dèkné nyeluk penggedéné soldat sing jaga ditakoni apa ninggalé Gusti Yésus wis suwi. 4545 Sakwisé Pilatus krun- gu déwé sangka soldat mau nèk Gusti Yésus wis ning- gal tenan, layoné terus dipasrahké marang Yosèf. 4646 Yosèf terus tuku mori. Gusti Yésus diedunké sangka kayuné, terus dibuntel mori didèkèk nang kuburané. Kuburané kuwi guwa gawéan nang gunungan watu. Yosèf terus ngglundungké watu kanggo nutup lawangé guwa kuwi. 4747 Maria Makdaléna lan Maria ibuné Yoses uga weruh panggonané sing dienggo ng- glétakké layoné Gusti Yésus. ésus tangi menèh Gusti Yésus tangi menèh Gusti Y 1616 Kadung dina sabat wis kliwat, Maria Makdalé- na, Maria ibuné Yakobus lan Salum pada tuku lenga wangi kanggo nglengani layoné Gusti Yésus. 22 Dina mingguné, ésuk mruput, wayahé srengéngé njedul, wong wédok-wédok iki terus budal nang kubu- ran. 33 Nang dalan pada rasan-rasan: "Mengko sapa ya sing ngréwangi ngglundungké watu tutup kuburané?" Awit watuné gedé banget. 44 Nanging kadung wis tekan kuburané, wong-wong weruh nèk watuné wis diglundungké. 55 Wong-wong terus mlebu, nanging pa- da kagèt, awit weruh wong enom njagong nang sebe- lah tengené. Saliné wongé putih. 66 Wongé ngomong: "Aja pada kagèt. Aku ngerti nèk kowé nggolèki Yésus, wong Nasarèt sing dipentèng. Dèkné wis ora nang kéné, awit wis tangi. Delokké déwé, mauné wongé didèlèh nang kéné ta? 77 Kana sai- ki pada balik waé. Murid-muridé diomongi lan aja lali ngomongi rasul Pétrus. Diomongi nèk Gusti Yésus wis budal ndisik nang Galiléa. Nang kana bakal pada kepetuk Dèkné, kaya sing wis diomong sakdurungé Dèkné ninggal." 88 Wong wédok-wédok mau terus mblayu metu karo ndredek lan bingung. Sangking wediné terus ora ngomongi liya-liyané. 58 Markus 16:20 Gusti Yésus ngétok mar Gusti Y ang murid-muridé ésus ngétok marang murid-muridé ( 99 Sakwisé Gusti Yésus tangi sangka pati ing dina minggu ésuk, dèkné ndisik déwé ngétok marang Maria Makdaléna, wong wédok sing mauné diluwari sangka demit pitu. 1010 Maria Makdaléna terus ngabari murid-muridé sing ijik pada sedi lan pada nangis. 1111 Nanging kadung diomongi nèk Gusti Yésus urip menèh lan ngétok marang dèkné, murid-muridé malah ora pada ngandel. 1212 Gusti Yésus terus ngétok marang murid loro, dongé ijik pada mlaku arep nang sakwijiné désa. Gusti Yésus ngétok nganggo rupa liya. 1313 Murid loro mau terus balik ngomongi liya-liyané, nanging ora pada ngandel. 1414 Ora let suwi Gusti Yésus terus ngétok marang murid sing sewelas, dongé ijik pada mangan. Dèkné nyenèni murid-murid mau, awit ora pada gelem ngan- del marang omongané wong-wong sing wis pada weruh Dèkné, sakwisé tangi menèh sangka pati. 1515 Gusti Yésus mréntah murid-muridé ngéné: "Kana pa- da lunga nggelarké kabar kabungahané Gusti Allah marang saben wong nang sak lumahé jagat. 1616 Sapa sing pretyaya lan dibaptis bakal slamet, nanging sing ora gelem pretyaya bakal disetrap. 1717 Sing pada pretyaya bakal tak kèki tanda, yakuwi, bakal bisa nge- tokké demit nganggo jenengku lan bakal ngetokké basa anyar. 1818 Senajan nyekel ula lan senajan ngombé ratyun ora bakal masah. Bakal numpangi tangan marang wong lara lan sing lara bakal mari." 1919 Sakwisé Gusti Yésus ngomong kuwi kabèh marang murid-muridé, Dèkné terus mumbul munggah nang swarga. Nang kana Dèkné njagong nang tengené Gusti Allah. 2020 Murid-muridé terus budal nggelar kabar kabungahané Gusti Allah nang endi-endi. Gusti déwé ya ngréwangi lan ngétokké kwasané nganggo mujijat- mujijat. Dadiné wong-wong nitèni déwé nèk tem- bungé murid-muridé pantyèn pituturé Gusti Allah ten- an.)
Lukas 1:2 59 Lukas 1:32 Lukas Lukas Pembukakan Pembukakan 11 Sedulurku Téofilus sing tak ajèni, iki layang sang- ka nggonku, Lukas. Pantyèn ya wis ènèng wong pirang-pirang sing nulis bab lelakon-lelakon sing kedadéan nang tengahé awaké déwé. 22 Kuwi mau kabèh miturut omongané wong-wong sing pada weruh déwé kawit wiwitané, terus pada nggelarké kabar kabungahan kuwi. 33 Mulané aku déwé ya terus mikir nulis bab prekara iki kanggo kowé. Sakdurungé tak tulis, lelakon-lelakon mau kabèh tak titipriksa ndisik, terus tak tata. 44 Dadiné kenèng dititèni déwé nèk pitutur sing diwulangké marang sedulur Téofilus kuwi kenèng dipretyaya kabèh. ohanes Pembaptis Kabar nèk Yohanes Pembaptis Kabar nèk Y 1616 Mbésuk dèkné bakal nuntun wong Israèl, supaya pa- da manut menèh marang Gusti Allahé. 1717 Anakmu iku bakal dadi kongkonané Gusti Allah lan ing roh lan pangwasa dèkné tunggalé waé karo nabi Elia. Dèkné bakal ngrukunké bapak karo anaké lan wong sing ora manut marang Gusti Allah bakal katuntun malih manut. Dadiné dèkné bisa nyawiské umat sing pantes kanggo Gusti." 1818 Imam Sakarias terus semaur: "Kepriyé aku bisané ngerti nèk tembungé Gusti kuwi bakal klakon tenan, awit aku déwé wis tuwa, semono uga bojoku?" 1919 Mulékaté terus ngomong: "Aku iki Gabrièl sing ngladèni Gusti Allah nang ngarepé. Aku dikongkon ng- gawa kabar kabungahan iki marang kowé. 2020 Apa sing tak omong iki mesti bakal klakon ing waktu sing wis ditengeri karo Gusti Allah. Nanging kowé bakal dadi bisu tekan waktu kuwi, awit kowé ora ngandel marang tembungku." ep lair ararep lair 2121 Wong-wong sing ngentèni nang njaba pada nggu- 55 Dongé Hérodès ijik dadi ratu nang distrik Yudéa, ènèng sakwijiné imam sing jenengé Sakarias, sangka golongané imam Abia. Bojoné imam Sakarias jenengé Elisabèt. Ibu Elisabèt iki turunané imam Aron. 66 Wong loro iki temen enggoné nuruti kekarepané Gusti Allah, awit pada temen nglakoni angger-angger lan per- natané Gusti Allah sak kabèhé. 77 Imam Sakarias lan ibu Elisabèt ora nduwé anak, awit ibu Elisabèt ora bisa nduwé anak. Karomenèh wong loro iki ya wis tuwa banget. 88 Ing sakwijiné dina imam Sakarias nglakoni ker- janané nang Gréja Gedé kono, awit wis tiba wantyiné golongané dèkné. 99 Lah saiki imam Sakarias sing kudu mlebu nang Panggonan Sutyi, kudu ngobong menyan. Kuwi sing ngarani nganggo lotré. 1010 Ing wan- tyi kuwi, dongé menyané diobong, nang njaba ènèng wong pirang-pirang pada ndedonga. mun imam Sakarias kok suwi temen nang njero Panggonan Sutyi kono. 2222 Kadung metu, imam Sakarias ora bisa ngomong apa-apa, namung njajal ndunung-ndunungké nganggo tangané. Wong-wong terus ngerti nèk imam Sakarias entas dikétoki ing njero Panggonan Sutyi kono. Dèkné ya bisu terus. 2323 Sakwisé rampung enggoné nglakoni kerjanané nang Gréja Gedé ing minggu kuwi, imam Sakarias terus mulih. 2424 Ora let suwi ibu Elisabèt, bojoné, terus meteng. Limang sasi suwéné ibu Elisabèt ora metu sangka omahé. 2525 Dèkné ngomong: "Saiki Gusti Allah nulung aku tenan. Saiki Dèkné wis ngilangké isinku, aku wis ora usah isin menèh marang wong-wong." Kabar nèk Gusti Yésus ar Kabar nèk Gusti Y ep lair ésus arep lair 2626 Kadung ibu Elisabèt wis meteng nem sasi, Gusti Al- 1111 Lah dadakan waé kok terus ènèng mulékat ngétok marang imam Sakarias. Mulékaté ngadek nang sebe- lah tengené altar sing dienggo ngobong menyan. 1212 Imam Sakarias weruh mulékaté terus kagèt lan wedi banget. 1313 Nanging mulékaté ngomong: "Aja wedi, Sakarias! Pandongamu wis ketampa lan Elisabèt, bojo- mu, bakal mbayi anak lanang. Botyahé kudu mbok je- nengké Yohanes. 1414 Kowé bakal bungah banget lan wong okèh bakal bungah nèk botyah iki lair. 1515 Botyah iki bakal dadi wong sing gedé ajiné kanggo Gusti Al- lah, mulané dèkné ora kenèng ngombé anggur apa ombèn liyané sing marakké mendem. Wiwit sangka wetengé ibuné botyah iki bakal kebek karo Roh Sutyi. lah terus ngongkon mulékat Gabrièl teka nang kuta Nasarèt nang distrik Galiléa. 2727 Mulékat Gabrièl dikongkon metuki sakwijiné prawan sing jenengé Maria. Maria iki patyangané Yosèf, turunané ratu Dav- ed. 2828 Kadung Gabrièl wis nemu Maria, dèkné ngomong ngéné: "Maria, kowé pantyèn diberkahi ten- an karo Gusti, awit Dèkné miji kowé." 2929 Krungu tembungé mulékat kuwi mau Maria kagèt banget, terus mikir ing ati: "Apa ta tegesé tembung kuwi?" 3030 Mulékaté terus ngomong: "Maria, aja wedi! Gusti Allah ngétokké kabetyikané marang kowé. 3131 Kowé bakal meteng lan nglairké anak lanang. Botyahé kudu mbok jenengké Yésus. 3232 Dèkné bakal
Lukas 1:33 dadi wong sing pinunjul lan bakal dityeluk Anaké Sing Luhur Déwé. Gusti Allah bakal ndadèkké Dèkné dadi ratu, nurut bapak-bapakané mbiyèn, yakuwi ratu Dav- ed. 3333 Dèkné bakal dadi ratuné turun-turunané Bapa Yakub slawas-lawasé lan enggoné Dèkné bakal dadi ratu ora bakal ènèng lèrèné." 3434 Maria terus takon marang mulékaté: "Kepriyé kuwi mau kabèh bakalé klakon, awit aku durung nduwé bo- jo?" 3535 Mulékaté semaur: "Roh Sutyi bakal nyedeki kowé lan kwasané Gusti Allah bakal nutupi kowé. Mu- lané anak sing lair kuwi sutyi lan bakal dityeluk Anaké Gusti Allah. 3636 Lan ngertia nèk uga ibu Elisabèt, sedu- lurmu sing wis tuwa lan sing jaréné ora bisa nduwé anak, saiki wis meteng nem sasi. 3737 Awit kanggo Gusti Allah ora ènèng prekara sing mokal." 3838 Maria terus ngomong: "Aku iki peladèné Gusti. Sembarang kuwi mau kabèh bakal klakon karo aku kaya sing mbok omong kuwi." Sakwisé kuwi mulékaté terus lunga. Maria niliki ibu Elisabèt Maria niliki ibu Elisabèt 3939 Ora let suwi Maria terus budal nang kuta nang gu- nungané bawah Yudéa. 4040 Maria njujuk nang omahé imam Sakarias, terus mlebu mbagèkké ibu Elisabèt. 4141 Dongé ibu Elisabèt krungu swarané Maria, bayi sing nang wetengé terus nggronjal. Ibu Elisabèt terus dik- wasani karo Roh Sutyi. 4242 Mulané dèkné terus ngomong karo swara banter: "Maria, kowé pantyèn wong wédok sing nampa berkah sing gedé déwé ing sak tengahé wong wédok kabèh. Semono uga bayi sing nang wetengmu, kuwi bayi sing gedé déwé berkahé. 4343 Sapa ta aku iki, kok sampèk ditekani karo ibuné Gustiku? 4444 Awit dongé kowé mbagèkké aku, bayi sing nang wetengku nggronjal sangking bun- gahé. 4545 Gedé tenan berkahé Gusti Allah marang kowé, awit kowé pretyaya nèk sembarang sing diomong karo Gusti Allah marang kowé bakal klakon." 4646 Maria terus ngomong: "Nyawaku ngluhurké Gusti! 4747 Gusti Allah, Juru Slametku, marakké atiku bungah. 4848 Dèkné nggatèkké marang aku iki, peladèn sing tyi- lik déwé. Wiwit saiki kabèh wong bakal ngomong nèk aku iki wong sing gedé berkahé. 4949 Awit Gusti Allah, sing gedé déwé kwasané, wis nin- dakké barang sing gedé banget ing uripku. Pantyèn sutyi tenan jenengé Gusti Allah. 5050 Gusti ngétokké kawelasané marang wong sing ngajèni marang Dèkné, Gusti melasi turun-turunané. 5151 Gusti Allah ngétokké pangwasané lan wong-wong sing gemunggung ing atiné dibuyarké kabèh. Rantya- mané diorat-arit. 5252 Gusti Allah nglorotké para pangwasa sangka jagongané, malah sing tyilik diunggahké. 5353 Gusti Allah ngekèki mangan marang wong sing ngelih, malah diudani karo sembarang sing betyik, nanging wong sing sugih dikongkon lunga, ora dikèki apa-apa. 60 Lukas 1:74 5454 Gusti Allah nulungi Israèl, peladèné, awit Dèkné arep netepi prejanjiané marang para mbah-mbahané. 5555 Awit Gusti Allah wis janji nèk bakal mberkahi Bapa Abraham lan turun-turunané kabèh, slawas-lawasé." 5656 Maria terus telung sasi suwéné nang nggoné ibu Elisabèt. Sakwisé telung sasi kuwi dèkné terus mulih. ohanes Pembaptis LairLairé Yé Yohanes Pembaptis 5757 Kadung wis tekan wayahé, ibu Elisabèt mbayi anak lanang. 5858 Tangga-teparo lan sanak-seduluré pada krungu bab gedéné kabetyikané Gusti marang ibu Elisabèt. Wong-wong iki kabèh pada mèlu bungah banget. 5959 Kadung bayiné wis nduwé umur wolung dina, tangga-teparo lan sanak-seduluré mau kabèh pada teka, awit bayiné arep disunati. Karepé wong-wong botyahé arep dijenengké Sakarias, kaya bapaké. 6060 Nanging ibuné ngomong: "Ora, botyah iki kudu dije- nengké Yohanes!" 6161 Wong-wong terus takon: "Lo, nang tengahé sanak- sedulurmu apa ènèng sing jenengé Yohanes?" 6262 Wong-wong terus takon marang imam Sakarias nganggo tangané, botyahé kudu dijenengké sapa. 6363 Imam Sakarias terus njaluk lèi dienggo nulis. Kadung wis éntuk dèkné terus nulis: "Jenengé Yohanes!" Wong-wong nggumun kabèh. 6464 Sakwat imam Sakarias terus bisa ngomong menèh lan dèkné terus ngluhurké Gusti Allah. 6565 Tangga-teparoné kabèh pada wedi lan kabar mau terus mrèmèn-mrèmèn nang bawah pegunungan nang Yudéa kabèh. 6666 Wong kabèh sing krungu bab lelakon kuwi terus pada ng- gatèkké tenan ing atiné lan pada mikir: "Botyah iki mbésuk bakal dadi apa ya?" Awit ketara tenan nèk pangwasané Gusti Allah ana ing botyah iki. Imam Sakarias memuji Gusti Allah Imam Sakarias memuji Gusti Allah 6767 Imam Sakarias, bapaké bayi mau, terus dikwasani karo Roh Sutyi lan ngetokké tembung ngéné: 6868 "Hayuk pada memuji marang Gusti, Gusti Allahé bangsa Israèl! Awit Dèkné wis nggatèkké marang umaté lan pada diluwari. 6969 Gusti Allah ngekèki Juru Slamet sing kwasa marang awaké déwé, yakuwi turunané ratu Daved, peladèné. 7070 Gusti Allah dèk mbiyèn wis janji liwat para nabiné sing sutyi. 7171 Dèkné bakal ngluwari awaké déwé sangka pang- wasané mungsuh-mungsuh lan wong-wong sing sen- git marang awaké déwé. 7272 Mengkono kuwi Gusti Allah ngétokké kabetyikané marang mbah-mbahané awaké déwé lan netepi pre- janjiané sing sutyi. 7373 Gusti Allah wis sumpah marang Bapa Abraham, mbah-mbahané awaké déwé 7474 lan Dèkné wis janji nèk bakal ngluwari awaké déwé sangka mungsuhé awaké déwé.
Lukas 1:75 7575 Supaya awaké déwé bisa ngabekti marang Dèkné tanpa rasa wedi, nganggo ati sing sutyi lan jujur nang ngarepé Gusti, slawasé urip. 7676 Lah kowé anakku, kowé bakal diarani nabiné Gusti Allah sing gedé déwé kwasané. Kowé dikongkon teka ndisik, supaya nggawèkké dalan kanggo Gusti. 7777 Kowé kudu ndunungké marang umaté, nèk bakal dislametké, awit bakal dingapura dosa-dosané. 7878 Gusti Allah iku gedé kawelasané. Dèkné bakal teka ngluwari awaké déwé. 7979 Kaya srengéngé mletèk ing wayah ésuk, mengkono Gusti bakal madangi kabèh wong sing ana ing pepe- teng lan sing tansah krasa wedi. Gusti Allah nuntun awaké déwé marang dalan katentreman." 8080 Botyah mau terus mundak gedé lan tambah ing kekuwatané Roh Sutyi. Dèkné manggoné nang pangg- onan-panggonan sing ora kanggonan wong, nganti tekan wayahé dèkné ngétok marang bangsa Israèl. LairLairé Gusti Y é Gusti Yésusésus 22 Ing waktu kuwi ratu Agustus ngetokké tembung nèk kabèh wong sing manggon nang negara-ne- gara sing ana ing pangwasané kraton Rum kudu ny- atetké jenengé lan kaitung kabèh. 22 Itung-itungan wong sing sepisanan kuwi dianakké dongé Kirénius dadi gramang nang bawah Siria. 33 Wong kabèh terus pada budal nyatetké jenengé nang kutané mbah-mba- hané mbiyèn. 44 Lan jalaran Yosèf kuwi turunané ratu Daved, mu- lané dèkné ya terus budal sangka kuta Nasarèt nang distrik Galiléa, lunga nang kuta Bètlehèm nang distrik Yudéa. Bètlehèm kuwi kuta lairané ratu Daved. 55 Yosèf lunga nggawa Maria, patyangané sing meteng. 66 Dongé wong loro mau teka nang kuta Bètlehèm wis wayahé Maria kudu mbayi. 77 Maria ya terus mbayi anak lanang sing mbarep. Bayiné terus digedong lan disèlèhké nang wadah pakan kéwan, awit Yosèf lan Maria wis ora bisa nemu panggonan menèh nang om- ah inepan. ParPara pangon lan par a mulékat a pangon lan para mulékat 88 Nang bawah kono ing wengi kuwi ènèng pangon- pangon sing ijik njaga wedusé nang kebon. 99 Dadakan waé terus mulékaté Gusti ngadek nang ngarepé lan pangwasané Gusti Allah madangi para pangon mau. Wong-wong pada wedi banget. 1010 Nanging mulékaté terus ngomong: "Aja pada wedi, awit aku teka nggawa kabar betyik kanggo kowé, kabar sing mbungahké at- iné wong kabèh. 1111 Ing dina iki Juru Slametmu wis lair nang kutané ratu Daved. Dèkné kuwi Kristus, Gusti. 1212 Iki tengeré: kowé bakal nemu bayi digedong lan dis- èlèhké nang wadah pakan kéwan!" 1313 Terus dadakan waé ènèng mulékat pirang-pirang pada ngantyani mulékat mau lan bebarengan terus pada memuji Gusti Allah. 1414 Tembungé ngéné: "Pujia Gusti Allah sing nang nduwur lan tentrem ayem nang bumi, 61 Lukas 2:29 awit Gusti Allah ngétokké kabetyikané marang ma- nungsa." 1515 Kadung para mulékat mau wis lunga nang swarga, para pangon terus ngomong marang sakpada-pada: "Hayuk pada budal nang kuta Bètlehèm. Gusti Allah wis ngomongi awaké déwé bab sing klakon nang kana. Hayuk pada ndelok!" 1616 Para pangon mau terus gelis-gelis budal, terus ne- mu Maria lan Yosèf lan Bayiné sing disèlèhké nang wadah pakan kéwan. 1717 Kadung wis weruh Bayiné, para pangon terus ngabar-ngabarké bab apa sing diomong karo mulékaté bab Bayiné. 1818 Kabèh wong sing krungu kabaré para pangon mau pada nggumun banget. 1919 Nanging Maria nyimpen lelakon-lelakon kuwi mau kabèh ing atiné lan digagas apa tegesé. 2020 Para pangon terus balik menèh nang kebon karo memuji lan ngluhurké Gusti Allah, awit kabèh sing dirungu lan sing diseksèni pantyèn tyotyok karo sing diomong karo mulékaté. ésus disunati Gusti Yésus disunati Gusti Y lan dikèki jeneng lan dikèki jeneng 2121 Kadung umuré wis wolung dina, Bayiné terus dis- unati lan dikèki jeneng. Jenengé Yésus, awit mulékaté ngekèki jeneng kuwi marang Maria, sakdurungé dèkné meteng. Gusti Yésus digawa nang Gr Gusti Y éja Gedé ésus digawa nang Gréja Gedé 2222 Miturut wèté nabi Moses Maria dianggep resik menèh nèk wis kliwat patang puluh dina sakwisé mbayi. Kadung wis tekan wayahé, Maria lan Yosèf terus budal nang kuta Yérusalèm arep masrahké Bay- iné marang Gusti. 2323 Awit nang Kitab ketulis ngéné: "Saben anak mbarep sing lanang kudu dipasrahké marang Gusti." 2424 Maria lan Yosèf budal nang kuta Yérusalèm kuwi uga arep nggawa kurban miturut wèté Gusti Allah sing ketulis nang Kitab. Kurbané yakuwi: manuk dara sak jodo apa manuk dara tyilik loro. 2525 Ing waktu kuwi nang kuta Yérusalèm kono ènèng wong sing jenengé Siméon. Siméon iki sakwijiné wong sing nuruti kekarepané Gusti Allah lan ngabekti marang Gusti Allah. Dèkné ngarep-arep kapan Gusti Allah bakal nekakké keslametan marang bangsa Is- raèl. Siméon iki kebek karo Roh Sutyi. 2626 Roh Sutyi déwé sing ngomong marang dèkné nèk dèkné ora bakal mati sakdurungé weruh Juru Slameté ma- nungsa, sing wis dijanji karo Gusti Allah. 2727 Katuntun Roh Sutyi Siméon terus mlebu nang Gréja Gedé. Maria lan Yosèf uga mlebu nang Gréja Gedé nggawa Bayiné arep dipasrahké marang Gusti Allah, miturut per- natané agama. 2828 Siméon terus nyekel Bayiné, terus di- bopong karo memuji Gusti Allah ngomong: 2929 "Duh Gusti, Kowé netepi janjimu marang peladèn- mu. Saiki aku wis bisa ninggal karo ayem.
Lukas 2:30 3030 Awit mripatku wis weruh Juru Slamet Kongkonan- mu. 3131 Dèkné sing mbok tyawiské kanggo nylametké kabèh bangsa, 3232 kaya pepadang sing madangi dalané wong sing ora pretyaya, supaya pada mara nang ng- gonmu. Dadiné umatmu, bangsa Israèl, nampa pen- galeman sangka liya-liya bangsa." 3333 Yosèf lan Maria pada nggumun krungu tembungé Siméon sing ngomongké bab anaké mau. 3434 Siméon terus mberkahi Yosèf, Maria lan Bayiné, terus ngomong marang Maria: "Botyah iki wis dikarepké karo Gusti Allah dadi jalarané tiba lan tanginé wong okèh nang Israèl. Dèkné bakal dadi tanda sangka Gusti Allah, sing bakal dibantah karo wong okèh. 3535 Mengkono kuwi angen-angen sing kasimpen ing at- iné wong okèh bakal kebukak. Kowé déwé Maria, bakal ngrasakké sedi, atimu rasané kaya disuwèk karo pedang sing landep kaé." 3636 Nang kono uga ènèng nabi wédok sing wis tuwa banget, jenengé Hanah, anaké Fanuèl sangka tu- runané Aser. Nabi Hanah sakwisé kawin pitung taun suwéné terus ditinggal mati bojoné. 3737 Dadiné dèkné saiki randa, umuré wis wolung puluh papat taun. Nabi Hanah kuwi sasaté awan-wengi nang Gréja Gedé ngabekti marang Gusti Allah nganggo pandonga lan pasa. 3838 Ing waktu kuwi ya dongé nabi Hanah uga teka nang Gréja Gedé. Dèkné terus memuji Gusti Allah lan ngomongké bab Botyah Bayi mau marang wong kabèh sing pada ngarep-arep kapan Gusti Allah eng- goné ngluwari kuta Yérusalèm. Balik nang kuta Nasarètèt Balik nang kuta Nasar 3939 Sakwisé rampung enggoné pada netepi pernatané Gusti Allah kabèh, Yosèf lan Maria terus pada mulih nang kuta Nasarèt nang distrik Galiléa. 4040 Botyah Bayi mau terus mundak gedé lan rosa, dadi botyah sing jembar kaweruhé lan Gusti Allah ya mberkahi Dèkné. Gusti Yésus nang Gr Gusti Y éja Gedé ésus nang Gréja Gedé 4141 Saben taun wong tuwané Gusti Yésus budal nang kuta Yérusalèm mèlu ngurmat riyaya Paskah. 4242 Kadung Gusti Yésus wis nduwé umur rolas taun, Dèkné uga diejèk nang Yérusalèm. 4343 Sakwisé ram- pung karo riyaya Paskah Yosèf lan Maria terus pada mulih, nanging Gusti Yésus ijik kèri nang Yérusalèm. Wong tuwané malah ora ngerti 4444 Ndarani Gusti Yésus wis ndisiki mulih, bareng karo wong-wong. Kadung wis mlaku sedina muput, Yosèf lan Maria terus ng- golèki Gusti Yésus nang nggoné sedulur-seduluré lan kenal-kenalané. 4545 Nanging ora bisa ketemu, mulané terus pada balik menèh nang kuta Yérusalèm. 4646 Sak- wisé nggolèki telung dina suwéné, Yosèf lan Maria bisa nemu Anaké nang Gréja Gedé. Dèkné ijik njagong ing sak tengahé para guru. Gusti Yésus ngrungokké piwulangé para guru mau lan Dèkné uga ngetokké werna-werna pitakonan. 4747 Kabèh wong sing krungu tembungé Gusti Yésus pada nggumun bab kapinter- 62 Lukas 3:9 ané enggoné mangsuli para guru mau. 4848 Bapaké lan ibuné uga nggumun banget. Maria ngomong: "Lik, kenèng apa kowé kok nggawé bingungé bapak lan ibumu? Awaké déwé nggolèki kowé sampèk susah." 4949 Gusti Yésus semaur ngéné: "Kenèng apa kowé kok pada nggolèki Aku? Apa kowé ora pada ngerti nèk Aku kudu nang omahé Bapakku?" 5050 Yosèf lan Maria ora dunung marang tembungé Gusti Yésus kuwi. 5151 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus mèlu mulih karo wong tuwané nang kuta Nasarèt. Dèkné tansah manut marang tembungé wong tuwané. Maria mikirké prekara-prekara iki kabèh ing atiné. 5252 Gusti Yésus terus mundak gedé lan mundak kaweruhé. Dèkné uga mundak ditrésnani karo Gusti Allah lan manungsa. ohanes Pembaptis molai nyambutgawé YYohanes Pembaptis molai nyambutgawé Ing wantyi kuwi ratu Tibérius wis nyekel pang- wasa limalas taun suwéné. Sing dadi gramang nang distrik Yudéa ing waktu kuwi Pontius Pilatus. Ratu Hérodès ngwasani distrik Galiléa lan seduluré, sing jenengé Filipus, dadi ratu nang distrik Ituréa lan Trankonitis. Lisanias dadi ratuné distrik Abiléne. 22 Sing dadi Imam Gedé ing waktu kuwi Anas lan Kayafas. Yohanes kuwi anaké imam Sakarias lan ing waktu kuwi, dongé dèkné ijik manggon nang wustèn, Yohanes nampa tembung sangka Gusti Allah. 33 Yohanes terus ndlajahi kiwa-tengené laut Yordan kabèh. Dèkné mulangi wong-wong ngomong ngéné: "Pada ninggala urip sing dosa lan pada njaluka dibap- tis, supaya kowé bisa nampa pangapura sangka Gusti Allah!" 44 Lelakon iki pantyèn tyotyok karo sing ketulis nang kitabé nabi Yésaya, sing uniné ngéné: "Rungokké! Enèng wong bengok-bengok nang wustèn ngomong ngéné: 'Gusti pada digawèkké dalan. Pada dilempengké dalan sing arep diambahi. 55 Jeglongan-jeglongan kudu dihuruki, gunung-gunung lan puntuk-puntuk kudu dirata. Dalan sing ménggak-ménggok kudu dilempengké lan sing endèk-duwur kudu dirata. 66 Kabèh bangsa bakal pada weruh enggoné Gusti Allah bakal nylametké manungsa.' " 77 Wong pirang-pirang terus pada teka nang nggoné 33 Yohanes njaluk dibaptis. Yohanes ngomong ngéné marang wong-wong kuwi: "Kowé kuwi anakan ula. Sapa ta sing ngomongi kowé nèk bisa nyimpangi se- trapané Gusti Allah sing bakal teka? 88 Kétokna ngang- go klakuanmu nèk kowé wis ninggal tenan uripmu sing dosa kuwi. Aja mikir dumèh kowé anak turunané Bapa Abraham waé kuwi wis tyukup. Ngandela omongku iki: Gusti Allah nduwèni kwasa ngekèki anak-turunan marang Bapa Abraham sangka watu- watu iki. 99 Delokké, kampaké wis dityepakké kanggo negor wité nang poké oyoté. Saben wit sing ora nge- tokké woh sing apik bakal ditegor lan dibuwang nang geni."
Lukas 3:10 1010 Wong okèh mau terus pada takon marang Yohanes: "Nèk ngono, lah saiki awaké déwé kudu nga- pa?" 1111 Yohanes semaur: "Sapa sing nduwé klambi loro, sing siji kudu dikèkké marang sing ora nduwé blas. Sapa sing nduwé pangan kudu ngekèki marang sing ora nduwé." 1212 Wong-wong sing tukang njaluki belasting uga pa- da teka nang nggoné Yohanes njaluk dibaptis. Wong- wong iki pada takon marang Yohanes ngéné: "Guru, awaké déwé kudu ngapa?" 1313 Yohanes semaur: "Aja pada njaluk belasting ngli- wati sak perluné." 1414 Uga para soldat pada takon: "Lah awaké déwé iki kepriyé? Awaké déwé kudu nglakoni apa?" Yohanes sing semaur: "Aja pada meres apa ngrampas lan ngarani wong sing ora salah. Nanging sampé ora sam- pé pada mangana gajihanmu déwé." 1515 Ing jaman kuwi wong okèh pada ngarep-arep tekané Kristusé. Mulané ya okèh wong sing pada mikir nèk Yohanes kuwi Kristusé. 1616 Mulané Yohanes terus ngomong ngéné marang wong-wong kuwi: "Aku mbaptis kowé nganggo banyu, nanging bakal ènèng wong liyané teka; Dèkné bakal mbaptis kowé nganggo Roh Sutyi lan geni. Wong kuwi kwasané ngungkul- ungkuli aku. Kanggo ngutyuli sepatuné wongé waé durung pantes aku. 1717 Dèkné bakal napèni pariné sing wis diiles. Gabahé bakal dilebokké nang lumbung, nanging kapahé bakal diobong nang geni sing ora bisa mati." 1818 Ya ngono kuwi lan uga nganggo tembung liya- liyané menèh Yohanes nggelarké kabar kabungahané Gusti Allah marang wong-wong. 1919 Yohanes uga blaka enggoné melèkké marang Hérodès, ratuné Galiléa. Awit Hérodès mlaku karo Hérodias, bojoné seduluré Hérodès déwé. Yohanes uga ngomongké bab dosa- dosa liyané sing dilakoni karo ratu Hérodès. 2020 Nang- ing Hérodès malah ndadra enggoné nglakoni ala, malah nglebokké Yohanes nang setrapan. ésus dibaptis Gusti Yésus dibaptis Gusti Y 2121 Bareng karo wong pirang-pirang Gusti Yésus mbarang dibaptis. Dongé Dèkné ijik ndonga, langité menga. 2222 Roh Sutyi terus medun nekani Gusti Yésus, kétoké kaya manuk dara. Terus sangka swarga swarané Gusti Allah ngomong ngéné: "Kowé kuwi Anakku sing tak trésnani lan sing ndadèkké legané atiku!" Urut-urutané Gusti Yésusésus Urut-urutané Gusti Y 2323 Dongé Gusti Yésus molai nyambutgawé umuré ki- ra-kira telung puluh taun. Miturut pikirané wong-wong Gusti Yésus kuwi anaké Yosèf. Lah Yosèf kuwi anaké Eli lan Eli anaké Matat. Matat anaké Lévi lan Lévi anaké Mèlki. Mèlki anaké Yanai lan Yanai anaké Yosèf. 2525 Yosèf anaké Matatias lan Matatias anaké Amos. Amos anaké Nahum lan Nahum anaké Hèsli. Hèsli 63 Lukas 4:10 anaké Nagai. 2626 Nagai anaké Mahat lan Mahat anaké Matatias. Matatias anaké Simèin lan Simèin anaké Yosèk. Yosèk anaké Yoda. 2727 Yoda anaké Yohanan lan Yohanan anaké Résa. Résa anaké Sérubabil lan Sérubabil anaké Séaltièl. Séaltièl anaké Néri. 2828 Néri anaké Mèlki lan Mèlki anaké Adi. Adi anaké Kosam lan Kosam anaké Elmadam. Elmadam anaké Er. 2929 Er anaké Yosua lan Yosua anaké Elièser. Elièser anaké Yorim lan Yorim anaké Matat. Matat anaké Lévi. 3030 Lévi anaké Siméon lan Siméon anaké Yudah. Yudah anaké Yosèf lan Yosèf anaké Yonam. Yonam anaké Eli- akim. 3131 Eliakim anaké Meléa lan Meléa anaké Minah. Minah anaké Matata lan Matata anaké Natan. Natan anaké Daved. 3232 Daved anaké Isai lan Isai anaké Obèd. Obèd anaké Boas lan Boas anaké Salmon. Salmon anaké Nakson. 3333 Nakson anaké Aminadab lan Ami- nadab anaké Admin. Admin anaké Arni lan Arni anaké Hèsron. Hèsron anaké Pèrès lan Pèrès anaké Yudah. 3434 Yudah anaké Yakub lan Yakub anaké Isak. Isak anaké Abraham lan Abraham anaké Térah. Térah anaké Nakor. 3535 Nakor anaké Seruk lan Seruk anaké Réhu. Réhu anaké Pèlèk lan Pèlèk anaké Eber. Eber anaké Sélak. 3636 Sélak anaké Kenan lan Kenan anaké Arpaksad. Arpaksad anaké Sèm lan Sèm anaké Noah. Noah anaké Lamèh. 3737 Lamèh anaké Métusalah lan Métusalah anaké Hénok. Hénok anaké Yarèd lan Yarèd anaké Mahalalèl. Mahalalèl anaké Kenan. 3838 Kenan anaké Enos lan Enos anaké Sèt. Sèt anaké Adam lan Adam anaké Gusti Allah. Gusti Yésus digoda kar Gusti Y o Sétan ésus digoda karo Sétan 44 Gusti Yésus saiki kebek karo Roh Sutyi terus lun- ga sangka laut Yordan. Dèkné terus digawa nang wustèn karo Roh Sutyi, patang puluh dina suwéné. 22 Nang kono Gusti Yésus digoda karo Sétan. Suwéné nang wustèn kono Gusti Yésus ora mangan apa-apa. Kadung wis rampung waktuné Dèkné krasa ngelih. 33 Sétan terus ngomong: "Jaréné Kowé Anaké Gusti Al- lah, ya watu iki dipréntah kongkon dadi roti!" 44 Gusti Yésus semaur: "Nang Kitab ketulis ngéné: 'Manungsa uripé ora namung sangka roti waé.' " 55 Sétan terus nggawa Gusti Yésus munggah nang panggonan sing duwur banget. Ing sak kedèpan Sé- tan terus ngétokké kraton-kraton kabèh sak jagat marang Gusti Yésus. 66 Sétan terus ngomong: "Sak ènèngé pangwasa lan kamulyan bakal tak kèkké marang Kowé. Kabèh kuwi wèkku lan aku bisa ngekèkké marang sapa waé sak karepku. 77 Mulané, nèk Kowé gelem nyembah marang aku, kabèh kuwi bakal tak kèkké marang Kowé." 88 Gusti Yésus semaur: "Nang Kitab ènèng tulisan ngéné: 'Nyembaha marang Gusti, Dèkné Allahmu. Na- mung Dèkné sing kudu mbok ladèni.' " 99 Sakwisé kuwi Sétan terus nggawa Gusti Yésus nang kuta Yérusalèm, didekné nang putyuké payoné Gréja Gedé. Sétan terus ngomong: "Jaréné Kowé Anaké Gusti Allah, kana anjlok medun. 1010 Nang Kitab lak ke- tulis ta: 'Gusti Allah bakal ngongkon mulékaté mageri
Lukas 4:11 kowé.' 1111 Uga ènèng tulisan liyané uniné ngéné: 'Kowé bakal ditampani nganggo tangané, supaya sikilmu ora kenèng watu.' " 1212 Gusti Yésus semaur: "Nang Kitab uga ènèng tulisan sing uniné ngéné: 'Kowé aja nyoba Gusti Allah- mu!' " 1313 Sakwisé rampung sing nggoda nganggo sak ènèngé akal, Sétan terus ninggal Gusti Yésus sak un- tara. ésus molai nyambutgawé nang bawah Galiléa Gusti Yésus molai nyambutgawé nang bawah Galiléa Gusti Y 1414 Ing kekuwatané Roh Sutyi Gusti Yésus terus balik menèh nang bawah Galiléa. Nang kono lan sak kiwa- tengené wong kabèh pada krungu bab Dèkné. 1515 Gusti Yésus terus mulang nang sinaguk-sinaguk lan wong- wong pada ngelem Dèkné. Kuta Nasarèt nampik Gusti Y Kuta Nasar èt nampik Gusti Yésusésus 1616 Gusti Yésus terus teka nang kuta Nasarèt, kuta panggonané Dèkné. Kaya sak lumrahé, ing dina sabat Gusti Yésus budal nang sinaguk. Nang kono Dèkné terus maju arep matya. Dèkné terus dielungi kitabé nabi Yésaya. Kadung dibukak terus nemu ayat sing un- iné ngéné: 1818 "Rohé Gusti ana ing Aku, awit Gusti wis milih Aku. Aku dikongkon nggelarké kabar kabungahan marang wong mlarat. Wong setrapan kudu tak kabari nèk bakal dietokké lan wong lamur bakal weruh. Aku kudu ngluwari sing ngalami kasangsaran. 1919 Lan menèh, aku kudu ngabarké nèk saiki wis wan- tyiné enggoné Gusti Allah ngétokké kabetyikané marang manungsa." 2020 Sakwisé matya, Gusti Yésus terus nutup kitabé terus dibalèkké marang peladèné Kitab. Dèkné terus njagong. Wong kabèh sing nang sinaguk kono pada nyawang Dèkné. 2121 Gusti Yésus terus ngomong ngéné: "Ing dina iki, sak barengé kowé ngrungokké sing tak watya mau, isiné ayat-ayat mau wis keturutan." 2222 Wong-wong pada ngrungokké tenan marang tem- bungé Gusti Yésus lan pada nggumun apiké piwu- langé. Mulané pada rasan-rasan: "Apa kuwi dudu anaké Yosèf kaé?" 2323 Gusti Yésus terus ngomong ngéné marang wong-wong: "Kowé mesti bakal nyotyokké paribasan iki marang aku: 'Dokter, tambanana awak- mu déwé! Awaké déwé krungu bab prekara-prekara sing mbok tindakké nang kuta Kapèrnakum, kuwi tin- dakna nang kéné, nang kuta panggonanmu déwé.' " 2424 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Ngandela ta, ora ènèng nabi sing kajèn nang panggonané déwé. 2525 Kowé pada ngerti nèk ing jamané nabi Elia nang ne- gara Israèl ènèng wong randa pirang-pirang. Telung taun setengah suwéné ora ènèng udan, sampèk nang sak negara ènèng kurang pangan gedé. 2626 Nanging Gusti Allah ora ngongkon nabi Elia nulungi randa nang Israèl, ora. Nanging nabi Elia malah dikongkon marani randa nang kuta Saréfat nang bawah Sidon. 2727 Uga ing jamané nabi Elisa, nang Israèl okèh wong 64 Lukas 4:42 sing lara lépra. Nanging ora ènèng siji waé sing ditam- bani, kejaba namung Naaman, wong sangka negara Siria." 2828 Sakwisé krungu tembungé Gusti Yésus kuwi mau wong sak sinaguk pada nesu kabèh. 2929 Wong-wong pa- da ngadek, Gusti Yésus terus disèrèt nang njabané ku- ta, terus digawa nang pinggiré gunung sing nyangga kutané kono. Jawané Gusti Yésus arep dijongkrokké medun. 3030 Nanging Dèkné nrobos nang tengahé wong-wong mau terus lunga sangka kono. ong dikwasani demit WWong dikwasani demit 3131 Gusti Yésus terus medun nang kuta Kapèrnakum nang bawah Galiléa. Ing dina sabat Dèkné mulang nang sinaguk. 3232 Wong-wong pada nggumun bab tyarané enggoné Gusti Yésus memulang, awit tem- bung-tembungé ènèng kwasané. 3333 Nang sinaguk kono ènèng wong sing dikwasani demit. 3434 Wongé bengok-bengok ngomong: "Yésus sangka Nasarèt, awaké déwé arep mbok kapakké? Apa Kowé arep ngrusak awaké déwé? Awaké déwé ngerti Kowé kuwi sapa! Kowé kuwi Wong Sutyi, kongkonané Gusti Allah!" 3535 Demité terus digentak karo Gusti Yésus: "Meneng! Metua sangka wong kuwi!" Demité terus mbanting wongé, terus wongé tiba nang tengahé wong pirang- pirang kono. Demité terus metu tanpa nggawé larané wongé. 3636 Wong-wong pada nggumun kabèh lan ngomong marang sakpada-pada: "Wah, jan antep banget tem- bungé. Dèkné nundung demit-demité nganggo pang- wasa lan wujuté ya pada metu tenan." 3737 Kabar bab Gusti Yésus iki terus mrèmèn-mrèmèn terus nang panggonan-panggonan sak kiwa-tengené kono. Gusti Yésus nambani ibu-mar Gusti Y atuwané Simon ésus nambani ibu-maratuwané Simon 3838 Gusti Yésus terus metu sangka sinaguk kono, terus merdayoh nang omahé Simon. Ibu-maratuwané Si- mon ing waktu iku dongé lara panas lan ènèng sing ngomongi Gusti Yésus bab kuwi. 3939 Gusti Yésus terus nyedeki sing lara nang sebelah sirahé, terus nundung larané. Wongé terus waras menèh lan terusan waé ngladèni dayoh-dayohé. 4040 Kadung wis surup, wong kabèh sing nduwé sedu- lur sing lara pada digawani nang nggoné Gusti Yésus, larané werna-werna. Wong-wong sing lara terus di- tumpangi tangan siji-siji karo Gusti Yésus, terus pada mari kabèh. 4141 Demit pirang-pirang pada metu pating jlerit, ngomong: "Aku ngerti nèk Kowé kuwi Anaké Gusti Allah." Demit-demit kuwi digentaki karo Gusti Yésus, dipenging ngomong apa-apa, awit demit-demit kuwi pada ngerti nèk Gusti Yésus kuwi Kristus. ésus mulangi nang sinaguk-sinaguk Gusti Yésus mulangi nang sinaguk-sinaguk Gusti Y 4242 Ing ésuké mruput Gusti Yésus lunga sangka omah nggolèk panggonan sing sepi. Wong-wong terus pada nggolèki Dèkné. Kadung wis ketemu terus pada
Lukas 4:43 nyuwun marang Dèkné supaya ora lunga. 4343 Nanging Gusti Yésus ngomong marang wong-wong mau: "Kabar kabungahan bab Kratoné Gusti Allah iki uga kudu tak gelarké nang liya-liya panggonan, awit iku kongkonané Gusti Allah marang Aku." 4444 Gusti Yésus ya terus mulangi nang sinaguk- sinaguk nang bawah Yudéa. Murid-murid sing ndisik déwéwé Murid-murid sing ndisik dé Ing sakwijiné dina Gusti Yésus ngadek nang ping- giré mér Genésarèt. Wong pirang-pirang pada esuk-esukan, awit pada kepéngin ngrungokké pituturé Gusti Allah. 22 Gusti Yésus weruh ènèng prau loro nang pinggir kono. Sing nduwé prauné wis pada medun, ijik ngresiki jalané. 33 Gusti Yésus terus munggah nang prauné Simon. Simon terus dityeluk kongkon nyurung prauné sangka daratan. Gusti Yésus terus njagong lan mulangi wong-wong sangka prauné kono. 55 44 Kadung wis rampung sing mulangi, Gusti Yésus terus ngomong marang Simon: "Simon, praumu kana digawa nang tengah lan jalamu diuntyalké kono su- paya éntuk iwak okèh." 55 Semauré Simon: "Guru, wis sewengi muput awaké déwé nggolèk iwak sak kuwaté, nanging ora éntuk apa-apa. Nanging jalaran Kowé sing ngongkon, jalané tak untyalké menèh." 66 Kadung jalané wis diuntyalké terus éntuk iwak okèh banget, sampèk jalané arep be- dah. 77 Mulané terus pada tyeluk-tyeluk njaluk tulung kantya-kantyané sing nang prau liyané. Kantya- kantyané terus gelis-gelis teka. Prauné kabèh loro terus diisèni iwak sampèk kebek, sampèk prauné mèh kelep. 88 Kadung weruh kuwi mau kabèh, Simon terus niba nang ngarepé Gusti Yésus karo ngomong: "Aja nyedeki aku Gusti, awit aku wong dosa." 99 Simon ngomong ngono kuwi, awit dèkné lan kantya-kantyané pada nggumun tenan weruh iwak se- mono okèhé. 1010 Uga Yakobus lan Yohanes, kantya- kantyané Simon, mèlu nggumun tenan. Gusti Yésus terus ngomong ngéné marang Simon: "Aja wedi Si- mon, wiwit saiki kowé bakal tak dadèkké wong sing tukang nggolèk wong." 1111 Simon lan kantya-kantyané terus minggirké prauné, terus mèlu Gusti Yésus, ninggal sembarang- mbarangé. Gusti Yésus nambani wong lar Gusti Y ésus nambani wong lara lépr a lépraa 1212 Ing sakwijiné dina Gusti Yésus nang sakwijiné kuta. Nang kono ènèng wong lanang sing lara lépra sak awaké. Kadung weruh Gusti Yésus, wongé terus niba nang ngarepé terus nyuwun: "Duh Gusti, nèk Kowé gelem Kowé bisa nambani aku!" 1313 Gusti Yésus ngelungké tangané terus ndemèk wongé karo ngomong: "Aku gelem, dadia waras!" Sak- wat wongé terus mari tenan. 1414 Gusti Yésus terus menging wongé ngomong-omongké bab lelakon kuwi. Wongé dikongkon nang nggoné imamé, kongkon nduduhké awaké sing wis waras. Gusti Yésus 65 Lukas 5:28 ngomong ngéné: "Kana nang nggoné imamé nduduhké awakmu. Kana ngekèki kurbané miturut pernatané nabi Moses. Dadiné wong kabèh bisa ngerti nèk kowé wis mari tenan." 1515 Nanging kabar bab Gusti Yésus kuwi malah mrèmèn-mrèmèn terus tekan endi-endi. Wong pirang- pirang terus pada teka kepéngin ngrungokké piwu- langé lan uga supaya ditambani larané. 1616 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus mundur nggolèk panggonan sing sepi, arep ndonga. ésus nambani wong lumpuh Gusti Yésus nambani wong lumpuh Gusti Y 1717 Ing sakwijiné dina, dongé Gusti Yésus ijik memu- lang, uga ènèng wong Farisi lan guru-guru Kitab mèlu njagong ngrungokké. Wong-wong kuwi tekané sangka kuta-kuta nang bawah Galiléa, Yudéa lan Yérusalèm. Gusti Yésus nampa pangwasané Gusti Allah kanggo nambani sing pada lara. 1818 Terus nang kono ènèng wong pada teka nggotong wong lumpuh nganggo peturoné. Jawané arep digawa nang nggoné Gusti Yé- sus. Wong-wong kuwi nggolèk akal kepriyé bisané nglebokké wong lumpuh mau nang njero omah sing dienggo mulangi karo Gusti Yésus. 1919 Nanging sangk- ing okèhé wong, wong lumpuh mau ora bisa mlebu. Mulané terus digawa munggah, dijebolké payoné, terus sing lumpuh diedunké sak peturoné nang ten- gahé wong pirang-pirang sing nang kono, pener nang ngarepé Gusti Yésus. 2020 Gusti Yésus weruh gedéné pengandelé wong lumpuh lan wong-wong sing ng- gotong kuwi, mulané Dèkné terus ngomong marang wong sing lumpuh: "Kang, dosamu wis dingapura!" 2121 Para guru Kitab lan para Farisi terus pada rerasan: "Sapa ta wong iki kok wani nyepèlèkké Gusti Allah? Wong urip ora bisa ngapura dosa, namung Gusti Allah déwé?" 2222 Nanging Gusti Yésus ngerti pikirané wong-wong kuwi, mulané terus ngomong: "Kenèng apa kowé kok pada mikir ngono? 2323 Pikiren déwé, gampang sing en- di: ngomong 'dosamu wis dingapura' apa ngomong 'ngadek lan mlakua?' 2424 Aku namung arep nduduhké marang kowé nèk Anaké Manungsa kuwi nduwèni kwasa ngapura dosa nang bumi." Gusti Yésus terus ngomong ngéné marang wong sing lumpuh mau: "Aku ngomong marang kowé: 'Ngadek, peturonmu di- panggul lan kana mulih!' " 2525 Wongé ya terus sakwat ngadek nang ngarepé wong pirang-pirang kono, terus manggul peturoné, terus mulih karo memuji lan ngluhurké Gusti Allah. 2626 Wong-wong kabèh mau nggumuné éram-éram lan pada ngluhurké Gusti Allah. Atiné pada krasa wedi, mulané rerasan: "Lelakon iki jan ngidap-idapi tenan!" Gusti Yésus manggil Lé Gusti Y ésus manggil Lévivi 2727 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus lunga sangka kono. Dèkné terus weruh sakwijiné wong belasting sing je- nengé Lévi. Lévi ijik njagong nang kantoré. 2828 Gusti Yé- sus ngomong ngéné marang dèkné: "Hayuk mèlua
Lukas 5:29 Aku." Lévi terus menyat, sembarangé ditinggal kabèh, terus mèlu Gusti Yésus. 2929 Lévi terus nganakké pésta nang omahé kanggo Gusti Yésus. Wong belasting pirang-pirang lan uga wong liya-liyané pada bebarengan mangan nang pés- ta kono. 3030 Para Farisi lan para guru Kitab sing mèlu golongané para Farisi sing pada weruh kuwi mau ora setuju karo lelakon kuwi. Mulané terus pada ngomong marang murid-muridé Gusti Yésus: "Kenèng apa kowé kok pada mangan tyampur karo wong belasting lan wong dosa?" 3131 Gusti Yésus nyauri: "Wong sing waras ora mbu- tuhké dokter. Sing mbutuhké dokter kuwi sing lara. 3232 Aku iki ora teka nggolèki wong sing ngakuné wis apik uripé, ora. Nanging aku teka iki nggolèki wong dosa, supaya pada ngakoni salahé lan pada nurut Gusti Allah." Pitakonan bab pasa Pitakonan bab pasa 3333 Enèng wong sing pada takon ngéné marang Gusti Yésus: "Murid-muridé nabi Yohanes ajek pasa lan nde- donga, semono uga murid-muridé para Farisi. Kenèng apa murid-muridmu kok ora nglakoni kuwi?" 3434 Saurané Gusti Yésus: "Apa tau ènèng dayoh nang kawinan dikongkon pasa, nèk mantèné lanang ijik tyampur karo dayohé mau? Mesti ora ta! 3535 Nanging ènèng wantyiné nèk mantèné lanang bakal digawa lunga. Ing waktu kuwi wong-wong bakal pada pasa." 3636 Gusti Yésus terus mulangi nganggo gambar. Dèkné ngomong ngéné: "Apa tau ènèng wong ng- gunting klambi anyar kanggo nambal klambi sing lawas? Mesti ora! Awit klambiné anyar mengko mesti rusak. Karomenèh gombalé anyar ya ora pantes karo klambiné lawas. 3737 Semono uga ora ènèng wong madahi anggur anyar nang kantongan lulang sing lawas. Awit nèk ngono mengko anggur sing anyar bakal mbedahké kantongané sing lawas. Angguré mesti bakal wutah lan kantongané bakal ora kanggo gawé. 3838 Anggur anyar kuwi kudu disimpen nang kan- tongan lulang sing anyar uga. 3939 Semono uga, wong sing ngombéné anggur lawas ora bakal gelem ngom- bé anggur anyar. Dèkné bakal ngomong: 'Anggur sing lawas énak tenan.' " Bab dina sabat Bab dina sabat Ing sakwijiné dina sabat Gusti Yésus mlaku turut kebon pari gandum. Para murid pada ngepèk pariné. Pariné mau terus diremeti, terus gandumé di- pangan. 22 Mulané terus ènèng wong Farisi siji-loro pa- da ngluruhi ngéné: "Kowé kuwi pada ngapa iku. Kowé ngerti ta nèk ora kenèng nindakké kuwi ing dina sabat!" 66 33 Gusti Yésus semaur: "Apa kowé ora tau matya bab sing ditindakké karo Daved, dongé dèkné sak balané pada ngelih. 44 Daved ngleboni omahé Gusti Allah, terus njikuk roti sutyi terus dipangan lan liya-liyané sing mèlu dikèki mbarang. Lah sakjané lak namung 66 Lukas 6:19 para imam ta sing éntuk mangan roti sutyi kuwi? Wong liya ora éntuk!" 55 Gusti Yésus terus ngomong ngéné: "Anaké Ma- nungsa nduwèni kwasa ngarani apa sing kenèng lan apa sing ora kenèng ditindakké ing dina sabat." ésus nambani wong Gusti Yésus nambani wong Gusti Y ing dina sabat ing dina sabat 66 Ing dina sabat liyané Gusti Yésus mulangi nang sinaguk. Nang kono ènèng wong sing lumpuh tan- gané tengen. 77 Para guru Kitab lan para Farisi kepén- gin ngerti Gusti Yésus nambani wongé apa ora ing di- na sabat kuwi. Wong-wong kuwi nggolèk jalaran kang- go ngelahké Gusti Yésus. 88 Nanging Gusti Yésus ngerti kekarepané wong-wong kuwi, mulané Dèkné ngomong marang wong sing lumpuh mau: "Réné ngadek nang tengah kéné." Wongé ya manut. 99 Gusti Yésus terus takon marang para guru Kitab lan para Farisi mau: "Aku arep takon marang kowé saiki: ing di- na sabat awaké déwé kudu nggawé betyik apa ng- gawé ala. Kudu nulungi uripé wong apa kudu ngejarké bèn mati?" 1010 Sakwisé nyawang wong-wong mau Gusti Yésus terus ngomong marang wong sing lumpuh: "Tanganmu dietungké!" Wongé ya manut apa omongé, tangané terus mari kaya mauné menèh. 1111 Nanging para guru Kitab lan para Farisi malah pa- da nesu, terus pada ngrembuk Gusti Yésus arep dika- pakké. Gusti Yésus milih r Gusti Y ésus milih rasul r asul rolasolas 1212 Ora let suwi Gusti Yésus munggah gunung arep ndonga. Sewengi muput Dèkné ndonga marang Gusti Allah. 1313 Esuké Dèkné terus nyeluk murid-muridé kongkon pada mara. Gusti Yésus terus milih murid ro- las sing diarani rasul. 1414 Rasul rolas iki yakuwi: Simon, sing uga dityeluk Pétrus karo Gusti Yésus. Liyané An- dréas, seduluré Pétrus. Uga Yakobus, Yohanes, Filipus, Bartoloméus, Matéus, Tomas, Yakobus anaké Alféus, Simon wong Patriot, Yudas anaké Yakobus lan Yudas Iskariot. Yudas iki sing ngelungké Gusti Yésus marang mungsuhé. ésus mulangi Gusti Yésus mulangi Gusti Y lan nambani wong lan nambani wong 1717 Gusti Yésus terus medun sangka gunung. Rasul ro- las mau mèlu. Nang panggonan sing rata Dèkné terus mandek. Nang kono wong pirang-pirang pada nglumpuk. Kejaba para murid uga wong liya-liyané pa- da teka sangka bawah Yudéa, sangka kuta Yérusalèm lan uga sangka kuta-kuta uruté pinggir laut, kayadéné kuta Sidon lan Tirus. 1818 Wong-wong pada teka, jalaran pada kepéngin ngrungokké piwulangé Gusti Yésus lan uga supaya ditambani lelarané. Uga wong-wong sing dikwasani demit pada nampa waras. 1919 Wong kabèh
Lukas 6:20 mau pada kepéngin ndemèk Gusti Yésus, awit ènèng kekuwatan metu sangka awaké lan kekuwatan kuwi nambani wong sing lara. Piwulangé Gusti Yésusésus Piwulangé Gusti Y 2020 Gusti Yésus nyawang murid-muridé terus ngomong: "Beja kowé kabèh sing mlarat, awit kowé kuwi nduwèni Kratoné Gusti Allah. 2121 Beja kowé kabèh sing ngelih, awit kowé bakal warek. Beja kowé kabèh sing saiki tangisan, awit kowé bakal ngguyu. 2222 "Beja kowé kabèh sing disengiti wong, sing ora di- itung, sing dityatur ala lan diolok-olok jalaran nurut Anaké Manungsa. 2323 Ing waktu kuwi kowé malah kudu bungah lan jingklak-jingklak, awit kowé bakal nampa upah sing gedé nang swarga. Mbah-mbahané wong- wong kuwi dèk mbiyèn wujuté ya wis nindakké sing ala kuwi marang para nabi. 2424 Nanging awas, kowé sing saiki sugih, awit saiki kowé wis ngrasakké kepénaké donya. 2525 Awas, kowé sing saiki warek, awit kowé bakal kekurangan pangan. Awas kowé sing saiki ngguyu, awit kowé bakal sedi lan nangis. 2626 "Awas, kowé sing dielem karo kabèh wong, awit ya ngono kuwi enggoné mbah-mbahané wong-wong kuwi pada ngelem nabi-nabi sing palsu." ésnani mungsuhé Bab nrésnani mungsuhé Bab nr 2727 Gusti Yésus neruské tembungé: "Kowé sing nampa tembungku, rungokké iki: pada trésnaa marang mungsuhmu, nggawéa betyik marang wong sing sen- git marang kowé. 2828 Wong sing mujèkké ala marang kowé malah kudu mbok suwunké berkah lan wong sing nggawé ala marang kowé kudu mbok dongaké slamet. 2929 Wong sing ngeplak pipimu sing siji, kèkna pisan pipimu sing liyané. Wong sing ngrebut jasmu, kèkna pisan klambimu. 3030 Nèk ènèng wong njaluk apa- apa marang kowé, kèkna. Nèk ènèng wong ngrebut barangmu, aja dijaluk menèh. 3131 Nèk kowé kepéngin wong liya nggawé betyik marang kowé, kowé kudu nggawé betyik marang liyané. 3232 "Lah nèk kowé namung nrésnani wong sing trésna marang kowé, aja njagakké upahé Gusti Allah, awit kowé ora ènèng bédané karo wong dosa. Wong-wong kuwi namung nrésnani wong sing trésna marang wong-wong kuwi. 3333 Uga nèk kowé nggawé betyik marang wong sing nggawé betyik marang kowé, kowé aja njagakké upahé Gusti Allah, awit wong dosa ya nindakké ngono. 3434 Lah nèk kowé namung ngutangi wong sing bisa nyaur, aja njagakké upahé Gusti Allah. Awit wong dosa ya ngutangi wong dosa, ngerti nèk bakal nampa menèh apa sing diutangké. 3535 Nanging kowé aja kaya ngono! Pada trésnaa marang mungsuh- mu lan nggawéa betyik marang dèkné. Nèk ngutangi 67 Lukas 6:49 wong, aja mikir bakal disaur apa ora. Nèk kowé nin- dakké ngono, kowé bakal nampa upah sing gedé lan kowé bakal dadi anaké Gusti Allah sing luhur déwé. Awit Gusti Allah nggawé betyik marang wong sing ora ngerti dibetyiki lan marang wong sing ala. 3636 Mulané kowé kudu nduwé ati welas kaya enggoné Gusti Allah Bapakmu nduwé welas. 3737 "Aja maido liyané, supaya Gusti Allah ora maido kowé. Aja nyalahké liyané, supaya Gusti Allah ora nyalahké kowé. Ngapuraa liyané, supaya Gusti Allah ngapura kowé. 3838 Pada pawèha marang liyané lan Gusti Allah ya bakal pawèh marang kowé. Kowé bakal nampa pawèhé Gusti Allah kanti lubèr, kanti tetel- tetel. Awit takeran sing mbok kanggokké kanggo liyané, ya takeran kuwi sing dikanggokké Gusti Allah kanggo kowé." 3939 Gusti Yésus uga ngekèki gambar ngéné: "Wong lamur apa bisa nuntun wong lamur liyané? Mesti ora! Mengko kabèh loro ketyemplung luwangan. 4040 Ora ènèng murid sing ngungkuli guruné. Nèk muridé wis tutuk sing sinau, dèkné bisa pada karo guruné. 4141 "Kenèng apa kowé weruh klilip nang mripaté sedu- lurmu, nanging balok ing mripatmu déwé kowé ora weruh. 4242 Lah kowé bisa ngomong karo kantyané: 'Kéné klilip nang mripatmu tak buwangé,' nanging balok nang mripatmu déwé kowé ora weruh. Kowé kuwi wong lamis. Balok sing nang mripatmu kuwi buwangen ndisik, supaya kowé bisa weruh mat lan bisa mbuwang klilip sangka mripaté wong liya." Bab sing apik lan sing ala Bab sing apik lan sing ala 4343 Gusti Yésus neruské piwulangé ngéné: "Ora ènèng wit apik ngetokké woh sing ala. Semono uga ora ènèng wit ala ngetokké woh sing apik. 4444 Saben wit kuwi ketarané sangka wohé. Kowé ora bisa ngepèk jambu sangka rerungkutan lan tukulan eri ora bakal ngetokké dreif. 4545 Wong betyik kuwi atiné ya mesti be- tyik lan bakal bisa ngetokké barang sing betyik sangka simpenané. Nanging wong ala kuwi atiné ya ala lan ya ngetokké barang sing ala sangka simpenané. Awit apa sing diomong kuwi metuné sangka mbludakké atiné." Bab ngrungokké lan nglakoni Bab ngrungokké lan nglakoni 4646 Gusti Yésus terus ngomong ngéné: "Kenèng apa kowé kok nyeluk Aku: 'Gusti, Gusti,' nanging kowé ora nglakoni omongku? 4747 Sapa waé sing teka nang ng- gonku, gelem ngrungokké tembungku lan nindakké piwulangku, wong iku kenèng tak padakké karo apa? Saiki arep tak omongi. 4848 Wong kuwi kenèng tak padakké karo wong nggawé omah. Wongé ngeduk luwangan jeru terus masang pondasiné nang watu. Nèk udané gedé lan banyuné laut ngantemi omahé, omah kuwi ora bisa rubuh, awit ngadek kentyeng nang watu. 4949 Nanging wong sing ngrungokké piwu- langku, mung ora dilakoni, kuwi kaya wong sing ngedekké omah tanpa pondasi. Kadung banyuné laut ngantem omahé, omahé rubuh, ambruk sak kabèhé."
Lukas 7:2 ésus nambani slafé ofisir Gusti Yésus nambani slafé ofisir Gusti Y 77 Sakwisé rampung enggoné memulang marang wong-wong, Gusti Yésus terus mlebu nang kuta Kapèrnakum. 22 Nang kono ènèng sakwijiné ofisir Rum sing nduwé slaf sing ditrésnani tenan. Slaf iki lara ne- men, wis arep mati. 33 Kadung ofisir mau krungu bab Gusti Yésus, dèkné terus kongkonan pengarepé wong Ju siji-loro nyuwun marang Gusti Yésus supaya teka nang omahé lan nambani slafé. 44 Wong-wong sing dikongkon mau terus budal nang nggoné Gusti Yésus. Kadung wis tekan terus pada nyuwun banget marang Dèkné ngomong: "Mbok ofisir iki ditulungi ta, awit ora ènèng ilangé. 55 Wongé trésna marang bangsané awaké déwé, wujuté dèkné nggawèkké sinaguk awaké déwé." 66 Gusti Yésus terus mèlu wong-wong mau. Kadung wis tyedek omahé, ofisiré terus kongkonan kantya- kantyané metuki Gusti Yésus, kongkon ngomong: "Gu- ru, ora usah nglumui teka nang omahku. Aku ora pantes mbok dayohi. 77 Aku déwé ya rumangsa ora pantes mara nang nggonmu. Mbok ngetokké tem- bung sak ketyap waé, mesti slafé bisa mari. 88 Awit aku déwé ya ing sak ngisoré penggedéku lan aku déwé uga nduwé soldat-soldat ing sak ngisorku sing kudu manut marang aku. Nèk aku mréntah sing siji ngomong: Kana lunga, wongé ya lunga lan liyané tak tyeluk: réné, wongé mesti teka. Nèk aku ngomong karo slafku: iki ditandangi, mesti ya ditandangi." 99 Gusti Yésus nggumun krungu tembungé ofisir mau. Dèkné terus ndelokké wong-wong sing pada mèlu, terus ngomong: "Tenan, Aku durung tau tumon wong sing nduwé pengandel semono gedéné. Ing sak tengahé wong Israèl waé ora ènèng!" 1010 Kadung wis balik menèh, wong-wong sing dikongkon metuki Gusti Yésus mau terus pada weruh nèk slaf sing lara wis mari. ésus nangèké wong mati Gusti Yésus nangèké wong mati Gusti Y 1111 Ora let suwi Gusti Yésus terus budal nang kuta Nain. Murid-muridé ya mèlu lan wong pirang-pirang pada ngetutké. 1212 Kadung Gusti Yésus wis mèh tekan lawangé kuta kono, kok ènèng wong mati dipanggul metu. Sing mati kuwi botyah enom, anak sing ora ènèng tunggalé. Ibuné wis randa. Wong pirang-pirang sangka kuta kono pada mèlu layat. 1313 Gusti Yésus terus melas marang mbok randa mau, Dèkné krasa sedi uga. Mulané terus ngomong: "Aja nangis Bu!" 1414 Gusti Yésus nyedeki bandosané terus didemèk. Wong-wong sing manggul bandosané pada mandek. Gusti Yésus terus ngomong: "Lik, Aku ngomong marang kowé, tangi!" 1515 Botyah sing mati mau terus jenggèlèk njagong, terus molai ngomong. Gusti Yésus terus masrahké botyahé marang ibuné. 1616 Wong kabèh pada wedi terus ngluhurké Gusti Al- lah ngomong: "Enèng nabi gedé tangi nang tengahé awaké déwé. Gusti Allah wis teka arep nylametké 68 Lukas 7:32 umaté!" 1717 Kabar bab Gusti Yésus iki terus mrèmèn- mrèmèn nang bawah Yudéa sak kabèhé lan uga nang sak kiwa-tengené. Gusti Yésus lan Y Gusti Y ohanes Pembaptis ésus lan Yohanes Pembaptis 1818 Yohanes krungu kabar bab Gusti Yésus sangka murid-muridé. 1919 Dèkné terus nyeluk murid loro dikongkon nang nggoné Gusti Yésus kongkon takon ngéné: "Apa Kowé kuwi Kristus sing wis ketulis nèk bakal teka, apa awaké déwé kudu ngentèni wong liyané?" 2020 Kadung murid loro mau wis tekan nggoné Gusti Yésus, terus ngomong: "Yohanes Pembaptis sing ngongkon awaké déwé teka nang nggonmu kongkon takon apa Kowé kuwi Kristus sing kudu teka, apa awaké déwé kudu ngentèni wong liyané?" 2121 Ing waktu kuwi peneré Gusti Yésus ijik nambani wong pirang-pirang sing lara; demit-demit ditundungi lan wong sing lamur ditambani bisa weruh menèh. 2222 Gusti Yésus terus semaur ngéné marang wong loro mau: "Kana balik nang nggoné Yohanes. Kana diomongi bab apa sing kowé weruh lan krungu. Kana Yohanes diomongi nèk wong lamur bisa weruh menèh, wong lumpuh bisa mlaku menèh, wong lara lépra bisa resik menèh awaké, wong budek bisa krun- gu menèh, wong mati urip menèh lan kabar kabunga- hané Gusti Allah digelarké marang wong sing ora nduwé. 2323 Beja wong sing ora mangu-mangu bab Aku." 2424 Sakwisé murid-muridé Yohanes lunga, Gusti Yésus terus ngomong ngéné bab Yohanes marang wong- wong: "Dongé kowé marani Yohanes nang wustèn kaé, sakjané kowé pada mikir bakal weruh apa? Apa ndarani bakal weruh damèn sing keterak angin rana- réné? Lak ya ora ta? 2525 Lah ndarani arep weruh apa? Apa wong sing nganggo salin sing larang. Wong-wong sing saliné apik-apik lan uripé adus banda kuwi mang- goné nang palès. 2626 Lah kowé nang wustèn nggolèki apa? Apa pada kepéngin weruh nabi? Ya bener! Kowé malah weruh wong sing ngungkuli nabi. 2727 Awit Yohanes kuwi kongkonané Gusti Allah sing tekané wis ketulis nang Kitab ngéné: 'Gusti Allah ngomong: iki kongkonanku, sing tak kongkon budal ndisik ng- gawèkké dalan Kowé!' " 2828 Gusti Yésus terus ngomong: "Tembungku iki dirungokké: ing sak tengahé wong kabèh ing donya kéné ora ènèng wong sing ngungkuli Yohanes Pembaptis. Nanging senajan ngono, wong sing tyilik déwé ing Kratoné Gusti Allah gedéné ijik ngungkuli Yohanes." 2929 Wong kabèh sing krungu tembungé, uga wong- wong belasting, pada ngakoni nèk Gusti Allah bener lan pada njaluk dibaptis karo Yohanes. 3030 Nanging para Farisi lan para guru Kitab pada nampik apa sing dikarepké Gusti Allah ing uripé. Mulané ora pada mèlu njaluk dibaptis karo Yohanes. 3131 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Wong-wong jaman saiki kenèng tak padakké karo apa ya? 3232 Eling- éling kaya botyah-botyah sing dolanan nang lataré pasar; sing sak krompol ngomong karo liyané: 'Kowé
Lukas 7:33 tak mainké lagu kabungahan, nanging ora gelem njogèt; wis tak kidungké lagu kasusahan, kowé ora nangis!' 3333 Dongé Yohanes teka, dèkné pasa lan ora ngombé anggur, lah kowé ngomong jaréné Yohanes kelebon demit. 3434 Lah nanging dongé Anaké Ma- nungsa teka, Dèkné mangan lan ngombé, kowé ngomong: 'Delokké kaé, wong murka lan tukang ngombé, kantyané wong belasting lan wong ala!' 3535 Nanging Gusti Allah gedé kaweruhé lan kuwi diwu- jutké karo wong-wong sing pada nampa kaweruhé." Gusti Yésus mer Gusti Y dayoh nang omahé Simon, wong ésus merdayoh nang omahé Simon, wong Farisi Farisi 3636 Sakwijiné wong Farisi, jenengé Simon, nyuwun marang Gusti Yésus teka lan mangan nang omahé. Gusti Yésus ya terus teka nang omahé Simon terus njagong. 3737 Nang kuta kono ènèng sakwijiné wong wé- dok sing nglakoni urip dosa. Kadung wong wédok iki krungu nèk Gusti Yésus merdayoh nang omahé Si- mon, wong Farisi, dèkné terus teka nggawa botol isiné lenga wangi. 3838 Wong wédoké terus ngadek nang mburiné Gusti Yésus, nang sebelah sikilé, terus nangis. Eluhé tumètès nelesi sikilé Gusti Yésus, terus dilapi karo rambuté. Wong wédok mau terus ngam- bungi sikilé Gusti Yésus, terus diusapi karo lenga wan- gi. 3939 Simon, sing ngampirké Gusti Yésus, weruh sing ditindakké karo wong wédok kuwi terus nggagas: "Nèk Yésus kuwi nabi tenan, mesti Dèkné ya ngerti nèk wong wédok sing ndemèk sikilé kuwi wong dosa?" 4040 Mulané Gusti Yésus terus ngomong marang Si- mon: "Simon, aku arep nduwé omong setitik marang kowé!" Simon semaur: "Mangga Guru, mangga!" 4141 Tembungé Gusti Yésus marang Simon ngéné: "Enèng wong loro nduwé utang karo wong sing tukang ngutangi duwit. Sing siji utangé 500.000 pérak, sing liyané 50.000 pérak. 4242 Kabèh loro ora bisa mba- yar utangé, mulané wong sing ngutangi duwité ngomong marang wong loro kuwi nèk wis ora usah mbayar utangé. Saiki Aku takon marang kowé Simon: Wong sing endi sing luwih gedé katrésnané marang wong sing ngutangi duwité?" 4343 Simon semaur: "Tak kira ya wong sing luwih okèh utangé!" Gusti Yésus ngomong: "Kowé bener." 4444 Gusti Yésus terus ndelokké wong wédoké karo ngomong marang Simon: "Kowé weruh wong wédok iki! Dongé Aku mlebu nang omahmu, kowé ora nyawisi banyu kanggo wisuh sikil, nanging wong wédok iki nelesi sik- ilku nganggo eluhé terus diusapi karo rambuté. 4545 Dongé Aku mlebu omahmu Aku ora mbok ambung, nanging wong wédok iki ora lèrèn enggoné ngambun- gi sikilku, wiwit Aku teka nang omahmu. 4646 Kowé ora nglengani sirahku, nanging wong wédok iki nglengani sikilku karo lenga wangi. 4747 Ngertia, katrésnané wong iki sing semono gedéné, ngétokké sepira gedéné dosané wongé sing wis dingapura karo Gusti Allah. Wong sing nampa pangapura mung setitik, katrés- nané ya setitik." 69 Lukas 8:13 4848 Gusti Yésus terus ngomong marang wong wédoké: "Dosamu kabèh wis dingapura." 4949 Wong-wong sing bebarengan mangan karo Gusti Yésus terus pada rasan-rasan: "Wong kuwi sapa ta kok wani ngapura dosané manungsa?" 5050 Nanging Gusti Yésus ngomong marang wong wé- dok mau: "Pengandelmu sing nylametké kowé. Wis, kana mlaku sing apik-apik." WWong wédok-wédok sing mèlu Gusti Y ong wédok-wédok sing mèlu Gusti Yésusésus 88 Ora let suwi Gusti Yésus mlaku turut kuta-kuta lan désa-désa, tujuané nggelarké kabar kabunga- han bab Kratoné Gusti Allah. Rasul rolas uga mèlu. 22 Kejaba para rasul uga ènèng wong wédok siji-loro sing mèlu, wong wédok-wédok sing wis ditambani karo Gusti Yésus sangka lelara lan pangwasané demit kayadéné: Maria, sing tyelukané Makdaléna, sing demité pitu wis dietokké. 33 Uga Yohanah, bojoné Kusah. Kusah kuwi ministeré ratu Hérodès. Semono uga Susanah lan wong wédok-wédok liyané pada mèlu Gusti Yésus. Wong wédok-wédok iki enggoné ngladèni Gusti Yésus lan para rasul disangga sangka sak nduwéné déwé. Gambar bab wong nyebar Gambar bab wong nyebar 44 Wong pirang-pirang sangka kuta-kuta kabèh pada teka terus. Kadung kabèh wis ngumpul, Gusti Yésus terus mulangi nganggo gambar ngéné: 55 "Enèng sakwijiné wong budal nyebar. Sak barengé nyebar ènèng wiji sing tiba nang dalan, terus kepidek- pidek wong liwat lan uga ènèng sing dipangan manuk. 66 Enèng wiji uga sing tiba nang lemah atos. Kadung molai tukul terus garing, awit lemahé garing. 77 Enèng wiji liyané menèh tiba nang tengahé eri-eri. Kadung tukul terus ketyepit karo eri-eri mau, terus mati. 88 Nanging uga ènèng wiji sing tiba nang lemah apik. Wiji iki terus tukul lan ngetokké woh okèh, atusan." Gusti Yésus terus nutup tembungé kuwi ngomong ngéné: "Sapa sing nduwé kuping, rungokké sing apik tembungku mau." ésus ndunungké tembungé Gusti Yésus ndunungké tembungé Gusti Y 99 Para rasul terus takon marang Gusti Yésus apa tegesé gambar wong nyebar kuwi mau. 1010 Saurané Gusti Yésus: "Pituturé Kratoné Gusti Allah sing kasim- pen wis diudarké marang kowé. Nanging wong-wong liya mung diwulangi nganggo tembung gambar, su- paya, senajana nyawang, nanging ora weruh lan sena- jana krungu, nanging ora dunung." 1111 Gusti Yésus terus ndunungké gambar wong nye- bar mau ngéné: "Wiji kuwi pituturé Gusti Allah. 1212 Wiji sing tiba nang dalan kuwi nggambarké wong sing krungu pituturé Gusti Allah. Nanging Sétan terus teka nyaut pitutur mau sangka atiné wongé. Dadiné wongé terus ora bisa pretyaya lan ora bisa nemu keslametan. 1313 Lah wiji sing tiba nang lemah atos kuwi nggambarké wong sing krungu pituturé Gusti Allah lan nampa karo
Lukas 8:14 bungah. Nanging pituturé ora ngoyot tenan, wongé sing pretyaya namung sedilut. Nèk kangèlan teka, wongé terus semplak pengandelé. 1414 Wiji sing tiba nang tengahé tukulan eri kuwi nggambarké wong sing ngrungokké pituturé Gusti Allah, nanging pitutur mau kalah karo rasa sumelang, kasugihan lan kese- nengané donya. Dadiné pitutur mau ora bisa mrasuk ing ati lan ora bisa ngetokké pretyaya sing mantep. 1515 Lah wiji sing tiba nang lemah apik kuwi nggambarké wong sing ngrungokké pituturé Gusti Allah, terus mikir pitutur kuwi nganggo ati sing resik, terus di- lakoni. Dadiné pitutur kuwi nukulké pretyaya sing mantep ing atiné wong kuwi." Gambar bab dian Gambar bab dian 1616 Gusti Yésus neruské piwulangé ngéné: "Mosok ènèng wong nyumet dian terus dikrukupi ténggok apa didèkèk nang ngisor ambèn? Mesti ora. Diané mesti didèkèk nang méja, supaya sapa waé sing mlebu bisa weruh padangé. 1717 "Awit barang sing kasimpen mesti bakal metu lan prekara sing didelikké mesti bakal kétok lan dikabar- kabarké. 1818 "Mulané, dipikir sing apik kepriyé enggonmu ngrungokké pitutur iki. Awit sapa sing wis nduwé bakal ditambahi, nanging sapa sing ora nduwé apa- apa malah bakal karebut apa sing dikira diduwèni." Gusti Yésus lan sedulur-sedulur Gusti Y ésus lan sedulur-seduluréé 1919 Gusti Yésus diparani karo ibuné lan sedulur-sedu- luré, nanging sangking okèhé wong, wong-wong kuwi ora bisa nyedeki Dèkné. 2020 Terus ènèng wong ngomon- gi Dèkné ngéné: "Guru, ibumu lan sedulur-sedulurmu nang njaba, kepéngin metuki Kowé." 2121 Nanging Gusti Yésus semaur: "Ibuku lan sedulur- sedulurku kuwi kabèh wong sing ngrungokké lan nin- dakké pituturé Gusti Allah." ésus ngendek ombak gedé Gusti Yésus ngendek ombak gedé Gusti Y 2222 Ing sakwijiné dina Gusti Yésus lan murid-muridé pada numpak prau. Gusti Yésus ngomong marang murid-murid mau: "Hayuk pada ngabrah." Terus bu- dal. 2323 Nanging sak barengé ngabrah Gusti Yésus ke- turon. Lah terus dadakan waé nang mér kono ènèng ombak gedé teka. Prauné kelebon banyu sampèk medèni. 2424 Murid-murid mau terus nggugah Gusti Yé- sus ngomong: "Guru, Guru, awaké déwé kelep!" Gusti Yésus terus tangi lan angin lan ombaké terus dipréntah kongkon mandek. Angin lan ombaké ya terus anteng. 2525 Gusti Yésus terus ngomong marang murid-muridé: "Lah endi pengandelmu?" Murid-murid mau pada wedi lan nggumun banget, terus pada ngomong marang sakpada-pada: "Wong iki sapa ta, kok angin lan ombak manut marang tem- bungé?" 70 Lukas 8:38 ésus nambani wong Gusti Yésus nambani wong Gusti Y sing dikwasani demit sing dikwasani demit 2626 Gusti Yésus lan murid-muridé pada numpak prau terus tekan bawah Gérasa, nang wétané bawah Galiléa. 2727 Kadung Gusti Yésus wis medun nang daratan terus ènèng wong lanang sing dikwasani demit marani Dèkné. Wong mau tekané sangka kuta lan ya wis suwi wongé ora nganggo salin lan ora manggon nang omah. Manggoné nang guwa-guwa sing dienggo ngubur wong mati. 2828 Kadung weruh Gusti Yésus wongé terus mbengok lan niba nang ngarepé, terus ngomong karo swara banter: "Yésus, Anaké Gusti Allah sing kwasa déwé, aku arep mbok ka- pakké? Aku nyuwun tenan, aku aja dipilara." 2929 Wongé ngomong ngono kuwi, awit demité wis dipréntah karo Gusti Yésus kongkon metu. Awit demité ajek ngèrèt- èrèt wongé. Wongé wis dilebokké nang setrapan lan diranté tangan lan sikilé karo wong-wong, nanging meksa bisa medot terus digawa karo demité nang wustèn. 3030 Gusti Yésus terus nakoni wongé: "Sapa jeneng- mu?" Semauré: "Jenengku Légiun," awit demit pirang-pi- rang manggon nang awaké wongé. 3131 Demit-demit mau terus nyuwun marang Gusti Yésus, supaya ora di- tundung mlebu nang jurangé wong mati. 3232 Tyedek karo panggonan kono ènèng babi pirang- pirang pada nggolèk pangan nang gunungan. Demit- demité pada nyuwun marang Gusti Yésus, supaya ke- lilan mlebu nang babi-babi kuwi. Gusti Yésus nglilani. 3333 Demit-demité terus pada metu sangka wongé, terus pada mlebu nang babi-babiné. Babi-babi mau terus pada njegur nang mér sangka gunungan kono, terus pada mati. 3434 Wong-wong sing angon babi-babi mau weruh lelakon kuwi, terus pada mblayu nang kuta ngomong- omongké bab lelakon mau nang kuta kono lan désa- désa nang sak kiwa-tengené. 3535 Wong-wong sing krun- gu terus pada budal ndelok lelakon mau. Kadung marani Gusti Yésus terus pada weruh wongé sing mauné dikwasani demit. Wongé njagong nang sand- ingé sikilé Gusti Yésus, saiki wis nganggo salin lan sir- ahé wis waras. Wong-wong sing sangka kuta mau malah terus pada wedi. 3636 Wong-wong liyané sing pa- da weruh déwé terus pada ngomongké bab enggoné Gusti Yésus nundung demit-demit sing ngwasani wong mau. 3737 Wong kabèh nang bawah Gérasa kono terus pada nyuwun banget marang Gusti Yésus, su- paya lunga sangka panggonan kono, awit wong-wong pada wedi banget. Mulané Gusti Yésus ya terus numpak prau lunga sangka kono, arep balik nang panggonan sing ndisik. 3838 Wong sing mauné dikwasani demit terus nyuwun banget marang Gusti Yésus arep mèlu Dèkné. Nanging Gusti Yésus ora nglilani.
Lukas 8:39 3939 Gusti Yésus ngomong: "Kana kowé balik nang désamu waé lan wong-wong diomongi bab sing ditin- dakké karo Gusti Allah ing uripmu." Wongé ya terus balik lan wong sak kuta kabèh diomongi apa sing ditindakké karo Gusti Yésus ing uripé dèkné. Gusti Yésus menangké lar Gusti Y a lan pati ésus menangké lara lan pati 4040 Kadung Gusti Yésus balik lan tekan nggoné, Dèkné dipetuk wong pirang-pirang sing pada bungah, awit wong-wong pantyèn wis ngarep-arep Dèkné. 4141 Nang kono ènèng wong marani Gusti Yésus. Wongé jenengé Jairus, pengarepé sinaguk kono. Jairus niba nang ngarepé Gusti Yésus lan nyuwun banget marang Dèkné kongkon teka nang omahé. 4242 Jairus nduwé anak namung siji, anak wédok sing umuré rolas taun. Botyahé lara nemen, wis arep mati. Gusti Yésus terus budal nang omahé Jairus. Nang dalan wong-wong pa- da desek-desekan arep mèlu Gusti Yésus. 4343 Nang kono ènèng wong wédok sing wis rolas taun suwéné lara ngetokké getih. Bandané wis entèk kanggo mba- yar dokter, nanging durung bisa mari. 4444 Wong wédok mau bisa nyedeki Gusti Yésus sangka mburi, terus ndemèk gombyoké saliné. Sakwat getihé mampet. 4545 Gusti Yésus terus ngomong: "Sapa sing ndemèk Aku?" Jalaran ora ènèng sing ngaku, mulané rasul Pétrus terus semaur: "Gusti, wong sing ngesuk-esuk Kowé okèhé kaya ngéné iki, lah kok Kowé takon sapa sing ndemèk Kowé?" 4646 Nanging Gusti Yésus ngomong: "Enèng wong sing ndemèk Aku. Aku krasa, awit ènèng kekuwatan metu sangka awakku." 4747 Kadung wong wédok mau ngerti nèk konangan, wongé terus niba nang ngarepé Gusti Yésus. Nang ngarepé wong okèh kono wong wédok mau terus ngomong kenèng apa dèkné kok ndemèk saliné Gusti Yésus lan kepriyé enggoné dèkné bisa mari sakwat. 4848 Gusti Yésus terus ngomong: "Bener kowé Wuk, pantyèn pengandelmu sing marakké kowé mari. Kana mlaku sing apik-apik." 4949 Dongé Gusti Yésus ijik ngomong iku, kok ènèng wong teka sangka omahé Jairus terus ngomong: "Ba- pak Jairus ora usah ngrusui Guruné menèh, awit anaké wis ninggal!" 5050 Gusti Yésus krungu kabaré wong mau, terus ngomong marang Jairus: "Jairus, aja bingung, ngan- dela waé, anakmu bakal mari." 5151 Tekan omahé Jairus Gusti Yésus ora nglilani wong liyané mèlu Dèkné. Namung rasul Pétrus, Yohanes lan Yakobus lan wong tuwané botyahé éntuk mèlu mlebu. 5252 Wong-wong pada sedi lan pada nangisi botyahé. Gusti Yésus ngomong marang wong-wong kuwi: "Aja pada nangis. Botyahé ora mati, namung turu!" 5353 Wong-wong pada ngguyu, awit ngerti nèk botyahé wis mati tenan. 5454 Gusti Yésus terus nyekel tangané botyahé, terus dityeluk: "Wuk, tangia!" 5555 Botyahé terus urip menèh, terus sakwat ngadek. Gusti Yésus terus ngongkon ngekèki mangan botyahé. 5656 Wong tuwané 71 Lukas 9:14 botyahé nggumun banget. Nanging Gusti Yésus menging ngabar-ngabarké bab lelakon kuwi. olas dikongkon budal Rasul rolas dikongkon budal Rasul r Gusti Yésus ngumpulké rasul rolas terus dikèki kekuwatan lan pangwasa, supaya bisa nundungi demit lan nambani wong lara. 22 Para rasul mau terus dikongkon budal ngabarké bab Kratoné Gusti Allah lan nambani wong sing lara. 33 Gusti Yésus ngomong ngéné: "Aja pada sangu apa-apa. Aja nggawa teken apa kantongan, pangan apa duwit apa salin sèrep. 44 Nèk ènèng wong nampa kowé nang omahé, mangg- ona nang omah kuwi tekané kowé lunga sangka kuta kono. 55 Nèk kowé teka nang kuta sing ora gelem nam- pa kowé, lungaa waé sangka kuta kuwi. Lemahé dike- tok-ketokké sangka sikilmu, supaya wong-wong nang kuta kono ngerti déwé." 99 66 Para rasul terus pada budal turut désa-désa, ngge- larké kabar kabungahané Gusti Allah lan nambani wong lara. odès bingung Ratu Hérodès bingung Ratu Hér 77 Hérodès, ratuné distrik Galiléa, krungu sakkèhé lelakon kuwi, terus bingung. Awit ènèng sing ngomong nèk Yohanes Pembaptis urip menèh. 88 Liyané menèh ngomong jaréné nabi Elia teka menèh. Uga ènèng liyané menèh ngomong nèk sakwijiné nabi jaman mbiyèn urip menèh. 99 Hérodès ngomong: "Lah Yohanes wis tak ketok guluné. Lah wong iki sapa, kok aku krungu jaréné nindakké prekara-prekara kabèh kuwi." Mulané Hérodès ya kepéngin weruh Gusti Yé- sus. Gusti Yésus ngekèki mangan wong limang è Gusti Y ésus ngekèki mangan wong limang èwuwu 1010 Para rasul saiki wis balik menèh lan pada ngabarké marang Gusti Yésus bab sembarang sing dilakoni. Gusti Yésus terus ngejèk para rasul lèrèn nang pangg- onan sing sepi nang kuta Bètsaida, supaya bisa karo para rasul déwé. 1111 Nanging kadung wong-wong krun- gu, kabèh terus pada nututi. Gusti Yésus nampa wong-wong mau lan pada dipituturi bab Kratoné Gusti Allah. Sing lara pada diwaraské. 1212 Kadung wis soré para rasul terus mara nang ng- goné Gusti Yésus ngomong: "Gusti, apa ora apik nèk wong-wong mbok kongkon lunga waé, supaya bisa nggolèk pangan lan inepan déwé-déwé nang désa- désa nang sak kiwa-tengené kéné, awit nang pangg- onan kéné ora ènèng apa-apa." 1313 Gusti Yésus semaur: "Ora, kowé sing kudu ngekèki mangan wong-wong!" Para rasul terus ngomong: "Lah kepriyé Gusti, awaké déwé namung nduwé roti lima lan iwak loro. Apa awaké déwé kudu nukokké pangan kanggo wong- wong kuwi kabèh?" 1414 Nang kono wong lanangé waé kira-kira ènèng limang èwu okèhé.
Lukas 9:15 Gusti Yésus terus ngomong marang para rasul: "Kana wong-wong dikongkon njagong, sak krompol wong sèket!" 1515 Para rasul nuruti tembungé Gusti Yésus lan wong kabèh pada dikongkon njagong. 1616 Gusti Yésus terus njikuk roti lima lan iwak loro mau. Sakwisé nyawang nduwur, roti lan iwaké terus diberkahi, terus dityuwil- tyuwil dikèkké marang para rasul, kongkon ngedum marang wong kabèh. 1717 Kabèh terus pada mangan sampèk warek. Turahané terus dilumpukké karo para rasul, ènèng rolas ténggok kebek. asul Pétrus Pengakoné rasul Pétrus Pengakoné r bab Gusti Yésusésus bab Gusti Y 1818 Ing sakwijiné dina Gusti Yésus ijik ndedonga déwé. Kadung murid-muridé teka, Gusti Yésus terus takon ngéné: "Wong-wong ngarani Aku iki sapa?" 1919 Para murid terus pada semaur: "Enèng sing ngomong nèk Gusti kuwi Yohanes Pembaptis, liyané ngomong jaréné Gusti kuwi nabi Elia. Lah liyané menèh ngarani Gusti kuwi sakwijiné nabi jaman mbiyèn sing saiki urip menèh." 2020 Gusti Yésus terus takon menèh: "Lah miturut pine- mumu déwé, Aku iki sapa?" Rasul Pétrus terus semaur: "Gusti, Kowé Kristus, sing dikongkon teka nang jagat karo Gusti Allah!" Gusti Yésus ngomongké sepisanan bab kasangsar Gusti Y ésus ngomongké sepisanan bab kasangsaranéané lan patiné lan patiné 2121 Murid-murid mau terus pada diwanti-wanti, dipenging ngomongké bab kuwi mau marang wong liya. 2222 Gusti Yésus ngomong: "Anaké Manungsa bakal nglakoni kasangsaran lan bakal ditampik karo para pinituwa, para pengarepé imam lan para guru Kitab. Dèkné bakal dipatèni, nanging ing telung dinané Dèkné bakal ditangèkké sangka pati." Apa tegesé nurut Gusti Yésusésus Apa tegesé nurut Gusti Y 2323 Saiki Gusti Yésus terus ngomong marang wong kabèh: "Saben wong sing kepéngin dadi muridku kudu nyingkirké awaké déwé, saben dina kudu manggul pentèngané lan ngetutké Aku. 2424 Awit sapa sing na- mung ngudi nggolèk kepénaké uripé, kuwi bakal kélangan urip sing sejati. Nanging sapa sing ngur- banké uripé kanggo Aku, kuwi sing nemu urip sing se- jati. 2525 Awit apa gunané wong bisa nduwèni donya iki kabèh, nanging rusak uripé lan kélangan nyawané? 2626 Sapa sing isin ngaku nèk dadi muridku lan isin ngakoni nèk nurut piwulangku, Anaké Manungsa uga bakal isin ngakoni wong kuwi, mbésuk nèk Dèkné teka ing sloroté kwasané, kwasané Gusti Allah Bapaké lan para mulékat sutyi. 2727 Pada rungokna tembungku iki: ing sak tengahé wong sing nang kéné iki bakal ènèng sing ora mati sakdurungé weruh Kratoné Gusti Allah." 72 Lukas 9:42 Gusti Yésus nang gunung kar Gusti Y ésus nang gunung karoo nabi Moses lan nabi Elia nabi Moses lan nabi Elia 2828 Kira-kira seminggu sakwisé Gusti Yésus ngomongké bab prekara-prekara kuwi mau, Dèkné terus ngejèk rasul Pétrus, Yohanes lan Yakobus di- gawa munggah nang gunung arep ndedonga. 2929 Dongé ijik ndedonga, rupané Gusti Yésus malih lan saliné malih putih sumeblak. 3030 Ujuk-ujuk terus ènèng wong loro omong-omongan karo Dèkné, yakuwi nabi Moses lan nabi Elia. Kabèh loroné teka nganggo sloroté swarga. 3131 Sing dirembuk bab enggoné Gusti Yésus bakal nglakoni kasangsaran lan pati nang kuta Yérusalèm, ora suwi menèh, supaya apa sing wis di- rantyam karo Gusti Allah bisa klakon kabèh. 3232 Rasul Pétrus lan kantya-kantyané pada keturon. Kadung tan- gi terus pada weruh Gusti Yésus ing sloroté kwasané lan uga weruh wong loro liyané ngadek karo Dèkné. 3333 Rasul Pétrus weruh nèk nabi Moses lan nabi Elia arep lunga, mulané dèkné terus ngomong marang Gusti Yésus: "Gusti, kok ndilalah temen awaké déwé nang kéné. Apik nèk awaké déwé ngedekké gubuk telu: siji kanggo Gusti, siji kanggo nabi Moses lan siji kanggo nabi Elia." Rasul Pétrus ngomong ngono kuwi, jalaran dèkné ora ngerti apa sing diomong. 3434 Dongé rasul Pétrus ijik ngomong kuwi, terus ènèng méga teka nutupi wong-wong kuwi. Rasul Pétrus, Yohanes lan Yakobus pada wedi banget, awit wong-wong kuwi ilang nang mégané. 3535 Terus ènèng swara sangka méga mau ngomong ngéné: "Iki Anakku sing wis tak pilih. Pada digugu tembungé." 3636 Kadung swara mau wis meneng, sing kétok nang kono namung Gusti Yésus déwé, nabi Moses lan nabi Elia wis ora ènèng. Murid-murid mau ora tau ngomongké bab lelakon iki marang sapa waé. ésus nundung demité Gusti Yésus nundung demité Gusti Y a ayan botyah lara ayan botyah lar 3737 Ing ésuké Gusti Yésus lan para muridé medun sangka gunung. Wong pirang-pirang pada marani Dèkné. 3838 Nang sak tengahé wong okèh kono ènèng wong lanang sing mbengok: "Guru, aku mbok ditulun- gi! Mbok anakku didelok iki, aku namung nduwé anak siji iki. 3939 Botyahé nèk dikwasani demit terus ujuk-ujuk njerit-njerit, awaké terus kaku lan ngetyetyeng- ngetyetyeng lan tyangkemé metu umpluké. Demité jan milara botyahé tenan, tanpa lèrèn lan ora gelem ngetyulké. 4040 Aku wis njaluk tulung marang murid- muridmu, nanging ora bisa ngetokké demité." 4141 Gusti Yésus terus ngomong: "Kok kebatyut tenan enggonmu ora pretyaya marang Gusti Allah. Sepira menèh suwéné enggonku kudu tyampur lan nyabari kowé? Botyahé gawanen mbréné!" 4242 Dongé ijik mlaku marani Gusti Yésus botyahé terus dibanting karo demité lan awaké terus ngetyetyeng-
Lukas 9:43 ngetyetyeng. Nanging Gusti Yésus terus nyentak demité. Botyahé terus diwaraské, terus dipasrahké marang bapaké. 4343 Wong kabèh pada nggumun weruh kwasané Gusti Allah sing semono gedéné. ésus ngomong sepisan menèh nèk Dèkné bakal Gusti Yésus ngomong sepisan menèh nèk Dèkné bakal Gusti Y nglakoni kasangsaranan nglakoni kasangsar Wong-wong durung mari nggumuné bab lelakon- lelakon mau. 4444 Gusti Yésus terus ngomong marang para muridé: "Pada rungokké sing apik tembungku iki. Anaké Manungsa bakal dielungké marang pang- wasané manungsa." 4545 Nanging para murid ora pada dunung apa tegesé tembungé Gusti Yésus mau. Prekara kuwi pantyèn peteng kanggo para murid, dadiné ora ngerti apa tegesé. Nanging ora pada wani takon apa-apa. Sapa ta sing gedé déwé?wé? Sapa ta sing gedé dé 4646 Ing sak tengahé para muridé Gusti Yésus ènèng èngkèl-èngkèlan bab sapa sing penting déwé. 4747 Gusti Yésus ngerti pikirané murid-muridé, mulané terus nyeluk botyah tyilik siji, dikongkon ngadek nang jèjèré. 4848 Gusti Yésus terus ngomong marang para murid ngéné: "Sapa sing nampa botyah tyilik iki ing Je- nengku, wong kuwi nampa Aku. Lah wong sing nampa Aku kuwi uga nampa Gusti Allah sing ngongkon Aku. Awit sing tyilik déwé nang tengahmu kabèh, yakuwi sing gedé déwé." a nglawan, Sapa sing ora nglawan, Sapa sing or yakuwi sing ngrujuki yakuwi sing ngrujuki 4949 Rasul Yohanes ngomong ngéné marang Gusti Yé- sus: "Guru, awaké déwé weruh ènèng wong nundung demit nganggo Jenengmu. Awaké déwé menging wongé, awit wongé ora mèlu awaké déwé." 5050 Gusti Yésus semaur: "Wongé aja dialang-alangi. Awit wong sing ora nglawan kowé, kuwi ngrujuki kowé!" Sakwijiné désa nang bawah Samaria ora gelem nampa a gelem nampa Sakwijiné désa nang bawah Samaria or Gusti Yésusésus Gusti Y 5151 Dinané enggoné Gusti Allah bakal njikuk Gusti Yé- sus mlebu swarga wis tyedek. 5252 Saiki Gusti Yésus pantyèn wis nggawé putusan arep budal nang kuta Yérusalèm, mulané terus kongkonan wong budal ndisik. Wong-wong mau terus mlebu nang sakwijiné désa nang bawah Samaria, arep nggolèk inepan. 5353 Nanging wong-wong nang désa kono ora gelem nampa Gusti Yésus, awit wong-wong ngerti nèk sing dituju karo Gusti Yésus kuta Yérusalèm. 5454 Kadung murid loro, yakuwi rasul Yakobus lan Yohanes, weruh sing kaya ngono kuwi, terus pada ngomong marang Gusti Yésus: "Gusti, apa awaké déwé kelilan mujèkké 73 Lukas 10:10 wong-wong disamber bledèk waé, supaya mati kabèh!" 5555 Nanging Gusti Yésus minger mandeng murid- murid mau terus pada disenèni. 5656 Gusti Yésus lan murid-muridé terus budal nang désa liyané. Apa tegesé mèlu Gusti Yésusésus Apa tegesé mèlu Gusti Y 5757 Sak barengé mlaku arep nang désa liyané mau, ènèng wong ngomong ngéné marang Gusti Yésus: "Guru, aku arep mèlu Kowé nang endi waé!" 5858 Saurané Gusti Yésus: "Asu alasan nduwé rong lan manuk nduwé susuk, nanging Anaké Manungsa ora nduwé panggonan kanggo nyèlèhké sirahé." 5959 Gusti Yésus terus ngomong marang wong liyané: "Hayuk mèlua Aku!" Nanging wongé semaur: "Gusti, aku dililani ngubur bapakku ndisik!" 6060 Tembungé Gusti Yésus: "Bèn wong mati ngubur sing mati, nanging kowé kana budal ngabarké bab Kratoné Gusti Allah." 6161 Enèng wong liyané menèh ngomong marang Gusti Yésus: "Gusti, aku gelem mèlu Kowé, nanging aku tak pamitan marang brayatku ndisik!" 6262 Nanging Gusti Yésus semaur: "Wong sing ngepluk sawahé, nanging nolèh mburi, wong kuwi ora pantes nyambutgawé ing Kratoné Gusti Allah." ésus miji murid pitung puluh Gusti Yésus miji murid pitung puluh Gusti Y 1010 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus miji murid menèh, pitung puluh loro okèhé. Murid-murid iki terus dikongkon budal bareng loro-loro, ndisiki Gusti Yésus, ngleboni saben kuta lan panggonan sing arep ditekani. 22 Gusti Yésus ngomong marang murid- murid iki: "Sing kudu dienèni pantyèn okèh, nanging bauné setitik. Mulané, pada nyuwuna marang sing nduwé kebon, supaya ngongkon wong okèh kanggo nglumpukké panènané. 33 Kana pada budala lan pada ngertia: Aku ngongkon kowé budal kaya tyempé nang tengahé matyan-matyan. 44 Aja pada sangu duwit apa nggawa kantongan apa sepatu. Nèk nang dalan aja mandek mbagèkké wong. 55 Nèk kowé mlebu nang sak- wijiné omah, mbagèkké ngéné: 'Tentrem-slamet marang omah iki.' 66 Nèk wong sing manggon nang omah kono seneng marang katentreman, pamujimu marakké wong-wong mau nampa katentreman. Nang- ing nèk wong-wong ora seneng marang katentreman, pamujimu bakal balik menèh marang kowé. 77 Nèk kowé ditampa nang sakwijiné omah, manggona terus nang omah kono. Pada mangana lan ngombéa apa sing disuguhké marang kowé, awit wong sing nyam- butgawé wis sak mestiné nèk nampa upahé. Nanging aja ngolah-ngalih enggonmu nginep. 88 Nèk kowé mle- bu nang sakwijiné kuta lan wong-wong nang kono nampa kowé apik, mangana apa sing disuguhké marang kowé. 99 Wong lara sing nang kono pada di- warasna lan wong-wong pada diomongi ngéné: 'Kra- toné Gusti Allah wis nang tengahmu.' 1010 Nèk kowé mle-
Lukas 10:12 bu nang sakwijiné kuta, nanging wong-wong nang ku- ta kono ora gelem nampa kowé, mlakua nang dalan- dalan lan ngomong: 'Lemahé kuta iki, sing nèmpèl nang sikilku, tak ketok-ketokké nang ngarepmu, su- paya kowé pada ngerti déwé. Aja lali nèk Kratoné Gusti Allah wis tyedek karo kowé.' 1212 Pada ngertia, mbésuk ing dina kruton setrapané kuta Sodom ijik èntèng nèk dipadakké karo setrapané kuta sing nampik kowé kuwi." Kuta-kuta sing ora gelem pr Kuta-kuta sing or etyaya a gelem pretyaya 1313 Gusti Yésus terus ngomong ngéné: "Tyilaka kowé, kuta Korasim! Tyilaka uga kowé, kuta Bètsaida! Awit semunggoné nang kuta Sidon lan Tirus ènèng mujijat- mujijat kaya sing nang tengahmu, wong-wong nang kono mesti wis mbiyèn-mbiyèn pada ngakoni salahé lan pada nganggo salin sakah lan usapan awu sirahé kanggo tanda kasusahané. 1414 Mbésuk ing dina kruton kuta Tirus lan Sidon setrapané luwih èntèng nèk di- padakké karo setrapanmu. 1515 Uga kowé sing manggon nang kuta Kapèrnakum! Apa kowé bakal dijunjung munggah swarga? Ora bakal! Kowé malah bakal di- tyemplungké nang panggonané wong mati." 1616 Gusti Yésus terus ngomong marang murid-muridé: "Sapa sing manut marang piwulangmu, kuwi uga manut marang Aku. Sapa sing nampik kowé, kuwi ya nampik Aku. Lan sapa sing nampik Aku, kuwi nampik Gusti Al- lah sing ngongkon Aku!" o wis balik Murid pitung puluh loro wis balik Murid pitung puluh lor 1717 Murid pitung puluh loro mau pada balik karo bun- gah. Pada ngomong ngéné: "Gusti, gèk demit-demit waé pada manut marang awaké déwé nèk awaké déwé nyeluk Jenengmu." 1818 Gusti Yésus semaur: "Aku weruh Sétan tiba sangka langit kaya klélapé bledèk. 1919 Pada diéling! Kowé wis tak kèki pangwasa ngidek-idek ula lan kalajengking lan uga ngalahké kekuwatané mungsuh. Ora ènèng apa waé sing bakal nggawé tyilakamu. 2020 Nanging, kowé aja pada bungah jalaran demit-demit manut marang kowé, luwung pada bungaha nèk jenengmu wis ketulis nang swarga." ésus bungah atiné Gusti Yésus bungah atiné Gusti Y 2121 Ing waktu kuwi Gusti Yésus bungah tenan ing at- iné, jalaran kebek karo Roh Sutyi. Dèkné terus maturkesuwun marang Gusti Allah ngomong: "Ba- pakku, Gusti Allahé langit lan bumi, Aku maturke- suwun marang Kowé, awit Kowé nyimpen prekara- prekara iki kanggo wong pinter lan sing nduwé kaweruh, nanging mbok udarké kanggo wong sing tyi- lik. Pantyèn, kabèh iki mbok tindakké manut kekarepanmu lan senengmu déwé. 2222 "Sembarang kabèh wis dipasrahké marang Aku karo Bapakku. Ora ènèng wong sing ngerti Anaké Gusti Allah kuwi sapa, namung Anaké Gusti Allah déwé sing ngerti lan ora ènèng wong ngerti Gusti Al- 74 Lukas 10:37 lah Bapaké, kejaba Anaké lan wong-wong sing wis dip- ilih karo Anaké supaya kenal marang Bapaké." 2323 Gusti Yésus terus ngomong, nanging namung marang murid-murid: "Kowé pantyèn wong sing beja banget, awit kowé weruh prekara-prekara kuwi karo mripatmu déwé. 2424 Awit pada ngertia: okèh nabi lan ratu pada kepéngin weruh prekara-prekara sing kowé weruh, nanging ora bisa. Uga pada kepéngin krungu sing mbok rungokké, nanging ora bisa." ong Samaria sing nduwé melas WWong Samaria sing nduwé melas 2525 Ing sakwijiné dina ènèng guru Kitab teka nang ng- goné Gusti Yésus arep ngenèng Dèkné. Wongé ngomong ngéné: "Guru, aku kudu nglakoni apa bisané nampa urip langgeng?" 2626 Gusti Yésus semaur: "Lah nang wèté Kitab ketulis kepriyé? Apa sing mbok watya nang kono?" 2727 Guru Kitab mau terus semaur ngéné: "Pada trés- naa marang Gusti Allahmu sak atimu, sak nyawamu, nganggo sak ènèngé kekuwatanmu lan sak ènèngé pikiranmu. Uga, trésnaa marang pepadamu kaya eng- gonmu nrésnani awakmu déwé." 2828 Gusti Yésus ngomong: "Sauranmu kuwi pantyèn bener. Kuwi kudu mbok lakoni lan kowé bakal nampa urip langgeng." 2929 Nanging guru Kitab mau arep mbenerké dèkné déwé, mulané terus takon marang Gusti Yésus: "Lah sing diarani pepadamu kuwi sakjané sapa ta?" 3030 Gusti Yésus nyauri pitakonan kuwi ngéné: "Enèng sakwijiné wong medun sangka kuta Yérusalèm arep nang kuta Yériko. Nang dalan wongé dirampok maling terus digebuki pisan sampèk setengah mati terus dit- inggal nang dalan. 3131 Ndilalahé ènèng imam liwat dalan kono. Nanging kadung dèkné weruh wong sing dirampok mau, malah terus mlipir nyimpangi wongé. 3232 Uga ènèng wong Lévi liwat kono, nanging uga dèkné nyimpangé wongé. 3333 Terus ènèng wong Samar- itan sing lelungan, liwat dalan kono. Dèkné weruh wong sing dirampok mau terus melas banget. 3434 Wongé terus diparani, tatuné terus diusapi anggur lan dilengani, terus diperban. Sakwisé kuwi wongé terus ditumpakké kimaré dèkné, terus digawa nang omah penginepan lan dirumati nang kono. 3535 Ing ésuké wong Samaritan mau ngekèki duwit marang sing nduwé omah, tyukup kanggo ngrumati wongé sedina-rongdina, karo ngomong: 'Wong iki dirumatké sing apik. Nèk aku balik ongkos-ongkos liyané bakal tak bayar kabèh.' " 3636 Gusti Yésus terus nutup tembungé nganggo pitakonan ngéné marang guru Kitab mau: "Miturut pinemumu, wong telu mau, sing endi sing dadi pepadané wong sing dirampok mau?" 3737 Guru Kitab mau semauré: "Ya wong sing melas marang wongé!" Gusti Yésus terus ngomong: "Bener kowé, kana dilakoni ngono uga!"
Lukas 10:38 ésus nang omahé Marta Gusti Yésus nang omahé Marta Gusti Y lan Maria lan Maria 3838 Ing sakwijiné dina Gusti Yésus lan murid-muridé teka nang sakwijiné désa. Nang kono ènèng wong wé- dok jenengé Marta. Marta ngampirké Gusti Yésus nang omahé. 3939 Marta nduwé adik sing jenengé Maria. Maria njagong nyedeki Gusti Yésus, ngrungokké piwu- langé. 4040 Nanging Marta ribut banget ngladèni dayoh- dayohé. Marta terus mara nang nggoné Gusti Yésus ngomong: "Gusti, mbok disawang ta! Adikku ora weruh nèk aku nyambutgawé ijèn. Mbok diomongi kongkon ngréwangi aku!" 4141 Gusti Yésus semaur: "Marta, Marta! Kowé kuwi répot mikirké barang pirang-pirang. 4242 Nanging sing perlu kuwi namung siji. Malah Maria wis milih prekara sing apik déwé, sing ora bakal karebut sangka dèkné!" ésus mblajari murid-muridé ndonga Gusti Yésus mblajari murid-muridé ndonga Gusti Y Ing sakwijiné dina Gusti Yésus ndedonga nang sakwijiné panggonan. Kadung wis rampung terus ènèng murid takon marang Dèkné: "Gusti, mbok awaké déwé diblajari ndonga ta, kaya enggoné Yohanes mulangi murid-muridé?" 22 Gusti Yésus se- maur ngéné: "Nèk kowé ndedonga, ngomong ngéné: 'Bapaké awaké déwé nang swarga muga Jenengmu kasutyèkna. Muga kratonmu tumekaa lan kekarepanmu klakonana ing donya kayadéné nang swarga. Nyuwun rejeki saiki lan saben dina lan pangapura sangka ing dosa awit awaké déwé ya ngapura dosané wong liya. Nyuwun aja tyedekna panggoda nanging luwarana sangka ala.' " 55 Gusti Yésus terus ngomong ngéné marang murid- muridé: "Semunggoné nang tengahmu ènèng wong sing mbengi-mbengi nang nggoné kantyané nem- bung: 'Mbok aku diselangi rotiné telu, awit ènèng kantya dolan terus mampir nang nggonku, nanging aku ora nduwé suguhan apa-apa.' 77 Semunggoné kantya sing dijaluki tulung mau semaur: 'Aja ngrusui aku, lawangé wis tak kantying lan aku lan anak-anakku wis turu. Aku ora arep tangi lan ngekèki apa-apa marang kowé.' 88 Lah kuwi terus kepriyé? Ngandela, ora jalaran wongé kuwi kantyané terus sing dijaluki tulung mau bakal tangi lan ngekèki roti, ora. Nanging wongé bakal tangi, jalaran kantyané ora nduwé isin lan ngetyek sing njaluk tulung, mulané bakal dikèki pen- jaluké. 1111 99 "Mulané kowé pada élinga iki: nèk kowé njaluk, kowé bakal dikèki; nèk kowé nggolèk, kowé bakal ne- mu; nèk kowé totok-totok lawang, kowé bakal dibukakké. 1010 Awit sapa waé sing njaluk bakal dikèki; wong sing nggolèk bakal nemu lan wong sing totok 75 Lukas 11:26 lawang bakal dibukakké. 1111 Para bapak sing nang kéné, mosok nèk anakmu njaluk iwak arep mbok kèki ula? Mesti ora! 1212 Mosok mbok kèki kalajengking nèk anakmu njaluk endok. 1313 Lah nèk kowé waé, wong sing ala, bisa ngekèki barang sing apik marang anak- anakmu, lah Bapakmu sing nang swarga menèh. Dèkné mesti bakal ngekèki Roh Sutyi marang sapa waé sing nembung." ésus lan Bèlsebul Gusti Yésus lan Bèlsebul Gusti Y 1414 Ing sakwijiné dina Gusti Yésus nundung demit sing marakké wong bisu. Kadung demité wis metu, wongé terus bisa ngomong. Wong kabèh pada nggumun. 1515 Nanging ènèng siji-loro sing ngomong ngéné: "Yé- sus kuwi enggoné bisa nundung demit jalaran dikèki pangwasa karo Bèlsebul, ratuné demit." 1616 Uga ènèng liya-liyané sing arep njajal Gusti Yésus. Wong-wong kuwi nyuwun Gusti Yésus nggawé tanda pangwasa sangka swarga. 1717 Nanging Gusti Yésus ngerti pikirané wong-wong kuwi, mulané ngomong ngéné: "Nèk nang sakjeroné negara wongé pada tukaran, negara kuwi bakal bubrah. Semono uga bray- at, nèk wongé tukaran karo sakpada-pada, brayat kuwi bakal bubrah. 1818 Nèk ing kratoné Sétan demité pada nglawan sakpada-pada, apa kraton kuwi bisa ngadek terus? Mesti ora. Aku ngomong ngono kuwi, jalaran kowé ngarani Aku jaréné enggonku nundungi demit nganggo pangwasané Bèlsebul. 1919 Semunggoné enggonku nundungi demit nganggo pangwasané Bèlsebul, lah murid-muridmu kuwi enggoné nundungi demit nganggo pangwasané sapa? Dadiné murid- muridmu déwé nduduhké nèk pikiranmu kuwi klèru. 2020 Enggonku nundungi demit kuwi sangka pang- wasané Gusti Allah lan kuwi tandané nèk Gusti Allah wis molai ngétokké pangwasané nang tengahmu. 2121 "Nèk ènèng wong rosa njaga omahé nganggo gaman sing pepak, barang-barangé wongé mesti ora bakal ilang. 2222 Nanging nèk wongé ditekani wong liyané sing luwih rosa, dèkné bakal dikalahké lan gaman-gamané sing dijagakké mau bakal dirampas lan barang nduwéné wongé bakal diedum-edum. 2323 "Sapa sing ora ngrujuki Aku, kuwi tegesé nglawan Aku lan sapa sing ora mèlu nglumpukké wedusé karo Aku, kuwi sing mbuyarké." Demit sing wis metu Demit sing wis metu bisa balik menèh bisa balik menèh 2424 Gusti Yésus neruské tembungé ngéné: "Nèk ènèng demit metu sangka sakwijiné wong, demit mau terus mlaku-mlaku turut panggonan sing ora kanggonan wong, nggolèk panggonan kanggo lèrèn. Nèk demit mau ora nemu panggonan kuwi, terus mikir: 'Enaké tak balik nang omah sing wis tak tinggal kaé.' 2525 Demité terus balik nang omahé lan weruh nèk saiki wis resik lan ditata apik. 2626 Demit mau terus lunga ng- golèki kantyané, terus balik nggawa demit pitu sing
Lukas 11:27 alané ngungkul-ungkuli dèkné déwé. Demit-demit kuwi terus manggon ing wong mau. Entèk-entèké wong kuwi kasusahané malah ngungkul-ungkuli mauné, dongé namung kanggonan demit siji." 2727 Sakwisé Gusti Yésus ngomong kuwi mau, terus ènèng wong wédok nang tengahé wong pirang-pirang kono ngomong banter: "Beja tenan wong wédok sing nglairké lan nyusoni Kowé!" 2828 Nanging Gusti Yésus semaur: "Bener, nanging sing luwih beja kuwi wong sing ngrungokké lan nglakoni tembungé Gusti Allah." ong sing pada njaluk tanda WWong sing pada njaluk tanda 2929 Dongé ijik dirubung wong pirang-pirang Gusti Yé- sus ngomong ngéné: "Pantyèn ala tenan wong jaman iki. Pada njaluk tanda pangwasa sing nggumunké, nanging ora bakal éntuk. Namung bakal éntuk tan- dané nabi Yonah. 3030 Kaya enggoné nabi Yonah dadi tanda kanggo wong-wong nang kuta Ninewé, mengkono uga Anaké Manungsa ya bakal dadi tanda kanggo wong-wong iki. 3131 Mbésuk nèk Gusti Allah ngrutu manungsa, ratu wédok sangka bawah kidul bakal maju lan nyalahké wong-wong iki. Awit ratu kuwi wis teka sangka pojoké bumi, kepéngin ngrun- gokké kaweruhé ratu Soléman. Nanging ngertia, sing nang kéné iki gedéné ngungkuli ratu Soléman. 3232 Mbé- suk, ing dinané nèk Gusti Allah ngrutu manungsa, wong kuta Ninewé bakal pada maju mbarang karo wong-wong iki lan bakal nyalahké wong-wong iki. Awit dongé wong Ninewé krungu tembungé Gusti Allah sing digelarké karo nabi Yonah, terus pada njaluk nga- pura marang Gusti Allah lan pada ninggal laku ala. Pa- da ngertia, sing ngadek nang kéné gedéné ngungkuli nabi Yonah." 3333 Gusti Yésus neruské tembungé: "Mosok ya ènèng wong nyumet dian terus didelikké nang ngisor am- bèn, apa ditutupi ténggok? Mesti ora ta! Diané mesti dipasang sing duwur, supaya kabèh wong sing mlebu bisa weruh padangé. 3434 Mripat kuwi diané awak. Nèk mripaté waras, awaké sak kujur ya padang njingglang. Nanging nèk mripaté buret, awaké sak kujur ya pe- teng ndedet. 3535 Mulané pada sing ati-ati, supaya pepadang sing ana ing kowé ora dadi peteng. 3636 Nèk awakmu padang sak kabèhé lan ora ènèng petengé blas, awakmu sak kujur ya bakal padang njingglang, pada waé kaya nèk kowé keslorotan padangé dian kaé." ésus nyenèni wong Farisi Gusti Yésus nyenèni wong Farisi Gusti Y lan guru Kitab lan guru Kitab 3737 Kadung wis rampung sing memulang, Gusti Yésus terus disuwun mangan nang omahé wong Farisi. Mu- lané Dèkné ya terus budal lan mangan nang kono. 3838 Nanging wong Farisi mau nggumun banget, awit weruh Gusti Yésus mangan, tanpa wisuh tangané ndisik. 3939 Mulané Gusti Yésus terus ngomong: "Bener 76 Lukas 11:54 wong Farisi, kowé pada misuhi njabané awakmu kaya nèk ngisahi njabané mangkok lan piring, nanging njeroné atimu kebek gagasan murka lan ala. 4040 Kowé wong bodo, Gusti Allah sing nggawé njaba, apa ya ora nggawé sing njero uga? 4141 Isiné mangkok lan piringmu kuwi kudu mbok kèkné wong sing ora nduwé, supaya kowé bisa resik sak kabèhé. 4242 "Tyilaka kowé wong Farisi! Awit sangka tanduran- mu bumbu-bumbu lan janganan-janganan waé kowé ngekèki prasepuluhané, nanging sing bener kanggo wong liya lan katrésnan marang Gusti Allah ora mbok perlokké. Sakjané kuwi sing kudu mbok perlokké ndisik lan liyané uga kudu mbok tindakké. 4343 "Tyilaka kowé wong Farisi! Awit nèk nang sinaguk kowé njalukké njagong nang ngarep déwé, nang jagongané wong gedé, uga nèk nang pasar-pasar kowé njaluk diajèni. 4444 Tyilaka kowé! Awit kowé kuwi kaya kuburan sing ora ènèng tengerané, kuburan sing diidek-idek wong, awit ora ngerti nèk kuwi kuburan." 4545 Terus ènèng guru Kitab semaur: "Guru, ngono kuwi kowé ngèlèk-èlèkké awaké déwé mbarang!" 4646 Gusti Yésus terus ngomong: "Kowé guru-guru Kitab, kowé uga wong tyilaka! Kowé numpangké momotan sing abot nang pundaké wong, lah nanging kowé déwé emoh ndemèk momotan kuwi karo drijimu. 4747 Tyilaka kowé! Awit kowé pada nggawèkké kuburan pengéling-éling kanggo para nabi, lah nanging mbah- mbahanmu déwé sing matèni para nabi kuwi dèk mbiyèn. 4848 Dadiné ngono kuwi kowé ngétokké nèk kowé setuju karo sing ditindakké karo mbah-mbahan- mu dèk mbiyèn. Wujuté, wong-wong kuwi sing matèni para nabi lan kowé sing nggawèkké kuburan kanggo para nabi. 4949 Jalaran sangka kuwi, Gusti Allah ing kaweruhé ngetokké tembung ngéné: 'Aku bakal ngongkon nabi-nabi lan rasul-rasul teka; ènèng sing bakal dipatèni lan ènèng sing bakal disiya-siya.' 5050 Ngandela ta! Getihé para nabi sing mili wiwit jamané bumi digawé, tegesé wiwit getihé Abel, nganti tekan getihé nabi Sakarias, sing dipatèni nang sak tengahé altar lan Omahé Gusti Allah, kuwi kabèh bakal ditibakké marang para Farisi lan para guru Kitab iki. 5252 "Tyilaka kowé, para guru Kitab! Awit kowé nyekel kuntyiné kaweruh bab wèt-wèté nabi Moses, nanging kowé déwé ora ngleboni, malah wong sing kepéngin ngerti isiné wèt-wèt kuwi mbok alang-alangi!" 5353 Kadung Gusti Yésus wis lunga sangka kono, para Farisi lan para guru Kitab terus pada nesu banget marang Dèkné. Wong-wong mau pada ngetokké pitakonan pirang-pirang lan bab werna-werna prekara marang Gusti Yésus. 5454 Nanging sing dituju supaya Gusti Yésus ngetokké tembung sing klèru, sing kenèng dienggo jalaran kanggo nyekel Dèkné.
Lukas 12:2 Pitutur kanggo wong Pitutur kanggo wong sing étok-étokan sing étok-étokan Ing waktu kuwi wong èwon-èwon pada nglumpuk sampèk esuk-esukan. Gusti Yésus terus memulang, nomer siji kanggo murid-muridé déwé. Tembungé Gusti Yésus ngéné: "Kowé kudu sing ati-ati tenan karo para Farisi sing étok-étokan, aja sampèk mrasuk marang kowé kaya ragi. 22 Awit sem- barang sing ditutup-tutupi bakal kétok lan sembarang sing digawé simpenan bakal kebukak. 33 Apa sing mbok omong ing wayah mbengi bakal dirungokké ing wayah awan lan apa sing mbok omong alon-alon nang kamar kantyingan bakal dikabar-kabarké marang wong kabèh." 1212 WWedi mar ang Gusti Allah edi marang Gusti Allah 44 Gusti Yésus neruské piwulangé ngéné: "Kowé kuwi kantya-kantyaku! Aku ngomong marang kowé: aja we- di marang wong-wong sing bisa matèni awak, nang- ing sakwisé kuwi ora bisa ngapa-apakké kowé menèh. 55 Kowé tak omongi sapa sing kudu mbok wedèni. Pada wedia marang Gusti Allah, awit Dèkné nduwèni kwasa mbuwang kowé nang neraka, sakwisé matèni awak- mu. Mulané pada élinga, Gusti Allah sing kudu mbok wedèni. 66 "Manuk tyilik kaé nèk diedol pira regané? Nanging ora ènèng manuk tyilik siji waé sing Gusti Allah lali. 77 Malah rambut nang sirahmu waé Gusti Allah ngerti ènèng pira. Mulané aja wedi, ajimu kuwi ngungkuli manuk tyilik pirang-pirang." Bab ngakoni Gusti Yésusésus Bab ngakoni Gusti Y 88 Gusti Yésus neruské tembungé ngéné: "Pada ngan- dela marang sing tak omong iki! Sapa sing ngaku nang tengahé wong nèk dadi muridku, Anaké Ma- nungsa uga bakal ngakoni dèkné nang ngarepé para mulékaté Gusti Allah. 99 Nanging sapa sing ngaku nang tengahé wong nèk ora kenal marang Aku, wong kuwi ya bakal tak sélaki nang ngarepé para mulékaté Gusti Allah. 1010 "Sapa sing ngetokké tembung ala bab Anaké Ma- nungsa, kuwi bakal dingapura. Nanging sapa sing ngetokké tembung ala bab Roh Sutyi ora bakal dinga- pura. 1111 "Nèk kowé digawa nang sinaguk arep dikrutu karo penggedéné pasamuan lan para pangwasa, aja pada wedi kepriyé sing arep ngomong kanggo mbélani prekaramu. 1212 Aja wedi, awit ing waktu kuwi Roh Sutyi bakal ngekèki tembung marang kowé, sing kudu mbok omongké." ong sugih sing bodo WWong sugih sing bodo 1313 Nang tengahé wong okèh sing pada ngrungokké piwulangé Gusti Yésus kono ènèng siji sing ngomong 77 Lukas 12:28 ngéné marang Dèkné: "Guru, mbok sedulurku diomongi kongkon ngedum karo aku warisan tinggalané bapak." 1414 Gusti Yésus semaur: "Kang, lah Aku kok mbok dadèkké tukang mratung warisan? Apa iku ker- jananku?" 1515 Gusti Yésus terus mituturi wong kabèh sing nang kono: "Pada sing ati-ati, aja sampèk pada nduwé watek murka, awit senajan wong nduwé banda okèh, ora ngomong nèk wong kuwi nduwèni nyawané uga." 1616 Gusti Yésus terus ngekèki gambar ngéné: "Enèng sakwijiné wong sugih nduwé kebon okèh lan lemahé ya jan apik tenan. Mulané pametuné lemahé ya okèh banget. 1717 Wong sugih mau terus rasan-rasan ing at- iné: 'Aku saiki kudu ngapa menèh ya? Aku wis ora nduwé panggonan menèh kanggo nyimpen pame- tuné kebonku. 1818 Saiki apiké ngéné waé: magesèn- magesènku arep tak bubrahi kabèh, tak nggawé sing luwih gedé kanggo nyimpen pametuné kebonku lan uga barang-barangku liyané kabèh. 1919 Sakwisé kuwi aku terus bisa ngomong marang atiku: Aku wis ayem saiki. Simpenanku wis okèh, sampé dipangan pirang- pirang taun. Aku wis ora usah mikir apa-apa menèh. Garèk mangan, ngombé lan nuruti seneng.' 2020 Nanging Gusti Allah ngomong ngéné marang wong mau: 'Kowé kuwi wong bodo. Mbengi iki nyawamu bakal dijaluk. Lah sembarang sing wis mbok tyawis-tyawiské kanggo awakmu kuwi mengko sapa sing nduwèni?' " 2121 Gusti Yésus terus nutup pitutur mau karo tem- bung iki: "Ya kaya ngono kuwi lelakoné wong sing nglumpukké banda kadonyaan kanggo awaké déwé sampèk sugih banget, nanging kanggo Gusti Allah wong kuwi ora sugih blas." Bab sumelang Bab sumelang 2222 Gusti Yésus terus ngomong ngéné marang murid- muridé: "Pada dirungokké sing apik pituturku iki: Aja pada sumelang bab uripmu, bab apa sing mbok pan- gan lan apa sing mbok enggo. 2323 Uripmu kuwi ajiné ngungkuli pangan lan badanmu kuwi ajiné ngungkuli sandang. 2424 Mbok disawang manuk-manuk ireng kaé, lak ya ora nyebar apa panèn lan ora nduwé godang apa lumbung kanggo nyimpen pangan, nanging pada dikèki mangan karo Gusti Allah. Lah kowé kuwi apa ajiné ora ngungkul-ungkuli manuk-manuk kuwi? 2525 Sapa nang tengahmu bisa nambahi umuré jalaran sangka enggonmu sumelang? Mesti ora ènèng. 2626 Lah nèk prekara sing tyilik waé kowé ora bisa nindakké, kenèng apa kowé kok bingung bab prekara-prekara liyané? 2727 Disawang kembang-kembang sing tukul nang kebon kaé. Apa ya kerja apa nggawé salin? Lak ora ta. Nanging sawangen déwé, gèk ratu Soléman waé sing sugihé kaya ngono, ora nduwé salin sing apiké kaya kembang-kembang kuwi. 2828 Semono uga suket sing nang kebon, sing dina iki tukul lan sésuk diobong. Kuwi waé diapik-apik tenan karo Gusti Allah. Lah kowé menèh. Gusti Allah mesti bakal nyandangi
Lukas 12:29 kowé ngungkul-ungkuli suket-suket kuwi. Nanging kowé pada tyilik pengandelé. 2929 "Mulané, aja pada sumelang lan aja pada bingung bab apa sing bakal mbok pangan lan mbok ombé. 3030 Wong sing nggolèki barang-barang kuwi lak wong sing ora kenal marang Gusti Allah. Bapakmu nang swarga lak wis ngerti nèk barang-barang kuwi mbok butuhké. 3131 Sing kudu mbok perlokké ndisik yakuwi, Kratoné Gusti Allah lan kekarepané, mengko Dèkné bakal ngekèki kowé barang liya-liyané uga." Bab banda nang swargaga Bab banda nang swar 3232 Gusti Yésus neruské piwulangé ngéné: "Kowé we- dus sak krompol tyilik, aja pada wedi. Wis dadi kekarepané Bapakmu nang swarga ngekèkké kratoné marang kowé. 3333 Barang-barang nduwému pada edolana lan apa payuné kèkna marang wong sing ora nduwé. Pada nggawéa wadah duwit sing ora bisa rusak lan bandamu pada simpenen nang swarga. Nang kono kasugihanmu ora bakal kalong, awit ora bakal dityolong maling apa dipangan renget. 3434 Awit nang endi bandamu, ya nang kono uga atimu." Bab peladèn sing tata-tata Bab peladèn sing tata-tata 3535 Gusti Yésus terus ngomong ngéné: "Kowé kudu sing jaga-jaga ngadepi prekara apa waé. Klambimu di- enggo lan dianmu panjeren. 3636 Ora béda slaf sing ngentèni mulihé sing nduwé omah sangka nggoné wong nduwé gawé kawinan. Nèk sing nduwé omah teka lan totok-totok lawang, slafé gelis-gelis mbukakké. 3737 Beja tenan slaf sing ketemu ijik melèk nèk sing nduwé omah teka. Ngandela, nèk sing nduwé omah mau wis salin, slafé bakal diejèk mangan bareng lan diladèni. 3838 Malah-malah nèk sing nduwé omah mau tekané sampèk tengah wengi apa ésuk mruput lan slafé ijik pada melèk. Slaf sing kaya ngono kuwi jan beja tenan. 3939 Pada élinga, semunggoné wong sing nduwé omah ngerti jam pira tekané malingé, wongé mesti ora turu, supaya malingé ora mlebu omahé. 4040 Mulané kowé uga kudu pada tata-tata, awit Anaké Manungsa bakal teka ing waktu sing kowé ora mikir." 4141 Rasul Pétrus terus semaur: "Gusti, enggonmu ngekèki pitutur nganggo gambar kuwi mau namung kanggo awaké déwé iki waé apa kanggo wong kabèh?" 4242 Gusti Yésus terus ngomong: "Slaf sing kaya ngapa sing kenèng diarani slaf sing temen lan dunung? Ya slaf sing dipasrahi penjawab nata kantya-kantyané tunggal slaf, supaya ngekèki bagèané pangan marang slaf-slaf liyané nèk wis wayahé. 4343 Beja tenan slaf sing ketemu ngerjani penggawéané kaya sak mestiné, wayahé sing nduwé omah teka. 4444 Pada ngandela, slaf kuwi bakal dipretyaya karo sing nduwé omah kongkon ngurusi bandané sak kabèhé. 4545 Nanging semunggoné slaf mau terus nduwé gagasan ing atiné: 'Ah, sing nduwé omah ijik lunga suwi kok' lan slaf mau terus ngeplaki slaf-slaf liyané sing lanang lan sing wédok, 78 Lukas 13:2 nanging dèkné déwé malah énak-énak mangan- ngombé sampèk mabuk, slaf mau bakal tyilaka. 4646 Awit ing dina sing ora dijagakké sing nduwé omah bakal teka. Slaf mau bakal dipatèni lan didadèkké siji karo wong sing ora pretyaya. 4747 "Slaf sing ngerti apa karepé sing nduwé omah, nanging ora tata-tata lan tyawis-tyawis, slaf kuwi bakal digebuki sak kuwaté. 4848 Nanging slaf sing ora ngerti kekarepané sing nduwé omah lan uga nindakké sing ora bener, slaf kuwi ya bakal disetrap, nanging setra- pané bakal èntèng. Awit wong sing dikèki okèh bakal ditagih okèh. Semono uga wong sing dipasrahi prekara okèh, wong kuwi bakal dijaluki luwih okèh." TTekané Gusti Y ésus misah ekané Gusti Yésus misah 4949 Gusti Yésus terus neruské tembungé: "Tekaku ngu- rupké geni nang bumi lan kaya ngapa ta kepénginku geni kuwi wis bisa murup. 5050 Nanging sakdurungé kuwi, Aku kudu kebaptis ndisik, Aku durung ayem nèk baptisan kuwi durung klakon. 5151 Apa kowé pada mikir nèk tekaku ing donya kuwi nggawa katentreman? Blas ora! Malah tekaku ndadèkké tyongkrèh. 5252 Wiwit saiki nèk sak brayat ènèng wong lima, wong lima kuwi bakal tyongkrèh, sing telu tukaran karo sing loro lan sing loro tukaran karo sing telu. 5353 Kabèh bakal pada tukaran: bapak karo anaké lanang lan anak lanang karo bapaké, ibu karo anaké wédok lan anaké wédok karo ibuné, ibu maratuwa tukaran karo mantuné wé- dok lan mantuné wédok karo ibuné maratuwa." Nitèni tandané jaman Nitèni tandané jaman 5454 Gusti Yésus saiki terus ngomong marang wong kabèh: "Nèk kowé weruh mendung nang kulon, kowé mesti ngomong nèk arep udan lan ya terus udan ten- an. 5555 Lah nèk anginé teka kidul, kowé terus ngomong nèk bakal panas lan wujuté ya terus panas tenan. 5656 Kowé kuwi pantyèn wong lamis. Awit kowé bisa nitèni tanda nang langit lan tanda nang bumi, lah kenèng apa kowé kok ora bisa nitèni tanda-tandané jaman iki? 5757 "Kenèng apa kowé kok ora bisa ngarani déwé apa sing bener? 5858 Nèk kowé digawa nang kruton karo sak- wijiné wong, sakdurungé tekan kruton kowé mesti nglumui nggolèk dalan kepriyé bisané ngrampungké prekara karo wong liyané kuwi. Nèk ora ngono, wongé bakal masrahké kowé marang rèkter lan rèkteré bakal masrahké kowé marang sekaut sing bakal nglebokké kowé nang setrapan. 5959 Pada ngandela, kowé ora bakal metu sangka setrapan, nèk utangmu durung mbok bayar sak kabèhé." apané Bab dosa lan setrapané Bab dosa lan setr Ing waktu kuwi ènèng wong sing pada ngomongké marang Gusti Yésus bab wong Galiléa sing pada dipatèni karo gramang Pilatus, dongé wong-wong kuwi ijik pada pasrah kurban marang Gusti Allah. 22 Saurané Gusti Yésus: "Apa kowé 1313
Lukas 13:3 mikir nèk wong Galiléa sing pada dipatèni kuwi dosané luwih gedé ngungkuli dosané wong Galiléa liya-liyané? 33 Ora ngono! Pada ngertia iki, nèk kowé ora pada ninggal dosa-dosamu lan ora pada manut marang Gusti Allah, kowé uga bakal mati kaya wong- wong kuwi. 44 Lan menèh, wong wolulas sing pada mati kerubuhan putyuké Siloam kaé, apa kowé mikir nèk dosané wong-wong kuwi gedéné ngungkuli dosané wong-wong nang kuta Yérusalèm kabèh? 55 Ora ngono! Nanging nèk kowé ora nglakoni kauripan anyar, kowé uga bakal mati kaya wong-wong kuwi." a ngetokké woh Wit anjir sing ora ngetokké woh Wit anjir sing or 66 Sakwisé kuwi, Gusti Yésus terus ngekèki piwulang nganggo gambar sing uniné ngéné: "Enèng wong nduwé wit anjir nang keboné. Wongé nggolèk wohé, nanging ora nemu siji-sijia. 77 Mulané wongé terus ngomong ngéné marang tukang keboné: 'Wis telung taun suwéné enggonku ngarep-arep wohé wit anjir iki, nanging ora tau metu siji-sijia. Wit iki ditegor waé, awit ora ènèng gunané urip, kejaba namung ngentèkké isiné lemah!' 88 Nanging tukang keboné semaur: 'Gusti, mbok wité dililani urip setaun menèh. Lemahé mengko tak patyuli mubeng, terus tak kèki mès. 99 Menawa taun ngarep wit iki bisa metu wohé. Nèk ora, ya apiké suk ditegor waé.' " Gusti Yésus nambani wong lar Gusti Y a bungkuk ing dina ésus nambani wong lara bungkuk ing dina sabat sabat 1010 Ing sakwijiné dina sabat Gusti Yésus memulang nang sinaguk. 1111 Nang kono ènèng wong wédok wis wolulas taun suwéné dikwasani demit, marakké wongé gegeré ora bisa lempeng, dadiné bungkuk. 1212 Kadung Gusti Yésus weruh wong wédok mau, wongé terus dityeluk ngéné: "Bu, kowé saiki wis waras!" 1313 Gusti Yésus terus numpangi tangan marang wong mau, terus sakwat gegeré bisa lempeng, mu- lané wongé memuji Gusti Allah. 1414 Nanging pengarepé sinaguk kono malah nesu banget, terus muni-muni marang wong-wong sing nang kono, ngomong: "Enèng nem dina kanggo nyambutgawé. Nèk nggolèk waras, mbok teka ing di- na-dina kuwi. Aja ing dina sabat." 1515 Gusti Yésus terus ngomong ngéné marang pen- garepé sinaguk mau: "Kowé kuwi pantyèn wong lamis. Ing dina sabat kowé apa ora ngetokké sapi apa kimar- mu digawa ngombé? 1616 Lah iki ènèng wong wédok anak turunané Bapa Abraham. Wong iki wis wolulas taun suwéné dibanda karo Sétan. Mosok wongé ora éntuk diutyuli sangka ranténé Sétan ing dina sabat?" 1717 Sakwisé krungu tembungé Gusti Yésus, wong-wong sing pada nglawan mau abang kabèh sangking kisi- nan. Nanging wong-wong liyané pada bungah weruh lelakon sing nggumunké kuwi sing ditindakké karo Gusti Yésus. 79 Lukas 13:33 ulangan bab wiji sing tyilik banget WWulangan bab wiji sing tyilik banget 1818 Gusti Yésus terus ngomong: "Kepriyé enggonku nggambarké Kratoné Gusti Allah? Kenèng tak padakké karo apa? 1919 Kratoné Gusti Allah kuwi kaya wiji sing tyi- lik banget. Wiji kuwi ditandur terus tukul dadi wit lan manuk-manuk pada nggawé susuk nang pangé." WWulangan bab r ulangan bab ragiagi 2020 Gusti Yésus mulangi ngéné: "Kratoné Gusti Allah kenèng tak padakké karo apa? 2121 Kratoné Gusti Allah kuwi kaya ragi. Enèng wong wédok njikuk ragi mau terus dityampurké glepung telung takeran, sampèk raginé mrasuk nang glepungé kabèh." Bab lawang sing tyiyut Bab lawang sing tyiyut 2222 Gusti Yésus saiki budal nang kuta Yérusalèm, ngli- wati kuta-kuta lan désa-désa. Nang panggonan- panggonan sing diliwati Gusti Yésus mulangi wong- wong. 2323 Terus ènèng wong takon marang Dèkné: "Gu- ru, apa namung wong setitik sing nampa keslametan?" 2424 Gusti Yésus semaur ngéné: "Pada ngudia mlebu li- wat lawang sing tyiyut. Awit pada ngertia nèk wong okèh pada ngudi mlebu liwat lawang tyiyut mau, nanging ora bisa. 2525 Nèk wis tekan waktuné, sing nduwé omah bakal tangi nutup lawangé. Kowé bakal ngadek nang njaba totok-totok, ngomong: 'Gusti, mbok dibukakké lawangé ta!' Nanging sing nduwé omah bakal semaur: 'Aku ora kenal kowé!' 2626 Kowé bakal semaur: 'Gusti, awaké déwé wis mangan lan ngombé bebarengan karo Kowé lan Kowé ya wis mu- langi nang dalan-dalané awaké déwé!' 2727 Nanging sing nduwé omah bakal semaur menèh, ngomong: 'Aku ora kenal kowé! Pada lungaa sangka kéné, kowé sing pada nglakoni ala!' 2828 Kowé bakal nangis nèk kowé weruh Bapa Abraham lan Isak lan Yakub lan para nabi kabèh ing Kratoné Gusti Allah, nanging kowé déwé bakal diusir metu sangka kono. 2929 Bakal ènèng wong pada teka sangka wétan lan kulon, sangka lor lan kidul lan pada mèlu pésta ing Kratoné Gusti Allah. 3030 Pada élinga, ènèng wong sing tekané kèri, nanging mle- buné ndisik, lah sing tekané ndisik, nanging mlebuné kèri." KatrKatrésnané Gusti Y ésnané Gusti Yésus mar ésus marangang érusalèm kuta Yérusalèm kuta Y 3131 Ing waktu kuwi ènèng wong Farisi siji-loro mara nang nggoné Gusti Yésus lan ngomong: "Kana lunga sangka kéné, awit Hérodès arep matèni kowé!" 3232 Gusti Yésus semaur: "Kana ngomong marang kan- tyil kuwi: 'Dina iki lan sésuk Aku nundungi demit lan nambani wong lara, nanging ing telung dinané Aku bakal rampung penggawéanku.' 3333 Dadiné saiki, sésuk lan sésuké menèh Aku bakal neruské enggonku
Lukas 13:34 mlaku. Awit ora lumrah nèk nabi dipatèni nang pangg- onan liyané, kuduné nang Yérusalèm. 3434 "Yérusalèm, Yérusalèm! Kowé sing matèni nabi- nabi lan wong-wong sing dikongkon Gusti Allah nekani kowé pada mbok bandemi watu. Kaya ngapa enggonku saben-saben arep nglumpukké anak- anakmu, kaya pitik babon enggoné nglumpukké anak- anaké nang ngisoré swiwiné. Nanging kowé ora gelem. 3535 Saiki omahmu bakal ditinggal suwung. Kowé bakal ora weruh Aku menèh, nganti tekan waktuné kowé pada ngomong: 'Kaberkahan sing teka ing je- nengé Gusti!' " Gusti Yésus nambani wong lar Gusti Y ésus nambani wong laraa ing dina sabat ing dina sabat Ing sakwijiné dina sabat Gusti Yésus merdayoh nang omahé sakwijiné pengarepé wong Farisi arep pésta. Wong-wong sing nang kono kabèh pada nyawang marang tindak-tanduké Dèkné. 22 Terus ènèng wong, sing tangan lan sikilé abuh, mara nang nggoné Gusti Yésus. 33 Gusti Yésus terus takon marang para guru Kitab lan para Farisi: "Kitab Sutyi nglilani wong lara ditambani ing dina sabat apa ora?" 1414 44 Wong-wong ora semaur apa-apa. Gusti Yésus terus nyekel wong sing lara mau, terus diwaraské lan dikongkon lunga. 55 Gusti Yésus terus ngomong marang para guru Kitab lan para Farisi: "Nèk nang ten- gahmu ènèng wong sing nduwé anak apa nduwé sapi sing ketyemplung sumur ing dina sabat, mosok ora ndang ditarik munggah anaké apa sapiné ing dina sabat kuwi?" 66 Para guru Kitab lan para Farisi ora bisa semaur apa- apa. Bab andap-asor Bab andap-asor 77 Gusti Yésus nitèni nèk dayohé pada milih njagong nang ngarep déwé. 88 Mulané Dèkné terus ngomong ngéné: "Nèk kowé diulemi nang kawinan, kowé aja njagong nang jagongan sing nang ngarep déwé. Awit menawa waé sing nduwé gawé wis ngulemi wong liyané sing luwih diajèni tenimbang kowé. 99 Mengko wong sing ngulemi kowé kudu nyuwun kowé kongkon nggolèk jagongan liyané, awit jagongan kuwi wis dityawiské kanggo wong liya. Dadiné kowé bakal kisi- nan lan kepeksa njagong nang mburi déwé. 1010 Mulané, nèk kowé diulemi, njagonga nang mburi déwé, supaya sing nduwé omah marani kowé lan nyuwun kowé: 'Tak suwun njagong nang ngarep.' Dadiné kétok nang ngarepé dayoh liya-liyané nèk kowé diajèni. 1111 Awit sapa sing ngunggahké awaké déwé, kuwi bakal diedunké. Lah sapa sing asor, kuwi bakal diunggahké." Sapa sing kudu diulemi Sapa sing kudu diulemi 1212 Gusti Yésus terus ngomong marang wong sing ngulemi Dèkné: "Nèk kowé ngulemi wong diejèk pés- ta, senajana awan apa mbengi, aja namung ngulemi 80 Lukas 14:27 kantya-kantyamu apa sedulur-sedulurmu, apa kran- dah lan tangga-teparomu sing sugih. Awit wong-wong kuwi bakal mbales ngulemi kowé. Dadiné kowé nampa balesané penggawému. 1313 Nanging nèk kowé nganakké pésta, ngulemana wong sing mlarat, wong sing ora bisa mlaku, sing lumpuh lan sing lamur. 1414 Kowé mesti bakal nampa berkah, awit wong-wong kuwi ora bakal bisa mbales apa-apa marang kowé. Kowé bakal nampa upahmu sangka Gusti Allah, mbé- suk nèk wong sing wis resik atiné bakal ditangèkké sangka pati." embung gambar bab pésta gedé TTembung gambar bab pésta gedé 1515 Krungu tembungé Gusti Yésus kuwi mau, terus ènèng sakwijiné dayoh ngomong: "Beja tenan wong sing kelilan mèlu pésta ing Kratoné Allah!" 1616 Gusti Yésus terus ngekèki gambar ngéné: "Enèng wong nganakké pésta gedé lan ngulemi wong okèh. 1717 Sakdurungé pésta mau diwiwiti, wongé kongkonan wong pada marani wong-wong sing diulemi, tem- bungé: 'Hayuk pada teka, awit sembarang wis ditata.' 1818 Nanging wong kabèh sing diulemi siji-siji pada nyuwun dingapura waé, awit ora bisa nekani. Wong sing ndisik déwé ngomong: 'Aku entas tuku kebon. Saiki aku arep lunga ndelok keboné. Nyuwun ngapura waé, aku ora bisa teka.' 1919 Wong sing liyané ngomong: 'Aku entas tuku sapi limang jodo. Saiki aku arep mbrana njajal sapi-sapi mau kanggo nyambutgawé. Aku dingapura waé, ora bisa teka.' 2020 Wong liyané sing diulemi ngomong: 'Aku entas kawin, aku ora bisa teka.' 2121 "Wong sing undang-undang mau terus balik lan ngomongi sing nduwé omah bab kuwi mau kabèh. Krungu tembungé sing undang-undang mau sing nduwé omah terus nesu banget, terus ngomong: 'Sai- ki kana ndang pada lungaa nang dalan-dalan gedé lan tyilik nang kuta. Kana wong sing ora nduwé, sing ora bisa mlaku, sing lamur lan sing lumpuh pada digawa mbréné kabèh.' 2222 Ora let suwi kongkonan mau balik lan ngomong marang sing nduwé omah: 'Kongkonan- mu wis tak lakoni, nanging jagongané ijik ènèng okèh.' 2323 Sing nduwé omah terus ngomong: 'Kana lunga nang dalan-dalan nang sak njabané kuta lan saben wong di- ulemi, awit omahku kudu kebek. 2424 Ngandela, wong sing pada tak ulemi sing ndisik mau, siji waé ora ènèng sing bakal mèlu ngrasakké suguhanku.' " a gampang dadi muridé OrOra gampang dadi muridé Gusti Yésusésus Gusti Y 2525 Wong pirang-pirang pada gemruduk ngetutké Gusti Yésus. 2626 Dèkné terus minger lan ngomong: "Sapa sing arep dadi muridku kudu gelem kélangan bapa-ibuné, bojo-anaké, seduluré lanang lan wédok, malah uga kudu saguh kélangan awaké déwé. 2727 Sapa ora manggul pentèngané déwé lan ngetutké Aku, ora bisa dadi muridku.
Lukas 14:28 2828 "Nèk nang tengahmu ènèng wong nduwé rantya- man ngedekké omah duwur, wong kuwi kudu ngitung ndisik pira kostuné. Dadiné ngerti, duwité tyukup apa ora kanggo ngostoni sak rampungé. 2929 Nèk ora ngono, wong mau sakwisé masang pondasi, terus ora bisa ngrampungké omahé duwur. Saben wong sing weruh mesti bakal ngguyu wongé lan ngomong: 'Wong kuwi bisa molai ngedekké, nanging ora bisa ngrampungké.' 3131 "Lan menèh, nèk ènèng ratu sing nduwé soldat 10.000 arep perang, jalaran diluruk ratu liyané sing nduwé soldat 20.000, apa ratu sing ndisik ora arep mikir-mikir balané tyukup apa ora kanggo nglawan mungsuhé? 3232 Nèk kétok nèk ora bakal kuwat, ratu mau kudu kongkonan metuki ratu sing ngluruk. Pumpung mungsuhé ijik adoh, takon apa penjalukané, supaya ora usah perang." 3333 Gusti Yésus terus nutup tembungé: "Semono uga wong bisa dadi muridku, na- mung nèk gelem kélangan sembarang nduwéné." Bab uyah sing ilang asiné Bab uyah sing ilang asiné 3434 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Uyah kuwi pantyèn apik, nanging nèk ilang rasané, apa sing kenèng kanggo ngasinké? 3535 Uyah kuwi wis ora ènèng gunané, ora kanggo lemah, ora kanggo ngemès. Apiké namung dibuwang. Sapa sing nduwé kuping, pada dirungokké!" embung gambar bab wedus TTembung gambar bab wedus sing ilang sing ilang 1515 Ing sakwijiné dina okèh wong belasting lan wong sing dianggep ala karo rayat, pada teka ngrungokké piwulangé Gusti Yésus. 22 Wong Farisi lan para guru Kitab pada pating kedumel ngomong: "Yé- sus kok gelem nampani wong ala, malah mangan bareng karo wong-wong kuwi?" 33 Mulané Gusti Yésus terus ngekèki gambar ngéné: 44 "Semunggoné nang tengahmu ènèng wong sing nduwé wedus gèmbèl satus, sing siji ilang. Apa wongé ora terus ninggal wedusé sing sangang puluh sanga nang pangonan lan lunga nggolèki wedus siji sing ilang, nganti ketemuné? 55 Nèk wis ketemu, wong mau bungahé ora ènèng entèké. Wedusé mesti terus di- panggul, digawa mulih. 66 Tekan omah kantya lan tang- gané bakal diundangi lan ngomong: 'Hayuk pada bun- gah karo aku, awit wedusku sing ilang saiki wis kete- mu.' 77 Ngandela, kaya ngono uga kahanané nang swarga. Para mulékat bakal pada bungah banget, awit ènèng wong dosa siji sing ninggal dosané lan nglakoni urip anyar, ketimbang karo wong sangang puluh san- ga sing ora usah." Gambar bab duwit sing ilang Gambar bab duwit sing ilang 88 Gusti Yésus ngekèki gambar liyané sing uniné ngéné: "Enèng wong wédok nduwé duwit sepuluh pérak terus ilang siji. Wongé mesti terus nyumet dian lan nyaponi omahé, terus nggolèki njlimet, nganti 81 Lukas 15:29 duwit sing ilang mau ketemu. 99 Nèk wis ketemu, wong wédok mau bakal ngundang kantya lan tanggané lan diomongi: 'Hayuk pada bungah-bungah karo aku, awit duwit sing ilang wis ketemu.' 1010 Ngandela, kaya ngono uga para mulékaté Allah bakal pada bungah-bungah, nèk ènèng wong dosa siji waé sing ninggal dosané lan nglakoni urip anyar." embung gambar bab anak sing ilang TTembung gambar bab anak sing ilang 1111 Gusti Yésus neruské tembungé karo gambar liyané: "Enèng wong nduwé anak lanang loro. 1212 Anak ragil ngomong karo bapaké: 'Pak, aku njaluk bagèanku sangka sembarang sing arep mbok tinggalké aku.' Bapaké terus ngedum apa nduwéné marang anaké loro. 1313 Ora let suwi anak sing ragil terus ngedol bagèané. Dèkné terus lunga nang liya negara, duwité digawa kabèh. Nang kana duwité diebrèh-ebrèh dienggo nuruti kesenengané, sampèk entèk kabèh. 1414 Nang negara kono ndilalahé ènèng kekurangan pangan sing gedé. Lah botyah mau wis ora nduwé apa-apa. 1515 Mulané dèkné terus mondok nang omahé wong kono, terus dikongkon kerja ngru- mati babi. 1616 Botyah mau kaliren lan kaya ngapa kepénginé mareki wetengé karo ampas pakané babi, nanging ora ènèng sing ngekèki. 1717 Botyah mau terus éling lan mikir: 'Bapakku nduwé wong kerja pirang-pi- rang lan kabèh bisa mangan sak wareké. Lah aku kok nang kéné kaliren. 1818 Apiké aku tak balik nang nggoné bapakku, tak ngomong: Pak, aku nggawé dosa marang Gusti Allah lan marang Bapak. 1919 Aku wis ora pantes diarani anaké Bapak. Aku dianggep wong kerja waé.' 2020 Botyah mau terus ngadek lan budal nang ng- goné bapaké. "Dongé ijik adoh, bapaké wis weruh dèkné. Bapaké terus melas banget, mulané terus dipapak, dirangkul lan diambungi. 2121 Botyahé terus ngomong: 'Pak, aku nggawé dosa marang Gusti Allah lan marang Bapak. Aku wis ora pantes diarani anaké Bapak.' 2222 Nanging bapaké nyeluk peladèné terus dipréntah ngéné: 'Ndang gelis dijikukké salin sing apik déwé lan dieng- gokké. Drijiné dienggoni ali-ali lan sikilé dienggoni sepatu. 2323 Terus dijikukké pedèt sing lemu dibelèh. Hayuk awaké déwé pada nganakké pésta. 2424 Awit anakku iki wis mati, saiki urip menèh; wis ilang, saiki ketemu!' Wong sak omah terus pada bungah-bungah. 2525 "Ing waktu kuwi anak sing mbarep ijik nang kebon. Kadung mulih lan wis tyedek karo omahé, dèkné krun- gu tabuan lan jogètan. 2626 Botyah mau terus nyeluk sakwijiné peladèn ditakoni: 'Nang omah ènèng apa?' 2727 Peladèné semaur: 'Adikmu wis mulih lan Bapak ngongkon mbelèhké sapi sing lemu déwé, awit anaké wis mulih kanti slamet.' 2828 "Anak mbarep mau nesu banget sakwisé krungu tembungé peladèné. Dèkné ora gelem mlebu omah. Bapaké terus metu marani lan ngomongi anaké sing ijik nesu. 2929 Nanging anaké malah ngomong: 'Pirang- pirang taun aku nyambutgawé setengah mati kanggo Bapak lan aku ora tau wani marang tembungé Bapak.
Lukas 15:30 Nanging Bapak apa tau ngekèki apa-apa marang aku. Wedus siji waé kanggo bungah-bungah karo kantya- kantyaku ora tau. 3030 Nanging anak ragil iki wis ngen- tèkké bandané Bapak kabèh kanggo médok, saiki ijik entas teka waé wis dibelèhké pedèt lemu karo Bapak.' 3131 Bapaké terus nyauri: 'Enggèr anakku, kowé kuwi slawasé lak nang kéné karo aku. Apa nduwéku kuwi lak ya wis wèkmu. 3232 Ing waktu iki awaké déwé kabèh kudu bungah-bungah, awit adikmu wis mati, urip menèh, wis ilang, ketemu!' " embung gambar bab penjawab banda sing ngapusi TTembung gambar bab penjawab banda sing ngapusi 1616 Gusti Yésus ngomong marang murid-muridé: "Enèng wong sugih nduwé wong sing dadi pen- jawab banda. Wong sugih mau éntuk wadulan, nèk penjawab banda mau ngebrèh-ebrèh barangé wongé. 22 Mulané penjawab banda kuwi terus dityeluk lan diomongi ngéné: 'Aku krungu bab lakumu sing ora bener. Saiki kowé nggawé laporan bab mlebu-metuné banda sing tak pasrahké marang penjawabmu. Wiwit saiki kowé tak lèrèni enggonmu dadi penjawabé ban- daku.' 33 Wong mau terus mikir: 'Nèk aku dietokké, lah aku arep kerja apa? Matyul aku ora kuwat, ngemis aku ya isin. 44 Apiké ngéné waé. Nèk aku dietokké, aku kudu nduwé kantya sing gelem tak pondoki!' 55 "Wongé terus nyeluki saben wong sing nduwé utang karo wong sugih mau. Wong sing nomer siji di- takoni: 'Utangmu pira?' 66 Saurané wongé: 'Lenga olèf satus blèk!' Penjawab banda mau terus ngomong marang wongé: 'Iki layangmu utang. Kana njagong lan nggawéa layang liyané, ditulis 50 blèk!' 77 Wong sing nomer loro ditakoni: 'Lah utangmu pira?' Wongé se- maur: 'Gandum satus sakah!' Penjawab banda mau terus ngomong: 'Nya iki layang utangmu. Nggawéa layang liyané, ditulis 80 sakah.' 88 "Penjawab banda mau dielem karo sing nduwé banda enggoné nduwé akal ngono, awit wong kadonyaan nèk ngurus apa-apa akalé ngungkuli wong sing nurut Gusti Allah." 99 Gusti Yésus terus ngomong: "Rungokké tembung- tembungku iki. Banda kadonyaan kuwi enggonen kanggo nggolèk kantya, dadiné nèk banda kuwi entèk, kowé bakal ditampani nang omah sing langgeng. 1010 Sapa sing temen karo prekara sing tyilik, wong kuwi uga kenèng dipretyaya karo prekara sing gedé. Nang- ing sapa sing ora temen karo prekara sing tyilik, wong kuwi ya ora temen karo prekara sing gedé. 1111 Dadiné, nèk kowé ora temen karo banda kadonyaan iki, sapa sing bakal pretyaya marang kowé karo banda kaswar- gan. 1212 Lah nèk kowé ora temen karo barangé wong liya, sapa sing arep ngekèkké barangmu marang kowé? 1313 "Ora ènèng wong sing bisa ngrangkep ngladèni gusti loro. Awit wongé bakal sengit marang sing siji lan nrésnani liyané apa ngelem sing siji lan nyepèlèkké liyané. Kowé ora bisa ngawula marang Gusti Allah lan uga ngawula marang duwit." 82 Lukas 16:28 TTembungé Gusti Y ésus bab embungé Gusti Yésus bab prprekarekara siji-lor a siji-loroo 1414 Wong Farisi pada krungu apa sing diomong karo Gusti Yésus mau kabèh, mulané pada nyembranani Dèkné. 1515 Nanging Gusti Yésus ngomong ngéné marang wong-wong kuwi: "Nang ngarepé manungsa kowé bisa ngomong nèk kowé kuwi bener, nanging Gusti Allah ngerti apa sing ana ing njeroné atimu. Awit apa sing dianggep pinunjul karo manungsa, kuwi di- anggep asor karo Gusti Allah. 1616 "Wèt-wèté nabi Moses lan kitab-kitabé para nabi kuwi kanggoné namung nganti jamané Yohanes Pem- baptis. Wiwit waktu kuwi kabar kabungahan bab Kra- toné Gusti Allah digelarké nang endi-endi. Wong pada ngudi sak kuwaté kepéngin mlebu ing Kratoné Allah mau. 1717 Langit lan bumi kuwi malah gampang ilang, tenimbang ilangé tyetyek siji waé sangka wèté nabi Moses. 1818 "Sapa sing megat bojoné terus kawin karo liyané, wong kuwi laku bédang. Wong lanang sing kawin karo wong sing dipegat mau, kuwi ya laku bédang." embung gambar bab wong sugih lan Lasarus TTembung gambar bab wong sugih lan Lasarus 1919 Gusti Yésus ngomong: "Enèng wong sugih sing nganggo salin sing apik banget lan dina-dina namung pésta-ramé. 2020 Lan uga ènèng wong ngemis jenengé Lasarus. Lasarus awaké sak kujur gudiken, nglésot nang ngarep lawangé wong sugih mau. 2121 Lasarus kepéngin mangan turahané péstané wong sugih mau. Dèkné malah diparani asu-asu sing ndilati boroké. 2222 "Ora let suwi Lasarus mati, terus nyawané digawa mulékat nang swarga, tyedek karo Bapa Abraham. Wong sugih mau uga mati terus dikubur. 2323 Nang kono wong sugih mau nandang sangsara sing gedé banget. Kadung ndelok menduwur, wong sugih mau weruh Bapa Abraham sangka kadohan lan Lasarus nang se- belahé. 2424 Wong sugih mau terus mbengok: 'Duh Bapa Abraham! Mbok aku dimelasi. Mbok Lasarus dikongkon ngetylupké drijiné nang banyu lan nètèské banyu mau nang ilatku, awit aku ngrasakké lara nang geni murup iki!' 2525 "Nanging Bapa Abraham semaur: 'Elinga Nggèr anakku, dongé kowé urip ing donya kowé wis nampa sembarang sing apik, nanging Lasarus namung nam- pa sing ora kepénak. Saiki gentèn Lasarus nang kéné kepénak, lah kowé nandang sing ora kepénak. 2626 Keja- ba sangka kuwi, nang tengahé aku lan kowé ènèng ju- rang sing ora kenèng dilumpati. Wong sangka kéné ora bisa mbrono lan wong sangka kono ya ora bisa mbréné.' 2727 Wong sugih mau terus ngomong: 'Nèk ngono, mbok aku nyuwun tenan, supaya Lasarus dikongkon marani omahé bapakku. 2828 Awit aku ijik nduwé sedulur lima. Muga-muga sedulurku aja sam- pèk pada mlebu nang panggonan kasangsaran iki.'
Lukas 16:29 2929 "Nanging Bapa Abraham semaur: 'Sedulur-sedu- lurmu lak pada nduwé kitab-kitabé nabi Moses lan para nabi liyané ta? Ya kuwi sing kudu diturut!' 3030 Wong sugih mau ijik meksa nyuwun: 'Mbok ya ta Bapa Abra- ham, kuwi durung tyukup. Nanging nèk ènèng wong mati terus urip menèh lan marani sedulur-sedulurku, menawa terus pada ninggal urip dosa.' 3131 Nanging Ba- pa Abraham semaur menèh: 'Nèk sedulur-sedulurmu ora gelem ngrungokké piwulangé nabi Moses lan para nabi liyané, mesti ya ora bakal pada pretyaya, senajan ènèng wong mati tangi sangka kuburané lan ngomon- gi wong-wong kuwi!' " Bab dosa Bab dosa 1717 Gusti Yésus ngomong marang para muridé: "Enèng prekara-prekara sing marakké wong tiba ing dosa, nanging tyilaka banget wong sing dadi jalarané. 22 Apiké wong sing kaya ngono kuwi dikalungi watu gilingan, terus dityemplungké nang segara. Apik ngono tenimbang wong kuwi marakké wong pretyaya sing ijik ringkih nggawé dosa. 33 Mulané pada sing ati- ati! "Nèk sedulurmu nggawé dosa, diwelèhké. Nèk dèkné rumangsa getun enggoné nggawé dosa, dinga- pura. 44 Semunggoné sedulur kuwi nggawé dosa marang kowé sampèk ping pitu sedina lan ping pitu dèkné nang nggonmu njaluk ngapura, sedulur kuwi kudu mbok ngapura." Bab pengandel Bab pengandel 55 Para rasul terus ngomong marang Gusti Yésus: "Gusti, awaké déwé nyuwun ditambahi pengandelé." 66 Gusti Yésus semaur: "Nèk kowé nduwé pengandel sing gedéné sak wiji sing tyilik déwé, kowé bisa ngomong marang wit anjir iki: 'Mbedola lan mantyepa nang segara,' mesti wit mau bakal manut tembung- mu." Kuwajibané slaf Kuwajibané slaf 77 Gusti Yésus ngomong: "Semunggoné nang tengah- mu ènèng sing nduwé slaf sing mbok kongkon nge- pluk apa angon wedus, mosok nèk slaf mau mulih sangka penggawéané terus mbok omongi: 'Kéné ndang mangan!' 88 Mesti ora ta! Kowé malah bakal ngomong: 'Manganku ndang ditata! Nganggoa salin resik lan tunggoni enggonku mangan tekan ram- pungé. Sakwisé kuwi kowé kana mangan.' 99 Slaf kuwi lak ora usah dielem enggoné manut préntahé sing nduwé omah? 1010 Mengkono uga kowé. Nèk kowé wis nglakoni kabèh sing dipréntah, kowé nyebuta: 'Aku iki namung slaf sing lumrah, namung nglakoni kuwa- jibanku.' " Gusti Yésus mar Gusti Y ésus maraské wong lar aské wong lara lépr a sepuluh a lépra sepuluh 1111 Dongé Gusti Yésus neruské lakuné nang kuta Yérusalèm, Dèkné ngliwati bawah kompasé distrik Samaria lan distrik Galiléa. 1212 Dongé Gusti Yésus mlebu 83 Lukas 17:34 nang sakwijiné désa ènèng wong lara lépra sepuluh marani Dèkné. 1313 Wong-wong mau ngadek lan ben- gok-bengok sangka kadohan ngomong: "Yésus, Guru, mbok awaké déwé dimelasi!" 1414 Gusti Yésus weruh wong-wong mau terus ngomong: "Pada lungaa, awakmu diduduhké marang para imam." Sak barengé mlaku wong-wong mau malih waras. 1515 Enèng siji weruh nèk wis waras, terus balik karo memuji Gusti Allah nganggo swara banter. 1616 Wong mau terus sujut nang ngarepé Gusti Yésus lan maturkesuwun. Kuwi wong Samaritan. 1717 Gusti Yésus ngomong: "Apa ora wong sepuluh sing diwaraské? Lah sing sanga nang endi? 1818 Apa ora bisa teka maturke- suwun marang Gusti Allah? Kenèng apa kok malah na- mung wong sing dudu Ju iki sing balik?" 1919 Gusti Yésus terus ngomong marang wong Samaritan mau: "Ngadeka, kana mulih, pengandelmu wis maraské kowé!" TTekané Kr atoné Allah ekané Kratoné Allah 2020 Enèng wong Farisi siji-loro takon marang Gusti Yé- sus kapan enggoné Gusti Allah miwiti Kratoné. Gusti Yésus ngomong: "Kratoné Gusti Allah kuwi ora diwiwiti nganggo tanda-tanda sing kétok. 2121 Wong ora bisa ngomong: 'Hé, delokké, iki Kratoné Allah!' Apa: 'Lah kaé nang kana!' Awit Kratoné Allah kuwi nang tengah- mu." 2222 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus ngomong marang murid-muridé: "Bakal ènèng waktuné kowé pada kepéngin weruh dinané Anaké Manungsa, senajana namung sedina, nanging ora bisa. 2323 Mbésuk bakal ènèng wong sing ngomong marang kowé: 'Lah kaé nang kana,' apa, 'Lah iki nang kéné!' Kowé aja nggugu terus metu nggolèki. 2424 Awit kaya klélapé bledèk sing semlorot nang langit sangka sebelah kéné tekan sebe- lah kana, mengkono uga tekané Anaké Manungsa ing dina gedé kuwi. 2525 Nanging Dèkné kudu nandang sangsara ndisik lan ditampik karo wong-wong jaman saiki. 2626 Mbésuk kahanané ing jaman tekané Anaké Manungsa pada waé karo kahanané ing jamané nabi Noah. 2727 Wong-wong pada mangan-ngombé, omah- omah, nganti tekan dinané nabi Noah mlebu nang ka- palé lan udané gedé teka lan matèni wong kabèh. 2828 Uga kaya dèk jamané Lot. Wong-wong pada man- gan-ngombé, adol-tuku, nenandur lan nggawé omah. 2929 Nanging dongé Lot metu sangka kuta Sodom, ing dina kuwi uga geni lan lirang medun sangka langit ngobong wong kabèh. 3030 Kaya mengkono uga mbésuk bakalé kahanané dina tekané Anaké Manungsa. 3131 "Wong sing nang payoné omah ing dina kuwi aja medun mlebu nang omah njikuk barang-barangé. Se- mono uga wong sing ijik nang kebon, aja pada balik nang omahé. 3232 Pada élinga marang apa sing klakon karo bojoné Lot. 3333 Sapa sing ngudi nylametké uripé malah bakal kélangan urip sing sejati. Nanging sapa sing kélangan uripé malah bakal nampa urip sejati. 3434 Ngandela Aku, ing wengi kuwi wong loro pada turu
Lukas 17:35 nang peturon, sing siji bakal kajupuk, sing liyané dit- inggal. 3535 Wong wédok loro ijik pada nggiling gandum, sing siji bakal dijikuk, sing liyané ditinggal. ( 3636 Wong lanang loro ijik pada nang kebon, sing siji bakal di- jikuk, sing liyané ditinggal.)" 3737 Para murid terus takon: "Nang endi Gusti?" Gusti Yésus semaur: "Ngendi ènèng batang, nang kono manuk gagak pada ngrompol." TTembung gambar bab r èkter embung gambar bab rèkter sing sak karepéepé sing sak kar Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus ngekèki gambar marang para muridé, supaya pada mantep nde- donga tanpa semplak. 22 Gusti Yésus ngomong ngéné: "Nang sakwijiné kuta ènèng rèkter sing ora wedi marang Gusti Allah lan ora perduli marang wong. 33 Nang kuta kono uga ènèng randa sing bolak-balik teka nang nggoné rèkter kuwi njaluk apa beneré, eng- goné nduwé karépotan karo wong liya. 44 Wis suwi rèk- ter mau ora gelem ngréwangi. Nanging entèk-entèké rèkter mau nggagas ngéné: 'Senajan aku ora wedi marang Gusti Allah lan ora perduli marang wong, nanging jalaran randa kuwi teka waé ngrusui aku, apiké prekara iki tak urusané. Dadiné wongé ora bo- lak-balik teka waé lan mengko entèk-entèké ngamuk aku!' " 1818 66 Gusti Yésus neruské tembungé: "Pada dirungokké tembungé rèkter sing sak karepé kuwi. 77 Nèk umaté Gusti awan-wengi pada njaluk tulung, apa Gusti Allah ora terus bakal ngekèki apa beneré marang umaté? Mosok Dèkné ijik arep ngentèni suwi menèh enggoné nulungi? Mesti ora! 88 Ngandela, Dèkné bakal ndang ngekèki apa beneré. Nanging nèk Anaké Manungsa mbésuk teka, apa nang bumi kéné ijik ènèng wong sing nduwé pengandel?" embung gambar bab wong Farisi lan wong belasting TTembung gambar bab wong Farisi lan wong belasting 99 Gusti Yésus terus ngekèki gambar liyané kanggo wong-wong sing nganggep awaké déwé wis apik lan ngepal marang liyané. 1010 Tembungé ngéné: "Enèng wong loro mlebu nang Gréja Gedé arep ndonga. Sing siji wong Farisi, sing liyané wong belasting. 1111 "Wong Farisi mau ngadek nang panggonan sing gampang kétok wong lan ndonga ngéné: 'Duh Allah, aku maturkesuwun marang Kowé, awit aku ora kaya wong liya-liyané sing srakah, ngapusi, laku bédang lan ora kaya wong belasting kuwi. 1212 Saben minggu aku pasa ping pindo lan aku pawèh prasepuluhé pame- tuku.' 1313 "Nanging wong belasting mau ngadek adoh, malah ndangak waé ora wani, namung ngantemi dadané karo sambat: 'Duh Allah, aku wong dosa, mbok aku dimelasi!' 1414 Ngandela, sak lungané sangka panggonan kono, pandongané wong belasting sing ditampa karo Gusti Allah, ora pandongané wong Farisi. Awit saben wong sing ngunggahké awaké déwé 84 Lukas 18:31 bakal diedunké, nanging wong sing ngedunké awaké déwé bakal diunggahké." ésus mberkahi botyah-botyah Gusti Yésus mberkahi botyah-botyah Gusti Y 1515 Wong-wong pada nggawa anak-anaké sing ijik tyi- lik nang nggoné Gusti Yésus, supaya ditumpangi tan- gan lan diberkahi. Kadung para murid weruh kuwi terus pada nyenèni wong-wong. 1616 Nanging Gusti Yé- sus nyeluk anak-anak ngomong: "Botyah-botyah kuwi mbok bèn mara nang nggonku. Aja dipenggak, awit Kratoné Gusti Allah kanggo wong sing kaya botyah- botyah iki. 1717 Elinga, wong sing ora manut kaya botyah-botyah tyilik iki ora bisa mlebu ing Kratoné Gusti Allah." WWong sugih angèl mlebu ing Kr atoné Gusti Allah ong sugih angèl mlebu ing Kratoné Gusti Allah 1818 Enèng sakwijiné pinuntuné wong Ju takon marang Gusti Yésus: "Guru sing apik déwé, apa sing kudu tak lakoni supaya bisa nampa urip langgeng?" 1919 Saurané Gusti Yésus: "Kenèng apa kowé kok ngarani Aku apik? Ora ènèng wong siji waé sing apik, awit sing apik déwé namung Gusti Allah. 2020 Kowé mesti wis ngerti angger-anggeré kabèh: aja laku bédang, aja matèni, aja nyolong, aja goroh lan ngajènana marang bapa lan ibumu!" 2121 Wongé semaur: "Angger-angger kuwi kabèh wis tak lakoni kawit tyilik." 2222 Sakwisé krungu tembung kuwi Gusti Yésus terus ngomong: "Ijik ènèng sak prekara sing kudu mbok lakoni, yakuwi, kabèh sak nduwému diedol lan duwité diedum-edumké marang wong sing ora nduwé lan kowé mesti bakal éntuk banda nang swarga. Sakwisé kuwi terus réné mèlua Aku." 2323 Kadung krungu tem- bung kuwi wongé terus sedi, awit dèkné sugih banget. 2424 Gusti Yésus weruh nèk wongé susah banget, mu- lané terus ngomong: "Pantyèn angèl tenan kanggo wong sugih mlebu Kratoné Gusti Allah! 2525 Luwih gam- pang unta mlebu bolongané dom tenimbang wong sugih mlebu Kratoné Gusti Allah." 2626 Wong-wong sing ngrungokké tembungé Gusti Yé- sus mau terus takon: "Nèk ngono, lah sapa sing bisa slamet?" 2727 Saurané Gusti Yésus: "Apa sing mokal kanggo ma- nungsa ora mokal kanggo Gusti Allah." 2828 Rasul Pétrus terus ngomong: "Awaké déwé wis ninggal sembarangé awaké déwé lan mèlu Kowé!" 2929 Tembungé Gusti Yésus: "Bener! Lan ngandela, saben wong sing ninggal omahé, bojoné, seduluré lan bapa-ibuné, jalaran nglabuhi kratoné Allah, wong kuwi mesti bakal nampa balesan ping pirang-pirang ing ja- man saiki lan nampani urip langgeng ing jaman tem- bé." ésus ngomongké ping teluné nèk Dèkné bakal Gusti Yésus ngomongké ping teluné nèk Dèkné bakal Gusti Y dipatèni dipatèni 3131 Gusti Yésus terus nyeluk murid sing rolas didèwèkké terus ngomong: "Pada titènana! Awaké
Lukas 18:32 déwé saiki lunga nang Yérusalèm lan kabèh sing wis ditulis karo para nabi bab Anaké Manungsa bakal klakon. 3232 Dèkné bakal dielungké marang wong sing dudu bangsa Ju lan bakal diolok-olok, disiya-siya lan diidoni. 3333 Dèkné bakal dipetyuti lan dipatèni, nanging ing telung dinané dèkné bakal tangi menèh." 3434 Nanging para murid ora dunung blas tegesé tem- bung kuwi mau kabèh, ora ngerti bab apa sing diomong karo Gusti Yésus. Gusti Yésus mar Gusti Y aské wong lamur ésus maraské wong lamur 3535 Dongé Gusti Yésus lakuné wis tyedek karo kuta Yériko ènèng wong lamur ngemis nang pinggir dalan. 3636 Kadung wong lamur kuwi krungu swarané wong okèh liwat kono, dèkné terus takon: "Enèng apa ta?" 3737 Enèng wong semaur: "Yésus sangka Nasarèt liwat kéné!" 3838 Wong lamur mau terus tyeluk-tyeluk: "Yésus, Anaké ratu Daved, aku mbok dimelasi!" 3939 Wong-wong sing nang ngarep kono pada nyenèni kongkon meneng, nanging wong lamur mau malah mundak banter sing tyeluk-tyeluk: "Anaké ratu Daved, aku mbok dimelasi!" 4040 Gusti Yésus terus mandek lan ngongkon nggawa wongé nang nggoné Dèkné. Kadung wongé wis nang ngarepé, Gusti Yésus terus takon: 4141 "Aku arep mbok kongkon ngapa?" Wongé semaur: "Gusti, aku kepéngin weruh!" 4242 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: "Ya, weruha! Pengandelmu sing maraské kowé." 4343 Sakwat wongé bisa weruh. Wongé terus memuji Gusti Allah lan mèlu Gusti Yésus. Kabèh wong sing weruh lelakon kuwi mau uga pada memuji Gusti Allah. ésus lan Sakéus Gusti Yésus lan Sakéus Gusti Y 1919 Gusti Yésus terus mlebu nang kuta Yériko lan mlaku-mlaku nang sak kuta kono. 22 Nang kuta kono ènèng wong sugih jenengé Sakéus, penggedéné wong belasting. 33 Sakéus kepéngin banget weruh Gusti Yésus. Nanging dèkné tyendèk awaké lan jalaran kaling-alingan wong okèh, dèkné ora bisa weruh Gusti Yésus. 44 Mulané Sakéus mblayu ndisiki terus mènèk nang wit anjir, supaya bisa weruh nèk Gusti Yésus li- wat kono. 55 Kadung Gusti Yésus mlaku tekan kono, Dèkné ndelok nduwur nang wité anjir terus ngomong marang Sakéus: "Sakéus, ndang medun! Awit ing dina iki aku arep mampir nang omahmu." 66 Sakéus terus gelis-gelis medun lan nampa Gusti Yé- sus karo bungah. 77 Wong kabèh sing weruh lelakon kuwi mau pada pating kedumel ngomong: "Lo, lah Dèkné kok gelem merdayoh nang omahé wong ala?" 88 Sakéus terus ngadek lan ngomong marang Gusti Yésus: "Gusti, bandaku sing separo arep tak kèkké kanggo wong sing ora nduwé lan sapa waé sing tau tak apusi bandané bakal tak balèkké ping papat." 99 Gusti Yésus ngomong marang Sakéus: "Ing dina iki Gusti Allah nylametké kowé lan brayatmu kabèh. Kowé 85 Lukas 19:27 kuwi uga anak-turunané Bapa Abraham. 1010 Awit Anaké Manungsa kuwi tekané nggolèki lan nylametké wong- wong sing ketriwal." embung gambar bab duwit emas TTembung gambar bab duwit emas 1111 Saiki Gusti Yésus wis mèh tekan kuta Yérusalèm, mulané okèh wong pada ngira nèk Kratoné Gusti Allah ora suwi menèh bakal kebabar ing donya. 1212 Mulané Gusti Yésus terus ngekèki gambar marang wong- wong sing pada ngrungokké piwulangé. Tembungé: "Enèng wong gedé lunga nang negara adoh arep ditetepké dadi ratu nang kana. Sakwisé kuwi dèkné arep balik menèh. 1313 Sakdurungé budal wong gedé mau nyeluk slafé sepuluh. Saben slaf dipasrahi duwit emas siji. Tembungé: 'Duwit iki kana dienggo deda- gang nganti aku teka menèh.' 1414 Jalaran rayaté negara kono sengit marang wongé, mulané pada kongkonan nusul, kongkon ngomong: 'Awaké déwé ora gelem dik- wasani wong iku.' 1515 "Sakwisé wong gedé mau wis didadèkké ratu, dèkné terus balik nang negarané. Dèkné kepéngin ngerti kepriyé enggoné slafé pada dedagang, mulané pada dityeluk. 1616 Slaf sing nomer siji mara ngomong: 'Ratu, aku wis éntuk bati duwit emas sepuluh.' 1717 Ratuné ngomong: 'Apik banget, kowé slaf sing apik. Jalaran kowé kenèng dipretyaya karo prekara sing tyi- lik, saiki kowé tak angkat ngwasani kuta sepuluh.' 1818 Slaf sing nomer loro mara ngomong: 'Ratu, karo duwit emas siji sing mbok pasrahké aku, aku éntuk bati duwit emas lima.' 1919 Ratuné terus ngomong: 'Apik banget, saiki kowé bakal tak pasrahi ngwasani kuta li- ma.' 2020 "Slaf sing nomer telu mara ngomong: 'Ratu, lah iki duwitmu, tak bundel nang katyu lan tak simpen. 2121 Aku wedi karo kowé, awit aku ngerti nèk kowé wong kereng. Kowé njikuk barang sing dudu wèkmu lan ngunduh sangka tanduran sing kowé ora nandur.' 2222 Ratu mau terus ngomong marang slaf kuwi: 'Kowé kuwi slaf sing ala, kowé bakal tak setrap miturut tem- bungmu déwé. Kowé wis ngerti nèk aku iku wong kereng, sing njikuk apa sing dudu wèkku lan ngunduh tanduran sing aku ora nandur. 2323 Nèk ngono tenan, kenèng apa duwit kuwi kok ora mbok dèkèk nang bank, supaya nèk aku balik aku bisa nampa duwitku sak rèntené?' 2424 "Ratuné terus ngomong marang wong sing nang kono: 'Duwité sing nang nggoné slaf kuwi dijikuk lan dikèkké marang slaf sing wis nduwé duwit emas sepu- luh mau.' 2525 Wong-wong mau pada semaur: 'Ratu, slaf kuwi lak wis nduwé duwit emas sepuluh, ta?' 2626 Saurané ratuné: 'Pada élinga, sapa sing nduwé bakal ditambahi, nanging sing ora nduwé, barang setitik nduwéné bakal dijikuk. 2727 Saiki, digawa mbréné kabèh mungsuhku sing ora seneng nèk aku dadi ratuné. Wong kuwi pada patènana nang ngarepku!' "
Lukas 19:28 Gusti Yésus diar Gusti Y ak mlebu nang ésus diarak mlebu nang érusalèm kuta Yérusalèm kuta Y 2828 Sakwisé Gusti Yésus ngomongké kuwi mau kabèh, Dèkné terus budal nang Yérusalèm ndisiki wong- wong. 2929 Kadung wis tyedek karo désa Bètfaké lan désa Bétani sing nang gunung Olèf, Gusti Yésus terus ngongkon murid loro kongkon mlaku ndisik. 3030 Dèkné ngomong: "Kana mlebu nang désa nang ngarep kuwi. Kowé bakal weruh kimar enom dikentyang. Kimar kuwi durung tau ditumpaki wong. Diutyuli lan digawa mbréné. 3131 Nèk ènèng wong takon: 'Kenèng apa kok mbok utyuli?' Semaura: 'Gusti mbutuhké.' " 3232 Murid loro sing dikongkon mlaku ndisik mau terus budal. Lan sing diomong karo Gusti Yésus mau ty- otyok kabèh. 3333 Dongé murid loro mau ijik ngutyuli ki- maré, sing nduwé kimar ngluruh: "Lah kenèng apa kok mbok utyuli?" 3434 Murid-muridé terus semaur: "Gusti sing mbu- tuhké." 3535 Kimaré terus digawa nang nggoné Gusti Yé- sus. Murid-murid mau terus ngutyuli saliné, terus dilèmèkké nang gegeré kimaré. Gusti Yésus terus di- angkat lan dijagongké nang kimaré. 3636 Sakwisé mlaku, murid-muridé terus pada njèrèng saliné nang dalan sing diliwati. 3737 Kadung wis tyedek karo kuta Yérusalèm, nang dalan sing medun sangka gunung Olèf, murid-muridé Gusti Yésus kabèh terus pada surak-surak karo bun- gah, memuji jenengé Gusti Allah, jalaran sangka sakkèhé mujijat sing pada weruh. 3838 Wong-wong mau surak-surak ngomong: "Nampaa berkah Ratu sing teka ing Jenengé Gusti! Katentreman nang swarga lan Gusti Allah nang nduwur sing kudu dipuji!" 3939 Wong Farisi siji-loro sing nang tengahé wong okèh kono terus ngomong marang Gusti Yésus: "Guru, mbok murid-murid kuwi dikongkon meneng!" 4040 Nanging Gusti Yésus semaur: "Nèk wong-wong kuwi meneng, watu-watu iki sing bakal surak-surak." Gusti Yésus nangisi kuta Y Gusti Y érusalèm ésus nangisi kuta Yérusalèm 4141 Kadung Gusti Yésus wis tyedek karo Yérusalèm lan weruh kutané, Dèkné mripaté metu eluhé. 4242 Tem- bungé: "Yérusalèm, kaya ngapa ta apiké semunggoné ing dina iki kowé ngerti apa sing mbok butuhké kang- go katentremanmu. Nanging tekan saiki kowé durung weruh. 4343 Bakal teka waktuné mungsuh-mungsuhmu bakal ngleboni kowé, nepung lan nyepit kowé. 4444 Mungsuhmu kuwi bakal ngrusak kowé lan rayatmu kabèh nganti rata karo lemah. Watu siji waé ora bakal temumpang nang watu liyané, awit kowé ora ng- gatèkké marang tekané Gusti Allah sing arep ny- lametké kowé!" Gusti Yésus mlebu nang Gr Gusti Y éja Gedé ésus mlebu nang Gréja Gedé 4545 Gusti Yésus terus mlebu nang Gréja Gedé lan ng- gurak wong-wong sing dodolan nang kono. 4646 Tem- 86 Lukas 20:12 bungé: "Nang Kitab Sutyi ènèng tulisan: 'Omahku kuwi kanggo pamuji,' nanging panggonan sutyi iki mbok dadèkké rongé maling." 4747 Gusti Yésus saben dina mulang nang Gréja Gedé. Para pengarepé imam, para guru Kitab lan para pe- nuntuné bangsa Ju pada nggolèk akal arep matèni Dèkné, nanging ora bisa apa-apa, awit rayaté seneng ngrungokké piwulangé lan pada ketarik tenan karo Dèkné. Pitakonan bab pangwasané Pitakonan bab pangwasané Gusti Yésusésus Gusti Y Ing sakwijiné dina Gusti Yésus mulang lan nggelarké kabar kabungahané Gusti Allah marang wong okèh nang Gréja Gedé. Para pengarepé imam, para guru Kitab lan penuntuné bangsa Ju pada mara. 22 Wong-wong kuwi takon marang Gusti Yésus: "Guru, apa Kowé bisa nduduhké sangka ngendi pang- wasamu kanggo nindakké kabèh prekara kuwi? Sapa sing ngekèki pangwasa marang Kowé?" 2020 33 Gusti Yésus terus ngomong: "Aku uga kepéngin takon marang kowé. Jajal ngomong! 44 Sapa sing ngekèki pangwasa marang Yohanes kanggo mbaptis wong? Gusti Allah apa manungsa?" 55 Wong-wong terus pada rembukan. Sing siji ngomong marang liyané: "Kepriyé awaké déwé sing nyauri? Nèk awaké déwé ngomong: 'Sangka Gusti Al- lah,' mengko Dèkné bakal ngomong: 'Lah kenèng apa kowé kok ora pada pretyaya marang Yohanes?' 66 Nang- ing nèk awaké déwé ngomong: 'Sangka manungsa,' awaké déwé mengko dibandemi watu karo wong okèh iki, awit wong-wong kuwi kabèh nganggep Yohanes nabi." 77 Dadiné wong-wong mau terus semaur ngéné marang Gusti Yésus: "Awaké déwé ora ngerti." 88 Gusti Yésus terus ngomong: "Nèk ngono kowé ya ora tak omongi sapa sing ngekèki pangwasa marang Aku kanggo nindakké kuwi mau kabèh." embung gambar bab wong TTembung gambar bab wong wa kebon nyényéwa kebon 99 Gusti Yésus ngekèki gambar marang wong-wong mau, uniné: "Enèng wong nduwé kebon dreif. Keboné diséwakké marang wong tani. Sing nduwé kebon terus lunga adoh lan manggon nang kana sampèk suwi. 1010 Kadung wis wayahé ngunduh, sing nduwé kebon ngongkon slafé marani wong-wong sing pada ng- garap keboné, kongkon njaluk bagèané sangka pame- tuné. Nanging wong sing dikongkon mau dipentungi karo wong sing nggarap keboné, terus dikongkon ba- lik tanpa nggawa apa-apa. 1111 Wong sing nduwé kebon terus ngongkon slaf liyané, nanging slaf iki uga dipen- tungi lan diolok-olok karo sing nggarap kebon, terus dikongkon balik tanpa nggawa apa-apa. 1212 Sing nduwé kebon terus ngongkon slaf menèh, kaping teluné. Nanging kongkonan kuwi uga dipentungi terus
Lukas 20:13 dibuwang nang sak njabané kebon. 1313 Entèk-entèké sing nduwé kebon mikir: 'Saiki apiké kepriyé? Aku tak ngongkon anakku déwé waé, anak sing tak trésnani. Menawa wong-wong kuwi ngajèni marang anakku.' 1414 Nanging kadung para penggarap kebon mau weruh anaké sing nduwé kebon teka, terus pada rembukan ngéné: 'Anaké sing nduwé kebon iki énaké dipatèni waé supaya awaké déwé éntuk warisané.' 1515 Wong- wong kuwi terus nyèrèt anaké sing nduwé kebon nang sak njabané kebon terus dipatèni." Gusti Yésus terus takon marang wong-wong sing pa- da ngrungokké: "Saiki para penggarap kebon mau bakal dikapakké karo sing nduwé kebon? 1616 Wis mesti nèk wong sing nduwé kebon dreif bakal teka lan matèni para penggarap lan keboné bakal diséwakké marang wong liya." Kadung krungu tembungé Gusti Yésus mau, wong sing ngrungokké terus ngomong: "Iku ora bakal klakon!" 1717 Gusti Yésus nyawang wong-wong mau terus ngomong: "Nèk ngono, apa ta tegesé ayat iki: 'Watu sing ditampik karo wong sing tukang nggawé omah, awit dianggep ora ènèng gunané, yakuwi jebul watu sing apik déwé.' 1818 Sapa sing tiba nang watu kuwi bakal ajur-mumur lan sapa sing ketiban watu kuwi bakal remuk." Pitakon bab mbayar belasting Pitakon bab mbayar belasting 1919 Para guru Kitab lan para pengarepé imam ngerti nèk gambar kuwi kanggo dèkné kabèh, mulané pada kepéngin nyekel Gusti Yésus ing waktu kuwi, nanging pada wedi karo wong okèh. 2020 Kekarepané mau terus diundurké ndisik, ngentèni waktu sing pener. Wong- wong kuwi terus pada kongkonan wong siji-loro sing dibayar, kongkon étok-étoké wong apik sing ngetokké pitakonan-pitakonan marang Gusti Yésus, tujuané na- mung kanggo ngenèng Dèkné. Dadiné nèk Gusti Yé- sus ngetokké tembung sing klèru, wong-wong nduwé jalaran kanggo nyekel Dèkné lan masrahké Dèkné marang gramangé. 2121 Wong-wong kongkonan mau terus ngomong ngéné marang Gusti Yésus: "Guru, awaké déwé ngerti nèk sembarang sing mbok wu- langké lan mbok gelarké kuwi bener kabèh. Awaké déwé uga ngerti nèk Kowé ora wedi marang sapa- sapa, nanging namung nggelarké apa kekarepané Gusti Allah. 2222 Saiki awaké déwé kepéngin ngerti bab iki: manut agamané awaké déwé iki mbayar belasting marang ratuné éntuk apa ora?" 2323 Gusti Yésus ngerti nèk wong-wong kuwi nduwé tu- juan sing ora apik, mulané Dèkné ngomong: 2424 "Nde- lok, Aku kepéngin weruh duwit pérak kéné. Kuwi ènèng gambaré sapa lan ènèng tulisané apa?" Wong-wong terus semaur: "Gambaré lan tulisané ratuné!" 2525 Gusti Yésus terus ngomong: "Nèk ngono, kèkna marang ratuné apa sing wèké ratuné lan kèkna marang Gusti Allah apa sing wèké Gusti Allah." 2626 Mengkono kuwi kétok nèk wong-wong kongkonan 87 Lukas 20:44 kuwi ora bisa ngenèng Gusti Yésus nang ngarepé wong okèh. Wong-wong pada nggumun lan ora wani ngomong apa-apa. Pitakon bab tanginé wong mati Pitakon bab tanginé wong mati 2727 Enèng wong Saduki siji-loro mara nang nggoné Gusti Yésus. Wong Saduki kuwi ora pretyaya nèk wong mati bakal tangi menèh. 2828 Wong-wong iki takon marang Gusti Yésus: "Guru, nabi Moses wis ngekèki wèt marang awaké déwé kabèh ngéné: 'Nèk ènèng wong lanang mati ninggal bojo tanpa nduwé anak, seduluré lanang kudu ngepèk randa sing ditinggal mati kuwi. Tujuané supaya nukulké turunan kanggo seduluré sing mati.' 2929 Saiki ènèng sedulur pitu. Sing mbarep kawin, nanging terus mati tanpa ninggal anak. 3030 Randané terus diepèk karo adiké sing nomer loro. Dèkné uga mati. 3131 Terus diepèk karo sing nomer telu. Mengkono kuwi mbok randané sampèk wis diepèk karo sedulur pitu kabèh, nanging pada mati tanpa ninggal anak. 3232 Entèk-entèké randané ya mati pisan. 3333 Lah mbésuk nèk wong mati pada tangi, wong wédok kuwi dadi bojoné sing endi? Awit wong lanang pitu kuwi kabèh wis tau dadi bojoné wong wédok kuwi?" 3434 Gusti Yésus terus semaur: "Ing donya kéné wong lanang lan wédok pada kawin. 3535 Nanging wong lanang lan wédok sing kaanggep pantes ditangèkké sangka pati lan urip ing jaman kelanggengan kuwi ora pada kawinan. 3636 Bakalé kaya mulékat, awit ora pada mati menèh. Wong-wong kuwi pada dadi anaké Gusti Allah, awit wis pada ditangèkké sangka pati. 3737 Nabi Moses déwé ngomongké kanti tyeta nèk wong mati bakal ditangèkké menèh. Nang tulisan sing ngomongké bab grumbul eri sing murup dèkné ngarani Gusti Allah: Gusti Allahé Abraham, Isak lan Yakub. 3838 Gusti Allah kuwi dudu Gusti Allahé wong mati, nanging Gusti Allahé wong urip. Awit kanggo Gusti Allah wong-wong kuwi kabèh urip." 3939 Enèng guru Kitab siji-loro sing ngomong: "Tem- bungmu kuwi pantyèn bener tenan, Guru." 4040 Wong- wong mau wis ora wani takon apa-apa menèh marang Gusti Yésus. Pitakon bab Kristus Pitakon bab Kristus 4141 Gusti Yésus terus takon marang wong-wong mau: "Lah kepriyé kok wong bisa ngarani Kristus kuwi tu- runané ratu Daved? 4242 Lah mangka ratu Daved déwé nang kitab Masmur ngomong ngéné: 'Gusti Allah ngomong marang Gustiku: Kowé njagonga nang ten- genku, nganti tekan waktuné mungsuhmu pada tak telukké marang kowé.' 4444 Nèk ratu Daved nyebut Dèkné nganggo tembung Gusti, lah kepriyé Kristus kok uga dadi turunané?"
Lukas 20:45 Gusti Yésus ngomongi supaya pada ngati-ati kar Gusti Y ésus ngomongi supaya pada ngati-ati karo par o paraa guru Kitab guru Kitab 4545 Dongé wong kabèh ijik ngrungokké marang Dèkné, Gusti Yésus ngomong marang murid-muridé: 4646 "Pada sing ati-ati karo para guru Kitab. Wong-wong kuwi pada seneng nganggo salin dawa, seneng dibagèkké karo wong-wong nang pasar. Nèk nang sinaguk apa nang pésta senengé milih jagongan sing kajèn. 4747 Nanging wong-wong iki pada ngrampas om- ahé randa-randa lan kanggo mamèrké apiké pada ndedonga sampèk suwi banget. Wong-wong kuwi mesti bakal disetrap sing abot tenan." anda Pawèhé mbok randa Pawèhé mbok r Nang Gréja Gedé kono Gusti Yésus weruh wong sugih-sugih pada nglebokké duwit nang wadah duwit pawèh. 22 Dèkné uga weruh ènèng mbok randa miskin nglebokké pawèhé duwit rètyèh loro sing tyilik banget ajiné. 33 Gusti Yésus terus ngomong: "Dititèni! Mbok randa miskin kuwi pawèhé luwih okèh tenim- bang wong-wong liyané. 44 Awit wong liya-liyané kuwi enggoné pawèh njikuk sangka kalubèrané kasugi- hané. Nanging mbok randa miskin pawèh duwit kabèh sak nduwéné, sing dibutuhké kanggo ngrumat uripé déwé." 2121 ésus mlambangi nèk Gusti Yésus mlambangi nèk Gusti Y éja Gedé bakal dirusak GrGréja Gedé bakal dirusak 55 Enèng wong siji-loro pada omong-omongan bab apiké Gréja Gedé, enggoné diapik-apikké nganggo watu-watu sing apik banget lan uga barang werna- werna sing disumbangké marang Gusti Allah. 66 Nang- ing Gusti Yésus ngomong: "Mbésuk bakal klakon, kabèh sing mbok sawang kuwi bakal ambruk, ora ènèng watu sing bakal temumpang nang watu liyané." an lan panyiya-nyiya Kasangsaran lan panyiya-nyiya Kasangsar 77 Wong-wong mau takon marang Gusti Yésus: "Guru, kapan prekara sing mbok omong kuwi klakon? Lah apa tandané sing nduduhké nèk prekara kuwi bakal teka?" 88 Gusti Yésus semaur: "Kowé pada sing awas, aja sampèk kenèng disasarké wong. Awit okèh wong sing bakal teka nganggo Jenengku. Wong-wong mau bakal ngomong: 'Aku iki Kristus!' lan 'Saiki wis tekan wanty- iné!' Aja pada nggugu! 99 Kowé aja pada kagèt nèk krungu kabar bab peperangan lan pembruntakan. Aw- it kuwi kabèh wis pantyèn kudu klakon ndisik. Nang- ing kuwi durung entèk-entèkané jaman." 1010 Gusti Yésus terus neruské tembungé: "Bangsa- bangsa bakal pada peperangan, negara sing siji bakal nglawan negara sing liyané. 1111 Nang endi-endi bakal ènèng lindu sing nggegirisi, kurang pangan lan lelara, saiki nang kéné, sésuk nang kana. Uga bakal ènèng 88 Lukas 21:28 prekara-prekara sing nggegirisi lan sangka langit bakal ènèng tanda-tanda sing nggumunké. 1212 Nanging sakdurungé kabèh kuwi klakon, kowé bakal dityekel lan dipilara. Kowé bakal dikrutu nang sinaguk lan dile- bokké nang setrapan. Kowé bakal digawa nang ngarepé para ratu lan para pangwasa, jalaran kowé nglabuhi Aku. 1313 Kuwi kelunggaran kanggo kowé nge- tokké paseksimu bab Aku. 1414 Aja pada bingung sakdu- rungé bab kepriyé enggonmu kudu nanduki kanggo mbélani awakmu déwé. Pada élinga tenan bab kuwi. 1515 Awit Aku déwé sing bakal ngekèki tembung lan kap- interan marang kowé, marakké mungsuhmu ora bakal bisa ngendek apa mbantah marang apa sing mbok omong. 1616 Kowé bakal dielungké karo bapa-ibumu, karo sedulur-sedulurmu lan kantya-kantyamu. Kowé bakal ènèng sing dipatèni uga. 1717 Kowé bakal disengiti karo wong kabèh, jalaran kowé nglabuhi Aku. 1818 Nang- ing rambutmu sakeler waé ora bakal ènèng sing ka- long. 1919 Nèk kowé mantep pretyaya terus, kowé bakal slamet." Gusti Yésus ngomongké bab rusaké kuta Y Gusti Y érusalèm ésus ngomongké bab rusaké kuta Yérusalèm 2020 Gusti Yésus neruské tembungé: "Nèk kowé weruh kuta Yérusalèm dikupeng karo soldat, pada ngertia, ora suwi menèh kuta kuwi bakal dirusak. 2121 Ing waktu kuwi wong-wong nang bawah Yudéa pada lungaa nang pegunungan. Wong-wong sing nang kuta pada metua sangka kuta lan wong-wong sing nang njabané kuta aja pada mlebu nang kuta. 2222 Awit ing dina-dina kuwi Gusti Allah bakal netepké setrapané lan sem- barang sing wis ketulis nang Kitab Sutyi bakal klakon. 2323 Melaské tenan wong wédok sing meteng lan sing nduwé bayi. Awit negara iki bakal ngalami kasusahan gedé, jalaran Gusti Allah bakal nyetrap bangsa iki. 2424 Enèng wong sing bakal dipatèni karo pedang lan ènèng uga sing dadi setrapan diboyong nang negara- negara liya. Wong-wong sing ora kenal marang Gusti Allah bakal ngidek-idek kuta Yérusalèm, nganti tekané waktuné sing wis ditetepké karo Gusti Allah kanggo bangsa kuwi." ekané Anaké Manungsa TTekané Anaké Manungsa 2525 Gusti Yésus neruské tembungé ngéné: "Mbésuk bakal ènèng tanda-tanda sing kétok nang srengéngé, mbulan lan lintang-lintang. Nang bumi bangsa- bangsa bakal pada bingung, jalaran sangka gem- legeré segara lan ombaké sing medèni. 2626 Okèh wong bakal setengah mati wediné nèk pada mikir prekara- prekara sing bakal klakon nang jagat. Awit kekuwatan- kekuwatan sing nata lakuné jagat bakal utyul. 2727 Ing waktu kuwi wong-wong bakal weruh Anaké Manungsa teka nang méga nganggo kamulyan lan pangwasa gedé. 2828 Nèk kabèh kuwi molai klakon, pada ngadeka lan nyawanga nduwur, awit ora suwi menèh kowé bakal pada keluwaran."
Lukas 21:29 Piwulang sangka wit anjir Piwulang sangka wit anjir 2929 Gusti Yésus terus ngekèki gambar ngéné: "Pada titènana wit anjir lan wit apa waé. 3030 Nèk wité wis semi, kowé ngerti nèk wis nyedeki wayah panas. 3131 Mengkono uga, nèk kowé weruh prekara-prekara sing tak omong mau klakon, pada ngertia nèk Kratoné Gusti Allah wis tyedek. 3232 "Pada ngandela! Wong-wong sing urip ing jaman iki bakal pada menangi prekara-prekara kuwi mau kabèh klakon. 3333 Langit lan bumi bakal ilang, nanging tembungku bakal tetep terus slawas-lawasé." Bab ati-ati Bab ati-ati 3434 Gusti Yésus ngomong: "Jaganen awakmu déwé! Aja sampèk kowé namung mikirké bab sukak-sukak, man- gan énak lan ombèn-ombèn waé. Lan aja kokèhan mikirké bab kabutuhané urip, mengko kadung dinané Gusti teka dadakan, kowé durung tata-tata. 3535 Awit tekané dina kuwi kaya kala kanggo njiret wong sak ja- gat kabèh. 3636 Pada sing melèk lan pada tetep nde- dongaa, supaya kowé dikèki kekuwatan bisa ngliwati kabèh sing bakal klakon kanti slamet lan bisa mara nang ngarepé Anaké Manungsa." 3737 Gusti Yésus saben awan mulang nang Gréja Gedé, mbenginé munggah nang gunung Olèf nang sak nja- bané kuta. 3838 Saben ésuk wong kabèh pada teka nang Gréja Gedé, pada ngrungokké piwulangé Gusti Yésus. Rantyaman arep matèni Gusti Y Rantyaman ar ep matèni Gusti Yésusésus 2222 Saiki wis tyedek karo wayahé riyaya Pésta Roti Tanpa Ragi, sing diarani Paskah. 22 Para pen- garepé imam lan para guru Kitab pada nggolèk akal arep matèni Gusti Yésus, awit wong-wong kuwi pada wedi karo rayaté. YYudas gelem nyekelké Gusti Y udas gelem nyekelké Gusti Yésusésus 33 Sétan ngleboni Yudas Iskariot, sakwijiné rasul sang- ka rasul rolas. 44 Yudas terus marani para pengarepé imam lan para kumendané sekaut sing jaga Gréja Gedé, arep ngrembuk kepriyé enggoné dèkné nyekelké Gusti Yésus kanggo wong-wong kuwi. 55 Para pengarepé imam lan para kumendané sekaut mau pa- da bungah banget lan janji arep ngekèki duwit marang Yudas. 66 Yudas setuju lan wiwit waktu kuwi dèkné nggolèk akal enggoné arep nyekel Gusti Yésus kanggo wong-wong kuwi, tanpa wong okèh weruh. yetyawisan Paskah TTyetyawisan Paskah 77 Saiki wis tekan dinané riyaya Pésta Roti Tanpa Ragi, yakuwi dinané wong-wong pada mbelèh tyempé kanggo riyaya Paskah. 88 Gusti Yésus ngongkon rasul Pétrus lan Yohanes, tembungé ngéné: "Kana pada tata-tata nyawiské kaperluané Paskah sing bakal di- pangan awaké déwé." 89 Lukas 22:26 99 Saurané rasul Pétrus lan Yohanes: "Lah karepé Gusti arep mangan Paskah nang endi?" 1010 Gusti Yésus terus ngomong ngéné: "Rungokké! Nèk kowé mlebu nang kuta Yérusalèm, kowé bakal kepetuk karo wong sing nggawa kendi isi banyu. Wong kuwi dietutké tekan omah sing dileboni. 1111 Kowé terus ngomong marang sing nduwé omah: 'Guru takon, Dèkné lan para muridé kudu mangan Paskah nang endi?' 1212 Sing nduwé omah bakal nduduhké ka- mar gedé nang nduwur sing wis pepak ènèng sem- barangé. Pada tyawisna kaperluané Paskah kabèh nang kono." 1313 Murid loro mau budal lan sembarang keturutan kaya sing diomong karo Gusti Yésus, terus pada nyawiské kaperluané Paskah nang kono. Pésta Sutyi Pésta Sutyi 1414 Kadung wis tekan wayahé mangan Paskah, Gusti Yésus terus njagong bebarengan karo para rasulé. 1515 Dèkné terus ngomong ngéné marang para rasul mau: "Aku kepéngin tenan mangan Paskah iki be- barengan karo kowé, sakdurungé Aku nandang sangsara. 1616 Awit pada ngertia! Aku bakal ora mangan Paskah menèh, nganti tegesé Paskah iki keturutan ing Kratoné Gusti Allah." 1717 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus ngangkat mangkoké ombèn terus maturkesuwun marang Gusti Allah. Gusti Yésus terus ngomong marang para rasul: "Mangkok iki tampanana lan pada ngombéa. 1818 Awit kowé tak omongi, wiwit saiki iki Aku bakal ora ngombé anggur menèh, nganti tekané Kratoné Gusti Allah." 1919 Sakwisé ngono Gusti Yésus terus njikuk roti terus maturkesuwun marang Gusti Allah. Rotiné terus di- tyuwil-tyuwil terus dikèkké marang para rasul karo ngomong: "Roti iki badanku sing dikèkké kanggo kowé. Iki tindakké kanggo pengéling-éling marang Aku." 2020 Semono uga, sakwisé mangan, Dèkné terus ngekèkké mangkoké ombèn marang para rasul karo ngomong: "Mangkok iki prejanjiané Gusti Allah sing anyar, sing ditetepké nganggo getihku, yakuwi getih sing tumètès kanggo kowé. 2121 "Nanging pada dirungokké! Wong sing arep nyekel Aku saiki nang kéné, njagong sak méja karo Aku! 2222 Anaké Manungsa pantyèn kudu mati, kaya sing wis dikarepké karo Gusti Allah, nanging tyilaka tenan wong sing nyekel Dèkné kanggo mungsuhé." 2323 Para rasul terus pada takon marang sakpada-pa- da, sapa sing arep nyekel Gusti Yésus. Sapa sing gedé déwéwé Sapa sing gedé dé 2424 Para murid pada èngkèl-èngkèlan bab sapa sing dianggep gedé déwé. 2525 Gusti Yésus terus ngomong marang para murid mau: "Ratu-ratu ing donya kéné pada ngerèh rayaté lan para pangwasa mau diarani 'Pembélané rayat.' 2626 Nanging kowé aja kaya ngono. Malah walikané: wong sing gedé déwé nang tengah- mu kudu dadi sing tyilik déwé lan sing dadi pengarep
Lukas 22:27 kuwi kudu dadi kaya peladèn. 2727 Sapa sing luwih kajèn: sing njagong mangan apa sing ngladèni dèkné? Mesti sing njagong mangan ta? Nanging nang tengahmu Aku iki kaya peladèn. 2828 "Sakjeroné Aku nandang susah kowé slawasé tyampur karo Aku. 2929 Kaya enggoné Bapakku wis ngekèki pangwasa marang Aku nindakké kratoné, mengkono uga kowé bakal tak kèki pangwasa nin- dakké kratonku. 3030 Kowé bakal mèlu mangan lan ngombé karo Aku ing kratonku lan kowé bakal pada njagong nang damparé kraton mau, ngrutu bangsa Is- raèl turunan rolas." Gusti Yésus mlambangi nèk r Gusti Y Dèkné Dèkné asul Pétrus bakal nyélaki ésus mlambangi nèk rasul Pétrus bakal nyélaki 3131 Gusti Yésus terus ngomong marang Simon: "Si- mon, Simon! Sétan dililani karo Gusti Allah njajal pretyayamu sak kabèhé, kaya wong tani ngayaki gan- dumé, dipisah sangka rambuté. 3232 Nanging kowé wis tak dongaké, supaya pretyayamu ora nganti semplak. Lah nèk kowé wis ngakoni salahmu lan balik menèh, kowé kudu gentèn nguwatké pengandelé sedulur- sedulurmu." 3333 Saurané rasul Pétrus: "Gusti, aku saguh disetrap lan mati bareng karo Kowé!" 3434 Gusti Yésus terus ngomong: "Pétrus, ngandela! Ing dina iki, sakdurungé jago kluruk, kowé bakal ngomong ping telu, nèk kowé ora kenal marang Aku." Bab dompèt, kantongan lan pedang Bab dompèt, kantongan lan pedang 3535 Gusti Yésus terus ngomong marang para muridé: "Dèk mbiyèn dongé kowé tak kongkon budal kaé, kowé ora tak lilani nggawa dompèt isi duwit, kanton- gan lan sepatu. Apa kowé pada kekurangan apa-apa? Lak ora ta?" Saurané para murid: "Ora Gusti, awaké déwé ora kekurangan apa-apa!" 3636 Gusti Yésus terus ngomong: "Nanging saiki, sing nduwé dompèt lan kantongan kudu digawa; sing ora nduwé pedang kudu ngedol jasé kanggo tuku pedang. 3737 Awit, pretyayaa! Tulisan nang Kitab sing uniné: 'Dèkné bakal dianggep wong ala,' bakal klakon karo awakku. Lan apa sing ketulis kuwi saiki klakon tenan." 3838 Para murid terus semaur: "Gusti, lah iki ènèng pedang loro." Gusti Yésus ngomong: "Wis tyukup!" ésus ndedonga nang Gusti Yésus ndedonga nang Gusti Y gunung Olèf gunung Olèf 3939 Gusti Yésus terus metu sangka kuta Yérusalèm lan kaya lumrahé Dèkné munggah nang gunung Olèf. Para murid pada mèlu. 4040 Kadung wis tekan nggoné, Gusti Yésus ngomong: "Pada ndedongaa supaya ora kenèng panggoda." 4141 Gusti Yésus terus mlaku rada adoh sangka kono, kira-kira adohé sak balangan watu. 4242 Dèkné terus 90 Lukas 22:59 sedeku ndonga ngomong: "Duh Bapakku, nèk Kowé gelem, mbok kasangsaran iki disingkirké sangka Aku! Nanging, aja sampèk kekarepanku, nanging kekarepanmu sing kudu keturutan." ( 4343 Terus ènèng mulékat sangka swarga ngétok marang Gusti Yésus lan nguwatké Dèkné. 4444 Gusti Yésus jan wedi banget, mulané terus tambah tenanan sing ndedonga. Kringeté sampèk kaya getih tumètès nang lemah.) 4545 Kadung wis rampung enggoné ndedonga, Gusti Yésus terus marani murid-muridé. Murid-murid mau ketemu ijik pada turu, sangking sediné. 4646 Gusti Yésus terus ngomong: "Kenèng apa kowé kok pada turu? Pa- da tangia lan ndedongaa, supaya ora kenèng panggo- da." ésus dityekel Gusti Yésus dityekel Gusti Y 4747 Dongé Gusti Yésus ijik ngomong karo murid- muridé, terus ènèng wong sak rombongan teka. Wong-wong kuwi digawa karo Yudas. Yudas terus marani Gusti Yésus arep ngambung Dèkné. 4848 Nanging Gusti Yésus ngomong: "Yudas, apa enggonmu nyekel Anaké Manungsa nganggo ambung iki?" 4949 Kadung murid-muridé Gusti Yésus weruh lelakon kuwi terus ngomong: "Gusti, apa éntuk diantem karo pedang waé?" 5050 Sakwijiné murid terus nyabet slafé Imam Gedé karo pedang, sampèk kupingé sing ten- gen tyepol. 5151 Nanging Gusti Yésus ngomong: "Wis, seméné waé!" Kupingé wongé terus didemèk, terus bisa waras menèh. 5252 Gusti Yésus terus ngomong marang para pen- garepé imam lan para kumendané sekauté Gréja Gedé lan para penuntuné bangsa Ju sing pada teka nang kono arep nyekel Dèkné: "Apa Aku iki mbok kira wong nakal, kok arep nyekel Aku nganggo pedang lan pen- tung? 5353 Apa Aku saben dina ora nang Gréja Gedé karo kowé. Kenèng apa Aku kok ora mbok tyekel nang kono? Nanging pantyèn wis tekan waktumu lan wak- tuné pangwasané pepeteng tumandang." Rasul Pétrus nyélaki Gusti Yésusésus Rasul Pétrus nyélaki Gusti Y 5454 Sakwisé Gusti Yésus dityekel, Dèkné terus digawa nang omahé Imam Gedé. Rasul Pétrus ngetutké sang- ka kadohan. 5555 Wong-wong pada nggawé bediyang nang tengahé latar kono terus pada njagong nguben- gi bediyangé. Rasul Pétrus terus mèlu njagong nang kono. 5656 Sakwijiné slaf wédok weruh rasul Pétrus nang padangé geni, terus ngematké dèkné karo ngomong: "Wong kuwi uga mèlu Yésus!" 5757 Nanging rasul Pétrus sélak ngomong: "Aku ora ke- nal blas karo wong kuwi!" 5858 Ora let suwi ènèng wong liyané weruh rasul Pétrus terus ngomong: "Kowé uga muridé Yésus!" Nanging rasul Pétrus semaur: "Ora, dudu aku!" 5959 Kira-kira let sak jam ènèng wong liyané menèh sing ngomong banter: "Pantyèn wong kuwi muridé Yé- sus, awit dèkné ya wong Galiléa!"
Lukas 22:60 6060 Nanging rasul Pétrus semaur: "Kowé ngomong apa kuwi? Aku ora ngerti apa sing mbok omong kuwi!" Rasul Pétrus durung sampèk rampung sing ngomong kuwi, kok terus ènèng jago kluruk. 6161 Gusti Yésus terus nolèh lan ndelokké rasul Pétrus. Rasul Pétrus terus kélingan marang tembungé Gusti: "Ing dina iki, sakdurungé jago kluruk, kowé bakal nyélaki Aku ping telu." 6262 Rasul Pétrus terus metu sangka kono karo nangis kelara-lara. Gusti Yésus digawé sembr Gusti Y ésus digawé sembranaana 6363 Wong-wong sing nyekel Gusti Yésus terus pada moyoki lan nggebuki Dèkné. 6464 Mripaté ditutupi terus dikeplaki lan ditakoni: "Jaréné kowé nabi, bedèken sapa sing ngeplaki Kowé?" 6565 Wong-wong sing njaga kuwi pada moyoki Gusti Yésus nganggo tembung liya- liyané menèh. Gusti Yésus nang ngar Gusti Y ésus nang ngarepéepé Kruton Agama Kruton Agama 6666 Ing ésuké para pengarepé wong Ju, para pen- garepé imam lan para guru Kitab pada nglumpuk. Gusti Yésus terus digawa nang ngarepé Kruton Aga- ma. 6767 Wong-wong terus takon marang Gusti Yésus ngomong: "Apa kowé kuwi Kristus tenan!" Gusti Yésus semaur: "Senajan Aku ngomong, kowé ya ora bakal ngandel. 6868 Senajan Aku takona apa-apa, kowé ya ora bakal pada mangsuli. 6969 Nanging saiki Anaké Manungsa bakal njagong nang tengené Gusti Allah sing kwasa déwé." 7070 Wong-wong terus takon: "Dadiné Kowé Anaké Gusti Allah?" Gusti Yésus semaur: "Kowé déwé sing ngomong ngono!" 7171 Wong-wong terus ngomong: "Awaké déwé wis ora mbutuhké seksi menèh. Awaké déwé wis krungu sangka tembungé Dèkné déwé." Gusti Yésus nang ngar Gusti Y ésus nang ngarepé gr amang Pilatus epé gramang Pilatus 2323 Wong kabèh mau terus pada ngadek lan ng- gawa Gusti Yésus nang ngarepé gramang Pila- tus. 22 Nang kono wong-wong pada nyalahké Dèkné, ngomong: "Awaké déwé wis ngerti nèk wong iki nyasarké rayat. Dèkné ngojok-ojoki wong supaya ora mbayar belasting marang ratuné, awit Dèkné déwé ngakuné Kristus, ratu." 33 Gramang Pilatus terus takon marang Gusti Yésus: "Apa kowé kuwi ratuné bangsa Ju?" Gusti Yésus semaur: "Bener, pantyèn mengkono!" 44 Gramang Pilatus terus ngomong marang para pen- garepé imam lan wong okèh sing nang kono: "Nèk manut pinemuku wong iki ora salah apa-apa." 55 Nanging wong-wong ngetyek waé ngomong: "Wong iki mulangi wong-wong kongkon pada mbrun- tak, molai nang bawah Galiléa terus nang sak Yudéa lan saiki sampèk tekan kéné." 91 Lukas 23:23 Gusti Yésus nang ngar Gusti Y ésus nang ngarepéepé atu Hérodèsodès rratu Hér 66 Kadung gramang Pilatus krungu omongé wong- wong mau, dèkné terus takon: "Apa wong iki tekané sangka Galiléa?" 77 Bareng krungu nèk Gusti Yésus kuwi sangka panggonan pengurusané ratu Hérodès, dèkné terus ngongkon nggawa Gusti Yésus nang nggoné ratu Hérodès, sing ing waktu kuwi ndilalahé nang kuta Yérusalèm. 88 Kadung ratu Hérodès weruh Gusti Yésus, dèkné bungah banget, awit wis suwi krungu bab Dèkné, mulané kepéngin weruh déwé. Malah dèkné ngarep-arep bisaa weruh Gusti Yésus nindakké muji- jat. 99 Mulané ratu Hérodès ngetokké pitakonan pirang- pirang marang Gusti Yésus, nanging Dèkné ora gelem semaur apa-apa. 1010 Para pengarepé imam lan para gu- ru Kitab uga nang kono lan pada nyalahké Gusti Yésus nganggo prekara-prekara sing abot. 1111 Gusti Yésus di- gawé sembrana karo ratu Hérodès lan para soldat. Dèkné terus dienggoni penganggoné ratu terus di- gawa balik menèh nang ngarepé gramang Pilatus. 1212 Wiwit dina iku ratu Hérodès lan gramang Pilatus pa- da kekantyan menèh, mauné memungsuhan. Gusti Yésus nampa setr Gusti Y apan pati ésus nampa setrapan pati 1313 Gramang Pilatus terus ngumpulké para pengarepé imam, para penuntun lan uga rayaté. 1414 Dèkné terus ngomong marang wong-wong: "Kowé nggawa wong iki nang nggonku lan kowé ngomong nèk wong iki nyasarké rayat. Wongé wis tak takoni nang ngarepmu, nanging aku ora nemu salah blas sing mbok omongké. 1515 Uga ratu Hérodès ora nemu salah apa- apa, awit dèkné ngongkon nggawa Yésus balik nang nggonku menèh. Wong iki ora nglakoni salah apa-apa sing marakké Dèkné kudu dikèki setrapan pati. 1616 Mu- lané wongé arep tak kongkon metyuti waé terus tak etyulké." ( 1717 Wis dadi adat, saben riyaya Paskah gra- mang Pilatus ngetokké setrapan siji, manut penjaluké rayat.) 1818 Wong okèh sing nang kono pada bengok-bengok: "Wong iku dipatèni! Barabas dietokké." 1919 Barabas kuwi disetrap, jalaran dèkné mbruntak nang kuta lan matèni wong. 2020 Jalaran gramang Pilatus kepéngin ngetokké Gusti Yésus, mulané dèkné ngomong sepisan menèh marang wong okèh mau. 2121 Nanging wong-wong pada bengok-bengok ngomong: "Dipentèng waé! Dipen- tèng!" 2222 Gramang Pilatus sampèk ngomong ping teluné marang wong okèh mau, tembungé: "Nanging wong iki salahé apa? Aku ora nemu salahé wong iki sing marakké kudu dipatèni. Wong iki arep tak kongkon metyuti waé terus tak etyulké." 2323 Nanging wong-wong malah tambah bengok-ben- gok sak kuwaté, ngomong nèk Gusti Yésus kudu dipentèng. Entèk-entèké wong okèh mau menang.
Lukas 23:24 2424 Gramang Pilatus terus nggawé putusan ngekèki se- trapan pati marang Gusti Yésus, manut karepé wong okèh mau. 2525 Barabas, sing disetrap jalaran nglakoni pembruntakan lan matèni wong, dietokké, manut karepé wong-wong. Gramang Pilatus terus masrahké Gusti Yésus marang wong okèh mau, supaya pada nglakoni apa karepé. ésus dipentèng Gusti Yésus dipentèng Gusti Y 2626 Gusti Yésus terus digawa metu sangka kuta Yérusalèm. Nang dalan kepetuk wong sing jenengé Si- mon, sangka kuta Siréné, arep mlebu kuta. Simon di- tyeluk lan dipeksa kongkon manggul kayu pentèn- gané nang mburiné Gusti Yésus. 2727 Okèh wong pada ngetutké lakuné Gusti Yésus. Nang tengahé wong okèh kuwi uga ènèng wong wé- dok siji-loro. Wong wédok-wédok mau pada ngantemi dadané nangisi Gusti Yésus lan pada sambat. 2828 Gusti Yésus terus nolèh lan ngomong marang wong wédok- wédok mau: "Kowé, wong wédok Yérusalèm, kowé aja pada nangisi Aku; tangisana awakmu déwé lan anak- anakmu. 2929 Awit bakal ènèng waktuné wong ngomong: 'Beja tenan wong wédok sing gabuk, sing ora tau nglairké anak lan ora tau nyusoni bayi!' 3030 Bakal ènèng waktuné wong pada ngomong marang gunung-gu- nung: 'Aku tibanana,' lan uga ngomong marang pun- tuk-puntuk: 'Aku hurukana!' 3131 Awit nèk kaya ngéné penggawéné marang kayu sing urip, lah kayu sing garing menèh bakal dikapakké?" 3232 Enèng wong nakal loro sing digiring bareng karo Gusti Yésus, sing uga arep dipatèni. 3333 Kadung wis tekan panggonan sing jenengé "Endas wong," Gusti Yésus terus dipentèng bareng karo wong nakal loro mau, siji nang tengené lan siji nang kiwané. 3434 Gusti Yésus terus ndonga: "Duh Bapakku, salahé wong- wong iki mbok dingapura, awit ora pada ngerti apa sing dilakoni." Saliné Gusti Yésus terus dipratung nganggo lotré karo para soldat sing njaga. 3535 Wong okèh pada nyawang lelakon nang kono kuwi. Para pengarepé bangsa Ju pada moyoki Gusti Yésus, tembungé: "Dèkné wis nulungi wong liya. Nèk pantyèn wong kuwi Kristus, kongkonané Gusti Allah tenan, jajal kono apa bisa nulungi awaké dèkné déwé." 3636 Soldat-soldat ya pada moyoki terus marani Gusti Yésus lan ngekèki anggur ketyut. 3737 Terus ngomong: "Nèk Kowé ratuné wong Ju, tulungana awakmu déwé." 3838 Nang sak nduwuré sirahé Gusti Yésus ènèng tulisan: "Yésus, ratuné wong Ju." 3939 Salah sijiné wong nakal sing dipentèng ngolok- olok Gusti Yésus, ngomong: "Nèk Kowé kuwi Kristus tenan, tulungana awakmu déwé lan awaké déwé wong loro pisan." 4040 Nanging wong nakal sing liyané nyenèni kantyané ngomong: "Apa kowé ora wedi blas karo Gusti Allah, awaké déwé iki éntuk setrapan pati. 4141 Kanggo awaké déwé setrapan iki wis sak mestiné. Nanging wong iki ora salah apa-apa." 4242 Wongé terus ngomong marang 92 Lukas 24:4 Gusti Yésus: "Gusti, mbok éling marang aku nèk Kowé wis ing kratonmu." 4343 Gusti Yésus semaur: "Pretyayaa, dina iki waé kowé bakal bareng karo Aku mlebu ing Pirdus." Ninggalé Gusti Yésusésus Ninggalé Gusti Y 4444 Kira-kira jam rolas awan sak negara kono kabèh malih peteng ndedet, sampèk jam telu, awit srengéngéné ketutupan. 4545 Kordèn nang Gréja Gedé suwèk tengahé. 4646 Gusti Yésus terus mbengok banter: "Duh Bapakku, Aku masrahké nyawaku nang tangan- mu!" Sakwisé ngomong kuwi Dèkné terus ninggal. 4747 Kadung kumendané para soldat sing jaga nang kono weruh lelakon kuwi mau kabèh, dèkné terus ngluhurké Gusti Allah ngomong: "Nyata tenan nèk wong iki ora salah." 4848 Wong-wong sing pada teka mbrono kepéngin weruh lelakon nang kono uga pada weruh kuwi mau kabèh. Pada rumangsa salah kabèh lan ngantemi dadané terus pada mulih. 4949 Wong kabèh sing pada ke- nal karo Gusti Yésus lan uga wong wédok-wédok sing mèlu Gusti Yésus sangka Galiléa pada ngadek lan nde- lokké lelakon kuwi kabèh sangka kadohan. ésus dikubur Gusti Yésus dikubur Gusti Y 5050 Enèng wong sing jenengé Yosèf, sangka Arimatéa, kutané wong Ju. Yosèf iki wong apik lan kajèn, wong pretyaya sing ngarep-arep tekané Kratoné Allah. Yosèf iki wargané Kruton Agama, nanging dèkné ora nyetu- joni putusané liya-liyané mau bab Gusti Yésus. 5252 Yosèf terus mara nang nggoné gramang Pilatus nyuwun lay- oné Gusti Yésus. 5353 Yosèf terus ngedunké layoné sang- ka kayu pentèngan terus dibuntel mori alus. Sakwisé kuwi layoné terus dikubur nang kuburan sing ditatah sangka watu. Kuburan iki durung tau kanggo. 5454 Saiki wis dinané kanggo tata-tata, awit sedilut menèh wis ti- ba dina sabat. 5555 Wong wédok-wédok sing mèlu Gusti Yésus sangka Galiléa ya pada ngetutké Yosèf, mèlu ngeterké layoné nang kuburan. Wong-wong kuwi pada weruh déwé sing nyèlèhké layoné Gusti Yésus. 5656 Wong wédok-wé- dok mau terus pada mulih lan nyawiské bumbu-bum- bu lan lenga-wangi sing arep dienggo ngusapi awaké Gusti Yésus. Esuké, dina sabat, wong-wong mau pada lèrèn eng- goné nyambutgawé, manut wèté dina sabat. ésus tangi sangka pati Gusti Yésus tangi sangka pati Gusti Y Ing dinané minggu, ésuk mruput, wong wédok- wédok mau pada budal nang kuburan nggawa barang-barangé sing wis dityawiské kanggo ngrumati layoné Gusti Yésus. 22 Kadung tekan nggoné, wong- wong weruh nèk watu sing nutupi kuburané wis diglundungké. 33 Wong wédok-wédok mau terus mle- bu, nanging layoné wis ora ènèng. 44 Dongé ijik pada ngadek nang kono lan bingung mikirké prekara kuwi, lah kok dadakan ènèng wong lanang loro nganggo 2424
Lukas 24:5 salin putih sumeblak ngadek nang ngarepé. 55 Wong wédok-wédok mau kagèt banget terus pada ndingk- luk. Wong lanang loro mau terus ngomong: "Kenèng apa kowé kok pada nggolèki wong sing urip nang ten- gahé wong mati? 66 Dèkné ora ènèng nang kéné, Dèkné wis tangi. Apa ora pada kélingan marang tem- bungé, dongé Dèkné ijik nang Galiléa. 77 Dèkné lak ngomong ngéné ta: 'Anaké Manungsa wis pinesti dielungké marang tangané wong dosa terus dipen- tèng. Sakwisé kuwi, ing telung dinané, Dèkné bakal tangi menèh.' " 88 Wong wédok-wédok mau terus kélingan marang tembungé Gusti Yésus kuwi. 99 Sakwisé balik sangka kuburan, wong wédok-wédok mau terus pada ngomongké bab lelakon kuwi kabèh marang murid sewelas lan marang liya-liyané. 1010 Wong wédok-wédok sing ngomongké bab lelakon mau yakuwi: Maria Mak- daléna, Yohanah lan Maria, ibuné Yakobus lan wong wédok-wédok liyané sing uga bebarengan karo wong- wong mau. 1111 Nanging para rasul ora pada ngandel marang omongé wong-wong kuwi, jaréné namung ngobrol. 1212 Nanging rasul Pétrus terus gelis-gelis lunga nang kuburan. Kadung nginguk njeruh dèkné namung weruh moriné nang kono. Dèkné nggumuné éram- éram, terus mulih karo mikir-mikir apa sing entas klakon nang kuburan kono. Gusti Yésus ngétok mar Gusti Y ésus ngétok marangang murid loroo murid lor 1313 Ing dina kuwi ènèng muridé Gusti Yésus loro sing pada mlaku arep nang désa Emaus. Désa Emaus kuwi adohé kira-kira rolas kilomèter sangka kuta Yérusalèm. 1414 Karo mlaku wong loro kuwi pada ngomongké bab sing entas klakon mau. 1515 Dongé ijik omong-omongan ngono kuwi Gusti Yésus déwé terus teka mbarengi mlaku. 1616 Wong loro mau ora nitèni nèk kuwi Gusti Yésus, embuh kenèng apa kok pada pan- gling karo Dèkné. 1717 Gusti Yésus terus ngomong: "Kowé kuwi pada ngomongké apa ta?" Wong loro mau terus mandek lan kétok sedi. 1818 Sing siji, sing jenengé Kléopas, semaur: "Tak kira namung Kowé déwé sing manggon nang Yérusalèm sing ora ngerti bab lelakon-lelakon ing dina-dina sing kepungkur kuwi." 1919 Gusti Yésus terus takon: "Enèng lelakon apa ta?" Saurané: "Lelakon bab Gusti Yésus sangka kuta Nasarèt. Dèkné nabi sing kwasa banget ing peng- gawéné lan ing piwulangé, sing kajèn tenan nang ngarepé Gusti Allah lan nang tengahé manungsa. 2020 Para pengarepé imam lan para pengarepé bangsané awaké déwé wis pada netepké setrapan pati marang Dèkné, mulané terus dipentèng. 2121 Awaké déwé kabèh malah wis njagak-njagakké nèk Dèkné sing bakal ngluwari bangsa Israèl. Saiki lelakon kuwi malah wis kliwat telung dina. 2222 Malah saiki sedulur- sedulur wédok sangka golongané awaké déwé pada 93 Lukas 24:41 marakké awaké déwé kagèt banget. 2323 Jaréné mau ésuk mruput pada budal nang kuburan, nanging ora nemu layoné Gusti Yésus. Terus pada mulih lan ngomong nèk weruh mulékat loro. Mulékaté mau jaréné ngomong nèk Gusti Yésus wis tangi sangka pati. 2424 Kantyané awaké déwé terus pada budal nang kuburan lan pada nyeksèni déwé nèk sembarang sing diomong karo sedulur-sedulur wédok bener kabèh. Nanging kantya-kantya mau ora weruh Dèkné." 2525 Gusti Yésus terus ngomong marang wong loro mau: "Kowé kok bodo temen lan angèl temen pretyaya marang sembarang sing wis diomongké karo para nabi. 2626 Kristus kuwi lak kudu nglakoni kasangsaran, supaya sakwisé kuwi kaangkat ing kaluhuran." 2727 Gusti Yésus terus ndunung-ndunungké marang wong loro mau bab apa sing wis diomong nang Kitab Sutyi bab Kristus, wiwit sangka kitab-kitabé nabi Moses nganti tekan kitab-kitabé para nabi liyané. 2828 Kadung wis tyedek karo désa sing arep diparani, Gusti Yésus étok-étoké arep mlaku terus. 2929 Nanging wong loro mau pada ngalang-alangi Dèkné ngomong: "Mbok hayuk mampir nang omahé awaké déwé waé, awit wis surup, sedilut menèh wis peteng." Gusti Yésus terus mlebu nang omahé wong loro mau. 3030 Kadung njagong bebarengan arep mangan, Gusti Yésus terus njikuk roti lan ndonga, maturkesuwun marang Gusti Allah. Sakwisé kuwi terus nyuwil roti, terus dielungké marang wong loro mau. 3131 Sakwat mripaté wong loro mau kebukak terus bisa nitèni Gusti Yésus, nanging Dèkné wis ngilang sangka mripaté wong-wong mau. 3232 Wong loro mau terus ngomong: "Wah, mau atiku jan krasa tenan, dongé Dèkné ndunung-ndunungké isiné kitab-kitabé nabi Moses lan para nabi liyané." 3333 Wong loro mau terus terusan ngadek lan balik menèh nang kuta Yérusalèm. Nang kono pada ketemu karo rasulé Gusti Yésus sing sewelas, sing wis pada ngumpul karo murid-murid liyané. 3434 Sing pada ngumpul mau ngomong: "Gusti wis ngétok marang Si- mon! Dèkné pantyèn wis tangi menèh!" 3535 Wong loro sangka désa Emaus mau uga ngomongké marang para murid sing pada nglumpuk bab apa sing wis dialami déwé dongé nang dalan. Uga pada ngomongké nèk ora pangling karo Gusti Yésus, dongé Dèkné nyuwil roti. Gusti Yésus ngétok mar Gusti Y ang murid-muridé ésus ngétok marang murid-muridé 3636 Dongé murid-murid mau ijik pada ngomongké bab kuwi terus dadakan waé Gusti Yésus ngadek nang tengahé lan mbagèkké: "Tentrem anaa ing kowé!" 3737 Murid-murid kabèh pada kagèt lan wedi, mikiré weruh memedi. 3838 Nanging Gusti Yésus ngomong: "Kenèng apa kowé kok pada wedi lan kenèng apa kok pada mangu-mangu? Delokké tangan lan sikilku. Iki pantyèn Aku tenan. Demèken déwé kéné awakku. Apa memedi nduwé daging lan balung kaya Aku iki. Kowé weruh déwé ta?" 4040 Sak barengé ngomong ngono kuwi Gusti Yésus nduduhké tangané lan sikilé. 4141 Jalaran murid-muridé
Lukas 24:42 durung ngandel sangking bungah lan nggumuné, Gusti Yésus terus takon: "Apa nang kéné ènèng apa- apa sing kenèng dipangan?" 4242 Murid-muridé terus ng- gawa iwak gorèngan sak iris. 4343 Iwak sak iris mau terus dipangan nang ngarepé murid-muridé karo Gusti Yé- sus. 4444 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus ngomong ngéné marang murid-muridé: "Prekara-prekara iki wis tak omongké marang kowé dongé Aku ijik bebarengan karo kowé. Aku wis ngomong nèk kabèh sing wis dit- ulis bab Aku nang kitabé nabi Moses lan kitabé para nabi liyané lan uga nang kitab Masmur kudu klakon." 4545 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus mbukak pikirané murid-muridé, supaya pada dunung marang Kitab Su- tyi. 4646 Gusti Yésus ngomong: "Nang Kitab Sutyi wis ke- tulis nèk Kristus kudu nglakoni sangsara lan tangi menèh sangka pati ing telung dinané. 4747 Uga wis ke- tulis nèk Jenengé Kristus bakal dikabarké marang kabèh bangsa, nèk Gusti Allah ngekèki pangapura marang wong sing pada ngakoni dosa-dosané lan pa- da nglakoni urip sing anyar. Kabar iki bakal digelarké 94 Lukas 24:53 molai nang kuta Yérusalèm. 4848 Lah kowé kabèh wis nyeksèni bab prekara kuwi mau kabèh. 4949 Lan Aku déwé bakal ngekèki marang kowé apa sing wis dijanji karo Bapakku. Mulané kowé aja pada lunga sangka kuta Yérusalèm ndisik, nanging pada ngentènana tekané kekuwatan sangka swarga kanggo kowé." Gusti Yésus munggah swar Gusti Y ésus munggah swargaga 5050 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus nggawa murid- muridé metu sangka kuta Yérusalèm nang panggonan tyedek karo désa Bétani. Nang kono Gusti Yésus terus ngunggahké tangané lan mberkahi murid-muridé. 5151 Sak barengé mberkahi mau, Gusti Yésus kaangkat munggah nang swarga, pisah sangka para muridé. 5252 Murid-muridé terus pada sujut nyembah marang Dèkné, terus balik nang kuta Yérusalèm karo ati sing bungah banget. 5353 Murid-murid mau terus ora lunga sangka Gréja Gedé lan pada memuji lan maturke- suwun marang Gusti Allah.
Yohanes 1:2 95 Yohanes 1:31 ohanes YYohanes TTembungé Gusti Allah sumber é urip embungé Gusti Allah sumberé urip Sakdurungé jagat digawé, Tembung wis ènèng. Tembung iki mauné nang nggoné Gusti Allah lan Tembung iki ya pantyèn Gusti Allah. 22 Sakdurungé ja- gat ènèng, Tembung wis dadi siji karo Gusti Allah. 33 Sembarang ènèngé sangka Tembung lan tanpa Tem- bung ya ora ènèng apa-apa. 44 Tembung kuwi sumberé urip lan urip kuwi dadi pepadangé manungsa. 55 Pepadang semlorot ing pepeteng lan pepeteng ora bisa matèni. 11 ji waé sing tau weruh Gusti Allah, nanging Anaké, sing ora ènèng tunggalé, sing wujut Gusti Allah lan dadi siji karo Bapaké, Dèkné sing ngétokké Gusti Allah marang awaké déwé. TTembungé Y ohanes bab Kristus embungé Yohanes bab Kristus 1919 Para penggedéné wong Ju nang kuta Yérusalèm pada kongkonan para imam lan para peladèné Gréja Gedé nang nggoné Yohanes. Kongkon takon, dèkné kuwi sakjané sapa. 2020 Yohanes saurané ya blaka waé: dèkné ngakoni nèk ohanes nggawèkké dalan YYohanes nggawèkké dalan dudu Kristus. 2121 "Lah kowé kuwi sapa? Apa kowé kuwi menawa Gusti Yésusésus Gusti Y 66 Enèng sakwijiné wong sing jenengé Yohanes. Yohanes iki sing dikongkon karo Gusti Allah dadi seksiné Pepadang. Tekané Yohanes namung kanggo ndunungké marang wong-wong, supaya pada pretyaya marang Pepadang iki. 88 Yohanes déwé dudu Pepadang. Dèkné namung ngabarké Pepadang kuwi sapa. 99 Pepadang sing sejati iki arep teka lan madangi kabèh manungsa. nabi Elia?" "Dudu!" "Apa kowé kuwi nabi sing kudu teka?" "Ya dudu!" 2222 "Lah sapa? Mbok ngomong ta? Lah mengko awaké déwé kongkon ngomong apa karo wong-wong sing ngongkon awaké déwé?" 2323 Yohanes semaur nganggo tembungé nabi Yésaya: "Aku iki swara sing tyeluk-tyeluk nang wustèn: dalané dirata kanggo Gusti!" 2424 Wong-wong sing pitakonan marang Yohanes kuwi 1010 Tembung wis teka nang jagat. Nanging senajana jagat iki ènèngé sangka Dèkné, jagat ora nitèni Dèkné. 1111 Tembung nekani bangsané déwé, nanging bangsané déwé ora gelem nampa Dèkné. 1212 Nanging kabèh wong sing nampa Dèkné lan pretyaya marang Dèkné pada diaku anak karo Gusti Allah. 1313 Bisané dadi anaké Gusti Allah kuwi ora jalaran manungsa sing nglairké ora, nanging jalaran lair sangka Gusti Allah. 1414 Tembung dadi manungsa wujut daging lan kulit. Dèkné manggon tyampur karo awaké déwé. Awaké déwé pada nyeksèni gedéné kwasané, sing namung Anaké sing ora ènèng tunggalé lan sing kebek kawe- lasan lan kabeneran, bisa nampa sangka Bapaké. uga wong Farisi. 2525 Wong Farisi iki terus pada takon menèh marang Yohanes: "Lah nèk kowé dudu Kristus lan dudu nabi Elia lan dudu nabi sing kudu teka, lah kowé kok mbaptisi wong-wong?" 2626 Yohanes semaur: "Kowé pada ngerti nèk aku mbaptis karo banyu, nanging nang tengahmu ènèng sakwijiné wong sing kowé durung kenal. 2727 Ora suwi menèh kowé bakal weruh penggawéné Dèkné. Nang- ing aku aja dipadakké karo Dèkné, awit nalèni sepa- tuné Dèkné waé aku durung pantes." 2828 Wong-wong sing pitakonan kuwi mau nang désa Bétani, nang wétané laut Yordan. Yohanes mbaptisi wong-wong nang laut iki. 1515 Ya iki sing diomong karo Yohanes, dongé dèkné ngabar-ngabarké, ngomong: "Ya wong iki sing tak omong, dongé aku ngomong: 'Sak mburiku bakal ènèng wong teka, nanging Dèkné luwih ndisik tenim- bang aku, awit Dèkné wis ènèng sakdurungé aku lair.' " 1616 Kabetyikané Anaké Gusti Allah gedé banget. Sang- ka lubèré kabetyikan kuwi awaké déwé kabèh saben dina nampa berkah tanpa mandek. 1717 Bener, wèt-wèté Gusti Allah tekané karo nabi Moses, nanging Gusti Yé- sus Kristus sing nggawa kabetyikané lan kawujutané Gusti Allah marang awaké déwé. 1818 Ora ènèng wong si- Gusti Yésus T Gusti Y yempéné Gusti Allah ésus Tyempéné Gusti Allah 2929 Ing ésuké Yohanes weruh Gusti Yésus marani dèkné. Yohanes terus ngomong: "Delokké kaé! Ya iku Tyempéné Gusti Allah sing nebus dosané manungsa. 3030 Ya wong iki sing tak omong kaé, nèk Dèkné bakal teka sak mburiku, nanging ènèngé wis kawit mbiyèn, sakdurungé aku lair. 3131 Aku déwé mauné ya durung nitèni Dèkné. Nanging enggonku mbaptis karo banyu kuwi supaya bangsa Israèl bisa nitèni Dèkné kuwi sapa."
Yohanes 1:32 3232 Yohanes terus ngomong menèh: "Aku weruh Roh Sutyi kaya manuk dara medun sangka langit terus méntyloki Dèkné. 3333 Mauné aku ora nitèni Dèkné. Nanging Gusti Allah sing ngongkon aku mbaptis karo banyu, Gusti Allah déwé ngomong marang aku: 'Nèk kowé weruh Roh Sutyi medun terus méntyloki wong, ya wong kuwi sing bakal mbaptis karo Roh Sutyi!' 3434 Saiki aku wis weruh déwé karo mripatku, mulané aku ngerti tenan nèk Dèkné kuwi Anaké Gusti Allah." Murid-muridé Gusti Yésusésus Murid-muridé Gusti Y sing ndisik déwéwé sing ndisik dé 3535 Ing ésuké Yohanes ya nang kono menèh karo murid loro. 3636 Kadung Gusti Yésus liwat, Yohanes terus nyawang Dèkné karo ngomong: "Yakuwi Tyempéné Gusti Allah sing bakal dadi kurbané manungsa." 3737 Murid loro mau krungu Yohanes ngomong ngono, mulané terus pada mèlu Gusti Yésus. 3838 Gusti Yésus nolèh mburi weruh wong loro mau mèlu Dèkné terus takon: "Kowé pada arep nang endi?" Wongé pada semaur: "Guru, omahmu nang endi?" 3939 Gusti Yésus semaur: "Hayuk mèlu Aku, mengko kowé lak weruh déwé!" Mulané terus pada mèlu lan pada weruh omahé sing dienggoni Gusti Yésus. Mbenginé pada nginep nang kono, awit tekané wis soré, kira-kira jam papat. 4040 Murid loro mau sing krungu sangka Yohanes terus mèlu Gusti Yésus, sing siji jenengé Andréas, seduluré Simon Pétrus. 4141 Esuké Andréas terus gelis-gelis ng- golèki Simon, diomongi: "Awaké déwé wis kepetuk karo Kristus, Juru Slamet sing wis dijanji karo Gusti Al- lah!" 4242 Andréas terus ngeterké Simon nang nggoné Gusti Yésus. Gusti Yésus nyawang Simon terus ngomong: "Kowé kuwi lak Simon anaké Yohanes ta? Saiki kowé tak je- nengké Kéfas!" (Tembung Kéfas kuwi tunggalé waé karo Pétrus, tegesé: watu.) 4343 Esuké Gusti Yésus kepéngin budal nang Galiléa. Nang kana Dèkné kepetuk karo Filipus. Gusti Yésus terus ngomong: "Filipus, hayuk mèlua Aku!" 4444 Filipus kuwi manggoné nang Bètsaida, tunggalé waé karo An- dréas lan Pétrus. 4545 Filipus kadung ketemu karo Natanaèl terus ngomong: "Awaké déwé wis kepetuk karo Yésus, anaké Yosèf, wong Nasarèt. Wong iki sing diomong nang Kitab karo nabi Moses lan nabi liya- liyané." 4646 Natanaèl semaur: "Wong Nasarèt? Ah, sapa sing ngandel nèk Nasarèt kuwi ngetokké barang betyik!" Filipus semaur: "Mbok hayuk dititèni déwé ta." 4747 Gusti Yésus weruh Natanaèl teka terus ngomong: "Wah, ya iki sing jenengé wong jujur, wong sing kenèng dipretyaya. Ya iki turunané wong Israèl tenan!" 4848 Natanaèl terus semaur: "Lo, lah Kowé kok ngerti aku iki sapa Gusti?" 96 Yohanes 2:14 Gusti Yésus semaur: "Sakdurungé Filipus ngejèk kowé, Aku wis weruh kowé, dongé kowé njagong nang ngisoré wit anjir." 4949 Natanaèl terus ngomong: "Gusti, ya Kowé kuwi Anaké Gusti Allah tenan. Kowé ratuné bangsa Israèl!" 5050 Gusti Yésus semaur: "Apa kowé ngomong ngono kuwi jalaran Aku ngomong nèk Aku weruh kowé njagong nang ngisor wit anjir? Dititèni ta! Kowé bakal weruh lelakon-lelakon liyané sing nggumun-nggu- munké ngungkul-ungkuli iki." 5151 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Titènana déwé ta! Kowé bakal weruh langit menga lan weruh mulékat-mulékaté Gusti Allah pada munggah-medun ngladèni Anaké Manungsa." Kawinan nang kuta Kana Kawinan nang kuta Kana Let rong dina nang Kana, sakwijiné kuta nang bawah Galiléa, ènèng kawinan. Ibuné Gusti Yésus nang kono. 22 Gusti Yésus lan murid-muridé uga éntuk undangan, mulané ya pada nang kono mbarang. 33 Kadung ombèné wis entèk ibuné Gusti Yésus terus ngomong marang Dèkné: "Yésus, wong-wong ken- tèkan anggur." 22 44 Gusti Yésus semaur: "Bu, iki urusanmu apa uru- sanku. Waktuku durung teka kanggo tumandang." 55 Ibuné Gusti Yésus terus ngomong marang para peladèn: "Apa tembungé Yésus marang kowé pada di- tandangi." 66 Nang kono ènèng kendi watu gedé-gedé nenem. Kendi siji bisa ngemot kira-kira satus liter. Kendi-kendi kuwi wadah banyu wisuhan sutyi, manut pernatané agamané wong Ju. 77 Gusti Yésus terus ngongkon para peladèn ngisèni kendi-kendiné karo banyu. Kendiné terus diisèni kabèh sampèk kebek. 88 Gusti Yésus terus ngomong: "Njikuka setitik dikèkké pengarepé pésta kongkon ngityipi!" Peladèné ya manut waé. 99 Pen- garepé pésta ora ngerti blas bab sembarang iki. Sing ngerti ya namung para peladèn sing ngisèni kendiné. Kadung pengarepé pésta ngityipi banyuné sing wis dadi anggur, dèkné terus ngomong marang mantèné lanang: 1010 "Lumrahé ombèn sing énak déwé disuguhké ndisik, lah nèk wong-wong wis warek terus sing ora patèka énak dietokké. Lah iki sing énak déwé mandak mbok suguhké kèri!" 1111 Tanda nang kuta Kana nang bawah Galiléa iki tan- da sing ndisik déwé, kanggo ngétokké sepira gedéné kwasané Gusti Yésus. Murid-muridé terus pada pretyaya marang Dèkné. 1212 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus budal nang kuta Kapèrnakum, bareng karo ibuné, sedulur-seduluré lan murid-muridé. Nanging ora nginep suwi nang kono. Gusti Yésus mèlu nang Gr Gusti Y ésus mèlu nang Gréja Gedé nang Y érusalèm éja Gedé nang Yérusalèm 1313 Saiki wis nyedeki riyaya Paskahé wong Ju. Mulané Yésus budal nang Yérusalèm. 1414 Nang lataré Gréja Gedé kono Gusti Yésus weruh wong-wong dodolan. Enèng sing dodol sapi, liyané dodol wedus lan uga
Yohanes 2:15 ènèng sing dodol manuk dara. Sing tukang ngijoli duwit mbarang ya ènèng. 1515 Gusti Yésus terus nggawé petyut nganggo tali. Wong-wong sing dodolan wedus- sapi terus dikongkon lunga sangka kono, sak kéwan- kéwané mbarang. Duwité sing tukang ngijoli duwit disebar nang lemah lan méja-méjané diglémpang- glémpangké kabèh. 1616 Sing dodol manuk dara disenèni ngéné: "Digawa lunga kabèh daganganmu kuwi! Om- ahé Bapakku aja digawé pasar!" 1717 Kadung murid- muridé weruh lelakon iki, terus pada kélingan tulisan nang Kitab sing ngomong ngéné: "Gusti, katrésnanku marang omahmu kaya geni murup." 1818 Para pengarepé wong Ju terus ngomong: "Kowé kuwi sapa kok wani ngongkon wong-wong lunga? Awaké déwé kepéngin weruh tandané." 1919 Gusti Yésus semaur: "Mbok Gréja Gedé iki dibubrah ta, sakjeroné telung dina bakal tak dekné menèh." 2020 "Telung dina?" wong-wong mau semaur. "Patang puluh nem taun suwéné wong-wong nggawé Gréja iki, lah Kowé kok wani ngomong nèk bisa ngedekké ing telung dina?" 2121 Sakjané Gusti Yésus ora ngomongké bab Gréja Gedé iki, nanging bab badané Dèkné déwé. 2222 Let suwi, dongé Gusti Yésus wis tangi menèh sangka pati, murid-muridé terus pada kélingan sing diomong karo Gusti Yésus iki. 2323 Dongé riyaya Paskah Gusti Yésus nindakké tanda- tanda sing nggumun-nggumunké nang Yérusalèm kono. Mulané wong okèh terus pada pretyaya marang Dèkné. 2424 Nanging Gusti Yésus déwé ora ngandel marang wong-wong kuwi, awit Dèkné ngerti atiné siji- sijiné. Ora usah ènèng sing ngomongi Dèkné apa-apa, Gusti Yésus déwé ngerti njeroné atiné manungsa. Bab lair sepisan menèh Bab lair sepisan menèh 33 Enèng wong Farisi sing jenengé Nikodémes, pen- garepé agama Ju. 22 Ing sakwijiné wengi Nikodémes mara nang nggoné Gusti Yésus ngomong: "Gusti, awaké déwé ngerti nèk enggonmu mulangi awaké déwé kuwi sangka kongkonané Gusti Allah déwé. Awit nèk dudu Gusti Allah déwé sing ngongkon Kowé, Kowé ora bisa ngekèki tanda-tanda sing nggu- munké." 33 Gusti Yésus terus semaur: "Dirungokké sing apik: ora ènèng wong bisa ngrasakké Kratoné Gusti Allah, nèk wong kuwi ora lair sepisan menèh." 44 Nikodémes takon: "Mosok wong wis tuwa bisa lair menèh? Lah kepriyé kuwi? Mosok mlebu nang wetengé ibuné terus dilairké menèh?" 55 Gusti Yésus semaur: "Iki dirungokké sing apik ten- an! Sapa sing ora lair sangka banyu lan sangka Roh Sutyi ora bakal bisa mlebu Kratoné Gusti Allah. 66 Ma- nungsa kuwi ya namung bisa nglairké urip kama- nungsan, nanging sing lairé sangka Roh Sutyi kuwi urip ing roh. 77 Mulané kowé aja nggumun Aku mau ngomong: 'Kowé kudu dilairké sepisan menèh!' 88 Angin kaé mlakuné sak karepé. Awaké déwé krungu 97 Yohanes 3:26 swarané, nanging ora weruh sangka ngendi tekané lan nang endi parané. Wong sing dilairké menèh karo Roh Sutyi ya kaya ngono kuwi." 99 Nikodémes terus ngomong: "Lah kaya ngono kuwi bisané kepriyé?" 1010 Gusti Yésus semaur: "Kowé kuwi lak sakwijiné guru sing kesuwur banget ta nang Israèl? Lah bab kaya ngono waé kok ora dunung. 1111 Ngandela ta, Aku ngerti apa sing tak omong lan Aku ngomongké bab sing Aku weruh déwé. Nanging kowé pada ora pretyaya marang Aku. 1212 Bab sing dialami manungsa ing saben dinané waé kowé ora pada pretyaya, lah nèk Aku ngomongké bab sing sangka swarga menèh kowé ngandela! 1313 Durung tau ènèng wong siji waé mung- gah nang swarga, kejaba namung Anaké Manungsa sing tekané sangka swarga medun nang jagat kéné. 1414 "Kowé ngerti déwé ta, nabi Moses mbiyèn nang wustèn nggawé ula-ulaan terus diunggahké duwur nang kayu, supaya wong-wong sing dityokot ula nèk nyawang ula-ulaan kuwi ora bisa mati; Anaké Ma- nungsa uga bakal diunggahké nang kayu, kaya ulané nabi Moses kuwi. 1515 Dadiné sapa sing pretyaya marang Dèkné bakal nduwèni urip langgeng. 1616 Awit katrés- nané Gusti Allah marang manungsa gedé banget, nganti Dèkné masrahké Anaké sing ora ènèng tung- galé, supaya saben wong sing pretyaya marang Dèkné ora tiba ing karusakan, nanging nduwèni urip langgeng. 1717 Gusti Allah enggoné ngongkon Anaké medun nang jagat kéné ora kongkon nyalahké ma- nungsa, nanging kongkon dadi Juru Slameté ma- nungsa. 1818 "Sapa sing pretyaya marang Dèkné ora bakal dis- alahké, nanging sapa sing ora gelem pretyaya kuwi wis disalahké, awit ora pretyaya marang jenengé Anaké Gusti Allah sing ora ènèng tunggalé. 1919 Salahé manungsa kuwi ngéné: Pepadang teka nang jagat kéné, nanging manungsa malah pada seneng marang pepeteng tenimbang marang pepadang, awit klakuané ala. 2020 Pantyèn, lumrahé, wong sing nglakoni ala kuwi ora seneng marang pepadang lan sak inter- interé nglungani pepadang, awit wedi nèk salahé ko- nangan. 2121 Nanging wong sing nglakoni sing bener kuwi malah nggolèki pepadang, supaya bisa kétok nèk sing dilakoni dèkné kuwi manut kekarepané Gusti Al- lah." Gusti Yésus lan Y Gusti Y ohanes Pembaptis ésus lan Yohanes Pembaptis 2222 Sakwisé kuwi Gusti Yésus lan murid-muridé pada budal nang bawah Yudéa. Suwéné nang kono Gusti Yésus mbaptisi wong-wong sing pretyaya. 2323 Yohanes uga mbaptisi wong-wong, awit dèkné durung dile- bokké nang setrapan. Yohanes mbaptis nang désa Enon, tyedek karo kuta Salim, awit nang kono okèh banyuné. Wong-wong pada teka mbrono lan pada dibaptis. 2525 Saiki murid-muridé Yohanes Pembaptis pada ban- tah-bantahan karo wong Ju liyané bab wisuh sutyi. 2626 Mulané murid-muridé mau terus mara nang nggoné
Yohanes 3:27 Yohanes ngomong: "Guru, wong sing mbok omongké kaé, sing kepetuk karo kowé nang abrahané laut Yor- dan kaé lo, Dèkné mbaptis wong-wong mbarang lan wong okèh sing mara mbrono." 2727 Yohanes semaur: "Ya malah apik ta? Manungsa kuwi bisané nduwé apa-apa namung jalaran Gusti Al- lah ngekèki. 2828 Kowé wis pada krungu déwé nèk aku iki dudu Kristus. Aku namung dikongkon teka ndisik ng- gawèkké dalan Dèkné. 2929 Mantèn wédok kuwi sing nduwèni ya namung mantèné lanang. Kantyané man- tèné lanang bungah banget nèk weruh mantèné lega. Kaya ngono uga aku iki. Saiki aku bungah tenan. 3030 Aku suwi-suwi kudu mundur, malah Dèkné sing kudu maju. 3131 "Aku iki mung wong jagat kéné, mulané sing tak omong ya manut tyarané jagat. Dèkné tekané sangka swarga, mulané Dèkné ngungkuli sak kabèhé. 3232 Sing dirembuk Dèkné kuwi barang sing Dèkné weruh lan krungu déwé, nanging ora ènèng sing pretyaya. 3333 Wong sing pretyaya marang Dèkné kuwi pada ngakoni nèk Gusti Allah bener sak kabèhé. 3434 Pantyèn, sing dikongkon karo Gusti Allah kuwi mesti ya na- mung ngetokké tembungé Gusti Allah. Gusti Allah sing ngekèki Rohé tanpa wates marang Dèkné. 3535 Gusti Al- lah Bapaké nrésnani Anaké lan sembarang wis dipas- rahké marang Dèkné. 3636 Wong sing pretyaya marang Anaké Gusti Allah kuwi nduwèni urip langgeng, sing ora gelem pretyaya ora bakal ngrasakké urip iki, nang- ing bakal nyangga setrapané Gusti Allah sak terusé." Gusti Yésus omong-omongan kar Gusti Y o wong wédok sang- ésus omong-omongan karo wong wédok sang- ka bawah Samaria ka bawah Samaria Wong Farisi pada krungu nèk sing mèlu lan sing dibaptis karo Gusti Yésus okèhé ngungkuli sing mèlu Yohanes. (Sakjané sing mbaptis dudu Gusti Yé- sus déwé, nanging murid-muridé.) Kadung Gusti Yé- sus krungu bab iki, Dèkné terus lunga sangka bawah Yudéa lan balik menèh nang bawah Galiléa. 44 Dèkné kudu liwat bawah Samaria. 44 55 Kira-kira jam rolas awan Dèkné tekan sakwijiné ku- ta nang Samaria sing jenengé Sikar, ora adoh karo ke- boné Yosèf mbiyèn sing dikèki karo Yakub, bapaké. Nang kebon kono ènèng sumuré, yakuwi sumuré Ba- pa Yakub. Sangking keselé, Gusti Yésus terus lèrèn nang kono. Dèkné njagong nang pinggiré sumur mau. 77 Ora let suwi ènèng wong wédok Samaritan teka arep nimba banyu. Iku dongé Gusti Yésus njagong déwé nang sumur kono, awit murid-muridé pada lun- ga nang kuta tuku pangan. Gusti Yésus terus njaluk ngombé marang wongé. 99 Wong wédoké semaur: "Kowé kuwi wong Ju, lah kok wani njaluk ngombé marang aku, wong Samari- tan?" (Lumrahé wong Ju ora omong-omongan karo wong Samaritan.) 1010 Gusti Yésus terus ngomong: "Nèk kowé ngerti pawèhé Gusti Allah lan nèk kowé ngerti sapa sing njaluk ngombé marang kowé iki, mesti malah kowé 98 Yohanes 4:26 déwé sing bakal njaluk ngombé marang Aku lan Aku bakal ngekèki kowé banyu sing marakké urip." 1111 Wong wédok mau terus semaur: "Lah kowé ora nggawa timba, katik sumuré jeru pisan. Kepriyé eng- gonmu arep njikuk banyu sing marakké urip iki? 1212 Sumur iki tinggalané Bapa Yakub. Dèkné déwé mbiyèn ngombé banyuné sumur iki, uga anak-anaké lan ingon-ingoné. Lah apa kowé ngungkuli Bapa Yakub, kok arep ngekèki banyu sing ngungkuli banyuné Bapa Yakub?" 1313 Gusti Yésus terus ngomong: "Kabèh wong sing ngombé banyu iki bakal ngelak menèh, nanging sapa sing ngombé banyu sing sangka nggonku ora bakal ngelak menèh slawasé. Banyu sing sangka nggonku ndadèkké sumur sing mili terus ngetokké banyu sing marakké urip slawasé." 1515 Wong wédoké terus ngomong: "Gusti, mbok aku dikèki banyu sing mbok omong kuwi ta! Dadiné aku ora bakal ngelak menèh lan ora usah mbréné menèh nimba banyu." 1616 Gusti Yésus ngomong: "Kana bojomu dityeluk terus balik mbréné menèh!" 1717 Wongé semaur: "Aku ora nduwé bojo Gusti." Gusti Yésus terus ngomong: "Pantyèn kowé ora goroh nèk kowé ngomong ora nduwé bojo. 1818 Awit kowé wis kawin ping lima lan wong sing saiki mang- gon karo kowé kuwi dudu bojomu déwé. Pantyèn kowé ora goroh!" 1919 Wong wédoké ngomong: "Gusti, aku saiki ngerti nèk Kowé kuwi nabi. 2020 Mbah-mbahané awaké déwé mbiyèn-mbiyèné pada nyembah Gusti Allah nang gu- nung iki. Nanging wong Ju mulangi nèk nyembah Gusti Allah kuwi kuduné namung nang kuta Yérusalèm. Kuwi sakjané kepriyé ta?" 2121 Gusti Yésus ngomong: "Yu, ngandela ta, bakal ènèng wantyiné kowé ora bisa nyembah Gusti Allah nang gunung kéné lan uga ora bisa nang Yérusalèm. 2222 Kowé kuwi wong Samaritan ora ngerti sapa sing mbok sembah, nanging awaké déwé ngerti, awit wong sing bakal nylametké jagat kuwi tekané sangka bangsa Ju. 2323 Ora dadi sebab nang panggonan endi awaké déwé sing nyembah Gusti Allah, nanging sing dadi sebab kuwi kepriyé awaké déwé sing nyembah. Panyembah sing sak mestiné kuwi panyembah sing sangka Roh Sutyi lan sangka ati sing resik. Gusti Allah kepéngin disembah mengkono kuwi. Pantyèn, wiwit saiki manungsa bisa nyembah Gusti Allah sing sak beneré. 2424 Gusti Allah iku wujut Roh. Pasembahan sing temenan kuwi ya pasembahan sing ing roh lan sangka ati sing resik." 2525 Wong wédok mau terus ngomong marang Gusti Yésus: "Aku ngerti nèk Kristus, Juru Slamet sing dijanji karo Gusti Allah, bakal teka. Mbésuk nèk Dèkné teka, Dèkné sing bakal ndunung-ndunungké awaké déwé bab prekara iki kabèh." 2626 Gusti Yésus semaur: "Kristus kuwi ya Aku, sing ngomong karo kowé iki!"
Yohanes 4:27 2727 Dongé Gusti Yésus ijik omong-omongan karo wong wédoké, murid-muridé terus pada teka. Kabèh kagèt weruh Gusti Yésus omong-omongan karo wong wédok, nanging ora ènèng sing wani takon apa per- luné lan apa sing diomong. 2828 Wong wédoké malah terus mblayu mulih nang ku- ta, kendiné ditinggal nang kono. Tekan nggoné terus nyeluki wong-wong ngomong: 2929 "Hayuk mèlu aku ta! Aku kepetuk wong sing ngomongi aku bab kabèh lelakoné uripku, senajan aku ora kenal wongé. Menawa waé Dèkné Kristus!" 3030 Wong-wong terus pa- da lunga sangka kuta marani Gusti Yésus. 3131 Murid-muridé terus ngomong marang Gusti Yésus: "Gusti, mbok mangan ndisik ta?" 3232 "Ora," Gusti semaur, "Aku nduwé pangan liyané, nanging kowé ora ngerti apa!" 3333 Murid-muridé terus pada takon marang sakpada- pada: "Apa wis ènèng sing ngekèki mangan Dèkné ya?" 3434 Gusti Yésus semaur: "Panganku kuwi nglakoni kekarepané Gusti Allah sing ngongkon Aku lan Aku kudu ngrampungké penggawéanku! 3535 Kowé lak ngomong ta: 'Patang sasi menèh terus panèn.' Nang- ing pada disawang déwé, sawah-sawahé wis kuning kudu dienèni. 3636 Sing tukang panèn wis nampa upahé. Wis nglebokké panènané penggawéané, yakuwi wong-wong sing pada nampa urip langgeng. Saiki sing nyebar lan sing panèn pada bungah kabèh loro. Bener sing ngomong: 'Sing siji nyebar, liyané panèn.' 3838 Kowé kuwi pada tak kongkon ngenèni sebarané liyané. Liyané sing kemringet, nanging kowé sing panèn." 3939 Wong Samaritan pirang-pirang sangka kuta terus pada pretyaya nèk Gusti Yésus kuwi Kristus. Bisané ngerti ya sangka paseksiné wong wédok mau, sing ngomong nèk Gusti Yésus ngerti lelakoné uripé dèkné. 4040 Mulané wong-wong terus pada nyuwun marang Gusti Yésus kongkon nginep nang kutané. Gusti Yésus ya terus nginep rong dina nang kono. 4141 Wong-wong pada ngrungokké piwulangé Gusti Yé- sus, mulané sing pada pretyaya terus tambah okèh banget. 4242 Wong-wong iki pada ngomong karo wong wédoké: "Awaké déwé saiki pretyaya tenan, nanging ora namung jalaran kowé ngomongi awaké déwé, ora, nanging awaké déwé saiki wis krungu déwé. Mulané awaké déwé ngerti tenan nèk pantyèn Dèkné Kristus, sing nylametké jagat." ésus nambani anaké Gusti Yésus nambani anaké Gusti Y amtenar gedé amtenar gedé 4343 Sakwisé rong dina kuwi Gusti Yésus terus mlaku terus nang bawah Galiléa. 4444 Nang Galiléa kono wong- wong pada bungah banget ditekani Gusti Yésus, sena- jan Dèkné déwé ngomong nèk nabi kuwi nang ne- garané déwé ora diajèni. Nanging saiki pada ngerti kwasané Gusti Yésus, awit dongé pada mèlu nang 99 Yohanes 5:7 Yérusalèm wayah Paskah wong-wong pada weruh Dèkné nindakké barang sing nggumun-nggumunké. 4646 Gusti Yésus terus teka nang kuta Kana menèh. Ya nang kuta iki Gusti Yésus ndadèkké banyu dadi anggur, dongé Dèkné teka sepisanan nang kéné. Enèng wong sangka Kapèrnakum sing anaké lanang lara. Wong iki amtenar gedé nang palèsé ratuné. 4747 Wongé krungu nèk Gusti Yésus wis balik nang Galiléa, wis ora nang Yudéa menèh. Anaké wongé lara nemen, wis arep mati, mulané wongé terus mara nang nggoné Gusti Yésus lan nyuwun Dèkné supaya mèlu mulih nambani botyahé. 4848 Gusti Yésus mandak ngomong: "Kowé nèk ora pada weruh tanda karo mri- patmu déwé ora gelem pretyaya!" 4949 Nanging wongé ngetyek waé nyuwun Gusti Yésus: "Mbok melas ta Gusti, hayuk mèlu ta. Mengko anakku ndak mati!" 5050 Gusti Yésus semaur: "Wis, kana mulih waé. Anakmu wis mari." Wongé pretyaya tembungé Gusti Yésus, mulané terus mulih. 5151 Nang dalan dèkné dipapak karo para peladèné. Para peladèn mau ngomong nèk botyahé wis mari. 5252 Wongé terus takon jam pira botyahé mari. Wong- wong semaur: "Wingi jam siji!" 5353 "Jam siji!" Wongé terus kélingan nèk iki wantyiné dongé Gusti Yésus ngomong marang Dèkné: "Kana mulih! Anakmu wis mari!" Mulané dèkné lan wong sak omah kabèh pada pretyaya marang Gusti Yésus. 5454 Nang Galiléa kéné iki tanda kwasané Gusti Yésus sing nomer loro. Lelakon iki ora let suwi sakwisé Dèkné teka sangka Yudéa. ésus nambani wong Gusti Yésus nambani wong Gusti Y ing dina sabat ing dina sabat Ora let suwi Gusti Yésus budal nang Yérusalèm, arep mèlu ngguyupi riyayané wong Ju. 22 Nang Yérusalèm kono, ora adoh karo Lawang Wedus, ènèng blumbangé, sing ing basa Ibrani jenengé Betèsda. Blumbang iki diubengi karo gadri lima. 33 Gadri-gadriné kuwi kebek karo wong lara sing pating glétak nang kono. Enèng sing lamur, liyané lumpuh lan uga ènèng sing pintyang mbarang. Wong-wong iki pada ngentèni obahé banyuné blumbang kono. 44 Awit ènèng wanty- iné mulékat medun ngobahké banyuné. Nèk banyuné obah, sapa sing nyemplung ndisik ya bakal mari, ora perduli apa larané. 55 Nang kono ènèng wong sing wis lara telung puluh wolu taun suwéné. 66 Gusti Yésus weruh wongé lan ngerti nèk wong kuwi wis lara suwi banget, mulané ditakoni: "Apa kowé kepéngin mari tenan?" 55 77 Wongé semaur: "Lah kepriyé, aku ora nduwé sapa- sapa sing ngedunké aku nèk banyuné obah! Nèk aku arep nyemplung, aku wis kedisikan liyané."
Yohanes 5:8 88 Gusti Yésus terus ngomong marang wongé: "Kowé ngadeka! Klasamu digulung lan mlakua!" 99 Wongé terus sakwat mari, nggulung klasané terus mlaku. Kuwi tiba dina sabat. 1010 Mulané para penggedéné bangsa Ju terus nyenèni wong sing ditambani karo Gusti Yésus kuwi, ngomong: "Saiki lak dina sabat ta? Kowé ora kenèng manggul klasamu." 1111 Nanging wongé semaur: "Lah aku dikongkon karo wong sing nambani aku kongkon manggul klasaku lan mlaku!" 1212 "Sapa sing ngongkon kowé?" 1313 Nanging wongé ora ngerti sapa sing nambani dèkné, awit Gusti Yésus wis lunga, jalaran nang kono wongé malih okèh banget. 1414 Ora let suwi Gusti Yésus kepetuk wongé nang Gré- ja Gedé. Gusti Yésus terus ngomong marang dèkné: "Saiki kowé wis mari ta! Aja nglakoni barang sing ora apik menèh, mengko kowé ndak tiba ing kasangsaran sing ngungkul-ungkuli mauné." 1515 Wongé terus lunga nang nggoné para penggedéné bangsa Ju, ngomongi nèk sing nambani dèkné kuwi Gusti Yésus. 1616 Mulané para penggedé mau arep nyekel Gusti Yésus, awit Dèkné nambani wong ing dina sabat. 1717 Nanging Gusti Yésus ngomong marang wong-wong kuwi: "Bapakku ora lèrèn eng- goné tandang betyik, uga ora lèrèn ing dina sabat, mulané Aku uga ya nulungi wong terus, ora perduli ing dina apa." 1818 Tembungé Gusti Yésus kuwi marakké para penggedé tambah jèngkèlé lan pada kepéngin matèni Dèkné. Wong-wong kepéngin matèni Gusti Yésus kuwi ora namung jalaran Dèkné nerak wèté dina sabat, nanging uga jalaran Dèkné ngarani nèk Gusti Allah kuwi Bapaké, tegesé Dèkné madakké Dèkné déwé karo Gusti Allah. Pangwasané Anaké Gusti Allah Pangwasané Anaké Gusti Allah 1919 Gusti Yésus ngomong ngéné marang wong-wong mau: "Aku arep ngomong sak beneré. Aku ora bisa nindakké apa-apa sangka karepku déwé, nanging Aku nuruti karepé Bapakku. Apa sing ditindakké karo Gusti Allah Bapakku, yakuwi tak tindakké uga. 2020 Bapakku nrésnani Aku. Dèkné nduduhké sembarang marang Aku, sembarang sing ditindakké karo Dèkné. Nambani wong kuwi durung apa-apa. Dèkné bakal nduduhké lelakon sing ngungkul-ungkuli kuwi, supaya kowé pa- da nggumun kabèh! 2121 Kaya enggoné Gusti Allah Ba- pakku nangèké wong mati bisa urip menèh, Aku uga ngekèki urip marang sapa waé sak karepku. 2222 Gusti Allah déwé ora ngrutu sapa-sapa. Kwasa kanggo ngru- tu kuwi wis dipasrahké marang Anaké. 2323 Dadiné wong kabèh kudu ngajèni marang Anaké, kaya enggoné ngajèni marang Gusti Allah Bapaké. Sapa sing ora ngajèni marang Anaké ya ora ngajèni marang Gusti Al- lah Bapaké sing ngongkon Anaké." 2424 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Kowé tak omongi sak beneré! Sapa sing ngrungokké tem- bungku lan pretyaya marang sing ngongkon Aku, 100 Yohanes 5:45 wong kuwi nduwèni urip langgeng. Dèkné ora bakal disetrap, awit wis utyul sangka pati lan mlebu ing urip. 2525 Ngandela Aku ta! Ora suwi menèh sing pada mati bakal krungu swarané Anaké Gusti Allah. Sapa sing krungu swarané bakal urip. Sing tak omong iki saiki wis molai klakon. 2626 Gusti Allah Bapaké, sing ngekèki urip marang sembarang ing donya kéné, Dèkné wis ngekèkké kwasané marang Anaké, mulané Anaké uga bisa ngekèki urip marang sembarang ing donya. 2727 Gusti Allah Bapaké uga wis ngekèki kwasa marang Anaké kanggo ngrutu manungsa, awit Dèkné kuwi Anaké Manungsa. 2828 Aja kagèt lan aja nggumun! Mbé- suk wong-wong sing wis dikubur bakal krungu swarané. 2929 Sing mauné pada nindakké betyik bakal tangi nampa kauripan. Sing pada nindakké ala bakal tangi nampa setrapané. 3030 Aku ora bisa nindakké apa- apa sangka karepku déwé. Aku manut karepé Gusti Al- lah. Uga nèk Aku ngrutu manungsa, Aku manut karepé Gusti Allah, mulané ya sak beneré. Aku ora nu- ruti karepku déwé, nanging karepé Gusti Allah, sing ngongkon Aku." ésus nduwé seksi Gusti Yésus nduwé seksi Gusti Y 3131 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Nèk Aku déwé sing ngomongké bab Aku, bener kowé nèk ora gelem pretyaya. 3232 Nanging Gusti Allah sing ngomongké bab Aku. Aku ngerti nèk Dèkné ora goroh. Apa sing diomong karo Dèkné bab Aku kuwi tenan. 3333 Kowé pada kongkonan takon marang Yohanes bab Aku. Apa dèkné goroh bab Aku? Lak ora ta? 3434 Aku ngomong ngono kuwi ora jalaran Aku mbutuhké paseksiné manungsa, nanging jalaran Aku kepéngin nèk kowé nampa keslametan. 3535 Yohanes kuwi kaya di- an sing murup lan madangi lan namung sak untara kowé gelem kepadangan dian kuwi. 3636 Nanging Aku nduwèni seksi sing ngungkul-ungkuli paseksiné Yohanes. Awit penggawé-penggawé kongkonané Gusti Allah Bapakku sing tak tindakké saiki ngujutké nèk Gusti Allah déwé sing ngongkon Aku. 3737 Gusti Allah sing ngongkon Aku, Dèkné déwé wis ngomongké bab Aku, senajana kowé durung tau krungu swarané lan weruh rupané. 3838 Mulané pituturé Gusti Allah ora bisa manggon ing atimu, awit kowé ora pretyaya marang Aku, kongkonané Gusti Allah. 3939 Kowé pada nyinau Kitab Sutyi, awit kowé mikir nèk kuwi bisa ngekèki urip langgeng. Lah Kitab Sutyi kuwi ngomongké bab sapa? Apa ora ngomongké bab Aku? 4040 Nanging kowé ora gelem mara nang nggonku supaya bisa nampa urip langgeng. 4141 "Aku ora kepéngin mbok elem. 4242 Lan Aku wis nger- ti nèk kowé ora trésna marang Gusti Allah. 4343 Aku teka jalaran Gusti Allah Bapakku ngongkon Aku, nanging Aku mbok tampik. Nèk ènèng wong liyané sing tekané sangka karepé déwé malah mbok tampa. 4444 Kowé ora pada nggolèk lem-lemané Gusti Allah sing siji. Kowé namung kepéngin dielem manungsa, mulané kowé ora bisa pretyaya. 4545 Aja mikir nèk Aku bakal nyalahké kowé nang nggoné Gusti Allah Bapakku. Nanging nabi
Yohanes 5:46 Moses déwé, sing mbok jagakké, dèkné sing nyalahké kowé. 4646 Kowé kuwi ora pretyaya marang nabi Moses. Awit nèk kowé pretyaya marang nabi Moses, kowé mesti ya pretyaya marang Aku, awit sing ditulis karo nabi Moses kuwi ya ngomongké bab Aku. 4747 Nanging nèk kowé ora pretyaya marang sing ditulis karo nabi Moses, mosok kowé ya bakal pretyaya tembungku?" Gusti Yésus ngekèki mangan mar Gusti Y ang wong limang ésus ngekèki mangan marang wong limang èèwuwu 66 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus ngabrah mér Galiléa. Mér iki uga jenengé mér Tibérias. 22 Wong okèh banget pada ngetutké Dèkné, awit wis pada weruh penggawé sing nggumun-nggumunké, dongé Dèkné nambani sing lara. 33 Gusti Yésus terus mung- gah gunung lan njagong nang kono karo murid- muridé. 44 Saiki riyaya Paskah wis tyedek. 55 Kadung Gusti Yésus nyawang kiwa-tengen Dèkné weruh wong okèh gemruduk pada teka. Mulané Dèkné terus takon marang rasul Filipus: "Ngendi sing dodol roti kanggo ngekèki mangan wong-wong kabèh iki ya?" 66 Sakjané Gusti Yésus wis ngerti kepriyé enggoné arep ngekèki mangan wong-wong iki, nanging Dèkné namung kepéngin ngerti sepira gedéné pengandelé rasul Fili- pus. 77 Rasul Filipus semaur: "Gusti, duwit sak tumpuk waé ijik kurang kanggo nukokké mangan wong seméné okèhé iki, senajana namung dikèki saktyuwil-sak- tyuwil!" 88 Rasul Andréas, adiké rasul Pétrus, terus ngomong: "Lah iki ènèng botyah nduwé roti lima lan iwak loro. Nanging apa ya sampé kanggo wong seméné okèhé?" 1010 Gusti Yésus terus ngomong marang murid- muridé: "Wong-wong pada kongkon njagong kabèh!" Wong-wong terus pada njagong nang suketan. Na- mung wong lanangé kira-kira ènèng limang èwu okèhé. 1111 Gusti Yésus terus njikuk rotiné. Sakwisé Dèkné maturkesuwun marang Gusti Allah rotiné terus diedum. Iwaké mbarang, sakwisé didongakké terus diedum-edumké. Kabèh mangan sak wareké. 1212 Kadung wis warek kabèh Gusti Yésus terus ngongkon murid-muridé nglumpukké turahané, su- paya ora ènèng sing dietyèh-etyèh. 1313 Turuhané roti li- ma mau dilumpukké kabèh éntuk rolas ténggok. 1414 Wong-wong pada nggumun weruh lelakon kaya ngono kuwi, mulané ngomong: "Pantyèn tenan, wong iki nabi sing kudu teka, nabi sing diarep-arep karo awaké déwé." 1515 Saiki Gusti Yésus ngerti nèk wong- wong arep meksa Dèkné kongkon dadi ratuné, mu- lané Dèkné terus lunga menèh munggah gunung, déwékan. ésus mlaku Gusti Yésus mlaku Gusti Y é banyu nang nduwuré banyu nang nduwur 1616 Kadung wis surup murid-muridé terus pada numpak prauné arep ngabrah nang kuta Kapèr- 101 Yohanes 6:33 nakum. Saiki wis molai peteng, nanging Gusti Yésus durung nututi. 1818 Anginé selot banter lan ombaké ya selot gedé. 1919 Kadung wis ndayung kira-kira limang kilomèter murid-murid mau weruh Gusti Yésus mlaku nang nduwuré banyu nyedeki prauné. Kabèh pada we- di. 2020 Nanging Gusti Yésus ngomong: "Aja pada wedi! Iki Aku!" 2121 Murid-muridé terus nembung Gusti Yésus supaya mèlu numpak prauné. Nanging ora suwi, awit prauné wis tekan nggoné. WWong-wong nggolèki Gusti Y ong-wong nggolèki Gusti Yésusésus 2222 Ing ésuké wong pirang-pirang pada teka menèh nang panggonan sing ing winginé Gusti Yésus nge- dum roti. Wong-wong iki mikiré Gusti Yésus ijik nang kono, awit wingi namung ènèng prau siji lan prau iki digawa ngabrah karo murid-muridé. Wong-wong weruh nèk Gusti Yésus ora mèlu ngabrah. Nanging kadung Gusti Yésus ora ketemu nang kono, wong- wong terus pada ngabrah nang Kapèrnakum karo prau-prau sing teka sangka kuta Tibérias. Wong-wong arep nggolèki Gusti Yésus. Gusti Yésus kuwi r Gusti Y ésus kuwi rotioti sing ngekèki urip sing ngekèki urip 2525 Nang abrahan kono wong-wong terus nemu Gusti Yésus, terus pada takon: "Guru, lah kapan Kowé mbréné?" 2626 Gusti Yésus semaur: "Aku ngerti apa jalarané kowé pada nggolèki Aku. Kowé nggolèki Aku jalaran kowé wis pada mangan roti sampèk warek. Ora jalaran kowé dunung tegesé tanda-tanda sing tak tindakké! 2727 Aja nggolèk pangan sing bakal entèk, nanging pada nglu- mui nggolèk pangan sing ora ènèng entèké, pangan sing bisa ngekèki urip langgeng. Anaké Manungsa sing bisa ngekèki pangan iki. Gusti Allah Bapakku wis ngekèki kwasa marang Aku." 2828 Wong-wong terus takon: "Kekarepané Gusti Allah kuwi kepriyé ta? Awaké déwé kudu nglakoni apa waé?" 2929 Gusti Yésus semaur: "Kekarepané Gusti Allah kuwi namung iki: kowé kudu pretyaya marang Aku, awit Aku kongkonané Gusti Allah." 3030 Wong-wong terus ngomong: "Nèk ngono, apa tan- dané nèk Kowé kongkonané Gusti Allah? Awaké déwé kepéngin weruh supaya bisa pretyaya marang Kowé. 3131 Mbah-mbahané awaké déwé mbiyèn ya ora tau kekurangan pangan nang wustèn, awit dirangsumi roti sangka swarga karo nabi Moses, kaya sing ketulis nang Kitab: 'Dèkné ngekèki mangan roti sangka swar- ga marang wong-wong.' " 3232 Gusti Yésus terus ngomong: "Tak omong sak ben- eré, dudu nabi Moses sing ngekèki roti sangka swar- ga, nanging Gusti Allah Bapakku. Dèkné sing ngekèki roti sangka swarga, yakuwi roti sing sejati. 3333 Roti sing sangka nggoné Gusti Allah kuwi ya roti sing medun sangka swarga lan ngekèki urip langgeng marang ma- nungsa."
Yohanes 6:34 3434 Wong-wong terus nembung: "Guru, awaké déwé mbok dikèki roti iku sak terusé ta?" 3535 Gusti Yésus semaur: "Ya Aku iki roti sing ngekèki urip. Sapa sing mara nang nggonku ora bakal ngelih menèh lan sapa sing pretyaya marang Aku ora bakal ngelak menèh. 3636 Aku pantyèn wis ngomong! Senajan kowé weruh Aku lan penggawéku, kowé ora pada pretyaya marang Aku. 3737 Nanging ènèng sing pada teka marani Aku, yakuwi wong sing dipilih lan sing di- pasrahké marang Aku karo Gusti Allah Bapakku. Wong sing pada teka marani Aku kuwi ora bakal tak tampik. 3838 Aku medun sangka swarga kuwi ora arep nglakoni kekarepanku déwé, nanging Aku nglakoni kekarepané Gusti Allah sing ngongkon Aku. 3939 Lah kekarepané Gusti Allah kuwi apa? Ya iki: wong sing wis dipasrahké marang Aku kuwi aja sampèk ènèng sing ilang siji-si- jia. Malah mbésuk, ing dina sing kèri déwé, dina sing wis dityawiské karo Gusti Allah, wong-wong iki bakal tak tangèkké sangka pati. 4040 Kekarepané Gusti Allah Bapakku kuwi ngéné: sapa sing nitèni nèk Aku Anaké lan pretyaya ing Aku bakal nduwèni urip langgeng lan bakal tak tangèkké ing dina kuwi." 4141 Wong-wong terus pada nggremeng. Ora pada ngandel apa sing diomong karo Gusti Yésus, ora ngan- del nèk Dèkné roti sangka swarga. 4242 "Mosok? Dèkné lak anaké Yosèf lan Maria ta? Lah kok wani ngomong nèk Dèkné medun sangka swarga?" 4343 "Aja pada pating gremeng," Gusti Yésus semaur. 4444 "Ora ènèng wong sing bisa dadi muridku, nèk dudu Bapakku, sing ngongkon Aku, narik wong kuwi. Mu- lané wong sing dadi muridku kuwi bakal tak tangèkké sangka pati, mbésuk ing dina sing kèri déwé. 4545 Sapa waé sing wis diwulangi lan didunung-dunungké karo Gusti Allah Bapakku bakal pretyaya marang Aku. Lak wis ketulis ta nang kitabé para nabi nèk Gusti Allah bakal mulangi wong-wong! 4646 Ora ngomong nèk ènèng wong sing wis tau weruh Gusti Allah, ora. Sing wis tau weruh ya namung Aku iki, awit Aku tekané sangka nggoné Gusti Allah Bapakku. 4747 Pantyèn tenan. Sapa sing pretyaya marang Aku nduwèni urip langgeng. 4848 Aku iki roti sing ngekèki urip. 4949 Mbah- mbahanmu mbiyèn pada mati kabèh nang wustèn, senajan pada mangan manah. 5050 Séjé banget karo roti sing sangka swarga. Wong sing mangan roti kuwi ora bakal mati. 5151 Aku iki roti sing nguripké, roti sing sang- ka swarga. Sapa sing mangan roti iki bakal urip slawasé. Roti sing tak kèkké ya awakku déwé iki. Awakku tak kèkké supaya jagat iki nduwèni urip." 5252 Sakwisé krungu Gusti Yésus ngomong ngono wong-wong terus pada bantah-bantahan karo kantya- kantyané déwé ngomong: "Lah gèk kepriyé wong iki enggoné arep ngekèkké dagingé marang awaké déwé kongkon mangan?" 5353 Gusti Yésus semaur: "Pada élinga! Nèk kowé ora mangan dagingé lan ngombé getihé Anaké Ma- nungsa, kowé ora bakal nduwèni urip blas! 5454 Sapa sing mangan dagingku lan ngombé getihku nduwèni urip langgeng. Mbésuk, ing dina sing kèri déwé, wong 102 Yohanes 6:71 kuwi bakal tak tangèkké sangka pati. 5555 Awit daging lan getihku kuwi pangan lan ombèn sing sejati. 5656 Wong sing mangan dagingku lan ngombé getihku bakal dadi siji karo Aku lan Aku uga dadi siji karo wongé. 5757 Gusti Allah Bapakku sing ngongkon Aku, Dèkné ngekèki urip sing sejati. Aku urip, jalaran Dèkné ngekèki urip iki marang Aku. Mengkono uga sapa sing mangan dagingku bakal urip, jalaran Aku ngekèki urip iki marang Dèkné. 5858 Ya iku roti sing sangka swarga. Sapa sing mangan roti iki bakal urip slawasé. Ora tunggalé manah sing dipangan wong-wong mbiyèn nang wustèn. Awit kabèh pada mati." 5959 Ya iku mau kabèh sing diomong karo Gusti Yésus, dongé Dèkné mulangi nang sinaguk nang kuta Kapèr- nakum. embung-tembung kasukman TTembung-tembung kasukman lan panguripan lan panguripan 6060 Okèh wong sing pada mèlu Gusti Yésus. Kadung krungu piwulang mau terus pada sambat: "Piwulang iki abot! Sapa sing kuwat?" 6161 Senajan ora ènèng sing ngomongi Dèkné, nanging Gusti Yésus ngerti nèk wong-wong mau ora setuju karo piwulangé, mulané pada nggremeng. 6262 Gusti Yé- sus terus ngomong: "Lah kok pada kagèt? Mbésuk kowé bakal pada weruh déwé Anaké Manungsa balik menèh munggah nang swarga. 6363 Sing ngekèki urip kuwi namung Rohé Gusti Allah. Kekuwatané ma- nungsa ora bisa nambahi apa-apa. Tembung-tembung sing tak omongké marang kowé kuwi ngrembuk bab kasukman. Tembung-tembung kuwi sing nguripké. 6464 Nanging nang tengahmu ènèng sing ora pretyaya." Kawit mauné Gusti Yésus wis ngerti sapa waé sing ora gelem pretyaya lan sapa sing bakal ngelungké Dèkné marang mungsuhé. 6565 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Mulané Aku wis ngomong marang kowé nèk ora ènèng wong gelem dadi muridku, nèk ora Gusti Al- lah Bapakku sing narik." 6666 Sakwisé kuwi okèh wong sing pada mundur, ora gelem mèlu Gusti Yésus menèh. asul Pétrus Pengakoné rasul Pétrus Pengakoné r 6767 Gusti Yésus terus ngomong marang murid sing ro- las: "Apa kowé mbarang arep ninggal Aku?" 6868 Rasul Simon Pétrus semaur: "Gusti, lah awaké déwé kongkon mèlu sapa? Namung Kowé sing bisa mulangi awaké déwé bab urip langgeng. 6969 Awaké déwé saiki wis pretyaya lan wis ngerti tenan nèk Kowé kuwi Kristus, Anaké Gusti Allah sing urip." 7070 Gusti Yésus ngomong: "Sing milih kowé kabèh wong rolas lak Aku déwé ta? Nanging nang tengahmu sing siji Sétan." 7171 Gusti Yésus nyemoni Yudas, anaké Simon sangka Iskariot. Awit, senajan Yudas tunggalé murid rolas, nanging dèkné sing bakal ngelungké Gusti Yésus marang mungsuhé.
Yohanes 7:2 Gusti Yésus lan sedulur Gusti Y ésus lan seduluréé 77 Sakwisé kuwi Gusti Yésus mlaku turut bawah Galiléa. Dèkné ora gelem nang bawah Yudéa, awit para penggedéné wong Ju nang kono pada nggolèk jalaran arep matèni Dèkné. 22 Saiki dongé arep ènèng riyaya gedé, yakuwi riyaya Ngedekké Tarup. 33 Mulané adik-adiké Gusti Yésus pada ngomong marang Dèkné: "Mbok kéné ditinggal. Kana budal nang Yudéa waé, dadiné murid-muridmu bisa weruh kwasamu. 44 Sapa kepéngin kesuwur ora kenèng ndelikké pangwasané. Nèk niyat nduduhké kwasamu, ya dikétokké marang wong kabèh pisan." 55 Adik-adiké ngomong ngono kuwi, jalaran ora pada pretyaya marang Dèkné. 66 Nanging Gusti Yésus semaur: "Kanggo Aku saiki du- rung wantyiné. Séjé karo kowé, kowé sak wantyi-wan- tyi bisa budal. 77 Wong-wong ora bisa sengit marang kowé, awit kowé tunggalé karo wong-wong. Nanging Aku disengiti banget, awit Aku nyalahké wong-wong nèk klakuané ala. 88 Kana kowé pada budal. Aku ora bu- dal ndisik, awit kanggo Aku iki durung wantyiné." 99 Mulané Gusti Yésus ya terus kèri nang Galiléa kaya sing diomong mau. Gusti Yésus nang Gr Gusti Y éja Gedé ésus nang Gréja Gedé 1010 Kadung adik-adiké wis pada budal, Gusti Yésus terus budal mbarang, nanging ijèn, tanpa ènèng wong sing ngerti. 1111 Nang riyaya kono para penggedéné wong Ju pada nggolèki Gusti Yésus. Pada takon marang sakpada-pada: "Wongé nang endi?" 1212 Pinemuné wong-wong bab Gusti Yésus séjé-séjé. Enèng sing ngomong: "Yésus kuwi wong apik!" Nang- ing ènèng liyané sing ngomong: "Ora, Dèkné arep nyasarké wong-wong!" 1313 Nanging ora ènèng sing wani ngomong blaka, awit pada wedi karo para penggedé. 1414 Nang tengahé minggu riyaya kuwi Gusti Yésus terus mlebu nang Gréja Gedé lan mulangi nang kono. 1515 Para penggedéné wong Ju pada nggumun banget, mulané ngomong: "Wong iki lak ora tau mèlu sekola- hané awaké déwé ta? Lah kok nduwèni kaweruh se- mono okèhé?" 1616 Gusti Yésus semaur: "Sing tak wulangké iki ora pikiranku déwé, nanging piwulangé Gusti Allah sing ngongkon Aku. 1717 Sapa sing gelem nuruti karepé Gusti Allah mesti bakal nitèni déwé nèk sing tak omong kuwi piwulang sangka Gusti Allah, ora pikiranku déwé. 1818 Wong sing mulang manut pikirané déwé kuwi na- mung nggolèk lem-lemané wong kanggo dèkné déwé. Nanging sapa sing nuju supaya Gusti Allah sing dielem, wong kuwi mesti kenèng diendelké lan dèkné ora bakal nyasarké. 1919 Kowé lak wis ditinggali wèté Gusti Allah ta karo nabi Moses? Ya apa ora? Nanging siji waé ora ènèng sing nglakoni. Lah kenèng apa kowé kok arep matèni Aku?" 2020 Wong-wong semaur: "Kowé kuwi édan! Sapa sing arep matèni Kowé?" 103 Yohanes 7:36 2121 Gusti Yésus ngomong: "Namung barang siji sing tak lakoni ing dina sabat, namung nambani wong lara, lah kowé kok wis pada ramé kaya ngono! 2222 Wis ping pira waé kowé pada nyunati bayi lanang ing dina sabat nèk wolung dinané tiba ing dina kuwi. Awit nabi Moses wis mulangi kowé, kudu nyunati botyah bayi nèk umuré wis wolung dina. Nanging sakjané dudu nabi Moses sing molai karo sunatan. Sakdurungé nabi Moses ènèng, sunatan wis dilakokké. 2323 Nèk kowé nyu- nati botyah ing dina sabat jalaran kowé manut per- natané nabi Moses, lah kowé kok pada nesu karo Aku nèk Aku nambani wong ing dina sabat? 2424 Mulané, nèk ngomong kuwi aja namung manut sak weruhmu ing njabané waé, nanging sembarang kudu mbok tim- bang sing apik ndisik." 2525 Sakwisé kuwi terus ènèng wong siji-loro sangka Yérusalèm kono sing ngomong: "Iki lak wong sing digolèki arep dipatèni kaé ta! 2626 Lah Dèkné kok malah mulangi nang ngarepé wong-wong. Lah kok ora ènèng sing nyekel? Apa penggedé-penggedéné wong Ju saiki pada pretyaya nèk Dèkné Kristus? 2727 Mosok ah? Jaréné nèk Kristus teka ora ènèng wong ngerti Dèkné kuwi sangka ngendi! Nanging panggonané wong iki awaké déwé ngerti!" 2828 Mulané dongé Gusti Yésus mulangi nang Gréja Gedé Dèkné terus ngomong karo swara sing banter: "Bener, menawa waé kowé pada ngerti Aku iki sapa lan Aku iki sangka ngendi. Nanging tekaku iki ora sangka karepku déwé! Aku iki ènèng sing ngongkon lan sing ngongkon Aku kuwi kenèng mbok pretyaya. Mung waé kowé ora kenal marang Dèkné. 2929 Nanging Aku ngerti Dèkné, awit Aku tekané sangka nggoné Dèkné lan Dèkné sing ngongkon Aku." 3030 Krungu kuwi wong-wong terus kudu nyekel Gusti Yésus, nanging ora ènèng sing wani, awit durung wan- tyiné. 3131 Saiki malah wong okèh terus pada pretyaya marang Gusti Yésus. Wong-wong iki pada ngomong: "Ya iki Kristus. Apa bakal ènèng liyané sing bisa nin- dakké penggawé sing gedéné ngungkuli sing ditin- dakké wong iki. Aku ora ngandel!" 3232 Para Farisi krungu omongané wong-wong bab Gusti Yésus, mulané terus pada pertimbangan karo para pengarepé imam. Sakwisé kuwi para Farisi lan para pengarepé imam pada ngongkon sekaut-sekauté Gréja Gedé kongkon nyekel Gusti Yésus. 3333 Gusti Yésus ngomong: "Enggonku tyampur karo kowé iki namung garèk sedilut. Ora suwi menèh Aku bakal balik menèh nang nggoné sing ngongkon Aku mbréné iki. 3434 Kowé bakal nggolèki Aku, nanging ora bakal bisa nemu Aku, awit panggonan sing bakal tak enggoni iki kowé ora bisa nekani." 3535 Para penggedéné wong Ju mau terus pada takon marang sakpada-pada: "Wong iki arep lunga nang en- di ta kok ngomong nèk awaké déwé ora bakal bisa ne- mu Dèkné. Apa Dèkné arep lunga mèlu wong-wong sing saiki pada buyar tyampur wong Grik? Menawa arep mulangi wong-wong sing ora ngerti Gusti Allah? 3636 Aku kok ora dunung. Dèkné ngomong nèk awaké
Yohanes 7:37 déwé bakal nggolèki Dèkné, nanging ora bakal nemu. Dèkné ngomong menèh nèk awaké déwé ora bakal bisa nekani panggonané Dèkné. Dèkné sakjané ngomongké apa ta?" 3737 Dina penutupé riyaya kuwi dina sing penting déwé. Gusti Yésus ngadek terus ngomong banter: "Sapa ngelak, mbrénéa nang nggonku, bakal tak kèki ngombé. 3838 Nang Kitab wis ketulis nèk banyu sing nguripké bakal mbludak sangka atiné wong sing pretyaya marang Aku!" 3939 Nang kéné Gusti Yésus ngomongké bab Roh Sutyi, tegesé, sapa sing pretyaya marang Dèkné bakal nampa Roh Sutyi. Nanging Roh Sutyi durung teka, awit Gusti Yésus durung munggah nang swarga. Pinemuné wong-wong bab Pinemuné wong-wong bab ésus séjé-séjé Gusti Yésus séjé-séjé Gusti Y 4040 Okèh wong sing pada ngrungokké piwulangé Gusti Yésus mau. Enèng sing ngomong: "Wong iki pantyèn nabi sing kudu teka!" 4141 Nanging ènèng liyané sing ngomong: "Ya, wong iki Kristus!" Terus ènèng sing liyané menèh semaur: "Mosok? Apa Kristus tekané sangka Galiléa! Ora ngandel Aku? 4242 Lak wis ketulis nang Kitab ta nèk Kristus kuwi tu- runané ratu Daved lan lairé kuwi nang Bètlehèm, kuta lairané ratu Daved." 4343 Dadiné pikirané wong-wong mau bab Gusti Yésus ora tunggalé, ènèng sing ngomong ngéné, ènèng sing ngomong ngono. 4444 Enèng sing arep nyekel Dèkné, nanging ora pada wani. 4545 Sekaut-sekaut sing njaga Gréja Gedé terus pada balik menèh nang nggoné para pengarepé imam lan para Farisi, terus pada ditakoni: "Lah endi wongé? Kok ora mbok gawa mbréné?" 4646 Sekaut-sekaut mau semaur: "Piwulangé wongé jan nggumunké tenan. Awaké déwé durung tau krungu wong liyané ngomong kaya wong iki!" 4747 Para Farisi terus ngomong: "Lah apa kowé mbarang wis dikenèng karo wongé? 4848 Apa ènèng wong siji waé sangka para penggedéné wong Ju lan sangka para Farisi sing pretyaya marang Dèkné? Lak ora ènèng ta? 4949 Wong-wong kuwi pada keblinger, awit ora pada dunung isiné Kitab!" 5050 Ing tengahé para Farisi iki ènèng wong siji sing wis tau mara nang nggoné Gusti Yésus. Dèkné jenengé Nikodémes. 5151 Nikodémes ngomong: "Miturut wèté agamané awaké déwé, awaké déwé ora kenèng nyalahké wong, sakdurungé wongé ditakoni lan digolèki apa salahé?" 5252 Liyané pada semaur: "E, é, omongmu kok kaya- kaya kowé arep mbélani wong Galiléa kuwi. Mbok digolèki déwé nang Kitab ta, mengko lak kowé weruh déwé nèk Galiléa kuwi ora tau ngetokké nabi." 5353 Sak- wisé iki wong-wong terus pada mulih nang omahé déwé-déwé. 104 Yohanes 8:18 ong wédok laku bédang konangan WWong wédok laku bédang konangan 88 Gusti Yésus ora mulih, nanging terus budal nang gunung Olèf. 22 Esuké Dèkné mruput budal menèh nang Gréja Gedé. Wong okèh teka. Gusti Yésus terus njagong lan mulangi wong-wong iki. 33 Nang tengahé wulangan terus ènèng guru-guru Kitab lan wong Farisi pada teka nggawa wong wédok kongkon ngadek nang tengahé wong-wong. Wong wédok iki konangan laku bédang. 44 Guru-guru Kitab lan para Farisi terus ngomong marang Gusti Yésus: "Guru, wong wédok iki konangan laku bédang. 55 Miturut wèté nabi Moses wong sing nglakoni dosa kaya ngono kuwi kudu di- patèni, dibandemi watu. Lah pinemumu kepriyé?" 66 Wong-wong takon iki tujuané namung arep ngenèng Gusti Yésus, nggolèk jalaran kanggo nyalahké Dèkné. Nanging Gusti Yésus malah ndingkluk terus nulis nang lemah karo drijiné. 77 Wong-wong mau pada ngetyek terus kepéngin krungu Gusti Yésus semaur, mulané Gusti Yésus terus ngadek lan ngomong: "Sapa sing rumangsa blas ora nduwé salah kenèng molai mbandem watu marang wong wédok iki." 88 Gusti Yésus terus ndingkluk lan nulis nang lemah menèh. 99 Kadung krungu Gusti Yé- sus semaur ngono guru-guru Kitab lan para Farisi terus pada lunga siji-siji, molai karo para pinituwa. Dadiné namung garèk Gusti Yésus déwé karo wong wédoké sing ijik nang ngarepé wong-wong kono. 1010 Gusti Yésus terus ngadek lan takon marang wong wédoké: "Lah wong-wong sing nggawa kowé mbréné pada nang endi saiki? Apa ora ènèng sing nyalahké kowé?" 1111 Wongé semaur: "Ora Gusti, ora ènèng siji-sijia!" Gusti Yésus terus ngomong: "Aku uga ora nyalahké kowé, kana mulih, nanging aja nglakoni dosa menèh!" ésus pepadangé jagat Gusti Yésus pepadangé jagat Gusti Y 1212 Ing liya waktu Gusti Yésus ngomong marang wong-wong: "Aku iki pepadangé jagat. Wong sing mèlu Aku ora bakal mlaku ing pepeteng menèh, nang- ing bakal nduwèni pepadangé urip." 1313 Para Farisi terus semaur: "Kowé kuwi ngomongké awakmu déwé, ora ènèng seksi liyané, tembungmu ora kanggo!" 1414 Gusti Yésus terus ngomong: "Tembungku iki nyata, senajana namung Aku déwé sing ngomongké. Aku ngerti tekaku iki sangka ngendi lan paranku iki nang endi. Nanging kowé ora ngerti apa-apa bab Aku! 1515 Kowé kuwi nèk ngomong namung manut apa weruhmu waé. Aku ora nyalahké sapa-sapa. 1616 Nang- ing semunggoné Aku kudu nyalahké, putusanku mesti bener, awit dudu Aku déwé sing nggawé putusan, nanging Aku karo Bapakku sing ngongkon Aku. 1717 Nang wètmu déwé ketulis nèk paseksi bisané kang- go namung nèk ènèng wong loro sing nyeksèni. 1818 Sing dadi seksiku kuwi wong loro, yakuwi Aku déwé lan Bapakku, sing ngongkon Aku."
Yohanes 8:19 1919 Wong-wong terus takon: "Lah endi Bapakmu." Gusti Yésus semaur: "Kowé kuwi ora ngerti Aku iki sapa, mulané kowé ya ora pada ngerti Bapakku. Se- munggoné kowé ngerti Aku iki sapa, kowé ya mesti ngerti Bapakku!" 2020 Gusti Yésus ngomong iki dongé Dèkné mulangi nang Gréja Gedé. Dèkné ngadek tyedek karo kotakan- kotakan wadah duwit pawèh marang Gusti Allah. Ora ènèng wong sing nyekel Dèkné, awit durung wanty- iné. Gusti Yésus or Gusti Y a sangka jagat kéné ésus ora sangka jagat kéné 2121 Ora let suwi Gusti Yésus terus ngomong menèh marang wong-wong: "Aku iki bakal lunga lan kowé bakal pada nggolèki Aku lan bakal mati nggémbol salahmu. Kowé ora bisa teka nang panggonan sing bakal tak parani." 2222 Para pengarepé wong Ju terus ngomong: "Lah wong kuwi kok ngomong nèk awaké déwé ora bisa teka nang panggonan sing arep diparani Dèkné. Wong kuwi arep nggantung apa kepriyé ta?" 2323 Gusti Yésus terus ngomong: "Kowé kuwi sangka ngisor, nanging Aku sangka nduwur. Kowé wong donya kéné, nanging Aku ora. 2424 Mulané, Aku wis ngomong nèk kowé bakal mati nggawa salahmu. Awit nèk kowé ora pada pretyaya nèk Aku iki pantyèn wujut kaya sing tak omong, tenan, nèk mati kowé bakal ng- gawa salahmu." 2525 Wong-wong terus takon: "Kowé kuwi sakjané sapa ta?" Gusti Yésus semaur: "Iku wis ora usah tak omong menèh, awit enggonku ngomong wis ora kurang-ku- rang. 2626 Okèh prekara sing kudu tak omong kanggo nduduhké salahmu, nanging Aku emoh ngomongké kuwi. Aku namung kepéngin nggelarké marang saben wong apa tembungé sing ngongkon Aku. Dèkné kuwi bener lan kenèng dipretyaya." 2727 Wong-wong ora ngerti nèk Gusti Yésus ngomongké bab Gusti Allah, Bapaké. 2828 Mulané Gusti Yésus terus ngomong: "Mbésuk nèk kowé wis pada ngunggahké Anaké Manungsa nang kayu pentèngan, kowé bakal ngerti Aku iki sapa. Kowé uga bakal ngerti nèk Aku ora nglakoni apa-apa sangka karepku déwé, nanging sing tak omong namung manut piwulangé Gusti Allah Bapakku marang Aku. 2929 Sing ngongkon Aku kuwi slawasé karo Aku. Dèkné ora tau ninggal Aku déwé, awit Aku slawasé namung nglakoni sembarang sing ndadèkké legané atiné Dèkné." 3030 Sakwisé Gusti Yésus ngomongké kuwi mau kabèh terus okèh wong sing pada pretyaya marang Dèkné. TTurunané Bapa Abr urunané Bapa Abrahamaham 3131 Gusti Yésus terus ngomong marang wong Ju sing pada pretyaya: "Nèk kowé pada nglakoni piwulangku, kowé kuwi nyata dadi muridku. 3232 Kowé bakal nglakoni kekarepané Gusti Allah lan jalaran sangka kuwi kowé bakal merdéka." 105 Yohanes 8:48 3333 Wong-wong terus semaur: "Kowé kuwi ngomong apa ta? Awaké déwé bakal merdéka? Kapan awaké déwé tau dadi slafé wong? Awaké déwé lak turunané Bapa Abraham ta?" 3434 Gusti Yésus semaur: "Pada ngertia! Sapa waé sing nglakoni ala kuwi dadi slafé ala. 3535 Slaf kuwi ora nduwèni kwasa apa-apa lan ora bakal slawasé nang omahé sing nduwé. Nanging anaké wongé nduwèni kwasa nang omah kono slawasé. 3636 Mulané, nèk Anaké Gusti Allah wis ngluwari kowé, kowé bakal merdéka tenan. 3737 Aku ngerti nèk kowé kuwi kabèh turunané Bapa Abraham, nanging senajan ngono kowé pada arep matèni Aku, awit piwulangku blas ora mbok tam- pa ing atimu. 3838 Sing tak omong iki apa sing diduduhké marang Aku karo Bapakku, nanging kowé kuwi nglakoni kekarepané bapakmu, yakuwi Sétan." 3939 Wong-wong semaur: "Bapaké awaké déwé kuwi Bapa Abraham!" Gusti Yésus ngomong: "Nèk kowé kuwi turunané Ba- pa Abraham tenan, klakuanmu ya mesti kaya Bapa Abraham! 4040 Aku ngomongi kowé bab sing bener lan sing nyata, awit iki Aku krungu sangka nggoné Gusti Allah déwé, malah Aku arep mbok patèni. Apa Bapa Abraham mbiyèn ya ngono? Lak ora ta! 4141 Kowé kuwi niru bapakmu!" Wong-wong terus semaur: "Bapakmu? Gusti Allah déwé bapaké awaké déwé lan awaké déwé ora tau ninggal Dèkné." Anak-anaké Sétan Anak-anaké Sétan 4242 Gusti Yésus ngomong: "Semunggoné Gusti Allah kuwi bapakmu tenan, kowé mesti ya trésna marang Aku. Aku iki tekané sangka nggoné Gusti Allah terus mara nang tengahmu. Aku mbréné iki ora sangka karepku déwé, nanging Gusti Allah sing ngongkon Aku. 4343 Kowé kuwi ora pada dunung tembungku, awit kowé ora sabar ngrungokké piwulangku! 4444 Kowé kuwi anaké Sétan lan kowé namung seneng nuruti karepé bapakmu. Sétan kuwi kawit mbiyèné tukang matèni. Klakuané blas ora tau ènèng beneré, awit dèkné setitik waé ora ènèng beneré. Nèk dèkné goroh kuwi pantyèn wis lumrah, awit dèkné tukang goroh lan goroh kuwi tukulé sangka Sétan. 4545 Mulané ora nggu- munké nèk kowé ora pada pretyaya marang piwu- langku, awit piwulangku kuwi bener. 4646 Jajal, sapa sing bisa nduduhké dosaku? Kenèng apa kowé kok ora pa- da pretyaya marang Aku, senajana Aku ngomong sak beneré. 4747 Pantyèn! Wong nèk anaké Gusti Allah tenan mesti ya nggugu tembungé Gusti Allah. Nanging kowé dudu anaké Gusti Allah, mulané ya ora pada ng- gatèkké marang piwulangé!" Gusti Yésus lan Bapa Abr Gusti Y ésus lan Bapa Abrahamaham 4848 Wong-wong terus ngomong: "Awaké déwé lak wis ngomong ta, kowé dudu wong Ju tenan, nanging wong Samaritan. Kowé kelebon sétan!"
Yohanes 8:49 4949 Gusti Yésus semaur: "Ora, Aku ora kelebon sétan. Aku nggunggung Gusti Allah Bapakku, nanging kowé malah ngèlèk-èlèkké Aku. 5050 Aku ora kepéngin dielem, ora. Enèng siji sing ngelem Aku lan Dèkné bakal nduduhké sapa sing bener lan sapa sing klèru. 5151 Elin- ga! Wong sing nglakoni piwulangku kuwi slawasé ora bakal ngalami pati." 5252 Wong-wong Ju mau terus pada ngomong: "Saiki awaké déwé ngerti tenan nèk kowé gemblung. Bapa Abraham lak mati ta? Lan para nabi mbarang! Lah kowé kok ngomong: 'Sapa sing nglakoni piwulangku ora bakal mati?' 5353 Lah nèk Bapa Abraham waé mati, para nabi uga kabèh mati, lah kowé kuwi sapa? Apa kowé ngungkuli Bapa Abraham?" 5454 Gusti Yésus semaur: "Apa Aku ngungkuli Bapa Abraham? Semunggoné Aku ngelem awakku déwé, tembungku ora ènèng ajiné. Nanging Gusti Allah déwé, Bapakku, sing ngelem Aku. Dèkné sing mbok arani Gusti Allahmu. 5555 Nanging kowé ora kenal marang Dèkné. Aku iki sing kenal marang Dèkné. Aku goroh nèk Aku ngomong Aku ora kenal marang Dèkné, kaya enggonmu pada goroh kuwi. Aku kenal marang Dèkné lan Aku manut marang tembungé. 5656 Bapa Abraham ngarep-arep tekaku karo bungah. Saiki kuwi wis klakon, mulané Dèkné ya bungah ten- an." 5757 Wong-wong mau terus ngomong marang Gusti Yé- sus: "Lah umurmu waé durung ènèng sèket taun kok ngomong nèk wis weruh Bapa Abraham?" 5858 Gusti Yésus semaur: "Pada ngertia! Sakdurungé Bapa Abraham ènèng Aku wis ènèng." 5959 Wong-wong terus pada njikuk watu kanggo mban- demi Gusti Yésus, nanging Dèkné terus ndelik lan lun- ga sangka Gréja Gedé kono. ésus nambani wong lamur Gusti Yésus nambani wong lamur Gusti Y 99 Dongé Gusti Yésus mlaku Dèkné terus weruh wong sing lamur kawit lairé. 22 Murid-muridé terus takon: "Guru, apa sing marakké wong iki lair lamur: salahé dèkné déwé apa salahé wong tuwané?" 33 Gusti Yésus semaur: "Ora salahé sapa-sapa! Wongé déwé ora salah lan wong tuwané ya ora salah. Wong kuwi lamur supaya kwasané Gusti Allah bisa kétok sangka uripé. 44 Saiki pumpung ijik awan awaké déwé kudu nyambutgawé nuruti kekarepané Gusti Allah sing ngongkon Aku. Ora suwi menèh wengi bakal teka lan awaké déwé ora bisa nyambutgawé apa-apa menèh. 55 Suwéné Aku nang jagat kéné Aku pepadangé jagat." 66 Sakwisé ngomong ngono Gusti Yésus terus idu nang lemah. Lemahé terus diulet-ulet karo iduné terus diusapké mripaté wongé sing lamur. 77 Gusti Yésus ngomong marang wongé: "Kana saiki raup nang blumbang Siloam!" (Siloam kuwi tegesé: sing dikongkon.) Wongé terus budal. Sakwisé raup dèkné terus mulih, nanging saiki mripaté wis weruh. 106 Yohanes 9:26 88 Tangga-tanggané lan wong-wong liyané sing saben dinané weruh wongé ngemis pada rasan-rasan: "Wong iki apa dudu sing tukang ngemis kaé?" 99 Enèng sing semaur: "Ya, pantyèn dèkné!" Liyané ngomong: "Dudu, namung rupané sing kaya dèkné." Nanging wong sing mauné lamur semaur: "Pantyèn aku iki sing tukang ngemis!" 1010 Wong-wong terus takon: "Lah saiki kowé kok bisa weruh?" 1111 "Wong sing jenengé Yésus sing nambani aku. Dèkné ngulet-ulet lemah karo iduné terus diusapké mripatku. Sakwisé kuwi aku terus dikongkon raup nang blumbang Siloam. Kadung aku wis raup aku terus bisa weruh." 1212 Wong-wong takon: "Lah wongé nang endi?" "Embuh ya," wongé semaur. a Farisi kepéngin ngerti kepriyé wongé bisané mari ParPara Farisi kepéngin ngerti kepriyé wongé bisané mari 1313 Gusti Yésus enggoné ngulet-ulet lemah karo iduné kanggo nambani wong lamur mau ing dina sabat. Ing dina sabat kuwi wong Ju ora éntuk nyambutgawé apa- apa, mulané wongé terus digawa nang nggoné para Farisi arep dikelahké. 1515 Wongé ditakoni: "Kepriyé mri- patmu bisané mari?" Wongé semaur: "Mripatku diusapi lemah teles, aku terus raup terus bisa weruh!" 1616 Enèng para Farisi sing terus ngomong: "Aku ora ngandel nèk wong iki kongkonané Gusti Allah. Nèk wongé ngerti Gusti Allah mosok nerak wèté dina sabat?" Nanging liyané ngomong: "Nèk wong ala mosok bisa nambani wong lamur?" Pinemuné wong-wong séjé- séjé. 1717 Wongé terus ditakoni menèh: "Kowé sing ditam- bani karo wongé, lah kowé ngarani wongé kuwi sapa?" "Dèkné kuwi nabi," wongé semaur. 1818 Nanging para penggedéné wong Ju ora ngandel nèk wongé kuwi mauné lamur terus saiki bisa weruh. Mulané terus nyeluk wong tuwané. 1919 Wong tuwané di- takoni: "Apa iki anakmu sing jaréné lamur kawit lairé. Lah saiki kok bisa weruh?" 2020 Wong tuwané semaur: "Ya, iki anakku sing lamur kawit lairé! 2121 Nanging awaké déwé ora ngerti kepriyé dèkné bisané weruh saiki lan sapa sing nambani. Mbok dèkné ditakoni déwé ta. Dèkné wis gedé, mesti ya bisa ngomong déwé!" 2222 Wong tuwané ngomong ngono kuwi, jalaran pada wedi karo para Farisi. Awit para Farisi wis pada setuju nèk sapa waé sing ngakoni nèk Gusti Yésus kuwi Kristus, wong kuwi bakal di- etokké sangka sinaguk. 2323 Kuwi jalarané wong tuwané ngomong marang wong-wong kongkon takon déwé. 2424 Wongé terus dityeluk sepisan menèh lan diomon- gi: "Janjia nang ngarepé Gusti Allah nèk kowé ora goroh. Awaké déwé weruh nèk Yésus kuwi wong salah." 2525 Wongé semaur: "Embuh wongé wong salah em- buh ora, kuwi aku ora ngerti. Aku namung ngerti nèk aku mauné lamur, nanging saiki aku bisa weruh!" 2626 "Lah kowé diapakké kok saiki bisa weruh?"
Yohanes 9:27 2727 "Aku mau lak wis ngomong ta, nanging kowé ora gelem ngrungokké. Apa kowé mbarang kepéngin dadi muridé Dèkné!" 2828 Wong-wong terus pada nesu ngomong: "Kowé sing dadi muridé Dèkné. Awaké déwé iki muridé nabi Moses. 2929 Awaké déwé ngerti nèk Gusti Allah wis omong-omongan karo nabi Moses, nanging Yésus kuwi embuh sangka ngendi, awaké déwé ora ngerti." 3030 Wongé terus semaur: "Saiki aku jan nggumun ten- an. Lah wongé sing nambani mripatku marakké aku bisa weruh kok kowé durung ngerti Dèkné kuwi sapa? 3131 Awaké déwé ngerti nèk Gusti Allah ora nampa pan- dongané wong salah. Gusti Allah namung ngrungokké marang wong sing ngajèni lan manut marang Dèkné. 3232 Kawit mbiyèn awaké déwé ora tau krungu nèk ènèng wong tau nambani mripaté wong lamur kawit lairé, terus bisa weruh. 3333 Nèk wong iki dudu Gusti Al- lah sing ngongkon Dèkné mesti ya ora bisa nambani aku?" 3434 Para Farisi terus semaur: "Kowé kuwi apa? Kawit lairmu tekan saiki kowé kebek salah. Lah kowé kok arep mulangi awaké déwé!" Wongé terus dietokké sangka sinaguk. 3535 Gusti Yésus krungu nèk wongé dietokké sangka sinaguk. Kadung kepetuk karo wongé Dèkné terus ngomong: "Apa kowé pretyaya marang Anaké Ma- nungsa?" 3636 Wongé semaur: "Lah Anaké Manungsa kuwi sapa ta? Aku kepéngin ngerti, dadiné aku bisa pretyaya marang Dèkné." 3737 Gusti Yésus ngomong: "Kowé wis weruh wongé, ya sing omong-omongan karo kowé iki!" 3838 "Aku pretyaya, Gusti!" Wongé terus niba nyembah Gusti Yésus. 3939 Gusti Yésus ngomong: "Tekaku nang jagat kéné ngétokké sapa sing gelem manut marang Gusti Allah lan sapa sing ora! Dadiné, sing lamur bisa weruh lan sing weruh dadi lamur." 4040 Enèng wong Farisi sing krungu kuwi terus pada ngomong: "Apa awaké déwé iki lamur?" 4141 Gusti Yésus semaur: "Semunggoné kowé lamur, kowé ora nduwé salah. Lah saiki kowé déwé ngomong nèk kowé weruh, mulané kowé salah sak terusé!" ésus pangon sing sejati Gusti Yésus pangon sing sejati Gusti Y Gusti Yésus terus mulangi wong-wong mau nganggo gambar ngéné: "Iki dirungokké sing apik. Nèk ènèng wong mlebu kandang wedus, nang- ing ora liwat lawangé, wong kuwi mesti maling apa tukang ngrampok. 22 Pangoné mlebu kandang liwat lawangé lan sing jaga kandang mesti bakal mbukakké lawangé. Wedusé kabèh nitèni swarané pangoné. Wongé nyeluki jenengé wedusé siji-siji terus digiring metu arep diengon. 44 Nèk wedusé kabèh wis dietokké, pangoné terus mlaku nang ngarep déwé. Wedusé terus ngetutké dèkné, awit kabèh nitèni swarané. 55 Wedus-wedus iki ora bakal ngetutké wong liyané. 1010 107 Yohanes 10:25 Nèk ènèng wong liyané teka, wedusé malah pada mblayu lunga, awit ngerti nèk kuwi dudu pangoné." 66 Gusti Yésus nganggokké gambar iki, nanging wong-wong ora dunung. 77 Mulané Dèkné terus ndunung-ndunungké ngéné: "Omongku iki dirungokké sing apik tenan! Ya Aku iki lawangé kandang wedus. Kabèh sing tekané sakdu- rungé Aku, kuwi maling lan tukang ngrampok. Mulané wedus-wedus ora ngrungokké swarané. 99 Aku iki lawangé. Wong sing mlebu liwat Aku bakal slamet. Wong kuwi mlebu-metu bakal nemu pangan. 1010 Kowé pada ngerti, maling kuwi tekané namung arep nyo- long, matèni lan ngrusak. Nanging Aku teka ngekèki urip kalubèran. 1111 "Aku iki pangon sing sejati. Pangon sing sejati saguh mati nglabuhi wedus-wedusé. 1212 Wong sing na- mung kerja angon kuwi dudu pangoné lan dudu sing nduwé wedusé. Wong kaya ngono kuwi malah mblayu lunga nèk ènèng kéwan galak teka arep mangan we- dusé. Wedus-wedusé mesti ditinggal, awit dèkné na- mung kerja. Wedus-wedusé ditubruk karo kéwané galak terus pada buyar. 1414 Aku iki pangon sing sejati. Kaya enggoné Gusti Allah Bapakku mangertèni Aku lan Aku mangertèni Dèkné, kaya ngono uga Aku nger- ti wedusku siji-sijiné lan wedusku siji-sijiné ya ngerti Aku. Aku ora éman uripku kanggo nglabuhi wedus- wedusku. 1616 Aku uga nduwé wedus-wedus liyané sing ora nang kandang kéné. Wedus-wedus kuwi uga kudu tak engon lan bakal pada ngrungokké swaraku. Bakal tak giring dadi siji karo wedus-wedus sing wis nang kéné. Dadiné wedus-wedusku kabèh bakal tunggal kandang lan tunggal pangon. 1717 "Gusti Allah Bapakku nrésnani Aku, awit Aku mas- rahké uripku, supaya Aku bisa nampa uripku menèh. 1818 Aku masrahké uripku sangka karepku déwé. Ora ènèng sing bisa ngrebut sangka Aku. Mati ya karepku déwé lan urip ya karepku déwé. Kuwi kekarepané Gusti Allah Bapakku." 1919 Tembung-tembungé Gusti Yésus kuwi marakké para penggedéné wong Ju sing nang kono pada èngkèl-èngkèlan. 2020 Okèh sing ngomong: "Yésus kuwi wong édan, wong kelebon sétan. Aja dirungokké." 2121 Saloké ngomong: "Nèk wong kelebon sétan mosok bisa mulangi kaya ngono. Mosok sétan bisa nambani wong lamur? Lak ora ta?" Sing pretyaya lan sing or Sing pr etyaya lan sing oraa 2222 Saiki nang kuta Yérusalèm ènèng riyaya gedé. Saben taun ènèng riyaya iki kanggo ngélingké bukakané Gréja Gedé. Riyaya iki tiba wayahé adem. 2323 Gusti Yésus mlaku-mlaku nang Gréja Gedé kono nang panggonan sing jenengé Gadriné Soléman. 2424 Para penggedéné wong Ju terus pada ngubengi Dèkné takon: "Mbok awaké déwé ndang diomongi ta! Nèk kowé kuwi pantyèn Kristus tenan, mbok ngomong blaka ta?" 2525 Gusti Yésus terus semaur: "Aku lak wis ngomong ta! Nanging kowé ora gelem pretyaya. Aku nindakké
Yohanes 10:26 penggawé sing nggumun-nggumunké kanggo tanda nèk Gusti Allah Bapakku sing ngongkon Aku lan sing ngekèki kwasa Aku. 2626 Nanging kowé meksa ora pretyaya. Kowé ngerti kenèng apa kowé kok ora pada pretyaya? Jalaran kowé kuwi dudu wedusku. 2727 We- dusku nitèni swaraku lan mèlu Aku. Aku ngerti we- dusku siji-sijiné. 2828 Kabèh tak kèki urip langgeng lan ora bakal tiba ing karusakan. Ora ènèng sing bisa ngrebut wedusku sangka tanganku. 2929 Gusti Allah Ba- pakku sing ngekèki wedus-wedus kuwi marang Aku lan kwasané Gusti Allah Bapakku kuwi ngungkuli kwasa sak kabèhé. Ora ènèng sing bisa ngrebut we- dus-wedusku sangka kwasané Gusti Allah Bapakku. 3030 Aku karo Gusti Allah Bapakku kuwi tunggalé." 3131 Para penggedéné wong Ju terus njikuki watu menèh arep dienggo mbandemi Gusti Yésus. 3232 Gusti Yésus terus ngomong: "Kowé lak wis pada weruh déwé ta? Wis ping pira Aku nindakké penggawé be- tyik? Kuwi mau kabèh sangka karepé Gusti Allah Ba- pakku. Lah sing endi sing marakké kowé arep mban- demi watu Aku?" 3333 Wong-wong mau terus semaur: "Dudu kuwi sing marakké awaké déwé arep mbandemi kowé! Kowé kuwi namung manungsa ta? Lah kok ngomong nèk Kowé karo Gusti Allah tunggalé. Kowé kuwi ngèlèk- èlèkké Gusti Allah!" 3434 Gusti Yésus terus ngomong: "Nang kitabmu déwé Gusti Allah lak tau ngomong ngéné ta marang wong- wong sing dikongkon nuntun bangsané: 'Kowé kuwi pada tak arani allah!' Lan kowé ngerti ta nèk sing ke- tulis nang Kitab kuwi nyata. 3535 Lah nèk wong-wong sing dipilih dikongkon nuntun bangsané diarani allah karo Gusti Allah, lah kowé kok pada nyalahké Aku. Kok pada ngomong nèk Aku ngèlèk-èlèkké Gusti Allah? Lak Gusti Allah déwé ta sing miji Aku lan ngongkon Aku teka nang jagat kéné? Lah Aku kok ora éntuk ngomong nèk Aku iki Anaké Gusti Allah? 3737 Nèk Aku ora ngétokké kwasané Gusti Allah Bapakku, kowé ora usah pretyaya marang Aku. 3838 Kowé kabèh wis pada weruh déwé, nanging meksa kowé ora pada pretyaya marang Aku. Senajana kowé ora pretyaya marang Aku, mbok pada pretyayaa tanda-tanda sing tak tin- dakké kuwi. Dadiné kowé bisa nitèni lan dunung nèk Gusti Allah Bapakku karo Aku siji lan Aku karo Gusti Al- lah Bapakku ya siji." 3939 Wong-wong krungu Gusti Yésus ngomong ngono kuwi terus arep nyekel Dèkné, nanging Gusti Yésus terus nglungani. 4040 Dèkné terus ngabrah laut Yordan tekan sakwijiné panggonan. Mbiyèn Yohanes molai mbaptis nang panggonan kuwi. Gusti Yésus terus nang kono rada suwi. 4141 Okèh wong pada teka nang nggoné Gusti Yé- sus lan pada ngomong: "Yohanes déwé ora tau nin- dakké penggawé sing nggumunké, nanging sem- barang sing diomong karo dèkné bab Gusti Yésus kuwi nyata." 4242 Mulané wong okèh terus pada pretyaya marang Gusti Yésus. 108 Yohanes 11:22 Lasarus ninggal Lasarus ninggal Saiki nang désa Bétani ènèng wong lara. Wong iki jenengé Lasarus, kakangé Marta lan Maria. 22 Ya Maria iki sing ora let suwi menèh ngusapi sikilé Gusti Yésus karo lenga wangi sing larang terus dilapi karo rambuté. 33 Marta lan Maria terus kongkonan ngomongi Gusti Yésus nèk Lasarus lara. Lasarus kuwi ditrésnani karo Gusti Yésus. 1111 44 Kadung Gusti Yésus krungu kabaré, Dèkné terus ngomong ngéné: "Pernyakit iki ora bakal marakké Lasarus ninggal, malah bakal kanggo ngluhurké Gusti Allah lan jalaran sangka kuwi uga ngluhurké Anaké Gusti Allah." 55 Bener Gusti Yésus trésna tenan marang Lasarus, Marta lan Maria, nanging Dèkné meksa ora ndang bu- dal, malah ijik ngentèni rong dina menèh. 77 Sakwisé rong dina kuwi Gusti Yésus terus ngejèk murid-muridé ngomong ngéné: "Hayuk budal nang Yudéa menèh!" 88 Murid-muridé semaur: "Guru, apa Kowé wis lali nèk para penggedéné wong Ju pada arep matèni kowé nang kana. Lak durung suwi waé ta? Lah Kowé kok arep balik nang Yudéa menèh?" 99 Gusti Yésus ngomong ngéné: "Sedina kuwi lak rolas jam ta. Nèk kowé mlaku ing wayah awan kowé ora bakal kesandung, awit padang. 1010 Nanging nèk kowé mlaku ing wayah wengi, kowé bakal kesandung, awit peteng." 1111 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Lasarus, kantyané awaké déwé, wis turu saiki, nang- ing dèkné arep tak gugah." 1212 Murid-muridé mikir nèk Lasarus wis bisa turu kepénak, mulané terus pada ngomong: "Gusti, nèk Lasarus wis bisa turu kepénak, dèkné ya mesti ndang mari." 1414 Sakjané Gusti Yésus ngomongké nèk Lasarus wis ninggal, mulané terus ngomong blaka waé: "Lasarus wis ninggal! 1515 Aku bungah nèk Aku durung nang kana, dadiné kowé bisa weruh menèh lan bisa pretyaya. Mulané hayuk saiki pada budal nang nggoné Lasarus." 1616 Rasul Tomas, anak kembar, terus ngomong marang murid-murid liyané: "Hayuk awaké déwé pada mèlu waé, dadiné bisa mati bareng karo Gusti Yésus." Gusti Yésus sing nangèké wong mati lan sing ngekèki ésus sing nangèké wong mati lan sing ngekèki Gusti Y uripurip 1717 Kabèh terus budal nang désa Bétani. Kadung wis tekan nggoné, Gusti Yésus krungu nèk Lasarus wis dikubur patang dina. 1818 Bétani kuwi ora adoh karo Yérusalèm, namung kira-kira telung kilomèter. 1919 Mu- lané para penggedéné wong Ju okèh sing pada teka niliki Maria lan Marta sing kepatèn. 2020 Kadung krungu nèk Gusti Yésus teka, Marta terus metu arep mapak, nanging Maria ora mèlu. 2121 Marta terus ngomong marang Gusti Yésus: "O Gusti, nèk Kowé wis teka kawit wingi-wingi kakangku mesti ora sida ninggal. 2222 Nanging uga saiki, senajan dèkné wis
Yohanes 11:23 ninggal, aku ngerti nèk Gusti Allah bakal ngekèki Kowé apa penjalukmu." 2323 Gusti Yésus semaur: "Marta, kakangmu bakal urip menèh." 2424 Tembungé Marta: "Bener Gusti, aku ngerti nèk dèkné bakal urip menèh, mbésuk ing dina sing kèri déwé, nèk kabèh wong mati bakal tangi menèh!" 2525 Gusti Yésus terus ngomong: "Ya Aku iki sing nangèké wong mati lan ngekèki urip langgeng. Sapa sing pretyaya marang Aku bakal urip menèh, senajan wis mati. 2626 Wong kuwi wis nampa urip langgeng lan ora bakal mati slawasé, jalaran pretyaya marang Aku. Apa kowé pretyaya kuwi, Marta?" 2727 Marta semaur: "Ya Gusti, aku pretyaya tenan nèk Kowé kuwi Kristus, Anaké Gusti Allah sing kudu teka nang jagat kéné." 2828 Marta terus balik nang nggoné Maria lan ngomong alon-alon marang dèkné: "Maria, Guruné wis teka. Dèkné nékokké kowé!" 2929 Sakwisé krungu kuwi Maria terus sakwat ngadek arep metuki Gusti Yé- sus. 3030 Gusti Yésus durung mlebu nang désané, nang- ing ijik nang panggonan dongé kepetuk karo Marta. 3131 Para penggedéné wong Ju sing pada teka nglipur Maria weruh dèkné menyat lunga, ndarani Maria arep nangis nang kuburan, terus pada ngetutké. 3232 Kadung Maria wis tekan nggoné Gusti Yésus, dèkné terus niba nang ngarepé ngomong: "O Gusti, nèk Kowé wis nang kéné kawit wingi-wingi, kakangku mesti ora sida ninggal." 3333 Gusti Yésus weruh Maria lan wong-wong sing pada mèlu mbrono mau pada nangis, Dèkné terus krasa melas lan sedi banget. 3434 Dèkné terus takon: "Lasarus mbok kubur nang endi?" "Hayuk tak gawa nang kuburané, Gusti," wong-wong semaur. 3535 Mripaté Gusti Yésus terus metu eluhé. 3636 Para penggedéné wong Ju sing pada weruh kuwi terus ngomong: "Dèkné jan trésna tenan marang Lasarus!" 3737 Nanging saloké ènèng sing ngomong ngéné: "Dèkné lak bisa nambani wong sing lamur ta! Ajuré ya bisa ngalang-alangi supaya Lasarus ora mati." ésus nangèké Lasarus Gusti Yésus nangèké Lasarus Gusti Y sangka pati sangka pati 3838 Saiki Gusti Yésus wis tekan kuburané, atiné terus krasa susah lan jèngkèl menèh. Kuburané kuwi guwa sing ditutupi watu gedé. 3939 Gusti Yésus terus ngomong: "Kuburané dibukak!" Marta semaur: "Gusti, kakangku wis dikubur patang dina suwéné. Saiki wis mambu!" 4040 Gusti Yésus ngomong marang Marta: "Aku lak wis ngomong marang kowé ta! Nèk kowé pretyaya tenan marang Aku, kowé bakal weruh sepira gedéné kwasané Gusti Allah!" 4141 Watuné sing dienggo nutupi kuburané terus disurung. Gusti Yésus terus nyawang nduwur lan ndonga: "Bapakku, Aku kesuwun nèk 109 Yohanes 11:57 Kowé nampa pandongaku. 4242 Aku déwé ngerti nèk saben-saben Aku ndonga marang Kowé, apa pen- jalukku keturutan. Nanging Aku ngomong kuwi mau, supaya wong-wong sing nang kéné iki pada krungu lan pada pretyaya nèk Kowé sing ngongkon Aku." 4343 Sakwisé ndonga, Gusti Yésus terus mbengok: "Lasarus, metua mbréné!" 4444 Lasarus, sing mauné mati, terus metu, nanging tangané lan sikilé ijik dibuntel mori. Rainé mbarang ijik ditutupi katyu mori. Gusti Yé- sus terus ngomong: "Moriné diutyuli supaya wongé bisa mlaku." 4545 Para penggedéné wong Ju sing mèlu Maria pada weruh lelakon kuwi mau, mulané terus ènèng okèh sing pada pretyaya marang Gusti Yésus. 4646 Nanging ènèng sing pada budal nang nggoné para Farisi mbarang ngomongké nèk Gusti Yésus nguripké Lasarus menèh. 4747 Mulané para pengarepé imam lan para Farisi terus pada nglumpukké para penuntuné agama lan nang begandringan kono terus pada takon: "Lah awaké déwé saiki kepriyé? Yésus iki nindakké penggawé sing nggumun-nggumunké. 4848 Nèk diejarké ngono suwi-suwi wong kabèh pada mèlu Dèkné. Mengko bangsa Rum wedi nèk bangsané awaké déwé ora bakal manut lan entèk-entèké bangsa Rum bakal ngrusak Gréja Gedé lan bangsané awaké déwé." 4949 Nanging Kayafas, Imam Gedé, semaur ngéné: "Mosok kowé durung pada dunung? Luwung Dèkné sing mati tenimbang awaké déwé kabèh sak bangsa." 5151 Kayafas ngomong ngono kuwi ora sangka pikirané dèkné déwé, nanging Gusti Allah sing ngekèki tem- bung dèkné, awit dèkné kuwi Imam Gedé ing taun kuwi. Kuwi jalarané dèkné ngomongké nèk Gusti Yé- sus kudu mati nglabuhi bangsané. 5252 Lan menèh, Gusti Yésus enggoné mati ora namung nglabuhi bangsané waé, nanging uga supaya kabèh wong sing pretyaya marang Dèkné bisa dadi siji, senajana pada pentyar sakparan-paran. 5353 Sakploké dina kuwi para penggedéné wong Ju pa- da nggolèk akal arep matèni Gusti Yésus. 5454 Mulané Gusti Yésus ora ngétok menèh nang tengahé wong- wong, nanging Dèkné terus lunga sangka kono budal nang kuta Efraim, tyedek karo wustèn. Gusti Yésus terus nang kono karo murid-muridé. 5555 Saiki wayahé Paskah wis tyedek, mulané wong okèh pada teka nang Yérusalèm arep pada nindakké sesutyèn. 5656 Wong-wong pada lingak-linguk nggolèki Gusti Yésus. Nèk pada ngumpul nang Gréja Gedé kono terus pada takon marang sakpada-pada: "Dèkné bakal teka apa ora ya?" 5757 Para pengarepé imam lan para Farisi wis ngongkon ngabar-ngabarké, nèk ènèng wong ngerti Gusti Yésus kuwi nang endi, kudu diomongké, supaya Dèkné dityekel.
Yohanes 12:2 ésus diusapi Gusti Yésus diusapi Gusti Y lenga-wangi sikilé lenga-wangi sikilé Nem dina sakdurungé riyaya Paskah molai Gusti Yésus teka nang désa Bétani. Bétani kuwi panggonané Lasarus, sing mauné wis mati, nanging terus ditangèkké menèh karo Gusti Yésus. 22 Mulané saiki wong-wong pada mangan énak karo Gusti Yésus. Sing ladèn Marta, lah Lasarus jejagongan karo Gusti Yésus. 33 Maria kok terus njikuk lenga-wangi sak botol diesokké nang sikilé Gusti Yésus terus diusapi karo rambuté. Sak omah terus malih mambu lenga-wang- iné. Kuwi lenga-wangi nardus sing tus, sing regané larang banget. 44 Nanging muridé Gusti Yésus sing je- nengé Yudas Iskariot, nyenèni Maria ngéné: "Lenga- wangi kuwi semunggoné diedol payu pirang duwit waé, lak kenèng dienggo nulungi wong sing ora nduwé ta?" Ya Yudas iki sing mbésuké ngelungké Gusti Yésus marang mungsuhé. 66 Dèkné ngomong ngono kuwi sakjané ora jalaran dèkné mikirké wong sing ora nduwé, ora, nanging jalaran dèkné kuwi maling. Dèkné sing nyekel duwit lan dèkné ajek njikuki dieng- go dèkné déwé. 1212 77 Gusti Yésus terus ngomong ngéné: "Mbok bèn! Maria ngusapi Aku karo lenga-wangi iki ènèng tu- juané. Dèkné molai tata-tata kanggo mbésuk nèk Aku bakal dikubur. 88 Wong mlarat kuwi slawasé ènèng waé, nanging enggonku tyampur karo kowé iki ora suwi." ep dipatèni Lasarus arep dipatèni Lasarus ar 99 Saiki wong okèh pada krungu nèk Gusti Yésus nang Bétani kono, mulané terus pada mbrono mbarang. Nanging ora namung kepéngin weruh Gusti Yésus waé, wong-wong uga kepéngin weruh Lasarus sing urip menèh. 1010 Lelakoné Lasarus kuwi marakké wong Ju pirang-pirang pada pretyaya marang Gusti Yésus. Mulané para pengarepé imam saiki arep matèni Lasarus mbarang. Gusti Yésus diar Gusti Y ésus diarak mlebu Y érusalèm ak mlebu Yérusalèm 1212 Liyané dina wong pirang-pirang pada teka nang Yérusalèm arep ngurmat riyaya Paskah. Wong-wong iki krungu nèk Gusti Yésus arep teka mbrono mbarang. 1313 Mulané terus pada metu sangka kutané arep mapak Gusti Yésus. Wong-wong nggawa godong palem terus pada nyuraki Gusti Yésus ngomong: "Hosana, muga slameta kongkonané Gusti Allah sing teka iki, sing bakal dadi ratuné bangsa Israèl." 1414 Gusti Yésus nemu kimar enom terus ditumpaki. Kuwi tyotyok karo sing wis ketulis nang Kitab. 1515 Ayat kuwi uniné ngéné: "Aja wedi, anak Sion! Delokké, ratumu teka numpak kimar enom." 1616 Ing waktu kuwi murid-muridé durung dunung apa sing klakon iki, nanging sakwisé Gusti Yésus mati lan tangi menèh sangka pati terus pada kélingan apa sing 110 Yohanes 12:31 ketulis nang Kitab lan pada ngerti nèk kuwi saiki wis klakon kabèh. 1717 Wong-wong sing pada weruh Gusti Yésus nangèké Lasarus sangka pati terus pada ngomong-omongké bab kuwi. 1818 Mulané wong pirang-pirang terus budal metuki Gusti Yésus, jalaran pada krungu Dèkné nin- dakké penggawé sing nggumunké tenan. 1919 Para Farisi saiki terus ngomong marang sakpada-pada: "Kowé weruh déwé ta! Awaké déwé wis ora bisa apa-apa! De- lokké kuwi! Sasaté wong kabèh pada ngetutké Yésus!" Gabah nèk ora dipendem nang lemah or Gabah nèk or a bakal tukul a dipendem nang lemah ora bakal tukul 2020 Bareng karo wong-wong sing pada nang riyaya kono uga ènèng wong Grik siji-loro teka arep nyem- bah Gusti Allah. 2121 Lah terus ènèng sing mara nang ng- goné rasul Filipus mbarang. Rasul Filipus kuwi muridé Gusti Yésus sing sangka kuta Bètsaida nang bawah Galiléa. Wong-wong Grik kuwi takon marang rasul Fili- pus ngéné: "Kangé, awaké déwé kepéngin omong- omongan karo Yésus!" 2222 Rasul Filipus terus ngomongi Andréas lan kabèh loro terus mara nang nggoné Gusti Yésus ngomongké bab karepé wong-wong Grik mau. 2323 Gusti Yésus se- maur ngéné: "Pantyèn, saiki wis wantyiné. Gusti Allah bakal ngluhurké Anaké Manungsa. 2424 Dirungokké sing apik omongku iki: gabah sak elas kaé nèk ora dipen- dem nang lemah terus mati ya ora bakal dadi okèh. Slawasé ya sak elas waé. Nanging nèk dipendem nang lemah terus mati, malah bisa ngetokké woh okèh. 2525 Mulané, sapa sing éman uripé malah bakal kélan- gan. Nanging sapa sing ora éman uripé ing donya iki, malah bakal nemu urip sing langgeng. 2626 Lan menèh, sapa sing kepéngin ngladèni Aku kudu ngetutké Aku, supaya bisa mèlu Aku ngendi paranku. Sapa sing ngladèni Aku bakal diajèni karo Gusti Allah Bapakku." ésus ngomong nèk Gusti Yésus ngomong nèk Gusti Y Dèkné bakal mati Dèkné bakal mati 2727 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Atiku saiki se- di lan bingung. Lah Aku kudu ngomong apa? Mosok Aku nembung marang Gusti Allah Bapakku supaya Aku ora usah nglakoni kasangsaran iki? Ora, awit Aku teka nang jagat kéné tujuané nglakoni kuwi!" 2828 Gusti Yésus terus ndonga: "Gusti Allah Bapakku, mbok diluhurké Jenengmu!" Sakwisé Gusti Yésus ndonga ngono kuwi terus ènèng swara sangka langit ngomong ngéné: "Wis tak kétokké kwasaku, nanging bakal tak wujutké sepisan menèh!" 2929 Wong-wong sing nang kono uga krungu swarané, ndarani ènèng gluduk. Liya-liyané ngomong nèk ènèng mulékat omong-omongan karo Gusti Yésus. 3030 Nanging Gusti Yésus ngomong ngéné: "Swara kuwi mau ora kanggo Aku, nanging kanggo kowé. 3131 Saiki wis wantyiné enggoné Gusti Allah bakal nduduhké salahé manungsa nang jagat kéné. Saiki wis
Yohanes 12:32 wantyiné enggoné Sétan, sing ngwasani jagat iki, bakal diedunké. 3232 Nanging Aku bakal diunggahké sangka bumi iki. Nèk Aku diunggahké sangka bumi iki, Aku bakal narik wong kabèh marang Aku!" 3333 Kuwi Gusti Yésus ngomongké nèk Dèkné bakal mati nang kayu pentèngan. 3434 Mulané wong-wong terus pada semaur: "Lo, awaké déwé ngerti sangka Kitab nèk Kristus bakal urip slawasé. Lah jaréné Kowé Anaké Manungsa, lah Kowé kok ngomong nèk Kowé bakal mati. Lah Anaké Ma- nungsa kuwi sapa?" 3535 Gusti Yésus terus ngomong ngéné marang wong- wong: "Aja pada bingung. Pepadang iki nang tengah- mu mung garèk sak gebyaran waé. Mulané, pumpung ijik ènèng, mlakua nang pepadang. Mengko nèk wis peteng kowé ora weruh dalan. 3636 Pretyayaa marang pepadang, pumpung ijik ènèng nang tengahmu, su- paya kowé dadi anaké pepadang." Sakwisé ngomong ngono kuwi Gusti Yésus terus lun- ga, ora ngétok marang wong-wong. 3737 Nanging sena- jana Gusti Yésus nindakké penggawé sing nggumun- nggumunké lan wong-wong pada weruh déwé, meksa wong-wong ora pretyaya marang Dèkné. 3838 Pantyèn ty- otyok tenan karo sing diomong karo nabi Yésaya, sing uniné ngéné: "Gusti, sapa sing gelem pretyaya tembungé awaké déwé? Sapa sing gelem nggatèkké marang kwasamu? Ora ènèng!" 3939 Mulané, kangèlan tenan wong-wong enggoné arep pretyaya. Nabi Yésaya mbiyèn ya wis tau ngomong ngéné mbarang: 4040 "Gusti Allah sing marakké wong-wong ora weruh lan Gusti Allah sing marakké wong-wong atiné kaku. Nèk ora ngono, mengko ndak pada dunung lan pada balik menèh nang nggoné Gusti Allah lan di- waraské." 4141 Kuwi mau nabi Yésaya ngomongké bab Gusti Yé- sus, awit nabi Yésaya wis weruh kwasané Gusti Yésus. 4242 Nanging senajan kepriyé waé ènèng wong gedé- gedé pirang-pirang, yakuwi penggedé-penggedéné wong Ju, sing pada pretyaya nèk Gusti Yésus kuwi kongkonané Gusti Allah. Nanging wong-wong iki pada wedi karo para Farisi, mulané ora gelem blaka nèk pretyaya, mengko ndak dietokké sangka sinaguk. 4343 Karomenèh wong-wong luwih seneng dielem ma- nungsa tenimbang dielem Gusti Allah. TTembungé Gusti Y embungé Gusti Yésusésus sing ngrutu manungsa sing ngrutu manungsa 4444 Ing liya dina Gusti Yésus terus ngomong ngéné marang wong-wong: "Wong sing pretyaya marang Aku kuwi sakjané ora namung pretyaya marang Aku waé, nanging wong kuwi pretyaya marang Gusti Allah, awit Gusti Allah sing ngongkon Aku. 4545 Dadiné wong sing weruh Aku kuwi uga weruh Gusti Allah sing 111 Yohanes 13:12 ngongkon Aku. 4646 Tekaku nang jagat kéné dadi pepadang, supaya wong sing pretyaya marang Aku ora nang pepeteng menèh. 4747 Nèk ènèng wong ngrun- gokké pituturku nanging ora dilakoni, Aku ora bakal nyetrap wong kuwi. Aku teka nang jagat kéné ora arep nyalahké manungsa, ora. Aku mbréné iki arep nulungi manungsa. 4848 Aku ora bakal nyalahké wong sing nyepèlèkké Aku lan sing ora manut pituturku, ora! Nanging pitutur sing tak gelarké, kuwi sing bakal nyalahké manungsa, mbésuk nèk kabèh wong bakal dikrutu. 4949 Enggonku memulang ora metu sangka karepku déwé, ora. Gusti Allah Bapakku sing ngongkon Aku, Dèkné sing ngomongi Aku apa sing kudu tak omong. 5050 Lan Aku ngerti nèk sing dikarepké karo Gusti Allah kuwi nggawa urip langgeng kanggo manungsa. Mulané, sing tak omong ya namung apa omongé Gusti Allah Bapakku." ésus misuhi sikilé murid-muridé Gusti Yésus misuhi sikilé murid-muridé Gusti Y 1313 Riyaya Paskah wis kurang sedina. Gusti Yésus wis ngerti nèk saiki Dèkné kudu ninggal jagat kéné lan kudu budal nang nggoné Gusti Allah Bapaké. Gusti Yésus pantyèn nrésnani murid-muridé sing nang jagat kéné lan saiki Dèkné kepéngin nduduhké nèk ka- trésnané Dèkné langgeng. 22 Saiki Gusti Yésus lan murid-muridé ijik jejagongan mangan. Yudas, anaké Simon Iskariot, wis dikenèng karo Sétan lan arep ngelungké Gusti Yésus marang mungsuhé. 33 Gusti Yésus wis ngerti kuwi lan Dèkné uga ngerti nèk sembarang wis dipasrahké marang Dèkné karo Gusti Allah. Gusti Yésus uga ngerti nèk Dèkné tekané sangka nggoné Gusti Allah lan kudu ba- lik menèh nang nggoné Gusti Allah. 44 Mulané Dèkné terus ngadek, saliné njaba disèlèhké, terus ngubetké gombal nang bangkèkané. 55 Sakwisé kuwi sikilé murid- muridé terus disirami lan diwisuhi terus dilapi karo gombal sing diubetké nang bangkèkané mau. 66 Kadung tiba rasul Simon Pétrus sing kudu disiram sikilé, dèkné menging Gusti Yésus ngomong ngéné: "Gusti, mosok Kowé arep misuhi sikilku?" 77 Gusti Yésus semaur: "Enggonku misuhi sikilmu iki saiki kowé durung ngerti apa tegesé, nanging mbésuk kowé bakal dunung." 88 Rasul Pétrus terus ngomong: "Aja Gusti, Kowé aja pisan-pisan misuhi sikilku!" Gusti Yésus semaur: "Nèk kowé ora tak wisuhi, kowé ora bisa nyambutgawé karo Aku." 99 Saiki rasul Simon Pétrus terus ngomong: "Nèk ngono ya aja namung sikilku sing diwisuhi, nanging tanganku lan sirahku mbarang!" 1010 Nanging Gusti Yésus semaur: "Wong sing wis adus kuwi wis resik kabèh awaké. Namung sikilé sing kudu diwisuhi. Kowé wis resik, awit salahmu wis dingapura, nanging ora kowé kabèh." 1111 Gusti Yésus ngerti sapa sing arep ngelungké Dèkné marang mungsuhé, mu- lané Dèkné ngomong nèk ora kabèh resik. 1212 Sakwisé Gusti Yésus misuhi sikilé murid-muridé, Dèkné terus nganggo saliné njaba menèh terus
Yohanes 13:13 njagong. Dèkné terus ngomong: "Apa kowé pada dunung kenèng apa kok Aku misuhi sikilmu? 1313 Kowé lak ngarani Aku iki Gurumu lan Gustimu ta? Kuwi ben- er, Aku pantyèn Gurumu lan Gustimu tenan. 1414 Lah nèk Aku iki, sing dadi Gurumu lan Gustimu, misuhi sikilmu, kowé uga kudu misuhi sikilé liyané. 1515 Aku wis ngekèki tulada marang kowé, kuwi kudu mbok lakoni uga. 1616 Mulané pada élinga sing tak omong iki: slaf kuwi ora ngungkuli sing nduwé lan wong sing dikongkon ora ngungkuli sing ngongkon. 1717 Saiki kowé wis pada nger- ti iki, beja kowé, nèk kuwi mbok lakoni." 1818 "Nanging Aku ora ngomong nèk kowé kabèh bakal slamet. Aku ngerti sapa sing tak pilih. Nang Kitab wis ketulis ngéné: 'Wong sing mangan bareng karo Aku bakal mungsuh Aku.' Tulisan kuwi kudu klakon. 1919 Kuwi durung klakon, nanging kowé saiki molai tak omongi. Dadiné mbésuk nèk wis klakon, kowé kabèh pada pretyaya nèk Aku iki sing dikongkon karo Gusti Allah. 2020 Elinga iki: sapa sing nampa kongkonanku ya nampa Aku. Lan sapa nampa Aku ya nampa Gusti Allah sing ngongkon Aku." Gusti Yésus ngomong sapa sing ar Gusti Y ang mungsuhé Dèkné marang mungsuhé Dèkné mar ep ngelungké ésus ngomong sapa sing arep ngelungké 2121 Sakwisé ngomong ngono kuwi Gusti Yésus terus sedi atiné. Dèkné ngomong: "Aku ora goroh. Enèng siji nang tengahmu sing bakal ngelungké Aku marang mungsuhé." 2222 Murid-muridé ora patèka pretyaya terus pada nde- lokké sakpada-pada, ora ngerti Gusti Yésus kuwi ngomongké sapa. 2323 Rasul Yohanes, murid sing dise- nengi karo Gusti Yésus, njagong nang jèjèré. 2424 Mulané rasul Simon Pétrus terus ngongkon takon marang Gusti Yésus, sapa sing arep ngelungké Dèkné marang mungsuhé. 2525 Rasul Yohanes terus lèndèn nyedeki Gusti Yésus karo takon: "Sapa ta Gusti?" 2626 Gusti Yésus semaur: "Aku arep ngetylupké roti sak tyuwil nang mangkok. Sing tak elungi tyuwilan roti, yakuwi wongé!" Gusti Yésus terus ngetylupké roti sak tyuwil nang mangkoké terus dikèkké marang Yudas, anaké Simon Iskariot. 2727 Kadung Yudas nampani roti kuwi mau, Sétan terus ngleboni dèkné. Gusti Yésus ngomong marang Yudas: "Apa sing mbok karepké ndang dilakoni." 2828 Nanging murid-muridé ora dunung sing diomong Gusti Yésus marang Yudas. 2929 Ndarani Gusti Yésus ngongkon Yudas ndang tuku kaperluané riyaya minggu Paskah kuwi, apa ngekèki duwit marang wong sing ora nduwé, awit Yudas sing nyekel duwit. 3030 Sakwisé Yudas nampa rotiné dèkné terus lunga. Saiki wis wayah wengi. Pepakon sing anyar Pepakon sing anyar 3131 Kadung Yudas wis lunga Gusti Yésus terus ngomong: "Saiki Anaké Manungsa bakal diluhurké lan lantaran Dèkné Gusti Allah bakal diluhurké. 3232 Nèk 112 Yohanes 14:9 Gusti Allah diluhurké lantaran Anaké, Gusti Allah uga bakal ngluhurké Anaké lantaran Dèkné déwé. Lan ora suwi menèh Gusti Allah bakal ngétokké iki. 3333 Kantyaku sing tak trésnani, enggonku kumpul karo kowé garèk sedilut. Kowé bakal nggolèki Aku. Aku wis tau ngomong marang para penggedéné wong Ju lan saiki Aku ngomong marang kowé: panggonan sing tak parani kowé ora bisa nekani. 3434 Saiki kowé tak kèki pepakon anyar sing kudu mbok lakoni tenan: pada trésnaa marang sakpada-pada. Kaya enggonku nrés- nani kowé, kowé uga kudu nrésnani sakpada-pada. 3535 Nèk kowé pada trésna tenan marang sakpada-pada, wong-wong liyané bakal nitèni nèk kowé kuwi murid- muridku." Gusti Yésus ngomong nèk r Gusti Y asul Pétrus bakal nyélaki ésus ngomong nèk rasul Pétrus bakal nyélaki Dèkné Dèkné 3636 Rasul Simon Pétrus takon marang Gusti Yésus: "Lah Kowé arep lunga nang endi Gusti?" Gusti Yésus semaur: "Kowé saiki durung bisa mèlu nang panggonan sing arep tak parani iki, nanging mbésuk kowé bakal nututi Aku." 3737 "Lah kenèng apa aku saiki kok ora bisa ngetutké Kowé Gusti? Aku kepéngin mèlu Kowé, senajan tak labuhi mati!" 3838 Gusti Yésus terus semaur: "Kowé gelem tenan? Ora Pétrus, titènana ta, sakdurungé jago kluruk kowé bakal ngomong sampèk ping telu nèk kowé ora kenal karo Aku!" ésus dalané nang nggoné Gusti Allah Gusti Yésus dalané nang nggoné Gusti Allah Gusti Y 1414 Gusti Yésus terus ngomong marang murid- muridé: "Kowé aja pada sedi lan bingung, nang- ing pada pretyaya terus marang Gusti Allah lan marang Aku. 22 Nang omahé Gusti Allah Bapakku okèh panggonané. Semunggoné ora ngono mesti kowé ya tak omongi. Saiki Aku arep budal nggawèkké pangg- onan kowé. 33 Nèk Aku wis rampung Aku bakal balik menèh marani kowé, supaya kowé bisa manggon dadi siji karo Aku. 44 Panggonan sing bakal tak parani kuwi kowé wis pada ngerti dalané!" 55 Rasul Tomas terus semaur: "Gusti, panggonan sing arep mbok parani waé awaké déwé ora ngerti, lah dalané menèh awaké déwé ngertia." 66 Gusti Yésus terus ngomong: "Aku iki dalané marang Gusti Allah lan Aku sing nduduhké Gusti Allah kuwi sapa lan Aku sing ngekèki urip marang manungsa. Ora ènèng wong bisa mara nang nggoné Gusti Allah Bapakku nèk ora liwat Aku. 77 Nèk kowé ngerti Aku kowé ya ngerti Gusti Allah Bapakku. Saiki kowé wis ngerti Dèkné, awit kowé wis weruh Dèkné. 88 Rasul Fili- pus terus takon marang Gusti Yésus: Gusti, awaké déwé wis lega nèk mbok duduhi Gusti Allah Bapaké awaké déwé!" 99 Gusti Yésus semaur: "Filipus, Aku lak wis suwi be- barengan karo kowé ta? Lah kok kowé ora nitèni Aku? Sapa sing weruh Aku ya weruh Gusti Allah Bapakku.
Yohanes 14:10 Lah kowé kok ijik takon kepéngin weruh Gusti Allah Bapakku? 1010 Kowé lak ngerti ta nèk Gusti Allah Ba- pakku karo Aku kuwi tunggalé. Pitutur sing tak wu- langké marang kowé kuwi ora sangka karepku déwé, nanging sangka karepé Gusti Allah Bapakku. Dèkné manggon ing Aku lan Dèkné sing tumandang sangka Aku. 1111 Ngandela ta nèk Aku karo Gusti Allah Bapakku kuwi tunggalé. Penggawéku sing nggumun-nggu- munké kuwi lak wis ngujutké kuwi ta! 1212 Iki dirungokké sing apik: sapa sing pretyaya marang Aku bisa kaya Aku nindakké penggawé sing nggumun-nggumunké. Ora namung kuwi waé, nanging malah bisa nindakké ngungkul-ungkuli kuwi, awit Aku arep budal nang ng- goné Gusti Allah Bapakku. 1313 Lan jalaran Aku nang kana, apa penjalukmu bakal keturutan, janji kowé nembung nganggo Jenengku. Mesti Aku bakal nuruti penjalukmu, dadiné Aku bisa ngluhurké Gusti Allah Bapakku. 1414 Nèk kowé njaluk apa waé nganggo Je- nengku, bakal tak turuti." Bab Roh Sutyi Bab Roh Sutyi 1515 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Nèk kowé trésna tenan marang Aku kowé uga mesti nglakoni omongku. 1616 Semono uga, Aku bakal nembung marang Gusti Allah Bapakku, supaya Dèkné ngongkon liyané sing bakal nulungi kowé slawasé. Kuwi Roh Su- tyi, sing bakal mulangi kowé bab Gusti Allah kaya sak beneré. 1717 Wong sing ora pretyaya marang Gusti Allah ora bisa nampa Roh Sutyi, awit ora nitèni lan ora dunung. Nanging kowé bakal ngerti Roh Sutyi, awit Dèkné bakal karo kowé lan bakal manggon ing urip- mu. 1818 "Ora, kowé ora bakal tak tinggal déwé, Aku bakal balik marang kowé. 1919 Ora suwi menèh wong jagat bakal ora weruh Aku menèh, nanging Aku bebarengan karo kowé terus. Lan kowé bakal urip, awit Aku urip. 2020 Ing wantyi kuwi kowé bakal dunung nèk Aku karo Gusti Allah Bapakku kuwi dadi siji. Semono uga kowé bakal dunung nèk kowé karo Aku iki uga dadi siji. 2121 "Wong sing ngerti pituturku lan nglakoni apa omongku, ya wong kaya ngono kuwi sing trésna marang Aku tenan. Wong kuwi bakal ditrésnani tenan karo Gusti Allah Bapakku lan Aku mbarang bakal nrés- nani wong kuwi. Lan menèh, Aku bakal nduduhké marang Dèkné Aku iki sapa." 2222 Enèng murid sing jenengé Yudas, nanging dudu Yudas Iskariot. Yudas iki ngomong marang Gusti Yé- sus: "Gusti, lah Kowé kok ngétokké kwasamu namung marang awaké déwé, ora marang wong-wong liyané sing ora pretyaya marang Kowé?" 2323 Gusti Yésus semaur: "Wong sing trésna marang Aku kuwi uga bakal nurut pituturku lan Gusti Allah Ba- pakku bakal nrésnani wong sing kaya ngono kuwi. Aku lan Gusti Allah Bapakku bakal urip bebarengan karo wong kuwi. 2424 Nanging wong sing ora trésna marang Aku uga ora bakal nurut pituturku, senajana pituturku kuwi dudu tembungku déwé, nanging tembungé Gusti Allah sing ngongkon Aku. 113 Yohanes 15:10 2525 "Suwéné Aku ijik tyampur karo kowé Aku mulangi kowé sembarang-mbarang kuwi. 2626 Nanging Gusti Al- lah Bapakku bakal ngongkon Roh Sutyi, Penulungmu, teka dadi wakilku. Dèkné sing bakal ngréwangi kowé lan ndunung-ndunungké marang kowé bab sem- barang. Dèkné uga bakal ngéling-élingké marang kowé bab sembarang sing wis tak wulangké. 2727 "Saiki kowé tak tinggali katentreman. Ora katentre- mané donya kéné, ora, nanging katentreman sing na- mung Aku déwé bisa ngekèki. Mulané, kowé aja pada sedi lan aja pada wedi. 2828 Pantyèn Aku wis ngomong nèk Aku arep lunga, nanging Aku bakal balik menèh. Mulané, nèk kowé pada trésna tenan marang Aku, kowé malah kudu bungah nèk Aku bakal lunga nang nggoné Gusti Allah Bapakku, awit Gusti Allah Bapakku kuwi gedéné ngungkuli Aku. 2929 Sakdurungé sem- barang iki klakon kowé wis tak omongi, dadiné mbé- suk nèk wis klakon tenan, kowé bisa nitèni nèk sem- barang sing tak omong kuwi tenan. 3030 Aku wis ora bisa ngomong okèh-okèh menèh marang kowé, awit Sé- tan, ratuné donya, wis ngétok. Aku ora ngomong nèk dèkné kuwi bisa menangké Aku, ora. 3131 Nanging Aku namung manut apa kongkonané Gusti Allah Bapakku. Dadiné wong kabèh bisa nitèni nèk Aku trésna tenan marang Gusti Allah Bapakku. "Wis, hayuk saiki pada lunga!" ésus, wit sing sejati Gusti Yésus, wit sing sejati Gusti Y Gusti Yésus terus ngomong ngéné marang murid-muridé: "Aku iki kenèng dipadakké karo wité, lah kowé pangé. Gusti Allah Bapakku kenèng di- padakké karo sing tukang kebon. 22 Pang sing ora nge- tokké woh kuwi mesti diketok karo sing tukang kebon lan pang sing metu wohé dikeprasi lan diresiki supaya ngetokké woh sing luwih okèh. 33 Kowé wis pada resik atiné. Pitutur sing tak wulangké marang kowé kuwi wis ngresiki atimu. 44 Rumaketa marang Aku, dadiné Aku uga bisa rumaket marang kowé. Pangé kuwi ora bisa ngetokké woh nèk ora rumaket marang wité, kaya ngono uga kowé, nèk ora rumaket marang Aku kowé ora bisa ngetokké woh. 1515 55 "Aku iki wité lan kowé kuwi pangé. Nèk kowé ru- maket marang Aku lan Aku rumaket marang kowé, kowé bakal ngetokké woh okèh. Pedot sangka Aku kowé ora bisa apa-apa. 66 Wong sing ora rumaket marang Aku kuwi kaya pang sing diketok dadi garing, terus dilumpukké lan dibuwang nang geni bèn kobong. 77 Nèk kowé rumaket marang Aku lan nglakoni pituturku, mbok njaluka apa waé ta, mesti bakal ketu- rutan. 88 Gusti Allah Bapakku bakal diluhurké nèk kowé ngetokké woh okèh. Kuwi ngétokké nèk kowé dadi muridku tenan. 99 Gusti Allah nrésnani Aku, mengkono uga katrésnanku marang kowé. Pada mantepa ing ka- trésnan iki. 1010 Kaya enggonku manut marang karepé Gusti Allah Bapakku lan ngalami katrésnané, semono uga kowé. Nèk kowé manut marang pituturku, kowé uga bakal ngalami katrésnanku sak terusé.
Yohanes 15:11 1111 "Aku ngomong kuwi mau kabèh marang kowé, su- paya kowé bisa nduwèni kabungahanku lan supaya kabungahan iki bisa mundak terus. 1212 Pituturku marang kowé ya iki: pada trésnaa terus marang sak- pada-pada kaya enggonku trésna marang kowé. 1313 Wong sing trésna lan saguh mati nglabuhi kantyané, kuwi wong sing nduwèni katrésnan tenan. Ora ènèng katrésnan sing gedéné ngungkuli kuwi. 1414 Kowé dadi kantyaku nèk kowé pada manut marang pituturku. 1515 Kowé saiki wis ora tak arani slaf menèh, awit slaf kuwi ora tau diejèki atungan karo sing nduwé omah. Nanging apa omongé Gusti Allah Bapakku marang Aku, kabèh tak dunung-dunungké marang kowé, su- paya kowé uga pada ngerti. Mulané kowé kuwi ora tak arani slaf menèh, nanging kowé kantyaku. 1616 Aku sing milih kowé, dudu kowé sing milih Aku. Kowé tak pilih lan tak kongkon budal ngetokké woh terus, aja sam- pèk ilang wohé. Apa penjalukmu marang Gusti Allah Bapakku mesti bakal keturutan nèk kowé nembung nganggo Jenengku." 1717 Sepisan menèh tembungku marang kowé: "Pada trésnaa marang sakpada-pada." Disengit wong Disengit wong 1818 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Wong-wong sing ora pretyaya marang Aku pada sengit marang kowé. Nanging aja pada kagèt, malah pada ngertia nèk wong-wong kuwi pantyèn sengit marang Aku. 1919 Semunggoné kowé tunggalé karo wong-wong kuwi, wong-wong mesti pada seneng karo kowé, awit kowé diaku tunggalé waé. Nanging kowé wis tak pilih lan tak singkirké sangka tengahé wong-wong kuwi, dad- iné kowé wis ora tunggalé karo wong-wong kuwi, mu- lané kowé ya disengiti. 2020 Aku lak wis ngomong ta nèk slaf kuwi ora ngungkuli sing nduwé. Mulané, nèk wong-wong wis nyiya-nyiya Aku, wong-wong uga bakal nyiya-nyiya kowé. Semunggoné wong-wong gelem nampa pituturku, wong-wong mesti uga bakal nampa tembungmu. 2121 Nanging aja nggumun, wong- wong pada ngono karo kowé kuwi, jalaran kowé muridku. Wong-wong kuwi ora pretyaya marang Gusti Allah sing ngongkon Aku. 2222 Semunggoné Aku ora teka lan mituturi wong-wong bab Gusti Allah, wong-wong kuwi pantyèn ora kenèng disalahké nèk ora gelem nampa Aku. Nanging Aku wis mituturi wong-wong kuwi, mulané pada salah tenan. 2323 Sapa sing sengit marang Aku ya pada waé sengit marang Gusti Allah Bapakku. 2424 Semunggoné Aku ora ngujutké tem- bungku nganggo tanda sing nggumun-nggumunké, sing durung tau ditindakké karo wong liyané, wong- wong kuwi blas ora kenèng disalahké. Nanging wong- wong pada weruh sembarang-mbarang kuwi karo mripaté déwé, senajan ngono meksa ijik sengit marang Aku lan sengit marang Gusti Allah Bapakku. 2525 Pantyèn, nang kitabé kono déwé wis ketulis ngéné: 'Wong-wong pada sengit marang Aku tanpa jalaran.' Tulisan iki pantyèn klakon. 2626 "Nanging aja pada wedi, Aku arep budal nang ng- goné Gusti Allah Bapakku lan Aku bakal ngongkon 114 Yohanes 16:15 Roh Sutyi, Penulungmu, ndang teka nang nggonmu. Dèkné kuwi tekané sangka nggoné Gusti Allah Ba- pakku lan Dèkné bakal nduduhké bab Gusti Allah kaya sak beneré lan uga bab Aku. 2727 Nanging kowé uga dadi seksiku, awit kawit Aku molai nyambutgawé kowé mèlu Aku." Penggawéané Roh Sutyi Penggawéané Roh Sutyi 1616 Gusti Yésus terus ngomong: "Kuwi mau kabèh tak dunung-dunungké marang kowé, supaya mbésuk nèk wis klakon tenan, kowé aja sampèk kagèt lan ilang pengandelé. 22 Pantyèn bakal klakon tenan. Kowé ora namung bakal dietokké sangka sinaguk, nanging wong-wong bakal matèni kowé mbarang. Malah mikiré pada nggawé betyik marang Gusti Allah Bapakku nèk nglakoni ngono kuwi. 33 Wong-wong pada nglakoni kaya ngono kuwi, jalaran ora pada ngerti ten- an marang Gusti Allah lan marang Aku. 44 Nanging kowé tak omongi sakdurungé, supaya mbésuk nèk kabèh iki klakon tenan kowé pada éling marang tem- bungku lan ora pada kagèt. "Mauné kowé ora tak omongi bab iki, awit Aku ijik tyampur karo kowé. 55 Nanging saiki Aku arep balik menèh nang nggoné Gusti Allah sing ngongkon Aku teka nang jagat kéné. Pantyèn Aku arep lunga, lah kok ora ènèng sing takon marang Aku kenèng apa Aku kok arep lunga. 66 Malah terus pada sedi ngono bab sembarang sing tak omongké kuwi. 77 Nanging tenan, luwih apik kanggo kowé nèk Aku lunga, supaya Aku bisa ngongkon Roh Sutyi, Penulungmu, teka. Nèk Aku ora lunga, Dèkné ora bakal teka. 88 Malah mbésuk nèk Roh Sutyi teka, Dèkné bakal nduduhké marang ma- nungsa nèk pikirané bab dosa, bab sing bener lan bab kruton klèru kabèh. 99 Roh Sutyi nduduhké apa bab dosa? Manungsa dosa, jalaran ora pretyaya marang Aku. 1010 Bab sing bener, Roh Sutyi bakal nduduhké nèk Gusti Allah nganggep Aku bener. Nèk ora ngono mosok Aku arep ninggal kowé lan balik menèh nang nggoné Gusti Allah Bapakku. 1111 Bab kruton, Roh Sutyi bakal nduduhké nèk Gusti Allah wis nggawé putusan nyetrap ratuné jagat, yakuwi Sétan, slawasé. 1212 "Enèng okèh sing ijik kudu tak omong marang kowé, nanging saiki kowé durung bisa dunung kuwi kabèh. 1313 Mbésuk nèk Roh Sutyi teka, Dèkné sing bakal ndunung-ndunungké sembarang. Dèkné sing bakal mulangi bab Gusti Allah kaya sak beneré; ora nurut pikirané Dèkné déwé, ora, nanging Dèkné namung mulangké apa omongé Gusti Allah. Lan menèh, Roh Sutyi uga bakal ndunung-ndunungké bab sembarang- mbarang sing bakal klakon. 1414 Sembarang sing diomong karo Dèkné kuwi sangka nggonku, mulané Dèkné bakal ngluhurké Aku. 1515 Sembarang sing sang- ka nggoné Gusti Allah Bapakku kuwi ya sangka ng- gonku uga. Mulané Aku mau ngomong nèk sem- barang sing diwulangké karo Roh Sutyi kuwi sangka nggonku."
Yohanes 16:16 Susah lan bungah Susah lan bungah 1616 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Ora suwi menèh Aku bakal lunga lan kowé ora bakal weruh Aku menèh, nanging ora let suwi sakwisé kuwi Aku bakal teka menèh." 1717 Murid-muridé terus pada takon marang sakpada- pada: "Lah Gusti Yésus kuwi sakjané ngomongké bab apa ta, kok ngomong nèk ora suwi menèh bakal lunga lan ora let suwi sakwisé lunga bakal teka menèh. Lan menèh, Dèkné ngomong nèk arep nang nggoné Gusti Allah Bapaké. 1818 Kok ngomong ora let suwi menèh? Kuwi ngomongké apa ta? Awaké déwé kok ora dunung!" 1919 Gusti Yésus weruh nèk murid-muridé pada kepén- gin takon marang Dèkné, mulané Dèkné terus ngomong: "Kowé ora pada dunung enggonku ngomong nèk ora suwi menèh Aku bakal lunga terus ora let suwi menèh Aku bakal teka menèh. 2020 Saiki arep tak dunungké, mulané dirungokké sing apik. Kowé bakal pada sambat lan tangisan, nanging wong-wong sing ora pretyaya marang Gusti Allah bakal pada bun- gah. Kowé bakal pada sedi, nanging sedimu bakal da- di kabungahan. 2121 Kaya wong wédok sing arep mbayi kaé: suwéné mbayi ngrasakké lara, nanging nèk bay- iné wis lair wongé bungah tenan, lali larané. 2222 Kaya ngono uga kowé. Saiki kowé pada sedi, jalaran Aku arep lunga. Nanging nèk Aku balik menèh kowé bakal pada bungah ora ènèng entèké. Ora ènèng wong sing bakal bisa ngrebut kabungahan iki sangka atimu. 2323 "Ing wayah kuwi kowé ora usah takon Aku apa-apa menèh. Diéling tenan omongku iki: nembunga apa waé marang Gusti Allah Bapakku, Dèkné mesti bakal nuruti, jalaran sangka Aku. 2424 Tumekané saiki kowé du- rung tau nembung apa-apa nganggo jenengku. Pada nembunga, Gusti Allah mesti bakal ngekèki. Kuwi kekarepané Dèkné, supaya kowé bisa bungah tenan." ésus wis menangké jagat Gusti Yésus wis menangké jagat Gusti Y 2525 Gusti Yésus terus ngomong menèh: "Tekané saiki enggonku mulangi kowé namung nganggo tembung- tembung gambar, nanging ora let suwi menèh Aku ora usah mulangi ngono menèh. Sembarang bab Gusti Allah Bapakku bakal tak omongké blaka waé. 2626 Ing wayah kuwi Aku ora usah nembungké kowé, nanging kowé déwé sing bakal nembung nganggo je- nengku marang Gusti Allah Bapakku. 2727 Gusti Allah déwé trésna marang kowé, jalaran kowé pada trésna marang Aku lan pada pretyaya nèk Gusti Allah sing ngongkon Aku. 2828 Pantyèn tenan, Aku iki tekané sang- ka nggoné Gusti Allah Bapakku medun nang jagat kéné. Saiki Aku arep ninggal jagat iki balik nang ng- goné Gusti Allah Bapakku." 2929 Murid-muridé terus ngomong: "Lah mbok ngono ta Gusti! Saiki Kowé sing mulangi ora angèl. 3030 Saiki awaké déwé ngerti nèk Kowé ngerti sembarang. Awaké déwé ora usah takon marang Kowé menèh. 115 Yohanes 17:11 Mulané saiki awaké déwé pretyaya nèk Kowé kuwi tekané sangka nggoné Gusti Allah." 3131 Gusti Yésus ngomong: "Apa kowé pada pretyaya tenan saiki? Aku ora ngandel nèk kowé nduwé pretyaya sing mantep tenan. 3232 Dititèni ta! Bakal ènèng wantyiné, ora suwi menèh, kowé kabèh bakal buyar déwé-déwé parané. Aku bakal mbok tinggal déwé. Sakjané ya ora déwé, awit Gusti Allah Bapakku ngantyani Aku. 3333 Kowé tak omongi kuwi mau kabèh supaya kowé bisa rumaket marang Aku lan nduwèni ayem. Nang jagat kéné kowé bakal kangèlan tenan, awit kowé nurut Aku, nanging dikuwatké terus, Aku wis menangké sembarang kuwi." Pandongané Gusti Yésus kanggo Dèkné dé Pandongané Gusti Y wé, murid- ésus kanggo Dèkné déwé, murid- etyaya muridé lan kabèh wong sing pretyaya muridé lan kabèh wong sing pr 1717 Sakwisé ngomong kuwi mau kabèh Gusti Yésus terus nyawang nduwur lan ndonga: "Duh Ba- pakku, saiki wis tekan wantyiné. Mbok diluhurké Anakmu, supaya Anakmu bisa ngluhurké Kowé. 22 Kowé wis ngekèki kwasa marang Dèkné, supaya Dèkné bisa ngwasani saben wong lan bisa ngekèki urip langgeng marang saben wong sing wis mbok pasrahké marang Dèkné. 33 Urip langgeng iku yakuwi: nèk wong-wong pada ngakoni nèk Kowé déwé Gusti Allah sing nyata lan ora ènèng tunggalé lan Yésus Kris- tus, sing mbok kongkon nulungi manungsa. 44 Duh Ba- pakku, Aku wis ngluhurké Kowé ing jagat kéné, awit Aku wis ngrampungké penggawéan kongkonanmu marang Aku. 55 Mulané, mbok saiki Aku dijikuk menèh, supaya Aku bisa nampa kaluhuran nang ngarepmu, kaya mbiyèn sakdurungé jagat ènèng. 66 "Wong-wong sing wis mbok pilih sangka donya lan mbok pasrahké marang Aku kuwi saiki wis pada ngerti Kowé kuwi sapa, awit Aku wis ngétokké Kowé marang wong-wong kuwi. Wong-wong iki mauné wèkmu, nanging saiki wis mbok pasrahké marang Aku. Pantyèn wong-wong iki pada nampa pituturmu. 77 Mu- lané saiki pada nitèni nèk sembarang sing tak wu- langké lan tak tindakké kuwi mau kabèh tekané sang- ka nggonmu. 88 Pantyèn, Aku namung mulangké marang wong-wong apa omongmu marang Aku. Kuwi kabèh pada ditampa, mulané saiki kabèh pada dunung tenan nèk Aku tekané sangka nggonmu lan pada pretyaya nèk kowé sing ngongkon Aku. 99 "Aku saiki ora ndongakké wong-wong sing ora pretyaya, ora, Aku ndongakké murid-murid iki, sing wis mbok pasrahké marang Aku. Murid-murid iki pada waé wèkmu. 1010 Apa sing wèkku kuwi ya wèkmu lan apa sing wèkmu ya pada waé wèkku. Pantyèn, murid- murid iki ngétokké sepira gedéné katrésnanku lan kwasaku. 1111 Aku saiki arep lunga sangka jagat iki, Aku arep balik nang nggonmu menèh, nanging murid- murid iki tak tinggal nang kéné. Duh Bapakku sing su- tyi, Aku nyuwun, murid-murid iki sing wis mbok pas- rahké marang Aku, mbok dipageri karo kwasané je- nengmu. Aku nyuwun supaya pada bisa bebarengan dadi siji ing sembarang, kaya Awaké Déwé iki.
Yohanes 17:12 1212 Suwéné Aku nang jagat kéné Aku déwé sing nuntun nganggo kwasané jenengmu lan ora ènèng sing mba- lik dalan karusakan, kejaba mung siji. Pantyèn sing siji kuwi wis nduwé karep ala, supaya apa sing wis ketulis nang Kitab klakon tenan. 1313 Nanging Aku saiki arep ba- lik nang nggonmu. Mulané, pumpung Aku ijik nang ja- gat kéné Aku ngomong sembarang iki, supaya murid- murid iki bisa nduwèni kabungahan tenan, kabunga- han sing namung Aku déwé bisa ngekèki. 1414 Pada tak wulangi pituturmu lan saiki uripé pada waé kaya Aku, malih séjé karo wong sing ora pretyaya marang Kowé. Mulané ya pada disengiti tenan karo wong sing ora pretyaya. 1515 Duh Bapakku, Aku ora nyuwun supaya murid-murid iki mbok jikuk sangka jagat kéné, nang- ing Aku nyuwun supaya mbok pageri sangka kwasané Sétan. 1616 Murid-murid iki uripé wis ora tunggalé karo wong-wong sing ora pretyaya marang kowé, awit Aku ya ora tunggalé uga. 1717 Mulané Aku nyuwun, supaya pada nurut pituturmu, dadiné bisa temen nurut Kowé. Pituturmu sing ngétokké Kowé sak nyatané. 1818 Kaya enggonmu ngongkon Aku teka nang jagat kéné ngabarké pituturmu marang manungsa, Aku semono uga ngongkon murid-murid iki. 1919 Aku masrahké urip- ku marang Kowé kanggo nglabuhi murid-muridku iki, supaya kabèh uga pada masrahké uripé marang Kowé ing lair lan batin. 2020 "Duh Bapakku, Aku ora namung ndongakké murid-murid iki waé, nanging Aku uga ndongakké wong sing nampa pituturé murid-murid iki terus pada pretyaya marang Aku. 2121 Aku nyuwun bisaa kabèh pa- da rukun bebarengan lan bisaa rumaket marang Awaké Déwé, kaya enggonku rumaket marang Kowé lan Kowé marang Aku. Dadiné wong sing ora pretyaya bisa nitèni nèk Kowé sing ngongkon Aku teka nang ja- gat kéné. 2222 Kaya enggonmu ngétokké ing uripku Kowé kuwi kaya ngapa, Aku uga ngétokké ing uripé sing pada pretyaya, Aku iki kaya ngapa. Nèk kabèh bisa kaya Aku, kabèh uga bakal bisa rukun dadi siji kaya enggoné Kowé karo Aku iki dadi siji. 2323 Dadiné Kowé urip ing Aku lan Aku urip ing atiné wong-wong kuwi lan kabèh bisa dadi siji, kaya sing mbok karepké. Nèk bisa ngono jagat bakal pretyaya nèk Kowé sing ngongkon Aku lan uga bisa pretyaya nèk Kowé trésna tenan marang manungsa, kaya enggonmu trésna marang Aku. 2424 "Duh Bapakku, murid-murid iki mbok pasrahké marang Aku. Karepku murid-murid iki bisa nang ng- gonku, supaya bisa weruh kamulyanku. Ya Kowé sing ngekèki kamulyan iki marang Aku, awit Kowé trésna marang Aku kawit jagat iki durung ènèng. 2525 Duh Ba- pakku sing bener slawasé, senajan wong jagat kéné ora ngerti Kowé, Aku ngerti Kowé lan murid-muridku iki saiki wis ngerti nèk Kowé sing ngongkon Aku. 2626 Aku wis nduduhké marang murid-muridku Kowé kuwi sapa lan bakal tak duduhké terus. Karepku, supaya pada nduwèni katrésnan kaya enggonmu nrésnani Aku lan supaya Aku bisa dadi siji karo murid-muridku kuwi." 116 Yohanes 18:15 ésus dityekel Gusti Yésus dityekel Gusti Y Sakwisé Gusti Yésus ndonga kuwi Dèkné terus ngabrah kriki Kidron karo murid-muridé. Kadung wis ngabrah terus pada mlebu nang kebon olèf. 22 Gusti Yésus ajek mbréné karo murid-muridé, mulané Yudas mbarang ya ngerti panggonan iki. Ya Yudas iki sing ora let suwi ngelungké Gusti Yésus marang mungsuhé. 33 Yudas mbarang mbrono nggawa soldat-soldat lan sekaut-sekaut sing njaga Gréja Gedé. Soldat-soldat lan sekaut-sekaut iki kongkonané para pengarepé imam lan para Farisi lan pada teka nggawa obor lan sentir lan uga gaman-gaman. 44 Gusti Yésus wis ngerti bakal ènèng apa, mulané Dèkné terus metu mapak wong-wong. Dèkné takon: "Kowé kuwi pada nggolèki sapa?" 1818 55 Wong-wong semaur: "Awaké déwé nggolèki Yésus, wong sangka Nasarèt!" Gusti Yésus terus ngomong: "Yésus kuwi ya Aku iki!" Yudas mbarang ya nang kono karo soldat-soldat lan sekaut-sekaut sing pada teka mau. 66 Wong-wong krun- gu Gusti Yésus ngomong ngono terus pada mundur sampèk nggeblak. 77 Gusti Yésus takon sepisan menèh: "Sapa ta sing mbok golèki kuwi?" Terus pada semaur: "Yésus, wong sangka Nasarèt!" 88 "Aku lak wis ngomong ta nèk Yésus kuwi ya Aku iki. Nèk namung nggolèki Aku, kantya-kantyaku iki ya die- jarké waé." 99 Ya pantyèn bener, awit Gusti Yésus wis tau ngomong ngéné marang Gusti Allah Bapaké: "Sing wis mbok pasrahké marang Aku ora ènèng siji-sijia sing tak ilangké!" 1010 Rasul Simon Pétrus, sing nggawa pedang, narik pedangé dienggo nyabet kupingé slafé Imam Gedé sampèk tyepol. Slaf iki jenengé Malkus. 1111 Nanging Gusti Yésus malah nyenèni rasul Pétrus: "Pedangmu kuwi dilebokké menèh! Mosok Aku ora gelem nglakoni kasangsaran sing wis dikarepké karo Gusti Allah Ba- pakku?" ésus digawa Gusti Yésus digawa Gusti Y epé Anas nang ngarepé Anas nang ngar 1212 Soldat-soldat lan kumendané lan sekaut-sekauté Gréja Gedé terus pada nyekel Gusti Yésus. 1313 Tangané ditalèni terus digawa nang nggoné Anas. Anas iki ba- pak maratuwané Kayafas, sing dadi Imam Gedé ing wayah kuwi. 1414 Ya Kayafas iki sing ngomong marang para penggedéné wong Ju nèk luwih apik wong siji mati tenimbang sak bangsa kabèh. Rasul Pétrus ngomong nèk Rasul Pétrus ngomong nèk orora kenal Gusti Y a kenal Gusti Yésusésus 1515 Rasul Simon Pétrus lan murid liyané, yakuwi rasul Yohanes, pada ngetutké Gusti Yésus. Rasul Yohanes kuwi kenal karo Imamé Gedé, mulané dèkné terus
Yohanes 18:16 mèlu mlebu nang omahé Imamé Gedé. 1616 Nanging ra- sul Pétrus ngentèni nang njabané lawang. Murid liyané sing kenal karo Imamé Gedé terus metu lan ngomong marang wong wédoké sing tukang mbukak lawang. Rasul Pétrus mbarang terus diejèk mlebu. 1717 Wong wédok sing jaga lawang terus ngomong marang rasul Pétrus: "Apa kowé dudu tunggalé muridé wongé?" Rasul Pétrus semaur: "Ora!" 1818 Iki dongé wayah adem, mulané slaf-slaf lan sekaut-sekauté Gréja Gedé sing nang kono pada ng- gawé bediyang karo areng supaya anget. Wong-wong pada ngadek ngubengi bediyangé. Rasul Pétrus mbarang mèlu ngadek nang kono. Gusti Yésus ditakoni kar Gusti Y o Anas ésus ditakoni karo Anas 1919 Saiki Gusti Yésus ditakoni karo Imamé Gedé bab murid-muridé lan piwulangé. 2020 Gusti Yésus semaur: "Aku nèk mulangi nang ngarepé wong okèh, nang sinaguk apa nang Gréja Gedé, nang panggonan sing dienggo ngumpul wong Ju. Aku ora tau ndelik-ndelik. 2121 Nèk kepéngin ngerti apa sing tak wulangké ya takon marang wong-wong sing pada ngrungokké. Wong- wong kuwi mesti ngerti apa sing tak wulangké." 2222 Sakwisé Gusti Yésus ngomong ngono terus sekauté Gréja Gedé sing ngadek nang kono napuk Dèkné karo ngomong: "Karo Imam Gedé aja wani ngomong ngono ya!" 2323 Gusti Yésus semaur: "Nèk omongku kuwi mau ora bener, apa klèruné? Lah nèk omongku bener, Aku kok mbok tapuk?" 2424 Anas terus mréntah kongkon nggawa Gusti Yésus nang nggoné Kayafas, Imamé Gedé. Tangané Gusti Yésus ijik dibanda. 2525 Saiki rasul Pétrus ijik ngadek nang bediyangan kono. Wong-wong sing nang kono takon marang dèkné: "Kowé lak muridé wong kuwi ta?" Rasul Pétrus semaur: "Ora ah!" 2626 Terus ènèng slafé Imam Gedé, seduluré slaf sing dibatyok kupingé karo rasul Pétrus, ngomong: "Kaya- kaya aku weruh kowé mbarang karo Dèkné nang ke- bon olèf!" 2727 Rasul Pétrus terus semaur menèh: "Ora ah!" Sakwat terus ènèng jago kluruk. Gusti Yésus nang ngar Gusti Y epé Pilatus ésus nang ngarepé Pilatus 2828 Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus digawa lunga sang- ka omahé Kayafas. Saiki digawa nang omahé gra- mangé. Kuwi ijik ésuk banget. Wong-wong Ju malah ora pada mlebu nang omahé gramangé, awit gra- mangé kuwi dudu wong Ju. Lan miturut agamané wong Ju ora éntuk mlebu omahé sing dudu bangsané, mengko ndak reget awaké. Nèk ora resik ora éntuk mèlu mangan pangan Paskah. 2929 Mulané gramang Pi- latus terus nglumui metu lan takon marang wong- wong: "Apa salahé wong iki?" 117 Yohanes 19:6 3030 Wong-wong semaur: "Nèk ora wong nakal mosok digawa mbréné karo awaké déwé!" 3131 Pilatus terus ngomong: "Kana dikrutu kowé déwé miturut wèté agamamu déwé!" Wong-wong semaur: "Nanging awaké déwé ora dililani ngongkon matèni wong!" 3232 Pantyèn kudu klakon sing wis diomong karo Gusti Yésus bab kepriyé Dèkné enggoné bakal mati. 3333 Gramang Pilatus terus mlebu menèh nang omahé. Gusti Yésus terus dityeluk lan ditakoni: "Apa Kowé kuwi ratuné bangsa Ju tenan?" 3434 Gusti Yésus semaur: "Kuwi pitakonanmu déwé apa wong liyané sing ngongkon kowé?" 3535 Pilatus terus ngomong: "Anggitanmu kuwi aku wong Ju? Bangsamu déwé lan pengarep-pengarepé imam sing nggawa kowé mbréné nang nggonku! Salahmu apa kok kowé dityekel!" 3636 Gusti Yésus semaur: "Dudu wong jagat kéné sing ndadèkké Aku dadi ratu. Semunggoné wong jagat kéné sing ndadèkké Aku dadi ratu, balaku mesti pada nglawan mbélani Aku supaya Aku ora dityekel karo wong Ju. Nanging yakuwi, dudu wong jagat kéné sing ndadèkké Aku dadi ratu." 3737 Pilatus terus ngomong marang Gusti Yésus: "Nèk ngono Kowé ratu tenan?" Gusti Yésus semaur: "Pantyèn, bener sing mbok omong kuwi. Aku lair lan Aku teka nang jagat kéné kanggo nduduhké bab sing bener. Sapa sing seneng marang pitutur sing bener mesti nggugu tembungku." 3838 Pilatus terus semaur: "Pitutur sing bener? Ah, kuwi apa!" Sakwisé ngomong kuwi Pilatus terus mara menèh nang nggoné wong-wong Ju sing nang njaba. Dèkné terus ngomong: "Aku ora nemu salah ing wong iki! 3939 Nanging wis lumrahé aku ngetokké wong setrapan siji nèk wayah Paskah. Lah karepmu kepriyé? Apa kowé njaluk ratuné bangsa Ju sing tak etokké?" 4040 Wong-wong terus pada mbengok: "Ora, ora Dèkné! Awaké déwé njaluk Barabas!" Barabas kuwi wong nakal. Gramang Pilatus mréntah ngongkon metyuti Gusti Yésus. 22 Soldat-soldat sing nang kono terus pada ngubet-ubetké pangé eri digawé kaya makuta terus dipasang nang sirahé Gusti Yésus, terus dienggoni salin abang mbarang, supaya kétok kaya ratu. 33 Soldat-soldat mau terus étok-étoké mbagèkké ngomong: "Slameta ratuné bangsa Ju!" Sakwisé ngono Gusti Yésus terus dikeplaki. 1919 44 Pilatus terus metu sepisan menèh nang ngarepé wong-wong Ju mau! Dèkné ngomong: "Lah iki wongé tak gawa nang nggonmu menèh. Sak ngertiku wong iki ora nduwé salah apa-apa!" 55 Gusti Yésus terus di- gawa metu, ijik nganggo makuta eri lan salin abang mau. Pilatus terus ngomong menèh marang wong- wong: "Ya iki wongé!" 66 Kadung para pengarepé imam lan sekaut-sekauté Gréja Gedé weruh Gusti Yésus, sakwat terus pada mbengok: "Dipentèng! Dipentèng!"
Yohanes 19:7 Pilatus terus semaur: "Ya kono nèk arep mbok pen- tèng. Kanggo aku wong iki ora salah apa-apa!" 77 Wong-wong terus pada semaur: "Miturut wèté aga- mané awaké déwé wong kuwi kudu dipatèni, awit Dèkné ngomong nèk Dèkné kuwi Anaké Gusti Allah!" 88 Pilatus krungu wong-wong ngomong ngono kuwi mau terus tambah wedi. 99 Dèkné terus mlebu menèh lan takon marang Gusti Yésus: "Kowé kuwi sakjané sapa ta?" Nanging Gusti Yésus ora semaur apa-apa. 1010 Mulané Pilatus terus ngomong: "Kowé mesti ngerti ta sapa sing nakoni Kowé iki? Lah kok ora gelem semaur? Apa kowé ora ngerti nèk Aku nduwèni kwasa ngongkon ngutyuli lan ngongkon mentèng Kowé!" 1111 Gusti Yésus terus semaur: "Nèk Gusti Allah ora ngekèki kwasa kowé, kowé blas ora bisa ngapa-apakké Aku. Mulané, sing salah gedé déwé kuwi ya wong sing ngelungké Aku marang kowé!" 1212 Pilatus krungu Gusti Yésus ngomong ngono kuwi terus nggolèk akal supaya Gusti Yésus ora usah dise- trap menèh, nanging wong-wong pada mbengok: "Nèk wong kuwi ora mbok setrap, kowé ya dudu kantyané ratuné, awit sapa sing ngaku nèk dèkné kuwi ratu ya nglawan ratuné." 1313 Kadung Pilatus krungu wong-wong ngomong ngono dèkné terus nggawa Gusti Yésus metu, terus njagong nang krosi sing dienggo ngrutu. Krosi iki ngadek nang jogan watu, nèk tyara Ibrani jenengé Gabata. 1414 Iki tiba dinané wong Ju pada tyetyawisan kanggo dina sabat minggu Paskah kuwi, kira-kira jam rolas awan. Pilatus terus ngomong marang wong- wong: "Lah iki ratumu!" 1515 Wong-wong malah terus pada bengok-bengok: "Digawa lunga, digawa lunga wong kuwi, kana dipen- tèng!" Pilatus terus ngomong: "Mosok aku mbok kongkon mentèng ratumu?" Para pengarepé imam terus semaur: "Namung Sésar ratuné awaké déwé, awaké déwé ora nduwé ratu liyané." 1616 Gusti Yésus terus dipasrahké marang para penggedéné wong Ju supaya dipentèng. ésus dipentèng Gusti Yésus dipentèng Gusti Y 1717 Para soldat terus nggawa Gusti Yésus metu sangka kutané kono digawa nang panggonan sing jenengé "Endasé Wong Mati," nèk tyara Ibrani jenengé Golgo- ta. 1818 Gusti Yésus déwé sing manggul kayuné sing arep dienggo mentèng Dèkné. Gusti Yésus terus dipentèng bareng karo wong loro liyané, sing siji nang tengené lan liyané nang sebelah kiwa, dadiné Gusti Yésus nang tengah-tengah. 1919 Nang kayuné pentèngan terus dikongkon ngekèki tulisan ngéné karo Pilatus: "Yésus sangka Nasarèt, ratuné wong Ju!" 2020 Panggonan sing dienggo mentèng kuwi ora adoh karo kutané kono, mulané wong Ju okèh pada weruh lan matya tulisan kuwi. Karomenèh kuwi ketulis ing tembung Ibrani, Latin lan Grik. 2121 Para pengarepé imamé bangsa Ju 118 Yohanes 19:36 terus pada nembung marang Pilatus ngganti tulisan kuwi. Dadiné tulisané ora: "Ratuné wong Ju," nanging: "Wong iki ngomong nèk Dèkné ratuné wong Ju!" 2222 Nanging Pilatus semaur: "Apa sing wis tak tulis wis bèn ngono!" 2323 Sakwisé soldat-soldat pada mentèng Gusti Yésus, saliné Dèkné terus diutyuli kabèh lan diedum dadi pa- pat, dadiné kabèh papat éntuk bagèan. Namung garèk saliné njero, sing ora ènèng dondomané. 2424 Mu- lané soldat-soldat mau terus ngomong: "Aja disuwèk ah, hayuk dilotré waé, sing menang sing éntuk!" Iki ty- otyok karo sing wis ketulis nang Kitab, uniné ngéné: "Sandanganku diedum-edumké lan salinku dilotré!" Apa sing diomong ya terus dilakoni tenan karo para soldat. 2525 Ibuné lan bibiké Gusti Yésus, uga Maria Klopas lan Maria Makdaléna pada ngadek nang ngarepé kayu pentèngan kono. 2626 Gusti Yésus weruh ibuné karo rasul Yohanes. Rasul Yohanes kuwi murid sing disenengi tenan karo Gusti Yésus. Gusti Yésus terus ngomong marang ibuné: "Bu, kuwi anakmu!" 2727 Sakwisé ngono terus ngomong marang murid sing disenengi kuwi ngéné: "Kuwi ibumu!" Mulané sakploké kuwi ibuné Gusti Yésus terus dirumati karo rasul Yohanes. ésus ninggal Gusti Yésus ninggal Gusti Y 2828 Gusti Yésus ngerti nèk saiki sembarang wis klakon, mulané, supaya apa sing wis ketulis nang Kitab uga bisa klakon, Dèkné ngomong: "Aku ngelak!" 2929 Nang kono ènèng kendi isiné anggur ketyut. Terus ènèng soldat ngetylupké spons nang angguré kuwi terus dipasang nang putyuké kayu hisop, terus didèkèkké nang lambéné Gusti Yésus. 3030 Sakwisé Gusti Yésus nyesep angguré, Dèkné terus ngomong: "Wis rampung!" Dèkné terus ndingkluk terus ninggal. 3131 Lah kuwi tiba dina jemuah, dina wayahé wong Ju pada tyetyawisan kanggo dina sabat. Wong-wong ora gelem nèk ing dina sabat kuwi layoné Gusti Yésus ijik nang kayu pentèngan, awit iki dina sabat sing gedé. Mulané para penggedéné wong Ju pada nembung marang Pilatus, supaya wong-wong sing dipentèng pada diremuki sikilé lan diedunké sangka kayu pen- tèngan kono. 3232 Para soldat terus nang nggoné sing liyané ndisik sing dipentèng bareng karo Gusti Yésus. Kabèh loro sikilé terus diremuk. 3333 Nanging kadung para soldat mau nang nggoné Gusti Yésus pada weruh nèk Dèkné wis mati. Mulané sikilé Dèkné ora si- da diremuk. 3434 Nanging terus ènèng soldat njojoh bangkèkané Gusti Yésus karo tumbak, terus sakwat metu getihé lan banyuné. 3535 Aku, Yohanes, weruh sem- barang iki lan aku dadi seksi, aku ora goroh. Aku nger- ti tenan lan sing tak omong iki apa wujuté. Aku ngomong iki supaya kowé pretyaya marang Gusti Yé- sus. 3636 Ngertia nèk sembarang iki klakon, awit nang Kitab wis ketulis ngéné: "Balungé Dèkné blas ora
Yohanes 19:37 ènèng sing bakal diremuk." Dadiné tulisan iki wis klakon. 3737 Lan ènèng tulisan liyané menèh nang Kitab sing uniné ngéné: "Wong-wong bakal nyawang marang wong sing wis dijojoh." ésus dikubur Gusti Yésus dikubur Gusti Y 3838 Sakwisé kuwi mau kabèh terus Yosèf, murid sing sangka kuta Arimatéa, nembung marang Pilatus, apa éntuk njikuk layoné Gusti Yésus. Yosèf iki muridé Gusti Yésus, nanging mauné ndelik-ndelik, awit wedi karo para penggedéné wong Ju. Pilatus ya nglilani pen- jaluké Yosèf, mulané layoné Gusti Yésus ya terus arep dijikuk karo Yosèf. 3939 Nikodémes mbarang mèlu teka karo nggawa wangi-wangi tyampurané mur lan alué. Okèhé kira-kira ènèng telung puluh kilo. Ya Nikodémes iki sing teka nang nggoné Gusti Yésus ing wayah wengi, dongé teka sepisanan. 4040 Yosèf lan Nikodémes terus njikuk layoné sangka kayu pentèn- gan kono, terus dibuntel mori bareng karo wangi- wanginé mbarang. Kuwi pantyèn wis dadi lumrahé wong Ju nèk arep ngubur wong mati. 4141 Tyedek karo panggonan sing dienggo mentèng Gusti Yésus kono ènèng kebon. Nang kebon kuwi ènèng kuburané an- yar sing durung tau dienggo ngubur wong. 4242 Layoné Gusti Yésus terus dikubur nang kono, awit kuburan kuwi tyedek, katik wis lat pisan, dina sabat wis arep molai. Kuburané suwung. Gusti Y Kubur ané suwung. Gusti Yésusésus tangi sangka pati tangi sangka pati 2020 Ing dina mingguné, ésuk-ésuk ijik peteng, Maria Makdaléna teka nang kuburan. Nang kono dèkné weruh nèk watuné sing dienggo nutupi kuburané wis ora ènèng. 22 Maria terus sakwat lunga nggolèki rasul Simon Pétrus lan murid liyané sing dis- enengi karo Gusti Yésus. Dèkné terus ngomong marang murid loro kuwi: "Layoné Gusti Yésus dijikuk karo wong-wong, nanging awaké déwé ora ngerti em- buh didèkèk nang endi." 33 Rasul Pétrus lan murid liyané mau terus gelis-gelis budal nang kuburan. 44 Kabèh loro mblayu, nanging ra- sul Yohanes mblayuné luwih banter, mulané dèkné sing teka ndisik nang kuburané. 55 Rasul Yohanes ngin- guk njeruh terus weruh moriné nang kono, nanging dèkné ora mlebu. 66 Ora let suwi rasul Pétrus teka terus mlebu. 77 Rasul Pétrus weruh moriné lan uga gombal mori sing dienggo mbuntel sirahé. Nanging gombal iki ora tyampur karo mori liyané, malah wis dilempit. 88 Ra- sul Yohanes, sing teka ndisik nang kuburané, terus mèlu mlebu mbarang. Dèkné weruh kuwi mau kabèh terus pretyaya nèk Gusti Yésus wis tangi menèh. 99 Aw- it, senajan wis ketulis nang Kitab nèk Gusti Yésus bakal mati terus urip menèh, murid-muridé mauné durung pada dunung tulisan kuwi. 1010 Rasul Pétrus lan Yohanes terus pada mulih menèh. 119 Yohanes 20:25 Gusti Yésus ngétok mar Gusti Y ésus ngétok marangang Maria Makdaléna Maria Makdaléna 1111 Maria, sing uga mèlu rono menèh, saiki nang kono déwé nang njabané kuburané. Dèkné terus nginguk njeruh karo nangis. 1212 Maria terus weruh mulékat loro nganggo salin putih njagong nang panggonan sing mauné dienggo ngglétakké layoné Gusti Yésus. Sing siji njagong nang sebelah sikil lan liyané sebelah sirah. 1313 Mulékaté mau terus pada takon marang Maria: "Yu, kenèng apa kowé kok nangis?" Maria semaur: "Gustiku digawa lunga karo wong- wong, nanging aku ora ngerti Dèkné embuh didèkèk nang endi!" 1414 Sakwisé semaur ngono dèkné terus minger lan weruh Gusti Yésus, nanging Maria ora nitèni nèk kuwi Dèkné. 1515 Gusti Yésus terus ngomong: "Yu, kenèng apa kowé kok nangis? Kowé kuwi nggolèki sapa?" Ndarani Maria sing takon kuwi wong sing tukang re- sik-resik kebon kono, mulané dèkné semaur: "Kang, nèk kowé sing nggawa lunga layoné, mbok aku diduduhi nggoné ta, arep tak jikuk!" 1616 Gusti Yésus terus ngomong: "Maria!" Maria terus sakwat minger lan semaur: "Rabuni!" (Rabuni iku tembung Ibrani tegesé: "Guruku.") 1717 Gusti Yésus terus ngomong: "Aku aja didemèk ndisik, awit Aku durung budal nang nggoné Gusti Al- lah Bapakku. Kana saiki sedulur-sedulurku diomongi nèk Aku budal nang nggoné Gusti Allah Bapakku sing uga Bapakmu, Gusti Allahku lan uga Gusti Allahmu." 1818 Maria terus nang nggoné murid-muridé ngomong: "Aku weruh Gusti!" Apa sing diomong karo Gusti Yésus terus diomongké marang murid-muridé. Gusti Yésus ngétok mar Gusti Y ang murid-muridé ésus ngétok marang murid-muridé 1919 Mbenginé kuwi murid-muridé Gusti Yésus pada ngumpul. Lawang-lawangé dikantyingi kabèh, awit pa- da wedi karo para penggedéné wong Ju. Gusti Yésus terus dadakan teka ngadek nang ngarepé murid- muridé terus ngomong: "Pada slameta!" 2020 Sakwisé ngomong kuwi Gusti Yésus terus nduduhké tangané lan bangkèkané. Murid-muridé pada bungah tenan weruh Gusti Yésus. 2121 Gusti Yésus terus ngomong sepisan menèh: "Pada slameta! Kaya enggoné Gusti Allah Bapakku ngongkon Aku, semono uga Aku ngongkon kowé." 2222 Sakwisé ngomong ngono kuwi Gusti Yésus terus ndamu murid-muridé karo ngomong: "Nampaa Roh Sutyi! Sapa sing mbok nga- pura salahé ya nampa pangapura, sing ora mbok nga- pura ya uga ora nampa pangapura." Rasul Tomas or Rasul T a ngandel omas ora ngandel 2424 Rasul Tomas, muridé Gusti Yésus sing diarani Anak Kembar, ora nang kono dongé Gusti Yésus teka nang tengahé murid-muridé mau. 2525 Nanging kadung dèkné
Yohanes 20:26 diomongi karo murid-murid liyané nèk pada weruh Gusti Yésus, dèkné ora ngandel. Malah ngomong: "Aku ngandel nèk aku weruh tipaké bolongané pakuné nang tangané lan aku bisa ngle- bokké drijiku nang bolongané kuwi lan aku bisa ndemèk bangkèkané sing dijojoh!" 2626 Let seminggu murid-muridé Gusti Yésus pada ngumpul menèh. Saiki rasul Tomas mbarang ènèng. Lawang-lawangé dikantyingi kabèh, nanging Gusti Yé- sus teka menèh, ngerti-ngerti wis ngadek nang ten- gahé terus mbagèkké: "Pada slameta kabèh!" 2727 Gusti Yésus terus ngomong marang rasul Tomas: "Tomas, delokké tanganku iki, réné demèken. Bangkèkanku mbarang iki didemèk jajal! Mbok aja kaya wong sing ora pretyaya, nanging ngandela!" 2828 Rasul Tomas terus semaur: "Duh Gusti, pantyèn Kowé Gusti Allahku." 2929 Gusti Yésus terus ngomong: "Kowé saiki pretyaya, awit kowé wis weruh Aku. Nanging beja tenan wong sing pretyaya tanpa weruh Aku!" ujuané buku iki TTujuané buku iki 3030 Ijik ènèng prekara liyané pirang-pirang menèh sing nggumunké, sing ditindakké karo Gusti Yésus nang ngarepé murid-muridé, sing ora ketulis nang buku iki. 3131 Nanging sing ketulis iki nduduhké nèk Gusti Yésus kuwi Kristus Anaké Gusti Allah. Nèk kowé pretyaya marang Dèkné, kowé nduwèni urip langgeng. ésus ngétok nang Gusti Yésus ngétok nang Gusti Y pinggir mér Tibérias pinggir mér Tibérias 2121 Ora let suwi Gusti Yésus ngétok marang murid- muridé sepisan menèh. Saiki nang mér Tibérias. Kuwi ngéné. 22 Murid-muridé dongé pada ngumpul, yakuwi Simon Pétrus, Tomas Kembar, Natanaèl sing sangka kuta Kana nang bawah Galiléa, anaké Sébédéus loro lan murid loro liyané. 33 Lah rasul Simon Pétrus terus ngomong karo liya-liyané: "Aku arep ng- golèk iwak!" Liya-liyané semaur: "Awaké déwé arep mèlu!" Kabèh terus budal karo prauné, nanging mbengi kuwi ora én- tuk apa-apa. 44 Esuké Gusti Yésus teka nang pinggir mér kono, nanging murid-muridé ora nitèni nèk kuwi Dèkné. 55 Gusti Yésus terus takon: "Ora éntuk apa-apa?" Murid-muridé semaur: "Ora!" 66 Gusti Yésus terus ngomong: "Jalané diuntyalké nang tengené prauné ta, mengko lak éntuk!" Murid- muridé terus nguntyalké jalané, nanging sangking okèhé iwaké ora kuwat narik. 77 Rasul Yohanes terus ngomong marang rasul Pétrus: "Kuwi Gusti!" Kadung rasul Pétrus krungu nèk kuwi Gusti Yésus, dèkné sakwat nganggo saliné terus njegur, awit mauné namung nganggo salin njero. 88 Murid-murid liyané terus nggawa prauné nang daratan karo narik jalané sing kebek iwak. Daratané 120 Yohanes 21:22 ora adoh, kira-kira satus mèter. 99 Kadung wis tekan daratan terus pada weruh geni areng lan iwak dipang- gang nang nduwuré. Enèng rotiné mbarang. 1010 Gusti Yésus terus ngomong: "Kana njikuk iwak setitik éntuk- mu njala kuwi!" 1111 Rasul Pétrus terus narik jalané nang daratan. Jalané kebek karo iwak gedé-gedé, ènèng satus sèket telu, nanging senajana iwaké okèhé semono, jalané ora bedah. 1212 Gusti Yésus terus nyeluk murid-muridé: "Réné pada sarapan!" Ora ènèng sing wani takon kuwi Gusti Yésus apa dudu, awit wis pada ngerti nèk kuwi Dèkné. 1313 Gusti Yésus terus njikuk rotiné dikèkké murid-muridé, iwaké mbarang. 1414 Sakwisé Gusti Yésus tangi sangka pati Dèkné wis ngétok marang murid-muridé ping telu iki. Gusti Yésus lan r Gusti Y asul Pétrus ésus lan rasul Pétrus 1515 Gusti Yésus terus takon marang rasul Pétrus: "Si- mon, anaké Yohanes, apa kowé trésna tenan marang Aku, ngungkuli liya-liyané?" Rasul Pétrus semaur: "Kowé wis ngerti déwé Gusti, Aku trésna marang Kowé!" Gusti Yésus terus ngomong: "Tyempé-tyempéku pa- da diengon!" 1616 Gusti Yésus takon sepisan menèh: "Si- mon, anaké Yohanes, apa kowé trésna tenan marang Aku?" Rasul Pétrus semaur: "Ya Gusti, Kowé wis ngerti déwé ta!" Gusti Yésus terus ngomong: "Wedus-wedusku pada diengon!" 1717 Saiki Gusti Yésus takon ping teluné: "Si- mon, anaké Yohanes, apa kowé trésna tenan marang Aku?" Rasul Pétrus terus sedi banget krungu Gusti Yésus takon kaya ngono kuwi sampèk ping telu. Dèkné semaur: "Gusti, Kowé ngerti sembarang. Kowé ngerti nèk Aku trésna marang Kowé!" Gusti Yésus terus ngomong: "Wedus-wedusku pada diengon!" 1818 Gusti Yésus saiki ngomong: "Mbiyèn dongé kowé ijik enom, kowé sabukan déwé lan kowé rana-réné sak karepmu déwé. Nanging mbésuk nèk kowé wis tuwa, kowé bakal ngunggahké tanganmu lan wong liyané bakal nyabuki kowé lan nggawa kowé nang panggonan sing kowé ora seneng." 1919 Gusti Yé- sus ngomong ngono kuwi kanggo mlambangi rasul Pétrus kepriyé dèkné enggoné bakal mati kanggo ngluhurké Gusti Allah. Sakwisé kuwi Gusti Yésus terus ngomong: "Hayuk mèlu Aku!" 2020 Kadung rasul Pétrus nolèh mburi dèkné weruh nèk rasul Yohanes mbarang mèlu. Ya rasul Yohanes iki sing njagong jèjèré Gusti Yésus dongé pada mangan bareng lan dèkné sing takon: "Sapa sing arep ngelungké Kowé marang mungsuhé, Gusti?" 2121 Rasul Pétrus weruh rasul Yohanes kuwi terus takon marang Gusti Yésus: "Gusti, lah Yohanes kepriyé?" 2222 Gusti Yésus semaur: "Semunggoné Aku karep nèk dèkné urip terus tekané mbésuk nèk Aku teka menèh, lah kuwi lak dudu prekaramu ta! Nanging kowé kudu mèlu Aku!"
Yohanes 21:23 2323 Nang tengahé wong-wong sing pada pretyaya marang Gusti Yésus terus ènèng omongan mrèmèn- mrèmèn, jaréné rasul Yohanes ora bakal mati. Nang- ing Gusti Yésus ora ngomong nèk rasul Yohanes ora bakal mati, Dèkné ngomong: "Semunggoné Aku karep nèk Dèkné urip terus tekané mbésuk nèk Aku teka menèh, lah kuwi lak dudu prekaramu ta?" 121 Yohanes 21:25 Penutup Penutup 2424 Ya aku iki, Yohanes, sing nyeksèni lan nulis sem- barang iki. Awaké déwé ngerti nèk sembarang sing tak omong kuwi wujut tenan. 2525 Nanging Gusti Yésus ijik nindakké barang liya-liyané okèh banget. Semung- goné kabèh ditulis siji-siji, aku mikir jagat iki ora kamot kanggo madahi buku-bukuné sing ditulis.
Para Rasul 1:3 122 Para Rasul 1:21 a Rasul ParPara Rasul Pembukakan Pembukakan asul pada ngentèni ParPara ra rasul pada ngentèni Sedulurku Téofilus, iki layangku sing nomer loro. Nang layang sing ndisik aku wis nulis okèh bab penggawéané lan piwulangé Gusti Yésus, wiwit Dèkné molai nyambutgawé tekané Dèkné munggah menèh nang swarga. Sakdurungé munggah menèh nganggo kwasané Roh Sutyi, Gusti Yésus ngomongi lan ndunung-ndunungké ndisik marang rasul-rasulé sing wis dipilih, bab sembarang-mbarang sing kudu di- lakoni. 33 Sakwisé tangi menèh sangka pati, Gusti Yésus ngétok ping okèh marang para rasul, patang puluh di- na suwéné. Kuwi kanggo tanda sing nyata tenan nèk Dèkné urip. Gusti Yésus uga mulangi marang para ra- sul bab Kratoné Gusti Allah. 44 Dongé Gusti Yésus ijik tyampur karo para rasul, Dèkné menging wong-wong kuwi ora éntuk lunga nang endi-endi ndisik. Gusti Yé- sus ngomong ngéné marang murid-muridé: "Kowé aja pada lunga sangka kuta Yérusalèm ndisik, nanging pa- da entènana enggoné Gusti Allah Bapakku nuruti pre- janjiané ndisik, kaya sing wis tak omongké marang kowé kaé. 55 Pantyèn Yohanes mbaptis kowé, nanging namung karo banyu. Ora suwi menèh kowé bakal ke- baptis karo Roh Sutyi." 11 Gusti Yésus munggah nang swar Gusti Y ésus munggah nang swargaga 66 Ing sakwijiné dina, dongé ngumpul karo Gusti Yé- sus, para rasul terus pada takon ngéné: "Gusti, apa Kowé bakal dadi ratuné bangsa Israèl, supaya bangsa Israèl bisa ngwasani bangsa liya-liyané menèh kaya mbiyèn!" 77 Gusti Yésus semaur: "Gusti Allah Bapakku ora nglilani kowé ngerti bab iku. Dèkné déwé sing ngarani kapan kuwi klakon. 88 Nanging kowé bakal nampa kekuwatan nèk Roh Sutyi medun lan ngwasani kowé. Lan nèk kuwi wis klakon, kowé bakal dadi seksiku nang kuta Yérusalèm, nang bawah Yudéa kabèh lan nang bawah Samaria lan nang sak lumahé bumi." 99 Sakwisé ngomong ngono kuwi Gusti Yésus terus munggah nang swarga. Para rasul pada weruh mung- gahé nganti ora kétok, awit terus ketutupan méga. 1010 Dongé para rasul ijik pada nyawang nduwur terus dadakan ènèng wong loro nganggo salin putih ngadek nang jèjèré. 1111 Wong loro mau terus ngomong: "Hé wong Galiléa, lah kowé kok pada ngadek lan pada ndelokké nang langit ngono? Kaya enggonmu pada weruh Gusti Yésus munggah nang swarga, ya ngono kuwi Dèkné bakal balik menèh." tekané Roh Sutyi tekané Roh Sutyi 1212 Sangka gunung Olèf kono para rasul terus balik nang kuta Yérusalèm. Kuwi kira-kira ènèng sak kilo- mèter. 1313 Tekan Yérusalèm terus pada munggah nang kamar nduwur nang omah sing dienggoni kono. Para rasulé Gusti Yésus kabèh yakuwi: Pétrus, Yohanes, Yakobus, Andréas, Filipus, Tomas, Bartoloméus, Matéus, Yakobus anaké Alféus, Simon wong Patriot lan Yudas anaké Yakobus. 1414 Para rasul mau arep nganakké kumpulan pandonga bebarengan karo wong wédok-wédok, uga Maria, ibuné Gusti Yésus lan sedulur-seduluré. Matias kepilih dadi gantiné Matias kepilih dadi gantiné udas Iskariot YYudas Iskariot 1515 Ora let suwi, dongé para rasul ijik ngumpul, kabèhé kira-kira ènèng wong satus rong puluh, rasul Pétrus terus maju ngomong ngéné: 1616 "Para sedulur, sing wis ketulis nang Kitab, sing wis diomong karo Roh Sutyi lantaran ratu Daved, kudu klakon. Nang Kitab kuwi ngomongké bab Yudas, sing ngréwangi wong- wong sing nyekel Gusti Yésus. 1717 Yudas kuwi tunggalé karo awaké déwé, awit dèkné wis dipilih karo Gusti Yé- sus mèlu ngerjani penggawéané awaké déwé. 1818 "Karo duwit upahé ala sing dilakoni mau Yudas terus tuku kebon. Nang kono dèkné mati, tiba mengkurep, wetengé njebrot sampèk mbrodol ususé. 1919 Wong-wong nang Yérusalèm pada ngerti kabèh bab iki, mulané keboné kuwi dijenengké 'Akeldama' tegesé: 'Kebon Getih.' " 2020 Rasul Pétrus terus ngomong menèh: "Nang kitab Masmur ènèng tulisan ngéné: 'Omahé dadia suwung, aja sampèk ènèng sing ngenggoni.' Uga ènèng tulisan liyané ngéné: 'Bèn wong liyané nggentèni penggawéané.' 2121 "Mulané para sedulur, saiki kudu ènèng wong siji sing kudu nggenepi dadi rasul sing dipilih karo Gusti, wong sing uga mèlu nyeksèni enggoné Gusti Yésus tangi sangka pati. Wong iki kudu dipilih sangka ten- gahé sedulur-sedulur sing kawit wiwitané bebarengan karo awaké déwé, suwéné awaké déwé mèlu Gusti Yé-
Para Rasul 1:23 sus, wiwit Dèkné dibaptis karo Yohanes nganti tekan budalé nang swarga." 2323 Wong-wong sing kumpulan mau terus pada milih wong loro, yakuwi Yosèf, sing uga jenengé Barsabas (uga katyeluk Yustus) lan wong sing liyané jenengé Matias. 2424 Wong-wong terus pada ndedonga marang Gusti ngomong ngéné: "Duh Gusti, Kowé sing mangertèni atiné kabèh manungsa. Mulané Gusti, mbok dipilih sangka wong loro iki, sapa sing kudu ng- ganti Yudas. Awit Yudas ninggal penggawéané lan lun- ga nang panggonan sing wis dityawiské kanggo dèkné." 2626 Saiki sing milih terus nganggo lotré lan Ma- tias sing kepilih dadi rasulé Gusti Yésus, kanggo nggenepi rasul sing rolas. ekané Roh Sutyi TTekané Roh Sutyi 22 Saiki dongé dina Pantékosta. Wong-wong sing pretyaya marang Gusti Yésus ijik pada ngumpul bebarengan, pada ndedonga. 22 Lah kok terus dadakan waé ènèng swara sangka langit, gemrubuk kaya angin gedé. Swarané ngebeki omah sing dienggo kumpulan kuwi. 33 Wong-wong terus weruh kaya ilat geni. Ilat geni iki nang nduwuré saben wong sing nang kono. 44 Wong-wong kuwi kabèh terus dikwasani karo Roh Sutyi, terus ngetokké tembung sangka basa liya, tem- bung-tembung sing metu sangka karepé Roh Sutyi. 55 Ing wayah kuwi kuta Yérusalèm katekan wong Ju pirang-pirang sangka negara ngendi waé, wong sing pretyaya marang Gusti Allah. 66 Kadung wong-wong kuwi krungu swara mau terus pada gemruduk marani panggonané. Wong-wong iki pada nggumun kabèh, awit saben wong krungu murid-muridé Gusti Yésus ngetokké tembung ing basané wong-wong Ju sing pa- da teka mau. 77 Sangking nggumuné wong-wong mau terus pada ngomong: "Wong-wong kuwi lak sangka Galiléa ta? 88 Lah awaké déwé kok krungu wong-wong kuwi ngomong basané awaké déwé kabèh? 99 Awaké déwé iki lak teka sangka werna-werna negara ta, kayadéné negara Parti, Medi, Elam lan Mésopotami, Yudéa lan Kapadosia, Pontus lan Asia, Frigia lan Pam- fili, negara Egipte lan bawah Kiréné nang negara Libia. Uga nang kéné ènèng wong Ju lan wong liya bangsa sing pada ngleboni agama Ju sing sangka kuta Rum, sangka pula Kréta lan bawah Arab. Lah awaké déwé kok bisa krungu wong-wong kuwi ngomongké peng- gawéné Gusti Allah sing nggumun-nggumunké ing basa-basané awaké déwé?" 1212 Wong-wong sing pada nyawang kuwi pada nggumun tenan, mulané pada takon marang sakpada-pada: "Iki apa ta sakjané?" 1313 Malah terus ènèng sing pada sembrana lan se- maur: "Wong-wong kuwi mabuk!" TTembungé r asul Pétrus embungé rasul Pétrus 1414 Rasulé Gusti Yésus sing rolas terus pada maju lan rasul Pétrus terus ngomong karo swara banter: "Para sedulurku kabèh bangsa Ju lan para sedulurku kabèh sing manggon nang kuta Yérusalèm, omongku iki 123 Para Rasul 2:27 dirungokké sing apik, supaya kowé kabèh bisa dunung lelakon sing nang kéné iki. 1515 Aja mikir nèk wong-wong iki mabuk, ora, awit saiki ijik jam sanga ésuk. 1616 Nanging lelakon iki wis diomong karo nabi Joèl ing jamané mbiyèn. Dèkné ngomong ngéné: 1717 'Ing entèk-entèkané jaman Gusti Allah bakal ngedunké Rohé marang kabèh manungsa. Anak-anakmu lanang lan wédok bakal ngetokké tembung-tembung sangka Gusti Allah. Sing enom-enom bakal nampa kaweruh lan sing tuwa-tuwa bakal éntuk impèn. 1818 Ing wayah kuwi Gusti Allah bakal ngedunké Roh Sutyi marang peladèn-peladèn lanang lan wédok lan peladèn-peladèn iki bakal pada ngetokké tembung-tembung sangka Gusti Allah. 1919 Gusti Allah bakal ngekèki mujijat-mujijat nang langit nduwur lan nang bumi ngisor bakal ènèng tandané uga, yakuwi getih, geni lan kebul. 2020 Sakdurungé dinané Gusti teka, dina sing gedé lan nggumunké, srengéngé bakal malih peteng lan mbulané bakal malih abang kaya getih. 2121 Ing wayah kuwi saben wong sing nyebut jenengé Gusti bakal kapitulungan.' " 2222 Rasul Pétrus terus ngomong menèh: "Para sedu- lurku bangsa Israèl! Pada pretyayaa marang sing tak omong iki. Gusti Yésus sangka kuta Nasarèt, pantyèn Dèkné sing dikongkon teka nang jagat kéné karo Gusti Allah. Bab kuwi kowé kabèh wis pada nitèni déwé sangka prekara-prekara sing nggumun-nggumunké, sing ditindakké karo Gusti Allah lantaran Gusti Yésus. Kowé kabèh wis pada ngerti bab kuwi, awit kabèh kuwi klakon nang tengahmu kéné. 2323 Manut pikirané lan kekarepané Gusti Allah déwé Gusti Yésus wis di- pasrahké marang kowé kabèh. Gusti Yésus mbok patèni lantaran wong dosa sing maku Dèkné nang kayu pentèngan. 2424 Nanging kesuwun marang Gusti Allah sing nangèké Gusti Yésus sangka pati lan ngutyuli Dèkné sangka sangsarané pati, awit pang- wasané pati ora bisa nggondèli Dèkné. 2525 Ratu Daved mbiyèn ngomongké bab Gusti Yésus ngéné: 'Aku slawasé karo Gusti Allah, Dèkné nang jèjèrku, mulané Aku ora wedi. 2626 Atiku lan tembungku kebek karo kabungahan. Senajana Aku kudu mati, Aku ora wedi, nanging Aku nduwèni pengarep-arep. 2727 Awit Gusti Allah
Para Rasul 2:28 ora bakal ngelungké Aku nang panggonané wong mati lan ora bakal nglilani badanku dadi rusak nang kuburan, awit Aku temen marang Dèkné. 2828 Gusti Allah wis nduduhké dalan sing nekakké kauripan marang Aku. Nang jèjèré Gusti Allah Aku nduwèni bungah ing ati.' 2929 "Para sedulur kabèh, ratu Daved, mbah-mbahané awaké déwé, wis mati lan kakubur. Wujuté kuburané dèkné kawit saiki ijik ènèng nang nggoné awaké déwé. 3030 Ratu Daved kuwi pantyèn nabi lan dèkné ngerti nèk Gusti Allah wis ngetokké prejanjian marang dèkné nganggo sumpah, yakuwi, Gusti Allah bakal ngedekké ratu sangka turunané ratu Daved déwé. 3131 Ratu Daved mau sakjané wis weruh apa sing bakal ditindakké karo Gusti Allah ing tembé. Dèkné ngomongké bab tanginé Kristus sangka pati, dongé dèkné ngomong: 'Gusti Allah ora bakal ngelungké aku nang panggonané wong mati lan Gusti Allah ora bakal nglilani badanku dadi rusak nang kuburan.' 3232 "Ya Gusti Yésus iki sing ditangèkké sangka pati karo Gusti Allah. Awaké déwé iki kabèh dadi seksiné kuwi. 3333 Para sedulur, Gusti Yésus saiki wis munggah nang swarga lan Dèkné njagong nang tengené Gusti Allah lan wis nampa Roh Sutyi sangka Gusti Allah Ba- paké, kaya sing wis dijanji. Ya Roh Sutyi iki sing wis diedunké marang awaké déwé kabèh. Ya peng- gawéané Roh Sutyi iki sing saiki mbok sawang lan mbok rungokké. 3434 Awit para sedulur, ratu Daved déwé ora munggah nang swarga, dèkné namung ngomong ngéné: 'Gusti Allah wis ngomong marang Gustiku: Réné njagong nang tengenku. 3535 Nganti mungsuh-mungsuhmu wis tak dadèkké antyik-antyiké sikilmu.' 3636 "Para sedulur, dadiné bangsa Israèl kabèh saiki kudu ngerti, nèk Gusti Yésus sing mbok patèni nang kayu pentèngan, sing didadèkké Gusti lan Kristus karo Gusti Allah." Mundaké pasamuan Kristen Mundaké pasamuan Kristen 3737 Kadung wong-wong pada krungu tembungé rasul Pétrus kuwi mau, atiné terus krasa susah banget. Terus pada takon marang rasul Pétrus lan rasul liya- liyané: "Lah saiki awaké déwé kudu nglakoni apa?" 3838 Rasul Pétrus semaur: "Kowé kabèh kudu ninggal urip sing ala lan kudu nurut Gusti. Kowé kudu njaluk dibaptis nganggo jenengé Gusti Yésus Kristus, supaya kowé bisa nampa pangapura sangka dosamu lan kowé mesti bakal nampa pawèhé Gusti Allah, yakuwi 124 Para Rasul 3:10 Roh Sutyi. 3939 Awit prejanjian iki pantyèn kanggo kowé lan turunanmu kabèh lan kabèh bangsa liyané sing di- panggil karo Gusti Allahé awaké déwé." 4040 Ya ngono kuwi enggoné rasul Pétrus ndunung- ndunungké marang wong-wong lan ngundang wong- wong supaya pada nylametké uripé sangka karusakan sing bakal nekani kabèh wong sing nglakoni ala. 4141 Okèh wong sing pada pretyaya marang tembungé rasul Pétrus, terus pada dibaptis. Ing dina kuwi sing pretyaya tambah telung èwu wong. 4242 Wong-wong sing pretyaya pada temen enggoné nggatèkké marang piwulangé para rasul lan pada bebarengan ing sembarang, pada mangan bebarengan lan pada ndedonga bebarengan. Uripé wong-wong nang pasamuan sing ndisik déwéwé Uripé wong-wong nang pasamuan sing ndisik dé 4343 Para rasul nindakké prekara pirang-pirang sing ng- gumun-nggumunké, mulané kabèh wong pada wedi lan ngajèni tenan. 4444 Wong-wong sing pretyaya pada tambah kentyeng enggoné bebarengan. Apa nduwéné dianggep wèké wong kabèh. 4545 Enèng sing ngedoli apa nduwéné lan sepira payuné diedum- edumké marang liya-liyané, manut butuhé déwé- déwé. 4646 Saben dina wong-wong mau pada ngumpul nang Gréja Gedé lan pada mangan bebarengan nang omahé, gentèn-gentènan. Apa ènèngé dipangan karo ati bungah lan trima. 4747 Wong-wong iki pada memuji marang Gusti Allah lan pada diajèni lan disenengi karo wong kabèh. Saben dina Gusti nambahi wong sing pa- da nampa keslametan. WWong lumpuh diwar ong lumpuh diwaraskéaské 33 Ing sakwijiné dina, kira-kira jam telu awan, wayahé kumpul pandonga, rasul Pétrus lan rasul Yohanes budal nang Gréja Gedé. 22 Nang jèjèré lawangé gréjané, sing jenengé Lawang Apik, ènèng wong sing lumpuh kawit lairé. Wong iki saben dina digéndong disèlèhké nang jèjèré lawang kono, supaya ngemis marang wong sing pada mlebu nang Gréja Gedé kono. 33 Kadung wongé weruh rasul Pétrus lan ra- sul Yohanes liwat kono, wongé terus njaluk duwit. 44 Rasul loro mau mandeng wongé terus rasul Pétrus ngomong: 55 "Delokké aku iki!" Wongé terus ndelokké rasul Pétrus lan rasul Yohanes, ndarani arep dikèki apa-apa. 66 Nanging rasul Pétrus malah ngomong: "Duwit aku ora nduwé, nanging apa nduwéku tak kèkké marang kowé: ing Jenengé Gusti Yésus Kristus sangka Nasarèt, mlakua!" 77 Rasul Pétrus terus nyekel tangané wongé sing tengen terus diréwangi ngadek. Sikilé lan poloké wongé terus sakwat krasa kuwat. 88 Wongé terus ngadek jejek lan molai mlaku rana-réné, terus mèlu rasul Pétrus lan rasul Yohanes mlebu Gréja Gedé karo mentyolot-mentyolot lan memuji Gusti Al- lah. 99 Wong pirang-pirang sing nang kono pada weruh wongé mlaku lan memuji Gusti Allah. 1010 Wong-wong nitèni nèk wongé kuwi sing tukang ngemis nang jèjèré
Para Rasul 3:11 Lawang Apik. Mulané wong-wong nggumuné ora ènèng entèké bab sing klakon ing uripé wong kuwi. TTembungé r asul Pétrus embungé rasul Pétrus éja Gedé nang Gréja Gedé nang Gr 1111 Wong sing mauné lumpuh nanging saiki bisa mlaku kuwi terus ngetutké rasul Pétrus lan rasul Yohanes waé, mulané wong-wong sing nggumun mau pada ngrubung rasul Pétrus lan rasul Yohanes nang kono, nang panggonan sing jenengé Gadriné Solé- man. 1212 Kadung rasul Pétrus weruh wong pirang-pi- rang mau, dèkné terus ngomong: "Para sedulur bangsa Israèl, kenèng apa kowé kok pada nggumun. Lah kok pada nyawang kaya awaké déwé waé sing marakké wongé bisa mlaku. 1313 Gusti Allahé Bapa Abra- ham, Isak lan Yakub, Gusti Allahé mbah-mbahané awaké déwé, wis ngunggulké peladèné, yakuwi Gusti Yésus. Kowé wis masrahké Dèkné marang para pang- wasa, nang ngarepé gramang Pilatus. Dèkné mbok tampik, senajan Pilatus déwé wis nggawé putusan arep ngetyulké Dèkné. 1414 Dèkné wong sing nglakoni kekarepané Gusti Allah lan Dèkné ora ènèng salahé, nanging malah mbok tampik. Kowé malah nembung marang Pilatus kongkon ngutyuli wong sing tukang matèni wong. 1515 Tibaké kowé matèni wong sing dadi dalané kauripan. Nanging Gusti Allah wis nangèké Gusti Yésus sangka pati lan aku lan kantya-kantyaku wis nyeksèni kuwi déwé. 1616 Ya pangwasané Jenengé Gusti Yésus sing ngekèki kekuwatan marang wong iki. Kowé pada nitèni déwé, jalaran sangka pretyaya ing jenengé Gusti Yésus Kristus wong lumpuh iki bisa waras sak kabèhé. Kowé pada weruh déwé. 1717 "Para sedulur, aku saiki pantyèn wis ngerti nèk kowé mauné pada kurang pangertiné. Mulané kowé lan penuntun-penuntunmu pada nindakké ngono. 1818 Nanging pantyèn wis kudu klakon ngono, supaya apa sing diomong karo Gusti Allah lantaran para nabi ing jaman mbiyèn saiki bisa keturutan, yakuwi: Kristus kudu nglakoni sangsara. 1919 Mulané para sedulur, pada ninggala urip sing ala lan pada balika marang Gusti Al- lah, supaya kowé bisa nampa pangapura sangka dosamu. 2020 Gusti Allah mengko mesti terus ngepé- nakké atimu lan ngongkon Gusti Yésus, sing wis dadi Juru Slametmu, teka. 2121 Gusti Yésus saiki kudu ngen- tèni nang swarga nganti tekan waktuné sembarang dadi anyar, kaya sing wis diomong karo Gusti Allah lantaran para nabi ing jaman mbiyèn. 2222 Wujuté nabi Moses wis ngomong ngéné: 'Gusti Allahmu bakal ngongkon nabi teka marang kowé, kaya enggoné ngongkon aku, nabi sangka tengahmu déwé. Kowé kudu nggatèkké marang sembarang sing diomong karo dèkné. 2323 Nanging sapa sing ora nggugu 125 Para Rasul 4:11 marang nabi mau, bakal dipisah lan diusir sangka brayaté Gusti Allah.' 2424 Para nabi kabèh sing pada ngetokké tembungé Gusti Allah, molai karo nabi Samuèl lan liya-liyané sak mburiné dèkné, kabèh wis pada ngomongké bab ja- man iku. 2525 Prejanji-prejanjiané Gusti Allah sing diomong karo para nabi kuwi kabèh kanggo kowé. Mulané kowé katut ing prejanjiané Gusti Allah marang para simbah ing jaman mbiyèn, yakuwi prejanjiané Gusti Allah marang Bapa Abraham sing uniné ngéné: 'Kabèh bangsa nang sak lumahé bumi bakal mèlu nampa berkah, jalaran sangka turunanmu.' 2626 Yakuwi mau jalarané enggoné Gusti Allah wis milih lan ngongkon Peladèné nekani kowé ndisik, mberkahi lan nuntun kowé kabèh, supaya kowé pada ninggal dalan sing ala." Rasul Pétrus lan rasul Y Rasul Pétrus lan r ohanes dityekel asul Yohanes dityekel Dongé rasul Pétrus lan rasul Yohanes ijik pada mituturi wong pirang-pirang mau, dadakan waé terus diparani para imam, uga kumendané sing jaga Gréja Gedé lan wong-wong sangka golongané para Saduki. 22 Wong-wong kuwi pada nesu, jalaran para ra- sul mau mulangi wong-wong nèk Gusti Yésus wis tan- gi sangka pati. Kuwi kanggo tanda nèk wong mati bakal tangi menèh. 33 Rasul loro mau terus dityekel lan dilebokké nang setrapan sampèk ésuké, awit wis soré. 44 Nanging wong-wong sing pada ngrungokké piwu- langé para rasul mau okèh sing pretyaya marang Gusti Yésus lan saiki sing pretyaya okèhé malih kira-ki- ra limang èwu, namung wong lanangé. 44 Rasul Pétrus lan rasul Y Rasul Pétrus lan r asul Yohanes nang ngar ohanes nang ngarepé Kruton epé Kruton Agama Agama 55 Ing ésuké para pengarepé wong Ju, para pinituwa lan para guru Kitab pada ngumpul nang kuta Yérusalèm. 66 Wong-wong kuwi arep pada rembukan karo Imam Gedé Anas, uga Kayafas, Yohanes lan Alèk- sander lan wong kabèh sing dadi brayaté Imam Gedé. 77 Para rasul mau terus dikongkon maju lan ditakoni: "Sapa sing ngekèki pangwasa marang kowé bisa nam- bani wong? Kowé nganggokké jenengé sapa?" 88 Rasul Pétrus terus semaur ing pangwasané Roh Su- tyi: "Para pengarep lan para pinituwa! 99 Awaké déwé saiki dikrutu jalaran awaké déwé nggawé betyik marang wong sing lumpuh kaé. Lan kowé kepéngin ngerti kepriyé wongé bisané mari! 1010 Mulané, saiki kowé kabèh lan bangsa Israèl pada ngertia iki: wong iki bisa waras ngadek nang ngarepmu sangka pang- wasané Jenengé Gusti Yésus Kristus sangka kuta Nasarèt. Dèkné sing mbok patèni nang kayu pentèn- gan, nanging ditangèkké sangka pati karo Gusti Allah. 1111 Ya bab Gusti Yésus iki sing ketulis ngéné nang Kitab: 'Watu sing ora dikanggokké karo sing tukang nggawé omah
Para Rasul 4:12 malah dadi watu sing penting déwé.' 1212 Keslametan kuwi tekané namung sangka Gusti Yé- sus, ora sangka wong liya. Awit nang sak ngisoré lan- git iki ora ènèng jeneng liyané pawèhé Gusti Allah marang manungsa, sing bisa nylametké awaké déwé." 1313 Para warga Kruton Agama pada nggumun kabèh weruh kekendelané rasul Pétrus lan rasul Yohanes, malah-malah pada krungu nèk rasul loro iki namung wong tyilik waé, ora wong sing duwur sekolahané. Wong-wong mau terus kélingan nèk para rasul iki tau mèlu Gusti Yésus. 1414 Nanging para warga Kruton Aga- ma mau ora bisa ngomong apa-apa, jalaran weruh wong sing ditambani kuwi ngadek karo para rasul. 1515 Mulané wong-wong sing ngrutu mau terus ngongkon para rasul metu sangka kamar kono. Para warga Kruton Agama terus pada rembukan déwé. 1616 Wong-wong iki terus takon marang sakpada-pada: "Wong-wong kuwi kudu dikapakké ya? Kabèh wong sing manggon nang Yérusalèm wis ngerti nèk wong- wong kuwi nindakké tanda sing nggumunké tenan. Bab kuwi awaké déwé kudu ngakoni. 1717 Nanging su- paya prekara iki ora mrèmèn-mrèmèn, apiké wong- wong kuwi dipenging ngomong karo wong liyané menèh bab Yésus." 1818 Rasul Pétrus lan rasul Yohanes terus dityeluk kongkon mlebu menèh terus dipenging aja pisan- pisan ngomongké apa mulang bab Jenengé Gusti Yé- sus. 1919 Nanging rasul loro mau semaur: "Mbok pada dipikir déwé ta? Sing endi sing bener nang ngarepé Gusti Allah: manut omongmu apa manut tembungé Gusti Allah? 2020 Awaké déwé ora bisa nyimpen apa sing awaké déwé wis weruh lan krungu déwé." 2121 Para war- ga Kruton Agama mau ora nemu jalaran blas kanggo nyetrap para rasul mau, mulané ya namung dipenging sing tenanan. Rasul Pétrus lan rasul Yohanes terus di- etokké, awit wong kabèh pada memuji Gusti Allah, sakwisé weruh lelakon karo wong sing lumpuh mau. 2222 Wujuté wong sing bisa mlaku jalaran sangka mujijat kuwi umuré ya wis patang puluh taun. ong pasamuan pada ndonga njaluk kekendelan WWong pasamuan pada ndonga njaluk kekendelan 2323 Sakwisé dietokké, rasul Pétrus lan rasul Yohanes terus pada balik marani kantya-kantyané lan pada nyritakké apa sing diomong karo para imam lan para pinituwa. 2424 Krungu tembungé rasul Pétrus lan rasul Yohanes mau, wong-wong terus pada ndonga marang Gusti Allah: "Duh Gusti sing nggawé langit, bumi, segara, lan sak isiné kabèh! 2525 Lantaran Roh Sutyi Gusti wis ngomong ngéné liwat peladèné Gusti, yakuwi ratu Daved, mbah-mbahané awaké déwé mbiyèn: 'Kenèng apa wong sing ora kenal marang Gusti Allah kok pada nesu lan pada nggawé rantyaman sing ora ènèng gunané? 2626 Ratu-ratuné pada tata-tata 126 Para Rasul 5:5 lan para pangwasa pada nglumpuk arep nglawan marang Gusti Allah lan Kristus.' 2727 Wujuté ratu Hérodès lan gramang Pontius Pilatus ya wis pada setuju karo wong sing ora kenal marang Gusti Allah lan karo bangsa Israèl, supaya pada nglawan marang Gusti Yésus, Peladèné Gusti sing temen, sing wis dipilih karo Gusti. 2828 Enggoné wong- wong kabèh kuwi pada nglumpuk, tujuané arep nin- dakké sembarang sing wis dikarepké karo Gusti déwé kawit wiwitané. 2929 Mulané saiki Gusti, rungokké eng- goné wong-wong kuwi pada medèn-medèni marang awaké déwé kabèh lan muga-muga Gusti ngekèki kek- endelan marang peladèn-peladèné, supaya awaké déwé bisa nggelarké pituturé Gusti terus. 3030 Muga Gusti ngelungké tangané kanggo nambani sing lara lan nindakké mujijat nganggo jenengé Peladèné Gusti sing sutyi, yakuwi Gusti Yésus." 3131 Kadung wong-wong rampung enggoné ndedonga, panggonan sing dienggo ngumpul mau terus hoyak. Kabèh terus dikwasani karo Roh Sutyi terus pada ngabarké pituturé Gusti Allah karo kendel. engan nang pasamuan Urip bebarengan nang pasamuan Urip bebar 3232 Wong-wong sing pretyaya mau pada rukun dadi si- ji ing ati lan kekarepan. Ora ènèng wong sing ngarani apa nduwéné kuwi namung wèké dèkné déwé, nang- ing sembarang dikanggokké bebarengan. 3333 Para rasul pada ngekèki paseksi bab tanginé Gusti Yésus sangka pati nganggo pangwasa sing gedé lan Gusti Allah nge- dunké berkahé kanti lubèr marang wong-wong mau kabèh. 3434 Nang pasamuan ora ènèng wong siji-sijia sing kekurangan, awit wong-wong sing nduwé kebon lan omah pada diedoli. 3535 Sepira payuné terus dipas- rahké marang para rasul. Duwité terus diedum-edum marang wong-wong sing mbutuhké, miturut butuhé déwé-déwé. 3636 Semono uga Yosèf, wong Lévi sangka pula Siprus, sing dityeluk Barnabas karo para rasul. Tembung Barnabas kuwi tegesé panglipur. Yosèf iki ngedol ke- boné. Duwité terus dipasrahké marang para rasul. Lelakoné Ananias lan Safiraa Lelakoné Ananias lan Safir 55 Nang pasamuan kono uga ènèng sakwijiné wong sing jenengé Ananias lan bojoné jenengé Safira. Ananias ngedol keboné, nanging sakdurungé mas- rahké duwité marang para rasul, dèkné njikuk kanggo dèkné déwé. Safira uga setuju. Duwité liyané terus dikèkké marang para rasul. 33 Nanging rasul Pétrus ngomong: "Ananias, kenèng apa kowé kok nglilani Sé- tan ngwasani atimu, nganti kowé wani ngapusi Roh Sutyi lan nyolong duwité kebonmu? 44 Sakdurungé mbok edol kebon kuwi lak wèkmu déwé ta? Sakwisé mbok edol duwité lak ya wèkmu déwé ta? Apa jalarané kowé kok nindakké sing kaya ngono? Dudu manungsa sing mbok apusi, nanging Gusti Allah!" 55 Kadung krun-
Para Rasul 5:6 gu tembung kuwi, Ananias terus tiba mati. Wong kabèh sing krungu bab kuwi terus pada wedi banget. 66 Sedulur enom-enoman sing nang kono terus pada mlebu, mbuntel layoné terus dikubur. 77 Kira-kira telung jam sakwisé kuwi Safira terus teka, nanging ora ngerti nèk bojoné wis mati. 88 Rasul Pétrus takon marang Safira: "Apa duwit iki éntuk-éntuké kabèh sing dodol kebon?" Safira semaur: "Ya, namung semono!" 99 Rasul Pétrus terus nyenèni: "Kenèng apa kowé kok nyetujoni bojomu lan pada njajal Rohé Gusti? Wong- wong sing entas ngubur layoné bojomu wis teka arep nggotong kowé!" 1010 Safira sakwat tiba mati nang ngarepé rasul Pétrus. Sedulur enom-enoman mau terus pada mlebu lan weruh wong wédok mau wis mati. Layoné terus digotong metu, dikubur nang jèjèré sing lanang. 1111 Wong sak pasamuan lan wong- wong liyané kabèh sing pada krungu bab kuwi pada wedi banget. Lelakon-lelakon sing nggumunké Lelakon-lelakon sing nggumunké 1212 Para rasul pada nindakké mujijat lan tanda pang- wasa pirang-pirang nang tengahé wong okèh. Wong- wong sing pretyaya pada ngumpul nang Gréja Gedé, nang panggonan sing jenengé Gadriné Soléman. 1313 Wong sak njabané pasamuan ora ènèng sing wani mèlu kumpulan, senajan kabèh pada ngajèni tenan marang wong pasamuan mau. 1414 Nanging sing pretyaya marang Gusti Yésus selot suwi selot tambah okèh, lanang lan wédok. 1515 Mujijat-mujijat sing ditin- dakké karo para rasul mau marakké wong sing lara pada digotongi nang dalan-dalan lan disèlèhké nang ambèn apa klasa. Wong-wong kuwi ngentèni rasul Pétrus liwat, supaya sak ora-oraé ayang-ayangé nibani salah-sijiné. 1616 Wong pirang-pirang sangka kuta-kuta nang sak ubengé kuta Yérusalèm pada gemruduk teka, nggawa sing lara lan sing kelebon demit lan kabèh nampa kwarasan. ParPara ra rasul dityekel lan disetr asul dityekel lan disetrapap 1717 Lelakon-lelakon kuwi kabèh marakké Imam Gedé lan kantya-kantyané sangka golongan Saduki pada mèri marang para rasul. Mulané terus pada tuman- dang. 1818 Para rasul terus dityekel lan dilebokké nang setrapan. 1919 Nanging mbengi kuwi mulékaté Gusti mbukak lawang-lawangé setrapané lan nuntun para rasul metu sangka kono. 2020 Mulékat mau ngomong ngéné: "Kana pada nang Gréja Gedé lan wong-wong diwulangi sembarang bab urip anyar iki." 2121 Para rasul pada manut marang tembung kuwi lan ésuk-ésuk mruput pada mlebu nang Gréja Gedé terus molai mu- langi wong-wong. Ing wayah kuwi Imam Gedé lan kantya-kantyané pa- da nglumpukké pinituwané bangsa Ju kabèh, pada nganakké Kruton Agama. Wong-wong terus kongko- nan ngetokké para rasul arep ditakoni. 2222 Nanging kadung tekan setrapané, para rasul wis ora ènèng. 127 Para Rasul 5:39 Wong-wong terus balik ngomong: 2323 "Dongé awaké déwé tekan setrapan, lawangé ijik dikantying kabèh lan sing tukang jaga ya ijik pada njaga nang ngarepé lawangé. Nanging kadung lawangé dibukak, nang njero ora ènèng wongé siji-sijia." 2424 Kumendané sekaut sing jaga Gréja Gedé lan para pengarepé imam krun- gu kabar kuwi mau, terus pada gèdèk-gèdèk kabèh, nggumun mikirké lelakon karo para rasul kuwi. 2525 Nanging ora let suwi ènèng wong mlebu kono ngomong: "Wong-wong sing mbok lebokké nang se- trapan saiki pada nang Gréja Gedé mulangi wong okèh." 2626 Kumendané sekaut sing jaga Gréja Gedé terus budal karo sekaut-sekauté arep nyekel para ra- sul, nanging ora nganggo patrap sing kasar, awit wedi nèk dibandemi watu karo wong-wong. 2727 Para rasul terus digawa mlebu nang ngarepé Kru- ton Agama kono. Imamé Gedé ngomong: 2828 "Kowé lak wis tak penging mulang bab Yésus ta. Lah malah kepriyé? Kowé malah pada nyebar piwulang sampèk mrèmèn-mrèmèn nang sak kuta Yérusalèm kabèh lan awaké déwé arep mbok salahké matèni Yésus." 2929 Rasul Pétrus lan para rasul liyané terus semaur: "Awaké déwé kudu manut marang Gusti Allah ngungkuli kekarepané manungsa. 3030 Gusti Allahé mbah-mbahané awaké déwé wis nangèké Gusti Yésus, sakwisé Dèkné mbok patèni nang kayu pentèngan. 3131 Ya Gusti Yésus iki sing wis dikèki pangwasa sing duwur déwé karo Gusti Allah. Dèkné didadèkké Pe- nuntun lan Juru Slamet, supaya bangsa Israèl bisa én- tuk kelunggaran ninggal laku ala lan bisa nampa pan- gapurané dosa. 3232 Prekara iki kabèh awaké déwé wis nyeksèni. Semono uga Roh Sutyi dadi seksi, ya Roh Su- tyi iki sing dikèkké marang saben wong sing manut marang Gusti Allah." 3333 Para wargané Kruton Agama mau pada nesu banget krungu sauran kuwi, lan nggawé putusan arep matèni para rasul. 3434 Nanging ènèng sakwijiné wong Farisi sing jenengé Gamalièl, guru wèté Kitab, sing dia- jèni banget karo wong kabèh. Dèkné ngadek terus ngongkon nggawa para rasul metu sedélok. 3535 Gamal- ièl terus ngomong: "Para sedulur bangsa Israèl! Kowé kudu sing ati-ati tenan karo sing arep mbok tindakké karo wong-wong iki. 3636 Awit mbiyèn ya wis tau ènèng wong sing jenengé Téodas njedul; dèkné ngakuné nduwé kwasa gedé lan sing mèlu dèkné kira-kira ènèng wong patang atus okèhé. Téodas terus dipatèni lan sing mèlu dèkné saiki pada buyar kabèh lan golon- gan kuwi wis mati. 3737 Sakwisé kuwi terus ènèng liyané menèh njedul: Yudas sangka Galiléa. Kuwi wayahé ènèng itung-itungan bangsa. Wong pirang-pirang pa- da mèlu golongan sing ora apik kuwi. Yudas uga di- patèni lan wargané buyar kabèh. 3838 Semono uga saiki, mulané kowé kudu sing ati-ati tenan, aja sampèk wong-wong iki mbok apak-apakké. Aja dialang-alangi, awit nèk penggawéné wong-wong iki metuné sangka karepé manungsa, mesti suwi-suwi bakal mandek déwé. 3939 Nanging nèk penggawéné wong-wong iki metuné sangka Gusti Allah, kowé ora bakal bisa
Para Rasul 5:40 ngrusak. Aja sampèk mengko kowé entèk-entèké je- bulé malah nglawan Gusti Allah." 4040 Wong-wong nang Kruton Agama kono pada manut marang tembungé Gamalièl lan para rasul terus dityeluk kongkon mlebu menèh. Sakwisé dipetyuti, para rasul terus dipenging mulang bab Gusti Yésus menèh terus dietokké. 4141 Para rasul terus lunga sangka Kruton Agama karo bungah, awit keanggep pantes nandang sangsara kanggo Gusti Yé- sus. 4242 Para rasul mau saben dina terus pada neruské enggoné mulang lan nggelarké kabar kabungahané Gusti Yésus nang Gréja Gedé lan nang omah-omah lan ndunung-ndunungké nèk Gusti Yésus kuwi Kristus. Milih wong pitu sing kudu ngurusi kabutuhané wong Milih wong pitu sing kudu ngurusi kabutuhané wong pasamuan pasamuan Ora let suwi, kadung wong-wong sing nurut Gusti Yésus mundak okèh, terus ènèng karépotan nang tengahé wong Ju sing ngomong Grik karo wong Ju sing ngomong Ibrani. Sing dadi jalaran edum-edu- mané duwit kanggo nulungi para mbok randa ing saben dinané. Wong-wong Ju sing ngomong Grik pada kelah nèk para randané pada kekurangan, awit ora nampa bagèan sing sak mestiné. 22 Mulané para rasul rolas terus nglumpukké wong sing pretyaya kabèh diomongi ngéné: "Para sedulur, ora apik nèk awaké déwé iki kudu ninggal penggawéan mulang pituturé Gusti, jalaran kudu ngurusi duwit. 33 Mulané, pada ng- golèka wong pitu sangka tengahmu, wong sing betyik lan sing kebek karo Roh Sutyi lan kaweruh. Wong- wong kuwi bakal dibagèhi penggawéan ngedum duwit. 44 Lah awaké déwé iki rasul namung merlokké pandonga lan pituturé Gusti waé." 66 55 Wong sak pasamuan pada setuju kabèh karo tem- bungé para rasul mau, mulané terus pada milih Sté- fanus, sakwijiné sedulur sing gedé pengandelé lan ke- bek karo Roh Sutyi. Liyané sing uga dipilih yakuwi: Fili- pus, Prokorus, Nikanor, Timon, Parménas lan Niko- laus. Nikolaus kuwi wong sangka kuta Antioki sing mlebu agama Ju. 66 Sedulur pitu mau terus dipasrahké marang para rasul, sing ndongakké lan numpangi tan- gan marang sedulur-sedulur kuwi. 77 Pituturé Gusti Allah terus mrèmèn-mrèmèn terus lan wong sing pada pretyaya marang Gusti Yésus terus mundak okèh nang Yérusalèm, malah imam- imam mbarang okèh sing pada pretyaya. Stéfanus dityekel Stéfanus dityekel 88 Stéfanus kuwi wong sing kebek karo pengandel lan kekuwatané Gusti lan nindakké mujijat-mujijat lan tan- da-tanda sing nggumunké nang ngarepé wong-wong kono. 99 Nanging sangka tengahé bangsa Ju ènèng sing pada nglawan marang Stéfanus. Kuwi para wargané sinaguk, golongan sing diarani Libèrtini, sangka kuta Siréné lan kuta Alèksandria. Wong-wong Libèrtini iki bebarengan karo wong Ju sangka bawah Silisia lan Asia pada molai bantah-bantahan karo Stéfanus. 128 Para Rasul 7:9 1010 Nanging Stéfanus nampa kaweruh sangka Roh Su- tyi, mulané wong-wong mau ora bisa mbantahi tem- bungé Stéfanus. 1111 Wong-wong terus ngejokké wong siji-loro kongkon ngomong ngéné: "Awaké déwé krun- gu wong iki ngèlèk-èlèkké nabi Moses lan Gusti Allah!" 1212 Mengkono kuwi wong-wong mau marakké gègèran nang tengahé wong-wong kono lan uga nang tengahé para pinituwa lan para guru Kitab. Stéfanus terus dikroyok lan dityekel, terus digawa nang ngarepé Kru- ton Agama. 1313 Enèng wong siji-loro sing dijokké kongkon dadi seksi sing goroh. Wong-wong iki ngomong ngéné: "Awaké déwé krungu wong iki bolak- balik ngèlèk-èlèkké Gréja Gedé iki lan wèt-wèté nabi Moses. 1414 Awaké déwé krungu wong iki ngomong nèk Yésus sangka Nasarèt iki arep mbubrah Gréja Gedé iki lan arep ngganti adat-tata-tyara sing diwulangké nabi Moses kanggo awaké déwé." 1515 Wong kabèh sing dadi wargané Kruton Agama pada ndelokké Stéfanus lan weruh nèk rupané dèkné kétok kaya rupané mulékat. embungé Stéfanus TTembungé Stéfanus Imam Gedé terus takon marang Stéfanus: "Apa 77 sing diomong karo wong-wong kuwi bener?" 22 Stéfanus semaur: "Para sedulur lan para bapak kabèh. Omongku iki dirungokké sing apik. Gusti Allah, sing gedé déwé kwasané, wis ngétok marang mbah- mbahané awaké déwé Abraham, dongé dèkné ijik manggon nang tanah Mésopotami. Kuwi sakdurungé Bapa Abraham boyongan nang kuta Haran. 33 Gusti Al- lah ngomong marang dèkné: 'Abraham, kana lungaa, sedulurmu lan panggonanmu tinggalen lan lungaa nang panggonan sing bakal tak duduhké!' 44 Bapa Abraham terus ninggal tanah Kaldéa terus manggon nang kuta Haran. Sakwisé bapaké mati Gusti Allah terus ngongkon Bapa Abraham boyongan nang panggonan iki, sing mbok enggoni saiki. 55 Ing wayah kuwi Gusti Allah ora ngekèki kebon marang Bapa Abraham, sak mèter waé ora. Nanging Gusti Allah ngekèki janji marang Bapa Abraham nèk panggonan iki bakal dikèkké marang dèkné lan turunané, senajan ing waktu kuwi Bapa Abraham durung nduwé anak. 66 Gusti Allah ngomong ngéné marang Bapa Abraham: 'Turunanmu bakal manggon nang negara liya lan bakal dadi slaf sing disiya-siya patang atus taun suwéné. 77 Nanging sak rampungé kuwi Aku bakal nyetrap bangsa sing ngwasani kowé lan turunanmu bakal pada metu sangka negara kuwi lan bakal ngabekti marang Aku nang panggonan kéné iki.' 88 Gusti Allah terus ngekèki pernatan sunat marang Ba- pa Abraham, kanggo nengeri prejanjian iki. Mulané Bapa Abraham ya terus nyunati anaké sing jenengé Isak, wolung dina sakwisé lair. Bapa Isak semono uga terus nyunati Yakub, anaké lan Bapa Yakub uga terus nyunati turunané, yakuwi mbah-mbahané awaké déwé sing rolas. 99 "Mbah-mbahané awaké déwé terus ngedol Yosèf dadi slaf nang negara Egipte, jalaran pada mèri marang dèkné. Nanging Gusti Allah nuntun Yosèf.
Para Rasul 7:11 Gusti Allah ngluwari Yosèf sangka sak wernané piala. Dongé Yosèf kudu mara nang ngarepé ratuné Egipte, Gusti Allah ngekèki kaweruh gedé marang dèkné, mu- lané ratuné ngunggahké Yosèf dadi gramangé negara Egipte lan pengurusé palèsé ratuné. 1111 Ing wayah kuwi negara Egipte lan Kanaan katekan kasusahan gedé, awit ènèng kekurangan pangan. Para mbah-mbahané awaké déwé ora bisa nemu pangan. 1212 Bapa Yakub krungu nèk nang negara Egipte ènèng, mulané dèkné terus ngongkon anak-anaké, kuwi mbah-mbahané awaké déwé, niliki nang kana. Kuwi teka-tekané mbah- mbahané awaké déwé sing sepisanan nang negara Egipte. 1313 Kadung mbah-mbahané awaké déwé teka ping pindoné nang Egipte, Yosèf terus blaka marang sedulur-seduluré lan ratuné terus uga bisa kenal marang seduluré Yosèf. 1414 Yosèf terus mboyong ba- paké lan sedulur-seduluré kabèh nang negara Egipte. Kabèhé ènèng wong pitung puluh lima. 1515 Bapa Yakub lan mbah-mbahané awaké déwé matiné ya nang ne- gara Egipte. 1616 Layoné Bapa Yakub lan anak-anaké mau terus digawa nang kuta Sikem lan dikubur nang kono. Bapa Abraham sakdurungé wis tuku kuburan iki sangka bangsa Hamor. 1717 "Kadung mèh wis tekan wayahé enggoné Gusti Al- lah arep nuruti prejanjiané marang Bapa Abraham, bangsa Israèl sing manggon nang Egipte wis mundak dadi okèh banget. 1818 Negara Egipte terus dikwasani karo ratu sing ora kenal marang Yosèf. 1919 Ratu iki nin- dakké sing ora apik lan nyiya-nyiya mbah-mbahané awaké déwé. Mbah-mbahané awaké déwé dipeksa mbuwang bayi-bayi sing entas lair bèn mati. 2020 Ing waktu kuwi nabi Moses lair. Rupané jan ngganteng tenan. Telung sasi suwéné nabi Moses dirumati nang omahé wong tuwané. 2121 Nanging sakwisé kuwi dèkné uga dibuwang. Ndilalahé ditemu karo anaké ratuné sing wédok. Dèkné sing ngrumati nabi Moses, malah kaya anaké déwé waé. 2222 Nabi Moses terus diblajari sak ènèngé kapinterané wong Egipte, mulané ya terus dadi wong sing gedé banget kwasané, ing tembungé lan ing tumindaké. 2323 "Kadung wis nduwé umur patang puluh taun dèkné terus kepéngin niliki sedulur-seduluré, kuwi bangsa Israèl. 2424 Nang kono nabi Moses weruh wong Egipte ngantemi wong Israèl. Dèkné terus mbélani bangsané lan mbales wong Egipte mau, sampèk wongé mati. 2525 Dèkné mikir nèk bangsané dèkné dunung nèk Gusti Allah bakal nganggokké dèkné ngluwari bangsané. Nanging wujuté bangsa Israèl ora dunung. 2626 Ing liyané dina nabi Moses weruh wong Is- raèl loro pada gelut. Dèkné jawané arep misah sing gelut mau, mulané ngomong: 'Kowé lak tunggal sedu- lur ta? Lah kok pada gelut ngono?' 2727 Nanging wong sing ngantem liyané mau malah maido nabi Moses ngomong: 'Sapa sing ndadèkké kowé dadi rèkteré awaké déwé? Apa kowé uga arep matèni awaké déwé kaya enggonmu matèni wong Egipte dèk wingi kaé?' 2929 Krungu wongé ngomong ngono kuwi nabi Moses terus lunga sangka Egipte, budal nang tanah Midian 129 Para Rasul 7:43 lan manggon nang kono. Nang kono nabi Moses ngepèk bojo terus nduwé anak lanang loro. 3030 "Sakwisé patang puluh taun nang tanah Midian terus ènèng mulékat ngétok marang nabi Moses nang grumbulan sing metu geniné, nang wustèn nang gu- nung Sinai. 3131 Dèkné nggumun weruh kaya ngono kuwi, mulané terus nyedeki. Nanging terus krungu swarané Gusti Allah ngomong ngéné: 'Aku iki Gusti Al- lahé mbah-mbahanmu, Gusti Allahé Abraham, Isak lan Yakub.' Sangking kagèté nabi Moses ora wani nde- lokké. 3333 Nanging Gusti terus ngomong marang dèkné: 'Sepatumu dityepot, awit kowé ngadek nang lemah sing sutyi. 3434 Aku wis weruh kasangsarané umatku sing nang Egipte lan Aku wis krungu sambaté. Aku teka arep ngluwari umatku, mulané Aku arep ngongkon kowé budal nang Egipte.' 3535 "Ya nabi Moses iki sing ditampik karo bangsané déwé nganggo tembung: 'Sapa sing ndadèkké kowé dadi rèkteré awaké déwé?' Ya nabi Moses iki sing dikongkon karo Gusti Allah dadi penuntuné bangsané lan sing kudu ngluwari bangsané nganggo pitulun- gané mulékat, sing ngétok marang dèkné nang grum- bulan sing metu geniné. 3636 Nabi Moses iki sing nuntun bangsa Israèl metu sangka negara Egipte nganggo mujijat-mujijat lan tanda-tanda sing nggumunké, nang Egipte lan nang segara Abang lan uga nang wustèn, patang puluh taun suwéné. 3737 Ya nabi Moses iki sing ngomong marang bangsané: 'Gusti Allah bakal ngongkon nabi kaya aku iki sangka tengahé sedulur- mu kanggo kowé kabèh!' 3838 Ya nabi Moses iki sing nglumpuk karo bangsa Israèl nang wustèn. Dèkné nang kono bebarengan karo mulékat sing ngetokké tembung marang dèkné nang gunung Sinai lan karo mbah-mbahané awaké déwé. Nabi Moses iki sing nampa tembung sangka Gusti Allah, tembung sing nekakké urip lan sing kudu dikabarké marang awaké déwé. 3939 "Nanging para mbah-mbahané awaké déwé ora gelem manut marang nabi Moses, malah pada nampik dèkné lan njaluk balik nang negara Egipte. 4040 Wong-wong mau ngomong marang Aron: 'Awaké déwé mbok digawèkké gusti allah sing bisa nuntun awaké déwé terus. Awit awaké déwé ora ngerti embuh kepriyé saiki karo nabi Moses, sing mboyong awaké déwé sangka Egipte.' 4141 Wong-wong mau terus pada nggawé retya rupa sapi pedèt terus disajèni. Terus pa- da mangan énak kanggo ngurmat gawéané déwé. 4242 Nanging Gusti Allah terus nyingkuri wong-wong mau, mulané diejarké enggoné pada nyembah marang lintang-lintang nang langit. Pantyèn wis ke- tulis nang kitabé para nabi, uniné ngéné: 'Hé wong Israèl! Enggonmu nyembelèh lan kurban kéwan-kéwan suwéné kowé nang wustèn patang puluh taun kuwi apa kanggo Aku? 4343 Ora! Nanging tarupé Molok
Para Rasul 7:44 lan lintangé déwa Réfan sing mbok arak-arak. Kuwi retya-retya sing mbok gawé lan mbok sembah. Jalaran sangka kuwi kowé bakal tak usir adohé ngliwati negara Babilon.' 4444 "Para mbah-mbahané awaké déwé pada nduwèni tarupé prejanjian nang wustèn. (Kuwi kanggo tanda nèk Gusti Allah manggon nang tengahé umaté). Tarup prejanjian iki gawéané miturut tembungé Gusti Allah marang nabi Moses, manut gambar sing wis diduduhké karo Gusti Allah marang nabi Moses. 4545 Para mbah-mbahané awaké déwé sing nampa tarup prejanjian iki sangka wong tuwané. Tarup mau digawa sak suwéné para mbah-mbahané awaké déwé ditun- tun karo Yosua mlebu negara iki. Negara iki karebut sangka bangsa-bangsa sing diusir karo Gusti Allah nang sak ngarepé para mbah-mbahané awaké déwé. Tarup mau kasimpen nganti tekan jamané ratu Daved. 4646 Ratu Daved nampa kawelasané Gusti Allah lan nyuwun marang Dèkné, supaya dililani nggawèkké omah kanggo Gusti Allah, sesembahané Yakub. 4747 Nanging wujuté sing ngedekké omahé Gusti Allah mau tiba Soléman. 4848 "Nanging Gusti Allah sing gedé déwé kwasané ora manggon nang omah gawéané manungsa, kaya sing wis ketulis nang kitabé para nabi sing uniné ngéné: 4949 'Langit kuwi jagonganku lan bumi kuwi antyik-antyiké sikilku. Omah sing kaya ngapa arep mbok gawé kanggo aku lan nang endi panggonanku kanggo lèrèn. 5050 Apa ora Aku déwé sing nggawé sembarang iki kabèh? Yakuwi tembungé Gusti Allah!' 5151 "Kok wangkot temen atimu! Kok kaya wong sing ora ngerti Gusti Allah waé! Kowé ora séjé karo mbah- mbahanmu sing tansah nglawan marang Roh Sutyi! 5252 Apa ènèng nabi sing ora disiya-siya karo mbah-mba- hanmu? Wong-wong sing ngabarké tekané Peladèné Gusti pada mbok patèni lan Peladèné Gusti déwé mbok pasrahké marang mungsuhé kongkon matèni. 5353 Ya kowé kuwi sing wis nampa wèté Gusti Allah sang- ka para mulékat, nanging wèt-wèt kuwi ora mbok lakoni." Stéfanus dipatèni Stéfanus dipatèni 5454 Krungu tembung-tembungé Stéfanus kuwi para wargané Kruton Agama terus pada panas banget at- iné lan pada nggeget untu sangking gregeten tenan. 5555 Nanging Stéfanus kebek karo Roh Sutyi. Dèkné nyawang nang langit weruh kamulyané Gusti Allah lan uga weruh Gusti Yésus ngadek nang tengené. 5656 Sté- fanus ngomong: "Delokké, aku weruh swarga menga 130 Para Rasul 8:12 lan Anaké Manungsa ngadek nang tengené Gusti Al- lah." 5757 Kadung krungu tembung kuwi para wargané Kru- ton Agama terus pada bengok-bengok karo nutupi kupingé. Wong-wong terus ngroyok Stéfanus. 5858 Sté- fanus disèrèt nang sak njabané kuta, terus dibandemi watu. Wong-wong sing nyeksèni mau terus pada utyul-utyul lan saliné njaba terus disèlèhké nang ngarepé sakwijiné wong enom sing jenengé Saulus. 5959 Sak barengé dibandemi watu mau Stéfanus ndonga marang Gusti ngomong: "Duh Gusti Yésus, tampanen nyawaku." 6060 Dèkné terus sedeku lan ngomong banter: "Duh Gusti, mbok salahé wong-wong iki dingapura!" Sakwisé ngomong kuwi Stéfanus terus ninggal. 88 Saulus uga setuju nèk Stéfanus dipatèni. érusalèm disiya-siya Pasamuan nang kuta Yérusalèm disiya-siya Pasamuan nang kuta Y Wiwit dina kuwi pasamuan nang kuta Yérusalèm dikuya-kuya tanpa welas. Kejaba para rasul, kabèh wong sing pretyaya pada buyar, pentyar nang bawah Yudéa lan Samaria. 22 Stéfanus terus dikubur karo wong-wong sing nurut Gusti; wong-wong mau ten- anan enggoné nangisi Stéfanus. 33 Nanging Saulus mempeng tenan enggoné arep mbubrah pasamuan, mulané saben omah dileboni. Endi waé sing ènèng wong pretyaya, ora perduli lanang apa wédok, kabèh disèrèti metu lan dilebokké nang setrapan. Kabar kabungahan bab Gusti Y ésus kasebar nang kuta Kabar kabungahan bab Gusti Yésus kasebar nang kuta Samaria Samaria 44 Wong pretyaya sing pada pentyar nang endi waé malah pada nyebar kabar kabungahané Gusti Yésus. 55 Semono uga Filipus; dèkné teka nang kuta Samaria lan nggelarké nèk Gusti Yésus kuwi Kristus. 66 Wong okèh pada nggatèkké tenan marang piwulangé Fili- pus, awit pada weruh mujijat-mujijat sing ditindakké. 77 Demit-demit sing ditundungi sangka wong-wong sing kesurupan pada metu pating njlerit. Okèh wong lumpuh lan pintyang uga pada nampa waras. 88 Mulané nang kuta Samaria kono wong-wong pada bungah banget. Lelakoné Simon Lelakoné Simon 99 Nang kuta kono ènèng wong jenengé Simon. Wis suwi Simon kuwi nggawé nggumuné wong pirang-pi- rang nang kuta Samaria kono nganggo pangwasa pe- teng. Dèkné ngakuné wong pinter tenan. 1010 Mulané nang kuta kono gedé-tyilik kabèh dikenèng karo Si- mon. Wong-wong ngomong ngéné: "Ya Simon iki sing diarani pangwasané Gusti Allah sing gedé." 1111 Wong okèh pada manut marang tembungé Simon, awit wis suwi Simon mau nggawé nggumuné wong pirang-pi- rang nganggo pangwasa peteng. 1212 Nanging kadung Filipus nggelarké kabar kabungahan bab Kratoné Gusti Allah lan bab Gusti Yésus, wong pirang-pirang terus pada pretyaya. Kabèh, lanang-wédok, terus pada
Para Rasul 8:13 dibaptis. 1313 Simon mbarang pretyaya marang Gusti Yé- sus. Sakwisé dibaptis dèkné terus ngetutké Filipus. Si- mon nggumun banget weruh mujijat-mujijat sing ditindakké karo Filipus. 1414 Para rasul nang kuta Yérusalèm krungu nèk wong- wong nang Samaria pada gelem nampa pituturé Gusti Allah. Mulané para rasul mau terus ngongkon rasul Pétrus lan Yohanes budal nang kuta Samaria. 1515 Kadung rasul Pétrus lan Yohanes teka nang kono terus pada ndongakké wong-wong sing wis dibaptis, supaya pada nampa Roh Sutyi. 1616 Wong-wong iki du- rung ènèng siji waé sing dikwasani karo Roh Sutyi, aw- it namung dibaptis ing jenengé Gusti Yésus. 1717 Rasul Pétrus lan Yohanes terus numpangi tangan marang wong-wong mau terus didongakké. Kabèh terus dik- wasani karo Roh Sutyi. 1818 Simon weruh wong-wong dikwasani Roh Sutyi sak barengé ditumpangi tangan karo para rasul mau. Mu- lané dèkné terus nawani duwit marang rasul Pétrus lan Yohanes. 1919 Simon ngomong: "Mbok aku dikèki pangwasa kuwi ta, supaya saben wong sing tak tumpangi tangan bisa nampa Roh Sutyi." 2020 Nanging rasul Pétrus semaur: "Muga-muga rusaka kowé lan duwitmu, awit kowé mikir nèk pawèhé Gusti Allah kenèng mbok tuku karo duwit! 2121 Kowé ora mèlu apa-apa blas ing penggawéan iki, awit atimu ora resik nang ngarepé Gusti Allah. 2222 Mulané, mbalika sangka klakuanmu sing ala kuwi lan njaluka ngapura marang Gusti Allah enggonmu nduwèni pikiran sing kesasar kuwi. 2323 Aku ngerti nèk atimu ijik kebek ala lan kowé ijik dikwasani karo dosa!" 2424 Simon terus nyuwun marang rasul Pétrus lan Yohanes: "Mbok aku didongakké marang Gusti Allah, supaya aja nganti klakon sing mbok omong kuwi!" 2525 Sakwisé ngekèki paseksi bab Gusti Yésus lan ngge- larké kabar kabungahan nang kono, rasul Pétrus lan Yohanes terus balik menèh nang kuta Yérusalèm. Mulihé rasul Pétrus lan Yohanes mampir nang désa- désa nang bawah Samaria kono karo nggelarké kabar kabungahané Gusti Yésus. Filipus lan pengurus duwit Filipus lan pengurus duwit a Etiopi sangka negara Etiopi sangka negar 2626 Ing sakwijiné dina mulékaté Gusti Allah ngomong marang Filipus: "Filipus, kowé kana tata-tata lan mengko soré budala nang dalan sing medun sangka Yérusalèm nang Gaza." Kuwi dalané wustèn. 2727 Filipus tata-tata terus budal. Ndilalahé terus kepetuk wong Etiopi, sing jaga palès lan ngurus bandané ratu Kan- daké nang negara Etiopi. Wong iki entas sangka nyembah Gusti Allah nang Yérusalèm lan saiki balik mulih. 2828 Ing waktu kuwi wongé ijik numpak kréta karo matya sangka kitabé nabi Yésaya. 2929 Filipus terus diomongi karo Roh Sutyi: "Kana nyedeki krétané." 3030 Filipus terus gelis-gelis nyedeki krétané lan krungu wongé matya kitabé nabi Yésaya. Filipus terus takon 131 Para Rasul 9:8 marang wongé: "Sedulur, apa kowé dunung sing mbok watya kuwi?" 3131 Wongé semaur: "Lah kepriyé aku bisané dunung nèk ora ènèng sing ndunung-ndunungké marang aku?" Wong mau terus nyuwun marang Filipus mlebu nang krétané lan njagong nang jèjèré. 3232 Ayat sing di- watya karo wongé mau uniné ngéné: "Dèkné kaya wedus sing arep dibelèh kaé lan kaya tyempé sing ora nyuwara nang ngarepé wong sing motongi wuluné. Mengkono Dèkné ora ngetokké swara blas. 3333 Dèkné diasorké lan ora dikèki bener blas. Sapa sing bisa ngomongké bab turunané, awit nyawané dijikuk sangka bumi." 3434 Wong Etiopi mau terus takon marang Filipus: "Aku kepéngin ngerti, sing diomong karo nabi Yésaya iki sapa ta? Apa nabi Yésaya ngomongké bab dèkné déwé apa ngomongké bab wong liyané?" 3535 Sangka ayat kuwi Filipus terus nggelarké kabar kabungahan bab Gusti Yésus. 3636 Sak barengé neruské lakuné terus tekan panggonan sing ènèng banyuné. Wong Etiopi mau terus takon: "Lah iku ènèng banyu! Lah aku éntuk dibaptis apa ora?" 3737 Filipus semaur: "Entuk, janji kowé pretyaya sak atimu!" Wongé semaur: "Aku pretyaya nèk Gusti Yésus kuwi Anaké Gusti Allah!" 3838 Krétané terus kongkon mandek. Filipus lan wongé terus medun nang banyu. Filipus terus mbaptis wongé. 3939 Sakwisé mentas Filipus terus dijikuk karo Roh Sutyi lan wong Etiopi mau wis ora weruh dèkné menèh. Wongé neruské lakuné karo bungah. 4040 Ngerti- ngerti Filipus wis nang kuta Asdod. Dèkné ndlajahi ku- ta-kuta nang bawah kono nggelarké kabar kabunga- hané Gusti Yésus nganti tekan kuta Sésaréa. Saulus kepetuk karo Gusti Y Saulus kepetuk kar o Gusti Yésusésus 99 Saulus ijik kaya wong sétanen nggolèki murid- muridé Gusti Yésus arep dipatèni. 22 Mulané dèkné terus nang nggoné Imam Gedé njaluk layang pang- wasa sing arep diduduhké marang pengarepé sinaguk-sinaguk nang kuta Damaskus. Dadiné nèk nang kuta kuwi ènèng wong sing mèlu "Golongan An- yar," yakuwi dalané Gusti Yésus, Saulus bisa nyekel wong-wong mau digawa nang Yérusalèm, ora perduli lanang apa wédok. 33 Saulus terus budal nang kuta Damaskus. Lah nang dalan, wis tyedek karo kutané, kok dadakan ènèng padang semlorot sangka langit nyloroti Saulus. 44 Saulus tiba terus krungu swara ngomong: "Saulus, Saulus! Kenèng apa kowé kok nyiya-nyiya Aku!" 55 Saulus terus takon: "Kowé kuwi sapa Gusti?" Swara mau semaur: "Aku iki Yésus sing mbok siya- siya. Saiki ngadeka! Kana mlebu nang kutané lan nang kana kowé bakal diomongi apa sing kudu mbok lakoni." 77 Kantya-kantyané Saulus pada mandek, kabèh kagèt ora bisa ngomong apa-apa. Wong-wong iki mèlu krun- gu swarané, nanging ora weruh apa-apa. 88 Saulus terus ngadek, nanging kadung melèk dèkné ora bisa
Para Rasul 9:9 weruh apa-apa. Dèkné terus dituntun mlebu nang ku- ta Damaskus. 99 Telung dina suwéné Saulus ora bisa weruh, dèkné ora mangan lan ora ngombé. o Ananias Saulus dibaptis karo Ananias Saulus dibaptis kar 1010 Nang Damaskus kono ènèng muridé Gusti Yésus sing jenengé Ananias. Gusti Yésus ngomong marang Ananias: "Ananias!" Dèkné semaur: "Kula Gusti!" 1111 Gusti Yésus terus ngomong: "Kana tata-tata lan bu- dal nang dalan sing jenengé 'Lempeng'. Mlebua nang omahé Yudas. Nang kono ènèng wong sangka kuta Tarsus sing jenengé Saulus. Wongé ijik ndonga. 1212 Nang njeroné impèn Saulus weruh kowé teka numpangi tangan lan ndongakké dèkné supaya bisa weruh menèh!" 1313 Nanging Ananias semaur: "Gusti, aku krungu sangka wong pirang-pirang nèk Saulus iki nyiya-nyiya wong-wong sing nurut Gusti nang Yérusalèm. 1414 Dèkné teka nang Damaskus kéné malah nggawa layang pangwasa sangka penggedéné imam-imam, arep nyekeli kabèh wong sing nyebut jenengé Gusti!" 1515 Gusti Yésus ngomong marang Ananias: "Kana bu- dala, awit Aku wis milih Saulus iki dadi gamanku kang- go ngabarké jenengku marang bangsa-bangsa sing dudu Ju lan marang para ratu lan uga bangsa Israèl. 1616 Aku déwé bakal nduduhké marang Saulus, nèk dèkné bakal nglakoni kasangsaran okèh jalaran nglabuhi Aku." 1717 Ananias terus budal lan mlebu omah sing diinepi Saulus. Ananias terus numpangi tangan Saulus karo ngomong: "Saulus sedulurku, Gusti Yésus sing wis ngétok marang kowé nang dalan dongé kowé mlaku réné, Dèkné sing ngongkon aku marani kowé, supaya kowé bisa weruh menèh lan dikwasani karo Roh Su- tyi." 1818 Sakwat terus kaya ènèng sisik iwak tiba sangka mripaté Saulus lan dèkné bisa weruh menèh. Saulus terus ngadek lan dibaptis. 1919 Sakwisé mangan dèkné awaké terus kuwat menèh. Saulus nggelarké kabar kabungahan nang kuta Saulus nggelarké kabar kabungahan nang kuta Damaskus Damaskus Sakwisé kuwi Saulus terus nginep nang nggoné murid-muridé Gusti Yésus sedina-rongdina menèh. 2020 Dèkné terus ngabarké bab Gusti Yésus nang sinaguk-sinaguk, ngomongké nèk Gusti Yésus kuwi Anaké Gusti Allah. 2121 Wong-wong sing krungu Saulus ngomong ngono kuwi pada nggumun kabèh. Wong-wong pada takon marang sakpada-pada: "Apa iki dudu Saulus kaé sing matèni saben wong nang kuta Yérusalèm sing nyebut jenengé Gusti Yésus? Dèkné tekané réné lak arep nyekel murid-muridé Gusti Yésus ta, arep digawa nang nggoné penggedéné para imam?" 2222 Nanging Saulus enggoné ngabarké malah selot keras. Dèkné njlèntrèk-njlèntrèkké tandané nèk Gusti Yésus kuwi pantyèn nyata tenan sing ngluwari ma- nungsa sangka pangwasané pepeteng. Lan Saulus 132 Para Rasul 9:35 sing ndunung-ndunungké kuwi jan tyeta banget, sam- pèk wong Ju sing nang kono ora bisa mbantah blas. 2323 Ora let suwi wong Ju nang Damaskus terus pada ngumpul arep ngrembuk kepriyé enggoné arep matèni Saulus. 2424 Nanging Saulus ngerti kekarepané wong-wong mau. Awan-wengi wong-wong pada njaga lawang-lawangé kuta arep matèni Saulus. 2525 Nanging ing sakwijiné wengi murid-muridé Gusti Yésus nge- tokké Saulus nganggo kranjang, diedunké sangka témboké kuta. érusalèm Saulus nang kuta Yérusalèm Saulus nang kuta Y 2626 Saulus terus lunga nang kuta Yérusalèm arep ngumpul karo murid-muridé Gusti Yésus sing nang kono. Nanging murid-murid mau ora pada ngandel nèk Saulus kuwi wis dadi muridé Gusti Yésus tenan. Wong-wong pada wedi. 2727 Nanging Barnabas gelem nampa dèkné, mulané Saulus terus dieterké nang ng- goné para rasul. Para rasul diomongi nèk Gusti Yésus ngétok marang Saulus nang dalan lan Gusti Yésus wis ngetokké tembung marang dèkné. Barnabas uga ngomong nèk Saulus wis nggelarké kabar kabunga- han karo kendel nganggo jenengé Gusti Yésus nang kuta Damaskus. 2828 Saulus terus manggon bebarengan karo para rasul nang Yérusalèm. Mlebu-metu dèkné ora ènèng sing ngalang-alangi lan dèkné nggelarké kabar kabungahané Gusti Yésus karo kendel. 2929 Saulus uga rembukan lan bantah-bantahan karo wong Ju sing ngomong Grik. Nanging wong-wong iki pada ngarah arep matèni dèkné. 3030 Nanging kadung sedulur-sedu- lur ing pretyaya krungu bab iki, Saulus terus dieterké nang kuta Sésaréa lan sangka kono Saulus dikongkon nang kuta Tarsus. 3131 Pasamuan-pasamuan nang Yudéa lan Galiléa lan uga nang Samaria saiki pada ngalami katentreman kabèh. Pasamuan-pasamuan mau pada mundak kuwat ing pengandel lan wong-wong sing nurut Gusti ya tambah okèh, jalaran sangka pitulungané Roh Sutyi lan jalaran wong-wong pada manut marang Gusti Al- lah. Rasul Pétrus nambani Enéas Rasul Pétrus nambani Enéas 3232 Ing wayah kuwi rasul Pétrus ndlajahi werna-werna panggonan. Ing sakwijiné dina dèkné niliki sedulur- sedulur sing nurut Gusti nang kuta Lida. 3333 Nang kuta Lida kono rasul Pétrus ketemu karo wong sing je- nengé Enéas. Enéas kuwi lumpuh lan wis wolung taun nang ambèn. 3434 Rasul Pétrus terus ngomong marang Enéas: "Enéas, Gusti Yésus Kristus nambani kowé! Tan- gia lan ambènmu tatanen déwé!" Sakwat Enéas tangi. 3535 Kabèh wong nang kuta Lida lan nang bawah Saron pada pretyaya marang Gusti Yésus, awit weruh Enéas.
Para Rasul 9:36 Rasul Pétrus nangèké Dorkas Rasul Pétrus nangèké Dorkas sing wis mati sing wis mati 3636 Nang kuta Yopé ènèng sakwijiné wong pretyaya, wong wédok sing jenengé Tabita. Nèk tyara Grik je- nengé Dorkas, tegesé Kidang. Dorkas iki okèh banget penggawéné betyik lan seneng pawèh marang liyané. 3737 Nanging ing wayah kuwi Dorkas lara terus ninggal. Sakwisé layoné diadusi terus disèlèhké nang kamar nduwur. 3838 Kuta Yopé kuwi ora adoh sangka kuta Lida. Kadung murid-muridé Gusti Yésus krungu nèk rasul Pétrus nang kuta Lida, terus pada kongkonan wong loro marani Pétrus, disuwun ndang gelis teka nang ku- ta Yopé. 3939 Sakwisé rasul Pétrus krungu kabaré, dèkné terus tata-tata lan budal bareng karo wong loro mau. Tekan omahé Dorkas rasul Pétrus terus digawa mung- gah nang kamar nduwur. Randa-randa kabèh sing nang kono pada ngrubung layoné karo nangis lan nduduhké marang rasul Pétrus sandangan lan salin gawéané Dorkas kanggo randa-randa mau dongé dèkné ijik urip. 4040 Wong-wong mau terus dikongkon metu kabèh karo rasul Pétrus, dèkné terus sedeku lan ndonga. Sakwisé kuwi rasul Pétrus terus nyedeki lay- oné Dorkas ngomong: "Tabita, tangia!" Dorkas terus melèk. Kadung weruh rasul Pétrus dèkné terus tangi. 4141 Rasul Pétrus nyekel tangané Dorkas diréwangi ngadek. Sakwisé kuwi sedulur-sedulur sing pretyaya lan randa-randa mau terus dityeluk karo rasul Pétrus. Dorkas, sing saiki wis urip, terus dipasrahké marang wong-wong mau. 4242 Kabar bab Dorkas kuwi terus mrèmèn-mrèmèn nang sak kuta Yopé lan okèh wong terus pada pretyaya marang Gusti Yésus. 4343 Rasul Pétrus terus nginep sedina-rongdina menèh nang Yopé kono nang omahé sakwijiné Simon, tukang lu- lang. Kornélius Kornélius Nang kuta Sésaréa ènèng wong jenengé Ko- rnélius. Kornélius kuwi kumendané bagèan mil- itèr sing diarani "Bagèan Itali." 22 Kornélius kuwi sakwi- jiné wong sing pretyaya marang Gusti Allah. Dèkné déwé lan brayaté kabèh pada ngabekti marang Gusti Allah. Dèkné ya ora tau éman ngulungi wong Ju sing ora nduwé lan ing pandonga marang Gusti Allah dèkné ya temen tenan. 33 Ing sakwijiné dina, kira-kira jam telu soré, dongé ijik ndedonga, dèkné nampa weweruh sangka Gusti Allah. Ing weweruh kuwi Ko- rnélius weruh mulékaté Gusti Allah mlebu terus nyeluk dèkné: "Kornélius!" 1010 44 Kornélius nyawang mulékaté karo wedi terus se- maur: "Kula Gusti!" Mulékaté mau terus ngomong: "Pandongamu wis ketampa lan pawèhmu marang wong sing ora nduwé uga wis nggatèkké karo Gusti Allah. 55 Kana saiki ngongkon wong siji-loro budal nang kuta Yopé dikongkon nggolèki sakwijiné wong sing jenengé Si- 133 Para Rasul 10:23 mon Pétrus. 66 Simon Pétrus iki nginep nang omahé wong tukang lulang sing jenengé uga Simon. Dèkné manggon nang pinggir laut." 77 Kadung mulékaté wis lunga Kornélius terus nyeluk peladèné loro lan uga soldat siji sing pretyaya marang Gusti Allah. 88 Ko- rnélius terus ngomongké bab lelakon kuwi mau terus ngongkon wong-wong kuwi budal nang kuta Yopé. weruh sangka Gusti Allah Rasul Pétrus nampa weweruh sangka Gusti Allah Rasul Pétrus nampa we 99 Ing liyané dina rasul Pétrus munggah nang nduwur omah arep ndonga. Ing waktu kuwi wong-wong kongkonané Kornélius wis arep tekan kuta Yopé. Kuwi kira-kira wis jam rolas awan. 1010 Rasul Pétrus wis krasa ngelih lan kepéngin mangan. Lah dongé méjané ijik ditata, dèkné terus éntuk weweruh sangka Gusti Allah. 1111 Ing sakjeroné weweruh kuwi rasul Pétrus weruh lan- gité menga terus ènèng kaya lèmèk amba medun. Lèmèk iki pojokané kabèh papat ditalèni terus dilorot medun nang bumi. 1212 Ing njeroné lèmèk kuwi ènèng sak wernané kéwan, kayadéné kéwan sing sikilé pap- at, kéwan sing mbrangkang lan manuk. 1313 Terus ènèng swara ngomong: "Pétrus, kana kuwi dibelèh lan dipan- gan!" 1414 Nanging rasul Pétrus semaur: "Ora Gusti, ora pisan-pisan! Aku durung tau mangan pangan sing ora apik lan ora éntuk dipangan." 1515 Nanging swara mau terus ngomong menèh marang rasul Pétrus: "Barang sing dianggep apik lan kenèng dipangan karo Gusti Allah aja mbok tampik!" 1616 Lelakon iki dibalèni sampèk ping telu. Lèmèké terus diunggahké menèh nang langit. 1717 Rasul Pétrus mikir apa tegesé weweruh mau. Lah ing waktu kuwi wong-wong kongkonané kumendan Kornélius wis pada teka nang ngarep lawang, sakwisé takon-takon omahé rasul Pétrus. 1818 Wong-wong terus takon: "Apa nang omah iki ènèng wong sing jenengé Simon Pétrus?" 1919 Rasul Pétrus ijik mikirké tegesé weweruh mau, mu- lané Roh Sutyi terus ngomong marang dèkné: "Pétrus, ènèng wong telu nggolèki kowé. 2020 Ndang medun lan aja wedi mèlu wong-wong kuwi, awit Aku sing ngongkon wong-wong kuwi mbréné." 2121 Rasul Pétrus terus medun lan ngomong marang wong-wong mau: "Ya aku iki wong sing mbok golèki. Enggonmu pada mbréné ènèng perluné apa?" 2222 Wong-wong semaur: "Awaké déwé teka mbréné iki dikongkon karo kumendan Kornélius. Dèkné kuwi wong apik sing ngabekti marang Gusti Allah lan dèkné ya diajèni tenan karo bangsa Ju. Kumendan Kornélius dikétoki karo mulékaté Gusti Allah lan diomongi kongkon nyuwun kowé teka nang omahé, supaya bisa krungu apa sing arep mbok omong." 2323 Wong-wong mau terus dikongkon nginep nang kono karo rasul Pétrus.
Para Rasul 10:24 Rasul Pétrus lan Kumendan Kornélius Rasul Pétrus lan Kumendan Kornélius Esuké rasul Pétrus terus budal mèlu wong-wong sing dikongkon marani dèkné. Enèng sedulur siji-loro sangka kuta Yopé kono uga mèlu. 2424 Liyané dina rasul Pétrus wis tekan kuta Sésaréa. Kornélius wis ngentèni lan anak-seduluré lan kantya-kantyané wis dilumpukké kabèh nang omahé. 2525 Kadung rasul Pétrus mlebu Kornélius terus metuk dèkné, terus sedeku nang ngarepé lan ngurmat dèkné. 2626 Nanging Kornélius dikongkon ngadek karo rasul Pétrus: "Ko- rnélius, ngadeka, awit aku iki ya namung manungsa kaya kowé." 2727 Sakwisé kuwi rasul Pétrus terus mèlu mlebu omah karo omong-omongan. Nang kono wong pirang-pirang wis pada ngumpul. 2828 Rasul Pétrus terus ngomong: "Para sedulur, kowé pada ngerti déwé nèk wong Ju kuwi ora éntuk tyampur karo wong sing dudu Ju apa mlebu omahé. Nanging Gusti Allah wis ndunungké marang aku nèk aku ora kenèng ngarani wong ala apa ora apik. 2929 Mulané, sakwisé aku dityeluk kongkon mbréné, aku ya ora kepriyé-priyé, nanging terus teka. Lah saiki aku arep takon marang kowé, kenèng apa aku kok mbok kongkon teka mbréné?" 3030 Kornélius terus semaur: "Telung dina kepungkur, dongé aku ijik ndedonga, kira-kira jam telu soré, kok dadakan ènèng wong ngadek nang ngarepku ngang- go salin putih sumeblak. Wongé ngomong: 'Kornélius, Gusti Allah wis nampa pandongamu lan pawèhmu marang wong ora nduwé Dèkné ya nggatèkké. Kana ngongkon wong budal nang kuta Yopé nggolèki wong sing jenengé Simon Pétrus, sing nginep nang nggoné Simon tukang lulang, sing omahé nang pinggir laut.' 3333 Mulané aku ya terus kongkonan marani kowé lan maturkesuwun banget kowé saiki wis teka. Saiki awaké déwé wis ngumpul nang kéné nang ngarepé Gusti Allah, awaké déwé kepéngin ngrungokké tem- bungé Gusti marang kowé kanggo awaké déwé kabèh." TTembungé r asul Pétrus embungé rasul Pétrus 3434 Rasul Pétrus terus ngomong ngéné: "Saiki aku ngerti tenan nèk Gusti Allah ora mbédak-mbédakké manungsa. 3535 Dèkné nampa saben wong sing pretyaya marang Dèkné lan sing nuruti kekarepané Dèkné, ora perduli bangsa apa. 3636 Gusti Allah wis ngedunké pitu- tur marang bangsa Israèl, sing ngabarké bab katen- treman lantaran Gusti Yésus Kristus, Gustiné kabèh manungsa. 3737 Kowé kabèh wis ngerti bab sing wis klakon kabèh nang Yudéa, molai nang Galiléa, sakwisé Yohanes Pembaptis ngundangi wong-wong supaya dibaptis. 3838 Kowé kabèh wis ngerti nèk Gusti Yésus sangka Nasarèt sing dikèki Roh Sutyi lan pangwasa karo Gusti Allah. Dèkné terus budal nang endi-endi nulungi kabèh wong lan nambani sing dikwasani sé- tan, awit Gusti Allah mberkahi Dèkné. 3939 Aku déwé lan kantya-kantyaku kabèh weruh sembarang sing ditin- dakké karo Gusti Yésus nang negarané wong Ju lan 134 Para Rasul 11:5 nang kuta Yérusalèm. Senajan ngono, wong Ju malah matèni Gusti Yésus nang kayu pentèngan. 4040 Nanging Gusti Allah nangèké Dèkné sangka pati ing telung di- nané lan Gusti Allah ngétokké Dèkné marang wong- wong. 4141 Ya ora dikétokké marang kabèh wong, nang- ing namung marang awaké déwé sing wis dipilih karo Gusti Allah, supaya weruh déwé lan dadi seksiné. Ya awaké déwé iki sing mangan lan ngombé bebarengan karo Gusti Yésus, sakwisé Dèkné tangi sangka pati. 4242 Gusti Yésus ngongkon awaké déwé sing dadi seksi, supaya ngabarké marang manungsa nèk Dèkné sing dipilih karo Gusti Allah dadi rèkteré manungsa sing ijik urip lan sing wis mati. 4343 Nabi-nabi kabèh wis ngomongké nèk saben wong sing pretyaya marang Gusti Yésus nampa pangapura sangka dosa-dosané, awit Dèkné nduwèni kwasa!" WWong-wong sing nang omahé Kornélius nampa Roh ong-wong sing nang omahé Kornélius nampa Roh Sutyi Sutyi 4444 Dongé rasul Pétrus ijik ngomongké kuwi mau kabèh, dadakan waé Roh Sutyi medun terus ngwasani wong-wong sing pada ngrungokké tembungé. 4545 Wong-wong Ju sing pretyaya sing teka karo rasul Pétrus pada nggumun kabèh. Nggumuné kuwi, Gusti Allah kok uga ngedunké Roh Sutyi marang wong- wong sing dudu Ju. 4646 Wong-wong Ju kuwi krungu wong-wong sing dikwasani karo Roh Sutyi pada nge- tokké basa anèh lan pada memuji kwasané Gusti Al- lah. 4747 Rasul Pétrus terus ngomong: "Delokké déwé, wong-wong kuwi pada nampa Roh Sutyi, pada waé karo awaké déwé. Apa ènèng wong sing bisa ngalang- alangi wong-wong iki dibaptis karo banyu?" 4848 Rasul Pétrus terus ngongkon wong-wong sing dikwasani karo Roh Sutyi kuwi supaya dibaptis ing jenengé Gusti Yésus Kristus. Sakwisé kuwi wong-wong pada nyuwun marang rasul Pétrus supaya nginep sedina-rongdina menèh. Laporané r Lapor ané rasul Pétrus mar ang pasamuan nang kuta asul Pétrus marang pasamuan nang kuta érusalèm YYérusalèm Para rasul lan para sedulur sing nang Yudéa pa- da krungu nèk wong sing dudu Ju uga pada nampa pituturé Gusti Allah. 22 Kadung rasul Pétrus teka nang kuta Yérusalèm, dèkné dipaiduh karo wong- wong Ju sing pretyaya. Pinemuné wong-wong iki, wong sing dudu Ju sing mlebu dadi wargané pasamuané Gusti Yésus kudu nglakoni sunat. Wong- wong iki ngomong ngéné marang rasul Pétrus: 33 "Kenèng apa kowé kok nginep nang omahé wong sing ora sunat, malah mangan bebarengan karo wong-wong kuwi mbarang? Kuwi lak ora apik ta?" 44 Mulané rasul Pétrus terus ngekèki laporan bab prekara-prekara sing wis klakon kabèh. 1111 55 Dèkné molai ngéné: "Dongé aku nang kuta Yopé, wayahé aku ijik ndedonga, kok aku nampa weweruh. Aku weruh kaya ènèng lèmèk amba sing pojokané pa- pat ditalèni. Lèmèk mau diedunké sangka langit terus
Para Rasul 11:8 mandek nang ngarepku. Kadung tak ematké aku weruh nang njeroné lèmèk kuwi ènèng kéwan-kéwan sing sikilé papat, kéwan-kéwan galak lan kéwan-kéwan sing mbrangkang lan uga ènèng manuk-manuk. Aku terus krungu swara ngomong marang aku ngéné: 'Pétrus, ngadeka, belèhana lan panganen!' 88 Nanging aku terus semaur: 'Ora Gusti, ora! Aku durung tau mangan pangan sing ora apik lan ora éntuk dipangan!' 99 Swara sangka langit mau terus ngomong: 'Barang sing dianggep apik lan kenèng dipangan karo Gusti Al- lah aja mbok tampik!' 1010 Prekara iki sampèk klakon ping telu. Sakwisé kuwi lèmèké lan sak isiné diangkat munggah menèh nang langit. 1111 Ing waktu kuwi ènèng wong lanang telu teka nang omah sing tak inepi. Wong telu kuwi kongkonan sangka kuta Sésaréa, kongkon nggolèki aku. 1212 Roh Sutyi ngomong marang aku penging wedi, aku kenèng mèlu wong-wong kuwi budal nang kuta Sésaréa. Sangka kuta Yopé kono ènèng sedulur nenem sing mèlu aku nang kuta Sésaréa. Awaké déwé terus nang nggoné kumendan Kornélius. 1313 Sak tekané awaké déwé Kornélius ya terus ngomong marang awaké déwé nèk dèkné ditekani mulékat nang omahé. Mulékaté ngomong ngéné marang dèkné: 'Kornélius, kana ngongkon wong budal nang kuta Yopé nggolèki wong sing je- nengé Simon Pétrus. Pétrus bakal ngomongi kowé kepriyé kowé sak brayatmu bisané slamet.' 1515 Nang omahé Kornélius kono aku entas molai ngomong, kok terus dadakan waé Roh Sutyi medun marang wong- wong, tunggalé kaya sing dialami awaké déwé kaé ndisik-ndisiké. Aku terus kélingan marang tembungé Gusti Yésus, dongé Dèkné ngomong ngéné: 'Yohanes mbaptis karo banyu, nanging kowé bakal dibaptis nganggo Roh Sutyi!' 1717 Dadiné saiki tyeta tenan nèk Gusti Allah déwé wis ngekèki pawèh marang wong- wong sing dudu Ju, tunggalé waé karo pawèh sing di- tampa karo awaké déwé, dongé awaké déwé pretyaya marang Gusti Yésus Kristus. Lah aku iki sapa ta, kok wani ngalang-alangi Gusti Allah?" 1818 Sakwisé krungu tembungé rasul Pétrus kuwi mau, wong-wong terus ora pada maido dèkné menèh, malah terus pada memuji marang Gusti Allah ngomong: "Nèk ngono Gusti Allah uga ngekèki kelunggaran marang wong-wong liya bangsa, supaya pada ninggal laku sing ala lan molai urip sing anyar." Pasamuan nang kuta Antioki Pasamuan nang kuta Antioki 1919 Wong-wong sing pretyaya terus pada buyar, jalaran pada diusir lan dipilara, sakwisé Stéfanus di- patèni. Wong-wong pada buyar sampèk tekan bawah Fenisia, tekan pula Siprus lan uga tekan kuta Antioki. Wong-wong sing pretyaya sing pada buyar kuwi pada nggelarké kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus nang panggonan-panggonan sing anyar, nanging na- mung marang wong Ju. 2020 Nanging uga ènèng wong pretyaya sing pada teka nang pula Siprus lan kuta Siréné, terus sangka kono lunga nang kuta Antioki. Nang Antioki kono wong-wong terus nggelarké kabar 135 Para Rasul 12:5 kabungahan marang wong-wong bangsa liya, kabar kabungahan bab Gusti Yésus Kristus. 2121 Pangwasané Gusti Yésus ngréwangi wong-wong pretyaya kuwi, mu- lané wong pirang-pirang terus pada pretyaya lan mas- rahké uripé marang Gusti Yésus. 2222 Kadung sedulur-sedulur nang pasamuan nang Yérusalèm krungu kabar bab lelakon nang pasamuan nang Antioki, terus pada ngongkon sedulur Barnabas rana. 2323 Sak tekané nang kono Barnabas weruh wong- wong pretyaya sing nang kono pada diberkahi karo Gusti Allah. Barnabas bungah banget lan nyuwun marang sedulur-sedulur mau, supaya pada mantep lan temen terus nurut Gusti sak atiné. 2424 Barnabas kuwi wong apik sing kebek karo Roh Sutyi lan pengan- del. Okèh wong pada pretyaya marang Gusti Yésus, jalaran sangka piwulangé Barnabas. 2525 Sakwisé kuwi Barnabas terus lunga nang kuta Tar- sus, nggolèki sedulur Saulus. 2626 Kadung wis ketemu, Saulus terus diejèk nang kuta Antioki. Barnabas lan Saulus mulangi wong okèh nang pasamuan nang An- tioki kono, nganti setaun suwéné. Ya nang Antioki kono wong-wong sing nurut Gusti Yésus Kristus molai dityeluk wong Kristen. 2727 Ing waktu kuwi terus ènèng nabi siji-loro sangka Yérusalèm teka nang Antioki. 2828 Enèng siji, jenengé Ak- abus, nampa kaweruh sangka Roh Sutyi terus ngomong nèk bakal ènèng kekurangan pangan gedé nekani sak bumi. (Lan iki ya pantyèn klakon tenan dongé Klaudius dadi ratu.) 2929 Mulané para sedulur Kris- ten nang kuta Antioki terus molai nglumpukké urunan kanggo sedulur-sedulur Kristen sing nang Yudéa. Saben wong kudu nguruni sak bisané. 3030 Kadung wis rampung enggoné nglumpukké urunané, sedulur- sedulur terus ngongkon Barnabas lan Saulus ngeterké duwité marang para penuntuné pasamuan nang Yérusalèm. akobus dipatèni lan Rasul Yakobus dipatèni lan Rasul Y asul Pétrus dityekel rrasul Pétrus dityekel Ing waktu kuwi ratu Hérodès molai ngongkon nyekeli wong pasamuan. 22 Dèkné ngongkon nyekel rasul Yakobus, kakangé rasul Yohanes. Yakobus terus diketok guluné. 33 Kadung ratu Hérodès weruh nèk kuwi ndadèkké senengé wong Ju, dèkné terus ngongkon nyekel rasul Pétrus mbarang. Kuwi tiba wayahé riyaya Roti tanpa Ragi. 44 Rasul Pétrus dityekel terus dilebokké nang setrapan. Sing dikongkon njaga rasul Pétrus soldat patang syif, sak syif soldaté papat. Karepé ratu Hérodès rasul Pétrus arep dikrutu nang ngarepé wong pirang-pirang, sakwisé riyaya Paskah. 55 Suwéné rasul Pétrus nang setrapan sedulur-sedulur sak pasamuan pada ndonga tanpa mandek marang Gusti Allah kanggo dèkné. 1212
Para Rasul 12:6 Rasul Pétrus metu sangka setrapanapan Rasul Pétrus metu sangka setr 66 Ing wengi sakdurungé digawa nang ngarepé ratu Hérodès, rasul Pétrus turu, tangané diranté gandèng karo soldat loro nang kiwa lan tengené. Lawangé se- trapané mbarang dijaga soldat. 77 Terus dadakan waé mulékaté Gusti ngadek nang sèl kono, semlorot madangi sèlé. Mulékaté terus nggugah rasul Pétrus: "Ndang tangi!" Sakwat ranténé utyul sangka tangané. 88 Mulékaté terus ngomong: "Sabukmu lan sepatumu ndang dienggo!" Rasul Pétrus ya manut apa omongé mulékaté. "Salinmu njaba dienggo lan hayuk mèlu aku." 99 Rasul Pétrus terus ngetutké mulékaté metu sangka setrapan, nanging dèkné ora ngerti mulékaté kuwi ènèng tenan apa ora. Mikiré dèkné kuwi ngimpi. 1010 Sampèk ngliwati tukang jaga sing sepisan, terus ngliwati tukang jaga sing nomer loro, terus tekan lawang wesi, dalané metu nang dalan gedé sing nju- juk nang kuta. Lawang wesi mau menga déwé, mulékaté lan rasul Pétrus terus metu. Kadung wis tekan njaba, mulékaté terus mlaku sak dalan karo ra- sul Pétrus, terus ngilang. 1111 Rasul Pétrus terus dunung tenan, mulané ngomong: "Saiki aku ngerti nèk Gusti wis ngongkon mulékaté ngluwari aku sangka pangwasané ratu Hérodès lan sangka kekarepané wong Ju." 1212 Sakwisé dunung lelakon mau, rasul Pétrus terus budal nang omahé Maria, ibuné Yohanes, sing uga ketyeluk Markus. Nang omah kono ènèng wong okèh sing ijik pada ngumpul lan ndedonga. 1313 Rasul Pétrus terus totok-totok nang lawang njaba. Botyah wédok, peladèné, sing jenengé Rodé terus niliki sapa sing to- tok-totok lawang. 1414 Rodé ora pangling karo swarané rasul Pétrus, nanging sangking bungahé ora mbukakké lawangé, malah balik mlebu menèh ngomongi sedulur-sedulur liyané nèk rasul Pétrus nang ngarep lawang. 1515 Wong-wong mau semaur: "Kowé kuwi gendeng apa kepriyé?" Nanging Rodé ngetyek terus: "Pantyèn rasul Pétrus tenan, aku ora goroh! Dèkné tenan!" Liyané terus semaur: "O, menawa kuwi mulékat sing ngantyani rasul Pétrus!" 1616 Nanging rasul Pétrus totok-totok lawangé terus. Wong-wong terus mbukak lawangé. Kadung weruh ra- sul Pétrus, terus pada kagèt tenan. 1717 Rasul Pétrus terus karo tangané ngongkon wong-wong kongkon pada meneng. Dèkné terus nyritakké enggoné Gusti ngetokké dèkné sangka setrapan. Rasul Pétrus terus ngomong: "Kana sedulur Yakobus lan sedulur-sedulur liyané pada diomongi!" Dèkné terus lunga sangka kono budal nang liya panggonan. 1818 Ing ésuké para soldat sing jaga setrapan pada gègèran, pada bingung jalaran ora ngerti rasul Pétrus nang endi. 1919 Ratu Hérodès terus mréntah kongkon nggolèki, nanging rasul Pétrus ora ketemu. Sing jaga setrapan terus dityeluk lan ditakoni lan sakwisé kuwi dipatèni. Ratu Hérodès terus lunga sangka Yudéa budal nang kuta Sésaréa lan manggon nang kono. 136 Para Rasul 13:6 Patiné ratu Hér Patiné r atu Hérodèsodès 2020 Dongé ratu Hérodès nang kuta Sésaréa kono, wong-wong sangka kuta Tirus lan kuta Sidon bebaren- gan pada kongkonan délegasi nang nggoné ratuné. Awit, ya embuh apa jalarané, wong-wong sing mang- gon nang kuta Tirus lan Sidon pada marakké ratu Hérodès nesu banget. Nanging, jalaran kuta Tirus lan Sidon kuwi pangané tekané sangka nggoné ratu Hérodès, mulané terus délegasiné ngglenik Blastus, sèkrètarisé Hérodès, kongkon nembungké ratuné nyuwun kawelasan lan bisa rukun menèh. 2121 Ing sakwijiné dina sing wis dirantyam sakdurungé, Hérodès nganggo penganggoné ratu terus njagong nang damparé karo ngetokké tembung marang wong- wong. 2222 Ing sak tengahé ngetokké tembung kuwi wong-wong pada surak-surak ngomong: "Kuwi dudu manungsa sing ngomong, nanging sakwijiné gusti al- lah!" 2323 Sakwat mulékaté Gusti Allah ngantem ratu Hérodès, awit dèkné nampa pengalemané manungsa. Kuduné pengaleman kuwi dipasrahké marang Gusti Allah. Ratu Hérodès terus ngglétak dipangan tyatying terus mati. 2424 Pituturé Gusti terus mrèmèn-mrèmèn terus lan wong pirang-pirang pada pretyaya marang Gusti Yé- sus Kristus. 2525 Sakwisé Barnabas lan Saulus masrahké duwit urunan marang para penuntun nang pasamuan nang Yérusalèm, terus pada balik menèh nang kuta Antioki, nanging ngejèk Yohanes Markus mbarang. Barnabas lan Saulus dipilih Barnabas lan Saulus dipilih o Roh Sutyi karkaro Roh Sutyi 1313 Nang pasamuan nang kuta Antioki kono ènèng nabi-nabi lan guru-guru kayadéné Barnabas, Siméon, sing uga katyeluk Niger, Lusius sangka Kiréné, Manain lan Saulus. Manain kuwi tyilikané diemong bareng karo ratu Hérodès. 22 Ing sakwijiné di- na, dongé wong-wong iki pada ngumpul memuji Gusti lan pasa, Roh Sutyi ngomong: "Aku mbutuhké Barn- abas lan Saulus kanggo penggawéan sing gedé." 33 Wong-wong terus pasa lan ndonga terus lan sakwisé kuwi terus numpangi tangan ndongakké Barnabas lan Saulus, terus dikongkon budal. Barnabas lan Saulus nang pula Siprus Barnabas lan Saulus nang pula Siprus 44 Barnabas lan Saulus terus manut kongkonané Roh Sutyi budal nang kuta Selukia. Sangka kono terus numpak prau ngabrah nang pula Siprus. 55 Kadung wis tekan kuta Salamis wong loro iki terus pada ngabarké pituturé Gusti Allah nang sinaguk-sinaguké wong Ju. Yohanes mbarang ya mèlu ngréwangi nang kono. Iki Yohanes sing uga katyeluk Markus. 66 Wong-wong mau terus pada ndlajahi pula Siprus sampèk rata nganti tekan kuta Pafos. Nang kuta Pafos kono Barnabas lan Saulus kepetuk karo wong Ju sing
Para Rasul 13:7 jenengé Bar-Yésus. Bar-Yésus iki ngakuné nabi, nang- ing dèkné nganggokké pangwasa pepeteng. 77 Bar-Yé- sus iki kantyané Sèrgius Paulus, gramangé pula kono, wong sing jeru kaweruhé. Gramang Sèrgius Paulus kongkonan nyeluk Barnabas lan Saulus, awit kepéngin krungu bab pituturé Gusti Allah. 88 Nanging Elimas, kuwi jenengé Bar-Yésus ing tembung Grik, ngalang- alangi supaya gramangé ora pretyaya marang Gusti Yésus. 99 Saulus, sing uga ketyeluk Paulus, mandeng wongé. 1010 Ing kwasané Roh Sutyi rasul Paulus terus ngomong: "Elimas, kowé kuwi pantyèn anaké Sétan. Atimu kebek karo pikiran sing ala, mulané kowé nglawan sembarang sing betyik. Senengmu namung malik piwulang-piwulangé Gusti sing bener. 1111 Saiki tangané Gusti bakal nggebuk kowé lan kowé bakal lamur lan ora bakal weruh padangé srengéngé sak untara." Sakwat Elimas mripaté lamur lan ora weruh apa-apa, terus tyemumak-tyemumuk nggolèk dalan lan njaluk dituntun. 1212 Gramangé weruh lelakon kuwi terus pretyaya marang Gusti Yésus. Dèkné nggumuné éram- éram bab piwulangé Gusti. Barnabas lan Paulus nang Barnabas lan Paulus nang kuta Antioki, bawah Pisidi kuta Antioki, bawah Pisidi 1313 Rasul Paulus lan sak kantyané terus numpak prau lunga sangka kuta Pafos, budal nang kuta Pèrgi nang bawah Pamfili. Nanging Yohanes Markus ora gelem mèlu terus, malah balik nang Yérusalèm. 1414 Sangka ku- ta Pèrgi Barnabas lan rasul Paulus terus budal terus nang kuta Antioki nang bawah Pisidi. Ing dina sabat wong loro iki terus mèlu ngumpul nang sinaguk. 1515 Sakwisé matya sangka wèt-wèté nabi Moses lan kitabé para nabi, para pinituwané sinaguk terus kongkonan takon marang rasul Paulus lan Barnabas, menawa nduwèni tembung kanggo mbangun wong- wong sing nang kono. 1616 Rasul Paulus terus ngadek lan ngumbulké tangané, ngekèki ngerti nèk dèkné kepéngin ngetokké tembung. Rasul Paulus ngomong ngéné: "Para sedulur bangsa Israèl lan sedulur-sedulur liyané sing nyembah marang Gusti Allah nang pangg- onan kéné! Aku nyuwun pada ngrungokké sing arep tak omong iki. 1717 Gusti Allah, ya Gusti Allahé bangsa Is- raèl, wis milih mbah-mbahané awaké déwé lan bangsa iki didadèkké bangsa sing gedé, dongé ijik manggon nang negara Egipte. Nganggo kwasa sing nggumunké Gusti Allah terus ngluwari bangsa iki sangka pang- wasané negara Egipte. 1818 Sakwisé kuwi terus patang puluh taun suwéné Gusti Allah nyabari wangkalé bangsa iki suwéné nang wustèn. 1919 Gusti Allah wis nelukké bangsa pitu nang negara Kanaan lan ne- garané dikèkké marang bangsa Israèl kongkon ngeng- goni, patang atus sèket taun suwéné. 2020 "Sakwisé kuwi terus dikèki penuntun-penuntun nganti jamané nabi Samuèl. 2121 Bangsa Israèl terus 137 Para Rasul 13:35 njaluk ratu. Gusti Allah terus ngekèki Saul, anaké Kis, dadi ratuné. Saul iki sangka turunané Bènyamin lan dèkné dadi ratu patang puluh taun suwéné. 2222 Nang- ing Saul terus diedunké karo Gusti Allah lan Daved sing didadèkké ratu. Bab Daved Gusti Allah ngomong ngéné: 'Daved iki, anaké Isai, pantyèn wong sing tak senengi tenan. Dèkné bakal nuruti apa karepku.' 2323 Lan kaya sing wis dijanji karo Gusti Allah, turunané Daved, yakuwi Gusti Yésus, dadi Juru Slameté bangsa Israèl. 2424 Sakdurungé Gusti Yésus teka, Yohanes Pembaptis wis ngundangi wong Israèl kongkon pada ninggal klakuan ala lan molai urip anyar lan dibaptis. 2525 Sakdu- rungé rampung kerjanané, Yohanes Pembaptis mau ngomong marang wong-wong: 'Aku iki dudu Kristus sing mbok arep-arep, dudu. Nanging Dèkné bakal teka sak mburiku. Ngutyuli sepatuné Dèkné waé durung pantes aku.' 2626 "Para sedulur turunané Bapa Abraham lan sedu- lur-sedulur kabèh sing nyembah marang Gusti Allah, kabar kabungahan iki wis digelarké marang awaké déwé. 2727 Wong-wong nang kuta Yérusalèm lan para pinituwané ora pada ngerti nèk Gusti Yésus kuwi Juru Slameté. Wong-wong kuwi ora dunung tembungé para nabi, senajan tembungé para nabi mau saben kumpulan ing dina sabat diwatya. Wong-wong mau malah pada nyalahké Gusti Yésus lan mengkono kuwi malah pada nuruti tembungé para nabi. 2828 Senajan ora nduwé jalaran blas kanggo nyetrap pati marang Gusti Yésus, nanging wong-wong kuwi meksa pada nyuwun marang gramang Pilatus supaya Gusti Yésus dipatèni. 2929 Sakwisé wong-wong mau nglakoni sembarang sing wis ketulis nang Kitab, layoné Gusti Yésus terus diedunké sangka kayu pentèngan lan disèlèhké nang kuburan. 3030 Nanging Gusti Allah nangèké Gusti Yésus sangka pati. 3131 Gusti Yésus terus ngétok marang murid-muridé sing mauné mèlu Dèkné ndlajahi bawah Galiléa nganti tekan kuta Yérusalèm. Ya wong-wong iki sing saiki dadi seksiné Gusti Yésus marang bangsa Is- raèl. 3232 Mulané para sedulur, awaké déwé teka mbréné iki nggawa kabar kabungahan iki marang kowé kabèh, yakuwi, apa sing wis dijanji karo Gusti Allah marang mbah-mbahané awaké déwé saiki wis keturutan, awit Gusti Yésus wis ditangèkké sangka pati. Nang kitab Masmur bab loro lak ketulis ngéné ta: 'Kowé kuwi Anakku, ing dina iki Aku dadi Bapakmu!' 3434 Lan bab enggoné Gusti Allah nangèké Gusti Yésus sangka pati, supaya badané ora rusak, ketulis ngéné: 'Aku bakal ngekèki berkah marang kowé sing wis tak janji marang Daved!' 3535 Mulané nang kitab Masmur liyané ya ènèng tulisan sing uniné ngéné: 'Gusti, Kowé ora bakal nglilani nèk badané peladènmu, sing manut marang Kowé, sampèk rusak.'
Para Rasul 13:36 3636 Para sedulur, tembung-tembung sangka Kitab kuwi ora ngomongké bab ratu Daved, ora. Awit ratu Daved mati, sakwisé dèkné nuntun bangsané miturut kekarepané Gusti Allah. Dèkné terus kakubur tyampur karo mbah-mbahané lan badané wujuté ya rusak. 3737 Nanging badané Gusti Yésus, sing ditangèkké sang- ka pati karo Gusti Allah, ora rusak. 3838 Mulané kowé kudu ngerti para sedulur, ya Gusti Yésus iki sing marakké kowé bisa ngerti nèk dosa-dosamu bisa din- gapura. 3939 Sapa sing pretyaya marang Dèkné wis din- gapura dosa-salahé kabèh lan bakal ketampa Gusti Al- lah. Nglakoni wèt-wèté nabi Moses ora bisa marakké dosa-salahé kabèh dingapura. 4040 Mulané pada sing ati- ati, supaya kowé aja sampèk ngalami kaya sing diomong karo para nabi, sing uniné ngéné: 4141 'Awas kowé, sing pada seneng nyepèlèkké marang Gusti Allah. Kowé bakal kagèt. Lungaa sangka ngarepku. Awit kowé ora bakal pretyaya marang penggawéan sing bakal tak tindakké saiki, senajana ènèng wong sing ndunungké marang kowé!' " 4242 Sakwisé metu sangka sinaguk mau wong-wong terus pada nyuwun marang rasul Paulus lan Barnabas teka menèh, supaya ing dina sabat mingguné ngarep neruské piwulangé mau. 4343 Sak rampungé kumpulan okèh wong Ju lan wong liyané sing mèlu agama Ju pa- da pretyaya marang piwulangé rasul Paulus lan Barn- abas. Rasul Paulus lan Barnabas ngomongi wong- wong iki kanti tenanan, supaya pada temen terus eng- goné urip njagakké marang kabetyikané Gusti Allah. 4444 Ing dina sabat minggu liyané mèh wong sak kuta kabèh pada teka nang sinaguk, kepéngin ngrungokké pituturé Gusti. 4545 Nanging para pengarepé agama Ju terus pada panas atiné weruh nèk wong okèh pada nggatèkké marang piwulangé rasul Paulus lan Barn- abas. Wong-wong kuwi terus pada ngèlèk-èlèkké rasul Paulus nganggo tembung-tembung sing ora pantes blas. 4646 Rasul Paulus lan Barnabas enggoné mulang malah mundak kendel lan ngomong ngéné: "Pantyèn awaké déwé kudu nggawa pituturé Gusti Allah marang kowé ndisik. Nanging malah mbok tampik lan kowé pada ngétokké nèk ora pantes nampa urip langgeng, mulané awaké déwé arep marani bangsa liyané, sing durung kenal marang Gusti Allah. 4747 Awit Gusti wis ngongkon awaké déwé, Dèkné ngomong ngéné: 'Kowé wis tak dadèkké pepadang kanggo bangsa-bangsa sing ora kenal marang Gusti Allah, supaya kowé nggawa dalan keslametan marang kabèh manungsa nang sak jembaré jagat.' " 138 Para Rasul 14:9 4848 Wong-wong sing dudu Ju pada bungah krungu tembungé rasul Paulus kuwi lan pada ngelem pituturé Gusti. Sing wis tata-tata kepéngin nampa urip langgeng terus pada masrahké uripé marang Gusti. 4949 Pituturé Gusti terus sumebar nang endi-endi, rata nang sak bawah kono. 5050 Nanging para pengarepé agama Ju ora seneng karo lelakon kuwi, mulané terus ngojok-ojoki para penggedéné kuta kono, uga wong wédok-wédok sing pada mèlu agama Ju lan sing dia- jèni karo wong-wong nang kono. Wong-wong iki terus pada nyiya-nyiya rasul Paulus lan Barnabas terus pada diusir kongkon pada lunga sangka panggonan kono. 5151 Rasul Paulus lan Barnabas terus ngetok-etokké lemahé sangka sikilé nang ngarepé wong okèh kuwi, kanggo tanda nèk wis ora ngerti jawané, terus lunga nang kuta Ikonium. 5252 Nanging murid-muridé Gusti sing nang kuta Antioki kono pada bungah tenan lan pada kebek karo Roh Sutyi. Rasul Paulus lan Barnabas Rasul Paulus lan Barnabas nang kuta Ikonium nang kuta Ikonium Lelakoné rasul Paulus lan Barnabas nang kuta Ikonium ya tunggalé waé karo nang kuta Antio- ki. Nang kuta Ikonium rasul Paulus lan Barnabas uga mlebu nang sinaguk lan nggelarké pituturé Gusti Allah lan okèh wong Ju lan sing dudu Ju terus pada pretyaya marang Gusti Yésus Kristus. 22 Nanging wong-wong Ju sing ora gelem pretyaya terus ngojok-ojoki wong- wong sing dudu Ju, marakké wong-wong kuwi terus pada nglawan marang para rasul. 33 Rasul Paulus lan Barnabas ora ngrèwès marang wong-wong kuwi, malah suwi nang kuta kono. Para rasul mau pada ngabarké bab Gusti Yésus karo kendel lan Gusti Allah déwé ngantepké kabar bab katrésnané Gusti kuwi nganggo mujijat-mujijat sing ditindakké karo para ra- sul. 44 Para wargané kuta kono terus petyah dadi loro: sing sebelah nurut wong-wong Ju lan sing liyané nurut rasul Paulus lan Barnabas. 1414 55 Wong-wong Ju lan para pinituwané lan uga wong- wong dudu Ju terus pada ngumpul arep milara lan mbandemi watu marang para rasul. 66 Kadung para ra- sul krungu bab kuwi terus pada lunga nang kuta Listra lan Dèrbé, kuwi kuta-kuta nang bawah Likonia lan uga nang panggonan-panggonan nang sak kiwa-tengené kono. 77 Nang kono para rasul nggelarké kabar kabun- gahan bab Gusti Yésus Kristus. Rasul Paulus lan Barnabas Rasul Paulus lan Barnabas nang kuta Listraa nang kuta Listr 88 Nang kuta Listra kono ènèng sakwijiné wong sing kawit lairé lumpuh sikilé lan durung tau mlaku. 99 Wongé ngrungokké piwulangé rasul Paulus. Rasul Paulus ngematké wongé tenan lan ngerti nèk wongé bisa waras, awit wongé nduwé pretyaya. Mulané rasul Paulus terus ngomong marang wongé nganggo swara
Para Rasul 14:11 banter: "Ngadeka!" Wongé terus ngadek jegénggak lan mlaku-mlaku. 1111 Kadung wong-wong kono weruh sing ditindakké karo rasul Paulus kuwi, kabèh terus pada ramé ngomong ing basa Likonia: "Déwa-déwa pada medun rupa wong urip marani awaké déwé." 1212 Barnabas diarani Séus lan rasul Paulus diarani Hèr- mès, awit dèkné sing ngomong. 1313 Imamé déwa Séus, sing tèmpelé nang sak njabané kuta, terus teka ng- gawa sapi-sapi lan kembang digawa nang lawangé ku- ta. Imam lan wong pirang-pirang kuwi arep ngekèki kurban marang para rasul. 1414 Kadung Barnabas lan rasul Paulus krungu apa sing arep ditindakké karo wong-wong mau, wong-wong terus dipenging nglakoni sing kaya ngono. Rasul Paulus lan Barnabas nyuwèk-nyuwèk saliné, terus pa- da mblayu marani wong-wong kuwi karo ngomong banter: "Para sedulur, kenèng apa kowé kok pada nin- dakké sing kaya ngono. Awaké déwé iki lak tunggalé manungsa kaya kowé kabèh. Awaké déwé iki mbréné arep nggawa kabar kabungahan bab Gusti Yésus Kris- tus, supaya kowé kabèh ninggal brahala-brahala sing ora nyata lan pada manut marang Gusti Allah sing urip, sing nggawé langit, bumi, segara lan sak isiné. 1616 Ing jaman sing wis kliwat Gusti Allah ngejarké marang para bangsa pada mlaku nurut dalané déwé- déwé. 1717 Nanging Gusti Allah tansah ngétokké ka- betyikané, awit Dèkné ngekèki udan lan panènan marang kowé, supaya kowé bisa ketyukupan ing pan- gan lan pada bungah." 1818 Senajan wis diomongi ngono, nanging meksa kangèlan menggak wong- wong sing pada ngekèki kurban marang para rasul. 1919 Sangka kuta Antioki lan kuta Ikonium ènèng wong Ju pada teka ngojok-ojoki wong-wong nang kono. Paulus terus dibandemi watu, terus disèrèt metu sangka kuta, ndarani dèkné wis mati. 2020 Nanging kadung wong-wong sing pretyaya pada ngrubung dèkné, rasul Paulus terus ngadek lan balik mlebu nang kuta menèh. Esuké rasul Paulus lan Barnabas terus budal nang kuta Dèrbé. Rasul Paulus lan Barnabas balik nang kuta Antioki Rasul Paulus lan Barnabas balik nang kuta Antioki 2121 Nang kuta Dèrbé kono rasul Paulus lan Barnabas uga nggelarké kabar kabungahan bab Gusti Yésus Kristus lan wong okèh pada dadi muridé. Sakwisé kuwi para rasul terus balik nang kuta Listra, Ikonium lan Antioki nang bawah Pisidi. 2222 Nang kuta-kuta kuwi para rasul pada ngantepké pengandelé sedulur-sedulur sing pretyaya, supaya pada kendel. Sedulur-sedulur pada diélingké kongkon pada mantep terus ing pretyaya. Tembungé para rasul ngéné: "Nèk awaké déwé kepéngin mlebu Kratoné Gusti Allah, awaké déwé bakal nglakoni kasangsaran okèh." 2323 Nang saben pasamuan nang kono para rasul terus miji pini- tuwa-pinituwané pasamuan. Nganggo pandonga lan pasa para pinituwa kuwi terus dipasrahké marang Gusti Allah, sing dadi andel-andelé. 2424 Sakwisé rasul Paulus lan Barnabas ndlajahi bawah Pisidi, terus pada balik menèh nang bawah Pamfili. 139 Para Rasul 15:7 2525 Nang kono para rasul nggelarké kabar kabungahan nang kuta Pèrgi, terus pada budal nang kuta Atalia. 2626 Sangka kono para rasul terus ngabrah, balik nang kuta Antioki. Ya nang kuta Antioki kono dèk mbiyèn Paulus lan Barnabas ditetepké dadi rasul lan Gusti Al- lah ngétokké kabetyikané, awit miji rasul loro iki kang- go ngerjani penggawéané Gusti sing saiki wis ram- pung. 2727 Kadung wis pada teka nang kuta Antioki rasul Paulus lan Barnabas terus nglumpukké sedulur-sedu- lur nang pasamuan kono, dikèki laporan bab sem- barang sing wis ditindakké karo Gusti Allah lantaran rasul loro iki. Rasul Paulus lan Barnabas uga ngomongké enggoné Gusti Allah wis ngekèki dalan marang wong-wong sing dudu Ju bisa dadi wong Kris- ten. 2828 Para rasul terus rada suwi bebarengan karo sedulur-sedulur nang pasamuan kono. Begandringé para ra rasulasul Begandringé par érusalèm nang kuta Yérusalèm nang kuta Y 1515 Terus ènèng wong Ju siji-loro sangka Yudéa teka nang kuta Antioki. Wong-wong iki mulang marang sedulur-sedulur Kristen nang Antioki kono, nèk ora bisa slamet nèk ora disunati miturut wèt-wèté nabi Moses. 22 Piwulang kuwi marakké wong-wong sing sangka Yudéa mau èngkèl-èngkèlan karo rasul Paulus lan Barnabas. Entèk-entèkané para penuntuné pasamuan terus nggawé putusan ngongkon rasul Paulus lan Barnabas lan uga sedulur siji-loro sangka pasamuan Antioki kono pada budal nang kuta Yérusalèm, supaya ngrembuk prekara iki karo para ra- sul lan para pinituwa nang kana. 33 Wong-wong sing dikongkon budal terus dieterké karo sedulur-sedulur sangka pasamuan. Wong-wong sing budal nang Yérusalèm kuwi mlakuné liwat bawah Fenisi lan Samaria. Kuwi ndadèkké bungahé sedulur- sedulur kono, awit pada dikabari nèk wong-wong sing dudu Ju pada pretyaya marang Gusti Yésus. 44 Sak tekané nang kuta Yérusalèm sedulur-sedulur sangka Antioki mau ditampa karo bungah karo sedulur-sedu- lur sangka pasamuan kono lan uga para rasul lan para pinituwa. Sedulur-sedulur kongkonan sangka Antioki mau terus pada ngomongké sembarang sing ditin- dakké karo Gusti Allah lantaran rasul Paulus lan Barn- abas. 55 Nanging ènèng sedulur Kristen siji-loro sangka golongané para Farisi ngadek lan ngomong: "Wong sing dudu Ju sing dadi wong Kristen kuwi kudu nglakoni sunat lan netepi wèt-wèté nabi Moses!" 66 Para rasul lan para pinituwa terus pada ngrembuk prekara iki. 77 Sakwisé suwi enggoné bebantahan, rasul Pétrus terus ngadek lan ngomong ngéné: "Para sedu- lur! Kowé kabèh wis pada ngerti kepriyé enggoné Gusti Allah kawit mbiyèn wis milih aku sangka tengah- mu kabèh, kongkon nggelarké kabar kabungahan bab Gusti Yésus Kristus marang wong-wong sing dudu Ju, supaya wong-wong kuwi uga pada krungu kabar iki
Para Rasul 15:8 lan pada pretyaya. 88 Gusti Allah sing mangertèni piki- rané manungsa wis nduduhké nèk Dèkné gelem nam- pa wong-wong sing dudu Ju, awit Dèkné ngekèki Roh Sutyi marang wong-wong kuwi, pada waé kaya eng- goné Dèkné ngekèki marang awaké déwé. 99 Gusti Al- lah blas ora mbédak-mbédakké wong-wong sing dudu Ju karo awaké déwé. Gusti Allah ngresiki atiné wong- wong mau, jalaran wong-wong pada pretyaya. 1010 Lah nèk ngono, kenèng apa kowé kok pada nglawan marang Gusti Allah lan arep ngebot-eboti sedulur- sedulur kuwi? Lah gèk mbah-mbahané awaké déwé lan awaké déwé waé ora kuwat nyangga momotan kuwi. 1111 Mbok aja kaya ngono! Awit awaké déwé pada pretyaya lan dislametké jalaran sangka kawelasané Gusti Yésus, semono uga wong-wong sing dudu Ju kuwi!" 1212 Wong sing pada ngumpul nang kono meneng kabèh sak barengé ngrungokké kabar-kabar sing di- gawa karo Barnabas lan rasul Paulus bab mujijat-muji- jat sing ditindakké karo Gusti Allah nang tengahé wong-wong sing dudu Ju lantaran rasul loro kuwi. 1313 Sakwisé kuwi Yakobus terus ngomong ngéné: "Para sedulur, dirungokké omongku iki. 1414 Sedulur Simon Pétrus wis ngomongké nèk Gusti Allah enggoné nglumpukké bangsa kanggo Dèkné déwé, kawit wiwi- tané wis ngétokké kabetyikané lan kawelasané marang wong-wong sing dudu Ju. 1515 Tembungé para nabi dèk mbiyèn pantyèn tyotyok karo prekara iki. Aw- it wis ketulis ngéné: 1616 'Sakwisé kuwi aku bakal balik lan omahé Daved sing wis rubuh arep tak dekné menèh supaya bisa kaya mbiyèn. 1717 Dadiné wong liyané sing dudu Ju kabèh bakal nggolèki Aku, kabèh wong sing ora kenal marang Aku, sing wis tak panggil dadi wèkku. 1818 Kuwi tembungé Gusti, sing wis nindakké kuwi mau kabèh kawit wiwitané!' " 1919 Yakobus neruské tembungé: "Para sedulur, mitu- rut pinemuku, ora bener nèk awaké déwé nggawé angèlé sedulur-sedulur sing dudu Ju sing wis pada pretyaya marang Gusti Allah. 2020 Apiké awaké déwé nulis layang waé, diomongi supaya ora mangan pan- gan sing wis dipasrahké marang brahala; uga dipeng- ing supaya ora mangan dagingé kéwan tekekan; dipenging mangan getih; uga kudu dipenging nin- dakké laku bédang. 2121 Awit pendak dina sabat wèt- wèté nabi Moses kawit mbiyèn diwatyakké nang sinaguk-sinaguk nang endi waé." 140 Para Rasul 15:37 Putusané rembukané par Putusané r embukané para ra rasulasul 2222 Para rasul, para pinituwa lan para wargané pasamuan terus nggawé putusan milih wong siji-loro sangka tengahé wong sing mèlu rerembukan mau, dikongkon budal nang kuta Antioki, bareng karo rasul Paulus lan Barnabas. Sing dipilih kuwi Yudas, sing uga jenengé Barsabas lan Silas. Wong loro iki diajèni tenan karo para sedulur nang pasamuan kono. 2323 Wong loro iki digawani layang sing isiné ngéné: Kabar slamet sangka sedulurmu para rasul lan para pinituwa nang Yérusalèm marang sedulur-sedulur kabèh sing dudu Ju, sing manggon nang kuta Antioki lan uga nang bawah Siria lan Silisia. 2424 Awaké déwé krungu nèk ènèng wong siji-loro sang- ka Yérusalèm kéné nggawé susah lan bingungmu, aw- it mulangi sing ora bener. Kuwi ora sangka kekarepané awaké déwé. 2525 Mulané awaké déwé terus nganakké rembukan lan miji sedulur loro dikongkon teka nang nggonmu, yakuwi sedulur Yudas lan Silas. Sedulur loro iki budal bareng karo Barnabas lan rasul Paulus. 2626 Sedulur loro iki ora éman nyawané kanggo nglabuhi Gustiné awaké déwé Yésus Kristus. 2727 Ya sedulur loro iki sing bakal ndunungké isiné layang iki marang kowé. 2828 Roh Sutyi lan awaké déwé kabèh wis dadi siji ing pinemu lan awaké déwé wis nggawé putu- san nèk ora bakal nggawé susahmu lan ora ngebot- eboti kowé ngliwati sing perlu. 2929 Tegesé, kowé aja pa- da mangan pangan sing wis disajènké marang braha- la, aja mangan getih lan aja mangan dagingé kéwan tekekan lan uga aja pada laku bédang. Nèk kowé ny- ingkiri prekara-prekara kuwi, kuwi wis tyukup. Ya mung semono tembungé awaké déwé, muga-muga Gusti mberkahi kowé kabèh! 3030 Sedulur-sedulur sing arep lunga pada pamitan terus budal nang kuta Antioki. Nang kono sedulur- sedulur sak pasamuan terus dikumpulké kabèh lan layangé terus dipasrahké. 3131 Sakwisé krungu isiné layangé, sedulur-sedulur pada bungah banget, awit pada kebangun. 3232 Sedulur Yudas lan Silas, kabèh loroné nabi, terus pada mbangun sedulur-sedulur sampèk suwi, ngantepké pengandelé wong-wong, su- paya pada mundak kendel. 3333 Sakwisé nang kono rada suwi, Yudas lan Silas terus dililani mulih lan digawani kabar slamet kanggo sedulur-sedulur sing kongkonan sedulur loro iki. 3434 Nanging Silas malah nang kono terus, dèkné ora mèlu balik. 3535 Rasul Paulus lan Barnabas terus rada suwi nang kuta Antioki kono. Bebarengan karo sedulur-sedulur okèh para rasul iki pada nggelarké pituturé Gusti. o Barnabas Rasul Paulus pisah karo Barnabas Rasul Paulus pisah kar 3636 Ora let suwi rasul Paulus ngomong marang Barn- abas: "Hayuk awaké déwé pada niliki sedulur-sedulur nang saben kuta sing wis dikabari pituturé Gusti karo awaké déwé, supaya ngerti kepriyé kabaré karo sedu- lur-sedulur kuwi." 3737 Lah Barnabas karepé ngejèk
Para Rasul 15:38 Yohanes Markus. 3838 Nanging rasul Paulus ora gelem nèk Markus mèlu, awit dèkné tau ninggal wong loro mau nang bawah Pamfili lan Markus kuwi ora temen lan ora ngréwangi tekan sak rampungé penggawéan. 3939 Prekara kuwi marakké padu, sampèk entèk-en- tèkané rasul Paulus karo Barnabas pisah. Saiki Barn- abas ngejèk Markus, terus numpak kapal budal nang pula Siprus. 4040 Lah rasul Paulus terus ngejèk Silas. Sak- wisé sedulur loro iki dipasrahké marang kabetyikané Gusti Allah terus pada budal arep ndlajahi bawah Siria lan Silisia, ngantepké pengandelé sedulur-sedulur nang pasamuan-pasamuan nang bawah kono. asul Paulus lan Silas Timotius mèlu rasul Paulus lan Silas Timotius mèlu r Rasul Paulus uga teka nang kuta Dèrbé lan Lis- tra. Nang kono ènèng sedulur Kristen sing je- nengé Timotius. Ibuné Timotius kuwi wong Kristen sangka bangsa Ju, nanging bapaké wong Grik. 22 Kabèh sedulur Kristen nang kuta Listra lan Ikonium pada ngerti nèk Timotius kuwi wong apik. 33 Rasul Paulus kepéngin ngejèk Timotius mèlu dèkné. Lan jalaran kabèh wong Ju ngerti nèk bapaké Timotius kuwi wong Grik lan Timotius ora sunat, mulané dèkné terus nglakoni sunat. 44 Nang saben kuta sing ditekani, rasul Paulus ngomongké bab putusan-putusan sing wis ditetepké karo para rasul lan para pinituwa nang Yérusalèm lan nyuwun marang sedulur-sedulur, su- paya pada netepi putusan-putusan kuwi. 55 Mengkono kuwi rasul Paulus ngantepké pengandelé sedulur- sedulur nang pasamuan-pasamuan lan wargané saben dina mundak terus. 1616 Rasul Paulus diweruhi bab wong sangka Masedonia Rasul Paulus diweruhi bab wong sangka Masedonia 66 Jalaran Roh Sutyi ora nglilani rasul Paulus sak kantyané nggelarké kabar kabungahan bab Gusti Yé- sus Kristus nang bawah Asia Tyilik, wong telu mau terus ndlajahi bawah Frigia lan Galasia. 77 Kadung tekan bawah Misia, wong-wong terus njajal arep mle- bu nang bawah Bitinia, nanging Rohé Gusti Yésus ora nglilani kuwi. 88 Mulané wong-wong terus budal nang kuta Troas liwat bawah Misia. 99 Nang kuta Troas kono mbenginé kuwi rasul Paulus éntuk weweruh, ènèng wong sangka Masedonia ngadek tyeluk-tyeluk: "Aku nyuwun kowé pada teka nang bawah Masedonia lan nulungi awaké déwé." 1010 Sakwisé éntuk weweruh kuwi awaké déwé dunung nèk Gusti Allah nyeluk awaké déwé kongkon budal nang bawah Masedonia ngge- larké kabar kabungahan marang wong-wong nang kono. Awaké déwé terus tata-tata lan budal nang bawah Masedonia. Nang kuta Filipi Nang kuta Filipi 1111 Awaké déwé terus numpak prau lunga sangka ku- ta Troas arep ngabrah nang pula Samotraké. Esuké awaké déwé terus budal nang kuta Néopolis. 1212 Sang- ka kono awaké déwé terus nuju arep nang Filipi, kuta sing ndisik déwé nang bawah Masedonia. Kuta Filipi 141 Para Rasul 16:25 kuwi panggonané wong Rum. Awaké déwé nginep sedilut nang kono. 1313 Ing dina sabat awaké déwé metu sangka kutané arep nang pinggir laut, awit awaké déwé mikir nèk nang kono ènèng panggonan kanggo ndedonga marang Gusti Allah. Awaké déwé njagong lan omong-omongan karo wong wédok-wédok sing nang kono. 1414 Nang tengahé wong wédok-wédok kuwi ènèng siji sing jenengé Lidia, bakul purper sangka ku- ta Tiatira. Lidia kuwi wong sing ngabekti marang Gusti Allah, mulané Gusti Allah mbukak atiné supaya dèkné gelem nampa lan pretyaya marang piwulangé rasul Paulus. 1515 Lidia sak brayaté terus dibaptis. Lidia terus nyuwun marang awaké déwé ngéné: "Nèk kowé ngan- del tenan nèk aku iki wis pretyaya marang Gusti, mbok hayuk pada nginep nang omahku ta." Lan jalaran Lidia meksa marang awaké déwé, awaké déwé ya terus bu- dal nang nggoné dèkné. Rasul Paulus lan Silas dilebokké nang setrapanapan Rasul Paulus lan Silas dilebokké nang setr 1616 Ing sakwijiné dina, dongé awaké déwé budal nang sinaguk, awaké déwé kepetuk wong wédok, wong slaf, sing dikwasani karo demit. Wong wédok iki marakké wong-wong sing nduwé dèkné kuwi dadi sugih, jalaran dèkné bisa ngomongké prekara-prekara sing bakal klakon ing uripé wong. 1717 Wong wédok kuwi nge- tutké rasul Paulus lan awaké déwé karo bengok-ben- gok: "Wong-wong iki peladèné Gusti Allah sing gedé déwé kwasané. Tekané mbréné arep ngomongi kowé kepriyé bisané kowé nampa keslametan!" 1818 Pirang-pi- rang dina suwéné wong wédok mau bengok-bengok terus, marakké rasul Paulus nesu banget. Dèkné terus minger lan nundung demité ngomong: "Ing jenengé Gusti Yésus, kowé tak tundung metu sangka wong wé- dok iki!" Sakwat demité metu sangka wong wédok mau. 1919 Kadung wong-wong sing nduwé wong wédoké weruh nèk wis ora bakal éntuk bati menèh sangka wong wédok kuwi, terus pada nyekel rasul Paulus lan Silas. Wong loro iki disèrèt digawa nang lataré pasar arep dipasrahké marang penggedéné kuta kono. 2020 Kadung wis digawa nang ngarepé para penggedéné kuta kono, sing nduwé slaf mau terus ngomong: "Wong loro iki wong Ju sing nggawé gègèr nang kuta kéné. 2121 Wong loro iki mulangi adat-tata-tyara sing séjé karo pernatané awaké déwé. Awaké déwé wargané negara Rum lan ora gelem mèlu adat-adat iki!" 2222 Uga wong pirang-pirang pada mèlu nyalahké rasul Paulus lan Silas. Para penggedéné kuta terus nyuwèk-nyuwèk saliné rasul Paulus lan Silas terus ngongkon metyuti. 2323 Sak- wisé kuwi wong loro mau terus dilebokké nang setra- pan lan sing jaga setrapan dipréntah, supaya wong loro kuwi dijaga sing apik. 2424 Jalaran dipréntah ngono, mulané sing jaga mau nglebokké rasul Paulus lan Silas nang sèl sing jeru déwé lan sikilé dipasang nang blok kayu. 2525 Kadung kira-kira wis tengah wengi, Paulus lan Silas terus pada ndonga lan singi-singi memuji Gusti Allah.
Para Rasul 16:26 Wong setrapan liya-liyané pada ngrungokké. 2626 Terus dadakan ènèng lindu gedé sampèk pondasiné setra- pan kono hoyak lan lawang-lawangé pada menga. Ranté-ranté sing dienggo ngranté wong-wong nang kono pada utyul. 2727 Sing jaga setrapan terus tangi lan weruh lawang-lawangé setrapan pada menga. Mikiré wong-wong sing disetrap wis pada lunga kabèh. Wongé terus njikuk pedangé arep matèni dèkné déwé. 2828 Nanging rasul Paulus terus mbengok: "Aja matèni awakmu déwé! Awaké déwé kabèh ijik nang kéné!" 2929 Sing jaga mau terus njaluk dian lan mlebu nang njero. Karo ndredek dèkné terus niba nang ngarepé rasul Paulus lan Silas. 3030 Sing jaga terus nggawa rasul Paulus lan Silas metu terus takon: "Bapak-bapak, apa sing kudu tak lakoni supaya bisa nampa keslametan?" 3131 Rasul Paulus lan Silas semaur: "Pretyayaa marang Gusti Yésus lan kowé sak brayatmu bakal nampa keslametan!" 3232 Rasul Paulus lan Silas terus ndunung- ndunungké bab pituturé Gusti Allah marang sing jaga setrapan mau sak brayaté. 3333 Ing wengi kuwi waé rasul Paulus lan Silas diejèk nang omahé lan tatu-tatuné ra- sul Paulus lan Silas terus diresiki lan dirumati. Sakwisé kuwi sing jaga setrapan sak brayaté terus dibaptis. 3434 Rasul Paulus lan Silas terus disuguhi mangan. Tukang jaga setrapan mau sak brayaté jan bungah tenan saiki bisa pretyaya marang Gusti Allah. 3535 Ing ésuké para penggedéné negara Rum ngongkon sekaut budal nang setrapan, kongkon ngomongi nèk rasul Paulus lan Silas kudu dietokké. 3636 Sing jaga setrapan mau terus ngomongi rasul Paulus: "Para penggedéné Rum ngomong nèk kowé kudu dietokké. Ya kana mlaku sing apik-apik!" 3737 Nanging rasul Paulus ngomong karo sekaut- sekaut sing nggawa kabar mau: "Tanpa dikrutu awaké déwé dipetyuti nang ngarepé wong okèh, lah mangka awaké déwé iki wargané negara Rum. Awaké déwé dilebokké setrapan lan saiki dikongkon lunga meneng-menengan waé. Ora ngono! Bèn para penggedéné Rum déwé teka ngetokké awaké déwé iki!" 3838 Sekaut-sekaut mau terus ngomongké kuwi marang para penggedéné Rum. Kadung krungu nèk rasul Paulus lan Silas kuwi wargané negara Rum, para penggedé mau terus wedi banget. 3939 Wong-wong iki terus gelis-gelis teka nang setrapan lan njaluk ngapu- ra. Sakwisé kuwi para penggedé terus nuntun rasul Paulus lan Silas metu sangka setrapan lan nyuwun marang wong loro mau supaya lunga sangka kuta kono. 4040 Rasul Paulus lan Silas terus marani omahé Lidia. Nang kono pada ketemu karo sedulur-sedulur liyané. Sakwisé mulangi lan ngantepké pengandelé sedulur-sedulur nang kono, rasul Paulus lan Silas terus lunga sangka kono. èsalonika Nang kuta Tèsalonika Nang kuta T Rasul Paulus lan Silas terus liwat kuta Amfipolis lan kuta Apolonia tekan kuta Tèsalonika. Nang kono ènèng sinaguk. 22 Kaya sak lumrahé rasul Paulus 1717 142 Para Rasul 17:15 terus mlebu mbrono mèlu kumpulan. Sampèk telung sabat terus-terusan rasul Paulus tukar pikiran karo wargané sinaguk kono bab ayat-ayaté Kitab Sutyi. 33 Rasul Paulus ndunung-ndunungké ayat-ayat mau lan mbuktèkké nèk Kristus kudu nandang sangsara lan di- tangèkké sangka pati. Dèkné ngomong ngéné: "Gusti Yésus iki sing tak kabarké marang kowé, Dèkné sing dadi Kristus." 44 Enèng wong siji-loro sing pretyaya, terus pada mèlu karo rasul Paulus lan Silas; semono uga okèh wong Grik sing mauné mèlu agama Ju, malah okèh wong wédok, wong gedé-gedé, sing uga pada pretyaya. 55 Weruh wong okèh dadi wong Kristen wong-wong Ju terus pada panas atiné. Terus nglumpukké wong- wong nakal kongkon nggawé gègèran, marakké sak kuta kabèh ramé gègèran. Wong-wong terus mlebu omahé Jason nggolèki rasul Paulus lan Silas, arep di- gawa nang ngarepé kumpulané warga kuta. 66 Kadung rasul Paulus lan Silas ora ketemu, wong-wong terus nyèrèt Jason lan wong pretyaya siji-loro, digawa nang ngarepé penggedéné kuta kono karo ngomong: "Wong-wong kuwi nang endi waé nggawé rétyok lan saiki nang kéné ditampa karo Jason. Wong-wong kuwi nerak wèt-wèté ratuné Rum, awit ngomong nèk ènèng ratu liyané sing jenengé Yésus." 88 Tembung kuwi ng- gawé gègèré wong okèh lan uga para penggedéné ku- ta. 99 Para penggedé mau terus njaluk bayaran duwit marang Jason lan kantya-kantyané. Sakwisé dibayar, Jason lan liyané terus dietyulké. Nang kuta Béréaéa Nang kuta Bér 1010 Ing mbenginé kuwi sedulur-sedulur pada ngongkon rasul Paulus lan Silas lunga nang kuta Béréa. Sak tekané nang Béréa rasul Paulus lan Silas terus nggolèki sinaguk. 1111 Wong-wong Ju nang kuta kono luwih gemati tenimbang wong Tèsalonika. Wong-wong Ju nang kuta Béréa kono pada seneng ngrungokké piwulang sing digelarké karo rasul Paulus lan Silas. Saben dina wong-wong iki pada matya Kitab Sutyi, kepéngin ngerti piwulangé rasul Paulus kuwi bener apa ora. 1212 Ing sak tengahé wong-wong kono okèh sing pada pretyaya lan okèh wong gedé sangka bangsa Grik, lanang lan wédok, dadi wong Kristen. 1313 Nanging wong Ju nang kuta Tèsalonika pada krungu nèk rasul Paulus lan Silas nggelarké pituturé Gusti Al- lah nang kuta Béréa, terus pada mbrono, ngojok-ojoki lan ngobong-obongi atiné wong okèh sing ngumpul nang kono. 1414 Mulané sedulur-sedulur terus gelis-gelis ngongkon rasul Paulus nang pinggir laut, arep digawa nang kuta Aténe, nanging Timotius lan Silas ditinggal nang Béréa. 1515 Kadung wis tekan kuta Aténe, sedulur- sedulur sing ngeterké rasul Paulus terus balik menèh nang Béréa. Rasul Paulus nyuwun sedulur-sedulur iki kongkon ngomongi Silas lan Timotius, supaya ndang nusul dèkné.
Para Rasul 17:16 Nang kuta Aténe Nang kuta Aténe 1616 Rasul Paulus saiki ngentèni tekané Silas lan Timo- tius. Nang kuta Aténe kono dèkné sedi tenan weruh retya-retya brahala pirang-pirang, sasaté ngebeki panggonan kono. 1717 Nang sinaguk rasul Paulus omong-omongan karo wong Ju lan wong-wong sing dudu Ju, nanging mèlu agama Ju. Saben dina dèkné ya ngono kuwi nang lataré pasar, karo sapa waé sing li- wat kono. 1818 Enèng filosof sangka golongan Epikuri lan Stoiki sing pada bantah-bantahan karo rasul Paulus. Enèng sing ngomong: "Apa ta sing diomongké karo tukang ngobrol kuwi?" Enèng menèh sing ngomong: "Wong kuwi mesti mu- langké bab déwa-déwa sing anyar!" Wong-wong ngomong ngono kuwi, jalaran rasul Paulus nggelarké bab Gusti Yésus lan tanginé sangka pati. 1919 Rasul Paulus terus diejèk nang panggonan kumpulané para filosof, panggonan sing jenengé Eropakus. Wong- wong ngomong ngéné: "Awaké déwé kepéngin ngerti bab piwulang sing anyar sing mbok wulangké iki. 2020 Awit ènèng prekara-prekara sing anyar kanggo awaké déwé, mulané awaké déwé kepéngin ngerti." 2121 Wong Aténe lan bangsa liyané sing manggon nang kuta kono kuwi dina-dinané namung seneng ngrun- gokké lan ngrembuk bab prekara-prekara sing anyar. 2222 Rasul Paulus terus ngadek nang ngarepé Eropakus kono terus ngomong: "Para sedulur nang Aténe! Aku nitèni sangka werna-werna prekara nèk kowé kuwi wong agama. 2323 Awit dongé aku mlaku-mlaku nang ku- ta, aku weruh nang sak tengahé panggonan sem- bayang ènèng altar sing tulisané ngéné: 'Kanggo gusti allah sing awaké déwé ora kenal'. Ya bab Gusti Allah sing mbok sembahi tanpa kowé kenal iki aku ngabarké marang kowé. 2424 Ya Gusti Allah iki sing ng- gawé jagat sak isiné. Lan ya Gusti Allah iki Gusti Allahé langit lan bumi. Gusti Allah iki ora manggon nang om- ah gawéané manungsa. 2525 Gusti Allah iki ya ora mbu- tuhké sesajèn apa waé sangka manungsa, kaya Dèkné kekurangan apa-apa waé. Malah Dèkné sing ngekèki ambekan lan urip; Dèkné sing ngekèki sembarang marang manungsa. 2626 Sangka wong siji Gusti Allah wis ndadèkké bangsa-bangsa, supaya pada manggon nang sak jembaré bumi kéné. Ya Gusti Allah iki sing wis kawit wiwitané ngarani waktuné lan watesé panggonan-panggonan kanggo manungsa. 2727 Gusti Al- lah enggoné nindakké kuwi kabèh, supaya manungsa pada nggolèki Dèkné lan beja tenan nèk bisa ketemu karo Dèkné. Awit sakjané Gusti Allah kuwi ora adoh karo awaké déwé. 2828 Enèng sing tau ngomong: 'Jalaran sangka pangwasané Gusti Allah awaké déwé urip lan awaké déwé manggon ing donya iki.' Kaya sing wis diomongké karo para tukang tulis sang- ka tengahmu: 'Awaké déwé uga turunan sangka Gusti Allah.' 143 Para Rasul 18:8 2929 Lan jalaran awaké déwé iki anaké Gusti Allah, mu- lané ya ora bener nèk awaké déwé nganggep nèk Gusti Allah kuwi kétoké kaya retya gawéan emas, sela- ka apa watu, manut pikirané lan kapinterané ma- nungsa. 3030 Gusti Allah ora mikirké jamané mauné, dongé manungsa ora kenal marang Dèkné, ora, nang- ing saiki Gusti Allah ngabarké nèk kabèh manungsa kudu ninggal klakuan sing ala lan nurut Dèkné. 3131 Awit Gusti Allah wis netepké dina enggoné Dèkné arep ngrutu jagat; Dèkné wis miji wong siji sing bakal nin- dakké kuwi. Mulané, kanggo mbuktèkké iki Gusti Allah wis nangèké wong iki sangka pati." 3232 Sakwisé wong-wong mau krungu rasul Paulus ngomongké bab tanginé wong mati, terus ènèng sing pada ngguyu tembungé rasul Paulus mau, ènèng sing ngomong ngéné: "Suk-suk waé aku arep ngrungokké menèh." 3333 Rasul Paulus terus lunga sangka Eropakus kono. 3434 Nanging ènèng wong siji-loro sing pretyaya lan mèlu rasul Paulus, kayadéné Dionisius, tukang pikir nang Eropakus kono, uga ènèng wong wédok sing jenengé Damaris lan liya-liyané menèh. Rasul Paulus nang kuta Korinta Rasul Paulus nang kuta Korinta 1818 Sakwisé kuwi rasul Paulus terus lunga sangka kuta Aténe budal nang kuta Korinta. 22 Nang Kor- inta kono rasul Paulus kepetuk karo wong Ju sing je- nengé Akwila, wong sangka kuta Pontus. Akwila du- rung suwi teka sangka negara Itali karo bojoné sing jenengé Priskila. Tekané nang kuta Korinta kono, jalaran ratuné Rum sing jenengé Klaudius, ngusir wong Ju kabèh kongkon lunga sangka kuta Rum. 33 Ra- sul Paulus terus nggolèki omahé Akwila lan Priskila terus manggon karo brayat kuwi lan nyambutgawé bebarengan karo wong-wong kuwi, awit kerjanané tunggalé, yakuwi nggawèni omah lulang. 44 Saben dina sabat rasul Paulus nggelarké pituturé Gusti nang sinaguk, tujuané ndunung-ndunungké marang wong- wong Ju lan Grik, supaya pada pretyaya marang Gusti Yésus Kristus. 55 Sakwisé Silas lan Timotius teka sangka Masedonia, rasul Paulus terus namung merlokké nggelarké kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus, ndunungké marang wong Ju, nèk Gusti Yésus kuwi Kristus. 66 Nanging wong-wong malah pada nampik lan ngolok-olok, mu- lané rasul Paulus terus ngebutké lemahé sangka sal- iné karo ngomong: "Nèk kowé kenèng sangsara, kuwi ya salahmu déwé. Aku ora nduwé salah apa-apa marang kowé. Wiwit saiki aku arep marani wong liya- liya bangsa." 77 Wong-wong mau terus ditinggal lunga karo rasul Paulus. Dèkné terus mondok nang omahé wong sing dudu Ju sing jenengé Titius Yustus. Wong iki mèlu agama Ju lan omahé nang jèjèré sinaguk. 88 Penggedéné sinaguk sing jenengé Krispus sak bray- até uga pada pretyaya marang Gusti Yésus. Uga wong liya-liyané menèh nang Korinta kono pada ngrun- gokké kabar kabungahan sing digelarké karo rasul Paulus lan wong-wong kuwi pada pretyaya marang
Para Rasul 18:9 Gusti Yésus. Wong-wong sing pretyaya mau terus pa- da dibaptis. 99 Ing sakwijiné wengi Gusti Allah ngomong marang rasul Paulus ing njeroné weweruh. Tembungé ngéné: "Paulus, aja wedi! Diteruské enggonmu nggelarké kabar kabungahan lan aja mandek, awit Aku ngréwan- gi kowé. 1010 Nang kuta kéné okèh wong sing bakal dadi umatku, mulané aja wedi, awit ora ènèng wong sing bakal nggawé ala marang kowé." 1111 Mulané rasul Paulus enggoné manggon nang kuta kono ya sampèk setaun setengah suwéné, karo mulangi wong-wong bab pituturé Gusti Allah. 1212 Nanging kadung Galio dadi gramang nang distrik Akaya, wong Ju terus ngroyok rasul Paulus. Rasul Paulus dityekel terus digawa nang ngarepé kantor kruton. 1313 Wong-wong ngelahké rasul Paulus ngomong ngéné: "Wong iki ngejèk wong okèh nyem- bah marang Gusti Allah nganggo patrap sing séjé karo pernatané agamané awaké déwé." 1414 Kadung rasul Paulus ijik arep nyauri kelahan mau, gramang Galio terus ngomong ngéné marang wong- wong Ju kuwi: "Kowé wong Ju, nèk wong iki nerak per- natané negara apa nglakoni salah sing gedé, pantyèn bener aku nampa kelahanmu. 1515 Nanging prekara sing marakké padu iku lak bab tembung lan jeneng lan prekara-prekara bab pernatan-pernatan agamamu déwé. Prekara kaya ngono kuwi kudu mbok urusi déwé. Aku emoh ngetokké tembung bab kuwi!" 1616 Wong-wong Ju mau terus dikongkon metu kabèh. 1717 Sakwisé kuwi wong-wong terus nyekel Sostenès, penggedéné sinaguk kono. Wongé digebuki nang ngarepé kruton kono. Nanging gramang Galio ora ngrèwès blas. Rasul Paulus mulih Rasul Paulus mulih nang kuta Antioki nang kuta Antioki 1818 Rasul Paulus ijik rada suwi menèh nang Korinta kono. Sakwisé kuwi dèkné terus lunga sangka kono, numpak kapal karo Priskila lan Akwila, budal nang bawah Siria. Sakdurungé budal rasul Paulus nyukur rambuté nang kuta Kèngkréa, kanggo netepi janjiné. 1919 Kadung tekan kuta Efése, rasul Paulus terus ninggal Priskila lan Akwila, terus mlebu nang sinaguk lan ngomongké bab pituturé Gusti marang wong-wong Ju. 2020 Wong-wong kuwi nyuwun marang rasul Paulus, supaya rada suwi nang kono, nanging dèkné ora bisa. 2121 Mulané rasul Paulus ngomong: "Nèk Gusti Allah nglilani, suk menèh aku balik mbréné." Rasul Paulus terus lunga sangka kuta Efése. 2222 Tekan kuta Sésaréa rasul Paulus mlaku terus, bu- dal nang kuta Yérusalèm, arep niliki pasamuan nang kono. Sakwisé kuwi dèkné terus budal nang kuta An- tioki. 2323 Rasul Paulus ora suwi nang kuta Antioki kono, nanging dèkné terus lunga turut bawah Galasia lan Frigia, tujuané ngantepké pengandelé sedulur-sedulur tunggal pretyaya nang kono. 144 Para Rasul 19:9 Apolos nang kuta Efése lan Korinta Apolos nang kuta Efése lan Korinta 2424 Nang kuta Efése ènèng wong Ju teka sing jenengé Apolos, lairan sangka kuta Alèksandria. Apolos kuwi wong sing bisa nggelarké pituturé Gusti lan dèkné ya jeru pangertiné bab Kitab Sutyi. 2525 Apolos wis nampa piwulang bab dalané Gusti, mulané dèkné bisa mu- langké bab Gusti Yésus karo ati sing semanget, sena- jan dèkné namung ngerti bab baptisané Yohanes Pembaptis. 2626 Uga nang sinaguk Apolos mulangi karo kendel. Kadung Priskila lan Akwila krungu piwulangé, Apolos terus diampirké nang omahé, supaya bisa didunung-dunungké sing tyeta bab piwulang Kristen sak kabèhé. 2727 Sakwisé kuwi Apolos kepéngin budal nang bawah Akaya. Sedulur-sedulur Kristen nang Efése kono pada bungah karo pikiran kuwi, mulané terus nggawani layang, supaya sedulur-sedulur nang bawah Akaya kono pada nampa Apolos sing apik. Kadung teka nang Akaya, Apolos bisa ngantepké pen- gandelé sedulur-sedulur nang kono, jalaran sangka kabetyikané Gusti Allah. 2828 Nang sak tengahé wong pi- rang-pirang Apolos bantah-bantahan karo wong-wong Ju lan ndunung-ndunungké sangka Kitab Sutyi, nèk Gusti Yésus kuwi Kristus. Rasul Paulus nang kuta Efése Rasul Paulus nang kuta Efése 1919 Suwéné Apolos ijik nang kuta Korinta, rasul Paulus ndlajahi panggonan-panggonan sing adoh kuta, sampèk terus tekan kuta Efése. Nang kono rasul Paulus kepetuk karo wong Kristen siji-loro. 22 Wong-wong Kristen mau ditakoni: "Apa kowé wis nampa Roh Sutyi dongé kowé dibaptis?" Saurané wong-wong mau: "Apa kuwi? Awaké déwé durung tau krungu bab Roh Sutyi!" 33 Lah rasul Paulus terus takon: "Lo, lah nèk ngono kowé dibaptis karo baptisan apa?" Wong-wong semaur: "Karo baptisané Yohanes." 44 Rasul Paulus terus ndunungké: "Baptisané Yohanes kuwi baptisané wong-wong sing pada ninggal urip dosa. Yohanes mulangi wong-wong, supaya pada pretyaya marang Gusti Yésus, sing tekané sak mbur- iné dèkné." 55 Sakwisé krungu kuwi, wong-wong mau terus pada njaluk dibaptis ing jenengé Gusti Yésus. 66 Rasul Paulus terus numpangi tangan ndongakké wong-wong mau, terus sakwat wong-wong dikwasani karo Roh Sutyi, terus pada ngetokké basa kasukman lan uga ngetokké tembungé Gusti Allah nganggo basa sing lumrah. 77 Wong-wong mau kabèhé ènèng wong rolas. 88 Telung sasi suwéné rasul Paulus mulangi karo kendel nang sinaguk, tukar-pikiran karo wong-wong Ju lan ndunung-ndunungké wong-wong bab Kratoné Gusti Allah. 99 Nanging ènèng wong siji-loro sing wangkal ora gelem pretyaya. Wong-wong kuwi malah ngolok-olok piwulang Kristen nang ngarepé wong okèh. Mulané wong-wong kuwi terus ditinggal lunga karo rasul Paulus. Wong sing pada pretyaya terus
Para Rasul 19:10 dikumpulké lan saben dina rasul Paulus mulang nang panggonan sing lumrahé dienggo mulang karo Tiranus. 1010 Rong taun suwéné rasul Paulus mulang ngono. Dadiné wong-wong sing manggon nang bawah Asia, ya wong Ju lan wong bangsa liyané, pada krungu pituturé Gusti Allah. Lelakoné anak-anaké Sekéfa Lelakoné anak-anaké Sekéfa 1111 Gusti Allah nindakké mujijat-mujijat sing nggu- munké banget lantaran rasul Paulus. 1212 Sampèk katyu apa suwèkané sandangan lungsuran sing dienggo, nèk ditumpangké wong lara wongé bisa mari lan demit-demit mbarang ya pada metu sangka wong lara mau. 1313 Lah nang kono ènèng wong Ju siji-loro sing mlaku-mlaku nambani wong-wong sing kelebon demit. Wong-wong kuwi pada njajal ngetokké demit nganggo jenengé Gusti Yésus, ngomong ngéné: "Aku nundung kowé ing jenengé Yésus sing dikabarké karo Paulus!" 1414 Sing nindakké kaya ngono wong pitu, kabèh anaké Imam Gedé sing jenengé Sekéfa. 1515 Nanging demit-demit mau malah pada semaur: "Yésus aku kenal, Paulus aku ya kenal, nanging kowé kuwi sapa?" 1616 Wong sing kelebon demit terus nubruk wong pitu mau sak kuwaté, sampèk pada kalah kabèh lan kudu mblayu sangka omah kono, awaké wuda lan dèdèl- duwèl. 1717 Wong-wong Ju nang kuta Efése kono lan uga wong-wong bangsa liya sing mèlu agama Ju pada krungu lelakon mau terus pada wedi banget. Lantaran kuwi jenengé Gusti Yésus mundak kesuwur lan diajèni. 1818 Okèh wong sing wis pretyaya pada teka lan ngakoni nang ngarepé wong okèh bab barang sing ala sing di- lakoni. 1919 Okèh wong pretyaya sing mbiyèné nindakké penggawé pepeteng pada nglumpukké buku-bukuné dadi siji, terus diobong nang ngarepé wong okèh. Ajiné buku-buku mau diitung sampèk ènèng pirang- pirang atus èwu duwit. 2020 Lelakon-lelakon kuwi mau marakké pituturé Gusti Allah tambah sumebar lan ké- tok kwasané. an nang kuta Efése Gègèran nang kuta Efése Gègèr 2121 Sakwisé lelakon kuwi mau kabèh, rasul Paulus terus nggawé putusan arep nang Yérusalèm, liwat Masedonia lan Akaya. Dèkné ngomong: "Nèk aku wis rana, aku terus arep nang kuta Rum." 2222 Rasul Paulus terus ngongkon kantyané loro budal ndisik nang Masedonia, yakuwi Timotius lan Erastus. Rasul Paulus déwé kèri nang bawah Asia sak untara. 2323 Ya ing wayah kuwi ènèng gègèran gedé nang kuta Efése, jalaran sangka mundaké piwulang bab dalané Gusti. 2424 Awit ènèng sakwijiné kemasan sing jenengé Demitrius, sing kerjanané nggawèni tèmpel-tèmpelan tyilik, niru tèmpelé déwi Diana. Dagangané Demitrius mau nekakké rejeki okèh kanggo wong-wong sing ker- janané uga nggawé tèmpel-tèmpelan kuwi. 2525 Mulané Demitrius mau terus nglumpukké wong-wong kabèh sing tunggal kerjanan kuwi, terus ngomong ngéné: 145 Para Rasul 19:41 "Para kantya kabèh, kowé ngerti déwé nèk rejekiné awaké déwé metuné sangka kerjanané awaké déwé iki. 2626 Lah saiki, dipikir déwé apa sing ditindakké karo Paulus. Dèkné ngomong nèk déwa-déwa sing digawé karo tangané manungsa ora tenan. Paulus malah bisa narik wong pirang-pirang, ora namung nang kuta Efése waé, nanging uga mèh sak bawah Asia kabèh. 2727 Mengkono kuwi ora namung kerjanané awaké déwé mundur, nanging uga wong-wong ora bakal ng- gatèkké menèh marang tèmpelé Déwi Gedé Diana. Karomenèh, Déwi Gedé Diana, sing disembah wong kabèh sak bawah Asia lan sak jagat kabèh, ora bakal disembah menèh, jalaran ilang apiké." 2828 Sakwisé krungu tembung kuwi mau, wong-wong terus pada nesu kabèh, terus bengok-bengok: "Gedé banget Déwi Diana, sembahané wong Efése!" 2929 Sak kuta terus gègèr. Wong-wong terus nyekel Gayus lan Aristarkus, kantya-kantyané rasul Paulus sangka Masedonia. Wong loro mau terus disèrèt nang alun- alun. 3030 Rasul Paulus mbarang arep mbrono, nanging dipenggak karo para sedulur Kristen nang kono. 3131 Para penggedéné kuta kono, sing wis dadi kantyané rasul Paulus, uga ngomongi, supaya rasul Paulus dipenging mbrono. 3232 Nang kumpulané wong okèh kuwi terus rusu banget, ènèng sing ngomong ngéné, ènèng sing ngomong ngono, ramé banget, awit okèh wong sing ora ngerti apa jalarané pada mèlu teka mbrono. 3333 Saiki ènèng wong sing jenengé Alèksander, dèkné dikongkon maju nang ngarepé wong-wong mau kongkon ngomong. Alèksander terus ngung- gahké tangané ngongkon wong-wong pada meneng, awit dèkné arep ngekèki katerangan marang wong- wong mau. 3434 Nanging kadung weruh nèk Alèksander kuwi wong Ju, wong-wong mau bengok-bengok terus sampèk rong jam suwéné: "Gedé banget Déwi Diana, sembahané Efése!" 3535 Entèk-entèké sèkrètarisé kuta kono bisa nen- tremké wong-wong mau. Dèkné ngomong ngéné: "Para sedulur, warga kuta Efése! Kabèh wong wis ngerti nèk kuta Efése kuwi wis dipasrahi ngurusi tèm- pelé Déwi Gedé Diana lan uga ngurusi retya sutyi sing tiba sangka langit. 3636 Tak kira ora ènèng wong sing bisa ngomong nèk ora ngono. Mulané aku nyuwun marang kowé kabèh, supaya pada meneng lan aja grusa-grusu nindakké sing ora-ora. 3737 Lah kowé pada nggawa wong-wong iki mbréné, lah mangka wong- wong iki ora nyolong apa-apa sangka tèmpel lan uga ora ngolok-olok marang Déwi Gedé, sesembahané awaké déwé. 3838 Nèk Demitrius lan kantya-kantyané pa- da nduwé kelahan apa arep nyalahké sapa waé, iku apik, nanging kelahané kudu digawa nang kruton. Kanggo prekara-prekara kaya ngono kuwi wis ènèng dinané déwé-déwé. 3939 Nanging nèk ènèng prekara liyané sing kudu dirembuk, iku kudu diurus karo kumpulané wakil rayat miturut wèté negara. 4040 Awit, apa sing mbok lakoni ing dina iki kenèng diarani gègèran sing ora apik. Lah sakjané ora ènèng jalarané blas kanggo gègèran kaya ngéné iki." 4141 Sakwisé
Para Rasul 20:2 ngomong ngono kuwi kumpulané wong okèh mau terus ditutup. Rasul Paulus lunga nang bawah Masedonia lan negaraa Rasul Paulus lunga nang bawah Masedonia lan negar GrikGrik Kadung nang kuta Efése wis tentrem menèh, rasul Paulus terus ngumpulké sedulur-sedulur sangka pasamuan kono. Rasul Paulus ngekèki pitutur okèh kanggo ngantepké pengandelé sedulur-sedulur terus pamitan arep budal nang Masedonia. 22 Rasul Paulus terus ndlajahi panggonan-panggonan turut Masedonia kabèh karo mituturi sedulur-sedulur sing nang kono. Sangka Masedonia rasul Paulus terus bu- dal nang negara Grik. 33 Sakwisé nang kono telung sasi rasul Paulus terus tata-tata arep nang Siria. Lah kok terus dadakan krungu nèk wong Ju pada nggawé rantyaman arep matèni dèkné. Mulané rasul Paulus arep balik metu Masedonia waé. 44 Rasul Paulus lun- gané dikantyani karo Sopatèr, anaké Pirus, wong sangka kuta Béréa. Sing mèlu uga Aristarkus lan Sekundus sangka kuta Tèsalonika, Gayus sangka kuta Dèrbé, Timotius lan wong loro liyané sangka bawah Asia, yakuwi Tikikus lan Trofimus. 55 Wong-wong mau pada budal ndisik lan arep ngentèni awaké déwé nang kuta Troas. 66 Sak rampungé riyaya Roti tanpa Ragi awaké déwé numpak prau sangka kuta Filipi. Let nem dina awaké déwé ketemu karo para sedulur mau nang kuta Troas. Awaké déwé terus nang kono seminggu suwéné. 2020 Nang kuta Trroasoas Nang kuta T 77 Ing dina minggu awaké déwé ngumpul mangan bebarengan. Jalaran rasul Paulus ésuké arep lunga, mulané dèkné mituturi sampèk tengah wengi. 88 Nang kamar nduwur sing dienggo kumpulan awaké déwé ijik ènèng lampuné siji-loro murup. 99 Lah ènèng sakwi- jiné botyah enom, jenengé Etikus, njagong nang jendéla. Jalaran rasul Paulus sing nggawa pitutur suwi banget tanpa lèrèn, botyah enom mau ora kuwat melèk terus keturon nang jendéla sampèk tiba, telung anda duwuré. Kadung dijunjung botyahé wis mati. 1010 Rasul Paulus terus medun, ngrungkepi botyahé terus dirangkul karo ngomong: "Aja pada wedi, botyahé ijik urip!" 1111 Sakwisé kuwi rasul Paulus terus balik menèh munggah lan mangan bebarengan. Kadung wis rampung mangan, rasul Paulus neruské enggoné nggawa pitutur, sampèk srengéngé njedul. Dèkné terus budal. 1212 Wong-wong pada bungah nèk Etikus ora sida mati. Botyahé terus dieterké mulih. oas budal Sangka kuta Trroas budal Sangka kuta T nang kuta Milétus nang kuta Milétus 1313 Awaké déwé terus ndisiki numpak prau budal nang kuta Asus. Nang Asus rasul Paulus arep mèlu numpak prauné. Rasul Paulus ngongkon awaké déwé budal ndisik, jalaran dèkné sing budal nang Asus arep 146 Para Rasul 20:31 mlaku waé. 1414 Kadung wis tekan Asus rasul Paulus terus numpak kapalé. Awaké déwé terus karo kapalé budal nang kuta Mitiléné. 1515 Sangka kana awaké déwé terus numpak prau menèh lan ésuké tekan ngarepé pula Kios. Liyané dina awaké déwé terus ngabrah nang pula Samos lan let sedina menèh awaké déwé tekan kuta Milétus. 1616 Rasul Paulus ya wis mikir nèk ora arep mampir nang kuta Efése, supaya ora kesuwèn nang Asia lan ndang bisa tekan Yérusalèm, nèk bisa sakdurungé riyaya Pantékosta. Rasul Paulus pamitan marang pinituwané pasamuan ang pinituwané pasamuan Rasul Paulus pamitan mar Efése Efése 1717 Mulané sangka Milétus kono rasul Paulus kongko- nan wong ngabari sedulur-sedulur nang kuta Efése, supaya pada ngumpulké para pinituwané pasamuan nang Milétus. 1818 Sakwisé para pinituwa mau teka, rasul Paulus terus ngekèki pitutur ngéné: "Para sedulur, kowé weruh déwé enggonku bebarengan karo kowé suwéné aku nang tengahmu, wiwit aku teka nang bawah Asia. 1919 Enggonku ngladèni Gusti ya tak lakoni karo andap-asor lan tak réwangi nangis-nangis lan ngalami kasangsaran, jalaran sangka panganiaya sing metu sangka para wong Ju. 2020 Senajan ngono aku ora tau mangkir nindakké apa waé sing betyik kanggo kowé. Kabèh wis tak omongké lan tak wulangké marang kowé, ya nang ngarepé wong okèh, ya nang kumpulan nang omah-omahmu. 2121 Ya wong Ju, ya wong sing dudu Ju tansah tak élingké, supaya pada ninggal klakuan ala lan pada pretyaya lan masrahké uripé marang Gusti Yésus Kristus. 2222 Lah saiki, manut karepé Roh Sutyi, aku kudu lunga nang Yérusalèm. Aku ora ngerti apa sing bakal tak alami nang kana. 2323 Aku namung ngerti nèk Roh Sutyi wis ngélingké marang aku, nèk nang saben kuta aku bakal nandang werna-werna sangsara lan aku bakal disetrap. 2424 Sena- jan ngono aku ora perduli bab uripku, janji aku bisa neruské penggawéanku lan ngrampungké kuwajiban sing wis dipasrahké marang aku karo Gusti Yésus, yakuwi, nggelarké kabar kabungahan bab kabetyikané Gusti Allah. 2525 "Nang tengahmu aku ya wis ngabarké bab Kratoné Gusti Allah. Saiki aku krasa nèk aku ora bakal kepetuk menèh karo kowé kabèh. 2626 Mulané saiki aku ngomong sak beneré marang kowé: nèk nang tengah- mu ènèng wong kesasar, kuwi dudu salahku. 2727 Awit enggonku mulangi kowé bab kekarepané Gusti Allah ya wis sak genepé. 2828 Mulané, pada ngati-ati marang awakmu déwé lan marang wong-wong sing dipas- rahké marang kowé karo Roh Sutyi. Sedulur-sedulur nang pasamuané Gusti Allah pada dituntun, awit wis dilabuhi mati karo Gusti Yésus déwé. 2929 Aku ngerti nèk sakwisé aku lunga bakal ènèng asu galak okèh sing teka nang tengahmu lan ora bakal ngéman marang wedus-wedus mau. 3030 Malah bakal ènèng wantyiné nang tengahmu déwé bakal ènèng wong siji-loro sing bakal nyimpang sangka piwulang sing bener lan nyasarké pasamuan. 3131 Mulané para sedulur, pada
Para Rasul 20:32 sing ati-ati tenan lan pada élinga nèk sampèk telung taun suwéné aku wis mulangi kowé siji-siji, awan-wen- gi ora lèrèn karo ngetokké eluh. 3232 "Lah saiki kowé tak pasrahké marang kabetyikané Gusti Allah. Dèkné nduwé kwasa bisa ngantepké pen- gandelmu lan ngekèki berkah sing wis dityawiské kanggo para umaté. 3333 Aku ora tau kepéngin nampa banda apa sandangan sangka sapa waé. 3434 Kowé pada weruh déwé enggonku nggolèk pangan nganggo tan- ganku déwé, kanggo nyukupi kabutuhanku lan kabu- tuhané kantya-kantyaku. 3535 Aku wis nduduhké marang kowé nganggo patrap werna-werna, nèk enggoné awaké déwé mulang marang wong sing ora nduwé lan wong sing kesusahan kuwi kudu karo nyambutgawé sing abot. Pada éling marang tembungé Gusti Yésus: 'Pawèh luwih apik tenimbang nampa.' " 3636 Sakwisé rampung mituturi wong-wong mau, rasul Paulus terus sedeku bebarengan karo sedulur-sedulur kabèh terus pada ndonga. 3737 Sedulur-sedulur pada nangis kabèh, terus pada ngrangkuli rasul Paulus lan diambungi bolak-balik. 3838 Kabèh pada susah, malah- malah jalaran rasul Paulus ngomong nèk ora bakal kepetuk menèh. Wong-wong terus ngeterké rasul Paulus tekan prauné. Rasul Paulus budal Rasul Paulus budal érusalèm nang kuta Yérusalèm nang kuta Y Sakwisé awaké déwé pamitan karo para pini- tuwané pasamuan nang kuta Efése, awaké déwé terus ngabrah nang pula Kos. Esuké awaké déwé terus tekan pula Rodos. Sangka kono awaké déwé terus nang kuta Patara. 22 Nang kuta Patara kono ènèng kapal sing arep budal nang bawah Fenisia. Awaké déwé mlebu kapal kuwi terus budal. 33 Sakwisé awaké déwé weruh pula Siprus, awaké déwé terus mlaku ngidul nganti tekan bawah Siria. Nang kuta Tirus awaké déwé terus medun, awit nang kono ka- palé kudu ngedunké momotané. 44 Nang kuta Tirus kono awaké déwé kepetuk karo sedulur Kristen siji- loro. Awaké déwé terus nginep nang omahé sedulur- sedulur kuwi nganti seminggu suwéné. Nang kono Roh Sutyi ngekèki kaweruh marang sedulur-sedulur, terus pada menging rasul Paulus, supaya ora budal nang kuta Yérusalèm. 55 Nanging kadung wis tekan wayahé awaké déwé ya terus budal. Para sedulur mau kabèh, sak anak-bojoné, ngeterké awaké déwé nganti tekan njabané kuta. Nang pinggir laut kono awaké déwé terus sedeku lan ndedonga. 66 Sakwisé pamitan awaké déwé terus mlebu kapalé lan sedulur-sedulur mau terus pada mulih. 2121 77 Awaké déwé terus budal nang kuta Pétolémais. Nang kono awaké déwé niliki sedulur-sedulur Kristen sing nang kono lan nginep sewengi. 88 Esuké awaké déwé budal menèh terus tekan kuta Sésaréa. Nang kono awaké déwé nginep nang omahé Filipus sing tukang nggelarké pituturé Gusti. Filipus kuwi tunggalé 147 Para Rasul 21:23 karo sedulur pitu sing mbiyèn dipilih dadi peladèné pasamuan nang Yérusalèm. 99 Filipus kuwi nduwé anak prawan papat sing nduwèni kapinteran bisa ngetokké tembung-tembung sangka Gusti. 1010 Sakwisé awaké déwé nang kono ènèng seminggu, terus ènèng nabi teka sangka Yudéa, jenengé Akabus. 1111 Akabus mau marani awaké déwé terus njikuk sabuké rasul Paulus. Sabuk mau dienggo nalèni sikil lan tangané dèkné déwé terus ngomong: "Iki tembungé Roh Sutyi: wong sing nduwé sabuk iki bakal dibanda ngéné iki karo wong-wong Ju nang Yérusalèm lan wong kuwi bakal dipasrahké marang bangsa liya." 1212 Kadung krungu kuwi, awaké déwé lan uga sedu- lur-sedulur kabèh terus ngomongi rasul Paulus, su- paya ora budal nang Yérusalèm waé. 1313 Nanging rasul Paulus semaur ngéné: "Kenèng apa kowé kok pada nangis lan ngalang-alangi aku. Aku ora namung saguh dibanda nang Yérusalèm, nanging senajana kudu mati aku saguh nglakoni kanggo Gusti Yésus." 1414 Awaké déwé wis ora bisa ngendek rasul Paulus, mulané awaké déwé ya mung négakké waé karo ngomong: "Muga karepé Gusti Allah keturutan." 1515 Kadung wis tekan wantyiné, awaké déwé terus tata-tata, terus budal nang Yérusalèm. 1616 Sedulur Kris- ten siji-loro sangka kuta Sésaréa mèlu ngeterké awaké déwé nang omahé Manason, awit awaké déwé arep nginep nang kono. Manason kuwi sedulur sangka pula Siprus, dadi wong Kristen kawit wiwitané pasamuan. akobus Rasul Paulus kepetuk karo Yo Yakobus Rasul Paulus kepetuk kar 1717 Dongé awaké déwé teka nang Yérusalèm, awaké déwé ditampa karo sedulur-sedulur Kristen kono karo bungah. 1818 Esuké rasul Paulus karo awaké déwé kabèh terus niliki Yakobus. Para pinituwané pasamuan kabèh uga pada teka. 1919 Sakwisé mbagèkké sedulur-sedulur, rasul Paulus terus ngomongké bab sembarang sing ditindakké karo Gusti Allah nang tengahé wong sing dudu Ju lantaran dèkné. 2020 Krungu kabar sangka rasul Paulus bab kuwi mau kabèh, wong kabèh terus pada memuji Gusti Allah. Sakwisé kuwi wong-wong terus ngomong ngéné marang rasul Paulus: "Sedulur Paulus, iki dirungokké. Nang kéné ènèng wong Ju pi- rang-pirang èwu sing pretyaya marang Gusti Yésus, nanging uga ya pada netepi wèt-wèté nabi Moses. 2121 Nanging sedulur-sedulur Kristen kuwi pada krungu kabar, nèk kowé nang negara liya mulangi wong Ju kabèh, nèk ora usah nurut wèt-wèté nabi Moses lan ora usah nyunati anak-anaké apa nurut adat-tata- tyarané wong Ju. 2222 Lah sedulur-sedulur kuwi wis pada krungu nèk kowé teka. Lah saiki kuduné kepriyé? 2323 "Apiké ngéné waé, awaké déwé nyuwun marang kowé: lah iki ènèng sedulur papat sing wis ngetokké janji miturut agama Ju. Kana bareng karo sedulur pap- at kuwi nindakké tata-tyara sesutyi lan mbayar ragaté, supaya sedulur-sedulur mau bisa nyukur rambuté. Dadiné tyeta kanggo wong kabèh, nèk apa sing wong- wong krungu mauné ora bener, malah wong-wong pada nitèni déwé, nèk kowé wujuté netepi wèt-wèté
Para Rasul 21:25 nabi Moses. 2525 Bab kanggo wong-wong Kristen sing dudu Ju awaké déwé ya wis ngirimi layang ngomongi bab putusané awaké déwé, yakuwi, nèk sedulur-sedu- lur kuwi dipenging mangan pangan sing wis dienggo sajèn marang brahala, mangan getih apa kéwan sing matiné tekekan; uga dipenging laku bédang." 2626 Esuké rasul Paulus terus ngejèk wong papat mau lan sakwisé nindakké sesutyi bebarengan miturut tata- tyarané wong Ju, terus pada mlebu Gréja Gedé. Nang kono terus ngomongké sepira suwéné waktuné sesu- tyèn lan kurban sing kudu dipasrahké kanggo wong siji-sijiné. Rasul Paulus dityekel Rasul Paulus dityekel éja Gedé nang Gréja Gedé nang Gr 2727 Mèh wis genep pitung dina, tegesé entèk-entèké wayah sesutyi, terus ènèng wong Ju siji-loro sangka bawah Asia weruh rasul Paulus nang Gréja Gedé. Wong-wong iki terus ngojok-ojoki wong okèh, supaya nyekel rasul Paulus. 2828 Wong-wong Ju sangka Asia mau pada bengok-bengok ngéné: "Sedulur-sedulur wong Israèl, nyuwun tulung! Lah iki wongé sing nang endi- endi mulangi, supaya wong-wong kabèh pada nglawan bangsa Israèl lan wèt-wèté nabi Moses lan uga Gréja Gedé iki. Lah saiki wong iki malah ngejèk wong sing dudu Ju digawa mlebu nang Gréja Gedé lan ngregeti panggonan sing sutyi iki." 2929 Wong-wong ngomong ngono kuwi jalaran pada weruh Trofimus, wong sangka Efése, nang Yérusalèm, bebarengan karo rasul Paulus. Dadiné mikir nèk rasul Paulus sing ngejèk Trofimus mlebu Gréja Gedé. 3030 Wong sak kuta terus gègèr lan kabèh pada gem- ruduk ngumpul. Rasul Paulus terus dityekel lan disèrèt metu sangka Gréja Gedé. Lawangé Gréja Gedé terus ditutup. 3131 Wong-wong ijik arep matèni rasul Paulus terus kumendané militèr Rum krungu nèk ènèng gègèran nang kuta Yérusalèm. 3232 Sakwat kumendané terus teka nang Yérusalèm nggawa bala ofisir-ofisir lan soldat-soldat. Kadung pada weruh kumendané teka karo soldat-soldat mau, wong-wong Ju terus pada mandek enggoné nggebuki rasul Paulus. 3333 Kumen- dané terus marani rasul Paulus lan mréntah ngongkon ngranté tangané kabèh loro. Sakwisé kuwi kumendané terus takon marang wong-wong sing nang kono: "Wong kuwi sapa lan salahé apa?" 3434 Nang- ing wong okèh kuwi terus pating brengok, ènèng sing ngomong ngéné, ènèng sing ngomong ngono, ramé banget. Entèk-entèké kumendané ora bisa ngerti apa jalarané gègèran kuwi. Mulané wongé terus mréntah kongkon nggawa rasul Paulus nang panggonané sol- dat-soldat. 3535 Kadung tekan andané panggonan kono rasul Paulus kepeksa dipanggul, jalaran wong-wong sing gègèran mau pada desek-desekan arep nyekel ra- sul Paulus. 3636 Wong-wong pada bengok-bengok: "Patèni wong kuwi, patèni wong kuwi!" 148 Para Rasul 22:10 angan Rasul Paulus ngekèki katerangan Rasul Paulus ngekèki kater 3737 Kadung wis arep mlebu nang panggonané soldat- soldat kono, rasul Paulus terus ngomong karo kumen- dané: "Aku éntuk ngomong setitik?" Kumendané terus takon: "Apa kowé bisa ngomong basa Grik? 3838 Dadiné kowé dudu wong Egipte kaé sing durung suwi waé nggawé ramé-ramé gègèran lan ng- gawa bala patang èwu okèhé digawa nang wustèn?" 3939 Rasul Paulus semaur: "Aku iki wong Ju sing lair nang Tarsus, kuta sing kesuwur nang bawah Silisia. Aku nyuwun dililani ngekèki katerangan marang wong-wong iki!" 4040 Kumendané nglilani lan rasul Paulus terus ngadek nang anda lan ngunggahké tangané, supaya wong- wong pada meneng. Kadung wong-wong wis meneng rasul Paulus terus ngekèki katerangan marang wong- wong ing basa Ibrani. 2222 Rasul Paulus ngomong ngéné: "Para bapak lan para sedulur kabèh! Aku nyuwun dirungokké enggonku arep nduwé omong iki." 22 Krungu rasul Paulus ngomong basa Ibrani, wong-wong terus rada anteng. Rasul Paulus terus molai ngekèki katerangan ngéné: 33 "Para sedulur, aku iki wong Ju, lair nang kuta Tarsus nang bawah Silisia, nanging aku manggon nang kuta Yérusalèm dadi muridé guru gedé Gamalièl. Aku dibla- jari bab wèt-wèté para mbah-mbahané awaké déwé nganti jeru. Aku sing ngabekti marang Gusti Allah ya tenanan, tunggalé waé karo kowé kabèh. Aku ya pantyèn nglawan piwulang sing anyar bab Yésus Kris- tus. 44 Mulané wong-wong sing mèlu piwulang anyar iki tak siya-siya sampèk mati. Wong-wong kuwi tak tyekel, lanang-wédok tak lebokké nang setrapan. 55 Imam Gedé lan wargané Kruton Agama kenèng dadi seksi nèk aku ora goroh. Awit ya wong gedé-gedé iki sing ngekèki layang marang aku kanggo nyekel wong Ju nang kuta Damaskus sing pada mèlu piwulang an- yar iki. Dadiné aku dililani nyekel wong-wong kuwi di- gawa nang Yérusalèm supaya pada disetrap." Rasul Paulus ngomongké bab panggilané sangka Rasul Paulus ngomongké bab panggilané sangka Gusti Yésusésus Gusti Y 66 Rasul Paulus neruské tembungé: "Aku terus budal nang kuta Damaskus. Kadung wis mèh tekan nggoné, wayah awan nggentar, lah kok terus dadakan ènèng pepadang semlorot sangka langit mblerengi aku. 77 Aku terus tiba nang lemah terus krungu swara ngomong: 'Saulus, Saulus, kenèng apa kowé kok nyiya-nyiya Aku?' 88 Aku terus takon: 'Kowé kuwi sapa Gusti?' Swara mau semaur: 'Aku iki Yésus wong Nasarèt, sing mbok siya-siya!' 99 Wong-wong sing mèlu aku ya weruh pepadang semlorot mau, nanging ora krungu swara sing ngomong marang aku. 1010 Aku terus takon menèh: 'Duh Gusti, aku saiki kudu nglakoni apa?' Gusti Yésus semaur: 'Ngadeka lan kana budal nang kuta Damaskus. Nang kono kowé bakal diomon-
Para Rasul 22:11 gi bab sembarang sing dikarepké karo Gusti Allah lan sing kudu mbok lakoni!' 1111 Pepadang sing semlorot mau terus marakké mripatku lamur. Aku terus ditun- tun karo kantya-kantya mlebu nang kuta Damaskus. 1212 "Nang kono ènèng wong jenengé Ananias, wong sing ngabekti marang Gusti Allah lan nglakoni wèt- wèté nabi Moses. Wong iki ya diajèni tenan karo wong Ju kabèh sing manggon nang Damaskus kono. 1313 Ana- nias mau teka terus ngadek nang ngarepku ngomong: 'Sedulur Saulus, kowé weruha menèh!' Sakwat aku ya terus bisa weruh menèh terus aku ndelokké dèkné. 1414 Ananias terus ngomong: 'Gusti Allahé mbah-mba- hané awaké déwé wis milih kowé, supaya kowé ngerti kekarepané Dèkné lan kenal marang Gusti Yésus, sing nglakoni kekarepané Gusti Allah. Kowé bakal krungu swarané Gusti Yésus déwé ngomong marang kowé. 1515 Kowé bakal dadi seksiné, supaya ngabarké marang saben wong apa sing kowé weruh lan krungu. 1616 Saiki kowé aja wedi-wedi menèh, ngadeka lan kana njaluk dibaptis, supaya dosamu dingapura nganggo jenengé Gusti Yésus.' 1717 "Aku terus balik nang Yérusalèm lan dongé aku ijik ndonga nang Gréja Gedé, aku dikèki weweruh karo Gusti Allah. 1818 Ing weweruh kuwi Gusti Yésus ngomong ngéné marang aku: 'Kana ndang lunga sangka kuta Yérusalèm kéné, awit wong-wong nang kéné ora bakal pretyaya marang paseksimu bab Aku!' 1919 Aku terus ngomong: 'Gusti, wong-wong iki lak pada ngerti ta nèk aku wis ngleboni sinaguk-sinaguk nyekeli lan nggebu- ki wong-wong sing pretyaya marang Kowé?' 2020 Uga dongé Stéfanus, sing ngekèki paseksi bab Kowé diban- demi watu. Aku déwé nang kono lan setuju marang wong-wong sing mbandemi watu marang Stéfanus. Aku malah njaga saliné wong-wong sing matèni dèkné! 2121 Nanging Gusti Yésus ngomong: 'Wis, kana budal, awit kowé tak kongkon nang tengahé wong- wong sing dudu Ju, sing adoh-adoh panggonané!' " 2222 Tekan semono wong okèh mau pada meneng ngrungokké tembungé rasul Paulus. Nanging sakwisé kuwi wong-wong pada bengok-bengok: "Patèni waé, patèni waé wong kuwi! Ora pantes wong kaya ngono urip!" 2323 Wong okèh mau pada bengok-bengok karo ngebut-ngebutké saliné lan nyawurké santi men- duwur. 2424 Kumendané terus mréntah ngongkon nyekel rasul Paulus digawa mlebu lan ditakoni nganggo petyut, supaya ngerti apa jalarané wong-wong kok pa- da pating brengok lan nindakké sing kaya ngono marang dèkné. 2525 Nanging kadung rasul Paulus diban- da arep dipetyuti, dèkné terus ngomong marang ofisir sing nang kono: "Apa kowé éntuk metyuti wong war- gané Rum, tanpa diduduhké salahé ndisik?" 2626 Kadung krungu nèk rasul Paulus kuwi wargané ne- gara Rum, ofisir mau terus nang nggoné kumendané ngomong: "Kumendan, kepriyé saiki! Wong kuwi war- gané negara Rum!" 2727 Kumendané terus marani rasul Paulus lan takon: "Apa tenan nèk kowé kuwi wargané negara Rum?" Rasul Paulus semaur: "Tenan!" 149 Para Rasul 23:10 2828 Kumendané terus ngomong: "Aku bisané nampa layang dadi wargané negara Rum kuwi jalaran aku mbayar duwit okèh!" Rasul Paulus semaur: "Nanging aku dadi wargané Rum sangka kelairanku." 2929 Soldat-soldat sing arep nakoni rasul Paulus mau sakwat pada mundur. Kumendané mbarang, kadung ngerti nèk Paulus kuwi wargané Rum, terus wedi, awit dèkné sing ngongkon ngranté wargané Rum. 3030 Nanging kumendané kepéngin ngerti apa jalarané wong-wong Ju kok pada ngelahké rasul Paulus. Mu- lané ésuké dèkné terus ngumpulké Kruton Agama. Ku- mendané terus ngongkon ngutyuli ranténé rasul Paulus, terus ngongkon nggawa nang ngarepé kruton mau. 2323 Rasul Paulus mandeng marang para wargané Kruton Agama, terus ngomong ngéné: "Para sedulur kabèh, tumekané saiki aku ngladèni Gusti Al- lah karo ati resik." 22 Imam Gedé Ananias terus ngongkon wong-wong sing tyedek karo rasul Paulus napuk dèkné. 33 Rasul Paulus terus ngomong: "Gusti Al- lah mesti bakal napuk kowé. Kowé kuwi témbok watu sing dilabur putih. Kowé njagong nang kono arep ngrutu aku miturut wèt-wèté nabi Moses, nanging kowé déwé ngongkon wong kongkon napuk aku, kuwi nerak wèt-wèté nabi Moses." 44 Wong-wong sing tyedek karo rasul Paulus ngomong: "Kowé kuwi ngèlèk-èlèkké marang Imam Gedé sing dipiji karo Gusti Allah!" 55 Rasul Paulus semaur: "Aku nyuwun ngapura para sedulur. Aku ora ngerti nèk wongé Imam Gedé, awit aku ngerti nèk nang Kitab Sutyi ketulis ngéné: 'Kowé aja ngèlèk-èlèkké penuntunmu!' " 66 Rasul Paulus terus nitèni, nèk para wargané Kruton Agama sing nang kono kuwi saloké wong Saduki lan saloké wong Farisi, mulané dèkné terus ngomong ngéné marang Kruton Agama: "Para sedulur, aku iki wong Farisi, semono uga bapakku. Aku nang kéné dikrutu jalaran aku pretyaya nèk wong mati mbésuk bakal ditangèkké." 77 Sakwisé rasul Paulus ngomong ngono, wong Farisi karo wong Saduki terus molai bantah-bantahan, sam- pèk kumpulan mau terus pisah dadi loro. 88 Wong Saduki kuwi pretyaya nèk wong mati ora bakal tangi menèh lan uga ora pretyaya nèk ènèng mulékat lan roh, nanging wong Farisi pretyaya bab telung prekara kuwi kabèh. 99 Wong-wong terus pada pating brengok, selot suwi selot banter. Terus ènèng guru Kitab siji- loro sangka golongané wong Farisi pada ngomong: "Wong iki ora salah apa-apa. Menawa waé roh apa mulékat tenan sing ngomong marang dèkné!" 1010 Sing bebantahan kuwi mundak ramé, kumendané terus wedi nèk rasul Paulus sampèk ditarik rana-réné dèdèl-duwèl. Mulané dèkné terus mréntah soldat-sol- dat kongkon nggawa rasul Paulus lunga sangka kumpulan mau, terus dilebokké menèh nang pangg- onané para soldat.
Para Rasul 23:11 1111 Mbenginé Gusti Yésus teka ngadek nang jèjèré ra- sul Paulus ngomong: "Atimu sing kendel terus! Kowé wis ngabarké bab Aku nang Yérusalèm kéné, mengkono uga kowé bakal dadi seksiku nang kuta Rum." WWong Ju nggawé komplot ar ong Ju nggawé komplot arep matèni r asul Paulus ep matèni rasul Paulus 1212 Esuké wong Ju pada nggawé komplot arep matèni rasul Paulus. Wong-wong pada sumpah ora arep man- gan apa ngombé nèk durung matèni rasul Paulus. 1313 Sing nggawé komplot kuwi ènèng wong patang pu- luh kliwat. 1414 Wong-wong kuwi pada metuki Imam Gedé lan para pinituwa terus ngomong: "Awaké déwé wis sumpah bebarengan ora arep mangan apa ngom- bé apa waé nèk durung matèni Paulus. 1515 Mulané awaké déwé nyuwun marang Imam Gedé lan Kruton Agama ngekèki layang marang kumendané kuta Rum lan nyuwun, supaya Paulus digawa nang nggonmu menèh, étok-étoké arep ditakoni sing luwih jeru. Lah mengko sakdurungé Paulus tekan kéné awaké déwé arep matèni dèkné." 1616 Nanging ndilalahé ponakané rasul Paulus krungu bab iki. Dèkné terus mlebu nang panggonané para soldat terus ngomongi rasul Paulus. 1717 Rasul Paulus terus nyeluk ofisir lan nyuwun nggawa ponakané nang nggoné kumendané, awit dèkné nduwèni prekara sing kudu diomongké! 1818 Ofisir mau terus ng- gawa ponakané rasul Paulus nang nggoné kumen- dané ngomong: "Paulus sing disetrap kaé nyeluk aku nyuwun nggawa ponakané iki nang nggonmu, awit dèkné nduwé prekara sing kudu diomongké marang kowé." 1919 Kumendané terus nyekel ponakané rasul Paulus digawa nyingkir, terus ditakoni: "Apa ta sing arep mbok omongké marang aku?" 2020 Botyah enom mau terus ngomong: "Wong Ju pada nggawé komplot arep nyuwun marang Bapak kumen- dan, supaya Bapak kumendan sésuk nggawa rasul Paulus nang Kruton Agama, étok-étoké arep ditakoni sing luwih apik. Nanging Bapak kumendan aja pretyaya, awit ènèng wong kliwat patang puluh arep nyegat rasul Paulus lan wong-wong iki malah pada sumpah nèk ora bakal mangan lan ngombé apa-apa nèk durung matèni rasul Paulus. Rantyaman iki wis mateng tenan, namung ngentèni wangsulané Bapak kumendané." 2222 Kumendané terus ngomong: "Kowé aja ngomongi sapa-sapa ya nèk kowé wis ngomongi aku!" Ponakané rasul Paulus mau terus dikongkon mulih. Rasul Paulus diboyongyong Rasul Paulus dibo nang kuta Sésaréaéa nang kuta Sésar 2323 Kumendané terus nyeluk ofisir loro diomongi ngéné: "Dityawiské soldat rong atus lan uga soldat sing numpak jaran pitung puluh lan wong rong atus sing tukang tumbak. Soldat-soldat mau mengko 150 Para Rasul 24:5 mbengi jam sanga kudu budal nang kuta Sésaréa. 2424 Uga dityawiské jaran siji-loro kanggo Paulus. Kowé sing tanggung jawab bab keslametané Paulus nganti tekan ngarepé gramang Féliks." 2525 Sakwisé kuwi ku- mendané terus nulis layang kanggo gramang Féliks sing uniné ngéné: 2626 Layang marang gramang Féliks sing kajèn, kabar slamet sangka Klaudius Lisias. 2727 Aku ngekèki krungu nèk wong Ju nyekel wong iki arep dipatèni. Aku uga ngerti nèk wong iki wargané negara Rum. Mulané aku ngalang-alangi kuwi lan ngongkon soldat-soldat ngluwari wong iki. 2828 Awit aku kepéngin ngerti apa jalarané wong-wong Ju arep matèni wong iki, mulané wongé tak gawa nang ngarepé Kruton Agamané. 2929 Aku ngerti nèk prekarané kuwi bab wèt-wèté aga- mané wong-wong kuwi lan Paulus blas ora nglakoni apa-apa sing marakké dèkné kudu disetrap apa di- patèni. 3030 Kadung aku éntuk kabar nèk wong-wong Ju pada nggawé komplot arep matèni dèkné, aku terus ngongkon wong iki teka nang nggonmu. Uga wong- wong sing ngelahké Paulus pada tak kongkon nang nggonmu nggawa kelahané. Ya namung semono tem- bungku. 3131 Para soldat terus nuruti apa préntahé kumendané lan mbengi kuwi waé nggawa rasul Paulus tekan kuta Antipatris. 3232 Esuké soldat-soldat sing mlaku terus ba- lik menèh nang panggonané, nanging soldat-soldat sing numpak jaran budal terus karo rasul Paulus. 3333 Kadung wis tekan Sésaréa rasul Paulus terus dipas- rahké marang gramangé, bareng karo layang sangka kumendan Klaudius Lisias. 3434 Sakwisé gramangé matya layang mau terus takon marang rasul Paulus dèkné kuwi wong lairan ngendi. Rasul Paulus terus ngomong nèk dèkné kuwi sangka bawah Silisia. 3535 Gramangé terus ngomong: "Prekaramu kuwi arep tak titipriksa nèk wong-wong sing ngelahké kowé wis teka." Gra- mangé terus ngongkon nglebokké rasul Paulus nang setrapan nang palèsé ratu Hérodès. Kelahané wong-wong Ju Kelahané wong-wong Ju asul Paulus bab rasul Paulus bab r 2424 Kadung wis limang dina, Imam Gedé Ananias teka nang Sésaréa karo pinituwané bangsa Ju lan advokat sing jenengé Tèrtulus. Wong-wong iki mara nang nggoné gramang Féliks nggawa kelahané. 22 Weruh rasul Paulus wis ngadep, advokat Tèrtulus terus ngomong ngéné: "Bapak gramang sing kajèn, enggoné Bapak nata negarané awaké déwé nganggo kaweruh kuwi nekakké keslametan lan katentreman tenan. Pantyèn ketara banget kemajuané. 33 Nang endi waé awaké déwé ora lali ngomongké bab iki lan awaké déwé maturkesuwun tenan marang Bapak. 44 Supaya ora nganggokké waktuné Bapak okèh-okèh, aku saiki arep ngomongké bab kelahané awaké déwé lan aku nyuwun dirungokké sedilut waé. 55 Kuwi ngéné: wong
Para Rasul 24:6 iki pantyèn pernyakit tenan sing nyamari. Dèkné seneng ngojok-ojoki wong-wong, marakké gègèran nang tengahé wong Ju lan nang endi-endi. Wong iki dadi pengarepé golongané wong Kristen, murid- muridé Yésus sangka kuta Nasarèt. 66 Dèkné wis ngregeti Gréja Gedé, mulané terus dityekel karo awaké déwé. Awaké déwé sakjané arep ngrutu wong iki miturut wèt-wèté agamané awaké déwé, nanging kumendan Lisias ngrebut wong iki sangka tangané awaké déwé lan dèkné terus ngongkon awaké déwé nggawa kelahané nang nggoné Bapak. Nèk wongé mbok takoni, mesti Bapak bakal weruh déwé nèk kela- hané awaké déwé kabèh bener." 99 Wong-wong Ju sing nang kono uga pada mèlu nge- lahké rasul Paulus lan mbenerké omongané Tèrtulus. TTembungé r embungé rasul Paulus nang ngar asul Paulus nang ngarepé gr amang Féliks epé gramang Féliks 1010 Saiki gramang Féliks ngekèki kelunggaran marang rasul Paulus nyauri kelahan kuwi. Rasul Paulus terus ngomong ngéné: "Bapak gramang sing kajèn, aku ngerti nèk Bapak wis pirang-pirang taun ngrutu wong nang kéné, mu- lané aku bakal nyauri prekara iki nang ngarepé Bapak karo ati sing ayem. 1111 Bapak bisa takon-takon déwé nèk aku teka nang kuta Yérusalèm arep ngabekti marang Gusti Allah, wis rolas dina kepungkur. 1212 Wong-wong iki ora tau weruh aku bantah-bantahan karo sapa waé nang Gréja Gedé, apa ngojok-ojoki wong marakké nggawé gègèran. Ya ora nang sinaguk- sinaguk, ya ora nang endi-endi nang kuta. 1313 Wong- wong iki ora bisa nduduhké salahku. 1414 Aku ngakoni nang ngarepé Bapak, nèk aku pretyaya marang Gusti Allah sing disembah karo mbah-mbahanku, miturut sing diarani 'Piwulang Anyar' karo wong-wong iki. Kuwi jaréné piwulang sing klèru. Nanging aku ya pretyaya marang sembarang sing ketulis nang wèt- wèté nabi Moses lan uga kitab-kitabé para nabi. 1515 Sak- jané ya ora béda blas karo wong-wong iki, awit aku ya pretyaya marang Gusti Allah sing wis janji, nèk kabèh wong mbésuk bakal ditangèkké sangka pati, ora dadi sebab wong betyik apa wong ala. 1616 Mulané sak bisa- bisaku aku nglumui supaya atiku bisa resik slawasé, ya nang ngarepé Gusti Allah, ya nang ngarepé ma- nungsa. 1717 "Jalaran wis suwi banget aku ora nang kuta Yérusalèm, mulané aku teka rana arep ngekèki urunan lan masrahké kurban. 1818 Ya dongé aku nindakké kaper- luan-kaperluan kuwi, sakwisé aku nglakoni wisuh su- tyi, wong-wong kuwi nemu aku nang Gréja Gedé. Nang kono ora ènèng gègèran apa ramé-ramé blas, malah ing waktu kuwi ora ènèng wong okèh bebaren- gan karo aku, kejaba namung wong Ju siji-loro sangka bawah Asia. Sakjané wong-wong kuwi sing kudu nge- lahké aku nang nggoné Bapak, semunggoné aku nduwé salah kepriyé waé. 2020 Bèn ngomong apa pada nemu salah liyané dongé aku dikelahké nang ngarepé Kruton Agama, kejaba namung prekara siji iki, yakuwi, 151 Para Rasul 25:8 jalaran aku ngomong ngéné: 'Aku dikrutu jalaran aku pretyaya nèk wong mati bakal tangi menèh.' " 2222 Gramang Féliks sing ngerti okèh bab piwulang Kristen, nutup kruton kuwi ngomong ngéné: "Prekara iki arep tak rampungké nèk kumendan Lisias wis nang kéné." 2323 Gramangé terus mréntah marang ofisir sing nyambutgawé kongkon njaga rasul Paulus, nanging rasul Paulus dililani mlaku-mlaku lan kantya-kantyané éntuk ngrumati dèkné. epé Féliks lan Drusila Rasul Paulus nang ngarepé Féliks lan Drusila Rasul Paulus nang ngar 2424 Ora let suwi gramang Féliks teka menèh, nanging saiki karo bojoné sing jenengé Drusila, wong Ju. Gra- mang Féliks terus mréntah kongkon nyeluk rasul Paulus. Rasul Paulus terus ngomongké bab pengandel ing Gusti Yésus. 2525 Nanging kadung rasul Paulus ngomongké bab klakuan sing betyik, bab ngendek hawané ati lan bab kruton nang ngarepé Gusti Allah ing entèk-entèkané jaman, gramang Féliks terus wedi lan ngomong: "Wis, semono waé, kana lunga menèh. Suk kapan-kapan kowé tak tyeluk menèh." 2626 Féliks ajek nyeluk rasul Paulus kuwi sakjané jalaran dèkné ngarep-arep dikèki duwit sogokan karo rasul Paulus. 2727 Sakwisé rong taun gramang Féliks terus diganti karo gramang Pèrkius Fèstus. Jalaran gramang Féliks kepéngin dielem karo wong Ju, mulané rasul Paulus terus diejarké nang setrapan terus. Rasul Paulus njaluk digawa Rasul Paulus njaluk digawa atuné nang nggoné ratuné nang nggoné r 2525 Telung dina sakwisé gramang Fèstus teka nang kuta Sésaréa kono, dèkné terus budal nang kuta Yérusalèm. 22 Nang kono para pengarepé imam lan para pinituwané wong Ju pada nggawa kelahané menèh bab rasul Paulus. Wong-wong kuwi pada nyuwun gramang Fèstus ngétokké kabetyikané lan ngongkon rasul Paulus teka nang kuta Yérusalèm. Nanging karepé wong-wong kuwi sakjané arep nyegat lan matèni rasul Paulus nang dalan. 44 Nanging gra- mang Fèstus semaur: "Paulus disetrap nang kuta Sésaréa lan aku déwé uga bakal balik mbrana. Apiké para pinituwamu siji-loro bareng karo aku budal nang Sésaréa lan nang kana nggawa kelahanmu bab salahé Paulus." 66 Sakwisé nang kono namung wolung dina tekané sepuluh dina, gramang Fèstus terus balik menèh nang kuta Sésaréa. Esuké dèkné terus nganakké kruton lan mréntah kongkon nggawa rasul Paulus mbrono. 77 Kadung rasul Paulus wis mlebu nang kruton kono, wong-wong Ju sing teka sangka Yérusalèm terus pada ngrubung dèkné lan nyalahké dèkné karo werna-wer- na prekara sing abot banget, nanging ora bisa ngu- jutké siji waé. 88 Rasul Paulus malah ngomong ngéné: "Aku ora rumangsa salah nerak wèt-wèté nabi Moses apa pernatané Gréja Gedé apa nglakoni salah marang ratuné."
Para Rasul 25:9 99 Nanging jalaran gramangé kepéngin disenengi karo wong Ju, mulané dèkné terus takon marang rasul Paulus: "Apa kowé gelem digawa nang Yérusalèm lan tak krutu nang kana?" 1010 Rasul Paulus malah semaur: "Aku ngadek nang kéné iki lak wis nang ngarepé krutoné ratuné Rum, mulané aku ya njaluk dikrutu nang kéné. Bapak déwé ngerti nèk aku ora nduwé salah apa-apa marang wong Ju. Nèk aku nerak wèt-wèté lan nglakoni sakwijiné prekara sing marakké aku pantes dipatèni, aku ya gelem mati. Nanging nèk kelahan-kelahan kuwi ora bener, ora ènèng wong sing bisa masrahké aku marang wong-wong Ju kuwi. Aku nyuwun prekara iki digawa nang krutoné ratuné Rum waé." 1212 Sakwisé gramang Fèstus rembukan karo advisur- advisuré dèkné terus semaur: "Kowé njaluk digawa nang krutoné ratuné Rum, kowé ya bakal digawa rana." Rasul Paulus nang ngarepéepé Rasul Paulus nang ngar atu Agripa lan Bèrniké rratu Agripa lan Bèrniké 1313 Ora let suwi ratu Agripa lan adiké wédok sing je- nengé Bèrniké teka nang kuta Sésaréa, arep ngurmat gramang Fèstus. Sakwisé ratuné nang kono telung di- na, gramang Fèstus terus nggawa prekara bab rasul Paulus marang ratu Agripa. Gramang Fèstus ngomong ngéné: "Nang kéné ènèng wong disetrap, tinggalané gramang Féliks. 1515 Dongé aku nang Yérusalèm para pengarepé imam lan para pinituwané bangsa Ju pada nggawa kelahan marang aku lan pada nyuwun aku nyetrap wong iki. 1616 Nanging wong-wong tak sauri nèk tyarané wong Rum kuwi séjé lan ora nampa kelahané wong, tanpa wong sing disalahké dikèki kelunggaran adep-adepan karo sing ngelahké lan mbales kelahané. 1717 Kadung wong-wong sing ng- gawa kelahan wis teka, aku ora ngentèni suwi, nang- ing ésuké aku terus nganakké kruton lan wong-wong sing kelah ya pada maju. 1818 Wong-wong kuwi ya terus ngetokké kelahané, nanging aku ora krungu blas bab tumindak sing ala, kaya sing tak kira sakdurungé. 1919 Sing diomong namung prekara-prekara bab aga- mané wong Ju déwé lan bab sakwijiné wong sing wis mati, jenengé Yésus, sing miturut Paulus, saiki ijik urip. 2020 Jalaran aku kangèlan sing arep nggarap prekara iki, mulané aku terus takon marang Paulus, apa gelem digawa nang Yérusalèm lan dikrutu nang kana waé. 2121 Nanging Paulus malah njaluk supaya prekara iki digawa nang krutoné ratuné Rum lan nyuwun dijaga terus nganti prekarané dikrutu karo ratuné. Mulané aku ya mréntah, supaya Paulus dijaga nganti tekan waktuné nggawa dèkné nang nggoné ratuné." 2222 Ratu Agripa terus ngomong marang gramang Fès- tus: "Aku kepéngin krungu déwé sangka wong kuwi." Fèstus semaur: "Sésuk ésuk kowé bisa krungu." 152 Para Rasul 26:10 2323 Esuké ratu Agripa lan Bèrniké teka nang kruton nganggo tyarané kraton, dietutké para penggedéné ofisir lan para penggedé liya-liyané sangka kuta kono. Gramang Fèstus terus kongkonan nggawa rasul Paulus maju. 2424 Fèstus terus ngomong: "Ratu Agripa lan para sedulur kabèh sing nang kéné. Ya iki wongé sing dikelahké karo wong-wong Ju nang Yérusalèm lan uga nang kéné. Wong-wong Ju pada bengok-bengok njaluk wong iki dipatèni waé. 2525 Nanging aku ora nemu salah apa-apa sing marakké wong iki kudu dipatèni. Lan jalaran dèkné déwé njaluk supaya prekarané di- gawa nang krutoné ratuné Rum, aku ya arep ngongkon nggawa dèkné nang kuta Rum. 2626 Nanging aku durung éntuk katerangan sing apik lan aku ya du- rung nemu salahé sing kenèng tak enggo jalaran nang sakjeroné layang sing arep tak kirimké ratuné. Mulané aku saiki nggawa wong iki nang ngarepmu kabèh, nanging kaping pisan marang ratu Agripa, su- paya, nèk wis ditakon-takoni, aku bisa nemu prekara sing kenèng tak tulis. 2727 Awit ora lumrah nèk aku ngongkon wong setrapan nang Rum tanpa ndunungké kanti tyeta apa salahé wongé." Rasul Paulus nang ngarepéepé Rasul Paulus nang ngar atu Agripa rratu Agripa Ratu Agripa terus ngomong marang rasul Paulus: "Kowé saiki kenèng mbales kelahanmu!" Rasul Paulus terus ngunggahké tangané lan ngomong ngéné: 2626 22 "Duh ratu Agripa, bungah tenan aku dikèki kelung- garan mbales kelahané wong-wong Ju bab aku nang ngarepé ratuné. 33 Aku bungah, jalaran aku ngerti nèk ratu Agripa ngerti apik bab adat-tata-tyarané bangsa Ju. Mulané aku nyuwun tenan, supaya ratu Agripa gelem ngrungokké tembungku karo sabar. 44 "Wong Ju kabèh ngerti uripku, awit kawit tyilikanku aku urip nang tengahé bangsaku nang Yérusalèm. 55 Wong-wong wis kenal aku suwi lan nèk gelem bisa nyeksèni déwé nèk kawit mbiyèn aku nurut agama temen tenan, ing sakjeroné golongané para Farisi. 66 Nèk dipikir aku ngadek nang kéné iki sakjané jalaran aku pretyaya marang prejanjiané Gusti Allah marang mbah-mbahané awaké déwé, nèk Dèkné bakal nangèké wong mati. 77 Taleré bangsa Israèl rolas ngarep-arep prejanjian kuwi ndang bisa keturutan, mulané mbah-mbahané awaké déwé ya pada ngabek- ti marang Gusti Allah awan lan wengi. Lan jalaran aku uga nduwèni pengarep-arep iki, duh ratu, aku dike- lahké karo wong-wong Ju. 88 Apa jalarané kok wong- wong Ju ora pada pretyaya nèk Gusti Allah nangèké Gusti Yésus sangka pati? 99 "Mauné aku déwé ya mikir kudu ngrusak kabar kabungahan bab Gusti Yésus sangka Nasarèt. 1010 Lan aku molai karo penggawéan kuwi nang Yérusalèm. Aku terus njaluk layang pangwasa marang para pen- garepé imam, kanggo nglebokké wong Kristen pirang-
Para Rasul 26:11 pirang nang setrapan. Nèk ènèng sing kudu dipatèni mbarang aku ya mèlu setuju. 1111 Ping pira waé aku ngleboni sinaguk-sinaguk lan meksa wong-wong sing Kristen supaya ninggal pengandelé. Sangking sen- gitku karo wong-wong kuwi, aku sampèk budal nang kuta-kuta nang liya negara arep nyekel wong-wong Kristen kuwi. 1212 "Mulané aku terus budal nang kuta Damaskus, manut kongkonané lan nggawa layang pangwasané para pengarepé imam. 1313 Lah nanging nang tengah dalan ing wayah awan nggentar, duh ratu Agripa, aku dadakan weruh padang semlorot sangka langit, sing padangé ngungkuli padangé srengéngé. Pepadang kuwi nyloroti aku lan wong-wong sing mèlu aku. 1414 Awaké déwé kabèh tiba nang lemah lan aku terus krungu swara ing tembung Ibrani ngomong marang aku ngéné: 'Saulus, Saulus, kenèng apa kowé kok nyiya-nyiya Aku? Kowé nggawé tatuné awakmu déwé kaya sapi sing nyépak-nyépak palangé sing digawé ngepluk kaé.' 1515 Aku terus takon: 'Gusti, kowé kuwi sapa ta?' Gusti terus semaur: 'Aku iki Yésus, sing mbok siya-siya. Ngadeka. Aku ngétok marang kowé kuwi aw- it Aku arep netepké kowé dadi peladènku. Kowé bakal dadi seksi marang wong liyané nèk kowé ing dina iki weruh Aku lan uga bab prekara liya-liyané sing mbé- suk bakal tak duduhké marang kowé. Kowé bakal tak luwari sangka bangsa Israèl lan bangsa liya-liyané lan saiki kowé tak kongkon marani bangsa-bangsa kuwi. 1818 Kowé bakal melèkké mripaté lan nuntun wong- wong kuwi sangka pepeteng marani pepadang, su- paya wong-wong mau utyul sangka pangwasané Sé- tan lan mara marang pangwasané Gusti Allah. Jalaran pada pretyaya marang Aku, dosané wong-wong mau bakal tak ngapura lan wong-wong mau bakal dadi umat sing tak pilih.' 1919 "Ratu Agripa, sakploké kuwi aku terus manut marang tembung sing tak tampa sangka swarga kuwi. 2020 Aku terus ndisik déwé nang kuta Damaskus, sangka kono aku terus nang kuta Yérusalèm, terus nang bawah Yudéa kabèh lan uga marang wong-wong sing dudu Ju. Aku ngabari wong-wong, supaya pada molai urip sing anyar lan pada mbalik marang Gusti Allah lan pada nduwèni klakuan sing tyotyok karo kauripan sing anyar. 2121 Jalaran sangka kuwi para penuntuné wong Ju terus nyekel aku, dongé aku nang Gréja Gedé, tujuané arep matèni aku. 2222 Nanging tekané sai- ki aku dipageri karo Gusti Allah, mulané saiki aku ngadek nang kéné, ngekèki paseksi marang kabèh wong, sing gedé lan sing tyilik. Sing tak omong iki tunggalé waé karo sing wis tau diomongké karo para nabi lan uga nabi Moses dèk mbiyèn. 2323 Nabi Moses lan para nabi liyané dèk mbiyèn wis ngomongké nèk Kristus bakal nglakoni kasangsaran, nanging uga Dèkné bakal tangi sangka pati sing ndisik déwé lan bakal ngabarké marang wong Ju lan sing dudu Ju bab pepadang sing nggawa keslametan ing uripé ma- nungsa." 153 Para Rasul 27:9 2424 Dongé rasul Paulus ijik ngomong ngono kuwi, gra- mang Fèstus terus mbengok: "Paulus, kowé saiki wis édan tenan! Kowé kuwi kokèhan pangerti, mulané da- di édan." 2525 Rasul Paulus terus semaur: "Aku ora édan, bapak gramang. Omongku kuwi kabèh bener lan pikiranku waras tenan. 2626 Ratu Agripa ngerti kabèh iki. Karo dèkné aku bisa blaka waé, awit sembarang kuwi kabèh klakoné ora ndelik-ndelik! 2727 Ratu Agripa apa pretyaya marang sing ditulis karo para nabi? Aku nger- ti nèk ratu Agripa pretyaya." 2828 Ratu Agripa semaur: "Apa kowé mikir nèk gam- pang waé aku mbok dadèkké wong Kristen?" 2929 Rasul Paulus terus ngomong: "Aku kepéngin ndon- ga marang Gusti Allah, supaya ora suwi menèh ora na- mung ratuné, nanging wong kabèh sing pada ngrun- gokké marang aku ing dina iki bisa kaya aku, kejaba sangka enggonku diranté iki." 3030 Sakwisé kuwi ratu Agripa lan gramang Fèstus lan ratu Bèrniké lan wong kabèh pada ngadek. 3131 Dongé lunga, ratuné lan gramangé pada guneman: "Wong iki ora nduwé salah apa-apa sing marakké dèkné kudu di- patèni." 3232 Ratu Agripa terus ngomong marang gra- mang Fèstus: "Semunggoné wong iki prekarané ora njaluk diunggahké nang nggoné ratu gedé, saiki dèkné wis bisa metu." Rasul Paulus budal nang kuta Rum Rasul Paulus budal nang kuta Rum 2727 Sakwisé ditetepké nèk awaké déwé kabèh kudu budal nang negara Itali, rasul Paulus lan wong setrapan liyané siji-loro terus dipasrahké marang Yulius, ofisiré ratuné Rum. 22 Awaké déwé terus numpak kapal sangka kuta Aderamitium budal nang panggonan-panggonan nang bawah Asia. Aristarkus, sedulur sangka kuta Tèsalonika nang bawah Masedo- nia, uga bareng karo awaké déwé. 33 Esuké awaké déwé tekan kuta Sidon. Ofisir Yulius jan apik banget marang rasul Paulus. Rasul Paulus dililani niliki kantya- kantyané lan nampa pawèh kanggo nyukupi kabu- tuhané. 44 Sangka kono awaké déwé neruské lakuné. Nanging jalaran anginé nampek, awaké déwé kepeksa mlipir karo kapalé sak uruté pinggiré pula Siprus, sing ora keterak angin. 55 Awaké déwé enggoné ngabrah segara metu bawah Silisia lan Pamfili, terus tekan kuta Mira nang bawah Likia. 66 Nang kono ofisiré nemu ka- pal sing teka sangka kuta Alèksandria. Kapalé arep lunga nang negara Itali. Awaké déwé kabèh terus di- boyong nang kapal iki. 77 Pirang-pirang dina awaké déwé kemampul, kapalé sawangané ora maju blas. Karo rekasa awaké déwé terus bisa tekan kuta Knidus. Jalaran anginé gedé banget, awaké déwé kepeksa metu kidulé pula Kréta, ngliwati panggonan sing jenengé Salmuné. 88 Karo rekasa awaké déwé bisa ngliwati kono lan entèk-en- tèké awaké déwé bisa tekan panggonan sing jenengé Babakan Apik, tyedek karo kuta Laséa. 99 Awaké déwé kepeksa lèrèn suwi nang panggonan kono, awit mlaku terus nyamari tenan, jalaran dina
Para Rasul 27:10 Pangapuran Gedé wis kliwat lan saiki wayahé angin banter lan ombak gedé. Mulané rasul Paulus terus ngomong ngéné marang penggedéné kapalé: 1010 "Ba- pak-bapak, awaké déwé bakal katekan ombak gedé. Kuwi ora namung nyamari kanggo kapalé lan mo- motané, nanging uga kanggo uripé awaké déwé." 1111 Nanging ofisiré malah pretyaya marang kapitèné lan wongé sing nduwé kapalé tenimbang pretyaya marang tembungé rasul Paulus. 1212 Babakan kapal kono pantyèn ora kepénak kanggo lèrèn ing wayah adem lan angin banter. Mulané wong sing nang kapal kono sing okèh pada setuju nèk budal waé. Karepé bisa tekan Féniks, sakwijiné babakan nang pula Kréta, sing adepé ngidul-ngulon lan ngalor-ngulon, dadi apik kanggo lèrèn suwéné wayah adem. ak angin banter Keterak angin banter Keter lan ombak gedé lan ombak gedé 1313 Kadung ènèng angin teka sangka sebelah kidul wong kabèh mikir nèk kuwi waktu sing apik kanggo budal terus. Jangkaré diangkat lan kapalé terus mlipir tyedek karo pinggiré pula Kréta. 1414 Lah kok terus dadakan waé ènèng angin banter sangka daratan sing lumrahé diarani angin "Lor Wétan". 1515 Kapalé katut karo anginé lan jalaran kapalé wis ora kenèng di- lakokké, entèk-entèké diejarké waé bèn kintir. 1616 Awaké déwé terus kaaling-alingan nang sak kidulé pula tyilik sing jenengé Kauda. Karo rekasa awaké déwé bisa nyandak prauné tyilik. 1717 Kuwi terus diung- gahké nang kapal terus ditalèni. Kapalé déwé ya terus ditalèni mubeng. Jalaran wedi nèk kapalé mengko kandas nang panggonan sing tyetèk banyuné nang Sirté, mulané layaré terus digulung lan kapalé dikin- tirké banyu. 1818 Anginé selot suwi selot banter, mulané ésuké momotané kapal terus dibuwangi nang laut. 1919 Esuké menèh pirantiné kapal uga molai dibuwangi. 2020 Embuh sepira suwéné awaké déwé ora weruh srengéngé, apa menèh lintang-lintang. Anginé lan om- baké ora mandek-mandek. Entèk-entèké awaké déwé wis ora nduwé pengarep-arep menèh nèk bakal slamet. 2121 Jalaran wong okèh wis suwi ora mangan, rasul Paulus terus ngadek nang tengahé wong-wong, terus ngomong: "Para sedulur, nèk mauné kowé pada ng- gugu omongku lan ora lunga sangka pula Kréta, mesti awaké déwé ora nemoni karusakan lan kangèlan kaya ngéné iki. 2222 Nanging saiki kowé ya aja pada susah lan kuwatir, awit ora ènèng siji waé sing bakal mati. Na- mung kapalé sing bakal kelep. 2323 Awit wingi mbengi Gustiku sing tak sembah wis ngongkon mulékaté teka nang nggonku. 2424 Mulékaté ngomong ngéné marang aku: 'Paulus, kowé aja wedi. Awit kowé bakal ngadek nang ngarepé ratu gedé nang Rum. Lan jalaran sang- ka kowé, Gusti Allah ngétokké kabetyikané lan ngekèki slamet marang wong kabèh sing bareng karo kowé nang kapal.' 2525 Mulané para sedulur, sing kendel terus, 154 Para Rasul 27:44 awit aku pretyaya nèk sembarang bakal mlaku kaya sing wis diomong karo Gusti Allah marang aku. 2626 Awaké déwé mesti bakal kandas nang sakwijiné pu- la." 2727 Mbengi kaping patbelas, dongé awaké déwé kintir nang mér Adria, kira-kira tengah wengi, para matrus mikir nèk wis tyedek karo daratan. 2828 Terus pada ngukur jeruné banyuné nganggo ukuran. Nang kono pada weruh nèk jeruné banyu ènèng telung puluh nenem setengah mèter. Ora suwi menèh terus nguntyalké watu ukurané menèh, saiki jeruné pitulikur setengah mèter. 2929 Wong-wong mau pada wedi nèk kapalé nerak watu, mulané terus pada ngedunké jangkar papat sangka mburi lan pada ngarep-arep ndang bisa padang. 3030 Nanging karepé para matrus mau arep ninggal kapalé. Prauné tyilik arep diedunké nang banyu, nanging étok-étoké arep ngedunké jangkar sing nang ngarep. 3131 Rasul Paulus terus ngomong ngéné marang ofisiré lan para soldat: "Nèk matrus-matrus kuwi ora nang kapal waé, kowé kabèh ora bakal slamet." 3232 Mulané soldat-soldat mau terus ngetok taliné prauné, prauné terus kejegur nang segara, terus kintir. 3333 Kadung wis padang rasul Paulus nyuwun wong- wong kabèh, supaya pada mangan. Rasul Paulus ngomong ngéné: "Kowé wis patbelas dina ngarep- arep supaya pada slamet, sampèk ora mangan apa- apa. 3434 Apiké saiki pada mangan ndisik, awit kowé kudu kuwat, supaya ora mati." 3535 Sakwisé ngono rasul Paulus terus njikuk roti, terus nang ngarepé wong okèh dèkné ndonga nyuwun berkah. Rotiné dityuwil- tyuwil terus dipangan. 3636 Wong-wong kabèh atiné krasa kendel menèh terus pada gelem mangan setitik. 3737 Wong-wong sing nang kapal kono okèhé ènèng wong rong atus pitung puluh nenem. 3838 Sakwisé kabèh pada mangan warek, wong-wong terus pada mbuwang gandumé nang segara, supaya kapalé tam- bah èntèng. Kapalé kandas lan rusak Kapalé kandas lan rusak 3939 Kadung wis awan para matrus terus pada weruh daratan, nanging ora ngerti endi. Kono kuwi pangg- onan teluk, tegesé lauté mlebu nang daratan setitik. Wong-wong mikir arep ngandaské kapalé nang kono waé. 4040 Taliné jangkar terus dipedoti, jangkaré terus dibuwang nang segara, semono uga taliné sing dieng- go nalèni kemudiné. Layaré prau terus arep dipasang, supaya anginé bisa nyurung kapalé mau minggir. 4141 Nanging kapalé terus kandas nang panggonan sing tyetèk. Kapalé sebelah ngarep terus ambles-bles, lah sebelah mburi remuk diantemi ombak gedé banget. 4242 Lah saiki para soldat arep matèni wong setrapan kabèh, supaya ora minggat ngelangi nang daratan. 4343 Nanging kumendané ora nglilani rasul Paulus di- patèni, mulané soldat-soldat ya dipenggak penging matèni setrapan-setrapané. Kumendané terus mrén- tah wong-wong sing bisa ngelangi kongkon pada nje- gur ndisik lan ngelangi nang daratan. 4444 Lah liya-liyané
Para Rasul 28:2 bèn kintir tyekelan kayu apa petyah-petyahan kapal sing kemambang. Mengkono kuwi kabèh bisa tekan daratan kanti slamet. Nang pula Malta Nang pula Malta Kadung awaké déwé tekan daratan kanti slamet, awaké déwé ngerti nèk pula kuwi pula Malta. 22 Wong-wong sing manggon kono apik banget enggoné nampa awaké déwé. Jalaran terus udan lan rasané adem wong-wong terus nggawé bediyang. Awaké déwé terus diejèk rono. 33 Rasul Paulus mèlu nglumpukké kayu-kayu ditumpuk nang geniné. Lah kok terus ènèng ula metu sangka kayu-kayu kuwi, jalaran kepanasen geniné. Ulané terus nyokot tangané rasul Paulus. 44 Kadung wong-wong kono mau weruh ulané gumandul nang tangané rasul Paulus, terus pa- da rasan-rasan marang sakpada-pada: "Wong kuwi mesti tukang matèni wong, mulané senajan ora mati nang laut kepriyé-priyé ya bakal mati." 55 Nanging rasul Paulus ngipatké ulané terus tiba nang njero geni. Ra- sul Paulus ora krasa lara blas. 66 Wong-wong mikiré tangané rasul Paulus bakal abuh lan dèkné déwé bakal tiba mati. Nanging kadung dientèni sampèk suwi weruh nèk rasul Paulus ora kenèng apa-apa, wong-wong mau terus mbalik pikirané, ngomong: "Wong kuwi mesti gusti allah!" 2828 77 Ora adoh sangka kono ènèng kebon, sing nduwé Publius, penggedéné pula kono. Publius nampa awaké déwé apik lan awaké déwé dadi dayohé nginep nang omahé telung dina suwéné. 88 Dongé awaké déwé nang kono bapaké Publius lara panas lan lara weteng. Rasul Paulus terus mlebu nang kamaré wongé terus numpangi tangan ndongakké. Wongé sakwat mari. 99 Wong-wong terus krungu bab lelakon kuwi, mulané wong-wong nang pula kono pada nggawa sing lara kabèh nang nggoné rasul Paulus. Kabèh terus mari. 1010 Wong-wong terus pada ngekèki kado pirang-pirang marang awaké déwé lan dongé awaké déwé arep bu- dal menèh, awaké déwé disangoni sembarang sing dibutuhké karo awaké déwé. Sangka pula Malta budal Sangka pula Malta budal nang kuta Rum nang kuta Rum 1111 Sakwisé telung sasi nang pula kono, awaké déwé terus numpak kapal sing teka sangka kuta Alèksan- dria, kapal sing endas-endasané gambaré déwa kem- bar sing jenengé Kastor lan Polus. Kapal kuwi nang kono sak suwéné wayah adem. 1212 Awaké déwé terus mandek nang kuta Serakus lan mampir telung dina nang kono. 1313 Sangka kono awaké déwé terus budal nang kuta Régium. Esuké terus ènèng angin banter sangka kidul, mulané let rong dina awaké déwé terus tekan kuta Putioli. 1414 Nang kuta kono awaké déwé kepetuk karo sedulur-sedulur Kristen. Awaké déwé terus dikongkon nginep sampèk seminggu nang kono. Sangka kono awaké déwé budal nang kuta Rum. 155 Para Rasul 28:26 1515 Nang kuta Rum kono sedulur-sedulur Kristen krun- gu nèk awaké déwé teka. Wong-wong pada metuk awaké déwé nang Pasar Apius lan uga nang Trés Taberné. Kadung rasul Paulus kepetuk karo sedulur- sedulur mau, dèkné terus maturkesuwun marang Gusti Allah lan nampa kekuwatan anyar. Nang kuta Rum Nang kuta Rum 1616 Nang kuta Rum rasul Paulus éntuk manggon déwé, dijaga soldat siji. 1717 Sakwisé kliwat telung dina rasul Paulus terus ngundang para pengarepé wong Ju sing manggon nang kono. Kadung wong-wong wis ngumpul, rasul Paulus terus ngomong ngéné: "Para sedulur, senajan aku ora nduwé salah apa-apa marang bangsané awaké déwé lan aku ya blas ora nerak adat tata-tyara tinggalané mbah-mbahané awaké déwé, nanging aku meksa dityekel nang kuta Yérusalèm lan dipasrahké marang wong Rum. 1818 Sakwisé wong Rum nakon- nakoni prekarané lan ora nemu apa-apa sing bisa marakké aku nampa setrapan pati, aku terus arep di- etyulké. 1919 Nanging wong-wong Ju nang kana ora tri- ma nèk aku dietokké, mulané aku terus kepeksa ng- gawa prekara iki nang kruton gedé, krutoné ratuné nang Rum. Aku déwé ora bakal nggawa kelahan apa- apa bab bangsaku. 2020 Ya iku jalarané enggonku ngumpulké kowé kabèh nang kéné, supaya aku bisa ngomongi kowé bab iki. Aku diranté iki jalaran aku pretyaya marang sing diarep-arep karo bangsa Israèl." 2121 Wong-wong Ju mau terus semaur: "Awaké déwé ora nampa layang apa-apa sangka Yudéa bab kowé. Uga ora ènèng wong sapa-sapa sangka kana sing dikongkon nggawa kabar mbréné bab bener-oraé. 2222 Nanging awaké déwé kepéngin krungu pinemumu bab piwulang sing anyar iki, awit awaké déwé ngerti nèk nang endi-endi piwulang iki dimungsuh." 2323 Wong-wong terus pada nggawé kangsènan karo rasul Paulus lan kadung wis tekan dinané wong-wong mau teka nang omahé rasul Paulus, nanging saiki wongé okèhé ngungkuli sing ndisik. Wiwit ésuk tekané soré rasul Paulus nyritakké lan ndunung-ndunungké bab Kratoné Gusti Allah. Nganggo ayat-ayat sangka kitabé nabi Moses lan kitab-kitabé para nabi, rasul Paulus ndunung-ndunungké marang wong-wong kuwi, supaya pada pretyaya marang Gusti Yésus. 2424 Pantyèn ya ènèng sing pretyaya lan ngakoni nèk sing diwulangké karo rasul Paulus kuwi bener, nang- ing uga ènèng sing ora gelem pretyaya. 2525 Wong-wong terus mulih sangka kono karo èngkèl-èngkèlan. Kuwi sakwisé rasul Paulus ngomong ngéné: "Pantyèn ty- otyok banget tembungé Roh Sutyi sing dietokké karo nabi Yésaya marang para mbah-mbahané awaké déwé. 2626 Tembung kuwi uniné ngéné: 'Kana bangsa iki diparani lan diomongi nèk bakal ngrungokké, nanging ora dunung, bakal ndeleng,
Para Rasul 28:27 nanging ora weruh. 2727 Awit pikirané wong-wong kuwi ketul, kupingé wis disumpeli dadi budek lan mripaté dieremké dadi lamur. Semunggoné ora ngono, mesti mripaté bisa weruh lan kupingé bisa krungu lan pikirané bisa ngerti, mesti terus pada mara nang nggonku lan tak waraské!' " 156 Para Rasul 28:31 2828 Rasul Paulus terus ngomong menèh: "Para sedu- lur, pada ngertia nèk kabar keslametan sangka Gusti Allah iki saiki digelarké marang wong-wong sing dudu Ju lan wong-wong kuwi pada gelem ngrungokké." 2929 Sakwisé rasul Paulus ngomong ngono kuwi, wong- wong Ju terus pada lunga karo èngkèl-èngkèlan. 3030 Rong taun suwéné rasul Paulus manggon nang kuta Rum kono, nang omah séwan. Sapa waé sing tilik dèkné nang kono ya ditampa apik. 3131 Rasul Paulus ngabarké bab Kratoné Gusti Allah lan mulang bab Gusti Yésus Kristus karo kendel lan ora ènèng wong sing ngalang-alangi dèkné.
Rum 1:8 Pembukakan lan pamuji slamet Pembukakan lan pamuji slamet Para sedulurku kabèh nang kuta Rum, iki layang sangka nggonku, Paulus. Gusti Allah pantyèn trésna tenan marang kowé kabèh lan manggil kowé, supaya dadi umaté. 11 Muga-muga Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan Gusti Yésus Kristus ngebeki uripmu karo kabetyikané lan katentremané. Aku nulis layang iki marang kowé, jalaran Gusti Yé- sus, Kongkonané Gusti Allah, wis miji aku dadi peladèné. Aku kudu dadi rasulé Gusti Yésus nggelarké kabar kabungahan sangka Gusti Allah marang kabèh manungsa. Ing jaman mbiyèn Gusti Allah wis ngomongké bab kabar kabungahan iki liwat para nabi lan ya wis ketulis nang Kitab. Kabar kabungahan iki ngomongké bab Gustiné awaké déwé Yésus Kristus, Anaké Gusti Allah. Sak tyara manungsa Dèkné dadi tu- runané ratu Daved. Lan jalaran Gusti Yésus uripé sutyi sak kabèhé, mulané sakwisé Dèkné tangi sangka pati, Gusti Allah ngekèki pangwasa gedé marang Anaké, supaya ngwasani kratoné. Aku saiki dadi wakilé Gusti Yésus. Gusti Allah pantyèn ngekèki penggawéan iki marang aku, awit Gusti Yésus déwé sing ngomongi aku. Aku kudu ngomongi kabèh bangsa sing dudu Ju, supaya pada pretyaya lan pada manut marang Kristus. Kuwi pantyèn Kristus déwé sing ngongkon aku. Lan kowé sing manggon nang kuta Rum, kowé mbarang kudu tak omongi nèk Gusti Yésus Kristus manggil kowé supaya dadi anaké. Rasul Paulus kepéngin niliki sedulur-sedulur nang ku- Rasul Paulus kepéngin niliki sedulur-sedulur nang ku- ta Rum ta Rum 88 Para sedulur, aku pantyèn maturkesuwun marang Gusti Allah enggoné Gusti Yésus Kristus nyambutgawé ing uripmu. Awit nang endi waé wong-wong pada ngomongké bab pengandelmu. 99 Aku ora goroh para sedulur, Gusti Allah dadi seksiku. Dèkné sing tak sem- bah lan tak labuhi sak atiku, awit aku nggelarké kabar kabungahan bab Anaké. Gusti Allah déwé ngerti nèk aku ora tau lali ndongakké kowé kabèh. 1010 Aku pantyèn ajek ndonga, supaya Gusti Allah ngekèki kelunggaran marang aku ndang bisa niliki kowé, awit aku jan kepéngin tenan kepetuk karo kowé. Menawa aku bisa ngedum berkah kasukman marang kowé lan menawa aku bisa nambah-nambahi pengandelmu marang Gusti. 1212 Tegesé para sedulur, aku pretyaya nèk awaké déwé bisa mbangun pengandelé sakpada-pada, aku 157 Rum 1:19 RumRum kebangun sangka pengandelmu lan kowé kebangun sangka pengandelku. 1313 Tenan para sedulur, kowé kudu ngerti nèk jalaran sangka kuwi wis ping pira waé aku wis arep budal nang nggonmu, nanging tekané saiki alangané wis ènèng waé, dadiné durung bisa keturutan. Karepku para sedulur, kaya enggonku nggelarké pituturé Gusti nang tengahé bangsa liya-liyané, semono uga aku bisa nyambutgawé lan ngetokké woh nang tengahmu. 1414 Aku iki rumangsa nduwèni penjawab marang kabèh bangsa, mulané aku kudu nggelarké pituturé Gusti marang wong sing ngomong Grik sing manggon nang kuta, uga marang wong sing ora ngomong Grik sing manggon nang kebonan, marang wong sing sekolah lan uga marang wong sing ora sekolah. 1515 Yakuwi jalarané aku kepéngin ndang teka nang nggonmu nang kuta Rum, supaya aku bisa nggelarké pituturé Gusti nang kono. ésus Kristus Pangwasané kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus Pangwasané kabar kabungahané Gusti Y 1616 Awit para sedulur, aku blas ora isin nggelarké kabar kabungahan bab Gusti Yésus Kristus, jalaran kabar kabungahan iki gedé banget kwasané. Ya kabar kabungahan iki sing dikanggokké karo Gusti Allah kanggo nylametké kabèh wong sing pretyaya, nomer siji kanggo bangsa Ju, nanging uga kanggo bangsa liya-liyané. 1717 Kenèng apa aku kok ngomong ngono para sedulur? Awit kabar kabungahan iki ndunungké marang awaké déwé, nèk kawit mbiyèné manungsa bisané ketampa karo Gusti Allah namung nèk gelem pretyaya lan njagakké marang Dèkné. Wujuté ya wis ketulis nang Kitab uniné ngéné: "Wong sing wis ke- tampa karo Gusti Allah uripé kudu njagakké marang Gusti Allah." Salahé manungsa Salahé manungsa 1818 Para sedulur, aku kuwi mau ngomong nèk Gusti Allah nylametké wong sing pretyaya marang Dèkné. Kenèng apa kuwi kok penting banget? Iki penting banget, jalaran awaké déwé kudu ngerti nèk Gusti Al- lah nesu tenan marang manungsa. Gusti Allah bakal nyetrap kabèh wong sing ora ngajèni marang Dèkné lan sing nggawé ala marang liyané. Wong sing nglakoni ala kuwi sakjané namung ngalang-alangi wong liyané, marakké liyané ora bisa mangertèni Gusti Allah kaya sak wujuté. 1919 Para sedulur, sakjané kabèh wong bisa mangertèni bab Gusti Allah kaya sak mestiné, awit Gusti Allah déwé wis nduduhké lan
Rum 1:20 ndunungké marang manungsa. 2020 Wujuté kawit mbiyèn-mbiyèné, dongé Gusti Allah nggawé langit lan bumi, semunggoné manungsa gelem nyawang lan mikir bab sembarang sing digawé karo Gusti Allah, mesti barang loro iki manungsa bisa dunung, yakuwi, nèk Gusti Allah langgeng pangwasané lan nèk Dèkné wujut Gusti Allah tenan. Dadiné manungsa ora nduwé jalaran kanggo nutupi salahé. 2121 Karomenèh para sedulur, senajan manungsa ngerti nèk Gusti Allah kuwi langgeng kwasané, nanging ora pada gelem memuji lan maturkesuwun marang Dèkné. Malah pa- da mblarah ora nggenah pikirané, marakké pada bin- gung karepé, awit peteng atiné. 2222 Rumangsané wong ngerti, nanging malah mundak bodo. 2323 Mulané ora pada nyembah Gusti Allah sing langgeng, nanging malah pada nyembah retya-retya sing rupa manungsa sing mati, apa manuk, apa kéwan sing sikilé papat, apa kéwan sing mbrangkang. 2424 Lan jalaran manungsa mundak bodo lan pada nglakoni sing ora nggenah ngono, mulané terus pada dipasrahké marang pangwasané kesenengan rusu karo Gusti Allah. Dadiné pada nglakoni sing ora pantes karo awaké sakpada-pada. 2525 Wong-wong kuwi nggugu barang sing goroh, barang sing bener bab Gusti Allah malah ora pada gelem pretyaya. Mulané terus nyembah lan ngajèni marang barang-barang gawéané Gusti Allah, ora nyembah marang Gusti Allah déwé, sing nggawé sembarang lan sing kudu dipuji slawasé. Amèn. 2626 Para sedulur, jalaran sangka klakuan sing kaya ngono kuwi, manungsa dietyulké karo Gusti Allah, su- paya pada nuruti kesenengané daging sing ora pantes. Mulané sing wédok-wédok ora pada nglakoni sing lumrah menèh, nanging sing ora lumrah. Ora pa- da nggolèk gandèngan karo wong lanang, nanging wong wédok malah gandèngan karo wong wédok. 2727 Semono uga sing lanang-lanang. Ora gandèngan karo wong wédok menèh kaya sak lumrahé, ora, nanging wong lanang malah ketarik atiné karo tung- gal wong lanang lan pada nglakoni sing ora pantes. Mulané ya pada nampa upah sing tyotyok karo klakuané. 2828 Lan menèh para sedulur, jalaran wong-wong kuwi blas ora merlokké supaya bisa kenal marang Gusti Al- lah, mulané ya diejarké karo Gusti Allah, bèn pada nu- ruti angen-angené sing mblarah-mblarah ora ngge- nah. Mulané ya pada nglakoni sembarang sing ora apik. 2929 Atiné wis kebek karo angen-angen sing ora bener, karo barang ala, laku bédang lan hawa srakah. Seneng nggawé ala, seneng sengit, mematèni lan tukaran. Seneng ngapusi liyané lan seneng nggawé larané ati liyané. Seneng nyatur lan ngundat-undat liyané. Pada sengit marang Gusti Allah, sombong, gemunggung lan kurang-ajar. Nèk arep nggawé ala akalé wis ènèng waé. Karo wong tuwa wis ora ngajèni blas. 3131 Ora nduwèni kadunungan lan ora kenèng dija- gakké. Ora nduwé seneng karo seduluré déwé lan ora nduwé melas blas karo liyané. 3232 Wong-wong kuwi sak- 158 Rum 2:12 jané ngerti nèk Gusti Allah ngupahi pati marang wong sing nglakoni kaya ngono kuwi, nanging ora pada we- di blas, malah pada ngelem liyané sing nglakoni kaya ngono. Gusti Allah nyetrap sak bener Gusti Allah nyetr ap sak beneréé 22 Para sedulur, kowé mesti setuju nèk Gusti Allah nyetrap wong sing nglakoni ala kuwi. Menawa kowé mikir nèk kowé déwé ora nglakoni kaya ngono. Saiki aku ngomong marang kowé kabèh sing pada mikir ngono kuwi: Gusti Allah uga bakal nyetrap kowé. Awit nèk kowé mbenerké Gusti Allah nèk Dèkné nyetrap wong liyané, kowé uga mbenerké Gusti Allah nèk Dèkné nyetrap awakmu déwé. Awit kowé sing pa- da nyalahké liyané, kowé déwé uga nglakoni prekara- prekara sing ala kuwi. 22 Para sedulur, awaké déwé ngerti nèk Gusti Allah nyetrap wong sing nglakoni ala kuwi miturut sak beneré. 33 Mulané aja mikir nèk kowé bisa nglungani setrapané Gusti Allah, kowé kuwi sing pada nyalahké liyané, nanging kowé déwé nglakoni ala. 44 Apa kowé malah ora kudu bungah nèk Gusti Al- lah ngétokké katrésnané, kesabarané lan kawelasané marang kowé. Apa kowé ora dunung nèk Gusti Allah durung nyetrap kowé, jalaran Dèkné ngentèni, supaya kowé pada ngrumangsani salahmu lan ninggal klakuan sing ala. 55 Nanging para sedulur, kowé malah pada ndablek lan ora gelem malih klakuané. Kowé malah pada nambahi nesuné Gusti Allah lan nggedèkké setrapanmu mbésuk nèk Gusti Allah bakal ngrutu kabèh wong kaya sak beneré. 66 Awit Gusti Allah bakal ngrutu kabèh wong miturut sing dilakoni déwé- déwé. 77 Tegesé, wong sing temen nglakoni sing betyik, jalaran kepéngin disenengi lan dielem karo Gusti Allah lan jalaran kepéngin nduwé urip sing ora ènèng mat- iné, wong sing kaya ngono kuwi bakal dikèki urip langgeng karo Gusti Allah. 88 Nanging wong sing srakah lan ora perduli marang liyané, wong sing ora gelem nggugu marang pitutur sing bener bab Gusti Allah, nanging malah pada seneng nggawé ala marang liyané, wong kaya ngono kuwi bakal nampa setrapan sing nggilani sangka Gusti Allah. 99 Sapa wongé sing nglakoni sing ala kaya ngono kuwi, nger- tia nèk bakal ngrasakké kangèlan lan kasangsaran, ora dadi sebab wong Ju apa wong bangsa liyané. 1010 Nang- ing sapa sing nglakoni sing betyik, Gusti Allah bakal seneng lan ngelem marang wong kuwi lan bakal dikè- ki katentreman, uga ora dadi sebab wong Ju apa wong bangsa liya. 1111 Awit para sedulur, mbésuk nèk Gusti Al- lah ngrutu manungsa, Dèkné ora bakal pilih-sih. 1212 Para sedulur, saiki arep tak dunungké menèh kenèng apa Gusti Allah kok bakal ngrutu manungsa miturut sing dilakoni déwé-déwé. Awit, bener wong sing dudu bangsa Ju ora ngerti marang wèt-wèté Gusti Allah sing tekané liwat nabi Moses, nanging nèk wong-wong kuwi nglakoni ala ya bakal disetrap tanpa nganggokké wèté nabi Moses. Lah wong bangsa Ju sing ngerti wèt-wèté nabi Moses, nèk wongé nglakoni ala ya bakal disetrap miturut wèt-wèté nabi Moses.
Rum 2:13 1313 Dadiné para sedulur, wong sing ditampa karo Gusti Allah kuwi ora wong sing namung ngerti marang wèté Gusti Allah liwat nabi Moses, ora, nanging wong sing nglakoni apa sing diwulangké ing wèt-wèté nabi Moses. 1414 Awit bener wong sing dudu bangsa Ju ora nduwèni lan ora ngerti marang pitutur sing diwu- langké ing wèt-wèté nabi Moses, nanging nèk wongé ing atiné nduwèni kadunungan lan wongé nglakoni sing betyik, wujuté wongé ya nglakoni wèt-wèté nabi Moses, awit ing atiné wongé nduwèni kadunungan bab ala lan betyik. 1515 Klakuané wongé kuwi nduduhké nèk apa sing diwulangké ing wèt-wèté nabi Moses wis ketulis ing atiné. Dadiné swarané atiné wongé sing ngrutu wongé. Nèk wongé nggawé betyik, swarané at- iné sing mbenerké, nèk nggawé ala, swarané atiné ya nyalahké. 1616 Para sedulur, manut kabar kabungahan sing tak gelarké, ya kaya ngono kuwi mbésuk bakalé ing dinané nèk Gusti Allah bakal ngongkon Gusti Yé- sus Kristus ngrutu manungsa. Dèkné ngerti angen-an- gené manungsa, semono uga sembarang sing dide- likké ing atiné. ong Ju lan wèt-wèté nabi Moses WWong Ju lan wèt-wèté nabi Moses 1717 Para sedulur, lah saiki kowé déwé kepriyé. Kowé bungah nèk kowé wong Ju, awit kowé nduwé wèt-wèté nabi Moses. Kowé nduwèni rumangsa nèk Gusti Allah miji kowé, ora bangsa liyané. 1818 Kowé rumangsa ngerti kekarepané Gusti Allah lan sangka wèt-wèté nabi Moses kowé bisa mangertèni apa sing apik déwé. 1919 Kowé nganggep dadi penuntuné sing lamur, dadi pepadangé sing nang pepeteng. 2020 Kowé uga ru- mangsa bisa mbenerké sing klèru pikirané lan ru- mangsa dadi guruné anak-anak. Pantyèn, kowé bun- gah nèk kowé nduwé wèt-wèté nabi Moses, wèt-wèt sing ngekèki sak ènèngé kaweruh lan sak ènèngé pitu- tur sing bener marang kowé. 2121 Kowé pada mulangi wong liya, lah kenèng apa kowé kok ora mulangi awakmu déwé? Kowé ngomong: "Aja nyolong," lah kenèng apa kowé déwé kok nyolong? 2222 Kowé mulangi: "Aja laku bédang," lah kenèng apa kowé déwé kok laku bédang? Jaréné kowé sengit marang brahala, lah kenèng apa kowé kok nyolongi sangka omah-omahé sembahan brahala? 2323 Kowé sombong, jalaran kowé nduwèni rumangsa nèk kowé sing dipasrahi wèt-wèté Gusti Allah, nanging kowé déwé pada mirang-mi- rangké Gusti Allah, jalaran kowé pada nerak wèt-wèt kuwi. 2424 Wujuté ya wis ketulis nang Kitab sing uniné ngéné: "Jalaran sangka klakuanmu jenengé Gusti Allah kewirang-wirang nang tengahé bangsa sing dudu Ju." 2525 Para sedulur, aku kepéngin ndunungké kowé bab iki: enggonmu pada nglakoni sunat kuwi namung ènèng ajiné, nèk kowé uga pada netepi wèt-wèté nabi Moses. Tegesé, nèk kowé ora netepi wèt-wèt kuwi, enggonmu nglakoni sunat kuwi ora kanggo gawé. 2626 Nanging, senajana wong sing dudu Ju ora nglakoni sunat, namung nglakoni apa sing diwulangké ing wèt- wèt mau, lah kuwi kanggo Gusti Allah dadi kaya wong sing nglakoni sunat. 2727 Dadiné, wong sing dudu Ju sing 159 Rum 3:9 ora sunat malah bakal nyalahké kowé sing pada sunat, jalaran kowé pada nerak wèt-wèté nabi Moses. Awit wong-wong kuwi senajan ora sunat, nanging malah pada nglakoni kekarepané Gusti Allah kaya sing ke- tulis ing wèt-wèté nabi Moses. 2828 Tyekaké rembuk para sedulur, sapa ta sing kenèng diarani wong Ju tenan. Lan sapa ta sing tenan kenèng diarani wong nglakoni sunat? Ora wong Ju sing sangka lairané lan ora wong sing sunat kulité, ora. 2929 Wong Ju sing tenan kuwi wong sing dadi wong Ju ing atiné, wong sing nuruti kekarepané Gusti Allah. Lan wong sing sunat tenan kuwi ya wong sing sunat ing atiné, sing disunati karo Roh Sutyi, ora wong sing sunat manut tulisané wèté nabi Moses. Dadiné ya wong sing dadi wong Ju ing at- iné lan wong sing sunat ing atiné sing nampa pengale- man sangka Gusti Allah déwé, ora sangka manungsa. Tibaké para sedulur, apa ya ènèng gunané dadi wong Ju nèk dipadakké karo bangsa liya-liyané lan nglakoni sunat iku apa ya ènèng perluné? 22 Miturut pinemuku para sedulur, gunané okèh banget. Sing penting déwé ya iki: Gusti Allah masrahké pituturé marang bangsa Ju. 33 Lah nanging terus kepriyé? Wu- juté ènèng wong Ju sing senajan nduwèni pituturé Gusti Allah, nanging meksa ora manut marang pitutur kuwi. Apa kuwi ora tandané nèk Gusti Allah ora kenèng dijagakké. 44 Blas ora para sedulur, awit Gusti Allah kuwi kenèng dijagakké terus, senajan manungsa goroh bab Gusti Allah. Wujuté nang Kitab ya ènèng tulisan sing uniné ngéné: "Dadiné ketara Gusti, nèk tembungmu kabèh bener lan senajana Kowé disalahké kepriyé waé, bakal ketitik nèk Kowé bener terus." 55 Dadiné apa ya ora bener nèk jalaran sangka 33 klakuané wong Ju sing ora temen, malah bisa ketara banget nèk Gusti Allah temen terus? Apa Gusti Allah ora klèru nèk Dèkné nyetrap awaké déwé? (Aku iki sak- jané namung niru omongané wong-wong.) 66 Blas ora para sedulur, Gusti Allah ora klèru! Lah semunggoné Dèkné klèru, kepriyé Dèkné bisané ngrutu manungsa? 77 Lan menèh para sedulur, semunggoné beneré Gusti Allah kétoké sangka gorohku, lah kenèng apa gorohku kok disalahké? Kenèng apa aku kok dianggep wong dosa? 88 Nèk pantyèn ngono tenan, awaké déwé luwung ngomong ngéné waé: "Hayuk pada nglakoni ala waé, supaya sing apik bisa metu." Pantyèn aku iki diarani karo wong-wong, jaréné aku mulangi pitutur sing kaya ngono lan aku jan isin tenan. Nanging pada ngertia para sedulur, Gusti Allah bakal nyetrap wong- wong kuwi kaya sak mestiné, ya wong-wong kuwi sing pada nglakoni dosa, mikiré supaya kabetyikané Gusti Allah bisa kétok. ong kabèh dosa WWong kabèh dosa 99 Para sedulur, apa aku iki ngomong nèk awaké déwé iki wong Ju sing apik déwé, ngungkuli bangsa liya-liyané? Blas ora! Aku malah wis ndunungké nèk
Rum 3:10 wong Ju kuwi tunggalé waé karo wong sing dudu Ju, kabèh wis dikwasani dosa. 1010 Bab iki nang Kitab wis ke- tulis ngéné: "Ora ènèng wong siji waé sing bener. 1111 Ora ènèng sing ngerti apa kepéngin ngerti marang kekarepané Gusti Allah. 1212 Kabèh wis pada ninggal Gusti Allah lan ora kanggo gawé apa-apa. Ora ènèng siji waé sing nggawé kabetyikan. Siji waé ora. 1313 Telaké kaya kuburan menga lan ilaté pinteré éram-éram nèk ngapusi wong. Lambéné kaya ènèng ratyuné, karo tembungé pada ngembrukké lan ngrusak uripé liyané. 1414 Tyangkemé kebek karo tembung ala, seneng mujèkké alangan marang liyané. 1515 Gampang nèk ndadèkké sangsarané lan matèni wong liyané. 1616 Nang endi waé sing ditekani mesti ninggal tipak karusakan lan kasangsaran. 1717 Urip katentreman ora pada ngerti blas. 1818 Marang Gusti Allah wong-wong iki jan ora nduwé wedi blas." 1919 Para sedulur, saiki awaké déwé dunung nèk sem- barang sing diomong ing wèt-wèté nabi Moses kuwi ya kanggo wong-wong sing pada nduwèni wèt-wèt kuwi, ya awaké déwé iki wong Ju. Dadiné ora ènèng sing bisa nglakoni ala terus ngomong nèk ora ngerti nèk sing dilakoni kuwi ora apik. Mengkono kuwi dad- iné ènèng beneré nèk kabèh wong sak jagat, tegesé wong Ju lan sing dudu Ju, kudu asok penjawab marang Gusti Allah. 2020 Wong urip ora ènèng siji waé bisa ketampa Gusti Allah jalaran nglakoni wèt-wèté nabi Moses. Nanging wèt-wèt kuwi namung kanggo nduduhké nèk manungsa wis nglakoni dosa. Gusti Allah gelem nampa manungsa Gusti Allah gelem nampa manungsa 2121 Nanging saiki Gusti Allah wis nggawé dalan liyané kanggo awaké déwé, dalan sing marakké awaké déwé bisa ketampa Dèkné. Iki ora lantaran netepi wèt-wèté nabi Moses, ora, nanging lantaran dalan sing anyar, senajan mbiyèn nabi Moses lan nabi liya-liyané ya wis ngomongké bab dalan iki. 2222 Saiki awaké déwé bisané dianggep bener lan ketampa karo Gusti Allah ya na- mung nèk awaké déwé pretyaya marang Gusti Yésus Kristus. Kabèh wong bisa nampa keslametan, nèk gelem pretyaya marang Gusti Yésus Kristus, awit Gusti Allah ora mbédak-mbédakké, ora dadi sebab wong Ju apa bangsa liya. 2323 Kenèng apa aku kok bisa ngomong ngono para sedulur. Awit kabèh wong wis tiba ing dosa lan jalaran kabèh namung nuruti karepé déwé, 160 Rum 4:4 Gusti Allah blas ora kétok apiké sangka uripé ma- nungsa. 2424 Nanging Gusti Allah meksa gelem nganggep manungsa bener lan gelem nampa ma- nungsa, nèk gelem pretyaya marang Gusti Yésus Kris- tus, sing wis nebus dosané manungsa. Mengkono kuwi Gusti Allah ngujutké kawelasané lan kabetyikané marang manungsa, sing sakjané kudu disetrap. 2525 Nanging Gusti Allah wis ngongkon Gusti Yésus Kris- tus nglakoni pati, nyangga setrapané manungsa, su- paya manungsa bisa diluwari sangka nesuné Gusti Al- lah lan bisa nampa pangapura sangka Gusti Allah. Getihé Gusti Yésus Kristus tumètès dongé Dèkné mati lan sapa sing pretyaya nèk getih tumètès kuwi kanggo nglabuhi manungsa, wong kuwi mesti bakal nampa pangapura lan bisa nitèni nèk Gusti Allah nindakké sing bener. Awit ing jaman sing wis kliwat Gusti Allah ora nyetrap manungsa, jalaran Dèkné kepéngin ngé- tokké kesabarané. 2626 Nanging saiki wis tekan wantyiné Dèkné nyetrap kabèh manungsa, jalaran sangka dosané, tegesé, uga manungsa sing ing jaman sing wis kliwat disabari. Saiki bisa kétok nèk Dèkné nin- dakké sing bener. Lan Dèkné uga nampa kabèh wong sing pretyaya marang Gusti Yésus, dianggep bener. 2727 Dadiné para sedulur, apa sing arep dienggo pamèran karo awaké déwé? Blas ora ènèng. Lah apa sing marakké manungsa bisa ketampa karo Gusti Al- lah? Apa jalaran sangka nglakoni wèt-wèté nabi Moses? Ora, nanging manungsa bisané dianggep ben- er lan ketampa karo Gusti Allah namung jalaran sang- ka pretyaya. 2828 Dadiné tyekaké rembuk para sedulur, manungsa bisané ketampa karo Gusti Allah namung jalaran sangka pretyaya marang Gusti Yésus Kristus, ora jalaran sangka netepi wèt-wèté nabi Moses. 2929 Apa Gusti Allah kuwi namung Gusti Allahé wong Ju? Apa dudu Gusti Allahé bangsa liya uga? Mesti ya ta! 3030 Awit para sedulur, Gusti Allah wujuté ya namung siji. Dèkné nampa manungsa namung lantaran pretyaya marang Gusti Yésus Kristus, wong Ju lan wong sing dudu Ju tunggalé waé. 3131 Lah menawa kowé terus ngomong: tibaké wèt-wèté nabi Moses wis ora dikanggokké menèh? Ora ngono. Nèk awaké déwé pretyaya marang Gusti Yésus Kristus, awaké déwé malah netepi wèt-wèt kuwi. Bapa Abraham ketampa jalar Bapa Abr an sangka pengandelé aham ketampa jalaran sangka pengandelé 44 Para sedulur, saiki awaké déwé wis ngerti nèk Gusti Allah nampa manungsa jalaran sangka pen- gandelé, ora jalaran sangka enggoné netepi wèt-wèt lan pernatan. Lah kepriyé ya karo Bapa Abraham, mbah-mbahané awaké déwé? 22 Semunggoné Bapa Abraham ketampa karo Gusti Allah jalaran sangka prekara-prekara sing ditindakké dèkné, ya ènèng ben- eré dèkné nduwé jalaran kanggo pamèr. Nanging dèkné ora bisa mamèrké apa-apa marang Gusti Allah. 33 Wujuté nang Kitab wis ketulis ngéné: "Abraham pretyaya marang Gusti Allah lan jalaran sangka pretyaya, Abraham ditampa karo Gusti Allah, dadi wong sing nglakoni kekarepané Gusti Allah." 44 Wong
Rum 4:5 sing nyambutgawé ya wis sak mestiné nèk nampa ba- yaran, iku upahé enggoné nyambutgawé, dudu pawèh. 55 Lah wong sing ora njagakké penggawéané, nanging namung njagakké kawelasané Gusti Allah sing nampa kabèh wong sing pretyaya, wong kuwi ya ketampa tenan, awit wongé pretyaya marang Gusti Al- lah. 66 Ratu Daved ya wis tau ngomongké bab prekara iki lan dèkné mèlu bungah karo wong sing ketampa karo Gusti Allah, ora jalaran penggawéan sing ditin- dakké karo wong kuwi. 77 Ratu Daved malah ngomong ngéné: "Gedé tenan bungahmu, wong sing dingapura klèruné karo Gusti Allah. 88 Gedé tenan bungahmu, nèk Gusti Allah ora ngitung salahmu!" 99 Para sedulur, sing dielem karo ratu Daved iki apa namung wong sing nglakoni sunat apa uga wong sing ora nglakoni sunat? Awaké déwé mau wis ngomong nèk nang Kitab wis ketulis nèk Bapa Abraham ketam- pa karo Gusti Allah, jalaran dèkné pretyaya. 1010 Lah Ba- pa Abraham enggoné ketampa Gusti Allah kuwi ka- pan. Apa dèkné ketampa sakdurungé nglakoni sunat apa sakwisé nglakoni sunat? 1111 Wujuté ya sakdurungé dèkné nglakoni sunat ta, ora sakwisé. Awit sakdu- rungé Bapa Abraham nglakoni sunat, dèkné wis ke- tampa karo Gusti Allah. Sunat kuwi namung tandané nèk Bapa Abraham wis ketampa karo Gusti Allah, jalaran dèkné pretyaya. Tyekaké rembuk para sedulur, Bapa Abraham pretyaya marang Gusti Allah lan jalaran dèkné pretyaya dèkné ditampa karo Gusti Allah lan tandané nèk dèkné ditampa Gusti Allah dèkné nglakoni sunat. Mengkono kuwi kabèh wong sing pretyaya dianggep dadi turunané Bapa Abraham karo Gusti Allah, senajan wong-wong kuwi ora nglakoni sunat. 1212 Lah wong Ju kabèh sing nglakoni sunat kuwi ora dadi turunané Bapa Abraham jalaran nglakoni sunat, nanging jalaran pretyaya marang Gusti Allah, kaya enggoné Bapa Abraham pretyaya marang Gusti Allah, sakdurungé nglakoni sunat. Bapa Abraham nampa pr Bapa Abr aham nampa prejanjian jalar ejanjian jalaran pr etyaya an pretyaya 1313 Para sedulur, Gusti Allah wis janji marang Bapa Abraham lan para turunané nèk bakal dikèki jagat iki. Lah Gusti Allah enggoné ngekèki prejanjian iki ora jalaran Bapa Abraham netepi wèt-wèté nabi Moses, ora, nanging jalaran dèkné pretyaya marang Gusti Al- lah lan jalaran sangka pretyaya kuwi dèkné bisa ke- tampa karo Gusti Allah. 1414 Semunggoné Gusti Allah ngekèki prejanjiané namung marang wong sing pada netepi wèt-wèté nabi Moses, tibaké manungsa ora us- ah pretyaya marang Gusti Allah lan semono uga pre- janjiané Gusti Allah ora ènèng ajiné. 1515 Para sedulur, jalaran manungsa kepéngin ketampa Gusti Allah lan- taran netepi wèt-wèté nabi Moses, éntuk-éntuké na- mung setrapan sangka Gusti Allah, awit manungsa pa- 161 Rum 5:2 da nerak wèt-wèt kuwi. Dadiné nèk wèt-wèt kuwi ora ènèng ya ora ènèng sing diterak. 1616 Mulané para sedulur, Gusti Allah ora ngekèki pre- janjiané marang wong sing netepi wèt-wèt nabi Moses, nanging namung marang wong sing njagakké marang Dèkné bisa nampa prejanjiané. Dadiné bisa kétok, nèk kuwi pawèh sing metu sangka atiné Gusti Allah. Lan sing penting uga, karepé Gusti Allah, aja sampèk turunané Bapa Abraham siji waé kélangan prejanjian iki, nanging kabèh kudu nampa panduman. Kuwi ora namung wong Ju sing netepi wèt-wèté nabi Moses, ora, nanging uga liya-liyané sing njagakké marang Gusti Allah kaya Bapa Abraham. Awit para sedulur, Bapa Abraham kuwi bapaké kabèh wong sing pretyaya marang Gusti Allah. 1717 Nang Kitab wujuté ya wis ketulis ngéné: "Aku ndadèkké kowé dadi bapaké bangsa pirang-pirang!" Kanggo Gusti Allah Bapa Abra- ham ya pantyèn dadi bapaké bangsa pirang-pirang tenan, yakuwi kabèh bangsa sing pretyaya marang Gusti Allah kaya Bapa Abraham. Bapa Abraham pretyaya nèk Gusti Allah nguripké wong mati lan dèkné pretyaya uga, nèk Gusti Allah nduwèni kwasa, nganggo tembungé bisa nekakké barang sing durung ènèng bisa ènèng. 1818 Jalaran sangka pengandel kuwi para sedulur, Bapa Abraham tetep pretyaya nèk dèkné bakal dadi bapaké bangsa pirang-pirang. Mulané dèkné ya sabar terus ngarep-arep keturutané prejan- jiané Gusti Allah marang dèkné, senajan sak tyara ma- nungsa Bapa Abraham wis ora bisa éntuk turunan. Nanging dèkné pretyaya marang prejanjiané Gusti Al- lah sing ngomong: "Anak turunanmu bakal okèh banget." 1919 Mulané, senajan Bapa Abraham umuré wis mèh satus taun, ya jan wis tuwa tenan, karomenèh dèkné ngerti nèk bojoné, ibu Sarah, wis tuwa lan wis ora bisa nduwé anak menèh, meksa dèkné ora ilang pengan- delé. 2020 Bapa Abraham pretyaya terus nèk Gusti Allah bakal nuruti janjiné marang dèkné. Pengandelé ora suda blas, malah tambah mantep. Gusti Allah pantyèn kagunggung sangka pengandelé Bapa Abraham, awit dèkné pretyaya tenan nèk Gusti Allah bakal nuruti jan- jiné. 2222 Mulané Bapa Abraham ya ketampa karo Gusti Allah. 2323 Nanging tembung "ketampa karo Gusti Allah" kuwi ora namung kanggo Bapa Abraham déwé, nang- ing uga kanggo awaké déwé kabèh. Awit awaké déwé uga ketampa karo Gusti Allah, jalaran awaké déwé nja- gakké marang Gusti Allah sing nangèké Yésus, Gustiné awaké déwé, sangka pati. Ya Gusti Yésus iki sing di- patèni kanggo nebus salahé awaké déwé. Nanging Dèkné ditangèkké sangka pati, supaya bisa ngrukunké awaké déwé karo Gusti Allah. o Gusti Allah Ketampa karo Gusti Allah Ketampa kar 55 Para sedulur, jalaran awaké déwé mangertèni nèk awaké déwé wis ketampa karo Gusti Allah jalaran sangka pretyaya, uripé awaké déwé saiki wis rukun karo Gusti Allah. Iki bisané keturutan jalaran sangka Yésus Kristus, Gustiné awaké déwé. 22 Lan
Rum 5:3 jalaran sangka pengandelé awaké déwé marang Gusti Yésus Kristus sing wis mati nebus dosané awaké déwé, saiki awaké déwé bisa mara nang nggoné Gusti Allah lan ngrasakké kabetyikané. Ya kabetyikané Gusti Allah iki sing dadi tunggaké uripé awaké déwé. Mu- lané saiki awaké déwé bungah-bungah, awit awaké déwé ngarep-arep nèk bakal éntuk panduman, yakuwi, sembarang nang swarga sing wis dityawiské kanggo awaké déwé. 33 Awaké déwé ora namung bun- gah-bungah ngarep-arep pandumané awaké déwé, nanging uga nèk awaké déwé ngalami kangèlan awaké déwé tetep bungah. Awit awaké déwé ngerti nèk kangèlan kuwi marakké awaké déwé kuwat ing pengandel. 44 Nèk awaké déwé kuwat terus ing kangèlan apa waé, awaké déwé dadi mantep ing atiné lan kenèng dipretyaya. Nèk awaké déwé kenèng dipretyaya, awaké déwé uga bisa ngarep-arep nampa panduman. 55 Awaké déwé ora usah wedi nèk pen- garep-arep kuwi bakal ndadèkké gelané ati, awit Gusti Allah wis ngedunké katrésnané ing atiné awaké déwé. Dongé Gusti Allah ngedunké Roh Sutyi ing atiné awaké déwé, awaké déwé dunung sepira gedéné ka- trésnané Gusti Allah marang awaké déwé. 66 Para sedulur, katrésnané Gusti Allah marang awaké déwé pantyèn ketara tenan, awit senajan awaké déwé kudu dipatèni tanpa dikèki welas, jalaran awaké déwé gedé salahé, Kristus meksa nglakoni pati nglabuhi awaké déwé iki, supaya awaké déwé ora usah nampa setrapan sangka Gusti Allah. Patiné Kristus pantyèn wis dikarepké Gusti Allah sakdurungé, tujuané kanggo ngluwari awaké déwé sangka setrapané. 77 Nèk dipikir para sedulur, mati nglabuhi wong bener waé wis angèl banget. Menawa ya ènèng wong sing gelem mati nglabuhi wong betyik, sing ènèng pantesé dil- abuhi. 88 Mulané, pantyèn kétok tenan gedéné katrés- nané Gusti Allah marang awaké déwé, awit dongé awaké déwé ijik nglakoni dosa, Kristus wis mati nglabuhi awaké déwé. 99 Dadiné awaké déwé saiki bisa ngerti tenan nèk Gusti Allah wis gelem nampa awaké déwé, jalaran Kristus wis mati nglabuhi awaké déwé lan getihé tumètès kanggo nebus dosané awaké déwé. Lan jalaran sangka kuwi awaké déwé bisa rukun karo Gusti Allah, mulané awaké déwé ngerti tenan nèk wis diluwari sangka nesuné lan setrapané Gusti Allah, sing bakal nekani kabèh wong sing nglakoni ala. 1010 Para sedulur, aku ngomong ngono kuwi, jalaran dèk mbiyèn waé dongé awaké déwé uripé ijik nglakoni ala lan dadi mungsuhé Gusti Allah, Gusti Allah wis gelem ngongkon Anaké, yakuwi Gusti Yésus, nglakoni pati kanggo awaké déwé, supaya awaké déwé bisa rukun menèh karo Gusti Allah. Lah saiki menèh, sakwisé awaké déwé wis dirukunké, mosok awaké déwé ora bakal slamet sak terusé, jalaran Gusti Yésus urip kang- go nulungi awaké déwé. 1111 Para sedulur, awaké déwé ora namung bungah jalaran sangka kuwi waé, nang- ing awaké déwé uga bungah jalaran awaké déwé saiki wis bisa dadi siji karo Gusti Allah. Gustiné awaké déwé 162 Rum 5:19 Yésus Kristus sing ngrukunké awaké déwé karo Gusti Allah. Bapa Adam lan Kristus Bapa Adam lan Kristus 1212 Dadiné awaké déwé saiki dunung bab iki para sedulur: jalaran wong siji nggawé dosa, yakuwi Bapa Adam, dosa terus mlebu ing donya lan jalaran dosané wong siji mau, pati uga nekani manungsa. Tegesé, wis dadi pestiné kabèh manungsa mati, jalaran kabèh wis kelebon dosa. 1313 Pantyèn, dosa wis ngleboni ma- nungsa sakdurungé wèt-wèté nabi Moses teka, nang- ing Gusti Allah ora bisa nyetrap manungsa, awit du- rung pada nduwèni wèt-wèt kuwi, dadiné ora kenèng disalahké. 1414 Nanging senajan ing jamané Bapa Adam tekané jamané nabi Moses Gusti Allah ora nyetrap ma- nungsa jalaran sangka dosané, awit durung ènèng wèté nabi Moses, meksa kabèh manungsa ing jaman kuwi pada mati. Nèk dipikir wong-wong kuwi ora ng- gawé dosa kaya Bapa Adam, awit Bapa Adam jan dipenging tenan karo Gusti Allah. Dadiné dèkné dadi wakilé kabèh manungsa lan mengkono kuwi nggambarké wakilé manungsa liyané sing bakal teka, yakuwi Kristus. 1515 Nèk ngono, apa Ba- pa Adam karo Gusti Yésus Kristus tunggalé, ora ènèng bédané? Gedé banget bédané? Awit jalaran sangka salahé Bapa Adam kabèh manungsa nyimpang sang- ka dalané Gusti Allah. Nanging jalaran sangka pelabuhané Gusti Yésus Kristus, Gusti Allah bisa ngé- tokké kabetyikané marang kabèh manungsa lan nu- lungi manungsa, supaya bisa balik nang dalané Gusti Allah menèh. Para sedulur, nèk jalaran salahé wong si- ji kabèh wong mati, awaké déwé kudu dunung, sepira gedéné kabetyikané Gusti Allah marang kabèh ma- nungsa. Awit jalaran sangka gedéné kabetyikané, Gusti Allah ngongkon wong siji teka nang jagat, yakuwi Gusti Yésus Kristus, supaya bisa nulungi kabèh manungsa. 1616 Pantyèn gedé banget bédané pawèh sing metu sangka kabetyikané Gusti Allah marang ma- nungsa, nèk dipadakké karo éntuk-éntuké manungsa, jalaran sangka salahé wong siji mau. Kuwi ngéné para sedulur! Jalaran sangka salahé wong siji, kabèh wong katut salah lan kabèh uga kudu disetrap. Nanging jalaran sangka salahé wong okèh, Gusti Allah malah ngétokké kabetyikané lan mbuwang salahé kabèh ma- nungsa. 1717 Jalaran sangka salahé wong siji manungsa kabèh kudu mati. Nanging luwih gedé pangwasané wong siji sing liyané, yakuwi Gusti Yésus Kristus. Awit jalaran sangka gedéné kabetyikané, Gusti Allah ngekè- ki pitulungan gedé marang manungsa lan manungsa bisa ketampa karo Gusti Allah, nèk gelem nampa pitu- lungan sangka Gusti Allah iki, yakuwi Gusti Yésus Kris- tus. Sapa sing gelem nampa Dèkné bakal urip dadi siji lan mèlu nglakokké pangwasa karo Dèkné. 1818 Dadiné tyekaké rembuk ngéné para sedulur: jalaran sangka salahé wong siji kabèh wong dianggep salah karo Gusti Allah, semono uga tumindaké betyik wong siji ngilangké salahé kabèh wong, supaya bisa urip dadi siji karo Gusti Allah. 1919 Uga, jalaran wong siji
Rum 5:20 ora manut marang Gusti Allah, kabèh wong dianggep salah, mulané, jalaran wong siji manut, kabèh wong bisa ketampa karo Gusti Allah. 2020 Para sedulur, wèt-wèté nabi Moses kuwi tekané namung kanggo ngétokké nèk tumindaké manungsa kuwi namung salah terus lan dosané numpuk- numpuk. Dadiné bisa kétok uga gedéné kabetyikané Gusti Allah, sing mundak terus. 2121 Lan kaya enggoné dosa gedé kwasané lan nekakké pati, semono uga ka- betyikané Gusti Allah gedé kwasané, bisa marakké manungsa bisa ketampa karo Gusti Allah lan nduwèni urip langgeng, jalaran pelabuhané Yésus Kristus, Gustiné awaké déwé. o Kristus Mati lan urip karo Kristus Mati lan urip kar 66 Lah kuwi kabèh apa tegesé para sedulur? Apa awaké déwé terus kudu nambahi dosané, supaya kabetyikané Gusti Allah bisa mundak? 22 Blas aja nduwèni gagasan kaya ngono, para sedulur! Awit kanggo dosa awaké déwé iki wis mati, dadiné awaké déwé ora kenèng urip nglakoni dosa menèh. 33 Apa kowé ora ngerti nèk sak barengé awaké déwé dibap- tis, awaké déwé dadi siji karo Kristus. Dadiné dongé Dèkné mati, awaké déwé ya katut mati karo Dèkné. Pembaptisané awaké déwé kuwi nggambarké nèk awaké déwé wis katut mati lan kakubur karo Kristus. 44 Dadiné kaya enggoné Gusti Allah Bapaké awaké déwé nangèké Kristus sangka pati nganggo pang- wasané sing gedé, supaya bisa urip menèh, mengkono uga awaké déwé pada nampa urip anyar, urip sing manut kekarepané Gusti Allah sak kabèhé. 55 Awit para sedulur, nèk awaké déwé wis katut mati karo Kristus, awaké déwé uga ngerti nèk awaké déwé katut karo Kristus tangi menèh ing urip sing anyar. 66 Awaké déwé ngerti nèk uripé awaké déwé sing lawas wis katut mati kapentèng karo Kristus, supaya pang- wasané dosa sing ana ing awaké déwé karusak lan ora bisa marakké awaké déwé nggawé dosa menèh. 77 Awit nèk awaké déwé wis mati, awaké déwé ya wis utyul sangka pangwasané dosa. 88 Para sedulur, nèk awaké déwé wis katut mati karo Kristus, awaké déwé uga pretyaya, nèk awaké déwé bakal urip bareng karo Dèkné. 99 Lan awaké déwé bakal urip dadi siji karo Kris- tus sak terusé, jalaran Kristus wis tangi sangka pati lan Dèkné ora bakal mati menèh. Pati wis ora bakal bisa ngwasani Dèkné menèh. 1010 Kristus nglakoni pati kuwi pati kanggo dosa, tegesé medot pangwasané dosa. Lan kuwi namung klakon sepisan kanggo slawasé. Lah saiki Kristus urip, uripé namung kanggo ngladèni Gusti Allah. 1111 Mulané para sedulur, kowé uga kudu pa- da nganggep awakmu wis mati kanggo dosa, supaya bisa urip dadi siji karo Gusti Yésus Kristus, ngladèni Gusti Allah. 1212 Aja sampèk dosa ngwasani awakmu menèh lan aja nuruti kekarepané ala. 1313 Awakmu aja sampèk dikang- gokké karo pangwasané dosa kanggo nglakoni sak wernané ala. Setitik waé ora. Nanging awakmu kudu dipasrahké kanggo nuruti kekarepané Gusti Allah, aw- 163 Rum 6:23 it kowé mauné mati, nanging saiki wis diuripké menèh. Awakmu sak kujur saiki dipasrahké kanggo nindakké prekara-prekara sing betyik. 1414 Para sedulur, aku ngomong ngono kuwi, jalaran dosa ora kenèng ngwasani uripmu menèh. Uripmu saiki ora gumantung ing wèt-wèté nabi Moses menèh, ora, nanging gumantung ing kabetyikané Gusti Allah. epané Gusti Allah Urip kanggo nuruti kekarepané Gusti Allah Urip kanggo nuruti kekar 1515 Apa tegesé awaké déwé wis ora gumantung ing wèt-wèté nabi Moses, nanging ing kabetyikané Gusti Allah? Apa saiki awaké déwé dililani nglakoni dosa? 1616 Ora para sedulur, blas ora! Kowé ngerti déwé, nèk kowé masrahké uripmu dadi peladèné sakwijiné wong, kowé ya kudu nuruti kekarepané wong kuwi. Semono uga kowé bisa dadi peladèné dosa lan nuruti kekarepané dosa. Entèk-entèké kowé bakal dibuwang nang neraka, pisah sangka Gusti Allah slawasé. Nèk kowé masrahké uripmu kanggo nuruti kekarepané Gusti Allah, Dèkné bakal ngréwangi kowé, supaya kowé bisa nindakké sembarang sing bener. 1717 Nang- ing, maturkesuwun tenan marang Gusti Allah! Awit senajan mauné kowé dadi peladèné dosa, saiki kowé wis pada nurut sak atimu marang pitutur sing diwu- langké marang kowé karo para rasul. 1818 Saiki kowé wis pedot sangka pangwasané dosa, kowé saiki pada nu- ruti kekarepané Gusti Allah lan pada nglakoni sing bener. 1919 Para sedulur, supaya kowé bisa dunung kuwi mau, tak gambarké karo slaf. Awit wujuté kowé mbiyèn ya pada masrahké uripmu kaya slaf kanggo nglakoni sak wernané prekara sing kotor lan sing ora nggenah, selot suwi selot kebatyut. Mulané saiki uripmu kudu mbok pasrahké, kanggo nuruti sembarang sing bener, supaya uripmu bisa ndadèkké bungahé Gusti Allah. 2020 Dongé kowé ijik dadi slafé dosa, kowé ora mikirké blas bab nindakké prekara sing bener. 2121 Lah apa én- tuk-éntuké enggonmu nglakoni prekara-prekara sing ala kuwi? Malah kowé déwé isin saiki. Wong sing nglakoni kaya ngono kuwi entèk-entèké tiba nang ner- aka. 2222 Nanging saiki kowé wis dipedot sangka pang- wasané dosa lan saiki kowé nuruti kekarepané Gusti Allah. Dadiné uripmu saiki ndadèkké bungahé Gusti Allah, sing ngekèki urip langgeng marang kowé. 2323 Tyekaké rembuk para sedulur, nèk dosa ngwasani uripmu, éntuk-éntuké pati sing langgeng. Nanging marang wong sing uripé dadi siji karo Gustiné awaké déwé Yésus Kristus, Gusti Allah ngekèki urip langgeng, kanggo ngétokké kabetyikané. Dalan sing lawas ditinggal, Dalan sing lawas ditinggal, nurut dalan sing anyar nurut dalan sing anyar Para sedulur, aku saiki kepéngin ngekèki gambar liyané kanggo ndunungké, nèk uripé awaké déwé wis ora gumantung ing wèt-wèté nabi Moses, nanging gumantung ing kabetyikané Gusti Allah. Kowé wong 77
Rum 7:2 sing pada ngerti tyarané wèt, mulané arep tak dunungké ngéné: wèt kuwi kanggoné namung nèk awaké déwé ijik urip. 22 Gampangé omong ngéné. Wong wédok sing nduwé bojo kuwi nduwèni kuwa- jiban marang bojoné, nèk dèkné ijik urip. Nèk sing lanang wis mati, wong wédok mau ora nduwé kuwa- jiban apa-apa marang bojoné, tegesé, dèkné kenèng nggolèk wong lanang liyané. 33 Semunggoné wong wé- dok mau mlaku karo wong lanang liyané dongé bo- joné ijik urip, ya bener nèk dèkné disalahké wong nèk laku bédang. Lah nanging nèk sing lanang wis mati, wong wédok mau wis ora kebanda menèh karo sing lanang lan dèkné bisa kawin karo wong lanang liyané, kuwi ora laku bédang. 44 Kanggo kowé sakjané ya kaya ngono para sedulur! Dongé Kristus mati, kowé ya katut mati karo Dèkné. Dadiné kanggo wèt-wèté nabi Moses kowé ya wis mati lan wis ora kebanda menèh marang wèt-wèt kuwi. Kowé saiki kebanda marang wong liyané, wong sing wis ditangèkké sangka pati. Kowé saiki wis kebanda marang Kristus, supaya uripmu bisa ndadèkké bun- gahé Gusti Allah. 55 Dongé awaké déwé uripé ijik dik- wasani karo dosa, awaké déwé malah pada seneng nuruti ala, awit wèt-wèt sing menging awaké déwé ora éntuk ngéné apa ora éntuk ngono wujuté malah narik atiné awaké déwé kongkon nglakoni prekara-prekara sing dipenging. Entuk-éntuké apa? Awaké déwé malah nuruti ala lan Gusti Allah kudu nyetrap awaké déwé nang neraka. 66 Nanging wujuté saiki kowé wis dipedot sangka ranténé wèt-wèt sing mbanda kowé kuwi. Kanggo wèt-wèt kuwi saiki kowé wis mati. Saiki kowé nuruti kekarepané Gusti Allah nganggo dalan sing an- yar, nganggo pitulungané Roh Sutyi. Dalan sing lawas, miturut wèt-wèté nabi Moses, wis ditinggal. èté nabi Moses lan dosa WWèté nabi Moses lan dosa 77 Nèk wèt-wèt kuwi marakké dosa, tibaké ya ora apik? Ora ngono para sedulur, blas ora. Nanging jalaran sangka wèt-wèt kuwi aku ngerti dosa kuwi apa. Semunggoné nang wèt ora menging: "Aja milik barangé liyané," aku mesti ya ora ngerti tembung mi- lik kuwi tegesé apa. 88 Dadiné wèt-wèt kuwi malah marakké dosa nggugah rasa-rasa sing ala ing atiku. 99 Karomenèh para sedulur, tanpa wèt-wèt dosa mesti mati, tegesé, semunggoné wèt-wèt kuwi ora ènèng, ya ora ènèng sing nggugah rasa-rasa sing ala. Aku mbiyèn ya urip tanpa wèt-wèté nabi Moses, aku ya ora ngerti apa sing dipenging lan apa sing ora. Mikiré sembarang ya wis apik waé, Gusti Allah ora bakal nyetrap aku. Nanging sakwisé aku ngerti wèté Gusti Allah sing ngomong: "Aja milik marang barangé liyané," lah kok ing atiku terus malih nduwé rasa milik barangé liyané. Lah aku terus rumangsa nerak wèté Gusti Allah. Aku rumangsa nglakoni dosa lan pantes disetrap karo Gusti Allah lan dibuwang nang neraka. Dadiné, wèté Gusti Allah sing tujuané kanggo nuntun aku supaya bisa urip rumaket marang Gusti Allah, je- bulé malah marakké aku pedot sangka Gusti Allah. 164 Rum 7:25 1111 Jalaran sangka wèt mau dosa malah nemu dalan narik atiku marang ala, supaya aku pisah sangka Gusti Allah. 1212 Nanging senajan wèt-wèt mau jebulé marakké awaké déwé nggawé dosa, aku ora ngomong nèk wèt- wèt kuwi ala, ora para sedulur. Wèt-wèt kuwi tekané sangka Gusti Allah. Semono uga angger-anggeré Gusti Allah. Kuwi kabèh bener lan apik kanggo awaké déwé. 1313 Lah mosok barang sing apik marakké aku pisah sangka Gusti Allah? Lah kepriyé kuwi? Ora para sedulur, ora ngono! Dosa sing marakké aku pisah sangka Gusti Allah. Dadiné sak beneré ngéné: dosa sing marakké aku nerak wèté Gusti Allah lan jalaran sangka kuwi aku malih pisah sangka Gusti Allah. Mengkono kuwi aku bisa weruh déwé, nèk dosa nekakké ala. Dadiné dongé nerak angger-anggeré Gusti Allah lan nindakké barang sing dipenging, aku weruh, nèk ing atiku ènèng rasa ala sing gedé banget kwasané. Lah Gusti Allah ngekèki angger-angger, su- paya kuwi bisa kétok. 1414 Para sedulur, kuwi jalarané ngéné: awaké déwé ngerti nèk wèt-wèté nabi Moses kuwi tekané sangka Rohé Gusti Allah. Nanging aku iki namung wong urip sing wujut kedagingan sing dikwasani dosa. 1515 Aku déwé ya ora dunung kenèng apa aku kok nglakoni dosa. Apa karepku malah ora tak lakoni, aku malah nglakoni barang sing tak sengiti. 1616 Jalaran aku malah nglakoni apa sing ora tak karepké, dadiné ketara, nèk aku ngakoni, nèk wèt-wèté Gusti Allah kuwi bener. 1717 Dadiné dudu aku déwé sing nglakoni ala mau, nang- ing pangwasané dosa sing ana ing aku, kuwi sing marakké aku nindakké sing ala. 1818 Pantyèn aku déwé ya ngakoni para sedulur, aku iki namung manungsa, aku ora bisa nindakké apa-apa sing betyik. Bener aku nduwèni kepéngin nindakké sing betyik, nanging aku ora bisa nuruti kekarepan kuwi. 1919 Mulané aku ya ora nglakoni sing betyik, senajan ya karep tenan. Malah sing ala, sing ora tak karepké, malah kuwi sing tak lakoni. 2020 Lah nèk aku malah nglakoni prekara-prekara sing ora tak karepké, dadiné ya ketara tenan, nèk dudu aku déwé sing nindakké ala kuwi, nanging pang- wasané dosa sing ana ing aku. 2121 Mulané para sedulur, aku saiki nitèni iki: nèk aku kepéngin nglakoni sing betyik, jebulé sing tak lakoni namung sing ala. Kaya-kaya iki kok dadi kalumrahan. 2222 Pantyèn ing atiku aku ya bungah tenan nèk Gusti Al- lah ngekèki wèt-wèt kuwi marang awaké déwé. 2323 Nanging aku nitèni nèk nang awakku kaya-kaya ènèng wèt liyané sing nglawan wèté Gusti Allah. Dad- iné jebulé aku ya nindakké prekara sing ora disetujoni karo swarané atiku. Aku kebanda karo pangwasané dosa sing ngarani apa sing kudu tak lakoni. 2424 Pantyèn tyilaka tenan awakku iki. Sapa ta sing bisa ngluwari aku sangka badan sing marakké aku nglakoni ala lan kapisah sangka Gusti Allah iki? 2525 Maturkesuwun marang Gusti Allah! Dèkné sing ngluwari aku lantaran Gusti Yésus Kristus. Jalaran sangka pitulungané Gusti Yésus Kristus, dosa wis ora bisa ngwasani aku menèh.
Rum 8:2 Awit para sedulur, wujuté senajan aku ngakoni nèk wèté Gusti Allah kuwi apik lan kudu dilakoni, nanging aku kalah karo pangwasané dosa sing marakké aku nindakké sing ala. epané Roh Sutyi Urip nurut kekarepané Roh Sutyi Urip nurut kekar Nanging saiki wis ora ngono para sedulur, awit sapa sing wis dadi siji karo Kristus Yésus wis ora dianggep salah menèh karo Gusti Allah lan ora bakal nampa setrapan. 22 Kenèng apa aku kok ngomong ngono? Jalaran sak barengé awaké déwé dadi siji karo Kristus Yésus, Roh Sutyi nganyarké uripé awaké déwé. Saiki Roh Sutyi sing ngwasani uripé awaké déwé. Pangwasané dosa, sing misah awaké déwé sangka Gusti Allah, wis dikalahké. 33 Awit para sedulur, wèté Gusti Allah ora bisa marakké awaké déwé medot klakuan ala. Dosa gedé banget pangwasané lan awaké déwé kangèlan ngalahké. Mulané Gusti Allah déwé nu- lungi awaké déwé. Dèkné ngongkon Anaké medun nang jagat kéné. Gusti Yésus dadi manungsa sing uga nduwèni badan kaya awaké déwé iki. Dèkné mati dadi kurban kanggo dosané awaké déwé. Dadiné Gusti Al- lah malih nganggep Kristus salah lan kudu nglakoni setrapané. 44 Mengkono kuwi awaké déwé bisa netepi wèté Gusti Allah ing uripé awaké déwé, janji awaké déwé ora nuruti kekarepané dosa, nanging nuruti kekarepané Roh Sutyi. 55 Wong sing uripé manut kekarepané kedagingané, pikirané ya dilakokké karo kedagingané. Nanging wong sing manut kekarepané Rohé Gusti Allah, pikirané ya katuntun Rohé Gusti Al- lah. 66 Nèk pikiranmu dikwasani kedagingan, entèk-en- tèké kowé bakal pisah sangka Gusti Allah slawasé. Nanging nèk pikiranmu katuntun kekarepané Rohé Al- lah, éntuk-éntuké bakal urip sing tentrem lan langgeng. 77 Wong sing pikirané dikwasani kedagingan kuwi dadi mungsuhé Gusti Allah, awit ora manut marang wèté Gusti Allah. Wong kaya ngono kuwi pantyèn ya ora bisa urip manut wèté Gusti Allah. 88 Uripé wong kaya ngono kuwi blas ora bisa ndadèkké bungahé Gusti Allah. 88 99 Lah nanging kowé kuwi kepriyé para sedulur? Apa kowé ijik dilakokké kedagingan. Ya wis ora ta! Saiki kowé pada manut kekarepané Rohé Gusti Allah, awit aku ngerti nèk Rohé Gusti Allah manggon ing kowé. Semunggoné Rohé Gusti Allah ora manggon ing kowé, mesti kowé ya dudu wèké Kristus. 1010 Ya bener, nèk Kris- tus manggon ing atimu, badanmu ya ijik dikwasani pati, jalaran sangka dosa, nanging rohmu urip, awit kowé wis dianggep bener lan ditampa karo Gusti Al- lah. 1111 Para sedulur, Rohé Gusti Allah wis nangèké Gusti Yésus Kristus sangka pati. Lan wujuté ya Rohé Gusti Allah sing manggon ing atimu, mulané Gusti Al- lah ya mesti uga bakal nangèké badanmu sangka pati. Rohé Gusti Allah sing manggon ing atimu, kuwi sing bakal nguripké badanmu sangka pati. 1212 Dadiné ngéné para sedulur: awaké déwé pantyèn nduwé kuwajiban kudu urip manut kekarepané Rohé Gusti Allah, ora manut kekarepané kedagingan. 1313 Awit 165 Rum 8:23 nèk awaké déwé urip manut kekarepané kedagingan, entèk-entèké awaké déwé bakal pisah sangka Gusti Al- lah slawasé. Nanging nèk kowé matèni kekarepané kedagingan nganggo pitulungané Rohé Gusti Allah, kowé bakal urip dadi siji karo Gusti Allah slawasé. 1414 Kowé kudu ngerti para sedulur, wong sing uripé katuntun tenan karo Rohé Gusti Allah, ya wong kuwi sing kenèng diarani tenan nèk wujut anaké Gusti Al- lah. 1515 Kenèng apa aku kok ngomong ngono para sedulur? Awit wujuté kowé mauné pada wedi karo Gusti Allah, wedi nèk bakal disetrap. Nanging saiki Gusti Allah wis ngedunké Rohé kongkon manggon ing atimu. Apa Rohé Gusti Allah iki marakké kowé wedi? Ora! Roh iki manggon ing atiné awaké déwé malah su- paya awaké déwé ora nduwé wedi nyeluk Gusti Allah: "Bapak, Bapakku!" 1616 Rohé Gusti Allah déwé sing ndunungké marang awaké déwé, nèk awaké déwé iki anaké Gusti Allah tenan. 1717 Para sedulur, nèk awaké déwé iki anaké Gusti Al- lah, mbésuk awaké déwé ya mesti nampa panduman sing saiki wis kasimpen kanggo awaké déwé. Awaké déwé ora namung nampa panduman, nanging awaké déwé uga bakal dikèki panggonan sing duwur déwé, tunggalé karo Kristus. Mulané para sedulur, nèk awaké déwé saguh nglakoni kasangsaran kaya Kristus, Gusti Allah uga bakal ngunggahké awaké déwé kaya Kristus. Pengarep-ar Pengar epé anak-anaké ep-arepé anak-anaké Gusti Allah Gusti Allah 1818 Para sedulur, sakkèhé kasangsaran sing dialami awaké déwé saiki, manut pinemuku, ora ènèng padané blas karo upahé Gusti Allah sing sangka swar- ga, sing bakal dibukak kanggo awaké déwé mbésuk. 1919 Awit langit lan bumi pantyèn ya ngarep-arep dinané tenan, mbésuk kapan ta Gusti Allah bakal ngétokké upahé anak-anaké. 2020 Kenèng apa kok pada ngarep- arep? Jalaran sembarang gawéané Gusti Allah kuwi wis kenèng karusakan, dadi muspra, ora kaya sing dikarepké karo Gusti Allah mau-mauné. Nanging kuwi ora sangka kekarepané déwé, ora, kuwi pantyèn wis dadi kekarepané Gusti Allah déwé, jalaran jagat wis kenèng dosa. Nanging ijik ènèng pengarep-arep. 2121 Enèng wantyiné Gusti Allah bakal nganyarké sem- barang, supaya ora bisa rusak lan mati menèh. Sem- barang malah bakal dianyarké, supaya bisa merdéka, tunggalé karo anak-anaké Gusti Allah. 2222 Pantyèn ben- er, saiki jagat ijik sambat ngrasakké lara, kaya wong wédok sing ijik nglarani nèk arep mbayi kaé. 2323 Ora na- mung jagat sing sambat, nanging uga awaké déwé iki sing nampa pawèhé Gusti Allah sing sepisanan, yakuwi Roh Sutyi. Awaké déwé sing wis kanggonan Roh Sutyi uga pada nggresah ing sakjeroné kebatinan, sak barengé awaké déwé ngarep-arep wantyiné eng- goné Gusti Allah bakal ngangkat awaké déwé, ditetep- ké dadi anaké lan nganyarké badané awaké déwé dadi
Rum 8:24 badan sing langgeng. 2424 Awit para sedulur, awaké déwé iki wis dislametké karo Gusti Allah, supaya awaké déwé bisa ngarep-arep wantyiné nèk Gusti Al- lah bakal nganyarké badané awaké déwé lan ngangkat awaké déwé nang panggonan sing duwur déwé. Nanging nèk awaké déwé wis weruh sing di- arep-arep karo awaké déwé, tibaké ya wis ora pen- garep-arep menèh. Awit, sapa sing ngarep-arep barang sing wis kétok? 2525 Nèk awaké déwé ngarep- arep barang sing awaké déwé durung weruh, awaké déwé mesti bakal ngarep-arep karo sabar. 2626 Semono uga Rohé Gusti Allah, tekané arep mitu- lungi awaké déwé sing ringkih iki. Awit awaké déwé ora ngerti kepriyé tyarané ndonga sing bener kuwi. Mulané Roh Sutyi ndongakké awaké déwé marang Gusti Allah, nganggo sambat lan nggresah; awaké déwé iki ora bisa ndunungké nganggo tembungé ma- nungsa. 2727 Nanging Gusti Allah, sing weruh njeroné at- iné manungsa, ngerti uga apa penjalukané Roh Sutyi. Awit nèk Roh Sutyi ndongakké awaké déwé, mesti pandonga kuwi tyotyok karo kekarepané Gusti Allah. 2828 Para sedulur, awaké déwé kabèh pada ngerti bab iki: nèk awaké déwé trésna tenan marang Gusti Allah, sembarang sing klakon ing uripé awaké déwé bakal dikanggokké karo Gusti Allah, supaya entèk-entèké nekakké betyik kanggo awaké déwé. Kawit sakdu- rungé Gusti Allah wis ngerti apa sing arep ditindakké, mulané, sakdurungé Dèkné ya wis miji wong-wong sing arep dikanggokké kanggo nuruti kekarepané Dèkné. 2929 Gusti Allah uga wis ngerti sakdurungé, sapa sing bakal nurut Dèkné, mulané ya ditengeri sakdu- rungé, supaya bisa dadi kaya Kristus, Anaké. Mengkono kuwi Kristus dadi kaya anak mbarep ing brayaté Gusti Allah. 3030 Mulané para sedulur, wong sing wis ditengeri mau, yakuwi sing wis dipanggil. Lan wong sing wis dipanggil kuwi wong sing wis dianggep bener lan ditampa. Ya sing wis ditampa iki sing uga di- angkat nang panggonan sing duwur déwé, dadi siji karo Dèkné. Gusti Allah tetep-mantep katrésnané, or Gusti Allah tetep-mantep katr a bakal malih ésnané, ora bakal malih 3131 Para sedulur, nèk mikirké kuwi mau kabèh, saiki awaké déwé arep ngomong kepriyé? Nèk Gusti Allah déwé sing ngréwangi awaké déwé, sapa ta sing bisa ngalahké awaké déwé? Ora ènèng! 3232 Gusti Allah ora éman masrahké Anaké dadi kurban nang kayu pen- tèngan kanggo awaké déwé kabèh. Mosok Gusti Allah ora bakal ngekèki sembarang sing dibutuhké karo awaké déwé? Nèk Dèkné ora éman ngekèkké Anaké marang awaké déwé, Dèkné ya ora bakal éman ngekèkké sembarang liyané marang awaké déwé. 3333 Lah nèk Gusti Allah déwé sing wis milih awaké déwé, apa ènèng wong urip sing ijik wani nyalahké awaké déwé? Kepéngin ngerti aku! Gusti Allah déwé wis nga- pura lan nampa awaké déwé, apa ènèng wong urip sing wani ngomong nèk Gusti Allah ijik kudu nyetrap awaké déwé? 3434 Wis ora para sedulur, awit Kristus Yé- sus wis nglakoni pati nebus salahé awaké déwé. Ora 166 Rum 9:6 namung mati nglabuhi awaké déwé, nanging Gusti Yé- sus wis ditangèkké sangka pati lan saiki Dèkné nang nggoné Gusti Allah ngurusi kaperluané awaké déwé. 3535 Para sedulur, tak kira saiki awaké déwé pada dunung nèk ora ènèng apa-apa sing bisa medot awaké déwé sangka katrésnané Kristus. Ora kasusa- han apa rekasané urip, ora panganiaya, ora kem- laratan apa kekurangan pangan, ora alangan apa pati, blas ora ènèng! 3636 Ratu Daved dèk mbiyèn ya wis tau sambat, kaya sing wis ketulis nang Kitab, uniné ngéné: "Duh Gusti, jalaran awaké déwé nurut Kowé, sasaté saben dina awaké déwé arep dipatèni karo wong-wong sing pada sengit Kowé. Eling-éling awaké déwé kaya wedus sing arep dibelèh kaé." 3737 Nanging senajan ngono para sedulur, awaké déwé ngerti nèk bisa menangké sembarang kuwi, awit Gusti Yésus Kristus, sing nrésnani awaké déwé, uga ngréwangi awaké déwé. 3838 Mulané aku ngerti nèk ora ènèng prekara apa waé bisa misah aku sangka Gusti Allah, ora pati, ora rekasané urip, ora mulékat, ora pangwasa, ora jaman saiki, ora jaman sing bakal klakon, ora kekuwatan, ora nèk awaké déwé munggah duwur apa medun jeru, blas ora ènèng apa-apa nang langit lan bumi sing bisa misah awaké déwé sangka Gusti Allah, sing wis ngétokké katrésnané marang awaké déwé liwat Kristus Yésus, Gustiné awaké déwé. PrPrekarekara sing mar a sing marakkéakké asul Paulus sedi rrasul Paulus sedi Para sedulur, ènèng prekara siji sing marakké aku jan sedi tenan, barang siji sing tansah ndadèkké larané atiku. Para sedulur, aku ora goroh! Kristus déwé dadi seksiku lan Roh Sutyi, sing ngerti pikiranku, uga dadi seksiku. Barang siji iki sing marakké aku tansah sedi ing ati, yakuwi, kahanané bangsaku déwé, bangsa Israèl, sing nampik Gusti Yé- sus Kristus. 33 Tenan para sedulur, semunggoné kenèng ngono aku gelem dipisah sangka Kristus, nèk kuwi bisa nulungi bangsaku. 44 Wong-wong kuwi ku- rang apa menèh ta? Wujuté ya bangsa Israèl sing di- aku anak karo Gusti Allah. Gusti Allah wis nylorotké pepadangé marang bangsa iki lan ya wis dikèki pre- janjian-prejanjian. Wis dipasrahi wèt-wèté karo Gusti Allah lan wis diblajari nyembah Gusti Allah kaya sak mestiné lan ya wis dikèki janji nèk bakal diberkahi lan ditulungi. 55 Wujuté ya turun-turunané Bapa Abraham, Isak lan Yakub lan sak tyara manungsa Kristus déwé ya dadi turunané. Dèkné wujut Gusti Allah lan Dèkné sing ngwasani sembarang. Mulané Kristus pantes di- gunggung slawas-lawasé. Amèn. 99 66 Nanging para sedulur, senajan bangsa Israèl nampik Gusti Yésus Kristus, aku ora ngomong nèk
Rum 9:7 Gusti Allah medot prejanjiané marang Bapa Abraham, ora. Pantyèn Gusti Allah wis janji marang Bapa Abra- ham nèk Dèkné bakal mberkahi kabèh bangsa lan- taran Bapa Abraham lan turun-turunané lan Gusti Al- lah ora medot prejanjian iki. Kenèng apa aku kok ngomong ngono para sedulur? Awit kowé ngerti déwé nèk Gusti Allah ngekèki jeneng anyar marang Yakub. Yakub jenengé malih Israèl. Nanging nèk aku ngomong bangsa Israèl, aku ora ngomongké turun- turunané Yakub manut kelairané, ora, nanging kabèh wong sing diarani bangsa Israèl karo Gusti Allah déwé. 77 Semono uga nèk aku ngomong turunané Bapa Abra- ham, aku ora ngomongké turun-turunané Bapa Abra- ham sangka kelairané, ora, nanging kabèh wong sing diarani turunané Bapa Abraham karo Gusti Allah. Gusti Allah malah ngomong ngéné marang Bapa Abraham: "Namung turunané Isak bakal tak anggep turunanmu." 88 Para sedulur, nèk Gusti Allah ngomong ngono marang Bapa Abraham, Dèkné ndunungké nèk ora wong sing dadi turunané Bapa Abraham sangka kelairané sing diarani anaké Gusti Allah, ora, nanging wong sing diarani anaké Gusti Allah kuwi wong sing lairé miturut prejanjiané Gusti Allah marang Bapa Abraham. 99 Wujuté Gusti Allah ngomong ngéné marang Bapa Abraham: "Mbésuk nèk wis pener wak- tuné, Aku bakal teka menèh lan ibu Sarah bakal nglairké anak lanang." 1010 Karomenèh, kowé ngerti nèk ibu Rebèkah bojoné Bapa Isak. Sangka Bapa Isak ibu Rebèkah nglairké anak lanang loro, yakuwi Esau lan Yakub. 1111 Nanging sakdurungé botyah loro mau lair, dadiné sakdurungé botyah loro mau nindakké ala apa betyik, Gusti Allah wis milih sing siji kanggo nuruti prejanjiané marang Bapa Abraham lan turun-turunané. 1212 Dadiné Gusti Al- lah enggoné milih kuwi ora miturut apa sing ditin- dakké karo salah-sijiné anak lanang mau, ora, nanging Dèkné namung milih siji sak karepé Dèkné déwé. Sak- durungé ibu Rebèkah nglairké anak kembar mau Gusti Allah wis ngomong ngéné marang dèkné: "Sing tuwa bakal dadi peladèné sing enom!" 1313 Lan tem- bungé Gusti Allah kuwi ya tyotyok karo tembung liyané sing ketulis nang Kitab sing uniné ngéné: "Yakub pantyèn tak trésnani, nanging Esau tak tampik." 1414 Lo, nèk ngono apa Gusti Allah pilih-sih? Ora, blas ora! 1515 Wujuté dongé turun-turunané Bapa Yakub ning- gal Gusti Allah lan nyembah retya pedèt emas, Gusti Allah ngomong ngéné marang nabi Moses: "Aku bakal melasi sapa waé sak karepku lan Aku bakal ngétokké kabetyikanku marang sapa waé sak karepku!" 1616 Dad- iné awaké déwé kudu dunung iki: nèk Gusti Allah miji wong kongkon nuruti kekarepané, ora dadi sebab wong kuwi karep apa ora, apa wong kuwi temen apa ora. Nanging nèk Gusti Allah miji wong, kuwi jalaran Dèkné kepéngin ngétokké kabetyikané marang wong kuwi. 1717 Wujuté nang Kitab wis ketulis, nèk Gusti Allah ngongkon nabi Moses ngomong ngéné marang ratuné negara Egipte: "Kowé tak lilani dadi ratu tekané 167 Rum 9:30 sepréné kuwi, supaya kowé weruh kwasaku lan su- paya jagat ngerti nèk Aku iki Gusti Allah." 1818 Dadiné awaké déwé ngerti saiki nèk Gusti Allah melasi sapa waé sak karepé lan ngatoské atiné sapa waé sak karepé. 1919 Lah nèk Gusti Allah sing ngatoské atiné wong, tibaké awaké déwé ya ora kenèng disalahké nèk awaké déwé ndendeng, awit iku jaréné karepé Gusti Allah. Lah sapa sing bisa ngalang-alangi Dèkné? 2020 Ora ngono para sedulur, kowé kuwi sapa ta kok wani mai- do Gusti Allah? Apa kira-kira kendi kaé wani ngomong karo sing tukang nggawé: "Lah aku kok mbok gawé kaya ngéné?" 2121 Tak kira kowé malah setuju karo aku, nèk sing tukang nggawé kendi mau kenèng nggawé kendi mau sak karepé. Sangka lemah lempung sak ke- pel wongé bisa nggawé kendi sing larang regané apa kendi sing murah. 2222 Gusti Allah ya kaya wong sing tukang nggawé ken- di kuwi. Dèkné bisa ngétokké nesuné lan Dèkné uga bisa ngétokké kwasané. 2323 Mulané Gusti Allah ya ngé- tokké gedéné kawelasané marang sapa waé sing marakké nesu lan kudu disetrap lan dirusak, supaya Dèkné bisa ngétokké sepira gedéné kawelasané marang sapa waé sing wis dipilih sakdurungé lan sing bakal diangkat nang panggonan sing duwur déwé, da- di siji karo Dèkné. 2424 Yakuwi awaké déwé iki, sing wis dipanggil, awit Gusti Allah ora namung manggil sang- ka tengahé bangsa Ju, nanging uga sangka bangsa liyané. 2525 Wujuté nabi Hoséa dèk jaman mbiyèn wis tau ngomong ngéné: "Sing dudu umatku bakal tak tyeluk umatku lan sing mauné ora ngrasakké katrésnanku saiki tak tyeluk wong sing tak trésnani." 2626 Gusti Allah uga ngomong ngéné lantaran nabi Hoséa: "Nang panggonan sing Dèkné mbiyèn ngomong nèk wong-wong kuwi dudu umaté, ya nang panggonan kuwi wong-wong bakal diaku anak karo Gusti Allah sing urip." 2727 Nanging kanggo bangsa Israèl nabi Yésaya ngomong ngéné: "Senajan bangsa Israèl okèhé kaya santiné segara, nanging sing bakal dislametké na- mung setitik. 2828 Awit Gusti Allah bakal nyetrap kabèh wong sing manggon nang kono lan Gusti Allah eng- goné nindakké tembungé kuwi mau ya gelis lan ten- anan." 2929 Sakdurungé nabi Yésaya ya wis ngomong ngéné: "Semunggoné Gusti Allah sing gedé kwasané ora ninggali turunan marang awaké déwé, awaké déwé mesti wis dadi kaya kuta-kuta Sodom lan Go- morah." Bangsa Israèl or Bangsa Isr etyaya aèl ora pra pretyaya 3030 Dadiné apa ta sing diomong karo awaké déwé para sedulur? Sing diomong ya iki: bangsa-bangsa sing ora pada nglumui supaya ketampa karo Gusti Al- lah malah pada ketampa, jalaran pada pretyaya.
Rum 9:31 3131 Nanging bangsa Israèl sing pada nglumui netepi wèt-wèté nabi Moses, awit mikiré kuwi bisa marakké ketampa Gusti Allah, bangsa kuwi malah ora ketampa jalaran sangka netepi wèt-wèt kuwi. 3232 Lah kenèng apa kok ora ketampa? Jalaran ora nganggo pretyaya, nanging pada njagakké apa sing ditindakké. Dadiné wong-wong kuwi kaya wong mblayu, nanging ndlèngèr, terus kesandung watu tiba. 3333 Nang Kitab ya wis ketulis ngéné: "Delokké, nang kuta Sion tak pasangi watu sing marakké wong kesandung lan tiba. Nanging sapa sing njagakké watu kuwi ora bakal kisinan." (Watu nang kuta Sion kuwi ya ora liya kejaba Gusti Yésus Kristus.) asul Paulus Panuwuné rasul Paulus Panuwuné r 1010 Para sedulur, pamujiku ing ati lan pandongaku marang Gusti Allah ya ora liya namung iki: mbok bangsaku bisa nampa keslametan. 22 Aku pantyèn nyeksèni déwé nèk wong-wong kuwi pada ngabekti tenan marang Gusti Allah, nanging pangabektiné ora nganggo kaweruh sing bener. 33 Wong-wong kuwi ora pada ngerti kepriyé tyarané enggoné Gusti Allah mbenerké manungsa, supaya bisa ketampa. Wong- wong mau pada njajal nggolèk dalan déwé, mikiré, nèk pada netepi wèt-wèt lan pernatané agama, bakal ditampa karo Gusti Allah. Mulané ora gelem nurut dalan sing wis dityawiské karo Gusti Allah, yakuwi lan- taran pretyaya marang Gusti Yésus Kristus. 44 Awit Kris- tus kuwi wis netepi wèt-wèté agama. Manungsa bisané dianggep bener lan ketampa Gusti Allah kuwi kudu pretyaya marang Yésus Kristus. Bisané ketampa Gusti Allah namung lantaran pr Bisané ketampa Gusti Allah namung lantar etyaya an pretyaya marmarangang ésus Kristus Gusti Yésus Kristus Gusti Y 55 Nabi Moses ngomong ngéné bab ketampa Gusti Al- lah lantaran netepi wèt-wèt: "Sapa waé sing netepi wèté Gusti Allah bakal nampa urip langgeng, jalaran sangka wèt-wèté kuwi." 66 Nanging bab wong sing ke- tampa Gusti Allah lantaran pretyaya tembungé nabi Moses ngéné: "Aja mikir: sapa sing bakal munggah nang swarga?" Nang kéné nabi Moses sakjané ngomong nèk ora usah ènèng wong munggah marani Kristus digawa medun, supaya Kristus bisa ndunungké marang awaké déwé, kepriyé bisané ke- tampa Gusti Allah. 77 Nabi Moses uga ngomong ngéné: "Aja mikir: sapa sing bakal medun nang panggonané wong mati?" Nang kéné nabi Moses sakjané ngomong nèk ora usah ènèng wong medun nang tengahé wong mati lan nggawa Kristus munggah menèh, supaya ngomongi awaké déwé kepriyé bisané ketampa Gusti Allah. Ora bener nèk awaké déwé mikir ngono, awit 168 Rum 10:18 wujuté Kristus wis medun nang jagat kéné lan Dèkné uga wis tangi menèh sangka pati. 88 Nanging nabi Moses malah ngomong ngéné para sedulur: "Tem- bungé Gusti Allah tyedek karo kowé, ana ing lambému lan ana ing atimu." Tegesé, kabèh wong gampang mangertèni kepriyé manungsa bisané ketampa Gusti Allah. Ora angèl dunungé lan kenèng diomong. Yakuwi pituturé awaké déwé marang kowé: bisané ke- tampa Gusti Allah kowé kudu nampa pitulungané Gusti Allah, ora njagakké penggawéné déwé. 99 Dadiné para sedulur, nèk kowé ngakoni karo lambému nèk Yé- sus kuwi Gusti lan kowé pretyaya ing atimu nèk Gusti Allah wis nangèké Gusti Yésus sangka pati, kowé mesti bakal slamet. 1010 Awit para sedulur, awaké déwé kudu pretyaya ing ati nèk Gusti Allah wis nangèké Gusti Yé- sus sangka pati. Kuwi marakké awaké déwé bisa ke- tampa Gusti Allah. Uga awaké déwé kudu ngakoni nganggo tembung, nèk Yésus kuwi Gustiné awaké déwé, awit kuwi sing nylametké awaké déwé. 1111 Wujuté Kitab wis ngomong ngéné: "Sapa sing pretyaya marang Dèkné ora bakal kisinan." 1212 Dadiné ora dadi sebab wong kuwi wong Ju apa bangsa liyané, awit Gusti Yésus kuwi Gustiné kabèh wong lan Dèkné mberkahi kabèh wong kanti lubèr, kabèh wong sing njaluk tulung marang Dèkné. 1313 Wujuté nang Kitab ya wis ketulis ngéné: "Sapa waé sing nyebut jenengé Gusti bakal slamet." 1414 Lah menawa terus ènèng sedulur sing takon: "Lah kepriyé wong-wong bisané nyebut jenengé Gusti Yé- sus, nèk ora pada pretyaya marang Dèkné. Semung- goné gelem pretyaya, kepriyé wong-wong bisané pretyaya, nèk ora tau krungu bab Gusti Yésus Kristus. Karomenèh, kepriyé wong-wong bisané krungu bab Gusti Yésus Kristus, nèk ora ènèng wong sing teka ngabarké. 1515 Lan kejaba sangka kuwi, kepriyé ènèng wong bisané budal ngabarké, nèk ora dikongkon karo Gusti Allah?" Para sedulur, wong sing ngomong ngono kuwi ya pantyèn ènèng beneré. Nanging wujuté Gusti Allah wis ngongkon nabi-nabi teka ngabari marang bangsa Israèl bab Gusti Yésus Kristus. Awit nabi Yésaya ya wis tau ngomong ngéné: "Wong sing teka nggawa kabar kabungahan pantyèn mbungahké ten- an!" 1616 Nanging wujuté kepriyé para sedulur? Ya bener wong-wong pada krungu kabar bab Kristus, nanging ora kabèh pada gelem pretyaya. Kenèng apa aku kok ngomong ngono? Awit nabi Yésaya uga ngomong ngéné: "Duh Gusti, awaké déwé wis ngabari wong- wong bab pituturmu, nanging ora pada gelem pretyaya." 1717 Dadiné awaké déwé ngerti para sedulur, pretyaya kuwi tukulé sangka krungu, krungu pitutur bab Kristus sing dikabarké. 1818 Nanging apa tenan ta nèk bangsa Israèl ora tau krungu bab pituturé Gusti Yésus Kristus? Ora, nèk kuwi ora bisa. Wong-wong wis krungu bab Kristus. Wujuté nang Kitab wis ketulis ngéné: "Swarané wong-wong sing nggawa kabar kabunga- han wis rata nang sak jagat
Rum 10:19 lan tembungé wis tekan pojok-pojoké bumi." 1919 Apa bangsa Israèl krungu kabaré, nanging ora dunung tegesé? Ora, mesti dunung, awit malah nabi Moses sing ndunungké awaké déwé sing ndisik déwé, nèk bangsa Israèl dunung marang kabaré Gusti Allah bab Kristus. Wujuté Gusti Allah ngomong ngéné lan- taran nabi Moses: "Aku bakal marakké atimu mèri marang bangsa liyané. Kowé bakal nesu marang bangsa sing mbok anggep ora ngerti pituturku." 2020 Nabi Yésaya mbarang malah kendel ngetokké tem- bungé Gusti Allah sing uniné ngéné: "Bangsa liyané sing ora nggolèki Aku bakal nemu Aku lan bangsa liyané sing ora nékok-nékokké Aku bakal kenal marang Aku." 2121 Nanging bab bangsa Israèl Gusti Allah ngomong ngéné lantaran nabi Yésaya: "Sedina muput Aku ngelungké tanganku marang bangsa sing ora manut, nanging nglawan marang Aku!" Gusti Allah ora nampik bangsa Isr Gusti Allah or a nampik bangsa Israèlaèl 1111 Para sedulur, senajan ngono, aja mikir nèk Gusti Allah nyingkuri bangsa Israèl. Ora ngono, wujuté aku iki ya wong Israèl, turunané Bapa Abraham sangka Bapa Bènyamin. 22 Gusti Allah ora nampik bangsa sing wis dipilih kawit wiwitané. Kowé mesti ngerti ayat sangka Kitab sing nyritakké dongé nabi Elia ngelahké bangsa Israèl nang ngarepé Gusti Allah. Nabi Elia ngomong ngéné: 33 "Duh Gusti, bangsa Israèl matèni nabi-nabi sing mbok kongkon teka. Wong- wong ngrusak altar-altar sing dienggo kurban marang Kowé. Namung aku déwé sing ijik urip lan saiki wong- wong ya pada arep matèni aku." 44 Nanging sakjané tembung kuwi ya ora patèka bener, awit Gusti Allah semaur ngéné marang nabi Elia: "Ora, ora namung kowé déwé sing ditinggal, awit kejaba kowé Aku ijik nduwé wong pitung èwu sing kenèng tak jagakké, wong sing ora gelem nyembah marang retya Baal." 55 Para sedulur, ing jaman saiki ya pada waé karo ja- man mbiyèn, tegesé, ijik ènèng turahané bangsa Is- raèl setitik sing wis dipilih karo Gusti Allah kaya awaké déwé iki, jalaran Gusti Allah kepéngin ngétokké ka- betyikané. 66 Gusti Allah enggoné milih ora ndelok penggawéné wong-wong kuwi, ora, nanging namung jalaran sangka kabetyikané Gusti Allah déwé. Semung- goné sangka penggawéné wong-wong, tibaké ka- betyikané Gusti Allah ya ora wujut kabetyikané tenan. 77 Para sedulur, kuwi ngéné: senajan bangsa Israèl kepéngin dianggep bener karo Gusti Allah, nanging ora ketampa. Namung wong setitik sangka tengahé bangsa Israèl sing ketampa, kuwi sing wis dipilih karo 169 Rum 11:15 Gusti Allah. Liyané kabèh pada dadi wangkot atiné lan ora bisa pretyaya marang Gusti Allah kaya sak mestiné. 88 Pantyèn tyotyok karo sing ketulis nang Kitab sing uniné ngéné: "Ati lan pikirané wong-wong kuwi wis digawé gabuk karo Gusti Allah, dadiné tekan sepréné wong-wong mau ora bisa weruh karo mripaté lan ora bisa krungu karo kupingé." 99 Ratu Daved uga wis tau ngomong ngéné: "Duh Gusti, bangsa Israèl mikir nèk ketampa, jalaran Kowé wis ngekèki wèt-wètmu marang bangsa kuwi. Mulané aku nyuwun marang Gusti, supaya ndunungké marang bangsa Israèl, nèk ora ketampa. Pada kagèta kaya kéwan kagèt nèk kenèng pasangan kaé lan nitèni, nèk pada nerak wèt-wètmu. Aku nyuwun, wong-wong kuwi disetrap kaya sak mestiné. 1010 Pada petenga angen-angené, supaya ora bisa dunung tembungmu lan supaya pada bungkuk kemomotan kasusahané." 1111 Para sedulur, apa wong nèk kesandung sampèk ti- ba kaé terus mengkurep terus? Mesti ora, mesti bakal tangi menèh. Semono uga bangsa Israèl, sakwisé ke- tampik, mosok ora bisa ketampa menèh? Mesti bakal ditangèkké karo Gusti Allah. Nanging jalaran bangsa Israèl nampik pitulungané Gusti Allah, mulané bangsa liyané sing kelilan pretyaya marang Gusti Allah lan nampa keslametan, supaya bangsa Israèl dadi mèri. 1212 Dadiné salahé bangsa Israèl malah nekakké ka- betyikan kanggo bangsa liya-liyané. Lah nèk tibané bangsa Israèl waé wis bisa nekakké kabetyikan, lah sepira gedéné kabetyikané Gusti Allah marang bangsa liya-liyané mbésuk, nèk bangsa Israèl kabèh bakal di- tangèkké? a kenèng gemunggung Bangsa sing dudu Ju ora kenèng gemunggung Bangsa sing dudu Ju or 1313 Para sedulur, saiki aku nduwèni tembung marang kowé sing dudu bangsa Israèl. Kowé ngerti déwé nèk Gusti Allah wis miji aku dadi rasul, kongkon nggelarké kabar kabungahan bab Gusti Yésus Kristus marang bangsa-bangsa sing dudu Ju. Aku jan bungah tenan dikèki penggawéan iki karo Gusti Allah. 1414 Sing tak suwun bangsaku déwé bisa mèri marang bangsa liya sing ketampa Gusti Allah lan muga-muga bangsaku ènèng siji-loro sing uga bisa nampa keslametan sang- ka Gusti Allah. 1515 Awit para sedulur, jalaran Gusti Allah nampik bangsa Israèl, bangsa liya-liyané bisa ketampa Gusti Allah. Lah nèk bangsa Israèl bakal ditangèkké lan ketampa menèh, kaya ngapa gedéné berkahé bangsa liya-liyané. Bakal kaya wong sing wis mati di- tangèkké dadi urip menèh.
Rum 11:16 1616 Para sedulur, nèk Bapa Abraham kuwi wis dadi umaté Gusti Allah, turun-turunané mesti ya semono uga. Nèk tyuwilané roti sing ndisik déwé dipasrahké marang Gusti Allah, tegesé rotiné sak kabèhé ya di- pasrahké marang Gusti Allah. Nèk oyoté wèké Gusti Allah, pangé uga ya wèké Gusti Allah. 1717 Saiki arep tak gambarké ngéné para sedulur. Wong sing nduwé wit olèf kaé mesti ngetoki pangé sing ora metu wohé. Lah iki nggambarké bangsa Israèl. Lah kowé kuwi sing dudu bangsa Israèl kenèng dipadakké karo wit olèf sing alasan. Dadiné saiki kaya-kaya pangé wit olèf alasan diènter nang wit olèf sing apik. Kowé saiki kaya pangé olèf alasan tyampur sak wit karo pang liya- liyané sangka wit olèf sing apik lan pangé kabèh én- tuké pangan sangka oyoté wit olèf sing apik. 1818 Nang- ing kowé aja nyepèlèkké pangé sing diketoki. Aja terus gemunggung, awit kowé kuwi namung pang waé. Kowé ora nyangga oyoté, nanging oyoté sing nyangga kowé. 1919 Lah menawa kowé terus ngomong: "Lah pangé diketoki kuwi lak supaya awaké déwé diènter ta?" 2020 Kuwi bener, nanging kowé aja lali nèk pangé diketo- ki kuwi, jalaran ora pretyaya lan kowé diènterké, jalaran kowé pretyaya. Nanging aja terus gemung- gung, malah kudu sing ati-ati. 2121 Awit para sedulur, nèk Gusti Allah ora ngéman pangé wit olèf sing apik, mosok Dèkné bakal ngéman pangé wit alasan. Tegesé, nèk Gusti Allah ora ngéman bangsa Israèl, apa kowé mikir nèk Gusti Allah bakal ngéman kowé. 2222 Dadiné kowé saiki dunung nèk Gusti Allah ora namung gedé kabetyikané, nanging Dèkné uga keras, ora kenèng di- gawé sembrana. Gusti Allah ngajar bangsa Israèl sing ora manut, nanging Dèkné ngétokké kabetyikané marang kowé, nèk kowé temen terus manut marang Dèkné. Nèk kowé ora manut, kowé uga bakal kaya pang sing diketok. 2323 Nanging para sedulur, nèk bangsa Israèl terus pada nampa pitulungané Gusti Al- lah lan pada manut, mesti bakal diènterké menèh nang wit olèf sing apik. Gusti Allah gedé kwasané lan bisa ngentyepké menèh. 2424 Kowé para sedulur sing dudu bangsa Israèl, kowé kaya pangé wit olèf alasan sing diketok terus dientyepké nang wit olèf sing apik. Kuwi sakjané ora nggon-nggonanmu. Lah apa ora luwih gampang kanggo Gusti Allah ngentyepké pangé wit olèf sing apik, sing mauné diketok, nanging terus dipasang nang wité déwé menèh. Gusti Allah bakal nylametké Gusti Allah bakal nylametké bangsa Israèlaèl bangsa Isr 2525 Para sedulur, ènèng prekara liyané sing nyatakké, nèk Gusti Allah bakal ngangkat bangsa Israèl. Aku kudu ngudarké prekara iki, supaya kowé ora nduwèni pikiran nèk namung kowé sing ditampa Gusti Allah, lah bangsa Israèl ora. Prekara iki mauné pantyèn kasimpen, nanging saiki arep tak omongké marang kowé. Kuwi ngéné: bangsa Israèl enggoné mangkotké 170 Rum 11:36 atiné kuwi ora kanggo slawasé, nanging namung tekan mbésuk, nèk kabèh bangsa sing dudu Ju wis krungu kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus. 2626 Mengkono kuwi Gusti Allah bakal nylametké bangsa Israèl. Iki pantyèn wis tyotyok karo tembungé nabi Yésaya nang Kitab sing uniné ngéné: "Juru Slameté manungsa tekané sangka swarga, Dèkné bakal mbuwang sakkèhé dosané para turunané Bapa Yakub." 2727 Gusti Allah uga ngomong ngéné: "Aku bakal nggawé prejanjian anyar karo bangsa Israèl, nèk Aku wis ngapura sakkèhé salahé." 2828 Para sedulur, jalaran bangsa Israèl nampik kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus, mulané ya dadi mungsuhé Gusti Allah. Lah kuwi malah nekakké betyik kanggo kowé. Nanging jalaran bangsa Israèl kuwi sak- wijiné bangsa sing dipilih Gusti Allah, mulané ya dié- man tenan karo Gusti Allah, éling prejanjiané marang Bapa Abraham, Isak lan Yakub. 2929 Awit para sedulur, nèk Gusti Allah wis nggawé putusan milih lan mberkahi bangsa Israèl, Dèkné ora bakal malih piki- rané. 3030 Wujuté kowé para sedulur sing dudu bangsa Ju, kowé mauné ya ora pada manut marang Gusti Al- lah, nanging saiki kowé pada nampa kawelasané. Kenèng apa? Jalaran bangsa Ju nampik pitulungané Gusti Allah. 3131 Mengkono uga, kaya enggoné Gusti Al- lah ngétokké kawelasané marang kowé sing dudu Ju, Gusti Allah uga bakal ngétokké kawelasané marang bangsa Ju. 3232 Dadiné bangsa Ju lan bangsa sing dudu Ju kabèh wis pada nglakoni dosa lan ya wis sak mestiné nèk kudu nampa setrapané. Lan jalaran sang- ka kuwi, Gusti Allah saiki bisa ngétokké kawelasané marang kabèh manungsa, sing Ju lan sing dudu Ju. ang Gusti Allah Pamuji marang Gusti Allah Pamuji mar 3333 Pantyèn ya nggumunké tenan gedéné kasugihané Gusti Allah ing berkah, kaweruh lan pangerti. Putu- sané Gusti Allah ora ènèng sing bisa ndunungké lan ora ènèng sing bisa dunung tumindaké. 3434 Nabi Yésaya ya wis tau ngomongké bab iki, wujuté ketulis ngéné nang Kitab: "Sapa ta sing ngerti pikirané Gusti lan sapa ta sing bisa ngréwangi Dèkné ing pamikiran. 3535 Sapa ta wis ngutangi Gusti Allah lan wani njaluk bayar!" 3636 Awit para sedulur, sembarang kuwi tekané sangka Gusti Allah lan bisané ènèng terus kuwi ya sangka kekuwatané Gusti Allah, mulané kabèh wong kudu memuji lan nyembah marang Gusti Allah slawasé. Amèn.
Rum 12:2 Urip kanggo ngladèni Gusti Allah Urip kanggo ngladèni Gusti Allah 1212 Para sedulur, kowé kabèh saiki wis dunung se- mono gedéné kawelasané Gusti Allah marang awaké déwé, mulané aku nyuwun marang kowé kabèh, mbok badanmu dipasrahké dadi kurban sing urip lan sing sutyi kanggo Gusti Allah. Kuwi ndadèkké bungahé Dèkné lan kuwi pangabekti sing sak mestiné kanggo kowé. 22 Mulané, aja pada mèlu-mèlu karo sing dilakoni wong sing ora nurut Gusti Allah. Aja kaya ngono, nanging pada manuta marang Gusti Allah, su- paya ati lan pikiranmu dadia anyar. Awit namung mengkono kuwi kowé bisa mangertèni marang kekarepané Gusti Allah. Ngertia para sedulur, ya kekarepané Gusti Allah kuwi sing betyik déwé kanggo uripmu. Nèk kowé nuruti kuwi, kowé ndadèkké bungahé at- iné Dèkné. Kekarepané Gusti Allah kuwi sing apik déwé kanggo kowé, kuwi ora ènèng klèruné. 33 Awit Gusti Allah pantyèn wis ngétokké kabetyikané marang aku lan Dèkné wis ngekèki penggawéan iki marang aku. Mulané aku ngélingké marang kowé siji- sijiné: aja mikir nèk kowé kuwi sing apik déwé, nang- ing angen-angen lan atimu kudu sing sak beneré. Ngertia nèk Gusti Allah déwé sing ngekèki sak wer- nané kapinteran marang kowé, supaya kowé bisa nu- ruti kekarepané. 44 Para sedulur, badané awaké déwé iki pérangané okèh lan penggawéané séjé-séjé. 55 Se- mono uga awaké déwé iki, senajan awaké déwé iki wong okèh, nanging awaké déwé kabèh wis dadi siji ing Kristus. Awaké déwé iki kenèng dipadakké karo badané Kristus. Lan kaya pérangané badan mau, awaké déwé iki ya nduwé penggawéan déwé-déwé, kanggo nulungi sak kabèhé. 66 Mulané para sedulur, kowé kudu ngerti nèk Gusti Allah ngekèki werna-wer- na kapinteran marang awaké déwé siji-sijiné, kanggo nyambutgawé nuruti kekarepané. Nèk ènèng sedulur sing dikèki kapinteran bisa nampa tembungé Gusti Al- lah sing kudu diomongké marang sedulur-sedulur nang pasamuan, sedulur kuwi ya kudu nindakké penggawéan kuwi nganggo kekuwatané Gusti. 77 Nèk dikèki kapinteran kanggo nulungi apa mulangi liyané, ya kudu dikanggokké kaya sak mestiné. 88 Nèk ènèng sing nampa kapinteran kanggo ngantepké pengan- delé sedulur liyané, ya kudu ditindakké kaya sak mestiné. Sing bisa ngedum rejeki marang liyané ya kudu ditindakké tanpa éman. Sapa sing dikèki kapin- teran nuntun, ya kudu nuntun pasamuané Gusti karo sabar lan temen. Sing dikèki ati melas ya kudu ngé- tokké kawelasané marang liyané karo ati sing bungah. KatrKatrésnan mar ang sakpada-pada ésnan marang sakpada-pada 99 Para sedulur, kowé kudu trésna sing tenanan marang sakpada-pada, aja étok-étokan. Mulané, kowé kudu nyingkuri barang sing ala, sing betyik kudu mbok gondèli. 1010 Pada trésnaa marang sakpada-pada sak atimu, awit kowé wis dadi tunggal sedulur ing 171 Rum 13:4 brayaté Kristus. Pada ngajènana marang sakpada-pa- da, malah apiké nèk kowé pada kenèng ditiru karo liyané ing prekara iki. 1111 Aja pada males, nanging pada nyambuta gawé kanggo Gusti sing tenanan karo ati sing seneng. 1212 Gusti Allah bakal ngekèki barang sing nggumun-nggumunké marang kowé, mulané kuwi kudu diarep-arep karo bungah ing ati. Dadiné nèk kangèlan teka, kowé bisa sabar lan kuwat lan bisa pas- rah sembarang marang Gusti Allah ing sakjeroné pan- donga. 1313 Sedulurmu sing pada kekurangan ing san- dang lan pangan kudu mbok tulungi lan nèk ènèng dayoh kudu ditampa lan dirumati sing apik. 1414 Wong sing nggawé sangsarané uripmu kudu mbok suwunké sing betyik marang Gusti Allah. Sepisan menèh aku ngomong: wong kaya ngono kudu mbok pujèkké apik, aja dipujèkké sing ala. 1515 Nèk ènèng sedulur nampa kabungahan, pada mèlua bun- gah, nèk ènèng sing susah, pada mèlua susah. 1616 Pada dadia siji ing ati karo sedulur kabèh sak pasamuan. Mulané, aja namung mikirké penggawéan sing gedé, nanging pada senenga uga ngurusi penggawéan sing tyilik. Aja mikir kowé sing pinter déwé. 1717 Aja mbales ala marang wong sing nggawé ala marang kowé, nanging nggawéa betyik marang sapa waé. 1818 Pada nglumui sak bisa-bisamu, supaya urip rukun lan tentrem karo kabèh wong. 1919 Para sedulur sing tak trésnani, aja pisan-pisan nduwèni kepéngin mbales ala marang wong sing ng- gawé ala marang kowé. Kaya ngono kudu mbok pas- rahké marang Gusti Allah waé. Aja lali nèk Gusti Allah wis ngomong ngéné nang Kitab: "Aku sing bakal mbales, Aku déwé sing bakal tumandang." 2020 Kowé malah kudu éling marang tembungé Kitab sing uniné ngéné: "Nèk mungsuhmu ngelih kudu mbok kèki man- gan, nèk ngelak kudu mbok kèki ngombé. Nèk kowé nindakké kuwi, mungsuhmu bakal rumangsa isin déwé lan bakal ngakoni salahé." 2121 Mulané para sedu- lur, aja sampèk kowé kenèng dikalahké karo tumindak ala, aja, nanging kowé kudu menangké tumindak ala nganggo tumindak betyik. Kuwajiban marang par Kuwajiban mar a pangwasa ang para pangwasa 1313 Para sedulur, kabèh wong, tegesé kowé mbarang, kudu nurut pernatan-pernatan sang- ka pangwasané negara, awit pangwasané negara kuwi ya Gusti Allah sing netepké. 22 Dadiné sapa sing nglawan marang pangwasané negara kuwi sak beneré ya nglawan marang pernatané Gusti Allah. Mulané, sapa sing nerak pernatané negara ya kudu ngerti nèk bakal nampa setrapan. 33 Awit wong sing nglakoni sing betyik ora usah wedi marang pangwasané negara. Wong sing nindakké sing ala, kuwi sing kudu wedi. Mulané, nèk kowé nindakké sing betyik, kowé ora us- ah wedi, kowé malah bakal nampa pengaleman sang- ka negara. 44 Kowé kudu ngerti para sedulur, pang- wasané negara kuwi sakjané nyambutgawé kanggo Gusti Allah kanggo betyikmu déwé. Nanging nèk kowé nindakké sing ala, ya bener kowé wedi, awit miturut
Rum 13:5 pernatané negara kowé ya kudu disetrap. Pang- wasané negara kuwi pantyèn gamané Gusti Allah kanggo sapa waé sing nindakké ala. 55 Dadiné para sedulur, kenèng apa awaké déwé kok kudu manut marang pernatané negara? Ora namung jalaran wedi disetrap, nanging uga jalaran awaké déwé ngerti nèk kuwi barang apik sing kudu dilakoni. 66 Mulané kowé ya pada mbayar belasting, awit ne- gara kudu mbayar wong-wong sing nyekel pangwasa. Wong-wong kuwi netepi kuwajibané lan pada nyam- butgawé kanggo Gusti Allah. 77 Mulané awaké déwé ya kudu netepi kuwajibané awaké déwé marang para pangwasa. Nèk kudu mbayar belasting ya kudu diba- yar, nèk kudu ngajèni apa ngelem sing nyekel pang- wasa, ya kudu ditindakké ngono. ang sakpada-pada Kuwajiban marang sakpada-pada Kuwajiban mar 88 Para sedulur, apiké nèk kowé ora nduwé utang apa- apa marang sapa-sapa, kejaba nduwé utang katrés- nan marang sakpada-pada. Awit wong sing trésna marang liyané kuwi netepi kekarepané Gusti Allah sak kabèhé. 99 Bener Gusti Allah ngekèki angger-angger marang awaké déwé kayadéné: aja laku bédang, aja mematèni, aja nyolong, aja milik barangé liyané lan ènèng angger-angger liyané. Nanging angger-angger kuwi mau kabèh kenèng didadèkké angger siji, yakuwi: pada trésnaa marang liyané kaya enggonmu nrésnani awakmu déwé. 1010 Awit para sedulur, wong sing trésna marang liyané kuwi ya ora bakal nggawé ala marang liyané. Dadiné nèk awaké déwé nrésnani liyané, awaké déwé netepi angger-anggeré Gusti Allah sak kabèhé. 1111 Para sedulur, prekara bab trésna marang sakpada- pada kuwi kudu mbok tindakké tenan, awit kowé kudu ngerti nèk awaké déwé kudu sing awas lan tata-tata, kaya wong sing tangi-turu. Kenèng apa aku kok ngomong ngono para sedulur? Jalaran saiki awaké déwé wis tyedek banget karo tekané Kristus, sing kudu njikuk awaké déwé sangka donya sing kebek ala iki, supaya didadèkké siji karo Gusti Allah slawas- lawasé. Waktu kuwi wis selot tyedek nèk dipadakké karo mbiyèn dongé awaké déwé masrahké uripé marang Kristus. 1212 Nèk urip ing donya sing kebek ala iki dipadakké karo wengi, pantyèn wenginé ya wis mèh entèk lan awan wis mèh teka. Mulané hayuk awaké déwé pada ninggal tumindak peteng lan hayuk pada nyekel gamané pepadang. 1313 Hayuk pada nin- dakké sing betyik, kaya wong sing ana ing padang kenèng disawang liyané. Tegesé, aja ramé-ramé ngombé lan mabuk, aja laku bédang nindakké urip sing ora pantes, aja pada tukaran lan kumèrèn. 1414 Aja kaya ngono para sedulur, nanging saiki kowé wis dadi siji karo Gusti Yésus Kristus, kowé ya kudu urip niru Dèkné. Aja mikir kepriyé sing arep nuruti kekarepané dosa ing awakmu, kuwi namung nggolèk kemare- mané kedaginganmu. 172 Rum 14:11 ang sakpada-pada Sing sabar marang sakpada-pada Sing sabar mar Para sedulur, saiki ènèng prekara liyané sing kudu tak omong, yakuwi, bab pangan lan dina. Sing penting déwé ya iki: nèk ènèng sedulur sing ijik enom pengandelé, ditampa sing apik, senajan sedulur kuwi ijik netepi sak wernané sirikané agama bab pan- gan lan dina. Prekara-prekara kuwi aja sampèk digawé jalaran kanggo èngkèl-èngkèlan bab apa sing bener lan apa sing klèru. 22 Awit ènèng sedulur sing pretyaya nèk éntuk mangan panganan apa waé, nanging liyané pretyaya nèk ora éntuk mangan iwak daging, mulané ya namung mangan janganan. 33 Sedulur sing pretyaya nèk éntuk mangan panganan apa waé ora kenèng nyepèlèkké liyané sing ora mangan iwak. Semono uga, sedulur sing namung mangan janganan, ora mangan iwak, ora kenèng nyalahké liyané sing man- gan daging, awit Gusti Allah déwé wis nglilani sedulur kuwi mangan apa waé lan Dèkné ya wis nampa sedu- lur kuwi. 44 Lah nèk Gustiné sedulur kuwi nglilani, apa kowé kuwi Gustiné sedulur kuwi kok wani nyalahké dèkné. Ketampa-oraé kuwi Gustiné sedulur kuwi sing ngarani. Nanging sedulur kuwi bakal ketampa, awit Gusti déwé sing bakal ngréwangi. 1414 55 Uga ènèng sedulur sing nganggep dina sijiné luwih apik tenimbang dina liyané. Nanging sedulur liyané pretyaya nèk dina kabèh tunggalé waé. Ya bèn, bab iki kabèh sedulur dililani nuruti pengandelé déwé-déwé. 66 Awit para sedulur, sedulur sing ngarani sakwijiné di- na luwih gedé tenimbang liyané kuwi ya jalaran sedu- lur kuwi kepéngin ngajèni marang Gusti Yésus. Lah sedulur sing pretyaya nèk éntuk mangan panganan apa waé semono uga nèk mangan ya kanggo ngluhurké Gusti Yésus. Wujuté sedulur kuwi nèk man- gan ya ndonga lan maturkesuwun marang Gusti Allah. Lah sedulur sing ora mangan iwak, sing namung man- gan janganan, uga nèk mangan ya kanggo ngluhurké Gusti, awit dèkné ya ndonga lan maturkesuwun marang Gusti Allah. 77 Para sedulur, awaké déwé ora kenèng nyalahké sakpada-pada ing prekara-prekara iki. Awit, senajana urip, awaké déwé ya ora nuruti karepé déwé, senajana mati ya ora karepé déwé. 88 Nèk urip, awaké déwé ya urip kanggo Gusti, nèk mati, awaké déwé ya mati kanggo Gusti. Pati-uripé awaké déwé wis nang tan- gané Gusti. 99 Awit Kristus ya wis mati nglabuhi awaké déwé lan Dèkné tangi sangka pati, supaya bisa ng- wasani kabèh manungsa, sing wis mati lan sing ijik urip. 1010 Para sedulur, kowé sing ora mangan iwak, aja nyalahké sing mangan iwak lan kowé sing mangan sembarang, aja nyepèlèkké sing ora mangan iwak. Kenèng apa aku kok ngomong ngono? Awit awaké déwé kabèh mbésuk bakal kudu mara nang ngarepé Gusti Allah lan Dèkné sing bakal ngarani klèru-beneré awaké déwé. 1111 Wujuté nang Kitab ya wis ketulis ngéné: "Tembungé Gusti Allah ngéné:
Rum 14:12 Kaya enggonku wujut urip, mengkono uga Aku ngomong nèk kabèh wong bakal sujut ngabekti Aku lan kabèh wong bakal ngakoni nèk Aku iki Gusti Allah." 1212 Dadiné para sedulur, awaké déwé iki siji-sijiné bakal asok penjawab déwé-déwé marang Gusti Allah. Aja dadi sandungané liyané Aja dadi sandungané liyané 1313 Mulané hayuk awaké déwé wis aja pada nyalahké sakpada-pada menèh. Luwung hayuk pada nggawé putusan sing mantep ora arep nindakké prekara apa waé sing marakké liyané bisa semplak pengandelé apa tiba menèh ing dosa. 1414 Bener, jalaran aku wis dadi siji karo Gustiku Yésus, aku ngerti nèk ora ènèng barang apa waé kotor sangka karepé déwé, ora para sedulur. Barang kuwi kotor kanggo wong sing nganggep nèk barang kuwi kotor. 1515 Dadiné para sedulur, nèk jalaran sangka sing mbok pangan ènèng sedulur ketyentok atiné, tibaké kowé ya ora mlaku nganggo katrésnan. Aja sampèk, jalaran sangka barang sing mbok pangan, ènèng sedulur semplak pengandelé. Ngertia nèk Kristus mati uga nglabuhi sedulur kuwi. 1616 Mulané para sedulur, sing ati-ati, aja sampèk prekara sing mbok anggep be- tyik sampèk dianggep ala karo sedulur liya. 1717 Awit, ora nèk awaké déwé ora mangan iki apa ora ngombé kaé kuwi tandané nèk uripé awaké déwé dikwasani karo Gusti Allah, ora! Nanging nèk sangka pitulungané Roh Sutyi awaké déwé bisa ngétokké barang sing bener lan bisa ngétokké katentreman lan kabungahan, kuwi tandané nèk uripé awaké déwé dikwasani karo Gusti Allah. 1818 Wong sing ngladèni Kristus nganggo ati sing kaya ngono kuwi pantyèn ndadèkké bungahé Gusti Al- lah lan uga diajèni karo manungsa. 1919 Mulané para sedulur, awaké déwé kudu nglumui tenan nindakké prekara-prekara sing bisa ndadèkké rukun lan sing bisa ngantepké pengandelé awaké déwé kabèh. 2020 Aja sampèk awaké déwé mbubrah penggawéané Gusti Allah jalaran sangka prekara pan- ganan. Ya bener, panganan apa waé kenèng dipan- gan, nanging ora apik nèk apa sing dipangan awaké déwé kuwi sampèk ndadèkké sandungané sedulur liyané. 2121 Apiké awaké déwé ora mangan daging apa ora ngombé anggur apa ora nindakké apa waé sing bisa marakké sedulur liyané semplak pengandelé. 2222 Pengandelmu bab apa sing kenèng lan apa sing ora kenèng dipangan kuwi kudu mbok simpen ing atimu déwé, namung kowé déwé lan Gusti Allah sing kudu ngerti. Pantyèn beja tenan wong sing bisa ngarani ing atiné déwé apa sing bener, tanpa rumangsa salah ing tembé-mburiné. 2323 Nanging nèk ènèng sedulur nékat mangan panganan tanpa ngerti panganan mau apik dipangan apa ora, sedulur kuwi dosa, ora namung ing atiné déwé, nanging uga nang ngarepé Gusti Allah. Awit pantyèn dosa nèk kowé nindakké prekara apa waé tanpa ngerti ing ati bener-oraé. 173 Rum 15:12 Nggawé senengé liyané, ora nggolèk senengé dé Nggawé senengé liyané, or a nggolèk senengé déwéwé Para sedulur, awaké déwé sing rumangsa wis jeru pengandelé, awaké déwé kudu nyabari sedulur-sedulur sing ijik enom pengandelé. Aja na- mung mikir sing apik kanggo awaké déwé waé. 22 Malah hayuk awaké déwé siji-sijiné pada nindakké apa sing apik kanggo sedulur liyané lan apa sing bisa ngantepké pengandelé sedulur liyané. 33 Awit Kristus wujuté ya ora nggolèk senengé déwé, ora, nanging nang Kitab wis ketulis ngéné: "Duh Allah, tembungé wong-wong sing pada ngolok-olok Kowé, tibané ing Aku." 1515 44 Para sedulur, sembarang sing wis ketulis nang Kitab dèk jaman mbiyèn kuwi tujuané kanggo mulangi awaké déwé, supaya awaké déwé pada sabar lan nduwé kekuwatan nurut kekarepané Gusti Allah. Lan jalaran sangka kuwi awaké déwé bisa ngarep-arep nampa sembarang sing wis dijanji karo Gusti Allah. 55 Muga-muga Gusti Allah, sing ngekèki kesabaran lan kekuwatan, ngréwangi kowé kabèh, supaya bisa dadi siji ing kekarepan lan bisa nindakké urip nurut tipaké Kristus Yésus. 66 Dadiné kowé kabèh bisa dadi siji ing ati lan bebarengan kowé bisa ngluhurké Gusti Allah karo lambému. Dèkné sing dadi Bapaké Gustiné awaké déwé Yésus Kristus. Kristus kanggo bangsa Ju lan Kristus kanggo bangsa Ju lan sing dudu Ju sing dudu Ju 77 Mulané para sedulur, mikirké kuwi mau kabèh sing tak omong, hayuk nampa sakpada-pada karo bungah, kaya enggoné Kristus nampa kowé. Mengkono kuwi Kristus marakké wong-wong pada ngluhurké jenengé Gusti Allah. 88 Aku ngomong ngono kuwi, awit enggoné Kristus teka ngladèni bangsa Ju kuwi kanggo nduduhké nèk Gusti Allah ora medot, nanging malah nuruti prejanjiané marang para mbah-mbahané. 99 Ke- jaba sangka kuwi, Kristus teka, supaya uga bangsa sing dudu Ju bisa ngluhurké Gusti Allah, sing ngétokké kawelasané. Wujuté nang Kitab wis ketulis ngéné: "Aku bakal ngluhurké Jenengmu lan nang tengahé para bangsa Aku bakal memuji Kowé." 1010 Uga ènèng tembung ngéné sangka nabi Moses: "Hé para bangsa sing dudu Ju, pada bungah-bungaha bareng karo bangsa pilihané Gusti Allah." 1111 Enèng tulisan liyané menèh sing uniné ngéné: "Hé para bangsa sing dudu Ju, pada memujia marang Gusti lan bangsa-bangsa liyané, pada memujia marang Dèkné." 1212 Nabi Yésaya uga wis ngomong ngéné, kaya sing ke- tulis nang Kitab: "Bapa Isai, bapaké ratu Daved,
Rum 15:13 bakal nukulké turunan sing bakal ngwasani para bangsa sing dudu Ju. Ya Dèkné sing dadi pengarep-arepé bangsa sing dudu Ju." 1313 Para sedulur, pandongaku, muga-muga Gusti Al- lah sing dadi pengarep-arepé kabèh manungsa, nge- beki atimu karo kabungahan lan katentreman, awit kowé pada pretyaya marang Dèkné. Muga-muga pen- garep-arepmu mundak terus sangka pitulungané Roh Sutyi. asul Paulus kok nulis layang iki Kenèng apa rasul Paulus kok nulis layang iki Kenèng apa r 1414 Para sedulur, aku déwé ngerti nèk kowé kabèh ora kurang ing tumindak betyik, awit Gusti Allah ngebeki atimu karo kaweruh. Mulané kowé ya bisa mulangi sakpada-pada. 1515 Nanging senajan ngono, nang layang iki aku kendel ngélingké bab prekara siji-loro marang kowé. Enggonku wani nulis karo kendel kuwi jalaran Gusti Allah wis milih aku lan ngekèki penggawéan iki. 1616 Aku kudu dadi peladèné Kristus Yésus nggawa kabar kabungahan marang bangsa-bangsa sing dudu Ju. Mengkono kuwi aku bisa nggawa bangsa-bangsa sing dudu Ju nang ngarepé Gusti Allah, supaya bisa ketam- pa lan uripé bisa kanggonan lan katuntun Roh Sutyi. Mulané aku nganggep aku iki kaya imam sing mas- rahké kurban marang Gusti Allah. Kurbanku sing ndadèkké bungahé Gusti Allah ya bangsa-bangsa sing dudu Ju iki. 1717 Lan jalaran aku wis dadi siji karo Kristus aku bungah bisa nyambutgawé ngladèni Gusti Allah. 1818 Awit aku namung wani ngomongké apa sing wis ditindakké karo Kristus lantaran aku, yakuwi, nuntun bangsa-bangsa sing dudu Ju, supaya pada manut marang Gusti Allah. Bisané pada manut, jalaran krun- gu pituturé Gusti lan weruh kwasané Gusti sangka aku. 1919 Kejaba sangka kuwi, Gusti Allah ngekèki pang- wasa marang aku, supaya aku bisa nindakké tanda- tanda lan mujijat-mujijat kanggo manungsa. Karomenèh Roh Sutyi ngekèki kekuwatan marang aku, supaya aku bisa nindakké penggawé-penggawé sing nggumunké iki. Mengkono kuwi aku nggelarké kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus sampèk rata, wiwit kuta Yérusalèm mlaku-mlaku nganti tekan bawah Ilirikum. 2020 Nanging aku namung nggelarké kabar kabungahan iki nang panggonan-panggonan sing du- rung tau dikabari bab Gusti Yésus Kristus. Dadiné aku ora nyambutgawé nang kebon sing wis digarap wong liya. 2121 Wujuté nang Kitab ya wis ketulis ngéné: "Wong sing durung tau dikabari bab Dèkné bakal weruh Dèkné lan wong sing durung tau krungu bakal dunung." 174 Rum 15:33 ep teka Rasul Paulus arep teka Rasul Paulus ar nang kuta Rum nang kuta Rum 2222 Para sedulur, yakuwi jalarané sing marakké aku karépotan ora bisa teka nang nggonmu. 2323 Nanging saiki penggawéanku nang bawah kéné wis rampung lan ya pantyèn wis pirang-pirang taun tenan eng- gonku kepéngin niliki kowé. 2424 Mulané, sing tak suwun, nèk aku lunga nang negara Spanyol aku bisa mampir nang nggonmu. Nèk aku lèrèn nang kuta Rum kono, aku bakal bebarengan karo kowé sak untara. Sakwisé kuwi aku bakal nyuwun pitulunganmu, supaya aku bisa neruské lakuku. 2525 Nanging saiki aku arep budal nang kuta Yérusalèm, aku arep ngréwangi sedulur- sedulur sing nurut Gusti nang kana. 2626 Awit sedulur- sedulur nang Masedonia lan Akaya pada nglumpukké duwit karo éklasé ati, kanggo nulungi sedulur-sedulur nang Yérusalèm sing ora nduwé. 2727 Putusan kuwi metu sangka karepé wong-wong kuwi déwé lan pantyèn ya ènèng beneré nèk wong-wong iki kudu nulungi sedu- lur-sedulur nang Yérusalèm sing ora nduwé. Wujuté ya bangsa Ju sing nggawa kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus marang bangsa-bangsa sing dudu Ju. Lan jalaran sedulur-sedulur wis ngedum banda kasuk- man marang sedulur-sedulur sing dudu Ju, mulané ya wis sak mestiné nèk sedulur-sedulur sing dudu Ju nyukupi sedulur-sedulur bangsa Ju karo sandang-pan- gan. 2828 Para sedulur, nèk aku wis rampung karo peng- gawéan iki, tegesé, nèk aku wis masrahké duwit urunan mau kabèh marang sedulur-sedulur nang Yérusalèm, aku bakal budal nang negara Spanyol lan mampir nang nggonmu nang kuta Rum. 2929 Nèk aku teka nang nggonmu aku bakal nggawa berkah okèh sangka Kristus, sing arep tak edum karo kowé. 3030 Para sedulur, kowé lan aku saiki pada nyambut- gawé bebarengan kanggo Gusti Yésus Kristus lan awaké déwé bebarengan ngrasakké katrésnané Roh Sutyi sing manggon ing uripé awaké déwé. Mulané aku nyuwun tenan marang kowé, mbok aku diréwangi ing sakjeroné peranganku. Aku didongakké supaya bisa slamet. 3131 Didongakké, supaya aku bisa utyul sangka tangané wong Ju nang Yudéa sing pada nglawan pituturé Gusti. Didongakké, supaya duwit urunan bisa ditampa apik karo sedulur-sedulur nang Yérusalèm. 3232 Dadiné, nèk Gusti Allah nglilani, aku bisa teka nang nggonmu karo ati bungah lan enggonku ni- liki kowé bisa nggawé segeré atiku lan atimu. 3333 Muga- muga Gusti Allah, sing bisa ngekèki katentreman, mberkahi kowé kabèh. Amèn. Kirim kabar-kabar slamet Kirim kabar-kabar slamet 1616 Para sedulur, aku nyuwun marang kowé, nèk sedulur Fébé teka nang nggonmu, dèkné ditam- pa lan diladèni sing apik, awit dèkné ya kaya awaké déwé nurut Gusti. Sedulur Fébé iki nyambutgawé
Rum 16:2 kanggo Gusti nang pasamuan nang kuta Kèngkréa. 22 Mulané aku nyuwun marang kowé, sedulur iki di- ladèni kaya sak pantesé kanggo sedulur sing nyam- butgawé kanggo Gusti. Nèk butuh apa-apa ditulungi, awit dèkné déwé ya wis nulungi sedulur pirang-pirang, kayadéné aku iki. 33 Aku nyuwun dikirimké slamet marang sedulur Ak- wila lan Priska, kantyaku nyambutgawé kanggo Kris- tus Yésus. 44 Sedulur sak jodo iki ora éman uripé eng- goné nulungi aku. Lan ora namung aku déwé, nanging sedulur-sedulur sangka pasamuan-pasamuan sing dudu bangsa Ju ya rumangsa kepotangan pitulungan karo sedulur loro iki. 55 Dikirimké slamet uga marang sedulur-sedulur sing pada mèlu kumpulan nang om- ahé sedulur Akwila lan Priska. Kepriyé kabaré karo sedulurku Epénétus sing tak trésnani? Dèkné nurut Gusti sing ndisik déwé nang bawah Asia. 66 Kirimké slamet marang sedulur Maria. Dèkné ya ora setitik enggoné nyambutgawé kanggo kowé. 77 Kepriyé kabaré karo sedulur Adronikus lan sedulur Junia, kantyaku tunggal bangsa sing uga dise- trap bareng karo aku. Sedulur loro iki pantyèn rasul sing kajèn tenan lan enggoné nurut Gusti malah luwih suwi tenimbang aku. 88 Kirimké slamet marang Ampliatus, sedulurku ing Gusti sing tak trésnani tenan. 99 Aja lali marang sedulur Urbanus, sing kaya aku nyambutgawé kanggo Kristus. Uga Stakis, sedulur sing tak trésnani. 1010 Kirimké slamet marang sedulur Apèles, sing temen nurut Kristus. Uga sedulur-sedulur nang omahé sedulur Aristobeles. 1111 Sedulur Hérodium, sedulur tunggal bangsa, kirimké slamet uga marang dèkné. Kepriyé kabaré karo sedu- lur-sedulur sing nang omahé sedulur Narkisus? Sing tak suwun pada slamet sangka berkahé Gusti. 1212 Aja lali uga marang sedulur Triféna lan sedulur Tri- posa. Sedulur wédok-wédok iki ya ora sembrana eng- goné nyambutgawé kanggo Gusti. Uga sedulurku wé- dok Pèrsi sing tak trésnani. Dèkné uga ora setitik eng- goné nyambutgawé ngladèni Gusti. 1313 Kirimké slamet marang sedulur Rufus, sing nyata tenan peng- gawéané kanggo Gusti. Uga ibuné sedulur Rufus, sing trésna marang aku kaya anaké déwé. 1414 Kepriyé kabaré karo sedulur Asinkritus, sedulur Flikon, sedulur Hèr- mès, sedulur Patrobas, sedulur Hèrmas lan uga sedu- lur-sedulur liyané bebarengané? 1515 Kirimké slamet marang sedulur Filologes lan sedulur Yulia, sedulur Nérus lan yuné. Uga kirimké slamet marang sedulur Olimpas lan sedulur-sedulur liyané bebarengané. 1616 Para sedulur, pada rangkulana sakpada-pada kanggo tanda katrésnan sangka aku. Sedulur-sedulur sangka pasamuan kabèh nang bawah kéné pada kirim slamet marang kowé kabèh sing nang kuta Rum kono. 1717 Para sedulur, aku kepéngin ngélingké marang kowé, supaya pada awas lan ati-ati karo wong sing 175 Rum 16:27 marakké tyongkrèh lan metyah pasamuan, uga marakké sedulur siji-loro ninggal dalané Gusti. Pada mulangké prekara-prekara sing ora tyotyok blas karo pitutur sing bener sing wis diwulangké marang kowé. Wong kaya ngono kuwi diedohi. 1818 Kenèng apa awaké déwé kok kudu ngedohi wong sing kaya ngono kuwi? Awit ora pada nuruti kekarepané Kristus, Gustiné awaké déwé. Omongané énaké lan alusé éram-éram, nanging tujuané namung ngenèng sedulur-sedulur sing ora ngerti nèk diapusi. 1919 Kenèng apa aku kok ngomong ngono! Awit kabèh wong wis ngerti nèk kowé nurut Gusti tenan. Mulané aku ya bungah tenan. Nanging senajan ngono, karepku kowé pada mikir sing apik bab sing bener, sing kudu mbok lakoni. Bab sing ala, kuwi kudu diedohi. 2020 Gusti Allah sing bisa ngekèki katentreman marang awaké déwé, Dèkné sing ndang bakal ngremuk Sétan nang ngisoré sikil- mu. Muga-muga kabetyikané Gustiné awaké déwé Yésus ngebeki atimu! 2121 Para sedulur, sedulur Timotius sing nyambutgawé karo aku, kirim slamet marang kowé. Uga sedulur Lu- sius, Jason lan sedulur Sosipatèr, kabèh tunggal bangsa karo aku. 2222 Aku déwé uga, Tèrtius, sing nulis layang iki, ya kir- im slamet marang kowé kabèh sing pada nurut Gusti. 2323 Uga sedulur Gayus kirim slamet. Dèkné sing tak in- epi lan dèkné uga sing ngekèki panggonan marang pasamuan ngumpul nang omahé. Kabar slamet uga sangka sedulur Erastus, sing nyekel duwité kuta kéné. Uga sedulur Kwartus kirim kabar slamet marang kowé. Muga-muga kabetyikané Gusti Yésus Kristus ngebeki atimu kabèh. Pamuji lan penutup Pamuji lan penutup 2525 Para sedulur, hayuk pada ngluhurké jenengé Gusti Allah. Dèkné nduwèni kwasa nguwatké pengandelmu. Yakuwi sing tak omongké, nèk aku nggelarké kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus. Kabar kabungahan iki pantyèn kasimpen pirang-pirang atus taun. 2626 Nanging Gusti Allah sing langgeng saiki wis ngu- darké simpenan iki marang awaké déwé sing nyam- butgawé kanggo Dèkné. Awaké déwé dikongkon nggelarké kabar kabungahan iki, sing uga wis diomongké karo para nabi nang Kitab. Kabèh bangsa kudu krungu kabar kabungahan iki, supaya bisa pretyaya lan manut marang Gusti Allah. 2727 Para sedulur, Gusti Allah sing ora ènèng liyané, Gusti Allah sing gedé déwé kaweruhé, Dèkné déwé sing kudu diluhurké slawas-lawasé. Dèkné sing ngongkon Gusti Yésus Kristus nylametké awaké déwé. Amèn. Paulus
1 Korinta 1:3 176 1 Korinta 1:23 1 Korinta 1 Korinta Pembukakan lan pamuji slamet Pembukakan lan pamuji slamet rasul Pétrus" lan uga ènèng sing ngomong: "Aku mèlu Kristus." 11 Para sedulur, iki layang sangka nggonku, Paulus, sing dipanggil karo Kristus Yésus dadi rasulé lan uga sangka sedulur Sostenès, marang pasamuané Gusti Allah nang kuta Korinta. Kowé kabèh wis dipilih dadi umaté Gusti Allah sing sutyi, jalaran wis dadi siji karo Kristus Yésus, bareng karo sedulur kabèh nang endi waé, sing pada memuji Yésus Kristus, Gustiné wong-wong lan Gustiné awaké déwé. 33 Muga-muga Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan Gusti Yésus Kristus ngedunké kabetyikané lan katen- tremané marang kowé kabèh. ésus Kristus Kasugihan ing Gusti Yésus Kristus Kasugihan ing Gusti Y 44 Para sedulur, aku ora lèrèn enggonku maturke- suwun marang Gusti Allah kanggo kowé, awit Dèkné ngétokké kabetyikané marang kowé, sakwisé kowé da- di siji karo Kristus Yésus. 55 Enggonmu dadi siji karo Dèkné kuwi marakké kowé bisa sugih ing prekara apa waé, ya sugih ing tetembungan lan uga sugih ing kaweruh. 66 Piwulangé awaké déwé marang kowé bab Kristus wis mantep ing atimu, mulané, ing sakjeroné ngarep-arep tekané Gusti Yésus Kristus kowé ya ora kekurangan apa-apa blas bab kapinteran-kapinteran pawèhé Roh Sutyi. 88 Gusti uga bakal ngréwangi kowé, supaya kowé bisa kuwat terus tekan entèk-entèkané lan supaya mbésuk, nèk Gusti Yésus Kristus teka ngru- tu manungsa, kowé kabèh bisa ketemu tanpa salah. 99 Gusti Allah pantyèn kenèng dijagakké tenan. Dèkné sing manggil kowé, supaya kowé bisa urip dadi siji karo Anaké, yakuwi, Yésus Kristus, Gustiné awaké déwé. Pada dadia siji ing pikiranan Pada dadia siji ing pikir 1010 Para sedulur, kejaba sangka kuwi mau kabèh aku nduwèni tembung liyané marang kowé! Ing Jenengé Gustiné awaké déwé Yésus Kristus aku nyuwun tenan marang kowé kabèh, mbok aja pada èngkèl-èngkèlan lan séjé-séjé pinemuné ngono. Mbok pada nunggala dadi siji ing pikiran lan ing kekarepan enggonmu pada nurut Gusti. 1111 Kenèng apa aku kok ngomongké bab iki marang kowé? Jalaran ènèng sedulur-sedulur sangka brayaté sedulur Kloé ngomongi aku, jaréné nang ten- gahmu ènèng sing pada tukaran. 1212 Jaréné ènèng sing ngomong: "Aku mèlu rasul Paulus," liyané ngomong: "Aku mèlu Apolos," liyané menèh ngomong: "Aku mèlu 1313 Para sedulur, mbok dipikir sing apik! Apa Kristus mulangi nèk sing nurut Dèkné kuwi kuduné séjé-séjé lan déwé-déwé? Lak ora ta? Apa sing dipentèng mati nglabuhi kowé kuwi rasul Paulus? Apa kowé kuwi dibaptis supaya dadi muridé rasul Paulus? Lak ora ta? 1414 Mulané aku ya maturkesuwun marang Gusti Allah, ndilalahé aku ya ora mbaptis sapa-sapa sangka pasamuanmu, kejaba namung sedulur Krispus lan sedulur Gayus. 1515 Dadiné ya ora ènèng sing bisa ngomong nèk mbiyèn pada dibaptis supaya dadi muridku. 1616 O ya, aku lali, aku kélingan nèk aku mbap- tis sedulur Stéfanus sak brayaté mbarang. Nanging sak ngertiku aku wis blas ora mbaptis sapa-sapa menèh. 1717 Para sedulur, Kristus ora ngongkon aku mbaptis wong, nanging Dèkné ngongkon aku ngge- larké kabar kabungahan. Enggonku mulangké kabar kabungahan iki ya ora nganggo tembung sing abot- abot, ora manut kapinterané manungsa. Awit nèk nja- gakké kapinterané manungsa, tibaké enggoné Kristus mati nang kayu pentèngan ya ora ènèng ajiné blas. Patiné Kristus nang kayu pentèngan kuwi ngétokké Patiné Kristus nang kayu pentèngan kuwi ngétokké nèk kapinterané manungsa or nèk kapinter a ènèng tegesé ané manungsa ora ènèng tegesé 1818 Para sedulur, kanggo wong sing mlaku ing dalan sing njujuk nang karusakan kabar bab patiné Kristus nang kayu pentèngan kuwi ora ènèng tegesé. Nang- ing kanggo awaké déwé sing nampa keslametan, kabar iki dadi kekuwatané Gusti Allah. 1919 Nang Kitab Sutyi Gusti Allah wis ngomong ngéné: "Aku bakal mbuyarké kaweruhé wong pinter lan pangertiné bakal tak lebur." 2020 Dadiné, nang endi kapinterané wong sing nduwèni kaweruh? Nang endi kapinterané sing tukang mikir ing jaman saiki? Gusti Allah lak wis ngomong ta nèk kapinterané manungsa kuwi ora ènèng tegesé. 2121 Awit sangka kaweruhé, Gusti Allah wis netepké, supaya manungsa ora bisa kenal marang Gusti Allah sangka kapinterané déwé. Malah, Gusti Allah wis netepké ngekèki slamet marang wong sing pretyaya marang kabar sing digelarké, kabar sing diarani ora ènèng tegesé karo manungsa. 2222 Wong Ju pada kepén- gin weruh mujijat, wong Grik pada nggolèki kaweruh. 2323 Nanging kanggo awaké déwé, awaké déwé malah ngabarké bab Kristus sing dipentèng. Kanggo wong Ju
1 Korinta 1:24 kabar iki dadi sandungan lan kanggo wong Grik kuwi kabar sing ora ènèng tegesé. 2424 Nanging kanggo wong sing wis dipanggil karo Gusti Allah ora dadi sebab wong Ju apa wong Grik, Kristus kuwi kwasané lan kaweruhé Gusti Allah. 2525 Awit penggawéané Gusti Al- lah, sing kétoké bodo, wujuté luwih jeru tenimbang kaweruhé manungsa lan penggawéané Gusti Allah sing kétoké ora ènèng kekuwatané, malah luwih rosa tenimbang kekuwatané manungsa. 2626 Para sedulur, mbok pada éling ta dongé kowé di- panggil karo Gusti Allah. Ora okèh sing kenèng diarani wong pinter apa wong gedé pangkaté apa wong gedé lairané 2727 Nanging Gusti Allah malah milih wong sing dianggep bodo karo wong jagat kéné, kanggo ngisinké wong sing pinter. Semono uga Gusti Allah milih wong sing nang jagat kéné kétoké ringkih, kang- go ngisinké wong sing rosa. 2828 Pantyèn, sing dianggep tyilik lan ora ènèng tegesé, sing dianggep ora ènèng ajiné nang jagat kéné, yakuwi ngalahké apa sing di- anggep ènèng ajiné karo jagat. 2929 Dadiné ora ènèng wong sing bisa gemunggung nang ngarepé Gusti Al- lah. 3030 Nanging kowé wis didadèkké siji karo Kristus Yé- sus karo Gusti Allah lan Dèkné wis ndadèkké Kristus dadi kaweruhé awaké déwé. Kristus wis ngrukunké awaké déwé karo Gusti Allah lan Dèkné sing marakké awaké déwé bisa urip sing sutyi lan Dèkné sing ngluwari awaké déwé sangka dosa, supaya awaké déwé bisa urip karo Gusti Allah slawas-lawasé. 3131 Nang Kitab ya wis ketulis ngéné: "Sapa sing arep gemung- gung, apik nèk ngegungké apa sing wis ditindakké karo Gusti Allah." Bab Kristus sing dipentèng Bab Kristus sing dipentèng Para sedulur, mbiyèn dongé aku teka nang ng- gonmu ngabarké pituturé Gusti Allah sing mauné disimpen, aku ora nganggokké tembung sing duwur- duwur apa tembungé wong pinter. 22 Awit, suwéné aku nang tengahmu, aku pantyèn wis nduwèni kekarepan ora mikirké apa-apa menèh kejaba Gusti Yésus Kristus, ya Gusti Yésus Kristus sing dipentèng. 33 Kuwi jalarané aku ora bisa apa-apa sangka kapinteranku déwé. Wediku lan sangsiku nèk aku sampèk ora ngétokké kekarepané Gusti Allah, nanging ngétokké pikiranku déwé. 44 Mulané enggonku mulangi lan nggelarké pitu- turé Gusti ya ora nganggo tembung sing duwur- duwur ngegulké kapinterané manungsa, ora, nanging nganggo tembung sing ngétokké kwasané Rohé Gusti Allah. 55 Dadiné pretyayamu ora gumantung ing pangertiné manungsa, ora, nanging ing pangwasané Gusti Allah. 22 Kaweruh sing sangka Gusti Allah Kaweruh sing sangka Gusti Allah 66 Para sedulur, senajan ngono, aku uga ngomongké bab kaweruh, nanging karo wong-wong sing wis mateng pengandelé. Ora kaweruh sing sangka donya apa kaweruhé para pangwasa sing ngwasani jagat sing arep rusak iki. 77 Kaweruh sing tak omong iki 177 1 Korinta 3:4 kaweruh sing sangka Gusti Allah, yakuwi kaweruh sim- penan sing manungsa ora ngerti. Nanging kawit Gusti Allah molai nggawé jagat, Dèkné wis nduwé gagasan mberkahi awaké déwé nganggo kaweruh iki. 88 Para pangwasa nang jagat iki ora ènèng sing ngerti bab kaweruh sing sangka Gusti Allah iki. Semunggoné ngerti ngono mesti wong-wong ora matèni Gusti nang kayu pentèngan, Gusti sing gedé déwé kwasané. 99 Nanging pantyèn ya wis ketulis nang Kitab ngéné: "Mripat durung tau weruh, kuping durung tau krungu lan ati durung tau mikir blas, ya prekara-prekara kuwi sing wis dityawiské karo Gusti Allah kanggo wong sing trésna marang Dèkné." 1010 Para sedulur, Gusti Allah mbukakké kaweruh sim- penan iki kanggo awaké déwé lantaran Roh Sutyi. Roh Sutyi kuwi njajahi sembarang, uga sembarang sing disimpen jeru karo Gusti Allah. 1111 Kaya enggoné na- mung rohé manungsa déwé sing ngerti isiné atiné manungsa, mengkono uga Roh Sutyi mangertèni piki- rané Gusti Allah. 1212 Para sedulur, awaké déwé iki ora nampa roh sing sangka donya, ora, nanging awaké déwé nampa Rohé Gusti Allah. Dadiné awaké déwé bisa ngerti bab sembarang sing wis dikèkké marang awaké déwé karo Gusti Allah. 1313 Mulané, nèk aku ndunung-ndunungké bab pitu- turé Gusti Allah marang wong-wong sing nduwèni Ro- hé Gusti Allah, aku ora nganggo kapinterané ma- nungsa, ora, nanging aku manut piwulangé Rohé Gusti Allah. 1414 Wong sing ora dikwasani karo Rohé Gusti Allah ora bisa nampa lan ngerti marang prekara- prekara sing sangka Rohé Gusti Allah. Mikiré kuwi ora ènèng tegesé, awit bisané ngerti namung nèk dik- wasani karo Rohé Gusti Allah. 1515 Wong sing dikwasani karo Rohé Gusti Allah kuwi ngerti sembarang, nanging ora ènèng wong sing bisa njajahi dèkné. 1616 Nang Kitab wis ketulis ngéné: "Sapa sing bisa mangertèni pikirané Gusti? Sapa sing bisa mulangi Dèkné?" Nanging awaké déwé ngerti pikirané Kristus. Rasul Paulus lan Apolos namung peladèné Kristus Rasul Paulus lan Apolos namung peladèné Kristus Para sedulur, aku tak blaka waé! Aku ora bisa rerembukan karo kowé kaya wong sing wis nduwé Rohé Gusti Allah. Aku kepeksa rembukan karo kowé kaya wong kadonyaan, wong sing sak tyara Kris- ten ijik enom ing pengandel. 22 Aku kawit mbiyèn kepeksa ngekèki mèrki marang kowé, ora pangan sing atos, awit kowé durung kuwat nampa kuwi. Wujuté tekan saiki kowé ya durung kuwat, awit uripmu kuwi ijik kaya wong kadonyaan. Lah nèk kowé ijik pada seneng mèri lan tukaran ngono, apa kuwi ora ngé- tokké nèk uripmu ijik manut tyarané kadonyaan? 44 Wu- juté ènèng sing ngomong: "Aku mèlu Paulus" lan 33
1 Korinta 3:5 liyané ngomong: "Aku mèlu Apolos." Kuwi lak tyarané wong kadonyaan ta? 55 Dipikir para sedulur! Apolos kuwi sapa ta lan Paulus kuwi sapa? Apa ora namung peladèné Gusti Allah sing nuntun kowé supaya bisa dadi wong pretyaya? Awaké déwé iki namung nyambutgawé nuruti kekarepané Gusti. 66 Aku sing nandur, Apolos sing nyirami, nanging Gusti Allah déwé sing nukulké. 77 Wong sing nandur lan wong sing nyirami kuwi ora penting. Sing penting ya Gusti Allah, awit Dèkné sing nukulké. 88 Wong sing nan- dur lan sing nyirami kuwi tunggalé waé. Gusti Allah bakal ngupahi siji-sijiné manut penggawéané déwé- déwé. 99 Awaké déwé iki ngréwangi sakpada-pada ing kerjanané Gusti. Lah kowé kuwi dadi lemah sing di- garap Gusti. Kowé kuwi uga omah sing didekké karo Gusti. 1010 Aku iki kenèng dipadakké karo wong sing sangka kapinter- ané Gusti dadi wong sing tukang nggawé omah lan nggawé pondasiné, supaya peladèn liyané bisa ngedekké omahé nang sak nduwuré pondasi mau. Nanging sapa waé sing ngedekké omahé kudu sing ati-ati, tegesé kudu mulangi sing bener. 1111 Awit Gusti Allah déwé wis netepké nèk namung Gusti Yésus Kris- tus sing dadi pondasiné omah mau. 1212 Ing pondasi iki ènèng sing bisa ngedekké omah nganggo emas, sela- ka, watu larang, kayu, suket garing apa damèn. 1313 Apik-oraé penggawéané bakal ketara mbésuk nèk Kristus teka. Awit ing dina kuwi penggawéané wong kabèh bakal dijajal nganggo geni. Geni mau sing bakal ngétokké apik-oraé penggawéané. 1414 Nèk omah sing didekké sak nduwuré pondasi mau diobong ora em- pan, wongé sing ngedekké bakal nampa upah. 1515 Nanging nèk omahé kobong, wongé bakal kélangan upahé. Wongé déwé ya bakal slamet, nanging kaya wong sing dietokké sangka omah kobong kaé. 1616 Para sedulur, apa kowé ora ngerti nèk kowé kuwi omah panggonané Gusti Allah, awit Roh Sutyi mang- gon ing kowé? 1717 Dadiné sapa sing ngrusak omahé Gusti Allah, Gusti Allah déwé sing bakal ngrusak wong kuwi. Awit omahé Gusti Allah kuwi sutyi lan omahé Gusti Allah kuwi ya kowé. Aja pada sombong Aja pada sombong 1818 Para sedulur, aja sampèk ènèng wong sing nga- pusi awaké dèkné déwé. Nèk nang tengahmu ènèng sedulur sing mikir nèk nduwé kaweruh manut tyarané kadonyaan, bèn wong kuwi dadi bodo waé, supaya bisa nduwèni kaweruh tenan. 1919 Awit para sedulur, sing dianggep kaweruh karo jagat, kuwi malah di- anggep bodo karo Gusti Allah. Bab iki Kitab wis ngomongké ngéné: "Wong-wong pinter dikala karo Gusti Allah nganggo kapinterané wong-wong mau déwé." 2020 Nang Kitab uga ènèng tulisan liyané uniné ngéné: "Gusti Allah mangertèni nèk pikirané wong pin- ter ora kanggo gawé." 2121 Mulané para sedulur, aja sampèk ènèng sing ngegul-egulké salah-sijiné ma- nungsa. Sembarang kuwi kabèh wis dadi wèkmu. 2222 Paulus, Apolos, Pétrus, jagat iki, urip lan pati, jaman 178 1 Korinta 4:13 saiki lan uga jaman sing bakal klakon, kuwi kabèh wis wèkmu. 2323 Semono uga kowé kabèh wis wèké Kristus lan Kristus wèké Gusti Allah. etyaya Peladèn sing kenèng dipretyaya Peladèn sing kenèng dipr 44 Mulané para sedulur, awaké déwé iki peladèné Kristus sing dipasrahi penggawéan ngabarké prekara sing mauné disimpen karo Gusti Allah. 22 Peladèn sing dipasrahi penggawéan kaya ngono kuwi kudu bisa barang siji iki, yakuwi, kudu kenèng dipretyaya. 33 Aku jan ora perduli tenan kepriyé kowé apa wong liyané enggoné pada nganggep aku. 44 Aku déwé ya ora rumangsa salah, nanging kuwi ora ngomongké nèk aku ora ènèng klèruné. Gusti déwé sing ngarani salah-benerku. 55 Mulané kowé aja pada kesusu nyalahké, luwung ngentèni mbésuk tekané Gusti waé. Dèkné sing bakal mbukak sembarang sing saiki kasimpen ing atiné manungsa. Kabèh wong bakal nampa pengaleman sangka Gusti Allah manut penggawéné déwé-déwé. Kudu sing andap-asor Kudu sing andap-asor 66 Para sedulur, prekara-prekara kuwi mau kabèh wis tak lakoni déwé, semono uga Apolos, supaya kowé bisa niru awaké déwé lan bisa ngerti apa tegesé tem- bung: "Aja sampèk ngliwati pituturé." Dadiné nang tengahmu ora ènèng sing bisa ngelem sijiné lan nyepèlèkké liyané. 77 Sapa ta sing marakké kowé mikir pinter ngungkuli liyané ngono? Apa dudu Gusti Allah sing ngekèki kowé sembarang sing ana ing kowé kuwi? Lah kowé kok terus sombong ngono, kaya sing ana ing kowé kuwi dudu pawèhé Gusti Allah waé. 88 Para sedulur, pantyèn, kowé mikir nèk wis ora bu- tuh apa-apa menèh, kowé mikir wis pepak ing sem- barang. Saiki kowé wis ora mbutuhké pitulungané awaké déwé menèh, awit kowé mikir, ing kasukman pangkaté wis duwur banget kaya ratu. Pantyèn, karep- ku supaya kowé bisa duwur tenan pangkaté ing ka- sukman, dadiné aku bisa nyambutgawé bebarengan karo kowé. 99 Awit para sedulur, miturut pinemuku, awaké déwé iki, sing dadi rasul, dikèki pangkat sing endèk déwé karo Gusti Allah. Awaké déwé iki dadi kaya wong sing nampa setrapan pati nang ngarepé wong okèh. Dadiné awaké déwé iki dadi tontonané ja- gat, ya tontonané para mulékat, ya tontonané ma- nungsa. 1010 Jalaran nglabuhi Kristus awaké déwé iki da- di wong sing bodo, nanging kowé dadi wong Kristen sing gedé kaweruhé. Awaké déwé dadi wong tyilik, nanging kowé dadi wong gedé. Kowé nampa pengale- man, nanging awaké déwé disepèlèkké. 1111 Tekané saiki awaké déwé ngrasakké ngelih lan ngelak lan ora nduwé salin. Awaké déwé digebuki lan awaké déwé ngalor-ngidul-ngétan-ngulon kaya wong ora nduwé omah. 1212 Awaké déwé kudu nyambutgawé abot supaya bisa mangan. Nèk awaké déwé dipoyoki, awaké déwé malah mujèkké sing apik. Nèk awaké déwé disiya-siya, awaké déwé sabar terus. 1313 Nèk awaké déwé diolok-
1 Korinta 4:14 olok, awaké déwé mbales karo tembung alus. Pantyèn, tekané saiki awaké déwé namung dadi lara- hané jagat. Awaké déwé dianggep dadi kèsèté bumi. 1414 Para sedulur, enggonku nulis marang kowé iki ora jalaran aku kepéngin nggawé isinmu, ora, nanging jalaran aku kepéngin mulangi kowé kaya anak-anakku déwé sing tak trésnani tenan. 1515 Awit, senajana èwon- èwon sing mulangi kowé ing dalané Kristus, nanging bapakmu namung siji. Ing Kristus aku iki dadi bapak- mu, awit aku sing nggawa kabar kabungahané Gusti marang kowé. 1616 Mulané aku ngomong marang kowé para sedulur: mbok pada niru aku. 1717 Mulané aku ngongkon Timotius teka nang nggonmu. Sak tyara ka- sukman Timotius kuwi anakku déwé sing tak trésnani lan sing temen ing Gusti. Timotius uga sing bakal ngélingké marang kowé bab pitutur-pitutur urutan ing sakjeroné urip anyar iki, pitutur sing sangka Gusti Yé- sus Kristus, sing tak wulangké nang pasamuan- pasamuan nang endi waé. 1818 Nang tengahmu kono ènèng wong sing pada som- bong, jalaran mikir nèk aku ora bakal teka nang ng- gonmu menèh. 1919 Nanging nèk Gusti karep, aku ora suwi menèh bakal teka nang nggonmu. Dadiné aku bisa weruh déwé, apa tembungé wong-wong sing sombong kuwi ènèng wujuté tenan. 2020 Awit para sedu- lur, wong sing dikwasani karo Gusti Allah kuwi ora na- mung ketara ing tembungé, nanging ing kekuwatané. 2121 Lah saiki karepmu kepriyé? Aku kudu teka nyenèni kowé apa teka nganggo tembung alus kanggo ngé- tokké katrésnanku marang kowé. Sedulur sing klakuané ora pantes kudu dietokké sang- a pantes kudu dietokké sang- Sedulur sing klakuané or ka pasamuan ka pasamuan Para sedulur, aku pantyèn wis krungu nèk nang tengahmu ènèng sedulur sing nduwé klakuan sing ora pantes blas, ngungkul-ungkuli klakuané wong sing ora ngerti Gusti. Awit aku krungu nèk sedulur kuwi turu karo ibuné kuwalon. 22 Senajan ènèng klakuan kaya ngono, kowé malah pada sombong. Pan- tesé kowé pada sambat lan wong sing nglakoni dosa kaya ngono kuwi mbok etokké sangka pasamuan. 33 Nèk kanggo aku, bener aku ora kétok tyampur karo kowé, nanging ing kasukman aku nang tengahmu. Mulané, ing jenengé Gusti Yésus Kristus aku wis ngekèki setrapan marang wong sing nglakoni kaya ngono kuwi, ya kaya nèk aku nang kono waé. 44 Kowé kabèh nèk pada ngumpul, bareng karo aku sing uga ngumpul karo kowé ing kasukman, nganggo pang- wasané Gusti Yésus, awaké déwé masrahké wong kuwi marang Sétan, supaya kedagingané dirusak, nanging nyawané bisa slamet mbésuk nèk Gusti teka. 66 Para sedulur, ora pantes blas enggonmu sombong. 55 Klakuan kaya ngono kok ora mbok garap? Kowé lak pada ngerti ta nèk ragi setitik kuwi ngragèni gandumé kabèh? 77 Mulané, ragi sing lawas, yakuwi dosa, mbok dibuwang, supaya kowé bisa kaya gandum sing anyar, sing tus, sing ora ènèng raginé. Lan kowé ya pantyèn kaya ngono. Awit Kristus, Tyempéné Paskah, wis di- 179 1 Korinta 6:9 belèh, supaya awaké déwé bisa utyul sangka kwasané dosa. 88 Mulané, hayuk awaké déwé pada mangan be- barengan, ora mangan roti sing nganggo ragi lawas, yakuwi raginé dosa lan ala, nanging hayuk pada man- gan roti sing ora ènèng raginé, rotiné kasutyèn lan kabeneran. 99 Para sedulur, nang layangku sing ndisik aku wis ngomong, menging kowé bebarengan karo wong sing laku bédang. 1010 Kowé mesti ya dunung nèk aku ora ngomongké bab wong sing ora nurut Gusti, sing ma- ta-duwiten, sing tukang meres liyané lan sing nyem- bah barang pepeteng. Awit semunggoné kowé kudu ngedohi wong sing kaya ngono kuwi, kowé ya kudu lunga sangka jagat iki. 1111 Nanging ora ngono, karepku kowé aja bebarengan karo wong sing ngakuné Kris- ten, nanging wujuté seneng laku bédang, wong sing mata-duwiten, nyembah brahala, nyatur ala, seneng mabuk lan seneng nyolong. Kowé aja sampèk mangan bareng karo wong kaya ngono kuwi. 1212 Aku ora nyalahké wong sing nang njabané pasamuan. Gusti Allah déwé sing bakal nyalahké wong-wong kuwi. Lak wis lumrah ta nèk kowé nyalahké wong nang njeroné pasamuanmu déwé. Mu- lané, wong sing nglakoni ala kaya ngono kuwi kudu di- etokké sangka pasamuan. Aja nggolèk bener nang nggoné wong njaba Aja nggolèk bener nang nggoné wong njaba Para sedulur, saiki ènèng prekara liyané. Nèk ènèng sakwijiné sedulur nduwèni répot karo sedulur liyané, lah kok tegel-tegelé nggolèk pitulun- gan nang kruton sing ora ngerti Gusti. Apiké prekara kuwi dirembuk lan dirampungké karo sedulur-sedulur sing nurut Gusti waé ta? 22 Apa kowé ora ngerti nèk awaké déwé iki sing nurut Gusti sing bakal ngrutu ja- gat iki? Lah nèk kowé sing kudu ngrutu jagat, mosok kowé ora bisa ngurusi prekara sing kaya ngono kuwi? 33 Apa kowé ora ngerti nèk awaké déwé bakal ngrutu para mulékat. Mosok kowé ora bisa ngrampungké prekara-prekara sing gampang kuwi. 44 Apa jalarané prekara-prekara kaya ngono kok mbok pasrahké marang wong sing ora gegayutan blas karo pasamuan Kristen? 55 Kowé jan ngisin-isinké banget! Mosok nang pasamuan wong siji waé ora ènèng sing nduwèni kap- interan ngrampungké prekarané sedulur loro mau. 66 Lah kok sampèk sedulur sing sijiné nggawa sedulur liyané nang kruton sing ora ngerti Gusti. 66 77 Pantyèn, nèk nang tengahmu ènèng tunggal sedu- lur pada tukaran kuwi ya wis kebatyut tenan. Kenèng apa kok ora gelem nrima lan ngalah waé? 88 Kowé malah ngisin-isinké kumpulanmu déwé, sing siji ng- gawé èlèké liyané, iku karo tunggal sedulur. 99 Apa kowé ora ngerti nèk Gusti Allah ora bakal mberkahi wong sing nglakoni ala. Aja pada klèru ngono. Wong sing klakuané ala, wong sing nyembah pepeteng, wong sing laku bédang lan wong sing laku homo, uga maling, wong sing mata-duwiten lan wong sing tukang mabuk, kabèh kuwi ora bakal nampa berkah ing Kratoné Gusti Allah, semono uga wong sing
1 Korinta 6:11 seneng nyatur ala lan sing meres liyané. 1111 Pantyèn, mbiyèn kowé ènèng sing kaya ngono, nanging saiki uripmu wis diresiki. Saiki kowé wis disutyèkké lan di- anggep bener karo Gusti Allah, kuwi sangka pang- wasané Gusti Yésus Kristus lan Rohé Gusti Allahé awaké déwé. Badané awaké déwé dikanggokké kanggo Gusti, or Badané awaké dé kanggo kanggo wé dikanggokké kanggo Gusti, oraa laku bédang laku bédang 1212 Para sedulur, menawa nang tengahmu ènèng sing ngomong: "Aku éntuk nglakoni sembarang." Tembung kuwi pantyèn bener, nanging ora sembarang apik kanggo kowé. Pantyèn aku éntuk nglakoni apa waé, nanging aku emoh dadi slafé apa-apa. 1313 Kanggo mbenerké klakuan sing ora apik uga ènèng sing ngomong: "Pangan lak kanggo weteng ta lan weteng kuwi lak kanggo pangan ta?" Kuwi ya bener, nanging pangan lan weteng kuwi bakal dirusak karo Gusti Al- lah. Badan kuwi ora kanggo laku bédang, nanging kanggo nuruti kekarepané Gusti lan Gusti ya gelem nganggokké badan mau. 1414 Gusti Allah wis nangèké Gusti Yésus sangka pati, semono uga Gusti Allah bakal nangèké badané awaké déwé nganggo pangwasané. 1515 Para sedulur, apa kowé ora ngerti nèk badanmu kuwi pérangané badané Kristus? Apa ya pantes nèk aku njikuk pérangané badané Kristus terus tak dadèkké pérangané badané sakwijiné lonté? Ya ora ta! 1616 Apa kowé ora ngerti, nèk kowé turu karo lonté badanmu kuwi terus dadi siji karo lonté mau. Nang Kitab ya wis ketulis ngéné: "Wong loro kuwi bakal dadi badan siji." 1717 Nanging sapa gandèngan karo Gusti Yé- sus, sak tyara kasukman wong kuwi dadi siji karo Dèkné. 1818 Mulané para sedulur, laku bédang kuwi diedohi! Dosa liya-liyané sing dudu laku bédang kuwi ditin- dakké sak njabané badan, nanging wong sing laku bé- dang kuwi ngrusak badané déwé. 1919 Apa kowé ora pa- da ngerti nèk badanmu kuwi dadi panggonané Roh Sutyi? Gusti Allah sing ngekèki Roh Sutyi iki marang kowé. Kowé kuwi wis dudu wèkmu déwé, nanging kowé wis wèké Gusti Allah. 2020 Dèkné wis nuku kowé lan regané sing larang wis dibayar. Mulané para sedulur, badanmu kuwi mbok dikanggokké kanggo ngluhurké Gusti. Urutan kanggo wong sing bebojoan Urutan kanggo wong sing bebojoan Para sedulur, saiki aku arep ngrembuk bab prekara-prekara sing mbok tulis nang layangmu. 77 Pantyèn apik nèk wong lanang ora nduwé bojo. 22 Nanging jalaran panggoda laku bédang gedé banget kanggo wong lanang lan wong wédok, mulané apiké nèk saben wong lanang nduwé bojo déwé lan saben wong wédok uga nduwé bojo déwé. 33 Saben wong lanang kudu netepi kuwajibané marang bojoné lan se- mono uga saben wong wédok marang sing lanang, 180 1 Korinta 7:18 dadiné sing siji nggawé maremé atiné liyané. 44 Wong wédok ora kenèng ngwasani badané déwé, nanging sing lanang. Semono uga wong lanang ora kenèng ngwasani badané déwé, nanging sing wédok. 55 Kowé ora kenèng ngemohi sakpada-pada, kejaba nèk pada karepé nggawé waktu kanggo pandonga. Sakwisé kuwi ya kudu tyampur menèh, supaya ora tiba ing panggodané Sétan, jalaran ora kuwat menggak kepénginé. 66 Aku ngomong kabèh kuwi marang kowé ora kang- go ngekèki pernatan, ora, nanging malah kanggo ngepénakké. 77 Nèk kanggo aku, kepénginku kabèh wong bisaa kaya aku. Nanging saben wong nampa pawèh séjé-séjé sangka Gusti, sing siji iki, sing liyané kaé. 88 Kanggo wong-wong sing durung omah-omah lan para randa, apiké nèk terus ijèn waé kaya aku iki. 99 Nanging nèk kowé ora kuwat menggak karepé badanmu, apiké ya ngepèk bojo waé, tenimbang ora kuwat menggak kepénginé. 1010 Kanggo wong sing wis omah-omah Gusti nduwèni tembung iki lan iki dudu tembungku déwé: "Wong wé- dok sing wis kawin ora kenèng megat bojoné." 1111 Nèk wong wédok mau meksa megat sing lanang, wong wédok kuwi ora kenèng kawin menèh. Nèk kepéngin omah-omah ya kudu balèn waé karo bojoné. Semono uga, wong lanang ora kenèng megat bojoné. 1212 Kanggo prekara liya-liyané, aku, dudu Gusti, nduwé tembung iki: nèk ènèng wong Kristen lanang nduwé bojo sing ora pretyaya, nanging gelem be- barengan terus karo dèkné, wongé ya aja dipegat. 1313 Uga nèk ènèng wong Kristen wédok nduwé bojo wong sing ora pretyaya, sing gelem urip bebarengan karo dèkné, wong Kristen wédok mau ya ora kenèng megat sing lanang. 1414 Wong lanang sing ora pretyaya mau ketampa karo Gusti Allah, jalaran dèkné dadi bo- joné wong wédok sing pretyaya. Semono uga, wong wédok sing ora pretyaya bisa ketampa karo Gusti Al- lah, jalaran dèkné bojoné wong lanang sing pretyaya. Nèk ora ngono anak-anaké mbarang ya dadi wong sing ora pretyaya. Nanging saiki wujuté ya ditampa karo Gusti Allah. 1515 Nanging nèk sing ora pretyaya njaluk pegat ya aja dipenggak. Nang kono wong Kris- ten sing lanang apa wédok mau ora kepeksa ng- gondèli. Gusti Allah manggil kowé supaya uripmu ten- trem, ora tyongkrèh. 1616 Awit kowé, sedulur wédok sing pretyaya, kowé ya ora ngerti ta apa bojomu bakal nampa Gusti apa ora. Lan kowé uga, sedulur lanang, kowé apa ya ngerti nèk kowé bisa marakké bojomu nampa Gusti? Kaya mauné waé dongé nampa Gusti Kaya mauné waé dongé nampa Gusti 1717 Para sedulur, apiké kowé ngono waé manut ka- hanan pandumané Gusti marang kowé, dongé kowé nampa Gusti. Ya pernatan iki sing tak wulangké nang pasamuan-pasamuan kabèh. 1818 Kanggo ndunungké tembungku kuwi mau arep tak kèki tyonto saiki! Se- munggoné ènèng sedulur sing dongé nampa Gusti
1 Korinta 7:19 wis nglakoni sunat, sedulur kuwi wis ora usah bingung arep ngilangi sunaté. Semono uga, sedulur sing du- rung nglakoni sunat dongé nampa Gusti, sedulur kuwi wis ora usah bingung arep sunat. 1919 Awit para sedulur, nglakoni sunat apa ora kuwi ora dadi sebab blas. Sing penting déwé yakuwi, kabèh kudu nuruti pituturé Gusti Allah. 2020 Saben wong wis bèn kaya mauné waé dongé nampa Gusti. 2121 Nèk kowé mauné slaf, ora dadi apa. Nanging nèk kowé éntuk kelunggaran dadi wong merdéka, kelunggaran kuwi ya dikanggokké. 2222 Awit, senajana wong slaf, nèk wis nampa Gusti ya dadi wong merdéka. Semono uga wong merdéka, nèk wis nampa Gusti ya dadi peladèné Kristus. 2323 Para sedulur, kowé wis dituku lan wis dibayar karo Gusti. Mulané kowé aja dadi slafé manungsa menèh. 2424 Saben wong bèn kaya mauné waé dongé nampa Gusti. Urutan kanggo wong sing durung omah-omah Urutan kanggo wong sing durung omah-omah 2525 Para sedulur, kanggo wong sing durung omah- omah aku ora nduwé tembung apa-apa sangka Gusti, nanging aku kepéngin ngekèki pinemuku déwé marang kowé. Nanging, senajan pinemuku déwé, ya kenèng mbok turut, awit aku pretyaya nèk Gusti sing ngekèki kaweruh iki marang aku. 2626 Miturut pinemuku, nèk ngélingi okèhé kasusahan ing jaman saiki, apiké nèk wong lanang wis ora ngepèk bojo waé. 2727 Nanging nèk kowé nduwé bojo, ya aja dipegat. Nèk wis ora nduwé bojo, ya wis aja ng- golèk liyané. 2828 Nanging nèk kowé kawin ya ora dosa. Uga nèk ènèng prawan ngepèk bojo, kuwi ya ora dosa. Aku namung kepéngin ngalang-alangi kowé, su- paya ora ngalami kangèlané wong sing omah-omah. 2929 Para sedulur, karepku kuwi ngéné: waktuné wis ora okèh. Mulané, wiwit saiki, wong lanang sing nduwé bojo uripé kudu dianggep kaya wong sing ora nduwé bojo waé. 3030 Wong sing tangisan, digawé kaya sing ora sedi waé. Wong sing pada bungah, digawé kaya sing ora bungah waé. Wong sing tetuku, digawé kaya sing ora nduwé apa-apa waé. 3131 Wong sing dodolan barang-barang kadonyaan iki, digawé kaya sing ora ketyentyang karo barang-barang iki. Awit para sedulur, jagat sing kétok saiki iki wis ndang ilang waé. 3232 Para sedulur, karepku kowé bisaa urip tanpa sumelang. Wong lanang sing ora nduwé bojo bisa mikirké penggawéané Gusti lan kepéngin ndadèkké legané Gusti. 3333 Nanging wong sing nduwé bojo kuwi kudu ngurusi prekara-prekara kadonyaan iki, awit wongé kepéngin nggawé legané atiné bojoné. Mu- lané, wong sing nduwé bojo kuwi angen-angené ya ketarik rana lan ketarik réné. 3434 Lah wong wédok sing wis ora nduwé bojo menèh lan botyah wédok prawan sing durung nduwé bojo bisa mikirké bab peng- gawéané Gusti lan bisa masrahké nyawa-ragané kang- go ngladèni Gusti. Nanging wong wédok sing nduwé bojo mikirké prekara-prekara kadonyaan, awit kepén- gin nuruti senengé atiné sing lanang. 181 1 Korinta 8:7 3535 Para sedulur, enggonku mituturi kowé ngono kuwi kanggo betyikmu déwé, ora kanggo njiret kowé. Kang- go aku sing penting déwé, bisaa kowé pada nglakoni penggawéan sing betyik lan sing bener, supaya urip- mu bisa sak kabèhé kanggo ngerjani penggawéané Gusti. 3636 Nèk ènèng wong tuwa rumangsa salah marang anaké prawan, jalaran mundak umuré lan kudu dikawinké, ya kudu manut apa sing bener waé. Ora dosa nèk dèkné ngawinké anaké. 3737 Nanging nèk wis dadi karepé wongé, tanpa ènèng sing meksa dèkné, ora arep ngawinké anaké, dèkné nduwé kwasa ng- gawé putusan kuwi. Kuwi ya ora klèru. 3838 Dadiné para sedulur, wong tuwa sing ngawinké anaké wédok ya apik, nanging wong tuwa sing ora ngawinké anaké wédok luwih apik. 3939 Para sedulur, wong wédok sing wis nduwé bojo kuwi nduwé kuwajiban marang bojoné namung suwéné sing lanang ijik urip. Nanging nèk sing lanang wis mati, wong wédok kuwi kenèng kawin menèh karo sapa waé sing disenengi, janji karo wong pretyaya waé. 4040 Nanging nèk tak pikir, wong wédok mau luwih kepénak nèk ora nggolèk bojo menèh. Kuwi mau ya pinemuku déwé, nanging aku pretyaya nèk kuwi ty- otyok karo karepé Rohé Gusti Allah. ahala Bab sajèné brahala Bab sajèné br Para sedulur, saiki aku kepéngin ngomongké bab sesajèné brahala. 88 Pantyèn bener sing diomong karo wong-wong, jaréné pada ngerti nèk brahala kuwi sakjané ora ènèng wujuté. Nanging pangerti sing kaya ngono kuwi namung marakké sombong. Sing bisa mbangun kuwi namung katrésnan. 22 Wong sing rumangsa ngerti kuwi sakjané pangertiné durung apa-apa. 33 Nanging wong sing trésna tenan marang Gusti Allah, kuwi sing disenengi karo Dèkné. 44 Mulané para sedulur, bab mangan sesajèné braha- la kuwi ngéné! Awaké déwé iki ngerti nèk brahala kuwi sakjané barang sing ora ènèng. Sing ènèng namung Gusti Allah déwé. 55 Ya bener, nang langit lan nang bu- mi pantyèn ènèng sing dianggep jaréné gusti allah- gusti allah. Kaya ngono kuwi ya pantyèn ènèng okèh banget. 66 Nanging kanggo awaké déwé namung ènèng Gusti Allah siji, yakuwi, Bapaké awaké déwé sing nduwé pikiran nggawé sembarang kabèh lan Dèkné sing dadi tujuané uripé awaké déwé. Kanggo awaké déwé uga namung ènèng Gusti siji, yakuwi, Gusti Yésus Kristus, sing dikongkon karo Gusti Allah nggawé sembarang lan Dèkné sing marakké awaké déwé bisa urip karo Gusti Allah. 77 Nanging ora kabèh sedulur nduwèni pangerti iki. Enèng sedulur sing mbiyèn-mbiyèné nyembah brahala lan tekan sepréné nèk mangan panganan sing wis di- pasrahké marang brahala, mikiré brahala kuwi ènèng kwasané tenan lan mikiré panganan kuwi wèké braha- la tenan. Lan jalaran wong kuwi pengandelé ijik ringk- ih, dadiné nèk mangan panganan sing kaya ngono
1 Korinta 8:8 mikiré kuwi marakké ala. 88 Para sedulur, panganan sing dipangan awaké déwé kuwi ora nggawa awaké déwé nang nggoné Gusti Allah. Nèk ora mangan, awaké déwé ya ora kélangan apa-apa, nèk mangan, awaké déwé ya ora éntuk bati apa-apa. 99 Sing penting kuwi awaké déwé kudu ati-ati, supaya awaké déwé ora ndadèkké semplaké wong sing ijik enom pengandelé, senajan awaké déwé iki éntuk mangan sembarang. 1010 Gampangé omong para sedu- lur, semunggoné ènèng wong sing ijik enom pengan- delé weruh kowé, sing jaréné nduwé kaweruh, mèlu mangan panganan sing wis dipasrahké brahala, mesti wongé mau terus ora wedi mèlu mangan panganan sing kaya ngono, nanging atiné ora krasa kepénak, awit dèkné mikiré nggawé dosa. 1111 Dadiné jalaran sangka kaweruhmu, sedulur sing enom pengandelé kuwi dadi semplak. Lah mangka Kristus mati uga nglabuhi sedulur kuwi. 1212 Tibaké kowé nggawé dosa marang Kristus, awit kowé nyemplakké sedulurmu sing ijik enom pengandelé. 1313 Mulané, nèk panganan kuwi marakké sedulurku tiba ing dosa, aku luwung ora mangan panganan mau slawasé, dadiné aku ora marakké sedulurku semplak pengandelé. Penggawéané lan bagèané rasulasul Penggawéané lan bagèané r Para sedulur, aku iki apa dudu wong merdéka? Aku iki apa dudu rasul? Aku lak wis tau weruh Gustiné awaké déwé Yésus Kristus ta? Lan kowé kuwi lak wohé penggawéanku kanggo Gusti ta? 22 Senajan wong liya ora gelem nganggep aku rasul, nanging kanggo kowé aku iki ya rasul ta? Awit kowé déwé lan uripmu dadi wong pretyaya kuwi tandané nèk aku iki rasul. 99 33 Nèk ènèng wong ndedes-ndedes kepéngin ngerti, wangsulanku pantyèn ngono kuwi. 44 Mosok aku ora éntuk nampa pangan lan ombèn sangka enggonku nyambutgawé? 55 Mosok awaké déwé ora éntuk ng- gawa bojoné nèk awaké déwé lelungan, kaya para ra- sul liyané lan sedulur-seduluré Gusti Yésus lan uga ra- sul Pétrus. 66 Apa namung Barnabas karo aku déwé sing kudu nggolèk pangan déwé? 77 Apa kowé tau krungu nèk soldat kuwi mbayar gajihané déwé? Apa ènèng wong tandur sing ora mangan pametuné ke- boné? Apa ènèng wong ngingu wedus sing ora ngom- bé mèrkiné wedusé? 88 Sing tak omong iki ora namung lumrah miturut pikirané manungsa, nanging Kitab uga wis ngomongké bab kuwi. 99 Nang kitabé nabi Moses ke- tulis ngéné: "Sapi sing ngiles aja dibingkem tyangkemé." Apa nang kéné iki Gusti Allah ngomongké bab sapi? Mesti ora ta! 1010 Sing diomong nang tulisan iki ya awaké déwé iki! Pantyèn sing ditulis iki ngomongké bab awaké déwé, awit wong sing nge- pluk lan sing panèn kudu bisa njagakké bagèané sangka panènané. 1111 Para sedulur, nèk awaké déwé wis nyebar wiji ka- sukman ing kowé, apa ora lumrah nèk awaké déwé ngunduh barang sing dibutuhké saben dinané. 1212 Nèk 182 1 Korinta 9:25 liya-liyané nampa bagèan kuwi sangka kowé, apa bagèané awaké déwé kuduné ora ngungkuli éntuké liyané? Nanging wujuté awaké déwé ora nganggokké kelunggaran kuwi; awaké déwé malah nyukupi butuhé déwé, supaya awaké déwé ora ngalang-alangi eng- goné awaké déwé nggelarké kabar kabungahané Kris- tus. 1313 Kowé mesti ngerti nèk wong sing nyambutgawé nang Gréja Gedé kuwi nampa pangané sangka Gréja Gedé. Semono uga, wong sing masrahké kurban nang altar ya nampa bagèané sangka altar. 1414 Mulané Gusti uga ya wis nggawé pernatan nèk saben wong sing nggelarké pituturé Gusti kudu nampa pangané sang- ka enggoné nggelarké pitutur mau. 1515 Nanging aku ora tau nganggokké kelunggaran iki blas lan aku nulis layang iki ya ora jalaran aku kepén- gin nampa apa-apa. Ora, aku luwung mati waé tenim- bang aku kélangan prekara siji sing kenèng tak enggo pamèran iki. 1616 Enggonku nggelarké pituturé Gusti kuwi ya ora tak gawé sombong apa pamèran, awit aku namung nuruti kekarepané Gusti. Lan kaya ngapa susahku nèk aku ora nggelarké kabar kabungahan iki. 1717 Semunggoné tak kerjani sangka karepku déwé, ya sak beneré nèk aku ngarep-arep upah. Nanging peng- gawéan iki ora sangka karepku déwé, awit kuwi kuwa- jiban sing dipasrahké marang aku karo Gusti Allah. 1818 Tibaké upahku iki apa? Upahku ya iki: aku bisa ngge- larké pituturé Gusti tanpa nampa upah, tegesé tanpa njaluk bagèanku. 1919 Aku pantyèn merdéka, ora slafé sapa-sapa. Nang- ing awakku tak dadèkké slafé saben wong, supaya wong pirang-pirang bisa ketarik atiné marang Kristus. 2020 Nèk aku nyambutgawé nang tengahé wong Ju, tin- dak-tandukku ya kaya wong Ju, supaya bisa narik atiné wong-wong kuwi marang Kristus. Aku ya manut wèt- wèté nabi Moses kaya wong-wong kuwi. 2121 Lan kanggo wong sing dudu Ju aku ya kaya wong sing dudu Ju, kaya ora ngerti tata-tyarané wong Ju waé, supaya bisa narik wong-wong kuwi. Kuwi ora jalaran aku ora manut wèté Gusti Allah, wujuté aku ya manut wèté Gusti Yésus Kristus. 2222 Nang tengahé wong sing enom pengandelé, aku ya kaya wong sing ijik enom pengan- delé, supaya bisa narik wong-wong kuwi. Dadiné, kanggo sapa waé aku ya wis dadi tunggalé waé, su- paya nganggo akal apa waé aku bisa narik siji-loro ing keslametan. 2323 Aku saguh nglakoni apa waé kanggo nggelarké kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus, supaya aku bisa mèlu ngrasakké wohé. 2424 Kowé mesti wis pada ngerti nèk nang balapan mblayu kaé okèh sing mèlu mblayu, nanging sing menang namung siji. Mulané, enggonmu mblayu kuwi kuduné kaya wong sing kepéngin menang lan dadi kampiun. 2525 Saben wong sing arep mèlu balapan kuwi mesti nata awaké sing tenanan. Enggoné nglakoni kuwi dikuwat-kuwatké tenan, supaya bisa nampa tanda kamenangané, yakuwi, makuta sing bakal rusak. Nanging awaké déwé nguwat-nguwatké nglakoni kuwi, supaya bisa
1 Korinta 9:26 nampa makuta sing langgeng. 2626 Mulané enggonku mblayu ya ora ngawak waé, ora kaya bokser sing ngantemé ngawur waé, ora. 2727 Aku nata awakku sing tenanan, supaya awakku bisa manut karepku. Nèk ora ngono, mengko ndak aku nyeluki liyané mèlu balapan, nanging aku déwé kalah. Aja niru tumindak ala Aja niru tumindak ala Para sedulur, mbok élinga marang lelakoné mbah-mbahané awaké déwé mbiyèn sing pada mèlu nabi Moses. Wong-wong pada dipageri karo mé- ga lan pada ngabrah segara Abang kanti slamet. 22 Nang sak ngisoré méga lan sakjeroné segara mau wong-wong kenèng diarani kebaptis dadi murid- muridé nabi Moses, ora béda kaya kowé kuwi pada ke- baptis dadi murid-muridé Kristus. 33 Mbah-mbahané awaké déwé kabèh mau pada mangan roti sing tung- galé, roti sing diedunké sangka swarga karo Gusti Al- lah. 44 Kabèh uga pada ngombé banyu pawèhé Gusti Allah, banyu sing metu sangka watu. Watuné kuwi ya Kristus déwé, awit ngekèki banyu wong-wong, kaya enggoné Kristus ngekèki banyu panguripan. Mulané watuné ya ngetutké wong-wong nang endi waé. 55 Nanging senajan ngono, meksa okèh sing ora ndadèkké bungahé Gusti Allah, mulané ya pada mati lan kakubur pating slebar nang wustèn. 1010 66 Para sedulur, lelakon-lelakon kuwi mau dadi tyonto kanggo nduduhké lan ngélingké marang awaké déwé, supaya awaké déwé ora nduwèni kepéngin marang sing ora apik, kaya sing dilakoni karo mbah-mbahané awaké déwé ing jaman mbiyèn. 77 Mulané, aja pada nyembah brahala kaya wong-wong kuwi. Bab iku ke- tulis nang Kitab ngéné: "Wong-wong pada jejagongan, mangan lan ngombé lan nyembah brahala, entèk-en- tèké terus pada nglakoni sing ora pantes blas." 88 Awaké déwé aja laku bédang kaya sing dilakoni wong-wong mbiyèn, sampèk wong telulikur èwu pada mati sedina. 99 Awaké déwé uga ora kenèng njajal kesabarané Gusti kaya sing dilakoni wong-wong mbiyèn; entèk-entèké pada mati dityokot ula. 1010 Aja pa- da nggresah marang Gusti Allah kaya wong-wong, aw- it wong-wong kuwi dipatèni karo Mulékaté Pati. 1111 Para sedulur, sing dialami karo wong-wong kuwi tujuané kanggo tulada marang awaké déwé. Kuwi mau kabèh ketulis, supaya awaké déwé, sing urip ing jaman entèk-entèkan iki, pada ngerti lan ora pada nglakoni sing ora apik kuwi. 1212 Mulané, sapa sing rumangsa nèk wis mantep jejek tenan ing pengandel, luwung sing ati-ati waé, supaya ora tiba. 1313 Para sedulur, panggoda sing mbok alami kuwi panggoda sing lumrah dialami saben wong. Nanging kowé bisa njagakké Gusti, Dèkné ora bakal medot janji. Gusti ora bakal nglilani kowé kenèng panggoda sampèk ngungkuli kuwatmu. Nèk kowé digoda, Gusti bakal ngekèki kekuwatan marang kowé, supaya kowé bisa mantep terus. Lan Gusti bakal ngekèki dalan, supaya kowé bisa utyul sangka pang- goda mau. 183 1 Korinta 10:30 1414 Mulané para sedulur sing tak trésnani, aja pada nyembah brahala, kuwi diedohi waé. 1515 Aku ngomong ngono kuwi, awit kowé tak anggep wong ngerti. Mbok ditimbang déwé, sing arep tak omong iki bener apa ora. 1616 Nèk awaké déwé ngombé anggur nèk kumpu- lan, kanggo ngélingké getihé Gusti Yésus, sing tumètès kanggo nglabuhi awaké déwé lan awaké déwé maturkesuwun marang Gusti, kuwi nduduhké nèk awaké déwé iki wis dadi siji karo kabèh wong sing wis ditebus karo getihé Gusti Yésus. Semono uga nèk awaké déwé mangan rotiné nèk kumpulan, kuwi nduduhké nèk awaké déwé wis dadi siji karo wong kabèh sing wis dilabuhi karo Kristus sak barengé Dèkné masrahké badané nang kayu pentèngan. 1717 Aw- it rotiné namung siji, semono uga awaké déwé, sena- jan wong okèh, nanging wujuté badan siji, awit awaké déwé kabèh pada mangan sangka roti siji mau. 1818 Para sedulur, mbok dipikir bangsa Israèl ing jaman mbiyèn. Wong-wong sing pada mangan kurban sing dipasrahké marang Gusti Allah nang altar lak pada mèlu ngladèni nang altar ta. 1919 Aku sakjané kepéngin ndunungké apa ta? Apa brahala lan panganan sing wis dipasrahké marang brahala kuwi ènèng tegesé? Blas ora! 2020 Panganan sing dipasrahké marang brahala kuwi sakjané ora dipasrahké marang brahala, nanging marang sétan-sétan. Lan aku ora gelem nèk kowé dadi siji karo sétan-sétan. 2121 Kowé ora kenèng ngombé sangka mangkoké Gusti lan uga sangka mangkoké sé- tan-sétan. Semono uga kowé ora kenèng mangan rot- iné Gusti lan mangan rotiné sétan-sétan. 2222 Apa kowé kepéngin nantang Gusti? Apa awaké déwé kekuwatané ngungkuli Gusti? a ènèng sirikan apa-apa OrOra ènèng sirikan apa-apa 2323 Para sedulur, ènèng sing ngomong: "Aku sem- barang éntuk." Ya bener kuwi, nanging ora sembarang apik. Sembarang éntuk, nanging ora sembarang mbangun. 2424 Aja pada nggolèki énaké déwé waé, nanging uga kudu nggolèki sing betyik kanggo liyané. 2525 Nèk kowé tuku iwak daging nang pasar, apa senengmu dituku waé, ora usah takon-takon iwaké sangka ngendi apa kepriyé, jalaran wedi nèk dosa. 2626 Nang Kitab ketulis ngéné ta: "Bumi lan sak isiné kuwi wèké Gusti Allah kabèh." 2727 Nèk kowé diundang mangan karo wong sing ora pretyaya lan kowé gelem nekani, sembarang sing dis- uguhké kenèng mbok pangan. Ora usah samar apa- apa. 2828 Nanging nèk ènèng sing ngomong marang kowé: "Iwak kuwi wis dipasrahké marang brahala," ya apiké aja dipangan waé, ngeboti wong sing ngomong ngono kuwi, supaya angen-angené ora bingung. 2929 Aku ora ngomong nèk angen-angenmu sing bin- gung, ora, nanging angen-angené wong sing liyané. Lah nanging ènèng wong bisa ngomong: "Kenèng apa kok angen-angené wong liya ngalang- alangi kamerdékaanku? 3030 Nèk sing tak pangan wis tak pasrahké marang Gusti, lah kok ijik ènèng sing
1 Korinta 10:31 nyalahké aku bab pangan sing wis tak pasrahké marang Gusti?" 3131 Pantyèn bener omongan kuwi, nanging aja lali nèk sembarang sing mbok tindakké, ora dadi sebab man- gan apa ngombé, apa waé sing mbok lakoni kuwi kudu kanggo nggunggung Gusti Allah. 3232 Aja sampèk apa waé sing mbok lakoni marakké wong liyané tiba ing dosa, ora wong Ju, ora wong Grik lan ora wong pasamuané Gusti Allah. 3333 Mbok kaya aku iki: ing apa waé sing tak lakoni aku nggolèk senengé wong kabèh. Aku ora namung mikir senengku déwé waé, nanging sing tak golèki apa sing apik kanggo liyané. Sing pent- ing déwé kanggo aku, bisaa kabèh nemu keslametan sing langgeng. 1111 Para sedulur, mbok pada niru aku, kaya eng- gonku niru Kristus. ong wédok kudu ngajèni WWong wédok kudu ngajèni ang bojoné marmarang bojoné 22 Para sedulur, aku pantyèn ngelem kowé, awit kowé tansah pada éling marang aku lan pada temen nurut pitutur sing tak wulangké. 33 Nanging karepku supaya kowé pada ngerti nèk Kristus kuwi sirahé wong lanang lan wong lanang kuwi sirahé bojoné lan Gusti Allah kuwi sirahé Kristus. 44 Dadiné, nèk wong lanang ndon- ga apa ngetokké tembung sangka Gusti Allah nang pasamuan karo kudung nang sirahé, kuwi tibaké ora ngajèni marang Kristus sing dadi sirahé dèkné. 55 Nanging nèk wong wédok ndonga apa ngetokké tembung sangka Gusti Allah nang pasamuan tanpa kudungan sirahé, wong wédok kuwi ora ngajèni marang sing lanang, pada waé karo nèk rambuté wong wédok mau dityukur. 66 Nèk wong wédok ora kudungan sirahé, apiké diketok waé rambuté. Nang- ing jalaran ora pantes nèk wong wédok dityukur, apa diketok rambuté, mulané apiké nèk wong wédok kudungan sirahé. 77 Wong lanang ora usah nganggo kudung, awit wong lanang kuwi ngétokké rupa lan kwasané Gusti Allah. Nanging wong wédok ngétokké kwasané wong lanang. 88 Awit, ora wong lanang sing digawé sangka wong wédok, nanging wong wédok sangka wong lanang. 99 Semono uga, ora wong lanang digawé kanggo wong wédok, nanging wong wédok kanggo wong lanang. 1010 Uga kanggo para mulékat sing nyawang, luwih apik nèk wong wédok kudungan, dadi kétok nèk dèkné manut marang bojoné. 1111 Nang- ing para sedulur, ing uripé awaké déwé sing dadi wong Kristen, wong wédok mbutuhké wong lanang lan wong lanang mbutuhké wong wédok. 1212 Awit kaya enggoné wong wédok sing ndisik déwé gawéané sangka wong lanang, semono uga wong lanang metuné sangka wong wédok lan sembarang kabèh metuné sangka Gusti Allah. 1313 Mbok dipikir déwé para sedulur, apa kira-kira pantes nèk wong wédok ndonga nang pasamuan tan- pa kudungan? 1414 Nèk disawang sak tyara manungsa 184 1 Korinta 11:31 waé wis kétok déwé: apa ya kétok apik nèk wong lanang rambuté dawa? Apa ora ngisin-isinké? 1515 Nang- ing kanggo wong wédok rambut dawa malah dadi pantesé. Rambut dawa kuwi kanggo wong wédok kaya kudungé sirah. 1616 Nèk ènèng wong ora setuju, wangsulanku ngéné waé: awaké déwé lan pasamuan- pasamuan liyané ora nduwé pernatan liyané. Bab Pésta Sutyi Bab Pésta Sutyi 1717 Para sedulur, ing prekara sing arep tak omong iki aku ora bisa ngelem kowé, awit enggonmu pada kumpulan ora ndadèkké betyiké pasamuan, nanging malah ndadèkké ala. 1818 Apa jalarané aku kok ngomong ngono? Kaping pisan, aku krungu nèk kowé pada nduwé golongan déwé-déwé nèk kumpulan. Pantyèn aku ya pretyaya nèk kabar iki ènèng tenané. 1919 Pantyèn kudu ènèng petyah-petyahan ngono nang pasamuan, supaya kétok sapa sing nurut Gusti tenan. 2020 Nanging nang kumpulanmu kuwi ora pantes blas enggonmu pada mangan rotiné Gusti nèk pada man- gan Pésta Sutyi. 2121 Awit kowé nèk mangan, kabèh pada mangan pangané déwé-déwé, sampèk ènèng sing ngelih lan ènèng sing mendem. 2222 Lah kok kaya wong sing ora nduwé omah waé; apa ora bisa mangan apa ngombé nang omah. Kenèng apa kowé kok pada nyepèlèkké pasamuané Gusti Allah lan nggawé isiné sedulur-sedulur sing ora nduwé? Lah aku kudu ngomong apa marang kowé bab prekara iki? Njaluk tak elem? Ora, aku ora bisa ngelem kowé bab iki. 2323 Piwulang bab Pésta Sutyi sing tak tampa sangka Gusti, ya piwulang iki sing tak wulangké marang kowé. Piwulang iki ngéné: ing wenginé, sakdurungé Gusti Yésus dityekel mungsuhé, Dèkné njikuk rotiné. 2424 Sak- wisé Dèkné ndonga maturkesuwun marang Gusti Al- lah, roti mau terus dityuwil-tyuwil karo ngomong: "Iki badanku sing tak pasrahké kanggo kowé. Iki dipangan kanggo pengéling-éling marang Aku." 2525 Uga sakwisé mangan roti, Gusti terus njikuk mangkoké ombèn lan ngomong: "Mangkok iki prejanjian anyar sangka Gusti Allah, prejanjian sing ditetepké nganggo getihku. Saben-saben kowé ngombé sangka mangkok iki, gawénen pengéling-éling marang Aku." 2626 Para sedulur, saben-saben kowé mangan roti lan ngombé sangka mangkok iki, kowé sakjané ngabarké patiné Gusti, nganti Dèkné teka menèh. 2727 Mulané, sapa sing mangan rotiné lan ngombé sangka mangkok iki nganggo patrap sing ora pantes, tanpa ngajèni Gusti, wong kuwi nggawé dosa marang badané lan getihé Gusti Yésus. 2828 Apiké, sakdurungé awaké déwé mangan rotiné, awaké déwé métani uripé déwé-déwé ndisik. 2929 Awit nèk ing sakjeroné mangan rotiné lan ngombé sangka mangkok awaké déwé ora pada nitèni nèk sing dipangan lan diombé kuwi sak- jané badané Gusti Yésus, enggoné mangan lan ngom- bé kuwi bakal nekakké ajaran marang awaké déwé. 3030 Mulané aja kagèt nèk nang pasamuanmu okèh wong sing pada lara lan ringkih, malah okèh mbarang sing pada mati. 3131 Nèk sakdurungé mangan rotiné
1 Korinta 11:32 awaké déwé métani uripé ndisik, awaké déwé ora bakal diajar karo Gusti. 3232 Nanging nèk Gusti Allah nga- jar awaké déwé kuwi tujuané, supaya awaké déwé aja sampèk dibuwang nang neraka bareng karo wong sing ora pretyaya. 3333 Mulané para sedulur, nèk kowé pada ngumpul mangan rotiné Gusti, pada ngentènana marang sak- pada-pada ndisik. 3434 Nèk ènèng wong sing ngelih, wong kuwi apiké mangan nang omah ndisik, dadiné nèk pada ngumpul ora nekakké ajaran. Bab prekara liya-liyané arep tak rembuk mbésuk waé nèk aku teka. Kapinteran-kapinter Kapinter an pawèhé an-kapinteran pawèhé Roh Sutyi Roh Sutyi Para sedulur, aku saiki arep ngomongké bab kapinteran-kapinteran pawèhé Roh Sutyi, su- paya kowé kabèh pada ngerti sak beneré. 22 Mbiyèn, dongé kowé durung nurut Gusti, kowé ngerti déwé, uripmu pada ketarik brahala sing bisu, rana-réné ke- sasar-sasar. 33 Nanging saiki kowé wis nurut Gusti lan kowé kudu ngerti nèk Roh Sutyi bisa nganggokké wong kongkon ngetokké tembung, nanging ora ènèng wong sing dikwasani Roh Sutyi terus misuh je- nengé Gusti Yésus. Semono uga ora ènèng wong bisa ngakoni nèk Yésus kuwi Gusti, nèk wong kuwi ora dik- wasani Roh Sutyi. 1212 44 Kapinteran-kapinteran pawèhé Roh Sutyi kuwi wer- na-werna, nanging sing ngekèki kapinteran-kapinter- an kuwi namung siji, yakuwi Roh Sutyi. 55 Tunggalé waé karo tyarané ngladèni Gusti, werna-werna banget, nanging sing ngekèki penggawéan namung siji, yakuwi Gusti Yésus Kristus. 66 Enèng werna-werna penggawé sing nggumunké, nanging namung Gusti Allah siji sing nindakké kuwi kabèh ing wong kabèh. 77 Saben sedulur sing nampa kapinteran pawèhé Roh Sutyi sing ngétokké kwasané Gusti Allah kuwi tujuané kanggo mbangun sedulur kabèh nang pasamuan. 88 Sing siji nampa kapinteran sangka Roh Sutyi supaya bisa ngomong nganggo kaweruhé Gusti Allah. Sing liyané uga nampa kapinteran sangka tunggalé Roh Su- tyi supaya bisa nduwèni pangertiné Gusti Allah ing werna-werna prekara. 99 Sing siji dikèki pengandel gedé karo Roh Sutyi lan sijiné menèh dikèki kapinteran nambani wong lara. 1010 Enèng uga sing dikèki pang- wasa karo Roh Sutyi supaya bisa nindakké mujijat, liyané menèh dikèki kapinteran kanggo memulang lan ènèng menèh sing dikèki kapinteran kanggo nitèni lan mbédakké roh sing sangka Gusti lan roh-roh sing ala. Enèng sing nampa kapinteran sing marakké bisa nge- tokké basa kasukman lan liyané menèh nampa kapin- teran kanggo ndunungké tegesé basa kasukman kuwi. 1111 Kuwi kabèh penggawéné Roh Sutyi, Dèkné ngekèki kapinteran marang sedulur siji-sijiné manut karepé Dèkné déwé. 185 1 Korinta 12:30 angané okèh Badan siji, nanging pérangané okèh Badan siji, nanging pér 1212 Para sedulur, Kristus kuwi kenèng dipadakké karo badan siji sing okèh pérangané. Senajan pérangané okèh, nanging awaké namung siji. 1313 Semono uga awaké déwé iki kabèh, ora dadi sebab wong Ju, wong Grik, slaf apa wong merdéka, awaké déwé wis kebap- tis dadi badan siji lan Roh Sutyi sing manggon ing uripé awaké déwé kabèh. 1414 Nèk dipikir, badan iki ènèngé ora namung sangka pérangan siji, ora, nanging sangka pérangan okèh. 1515 Gampangé omong, sikil bisa ngomong: "Aku dudu tangan, mulané aku ora pérangané badané." Kepriyé waé, gelem ora gelem, sikil ya dadi pérangané badané. 1616 Uga kuping bisa ngomong: "Jalaran aku dudu mripat, aku ora pérangané badané." Seneng ora seneng kuping ya pérangané badané. 1717 Para sedulur, semunggoné badan sak kujur namung mripat, lah kepriyé bisané krungu? Lan semunggoné badan iki na- mung kuping, kepriyé bisané ngambu? 1818 Pantyèn, Gusti Allah wis nggawé werna-werna pérangan sing dikèki panggonané déwé-déwé nang badané, manut karepé Gusti Allah déwé. 1919 Ya gèk kepriyé semung- goné ènèng badan sing pérangané namung siji. 2020 Nanging wujuté ya pérangan pirang-pirang sing da- di badan siji. 2121 Mulané para sedulur, mripat ora bisa ngomong karo tangan: "Aku ora mbutuhké kowé," apa sirah ngomong karo sikil: "Aku ora mbutuhké kowé!" 2222 Malah nèk dipikir, pérangan sing kétoké tyilik déwé, kuwi malah sing dibutuhké banget. 2323 Wujuté péran- gan sing kétoké ora ènèng ajiné, kuwi malah diapik- apik karo awaké déwé lan pérangané badan sing ké- toké ora patèka apik, sing didelikké karo awaké déwé, kuwi malah digatèkké karo awaké déwé ngungkul- ungkuli pérangan sing apik. Kuwi pantyèn wis ditata ngono karo Gusti Allah, supaya pérangan sing kétoké ora patèka apik bisa kétok pantes. 2525 Dadiné nang badan kuwi pérangan-pérangan ora déwé-déwé, nanging pada ngréwangi sakpada-pada. 2626 Mulané, nèk ènèng pérangan siji lara, pérangan liya-liyané mèlu krasa kabèh. Semono uga, nèk pérangan siji nampa pengaleman, liya-liyané mèlu bungah. 2727 Para sedulur, kowé kabèh ya tunggalé karo sing tak omong kuwi, tegesé, kowé kabèh dadi badané Kristus. Saben sedulur siji-siji dadi pérangané badan kuwi. 2828 Ing sakjeroné pasamuan Gusti Allah uga wis ngekèki panggonan déwé-déwé marang sedulur-sedu- lur. Nomer siji Gusti Allah ngekèki rasul-rasul; pindoné nabi-nabi; kaping teluné guru-guru; terus uga sedulur- sedulur sing bisa nindakké mujijat-mujijat. Gusti Allah uga ngekèki sedulur-sedulur nang pasamuan sing bisa nambani wong lara. Liyané bisa tetulung marang wong liya lan liyané menèh bisa dadi penuntuné sedu- lur-sedulur. Uga ènèng sing bisa ngetokké basa kasuk- man. 2929 Dipikir déwé ta, apa kabèh dadi rasul lan apa ya kabèh dadi nabi apa guru, ya ora ta! Apa ya kabèh bisa nindakké mujijat? 3030 Apa ya kabèh bisa nambani
1 Korinta 12:31 wong lara lan apa ya kabèh bisa ngetokké basa kasuk- man lan ndunungké tegesé basa kuwi. 3131 Mulané para sedulur, kowé pada ngudia bisa nampa kapinteran sing duwur déwé. ésnan KatrKatrésnan Nanging saiki arep tak duduhi dalan sing apik déwé. 1313 Para sedulur, senajan aku bisa ngomong sak ènèngé basané manungsa lan basané mulékat pisan, nanging nèk aku ora nduwé katrésnan, tem- bungku kaya gong sing mbrebeki kuping lan kaya lon- tyèng sing pating klonèng. 22 Senajan aku bisa nampa tembungé Gusti Allah kanggo manungsa lan bisa mangertèni kaweruh kabèh sing disimpen karo Gusti Allah lan bisa mangertèni sembarang sing kenèng dingertèni lan senajana aku nduwé pengandel sing gedé sampèk bisa nyurung gunung, nanging nèk aku ora nduwé ka- trésnan, aku ora ènèng ajiné blas. 33 Senajan kabèh nduwéku tak kèkké kanggo ngru- mati wong sing mlarat lan awakku pisan tak kèkké bèn diobong, nanging nèk aku ora nduwé katrésnan, kabèh mau ora kanggo gawé. 44 Katrésnan kuwi sabar lan gemati, ora mèri, ora sombong lan ora gemunggung. 55 Katrésnan ora ku- rang-ajar lan ora nggolèk menangé déwé; ora gam- pang ketyentok lan ora ngendem salahé liyané ing ati. 66 Katrésnan ora seneng marang barang ala, nanging seneng marang kabetyikan. 77 Katrésnan kuwi ora tau semplak, nanging pretyaya, ngarep-arep lan sabar terus. 88 Katrésnan kuwi ora ènèng entèké. Tembung-tem- bung sing sangka Gusti Allah namung kanggo sedilut, basa kasukman bakal mandek lan pangerti bakal ilang. 99 Awit pangerti lan tembung sangka Gusti Allah sing dikèkké marang awaké déwé iki durung sak kabèhé, nanging mbésuk nèk awaké déwé wis dadi siji karo Gusti, awaké déwé bakal ngerti sak kabèhé. Pangertiné awaké déwé saiki bakal ora ènèng tegesé blas. 1111 Dongé aku ijik botyah, omonganku, pangrasaku lan pikiranku ya kaya botyah. Nanging saiki, sakwisé aku diwasa, aku wis ora kaya ngono menèh. Saiki pangertiku lan kapinteranku ya mundak. 1212 Semono uga, saiki awaké déwé weruhé namung lamat-lamat, kaya nang katya reget kaé. Nanging mbésuk awaké déwé bakal adep-adepan lan bisa weruh sing mat. Pangertiné awaké déwé saiki namung setitik, nanging mbésuk aku bakal ngerti sak kabèhé, kaya enggoné Gusti Allah ngerti marang aku. 1313 Telung prekara iki bakal ènèng terus, yakuwi: pretyaya, pengarep-arep lan katrésnan. Nanging sing penting déwé ya katrésnan. 186 1 Korinta 14:12 Bab ngetokké tembung sangka Gusti Allah lan bab Bab ngetokké tembung sangka Gusti Allah lan bab basa kasukman basa kasukman 1414 Para sedulur, jalaran katrésnan kuwi penting banget, mulané kowé kudu nglumui tenan su- paya pada trésna tenan marang sakpada-pada. Nang- ing uga kowé kudu nduwèni kepéngin nampa kapin- teran-kapinteran pawèhé Roh Sutyi lan sing penting déwé bab ngetokké tembung sangka Gusti. 22 Para sedulur, sedulur sing ngetokké basa kasukman kuwi ora ngetokké tembung kanggo manungsa, nanging sedulur kuwi omong-omongan karo Gusti Allah. Ma- nungsa ora bisa dunung tembungé sedulur kuwi, awit dèkné ngetokké basa kasukman sangka karepé Roh Sutyi. Tembung kuwi manungsa ora bisa dunung, awit kuwi prekara-prekara wewadi. 33 Nanging sedulur sing ngetokké tembung sangka Gusti Allah nganggo basa sing lumrah kuwi omong-omongan karo manungsa lan bisa mbangun, mituturi lan nglipur. 44 Sedulur sing ngetokké basa kasukman kuwi namung mbangun uripé dèkné déwé, nanging sedulur sing ngetokké tembungé Gusti Allah nganggo basa sing lumrah kuwi mbangun sedulur kabèh sak pasamuan. 55 Pantyèn, karepku kowé bisaa ngetokké basa kasuk- man, nanging luwih apik nèk kowé bisa ngetokké tem- bungé Gusti Allah nganggo basa sing lumrah waé. Aw- it sedulur sing ngetokké tembungé Gusti Allah ngang- go basa lumrah kuwi ajiné ngungkuli sedulur sing ngetokké basa kasukman; kejaba nèk nang pasamuan ènèng sedulur sing bisa ndunungké basa kasukman mau, dadiné sedulur-sedulur sak pasamuan bisa ke- bangun kabèh. 66 Para sedulur, semunggoné aku teka nang nggon- mu terus omong-omongan nganggo basa kasukman, lah kuwi apa ajiné? Blas ora ènèng, kejaba nèk aku ng- gawa tembung sangka Gusti Allah, apa pangerti, apa piwulang nganggo basa sing kowé bisa dunung. 77 Tunggalé waé karo instrumèn-instrumèn sing ora ènèng nyawané, kayadéné suling lan kitar. Kepriyé wong bisané ngerti laguné nèk sing ngunèkké ora nganggo swara sing tyeta? 88 Kaya soldat sing tukang ngunèkké trompèté kaé. Nèk sing ngunèkké namung angger muni waé, lah kepriyé wong-wong bisané ma- ju arep perang. 99 Semono uga kowé, kepriyé wong- wong bisané dunung sing mbok omong nèk tembung- mu ora tyeta, awit kowé nganggo basa kasukman. Tembung-tembungmu bakal ilang nganggur, kabur katut angin. 1010 Nang jagat kéné ènèng basa pirang-pi- rang lan siji-sijiné kenèng dikanggokké gawé omong- omongan. 1111 Nanging nèk aku ora dunung basané sing dikanggokké karo sakwijiné wong, dadiné wong kuwi kanggo aku kaya wong séjé basa lan aku kanggo wongé ya kaya wong séjé basa. 1212 Para sedulur, jalaran kowé pada kepéngin nampa kapinteran-kapinteran pawèhé Roh Sutyi, mbok sak bisa-bisamu pada nggolèkana kapinterané Roh Sutyi sing bisa mbangun sak pasamuan, ora sing namung mbangun kowé déwé.
1 Korinta 14:13 1313 Mulané, sedulur sing ngetokké basa kasukman kuwi kudu nyuwun supaya nampa kapinteran bisa ndunungké apa sing diomong nganggo basa kasuk- man mau. 1414 Awit nèk aku ndonga nganggo basa ka- sukman, ya bener kasukmanku ndedonga, nanging pikiranku ora mèlu ndonga. 1515 Lah sakjané kuduné kepriyé? Kuduné ngéné: aku kudu ndedonga nganggo basa kasukman, nanging aku uga kudu ndedonga nganggo basa sing lumrah. Semono uga aku kepéngin memuji nganggo basa kasukman lan uga memuji nganggo basa sing lumrah. 1616 Para sedulur, nèk kowé memuji lan maturkesuwun marang Gusti Allah na- mung nganggo basa kasukman waé, lah kepriyé sedu- lur liyané sing mèlu kumpulan bisané ngomong "Amèn," kanggo tanda nèk setuju karo tembungmu; lah wongé ora ngerti apa sing mbok omong. 1717 Eng- gonmu maturkesuwun marang Gusti kuwi pantyèn ya bener banget, nanging wong liyané ora kebangun blas. 1818 Aku jan maturkesuwun tenan marang Gusti Allah aku bisa ngetokké basa kasukman, malah ngungkuli kowé kabèh. 1919 Nanging nang pasamuan aku luwung ngetokké tembung sakketyap-rongketyap sing liyané bisa dunung, supaya bisa kebangun, tenimbang nge- tokké tembung èwon-èwon nganggo basa kasukman, nanging liyané ora bisa dunung. 2020 Para sedulur, mbok pikiranmu aja kaya pikirané botyah ngono. Ing prekara sing ala kowé kenèng kaya botyah sing durung ngerti bédané ala lan betyik. Nanging nèk mikir kuwi kowé kudu kaya wong sing wis diwasa. 2121 Nang Kitab ketulis ngéné bab iki: "Gusti ngomong: Aku bakal ngomong marang bangsa iki nganggo basa-basa liya lan lantaran wong-wong sangka liya negara, nanging bangsa iki meksa ora gelem ngrungokké marang Aku." 2222 Dadiné para sedulur, basa kasukman kuwi ora marakké wong sing ora pretyaya terus bisa dadi wong pretyaya, ora. Nanging ngetokké tembungé Gusti Al- lah nganggo basa sing lumrah kuwi bisa marakké wong sing ora pretyaya malih bisa pretyaya marang Gusti. 2323 Semunggoné nang kumpulan wong sak pasamuan kabèh pada ndonga nganggo basa kasukman, lah terus ènèng wong sing ora pretyaya teka, wong-wong kuwi apa ora terus mikir nèk kowé édan kabèh? 2424 Nanging nèk kowé kabèh pada ngetokké tembungé Gusti nganggo basa sing lumrah, terus ènèng wong sing ora pretyaya apa wong njaba sing kepéngin kenal marang Gusti teka, mesti wong kuwi bakal ngru- mangsani dosa-dosané, jalaran sangka tembungé Gusti sing dietokké mau. Dadiné wong kuwi bakal ru- mangsa diwèlèkké sangka tembungé Gusti mau. 2525 Prekara-prekara sing kasimpen ing atiné bakal metu 187 1 Korinta 14:39 kabèh lan wongé bakal niba ngabekti marang Gusti lan ngakoni nèk Gusti Allah kétok tenan nang tengah- mu. Pernatan kanggo kumpulan Pernatan kanggo kumpulan 2626 Para sedulur, nèk kowé pada ngumpul nang pasamuan, apiké nèk ènèng sing singi, ènèng sing mulang, ènèng sing ngetokké tembung sangka Gusti Allah nganggo basa sing lumrah, ènèng sing ngetokké basa kasukman lan ènèng liyané sing ndunungké tegesé basa kasukman mau. Kabèh mau kudu di- lakokké kanggo mbangun sedulur-sedulur sak pasamuan kabèh. 2727 Nèk ènèng sing ngetokké basa kasukman, ya apiké nèk namung wong loro apa paling okèh wong telu waé, gentèn-gentènan lan kuduné ènèng siji sing ndunungké tegesé. 2828 Nèk nang kumpulan kuwi ora ènèng sing bisa ndunungké tegesé, apiké sedulur sing ngetokké basa kasukman kuwi meneng waé. Tembungé disimpen ing atiné déwé waé apa dipasrahké marang Gusti Allah. 2929 Wong sing ngetokké tembung sangka Gusti nganggo basa sing lumrah kuduné namung loro apa telu waé, liyané kudu ngrungokké sing apik lan mikir tembung kuwi sangka Gusti apa ora. 3030 Nèk ènèng sedulur liyané nampa tembung sangka Gusti Allah nganggo basa sing lumrah, apiké nèk dèkné ngentèni liyané sing ijik ngomong bèn rampung ndisik. 3131 Awit kowé kenèng ngetokké tembungé Gusti nganggo basa lumrah, nanging kudu gentèn-gentènan, supaya wong sak pasamuan bisa nampa piwulang lan kebangun. 3232 Wong sing ngetokké tembung sangka Gusti ngang- go basa sing lumrah kudu bisa ngwasani tembungé lan bisa ngendek nèk durung wantyiné. 3333 Awit Gusti Allah ora seneng karo laku sing rusu lan ora nggenah, nanging Dèkné seneng karo laku sing nganggo per- natan lan katentreman. 3434 Kaya nang pasamuan-pasamuané Gusti Allah kabèh, sedulur wédok-wédok nèk nang kumpulan aja pada ramé omong-omongan, awit miturut wèté Gusti Allah wong wédok kudu ngajèni marang wong sing ngomong. 3535 Nèk kepéngin takon apa-apa sing ora dunung, kudu takon marang bojoné nèk wis nang om- ah. Kanggo wong wédok ora pantes nèk omong- omongan nang kumpulan. 3636 Para sedulur, apa pituturé Gusti Allah kuwi tekané sangka nggonmu? Lan apa namung kowé sing ngerti pituturé Gusti? Lak ora ta? 3737 Sedulur sing mikir nampa kapinteran sangka Roh Sutyi lan bisa ngetokké tem- bungé Gusti Allah apa nampa kapinteran liya-liyané sangka Roh Sutyi, sedulur kuwi kudu ngerti nèk sing tak tulis nang layang iki pernatané Gusti déwé. 3838 Nèk sedulur kuwi ora gelem nurut marang pernatan iki, dèkné wis aja digatèkké waé. 3939 Tyekaké rembuk para sedulur, pada ngudia supaya bisa ngetokké tembungé Gusti Allah nganggo basa sing lumrah, nanging aja ngalang-alangi kapinteran pawèhé Roh Sutyi sing marakké bisa ngetokké basa
1 Korinta 14:40 kasukman. 4040 Nanging sembarang kudu nganggo per- natan lan sing pantes. ésus Kristus sangka pati Bab tanginé Gusti Yésus Kristus sangka pati Bab tanginé Gusti Y 1515 Para sedulur, saiki aku kepéngin ngélingké marang kowé bab kabar kabungahané Gusti Yé- sus Kristus sing wis tak gelar marang kowé dèk mbiyèn. Kabar kabungahan iki wis mbok tampa lan saiki kowé wis pada mantep pretyaya marang kabar kabungahan mau. 22 Jalaran kowé pretyaya marang kabar kabungahan iki kowé wis dislametké, janji mbok tampani sak kabèhé karo ati sing mantep lan ora nam- pa Gusti tanpa mikir sing apik ndisik. 33 Pitutur sing tak gelar marang kowé kuwi ya pitutur sing tak tampa sangka liyané lan sing penting déwé yakuwi, Kristus wis mati nyangga dosané awaké déwé, ya kaya sing ketulis nang Kitab. 44 Dèkné terus dikubur lan Dèkné tangi menèh sangka pati ing telung dinané, uga wis ketulis nang Kitab. 55 Kristus terus ngétok marang Pétrus, sakwisé kuwi terus ngétok marang ra- sul sing rolas. 66 Dèkné terus ngétok menèh, saiki marang murid-muridé bebarengan kliwat limang atus okèhé; murid-murid iki okèh sing saiki ijik urip, saloké wis pada mati. 77 Kristus terus ngétok marang Yakobus lan sakwisé kuwi marang rasul sing rolas kabèh. 88 Sing kèri déwé Kristus ngétok marang aku, senajan aku iki kenèng dipadakké karo bayi sing lairé kelaten. 99 Aku iki rasul sing tyilik déwé lan ora pantes dityeluk rasul, awit aku ndadèkké sangsarané pasamuané Gusti Allah. 1010 Nanging jalaran Gusti Allah melas banget marang aku, aku saiki bisa dadi kaya ngéné iki. Lan kawelasané Gusti Allah marang aku iki ora mus- pra, awit enggonku nyambutgawé kerasé ya ngungkuli rasul liya-liyané. Sakjané sing nyambutgawé ya ora sangka kekuwatanku déwé, ora, nanging sang- ka kabetyikané Gusti Allah sing manggon ing aku. 1111 Dadiné ora penting sapa sing nggelarké kabar kabungahané Gusti Yésus, ora dadi sebab aku apa liyané. Sing penting déwé ya kabar kabungahan iki sing digelar karo awaké déwé lan ya kabar kabunga- han iki sing mbok pretyaya. Bab tanginé wong mati Bab tanginé wong mati 1212 Para sedulur, nèk awaké déwé mulangi nèk Kristus wis tangi sangka pati, lah nang pasamuanmu kok ènèng wong siji-loro sing ngomong nèk wong mati ora bakal tangi menèh. 1313 Semunggoné tenan nèk wong mati ora tangi menèh, tibaké Kristus ya ora tan- gi sangka pati. 1414 Lah nèk Kristus ora tangi sangka pati tenan, tibaké pitutur sing digelar karo awaké déwé kuwi kotong ora ènèng tegesé lan enggonmu pretyaya marang Gusti Allah tibaké ya muspra. 1515 Lah nèk ngono tenan, tibaké awaké déwé goroh bab Gusti Allah, awit awaké déwé ngomong nèk Gusti Allah nangèké Kristus sangka pati, nanging jaréné ora ènèng wong tangi sangka pati. 1616 Dadiné nèk miturut omongan kuwi Kristus ya ora tangi sangka pati, awit 188 1 Korinta 15:33 ora ènèng wong tangi sangka pati. 1717 Lah nèk Kristus ora ditangèkké sangka pati, pretyayamu ya ora ènèng tegesé blas lan tibaké kowé ijik kejiret ing dosa- dosamu. 1818 Nèk ngono tenan, tibaké wong pretyaya sing wis pada mati ya tyilaka tenan, awit mati nggawa dosané. 1919 Lah nèk enggoné awaké déwé pretyaya marang Kristus kuwi namung kanggo uripé awaké déwé suwéné nang donya kéné waé, tibaké awaké déwé dadi wong sing tyilaka déwé nang jagat kéné. 2020 Nanging ora ngono para sedulur, sing bener yakuwi: Kristus pantyèn wis ditangèkké sangka pati. Dèkné sing tangi sangka pati sing ndisik déwé lan jalaran sangka kuwi awaké déwé ngerti nèk wong sing pretyaya sing pada mati bakal tangi menèh. 2121 Awit wong siji sing marakké wong kabèh mati lan semono uga wong siji sing marakké kabèh wong bisa tangi menèh sangka pati. 2222 Kaya enggoné kabèh wong katut mati karo Adam, semono uga kabèh wong sing wis dadi siji karo Kristus bakal katut urip menèh karo Kristus. 2323 Nanging siji-sijiné ditangèkké manut wanty- iné déwé-déwé, yakuwi: sing ndisik déwé Kristus, terus wong-wong sing pretyaya, mbésuk nèk Kristus teka menèh. 2424 Sakwisé kuwi terus entèké jaman. Kristus bakal nelukké sak ènèngé penggedé, pemréntah lan pangwasa lan kabèh kuwi bakal dipasrahké marang Gusti Allah Bapaké. 2525 Awit Kristus kudu njagong dadi ratuné jagat nganti mungsuhé kabèh wis ditelukké karo Gusti Allah. 2626 Mungsuh sing gedé déwé sing bakal ditelukké kuwi pati. 2727 Nang Kitab ya wis ketulis ngéné bab iki: "Gusti Allah wis nelukké sembarang kabèh ing sak ngisoré Kristus." Tembung "sembarang kabèh" kuwi ora ngomongké nèk Gusti Allah mbarang katut, awit Gusti Allah déwé sing nelukké sembarang mau marang Kristus. 2828 Sakwisé sembarang kabèh wis ditelukké marang Kristus, terus Kristus, Anaké Gusti Allah, nelukké Dèkné déwé marang Gusti Allah, sing wis nelukké sembarang kabèh marang Anaké. Dadiné, entèk-entèké sembarang bakal dikwasani karo Gusti Allah sak kabèhé. 2929 Para sedulur, semunggoné wong mati ora bakal tangi menèh, lah kenèng apa kok wong-wong dibaptis dadi wakilé wong pretyaya sing wis mati? Apa sing digolèki? Nèk wong sing mati ora bakal tangi menèh, lah wong-wong kok ngemen-ngemenké dibaptis dadi wakilé wong pretyaya sing wis mati? 3030 Lan awaké déwé iki, kenèng apa kok awaké déwé iki sak wantyi- wantyi wani ngadepi alangan. 3131 Pantyèn, saben dina aku ngadepi pati. Lan aku ngomong iki jalaran kowé ndadèkké bungahé atiku, saiki kowé pada nurut Gusti Yésus Kristus. 3232 Semunggoné wong mati ora tangi menèh, apa tegesé aku nglawan wong-wong sing mungsuh aku nang kuta Efése, éling-éling kaya gelut mati-urip-uripan karo kéwan-kéwan sing galak kaé. Nèk pantyèn wong mati wis ora ditangèkké menèh, ya apiké awaké déwé saiki namung pada mangan lan ngombé waé, awit sésuk bakal mati. 3333 Para sedulur, mbok kowé aja kenèng diapusi wong ngono. Nèk kowé bebarengan karo wong sing klèru,
1 Korinta 15:34 kowé mesti bakal katut nglakoni sing klèru. 3434 Mbok pada nduwèni pikiran sing padang lan aja pada ng- gawé dosa menèh. Aku wani ngomong nèk nang pasamuanmu ènèng siji-loro sing ora ngerti blas bab Gusti Allah. Kowé kudu isin bab kuwi. Badan sakwisé tangi sangka pati Badan sakwisé tangi sangka pati 3535 Para sedulur, menawa ènèng wong takon: "Lah kepriyé wong mati enggoné tangi menèh lan nèk wis tangi menèh badané kaya ngapa?" 3636 Nèk dipikir, kuwi pantyèn pitakonané wong bodo. Nèk kowé nandur wiji nang lemah, apa wijiné ora kudu mati ndisik sakdu- rungé tukul? 3737 Sing mbok tandur lak namung wiji ta, gampangé omong wiji gandum apa wiji liyané, nang- ing mesti ya ora tanduran sing wis pepak ta? 3838 Nang- ing Gusti Allah sing nukulké wiji mau, supaya bisa mundak gedé dadi tanduran lan saben wiji ngetokké tandurané déwé-déwé. 3939 Semono uga, saben daging ya séjé. Dagingé ma- nungsa séjé karo dagingé kéwan. Lan dagingé kéwan ya séjé-séjé menèh. Lan dagingé manuk séjé karo dag- ingé kéwan liyané lan iwak dagingé séjé menèh. 4040 Uga ènèng barang sing nang langit lan barang sing nang bumi. Apiké barang sing nang langit iki séjé karo apiké barang sing nang bumi. 4141 Padangé srengéngé séjé karo padangé mbulan lan lintang-lin- tang ya séjé menèh padangé. Malah lintang karo lin- tang déwé ya wis séjé-séjé menèh. 4242 Wong mati nèk tangi menèh mbésuk ya kaya ngono. Badan sing dikubur kuwi badan sing rusak, nanging mbésuk sing ditangèkké badan sing langgeng. 4343 Sing dikubur kuwi badan èlèk lan ringkih, nanging sing ditangèkké badan sing apik lan kuwat. 4444 Sing dikubur namung badan kedagingan, nanging sing ditangèkké badan kasukman. Awit nèk ènèng badan kedagingan, uga ènèng badan kasukman. 4545 Nang Kitab ya wis ketulis: "Manungsa sing ndisik déwé, Adam, dadi wong urip ing kedagingan." Nang- ing Kristus, Adam sing kèri déwé, dadi wiwitané urip ing kasukman. 4646 Sing teka ndisik dudu badan kasuk- man, nanging badan kedagingan. Sakwisé badan kedagingan terus sing kasukman. 4747 Adam sing ndisik gawéané sangka lemah, nanging Adam sing kapindo, Kristus, tekané sangka swarga. 4848 Kabèh wong kuwi tu- runané Adam, dadiné badané ya sangka lemah, kaya dèkné. Nanging wong sing wis dadi siji karo Kristus kuwi bakal nduwé badan kaswargan, kaya Dèkné. 4949 Kaya awaké déwé iki saiki kétok wong gawéan sangka lemah, nanging mbésuk awaké déwé kaya Kristus sing tekané sangka swarga. Entèk-entèké jaman Entèk-entèké jaman 5050 Para sedulur, aku kepéngin ndunungké marang kowé nèk badan kedagingan kuwi ora bakal bisa mèlu urip ing Kratoné Gusti Allah, awit badan sing rusak ora bisa langgeng. 189 1 Korinta 16:8 5151 Aku saiki arep mbukak pitutur sing kasimpen: awaké déwé iki ora kabèh bakal mati, nanging awaké déwé bakal malih, sak klélapan, nèk swarané trompèt sing kèri déwé bakal muni, mbésuk nèk Kristus teka menèh. Nèk trompèté muni, wong mati bakal pada tangi dadi wong sing langgeng lan awaké déwé iki bakal malih. 5353 Awit badan sing rusak bakal malih dadi langgeng. 5454 Nèk kuwi wis klakon tenan, dadiné ketu- rutan tembungé Kitab sing uniné ngéné: "Pati wis di- untal karo kamenangané Gusti Allah." 5555 "Pati, endi kamenanganmu? Pati, kowé apa ijik bisa nggawé ala?" 5656 Pantyèn bener, manungsa ijik mati, jalaran ma- nungsa ijik nglakoni dosa. Wèté Gusti Allah ngomong nèk wong sing nglakoni dosa kudu mati. 5757 Nanging maturkesuwun marang Gusti Allah, awaké déwé wis nampa kamenangan sangka Yésus Kristus, Gustiné awaké déwé. 5858 Mulané para sedulur, pada sing mantep lan jejek ing pengandelmu. Pada sing sregep ing penggawéané Gusti apa waé, awit kowé ngerti nèk penggawéanmu kuwi ora bakal muspra blas. Urunan kanggo pasamuan Urunan kanggo pasamuan nang Yudéaudéa nang Y Para sedulur, saiki aku kepéngin ngrembuk bab urunan kanggo sedulur-sedulur nang pasamuan nang Yudéa. Bab kuwi kowé kudu nurut tembung-tembung urutan sing tak kèkké marang pasamuan-pasamuan nang Galasia. 22 Yakuwi, saben dina minggu kowé kudu nyingkirké duwit sak nduwé- mu terus dilumpukké. Dadiné mbésuk, nèk aku teka, kowé wis ora usah nyusu-nyusu nglumpukké duwit mau. 33 Nèk aku wis tekan nggonmu, aku bakal ngongkon sedulur-sedulur sing kenèng mbok pretyaya, supaya ngeterké urunanmu kuwi nang kuta Yérusalèm. Sedulur-sedulur kuwi bakal tak gawani layang kanggo tanda nèk kongkonanmu. 44 Nèk aku kudu mèlu mbarang, ya apik waé. Wong-wong bèn bu- dal karo aku pisan. 1616 ep teka nang pasamuan Korinta Rasul Paulus arep teka nang pasamuan Korinta Rasul Paulus ar 55 Para sedulur, aku teka nang nggonmu mbésuk nèk aku wis rampung nang bawah Masedonia, awit aku kepéngin mlaku-mlaku niliki bawah kana ndisik. 66 Nanging aku mikir nèk bakal nang nggonmu rada suwi, menawa ya sak suwéné wayah adem lan angin banter. Dadiné sakwisé kuwi, kowé bisa ngréwangi aku enggonku neruské dalanku. 77 Nèk Gusti karep, aku kepéngin manggon sing rada suwi nang nggonmu, supaya enggonku teka ora kaya wong mampir waé. 88 Aku arep nang Efése terus tekané riyaya Pantékos- ta, awit nang kéné okèh kelunggarané kanggo ngge- larké pituturé Gusti, senajan sing nglawan ya okèh uga.
1 Korinta 16:10 1010 Nèk sedulur Timotius teka nang nggonmu, dèkné ya ditampa sing apik bèn krasan. Dèkné ya kaya aku nyambutgawé kanggo Gusti. 1111 Aja sampèk ènèng sedulur nyepèlèkké dèkné, nanging malah ditulungi supaya dèkné ndang bisa ba- lik nang nggonku kanti slamet, awit aku lan sedulur- sedulur liyané ngarep-arep sedulur Timotius. 1212 Bab sedulur Apolos, aku ya wis ping pira waé nyuwun dèkné supaya niliki kowé, bareng karo sedulur-sedulur liyané. Nanging saiki dèkné durung gelem. Kapan-ka- pan, nèk ènèng kelunggarané, dèkné bakal nang ng- gonmu. Penutup Penutup 1313 Para sedulur, kowé kudu sing ati-ati lan kudu sing mantep ing pengandel. Pada sing kendel lan aja sam- pèk kalah karo pangwasané Sétan. 1414 Nèk nyambut- gawé apa waé, dilakoni nganggo katrésnan. 1515 Kowé mesti wis pada ngerti nèk sedulur Stéfanus sak brayaté kuwi wong Kristen sing ndisik déwé nang bawah Akaya lan dèkné ya wis masrahké uripé kanggo ngladèni Gusti. 1616 Karepku, kowé pada manuta marang sedulur sing kaya ngono kuwi, ya marang sapa waé sing pada ngréwangi lan mèlu nyangga rekasa karo sedulur-sedulur kuwi. 190 1 Korinta 16:24 1717 Aku pantyèn bungah nèk sedulur Stéfanus, Fortu- natus lan Akaikus pada teka niliki aku. Senajan aku kangen marang kowé, sedulur-sedulur kuwi wis dadi wakilmu. 1818 Sedulur-sedulur kuwi jan ngepénakké atiku tenan, kaya enggoné pada nggawé bungahé atimu. Sedulur-sedulur sing kaya ngono kuwi kudu mbok ajèni. 1919 Sedulur-sedulur sangka pasamuan-pasamuan nang bawah Asia pada kirim slamet kabèh. Uga sedu- lur Akwila lan Priskila lan sedulur-sedulur sing pada kumpulan nang omahé sedulur iki pada kirim keslametané Gusti kabèh. 2020 Sedulur-sedulur kabèh sing nang kéné pada kirim slamet marang kowé. Lan aja lali uga ngomongké nèk aku trésna tenan marang sedulur kabèh siji-sijiné. 2121 Aku déwé, Paulus, sing nulis kabar slamet iki marang kowé. 2222 Sapa sing ora trésna marang Gusti Yésus, awas wong kuwi nampa setrapané Gusti Allah! Muga-muga Gusti ndang teka. Maranatah! 2323 Muga-muga kabetyikané Gusti Allah anaa ing kowé kabèh. 2424 Aku kirim katrésnanku marang kowé kabèh, awit awaké déwé wis dadi siji ing Kristus Yésus. Paulus
2 Korinta 1:2 191 2 Korinta 1:17 2 Korinta 2 Korinta Pamuji slamet Pamuji slamet 11 Para sedulurku nang pasamuan Korinta, iki layang sangka enggonku, Paulus lan sedulur Tim- otius. Kowé kabèh ngerti nèk Gusti Allah wis miji aku dadi rasulé Kristus Yésus. Awaké déwé ora namung kirim slamet marang sedu- lur-sedulur sing nang kuta Korinta, nanging uga marang sedulur-sedulur sing pada nurut Gusti nang bawah Akaya kabèh. 22 Muga-muga Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan Gusti Yésus Kristus ngedunké kabetyikané lan katen- tremané marang kowé kabèh. Rasul Paulus maturkesuwun Rasul Paulus maturkesuwun ing aboté, awaké déwé mikir nèk ora bakal kuwat nyangga menèh lan ya wis tata-tata nèk ora bakal urip menèh. 99 Tenan para sedulur, ing ati rasané wis garèk matiné waé, nanging Gusti Allah nglilani kuwi mau kabèh klakon, supaya awaké déwé ora njagakké kekuwatané déwé, nanging njagakké pitulungané Gusti Allah. Wujuté Dèkné bisa nangèké wong sing wis mati. 1010 Pantyèn Gusti Allah ya wis nulungi awaké déwé dongé awaké déwé ngalami kangèlan gedé sam- pèk arep mati. Mulané awaké déwé ya pretyaya nèk Dèkné bakal nulungi awaké déwé terus. 1111 Pokoké, kowé kabèh kudu ndongakké awaké déwé terus, dad- iné sedulur pirang-pirang bakal bisa memuji lan maturkesuwun marang Gusti Allah, awit Dèkné nampa pandongané sedulur-sedulur lan nulungi awaké déwé sangka kangèlan apa waé. 33 Hayuk pada memuji marang Gusti Allah, Bapaké Gustiné awaké déwé Yésus Kristus. Gusti Allah pantyèn sakwijiné Bapak sing gedé kawelasané, sing tansah nglipur awaké déwé. 44 Dèkné uga ngekèki kekuwatan marang awaké déwé, nèk awaké déwé katekan sak wernané kasusahan, supaya awaké déwé uga bisa nulungi liyané sing ngalami kasusahan. Tegesé, awaké déwé bisa nulungi liyané sing ngalami kasusahan, awit Gusti Allah nulungi awaké déwé nèk awaké déwé kasusahan. 55 Aja kagèt para sedulur, jalaran awaké déwé nurut Gusti Yésus Kristus, awaké déwé tansah ngalami kasusahan, tunggalé waé karo Dèkné. Nanging pada ngertia uga, jalaran awaké déwé nurut Gusti Yésus Kristus, Gusti Allah bakal nulungi lan nguwatké awaké déwé terus. 66 Mulané para sedulur, nèk aku ngalami kasangsaran, tujuané ya namung kanggo nulungi lan nguwatké kowé, supaya kowé bisa kuwat terus tekan entèk-entèkané, yakuwi mbésuk, nèk Gusti Allah bakal nylametké kowé sak kabèhé. Se- mono uga para sedulur, nèk Gusti Allah nulungi awaké déwé, tujuané namung supaya kowé pada ngerti nèk Dèkné bisa nulungi lan nguwatké kowé uga. Dadiné kowé bisa kuwat nyangga kasusahan apa waé, awit kowé uga wis blajar pasrah marang Gusti Allah, kaya enggoné awaké déwé pasrah marang Dèkné. 77 Mulané awaké déwé nduwèni pengarep-arep nèk kowé bakal kuwat terus nyangga kasusahan apa waé. Kenèng apa aku kok ngerti kuwi para sedulur? Awit kaya enggon- mu ngalami kasusahan kaya awaké déwé, mengkono uga kowé bakal nampa kekuwatan kaya awaké déwé. 88 Aku wani ngomong ngono kuwi, awit delokké urip- ku déwé iki. Kowé kudu ngerti nèk awaké déwé ngala- mi kasangsaran gedé tenan nang bawah Asia. Sangk- a sida teka Rasul Paulus ora sida teka Rasul Paulus or nang Korinta nang Korinta 1212 Para sedulur, apa ta sing marakké aku kendel? Jalaran aku rumangsa resik ing lair lan batin marang kabèh wong, malah-malah marang kowé sing pada nurut Gusti. Aku blaka marang kowé, awit kuwi sing dikarepké karo Gusti Allah. Enggoné awaké déwé nduwé rumangsa resik ing lair lan batin kuwi ora manut tyarané wong pinter nang jagat kéné, ora, nanging manut karepé Gusti Allah lan sangka pitulun- gané Gusti Allah sing gedé kabetyikané. 1313 Wujuté para sedulur, sembarang sing ketulis nang layangé awaké déwé ya jelas kabèh kanggo kowé, mulané kowé saiki bisa dunung tujuané awaké déwé, senajan durung sak kabèhé. Nanging aku pretyaya nèk kowé bakal dunung nèk tujuané awaké déwé resik sak kabèhé. Dadiné mbésuk nèk Gusti Yésus teka menèh ènèng pantesé nèk awaké déwé mbok gawé pamèr nang ngarepé Gusti, kaya enggonmu pantes digawé pamèr karo awaké déwé. 1515 Jalaran aku ngerti kuwi, mulané aku ya wis kepén- gin niliki kowé ping loro. Ping pisané aku mikir arep mampir nang nggonmu dongé aku budal nang bawah Masedonia lan pindoné nèk balik sangka kana lèrèn nang nggonmu menèh, supaya aku bisa nulungi kowé luwih okèh. Karomenèh aku ya mbutuhké pitulungan- mu kanggo neruské enggonku arep budal nang bawah Yudéa. 1717 Apa kekarepanku iki étok-étokan? Mesti ora ta? Apa aku ya méntylah-méntylih kaya wong sing ora ngerti Gusti. Wong-wong kuwi saiki
2 Korinta 1:18 ngomong "ya," nanging sésuk ngomong "ora." 1818 Para sedulur, Gusti Allah kenèng dipretyaya lan awaké déwé uga kenèng dipretyaya. Awit nèk awaké déwé ngomong "ya" tegesé ya "ya" lan nèk awaké déwé ngomong "ora" tegesé ya "ora." Ora ngomong "ya" nanging tegesé "ora." 1919 Wujuté kabar bab Kristus Yé- sus, Anaké Gusti Allah, sing tak kabarké bareng karo Silas lan Timotius, ya ora molah-malih. Tegesé, apa sing diomong karo Kristus ya dilakoni tenan. 2020 Iki pantyèn tenan para sedulur, awit sembarang sing wis dijanji karo Gusti Allah marang awaké déwé, ya dituru- ti kabèh karo Kristus. Mulané awaké déwé bisa ngakoni tenan lan ngomong "Amèn," pantyèn Gusti Yésus nuruti prejanjiané Gusti Allah kabèh, Dèkné pantes dipuji. 2121 Para sedulur, Gusti Allah déwé sing ngekèki kekuwatan marang aku lan kowé, supaya pen- gandelé awaké déwé kabèh marang Kristus bisa man- tep terus. Gusti Allah déwé sing miji awaké déwé. 2222 Mulané Gusti Allah ya wis ngetyap awaké déwé, kanggo tanda nèk awaké déwé iki wis dadi umaté Dèkné. Karomenèh Gusti Allah ngekèki Roh Sutyi marang awaké déwé kanggo panjer, supaya awaké déwé ngerti nèk Gusti Allah bakal ngekèki sembarang liyané marang awaké déwé, sembarang sing wis dityawiské nang swarga. 2323 Para sedulur, apa ta jalarané aku kok ora sida teka nang nggonmu? Saiki arep tak omongké lan Gusti Al- lah déwé ngerti nèk aku ora goroh. Aku durung teka nang kuta Korinta kuwi, jalaran aku emoh ngrembuk prekara-prekara sing ora pener, awit kuwi mengko ndadèkké larané atimu. 2424 Aku ora ngomong nèk awaké déwé mandori uripmu, ora, awit wujuté kowé ya pada mantep ing pengandel. Nanging semung- goné awaké déwé teka, tujuané ya ora liya kejaba kanggo ndadèkké bungahmu. 22 Para sedulur, aku nggawé putusan ora niliki kowé kuwi, awit aku emoh ndadèkké sediné atimu, kaya dongé aku teka sing ndisik kaé. 22 Awit nèk aku sampèk nggawé sedimu, aku déwé ya mèlu sedi. Apa ya ènèng sing bakal bisa nglipur aku nèk kowé pada sedi. 33 Mulané para sedulur, tenimbang aku teka nang nggonmu, aku luwung nulis layang waé. Nang layang kuwi aku wis ndunung-ndunungké bab prekara- prekara sing kudu mbok tata. Dadiné nèk aku teka nang nggonmu, kowé bisa nggawé bungahé atiku ten- an, ora ndadèkké sediku terus. Lan aku ya pretyaya nèk kowé pada nggatèkké marang tembung-tem- bungku kuwi, supaya aku bisa bungah. Nèk aku bun- gah, kowé kabèh mesti ya mèlu bungah. 44 Para sedu- lur, pada ngertia nèk ora kepénak enggonku nulis layang kuwi, nanging karo ati sing susah lan sedi. Aku ora kuwat ngempet eluhku. Aku blas ora nduwé gagasan marakké kowé sedi, ora, nanging aku malah kepéngin ndunungké sepira gedéné katrésnanku marang kowé. 192 2 Korinta 2:17 Sedulur sing salah dingapuraa Sedulur sing salah dingapur 55 Sedulur sing nggawé rétyok kuwi sakjané ora ndadèkké susahé aku, nanging sing susah malah kowé kabèh, senajana ora kebatyut banget. 66 Wujuté dèkné ya wis mbok garap bebarengan lan wujuté ya wis tyukup. 77 Saiki sedulur kuwi dingapura waé lan di- angkat menèh, supaya aja sampèk semplak atiné. 88 Mulané aku nyuwun tenan marang kowé kabèh para sedulur, dikétokké nèk kowé trésna tenan marang dèkné. 99 Lan aku ya pretyaya nèk kowé bakal nuruti karepku, awit aku nulis layang sing ndisik kuwi, uga jalaran aku kepéngin ngerti kowé pada nuruti tem- bung-tembungku apa ora. Wujuté kabèh omongku ya mbok lakoni. 1010 Para sedulur, nèk kowé ngapura sedu- lur kuwi, ngertia nèk aku uga mèlu ngapura dèkné. Aku pantyèn ngapura sedulur kuwi, senajan salahé dèkné ya ora tak gawé sebab lan Kristus déwé weruh nèk aku ngapura sedulur kuwi ing lair lan batin, awit aku nuju apa sing betyik kanggo kowé kabèh. 1111 Dad- iné Sétan ora bisa nemu dalan kanggo ngrusak awaké déwé, awit awaké déwé ngerti akalé dèkné kepriyé. Enèng bungahé, ènèng sumelangé Enèng bungahé, ènèng sumelangé 1212 Para sedulur, dongé aku teka nang kuta Troas arep nggelarké kabar kabungahané Kristus, Gusti ya ng- gawèkké dalan aku, wujuté ya wong pirang-pirang pa- da seneng ngrungokké. 1313 Nanging ing atiku rasané meksa ora kepénak, awit aku durung kepetuk karo sedulur Titus sing kudu nggawa kabar sangka nggon- mu. Mulané aku ya ora suwi nang kuta Troas kono, aku terus pamitan arep nang bawah Masedonia. Gusti nggawèkké dalan Gusti nggawèkké dalan 1414 Para sedulur, aku maturkesuwun marang Gusti Al- lah, awit nang endi waé Dèkné nuntun aku. Lan jalaran sangka pitulungané Gusti Allah wong-wong bisa ngerti nèk aku, sing mauné mungsuhé, saiki dadi peladèné Kristus. Saiki nang endi waé sing tak parani, aku bisa nggelarké kabar kabungahané Kristus lan sangka pitulungané Gusti Allah wong pirang-pirang pada gelem nampa kabar kabungahan iki, éling-éling kaya lenga wangi sing ngabar kaé. 1515 Kanggo Gusti Al- lah aku ya kaya ambuné lenga wangi kaé, tegesé Gusti Allah seneng tenan enggonku nggelarké kabar kabun- gahané Kristus. Aku nggelarké kabar kabungahan iki ora namung marang wong-wong sing pada nampa keslametan, nanging uga marang wong-wong sing nampa karusakan. 1616 Kanggo wong-wong sing bakal nampa karusakan kabar kabungahan iki kaya ambuné batangé wong mati, nanging kanggo wong-wong sing nampa keslametan malah kaya ambuné lenga wengi. Apa ènèng sing kuwat ngerjani penggawéan iki? 1717 Para sedulur, aku ora kaya liya-liyané sing pada nggelarké pituturé Gusti kanggo nggolèk bati, ora bé- da kaya bakul sing ngiderké dagangané kaé, ora.
2 Korinta 3:2 Nanging awaké déwé iki dadi peladèné Kristus, awaké déwé ngerti nèk Gusti Allah déwé sing mréntah awaké déwé. Dèkné nyawang awaké déwé lan Dèkné ngerti nèk awaké déwé nyambutgawé karo ati sing resik. a mbutuhké Rasul Paulus ora mbutuhké Rasul Paulus or layang pengaleman layang pengaleman Para sedulur, apa aku iki ngelem awakku déwé marang kowé? Aku ora mbutuhké layang pen- galeman kanggo kowé lan aku ya ora nggolèk layang kaya ngono kuwi sangka kowé, senajan liya-liyané okèh sing merlok-merlokké kuwi. Kenèng apa aku kok ora mbutuhké barang kaya ngono kuwi para sedulur? 22 Awit kowé déwé kabèh dadi tandané nèk aku mulan- gi pitutur sing bener. Dadiné nang endi waé kowé kenèng tak gawé pamèran, tegesé, kowé sing dadi layang pengalemanku. Nanging layangku ketulis ing atimu, ora nang kertas, awit wong-wong bisa weruh lan dunung déwé sangka uripmu, nèk aku mulangké pitutur sing bener. 33 Uripmu sing anyar kuwi wohé penggawéané awaké déwé lan kuwi kaya-kaya kenèng dipadakké karo layang pengalemanku sangka Kristus. Ora layang sing ketulis karo èngki, ora, nanging karo Rohé Gusti Allah sing urip. Tegesé, Rohé Gusti Allah sing wis nganyarké uripmu sak kabèhé. Layang pen- galemané awaké déwé sangka Kristus ora ditatah nang watu kaya angger-anggeré nabi Moses, ora, nanging ing atiné manungsa. 33 ejanjian anyar Peladèné prejanjian anyar Peladèné pr 44 Para sedulur, aku wani ngomong ngono kuwi nang ngarepé Gusti Allah, jalaran aku pretyaya marang Kris- tus. 55 Nanging aku ora ngomong nèk enggonku bisa ngerjani penggawéan kuwi sangka kekuwatanku déwé, blas ora, malah aku ngakoni nèk Gusti Allah sing ngekèki kekuwatan marang aku, supaya aku bisa nindakké kuwi kabèh. 66 Gusti Allah déwé sing miji lan ngekèki kekuwatan marang aku supaya, aku bisa pantes ngabarké prejanjian sing anyar marang ma- nungsa kabèh. Aku ora ngabarké bab wèt-wèt nabi Moses sing ketulis ing prejanjian sing lawas, ora, nanging aku ngabarké bab Rohé Gusti Allah. Kenèng apa aku kok ora ngomongké bab wèt-wèt nabi Moses? Awit wèt-wèt kuwi nekakké pati marang saben wong sing ora pada manut kuwi. Nanging Rohé Gusti Allah malah ngekèki kekuwatan marang manungsa, supaya bisa manut marang Gusti Allah lan bisa urip karo Dèkné slawasé. 77 Para sedulur, bener angger-angger nabi Moses sing ditatah nang watu nekakké pati marang wong sing ora pada gelem manut, nanging senajan ngono, angger-angger kuwi tekané karo sloroté pangwasané Gusti Allah. Dongé nabi Moses ngetokké angger- angger sing ditatah nang watu iki tyayahné dèkné semlorot sangka pangwasané Gusti Allah lan pepadangé mblerengi bangsa Israèl, sampèk ora pada 193 2 Korinta 3:18 kuwat mandeng terus. Nanging senajan sloroté pepadang mau gedéné kaya ngono, suwi-suwi ya ilang. 88 Nèk dipadakké karo penggawéné Roh Sutyi, apa penggawéné Roh Sutyi ing uripé manungsa ora ngungkul-ungkuli gedéné pepadangé? 99 Dipikir déwé para sedulur, lah nèk wèt-wèté prejanjian lawas, sing nggawa pati kanggo manungsa, tekané karo pepadang sing semlorot ngono, mosok prejanjian sing anyar, sing marakké manungsa dianggep bener karo Gusti Allah, ora luwih gedé pangwasané, ngungkul- ungkuli sing ndisik. 1010 Pituturé Gusti Allah sing diwulangké karo nabi Moses ya bener tekané karo sloroté pangwasané Gusti Allah, nanging kuwi saiki ora apa-apa nèk dipadakké karo pitutur sing luwih gedé pangwasané, sing ngekè- ki kekuwatan marang manungsa, supaya bisa nuruti kekarepané Gusti Allah. 1111 Dadiné para sedulur, lah nèk pitutur sing ora langgeng waé tekané nganggo pepadangé Gusti Allah sing semlorot ngono, lah pitu- tur sing langgeng menèh, mosok ora ngungkul- ungkuli enggoné Gusti Allah ngétokké pangwasané? 1212 Mulané para sedulur, jalaran aku nduwèni pengan- del kuwi, mulané aku ya mulangké pituturé Gusti Yé- sus Kristus karo kendel. 1313 Aku ora kaya nabi Moses sing nutupi tyayahné, supaya bangsa Israèl ora weruh ilangé sloroté pepadangé Gusti Allah. 1414 Awit bangsa Israèl wis gapuk pikirané lan ora bisa dunung marang pituturé Gusti Allah. Wujuté tekan sepréné kaya-kaya ijik ketutupan, awit nèk pada ngumpul lan diwatyakké sangka prejanjian lawas, meksa durung bisa dunung. Kaya-kaya tutupé tyayahné durung dityepot. Sakjané ya bener, awit namung Kristus déwé sing bisa nyepot tutup kuwi. Tegesé para sedulur, namung nèk gelem pretyaya marang Kristus manungsa bisa dunung nèk prejanjian lawas wis ora kanggo menèh, awit saiki ngerti nèk bisané ketampa Gusti Allah namung nèk njagakké marang Kristus. 1515 Tekan sepréné nèk bangsa Israèl ngumpul lan matya sangka kitabé nabi Moses, meksa durung pada dunung nèk kuwi ngomongké bab Kristus, awit kaya-kaya ijik ketutupan atiné. 1616 Nanging nèk gelem pretyaya marang Gusti Yésus Kristus, tutupé bisa katyepot, ora béda kaya nabi Moses nyepot tutupé tyayahné, dongé arep omong- omongan karo Gusti Allah. 1717 Para sedulur, Gusti Allah sing netepké prejanjian sing lawas ya tunggalé karo Roh Sutyi. Dadiné sapa sing nduwèni Rohé Gusti wis pedot, wis ora usah nja- gakké wèt-wèté nabi Moses menèh. 1818 Saiki awaké déwé kabèh bisa mandeng marang pituturé Gusti, jalaran atiné wis ora ketutupan menèh. Kaya-kaya awaké déwé weruh Gusti Yésus Kristus lan sloroté pangwasané nang katya pengilon. Sak barengé awaké déwé nyawang kuwi, awaké déwé selot suwi selot ma- da-rupa karo gambar nang katya kuwi. Dadiné selot suwi selot ketara sepira gedéné pangwasané Gusti sing nyambutgawé ing uripé awaké déwé. Pantyèn, lelakon sing kaya ngono ing uripé awaké déwé iki bisané keturutan ya sangka penggawéané Gusti,
2 Korinta 4:2 tegesé sangka penggawéané Rohé Gusti sing mang- gon ing uripé awaké déwé. Banda sing diwadahi Banda sing diwadahi nang kendi lempung nang kendi lempung 44 Para sedulur, jalaran Gusti Allah gedé kawe- lasané, mulané Dèkné ya ngekèki penggawéan iki marang aku. Aku ya ora bakal semplak atiné lan aku ora bakal mandek enggonku mulangké pituturé Gusti Allah sing anyar iki. 22 Aku malah ngemohi lan ngedohi tumindak sing ngisin-isinké lan sing ora pantes dis- awang. Wujuté awaké déwé ya ora ngapusi apa malsu pituturé Gusti Allah, ora. Awaké déwé malah mu- langké pituturé Gusti Allah nganggo tyara sing jelas, dadiné kabèh wong ngerti nèk aku mulangké sak ben- eré, awit Gusti Allah déwé sing nitèni. 33 Nanging, se- munggoné meksa ijik ènèng wong sing ora bisa nyan- dak marang pituturé Gusti sing tak wulangké, kuwi ora jalaran tembungku kurang jelas, ora para sedulur, nanging jalaran wong-wong kuwi wis ditampik karo Gusti Allah, awit ora gelem pretyaya. 44 Sing mblerengi atiné wong-wong kuwi ya Sétan. Suwéné urip ing donya kéné ya dèkné sing ngwasani atiné wong sing ora pretyaya marang Gusti Yésus. Dadiné wong-wong iki ya ora bisa dunung marang kabar kabungahané Kristus lan ya ora pada bisa ngrasakké déwé gedéné pangwasané Kristus, sing ngétokké Gusti Allah marang awaké déwé. 55 Wujuté aku ya ora ngomongké bab awakku déwé supaya kowé pada ngelem aku, ora. Sing tak wulangké ya ora liyané kejaba Gusti Yésus Kristus, supaya kowé pada nampa Dèkné dadi Gus- timu. Aku namung kepéngin ngladèni kowé kabèh, awit kuwi sing dadi kekarepané Gusti Yésus ing uripku. 66 Kenèng apa aku kok kepéngin nuruti kekarepané Gusti Yésus para sedulur? Awit Gusti Allah, sing mbiyèn-mbiyèné, dongé namung ènèng peteng, nekakké pepadang, Gusti Allah déwé nylorotké pepadangé ing atiku nganggo pituturé Gusti Yésus. Dadiné aku saiki bisa ngerti sepira gedéné katrésnané lan pangwasané Gusti Allah, sing dikétokké karo Gusti Yésus. 77 Nanging pitutur iki diwadahi uripé awaké déwé sing ringkih iki. Kaya-kaya kenèng dipadakké karo banda gedé sing diwadahi kendi lempung. Mengkono kuwi bisa kétok tenan nèk kekuwatan ing uripé awaké déwé iki tekané sangka Gusti Allah, awit awaké déwé rumangsa ringkih. 88 Kenèng apa aku kok ngomong ngono para sedulur? Awit aku iki dipenet sangka wé- tan-kulon-lor-kidul, nanging ora remuk. Ajek bingung ora ngerti apa sing kudu tak tindakké, nanging ora tau semplak. 99 Ajek dimungsuh, nanging Gusti ora tau ninggal aku. Awak kenèng alangan, nanging ora mati. 1010 Para sedulur, kowé pada ngerti déwé nèk Gusti Yé- sus waé wis dipatèni, mulané aku ya dunung nèk sak wantyi-wantyi ènèng wong sing bakal matèni aku, jalaran aku nggelarké pituturé Gusti. Aku saguh 194 2 Korinta 5:2 nglakoni urip sing kaya ngono kuwi, supaya ma- nungsa bisa nitèni déwé nèk Gusti Yésus urip lan su- paya wong-wong pada dunung nèk Dèkné sing ngekè- ki kekuwatan aku. 1111 Ing uripku iki aku wis kerep tyedek karo pati, jalaran aku nglabuhi Gusti Yésus. Nanging Gusti Allah déwé nglilani kabèh mau klakon, supaya kabèh wong bisa weruh déwé nèk Gusti Yésus urip lan pada dunung nèk Dèkné sing nguwatké awakku sing ringkih iki. 1212 Dadiné para sedulur, aku iki sasaté ngrasakké kasangsaran terus sampèk arep mati, nanging jalaran sangka kasangsaranku kowé bisa nampa urip langgeng. 1313 Nang Kitab ènèng tulisan ngéné para sedulur: "Aku tansah pretyaya marang Kowé Gusti, mulané aku ngomong nèk Kowé Pitulunganku." 1414 Nganggo pen- gandel sing kaya ngono kuwi aku saiki tansah ngge- larké pituturé Gusti, awit aku ngerti nèk Gusti Allah, sing nangèké Gusti Yésus sangka pati, uga bakal nangèké aku sangka pati, supaya aku bisa urip dadi si- ji karo Gusti Yésus slawas-lawasé. Gusti Allah uga bakal nampa aku nang swarga bebarengan karo kowé kabèh. 1515 Para sedulur, sangsaraku kabèh kuwi namung kanggo nglabuhi kowé, supaya kowé pada kenal marang Gusti Allah. Dadiné nèk wong-wong sing nam- pa kawelasané lan kabetyikané Gusti Allah tambah terus, wong-wong sing maturkesuwun lan memuji marang Dèkné ya bakal tambah terus, awit Dèkné pantyèn gedé tenan pangwasané. Kangèlan sedilut nekakké kabungahan langgeng Kangèlan sedilut nekakké kabungahan langgeng 1616 Mulané aku ya ora semplak atiné para sedulur. Bener badan sing kétok selot suwi selot rusak ngrasakké kasangsaran, nanging ing njeruh ati aku krasa dianyarké terus saben dina, dadiné selot suwi rasané selot kuwat. 1717 Kangèlan sing tak alami sak- jeroné urip ing donya iki ora apa-apa blas nèk tak padakké karo upahé kasangsaran sing mbésuk bakal tak tampa sangka Gusti Allah. Upah kuwi bakal gedé tenan, nggumun-nggumunké. Awaké déwé bakal ngrasakké kabetyikané Gusti Allah kabèh slawas- lawasé, awit kuwi wis dityawiské kabèh kanggo awaké déwé. 1818 Mulané aku ya namung mandeng marang up- ahku sing nang swarga, sing saiki ora kétok. Aku ora mikirké kasangsaran sing tak rasakké saiki. Barang sing kétok kuwi bakal liwat kabèh, ora suwi ènèngé. Nanging upah sing nang swarga, sing ora kétok, kuwi sing langgeng. Para sedulur, awaké déwé ngerti nèk badan kadonyaan sing dienggoni awaké déwé iki ora langgeng, namung sak untara. Dadiné nèk awaké déwé dipatèni, awaké déwé ya ngerti nèk Gusti Allah bakal ngekèki badan sing anyar nang swarga, sing kenèng dienggoni awaké déwé slawas-lawasé. Iki ora kaya omah gawéané manungsa, ora, awit iki badan panggonané awaké déwé sing langgeng. 22 Saiki awaké déwé ya pada nggresah kepéngin metu sangka omah kadonyaan iki, supaya ndang bisa manggon nang 55
2 Korinta 5:4 badan kaswargan sing langgeng. Awit nèk awaké déwé wis bisa nganggo badan kaswargan iki awaké déwé ora bakal wuda, nanging bakal nganggo salin sing langgeng. 44 Suwéné awaké déwé ijik manggon nang badan kadonyaan iki awaké déwé ngrasakké kasangsaran terus lan awaké déwé pada nggresah kepéngin metu. Ora jalaran awaké déwé kepéngin ninggal badan kadonyaan iki, ora, nanging awaké déwé kepéngin nampa badan anyar sangka swarga. Dadiné badané awaké déwé sing kadonyaan bakal di- ganti dadi badan sing langgeng. 55 Gusti Allah sing wis nata kuwi mau kabèh kanggo awaké déwé lan Dèkné déwé wis ngekèki Roh Sutyi kanggo panjeré sem- barang sing wis dityawiské kanggo awaké déwé. Roh Sutyi kuwi panjeré, kanggo tanda nèk Gusti Allah bakal ngekèki liyané sak kabèhé marang awaké déwé. 66 Mulané awaké déwé ya mantep terus para sedulur, awit awaké déwé ngerti tenan nèk suwéné awaké déwé ijik manggon nang badan kadonyaan iki awaké déwé ora bisa dadi siji karo Gusti Yésus nang swarga. 77 Saiki uripé awaké déwé nang badan kadonyaan iki ya namung nganggo pretyaya marang Gusti Allah, sena- jan awaké déwé ora weruh marang Dèkné. Saiki awaké déwé ora namung njagakké barang sing kétok. 88 Aku pantyèn ya wis mantep ing ati. Aku malah kepéngin ninggal badan kadonyaan iki lan boyong nang omahku nang swarga, dadi siji karo Gusti. 99 Mu- lané aku ya namung nduwé tujuan siji iki, yakuwi: kepriyé bisaku urip sing ndadèkké senengé Gusti, ora dadi sebab ijik urip nang badan sing tak enggoni iki apa wis metu. 1010 Awit kepriyé waé awaké déwé kabèh kudu mara nang ngarepé Kristus asok penjawab déwé-déwé. Tegesé, awaké déwé bakal dikrutu karo Kristus lan awaké déwé bakal nampa upah manut tu- mindaké déwé-déwé suwéné awaké déwé urip nang badan kadonyaan iki, menawa betyik, menawa ala. Kristus ngrukunké awaké déwé kar Kristus ngrukunké awaké dé o Gusti Allah wé karo Gusti Allah 1111 Para sedulur, jalaran aku ngerti nèk aku bakal dikrutu karo Gusti, mulané aku ya wedi tenan marang Gusti lan aku tansah ndunungké marang wong-wong nèk atiku resik. Gusti ngerti njeroné atiku lan sing tak suwun kowé kabèh semono uga pada nitèni déwé lan ngakoni ing atimu nèk aku ora goroh. 1212 Aku ora arep ngelem awakku déwé nang ngarepmu, ora, nanging aku namung ndunungké marang kowé nèk ora usah wedi ngomong sing betyik bab aku. Dadiné kowé bisa mangsuli sak beneré marang wong-wong, sing pada ngegungké manungsa manut kétoké, ora manut ka- sukmané. 1313 Para sedulur, nèk tumindakku kaya wong bodo, jalaran aku ngegungké awakku déwé, ngertia nèk kuwi kanggo nglabuhi lan ngluhurké Gusti Allah. Nèk aku nganggo tyara sing sak pantesé, kuwi ya kanggo kowé. 1414 Apa sing tak tindakké kuwi wis ora karepku déwé, nanging katrésnané Kristus sing nglakokké uripku. Awit aku ngerti nèk Kristus nglakoni pati jalaran sangka dosané kabèh manungsa. Mulané 195 2 Korinta 6:4 awaké déwé saiki ya ngerti nèk awaké déwé kabèh wis mati kanggo urip sing lawas. 1515 Kristus mati dadi wak- ilé kabèh manungsa, supaya kabèh wong sing wis nampa urip langgeng ora urip nuruti karepé déwé menèh, ora, nanging nuruti karepé Kristus. Awit Dèkné sing mati lan tangi menèh sangka pati nglabuhi manungsa. 1616 Mulané aja pada nganggep wong-wong sing nurut Gusti Yésus Kristus tunggalé waé karo wong-wong sing ora pretyaya. Pantyèn, mbiyèn aku déwé ya klèru, awit Kristus tak anggep tunggalé waé karo wong liya- liyané. Nanging saiki aku wis ora kaya ngono menèh. 1717 Awit sapa sing pretyaya marang Kristus wis dadi wong anyar sak kabèhé. Uripé wis ora kaya mauné menèh, ora, nanging saiki nglakoni urip anyar sak kabèhé. 1818 Urip anyar iki pawèhé Gusti Allah marang awaké déwé. Dèkné gelem nampa awaké déwé, jalaran Kristus wis mati nglabuhi awaké déwé. Lan sai- ki Gusti Allah ngongkon awaké déwé kongkon ngabarké nèk Gusti Allah gelem nampa kabèh wong. 1919 Tegesé, awaké déwé kudu ngabarké nèk manungsa bisa ketampa karo Gusti Allah, jalaran Kristus wis mati nyangga salahé kabèh manungsa. Mulané saiki dosané wis ora diitung menèh. 2020 Dadiné aku iki dadi wakilé Kristus nang jagat, tegesé, Gusti Allah déwé sing ngundang manungsa lantaran aku. Mulané, manut kongkonané Kristus, aku nyuwun tenanan marang kowé kabèh, mbok pada gelema dirukunké karo Gusti Allah. 2121 Para sedulur, Kristus sing ora nduwé dosa dikongkon nyangga dosané awaké déwé karo Gusti Allah. Dadiné nèk awaké déwé wis dadi siji karo Kristus, awaké déwé ya wis dingapura lan dianggep ora nduwé dosa menèh karo Gusti Allah. asul Paulus Pengalamané rasul Paulus Pengalamané r oné nyambutgawé ing sakjeroné nyambutgawé ing sakjer kanggo Gusti kanggo Gusti Para sedulur, aku, sing nyambutgawé bebaren- gan karo Gusti Allah, aku nyuwun tenanan marang kowé kabèh: mbok kawelasané Gusti Allah marang kowé aja digawé muspra. Jalaran melas, Gusti Allah ngapura dosamu, aja balik nglakoni dosa menèh. 22 Awit Gusti Allah déwé wis ngomong ngéné nang Kitab: "Ing wantyi sing tak karepké Aku ngrungokké sambatmu lan ing dina keslametanmu Aku teka nulungi kowé." Para sedulur, ya saiki iki wantyiné Gusti Allah arep nu- lungi kowé lan ya saiki iki dina keslametanmu. 66 33 Para sedulur, aku ngati-ati tenan aja sampèk ndadèkké sandungan marang sapa waé. Dadiné peng- gawéané Gusti sing tak kerjani ora éntuk èlèk. 44 Ing prekara apa waé sing tak lakoni aku ngétokké nèk aku
2 Korinta 6:5 iki peladèné Gusti Allah, kayadéné: kasusahan lan kangèlan apa waé tak sangga karo sabar. 55 Aku man- gan gebuk, mangan setrapan lan uga tau dikroyok. Aku ngrasakké nyambutgawé adus kringet, kurang tu- ru lan kurang pangan. 66 Aku ngétokké betyik, nyam- butgawé nganggo kaweruh, sabar lan gemati marang sapa waé. Aku manut marang pinuntuné Roh Sutyi lan nrésnani liyané sak atiku. 77 Aku ngabarké pitutur sing bener, pituturé Kristus lan aku sing ngabarké ya nganggo pangwasané Gusti Allah. Aku mantep terus nuruti apa sing dikarepké karo Gusti Allah, dadiné aku bisa nggelarké pituturé Gusti Allah terus tanpa ènèng wong sing bisa nyalahké nèk aku nindakké ala. 88 Aku dong-dongan diajèni, dong-dongan disepèlèkké, dong-dongan dielem, dong-dongan diolok-olok. Ya ora dadi apa. Senajan aku ngomong sak beneré, aku mek- sa diarani tukang ngapusi. 99 Kabèh wong kenal marang aku, nanging okèh sing ora gelem nganggep aku kaya kongkonané Kristus. Aku ajek ngadepi pati, nanging wujuté ijik urip. Senajan aku dipentungi, nanging aku ora mati. 1010 Senajan aku digawé sedi, nanging aku bungah terus. Aku kétok mlarat, nanging aku ndadèkké sugihé wong pirang-pirang. Kétoké ora nduwé apa-apa, nanging wujuté aku nduwé sem- barang. 1111 Para sedulurku nang Korinta, aku wis ngomong blaka marang kowé lan sembarang sing nang njeroné atiku wis tak etokké kabèh. 1212 Nèk ènèng rasa sing ora kepénak enggonmu bebarengan karo aku, kuwi ora jalaran tumindakku salah marang kowé, ora, nanging kuwi jalaran sangka salahmu déwé. 1313 Para sedulur, enggonku mituturi kowé kuwi jalaran kowé pada tak anggep anak-anakku déwé. Mulané, mbok pada diké- tokké marang aku rasané atimu, kaya enggonku ngé- tokké rasané atiku marang kowé. Aja sampèk gupak rereregeté wong sing or Aja sampèk gupak r etyaya egeté wong sing ora pra pretyaya 1414 Para sedulur, aja gegandèngan karo wong sing ora pretyaya. Apa wong sing nglakoni pituturé Gusti Allah bisa gegandèngan karo wong sing nglawan Gusti Al- lah? Mesti ora. Apa pepadang bisa bebarengan karo pepeteng? Mesti ora. 1515 Kristus apa tau setuju karo Sé- tan? Mulané, wong sing pretyaya marang Kristus ya ora tunggalé karo wong sing ora pretyaya. 1616 Lan om- ah panggonané Gusti Allah ya ora tunggalé karo om- ahé brahala. Awit panggonané Gusti Allah sing urip ya awaké déwé iki. Wujuté Gusti Allah déwé wis tau ngomong, kaya sing ketulis nang Kitab, uniné ngéné: "Aku bakal manggon dadi siji karo umatku lan Aku bakal bebarengan karo wong-wong kuwi. Aku bakal dadi Gusti Allahé lan wong-wong kuwi bakal dadi umatku." 1717 Nang ayat liyané Gusti Allah ngomong ngéné: "Lungaa sangka tengahé wong-wong sing nglakoni ala lan pada pisaha 196 2 Korinta 7:9 sangka wong-wong kuwi. Aja pada ndemèk barang sing kotor, mengko Aku bakal nampa kowé." 1818 Nang ayat liyané menèh Gusti Allah ngomong ngéné: "Aku bakal dadi bapak kanggo kowé lan kowé bakal dadi anak-anak lanang lan wédok kanggo Aku. Kuwi tembungé Gusti sing kwasa déwé." 77 Mulané para sedulur sing tak trésnani, awaké déwé pada ngerti nèk Gusti Allah wis ngekèki pre- janjian-prejanjian iki marang awaké déwé, hayuk ta saiki pada ngresiki uripé awaké déwé sangka sem- barang sing nggawé regeté badan lan atiné awaké déwé. Awaké déwé kudu namung nglakoni apa sing ndadèkké senengé Gusti Allah, awit awaké déwé nga- jèni tenan marang Dèkné. 22 Para sedulur, aku mbok dipretyaya ta! Aku ngerti nèk ènèng sing pada nyalahké aku, jaréné aku sem- brana karo kowé, nanging aku ora rumangsa tau nin- dakké sing ora bener marang kowé. Aku ya ora tau ndadèkké rusaké uripé sapa waé lan aku ya ora ru- mangsa tau nggolèk bati sangka uripé sapa waé. 33 Aku ngomong kuwi ora kanggo nyalahké kowé, ora. Aku malah tau ngomong nèk kowé kabèh ana ing atiku; pati-urip katrésnanku marang kowé ora bakal pedot. Bungah sakwisé susah Bungah sakwisé susah 44 Para sedulur, aku pantyèn bisa blaka tenan marang kowé lan kowé pantyèn kenèng tak gawé pamèran. Senajan aku ngalami kasusahan okèh, jalaran kowé nglipur aku, atiku bisa kebek karo kabungahan. 55 Awit sakwisé aku teka nang Masedonia aku ya ora bisa ne- mu ayem. Nang endi waé aku diperang! Perangan sangka njaba, yakuwi wong-wong sing tansah nglawan awaké déwé. Perangan sangka njeruh, yakuwi rasa sangsi ing ati nèk mikirké kowé lan sedu- lur-sedulur liyané. 66 Nanging kesuwun tenan marang Gusti Allah sing nglipur atiné wong semplak, awit saiki sedulur Titus wis balik nang nggonku menèh lan atiku krasa bungah. 77 Bungah ora namung jalaran Titus wis nang nggonku menèh, ora, nanging uga jalaran Titus déwé ngomong nèk kowé kabèh pada nglipur dèkné. Dèkné malah ngomong nèk kowé pada kangen tenan marang aku. Titus uga ngomongké nèk kowé pada se- di, rumangsa nduwé salah marang aku, nanging saiki kowé pada ora wedi mbélani aku. Kabar kuwi kabèh pantyèn nambahi bungahé atiku. 88 Para sedulur, aku rumangsa nèk layangku sing kèri nggawé susahé atimu, nanging aku ora gela nèk aku nulis layang kuwi. Ora, aku goroh nèk aku ngomong ora gela, awit aku ya gela tenan nèk layangku nggawé sediné atimu, senajan sedimu namung sedilut. 99 Saiki aku bungah, ora bungah jalaran aku nggawé sedimu, ora, nanging aku bungah jalaran sedimu marakké
2 Korinta 7:10 kowé pada ngrumangsani klèrumu lan saiki kowé pa- da njaluk ngapura marang Gusti Allah. Dadiné terang banget nèk sedimu kuwi pantyèn dikarepké karo Gusti Allah. Tibaké layangku ya ora nggawé ala, malah ng- gawa betyik kanggo kowé. 1010 Awit para sedulur, sedi nèk sangka Gusti Allah kuwi malah marakké wong ngrumangsani salahé, su- paya njaluk ngapura marang Gusti Allah. Dadiné sedi kaya ngono kuwi malah nekakké keslametan, ora ndadèkké gela ing tembé-mburi. Nanging sedi sak tyarané wong sing ora pretyaya marang Gusti Allah kuwi béda, kuwi nekakké pati. Awit senajan rumangsa salah, nanging ora pada njaluk ngapura marang Gusti Allah. 1111 Lah kowé wis pada ngalami sedi sing sangka Gusti Allah, dipikir déwé sedulur apa éntuk-éntuké! Wujuté saiki kowé pada mempeng tenan enggonmu nggarap sedulur sing salah, kowé uga tenanan eng- gonmu mbélani aku. Saiki ya kétok tenan nèk kowé sengit karo barang sing ala, awit saiki ketara tenan nèk kowé wedi marang Gusti Allah. Saiki kowé malah kangen tenan marang aku, kepéngin nduduhké marang aku nèk kowé saiki pada manut marang Gusti Allah lan gelem nggarap sedulur sing nggawé dosa. Kuwi mau kabèh ngekèki tanda nèk kowé kepéngin nglakoni sing bener. 1212 Para sedulur, dadiné enggonku nulis layang sing kèri kaé ora kanggo nggarap sedulur sing salah apa mbélani sedulur sing disalahké, ora. Nanging eng- gonku nglayangi kowé kaé tujuané, supaya kowé kabèh pada ngakoni déwé nang ngarepé Gusti Allah, nèk kowé pada labuh tenan kanggo aku. 1313 Kuwi sing nglipur atiku tenan. Kejaba sangka panglipur iku, aku uga bungah jalaran kowé kabèh pada ngayemké atiné sedulur Ti- tus; dèkné ora usah sangsi bab kowé. 1414 Kowé pantyèn tak gawé pamèran marang sedulur Titus lan aku bun- gah nèk kowé ora nggawé isinku marang dèkné. Kayadéné sembarang sing wis tak omong marang kowé bener kabèh, saiki wujuté ya ketara nèk sem- barang bab kowé sing tak omong marang sedulur Ti- tus ya bener kabèh. 1515 Katrésnané Titus marang kowé saiki mundak gedé, awit dèkné ngerti nèk kowé pada manut marang tembung-tembungku. Wujuté dèkné ya mbok ajèni tenan dongé dèkné teka nang nggon- mu lan ya mbok tampa apik banget. 1616 Aku jan bungah tenan nèk kowé kenèng tak pretyaya sak kabèhé. Aja éman pawèh Aja éman pawèh 88 Para sedulur, saiki aku kepéngin ngomongi kowé kabèh bab kabetyikané Gusti Allah marang pasamuan-pasamuan nang bawah Masedonia. 22 Sedu- lur-sedulur nang pasamuan-pasamuan iki pada ngala- mi kangèlan sing abot tenan, nanging senajan ngono pada nduwèni kabungahan gedé ing ati. Lan senajan sedulur-sedulur kuwi déwé ora nduwé, nanging eng- goné nulungi liyané ora setitik. 33 Aku weruh déwé nèk sedulur-sedulur iki pada pawèh sak kuwaté, malah sakjané ngungkul-ungkuli kuwi. Sangka karepé déwé 197 2 Korinta 8:15 lan karo ati sing lega-lila sedulur-sedulur iki pada nyuwun tenan marang aku, njaluk dikèki kelunggaran mèlu nulungi sedulur-sedulur sing nang Yudéa. 55 Pawèhé sedulur-sedulur nang Masedonia kuwi jan ngungkul-ungkuli sing tak jagakké. Awit ndisiké pada masrahké uripé marang Gusti lan namung kepéngin nuruti karepé Gusti. Terus pada masrahké uripé marang aku, kepéngin nuruti karepku, awit sedulur- sedulur kuwi pada ngerti nèk kuwi kekarepané Gusti. 66 Mulané aku ya terus nyuwun marang sedulur Titus, sing wis molai nglumpukké pawèhmu, supaya dèkné ngrampungké pitulunganmu kanggo sedulur-sedulur liyané iki. 77 Para sedulur, ing prekara apa waé kowé jan lubèr tenan! Wujuté kowé jeru ing pengandel, luwes ing tembung, jembar ing kaweruh, temen ing tetulung lan uga lubèr ing katrésnanku marang kowé. Mulané para sedulur, sing tak jaluk, pawèhmu iki kanggo sedulur- sedulur nang Yérusalèm bisaa lubèr. 88 Aku ora meksa kowé para sedulur, ora, aku na- mung kepéngin weruh apa katrésnanmu marang sedulur-sedulur liyané tunggalé karo katrésnané lan pelabuhané sedulur-sedulur nang Masedonia, sing pa- da nulungi sedulur-sedulur nang Yérusalèm sing pada kekurangan. 99 Awit para sedulur, pada élinga marang Yésus Kristus, Gustiné awaké déwé, sing trésna tenan marang awaké déwé. Senajan Dèkné sugih, Dèkné saguh nglakoni kemlaratan kanggo nglabuhi kowé. Dadiné sangka kemlaratané Gusti Yésus Kristus kowé bisa nampa kasugihan sing wis dityawiské karo Gusti Allah. 1010 Miturut pinemuku apiké ngéné waé: kowé déwé sing ngetokké gagasan kanggo nulungi pasamuan- pasamuan sing kekurangan lan wujuté ya kowé uga sing molai nglumpukké duwit taun sing wis. 1111 Para sedulur, apiké penggawéanmu iki ya ndang diram- pungké waé. Dadiné sedulur-sedulur bisa weruh déwé nèk kowé pada kepéngin ngrampungké tenan apa sing wis mbok wiwiti déwé. Pada pawèha sak kuwat- mu, nèk nduwé okèh ya ngekèki okèh, nèk nduwé seti- tik ya ngekèki setitik. 1212 Sing penting, nèk pawèh kudu karo ati sing lega-lila. Awit nèk ora nduwé ya bener ora bisa pawèh, nanging nèk nduwé kudu pawèh sak kuwaté. 1313 Aku ora ngomong nèk kowé kudu nulungi liyané terus kowé déwé sampèk kangèlan, ora, para sedulur. Karepku, supaya sangka kalubèranmu kowé nulungi sing pada kekurangan, dadiné kabèh bisa ketyukupan. 1414 Sapa ngerti kapan-kapan kowé déwé kekurangan. Nanging sedulur-sedulurmu sing kelubèran mesti bakal gentèn nulungi kowé. Dadiné bisa pada-pada. 1515 Bab iki nang Kitab ketulis ngéné: "Sing nglumpukké okèh malah ora turah, lah sing nglumpukké setitik ora kekurangan." (Kuwi ngomongké bab panganan sang- ka langit sing jenengé manah.)
2 Korinta 8:16 Rasul Paulus ngelem Titus lan kantyané Rasul Paulus ngelem Titus lan kantyané 1616 Para sedulur, aku maturkesuwun tenan marang Gusti Allah, awit Dèkné sing ngekèki katrésnan marang sedulur Titus. Mulané dèkné ya kaya aku déwé enggoné nglumui tenan kepéngin nulungi kowé. 1717 Sedulur Titus ora namung bungah jalaran aku nem- bung dèkné, nanging sangking bungahé bisa nulungi kowé, dèkné malah budal nang nggonmu sangka karepé déwé. 1818 Aku uga ngongkon sedulur liyané ngantyani sedulur Titus. Pasamuan-pasamuan kabèh ya wis kenal lan pada ngelem marang sedulur iki, awit dèkné enggoné nyambutgawé nggelarké kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus ya ora sembrana. 1919 Karomenèh, pasamuan-pasamuan wis miji sedulur iki kongkon ngantyani awaké déwé nèk awaké déwé nggawa urunanmu nang Yérusalèm, awit awaké déwé ya wis dipasrahi penggawéan iki. Awaké déwé seneng tetulung. 2020 Awaké déwé ya ati-ati tenan, aja sampèk kenèng disalahké wong nèk awaké déwé nguntet duwité apa kepriyé, awit sedulur-sedulur sing pada pawèh ya ora éman tenan. 2121 Mulané awaké déwé ya mikirké sem- barang sakdurungé, supaya ora kenèng diarani wong kepriyé waé. Awaké déwé kepéngin nindakké sing bener nang ngarepé Gusti Allah lan nang ngarepé ma- nungsa. 2222 Kejaba sedulur kuwi mau, aku uga ngongkon sedulur siji menèh ngantyani sedulur Titus. Sedulur iki uga wis ngétokké nèk dèkné ajek sregep nyambut- gawé kanggo Gusti ing prekara apa waé. Dèkné ngerti nèk kowé pada seneng nulungi liyané, mulané dèkné ya kepéngin tenan teka nang nggonmu. 2323 Bab sedulur Titus kowé déwé pada ngerti para sedulur, dèkné kantyaku sing temen ngréwangi aku enggonku nyam- butgawé nglabuhi kowé. Dèkné wakilku. Lah sedulur loro sing liyané kuwi wakilé pasamuan-pasamuan; Kristus pantyèn kétok kwasané lan kabetyikané tenan sangka uripé sedulur loro iki. 2424 Mulané aku nyuwun marang kowé kabèh para sedulur, sedulur-sedulur iki ditampa sing apik lan dikétokké katrésnanmu. Dadiné pasamuan-pasamuan kabèh bisa ngerti nèk enggonku ngelem kowé ènèng wujuté. Urunan kanggo sedulur-sedulur nang Yudéaudéa Urunan kanggo sedulur-sedulur nang Y 99 Para sedulur, aku wis ora usah ngomongi kowé nèk kowé kudu nulungi sedulur-sedulur nang Yudéa. 22 Awit aku ngerti nèk kowé seneng tetulung, mulané kowé ya tak gawé pamèran marang pasamuan-pasamuan nang Masedonia. Aku ngomong marang sedulur-sedulur kuwi nèk kowé sing nang Kor- inta nang bawah Akaya kono wis pada molai ngekèki urunan wiwit taun sing kepungkur. Kuwi dadi tulada kanggo sedulur-sedulur nang bawah Masedonia, mu- lané ya terus pada mèlu tata-tata nglumpukké urunan. 33 Aku ngongkon sedulur Titus lan kantyané loro iki teka nang nggonmu, supaya kabèh ngerti nèk eng- 198 2 Korinta 9:15 gonku ngelem kowé ora kaya tong-kosong, nanging ènèng wujuté tenan. Aku ngomong nèk duwit urunan- mu wis bakal dilumpukké sakdurungé sedulur-sedulur iki tekan nggonmu. 44 Nèk ora ngono, mengko aku kisi- nan nèk ènèng sedulur-sedulur sangka Masedonia teka nang nggonmu bareng karo aku, nanging urunanmu durung dityawiské. Ora aku déwé, nanging kowé mbarang mesti mèlu isin, awit aku wis ngomong nèk kowé kenèng tak pretyaya. 55 Mulané sedulur Titus lan kantyané tak kongkon budal ndisik nang nggon- mu, supaya pada ngréwangi nglumpukké urunan sing mbok janji dèk mbiyèn. Dadiné nèk aku teka, urunan- mu wis dityawiské, supaya bisa kétok nèk urunan kuwi metu sangka ati sing lega-lila, ora metu jalaran kowé kepeksa. 66 Aja lali marang tembung sing uniné ngéné para sedulur: "Sing nyebar setitik ya bakal ngunduh setitik, nanging sing nyebar okèh ya bakal ngunduh okèh." 77 Nèk kowé pawèh, siji-sijiné kudu mikir déwé ing ati arep ngekèki pira, aja kepeksa apa terus gela ing mburi. Ngertia para sedulur, Gusti Allah seneng nèk awaké déwé pawèh karo ati sing bungah. 88 Gusti Allah nduwèni kwasa mberkahi kowé ngungkul-ungkuli sing mbok butuhké, supaya sak wantyi-wantyi kowé bisa ketyukupan ing prekara apa waé. Kowé malah bisa nduwé turahan okèh kanggo nindakké sak wernané penggawéan sing betyik kanggo nulungi liyané. 99 Bab iki nang Kitab ènèng ayat sing uniné ngéné: "Dèkné ngedum marang sing mlarat, Gusti Allah bakal éling marang kabetyikané wong kuwi slawasé." 1010 Para sedulur, Gusti Allah sing nyawiské wiji kanggo sing nyebar, supaya ènèng pangan kanggo sing ngelih, ya Gusti Allah uga sing bakal nyukupi kowé terus ing kabutuhanmu, supaya kowé bisa maju terus enggonmu nulungi liyané sing kekurangan. 1111 Gusti Al- lah bakal ngantepké atimu lan bakal nyukupi kowé ing werna-werna prekara, supaya slawasé kowé bisa urun marang liyané. Karomenèh para sedulur, urunan sangka atimu sing bakal tak gawa nang Yudéa kuwi bakal marakké sedulur pirang-pirang pada maturke- suwun marang Gusti Allah. 1212 Dadiné urunanmu kuwi ora namung nyukupi kabutuhané sedulur-sedulur nang Yudéa, nanging urunanmu uga marakké wong pirang-pirang pada maturkesuwun tenan marang Gusti Allah. 1313 Mengkono kuwi bakal ketara uga nèk kowé pada trésna tenan marang Gusti Allah lan pada kepéngin nuruti kekarepané. Lan wong okèh bakal ngelem Gusti Allah, jalaran pada weruh kabetyikanmu lan pada nitèni déwé nèk kowé ora namung ngakoni, nanging nyata tenan nglakoni kabar kabungahané Kristus. Wong-wong bakal ngelem Gusti Allah uga, jalaran kowé ora éman ngedum berkah marang sedu- lur-sedulur nang Yudéa lan sedulur-sedulur liyané. 1414 Sedulur-sedulur kuwi bakal pada ndongakké kowé karo katrésnan, awit Gusti Allah ngedunké ka- betyikané marang kowé sampèk lubèr-lubèr. 1515 Mulané hayuk pada maturkesuwun marang Gusti Allah, sing
2 Korinta 10:2 wis ngedunké pawèh sing gedé banget marang awaké déwé, pawèh sing gedéné ora kenèng didunungké nganggo tembungé manungsa. Rasul Paulus mangsuli kelahané wong-wong Rasul Paulus mangsuli kelahané wong-wong 1010 Para sedulur, ènèng wong sing ngomong nèk aku iki, Paulus, ora wani ngomong nèk adep- adepan karo kowé, jaréné waniku nèk aku adoh karo kowé. Jaréné nèk nang layang aku wani ngomong keras. Saiki aku nyuwun marang kowé para sedulur, aku nyuwun karo ati sing andap-asor lan betyik, jalaran Kristus ya kaya ngono: wong-wong sing ngomong kaya ngono kuwi pada ditampik. 22 Dadiné nèk aku teka nang nggonmu, aku ora usah ngomong keras marang kowé, senajan aku bakal ngomong keras tenan marang wong-wong liyané. Awit wong- wong kuwi pada ngarani aku jaréné klakuanku kaya wong kadonyaan, sing ora manut marang Kristus. 33 Ya bener aku wong urip ing donya kéné kaya wong liyané, nanging aku ora bakal nglawan guru-guru pal- su kuwi nganggo tyarané wong sing ora pretyaya marang Kristus. 44 Gamanku ora gaman kadonyaan, ora, nanging gamané Gusti Allah, gaman sing kuwat lan sing bisa ngremuk tèbèng-tèbèngé mungsuhé. Tegesé, aku bisa nduduhké klèruné guru-guru palsu kuwi. 55 Omongan gedé-gedé sing namung ngalang- alangi wong-wong marakké ora bisa ngerti pituturé Gusti Allah sing bener, bakal tak rombak. Pikiran-piki- rané manungsa bakal tak garap lan tak telukké marang kekarepané Kristus. 66 Nèk wis kétok tenan nèk kowé wis pada manut sak kabèhé marang Kristus, aku bakal nggarap kabèh wong sing nglawan piwulangé Kristus. 77 Para sedulur, kowé kudu ngerti sak beneré. Nang tengahmu pantyèn ènèng wong sing ngomong karo kowé nèk dèkné dipilih tenan karo Kristus. Wong kuwi kudu ngerti nèk aku pada waé pilihané Kristus lan Kristus ya ngekèki pangwasa marang aku. 88 Semung- goné aku ngegungké bab pangwasa kuwi, aku ya ora isin, awit pangwasa kuwi kanggo mbangun kowé, ora kanggo ngrusak kowé. 99 Aku ora nuju arep medèn- medèni kowé karo layang-layangku. 1010 Ya bener ènèng wong sing ngomong: "Nang layang Paulus tembungé keras lan pedes, nanging nèk adep-adepan karo awaké déwé dèkné ora sembada blas, ora sembada tembungé lan ora sembada kétoké." 1111 Wong sing ngomong ngono kuwi kudu ngerti nèk sing tak omong nang layang-layangku ora béda karo sing bakal tak tindakké nèk aku teka nang nggonmu. 1212 Pantyèn aku ora wani madakké awakku karo wong-wong sing mikiré wis apik déwé, awit wong- wong kuwi bodo banget. Bodoné ngéné: lah wong- wong kuwi pada nggawé ukuran manut pinemuné déwé terus pada madakké klakuané karo ukurané déwé. 1313 Para sedulur, nèk aku nggunggung, aku ora ngli- wati wates, sing tak gunggung kuwi sakjeroné wates. Watesé yakuwi: penggawéan sing wis dipasrahké 199 2 Korinta 11:8 marang aku karo Gusti Allah. Lan kowé uga klebu ing penggawéanku iki. 1414 Dadiné aku ya ora ngliwati wa- tesé lan kowé ora tiba ing sak njabané rengganku. Wujuté ya aku sing teka ndisik déwé nang nggonmu nggawa kabar kabungahané Kristus. 1515 Para sedulur, nèk aku ngomong nèk kowé dadi rengganku, aku ora goroh lan aku ora ngliwati watesé penggawéanku, awit dudu liyané, nanging aku déwé sing nggawa kabar kabungahané Kristus nang nggon- mu. Nanging pengarep-arepku, pengandelmu bisaa mundak terus, supaya penggawéanku nang tengah- mu uga bisa mundak gedé, tanpa ngliwati wates sing wis dityatet karo Gusti Allah kanggo aku. 1616 Nèk kuwi wis klakon, aku bisa nggelarké kabar kabungahané Kristus nang panggonan-panggonan liya sing adoh- adoh. Awit aku ora gelem ngegungké bab peng- gawéan sing wis dikerjani nang keboné wong liya. 1717 Nèk aku ngegung, aku ya ngegungké Gusti, sing ngekèki kekuwatan aku. Wujuté nang Kitab ketulis ngéné: "Sapa sing arep ngegung-egungké, apiké wong kuwi ngegungké bab sing ditindakké karo Gusti Allah." 1818 Awit para sedulur, dudu wong sing ngelem penggawéané déwé sing dianggep apik karo Gusti Al- lah, nanging wong sing dielem karo Gusti Allah déwé, kuwi sing dianggep apik. Rasul Paulus lan rasul-r Rasul Paulus lan r asul sing palsu asul-rasul sing palsu Para sedulur, sing tak suwun ora dadi atimu enggonku ngomong kaya wong bodo iki. Ya aku disabari sedilut menèh. 22 Pantyèn aku sumelang tenan bab kowé, kaya enggoné Gusti Allah sumelang bab kowé. Kenèng apa aku kok sumelang tenan bab kowé para sedulur? Awit kowé wis tak gandèngké karo Kris- tus, kaya sakwijiné bapak matyangké anaké wédok sing prawan karo sakwijiné wong lanang. 33 Nanging, wediku nèk kowé sampèk kenèng akalé Sétan, kaya ibu Eva, sing diapusi karo ula terus ora manut marang tembungé Gusti Allah. Mengko kowé mbarang sam- pèk disasarké karo guru-guru palsu kuwi terus ora trésna marang Kristus kaya mau-mauné menèh, nganggo katrésnan sing tus lan sing tenan. 44 Aku sumelang, awit kowé nglilani sapa waé teka nang pasamuan lan mulangké bab Yésus, nanging piwu- langé wong-wong kuwi séjé banget karo sing tak wu- langké. Semono uga kowé gelem nampa roh liyané lan pitutur liyané, sing jaréné kabar kabungahan uga. 1111 55 Para sedulur, rumangsaku aku ora kalah karo rasul- rasul sing mbok anggep rasul gedé kuwi. 66 Bener aku ora bisa ngomong kaya wong-wong kuwi, nanging kuwi ora ngomong nèk aku ora nduwé kaweruh. Wu- juté ya wis ketara tenan ta ing tindak-tandukku sak kabèhé. 77 Apa aku salah jalaran tumindakku marang kowé nganggo andap-asor? Apa tujuanku ora namung kanggo ngangkat kowé? Mulané aku ya ora njaluk ba- yaran enggonku nggelarké pituturé Gusti Allah marang kowé. 88 Malah pasamuan-pasamuan liyané sing nyokongi aku suwéné aku ngabarké pituturé Kris-
2 Korinta 11:9 tus nang nggonmu. Sasaté aku meres pasamuan- pasamuan kuwi, supaya aku bisa nulungi kowé. 99 Suwéné aku nang nggonmu aku ya ora tau ngrusui kowé nèk aku butuh apa-apa. Sak ngertiku aku ora tau njaluk duwit marang sapa-sapa, awit sedulur-sedulur sing teka sangka Masedonia wis pada nyukupi bu- tuhku. Dadiné aku ora tau dadi rengganmu kepriyé waé lan sak terusé ya ora. 1010 Para sedulur, kaya eng- goné Kristus tembungé tenan, semono uga sing tak omong iki tenan, awit Kristus urip ing atiku. Mulané aku wani ngomong nèk nang Akaya ora ènèng wong siji waé sing bisa ngarani nèk aku goroh, awit aku ora tau njaluk urunan sapa-sapa. 1111 Kenèng apa aku kok ngomong ngono kuwi para sedulur? Apa jalaran aku ora trésna marang kowé? Ora para sedulur, awit Gusti Allah déwé ngerti nèk aku trésna tenan marang kowé. 1212 Lan apa sing wis tak tindakké arep tak teruské, su- paya rasul-rasul liyané kuwi ora bisa nemu kelung- garan kanggo gemunggung lan ngomong nèk peng- gawéané tunggalé waé karo aku. 1313 Wong-wong kuwi dudu rasul-rasul sing kongkonané Gusti Allah, nang- ing rasul-rasul sing palsu, sing ngapusi. Nganggepé rasulé Kristus tenan, nanging wujuté ora. 1414 Kuwi ora nggumunké, awit Sétan déwé bisa teka kaya mulékat pepadang. 1515 Mulané ya aja kagèt nèk balané Sétan tekané kaya peladèné kabetyikan. Nanging entèk-en- tèké wong-wong kuwi bakal nampa setrapan sing ty- otyok karo klakuané. Kasangsarané r Kasangsar ané rasul Paulus enggoné dadi r asul Paulus enggoné dadi rasulasul 1616 Para sedulur, saiki tak omongké sing tyeta tenan: aja sampèk ènèng wong ngira nèk aku iki wong bodo. Nanging semunggoné ènèng wong nganggep aku iki bodo, ya bèn, aku ditampa kaya wong bodo waé, su- paya aku bisa gemunggung setitik, niru wong-wong sing bodo kuwi. 1717 Dadiné sing arep tak omong iki ora sangka tembungé Gusti, ora, nanging tembungku déwé, tembungé wong sing diarani bodo, sing nge- jokké kekuwatané déwé. 1818 Wong okèh pada nge- gungké kapinterané déwé, aku uga arep mèlu ngono. 1919 Jalaran kowé nganggep kowé déwé pinter, mulané kowé ya nyabari wong-wong sing bodo. 2020 Wujuté kowé nyabari sapa waé sing mandori kowé, sing meres lan sing ngerèh kowé. Kowé uga nyabari wong sing ngepal lan napuk kowé. 2121 Aku isin, awit aku pantyèn ngakoni nèk aku ora nduwé kendel nglakoni sing kaya ngono. Nanging senajan ngono, ora namung wong-wong kuwi bisa ngegung-egungké uripé déwé. Aku ya bisa uga, senajan omongku iki namung mèlu-mèlu wong bodo. 2222 Wong-wong kuwi jaréné wong Ibrani, aku ya wong Ibrani. Jaréné wong Israèl, aku ya wong Israèl. Jaréné turunané Bapa Abraham, aku uga turunané Ba- pa Abraham. 2323 Jaréné peladèné Kristus, nanging aku sing ngladèni Kristus ngungkul-ungkuli wong kuwi kabèh. Ora nggumun aku nèk kowé mikir nèk omongku kuwi terus mblarah-mblarah. Wujuté eng- gonku nyambutgawé aboté ngungkuli wong-wong 200 2 Korinta 12:6 kuwi. Enggonku disetrap nglabuhi Kristus kerepé ya ngungkul-ungkuli wong-wong kuwi. Aku mangan gebuk ngungkul-ungkuli wong-wong kuwi. Aku wis ping pira mèh mati, ngungkul-ungkuli wong-wong kuwi. 2424 Wis ping lima aku ngrasakké landepé petyut. Aku dipetyuti manut pernatané agama Ju sing diarani "patang puluh kurang siji". Dadiné lima ping patang puluh kurang siji. 2525 Aku wis digebuki ping telu karo wong Rum lan sepisan aku dibandemi watu. Sampèk ping telu kapal sing tak tumpaki kelep lan sepisan aku kompal-kampul nang segara, sedina-sewengi suwéné. 2626 Aku ajek lelungan ngladèni Kristus, ngadepi sak wer- nané alangan nang laut, tukang ngrampok, alangan sangka bangsaku déwé wong Ju, alangan sangka bangsa liyané, ngadepi alangan nang kuta lan uga nang wustèn, dong-dongan nang segara lan uga aku ngadepi alangan sangka wong-wong sing ngakuné sedulur. 2727 Enggonku nyambutgawé ya rekasa tenan. Aku kerep ora turu, ora mangan lan ora ngombé, senajan ngelak lan ngelih. Aku kerep kademen, awit ora nduwé sandangan. 2828 Kejaba karépotan liya-liyané, saben dina aku tansah mikirké pasamuan-pasamuan kabèh. 2929 Nèk ènèng sedulur krasa ringkih, aku ya mèlu ngrasakké ringkih, nèk ènèng sedulur nibakké liyané ing dosa, aku ya mèlu krasa jèngkèl tenan. 3030 Para sedulur, jalaran aku kepeksa gemunggung, aku saiki arep ngegungké prekara-prekara sing ngé- tokké karingkihanku. 3131 Gusti Allah Bapaké Gusti Yésus sing kudu digunggung slawas-lawasé, Dèkné ngerti nèk aku ora goroh. 3232 Dongé aku nang kuta Damaskus, gramangé kono mréntah ngongkon njaga kutané, jalaran arep nyekel aku. Gramang iki wakilé ratu Aré- tas. 3333 Nanging aku diedunké nganggo kranjang sang- ka jendélané témboké kuta mau. Dadiné aku bisa mru- tyut sangka tangané gramangé. Bab weweruh lan pamedar Bab we weruh lan pamedaranan Para sedulur, aku ngerti nèk ora ènèng gunané, nanging aku kepeksa neruské enggonku gemunggung. Saiki aku arep ngomongké bab weweruh lan pamedaran sangka Gusti. Jaréné kuwi sing diegulké karo wong-wong kuwi. 22 Aku kenal sak- wijiné wong Kristen sing patbelas taun kepungkur di- angkat mlebu nang swarga sing duwur déwé. Aku ora ngerti embuh sak awaké, embuh namung nyawané. Namung Gusti Allah sing ngerti. 33 Aku ngerti tenan nèk wong iki diangkat mlebu Pirdus, embuh sak awaké, embuh ora, aku ora ngerti. Namung Gusti Allah sing ngerti. 44 Nanging aku ngerti nèk nang kana wong iki krungu swara-swara sing ora bisa didunungké ngang- go tembungé manungsa lan manungsa ya ora kelilan ngomongké bab kuwi. 55 Wong kuwi kenèng tak gung- gung, nanging aku ora bakal nggunggung awakku déwé, sing nampa weweruh kuwi. Awit nèk aku ng- gunggung awakku, aku namung kepéngin ngomongké karingkihanku sing ora kenèng digawé pamèran. 66 Nanging semunggoné weweruh-weweruh kuwi tak gawé pamèran, iku ya ora klèru, awit klakon 1212
2 Korinta 12:7 tenan. Mung aku luwung ora ngomongké bab kuwi, mengko ndak wong-wong pada ngajèni aku jalaran aku éntuk weweruh-weweruh kuwi. Karepku, nèk wong-wong ngajèni aku ya namung jalaran weruh uripku, apa sing tak lakoni lan apa sing tak wulangké. 77 Supaya aku ora gemunggung lan mamèrké pen- galaman-pengalaman sing nggumunké kuwi, Gusti Al- lah nglilani pernyakit nekani awakku; rasané kaya eri nyotyok dagingku. Nèk tak rasakké, kaya-kaya kuwi gamané Sétan kanggo ngantemi aku. 88 Sampèk ping telu aku sambat marang Gusti, nyuwun mbuwang pernyakit kuwi sangka awakku. 99 Nanging Gusti malah semaur ngéné: "Aku ora bakal mbuwang pernyakit kuwi, nanging kabetyikanku bakal nulungi kowé, kuwi wis nyampèni. Awit pangwasaku ketarané ing karingk- ihanmu." Mulané nèk aku kudu pamèr, aku malah seneng ngomongké bab karingkihanku, supaya aku bisa ngrasakké kekuwatané Kristus nyambutgawé ing aku. 1010 Para sedulur, kanggo nglabuhi Kristus aku seneng ngalami apes. Aku gelem disepèlèkké, aku gelem kangèlan apa dipilara lan aku gelem ngalami kasusa- han liya-liyané. Awit ing waktu apes Gusti bakal nguwatké aku. 1111 Para sedulur, aku rumangsa nèk omonganku kaya omongané wong bodo, nanging pantyèn kowé sing meksa aku. Sakjané kowé sing kudu ngomong nèk aku sing bener. Bener aku iki dudu sapa-sapa, nanging aku ora kalah karo rasul-rasul sing mbok anggep gedé déwé kuwi. 1212 Awit ya wis tyeta tenan tandané nèk aku iki rasul kongkonané Kristus. Wujuté kowé déwé wis kerep weruh enggonku nindakké mujijat-mujijat lan tanda-tanda sing nggumunké, kanggo ngétokké kwasané Gusti Allah. Nanging kowé ora pada ng- gatèkké. 1313 Apa ènèng kurangé enggonku nggatèkké marang kowé nèk dipadakké karo pasamuan liya- liyané? Bener ènèng kurangé, awit aku ora njaluk urunan marang kowé. Nèk kuwi mbok anggep salah, aku ya njaluk ngapura marang kowé. 1414 Saiki aku wis tata-tata arep niliki kowé menèh, ping teluné. Nanging aku ora bakal njaluk urunan, awit dudu barangmu sing tak golèki, ora. Sing tak golèki kuwi ya kowé déwé. Apa ya botyah sing kudu ngru- mati wong tuwané, mesti ya wong tuwané sing ngru- mati anak-anaké. 1515 Mulané aku ya malah bungah nèk aku bisa ngréwangi kowé karo sak nduwéku. Mbok uripku déwé waé aku ora éman kanggo nglabuhi kowé. Kétoké katrésnanmu marang aku malah suda, jalaran katrésnanku marang kowé mundak. 1616 Nanging wong-wong sing ora seneng karo aku ngomong: "Pantyèn Paulus ora dadi renggan, nanging dèkné pinter ngakali kowé." 1717 Para sedulur, apa tau aku nggolèk bati lantaran sedulur-sedulur sing tak kongkon nang nggonmu? 1818 Aku ngongkon sedulur Ti- tus niliki kowé bareng karo sedulur Kristen liyané. Apa sedulur Titus ngakali kowé? Lak ora ta? Kowé déwé ngerti nèk sedulur Titus karo aku ora séjé pikirané lan tumindaké kanggo kowé. 201 2 Korinta 13:9 1919 Kowé menawa wis suwi mikir nèk aku iki mben- erké awakku déwé. Ora para sedulur, awit Gusti Allah ngerti nèk kabèh sing tak omong iki manut karepé Kristus. Sembarang sing tak lakoni namung kanggo mbangun kowé tenan. 2020 Awit aku sumelang, wediku mengko aku teka nang nggonmu, terus nemu kowé séjé karo pengarep-arepku. Apa menawa kowé nemoni aku séjé karo pengarep-arepmu. Aku wedi nèk mengko nèk aku teka terus nemu kowé pada tukaran apa pada mèri marang sakpada-pada, pada nesu apa namung ngurusi uripé déwé-déwé, apa pada ngèlèk- èlèk, nyatur apa nyombongi sakpada-pada apa nin- dakké sing rusu. 2121 Aku pantyèn wedi para sedulur, mengko nèk aku teka nang nggonmu terus Gusti Allah marakké aku krasa isin nang ngarepmu. Menawa aku bakal sedi mikirké sedulur pirang-pirang sing mauné nglakoni dosa, nanging durung ninggal klakuan sing kotor kuwi, kayadéné laku bédang lan klakuan liya- liyané sing ora pantes. Penutup Penutup 1313 Para sedulur, iki bakal ping teluné enggonku teka nang nggonmu. Nang Kitab ènèng ayat sing uniné ngéné: "Saben kelahan bisané ketampa na- mung nèk ènèng seksiné loro apa telu." 22 Sedulur- sedulur sing pada nglakoni dosa lan uga liya-liyané, kabèh sing wis tak élingké dongé aku teka ping pin- doné, senajan saiki aku adoh karo kowé, aku ngélingké marang kowé sepisan menèh: mbésuk nèk aku teka menèh nang nggonmu aku ora bakal ngé- man sapa-sapa. 33 Kowé bakal weruh déwé apa tan- dané nèk Kristus sing ngongkon aku tenan, awit nèk Kristus tumandang, ora kaya wong sing ora nduwé kwasa, nanging Dèkné bakal ngétokké kwasané lan bakal nggarap nganggo tyara sing keras. 44 Bener, dongé Kristus dipentèng Dèkné kaya manungsa sing ora nduwé kekuwatan, nanging saiki Dèkné urip nganggo kwasané Gusti Allah. Aku ya rumangsa ora nduwé kekuwatan kaya Kristus, nanging kowé bakal weruh déwé nèk aku teka nang nggonmu, aku bakal kaya Kristus nganggo pangwasané Gusti Allah. 55 Para sedulur, timbangen déwé uripmu, ijik pretyaya tenan marang Kristus apa ora. Disawang tenan atimu, ijik pretyaya apa ora. Kowé pada ngerti nèk Kristus manggon ing atimu. Nanging nèk kowé nimbang urip- mu, menawa kowé nitèni déwé nèk pengandelmu lun- tur. 66 Bab aku, aku pretyaya, nèk sakwisé kowé pada nimbang piwulang lan tindakku, kowé bakal nitèni déwé nèk aku iki rasul kongkonané Kristus. 77 Pandon- gaku marang Gusti Allah, muga-muga kowé ora nin- dakké sing klèru bab sing tak omong kuwi. Aku ndon- ga, ora supaya ketara tenan nèk aku iki nindakké sak beneré, ora, nanging aku ndonga supaya kowé nin- dakké sing bener, senajan menawa kétoké aku klèru. 88 Nèk kowé nindakké sing bener, aku wis ora usah mbenerké kowé. Aku ora bakal nglawan sing bener, pitutur sing bener malah tak turut lan tak labuhi. 99 Aku malah bungah senajan kétoké ora nduwé pangwasa,
2 Korinta 13:10 janji kowé pada kétok mantep enggonmu pretyaya marang Kristus. Mulané aku ya ndonga supaya sem- barang bisa dadia apik kabèh karo kowé. 1010 Yakuwi jalarané aku nulis layang iki marang kowé, saiki pumpung aku ijik adoh karo kowé. Dadiné nèk aku teka nang nggonmu aku ora usah nganggokké pang- wasaku sangka Gusti lan nggarap kowé nganggo tyara sing keras. Awit Gusti ngekèki pangwasa marang aku kanggo ngangkat kowé, ora kanggo nyemplakké kowé. 1111 Ora liwat para sedulur, pada bungaha. Pada nglu- mui tenan supaya sembarang bisa dadi apik kabèh 202 2 Korinta 13:13 nang nggonmu kono. Pada nglipura sakpada-pada lan pada uripa sing rukun lan tentrem. Mengko Gusti Al- lah mesti bakal mberkahi kowé kabèh, awit Dèkné sing bisa ngekèki katrésnan lan katentreman. 1212 Para sedulur, pada salaman tangan marang sakpa- da-pada nganggo katrésnané ati. Sedulur-sedulur sing nang kéné karo uga pada kirim slamet marang kowé kabèh. 1313 Muga-muga kabetyikané Gusti Yésus Kristus, ka- trésnané Gusti Allah lan penuntuné Roh Sutyi mageri kowé kabèh. Paulus lan Timotius
Galasia 1:2 203 Galasia 1:23 Galasia Galasia Pembukakan lan pamuji slamet Pembukakan lan pamuji slamet Panggilané Paulus dadi rasulasul Panggilané Paulus dadi r 11 Para sedulur, iki layang sangka nggonku, Paulus. Aku ngélingké marang kowé nèk aku iki dadi rasul ora sangka kekarepané manungsa. Dudu manungsa sing ndadèkké aku dadi rasul, nanging Gusti Yésus sing manggil aku lan uga sangka kekarepané Gusti Al- lah, Bapaké awaké déwé, sing wis nangèké Gusti Yé- sus Kristus sangka pati. 22 Aku lan sedulur-sedulur sing nang kéné karo aku kirim slamet marang kowé kabèh sing nang pasamuan-pasamuan nang bawah Galasia. 33 Muga-muga Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan Gusti Yésus Kristus ngétokké kabetyikané lan katentre- mané marang kowé kabèh. 44 Kristus wis masrahké uripé kanggo nebus salahé awaké déwé, supaya awaké déwé bisa utyul sangka pangwasané jaman sing ala iki. Mengkono kuwi Dèkné nuruti kekarepané Gusti Allah, Bapaké awaké déwé. 55 Muga jenengé Gusti Allah kagunggung slawas- lawasé! Amèn. 1111 Para sedulur, kowé kudu ngerti iki! Kabar kabunga- han bab Gusti Yésus Kristus sing tak gelarké kuwi ora metu sangka akalé lan pikirané manungsa, ora. 1212 Aku ya ora nampa kabar iki sangka manungsa. Karomenèh, dudu manungsa sing mulangi aku bab kabar kabungahan iki, nanging Gusti Yésus Kristus déwé sing nggelarké marang aku. 1313 Kowé mesti wis pada krungu bab uripku mbiyèn. Aku dadi wong Ju sing temen nglakoni pernatané aga- ma Ju. Kowé uga mesti wis pada krungu enggonku mempeng sak inter-interku ngrusak pasamuané Gusti Allah lan nyiya-nyiya wong-wong sing pada nurut Gusti Yésus Kristus. 1414 Enggonku nglakoni pernatané agama Ju ya ora étok-étokan. Temenku ngungkuli liya- liyané sing tunggal umuré karo aku. Semono uga eng- gonku netepi adat lan tata-tyara tinggalané mbah- mbahané awaké déwé, ngungkul-ungkuli liya-liyané temené enggonku nglakoni kuwi kabèh. a ènèng kabar kabungahan OrOra ènèng kabar kabungahan sing liyané sing liyané 66 Para sedulur, aku kok nggumun tenan ngrasakké kowé. Lah kowé kok gelis temen ninggal Gusti Allah. Lak Dèkné ta sing manggil kowé, jalaran Kristus trésna lan melas marang kowé. Lah saiki kowé kok pada katut karo "kabar kabungahan" sing liyané, sing wu- juté dudu kabar kabungahan. 77 "Kabar kabungahan" liyané kuwi ora ènèng! Nanging aku ngomongké bab "kabar kabungahan" sing liyané kuwi jalaran ènèng wong sing pada mbingungké kowé. Wong-wong kuwi arep malik kabar sing bener bab Kristus. 88 Nanging, senajana awaké déwé iki apa mulékat sangka swarga nggawa kabar sing séjé karo sing wis tak wulangké marang kowé, muga-muga disetrapa karo Gusti Allah. 99 Mbiyèn aku wis ngomong lan saiki tak balèni menèh: nèk ènèng wong nggawa kabar sing séjé karo sing wis tak wulangké marang kowé, muga-muga wong kuwi disetrapa karo Gusti Allah. 1515 Nanging pantyèn Gusti Allah milih aku kawit sak- durungé aku lair, jalaran Dèkné trésna marang aku. Lan Gusti Allah manggil aku kongkon dadi peladèné. 1616 Gusti Allah ngétokké Anaké marang aku, supaya aku budal nggelarké kabar kabungahan bab Gusti Yésus Kristus marang bangsa-bangsa liya sing durung kenal marang Gusti Allah. Sakwisé aku éntuk panggilané Gusti Allah iki aku ora terus takon apa pertimbangan karo manungsa sapa waé, ora. 1717 Aku uga ora terus budal nang kuta Yérusalèm metuki wong-wong sing wis dipanggil dadi rasul sing ndisik déwé karo Gusti Al- lah, ora. Aku malah terus lunga nang bawah Arab lan sangka kono aku terus balik menèh nang kuta Damaskus. 1818 Sakwisé telung taun aku terus budal menèh nang Yérusalèm, kepéngin metuki lan ngenali rasul Pétrus. Aku nginep rong minggu nang omahé ra- sul Pétrus. 1919 Aku ya ora ketemu karo rasul-rasul liyané, kejaba namung Yakobus, adiké Gusti Yésus. 2020 Sing tak tulis iki sak beneré. Gusti Allah ngerti nèk aku ora goroh. 2121 Sakwisé kuwi aku terus lunga nang werna-werna 1010 Aku iki ora nuruti karepé manungsa, ora, nanging aku manut karepé Gusti Allah. Aku ora nggolèk lemle- mané manungsa. Nèk aku kepéngin dielem manungsa aku ora bisa dadi peladèné Kristus. panggonan turut negara Siria lan negara Silisia. 2222 Nanging ing waktu kuwi pasamuan-pasamuan Kris- ten nang Yudéa durung pada kenal marang aku. 2323 Na- mung krungu bab aku sangka wong liya-liyané sing ngomong ngéné: "Wong sing mbiyèn nyiya-nyiya awaké déwé kaé saiki malih. Mauné dèkné sak kuwat- kuwaté ngrusak pengandelé awaké déwé marang
Galasia 1:24 Gusti Yésus. Lah saiki dèkné kok malah ngomongi kabèh wong kongkon pada pretyaya marang Gusti Yé- sus Kristus." 2424 Dadiné jalaran sangka aku wong-wong terus pada nggunggung Gusti Allah. asul liyané Rasul Paulus lan para ra rasul liyané Rasul Paulus lan par 22 Let patbelas taun aku terus balik menèh nang Yérusalèm karo Barnabas. Titus mbarang tak ejèk. 22 Enggonku budal nang Yérusalèm kuwi jalaran Gusti Allah déwé sing ngongkon aku. Nang kana aku terus rembukan karo penuntun-penuntuné pasamuan. Aku ndunung-ndunungké bab kabar kabungahané Gusti Yésus sing tak gelarké marang liya-liya bangsa. Aku nggenah-nggenahké kuwi mau kabèh. Aku kepéngin ngerti wong-wong iki setuju apa ora karo penggawéan sing wis tak lakoni wiwit mbiyèn tekané saiki. Aku kepéngin ngerti enggonku nyambutgawé iki muspra apa ora. 33 Nanging wujuté Titus, kantyaku ngladèni Gusti, ya ora dipeksa kongkon sunat kaya wong Ju, senajan dèkné kuwi wong Grik. 44 Ya bener ènèng sing pada mèlu rembukan nang kono lan ngomong nèk Ti- tus kudu sunat. Kuwi wong sing namung ngaku nèk Kristen, nanging tekané nang begandringan kono na- mung kepéngin ngerti sing diwulangké awaké déwé iki apa: awaké déwé mulangi wong-wong kongkon nglakoni pernatané agama Ju apa ora. Lan awaké déwé iki kabèh ya wis ora usah manut pernatané aga- ma Ju, jalaran awaké déwé wis wèké Gusti Yésus Kris- tus. Karepé wong-wong kuwi awaké déwé arep digawé slafé pernatané agama Ju. 55 Nanging awaké déwé blas ora mundur. Awaké déwé ora gelem nuruti karepé wong-wong kuwi, jalaran kanggo awaké déwé sing penting déwé yakuwi: awaké déwé kudu nggelarké kabar kabungahan sing tus marang kowé. 66 Wujuté penuntun-penuntun kono, sing jaréné gedé banget pangkaté, ya ora ngomong apa-apa bab sing tak wulangké. Kanggo aku ya ora dadi sebab wong- wong kuwi gedé pangkaté apa ora, jalaran Gusti Allah ya ora nyawang pangkaté wong. 77 Nanging wong- wong kuwi malah pada dunung nèk aku iki pantyèn dikèki bagèan liyané karo Gusti Allah, yakuwi: aku kudu nggelarké kabar kabungahané Gusti Yésus marang liya bangsa, sing dudu bangsa Ju. Ora béda kaya rasul Pétrus, sing dipanggil karo Gusti uga, nang- ing dèkné éntuk bagèan bangsa Ju. 88 Gusti Allah sing mréntah lan ngekèki kekuwatan marang rasul Pétrus kanggo nggelarké kabar kabungahan marang bangsa Ju, Gusti Allah uga sing mréntah lan ngekèki kekuwatan marang aku kanggo nggelarké kabar kabungahan iki marang liya-liya bangsa. 99 Rasul Yakobus, rasul Pétrus, rasul lan Yohanes, sing pada di- anggep pengarepé pasamuan, pada dunung kabèh nèk Gusti Allah déwé sing ngekèki penggawéan iki marang aku. Mulané terus pada salaman tangan karo aku lan Barnabas, kanggo tanda nèk pada setuju, tegesé, dèkné pada nyambutgawé nang tengahé bangsa Ju lan awaké déwé iki nyambutgawé nang ten- gahé liya-liya bangsa. 1010 Nanging sedulur-sedulur kuwi 204 Galasia 2:20 nyuwun barang siji iki marang awaké déwé, yakuwi, awaké déwé aja sampèk lali marang sedulur-sedulur sing ora nduwé nang sak tengahé pasamuan- pasamuan bangsa Ju. Prekara kuwi ya pantyèn tak emen-emenké tenan. asul Pétrus Rasul Paulus nyenèni rasul Pétrus Rasul Paulus nyenèni r 1111 Nanging dongé rasul Pétrus teka nang kuta Antio- ki aku pantyèn blaka tenan karo dèkné. Pantyèn tak senèni, jalaran dèkné klèru banget. Apa klèruné? 1212 Mauné rasul Pétrus gelem mangan bareng karo sedulur-sedulur Kristen sing ora sunat. Kadung wongé Yakobus sangka Yérusalèm teka nang Antioki kono kok rasul Pétrus terus ora gelem mangan bareng menèh karo sedulur-sedulur Kristen kuwi. Jalaran dèkné wedi karo sedulur-sedulur Kristen sing sangka Yérusalèm. Awit karepé wong-wong Ju sing sangka Yérusalèm iki, kabèh wong sing pretyaya marang Gusti uga kudu nglakoni sunat. Mulané wong-wong iki mikir nèk mangan bareng karo wong sing ora sunat kuwi ora apik. 1313 Ora namung rasul Pétrus déwé, nang- ing sedulur-sedulur Ju sing liyané mbarang terus étok- étoké mèlu mundur niru rasul Pétrus. Malah Barnabas mbarang mèlu-mèlu klakuan sing kaya ngono kuwi. 1414 Nanging kadung aku nitèni nèk sing ditindakké karo rasul Pétrus lan sedulur-sedulur liyané kuwi ora ty- otyok karo piwulang sangka kabar kabungahané Gusti Yésus, aku terus nyenèni rasul Pétrus nang ngarepé wong okèh kono. Aku ngomong ngéné: "Senajan kowé kuwi wong Ju, nanging kowé déwé wis ora nurut per- natané wong Ju. Lah kok kowé arep meksa wong sing dudu Ju kongkon urip kaya wong Ju." 1515 Bener, awaké déwé iki wong Ju sangka lairan, dudu bangsa liya sing nglanggar wèté Gusti Allah. 1616 Nang- ing senajan awaké déwé iki ngerti wèté Gusti Allah kawit tyilik, saiki awaké déwé ngerti nèk manungsa bisané ketampa karo Gusti Allah kuwi ora jalaran nglakoni wèté agama Ju, nanging manungsa ketampa, jalaran pretyaya marang Gusti Yésus Kristus. Semono uga awaké déwé, awaké déwé pretyaya marang Gusti Yésus Kristus supaya awaké déwé bisa rukun karo Gusti Allah. Tegesé, awaké déwé ditampa karo Gusti Allah kuwi jalaran awaké déwé pretyaya marang Gusti Yésus Kristus, ora jalaran awaké déwé iki nglakoni wèté agama Ju. Ora ènèng wong bisa ke- tampa Gusti Allah jalaran wong kuwi nglakoni wèté agama. 1717 Lah awaké déwé iki sing wong Ju kepéngin ketampa Gusti Allah lantaran dadi siji karo Kristus. Dadiné saiki awaké déwé dunung nèk awaké déwé iki uga wong dosa, tunggalé waé karo wong liya bangsa sing ora ngerti pituturé Gusti Allah. Lo, lah nèk ngono, apa Kristus marakké awaké déwé dosa? Pisan-pisan ora! 1818 Nanging semunggoné aku ijik mikir nèk aku bisa ketampa Gusti Allah lantaran nglakoni wèt-wèté agama, aku mesti klèru tenan. 1919 Miturut wèté agama Ju aku iki wis mati, jalaran aku wis ora nglakoni kuwi menèh, supaya aku saiki bisa urip kanggo Gusti Allah. 2020 Aku saiki wis katut mati kapentèng karo Kristus, sing
Galasia 2:21 ijik urip iku dudu aku menèh, nanging Kristus sing urip ing aku. Lan suwéné aku urip ing donya kéné, enggonku bisa nuruti karepé Gusti Allah namung jalaran aku pretyaya marang Anaké Gusti Allah sing nrésnani aku. Dèkné sing masrahké uripé dipatèni nglabuhi aku. 2121 Namung mengkono kuwi kawelasané lan kabetyikané Gusti Allah bisa migunani kanggo aku. Semunggoné manungsa bisa ketampa Gusti Allah lan- taran nglakoni wèté agama, tibaké Kristus enggoné mati ya tanpa guna. Slamet jalaran pr Slamet jalar etyaya an pretyaya 33 Para sedulurku nang Galasia! Kowé jan klèru banget! Sapa ta sing mblingerké kowé? Ora ku- rang-kurang enggonku ndunungké marang kowé nèk Kristus mati nglabuhi awaké déwé. 22 Jajal dipikir sing apik: apa enggonmu nampa Roh Sutyi kuwi jalaran kowé nglakoni wèt-wèté agama apa jalaran kowé ngrungokké lan pretyaya marang kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus? 33 Kok kebangeten klèrumu kuwi? Lah kowé wis molai urip anyar sangka Rohé Gusti Al- lah kok saiki uripmu sing anyar kuwi arep mbok teruské nganggo kekuwatanmu déwé? 44 Tibaké eng- gonmu nglakoni kangèlan nglabuhi Gusti Yésus kuwi ora ènèng gunané blas. Ora kaya ngono ta? 55 Gusti Al- lah lak wis ngekèki Roh Sutyi lan nindakké mujijat nang tengahmu ta? Apa kuwi mau kabèh klakon jalaran kowé nglakoni wèt-wèté agama apa jalaran kowé pada ngrungokké lan pretyaya marang kabar kabungahané Gusti Yésus? 66 Diéling Bapa Abraham. Dèkné pretyaya marang Gusti Allah, mulané dèkné ketampa. 77 Dadiné kowé saiki dunung nèk wong-wong turunané Bapa Abra- ham kuwi ya wong-wong sing pada pretyaya marang Gusti Allah kaya Bapa Abraham. 88 Kitab Sutyi wis ngomongké sakdurungé, nèk bangsa liya, sing dudu Ju, bakal ketampa Gusti Allah jalaran sangka pretyaya. Mulané Gusti Allah ngomong marang Bapa Abraham ngéné: "Jalaran sangka kowé kabèh bangsa nang bumi bakal tak berkahi." 99 Bapa Abraham pretyaya, mulané dèkné diberkahi. Semono uga, kabèh wong sing pretyaya pada diberkahi kaya Bapa Abraham. 1010 Nanging kabèh wong sing pada njagakké wèté agama wis dianggep salah karo Gusti Allah. Nang Kitab Sutyi ketulis ngéné: "Sapa waé sing ora nglakoni wèté agama sak kabèhé kaya sak mestiné, wong kuwi dianggep salah karo Gusti Allah." 1111 Lan uga ya wis terang banget nèk ora ènèng wong ketampa Gusti Al- lah jalaran wong kuwi nglakoni wèté agama. Awit Kitab Sutyi wis ngomong ngéné: "Wong sing kaanggep bener lan ketampa Gusti Allah kuwi bakal urip jalaran sangka pretyaya." 1212 Wèté agama kuwi ora nganggokké pengandel. Kitab Sutyi ngomongké ngéné bab iki: "Sapa waé sing nglakoni wèté agama bakal urip jalaran sangka nglakoni wèt-wèt mau." 1313 Nanging awaké déwé wis ora dianggep salah karo Gusti Allah, jalaran Kristus wis dadi wakilé awaké déwé nyangga salahé awaké déwé. Nang Kitab Sutyi ketulis 205 Galasia 3:21 ngéné: "Sapa waé sing kapentèng nang kayu di- anggep salah karo Gusti Allah." 1414 Enggoné Kristus nglakoni kuwi mau tujuané supaya kabèh bangsa bisa nampa berkahé Gusti Allah, sing wis dijanji marang Bapa Abraham. Tegesé, kabèh bangsa sing pretyaya marang Gusti Yésus Kristus. Sapa sing pretyaya uga bisa nampa Roh Sutyi sing wis dijanji karo Gusti Allah. ejanjiané Gusti Allah PrPrejanjiané Gusti Allah 1515 Para sedulur! Saiki arep tak dunungké karo gam- bar sing luwih gampang. Nèk ènèng wong loro pada setuju ing sakwijiné prekara, wong loro kuwi terus ng- gawé prejanjian lan prejanjian kuwi terus ditanda-tan- gan. Senajan namung prejanjiané manungsa, nanging nèk wis ditanda-tangan prejanjian iku ora kenèng dipedot lan ora kenèng ditambahi apa-apa. 1616 Mengkono uga, Gusti Allah wis nggawé prejanjian karo Bapa Abraham lan karo "turunané." Kitab Sutyi ora ngomong "lan karo turun-turunané," tegesé wong okèh, ora. Nanging Kitab Sutyi terang banget ngomong "lan karo turunané," tegesé namung karo wong siji, yakuwi Kristus. 1717 Para sedulur, aku sakjané arep ndunungké apa marang kowé? Aku ndunungké iki: Gusti Allah wis nggawé prejanjian lan Dèkné janji nèk bakal netepi prejanjian kuwi. Terus patang atus telung puluh taun sakwisé nggawé prejanjian kuwi Gusti Allah ngekèki wèt-wèt sing kudu diturut. Nang- ing, ora jalaran saiki Gusti Allah ngekèki wèt-wèt kuwi terus prejanjiané ora mlaku apa ora kanggo, ora ngono. 1818 Awit, semunggoné pawèhé Gusti Allah gu- mantung karo wèt-wèté agama, tibaké Gusti Allah enggoné pawèh ya ora jalaran prejanjiané. Nanging wujuté kepriyé? Jalaran Gusti Allah wis janji, mulané Dèkné ya netepi janji kuwi lan ngekèki Bapa Abraham apa sing wis dijanji marang dèkné. 1919 Lah nèk ngono, wèt-wèté agama kuwi tibaké kang- go ngapa? Gusti Allah ngekèki wèt-wèt kuwi kanggo ngétokké salahé manungsa. Wèt-wèt kuwi kanggoné namung nganti tekané Turunané Bapa Abraham, yakuwi Gusti Yésus Kristus. Dèkné sing diomong ing prejanjian lan Dèkné sing nampani prejanjiané Gusti Allah. Wèt-wèt kuwi tekané ora terusan waé sangka Gusti Allah marang manungsa, ora, nanging Gusti Al- lah ngongkon mulékat-mulékat ngekèkké wèt-wèt kuwi marang nabi Moses, terus sangka nabi Moses bisa tekan nggoné wong-wong. Dadiné nabi Moses dadi lantaran. 2020 Nanging enggoné Gusti Allah netepi prejanjiané marang Bapa Abraham Dèkné ora mbu- tuhké wong dadi lantaran, jalaran Gusti Allah déwé sing kudu tumandang lan Bapa Abraham namung kudu nampani. ujuané wèt-wèté nabi Moses TTujuané wèt-wèté nabi Moses 2121 Lo, lah nèk ngono tibaké wèté Gusti Allah tatapan karo prejanjiané Gusti Allah? Ora ngono! Semunggoné wèté Gusti Allah bisa ngekèki urip langgeng marang wong-wong, ya pantyèn bener nèk wong-wong sing
Galasia 3:22 pada nglakoni wèt-wèt kuwi bisa ketampa Gusti Allah. 2222 Nanging wujuté ora ngono! Malah Kitab Sutyi ndunungké nèk manungsa sak jagat wis dikwasani ala. Dadiné sing nampa prejanjiané Gusti Allah kuwi namung wong sing pretyaya nèk Gusti Yésus Kristus bisa ngluwari sangka kwasané ala. 2323 Sakdurungé awaké déwé bisa pretyaya marang Gusti Yésus Kristus, awaké déwé dikurung karo wèt- wèté agama, kaya wong nang setrapan kaé, ngentèni wantyiné awaké déwé bisa ketampa Gusti Allah lan- taran pretyaya. 2424 Dadiné wèt-wèt kuwi kanggo nata awaké déwé nganti tekané Kristus, supaya awaké déwé bisa ketampa Gusti Allah lantaran pretyaya marang Kristus. 2525 Mulané, jalaran saiki awaké déwé wis pada pretyaya marang Kristus, wèt-wèt kuwi wis ora kanggo menèh. 2626 Kowé saiki wis dadi anaké Gusti Allah, jalaran kowé pretyaya marang Kristus Yésus lan dadi siji karo Dèkné. 2727 Kowé wis pada dibaptis, kuwi tegesé kowé dikumpulké dadi siji karo Kristus. Kaya wong nganggo salin kaé, kowé saiki nganggo Kristus. 2828 Dadiné saiki wis ora ènèng bédané kowé wong Ju apa wong Grik, slaf apa wong merdéka, wong lanang apa wong wé- dok. Kanggo Gusti Allah kowé tunggalé kabèh, jalaran kowé wèké Kristus Yésus. 2929 Nèk kowé wèké Kristus, kowé dadi turunané Bapa Abraham lan kowé uga bisa nampa prejanjian sing wis dijanji karo Gusti Allah marang Bapa Abraham. 44 Para sedulur, jajal tak dunungké ngéné saiki: nèk ahliwaris kuwi ijik botyah, dèkné ora ènèng bé- dané karo slaf, sing ora nduwé apa-apa, senajan ahli- waris kuwi sing nduwèni sembarangé. 22 Suwéné dèkné ijik botyah wong liyané sing dipasrahi ngrumati dèkné lan ngurusi apa-apané. Nanging nèk wis tekan dinané sing wis ditetepké karo bapaké, ahliwaris mau bisa ngurusi sembarang-mbarangé déwé. 33 Awaké déwé iki dèk mbiyèn ya ngono kuwi. Sakdurungé awaké déwé diwasa ing kasukman, awaké déwé iki dadi slafé pang- wasa-pangwasa sing nang jagat kéné. 44 Nanging kadung wis tekan wayahé, Gusti Allah ngongkon Anaké teka nang jagat kéné. Tekané kaya bayi sing lair sangka wong wédok lan Dèkné uga manut nglakoni wèté agama kaya sak mestiné. 55 Nanging tekané Dèkné kuwi tujuané ngutyuli kabèh wong sing diku- rung karo wèt-wèté agama, supaya bisa dadi anaké Gusti Allah. 66 Lan jalaran kowé anaké Gusti Allah, mulané Gusti Allah ngongkon Rohé Anaké manggon ing atimu. Ya Roh iki sing marakké awaké déwé bisa nyebut marang Gusti Allah: "Aba, Bapakku!" 77 Dadiné kowé saiki wis ora ngladèni Gusti Allah kaya slaf menèh, ora, nanging saiki kowé wis dadi anaké. Lan jalaran kowé wis dadi anaké Gusti Allah, kowé bakal nampa sembarang kabèh sing wis wèké anaké Gusti Allah. asul Paulus Sumelangé rasul Paulus Sumelangé r 88 Nanging mauné ora ngono ta! Mauné kowé ora ke- nal marang Gusti Allah, mulané kowé pada dadi slafé 206 Galasia 4:23 gusti allah-gusti allah sing wujuté ora ènèng. 99 Nang- ing saiki kowé wis pada kenal marang Gusti Allah, luwih bener, saiki Gusti Allah wis kenal marang kowé. Mosok kowé saiki arep ngetutké lan nyembah marang pangwasa-pangwasa sing ora mbejaji kuwi? Apa kowé arep molai kaya mauné menèh? 1010 Lah kowé kok mer- lok-merlokké dinan, sasèn, werna-werna wayah lan ènèng taun sing apik lan taun sing mbok siriki. 1111 Aku kok sangsi! Mengko enggonku nglabuhi kowé tibaké muspra kabèh? 1212 Para sedulur! Aku nyuwun tenan marang kowé! Mbok kaya aku iki! Senajan aku iki wong Ju, nanging aku malih dadi kaya wong sing dudu Ju, kaya kowé kuwi mauné, aku merdéka, wis ora merlok-merlokké wèt-wèté agama. Dongé aku sepisanan nang nggon- mu, wujuté ya ora ènèng klèru-kurangé blas enggon- mu nampa aku. 1313 Kowé mesti ijik kélingan, dongé aku teka sepisanan nang nggonmu nggawa kabar kabun- gahané Gusti Yésus Kristus, kaé dongé aku lara. 1414 Eng- gonku lara kuwi sakjané kenèng mbok gawé jalaran kanggo nampik aku, nanging wujuté kowé ya ora ngono. Aku malah mbok tampani kaya mulékaté Gusti Allah waé, malah ngungkuli kuwi, aku mbok tampa kaya Kristus Yésus déwé. 1515 Jaréné mbiyèn aku marakké kowé bungah, lah saiki kowé kok malih. Aku déwé ngerti gedéné katrésnanmu marang aku. Se- munggoné bisa ngono kowé ora éman nyuplik mripat- mu mbok kèkné aku kanggo ngganti mripatku sing lara. 1616 Lah kok saiki aku dadi mungsuhmu? Apa kowé mungsuh marang aku jalaran aku iki ngomong sak beneré marang kowé? 1717 Wong-wong liyané sing tak omong kuwi jan pada nggatèkké tenan marang kowé, nanging tujuané ora apik. Karepé namung misah kowé sangka aku, supaya kowé pada nggatèkké marang wong-wong kuwi. 1818 Pantyèn apik banget nèk ènèng sing nggatèkké marang kowé, nanging ya kudu nekakké betyik tenan kanggo kowé. Lan menèh, ora namung nèk dongé aku nang nggonmu waé, nanging sak terusé. 1919 Anak- anakku sing tak trésnani! Nèk aku mikirké kowé aku krasa lara kaya wong arep mbayi kaé. Kapan kowé bakal dunung nèk awaké déwé iki bisané ketampa Gusti Allah namung lantaran pretyaya marang Kristus? 2020 Kaya ngapa kepénginku bisa nang nggonmu saiki, supaya aku bisa omong-omongan sing pener karo kowé. Aku jan sedi tenan ngrasakké kowé? Ibu Hagar lan ibu Sarahah Ibu Hagar lan ibu Sar kanggo gambar kanggo gambar 2121 Para sedulur, kowé sing pada njagakké wèt-wèté agama, aku saiki kepéngin takon marang kowé? Apa kowé ora pada ngerti sing diomong nang wèt-wèt kuwi. 2222 Nang kono ketulis nèk Bapa Abraham nduwé anak loro: siji karo slafé lan liyané karo bojoné déwé, wong sing merdéka. 2323 Anak sing karo slafé kuwi lairé kaya sak lumrahé, tegesé, sangka karepé manungsa.
Galasia 4:24 Nanging anak sing karo bojoné déwé kuwi lairé sang- ka prejanjiané Gusti Allah. 2424 Iki ènèng piwulangé sing jeru! Wong wédok loro kuwi nggambarké prejanjian sing rong werna. Sing slaf, yakuwi Hagar, nurunké anak-anak sing dadi slaf. Kuwi nggambarké prejanjian sing tekané sangka gunung Sinai. Sing liyané, sing bo- joné déwé, kuwi nggambarké Yérusalèm sing nang swarga. 2525 Gunung Sinai kuwi nang negara Arab, nang kana jenengé Hagar. Kuwi gambaré kuta Yérusalèm sing jaman saiki. Yérusalèm kuwi éling-éling kaya ibu sing dadi slaf kaé, awit wongé sing manggon nang kono pada manut wèt-wèté nabi Moses lan adat tata- tyarané nabi Moses. 2626 Nanging Yérusalèm sing nang swarga kuwi kaya Ibu Sarah, merdéka. Mulané awaké déwé uga merdéka, jalaran awaké déwé pretyaya marang Kristus lan awaké déwé ora usah nglakoni wèt-wèté nabi Moses. 2727 Kitab Sutyi wis tau ngomongké bab iki dèk mbiyèn. Uniné ngéné: "Bungah-bungaha, kowé wong wédok sing gabuk, sing ora tau nduwé anak! Bungah-bungaha lan surak-suraka, kowé sing ora tau nglarani. Jalaran wong wédok sing ditinggal karo bojoné bakal nduwé anak okèhé ngungkuli sing nyanding bojoné." 2828 Para sedulur, awaké déwé iki anak-anak sing dijanji karo Gusti Allah marang Bapa Abraham, kaya Bapa Isak, anak prejanjian. 2929 Ing jaman kuwi anak sing lairé sangka karepé lan akalé manungsa wis nyiya-nyiya anak sing lairé sangka Rohé Gusti Allah. Ing dinané saiki ya ijik ngono. 3030 Nanging Kitab Sutyi ngomong kepriyé? "Slaf kuwi sak anaké kongkon lunga waé, jalaran anaké slaf kuwi ora bakal éntuk panduman. Sing bakal nampa pandumané namung anaké wong wédok sing merdéka, sing dudu slaf." 3131 Mulané para sedulur! Kabèh kuwi mau sing klakon ing jaman mbiyèn, ndunungké marang awaké déwé nèk awaké déwé kenèng dipadakké karo anaké wong sing merdé- ka, ora anaké wong sing slaf. WWong Kristen wis mer ong Kristen wis merdékadéka Para sedulur, saiki awaké déwé wis merdéka ten- an, Kristus wis marakké merdéka awaké déwé. Mulané, pada ngadeka sing jejek lan aja gelem dadi slaf menèh. 55 22 Sing arep tak omong saiki kudu mbok gatèkké sing apik tenan. Aku, Paulus, ngomongi kowé: nèk kowé nglakoni sunat, tibaké Kristus enggoné nglabuhi kowé ora ènèng gunané. 33 Sepisan menèh aku ngomongi kowé kabèh sing pada nglakoni sunat: nèk kowé nglakoni sunat, kowé uga kudu nglakoni wèt-wèté agama sak kabèhé. 44 Nèk kowé kepéngin ketampa Gusti Allah lantaran nglakoni wèt-wèt kuwi, kowé malah pedot sangka Kristus lan kowé kélangan kawe- lasané Gusti Allah. 55 Kanggo awaké déwé iki, awaké 207 Galasia 5:19 déwé njagakké Roh Sutyi sing ngréwangi awaké déwé pretyaya nèk Gusti Allah nampa awaké déwé lantaran Kristus. 66 Nèk awaké déwé wis dadi siji karo Kristus Yé- sus, nglakoni sunat apa ora kuwi wis ora dadi sebab. Sing penting lan perlu yakuwi: pretyaya marang Kris- tus lan pengandel iki bisané kétok nèk awaké déwé pada trésna-tinrésnan. 77 Para sedulur! Kowé mauné wis bener-bener, lah sai- ki kok ora pada manut kekarepané Gusti Allah? Sapa ta sing malik angen-angenmu? 88 Ya embuh sapa, nanging aku ngerti nèk wong kuwi dudu Gusti Allah sing ngongkon. Awit Gusti Allah manggil kowé supaya kowé merdéka. 99 Senajana namung wong siji waé ta sing ora bener, suwi-suwi liya-liyané bakal ketularan lan katut kabèh. 1010 Nanging, jalaran awaké déwé iki wis dadi siji karo Gusti, aku ngerti nèk kowé setuju karo sing tak omong. Mung waé, sapa waé sing nggawé bingungé atimu, Gusti Allah déwé sing bakal ngram- pungké wong kuwi. Ora perduli sapa! 1111 Para sedulur, ènèng sing pada ngomong nèk aku déwé mulangi wong-wong kongkon pada nglakoni sunat. Lah kuwi kepriyé! Semunggoné aku ijik mulangi ngono, mosok aku ijik disiya-siya wong? Ya ora ta? Nèk aku ijik mulangi kongkon pada sunat, mesti ya ora ènèng wong nesu karo aku, senajana aku mulangi nèk awaké déwé ketampa Gusti Allah, jalaran Kristus mati nang kayu pentèngan nglabuhi awaké déwé. 1212 Wong- wong sing pada mbingungké atimu kuwi, apiké bèn pada sunat diketok tekan poké pisan. 1313 Nanging kowé, para sedulur, kowé kuwi wis di- panggil karo Gusti Allah supaya kowé dadi wong merdéka, ora usah nglakoni wèt-wèté agama. Mung waé, ora dumèh kowé merdéka terus kowé arep sak karepé. Kamerdékaan kuwi aja digawé jalaran kanggo ngumbar kesenengan. Malah apiké kowé pada tulung- tinulung nganggo katrésnan. 1414 Pantyèn tenan, nèk kowé nglakoni barang siji iki, kowé nglakoni wèté Gusti Allah kabèh. Barang siji sing kudu mbok lakoni kuwi ya iki: Trésna marang liyané kaya enggonmu trésna marang awakmu déwé. 1515 Nanging nèk kowé pada kerah kaya kéwan, awas, mengko entèk-entèké bubar kabèh. Urip manut Roh Sutyi Urip manut Roh Sutyi 1616 Para sedulur, karepku ngéné: uripmu kudu manut Roh Sutyi. Aja pada nuruti kekareping daging. 1717 Kekareping daging kuwi nglawan marang kekare- ping Roh Sutyi lan Roh Sutyi nglawan marang kekare- ping daging. Pangwasa loro kuwi perang terus ing uripé awaké déwé. Dadiné apa sing mbok karepké ora bisa keturutan. 1818 Nanging nèk kowé dituntun karo Roh Sutyi, kowé ora usah nganggokké wèt-wèté aga- ma. 1919 Pantyèn ya wis ketara banget klakuan sing metu sangka kekareping daging, yakuwi: Laku bédang, an- gen-angen lan klakuan sing kotor, ora urus, nyembah brahala, santèt-santètan, memungsuh, seneng padu, mèri, ngumbar nesuné, apiké dienggo déwé ora per-
Galasia 5:22 duli liyané, seneng èngkèl-èngkèlan lan rétyok, sengit- sengitan, mematèni, mabuk lan ramé ora nggenah lan liya-liyané menèh. Bab kuwi mau kabèh aku wis tau ngomong marang kowé dèk mbiyèn, nanging saiki tak élingké menèh: wong sing klakuané kaya ngono kuwi ora bakal ditampa ing Kratoné Gusti Allah. 2222 Nanging nèk Roh Sutyi sing ngwasani uripé awaké déwé, awaké déwé bakal bisa trésna, bungah, ten- trem, sabar, gemati, nindakké betyik, temen, andap- asor lan bisa ngendek hawa sing ora apik. Ora ènèng wèt siji-sijia sing menging barang kaya ngono kuwi. 2424 Lan sapa sing nurut Kristus wis matèni kekareping daging lan pepénginan sing ora apik, kuwi kabèh wis katut kapentèng. 2525 Jalaran Roh Sutyi wis nganyarké uripé awaké déwé, hayuk awaké déwé pada urip manut penuntuné Roh Sutyi sak kabèhé. 2626 Awaké déwé aja pada sombong, aja pada njalari liyané lan aja pada mèri marang liyané. Nulung sakpada-pada Nulung sakpada-pada 66 Para sedulur, nèk ènèng wong konangan nglakoni ala, kowé sing katuntun Roh Sutyi kudu nuntun sedulur kuwi balik menèh nurut dalan sing bener. Nanging enggonmu ngélingké sedulur kuwi kudu karo ati sing sabar. Lan kowé déwé ya kudu sing ati-ati karo awakmu déwé, jalaran kowé déwé uga bisa kenèng pantyoba. 22 Kangèlané tunggal sedulur kudu disangga bebarengan. Mengkono kuwi kowé nglakoni kekarepané Kristus. 33 Nèk ènèng sedulur sing nganggep apik déwé, nanging wujuté ora, sedulur kuwi namung ngapusi dèkné déwé. 44 Mulané, kabèh kudu nimbang klakuané déwé-déwé. Nèk rumangsa bener, sedulur kuwi bisa lega bab uripé, nanging aja madak-madakké karo klakuané liyané. 55 Jalaran, kabèh wong kudu nggarap kangèlané lan karingkihané déwé-déwé. 66 Wong sing nampa piwulang sangka pituturé Gusti Allah kudu mbales kabetyikan marang sing mulangi. 77 Aja pada sembrana karo uripmu déwé! Gusti Allah ora kenèng digawé geguyon. Apa sing mbok sebar, kuwi sing bakal mbok unduh. 88 Nèk sing disebar na- mung kekarepané daging, sing diunduh karusakan. Nanging nèk sing disebar kekarepané Roh Sutyi, sing diunduh urip langgeng. 99 Mulané, hayuk aja pada ke- sel nindakké sing betyik. Nèk awaké déwé ora kendo, mbésuk nèk wis wantyiné, mesti awaké déwé bakal ngunduh wohé. 1010 Mulané, pumpung ijik ènèng 208 Galasia 6:18 kelunggarané, hayuk awaké déwé pada nggawé betyik marang wong kabèh, luwih-luwih marang sedulur- sedulur tunggal pretyaya. ujuané wong-wong sing mulang kongkon sunat TTujuané wong-wong sing mulang kongkon sunat 1111 Para sedulur, sakdurungé aku nutup layang iki aku arep mbalèni menèh bab nglakoni sunat. Iki sakwijiné prekara sing penting banget, mulané ya tak tulis déwé karo tulisan sing gedé-gedé. 1212 Wong-wong sing pada meksa kowé kongkon nglakoni sunat kuwi sakjané sing digolèki namung apa? Wong-wong kuwi namung kepéngin dielem lan diajèni karo wong Ju. Gusti Yésus Kristus mati nang kayu pentèngan nglabuhi ma- nungsa, supaya manungsa ketampa Gusti Allah. Lan kowé ngerti nèk wong sing pretyaya kuwi bakal disiya- siya lan kangèlan. Mulané, wong-wong kuwi pada we- di disiya-siya lan pada wedi kangèlan. Kuwi jalarané wong-wong pada meksa kowé kongkon pada nglakoni sunat waé. 1313 Senajan wong-wong kuwi nglakoni sunat, nanging sakjané ya ora nglakoni wèt-wèté aga- ma sak kabèhé. Wong-wong meksa kowé, supaya kowé kenèng dienggo pamèran karo wong-wong kuwi nèk kowé uga pada nglakoni sunat. 1414 Nanging kanggo aku barang kaya ngono kuwi ora pisan-pisan bakal tak enggo pamèran. Sing tak enggo pamèran ya namung Yésus Kristus, Gustiné awaké déwé, sing mati nang kayu pentèngan nglabuhi aku. Saiki donya wis ora penting kanggo aku lan aku ya wis ora penting kang- go donya. 1515 Kanggo Gusti Allah blas ora penting nglakoni sunat apa ora. Sing perlu déwé yakuwi: apa awaké déwé nduwèni urip anyar? Penutup lan pamuji slamet Penutup lan pamuji slamet 1616 Sing tak suwun, muga-muga kabèh sing pada manut marang pitutur kuwi lan kabèh sing wis wèké Gusti Allah bisaa nampa katentreman lan kabetyikan. 1717 Para sedulur, wiwit saiki mbok aja pada ngrusui aku menèh karo prekara kuwi. Tatu-tatu nang awakku iki tandané nèk aku iki namung peladèné Gusti Yésus déwé. 1818 Tyukup semono layang iki! Muga-muga Gusti Yé- sus Kristus ngétokké kabetyikané marang kowé kabèh. Paulus
Efése 1:2 209 Efése 1:21 Efése Efése Pembukakan lan pamuji slamet Pembukakan lan pamuji slamet 11 Para sedulur, iki layang sangka nggonku, Paulus, marang kowé kabèh nang kuta Efése, sing pada nurut Gusti Allah lan pada temen pretyaya marang Kristus Yésus. Aku dadi rasulé Kristus Yésus iki jalaran Gusti Allah déwé sing milih aku. 22 Muga-muga Gusti Allah, Bapaké awaké déwé lan Yésus Kristus, Gustiné awaké déwé, ngétokké ka- betyikané lan katentremané marang kowé. wantyiné, sembarang sing nang swarga lan sing nang bumi bakal didadèkké siji. Kristus sing dadi sesirahé. 1111 Jalaran awaké déwé, sing wong Ju, wis dadi siji karo Kristus, awaké déwé uga wis nduwèni sembarang sing wis wèké Kristus. Kuwi pantyèn wis dadi kekarepané Gusti Allah kawit mbiyèn-mbiyèné lan sembarang ya klakon manut kekarepané Dèkné. 1212 Mulané awaké déwé iki, sing wis suwi ngarep-arep tekané Kristus, hayuk awaké déwé pada ngluhurké gedéné kwasané Gusti Allah. Berkahé Gusti Allah Berkahé Gusti Allah 33 Para sedulur, hayuk pada ngluhurké Gusti Allah, Bapaké Gusti Yésus Kristus, awit Dèkné mberkahi awaké déwé karo sak ènèngé berkah kasukman sang- ka swarga. Gusti Allah mberkahi awaké déwé jalaran awaké déwé wis dadi siji karo Kristus. 44 Sakdurungé ja- gat digawé Gusti Allah wis milih awaké déwé, supaya awaké déwé dadi wèké Kristus. Dadiné mbésuk nèk awaké déwé ngadek nang ngarepé Gusti Allah awaké déwé wis resik ora ènèng salahé. 55 Jalaran Gusti Allah trésna marang awaké déwé, mu- lané Dèkné ngongkon Gusti Yésus Kristus nglakoni pati kanggo nglabuhi awaké déwé, supaya awaké déwé bisa dadi anaké Gusti Allah déwé. Kuwi pantyèn wis dadi kekarepané Gusti Allah lan Dèkné wis lega bisa keturutan ngono. 66 Mulané awaké déwé kudu ngluhurké Gusti Allah, jalaran Dèkné wis ngétokké ka- betyikané sing nggumunké marang awaké déwé lan awaké déwé digematèni tenan, awit awaké déwé wis dadi siji karo Anaké sing ditrésnani. 77 Awaké déwé wis utyul sangka pangwasané dosa, jalaran awaké déwé wis dadi siji karo Kristus. Dèkné ngetokké getihé lan mati kanggo mbayar salahé awaké déwé, supaya awaké déwé bisa nampa pangapura sangka Gusti Al- lah. 88 Pantyèn gedé tenan kawelasané Gusti Allah, diké- tokké marang awaké déwé nganti lubèr-lubèr. Nggu- munké tenan pangertiné lan kaweruhé enggoné Gusti Allah nduduhké lan ndunungké kekarepané marang awaké déwé. Rantyaman putusané Gusti Allah iki mau- mauné durung dietokké, nanging saiki Dèkné wis lega nduduhké marang awaké déwé apa sing dadi kekarepané. Mulané Gusti Allah ngongkon Gusti Yésus Kristus medun nang jagat nglakoni pati nglabuhi awaké déwé. 1010 Kuwi pantyèn wis dadi putusané Gusti Allah kanggo nylametké awaké déwé lan wis klakon kabèh manut kekarepané Dèkné lan mbésuk, nèk wis 1313 Para sedulur, kowé sing dudu wong Ju, semono uga! Jalaran kowé wis dadi siji karo Kristus, kowé uga nduwèni panduman iki. Dongé kowé krungu kabar sing bener, yakuwi kabar kabungahané Kristus sing nekakké keslametan, wujuté kowé terus pada pretyaya marang Kristus. Gusti Allah terus ngekèki tyap marang kowé kanggo tanda nèk kowé wis wèké Dèkné. Tyapé kuwi ya Roh Sutyi, sing wis dijanji karo Gusti Allah lan saiki wis mbok tampa. 1414 Awaké déwé saiki wis nampa Roh Sutyi sing manggon ing awaké déwé, mulané awaké déwé kudu ngerti tenan, nèk Gusti Allah uga mbésuk bakal ngekèki sembarang sing wis dijanji marang anak-anaké. Roh Sutyi uga tandané, nèk kabèh wong sing wis dadi anaké Gusti Allah bakal merdéka tenan, ora dadi slafé apa-apa. Mulané, Gusti Allah kudu digunggung, jalaran gedé banget kwasané. asul Paulus Pandongané rasul Paulus Pandongané r 1515 Mulané para sedulur, sakploké aku krungu bab pretyayamu marang Gusti Yésus lan bab katrésnanmu marang anak-anaké Gusti Allah, aku ya ora lèrèn maturkesuwun marang Gusti Allah. Saben aku ndonga aku ya mesti ndongakké kowé kabèh. 1717 Aku nyuwun marang Gusti Allah, Bapaké awaké déwé sing nggu- munké kwasané, sing mréntah Yésus Kristus, Gustiné awaké déwé, supaya ngekèki Roh Sutyi marang kowé. Awit Roh Sutyi sing bisa ngekèki kaweruh marang kowé, supaya kowé bisa dunung kekarepané Gusti Al- lah lan bisa kenal marang Dèkné. 1818 Muga-muga Roh Sutyi madangi pikiranmu, supaya kowé bisa dunung apa sing wis dityawiské karo Gusti Allah, sing manggil kowé. Dadiné kowé uga bisa dunung sepira gedéné berkah-berkah sing wis dijanji karo Gusti Allah marang kowé lan sepira gedéné pangwasané Gusti Allah sing ana ing awaké déwé sing pretyaya iki. Pangwasa iki pantyèn gedé banget. 2020 Ya pangwasa iki sing nangèké Kristus sangka pati lan sing njagongké Dèkné nang panggonan sing gedé déwé pangwasané. 2121 Nang
Efése 1:22 kono Kristus ing sak nduwuré sak ènèngé pangwasa sing nang langit lan sak ènèngé penggedé apa waé. Pangwasané Kristus pantyèn ngungkuli sak ènèngé pangwasa sing ana ing jaman saiki lan sing ana ing ja- man sing bakal teka. 2222 Sembarang didèkèk ing sak ngisoré Kristus karo Gusti Allah lan Kristus sing di- dadèkké sesirahé pasamuan. 2323 Pasamuan kuwi badané Kristus, dadiné karo pasamuané Kristus saiki wis pepak. Lan ya Kristus déwé sing marakké sem- barang nang jagat kéné bisa pepak. Lair menèh ing urip anyar Lair menèh ing urip anyar 22 Para sedulur, sak tyara kasukman kowé mbiyèn ya wis pada mati, jalaran kowé ora manut marang Gusti Allah, nanging kowé pada nglakoni ala. 22 Dèk mbiyèn kowé pada nurut lakuné donya sing ala. Kowé pada manut marang pangwasané roh-roh sing nang langit; ya roh-roh iki sing ngwasani uripé wong-wong sing nampik Gusti Allah. 33 Awaké déwé iki kabèh dèk mbiyèn uripé ya kaya wong-wong kuwi. Awaké déwé uripé namung nuruti kesenengané ati lan nglakoni apa waé manut kekarepané daging lan pikirané awaké déwé. Awaké déwé mbiyèn uripé ya kaya wong-wong liyané lan namung nambahi nesuné Gusti Allah marang awaké déwé. 44 Nanging gedé tenan kawelasané Gusti Allah marang awaké déwé, jalaran Dèkné trésna tenan marang awaké déwé. 55 Mulané, senajan sak tyara ka- sukman awaké déwé wis mati jalaran salahé awaké déwé, bareng karo Kristus awaké déwé wis ditangèkké menèh sangka pati karo Gusti Allah. Pantyèn, awaké déwé iki nampa keslametan, jalaran Gusti Allah melasi awaké déwé. 66 Jalaran awaké déwé wis dadi siji karo Kristus, awaké déwé ya wis katut ditangèkké sangka pati bareng karo Kristus, supaya bareng karo Kristus awaké déwé ngwasani swarga. 77 Ya mengkono kuwi enggoné Gusti Allah ngétokké kanggo slawasé, nèk kawelasané lan katrésnané marang awaké déwé, sing diwujutké ing Kristus, ngungkuli sembarang. 88 Para sedulur, mulané kowé kudu ngerti iki: kowé bisa nampa keslametan kuwi namung jalaran Gusti Al- lah ngétokké kawelasané marang kowé, sak barengé kowé pretyaya marang Kristus. Tegesé, kuwi pawèhé Gusti Allah lan blas dudu upahé enggonmu nggawé betyik. 99 Dadiné ya ora ènèng wong sing bisa som- bong lan ngelem dèkné déwé. 1010 Ora ènèng wong sing bisa ngelem kabetyikané déwé, jalaran Gusti Allah sing ndadèkké awaké déwé kaya ngéné. Sak barengé awaké déwé dadi siji karo Kristus, Gusti Allah ngan- yarké uripé awaké déwé, supaya awaké déwé bisa nglakoni sing betyik, awit kuwi wis dikarepké Gusti Al- lah kawit mbiyèn-mbiyèné. 210 Efése 2:22 ong Ju lan wong dudu Ju WWong Ju lan wong dudu Ju dadi siji ing Kristus dadi siji ing Kristus 1111 Para sedulur, pada élinga! Mauné kowé ora pada pretyaya marang Gusti Allah, mulané wong Ju, sing pa- da sunat, kabèh ngarani kowé kuwi "wong ora sunat". 1212 Lah mbiyèn-mbiyèné kowé kepriyé? Mbiyèné kowé pada pisah sangka Kristus, kowé wong liya bangsa, dudu bangsa Israèl sing dipilih lan dikèki prejanjian karo Gusti Allah. Dadiné enggonmu urip ing donya kéné mauné kowé ora nduwé apa-apa, ora nduwé pengarep-arep lan ora nduwé Gusti Allah. 1313 Nanging, senajana kowé mauné adoh banget karo Gusti Allah, saiki kowé wis dityedekké karo Dèkné. Kuwi jalaran kowé wis dadi siji karo Kristus lan getihé Kristus wis tumètès kanggo mbayar salahmu. 1414 Aku mau ngomong nèk kowé saiki wis dityedekké karo Gusti Al- lah, jalaran Kristus déwé wis ngrukunké awaké déwé marang sakpada-pada. Dèkné sing nggatukké wong Ju karo sing dudu Ju dadi siji, kaya wong tunggal sak brayat waé, senajana mauné mungsuhé. Kristus wis mbubrah témboké sing misah wong Ju sangka wong sing dudu Ju, tegesé, Kristus wis mbuwang rasa sengit sing marakké memungsuh. 1515 Dèkné nglakoni pati, tu- juané matèni wèté lan pernatané agama Ju sing misah bangsa Ju sangka liya bangsa. Saiki bangsa loro iki wis dirukunké lan didadèkké wong anyar, kabèh ngumpul dadi siji karo Kristus. 1616 Nanging Kristus enggoné mati nang pentèngan tujuané ora namung ngrukunké bangsa loro kuwi marang sakpada-pada, ora. Kristus enggoné mati tujuané uga kanggo ngrukunké bangsa loro kuwi marang Gusti Allah. Dadiné saiki wis ora ènèng tyara memungsuhan. 1717 Kristus tekané nggawa kabar bab rerukunan marang kowé sing mauné adoh karo Gusti Allah lan uga marang bangsa Ju, sing tyedek karo Gusti Allah. 1818 Jalaran Kristus wis nglabuhi awaké déwé, awaké déwé sing wong Ju lan uga sing dudu Ju wis katuntun kabèh karo Roh Sutyi, mulané awaké déwé bisa mara nang ngarepé Gusti Allah, Ba- paké awaké déwé. 1919 Dadiné kowé saiki wis ora wong njaba menèh, ora! Saiki kowé wis dadi brayaté Gusti Allah. 2020 Kowé kabèh saiki wis kaya omah kaé, didekné nang pondasi sing wis dipasang karo para rasul lan para nabi. 2121 Lah Kris- tus déwé sing dadi watu sing nyangga omahé, tegesé, Dèkné sing nggandèngké awaké déwé kabèh dadi siji, supaya awaké déwé bisa dadi panggonan sing sutyi. 2222 Jalaran kowé wis dadi siji karo Kristus, kowé sing dudu wong Ju bisa bebarengan dadi siji karo wong Ju lan bebarengan kowé dadi panggonané Gusti Allah lantaran Roh Sutyi. asul Paulus nang tengahé wong sing Penggawéané rasul Paulus nang tengahé wong sing Penggawéané r dudu Ju dudu Ju 33 Para sedulur, mulané aku, Paulus, saiki nang se- trapan iki jalaran aku nglabuhi kowé sing dudu
Efése 3:2 wong Ju, supaya kowé bisa dadi siji karo wong Ju. Mengkono kuwi enggonku ngladèni Kristus Yésus. 22 Kowé mesti ya wis pada krungu nèk Gusti Allah ngé- tokké kabetyikané marang aku, mulané Dèkné ngekè- ki penggawéan iki marang aku kanggo nglabuhi kowé. 33 Gusti Allah pantyèn wis karep nduduhké wewadiné marang aku. Aku wis nulis bab iki kuwi mau, senajana namung tyekak waé. 44 Nanging nèk mbok watya sing apik kowé mesti bisa ngerti apa dunungku bab rantya- mané Kristus iki. 55 Kawit jaman mbiyèn Gusti Allah du- rung tau nggelarké wewadiné iki, nanging saiki, lan- taran Roh Sutyi, Gusti Allah wis ndunung-ndunungké bab iki marang rasul-rasul lan nabi-nabi. 66 Wewadiné Gusti Allah iku ya iki: lantaran pretyaya marang kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus wong sing dudu Ju uga pada mèlu éntuk panduman sangka berkahé Gusti Allah sing kanggo wong Ju. Wong-wong kuwi di- gandèngké dadi siji, yakuwi badané Kristus lan uga pada mèlu nduwèni prejanjiané Gusti Allah. 77 Aku saiki dadi peladèné Gusti Allah kanggo ngge- larké kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus iki jalaran Gusti Allah karep ngétokké kabetyikané marang aku lan milih aku. Dèkné sing ngekèki kekuwatan marang aku, supaya aku bisa ngerjani penggawéan iki. 88 Aku iki sakjané wong sing tyilik déwé ing sak tengahé brayaté Gusti Allah, nanging Gusti Allah meksa gelem ngekèki penggawéan sing gedé iki marang aku. Aku kudu ngabari wong-wong sing dudu Ju bab kasugihané Kristus sing nggumunké lan sing ora kenèng didunungké. 99 Aku kudu ndunungké marang kabèh wong kepriyé enggoné Gusti Allah nglakokké kekarepané. Gusti Allah sing ng- gawé langit lan bumi nyimpen wewadi iki pirang-pi- rang atus taun suwéné. 1010 Lah saiki pantyèn wis karepé Gusti Allah nggelar wewadi iki marang kabèh wong. Gusti Allah nganggokké pasamuané kanggo ngétokké sak wernané kaweruhé marang pangwasa-pangwasa lan penggedé-penggedé sing nang langit. 1111 Kuwi mau kabèh klakon lantaran Kristus Yésus, Gustiné awaké déwé, miturut kekarepané Gusti Allah, kekarepané sing langgeng. 1212 Para sedulur, kanggo awaké déwé saiki wis ora ènèng alang-alangé blas, awaké déwé bisa mara karo kendel nang nggoné Gusti Allah. Kuwi jalaran awaké déwé wis dadi siji karo Kristus lan pretyaya marang Dèkné. 1313 Mulané aku nyuwun marang kowé, aja pada semplak, senajana aku sangsara nglabuhi kowé. Kowé malah kudu bungah. KatrKatrésnané Gusti Y ésus Kristus ésnané Gusti Yésus Kristus 1414 Mulané para sedulur, nèk aku mikirké kuwi mau kabèh, aku terus ndonga marang Gusti Allah Bapaké awaké déwé, sing dadi wiwitané kabèh brayat sing nang swarga lan nang bumi. 1616 Aku ndonga, supaya Dèkné nulungi kowé sangka kasugihané sing ora ènèng entèké lan lantaran Roh Sutyi kowé bisa nampa kekuwatan sing bisa ngantepké atimu. 1717 Dadiné Kris- tus bisa manggon ing atimu, jalaran kowé pada 211 Efése 4:12 pretyaya marang Dèkné. 1818 Aku ndonga uga, muga- muga kowé kabèh bisa ngoyot lan mantep ing sak- jeroné katrésnan, supaya bebarengan karo anaké Gusti Allah kabèh kowé bisa dunung sepira ambané lan dawané lan sepira duwuré lan jeruné katrésnané Kristus marang awaké déwé. 1919 Dadiné kowé bisa nitèni nèk katrésnané Kristus kuwi gedéné ora ènèng sing bisa dunung lan entèk-entèké atimu bakal kebek karo Gusti Allah déwé. 2020 Para sedulur, awaké déwé kudu ngluhurké Gusti Allah, jalaran Dèkné bisa nindakké ngungkul-ungkuli sing disuwun lan sing dipikir karo awaké déwé. Awaké déwé ngerti nèk Gusti Allah bisa nindakké iki, jalaran kwasané saiki wis nyambutgawé ing uripé awaké déwé. 2121 Mulané, jalaran awaké déwé wis dadi siji ing pasamuan lan dadi siji karo Kristus, hayuk pada ngluhurké Gusti Allah slawas-lawasé! Amèn. Séjé penggawéané, siji tujuané Séjé penggawéané, siji tujuané Para sedulur, aku sing nang setrapan jalaran ngladèni Gusti, aku nyuwun tenan marang kowé: mbok pada nglakoni urip sing pantes lan sing tyotyok karo kekarepané Gusti Allah sing wis manggil kowé. 22 Pada sing andap-asor, sing alus lan sing sabar marang sakpada-pada nganggo katrésnan. 33 Sak bisa- bisamu pada ngudia urip bebarengan sing rukun, awit kowé kabèh wis didadèkké siji karo Roh Sutyi. 44 Para sedulur, kowé mesti wis ngerti nèk kowé kabèh wis da- di badan siji lan sing manggon ing uripmu ya Roh Su- tyi sing tunggalé. Semono uga, sakwisé Gusti Allah manggil kowé, pengarep-arepmu ya tunggalé. 55 Karomenèh para sedulur, Gustimu ya tunggalé, pen- gandelmu ya tunggalé lan baptisanmu ya tunggalé. 66 Lan menèh, namung ènèng Gusti Allah siji, Bapaké lan Gustiné kowé kabèh. Dèkné sing nganggokké kowé kabèh kanggo nuruti kekarepané lan Dèkné sing manggon ing uripmu kabèh. 44 77 Para sedulur, awaké déwé iki wis pada nampa kap- interan déwé-déwé. Kuwi pawèhé Kristus, sing ngekèki marang awaké déwé nganggo takerané Dèkné déwé. 88 Gusti Allah wis tau ngomongké bab iki lan ketulis ngéné nang Kitab Sutyi: "Dèkné munggah swarga, nyangking kabèh sing wis dikalahké lan Dèkné ngekèki pawèh marang manungsa." 99 Para sedulur, lah tembung "munggah" kuwi apa ta tegesé? Kuwi tegesé: sakdurungé Kristus munggah nang swarga, Dèkné medun ndisik nang panggonan sak ngisoré bumi. 1010 Dadiné, Dèkné sing medun lan Dèkné uga sing munggah duwuré ngliwati langit, su- paya bisa ngwasani sembarang. 1111 Ya Dèkné sing ngekèki penggawéan marang wong-wong: ènèng sing dadi rasul, saloké dadi nabi, liyané menèh dadi tukang nggelar kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus lan saloké menèh dadi penuntun lan uga ènèng sing dadi guru. 1212 Kristus ngekèki wong-wong iki marang
Efése 4:13 pasamuané kanggo mbangun kabèh sing pada pretyaya, supaya bisa nglakoni kekarepané Gusti. Dad- iné pasamuané Kristus suwi-suwi bisa tambah rosa. 1313 Nèk bisa ngono, suwi-suwi awaké déwé kabèh bisa dadi siji ing pengandel lan ing pangerti bab Yésus Kris- tus, Anaké Gusti Allah, tegesé, awaké déwé bisa dadi wong sing diwasa ing kasukman lan awaké déwé bisa pretyaya lan manut marang Gusti Allah kaya Kristus. 1414 Dadiné awaké déwé ya wis ora kaya botyah tyilik menèh, kaya ombak rana-réné katut anginé piwulang sing molah-malih. Kuwi piwulangé wong sing ngapusi kowé lan tujuané namung arep nyasarké kowé ngang- go werna-werna akal. 1515 Mulané para sedulur, awaké déwé ora kenèng ngomongké bab pitutur sing liyané, kejaba namung pitutur sing bener lan awaké déwé kudu nrésnani sak- pada-pada terus, supaya suwi-suwi awaké déwé bisa kaya sing dikarepké Kristus, sesirahé awaké déwé, ora béda kaya badan kaé mesti ya manut sirahé. 1616 Uga kaya badan kaé, senajan sikil-tangané nggoné déwé- déwé, nanging dadi siji lan nyambutgawé bebaren- gan, supaya awak sak kujur bisa mundak gedé lan mundak rosa. Ya ngono kuwi enggoné Kristus nata pasamuané. Nèk kabèh sing nurut Gusti pada me- nunggal dadi siji lan nyambutgawé bebarengan nganggo katrésnan, suwi-suwi mesti terus mundak kuwat enggoné pada nglakoni kekarepané Gusti Allah. Urip anyar ing Kristus Urip anyar ing Kristus 1717 Mulané para sedulur, ing jenengé Gusti aku nyuwun tenan marang kowé kabèh: uripmu mbok aja pada kaya uripé wong sing ora pretyaya, sing namung mikir barang sing ora pantes. 1818 Angen-angené wong- wong kuwi wis kepetengen lan ora bisa ngrasakké urip anyar sing sangka Gusti Allah. Ora pada ngerti bab iki, jalaran pada kaku atiné. 1919 Wis ora pada nduwèni isin blas. Senengé namung nglakoni barang ala lan ngumbar klakuan sing ora pantes. 2020 Nanging kowé para sedulur, kowé ngerti nèk urip sing kaya ngono kuwi ora tyotyok blas karo piwulangé Kristus. 2121 Kowé wis krungu bab Kristus lan wis diwu- langi tyarané wong nurut Gusti, jalaran Gusti Yésus déwé wis nduduhké marang awaké déwé. 2222 Mulané para sedulur, klakuan sing kaya mbiyèn kudu mbok tinggal, awit kesenengan sing ala kuwi sing nyasarké lan ngrusak kowé. 2323 Pikiranmu kudu malih sak kabèhé. 2424 Saiki kowé kudu nglakoni urip sing anyar, kaya sing dikarepké karo Gusti Allah, yakuwi, urip sing bener lan sing sutyi. 2525 Mulané, aja pada goroh menèh marang sakpada- pada, nanging nèk ngomong sing sak beneré, awit awaké déwé iki kabèh wis dadi badan siji, yakuwi pasamuané Kristus. 2626 Nèk kowé nesu karo sapa-sapa, aja sampèk terus nglakoni sing ala. Nesumu aja dien- dem ing ati nganti sedina suwéné, nanging ndang dibuwang. 2727 Aja sampèk kowé ngekèki dalan marang Sétan. 2828 Wong sing mauné tukang nyolong, saiki aja nyolong menèh, malah pada nyambuta gawé nggolèk 212 Efése 5:11 pangané déwé lan kanggo nulungi sing ora nduwé. 2929 Aja pada nganggokké tembung sing ora apik, sing nyotyok atiné wong liya. Apiké malah ngetokké tem- bung sing bisa nglipur. Dadiné sing mbok omong bisa nekakké betyik kanggo wong-wong sing ngrungokké. 3030 Para sedulur, aja pada nggawé sediné Roh Sutyi, aw- it Roh Sutyi iki tandané nèk kowé wis wèké Gusti Allah, Roh Sutyi sing bakal ngréwangi kowé terus nganti mbésuk, nèk kowé bakal diluwari sak kabèhé sangka pangwasané ala. 3131 Pada dibuwang kabèh rasa jèngkèl lan nesu lan aja pada nggentak-nggentak lan aja pada ngomong ala bab liyané. Uga rasa sengit, aja dien- dem, nanging dibuwang. 3232 Apiké nèk kowé kabèh pa- da betyik lan gemati marang sakpada-pada. Sing salah pada dingapura, awit Gusti Allah ya wis ngapura marang kowé kabèh lantaran Kristus. Urip ing pepadangé Kristus Urip ing pepadangé Kristus Para sedulur, kowé kuwi kabèh wis pada dadi anaké Gusti Allah sing trésna banget marang kowé, mulané kowé ya kudu niru Dèkné. 22 Kaya eng- goné Kristus nrésnani awaké déwé, kowé kabèh uga kudu ngétokké katrésnanmu marang sakpada-pada. Kristus mati masrahké uripé marang Gusti Allah kang- go ngluwari awaké déwé sangka pangwasané ala lan Gusti Allah ya lega banget karo kurbané Kristus iki. 55 33 Kowé saiki wis dadi brayaté Gusti Allah, mulané aja sampèk diomong wong nèk nang tengahmu ènèng sedulur sing laku bédang apa sèks sing ora pantes apa laku murka. 44 Aja pisan-pisan kowé ngetokké tem- bung saru, tembung sing sembrana apa tembung plèsètan. Kuwi wis ora pantes kanggo kowé. Tenim- bang ngono luwung ngetokké tembung maturke- suwun waé marang Gusti. 55 Para sedulur, kowé kudu ngerti nèk wong sing laku bédang, sing laku sèks sing ora pantes lan wong sing murka kuwi kabèh ora pisan-pisan bakal éntuk pandu- man ing Kratoné Kristus lan Gusti Allah. Aku kepéngin ngomongi kowé nèk laku murka kuwi tunggalé waé karo nyembah brahala. 66 Mulané kowé kudu sing ati-ati tenan, aja sampèk kowé diapusi wong karo omongan sing énak, jaréné senajana nglakoni sembarang sing ora pantes kuwi ya ora apa-apa. Ngertia para sedulur, Gusti Allah bakal nyetrap kabèh wong sing ora gelem manut marang Dèkné. 77 Aja pada mèlu-mèlu wong sing kaya ngono kuwi. 88 Kowé mauné pada mlaku ing pepeteng, jalaran kowé adoh karo Gusti Allah, nanging saiki kowé wis nduwèni pepadang, jalaran kowé wis dadi siji karo Gusti. Mulané, kowé kudu urip ing pepadang, dadiné kétok nèk kowé ngerti kekarepané Gusti Allah. 99 Awit nèk awaké déwé urip ing pepadang, awaké déwé mesti bakal nglakoni sing betyik, sing bener lan sing tenan. 1010 Pada dipikir sing apik apa sing disenengi ten- an karo Gusti Allah. 1111 Aja pada mèlu-mèlu karo wong- wong sing urip ing pepeteng, sing dilakoni namung barang sing ora ènèng ajiné. Malah apiké, wong-wong kuwi didunungké waé nèk sing dilakoni kuwi ora ben-
Efése 5:12 er. 1212 Pantyèn tenan, sing dilakoni wong-wong kuwi karo ndelik-ndelik jan ngisin-isinké tenan nèk diomong. 1313 Nanging nèk sembarang kuwi kabèh diké- tokké, wong-wong bisa weruh déwé apa wujuté. 1414 Mengkono uga, nèk wong-wong nyawang uripmu sing nurut Gusti, wong-wong bakal rumangsa déwé nèk pikirané lan klakuané kuwi klèru kabèh. Lah nèk wong-wong kuwi terus pada urip sing sak beneré, dadiné bisa dadi wong sing ing pepadang uga. Sing tak omong kuwi mau wis tau diomong karo nabi Yésaya dèk mbiyèn. Dèkné ngomong ngéné: "Wong sing pada turu, pada melèka, pada tangia sangka tengahé wong mati, awit Kristus bakal madangi kowé." 1515 Mulané, para sedulur, uripmu kudu sing ati-ati ten- an. Aja kaya wong bodo, nanging kowé kudu kaya wong sing dunung. 1616 Kelunggaran apa waé kudu mbok kanggokké kanggo nggawé betyik, awit ing ja- man iki okèh wong sing nglakoni ala. 1717 Mulané, pada mikir sing apik tenan, supaya kowé bisa dunung kekarepané Gusti Allah ing uripmu. Aja urip ngawur waé. 1818 Lan aja pada seneng ngombé, kuwi namung ngrusak uripmu. Tenimbang ngono luwung pada ke- bek ing Roh Sutyi waé. 1919 Dadiné nèk ngumpul be- barengan kowé bisa memuji Gusti Allah nganggo sin- gi-singi sangka Kitab lan singi-singi sing ngluhurké Gusti lan uga nganggo singi-singi sing metu sangka Roh Sutyi. Pada singi-singi bebarengan lan pada memujia Gusti sak atimu. 2020 Aja pada lèrèn enggonmu maturkesuwun marang Gusti Allah Bapaké awaké déwé, sing ngekèki sembarang, awit awaké déwé wis dadi siji karo Yésus Kristus, Gustiné awaké déwé. WWong lanang lan wong wédok ing sakjer oné bebojoan ong lanang lan wong wédok ing sakjeroné bebojoan 2121 Mulané, para sedulur, pada ngajènana marang sakpada-pada, awit kuwi ngajèni marang Kristus. 2222 Sedulur-sedulurku wédok, kowé kudu manut marang bojomu, kaya enggonmu manut marang Gusti. 2323 Awit wong lanang kuwi dadi sesirahé wong wédok, kaya enggoné Kristus dadi sesirahé pasamuané. Kristus sing ngluwari wong-wong sangka pangwasané ala terus didadèkké siji ing pasamuané, sing dianggep badané Dèkné. 2424 Mulané, kaya eng- goné pasamuané Kristus kudu manut marang Kristus, semono uga wong wédok kudu manut marang bojoné ing prekara apa waé. 2525 Sedulur-sedulurku lanang, kowé kudu nrésnani bojomu, kaya enggoné Kristus nrésnani pasamuané, sampèk dilabuhi mati. 2626 Mengkono kuwi Kristus mbuwang salahé pasamuané, diresiki nganggo bapti- san ing banyu lan nganggo pituturé Gusti. 2727 Karepé Kristus, supaya Dèkné bisa nyanding pasamuan sing semlorot, ora ènèng regeté lan ora ènèng pinggeté apa kepriyé waé, nanging sutyi lan resik sak kabèhé. 2828 Mulané wong lanang kudu nrésnani bojoné, awit bo- 213 Efése 6:11 joné kuwi kenèng dipadakké karo badané déwé. 2929 Dadiné wong lanang sing nrésnani bojoné kuwi sak- jané nrésnani badané déwé. Apa ènèng wong sing sengit marang badané déwé, mesti ora ta, malah dikè- ki mangan lan dirumati. 3030 Kristus ya ngono marang pasamuané, awit kuwi badané Dèkné lan awaké déwé iki kenèng dipadakké karo pérangan-pérangané. 3131 Gusti Allah déwé wis ngomong ngéné mbiyèn: "Mu- lané wong lanang kudu ninggal bapa-biyungé lan manggon karo bojoné, lan wong loro kuwi dadi dag- ing siji." 3232 Tembung kuwi nyangga wewadi sing jeru tegesé kanggo Kristus lan pasamuané. 3333 Nanging tembung iki uga kanggo kowé, ngomongké nèk saben wong lanang kudu nrésnani bojoné kaya enggoné nrésnani badané dèkné déwé lan saben wong wédok kudu ngajèni marang sing lanang. Anak lan wong tuwa Anak lan wong tuwa Botyah-botyah, kowé uga wis dadi siji karo Gusti, mulané kowé kudu manut marang wong tuwamu. Kuwi pantyèn bener, awit mbiyèn-mbiyèné Gusti Allah wis ngomong ngéné: "Ngajènana marang bapa lan biyungmu." Kuwi wèté Gusti Allah sing ndisik déwé sing nggandèng prejanjian ngéné: "Supaya kowé pada slamet lan uripmu nang jagat kéné bisa dawa umuré." 44 Sedulur-sedulurku sing pada nduwé anak, aja pada 66 nggawé larané atiné anak-anakmu. Anak-anak kudu mbok rumati lan mbok wulangi sing apik, supaya bisa ngerti dalané Gusti. 55 Sedulur-sedulur sing slaf, kowé pada manuta marang wong sing pada nduwèni kowé. Pada ngajè- nana lan nduwéa wedi marang wong-wong kuwi. Pada nyambuta gawé karo bungah, awit sakjané kowé kuwi nyambutgawé kanggo Kristus. 66 Nanging aja namung nèk ditunggoni waé kowé nyambutgawé karo seneng, aja namung nggolèk lem-leman. Sing mbok labuhi kuwi sakjané Kristus déwé, mulané nyambuta gawé sing temen, awit kuwi karepé Gusti Allah. 77 Mulané sedulur-sedulur sing slaf, nyambuta gawé karo bun- gah, awit kowé ora ngladèni manungsa, nanging ngladèni Gusti déwé. 88 Dèkné sing bakal ngupahi kowé, awit Gusti Allah ngupahi kabèh wong sing ng- gawé betyik, ora dadi sebab wong kuwi slaf apa wong merdéka. 99 Sedulur-sedulur sing nduwé slaf, kowé uga kudu sing apik karo slaf-slafmu. Aja digentak-gentak. Pada élinga nèk kowé lan slaf-slafmu kuwi nduwé Gusti sing tunggalé nang swarga. Dèkné ora pilih-sih. ang kasukman Gamané perang kasukman Gamané per 1010 Para sedulur, kanggo penutup, saiki aku arep ngomong iki: Enggonmu nglawan Sétan kuwi aja nganggo kekuwatanmu déwé, nanging nganggo kekuwatané Gusti sing gedé. 1111 Kaya soldat sing arep budal perang kaé nganggo gamané kabèh, kowé uga kudu nganggo gaman-gaman kabèh sing sangka Gusti Allah, supaya kowé bisa kuwat mbales akal-akalé
Efése 6:12 Sétan sing nglawan kowé. 1212 Awit kowé kudu ngerti para sedulur. Awaké déwé iki ora perang nglawan ma- nungsa, ora, nanging awaké déwé iki perang nglawan roh-roh ala sing nang langit, kayadéné penggedé- penggedé lan pangwasa-pangwasa sing ngwasani ja- gat ing jaman sing ala iki. 1313 Mulané para sedulur, kowé kudu nganggokké gaman-gamané Gusti Allah kanggo mageri awakmu déwé. Dadiné kapan-kapan nèk Sétan nglawan, kowé bisa kuwat mbales lan nèk wis rampung perang, kowé ijik tetep kuwat. 1414 Pada ngadek sing jejek lan tata-tata ngéné! Kaping pisan: kowé kudu ngerti lan pretyaya marang piwu- langé Gusti Allah, dadiné sak wantyi-wantyi kowé wis tata-tata lan bisa mbales mungsuhmu. Ora béda kaya sabuké soldat kaé sing nalèni saliné, supaya ora utyul. Kaping pindoné: namung barang sing betyik sing kudu mbok lakoni, awit kuwi mageri atimu, kaya sol- dat nèk nganggo tutup dada kaé. 1515 Kaping teluné: sak wantyi-wantyi kowé kudu wis tata-tata bisa ngomongi liyané bab kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus, sing ngrukunké manungsa marang Gusti Allah lan marang sakpada-pada. Mulané kowé kudu kaya soldat sing arep budal perang kaé, sepatuné wis dienggo lan ditalèni. 1616 Kaping papat: ing kangèlan apa waé, pretyayaa nèk Gusti Allah bakal nulungi kowé. Ora bé- da kaya soldat nyekel tèbèngé kaé kanggo nutupi awaké. Dadiné nèk Sétan ngetyulké panah-panah sing ènèng geniné marang kowé, kowé bisa nampik. Tegesé, nèk Sétan arep nglebokké barang sing ora apik ing angen-angenmu, kowé bisa ngendek kuwi. 1717 Kaping limané: kowé kudu nduwèni pengandel sing mantep nèk Gusti wis nylametké kowé, ora béda kaya soldat nganggo topi sing atos kaé kanggo nutupi sir- ahé. Kaping nenem: nèk Sétan arep ngenèng kowé nganggo apusan, aja wedi, njaluka tulung marang Roh Sutyi, supaya kowé bisa mbales mungsuhmu nganggo pituturé Gusti Allah. Ora béda kaya soldat sing nglawan mungsuhé kaé karo pedang sing landep. 214 Efése 6:24 1818 Ya ngono kuwi enggonmu kudu jaga-jaga lan tata- tata, nanging aja pada lali iki: pada ndedongaa lan pa- da njaluka tulung marang Gusti Allah sak wantyi-wan- tyi lan ing prekara apa waé. Roh Sutyi sing ngréwangi kowé nèk kowé ndonga. Kowé uga kudu sing tata-tata, supaya sak wantyi-wantyi bisa ndongakké sedulur kabèh sing pretyaya lan aja pada kesel enggonmu ndedonga. 1919 Aku uga nyuwun pandongamu. Aku di- dongakké, supaya Gusti Allah ngréwangi aku lan aku bisa kendel ngomongké bab wewadiné Gusti Allah, yakuwi, aku kudu ngabari marang kabèh wong nèk Kristus teka nang jagat ngrukunké kabèh manungsa marang Gusti Allah lan marang sakpada-pada. 2020 Aku dipréntah Gusti Allah kongkon ngomongké bab kuwi lan kuwi sing marakké aku disetrap iki. Mulané aku ya didongakké tenan, supaya aku ora wedi ngomong, awit kuwi wis dadi penggawéanku. Penutup lan pamuji slamet Penutup lan pamuji slamet 2121 Para sedulur, aku uga kepéngin ngomongi kowé kabèh nèk sedulur Tikikus tak kongkon nang nggon- mu, supaya kowé bisa krungu kabaré bab aku iki. Kowé ngerti nèk sedulur Tikikus iki kantya sing tak trésnani tenan. Dèkné ya temen enggoné nyambut- gawé kanggo Gusti. Mulané ya dèkné sing tak kongkon niliki kowé. Dèkné sing bakal ngabari kowé bab awaké déwé iki kabèh sing nang kuta Rum kéné. Dadiné kowé bisa ayem kabèh. 2323 Aku ndonga marang Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan Yésus Kristus, Gustiné awaké déwé, supaya kowé kabèh bisa nampa katentreman, katrésnan lan pengandel. 2424 Tyukup seméné waé layang iki. Muga-muga Gusti Allah ngétokké kabetyikané marang kowé kabèh, sing pada mantep trésna marang Yésus Kristus, Gustiné awaké déwé. Paulus
Filipi 1:2 Pembukakan lan pamuji slamet Pembukakan lan pamuji slamet Para sedulur nang kuta Filipi, iki layang sangka sedulurmu Paulus lan Timotius, sing ngladèni Kristus Yésus, marang kowé kabèh sing nurut Gusti Al- lah lan sing wis pada dadi siji karo Kristus Yésus lan uga marang para penuntun lan peladèné pasamuan. 11 22 Muga-muga Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan Yé- sus Kristus, Gustiné awaké déwé, ngétokké ka- betyikané lan katentremané marang kowé kabèh. asul Paulus Pandongané rasul Paulus Pandongané r 33 Para sedulur, nèk aku kélingan kowé aku jan maturkesuwun tenan marang Gusti Allah. 44 Saben aku ndongakké kowé aku ya ndonga karo bungah, jalaran kélingan enggonmu ngréwangi aku, dongé aku ngge- larké kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus, kawit aku teka nang Filipi kono nganti tekan sepréné. 66 Aku uga bungah, jalaran Gusti Allah wis miwiti peng- gawéan betyik ing kowé. Lan aku yakin nèk Dèkné bakal neruské penggawéan iki tekan rampungé, mbé- suk ing dina tekané Kristus Yésus. 77 Kowé pantyèn slawasé ana ing atiku lan aku tansah mikirké kowé. Lah kepriyé menèh! Kowé ngréwangi aku ngerjani penggawéan sing wis dipasrahké marang aku karo Gusti Allah. Kowé ngréwangi aku suwéné aku nang se- trapan kéné lan uga dongé aku dipanggil nang kruton, kanggo mbélani lan nggelarké nèk kabar kabunga- hané Gusti Yésus Kristus kuwi bener. 88 Para sedulur, aku jan kangen tenan marang kowé lan Gusti Allah ngerti nèk aku ora goroh. Aku trésna marang kowé kaya enggoné Gusti Yésus Kristus nrésnani kowé. 99 Para sedulur, aku pantyèn ndonga marang Gusti Al- lah, supaya katrésnanmu marang sakpada-pada bisa mundak terus. Nèk kowé pada nglakoni kuwi, panger- timu bab Gusti Allah suwi-suwi bisa tambah jeru lan kowé bisa nitèni barang sing bener lan sing ora. 1010 Dadiné ing sembarang prekara kowé bisa milih sing apik déwé, supaya mbésuk ing dina tekané Kristus, nèk Dèkné bakal ngrutu kabèh manungsa, kowé bakal ketemu resik lan pantes, kaya sing dikarepké Gusti Al- lah. Urip sing kaya ngono kuwi namung Gusti Yésus Kristus déwé sing bisa ngekèki. 1111 Nèk kowé pada nglakoni kuwi, wong-wong bisa weruh kwasané Gusti Allah lan wong-wong bakal ngelem Dèkné. 215 Filipi 1:25 Filipi Filipi Urip kanggo Kristus Urip kanggo Kristus 1212 Para sedulur, ngertia nèk kangèlan sing wis tak alami kuwi malah marakké kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus bisa kasebar. 1313 Para soldat sing njaga omahé gramangé lan wong kabèh sing nang kéné sai- ki pada ngerti nèk aku iki disetrap nglabuhi Kristus. 1414 Lan menèh, jalaran aku iki disetrap, okèh sedulur sing mundak kuwat pengandelé marang Gusti lan pa- da kendel nggelarké kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus, tanpa wedi. 1515 Pantyèn bener, uga ènèng sedulur-sedulur sing mulangké bab Kristus, jalaran nduwé rasa mèri eng- goné Gusti Allah nganggokké aku, pada rebutan kepéngin dadi pengarep. 1616 Nanging ènèng liyané uga sing pada mulangké Kristus karo ati resik. Sedulur- sedulur kuwi pada trésna marang aku lan pada dunung nèk Gusti Allah déwé sing ngongkon aku mbélani kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus. 1717 Wong-wong sing mulangké karo tujuan sing ora apik kuwi sing digolèki namung kekarepané déwé. Gagasané nèk ngono kuwi terus nambahi kangèlanku suwéné aku nang setrapan kéné. 1818 Nanging ora dadi apa! Kanggo aku ya wis apik waé. Tujuané embuh ala, embuh betyik, kuwi ora dadi sebab. Sing penting, kepriyé waé kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus bisa kasebar. Kuwi sing marakké aku bungah. 1919 Aku ya bakal bungah terus, awit aku pretyaya nèk aku bakal dietokké, jalaran kowé pada ndongakké aku lan jalaran Rohé Gusti Yésus Kristus nulungi aku. 2020 Sing tak suwun tenan, aja sampèk aku kepriyé waé nglakoni barang sing ngisin-isinké. Malah sak wantyi-wantyi, nanging luwih-luwih saiki, bisaa aku ngomong karo kendel, tanpa wedi sapa-sapa. Dadiné aku bisa ngluhurké Kristus ing tindak-tan- dukku, senajana lantaran uripku, senajana kudu tak labuhi mati. 2121 Awit, kanggo aku urip kuwi apa ta? Nèk aku urip ya namung kanggo Kristus. Nèk aku mati, kuwi malah tak anggep luwih apik. 2222 Nanging nèk aku urip, aku bisa nyambutgawé luwih okèh kanggo Gusti. Dadiné aku iki bingung milih sing endi. 2323 Aku ora bisa ngarani! Sakjané aku ya kepéngin tenan ninggal donya iki supaya aku bisa dadi siji karo Kristus; kuwi sing apik déwé. 2424 Nanging senajan ngono, nèk aku urip malah apik kanggo kowé, dadiné aku bisa nglabuhi kowé. 2525 Pantyèn aku ngerti nèk aku ijik dililani urip lan dililani bebarengan karo kowé, supaya aku bisa ngundakké pengandelmu lan kabungahan-
Filipi 1:26 mu. 2626 Mulané, mbésuk nèk aku wis tyampur menèh karo kowé, kowé bisa nggunggung Kristus Yésus, jalaran Dèkné sing nggawa aku nang nggonmu. 2727 Para sedulur, kanggo saiki sing perlu déwé ya iki: uripmu kudu tyotyok karo kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus. Dadiné ketemu apa ora, aku bakal krun- gu nèk kowé tetep mantep tunggal karep enggonmu pada nglabuhi kabar kabungahané Gusti Yésus Kris- tus. 2828 Aja pada wedi karo mungsuhmu! Sing kendel terus, supaya wong-wong kuwi pada ngerti nèk bakal kalah. Kowé sing bakal menang, awit Gusti Allah déwé sing ngekèki kamenangan marang kowé. 2929 Para sedu- lur, kowé dipilih karo Kristus supaya kowé pada ngladèni Dèkné. Ora namung lantaran pretyaya marang Dèkné, nanging uga lantaran nglakoni kangèlan nglabuhi Dèkné. 3030 Mulané saiki kowé karo aku bebarengan nglakoni kasangsaran. Dèk mbiyèn kowé pada weruh déwé ing uripku lan saiki kowé pada krungu nèk aku ijik nglakoni kangèlan. ané Kristus Andap-asor lan kaluhurané Kristus Andap-asor lan kaluhur Para sedulur, enggonmu saiki pada nduwèni kekuwatan kuwi lak jalaran kowé rumaket marang Kristus ta? Lan atimu saiki nampa panglipur kuwi apa ora jalaran Kristus trésna marang kowé? Kowé uga pada trésna-tinrésnan lan gemati marang sakpada-pada, kuwi lak jalaran kowé nduwèni Rohé Gusti Allah ta? 22 Mulané, mbok pada ndadèkké bun- gahé atiku sak kabèhé pisan ta! Mbok pada dadia siji ing angen-angen lan pada trésnaa terus marang sak- pada-pada. Pada tunggala ing ati lan ing karep. 33 Aja sampèk ènèng sedulur sing namung seneng nggolèki kaperluané déwé waé apa nggolèk lem-leman. Luwih betyik pada andap-asor marang sakpada-pada. Aja pa- da nduwèni rumangsa apiké ngungkuli liyané, nang- ing malah pada ngajènana marang liyané ngungkuli awakmu déwé. 44 Aja namung mikirké butuhé déwé waé, luwih betyik pada nggatèkké marang kaperluané sakpada-pada. 22 55 Kowé kudu nduwèni ati sing pantes kanggo wong sing wis dadi siji karo Gusti Yésus Kristus. Awit, sena- jan Dèkné wujut Gusti Allah, nanging Dèkné ora tau nduwèni kepéngin ngétokké nèk Dèkné Gusti Allah. 77 Malah sangka karepé déwé Dèkné ninggal pangg- onané, milih dadi kaya peladèn lan dadi tunggalé ma- nungsa. 88 Gusti Yésus Kristus rupa manungsa nga- sorké uripé lan manut marang Gusti Allah, sampèk nglakoni pati nang kayu pentèngan. 99 Mulané Gusti Al- lah ngluhurké Dèkné nang panggonan sing duwur déwé lan dikèki pangwasa sing gedé déwé, ngungkuli sak ènèngé pangwasa. 1010 Dadiné sembarang sing nang swarga, sing nang bumi lan sing nang sak ngisoré bumi bakal pada sujut lan ngakoni nèk Yésus Kristus kuwi Gusti. Mengkono kuwi kabèh pada ngluhurké Gusti Allah Bapaké awaké déwé. 216 Filipi 2:25 oti jagat Kaya pepadang nyloroti jagat Kaya pepadang nylor 1212 Para sedulur sing tak trésnani! Kowé semono uga, kaya enggonmu pada manut marang Gusti Allah dongé aku ijik tyampur karo kowé, luwih perlu saiki, suwéné aku adoh karo kowé. Mulané, kowé kudu nglumui ngudi keslametané uripmu sak kabèhé. Eng- gonmu nindakké kuwi kudu karo ati sing wedi lan nga- jèni marang Gusti Allah, awit Dèkné sing nyambut- gawé ing uripmu. Dèkné sing ngekèki karep lan kapin- teran marang kowé kanggo nglakoni apa sing dikarep- ké karo Gusti Allah. 1414 Mulané, ing apa waé sing kudu mbok lakoni, aja pada nggresah lan kokèhan omong. 1515 Dadiné kowé ora disalahké wong, awit kowé dadi anaké Gusti Allah sing resik lan bener ing sembarang prekara, senajan kowé kuwi urip nang tengahé wong sing kebatyut enggoné pada nglakoni ala. Kowé malah kudu sem- lorot kaya lintang-lintang nang langit kaé. 1616 Dikabarké nèk Gusti Allah bisa ngekèki urip langgeng marang manungsa. Nèk kowé pada nindakké kuwi mau kabèh kowé bakal kenèng tak gawé pamèran mbésuk nèk Kristus teka menèh. Dadiné bakal kétok nèk peng- gawéanku lan pelabuhanku ora muspra. 1717 Enggonmu pada pretyaya lan masrahké uripmu marang Kristus kuwi kenèng dipadakké karo kurban. Lah saiki, nèk aku kudu mati pisan kanggo nyukupi lan ngrampungké kurban kuwi, aku malah bungah. Aku bungah tenan nèk kowé lan aku bisa masrahké uripé awaké déwé marang Gusti Allah mengkono kuwi. 1818 Kowé semono uga kudu pada bungah enggonmu bisa masrahké uripmu marang Gusti Allah, supaya aku uga bisa mèlu bungah karo kowé. oditus Timotius lan Epafroditus Timotius lan Epafr 1919 Para sedulur, nèk Gusti Yésus nglilani, ora suwi menèh aku bakal ngongkon sedulur Timotius teka nang nggonmu niliki kowé. Dadiné aku bisa krungu kepriyé kabaré nang nggonmu kono lan atiku bisa ayem. 2020 Aku ngongkon sedulur Timotius, jalaran na- mung dèkné déwé sing tunggal rasa lan tunggal pikir karo aku bab keslametanmu. 2121 Sedulur liya-liyané na- mung pada mikirké butuhé déwé, ora ènèng sing mikirké bab kaperluané Kristus Yésus. 2222 Nanging kowé ngerti déwé nèk sedulur Timotius kenèng tak ja- gakké tenan. Dèkné temen ngréwangi aku nggelar kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus, éling-éling kaya anak ngréwangi nyambutgawé bapaké kaé. 2323 Ya sedulur Timotius iki sing tak kongkon niliki kowé, ora suwi menèh. Dèkné tak kongkon ngentèni rampungé krutonku ndisik. Aku kepéngin ngerti ndisik aku iki bakal dietokké apa ditutup terus. 2424 Nanging aku pretyaya nèk Gusti Yésus bakal ngréwangi, dadiné ora suwi menèh aku déwé uga bakal bisa niliki kowé. 2525 Aku mikir sedulur Epafroditus arep tak kongkon mulih waé. Dèkné mbok kongkon teka nang nggonku, supaya ngréwangi aku kanggo wakil kowé. Lan dèkné
Filipi 2:26 ya ngréwangi aku tenan karo penggawéané Gusti lan bebarengan awaké déwé ndunung-ndunungké nèk pitutur sing diwulangké karo awaké déwé iki sangka Gusti Allah tenan. 2626 Nanging Epafroditus tak kongkon mulih waé, awit dèkné kangen marang kowé kabèh. Kowé krungu nèk dèkné lara, mulané dèkné ya rada sangsi, wedi nèk kowé mengko terus pada bingung. 2727 Dèkné ya pantyèn lara tenan, malah mèh waé mati, nanging Gusti Allah melas marang dèkné lan nambani dèkné. Sakjané Gusti Allah ya melas marang aku mbarang, awit semunggoné dèkné ora mari, susahku mesti tambah gedé. 2828 Saiki dèkné tak kongkon ndang balik nang nggonmu, dadiné kowé bisa bungah menèh weruh dèkné lan aku ya ora usah sangsi menèh mikirké kowé. 2929 Mulané, sedulur Epafroditus ditampa karo bungah lan sak pantesé kanggo sedulur ing Gusti. Wong sing kaya dèkné kuwi kudu mbok ajèni tenan, awit dèkné ora éman nyawané enggoné nyambutgawé nglabuhi Kristus, sampèk mèh waé mati. Kuwi jalaran dèkné nulungi aku kanggo wakil kowé. Keslametan namung lantaran pr Keslametan namung lantar etyaya an pretyaya 33 Para sedulur, kanggo neruské omongku mau, pa- da bungaha terus, jalaran kowé wis dadi siji karo Gusti. Aku ora kesel mbolan-mbalèni sing wis tak tulis. Kuwi malah apik kanggo kowé, dadiné kowé ora nyim- pang dalan. 22 Kowé kudu sing ati-ati karo wong-wong sing seneng ngrusak, sing klakuané kaya asu. Pada sing ati-ati karo wong-wong iku, sing meksa kowé kongkon sunat. 33 Wong sing kenèng diarani wong sunat tenan kuwi ya awaké déwé iki. Awaké déwé iki ketampa Gusti Allah, jalaran awaké déwé manut pe- nuntuné Roh Sutyi lan awaké déwé namung njagakké Kristus Yésus, sing nglabuhi awaké déwé. Dèkné sing marakké awaké déwé iki bisa ketampa Gusti Allah, mulané awaké déwé ya ora njagakké wèt-wèt sing kudu dilakoni. 44 Semunggoné ènèng wong bisa ketam- pa Gusti Allah jalaran nglakoni wèt-wèté agama, mesti aku iki sing bakal ketampa sing ndisik déwé. 55 Wujuté aku ya disunati dongé aku nduwé umur wolung dina. Aku lairan sangka bangsa Israèl, turunané Bapa Bènyamin. Dadiné aku ya wong Ju sing tus. Lan menèh, ing babakan adat-tata-tyarané lan wèt-wèté agama aku ya ora sembrana, jalaran aku mauné wong Farisi. 66 Sangking temené lan sregepé enggonku nglakoni agama, aku sampèk wani ngrusak pasamuané Gusti Yésus Kristus. Wèté lan pernatané agama Ju kabèh tak lakoni kanti temen lan tanpa klèru. 77 Pantyèn, dèk mbiyèn aku njagakké kuwi mau kabèh sing tak lakoni. Ndarani nèk aku temen nglakoni kabèh kuwi aku terus bisa ketampa Gusti Al- lah. Nanging ora, mulané kuwi mau kabèh saiki ora tak kanggokké menèh, jalaran saiki sing tak jagakké namung Kristus déwé. 88 Pantyèn, kabèh kuwi mau jan ora ènèng ajiné blas nèk tak padakké karo kaweruh bab Kristus Yésus, Gustiku. Sembarang kuwi mau kabèh pantyèn wis tak buwang, jalaran ora kanggo 217 Filipi 3:21 gawé. Saiki sing tak jagakké namung Kristus lan aku kepéngin dadi siji karo Dèkné. Aku wis ora njagakké wèté agama menèh, nanging aku bisané keanggep bener lan ketampa Gusti Allah namung lantaran pretyaya marang Kristus. 1010 Namung barang siji iki sing tak karepké, yakuwi, aku kepéngin rumaket marang Kristus, supaya aku bisa kenal marang Dèkné lan ngrasakké kwasané, kwasa sing nangèké Dèkné sangka pati. Aku uga saguh nglakoni kasangsaran kaya Kristus, senajana sampèk mati, supaya aku uga bisa ditangèkké menèh sangka pati. Nglumui nyandak sing dituju Nglumui nyandak sing dituju 1212 Aku ora ngomong nèk aku wis tekan lan wis bisa kaya sing dikarepké Gusti ing uripku, ya durung, nang- ing aku nglumui tenan, supaya suwi-suwi bisa kaya sing dikarepké Kristus, sing manggil aku. 1313 Para sedu- lur, aku déwé pantyèn rumangsa nèk aku iki durung tekan sak kabèhé, durung, nanging barang siji iki sing tak lakoni, yakuwi: sembarang sing wis kliwat tak lalèkké kabèh, supaya aku bisa ngematké lan nyandak sing nang ngarepku. 1414 Mulané aku ya nglumui tenan sak kuwat-kuwatku, supaya ndang bisa nyandak tu- juanku lan bisa nampa upah sing nang swarga. Awit Gusti Allah manggil awaké déwé supaya awaké déwé bisa nampa upah iki, jalaran Kristus Yésus wis nglabuhi awaké déwé. 1515 Mulané para sedulur, awaké déwé iki sing wis nduwèni kadunungan sing mateng bab tyarané wong nurut Gusti, awaké déwé kudu mikir ngono. Nanging nèk nang tengahmu ènèng sedulur sing nduwèni pinemu liyané bab iki, Gusti Allah déwé sing bakal ndunungké marang kowé. 1616 Mung waé, senajan kepriyé waé, hayuk awaké déwé terus nurut sing dikarepké Gusti Allah. 1717 Para sedulur, pada diteruské enggonmu pada nu- rut aku. Aku wis ngekèki tulada marang kowé, mulané kowé kudu niru wong-wong sing pada nurut tulada kuwi. 1818 Jalaran okèh wong sing uripé ora pantes blas, malah dadi mungsuhé pentèngané Kristus. Wong- wong kuwi urip ngono rumangsané wis apik waé, Kris- tus ora usah mati nang pentèngan nglabuhi ma- nungsa. Pantyèn aku wis ping pira ngomongké bab iki lan saiki tak balèni sepisan menèh karo nangis: 1919 Gusti Allah bakal mbuwang wong-wong kuwi nang neraka. Ajuré pada nglakoni kekarepané Gusti Allah, nanging ora, malah pada nuruti kesenengan sing ora pantes. Nèk pada nglakoni barang sing ngisin-isinké wis ora pada nduwèni rumangsa isin; klakuan sing kaya ngono kuwi malah dienggo pamèran lan sing di- gagas namung barang kadonyaan. 2020 Nanging awaké déwé ora kaya ngono para sedulur, awit panggonané awaké déwé iki nang swarga. Mulané awaké déwé pa- da ngarep-arep Gusti Yésus Kristus, Juru Slameté awaké déwé, sing bakal teka sangka swarga. 2121 Karo pangwasa sing nelukké sembarang kabèh Dèkné bakal ngganti badané awaké déwé iki sing ringkih lan rusak, supaya bisa malih kaya badané Dèkné déwé.
Filipi 4:2 44 Mulané sedulur-sedulurku sing tak trésnani lan sing tak kangeni tenan, sing nggawé bungahé atiku lan sing tak gawé pamèran, sembarang sing tak omong kuwi mau kudu mbok pikir sing apik. Karepku kowé kabèh bisaa kentyeng nggondèli Gusti. 22 Aku nyuwun marang sedulurku wédok Odia lan Sin- tiké, mbok seduluran sing rukun. Kowé kabèh loroné lak wis nurut Gusti ta? 33 Lan aku uga nyuwun marang sedulurku Sudsigos, kantyaku nyambutgawé sing kenèng tak jagakké tenan, mbok sedulur wédok loro kuwi ditulungi, supaya bisa rukun menèh, jalaran sedulur wédok-wédok kuwi ora sembrana enggoné nyambutgawé nggelarké kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus karo aku, bebarengan karo sedulur Klé- mens lan sedulur-sedulur liyané sing jenengé ketulis nang Buku Panguripan. 44 Para sedulur, pada bungaha terus enggonmu pada nurut Gusti! Tak balèni sepisan menèh: pada bungaha! 55 Karo kabèh wong kowé kudu sing ngalah. Ora suwi menèh Gusti bakal teka. 66 Aja pada sumelang, nanging karepmu apa waé dipasrahké marang Gusti Allah ing pandonga lan panyuwun. Lan pada maturkesuwun marang Gusti. 77 Mengko Gusti Allah mesti bakal ngekèki katentreman ing atimu, katentreman sing ngungkuli kadunungané manungsa. Lan jalaran kowé pretyaya marang Kristus Yésus, atimu lan angen-an- genmu ora bakal bingung. 88 Para sedulur, sakdurungé aku nutup layang iki, aku kepéngin ngomongké bab siji menèh, ya iki: pada mikir barang sing tenan, sing pantes, sing bener, sing resik, sing nyenengké lan barang sing diajèni karo ma- nungsa. 99 Kabèh prekara sing wis tak wulangké lan sing wis mbok tampa, senajana tembungku, senajana tindakku, kabèh kudu mbok lakoni tenan. Gusti Allah, sing ngayemké atimu, mesti bakal nuntun kowé terus. Rasul Paulus maturkesuwun Rasul Paulus maturkesuwun 1010 Para sedulur, aku jan bungah tenan saiki bisa ketu- rutan enggonmu kepéngin ngréwangi aku. Aku ya ngerti nèk ora namung saiki waé kowé mikirké aku, nanging wis suwi, mung waé wingi-wingi kowé du- rung kober merlokké. 1111 Enggonku ngomong ngono kuwi ora jalaran aku iki kekurangan apa kepriyé, ora. 218 Filipi 4:23 Iku ora dadi sebab, jalaran aku bisa nyukupi awakku déwé karo apa ènèngé. 1212 Awit aku wis ngrasakké kekurangan, uga kelubèran. Aku ngerti kepriyé eng- gonku kudu ngadepi situasi apa waé, ing wayah warek lan ing wayah ngelih, ing kelubèran lan ing kekuran- gan. 1313 Situasi apa waé aku bisa nyangga, jalaran Kris- tus ngekèki kekuwatan aku. 1414 Nanging ya apik banget enggonmu pada nulungi aku ing sakjeroné kangèlan iki. 1515 Para sedulur nang Filipi, kowé déwé pada ngerti, dongé aku lunga sang- ka Masedonia, sakwisé aku nggelarké kabar kabunga- hané Gusti Yésus Kristus sing sepisanan, wujuté ya ora ènèng pasamuan liyané sing ngréwangi aku kejaba mung kowé déwé. 1616 Uga dongé aku nang kuta Tèsa- lonika kowé ya pada ngirimi sokongan sing tak bu- tuhké, malah sampèk ping pindo enggonmu kirim. 1717 Ya ora ngomong nèk aku iki seneng nampa pawèh- mu, ora, nanging aku kepéngin weruh kabetyikanmu numpuk-numpuk terus. 1818 Mulané aku kepéngin ngabari nèk kirimanmu wis tak tampa kabèh lan pawèhmu okèhé malah ngungkul-ungkuli sing tak bu- tuhké. Kirimanmu sing digawa karo sedulur Epafrodi- tus wis tak tampa lan saiki aku wis ora kekurangan apa-apa. Pawèhmu kuwi anggepen pawèh marang Gusti Allah, pawèh sing énak ambuné kaya kurban sing disenengi karo Gusti Allah. 1919 Gusti Allahku iki ng- gumunké kasugihané, Dèkné bakal ngekèki apa waé sing mbok butuhké, jalaran kowé wis dadi siji karo Kristus Yésus. 2020 Mulané para sedulur, hayuk pada memuji Gusti Allah, Bapaké awaké déwé slawas- lawasé! Amèn. Penutup lan pamuji slamet Penutup lan pamuji slamet 2121 Aku kirim slamet marang sedulur-sedulurku kabèh sing pada nurut Kristus Yésus. Uga sedulur-sedulur sing nang kéné karo aku kirim slamet marang kowé. 2222 Sedulur-sedulur Kristen liya-liyané sing nang kuta kéné kirim slamet uga, luwih-luwih sedulur-sedulur sing kerja nang omahé ratuné. 2323 Para sedulur, tyukup seméné waé layang iki, mu- ga-muga Gusti Yésus Kristus mberkahi kowé kabèh. Paulus lan Timotius
Kolosé 1:3 219 Kolosé 1:21 Kolosé Kolosé Pembukakan lan pamuji slamet Pembukakan lan pamuji slamet 11 Layang sangka Paulus, sing dipilih karo Gusti Al- lah dadi rasulé Kristus Yésus lan uga sangka sedu- lur Timotius, marang umaté Gusti Allah nang kuta Kolosé, sedulur-sedulurku sing temen nurut Gusti Yé- sus Kristus. Muga-muga Gusti Allah Bapaké awaké déwé ngé- tokké kabetyikané lan katentremané marang kowé kabèh! embung maturkesuwun TTembung maturkesuwun ang Gusti Allah marmarang Gusti Allah 33 Para sedulur, saben awaké déwé ndongakké kowé, betyik marang liyané lan kaweruhmu bab Gusti bisaa selot suwi selot mundak. 1111 Awaké déwé uga ndonga, muga kowé bisa nampa kekuwatan sangka pang- wasané Gusti Allah sing nggumunké, supaya kowé bisa kuwat nyangga sembarang karo sabar, tanpa ne- su marang wong sing nggawé sangsarané uripmu. 1212 Malah bisaa pada bungah lan pada maturkesuwun marang Gusti Allah Bapaké awaké déwé, sing marakké awaké déwé pantes nampa panduman sing wis dityawiské nang panggonan pepadang, kanggo kabèh wong sing nurut Gusti. 1313 Gusti Allah wis ngluwari awaké déwé sangka pangwasané pepeteng lan saiki awaké déwé kaboyong kanti slamet ing sak ngisoré pangwasané Anaké sing ditrésnani. 1414 Ya jalaran sang- ka Anaké Gusti Allah iki awaké déwé saiki utyul sangka pangwasané Sétan lan awaké déwé uga bisa nampa pangapurané dosa. awaké déwé maturkesuwun marang Gusti Allah Ba- paké Gusti Yésus Kristus, awit awaké déwé krungu nèk kowé pada pretyaya tenan marang Kristus. Awaké déwé uga krungu bab katrésnanmu marang kabèh wong sing pada nurut Gusti Allah. 55 Kowé pretyaya lan trésna, jalaran kowé nduwèni pengarep-arep nèk Gusti Allah wis nyawiské berkah sing gedé nang swar- ga kanggo kowé kabèh. Bab pengarep-arep iki kowé krungu sepisanan dongé kowé krungu kabar sing nya- ta, yakuwi kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus. 66 Kabar kabungahan iki wis kasebar nang sak jembaré bumi lan wong pirang-pirang pada pretyaya marang kabar iki terus pada nglakoni urip manut karepé Gusti Allah. Pada waé karo lelakon ing uripmu, sakwisé kowé krungu kabar kabungahan sing sepisanan. Wu- juté kowé ya terus bisa dunung bab kawelasané lan kabetyikané Gusti kaya sak beneré. 77 Kowé krungu bab kuwi mau kabèh sangka sedulur Epafras, kantyaku sing nyambutgawé kanggo Gusti kaya aku. Dèkné tak trésnani tenan lan dèkné peladèné Kristus sing kenèng dijagakké lan sing nglabuhi kowé. 88 Ya sedulur Epafras iki sing ngomongi awaké déwé bab katrésnanmu, katrésnan sing sangka Roh Sutyi. 99 Mulané, wiwit awaké déwé krungu kabar sangka nggonmu kuwi tekané saiki, awaké déwé ora lèrèn ndongakké kowé. Awaké déwé ndonga, muga kowé bisa nduwèni pangerti bab apa sing dikarepké karo Gusti Allah ing uripmu. Muga kowé bisa nduwèni kaweruh lan kadunungan ing kasukman. 1010 Dadiné uripmu bisa pantes kaya sing dikarepké Gusti lan Gusti uga bisa lega ing sembarang prekara sing mbok lakoni. Muga kowé bisa mundak enggonmu nggawé Kristus kuwi sapa? Kristus kuwi sapa? 1515 Aku saiki kepéngin ndunungké bab Kristus, Anaké Gusti Allah. Awaké déwé ngerti nèk Gusti Allah kuwi ora kétok, nanging sapa sing weruh Kristus ya weruh Gusti Allah, jalaran Kristus sing ngétokké marang ma- nungsa Gusti Allah kuwi wujuté kaya ngapa. Kristus uga sing dadi sesirahé sembarang sing ènèng. 1616 Kuwi jalaran Dèkné sing dipréntah Gusti Allah kongkon ng- gawé sembarang sing ènèng, sembarang sing nang bumi, sing kétok mripat lan uga sembarang sing nang swarga sing ora kétok mripat, semono uga kabèh roh- roh lan pangwasa. Kabèh mau ènèngé sangka Kristus lan kanggo ngluhurké Kristus. 1717 Karomenèh, Kristus wis ènèng sakdurungé sembarang kuwi kabèh ènèng lan Dèkné sing ngwasani lan nata sembarang sing ènèng. 1818 Kristus kuwi sesirahé badané, yakuwi pasamuané. Dèkné sing dadi wiwitané lan sing ngekè- ki urip marang pasamuané. Dèkné uga sing di- tangèkké sangka pati sing ndisik déwé karo Gusti Al- lah, mulané ing sembarang prekara Kristus ya sing ndisik déwé. 1919 Kristus dadi sesirahé sembarang, jalaran wis dadi kekarepané Gusti Allah déwé mang- gon ing Kristus, supaya Gusti Allah bisa kétok sak kabèhé ing Kristus. 2020 Ya lantaran Kristus Gusti Allah ngrukunké sembarang karo Dèkné déwé. Sembarang sing nang swarga lan sing nang bumi wis dirukunké karo Gusti Allah lantaran Kristus, sing dipentèng geti- hé tumètès sampèk mati. 2121 Kowé mbarang saiki wis dirukunké karo Gusti Al- lah, senajan uripmu mauné adoh karo Dèkné. Kowé
Kolosé 1:22 mbiyèn malah mungsuhé Gusti Allah, jalaran sing mbok gagas lan sing mbok lakoni namung barang ala. 2222 Nanging saiki wis ora ngono. Saiki Gusti Allah wis ngrukunké kowé karo Dèkné déwé lantaran Kristus, sing mati kaya manungsa. Kristus mati nglabuhi kowé, supaya kowé bisa dadi wong urip kaya sing dikarepké Gusti, wong sing resik tanpa salah. 2323 Mulané kowé kudu mantep enggonmu pretyaya marang pituturé Gusti Allah lan aja sampèk kowé disimpangké sangka pengarep-arep sing karembuk ing kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus. Ya kabar kabungahan iki sing kasebar nang sak jembaré jagat lan aku iki, Paulus wis dadi peladèné Gusti kanggo ngerjani iki. asul Paulus Pelabuané rasul Paulus Pelabuané r kanggo pasamuan kanggo pasamuan 2424 Mulané aku saiki ya nandang kangèlan kanggo nglabuhi kowé, nanging aku malah bungah enggonku nglakoni iki. Dadiné aku bisa nggenepi kekurangané kasangsarané Kristus kanggo badané, yakuwi pasamuané. 2525 Aku dadi peladèné pasamuan, jalaran Gusti Allah sing ngekèki penggawéan iki marang aku. Aku kudu ngabarké marang kowé bab sembarang sing bakal ditindakké karo Gusti Allah kanggo kowé. 2626 Mauné, ing jaman sing wis kliwat, Gusti Allah du- rung tau ngomongké bab kuwi marang sapa-sapa. Nanging saiki kabar iki dietokké marang pasamuan. 2727 Gusti Allah pantyèn wis kepéngin ngetokké kabar iki marang pasamuané. Ya kabar iki sing ngomongké nèk Gusti Allah bakal nekakké barang sing nggumun-ng- gumunké marang kabèh bangsa sing dudu Ju. Kabar iki ngomongké apa ta sakjané? Kabar iki ngomongké nèk Kristus uga bakal manggon ing kowé sing dudu Ju. Lan jalaran Kristus manggon ing kowé, kowé uga ngarep-arep nèk Gusti Allah bakal ngelem kowé lan ngekèki barang sing nggumun-nggumunké marang kowé. 2828 Ya kabar sing penting banget iki sing dige- larké karo awaké déwé, kabar bab Kristus. Awaké déwé ngélingké marang kabèh wong, supaya pada manut marang Gusti lan sak inter-interé awaké déwé mulangi kepriyé tyarané wong nurut Gusti. Dadiné mbésuk nèk pada teka nang ngarepé Gusti Allah ora usah wedi, awit uripé tyotyok karo sing dikarepké Gusti. 2929 Mulané aku nglumui nyambutgawé sak inter- interku karo pitulungané Kristus sing tumandang karo kekuwatané ing uripku. Para sedulur, apa ta jalarané enggonku nyambut- gawé sak kuwatku nglabuhi kowé sing nang Kolosé, uga sedulur-sedulurku sing nang Laodiséa lan sedulur-sedulur liyané sing durung tau kepetuk aku? 22 Jalarané, supaya kowé kabèh bisa mantep ing pen- gandel lan pada trésna marang sakpada-pada lan bisa rukun bebarengan. Dadiné kowé bisa nduwèni kaweruh sing jeru lan bisa dunung sak kabèhé bab wewadiné Gusti Allah, yakuwi Kristus. 33 Kristus sing nduwèni kasugihané kaweruh lan pangerti. 22 220 Kolosé 2:15 44 Aku ngomongi kowé bab iki, supaya kowé ora kenèng diapusi wong karo omongan sing énak. 55 Ben- er, aku déwé ora nang tengahmu, nanging ing bati- nanku aku tyampur karo kowé. Aku bungah tenan bisa krungu nèk kowé kabèh pada rukun bebarengan lan pada mantep enggonmu pretyaya marang Kristus. Kristus wis menangké sembarang nang kayu pentèn- ang nang kayu pentèn- Kristus wis menangké sembar gangan 66 Para sedulur, kowé wis pada nampa Kristus Yésus dadi Gustimu, mulané saiki kowé kudu terus urip ru- maket marang Dèkné. 77 Tegesé, pada mantepa eng- gonmu pretyaya lan nuruta marang pitutur sing diwu- langké sing ndisik déwé, supaya bisa mantep kaya wit sing ngoyot jeru. Diterusna enggonmu pada manut lan njagakké marang Kristus lan aja pisan-pisan kendo enggonmu pretyaya marang pitutur sing bener bab Kristus, kaya sing wis diwulangké marang kowé karo sedulur Epafras. Lan aja pada lèrèn enggonmu maturkesuwun marang Gusti Allah. 88 Pada diati-ati, aja sampèk kowé katut kejiret karo pitutur sing apusan, yakuwi pitutur gawéané ma- nungsa sing manut pangwasa-pangwasa nang jagat. Kuwi dudu pitutur sing sangka Kristus. 99 Aja pada ng- gugu piwulang sing kaya ngono kuwi, jalaran Gusti Al- lah déwé dadi manungsa lan manungsa iki ya Kristus déwé. 1010 Dèkné ana ing sak nduwuré kabèh pangwasa, kayadéné mulékat-mulékat lan sétan-sétan. Mulané, jalaran kowé wis dadi siji karo Kristus, kowé uga wis nduwèni sembarang sing mbok butuhké kanggo mangertèni kekarepané Gusti Allah. 1111 Dongé kowé nampa Kristus, Gusti Allah ngekèki tanda marang kowé kanggo nengeri nèk kowé saiki wis wèké Dèkné. Kuwi dudu sunat sing lantaran tan- gané manungsa, ora, nanging sunat lantaran Kristus, awit Dèkné sing medot kowé sangka kesenenganmu sing ala. 1212 Sak barengé kowé dibaptis ing banyu, kowé katut kakubur karo Kristus lan uga ditangèkké menèh ing urip anyar, kaya enggoné Gusti Allah nangèké Kris- tus sangka pati. Kowé saiki nglakoni urip anyar, jalaran kowé pretyaya nèk Gusti Allah bisa medot kowé sang- ka pangwasané ala, kaya enggoné Gusti Allah bisa nangèké Kristus sangka pati. 1313 Pantyèn ngono kuwi lelakoné uripmu kabèh. Mauné kowé pada mati ing kasukman, jalaran kowé ora kenal marang Gusti Allah. Dadiné kowé ya ora ngerti bab urip sing dikarepké karo Gusti Allah. Mulané kowé ya namung nglakoni sing ala terus. Nanging senajana kowé mauné mati ing kasukman, saiki Gusti Allah wis nguripké kowé bareng karo Kristus. 1414 Salahé awaké déwé kabèh wis dingapura lan layang tanda salahé awaké déwé wis di- tyorèk kabèh. Pantyèn ya layang kuwi lan isi-isiné layang kuwi sing nyentyang lan nyalahké awaké déwé. Nanging saiki kuwi kabèh wis disuwèk karo Gusti, wis katut dipaku nang kayu pentèngan. 1515 Nang kayu pen- tèngan kono Kristus wis menangké pangwasané roh- roh sing ala kabèh. Pangwasa-pangwasa mau kabèh
Kolosé 2:16 dièrèt-èrèt digawé tontonan ing sakjeroné arak- arakan, kanggo tanda nèk Kristus wis menang. a pernatan gawéané ma- Pada nuruta Kristus, ora pernatan gawéané ma- Pada nuruta Kristus, or nungsa nungsa 1616 Mulané para sedulur, aja pada nggatèkké marang wong sing ngomong penging mangan iki lan penging ngombé kaé, kudu ngurmat dina iki apa taun kaé apa tanggal anyar. Wong-wong kuwi uga meksa ngongkon manut pernatan-pernatané dina sabat. 1717 Kuwi aja dirèwès, jalaran pernatan-pernatan kuwi mau kabèh namung ayang-ayangé barang sing bakal teka. Sing nyata tenan ya Kristus déwé. Dèkné saiki wis teka, mulané kowé ora usah nglakoni pernatan- pernatan sing lawas kuwi. 1818 Nèk ènèng wong nyepèlèkké pretyayamu lan ngaku-aku nèk apiké ngungkuli kowé, jalaran dèkné jaréné nampa kaweruh lan menawa terus ngomongi kowé kongkon sing an- dap-asor banget lan kongkon nyembah marang mulékat-mulékat, kowé aja gelem. Wong kaya ngono kuwi namung sombong, nanging ora ènèng wujuté, pikirané namung tyara kadonyaan. 1919 Kuwi ora tyotyok karo sesembahan sing dikarepké karo Kristus. Kristus sing kudu digugu, awit Dèkné sing dadi sesirahé awaké déwé lan Dèkné sing ngrumati lan ngumpulké awak sak kujur bisa dadi siji nganggo balung lan sung- sum. Dadiné bisa mundak gedé kaya sing dikarepké Gusti Allah. Mati lan urip katut Kristus Mati lan urip katut Kristus 2020 Para sedulur, kowé wis pada katut mati karo Kris- tus lan kowé saiki wis nglakoni urip anyar. Kowé wis ora usah nglakoni pernatan lan sirikan sing diperlokké karo wong sing ora kenal marang Gusti Allah, sing ngomong: "Aja ndemèk iki," "Aja ngityipi kuwi," lan "Aja nyénggol iki lan kuwi!" 2222 Kuwi kabèh lak gawéané Gusti Allah ta? Lan Gusti Allah nggawé kuwi kabèh lak supaya dikanggokké ta? Nèk wis dikanggokké ya wis entèk ta? Mulané, aja pada ngrèwès marang pernatan lan sirikan gawéané manungsa. 2323 Pantyèn, nèk dis- awang barang kaya ngono kuwi kétoké ya sesemba- han sing apik déwé, kayadéné nyembah marang mulékat, andap-asor sing kliwat lumrah lan ngajar awaké déwé. Nanging sakjané ora ènèng perluné blas, malah namung marakké sombong. Para sedulur, kowé wis dadi siji karo Kristus. Mu- lané, dongé Gusti Allah nangèké Kristus sangka pati, kowé uga katut karo Kristus ditangèkké sangka pati. Kowé saiki wis nduwé urip anyar. Pada mikira barang sing nang swarga, nang panggonané Kristus, sing njagong nang tengené Gusti Allah. 22 Pada mikira sembarang sing nang swarga, aja sing ing donya kéné. 33 Awit kowé kuwi wis mati katut karo Kristus lan urip ala sing kaya mauné kuwi wis dirampungké. Urip- mu saiki iki wis dadi siji karo Kristus, kasimpen ing Gusti Allah. 44 Namung Kristus déwé sing bisa ngekèki urip kaswargan kuwi. Mulané, mbésuk nèk Dèkné 33 221 Kolosé 3:17 bakal teka menèh, kabèh wong bakal weruh urip an- yar iki lan kowé bakal katut kaelem bareng karo Kris- tus. Urip sing anyar lan urip sing lawas Urip sing anyar lan urip sing lawas 55 Mulané para sedulur, kowé kudu medot kesenen- gan sing ala kayadéné: laku bédang, nglakoni sèks sing ora lumrah, ngepéngini sèks sing ora pantes lan laku murka. Laku murka kuwi tunggalé waé karo pa- nyembah marang brahala. 66 Klakuan sing kaya ngono kuwi namung nekakké nesuné Gusti Allah. 77 Mbiyèn kowé pantyèn nduwèni klakuan sing kaya ngono, nanging saiki kuwi kudu mbok buwang kabèh, kayadéné: nesu, jèngkèl, rasa sengit, pengomongan ala bab liyané lan tembung sing kotor. 99 Uga, aja pada goroh marang sakpada-pada, awit urip sing lawas lan klakuan sing lawas wis mbok buwang. 1010 Kowé saiki wis dadi wong anyar sing suwi- suwi selot mada-rupa karo Gusti Allah sing nggawé kowé. Mulané, suwi-suwi kowé uga mundak dunung marang apa sing dikarepké karo Gusti Allah ing urip- mu. 1111 Dadiné, jalaran kowé kabèh wis dadi wong an- yar, wis ora dadi sebab menèh kowé kuwi dudu wong Ju apa wong Ju, kowé kuwi sunat apa ora, kowé kuwi wong liya bangsa apa wong ora ngerti tata-tyara, kowé kuwi slaf apa wong merdéka. Kuwi mau kabèh wis blas ora dadi sebab. Sing dadi sebab ya Kristus, sing urip ing kowé kabèh. 1212 Para sedulur, kowé wis dipilih karo Gusti Allah, su- paya kowé mèlu dadi brayaté Gusti Allah sing ditrés- nani tenan. Mulané, saiki kowé kudu nduwèni melas lan kudu gemati marang liyané. Aja nduwèni pikiran nèk kowé kuwi apiké ngungkuli liyané, nanging sing andap-asor, sing alus lan sing sabar. 1313 Pada tulung- tinulunga lan pada ngapuraa marang sakpada-pada, nèk salah-siji ènèng sing nduwé salah. Kowé kudu ngapura marang liyané, awit Gusti Allah ya wis ngapu- ra marang kowé. 1414 Lan sing penting déwé, sing kudu ing sak nduwuré sembarang iki ya ora liya kejaba ka- trésnan. Awit nèk kowé pada trésna marang sakpada- pada, kowé bisa urip rukun bebarengan dadi siji. 1515 Kristus wis nentremké uripmu, mulané kowé kudu urip bebarengan sing tentrem. Gusti Allah déwé wis manggil kowé supaya pada rukun bebarengan, awit kowé wis dadi badan siji. Aja pada lali maturkesuwun marang Gusti Allah. 1616 Kowé kudu nglumui supaya pangertimu bab pituturé Gusti Yésus Kristus bisa mundak terus lan mbok turut tenan. Mulané, sak in- ter-intermu pada wulangana lan élingana sakpada-pa- da. Pada memujia Gusti Allah sak atimu, nganggo sin- gi sing sangka Kitab Sutyi lan singi sing ngluhurké je- nengé Gusti Allah. Memujia Gusti Allah uga nganggo singi sing diedunké karo Roh Sutyi ing atimu. Diké- tokké nganggo singi-singi kuwi nèk kowé maturke- suwun tenan marang Gusti Allah. 1717 Lan menèh, ing sembarang prekara sing mbok omong lan mbok lakoni, dikétokké nèk kowé wis nurut Gusti Yésus lan aja pada lali maturkesuwun marang Gusti Allah Ba-
Kolosé 3:18 paké awaké déwé, jalaran Gusti Yésus wis nylametké awaké déwé. ayat Kristen Urutan kanggo brayat Kristen Urutan kanggo br 1818 Saiki aku kepéngin ngomongké bab urip bebaren- gan ing sakjeroné omah. Sedulur-sedulurku wédok, kowé kudu manut marang bojomu. Nèk wong nurut Gusti pantesé ngono. 1919 Sedulur-sedulurku lanang, kowé kudu nrésnani bojomu lan aja pisan-pisan ndadèkké periné atiné. 2020 Botyah-botyah, kowé kudu manut marang wong tuwamu ing apa waé, awit Gusti seneng nèk anak- anak manut. 2121 Sedulur-sedulurku sing wis nduwé anak, aja ng- gawé larané atiné anak-anakmu. Mengko ndak pada semplak. 2222 Sedulur-sedulurku sing slaf, kowé uga kudu manut marang sing nduwèni uripmu ing donya kéné. Kowé kudu manut ing prekara apa waé, ora namung nèk kowé ditunggoni, namung nggolèk lem-leman waé, ora, nanging manut sak atimu, jalaran kowé ngajèni marang Gusti. 2323 Ing penggawéan apa waé, nyambuta gawé karo seneng, dianggep nyambutgawé kanggo Gusti, ora kanggo manungsa. 2424 Ngertia nèk Gusti déwé sing bakal ngupahi kowé. Sembarang sing wis dijanji karo Gusti ya bakal mbok tampa uga. Awit kowé kuwi sak- jané ora nyambutgawé kanggo manungsa, nanging kanggo Kristus déwé. 2525 Mulané, sapa sing neruské salahé, aja kagèt nèk bakal nampa upahé uga, awit Gusti Allah ora pilih-sih. Sedulur-sedulurku sing nduwé slaf! Kowé kudu tumindak sing bener marang slafmu lan kudu mbok rumati sing apik. Pada élinga nèk kowé uga ènèng sing nduwé, yakuwi Gustimu nang swarga. 44 Pengéling-éling sing penting Pengéling-éling sing penting 22 Para sedulurku kabèh, aja lèrèn enggonmu nde- donga. Pada sing awas lan sing ati-ati lan aja lali maturkesuwun marang Gusti Allah sing nulungi kowé. 33 Aku uga didongakké, supaya Gusti Allah nggawèkké dalan enggonku nggelarké pituturé Gusti. Dadiné aku bisa ndunungké marang kabèh wong nèk Gusti Allah ngongkon Kristus teka nang jagat, tujuané nulungi kabèh wong, ora namung wong Ju. Iki wewadi sing mauné kasimpen, nanging saiki kudu tak gelarké. Kuwi jalarané aku saiki disetrap iki. 44 Mulané, aku di- dongakké tenan, supaya aku bisa ndunung- ndunungké bab iki kaya sing sak mestiné marang wong-wong. 55 Tindak-tandukmu ing tengahé wong sing ora pretyaya kudu sing pantes, nganggo kadunungan lan saben kelunggaran kudu mbok kanggokké sing apik, kanggo ngétokké nèk Kristus kepéngin nulungi kabèh wong. Nèk omong-omongan karo wong-wong kuwi tembungmu kudu sing sedep lan migunani. Dadiné 222 Kolosé 4:18 nèk ènèng sing takon apa waé kowé bisa nyauri sing sak mestiné. Kabar slamet lan penutup Kabar slamet lan penutup 77 Para sedulur, sedulur Tikikus tak kongkon teka nang nggonmu, supaya kowé bisa krungu sangka dèkné bab kepriyé kabaré karo aku iki. Sedulur Tikikus iki tak trésnani tenan, dèkné jan temen ngréwangi aku nyambutgawé kanggo Gusti. 88 Mulané aku ya ngongkon dèkné niliki kowé. Dèkné bisa ngabari kowé bab awaké déwé iki sing nang Rum kéné lan dèkné uga bisa mbangun lan nglipur atimu kabèh. 99 Sedulur Tikikus bakal dikantyani karo sedulur Onésimus. Kowé mesti kenal Onésimus, dèkné ya sangka Kolosé kono. Iki ya sedulur sing tak trésnani lan dèkné temen ngréwangi aku nang kéné. Sedulur loro iki sing bakal ngabari kowé bab penggawéané Gusti nang Rum kéné. 1010 Sedulur Aristarkus kirim slamet marang kowé. Dèkné disetrap karo aku nang kéné. Kabar slamet uga sangka sedulur Markus. Sedulur Markus iki ponakané sedulur Barnabas. Aku wis tau ngomongké bab sedu- lur Markus iki. Kapan-kapan nèk dèkné teka nang ng- gonmu ya ditampa sing apik. 1111 Uga sedulur Yésus, sing parapané Yustus, kirim slamet marang kowé. Sangka bangsa Ju ya namung sedulur telu iku mau sing ngréwangi aku karo penggawéané kratoné Gusti Allah. Sedulur telu iki pantyèn pitulungan gedé kang- go aku. 1212 Kabar slamet uga sangka sedulur Epafras, sing nyambutgawé kanggo Kristus Yésus uga. Dèkné ya sedulur sangka nggonmu kono. Ngertia nèk sedulur Epafras iki temen ndongakké kowé, supaya kowé bisa mantep ing pengandel lan bisa diwasa ing kasukman. Dadiné kowé bisa ngerti apa sing dikarepké Gusti Al- lah lan ora namung ngerti, nanging mbok lakoni ten- an. 1313 Jan ora sembrana tenan sedulur Epafras iki eng- goné ndongakké kowé, aku weruh déwé. Lan ora na- mung kowé sing nang Kolosé sing didongakké, nang- ing uga sedulur-sedulur sing nang Laodiséa lan Hi- rapolis. 1414 Dokter Lukas, kantyaku sing tak trésnani lan uga sedulur Démas mèlu kirim slamet marang kowé kabèh. 1515 Awaké déwé nyuwun marang kowé kabèh, kabar slamet sangka awaké déwé iki uga dikirimké marang sedulur-sedulur nang Laodiséa lan uga marang sedu- lur Nimfa lan pasamuan sing ngumpul nang omahé dèkné. 1616 Nèk layang iki wis diwatyakké nang pasamuan Kolosé kono, terus dieterké nang Laodiséa, supaya uga diwatyakké nang pasamuan kana. Lah layang sing tak kirimké marang pasamuan Laodiséa, kuwi uga kudu mbok watyaké nang pasamuanmu. 1717 Sedulur Arkipus diomongi supaya ngerjani peng- gawéané Gusti terus tekan rampungé. 1818 Tyukup seméné waé layang iki, aku déwé sing ngekèki tanda-tangan. Aja pada lali nèk aku iki nang setrapan nglabuhi kowé.
Kolosé 4:18 Muga-muga Gusti Allah ngétokké kabetyikané marang kowé kabèh. 223 Kolosé 4:18 Paulus
1 Tèsalonika 1:2 224 1 Tèsalonika 2:9 èsalonika 1 T1 Tèsalonika Pembukakan lan pamuji slamet Pembukakan lan pamuji slamet 11 Para sedulur, iki layang sangka Paulus, Silas lan Timotius, marang pasamuan nang kuta Tèsaloni- ka sing wis dadi umaté Gusti Allah Bapaké lan Gusti Yésus Kristus. Muga-muga kabetyikan lan katentreman ngebeki kowé kabèh. èsalonika kanggo tulada Pasamuan Tèsalonika kanggo tulada Pasamuan T 22 Para sedulur, saben awaké déwé ndonga, awaké déwé ya ora lali ndongakké kowé kabèh. Awaké déwé maturkesuwun marang Gusti Allah nèk Dèkné ngélingké awaké déwé bab kowé kabèh nèk awaké déwé ndonga. 33 Awaké déwé ya ora lali marang peng- gawéan sing mbok tindakké sangka pretyayamu marang Gusti Allah. Awaké déwé uga ajek mikirké enggonmu pada nglumui tulung-tinulung, jalaran kowé pada trésna tenan marang sakpada-pada. Awaké déwé ora lali enggonmu pada sabar nyangga sak wernané kangèlan tanpa semplak, jalaran kowé pada nduwèni pengarep-arep nèk bakal dadi siji karo Gustiné awaké déwé, Yésus Kristus. Sembarang kuwi ngekèki tanda nèk kowé urip nurut Gusti Allah, Ba- paké awaké déwé kabèh. 44 Para sedulur, awaké déwé tansah maturkesuwun marang Gusti Allah, awit awaké déwé ngerti nèk Dèkné trésna tenan marang kowé lan Dèkné wis milih kowé dadi umaté. Kepriyé awaké déwé bisané ngerti nèk Gusti Allah milih kowé? 55 Awit awaké déwé enggoné nggelarké kabar kabungahan bab Gusti Yésus ora namung karo tembung waé, ora, nanging Gusti Allah déwé ngétokké kwasané karo penggawé sing nggumun-nggumunké. Lan menèh, Roh Sutyi sing ndunungké marang kowé nèk pitutur bab Gusti Yésus kuwi bener. Kowé pada ngerti déwé, dongé awaké déwé ijik tyampur karo kowé, awaké déwé uripé ya ati-ati tenan ing apa waé. Kuwi mau kanggo ngekèki tulada sing apik marang kowé. 66 Lan kowé saiki uga pada nglakoni kangèlan niru awaké déwé lan niru Gusti Yésus. Awit, senajan abot lan angèl banget, kowé meksa gelem nampa pituturé Gusti Allah karo bungah. Roh Sutyi sing ngekèki kabungahan kuwi marang kowé. 77 Dadiné saiki kowé kenèng ditiru karo sedulur-sedulur kabèh sing mang- gon nang bawah Masedonia lan bawah Akaya. 88 Awit molai sangka nggonmu pituturé Gusti Allah terus mrèmèn-mrèmèn. Ora namung nang bawah Masedo- nia lan Akaya waé, nanging nang endi-endi wong- wong pada krungu bab pengandelmu marang Gusti Allah. Dadiné awaké déwé wis ora usah ngomong apa- apa menèh prekara kuwi. 99 Wong-wong kuwi déwé pa- da ngomongké enggoné awaké déwé teka nang ng- gonmu lan enggonmu pada nampa awaké déwé. Uga pada ngomongké enggonmu pada ninggal gusti allah sing palsu lan saiki kowé pada nurut Gusti Allah sing nyata lan sing urip slawas-lawasé. 1010 Lan saiki kowé pa- da ngarep-arep Anaké Gusti Allah sing bakal teka menèh sangka swarga, yakuwi Gusti Yésus Kristus, sing wis ditangèkké sangka pati. Dèkné sing ngutyuli awaké déwé sangka setrapané Gusti Allah, awit Gusti Allah bakal nyetrap kabèh wong sing nglakoni ala. TTumindaké r asul Paulus umindaké rasul Paulus èsalonika nang Tèsalonika nang T 22 Para sedulur, kowé déwé ngerti nèk tekané awaké déwé nang nggonmu ora muspra. 22 Sakdu- rungé awaké déwé teka nang nggonmu awaké déwé wis disiya-siya lan digawé sembrana nang kuta Filipi. Nanging Gusti Allah ngekèki kekendelan marang awaké déwé lan senajan awaké déwé dialang-alangi, awaké déwé meksa nggawa pituturé Gusti Allah marang kowé. 33 Enggoné awaké déwé ngandani kowé kuwi ora kanggo nyasarké kowé apa nggolèk bati apa ngapusi, ora. 44 Nanging awaké déwé nuju supaya Gusti Allah lega karo awaké déwé. Dèkné sing ngerti angen-angen-pikirané awaké déwé lan Dèkné wis nganggep awaké déwé pantes nggelarké kabar kabungahan Gusti Yésus Kristus, mulané awaké déwé ora nggolèk pengalemané manungsa, nanging apa sing dikarepké karo Gusti Allah. 55 Gusti Allah déwé da- di seksi! Awaké déwé ora tau nganggokké tembung énak kanggo ngenèng kowé, supaya nemu bati, ora. 66 Awaké déwé ya ora tau nggolèk pengalemanmu apa wong liyané. Sakjané awaké déwé dadi rasulé Gusti Yé- sus nduwèni kwasa mréntah lan njaluk apa waé. 77 Nanging ora, suwéné awaké déwé tyampur karo kowé awaké déwé malah sarèh, kaya ibu sing nrésnani lan ngrumati anak-anaké kaé. 88 Mulané, jalaran awaké déwé trésna banget marang kowé, awaké déwé ora namung nggawa kabar kabungahané Gusti Allah marang kowé, nanging awaké déwé uga ora éman ngekèkké nyawané pisan. Awaké déwé jan trésna ten- an marang kowé. 99 Kowé déwé mesti ijik kélingan para sedulur! Awaké déwé nyambutgawé mempeng awan lan wengi nggolèk pangan, supaya awaké déwé ora
1 Tèsalonika 2:10 dadi renggan lan répotmu. Ya ngono kuwi awaké déwé enggoné nggelar kabar kabungahané Gusti Al- lah marang kowé. 1010 Para sedulur, kowé déwé sing dadi seksi lan uga Gusti Allah. Suwéné awaké déwé tyampur karo kowé sing pada pretyaya marang Gusti Yésus, awaké déwé uripé ati-ati, ora nglakoni barang sing ora apik. Karo sapa-sapa awaké déwé ya nindakké sing bener lan awaké déwé ora ngekèki jalaran wong nyalahké awaké déwé. 1111 Lan kowé déwé ngerti enggoné awaké déwé ngandani lan nglipur kowé siji-sijiné. Eling-éling kaya bapak ngandani anak-anaké kaé. 1212 Awaké déwé ngélingké lan nglipur kowé ing wayah angèl, supaya uripmu ndadèkké legané Gusti Allah, sing wis manggil kowé kongkon mèlu ing kratoné, supaya kowé bisa ngrasakké kabungahan gedé slawasé. 1313 Enèng jalaran liyané menèh sing marakké awaké déwé tansah maturkesuwun marang Gusti Allah, yakuwi, dongé awaké déwé ngabarké pituturé Gusti Allah marang kowé, kowé pada gelem ngrungokké lan pada gelem nampa. Lan menèh, ora mbok anggep kaya pituturé manungsa, ora, nanging kaya sak ny- atané, mbok anggep pituturé Gusti Allah déwé. Wu- juté pituturé Gusti Allah ya nyambutgawé tenan ing uripmu, sing pada pretyaya marang Gusti Yésus Kris- tus. 1414 Awaké déwé nitèni nèk pituturé Gusti Allah nyambutgawé nang tengahmu, awit apa sing pada di- alami karo sedulur-sedulur sing nurut Gusti Yésus nang Yudéa uga kowé pada waé ngalami. Kaya eng- goné wong agama Ju nyiya-nyiya sedulur-sedulur Kris- ten sing nang Yudéa, bangsamu déwé uga nyiya-nyiya kowé. 1515 Mbiyèn-mbiyèné wong agama Ju matèni para nabi, terus matèni Gusti Yésus lan saiki wong-wong kuwi nyiya-nyiya awaké déwé sampèk kliwat-ngekat, ndadèkké nesuné Gusti Allah. Lan menèh, wong-wong kuwi pada mungsuh marang saben wong. 1616 Pada ngalang-alangi awaké déwé supaya ora bisa ngabarké pituturé Gusti Allah marang bangsa liyané, pitutur sing bisa nekakké keslametan. Dadiné salahé wong agama Ju kuwi numpuk-numpuk sampèk Gusti Allah ora sabar menèh lan entèk-entèké wong-wong kuwi disetrap. èsalonika Rasul Paulus kepénin niliki pasamuan Tèsalonika Rasul Paulus kepénin niliki pasamuan T 1717 Nanging para sedulur, sakwisé awaké déwé pisah sak untara sangka kowé, awaké déwé saiki kangen tenan marang kowé. Awit awaké déwé pantyèn pisah ing raga, ora weruh kowé, nanging ora pisan-pisan pisah ing ati. Mulané, awaké déwé ya nglumui tenan supaya bisa kepetuk menèh karo kowé. 1818 Awaké déwé kepéngin balik nang nggonmu lan aku déwé, Paulus, wis ping pira njajal nggolèk dalan, nanging Sétan ngalang-alangi awaké déwé. 1919 Para sedulur, mbésuk nèk Gusti Yésus balik menèh, kowé mesti bareng karo awaké déwé ngadek nang ngarepé. Sapa menèh kejaba kowé sing marakké awaké déwé ngarep-arep tekané Gusti. Sapa kejaba kowé sing dadi bungahé lan pamèrané awaké déwé, 225 1 Tèsalonika 3:13 mbésuk nèk Gusti Yésus teka. Ora ènèng sing ngungkuli kowé. 2020 Pantyèn tenan, kowé sing dadi pamèrané lan kabungahané awaké déwé. Para sedulur, awaké déwé wis ora betah ngem- pet kangené, mulané awaké déwé ngongkon sedulur Timotius budal nang nggonmu, awaké déwé bèn kèri waé nang Aténe kéné. Kowé ngerti nèk Timo- tius kuwi seduluré awaké déwé ing pengandel lan dèkné ngréwangi awaké déwé nggelarké kabar kabun- gahané Gusti Yésus Kristus. Dèkné teka nang nggon- mu, supaya bisa mbangun kowé lan ngélingké marang kowé, aja sampèk mbalik dalan lan ninggal Gusti, senajan kowé disiya-siya. Kowé wis ngerti déwé nèk kangèlan sing kaya ngono kuwi pantyèn wis lum- rah kanggo awaké déwé. 44 Kowé mesti kélingan, dongé awaké déwé ijik tyampur karo kowé, awaké déwé lak wis ngomong sakdurungé nèk wong-wong bakal ngalang-alangi lan nyiya-nyiya awaké déwé. Lah yakuwi sing klakon tenan saiki. 55 Mulané awaké déwé ngongkon sedulur Timotius niliki kowé, jalaran aku ora sabar ngentèni suwi menèh. Aku kepéngin ngerti kepriyé kabaré pengandelmu marang Gusti Yésus. Aku rada sangsi nèk Sétan menawa nggoda kowé terus kowé pada semplak. Mengko enggoné awaké déwé nglumui nyambutgawé nang nggonmu kuwi ndak muspra. 33 66 Nanging saiki sedulur Timotius wis balik menèh sangka nggonmu lan dèkné nggawa kabar sing ndadèkké bungahé awaké déwé. Dèkné ngomong nèk kowé pada mantep ing pengandel lan ing katrésnan lan pada nduwé penganggep betyik marang awaké déwé. Sedulur Timotius uga ngabari nèk kowé pada kangen tenan marang awaké déwé, kaya enggoné awaké déwé kangen marang kowé. 77 Mulané para sedulur, kabar kuwi mau kabèh nglipur awaké déwé ing sakjeroné kasusahan lan kasangsaran, awit awaké déwé saiki ngerti nèk kowé pada pretyaya terus marang Gusti Yésus. 88 Sakwisé awaké déwé krungu nèk kowé pada nurut Gusti terus, awaké déwé krasa urip menèh. 99 Kowé jan nekakké kabungahan gedé tenan marang awaké déwé. Kurang tembungé awaké déwé kanggo maturkesuwun marang Gusti Allah bab kuwi. 1010 Awan-wengi awaké déwé tansah ndonga marang Gusti Allah, nyuwun supaya awaké déwé bisa niliki kowé lan bisa nyukupké kekurangané pengan- delmu. 1111 Muga-muga Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan Gusti Yésus nggawèkké dalan, supaya awaké déwé bisa tekan nggonmu. 1212 Awaké déwé uga nyuwun marang Gusti Allah supaya nambahi katrésnanmu marang sakpada-pada lan marang wong kabèh. Dad- iné kowé bisa nrésnani liyané kaya enggoné awaké déwé nrésnani kowé. 1313 Ya ngono kuwi enggoné Gusti Allah bakal ngantepké atimu, supaya mbésuk, nèk Gusti Yésus teka karo para sutyi, kowé bisa resik lan sutyi ngadek nang ngarepé Gusti Allah Bapaké awaké déwé.
1 Tèsalonika 4:2 epé Gusti Urip sing sutyi nurut karepé Gusti Urip sing sutyi nurut kar 44 Para sedulur, awaké déwé wis mulangi kowé bab tyarané urip sing ndadèkké legané Gusti Allah. Uripmu wujuté ya kaya ngono. Nanging ing jenengé Gusti Yésus awaké déwé meksa nyuwun marang kowé supaya pada majua lan mundaka terus. 22 Kowé ngerti pernatan-pernatan sing wis diwulangké karo awaké déwé sangka karepé Gusti Yésus. 33 Karepé Gusti Allah kowé kudu nglakoni urip sing resik lan sing pantes, ngedohi laku bédang. 44 Saben wong lanang enggoné urip bebarengan karo bojoné kuduné karo ati sing seneng lan ngajèni. 55 Aja manut hawa kesenengan sing ora apik, kaya kalumrahané wong-wong sing ora ngerti Gusti Allah. 66 Ing bab iku kowé aja sampèk ng- gawèkké wirangé lan aja sampèk ngapusi sedulurmu. Awaké déwé enggoné ngélingké marang kowé ya wis ora kurang-kurang, nèk Gusti Allah bakal nyetrap wong sing nduwèni klakuan kaya ngono kuwi. 77 Awit sing dikarepké karo Gusti Allah kuwi ora supaya awaké déwé uripé rusu sak gelemé, ora, nanging supaya awaké déwé nglakoni urip sing sutyi. 88 Mulané, sapa ora nurut piwulang iki, ora nampik manungsa, nang- ing nampik Gusti Allah déwé sing ngekèki Rohé Sutyi marang kowé. 99 Awaké déwé wis ora usah nulisi kowé nèk kudu trésna marang tunggal sedulur, awit Gusti Allah déwé wis mulangi marang kowé kepriyé tyarané wong trés- na marang sakpada-pada kuwi. 1010 Lan wujuté kowé ya pada ngétokké katrésnan kuwi marang sedulur kabèh nang bawah Masedonia. Nanging para sedulur, awaké déwé kepéngin ngélingké marang kowé sepisan menèh, supaya enggonmu trésna marang sakpada- pada intera mundak terus. 1111 Para sedulur, kowé kudu nglumui urip sing rukun lan tentrem. Pada ngurusi uripé déwé lan nyambuta gawé nggolèk sandang-pan- gan déwé-déwé, kaya sing wis diwulangké karo awaké déwé dèk abené kaé. 1212 Dadiné wong njaba bisa nga- jèni marang kowé lan kowé ora usah njagakké wong liya, nanging bisa nyampèni awakmu déwé. Bab wong-wong sing wis mati Bab wong-wong sing wis mati lan tekané Gusti Yésusésus lan tekané Gusti Y 1313 Para sedulur! Awaké déwé uga kepéngin ngomon- gi kowé bab wong-wong sing wis mati, dadiné kowé ngerti lan ora usah sedi kaya wong liya-liyané sing ora nduwé pengarep-arep. 1414 Awaké déwé pada pretyaya nèk Gusti Yésus wis mati lan tangi menèh sangka pati? Semono uga awaké déwé ngerti nèk wong kabèh sing pretyaya marang Gusti Yésus, nanging sing saiki wis mati, mbésuk bakal ditangèkké karo Gusti Allah, su- paya bisa dadi siji karo Gusti Yésus. 1515 Mulané, awaké déwé kepéngin ngélingké marang kowé karo tembungé Gusti Yésus déwé: awaké déwé sing ijik urip tekan baliké Gusti Yésus ora pisan-pisan bakal budal ndisik, ninggal sing wis pada mati, ora. 226 1 Tèsalonika 5:11 1616 Awit mbésuk penggedéné mulékat bakal ngabari ndisik karo swara banter lan trompèté Gusti Allah bakal muni. Sakwisé kuwi Gusti Yésus déwé bakal medun sangka swarga. Terus sedulur-sedulur sing wis mati bakal pada tangi ndisik. 1717 Sakwisé kuwi, awaké déwé sing ijik urip terus bareng karo sing entas di- tangèkké kuwi, munggah nang méga metuki Gusti nang langit. Awaké déwé terus slawas-lawasé dadi siji karo Gusti. 1818 Mulané para sedulur, kowé kudu nglipur lan mbangun sakpada-pada karo tembungé Gusti kuwi mau. ata-tata ngentèni tekané TTata-tata ngentèni tekané Gusti Yésusésus Gusti Y Para sedulur, aku ora usah nulisi kowé bab kapan tekané Gusti lan ènèng apa bakalé nèk Dèkné teka. 22 Awit kowé kabèh wis pada ngerti déwé nèk Gusti Yésus tekané ing sakwijiné wantyi sing ora kenèng diarani, kaya tekané maling kaé, awaké déwé ora ngerti sakdurungé. 33 Nèk wong-wong pada rasan- rasan: "Wis tentrem lan wis apik saiki," terus mak bleng, karusakan gedé teka, kaya wong wédok nèk arep mbayi kaé, dadakan krasa lara. Wis ora kenèng diendek menèh. 44 Nanging kowé ora usah sangsi, para sedulur. Kowé pada ngarep-arep Gusti, dadiné nèk Dèkné teka kowé ora bakal kagèt kaya wong nèk ke- malingan kaé. Ora, awit kowé ora kaya wong sing mlaku nang petengan kaé. 55 Ora, awaké déwé iki kaya wong sing mlaku ing wayah awan, ing padang, dadiné bisa weruh. Ora kaya wong ing petengan. 55 66 Mulané para sedulur, hayuk awaké déwé uripé aja kaya wong turu, awit wong nèk turu kuwi nèk ènèng apa-apa ora ngerti. Ya kaya ngono kuwi uripé wong sing ora nurut Gusti. Nanging awaké déwé kudu melèk lan jaga-jaga. 77 Pantyèn, wong turuné ya wayah wengi lan sing mabuk ombèn ya mabuk wayah wengi. 88 Nanging awaké déwé iki sing urip ing padang kudu sing awas. Awaké déwé bisa njaga awaké déwé nèk awaké déwé pretyaya marang Gusti lan trésna marang Dèkné lan marang sakpada-pada. Awaké déwé kudu njagakké lan pretyaya tenan nèk Gusti bakal ngluwari awaké déwé sangka kwasané ala. 99 Awit, karepé Gusti Allah kuwi ora supaya awaké déwé nemu karusakan, ora, nanging supaya awaké déwé nemu keslametan. Awaké déwé bisané slamet, nèk pretyaya marang Gusti Yésus Kristus. 1010 Dèkné mati nglabuhi awaké déwé. Dadiné mbésuk nèk Dèkné teka, embuh awaké déwé ijik urip, embuh wis mati, kuwi ora dadi sebab. Pokoké, awaké déwé bakal urip dadi siji karo Dèkné. 1111 Mulané, kowé kudu nglipur lan mbangun sakpada- pada karo tembung iki. Ya kaya sing wis mbok lakoni saiki.
1 Tèsalonika 5:12 erna-werna pitutur WWerna-werna pitutur kanggo penutup kanggo penutup 1212 Para sedulur, awaké déwé nyuwun marang kowé: mbok pada ngajèni marang sedulur-sedulur sing pada nglabuhi kowé. Sedulur-sedulur kuwi sing dipanggil karo Gusti dadi penuntunmu lan sing mulangi kowé bab bener-klèruné tindakmu sak tyara wong Kristen. 1313 Sedulur-sedulur kuwi sing nyambutgawé nglabuhi kowé, mulané kudu mbok ajèni lan mbok trésnani ngungkuli sak lumrahé. Urip sing rukun bebarengan. 1414 Para sedulur, wong sing males ora gelem kerja kudu mbok omongi. Sing ijik wedi lan sangsi kudu mbok réwangi bèn kendel. Sing ijik ringkih ing pen- gandel kudu mbok tulungi, nanging kudu sing sabar karo sapa waé. 1515 Aja sampèk ènèng sedulur mbales ala marang liya, nanging pada nglumui nggawé betyik marang sakpada-pada lan marang kabèh wong. 1616 Karepé Gusti Allah enggonmu pada nurut Gusti Yé- sus Kristus kuwi ya iki: kabungahanmu dikétokké terus, aja pada kesel ndonga lan pada maturkesuwun 227 1 Tèsalonika 5:28 marang Gusti Allah terus, ora namung nèk èntèng lan kepénak, nanging uga nèk abot lan angèl. 1919 Aja pada ngendek penggawéané Roh Sutyi ing uripmu. 2020 Nèk ènèng sedulur nduwèni tembung sang- ka Gusti Allah, tembung kuwi aja disepèlèkké, nanging dipikir lan didelok klèru-beneré. Sing bener dilakoni. 2222 Barang ala apa waé kudu mbok edohi. 2323 Para sedulur, awaké déwé ndonga marang Gusti Allah, sing bisa ngekèki tentrem marang kowé, supaya Dèkné ngresiki uripmu, bèn uripmu ing apa waé bisa kaya Dèkné déwé. Awaké déwé uga ndonga supaya uripmu sak kabèhé, ing roh, nyawa lan raga, bisa re- sik. Dadiné mbésuk nèk Gusti Yésus Kristus teka, ora ènèng wong sing bisa nyalahké kowé. 2424 Gusti sing nyeluk kowé, Dèkné bakal nandangi tenan. Dèkné bakal netepi janjiné. 2525 Para sedulur, awaké déwé nyuwun pandongamu. 2626 Kirimké slamet marang sedulur kabèh lan aku nyuwun marang kowé, Gusti déwé dadi seksi, layang iki diwatyakké marang sedulurku Kristen kabèh. 2828 Tyukup seméné waé! Muga-muga Gusti Yésus Kris- tus ngétokké kabetyikané marang kowé kabèh. Paulus
2 Tèsalonika 1:2 228 2 Tèsalonika 2:9 èsalonika 2 T2 Tèsalonika Pembukakan lan pamuji slamet Pembukakan lan pamuji slamet 11 Para sedulur, iki layang sangka Paulus, Silas lan Timotius, marang pasamuan nang kuta Tèsaloni- ka sing wis dadi umaté Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan Gusti Yésus Kristus. 22 Muga-muga Gusti Allah, Bapaké awaké déwé lan Yésus Kristus, Gustiné awaké déwé, ngedunké ka- betyikané lan katentremané marang kowé kabèh. 1111 Mulané, nèk awaké déwé mikirké bab kuwi mau kabèh, awaké déwé tansah ndongakké kowé, bisaa ènèng wohé lan ènèng pantesé enggoné Gusti milih kowé, ora nganggur waé. Muga-muga Gusti Allah ngréwangi kowé karo kwasané, supaya barang betyik sing mbok karepké lan penggawéan apa waé kanggo Gusti bisa keturutan kabèh. 1212 Dadiné sangka uripmu jenengé Gusti bakal diluhurké karo wong-wong lan kowé déwé bakal dielem karo Gusti, awit Gusti Allah lan Gusti Yésus Kristus bakal ngétokké kabetyikané marang kowé. Kristus bakal ngrutu sak beneréé Kristus bakal ngrutu sak bener 33 Para sedulur, awaké déwé tansah maturkesuwun WWong Dur ong Durakaaka marang Gusti Allah nèk awaké déwé mikirké kowé. Pantyèn ènèng wujuté tenan. Awit pengandelmu marang Gusti Yésus selot suwi selot tambah lan ka- trésnanmu marang sakpada-pada selot suwi selot mundak. 44 Mulané kowé sing digawé pamèr karo awaké déwé nang pasamuan-pasamuan liyané. Awaké déwé pantyèn ngomongi sedulur-sedulur liyané nèk pengandelmu marang Gusti Yésus mantep tenan, senajan kowé disiya-siya lan nglakoni sak wernané kasangsaran lan kangèlan. 55 Kuwi kabèh dadi tanda nèk Gusti Allah bakal ngrutu kabèh wong sak beneré. Tegesé, kowé sing saiki pada nglakoni kasangsaran nglabuhi Gusti Yésus, mbésuk kowé bakal nampa upahé, yakuwi, kowé bakal di- anggep pantes karo Gusti Allah ngleboni kratoné. 66 Pantyèn, Gusti Allah mesti bakal nindakké sak ben- eré, Dèkné bakal nekakké kasangsaran marang wong- wong sing pada nyiya-nyiya kowé. 77 Malah kowé sing saiki pada nandang kangèlan bakal dikèki ayem bareng karo awaké déwé mbarang. Iki bakal klakon mbésuk nèk Gusti Yésus medun sangka swarga karo mulékat-mulékat sing gedé kwasané. 88 Karo geni sing mulak-mulak Gusti Yésus bakal ngrampungké kabèh wong sing pada nampik Gusti Allah lan sing pada nampik kabar kabungahané Gusti Yésus. 99 Tenan, Gusti bakal nyetrap wong kaya ngono kuwi sak ben- eré. Wong-wong kuwi bakal diusir, adoh sangka Gusti Allah slawas-lawasé, adoh sangka kamulyané sing ng- gumunké. 1010 Kuwi kabèh bakal klakon mbésuk ing dina tekané Gusti Yésus, nèk Dèkné bakal nampa pengale- mané kabèh wong sing wis masrahké uripé marang Dèkné. Ing dina kuwi kabèh sing pretyaya bakal ngluhurké Dèkné. Kowé mbarang bakal ènèng nang kono, awit kowé uga pada gelem pretyaya marang tembungé awaké déwé bab Gusti Yésus. 22 Para sedulur, awaké déwé saiki arep ngomongké bab tekané Gusti Yésus Kristus lan bab enggoné awaké déwé bakal dikumpulké dadi siji karo Dèkné nang panggonané. 22 Pantyèn wis ènèng sing pada mu- langi nèk kuwi wis klakon. Jaréné Roh Sutyi sing ngomongi ngono. Uga ènèng sing ngomong nèk awaké déwé tau mulangi nèk kuwi wis klakon lan ènèng liyané menèh ngomong nèk awaké déwé tau nulis nang layang nèk Gusti Yésus wis teka. Para sedu- lur, aja sampèk omongan sing kaya ngono kuwi ndadèkké bingungé atimu. 33 Wong-wong kuwi nga- pusi, aja digugu. Awit sakdurungé Gusti Yésus teka menèh wong pirang-pirang bakal pada ninggal dalané Gusti Allah. Sakwisé kuwi terus Wong Duraka ngétok, nanging dèkné bakal dibuwang nang neraka karo Gusti. 44 Wong Duraka kuwi bakal nglawan marang sembarang sing disembah lan sing dianggep gusti al- lah karo manungsa. Dèkné malah bakal njagong nongkrong nang Gréja Gedé, ngaku-aku nèk dèkné kuwi Gusti Allah, ngungkuli liya-liyané. 55 Bab kuwi mau kabèh aku wis tau ngomongi kowé dongé aku ijik nang nggonmu. Apa wis pada lali? 66 Kowé ngerti nèk saiki ijik ènèng sing ngalang-alangi Wong Duraka iki, mulané durung bisa ngétok. Dèkné metuné mbésuk nèk wis wantyiné, nèk Gusti Allah wis nglilani. 77 Pantyèn saiki dèkné wis nyambutgawé, ngo- jok-ojoki wong-wong kongkon pada ninggal dalané Gusti Allah, nanging ijik meneng-menengan waé. Ijik ènèng sing ngadang-adangi. 88 Metuné mbésuk, nèk sing ngadang-adangi iki wis lunga. Nanging Gusti Yé- sus bakal teka lan bakal matèni Wong Duraka karo tembungé lan njedulé Gusti Yésus bakal ngram- pungké kwasané Wong Duraka kuwi sak kabèhé. 99 Wong Duraka kuwi nèk metu bakal nganggo kwasané Sétan, bisa ngétokké kwasané karo tanda-
2 Tèsalonika 2:10 tanda lan mujijat-mujijat, kanggo nyasarké wong- wong. 1010 Wong-wong sing pantyèné wis bakal tiba ing karusakan pada gelem nggugu apusan kuwi. Awit ora gelem nampa pitutur sing bener, sing bisa nylametké uripé, malah pada nampik kuwi. 1111 Mulané Gusti Allah ngedunké pangwasa sing nyasarké wong-wong kuwi, sing marakké wong-wong nggugu apusan. 1212 Mengkono kuwi Gusti Allah bisa nyetrap kabèh wong sing ora pada nggugu marang pitutur sing ben- er, wong sing pada seneng nglakoni sing ala. ang Gusti Kesuwun marang Gusti Kesuwun mar 1313 Nanging para sedulur, kowé sing ditrésnani tenan karo Gusti. Awaké déwé rumangsa nèk awaké déwé iki kudu tansah maturkesuwun marang Gusti Allah nèk ngélingké kowé kabèh. Awit Gusti wis milih kowé. Pantyèn kowé sing diluwari sing ndisik déwé sangka kwasané ala. Kuwi penggawéané Roh Sutyi, sing wis ngresiki uripmu lan uga jalaran kowé pada pretyaya marang pitutur sing bener. 1414 Gusti wis manggil kowé lantaran kabar kabungahan sing digelarké karo awaké déwé marang kowé. Gusti manggil kowé supaya kowé uga éntuk pandumané Gusti Yésus, tegesé, kowé bakal digunggung-gunggung kaya enggoné wong- wong bakal nggunggung Gusti Yésus. 1515 Mulané para sedulur, kowé kudu mantep terus nurut marang pitu- tur sing wis diwulangké karo awaké déwé nganggo tembung lan uga nganggo layang. 1616 Sangka kabetyikané, Yésus Kristus déwé, Gustiné awaké déwé lan Gusti Allah, Bapak sing trésna tenan marang awaké déwé, wis ngekèki panglipur lan pen- garep-arep sing langgeng marang kowé. 1717 Muga-mu- ga Dèkné uga ngekèki kekendelan lan kekuwatan marang kowé kabèh enggonmu pada nindakké sing betyik, senajana mbok tindakké karo tembung apa karo penggawéan. Rasul Paulus nyuwun pandonga Rasul Paulus nyuwun pandonga Para sedulur, ijik ènèng prekara siji-loro menèh sing kudu tak omong. Sing penting déwé yakuwi, awaké déwé kudu mbok dongaké. Didongakké supaya pituturé Gusti bisa mrèmèn-mrèmèn terus lan ditam- pa karo wong-wong, ya kaya nang nggonmu kono. 22 Kowé ngerti nèk ora kabèh wong gelem pretyaya marang pituturé Gusti. Okèh sing pada nglawan lan ndadèkké sangsarané awaké déwé. Mulané, awaké déwé nyuwun pandongamu, supaya Gusti ngluwari awaké déwé sangka tangané wong kaya ngono kuwi. 33 Nanging para sedulur, Gusti kenèng dijagakké. 33 Dèkné bakal ngekèki kekuwatan marang kowé, supaya kowé bisa pretyaya terus lan Dèkné bakal mageri kowé sangka sak wernané ala. 44 Awaké déwé ngerti nèk kowé temen nurut Gusti, mulané awaké déwé ya 229 2 Tèsalonika 3:18 pretyaya nèk pituturé awaké déwé kabèh bakal mbok lakoni, saiki lan sak terusé. 55 Muga-muga Gusti madangi atimu, supaya kowé bisa dunung sepira gedéné katrésnané Gusti marang kowé lan panyuwuné awaké déwé uga, muga-muga Gusti Yésus Kristus ngekèki kemantepan marang kowé. Aja males kerja Aja males kerja 66 Para sedulur, ing jenengé Gusti Yésus Kristus awaké déwé mréntah kowé: sedulur sing males kerja lan sing urip sak karepé, sing ora nurut marang piwu- langé awaké déwé, sedulur sing kaya ngono kuwi kudu mbok edohi. 77 Kowé déwé pada ngerti nèk awaké déwé wis ngekèki tulada sing kenèng mbok tiru. Dongé awaké déwé nang nggonmu awaké déwé ya ora énak-énak slonjor waé. 88 Awaké déwé ya ora njagong njagakké liyané, ora. Wujuté awaké déwé nyambutgawé awan-wengi sampèk tangané kapalen, supaya awaké déwé ora dadi renggané sapa-sapa. 99 Awaké déwé enggoné nyambutgawé kuwi ora jalaran awaké déwé ora éntuk njaluk sokongan kowé, ora, nanging supaya uripé awaké déwé iki kenèng mbok tiru. 1010 Dongé awaké déwé nang nggonmu awaké déwé ya ajek ngomongi kowé: sedulur sing males ker- ja aja diréwangi. 1111 Awaké déwé ngomong ngono kuwi, jalaran awaké déwé krungu nèk nang nggonmu ènèng sedulur siji- loro sing males kerja, malah namung ngétan-ngulon ngrusui uripé liyané. 1212 Ing jenengé Gusti Yésus Kristus awaké déwé mréntah sedulur-sedulur kuwi supaya pa- da nyambutgawé nggolèk sandang-pangané déwé. 1313 Lan kowé, para sedulur, kowé sing ora kaya ngono, kowé aja pada kesel enggonmu nglakoni sing betyik. 1414 Dititèni, menawa waé ènèng sedulur sing ora gelem manut marang omongané awaké déwé sing ketulis nang layang iki. Sedulur kuwi aja diejèk bebarengan, mengko lak isin déwé. 1515 Nanging dèkné aja dianggep kaya mungsuh, ora, dèkné kudu mbok benerké kaya sedulur. Penutup lan pamuji slamet Penutup lan pamuji slamet 1616 Para sedulur, Gusti déwé sing bisa ngekèki katen- treman. Muga-muga Dèkné nuntun kowé kabèh lan ngekèki katentreman marang kowé sak terusé ing prekara apa waé. 1717 Tyukup seméné waé layang iki. Aku, Paulus, aku sing nanda-tangani layang iki, aku kirim slamet marang kowé. 1818 Muga-muga Gusti Yésus Kristus ngétokké ka- betyikané marang kowé kabèh. Paulus lan Timotius
1 Timotius 1:3 230 1 Timotius 2:2 1 Timotius 1 Timotius Pembukakan lan pamuji slamet Pembukakan lan pamuji slamet Timotius anakku, iki layang sangka nggonku, Paulus. Kowé pantyèn tenan anakku déwé ing pengandel, awit aku sing mituturi kowé bab Gusti Yé- sus lan kuwi sing marakké kowé pretyaya marang Dèkné. Gusti Allah, Juru Slameté lan Gusti Yésus, pitu- lungané lan pengarep-arepé awaké déwé, sing mrén- tah aku kongkon dadi rasulé Gusti Yésus Kristus. 11 Muga-muga Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan Kris- tus Yésus Gustiné awaké déwé, ngétokké kabetyikané, kawelasané lan katentremané marang kowé. Piwulang sing nyasarké Piwulang sing nyasarké 33 Timotius, apiké kowé terus nang Efése ndisik, kaya sing tak omong abené kaé dongé aku arep budal nang Masedonia. Apa jalarané kowé kok tak kongkon nang kono waé ndisik? Awit nang kuta Efése kono ènèng wong sing pada mulangi piwulang sing klèru. Wong- wong kuwi kudu mbok endek. 44 Aja éntuk mulangi dongèngan-dongèngan bab mbah-mbahané wong Ju, dongèngan sing ora ènèng entèké. Kuwi namung marakké padu, ora tyotyok blas karo sing dikarepké Gusti Allah. Karepé Gusti Allah kuwi, supaya kabèh wong bisa slamet, ya wong sing gelem pretyaya marang Dèkné. 55 Kenèng apa Gusti Allah kok mréntah awaké déwé kongkon mulangi pituturé? Supaya awaké déwé bisa trésna sing tenanan marang sakpa- da-pada, trésna karo ati sing resik lan temen lan karo pengandel sing tenanan, ora étok-étokan. 66 Enèng sing pada nyepèlèkké iki, entèk-entèké malih kaya tong kosong: okèh omongané, nanging blas ora ènèng tegesé. 77 Wong-wong kuwi kepéngin dianggep kaya guru-guru sing mulangi wèt-wèté Gusti Allah, nanging dèkné déwé ora pada ngerti apa sing diomong. Waduh, nèk mulangi waé kaya tenan-ten- ana, nanging sakjané dèkné déwé ora dunung apa sing diwulangké. 88 Awaké déwé lak ngerti ta nèk wèté Gusti Allah kuwi apik nèk dikanggokké sak mestiné. 99 Awaké déwé kudu dunung nèk wèt kuwi ora digawé kanggo wong sing betyik apa wong sing apik klakuané, ora! Wèt kuwi digawé kanggo wong sing nglakoni ala, wong sing nampik Gusti Allah lan sing ndablek, sing ora per- duli karo wèt lan pernatané Gusti Allah. 1010 Wèt kuwi kanggo wong sing matèni bapa-biyungé, wong sing tukang matèni wong, wong sing laku bédang lan sing nglakoni homo-sèks. Uga kanggo wong sing tukang dodol slaf, wong sing seneng ngapusi lan sing dadi seksi sing goroh. Wèt kuwi uga kanggo wong sing nglakoni barang liya-liyané sing ora tyotyok karo pitu- tur sing bener. 1111 Ya pitutur sing bener iki kabar kabun- gahan sing dipasrahké marang aku. Lan pitutur iki sing nduduhké gedéné Gusti Allah sing betyik. ang Gusti Kesuwun marang Gusti Kesuwun mar 1212 Aku jan maturkesuwun tenan marang Gustiné awaké déwé, Kristus Yésus. Awit Dèkné wis ngekèki kekuwatan marang aku kanggo nyambutgawé ngladèni Dèkné. 1313 Lan aku maturkesuwun tenan, awit Gusti Yésus nganggep aku pantes nyambutgawé kanggo Dèkné, senajan aku mbiyèn uga nyiya-nyiya wong-wong sing pada nurut Dèkné. Nanging Gusti Yé- sus meksa ijik melas marang aku, awit aku mauné ora ngerti apa sing tak lakoni kuwi, jalaran aku durung pretyaya marang Dèkné. 1414 Pantyèn, kawelasané Gustiné awaké déwé marang aku jan gedé tenan lan aku dikèki pengandel lan katrésnan marang Gusti Yé- sus Kristus. 1515 Timotius, tembung sing arep tak omong iki tenan lan kenèng mbok gugu, yakuwi, Gusti Yésus Kristus teka nang jagat kéné tujuané nulungi wong ala supaya bisa slamet. Ya kaya aku iki, sing gedé déwé salahé. 1616 Nanging Gusti Allah melasi aku, kanggo ngé- tokké kesabarané Gusti Yésus Kristus lan kanggo tyon- to marang wong-wong liyané sing ing tembé bakal pretyaya marang Dèkné lan nampa urip langgeng. 1717 Gusti Allah sing ora ènèng tunggalé, ratu langgeng sing urip slawas-lawasé lan sing ora kétok, Dèkné sing kudu diluhurké slawas-lawasé. Amèn. 1818 Timotius anakku, kowé tak pasrahi penggawéan iki, manut tembung-tembung sing wis kawetu mbiyèn, ngomongké nèk kowé bakal nyambutgawé kaya ngéné iki. 1919 Mulané, élinga marang tembung-tem- bung kuwi lan dilakoni sing tenanan. Dilakoni karo pengandel lan karo kebatinan sing resik. Awit ènèng wong sing pada nglakoni penggawéan iki, nanging ora karo kebatinan sing resik, entèk-entèké semplak pengandelé. 2020 Kayadéné Himénéus lan Alèksander, sing wis tak pasrahké marang Sétan, supaya pada kapok enggoné ngèlèk-èlèkké Gusti Allah. a penggedé Pandonga kanggo para penggedé Pandonga kanggo par Timotius, karepku sing ndisik déwé marang kowé yakuwi, pada ndedongaa, nyuwuna lan maturke- suwuna marang Gusti Allah kanggo wong kabèh. 22 Pa- da ndedongaa kanggo penggedéné negara lan wong 22
1 Timotius 2:3 kabèh sing nduwèni penjawab gedé. Dadiné awaké déwé uripé bisa ayem lan tentrem lan bisa ngladèni Gusti Allah karo tingkah lan laku sing bener. 33 Pandon- ga kaya ngono kuwi apik lan disenengi karo Gusti Al- lah, Juru Slameté awaké déwé. 44 Karepé Gusti Allah, bisaa kabèh wong nampa keslametan lan ngerti pitu- tur sing bener. 55 Karepé Gusti Allah uga, bisaa wong- wong pada ngerti nèk namung ènèng Gusti Allah siji lan namung ènèng wong siji sing bisa nggatukké ma- nungsa marang Gusti Allah, yakuwi Gusti Yésus, Juru Slameté manungsa. 66 Dèkné nglabuhi manungsa sam- pèk mati, supaya manungsa bisa utyul sangka kwasané ala. Patiné Gusti Yésus kuwi digawé tanda karo Gusti Allah nèk Dèkné kepéngin nulungi kabèh manungsa, supaya pada slamet. Pantyèn wantyiné ya wis pener tenan. 77 Mulané Gusti Allah milih aku dadi rasul sing kudu mulangi liya-liya bangsa bab pitutur sing bener. Dadiné bangsa liyané bisa pretyaya marang pitutur sing bener. 88 Timotius, karepku, nang endi waé nèk pada ngumpul, wong lanang-lanang nèk ndedonga kuduné karo ati sing pasrah marang Gusti Allah. Dadiné nèk ndonga bisa ngumbulké tangané, awit ora nduwèni rasa nesu apa sangsi nèk ora bakal ketampa pandon- gané. 99 Semono uga karepku kanggo wong wédok-wé- dok, pada nganggoa salin sing pantes lan patyakan sing lumrah. Ora usah rambuté digawé sing ora-ora lan dipasangi emas apa barang liyané sing pating ker- lip, ora. Lan ora usah nganggo salin sing larang- larang. 1010 Tenimbang nggolèk pengaleman karo patyakan sing kaya ngono kuwi, luwung pada nglumui nggawé betyik waé. Kuwi apik lan pantes kanggo ngé- tokké nèk nurut Gusti Allah. 1111 Wong wédok kudu sing anteng, trima diblajari karo wong lanang. 1212 Aku ora gelem nèk wong wédok mulangi nang kumpulan. Lan aku uga ora nglilani nèk wong wédok mandori sing lanang. Pantesé kuwi wong wédok kudu sing anteng. 1313 Gusti Allah lak nggawé Adam ndisik ta, sakwisé Adam terus Eva. 1414 Karomenèh, dudu Adam sing dikenèng karo Sétan mbiyèn-mbiyèné, nanging sing wédok. Dèkné sing nggugu apusané Sétan terus nerak angger-anggeré Gusti Allah. 1515 Nanging kepriyé waé wong wédok bakal slamet, senajana bakal ngrasakké lara terus enggoné anak-anak, pokoké janji pada man- tep terus pretyaya lan trésna marang Gusti Allah lan pada nindakké urip sing sutyi lan sing pantes. a penuntun ParPara penuntun Timotius, nèk ènèng sedulur sing kepéngin dadi penuntuné pasamuan, sedulur kuwi pantyèn seneng karo penggawéan sing apik banget. Kuwi apik tenan. 22 Mulané, sedulur sing dadi penuntuné pasamuan kuwi kuduné sedulur sing blas ora kenèng disalahké karo wong liyané, awit apik klakuané. Kuduné sedulur sing nduwé bojo siji lan menèh sedu- lur kuwi kudu padang pikirané, nggenah angen-an- gené lan pantes klakuané. Kuduné sedulur sing ora éman ngekèki inepan marang liyané lan kuduné sedu- 33 231 1 Timotius 3:16 lur sing bisa mulangi. 33 Ora kenèng wong sing seneng ngombé apa wong sing gampang nesu, ora. Kuduné wong sing grapyak lan seneng rukun, ora wong sing mata-duwiten. 44 Kuduné sedulur sing bisa nata bray- até lan bisa mulangi anaké supaya pada manut lan nduwé klakuan sing apik. 55 Awit wong sing ora bisa na- ta omahé déwé mesti ya ora bakal bisa nata pasamuané Gusti. 66 Aja sedulur sing ijik anyar, sing du- rung suwi nurut Gusti, mengko ndak malih sombong lan entèk-entèké disetrap karo Gusti Allah kaya Sétan mbiyèn. 77 Malah-malah, sedulur sing dadi penuntun kuwi kuduné sedulur sing diajèni karo wong-wong sak njabané pasamuan. Nèk ora ngono, mengko ndak diomong wong lan bisa kenèng pasangané Sétan. a peladèn ParPara peladèn 88 Semono uga, sedulur sing dadi peladèné pasamuan kuwi kuduné wong sing apik klakuané lan ora seneng goroh. Ora wong sing seneng ngombé apa wong sing mata-duwiten. 99 Malah kuduné wong sing mantep nurut piwulang sing bener karo ati sing resik. Karo piwulang kuwi Gusti Allah nduduhké kepriyé eng- goné Dèkné mulangi wong sing pretyaya marang Dèkné. 1010 Sedulur iki mbarang kudu dijajal ndisik. Nèk sakwisé dijajal sedulur-sedulur kabèh pada lega karo dèkné, ya kenèng dikongkon molai penggawéané. 1111 Semono uga, sedulur-sedulur wédok sing ngladèni nang pasamuan, kuduné wong sing apik klakuané. Ora kenèng wong sing seneng ngomongké èlèké liyané, nanging kuduné wong wédok sing padang piki- rané lan kenèng dipretyaya ing apa waé. 1212 Tukang peladèné pasamuan sing lanang kuwi kuduné wong sing namung nduwé bojo siji lan bisa nata brayaté sing apik. 1313 Sing tak omong kuwi mau kabèh penting banget, awit wong sing ngladèni pasamuan sing apik lan sak mestiné bakal diajèni karo liyané lan bakal tambah kendelé enggoné ngabarké nèk Gusti Yésus déwé sing bisa nylametké awaké déwé. 1414 Timotius, aku mikir ora suwi menèh aku ndang bisa teka nang nggonmu. 1515 Nanging menawa waé ènèng alang-alangané sing marakké tekaku rada suwi, mulané aku molai kirim layang iki marang kowé. Dad- iné kowé ngerti lan bisa mulangi sedulur-sedulur bab uripé lan klakuané wong sing wis dadi brayaté Gusti Allah. Brayaté Gusti Allah kuwi ya pasamuané Gusti Al- lah. Dèkné urip slawas-lawasé. Pasamuan kudu man- tep enggoné pretyaya marang pitutur sing bener bab Gusti Allah lan kudu njaga, supaya aja sampèk pitutur kuwi diwalik karo wong liya. 1616 Awaké déwé ngakoni tenan, nèk pitutur sing dikabarké karo Gusti Allah marang awaké déwé iki pantyèn wewadi sing gedé banget. Pitutur iki nduduhké nèk Gusti Yésus dadi manungsa lan Roh Sutyi nyeksèni nèk uripé Dèkné ing donya tyotyok karo karepé Gusti Allah. Dèkné ngétok marang mulékat-mulékat lan bangsa-bangsa pada krungu
1 Timotius 4:2 kabar kabungahan bab Dèkné, mulané terus pada pretyaya marang Dèkné. Dèkné terus munggah nang swarga, nang kono Dèkné gedé kwasané. Guru-guru penasaranan Guru-guru penasar 44 Nanging Roh Sutyi wis terang banget enggoné ngomongi awaké déwé nèk suwi-suwi ènèng wong sing ora pretyaya menèh marang pitutur sing bener, awit pada nggugu marang roh-roh sing nyasarké lan pada nurut piwulangé sétan-sétan. 22 Kuwi piwulangé wong sing goroh, senajana pada mikir nèk sing diwulangké kuwi bener. Wis ora pada rumangsa nèk klèru, awit angen-angené wis gapuk. 33 Wong-wong kuwi menging awaké déwé ora éntuk kawin lan ora éntuk mangan iki apa kaé. Nanging Gusti Allah déwé sing ngekèki sak wernané pangan marang awaké déwé sing pretyaya marang Gusti Yé- sus lan sing nggugu marang pitutur sing bener. Pan- ganan kuwi kabèh kenèng dipangan, janji awaké déwé maturkesuwun marang Dèkné. 44 Panganan sem- barang gawéané Gusti Allah kuwi apik, ora ènèng siji waé sing ora apik. Mulané sembarang kudu ditampa. 55 Awaké déwé kudu maturkesuwun, awit kabèh pan- ganan wis disutyèkké karo tembungé Gusti Allah lan karo pandonga. Peladèné Kristus sing apik Peladèné Kristus sing apik 66 Kuwi mau kabèh kudu diwulangké marang sedulur- sedulur, dadiné kowé bisa dadi peladèné Gusti Yésus Kristus sing apik. Sedulur-sedulur bakal pada weruh nèk kowé mantep ing piwulang sing mbok turut karo temen kuwi. 77 Aja mèlu-mèlu karo rembukan sing ora ènèng tegesé, kuwi disingkiri waé. Malah-malah, kowé kudu nglumui lan ngemen-ngemenké supaya uripmu bisa tyotyok karo karepé Gusti Allah. 88 Nèk wong ngetrén awaké, kuwi ya ènèng apiké, nanging nèk ngetrén kasukmané, kuwi jan apik banget, kepriyé waé ènèng batiné. Kuwi ndadèkké betyiké uripé awaké déwé kanggo saiki lan mbésuk. 99 Tembung kuwi mau bener lan kudu digugu. 1010 Mulané awaké déwé ya nyambutgawé petel tenan, senajan kudu nglakoni sak wernané kangèlan. Awit awaké déwé njagakké Gusti Allah sing urip slawasé. Dèkné sing dadi Juru Slameté kabèh wong, luwih-luwih wong sing pretyaya. 1111 Wong-wong kudu mbok kongkon manut marang tembung-tembungku kuwi mau lan kuwi diwulangké terus. 1212 Timotius, pantyèn kowé ijik enom, nanging aja sampèk ènèng wong nyepèlèkké kowé jalaran umur- mu. Kowé malah kudu dadi tulada kanggo sedulur- sedulur sing pretyaya. Dadia tulada ing tembungmu, ing klakuanmu, ing katrésnanmu marang sakpada-pa- da, uga ing katemenan enggonmu nyambutgawé kanggo Gusti lan enggonmu nduwèni ati sing resik. 1313 Ora suwi menèh aku bakal teka, nanging suwéné aku durung teka kowé kudu ngemenké matyakké wong-wong sangka Kitab, mbangun lan mulangi. 232 1 Timotius 5:12 1414 Gusti wis ngekèki kapinteran marang kowé, dongé para penuntun bebarengan numpangi tangan lan ndongakké kowé terus dikèki tembung karo Gusti kanggo kowé. Kapinteran kuwi kudu mbok kang- gokké. 1515 Sembarang-mbarang sing tak omong kuwi mau dilakoni tenan, dadiné wong-wong bisa weruh nèk kowé maju. 1616 Kowé kudu sing ati-ati tenan karo awakmu déwé lan uga karo sing mbok wulangké. Aja sampèk kendo enggonmu ati-ati, supaya kowé bisa nylametké awakmu lan uga wong-wong sing pada ngrungokké piwulangmu. TTumindak mar ang sedulur-sedulur nang pasamuan umindak marang sedulur-sedulur nang pasamuan 55 Timotius, nèk kowé arep mbenerké sedulur lanang sing tuwa, aja disenèni, nanging wongé di- ajèni kaya bapakmu déwé lan diejèk rembukan. Uga sedulur-sedulur lanang sing enom, dianggep kaya kakang lan adikmu déwé. 22 Sedulur-sedulur wédok sing wis tuwa dianggep kaya ibumu déwé lan nèk ngomongi sedulur-sedulur wédok sing enom anggepa kaya adikmu déwé. Nèk ngomongi sing pantes lan karo ati sing resik. 33 Mbok randa sing blas ora nduwé krandah kudu dirumati sing sak mestiné. 44 Nanging mbok randa sing nduwé anak-putu, anak-putuné sing kudu ngrumati kanggo mbales kabetyikané wong tuwa. Kuwi sing dis- enengi karo Gusti Allah, jalaran kuwi ngétokké nèk pa- da nurut Gusti tenan. 55 Lah wong wédok sing pantyèn randa tenan lan ora nduwé sapa-sapa blas kudu nja- gakké marang Gusti Allah. Awan-wengi kudu temen ndedonga marang Gusti Allah nyuwun pitulungané. 66 Nanging randa sing uripé mung nuruti kesenengané, randa kuwi sakjané wis mati, senajan kétok ijik urip. 77 Mulané Timotius, randa-randa kudu mbok wulangi sing tak omong kuwi mau, supaya ora kenèng dis- alahké wong. 88 Nèk ènèng sedulur sing ora gelem ngrumati seduluré déwé, malah-malah seduluré déwé tunggal sak omah, wong kuwi ora dunung apa tegesé nurut Gusti lan klakuané ngungkul-ungkuli wong sing ora pretyaya marang Gusti Yésus. anda ParPara ra randa 99 Pasamuan kudu ngrumati mbok randa, yakuwi, randa sing umuré swidak munggah lan sing mauné namung kawin sepisan, wong sing seneng nggawé betyik. 1010 Mulané wong kabèh kudu ngarani nèk dèkné kuwi wong apik. Kuduné wong sing ngrumati lan mu- langi anak-anaké sing apik lan ora éman ngekèki in- epan marang dayohé. Kuduné wong sing seneng ngladèni sedulur-sedulur ing pengandel lan sing seneng nulungi wong kangèlan, wong sing nglakoni sak wernané penggawéan sing apik. Mbok randa sing kaya ngono kuwi sing kudu ditulis jenengé nang buku. 1111 Nanging randa-randa sing ijik enom aja ditulis je- nengé nang buku, awit nèk wong-wong kuwi pada nduwé seneng-senengan menèh terus pada ninggal Gusti lan pada nggolèk bojo menèh. 1212 Dadiné terus
1 Timotius 5:13 pada medot janjiné mauné. 1313 Karomenèh, jalaran ora nduwé penggawéan apa-apa, terus pada mlebu-metu turut omah nggunem wong liya lan mèlu-mèlu ngrusui uripé liyané. 1414 Mulané, karepku randa-randa sing ijik enom bèn pada nggolèk bojo menèh lan om- ah-omah waé, supaya pada nduwé anak lan bisa ngu- rusi brayaté déwé. Dadiné ora ngekèki jalaran marang mungsuhé awaké déwé kanggo nyalahké awaké déwé. 1515 Aku ngomong ngono kuwi, jalaran wis ènèng randa-randa sing ninggal Gusti lan nggugu marang Sétan. 1616 Nèk ènèng wong Kristen wédok nduwé randa nang omah, randa kuwi kudu dirumati, supaya ora da- di renggané pasamuan. Dadiné pasamuan bisa ngru- mati randa-randa sing ora nduwé sapa-sapa. a penuntuné pasamuan ParPara penuntuné pasamuan 1717 Timotius, para penuntun sing bisa nata lan nuntun pasamuan sing apik kudu ditambahi upahé, malah- malah penuntun sing tukang nggelarké pituturé Gusti lan sing tukang mulangi. Kuwi sak mestiné. 1818 Nang Kitab Sutyi lak wis ketulis ngéné ta: "Sapi sing ngiles aja dibingkem tyangkemé." Lan Gusti Yésus déwé ngomong ngéné: "Wong sing nyambutgawé kudu nampa upahé." 1919 Nèk ènèng sedulur nyalahké sakwi- jiné penuntun, aja ditampa nèk ora ènèng seksiné loro apa telu. Nèk penuntun kuwi pantyèn salah tenan, wongé kudu mbok benerké nang ngarepé sedulur liya-liyané, supaya ora pada niru klakuan sing ora apik kuwi. 2121 Aku mréntah kowé tenan nang ngarepé Gusti Al- lah lan Gusti Yésus Kristus lan para mulékat sing sutyi: apa sing tak omong kuwi mau kudu mbok tandangi tenan. Nèk arep mbenerké sedulur, aja nduwèni gagasan sing ora apik bab sedulur kuwi sakdurungé. 2222 Aja kesusu numpangi tangan lan ndongakké sedulur dadi penuntun apa peladèné pasamuan. Menawa waé wongé nglakoni dosa lan kowé mengko katut salah. Mulané, sing ati-ati lan uripmu kudu sing resik. 2323 Kowé ajek lara wetengé, mulané ya diombèni anggur setitik, aja namung banyu waé. 2424 Enèng wong sing dosané jan ketara banget, ke- tarané ora usah ngentèni mbésuk, nèk nang ngarepé Gusti Allah. Nanging liyané dosané saiki durung kétok, ketarané mbésuk nang ngarepé Gusti Allah. 2525 Kaya ngono uga, penggawé betyik okèh-okèhé saiki wis ké- tok. Nanging uga penggawé betyik sing durung kétok saiki, mbésuk kétok. a slaf ParPara slaf 66 Para slaf sing Kristen kudu ngajèni marang sing nduwé, dadiné Gusti Allah lan piwulangé awaké déwé ora éntuk èlèk. 22 Slaf Kristen sing wèké wong Kristen ora kenèng nyepèlèkké sing nduwé, dumèh dèkné tunggal sedulur ing Gusti waé. Slaf kuwi malah kudu ngladèni sing nduwé luwih apik, awit sing nduwèni dèkné kuwi tunggal sedulur ing Gusti lan dèkné pantes ditrésnani. 233 1 Timotius 6:16 Timotius, prekara-prekara iki kudu mbok wulangké marang sedulur-sedulur lan pada diélingké nèk kudu nurut apa sing tak omong iki. Piwulang lan laku sing klèru Piwulang lan laku sing klèru 33 Wong sing mulangi pitutur sing ora tyotyok karo tembungé Gusti Yésus lan ora tyotyok karo pitutur sing marakké awaké déwé nurut karepé Gusti, kuwi wong sombong. 44 Senajan mikir nèk pinter, wong kuwi ora ngerti apa-apa. Namung seneng ramé lan èngkèl- èngkèlan bab sembarang-mbarang. Kuwi namung marakké sengit-sengitan, tukaran, nyatur ala lan mikir ala bab sakpada-pada. 55 Wong-wong kuwi pada ke- blinger lan ora ngerti bab sing bener. 66 Mikiré bisa nggolèk kasugihan karo agamané. Pantyèn agama bisa marakké sugih, nèk awaké déwé nurut karepé Gusti Allah lan trima karo apa nduwéné. 77 Awaké déwé lair ing donya ora nggawa apa-apa, mbésuk nèk mati ya ora bisa nggawa apa-apa. 88 Mu- lané, nèk bisa sampé ing sandang lan pangan awaké déwé kudu wis trima. 99 Nanging sapa sing kepéngin sugih bakal katut nglakoni barang sing ora apik, sangking ngeboti duwit lan nuruti kesenengan sing ora nggenah. Ya barang kaya ngono kuwi sing ngrusak uripé manungsa. 1010 Apa ta sing marakké wong urip nindakké sak wernané ala? Jalaran pada mata-duwiten, kepéngin sugih. Okèh wong sing pada ninggal Gusti lan uripé kelara-lara, jalaran ngeboti duwit. TTemen tekan r ampungé emen tekan rampungé 1111 Nanging kowé Timotius, kowé peladèné Gusti Al- lah, kowé kudu ngedohi barang kaya ngono kuwi. Kowé malah kudu nglumui nindakké sing betyik lan nindakké urip sing disenengi karo Gusti Allah. Kudu kenèng dipretyaya lan kudu trésna marang tunggal sedulur. Uga ing wayah abot lan angèl kudu bisa man- tep terus lan karo wong liya kudu sing alus. 1212 Timo- tius, kowé kudu nglumui tenan, supaya bisa dadi muridé Gusti Yésus sing apik lan bisa nampa upahé, yakuwi, urip slawas-lawasé karo Dèkné nang swarga. Awit Gusti Yésus wis milih kowé lan kowé déwé uga wis ngakoni nang ngarepé wong okèh nèk kowé pretyaya marang Dèkné lan arep nurut Dèkné terus. 1313 Mulané, nang ngarepé Gusti Allah, sing ngekèki urip marang sembarang lan nang ngarepé Gusti Yésus Kristus, sing wis ngakoni nang ngarepé gramang Pon- tius Pilatus nèk Dèkné kuwi kongkonané Gusti Allah, aku mréntah kowé, Timotius: penggawéan sing wis di- pasrahké marang kowé karo Gusti Allah kudu mbok tindakké sing temen terus nganti tekané Gusti Yésus. Aja sampèk ènèng wong bisa nemu jalaran kanggo nyalahké kowé. 1515 Gusti Allah déwé sing bakal ngongkon Gusti Yésus teka lan Gusti Allah déwé sing ngarani wantyiné kapan. Gusti Allah kuwi Gusti sing kwasa déwé, kwasané ngungkul-ungkuli ratu lan pangwasa liya-liyané. 1616 Dèkné déwé ora bisa mati.
1 Timotius 6:17 Gusti Allah manggon nang pepadang sing ora kenèng dityedeki manungsa. Ora ènèng wong sing tau weruh Dèkné lan ora ènèng wong sing bisa weruh Dèkné. Wong urip kabèh pantes memuji Dèkné lan kudu ngerti nèk Dèkné sing kwasa déwé slawas-lawasé. Amèn. Kasugihan sing sejati Kasugihan sing sejati 1717 Timotius, sedulur-sedulur sing saiki sugih ing donya kéné pada diomongi dipenging sombong. Aja éntuk ngendelké banda sing ora kenèng dijagakké, nanging kongkon pada njagakké marang Gusti Allah. Awit Dèkné ora éman, Dèkné malah nyawisi sem- barang lubèr-lubèr kanggo awaké déwé. 1818 Mulané, sedulur-sedulur diwulangi supaya pada nulungi sak- pada-pada. Kasugihan sing sejati kuwi ya nèk awaké déwé nggawé betyik marang liyané. Aja pada éman, 234 1 Timotius 6:21 nanging sembarang kudu diedum karo liyané. 1919 Dad- iné pada nyimpen kasugihan nang swarga sing kenèng dijagakké kanggo uripé mbésuk, urip karo Gusti Allah slawasé. Penutup lan pamuji slamet Penutup lan pamuji slamet 2020 Timotius, kowé kudu sing ati-ati tenan karo sem- barang sing wis dipasrahké marang kowé karo Gusti Allah. Omongan sing ora apik lan ora ènèng tegesé kudu mbok singkiri. Uga omongan sing jaréné kapin- teran, nanging namung marakké èngkèl-èngkèlan. Kuwi mbarang kudu mbok edohi. 2121 Enèng sing pada mikir nduwèni kapinteran sing kaya ngono kuwi, én- tuk-éntuké apa? Malah saiki pada ninggal pitutur sing bener. Ora liwat, muga-muga Gusti Allah mberkahi kowé kabèh. Paulus
2 Timotius 1:3 235 2 Timotius 2:2 2 Timotius 2 Timotius Pembukakan lan pamuji slamet Pembukakan lan pamuji slamet 11 Timotius, anakku sing tak trésnani tenan, iki layang sangka nggonku, Paulus. Aku dipilih karo Gusti Allah kongkon dadi rasulé Gusti Yésus, Juru Slameté manungsa. Kuwi wis dadi karepé Gusti Allah kanggo aku. Awit Dèkné wis janji nèk awaké déwé bakal urip dadi siji karo Gusti Yésus, Juru Slameté ma- nungsa. Mulané Gusti Allah mréntah aku kongkon ngabarké pitutur iki. mbréné, kanggo nduduhké sepira gedéné katrésnané Gusti Allah marang awaké déwé lan medot awaké déwé sangka kwasané ala. 1010 Lan saiki Gusti Yésus wis teka tenan, Dèkné wujuté ya medot awaké déwé sang- ka kwasané ala lan nduduhké kabetyikané Gusti Allah marang awaké déwé. Gusti Yésus wis ngrampungké kwasané pati lan nduduhké marang awaké déwé nèk awaké déwé bakal urip slawas-lawasé karo Dèkné nganggo raga anyar. 1111 Mulané Gusti Allah milih aku kongkon nggelarké Muga-muga Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan Yé- sus, Juru Slameté manungsa lan Gustiné awaké déwé, ngétokké kabetyikané, kawelasané lan katentremané marang kowé. Aja isin lan aja wedi Aja isin lan aja wedi 33 Timotius, aku maturkesuwun marang Gusti Allah sing tak ladèni sak atiku, ya kaya mbah-mbahanku mbiyèn. Awan-wengi nèk aku ndonga, aku ya ndon- gakké kowé. 44 Nèk aku kélingan eluhmu dongé kowé tak tinggal, aku terus kangen marang kowé. Bungahé kaya ngapa nèk aku weruh kowé menèh. 55 Aku ijik kélingan kemantepané pretyayamu marang pituturé Gusti. Pantyèn, kowé karo ibumu Enis lan simbahmu Lois tunggalé waé pengandelé marang Gusti Yésus lan aku ngerti nèk kowé ora kendo. 66 Mulané aku saiki ngélingké marang kowé. Dongé aku ndongakké lan numpangi tangan kowé, Gusti Allah ngekèki kapinter- an marang kowé, kapinteran kuwi kudu mbok kang- gokké. 77 Awit Gusti Allah ngekèki Rohé marang kowé, ora supaya kowé wedi, nanging supaya kowé nduwèni kwasa nindakké karepé. Gusti Allah ngekèki Rohé uga supaya kowé bisa nrésnani kabèh wong lan supaya kowé bisa urip sing pantes. 88 Mulané, saiki kowé aja isin ngabarké pituturé Gusti Allah. Lan aja isin jalaran aku disetrap. Aku nang setra- pan iki nglabuhi Gusti Yésus. Aja wedi, nanging kaya aku iki, kowé kudu saguh nandang kangèlan nglabuhi Gusti, awit Dèkné wis ngekèki kekuwatan marang kowé. 99 Gusti Allah wis ngluwari awaké déwé sangka kwasané ala lan saiki manggil awaké déwé kongkon masrahké uripé marang Dèkné. Gusti Allah enggoné nulungi lan manggil awaké déwé kuwi ora jalaran awaké déwé iki ènèng pantesé diupahi, ora! Nanging pantyèn wis dadi karepé Gusti Allah nduduhké kawe- lasané marang awaké déwé. Pantyèn, wis kawit mbiyèn, sakdurungé Gusti Allah nggawé langit lan bu- mi, Dèkné wis nduwèni pikiran ngongkon Gusti Yésus kabar kabungahan iki. Aku dadi rasulé Gusti Yésus kongkon mulangi wong-wong bab urip nurut Gusti Yé- sus. 1212 Kuwi jalarané aku saiki nglakoni kangèlan iki. Nanging ora dadi apa, aku ora sangsi, awit aku ngerti sapa sing tak jagakké. Lan aku uga wis ngerti tenan nèk Dèkné nduwèni kwasa njaga kabar kabungahan sing wis dipasrahké marang aku iki nganti tekan mbé- suk nèk Dèkné teka menèh. 1313 Pitutur sing bener sing wis tak wulangké marang kowé kudu mbok lakoni ten- an lan piwulang kuwi gawénen tulada sing kudu mbok turut. Diteruské enggonmu njagakké marang Gusti Yé- sus, Juru Slameté manungsa lan trésnaa marang liyané karo katrésnané Gusti. 1414 Kabar kabungahan sing wis dipasrahké marang kowé kuwi kudu mbok simpen sing apik. Roh Sutyi, sing manggon ing uripé awaké déwé, sing ngréwangi kowé nyimpen iki. 1515 Kowé wis ngerti nèk sedulur-sedulur sangka bawah Asia pada ninggal aku kabèh, kayadéné Figélus lan Hèrmogénes. 1616 Sing tak suwun Gusti mberkahi krabaté Onésiforis. Dèkné ajek teka mbangun lan nglipur aku lan dèkné ora wedi apa isin niliki aku nang setrapan. 1717 Malah dongé dèkné teka nang kuta Rum kéné, dèkné tékok-tékok terus nganti ketemu karo aku. 1818 Sing tak suwun mbésuk, nèk wong kabèh bakal dikrutu, Gusti bakal melas marang Onésiforis. Kowé déwé ngerti nèk dèkné jan nulungi aku tenan nang ku- ta Efése. Peladèn sing temen Peladèn sing temen Timotius anakku, kowé kudu nyambutgawé karo kendel, awit Gusti Yésus, Juru Slameté manungsa, ngekèki kekuwatan marang kowé sangka kabetyikané. 22 Lan menèh, pituturku marang kowé sing tak omongké nang ngarepé sedulur-sedulur pirang-pi- rang kaé, kuwi kudu mbok wulangké marang sedulur- sedulur sing kenèng dijagakké lan sing kenèng dien- delké mulangi liya-liyané. 22
2 Timotius 2:3 33 Aja wedi nandang sangsara nglabuhi Gusti Yésus, Juru Slameté awaké déwé. Nanging kowé kudu saguh nglakoni kangèlan kaya soldat sing budal perang kaé. 44 Wong sing dadi soldat kaé nèk nyambutgawé mesti namung nuruti apa préntahé kumendané lan ora mikir bab liya-liyané. 55 Ora béda wong sing mèlu bala- pan mblayu kaé. Bisané menang namung nèk dèkné nurut pernatané. 66 Lan menèh, wong tandur sing nyambutgawé mempeng kaé mesti bakal mangan wohé ndisik déwé, nèk wayahé panèn. 77 Aja lali marang omongku iki lan Gusti Allah bakal ndunungké sembarang marang kowé, supaya kowé bisa dadi pe- nuntun sing apik. 88 Elinga marang Gusti Yésus, sing wis ditangèkké sangka pati karo Gusti Allah. Dèkné sing dadi tu- runané ratu Daved. Ya iku sing tak omongké nèk aku ngabarké pituturé Gusti Allah. 99 Lan jalaran aku ngge- lar kabar kabungahan iku aku saiki nandang sangsara. Aku disetrap lan diranté kaya wong nakal. Nanging pituturé Gusti Allah ora kenèng diranté apa diendek. 1010 Mulané, jalaran kuwi aku sabar nyangga sangsara iki, nglabuhi wong-wong sing wis dipilih karo Gusti Al- lah. Dadiné Gusti Yésus bisa nulungi wong-wong kuwi, supaya bisa slamet slawas-lawasé. 1111 Pantyèn bener tulisan nang Kitab Sutyi sing uniné ngéné: "Nèk awaké déwé ninggal urip sing lawas, awaké déwé bakal urip karo Gusti Yésus slawas-lawasé. 1212 Nèk awaké déwé mantep lan sabar nyangga kangèlané, ing mbésuké awaké déwé ya bakal mèlu njagong karo Gusti Yésus kaya ratu. Nèk awaké déwé nyélaki Dèkné, Dèkné mbésuk uga bakal nyélaki awaké déwé nang ngarepé Gusti Allah. 1313 Nèk awaké déwé ora temen, Dèkné temen terus, awit Dèkné ora bisa nyélaki janjiné." Aja mèlu èngkèl-èngkèlan Aja mèlu èngkèl-èngkèlan 1414 Timotius, sedulur-sedulur pada diélingké bab kuwi mau kabèh sing wis tak omong. Pada diomongi uga, Gusti Allah dadi seksi, dipenging èngkèl-èngkèlan bab omongan sing ora-ora. Kuwi ora ènèng gunané blas, malah namung nyemplakké pengandelé sing pada ngrungokké. 1515 Kowé kudu temen tenan, supaya Gusti Allah bisa lega karo penggawéanmu. Dadia wong sing ora usah isin nglakoni penggawéané, wong sing nger- ti lan bisa mulangi pitutur sing bener kaya sak mestiné. 1616 Nanging aja mèlu-mèlu karo omongan sing ora pantes lan sing ora ènèng tegesé. Kuwi namung marakké wong-wong mundur adoh sangka Gusti Al- lah. 1717 Piwulangé wong sing kaya ngono kuwi namung ngrusak uripé wong, kaya lara kanker kaé, ngrokot daging nganti wongé mati. Himénéus lan Filétus piwu- langé kaya ngono kuwi. 1818 Pantyèn wong-wong kuwi 236 2 Timotius 3:4 wis pada nyimpangi pitutur sing bener. Malah pada mulangi nèk Gusti Allah wis nangèké wong mati. Kuwi pantyèn mbingungké pengandelé wong-wong. 1919 Nanging, senajan kepriyé waé, pituturé Gusti Allah sing bener kuwi ora bakal kenèng diwalik. Gusti Allah déwé wis ngomong lan wis ketulis ngéné: "Gusti Allah wis ngerti sapa sing nurut Dèkné sak atiné" lan tulisan liyané ngomong ngéné: "Sapa sing nurut Gusti Allah tenan kudu ninggal klakuan ala!" 2020 Nanging yakuwi, ing sak njeroné omah gedé isiné werna-werna, ora namung barang gawéan emas apa selaka, nanging uga ènèng sing gawéan kayu lan gawéan lempung. Sing gawéan emas lan selaka kuwi kanggo nèk éntuk dayoh gedé, sing liyané kanggo saben dinané. 2121 Awaké déwé sing nurut Gusti ya pada waé kaya ngono. Wong sing uripé temen lan resik mesti diéman karo Gusti lan bakal dikanggokké kang- go penggawéan sing gedé. Wong sing kaya ngono kuwi bakal bisa ngerjani karepé Gusti apa waé. 2222 Mu- lané Timotius, kowé aja nuruti hawa kesenengan sing ora apik, kaya lumrahé wong enom, nanging ng- golèkana barang sing betyik. Pretyayaa marang pitu- turé Gusti Allah lan trésnaa marang Gusti Allah lan marang sakpada-pada. Kowé kudu urip sing rukun karo liya-liyané. Sembarang kuwi mau ditindakké be- barengan karo sedulur-sedulur sing pada memuji lan ndedonga marang Gusti Allah karo ati sing resik. 2323 Nanging aja mèlu-mèlu karo rembukan sing ora ènèng isiné apa bantah-bantahan sing ora ènèng tegesé. Kuwi namung marakké padu. 2424 Lan kowé ngerti déwé nèk wong sing nyambutgawé kanggo Gusti kuwi ora kenèng padu, malah kudu grapyak marang sapa waé lan kudu bisa mulangi sing apik lan sing alus. 2525 Wong-wong sing pada mulangi pitutur sing klèru kudu dibenerké karo sabar. Menawa Gusti Allah bisa ngekèki kelunggaran marang wong-wong kuwi supaya bisa malih pikirané lan bisa dunung marang pitutur sing bener. 2626 Dadiné bisa éling lan bisa utyul sangka pasangané Sétan, sing ngwasani uripé. Kasusahan gedé Kasusahan gedé Timotius, ngertia, nèk ing jaman entèk-entèkan, sakdurungé Gusti Yésus teka, bakal ènèng ka- susahan gedé werna-werna. 22 Apa jalarané? Jalaran wong-wong namung mikirké uripé déwé waé lan ora perduli karo liyané. Pada mata-duwiten, kemlèlèt lan sombong. Pada sembrana marang Gusti Allah lan marang liyané lan ora pada manut marang wong tuwané. Ora nduwèni rumangsa kesuwun lan ora nga- jèni blas marang Gusti Allah lan barang sing sutyi. 33 Ora nduwèni rasa trésna, ora kenèng dijagakké lan seneng ngèlèk-èlèkké liyané. Ora ngerti wates, malah ngumbar kekarepan sing ora nggenah, tegelan lan ora nduwèni seneng blas karo barang betyik. 44 Ora kenèng dipretyaya lan sembrana ing sembarang, ora mikir mburiné, malah ngegulké sombongé. Nemen banget enggoné nuruti senengé tenimbang nuruti karepé 33
2 Timotius 3:5 Gusti Allah. 55 Jaréné wong pretyaya, nanging nèk nyawang klakuané ketara tenan nèk ora tau nglilani Gusti Allah nata uripé. Kowé kudu sing ati-ati lan aja bebarengan karo wong sing kaya ngono kuwi. 66 Enèng sing pada mlebu-metu nang omahé wong lan bisa ngenèng wong wédok-wédok sing gelem nggugu omongané wong kaya ngono kuwi. Jalaran wong wé- dok-wédok kuwi uripé ora nggenah, namung pada nu- rut senengé terus pada rumangsa salah. 77 Pada kepéngin diwulangi pitutur-pitutur sing anyar, nang- ing namung kanggo nutupi klakuané sing ala. Wong- wong kaya ngono kuwi ora bakal bisa nemu pitutur sing bener lan pitutur sing sangka Gusti Allah. 88 Kaya Yanes lan Yambres sing mbiyèn pada nglawan nabi Moses, kaya ngono uga guru-guru palsu kuwi saiki pa- da nglawan pitutur sing bener. Pikirané wis ora ngge- nah lan Gusti Allah ora bisa nganggokké wong kaya ngono kuwi, jalaran pada semplak pengandelé. 99 Nanging, kaya Yanes lan Yambres dèk mbiyèn, guru- guru kuwi ora bakal bisa ngapusi wong-wong sampèk suwi, awit kabèh wong bakal weruh lan nitèni déwé nèk guru-guru kuwi klèru. Pengéling-éling sing penting Pengéling-éling sing penting 1010 Timotius, kowé ngerti déwé nèk aku ora kaya gu- ru-guru kuwi, awit kowé ngerti déwé apa sing tak wu- langké lan kowé weruh uripku. Kowé ngerti tujuané uripku. Kowé uga ngerti nèk aku pretyaya lan nja- gakké marang Gusti Allah. Kowé ngerti déwé eng- gonku sabar marang wong-wong sing pada nglawan aku. Kowé ngerti nèk aku trésna marang Gusti Allah lan marang tunggal manungsa. Kowé weruh déwé nèk aku terus nyambutgawé kanggo Gusti, senajan kangèlané lan alang-alangané ènèng waé. 1111 Kowé ngerti nèk aku disiya-siya karo wong-wong lan aku nglakoni sak wernané kasangsaran. Werna-werna kangèlan wis tak lakoni nang Antioki, nang Ikonium lan nang Listra. Nanging Gusti Yésus nulungi aku ing kangèlan kuwi kabèh. 1212 Pantyèn ya wis sak mestiné. Sapa waé sing kepéngin nurut Gusti Yésus sing ten- anan mesti bakal disangsara. 1313 Nanging wong ala lan wong ngapusi malah selot ndadra enggoné nglakoni ala. Awit wong kaya ngono kuwi ora namung ngapusi wong liyané, nanging suwi-suwi dèkné déwé nggugu apusané déwé. 1414 Nanging kowé Timotius, kowé kudu nurut piwulang sing wis mbok tampa lan wis mbok akoni bener. Kowé ngerti déwé sapa sing mulangi kowé. 1515 Kawit tyilik kowé wis diblajari sangka pituturé Gusti Allah, dadiné kowé ngerti nèk pituturé Gusti Al- lah kuwi bisa ngekèki kaweruh marang kowé. Kaweruh sing nduduhké marang kowé nèk Gusti Yé- sus, Juru Slameté manungsa, teka ing donya ngluwari kowé sangka kwasané ala, supaya kowé bisa urip langgeng. 1616 Tembung-tembung isiné pituturé Gusti Allah kuwi kabèh metuné sangka pikirané Gusti Allah déwé. Mulané tembung-tembung kuwi kabèh kenèng dienggo mulangi bab sing bener, kenèng dienggo mbenerké piwulang sing klèru, kenèng dienggo 237 2 Timotius 4:13 mbenerké klakuan sing ora apik lan uga kenèng di- enggo mblajari nindakké urip sing nurut karepé Gusti Allah. 1717 Dadiné wong sing nyambutgawé kanggo Gusti Allah bisa nduwèni kapinteran ngerjani peng- gawéan apa waé sing dikarepké karo Dèkné. 44 Timotius, sing arep tak omong iki penting tenan, mulané kudu mbok gatèkké sing apik. Gusti Allah lan Gusti Yésus, Juru Slameté manungsa, sing dadi seksi nèk aku ngomong iki marang kowé. Tembungku marang kowé ya iki: pituturé Gusti Allah kudu mbok kabarké. Awit kapan-kapan Gusti Yésus bakal teka menèh lan Dèkné bakal teka kaya ratu, ngwasani sem- barang. Mulané, nèk Dèkné teka, Dèkné bakal ngrutu kabèh wong sing ijik urip ing wantyi kuwi lan sing wis pada mati. 22 Mulané aku ngomong marang kowé Tim- otius: pituturé Gusti Allah dikabarké. Ora perduli wong-wong gelem ngrungokké apa ora, kudu mbok kabarké terus. Pada didunungké, supaya pada weruh nèk klèru. Pada dibenerké lan diwulangi karo sabar, supaya pada nglakoni sing betyik. 33 Aku ngomongi kowé ngono kuwi mau, awit mbésuk bakal ènèng wayahé wong-wong ora bakal gelem ngrungokké pitu- tur sing bener. Wong-wong kuwi malah bakal nglumpukké guru-guru déwé lan guru-guru kuwi bakal mulangi apa sing disenengi karo wong-wong kuwi. Dadiné wong-wong kuwi bisa neruské klakuané sing ala. 44 Entèk-entèké wong-wong kuwi terus ora pa- da ngrungokké marang pitutur bener, malah pada seneng marang dongèngan-dongèngan sing ora-ora. 55 Mulané Timotius, senajan kepriyé waé, kowé kudu nduwèni pikiran sing padang. Aja wedi nandang kangèlan lan diteruské enggonmu nggelar kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus. Penggawéanmu kanggo Gusti dikerjani kabèh. 66 Nèk aku mikir uripku déwé, aku ngerti nèk wis ora suwi menèh Gusti Allah bakal manggil aku mulih. 77 Enggonku nyambutgawé kanggo Gusti Yésus ya sak kuwatku. Saiki penggawéanku wis tak rampungké kabèh lan aku ora ngganti pituturé Gusti Allah blas, sak ketyap waé ora. 88 Upahku nang swarga saiki wis ngentèni aku. Aku éntuk upah kuwi, awit aku temen nurut karepé Gusti Allah. Gusti Yésus sing ngrutu kabèh wong sak beneré, Dèkné déwé sing bakal ngelungké upah iki marang aku, mbésuk nèk Dèkné bakal ngrutu kabèh wong. Nanging ora namung aku déwé sing bakal nampa upah, kabèh wong sing pada ngarep-arep tekané Dèkné bakal nampa uga. erna-werna kabar WWerna-werna kabar 99 Timotius, nèk inter kowé ndang teka nang ng- gonku, awit Démas ninggal aku. Dèkné budal nang Tèsalonika, jalaran dèkné ngeboti kesenengané donya iki tenimbang Gusti Allah. Krèsèns wis budal nang bawah Galasia lan Titus nang Dalmasia. 1111 Sing ijik karo aku nang kéné ya namung Lukas. Nèk kowé mbréné nang nggonku, Markus digawa pisan, awit dèkné inter ngréwangi aku. 1212 Tikikus mbarang wis bu- dal. Dèkné tak kongkon nang kuta Efése. 1313 O ya, nèk
2 Timotius 4:14 mbréné kowé mampir nang nggoné sedulur Karpus nang Troas, awit jasku ketinggalan nang kana. Dityangkingké pisan lan buku-bukuné mbarang. Sing tak butuhké tenan ya buku-buku pèrkamèn gulungan. Kuwi aja sampèk lali. 1414 Kowé ngerti Alèksander ta, sing tukang kopro kaé, dèkné jan ndadèkké sangsarané uripku tenan. Gusti bakal mbales dèkné. 1515 Nanging kowé mbarang kudu sing ati-ati karo wong kuwi, awit dèkné nglawan piwu- langé awaké déwé sak inter-interé, supaya wong- wong ora gelem ngrungokké awaké déwé. wé sing nulungi aku Gusti déwé sing nulungi aku Gusti dé 1616 Dongé aku nang kruton sing ndisik déwé kaé jan blas ora ènèng sedulur siji-sijia sing ngréwangi aku. Kabèh pada lunga ninggal aku. Sing tak suwun Gusti gelem ngapura marang sedulur-sedulur kuwi. 1717 Nang- ing senajan sedulur-sedulur ninggal aku, Gusti déwé sing ngréwangi aku. Dèkné sing ngekèki kekuwatan marang aku, supaya aku bisa ndunungké marang wong-wong nèk aku bener. Saiki aku bisa nggelarké 238 2 Timotius 4:22 kabar kabungahané Gusti lan ora ènèng sing ngalang- alangi menèh. Dadiné bangsa-bangsa sing dudu Ju kabèh bisa krungu pituturé Gusti mbarang. Pantyèn, nèk Gusti ora nulungi aku, aku wis dipatèni karo wong-wong. 1818 Gusti bakal ngluwari aku terus sangka kangèlan apa waé lan nggawa aku kanti slamet ing kratoné ing swarga. Mulané, Dèkné sing kudu diluhurké slawasé. Amèn. Penutup lan pamuji slamet Penutup lan pamuji slamet 1919 Aku kirim slamet marang Priska lan Akwila. Uga marang krabaté Onésiforis. 2020 Erastus saiki ijik nang Korinta lan Trofimus tak tinggal nang Milétus. Dèkné lara. 2121 Timotius, nèk inter ndang teka sakdurungé wayah adem. Ebulus, Pudèns, Linus lan Klaudia lan sedulur-sedu- lur kabèh sing nang kéné pada kirim slamet marang kowé. 2222 Tyukup semono layang iki. Muga-muga Gusti nuntun lan mberkahi kowé. Paulus
Titus 1:5 Pembukakan lan pamuji slamet Pembukakan lan pamuji slamet Layang sangka Paulus marang Titus anakku. Pantyèn kowé tak aku anak tenan, awit awaké déwé tunggal pretyaya ing Gusti Yésus Kristus. Muga- muga Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan Gusti Yésus Kristus, Juru Slameté awaké déwé, ngétokké ka- betyikané lan katentremané marang kowé. Aku iki peladèné Gusti Allah lan rasulé Gusti Yésus Kristus dikongkon ngantepké pengandelé wong-wong sing wis dipilih karo Gusti Allah lan mulangi supaya bisa mangertèni pitutur sing bener. Dadiné uripé bisa ty- otyok karo karepé Gusti Allah lan bisa nduwèni pen- garep-arep urip langgeng. Ya iki sing wis dijanji karo Gusti Allah kawit mbiyèn lan Dèkné ora pisan-pisan goroh. Pantyèn, awaké déwé pada nitèni nèk apa sing dijanji karo Gusti Allah saiki wis keturutan, awit pitu- turé Gusti Allah bab urip langgeng iki saiki wis dik- abarké. Ya pitutur iki sing tak kabarké. Iki kongkonané Gusti Allah, Juru Slameté awaké déwé, marang aku. 11 Penggawéané Titus nang Krétaéta Penggawéané Titus nang Kr 55 Titus, kowé tak tinggal nang pula Kréta kuwi su- paya kowé ngrampungké penggawéan sing ijik kudu dikerjani. Sing penting déwé yakuwi, ing saben kuta kowé kudu milih sedulur-sedulur sing kudu dadi pe- nuntun, ya kaya sing wis tak omong kaé. 66 Tegesé, sedulur sing mbok pilih dadi penuntun kuwi kuduné sedulur sing blas ora kenèng disalahké karo wong liyané, awit apik klakuané. Kuduné sedulur sing nduwé bojo siji. Anak-anaké kudu pretyaya marang Gusti Allah lan ora kenèng diomong wong nèk ora urus apa ora manut. 77 Wong dadi penuntun kuwi ngu- rusi penggawéané Gusti Allah, mulané kudu apik klakuané lan blas ora ngekèki jalaran marang wong liya kanggo ngrasani dèkné. Mulané, aja milih wong sing mikir pinter déwé apa wong sing gampang nesu. Aja wong sing seneng ngombé apa wong sing seneng nglawan liyané. Aja milih wong sing mblubut apa ma- ta-duwiten. 88 Malah nggolèkana wong sing ora éman ngekèki inepan, wong sing namung seneng nggawé betyik marang liyané lan wong sing padang pikirané. Nggolèkana wong sing betyik ing sembarang prekara lan sing manut Gusti Allah senajan kepriyé waé, wong sing nggenah angen-angené. 99 Lan menèh, wong sing dadi penuntun kuwi kudu nduwèni pengandel sing mantep marang pitutur sing bener, yakuwi pitutur sing wis tak wulangké. Iki perlu banget, awit pitutur 239 Titus 2:3 Titus Titus sing bener kuwi kenèng dienggo mbangun, supaya bisa mundak pengandelé. Uga kenèng dienggo nduduhké klèruné wong sing mulangi pitutur liyané. 1010 Titus, kowé kudu milih penuntun kaya sing tak omong kuwi mau, awit okèh wong sing ora gelem manut marang sapa-sapa. Senengé ngrembuk barang sing blas ora migunani lan mulangi barang sing ora bener. Wong Ju okèh sing kaya ngono kuwi, pada mu- langi wong sing pretyaya marang Gusti Yésus kongkon nglakoni sunat mbarang. Omongé nèk ora sunat ora ditampa karo Gusti Allah. 1111 Para penuntun kudu ngendek wong sing mulangi kaya ngono kuwi. Iki perlu banget, awit wis pada marakké dadi bin- gungé pirang-pirang brayat. Sing digolèki mung duwité. 1212 Wong Kréta kono déwé sing ngerti klakuané bangsané, tau ngomong ngéné mbiyèn: "Wong Kréta kuwi seneng goroh. Klakuané kaya kéwan galak. Ora seneng nyambutgawé, namung seneng mangan." 1313 Wong sing ngomong ngono kuwi pantyèn bener banget. Mulané, wong-wong kuwi kudu mbok welèkké sing tenanan, supaya bisa pretyaya marang pitutur sing bener. 1414 Dadiné ora pada nggatèkké marang dongèngan- dongèngan gawéané wong Ju lan ora pada nurut per- natan-pernatan gawéané manungsa sing pada nampik pitutur sing bener. 1515 Wong nèk resik angen- angené mesti ya resik klakuané uga. Nanging wong sing kotor angen-angené lan ora pretyaya marang Gusti Allah mesti ya namung nglakoni ala. Sing dipikir namung barang sing ala lan senajana nglakoni ala, ya wis blas ora rumangsa. 1616 Wong kaya ngono kuwi di- welèhké. Ngakuné pretyaya, nanging goroh, awit klakuané ngèlèk-èlèkké Gusti Allah. Pada seneng nglakoni barang sing disengiti karo Gusti Allah lan ora pada manut Dèkné. Wong kaya ngono kuwi ora bisa nindakké betyik blas. Piwulang sing bener Piwulang sing bener 22 Nanging kowé Titus, kowé ora kaya wong-wong kuwi. Mulané, wong sing pretyaya marang Gusti Allah pada wulangana apa sing tyotyok karo pitutur sing bener. 22 Wong lanang-lanang sing tuwa pada wu- langana supaya padang pikirané, nggenah angen-an- gené lan pantes klakuané. Kudu mantep pengandelé marang pitutur sing bener lan trésna tenan marang Gusti Allah. Uga ing kasangsaran kudu sabar-mantep. 33 Wong wédok-wédok sing tuwa uga pada diwulangi supaya uripé disawang pantes dadi wong sing
Titus 2:4 pretyaya marang Gusti Allah. Aja éntuk nyatur ala marang liyané lan aja éntuk ngombé anggur okèh, malah intera mulangi liyané bab sing betyik. 44 Dadiné kenèng ditiru karo wong wédok-wédok sing enom, su- paya pada nrésnani lan ngrumati bojo lan anaké, pada nggenah angen-angené lan resik atiné. Nèk ngono bisa nata omah-omah sing apik lan gemati lan manut marang bojoné. Dadiné ora njalari wong liyané ngèlèk-èlèkké pituturé Gusti Allah. 66 Para enom-enoman lanang uga kudu diwulangi su- paya pada nggenah angen-angené. 77 Kowé déwé kudu temen nglakoni sembarang sing betyik, dadiné kenèng ditiru karo sing enom-enom kuwi. Nèk mulan- gi, mulangana pitutur sing bener. Kowé kudu sing ten- anan, dadiné kowé diajèni. 88 Tembungmu kudu sing bener supaya kowé ora disalahké wong. Dadiné wong sing seneng ngèlèk-èlèkké pada kisinan déwé, awit ora nemu klèru kanggo nyalahké awaké déwé. 99 Para slaf uga pada diwulangi supaya manut marang sing nduwé omah ing bab apa waé, aja éntuk mbawali, malah bisaa nggawé legané dèkné. 1010 Aja én- tuk nyolongi barangé sing nduwé omah, malah bisaa kenèng diendelké ing sembarang. Dadiné wong-wong bisa nitèni déwé lan pada gelem nampa pituturé Gusti Allah, Juru Slameté awaké déwé. 1111 Wong pretyaya kudu nduwèni klakuan sing kaya ngono, awit Gusti Allah wis ngétokké kabetyikané su- paya kabèh wong bisa slamet. 1212 Mulané awaké déwé kudu dunung iki lan kudu ninggal klakuan sing ndadèkké sediné Gusti Allah. Aja pada nduwèni kese- nengan ala menèh kaya sing dikepéngini wong sing sengit marang Gusti Allah. Malah-malah, suwéné awaké déwé urip ing donya kéné, awaké déwé kudu nggenah angen-angené, kudu nglakoni sing betyik lan sing ndadèkké legané Gusti Allah. 1313 Ya kaya ngono kuwi kuduné uripé awaké déwé suwéné awaké déwé ngentèni tekané Gusti Yésus Kristus, Juru Slameté awaké déwé lan Gusti Allah sing gedé déwé. Nèk Dèkné teka wong kabèh bakal weruh kamulyané. 1414 Gusti Yésus Kristus wis masrahké uripé sampèk di- patèni, supaya awaké déwé bisa utyul sangka kwasané ala lan supaya awaké déwé iki bisa resik lan dadi umaté Gusti déwé, sing seneng nggawé betyik. 1515 Titus, pitutur-pitutur iku mau kudu mbok wu- langké. Wong-wong sing pretyaya kudu mbok dunung-dunungké, supaya pada nglakoni kuwi. Sing ora gelem manut kudu mbok benerké tanpa wedi. Aja sampèk ènèng wong nyepèlèkké kowé. ésnané Gusti Allah KatrKatrésnané Gusti Allah ang manungsa marmarang manungsa Titus, wong-wong pada diélingké nèk kudu manut marang sing nata lan ngwasani negara. Kudu manut marang para pengarep lan sak wantyi- wantyi kudu gelem ngguyupi sembarang sing betyik. 22 Aja éntuk ngrasani liyané apa tukar-padu karo liyané, 33 240 Titus 3:15 malah-malah kudu gemati lan ngajèni marang saben wong. 33 Pada diélingké, awit mbiyèn awaké déwé ya pada waé bodo. Ora gelem manut marang sapa-sapa, malah nurut pitutur sing ora bener. Awaké déwé kalah karo sak wernané kesenengan sing ala. Sing dipikir awan-wengi namung barang sing ora nggenah. Seneng mèri karo liyané. Disengiti wong lan awaké déwé ya pada waé seneng nyengiti liyané. 44 Nanging terus ènèng wantyiné Juru Slameté lan Gusti Allahé awaké déwé nduduhké kawelasané lan katrésnané marang manungsa. 55 Saiki awaké déwé wis dis- lametké. Ora jalaran awaké déwé iki nglakoni betyik apa kepriyé waé, ora, nanging jalaran Dèkné trésna lan melas marang awaké déwé. Gusti Yésus ngedusi awaké déwé lantaran Roh Sutyi. Ya Roh Sutyi iki sing wis nglairké awaké déwé menèh lan nganyarké uripé lan klakuané awaké déwé. 66 Lantaran Gusti Yésus Kris- tus, Juru Slameté awaké déwé, Gusti Allah ngedunké Roh Sutyi kanggo nulungi awaké déwé ing apa waé. 77 Mengkono Gusti Allah wis ngétokké kabetyikané lan saiki Dèkné wis nganggep awaké déwé bener, ora nduwé salah menèh. Awaké déwé wis nampa urip langgeng sing diarep-arep. 88 Iki pitutur sing bener. Karepku kabèh iki mbok wulangké sing tenanan. Dadiné wong-wong sing pretyaya marang Gusti Allah bisa mundak enggoné nggawé betyik. Kuwi apik lan kanggo gawé. 99 Nanging kowé aja mèlu èngkèl- èngkèlan bab rembukan sing ora ènèng tegesé. Uga bab wèt-wèté wong Ju lan bab mbah-mbahané mbiyèn lan turun-turunané. Kuwi disingkiri waé, awit kuwi blas ora kanggo gawé apa-apa. 1010 Wong sing arep nggawé bubrahé pasamuan kudu mbok garap. Nèk ijik diteruské, diélingké sepisan menèh. Nèk wongé mek- sa durung manut, dietokké. 1111 Wong kaya ngono kuwi ora nggolèk barang betyik, nanging nuju barang ala. Wong kaya ngono kuwi ketara banget salahé. Kabar siji-loroo Kabar siji-lor 1212 Titus, iki ijik ènèng kabar-kabar menèh. Artemas lan Tikikus arep tak kongkon nang nggonmu. Nèk wong loro iki wis tekan kono, aku nyuwun kowé intera metuki aku nang Nikopolis. Aku mikir aku bakal nang kono, mbésuk nèk wantyi adem lan angin banter. 1313 Sénas, sing pangkaté advokat lan Apolos pada diréwangi bèn ndang budal lan aja sampèk kekuran- gan apa-apa. 1414 Lan menèh, sedulur-sedulur sing pretyaya pada diwulangi, supaya pada nglumui nulun- gi lan nyukupi liyané sing kekurangan ing sandang- pangané. Dadiné uripé ora muspra, nanging kanggo gawé kanggo liyané. Penutup lan pamuji slamet Penutup lan pamuji slamet 1515 Tyukup seméné waé, sedulur-sedulur sing nang kéné karo aku pada kirim slamet marang kowé. Awaké déwé uga kirim slamet marang sedulur-sedulur sing karo kowé, sing pada trésna awaké déwé.
Titus 3:15 Muga-muga Gusti Allah ngétokké kabetyikané marang kowé kabèh. 241 Titus 3:15 Paulus
Filemon 1:3 242 Filemon 1:25 Filemon Filemon Pembukakan lan pamuji slamet Pembukakan lan pamuji slamet 11 Iki layang sangka Paulus, sing disetrap nglabuhi Gusti Yésus Kristus lan sangka sedulur Timotius, marang Filemon, kantyaku tunggal penggawéan. Layang iki uga kanggo sedulur wédok Apia lan sedulur Arkipus, kantyaku tunggal penggawéan ing Gusti lan uga kanggo pasamuan sing ngumpul nang omahmu. 33 Muga-muga Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan Gusti Yésus Kristus ngétokké kabetyikané lan katentre- mané marang kowé kabèh. ésnané lan pengandelé Filemon KatrKatrésnané lan pengandelé Filemon jalaran aku ngabarké pituturé Gusti Yésus. 1414 Nanging aku emoh meksa kowé. Aku malah seneng nèk eng- gonmu nggawé betyik marang aku kuwi sangka karepmu déwé. Mulané aku ya nembung marang kowé ndisik. 1515 Kowé kélangan Onésimus sedélok, nanging menawa waé saiki dèkné bakal nang nggonmu menèh slawasé. 1616 Saiki dèkné dudu mung slaf waé, nanging ngungkuli kuwi, dèkné saiki sedulurmu ing pretyaya lan ing katrésnan. Aku trésna banget marang Onésimus, kowé mesti ya ngungkul-ungkuli aku trés- nané marang dèkné, awit kuwi slafmu déwé lan dèkné pretyaya ing Gusti Yésus. 44 Filemon, saben-saben aku ndongakké kowé, aku maturkesuwun marang Gustiku, awit aku krungu bab katrésnanmu marang para sedulur tunggal pretyaya lan bab pretyayamu marang Gusti Yésus. 66 Sing tak suwun, enggonmu pada pretyaya bebarengan bisaa marakké kowé kabèh nduwèni kaweruh marang sem- barang sing betyik. Dadiné Gusti Yésus Kristus bisa diluhurké. 77 Filemon, katrésnanmu ndadèkké bun- gahku lan mbangun atiku, jalaran kowé nyegerké lan ngayemké atiné sedulur-sedulurmu tunggal pretyaya. 1717 Mulané, nèk kowé tenan ngaku aku iki kantyamu tunggal pretyaya, Onésimus ya ditampa menèh kaya enggonmu nampa aku. 1818 Nèk dèkné nduwé salah apa nduwé utang karo kowé, aku sing tanggung. 1919 Aku, Paulus, aku déwé sing nulis layang iki, aku saguh mba- yar. Aku ora usah ngélingké bab utangmu marang aku, yakuwi uripmu déwé, awit aku sing nuntun kowé nang dalané Gusti. 2020 Filemon sedulurku, aku gentèn ditulungi. Awaké déwé tunggal pretyaya ing Gusti Yé- sus Kristus, aku mbok dibangun. asul Paulus Panyuwuné rasul Paulus Panyuwuné r 88 Aku iki wakilé Gusti Yésus, mulané aku ya nduwèni kwasa mréntah kowé nindakké barang sing perlu. Nanging aku ora mréntah, aku luwung nembung marang kowé, awit aku trésna marang kowé. Kowé ngerti déwé, aku iki wis tuwa lan menèh aku nang se- trapan iki jalaran aku nglabuhi Gusti Yésus Kristus. 1010 Aku nembung kowé bab Onésimus. Dèkné tak aku anakku déwé, awit aku sing nuntun dèkné nang dalané Gusti, ya nang setrapan kéné. 1111 Onésimus iki mauné ora kanggo gawé apa-apa kanggo kowé, nang- ing saiki dèkné kanggo gawé, ora namung kanggo kowé waé, nanging uga kanggo aku. 2121 Aku nulis layang iki, awit aku pretyaya tenan nèk kowé bakal nggatèkké marang penjalukku. Aku ngerti nèk kowé bakal nampa Onésimus lan bakal gemati marang dèkné. 2222 Kejaba sangka kuwi, aku pretyaya nèk sangka pandongamu aku bakal dietokké sangka setrapan kéné. Dadiné ora suwi menèh aku bakal kepetuk karo kowé. Mulané aku nyuwun, aku molai dityawiské kamar. Penutup lan pamuji slamet Penutup lan pamuji slamet 2323 Sedulur Epafras kirim slamet marang kowé. Dèkné disetrap bareng karo aku jalaran nglabuhi Gusti Yésus Kristus. 2424 Kantya-kantyaku sing nyambutgawé karo aku, kaya Markus, Aristarkus, Démas lan Lukas uga pada kirim slamet. 1212 Pantyèn dèkné tak trésnani tenan, nanging saiki dèkné tak kongkon balik menèh nang nggonmu. 1313 Karepku Onésimus ya wis bèn nang kéné waé karo aku, dadiné bisa dadi wakilmu ngréwangi aku suwéné aku nang setrapan kéné. Kowé ngerti nèk aku disetrap 2525 Tyukup seméné layangku iki. Muga-muga Gusti Yésus Kristus ngétokké ka- betyikané marang kowé kabèh. Paulus
Ibrani 1:2 243 Ibrani 2:4 IbrIbraniani Gusti Allah ngetokké pituturé lantar Gusti Allah ngetokké pitutur an Anaké é lantaran Anaké Para sedulur, kowé kabèh wis ngerti nèk ing ja- man mbiyèn Gusti Allah wis ping okèh ngetokké pituturé marang para mbah-mbahané awaké déwé li- wat para nabi lan nganggo patrap sing werna-werna. 22 Nanging ing jaman anyar iki Gusti Allah ngetokké pituturé liwat Anaké, yakuwi Gusti Yésus Kristus. Ya lantaran Anaké iki Gusti Allah nggawé langit lan bumi lan Gusti Allah wis netepké Anaké mau, supaya nduwèni lan ngwasani sembarang sing ènèng. 33 Gusti Yésus kuwi sloroté kamulyané Gusti Allah lan tyap gambaré kenyataané Gusti Allah. Ya Gusti Yésus iki sing ngrumati sembarang nganggo tembungé sing kebek karo pangwasa. Sakwisé rampung ngresiki ma- nungsa sangka dosané, Gusti Yésus terus njagong nang swarga nang tengené Gusti Allah sing kwasa déwé. 11 Anaké Gusti Allah ngungkuli Anaké Gusti Allah ngungkuli a mulékat parpara mulékat 44 Mulané saiki pangwasané Gusti Yésus kuwi duwur banget ngungkul-ungkuli pangwasané para mulékat, tunggalé waé karo Jenengé, sing gedéné ngungkuli para mulékat sing namung ngladèni. 55 Awit Gusti Allah ora tau ngomong ngéné marang mulékat sapa waé: "Kowé lan Kowé déwé dadi Anakku. Ing dina iki Aku netepké nang ngarepé jagat nèk Kowé dadi Anakku sing ngwasani sembarang." Lan uga: "Aku slawasé bakal dadi Bapakmu lan Kowé slawasé bakal dadi Anakku." 66 Dongé Gusti Allah arep ngongkon Anaké mbarep teka nang jagat, Dèkné ngomong ngéné: "Mulékat kabèh kudu nyembah Dèkné!" 77 Bab para mulékat Gusti Allah ngomong ngéné: "Kaya angin lan geni lunga-teka, mengkono uga para mulékat lunga-teka manut tembungku." 88 Nanging Gusti Allah ngomong ngéné bab Anaké: "Kowé Gusti Allah, Kowé sing dadi ratu slawas-lawasé. Kowé ngwasani nganggo kabeneran. 99 Kowé seneng marang barang sing bener lan sengit marang barang sing ala. Mulané Gusti Allah, Gusti Allahmu miji Kowé dikèki pangkat sing duwur déwé, ngungkuli liya-liyané nang swarga. Mengkono kuwi Gusti Allah marakké Kowé bungah." 1010 Uga Gusti Allah ngomong ngéné marang Anaké: "Kowé Gusti, Kowé sing nggawé bumi kawit wiwitané lan langit uga gawéanmu. 1111 Kabèh kuwi bakal ambruk, bakal lungset lan suwèk kaya salin lawas. Nanging Kowé ora bakal malih, Kowé ènèng terus. 1212 Kaya enggoné kowé nglempit salin sing lawas dibuwang lan diganti karo sing anyar, mengkono uga bakalé langit lan bumi. Nanging Kowé ora malih, Kowé ènèng terus, slawas-lawasé." 1313 Gusti Allah tau ngomong marang mulékaté ngéné: "Kéné njagong nang tengenku, mungsuhmu kabèh bakal tak dadèkké antyik-antyikané sikilmu." 1414 Dadiné saiki tyeta banget nèk mulékat-mulékat kuwi kabèh namung roh-roh sing ngladèni Gusti Allah, sing dikongkon ngladèni wong-wong sing bakal nam- pa keslametan. Keslametan sing gedé Keslametan sing gedé Mulané para sedulur, sakwisé awaké déwé dunung nèk Gusti Yésus Kristus kuwi duwuré ngungkuli mulékat-mulékat, hayuk awaké déwé pada gondèlan luwih kentyeng marang pitutur sing diwu- langké marang awaké déwé, supaya awaké déwé ora katut kintir. 22 Pitutur sing tekané sangka mulékat waé wis nyata tenan lan sapa sing ora manut marang kuwi mesti bakal disetrap sing sak mestiné. 33 Lah kepriyé awaké déwé iki bisané ngliwati setrapané Gusti Allah, nèk awaké déwé nyepèlèkké pitutur sing nekakké keslametan sing semono gedéné. Gusti Yésus déwé wis ngabarké bab keslametan iki lan wong-wong sing krungu pada ngekèki paseksi marang awaké déwé nèk pituturé Gusti pantyèn nyata tenan. 44 Lan Gusti Allah déwé ya ngujutké nganggo tanda-tanda lan mujijat- mujijat lan uga pangétokané pangwasané Gusti Allah 22
Ibrani 2:5 sing gedé, nèk paseksi-paseksi kuwi bener. Dèkné déwé uga ngedum kapinteran-kapinteran sangka kekuwatané Roh Sutyi, manut kekarepané Dèkné déwé. ésus nuntun manungsa Gusti Yésus nuntun manungsa Gusti Y ing keslametan ing keslametan 55 Para sedulur, Gusti Allah ora ngongkon mulékat- mulékat kongkon ngwasani jagat sing kudu teka, ya jagat sing dirembuk karo awaké déwé iki. 66 Nang Kitab Sutyi malah ketulis ngéné: "Duh Gusti, manungsa kuwi apa kok mbok gatèkké lan mbok éman tenan? Apa ora namung wong urip? Namung sedilut manungsa mbok dadèkké sak ngisoré para mulékat, nanging terus mbok angkat munggah nang panggonan sing duwur lan mbok pasrahi sembarang, supaya sembarang tiba ing sak ngisoré pangwasané." Nèk Gusti Allah ngomong nèk "sembarang wis ditibakké ing sak ngisoré pangwasané", ora ènèng prekara apa waé sing ora katut tiba ing sak ngisoré pangwasa kuwi. Nanging wujuté saiki awaké déwé weruh nèk manungsa ora ngwasani sembarang kabèh. 99 Awaké déwé ngerti nèk ènèng wong siji sing ng- wasani sembarang, yakuwi Gusti Yésus déwé. Sedilut Dèkné diedunké nganti namung setitik katyèké karo para mulékat, supaya sangka pitulungané Gusti Allah Dèkné bisa nglakoni pati nglabuhi kabèh manungsa. Lan jalaran Dèkné nglakoni pati kuwi, saiki Gusti Allah ngangkat Gusti Yésus Kristus, dikèki pangwasa sing duwur lan gedé déwé. 1010 Awit para sedulur, Gusti Allah sing nggawé sembarang lan Dèkné nggawé sem- barang kuwi ya kanggo Dèkné déwé. Mulané kanggo Gusti Allah ya bener lan apik nèk Gusti Yésus nglakoni kasangsaran. Awit mengkono kuwi Gusti Yésus dadi pantes nuntun anak-anaké Gusti Allah ing dalan keslametan. 1111 Gusti Yésus sing ngresiki manungsa sangka dosa- dosané. Dèkné lan wong-wong sing wis diresiki uripé kuwi tunggal bapaké. Mulané Gusti Yésus ora isin ngaku wong-wong mau seduluré. 1212 Bab iki nang Kitab Sutyi ketulis ngéné: "Gusti Allah Bapakku, Aku bakal ngabarké Jenengmu marang sedulur-sedulurku lan nang tengahé pasamuan Aku bakal ngluhurké Jenengmu!" 1313 Nang ayat liyané uga ketulis ngéné: "Aku bakal nja- gakké marang Dèkné." Lan nang ayat liyané menèh ketulis ngéné: "Lah iki Aku lan anak-anakmu sing wis mbok pasrahké marang Aku." 244 Ibrani 3:7 1414 Jalaran sing diarani anak-anak kuwi wong-wong sing wujut daging lan getih, tegesé badan kadonyaan, mulané Gusti Yésus ya terus dadi manungsa sing wu- jut daging lan getih lan Dèkné saguh ngalami kauri- pan tunggalé karo wong-wong mau. Tujuané, supaya liwat patiné, Dèkné bisa ngrusak penggawéané Sétan sing ngwasani pati. 1515 Mengkono uga Gusti Yésus bisa ngluwari wong-wong sing suwéné uripé dikwasani karo rasa wedi marang pati. 1616 Dadiné para sedulur, tyeta banget nèk Gusti Yésus ora teka nang jagat ngu- rusi para mulékat, ora, nanging Dèkné teka nulungi turunané Bapa Abraham. 1717 Jalaran sangka kuwi Dèkné kudu dadi manungsa sak kabèhé kaya sedulur-sedu- luré. Awit namung mengkono kuwi Gusti Yésus bisa dadi Imam Gedé, tegesé dadi wakilé manungsa nang ngarepé Gusti Allah. Gusti Yésus dadi Imam Gedé sing gedé kawelasané lan katemenané, mulané Dèkné bisa nekakké pangapura kanggo manungsa sangka dosa- dosané, supaya manungsa bisa ketampa Gusti Allah. 1818 Saiki Gusti Yésus bisa nulungi wong-wong sing kenèng panggoda, awit Dèkné déwé wis ngalami panggoda lan sangsara. ésus ngungkuli nabi Moses Gusti Yésus ngungkuli nabi Moses Gusti Y 33 Para sedulur sing wis dadi umaté Gusti Allah lan sing wis dipanggil karo Gusti Allah nampa pandu- man gedé nang swarga! Gusti Yésus kuwi sapa ta? Ya Dèkné sing dikongkon nglakokké prejanjiané Gusti Al- lah sing anyar. Dèkné sing nggawa pitutur sing anyar kanggo awaké déwé lan ya pitutur iki sing diakoni karo awaké déwé. Gusti Yésus uga sing dadi Imam Gedé, sing dadi wakilé awaké déwé nang ngarepé Gusti Allah. 22 Gusti Yésus kuwi temen nuruti kekarepané Gusti Allah, sing wis miji Dèkné supaya ngerjani penggawéan kuwi, tunggalé waé karo nabi Moses sing mbiyèn ya temen ngurusi brayaté Gusti Al- lah. 33 Para sedulur, kowé ngerti déwé nèk wong sing ngedekké brayat kuwi luwih penting tenimbang wong liya-liyané. Mulané Gusti Yésus gedéné ya ngungkuli nabi Moses, awit Gusti Yésus sing ngedekké brayaté Gusti Allah, nanging nabi Moses namung dadi war- gané brayat kuwi. 44 Pantyèn, saben brayat mesti ènèng sing ngedekké, nanging Gusti Allah sing ngedekké sembarang. 55 Bener, senajan nabi Moses kuwi namung warga ing brayaté Gusti Allah, nanging dèkné kuwi peladèné Gusti Allah sing kenèng dipretyaya tenan, awit dèkné mulangi wong-wong kepriyé enggoné Gusti Allah ngetokké pituturé ing mbésuké. 66 Nanging Kristus kuwi ngungkuli nabi Moses, awit Dèkné dadi anak sing nyangga penjawab ing brayaté Gusti Allah. Lan brayaté Gusti Allah kuwi ya awaké déwé iki, nèk awaké déwé mantep terus pretyaya lan ngakoni karo kendel ing pengarep-arepé awaké déwé. 77 Mulané para sedulur, Roh Sutyi ya wis ngomong ngéné: "Ing dina iki, nèk kowé krungu swarané Gusti Allah,
Ibrani 3:9 kowé aja pada ndablek kaya mbah-mbahanmu dèk mbiyèn sing pada nglawan marang Gusti Allah lan dongé nang wustèn pada njajal kesabarané Gusti Allah." 99 Roh Sutyi uga ngomong ngéné: "Ya nang wustèn kono mbah-mbahanmu pada weruh déwé enggonku nindakké prekara-prekara sing nggu- munké, patang puluh taun suwéné. Nanging senajan ngono, meksa ijik njajal kesabaranku lan pada nglakoni sing ala, kepéngin ngerti tak ajar apa ora. 1010 Mulané Aku jèngkèl tenan marang wong-wong kuwi lan Aku ngomong: 'Wong-wong kuwi namung nggawé ala, mulané blas ora bakal dunung apa sing tak tindakké.' 1111 Aku terus nesu tenan lan ngomong: 'Wong-wong kuwi ora pisan-pisan bakal nampa katentremanku.' " 1212 Para sedulur, mulané aku ngélingké tenanan marang kowé, pada sing ati-ati tenan, aja sampèk ènèng wong siji waé sangka tengahmu nduwèni gagasan sing ala, sampèk terus mbalik dalan ninggal Gusti Allah sing urip, sing mesti bakal tumandang. 1313 Aja sampèk kaya ngono para sedulur, nanging malah pada tansah ngantepké pengandelé sakpada- pada, suwéné awaké déwé ijik dililani karo Gusti Allah urip ing jaman sing nang Kitab Sutyi diarani "dina iki". Hayuk aja sampèk katut dosa, terus ora manut marang Gusti Allah sing mesti bakal tumandang. 1414 Aku ngomong ngono kuwi, awit nèk awaké déwé mantep terus kaya mauné lan mantep terus tekan en- tèk-entèkané, awaké déwé mesti bakal mèlu nampa panduman sangka Gusti Allah, bareng karo Kristus. 1515 Elinga sing ketulis nang Kitab Sutyi: "Ing dina iki nèk kowé krungu swarané Gusti Allah, aja pada wangkot atimu kaya mbah-mbahanmu dèk mbiyèn, sing pada nglawan marang Gusti Allah." 1616 Para sedulur, mbok dipikir lelakoné mbah-mba- hané awaké déwé, dongé ora gelem manut marang Gusti Allah. Senajan dituntun karo nabi Moses lunga sangka negara Egipte lan wong-wong pada krungu swarané Gusti Allah déwé, meksa ijik pada wani marang Gusti Allah. 1717 Patang puluh taun suwéné wong-wong pada nglakoni ala lan marakké Gusti Allah nesu tenan. Lah entèk-entèké kepriyé? Kabèh pada mati nang wustèn. 1818 Sampèk Dèkné ngomong ngéné: "Aku ora bakal nglilani wong-wong iki nampa katentre- manku." Lah kuwi Gusti Allah ngomong karo sapa 245 Ibrani 4:10 para sedulur? Apa ora ngomong karo mbah-mbahané awaké déwé mbiyèn sing ora gelem manut? Pantyèn! 1919 Mulané saiki awaké déwé dunung kenèng apa wong-wong ora bisa nampa katentremané Gusti Allah, yakuwi, jalaran ora pada mantep terus enggoné pretyaya marang Gusti Yésus Kristus. ejanjiané Gusti Allah PrPrejanjiané Gusti Allah eman bab katentreman bab katentr Para sedulur, prejanjiané Gusti Allah nèk awaké déwé dililani nampa katentremané, ijik kanggo, mulané awaké déwé kudu sing ati-ati tenan supaya nang tengahmu aja sampèk ènèng wong siji waé sam- pèk ora nampa katentremané Gusti Allah. 22 Awit tung- galé waé karo wong-wong kuwi, awaké déwé ya wis krungu kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus. Nang- ing iku ora nekakké betyik blas kanggo wong-wong kuwi. Awit senajan krungu, nanging meksa ora gelem pretyaya. 33 Nanging awaké déwé sing pretyaya, awaké déwé bakal nampa katentremané Gusti Allah. Tem- bungé Gusti Allah uniné ngéné: "Jalaran Aku nesu tenan marang bangsa iki, mulané Aku ngomong nèk Aku ora bakal nglilani bangsa iki nampa katentremanku." Senajan Gusti Allah wis rampung karo penggawéané kawit mbiyèn dongé Dèkné nggawé jagat, meksa Dèkné ngomong ngono kuwi mau. 44 Bab dina sing nomer pitu nang Kitab ketulis ngéné: "Ing pitung di- nané Gusti Allah lèrèn sakwisé kerjanané kabèh ram- pung." 55 Uga ènèng ayat liyané nang Kitab sing uniné ngéné: "Aku ora bakal nglilani wong-wong iki nampa katentremanku." 66 Wong-wong sing krungu kabar kabungahané Gusti sing ndisik déwé malah ora pada nampa katentremané Gusti Allah, jalaran ora pada pretyaya. Nanging ènèng wong liya-liyané sing dililani nampa katentreman kuwi. 77 Mulané Gusti Allah nyawiské dina liyané, yakuwi dina sing diarani "dina iki," kanggo wong-wong, supaya bisa nampa katentre- mané. Gusti Allah wis ngomongké bab kuwi marang mbah-mbahané awaké déwé dèk mbiyèn, nanging let pirang-pirang taun sakwisé kuwi, Gusti Allah ngomongké bab iki menèh lantaran ratu Daved, sing uniné kaya sing ndisik mau: "Ing dina iki, nèk kowé krungu swarané Gusti Allah, kowé aja pada wangkot atimu." 44 88 Para sedulur, semunggoné ora ènèng dina liyané menèh, mesti Gusti Allah ya ora ngomongké menèh sakwisé Yosua wis nuntun mbah-mbahané awaké déwé mlebu nang negara sing dityawiské karo Gusti Allah kanggo lèrèn. 99 Nanging wujuté saiki ijik ènèng dina liyané menèh kanggo umaté Gusti Allah supaya bisa nampa katentreman iki, pada waé kaya enggoné Gusti Allah ngrasakké katentreman sak barengé lèrèn ing pitung dinané, sakwisé rampung karo peng- gawéané. 1010 Awit sapa waé sing dililani nampa katen- tremané Gusti Allah, wong kuwi uga lèrèn sangka
Ibrani 4:11 penggawéané, kaya enggoné Gusti Allah lèrèn sak- wisé rampung karo penggawéané. 1111 Mulané para sedulur, hayuk awaké déwé pada nglumui tenan sak kuwat-kuwaté, supaya bisa nampa katentreman iki lan aja sampèk ènèng siji waé nang tengahmu ora manut marang Gusti Allah lan kélangan katentreman iki, kaya mbah-mbahané awaké déwé dèk mbiyèn. Mulané awaké déwé kudu manut marang tembungé Gusti Al- lah. 1212 Awit tembungé Gusti Allah kuwi urip lan gedé kwasané lan landepé ngungkuli pedang sing landep kiwa-tengen. Tembungé Gusti Allah bisa mlebu jeru ing atiné manungsa, misah roh lan nyawa, balung lan sungsum. Mulané tembungé Gusti Allah bisa ngé- tokké ala-betyiké pikiran lan kekarepané manungsa. 1313 Para sedulur, ora ènèng prekara siji waé nang jagat kéné sing didelikké kanggo Gusti Allah, ora. Dèkné ngerti lan weruh sembarang ing atiné manungsa. Mu- lané, mbésuk kabèh wong bakal asok penjawab marang Gusti Allah. ésus Imam Gedé Gusti Yésus Imam Gedé Gusti Y 1414 Jalaran sangka kuwi para sedulur, hayuk awaké déwé pada nggondèli sing kentyeng marang pengan- del sing diakoni karo awaké déwé. Kenèng apa aku kok ngomong kuwi? Awit awaké déwé iki nduwé Imam Gedé sing wis mlebu swarga lan teka nang ngarepé Gusti Allah, yakuwi Gusti Yésus, Anaké Gusti Allah. 1515 Imam Gedé iki dudu sakwijiné wong sing ora bisa ngrasakké kangèlané lan karingkihané awaké déwé, nanging Dèkné malah wis kagoda ing prekara apa waé, tunggalé waé karo awaké déwé. Bédané namung iki: Dèkné ora pisan-pisan tiba ing dosa. 1616 Mulané para sedulur, hayuk awaké déwé pada mara karo kendel nang ngarepé Gusti Allah. Dèkné pantyèn gedé kwasané lan bisa nulungi awaké déwé. Dèkné trésna lan gelem nulungi awaké déwé. Dèkné gedé kawe- lasané lan ing waktu kangèlan apa waé, Dèkné mesti bakal nekakké pitulungan. 55 Para sedulur, kowé ngerti nèk Imam Gedé kuwi kapilih sangka tengahé manungsa, supaya dadi wakilé manungsa nang ngarepé Gusti Allah. Dèkné sing kudu masrahké pawèhé lan uga kurban kéwan marang Gusti Allah, kanggo pangapurané dosa. 22 Lan jalaran dèkné déwé ngalami sak wernané karingkihan, dèkné ya bisa nduwèni kawelasan lan kesabaran marang wong sing klèru lan durung dunung. 33 Uga, jalaran dèkné déwé okèh karingkihané, mulané, nèk dèkné masrahké kurban kéwan, kuwi ora namung kanggo pangapurané dosané bangsané, nanging uga kanggo pangapurané dosané dèkné déwé mbarang. 44 Kejaba sangka kuwi, ora ènèng wong bisa dadi Imam Gedé sangka kekarepané déwé, ora, nanging Gusti Al- lah sing milih lan manggil wong munggah pangkat kuwi, ora béda kaya Imam Gedé Aron. 55 Mengkono uga Kristus, Dèkné ora ngangkat Dèkné déwé dadi Imam Gedé, ora, nanging Gusti Allah sing milih Dèkné. Gusti Allah ngomong ngéné: 246 Ibrani 5:14 "Kowé lan Kowé déwé dadi Anakku. Ing dina iki Aku netepké nang ngarepé jagat nèk Kowé dadi Anakku sing ngwasani sembarang." 66 Lan nang ayat liyané Gusti Allah ngomong ngéné: "Kowé slawas-lawasé bakal dadi Imam, tunggalé karo Imam Mèlkisedèk." 77 Para sedulur, kowé ngerti déwé nèk Gusti Yésus, dongé Dèkné ijik nang jagat kéné, ndonga lan nyuwun marang Gusti Allah karo sambat lan nangis, awit Gusti Allah nduwèni kwasa ngluwari Dèkné sangka tangané wong-wong sing arep matèni Dèkné. Lan jalaran Gusti Yésus ngajèni marang Gusti Allah lan masrahké uripé sak kabèhé kanggo nuruti kekarepané Gusti Allah, mulané Gusti Allah ya nampa pandongané Dèkné. Mung waé, Gusti Allah ora ngalang-alangi Dèkné di- patèni wong, nanging Gusti Allah ngekèki kekuwatan marang Dèkné, supaya kuwat nglakoni pati kanggo nebus dosané awaké déwé. 88 Pantyèn bener nèk Gusti Yésus kuwi Anaké Gusti Allah, nanging senajan ngono, Dèkné malah milih nuruti kekarepané lan kongkonané Gusti Allah, supaya bisa nylametké awaké déwé. Mengkono kuwi Dèkné bisa ngrasakké apa tegesé manut marang Gusti Allah, awit Dèkné ya nglakoni kasangsaran tenan. 99 Mulané, sakwisé Gusti Yésus nglakoni kuwi kabèh, Dèkné dadi sampurna, ora ènèng kekurangané apa-apa. Mulané Dèkné bisa ngekèki keslametan langgeng marang kabèh wong sing pada manut marang Dèkné. 1010 Gusti Yésus nduwèni kwasa kuwi, awit Dèkné didadèkké Imam Gedé karo Gusti Allah, tunggalé waé karo Imam Gedé Mèlkisedèk. Pengéling-éling supaya aja sampèk balik menèh ing Pengéling-éling supaya aja sampèk balik menèh ing dosadosa 1111 Para sedulur, pantyèn, bab Kristus sing dadi Imam Gedé kanggo awaké déwé kuwi ijik okèh sing kudu tak rembuk karo kowé. Nanging kangèlan banget eng- gonku arep ndunung-ndunungké marang kowé. Apa ta sing marakké angèl? Jalaran kowé malih males lan nglemer ing pamikir, ora tyepet. 1212 Nèk dipikir, sakjané lak ya wis suwi ta enggonmu dadi wong pretyaya lan ya pantesé kowé saiki bisa mulangi liyané. Nanging wujuté ora ngono, awit tekan sepréné kowé ijik kudu diblajari piwulang sing wiwitan. Kowé ijik kaya botyah tyilik ngono, sing ngombé mèrki, durung kuwat karo pangan sing atos. 1313 Para sedulur, kenèng apa kowé kok tak padakké karo botyah tyilik? Jalaran kowé du- rung ngerti bédané bener-klèru, ala lan betyik. Dadiné ijik kaya botyah tyilik sing ijik ngombé mèrki, durung ngerti apa sing diarani ala lan betyik. 1414 Nanging wong sing wis diwasa kuwi kuwat karo pangan sing atos, tegesé, wis ngrasakké lan bisa mbédak-mbédakké ala lan betyik. 66 Mulané para sedulur, hayuk saiki awaké déwé pa- da ninggal piwulang sing wiwitan. Hayuk aja
Ibrani 6:3 mbolan-mbalèni piwulang bab ninggal klakuan ala, bab nurut Gusti Allah lan bab klakuan sing ala sing en- tèk-entèké nekakké pati. Uga piwulang bab pengandel marang Gusti Allah, bab pembaptisan, bab ndonga nganggo tumpangan tangan, bab tangi sangka pati lan bab setrapan sing langgeng sangka Gusti Allah. Hayuk piwulang-piwulang kuwi diliwati lan hayuk pada ngantyiki piwulang sing luwih duwur, piwulang kang- go wong sing diwasa. 33 Hayuk awaké déwé pada maju tenan lan nindakké kuwi, nèk Gusti Allah ijik gelem nglilani awaké déwé. 44 Awit para sedulur, mosok wong sing wis nyingkirké lan ninggal pengakuné bisa balik menèh marang Gusti Allah? Tak kira ora! Awit wong kaya ngono kuwi kaping pisan wis tau nampa pepadang sangka Gusti Allah ing atiné. Kaping pindoné, wongé wis ngrasakké berkah kaswargan pawèhé Gusti Allah lan kaping teluné wong kuwi wis nampa Roh Sutyi. 55 Kaping papaté para sedu- lur, wongé wis ngerti nèk pituturé Gusti Allah kuwi ènèng wujuté lan kaping limané, wongé wis ngrasakké kekuwatané Gusti Allah sing nggumunké lan sing bakal dikanggokké uga ing jaman sing bakal teka. 66 Nanging senajan ngono, meksa wongé wani ninggal pengandelé, mulané, ora bakal nèk wong kaya ngono kuwi bisa ngakoni salahé lan nurut Gusti Yésus Kristus menèh. Wong kaya ngono kuwi kenèng diarani men- tèng Anaké Gusti Allah sepisan menèh lan ngèlèk- èlèkké Dèkné nang ngarepé wong okèh. 77 Para sedulur, sing tak omong iki kenèng dipadakké karo kebon kaé. Nèk dipikir, wujuté Gusti Allah mberkahi lemah sing nesep banyu udan, sampèk nge- tokké tanduran sing kenèng dipangan karo sing ng- garap kebon mau. 88 Nanging nèk keboné namung nukulké eri lan rungkutan, kebon mau ora kanggo apa-apa blas lan entèk-entèké bakal bongkor. 99 Para sedulur sing tak trésnani! Senajan aku ngomong ngono kuwi mau, aku ora ngomong nèk kowé kuwi kaya ngono, ora. Aku pantyèn ngerti nèk kowé pretyaya tenan marang Gusti. Awit aku weruh nèk kowé pada nindakké sing betyik marang wong liyané, supaya ketara nèk Gusti Allah wis ngluwari kowé sangka pangwasané ala lan saiki wis didadèkké siji karo Dèkné déwé. 1010 Aku ngerti nèk kowé pretyaya tenan, awit Gusti Allah kuwi ora tau nindakké sing ora apik. Mulané aku ngerti nèk Dèkné ora bakal lali marang penggawéanmu kanggo Dèkné, uga enggon- mu pada nindakké katrésnan jalaran nglabuhi Gusti lan uga enggonmu pada nulungi sedulur-sedulur tunggal pretyaya. Wujuté tekané saiki kowé kabèh ya ijik pada tulung-tinulung. 1111 Lan sing tak jaluk tenan ya iki, bisaa kowé siji-sijiné tetep-mantep terus suwéné kowé urip ing donya kéné. Dadiné mbésuk kowé mesti bakal nampa sak ènèngé kabetyikan sing kenèng mbok arep-arep sangka Gusti Allah. 1212 Mulané para sedulur, aja pada males ngono ing pikiran, aja, nang- ing luwung pada niru wong-wong sing pada pretyaya lan sabar dèk jaman mbiyèn. Saiki wong-wong kuwi 247 Ibrani 7:3 pada nampa kabetyikan sing wis dijanji karo Gusti Al- lah. 1313 Para sedulur, dongé Gusti Allah ngetokké janjiné marang Bapa Abraham, Dèkné sumpah nèk bakal nu- ruti apa sing wis dijanji. Lan jalaran ora ènèng wong sing kwasané ngungkuli Dèkné, mulané Dèkné ya sumpah nganggo jenengé déwé dongé Dèkné ngekèki janji kuwi. 1414 Gusti Allah ngomong ngéné: "Aku janji nèk bakal mberkahi kowé lan bakal ngekèki turunan okèh banget marang kowé." 1515 Lan jalaran Bapa Abra- ham sabar ngentèni, mulané dèkné ya bisa nampa apa sing wis dijanji karo Gusti Allah. 1616 Manungsa nèk sumpah kuwi mesti nganggo jenengé wong liya sing luwih duwur pangkaté lan enggoné sumpah kuwi kanggo netepké nèk sing diomong kuwi bakal dituruti tenan, ora étok-étokan. 1717 Mulané, karepé Gusti Allah kuwi supaya wong- wong sing bakal nampani janji mau pada ngerti tenan nèk Dèkné ora pisan-pisan bakal nyélaki janji kuwi. Yakuwi jalarané Gusti Allah ngantepké janjiné marang Bapa Abraham nganggo sumpah. 1818 Ya rong prekara iki sing marakké Gusti Allah ora bisa sélak, yakuwi, Dèkné janji lan Dèkné sumpah. Lan jalaran sangka kuwi, awaké déwé iki sing wis nampa keslametan sangka Gusti Allah, pada tansah diélingké, supaya pa- da kentyeng nggondèli pengarep-arep sing wis dijanji karo Gusti Allah marang awaké déwé. 1919 Pengarep- arep kuwi sing marakké awaké déwé slamet, senajan urip ing donya kéné kebek karo prekara-prekara sing ora kenèng dijagakké. Nanging pengarep-arep kuwi malah ngekèki ngerti, nèk saiki awaké déwé bisa mara nang nggoné Gusti Allah nang swarga, awit saiki wis blas ora ènèng alang-alangané menèh. 2020 Gusti Yésus déwé wis mlebu nang kana nggawèkké dalan awaké déwé. Dèkné sing dadi Imam Gedé sing langgeng, tunggalé karo Mèlkisedèk. ésus Kristus lan Gusti Yésus Kristus lan Gusti Y Imam Gedé Mèlkisedèk Imam Gedé Mèlkisedèk 77 Para sedulur, tak kira kowé kabèh ngerti Mèlkisedèk kuwi sapa. Dèkné sing dadi ratuné ku- ta Salèm lan uga dadi imamé Gusti Allah sing kwasa déwé. Dongé Bapa Abraham mulih sangka perangan lan wis menangké ratu-ratu, imam Mèlkisedèk metuki dèkné terus numpangi tangan mberkahi dèkné. 22 Ba- pa Abraham terus ngekèki sak prasepuluhané gawané sangka peperangan marang Mèlkisedèk. Tembung Mèlkisedèk kuwi tegesé "ratuné kabeneran". Lan jalaran Mèlkisedèk kuwi ratuné kuta Salèm lan tem- bung Salèm kuwi tegesé "katentreman", dadiné Mèlkisedèk kuwi uga tegesé "ratuné katentreman". 33 Bab bapa-biyungé lan sapa mbah-mbahané imam Mèlkisedèk kuwi ora ketulis blas nang Kitab, semono uga bab lairé lan patiné. Uga ora ketulis blas nèk dèkné lèrèn dadi Imam Gedé. Dadiné para sedulur,
Ibrani 7:4 nèk mbok pikir sing apik, imam Mèlkisedèk kuwi kaya Anaké Gusti Allah, sing dadi imam slawas-lawasé. 44 Para sedulur, nèk dipikir Mèlkisedèk ya jan gedé tenan, ngungkuli Bapa Abraham. Lah Bapa Abraham kuwi lak mbah-mbahané bangsané awaké déwé sing ndisik déwé ta! Lah nanging dèkné kok ngekèki prasepuluhané gawané sangka peperangan marang imam Mèlkisedèk. 55 Bangsa Israèl kuwi lak turunané Bapa Abraham ta? Lah nanging wong-wong Israèl, senajan turunané Bapa Abraham, kudu mbayar be- lasting marang para imam turunané imam Lévi, sing uga tunggal bangsa Israèl. Kuwi pernatané Kitab lan kuwi sing diarani prasepuluhan. 66 Lah imam Mèlkisedèk kuwi dudu turunané imam Lévi, dadiné dèkné ya ora éntuk njaluk belasting sangka bangsa Is- raèl. Nanging wujuté kepriyé? Malah Bapa Abraham déwé sing ngekèki prasepuluhan marang dèkné. Keja- ba sangka kuwi, imam Mèlkisedèk numpangi tangan mberkahi Bapa Abraham, senajan Bapa Abraham sing nampa prejanjian sangka Gusti Allah. 77 Dadiné ya wis tyeta banget nèk imam Mèlkisedèk kuwi gedéné ngungkuli Bapa Abraham, awit wong sing numpangi tangan mberkahi wong liyané kuwi gedéné ngungkuli wong sing ditumpangi tangan. 88 Para sedulur, awaké déwé uga ngerti nèk imam- imam sing nampa prasepuluhan kuwi namung wong urip sing lumrah, sing uga mati. Nanging bab imam Mèlkisedèk Kitab Sutyi ngomongké nèk dèkné kuwi urip slawas-lawasé. 99 Malah nèk dipikir para sedulur, sakjané imam Lévi kuwi mbayar prasepuluhan marang imam Mèlkisedèk, senajan lumrahé imam Lévi sing kudu nampa prasepuluhan. Apa jalarané kok awaké déwé bisa ngomong ngono? Jalaran dongé Bapa Abra- ham ngekèki prasepuluhan marang imam Mèlkisedèk, uga imam Lévi, sing dadi turunané Bapa Abraham, kenèng diarani katut mèlu ngekèki prasepuluhan kuwi marang Mèlkisedèk. 1010 Senajan ing waktu kuwi imam Lévi durung lair, nanging dongé Mèlkisedèk metuki Bapa Abraham lan Bapa Abraham ngekèki prasepu- luhané marang Mèlkisedèk, kenèng diarani nèk ing waktu kuwi Lévi ijik nang awaké mbah-mbahané, yakuwi Bapa Abraham. Kristus kuwi imam sing gedéné ngungkuli Aronon Kristus kuwi imam sing gedéné ngungkuli Ar 1111 Para sedulur, saiki hayuk pada mikir bab Gusti Yé- sus Kristus sing dadi Imam Gedé kanggo awaké déwé. Menawa kowé takon: "Kenèng apa awaké déwé saiki kok mbutuhké Imam Gedé sing liyané, sing kaya Mèlkisedèk, ora kaya Lévi lan turun-turunané?" Aku bisa semaur ngéné: dongé nabi Moses ngekèki wèt- wèté Gusti Allah, dèkné miji Aron lan turunané, supaya nata lan nuntun bangsané enggoné pada ngabekti Gusti Allah miturut pernatané. Nanging senajana pada temen, kuwi meksa ora bisa ngresiki atiné sak kabèhé kaya sing dikarepké Gusti Allah. 1212 Mulané saiki Gusti Allah miji Imam Gedé liyané sing bisa ngresiki atiné manungsa sak kabèhé, supaya bisa pantes mara nang ngarepé Gusti Allah. Jalaran sangka kuwi, mulané uga 248 Ibrani 7:27 perlu banget wèt-wèt lan pernatan-pernatan tyarané pangabekti marang Gusti Allah ya kudu diganti. 1313 Mu- lané, wong sing dadi Imam Gedé miturut pernatan sing anyar iki ya ora turunané Lévi, nanging sangka krabat liyané, sing durung tau ènèng siji waé dadi imam lan masrahké kurban nang altar kanggo Gusti Allah. 1414 Awaké déwé kabèh malah ngerti nèk Gustiné awaké déwé Yésus Kristus metuné sangka krabat tu- runané Yudah. Lan dongé nabi Moses ngomongké bab wong-wong sing kudu dadi imam, dèkné ya ora tau ngomongké blas bab krabat turunané Yudah iki. 1515 Para sedulur, prekara bab pernatan sing anyar iki malah tambah tyeta nèk awaké déwé ngerti, nèk Gusti Allah miji Imam Gedé liyané, sing kaya Mèlkisedèk, ora dadi imam miturut pernatané manungsa, ora, nang- ing jalaran urip terus, ora bisa mati, mulané bisa dadi imam slawas-lawasé. 1717 Bab iki Gusti Allah ngomong ngéné marang Anaké, kaya sing ketulis nang Kitab: "Kowé bakal dadi Imam slawas-lawasé, kaya imam Mèlkisedèk." 1818 Dadiné pernatan sing ndisik kuwi saiki disingkirké, jalaran kuwi kurang kekuwatané lan ora bisa ngresiki atiné manungsa sak kabèhé lan ora bisa marakké manungsa bisa pantes teka nang ngarepé Gusti Allah. 1919 Wujuté wèt-wèté nabi Moses ora bisa marakké manungsa bisa pantes teka nang ngarepé Gusti Allah. Mulané saiki awaké déwé dikèki pengarep- arep sing luwih apik karo Gusti Allah, pengarep-arep sing bisa nggawa awaké déwé tyedek karo Gusti Allah. 2020 Kejaba sangka kuwi para sedulur, Gusti Allah déwé wis sumpah, kanggo ngantepké pernatan anyar iki. Dongé Gusti Allah miji imam-imam turunané Lévi, Dèkné ora sumpah. 2121 Nanging dongé Gusti Yésus di- dadèkké Imam Gedé, Gusti Allah déwé sumpah ngéné: "Aku wis sumpah, Aku ora bakal malih pikirané. Kowé bakal dadi Imam slawasé." 2222 Lan jalaran béda karo imam liya-liyané, mulané Gusti Yésus ya dadi panjeré prejanjian anyar sing luwih apik tenan. 2323 Para sedulur, ènèng prekara menèh sing marakké Gusti Yésus béda karo imam-imam turunané Lévi. Imam-imam turunané Lévi kuwi pirang-pirang, jalaran pada mati lan saben-saben kudu diganti. 2424 Nanging Gusti Yésus urip slawasé, mulané Dèkné ya ora usah diganti karo imam liyané. 2525 Dadiné Gusti Yésus bisa nulungi sapa waé sing mara nang nggoné Gusti Allah liwat Dèkné. Gusti Yésus bisa ngresiki atiné sak kabèhé, supaya wong kuwi bisa pantes ngadek nang ngarepé Gusti Allah. Awit Gusti Yésus slawasé nang ngarepé Gusti Allah nembungké awaké déwé. 2626 Para sedulur, tak kira saiki wis tyeta banget nèk Gusti Yésus kuwi Imam Gedé sing dibutuhké karo awaké déwé tenan, awit Dèkné sutyi, ora nduwé salah apa dosa. Dèkné uga adoh banget karo wong ala, malah tyedek karo Gusti Allah. 2727 Gusti Yésus Imam Gedé sing béda tenan karo imam liya-liyané, awit imam liya-liyané saben dina kudu masrahké kurban marang Gusti Allah kanggo dosané déwé ndisik lan sakwisé kuwi bisa masrahké kurban kanggo dosané
Ibrani 7:28 bangsané. Nanging Gusti Yésus ora usah ngono, awit wis masrahké kurban sepisan kanggo dosané ma- nungsa lan kuwi kanggo slawas-lawasé. 2828 Imam-imam Gedé sing dipiji miturut wèt-wèté nabi Moses kuwi na- mung wong urip sing okèh karingkihané. Nanging Imam Gedé miturut prejanjian sing anyar, prejanjian sing tekané sakwisé wèté nabi Moses, sing dipiji karo Gusti Allah nganggo sumpah, kuwi Imam Gedé sing ora ènèng karingkihané lan sing langgeng, kuwi Anaké Gusti Allah déwé. Gusti Yésus, Imam Gedé kanggo awaké dé Gusti Y ésus, Imam Gedé kanggo awaké déwéwé Para sedulur, sakjané kabèh sing dirembuk karo awaké déwé iki ngomongké apa ta? Ora liya ya namung iki: awaké déwé iki nduwé Imam Gedé sing uga nyekel pangwasa nang sebelahé Gusti Allah sing kwasa déwé nang swarga. 22 Imam Gedé iki ngladèni Gusti Allah nang swarga kanggo awaké déwé. Kana kuwi panggonan pangabekti sing sutyi déwé, ora ènèng liyané. Kuwi tarup pangabekti ora gawéané ma- nungsa, nanging gawéané Gusti Allah. 88 33 Para sedulur, kowé ngerti déwé nèk Imam Gedé kuwi kudu masrahké pawèhé lan kurbané manungsa marang Gusti Allah. Semono uga Imamé Gedé awaké déwé, Gusti Yésus Kristus, kudu nduwé apa-apa sing kudu dipasrahké marang Gusti Allah. (Lan awaké déwé ngerti nèk Dèkné masrahké badané Dèkné déwé dadi kurban.) 44 Nanging semunggoné Gusti Yésus nang bu- mi kéné, Dèkné ya blas ora usah dadi imam, awit wis ènèng imam okèh sing masrahké kurban miturut wèt- wèté nabi Moses. 55 Mung waé, tarup lan panggonan sing dienggo ngabekti lan masrahké kurban kuwi na- mung, gampangé omong, gambarané lan ayang- ayangé tarup sing nang swarga. Awit sakdurungé nabi Moses nggawé tarup pangabekti iki, Gusti Allah ngomong marang dèkné: "Moses, kowé kudu nggawé tarup pangabekti iki nurut sing wis tak duduh- duduhké marang kowé nang gunung Sinai." 66 Nanging Gusti Yésus, Imamé Gedé awaké déwé, dipasrahi penggawéan sing luwih gedé tenimbang peng- gawéané imam-imam nang bumi mau, awit Gusti Yé- sus nekakké lan ngrampungké prejanjian anyar, pre- janjiané Gusti Allah sing nekakké kabetyikan sing luwih gedé, ngungkul-ungkuli sing ndisik. 77 Semunggoné prejanjian sing ndisik ora ènèng kekurangané, mesti sing anyar ya ora usah teka. 88 Nanging wujuté Gusti Allah déwé ya ora lega karo prejanjian sing ndisik, mulané Dèkné ngomong ngéné marang bangsa Israèl: "Aku, Gustimu, ngomong marang kowé, bakal ènèng waktuné, Aku, Gustimu, nggawé prejanjian anyar karo bangsa Israèl lan bangsa Yudah. 99 Ora prejanjian kaya sing wis tak gawé dongé Aku nuntun wong-wong metu sangka negara Egipte, 249 Ibrani 9:5 ora, awit wujuté bangsa Israèl ora nuruti prejanjiané, mulané Aku ya terus ngedohi. 1010 Prejanjian sing liyané sing mbésuk arep tak gawé karo bangsa Israèl uniné ngéné: Wèt-wètku bakal tak lebokké ing pikirané supaya pada dunung lan tak tulis ing atiné supaya pada seneng nuruti karepku. Aku bakal dadi Gusti Allahé lan wong-wong mau bakal dadi umatku. 1111 Dadiné wong-wong mau ora usah mulangi menèh marang kantya-tanggané lan ora usah ngomongi seduluré Aku iki sapa. Awit kabèh wong, wong gedé lan wong tyilik, kabèh bakal kenal karo Aku. 1212 Aku bakal ngétokké kawelasanku lan ngapura kabèh salahé lan dosa-dosané ora ènèng sing bakal tak éling menèh." 1313 Nèk Gusti Allah ngomongké bab prejanjian sing an- yar, kuwi ngekèki tanda nèk Dèkné uga netepké nèk prejanjian sing lawas wis ora kanggo gawé. Lan sem- barang sing wis dianggep lawas lan ora kanggo gawé, bakal ndang dibuwang. arup pangabekti nang bumi TTarup pangabekti nang bumi 99 Para sedulur, prejanjian sing ndisik kuwi ngomongké bab pernatan-pernatan lan pangg- onan pangabekti nang bumi kéné, gawéané ma- nungsa. 22 Kuwi kaya ngéné: ènèng tarup sing didekné nang sebelah njaba. Iki sing diarani Panggonan Sutyi. Nang njeroné panggonan pangabekti iki ènèng wadah dian, ènèng méjané lan nang méjané ènèng rotiné sing dipasrahké marang Gusti Allah. 33 Nang mburiné panggonan pangabekti sing diarani Panggonan Sutyi kuwi ènèng kamar liyané sing ketutupan karo kordèn sing kandel gombalé, dadiné sak mburiné kordèn kuwi ora tau kétok blas. Kamar sing nang mburiné ko- rdèn kandel kuwi diarani Panggonan Sing Sutyi Déwé. 44 Nang njeroné kamar kuwi ènèng altaré gawéan emas kanggo ngobong menyan. Nang kono uga ènèng kasé wadah prejanjiané Gusti Allah lan kas kuwi njaba-njeroné disalini karo emas. Nang njeroné kas kuwi uga ènèng kendi gawéan emas isiné manah, yakuwi roti sing sangka swarga lan uga ènèng tekené Imam Gedé Aron. Mbiyèn teken kuwi tau metu kem- bangé. Kejaba kuwi kabèh, nang njeroné kas emas kuwi uga ènèng watuné rong lembar sing ngemot tulisané angger-angger sepuluh. 55 Nang sak nduwuré kas emas kuwi ènèng retyané mulékat loro sing nggu- munké banget. Swiwiné mulékaté gatuk, nutupi panggonan nang kas kuwi, sing jaréné nang pangg-
Ibrani 9:6 onan kuwi Gusti Allah mbuwang dosané manungsa. Retya loro kuwi tandané nèk Gusti Allah nang kono. Nanging saiki aku ora arep ngomongké bab kuwi kabèh siji-siji. 66 Ya kaya ngono kuwi enggoné sembarang-mbarang ketata nang sakjeroné Panggonan Sutyi mau. Saben dina para imam pada mlebu nang panggonan Sutyi sing nang ngarep, arep ngurusi penggawéané. 77 Nanging namung Imam Gedé sing dililani mlebu nang panggonan Sing Sutyi Déwé lan kuwi waé na- mung setaun sepisan. Nèk Imam Gedé mlebu, dèkné kudu nggawa getih sing kudu dipasrahké marang Gusti Allah, jalaran sangka dosané dèkné déwé lan dosa-dosané wong-wong sing ora njarak. 88 Lantaran pernatan-pernatan mau kabèh Roh Sutyi ndunungké kanti tyeta nèk suwéné ijik pada manut marang per- natan-pernatan kuwi manungsa ora bisa mara nang ngarepé Gusti Allah. 99 Panggonan Sutyi sing nang ngarep kuwi nggambarké pangabekti kaya sing di- lakokké ing dinané saiki, miturut prejanjian sing lawas. Nanging pawèh lan kurban sing dipasrahké marang Gusti Allah kuwi ora bisa ngresiki atiné wong-wong sak kabèhé. 1010 Barang-barang kuwi namung wujut pangan, ombèn lan werna-werna tata-tyara bab rere- sikan. Kuwi kabèh namung pernatan-pernatan lan tata-tyara pangabekti sing kudu dilakokké tumekané Gusti Allah nganyarké tyarané pangabekti. 1111 Mulané, para sedulur, saiki Kristus wis teka lan Dèkné dadi Imamé Gedé awaké déwé. Bareng karo Kristus, Gusti Allah ngedunké sembarang sing betyik kanggo awaké déwé, sembarang sing sakdurungé wis dijanji. Kristus ora ngladèni Gusti Allah nang tarup gawéané manungsa, tegesé ora panggonan ing donya kéné, nanging panggonan sing luwih apik lan sutyi sak kabèhé. 1212 Para sedulur, kowé ngerti nèk Imam Gedé kuwi mlebu nang panggonan Sing Sutyi Déwé nggawa getihé wedus apa pedèt, dipasrahké marang Gusti Al- lah. Nanging Kristus mlebu sepisan kanggo slawasé nang panggonané Gusti Allah nang swarga lan kenèng diarani nèk Dèkné masrahké getihé Dèkné déwé marang Gusti Allah, ora getihé wedus apa pedèt. Mengkono kuwi Kristus mbayar dosané awaké déwé sak kabèhé lan Gusti Allah bisa ngluwari awaké déwé sangka pangwasané dosa, supaya awaké déwé bisa dadi siji karo Dèkné slawasé. 1313 Para sedulur, miturut prejanjian sing lawas kuwi ngéné: nèk ènèng wong nglakoni ala, Imamé Gedé terus mbelèh wedus lanang apa sapi lanang, apa ngobong kurban pedèt terus awuné dityampur karo banyu dityiprat-tyipratké marang wong sing nglakoni ala. Sakwisé kuwi wongé wis dianggep resik menèh. 1414 Mulané para sedulur, nèk getihé kéwan waé wis bisa marakké wong sing nglakoni ala ngabekti marang Gusti Allah menèh, apa ora ngungkul-ungkuli kuwi kwasané getihé Gusti Yésus. Katuntun karo Roh sing langgeng Kristus masrahké uripé sak kabèhé marang Gusti Allah dadi kurban sing resik. Kristus wis mati nglabuhi awaké déwé, mulané saiki awaké déwé ora 250 Ibrani 9:24 rumangsa nduwé salah, senajan awaké déwé mauné nglakoni ala lan kudu dipatèni karo Gusti Allah. Nang- ing saiki awaké déwé wis diutyuli sangka rasa salah kuwi, supaya awaké déwé bisa ngabekti lan ngladèni Gusti Allah sing urip, saiki lan slawasé. 1515 Kejaba sangka kuwi para sedulur, kowé kudu nger- ti bab sing arep tak omong iki. Kristus wis nglakoni pati nggawèkké dalan awaké déwé, supaya awaké déwé bisa ngabekti lan ngladèni Gusti Allah. Gusti Al- lah saiki miji Dèkné dadi Imam Gedé sing ngrukunké manungsa karo Gusti Allah lan nglakokké prejanjian sing anyar. Mengkono kuwi wong-wong sing wis di- panggil nurut Gusti Allah manut prejanjian sing ndisik bisa nampa panduman sing langgeng, kaya sing wis dijanji karo Gusti Allah. Kuwi bisa klakon, jalaran Kris- tus wis nglakoni pati kanggo nebus dosa-dosa kabèh sing dilakoni karo wong-wong sing pada manut marang prejanjian sing ndisik. 1616 Gampangé omong para sedulur, dipikir déwé! Nèk ènèng tèstamèn, tèstamèn kuwi bisané kanggo nèk bisa ngétokké, nèk sing nulis tèstamèn kuwi wis mati tenan. 1717 Nèk sing nggawé tèstamèn ijik urip, tès- tamèné ora kanggo gawé blas. Awit tèstamèn kuwi bisané kanggo namung nèk sing nulis tèstamèn kuwi wis mati. 1818 Mulané saiki awaké déwé bisa dunung nèk prejanjian sing ndisik kuwi ya kudu dilakokké karo getih, tegesé kudu ènèng sing dipatèni. Wujuté mbiyèné kepriyé? 1919 Ndisiké nabi Moses ndunung- ndunungké wèt-wèté Gusti Allah marang wong-wong. Sakwisé kuwi dèkné terus njikuk getihé pedèt apa tyempé. Kuwi terus dityampurké banyu. Nabi Moses terus nggawé kwas karo gagang-gagangé lan godong-godongé hisop sing ditalèni dadi siji karo wu- luné wedus gèmbèl sing dikèki rupa abang mateng. Kuwi sing dienggo ngepyur-epyuri kitabé lan wong- wongé karo getihé. 2020 Sak barengé ngepyur-epyuri kuwi nabi Moses ngomong ngéné: "Iki getih sing di- enggo nglakokké prejanjiané Gusti Allah marang kowé." 2121 Mengkono uga nabi Moses ngepyuri pangg- onané lan piranti-pirantiné kabèh sing dikanggokké ing pangabekti. 2222 Miturut wèt-wèté nabi Moses pantyèn mèh sembarang disutyèkké nganggo getih. Mengkono uga dosa, bisané dingapura namung nèk ènèng getih mili. Kurbané Kristus mbuwang dosa Kurbané Kristus mbuwang dosa 2323 Para sedulur, dipikir déwé saiki! Lah nèk barang- barang sing namung dadi gambaré prekara-prekara sing nang swarga waé kudu disutyèkké nganggo kur- ban sing kaya ngono, lah prekara-prekara sing nang swarga menèh, apa ora kudu luwih gedé kurbané? 2424 Nèk dipikir para sedulur, Kristus ora mlebu nang panggonan pangabekti gawéané manungsa, sing na- mung ayang-ayangé panggonan pangabekti sing ten- an nang swarga, ora. Nanging Kristus pantyèn mlebu tenan nang swarga. Nang kana Dèkné saiki nang ngarepé Gusti Allah dadi wakilé awaké déwé, ndon- gakké awaké déwé, supaya Gusti Allah ngréwangi
Ibrani 9:25 awaké déwé. 2525 Kowé ngerti déwé nèk Imam Gedé kuwi setaun sepisan mlebu nang Panggonan Sing Su- tyi Déwé nggawa getih, nanging dudu getihé dèkné déwé. Nanging Kristus ora mlebu bolak-balik nang swarga masrahké uripé Dèkné déwé dadi kurban marang Gusti Allah. Semunggoné ngono mesti kawit wiwitané jaman Dèkné kudu nglakoni kasangsaran ping pirang-pirang. Nanging wujuté ora ngono. Kang- go masrahké uripé dadi kurban marang Gusti Allah, Kristus namung teka sepisan nang jagat, ing jaman entèk-entèkan. Ya kurbané Kristus kuwi sing mbuwang dosané manungsa. 2727 Pantyèn wis dadi pestiné manungsa kabèh mati sepisan lan sakwisé mati manungsa bakal dikrutu karo Gusti Allah. 2828 Mengkono uga Kristus, sing dadi manungsa, nglakoni pati sepisan dadi kurban sing bisa mbuwang dosané kabèh wong. Dèkné ya bakal teka menèh nang jagat, ping pindoné, ora kanggo nebus dosané ma- nungsa, ora, nanging nggawa sak ènèngé kabetyikan kanggo kabèh wong sing pada ngarep-arep tekané Dèkné. Kurban sing nebus dosané manungsa sak kabèhé Kurban sing nebus dosané manungsa sak kabèhé Para sedulur, wèt-wèté nabi Moses kuwi na- mung ayang-ayangé prekara-prekara sing be- tyik sing bakal diedunké karo Gusti Allah. Kuwi dudu sing tenané. Saben taun wong-wong nggawa kurban dipasrahké marang Gusti Allah, kurban sing tunggalé waé, nanging kuwi ora bisa marakké wong-wong sing ngumpul lan pasrah kurban bisa nampa pangapura sangka dosané sak kabèhé. 22 Semunggoné bisa ngono, mesti wong-wong ya wis lèrèn enggoné mas- rahké kurban, awit pada ngerti nèk dosané wis dinga- pura kabèh sakwisé masrahké kurban sepisan. 33 Nang- ing wujuté kurban sing dipasrahké marang Gusti Allah saben taun mau malah ngélingké wong-wong bab dosa-dosané. 44 Dadiné pada ngakoni déwé nèk getihé sapi apa wedus kuwi ora bisa mbuwang dosané. 1010 55 Pantyèn kuwi ya bener, mulané dongé Kristus arep teka nang jagat kéné, Dèkné ngetokké tembung ngéné marang Gusti Allah: "Pawèh apa kurban ora mbok kepéngini, Kowé malah nyawiské badan kanggo Aku. 66 Kurban obong-obongan ora mbok senengi, semono uga kurban sembelèhan kanggo mbuwang dosa. 77 Aku terus ngomong: 'Saiki Aku mara nang nggonmu, duh Allahku. Aku kepéngin nuruti karepmu, miturut apa sing ketulis bab Aku nang Kitab.' " 88 Para sedulur, kowé mesti nitèni nèk Kristus ndisiké ngomong ngéné: "Kowé ora kepéngin pawèh apa kur- ban lan kurban obong-obongan apa kurban sem- belèhan kanggo mbuwang dosa ya ora mbok senen- gi." Lah sakjané lak Gusti Allah déwé ta sing nggawé pernatan-pernatan kurban kuwi? 99 Sakwisé kuwi 251 Ibrani 10:24 Dèkné terus ngomong: "Saiki Aku mara nang nggon- mu, duh Allahku, Aku kepéngin nuruti kekarepanmu." Lah kuwi nduduhké apa para sedulur? Kuwi ndunungké nèk Gusti Allah wis nyingkirké tyarané kur- ban sing lawas lan diganti karo kurban sing anyar. 1010 Jalaran Gusti Yésus Kristus wis nuruti kekarepané Gusti Allah, mulané awaké déwé kabèh wis diresiki sangka sak ènèngé dosa. Kuwi bisa keturutan, jalaran Kristus wis masrahké badané dadi kurban, kuwi na- mung sepisan kanggo slawasé. 1111 Kejaba sangka kuwi para sedulur, iki dipikir jajal. Imam-imam Ju dina-dinané pada ngurusi kuwajibané karo ngadek lan ya ping pira waé masrahké kurban sing tunggalé. Nanging kurban-kurban kuwi ora bisa mbuwang dosa. 1212 Lah Kristus namung masrahké kur- ban kanggo nebus dosa sepisan kanggo slawasé. Sak- wisé kuwi dèkné terus njagong nang sebelahé Gusti Allah, mèlu ngwasani sembarang. 1313 Kristus saiki ngen- tèni waktuné nèk Gusti Allah bakal nelukké mungsuhé kabèh lan didadèkké antyik-antyikané sikil. 1414 Dadiné karo kurban namung sepisan Kristus ngresiki wong- wong sangka dosa, supaya bisa pantes nang ngarepé Gusti Allah lan bisa masrahké uripé sak kabèhé marang Dèkné. 1515 Roh Sutyi ya wis nyeksèkké bab iki nang Kitab. Gusti ngomong ngéné: 1616 "Iki prejanjian sing mbésuk bakal tak gawé karo wong-wong." Gusti terus ngomong menèh: "Aku bakal nulis angger-anggerku ing atiné lan bakal tak tandur ing batiné." 1717 "Aku ora bakal ngélingké sakkèhé dosané lan salahé." 1818 Dadiné para sedulur, nèk dosa-dosané lan salah-salahé wis dingapura, wis ora mbutuhké kurban liyané menèh kanggo mbuwang dosa. Nyedeki Gusti Allah Nyedeki Gusti Allah 1919 Para sedulur, jalaran Gusti Yésus wis nglakoni pati kanggo nebus dosané awaké déwé, saiki awaké déwé bisa mara karo kendel nang ngarepé Gusti Allah, mangertèni nèk Dèkné bakal nampa awaké déwé. 2020 Awit Gusti Yésus wis mbukakké dalan kanggo awaké déwé, dalan sing anyar lan sing urip, liwat kordèn sing mauné ngalang-alangi awaké déwé, nanging saiki wis kasuwèk lan kebukak, bareng karo patiné Gusti Yésus, dongé dèkné masrahké badané dadi kurban nang kayu pentèngan. 2121 Karomenèh awaké déwé saiki nduwé Imam Gedé sing dadi penggedéné omahé Gusti Allah. 2222 Mulané para sedulur, hayuk awaké déwé pada mara nang ngarepé Gusti Allah karo ati sing re- sik lan pengandel sing mantep. Hayuk pada mara karo ati sing wis ora nduwé rasa salah lan badan sing wis diresiki karo banyu sing tus. 2323 Hayuk awaké déwé pa- da mantep tenan ing pengarep-arep sing wis diakoni karo awaké déwé, awit awaké déwé ngerti nèk Gusti Allah, sing ngekèki janji marang awaké déwé, ora goroh, nanging bakal nuruti janjiné. 2424 Mulané, hayuk pada nggatèkké marang sakpada-pada lan pada nu-
Ibrani 10:25 lung sakpada-pada, kanggo tanda katrésnan lan ka- betyikan marang sakpada-pada. 2525 Para sedulur, aku krungu ènèng sedulur siji-loro pada seneng mangkir kumpulan. Kowé aja niru tindak sing kaya ngono, nanging pada sing temen nang kumpulan lan malah pada ngélingké sakpada-pada, supaya pada temen uga ngungkuli wingi-wingi, awit ora suwi menèh Gusti bakal teka lan bakal ngrutu kabèh wong. 2626 Para sedulur, awaké déwé kudu ngélingké marang sakpada-pada, supaya pada mantep ing pengandel. Awit nèk awaké déwé sampèk njarak nggawé dosa sakwisé awaké déwé dikèki kaweruh karo Gusti Allah sangka pituturé, ora bakal ènèng kurban menèh sing bisa mbuwang dosané awaké déwé. 2727 Wong sing nglakoni kaya ngono kuwi namung bisa ngarep-arep setrapané Gusti Allah lan ngarep-arep geni mulak-mu- lak sing bakal ngobong kabèh wong sing nglawan marang Gusti Allah. 2828 Dipikir para sedulur! Sapa sing ora manut marang wèt-wèté nabi Moses waé dipatèni tanpa welas nèk sampèk konangan salahé sangka sek- si loro apa telu. 2929 Lah wong sing sembrana karo Gusti Yésus Kristus Anaké Gusti Allah menèh? Uga wong sing nyepèlèkké getihé Gusti Yésus sing dienggo netepké prejanjiané Gusti Allah lan sing wis ngresiki wong kuwi sangka dosa. Uga wong sing sembrana karo Roh Sutyi sing wis ngetokké kabetyikané marang wong kuwi. Kaya ngapa aboté setrapané wong sing kaya ngono kuwi. 3030 Apa awaké déwé lali nèk Gusti Al- lah déwé ngomong ngéné: "Aku sing bakal mbales wong-wong lan Aku sing bakal nyetrap." Uga Dèkné ngomong: "Aku sing bakal ngrutu bangsaku." 3131 Mu- lané para sedulur, aja sembrana lan aja sampèk kowé tiba nang tangané Gusti Allah sing urip, nèk Dèkné bakal nyetrap wong sing ala, awit setrapan kuwi nggi- lani lan nggegirisi tenan. Pada kendel terus Pada kendel terus 3232 Dipikir dèk jaman mbiyèn para sedulur, dongé kowé molai nurut Gusti lan molai dunung pituturé Gusti; senajan kowé ngalami sak wernané kangèlan lan kasangsaran, ora pisan-pisan kowé mikir ninggal pretyayamu, nanging mbok teruské senajan aboté kaya ngapa. 3333 Dong-dongan kowé diolok-olok lan di- gawé tontonan nang ngarepé wong okèh, kowé disangsara. Dong-dongan sedulur-sedulur liyané sing digawé kaya ngono lan kowé sing nulungi sedulur- sedulur kuwi lan mèlu nyangga kangèlané. 3434 Nèk ènèng sedulur dilebokké nang setrapan jalaran nglabuhi Gusti, kowé ya pada mèlu ngrasakké aboté lan mèlu nulungi sak bisa-bisané. Uga nèk barang- barangmu dirampas jalaran kowé nurut Gusti, kowé ya ora susah, awit kowé ngerti nèk kowé nduwé banda sing luwih gedé ajiné, sing ora bakal rusak slawasé. 3535 Mulané para sedulur, aja pada semplak, awit upah- mu gedé. 3636 Nèk kowé kepéngin nuruti kekarepané Gusti Allah lan nampa sembarang sing wis dijanji marang kowé, kowé kudu sabar lan kuwat terus. Nang Kitab wujuté ya wis ketulis ngéné: 252 Ibrani 11:6 3737 "Ora suwi menèh Dèkné sing kudu teka ya bakal teka tenan. Dèkné ora bakal ngentèni suwi menèh, nanging bakal ndang teka. 3838 Umatku sing bener uripé jalaran pretyaya ing Aku. Nanging nèk semplak lan ora pretyaya menèh marang Aku, Aku bakal ngemohi wong kuwi." 3939 Nanging awaké déwé ora kaya ngono para sedulur. Awaké déwé dudu wong sing mandek dalan lan ke- sasar, ora. Awaké déwé iki wong sing pretyaya lan jalaran pretyaya awaké déwé wis nampa keslametan. etyaya kuwi apa tegesé? PrPretyaya kuwi apa tegesé? 1111 Para sedulur, aku wis ngomong nèk awaké déwé kudu pretyaya terus marang Gusti, sena- jan aboté lan angèlé kaya ngapa. Lah pretyaya marang Gusti Allah kuwi apa ta tegesé? Pretyaya marang Gusti Allah kuwi tegesé mangertèni tenan nèk sembarang sing wis dijanji karo Gusti Allah lan sing di- arep-arep karo awaké déwé mesti bakal dituruti karo Gusti Allah. Pretyaya kuwi tegesé mangertèni nèk sembarang sing wis diomong karo Gusti Allah nèk bakal klakon ya bakal klakon tenan, senajan mripat durung weruh. 22 Mulané para sedulur, jalaran pada pretyaya marang tembungé Gusti Allah, para mbah- mbahané awaké déwé ing jaman mbiyèn ketampa Gusti Allah lan pada ndadèkké legané atiné. 33 Semono uga, jalaran awaké déwé pretyaya marang tembungé Gusti Allah, awaké déwé ngerti nèk langit- bumi iki ènèngé sangka tembungé Gusti Allah. Dadiné sembarang sing ènèng lan sing kétok mripat kuwi kepriyé tekané, awaké déwé ora dunung, namung ngerti nèk tekané sangka tembungé Gusti Allah. 44 Para sedulur, kanggo ndunungké bab pretyaya marang Gusti Allah iki tyontoné okèh banget. Kaping pisan, dipikir Abel. Jalaran dèkné pretyaya marang Gusti Allah, dèkné ngerti karepé Gusti Allah lan bisa nggawa kurban sing disenengi karo Gusti Allah, béda karo kurbané Kain. Lan jalaran Abel pretyaya marang Gusti Allah dèkné disenengi karo Gusti Allah lan kur- bané ketampa. Dadiné senajan saiki dèkné wis mati kaya-kaya swarané Abel ijik ngomongi awaké déwé kongkon nglakoni kaya dèkné. 55 Kaping pindoné para sedulur, dipikir Hénok. Jalaran Hénok pretyaya marang Gusti Allah dèkné dijikuk urip- uripan sangka bumi kéné karo Gusti Allah, tanpa mati. Dadiné dèkné ya ora bisa ketemu, awit dèkné dijikuk karo Gusti Allah. Kitab ngomongi awaké déwé nèk uripé Hénok, sakdurungé dèkné dijikuk sangka bumi kéné, ndadèkké senengé Gusti Allah. 66 Dadiné awaké déwé dunung nèk wong ora bisa ndadèkké senengé atiné Gusti Allah, nèk ora pretyaya marang Dèkné. Mu- lané para sedulur, sapa sing kepéngin mara nang
Ibrani 11:7 ngarepé Gusti Allah kudu pretyaya nèk Dèkné ènèng lan kudu pretyaya uga nèk Dèkné ngupahi wong sing mara nggolèki Dèkné kanti tenanan. 77 Kaping teluné para sedulur, kowé kélingan nabi Noah. Dèkné pretyaya marang tembungé Gusti Allah lan manut nuruti apa sing diomong karo Gusti Allah. Gusti Allah ngomongi nabi Noah nèk Dèkné bakal ngedunké udan gedé sing bakal ngelepké bumi lan matèni sembarang sing urip. Mulané nabi Noah dikongkon nggawé kapal, supaya dèkné sak brayaté bisa slamet. Senajan durung weruh udané, nabi Noah pretyaya tembungé Gusti Allah lan nggawé kapalé. Dadiné wong-wong liyané pada mati, jalaran sangka salahé déwé, nanging nabi Noah dianggep bener karo Gusti Allah, jalaran dèkné pretyaya marang tembungé. 88 Kaping papat para sedulur. Kowé kabèh ngerti lelakoné Bapa Abraham. Gusti Allah ngomong marang Bapa Abraham kongkon ninggal omahé lan kudu lun- ga nang liya negara. Gusti Allah ngomong marang Ba- pa Abraham nèk mbésuké negara kuwi bakal dikèkké marang dèkné lan turun-turunané. Bapa Abraham pretyaya marang tembungé Gusti Allah, mulané dèkné manut lan budal, senajan dèkné ora ngerti nang endi parané. 99 Jalaran Bapa Abraham pretyaya marang tembungé Gusti Allah, dèkné bisa manggon nang negara kuwi kaya wong njaba, senajan Gusti Al- lah wis janji marang dèkné, nèk negara kuwi bakal wèké dèkné. Bapa Abraham manggon nang omah lu- lang, semono uga anaké, yakuwi Isak lan uga putuné, yakuwi Yakub, awit uga pada nampa prejanjian kuwi sangka Gusti Allah. 1010 Bapa Abraham gelem manggon nang omah lulang, jalaran dèkné ngerti nèk ing tembé dèkné bakal manggon nang kuta gawéané Gusti Allah déwé, kuta miturut pikirané Gusti Allah déwé lan kuta sing pondasiné ora hoyak slawas-lawasé. 1111 Kowé uga ngerti lelakoné Bapa Abraham lan ibu Sarah. Bapa Abraham wis tuwa banget lan ibu Sarah ora bisa nduwé anak. Nanging Gusti Allah janji marang Bapa Abraham nèk dèkné lan ibu Sarah bakal nduwé anak. Bapa Abraham pretyaya nèk Gusti Allah bakal nuruti janjiné, mulané wong siji terus bisa turun- tumurun dadi pirang-pirang, ora kenèng diitung, kaya lintang-lintang nang langit lan santi nang pinggir laut, senajan wongé wis tuwa lan garèk matiné. 1313 Wong-wong sing pada pretyaya marang tem- bungé Gusti Allah iki ya pretyaya terus tekan patiné. Dongé mati ya durung nampa prekara-prekara sing wis dijanji karo Gusti Allah. Namung pada nyawang sangka kadohan lan ngarep-arep karo bungah. Wong- wong mau ora isin ngakoni nèk nang negara kuwi na- mung kaya wong njaba, kaya wong mampir, ora wong sing manggon kono slawasé. 1414 Wong sing ngakoni ngono kuwi nduduhké nèk pada ngarep-arep mang- gon nang negarané déwé. 1515 Wong-wong mau ora pa- da kangen marang negara sing ditinggal, awit se- munggoné kangen ngono mesti ya wis balik menèh nang negarané mauné. 1616 Nanging wujuté ora ngono. Wong-wong mau malah pada ngarep-arep manggon 253 Ibrani 11:26 nang negara sing luwih apik, negara nang swarga. Mulané Gusti Allah ya ora isin, malah bungah diarani Gusti Allahé wong-wong mau, awit Gusti Allah déwé sing nggawèkké kuta kanggo wong-wong mau. 1717 Para sedulur, dipikir dongé Bapa Abraham ngur- banké anaké, yakuwi Isak. Gusti Allah wis janji marang Bapa Abraham nèk dèkné bakal dikèki turunan sing ora kenèng diitung, mulané ya terus Isak lair. Lah nanging Gusti Allah kok terus ngomong karo Bapa Abraham kongkon masrahké Isak dadi kurban? Meksa Bapa Abraham pretyaya marang tembungé Gusti Al- lah lan dèkné masrahké anaké sing ora ènèng tung- galé. 1818 Mangka Gusti Allah déwé sing ngomong karo Bapa Abraham, nèk namung turunané Isak sing di- anggep dadi turunané Bapa Abraham. 1919 Nanging Ba- pa Abraham pretyaya nèk Gusti Allah nduwèni kwasa nguripké Isak sangka pati. Nèk dipikir ya kenèng di- arani, nèk Bapa Abraham nampa anaké, yakuwi Isak, urip menèh sangka pati. 2020 Kaping limané para sedulur, dipikir enggoné Isak pretyaya marang tembungé Gusti Allah. Jalaran dèkné pretyaya marang tembungé Gusti Allah, Isak mberkahi anaké ragil Yakub lan anaké mbarep Esau. Isak pretyaya nèk Gusti Allah uga bakal mberkahi Yakub lan Esau lan turunané ing tembé. 2121 Kaping nenem para sedulur, kowé ngerti bab berkahé Yakub. Dongé arep mati dèkné mberkahi anaké Yosèf kabèh loro, awit dèkné pretyaya ing tem- bungé Gusti Allah, sing wis janji, nèk turunané Bapa Abraham bakal ora kenèng diitung. Yakub pretyaya nèk Gusti Allah bakal nuruti janji iki uga liwat anaké Yosèf, mulané senajan Yakub wis tuwa banget, dèkné ngadek seméndé tekené lan ngabekti Gusti Allah. 2222 Kaping pituné para sedulur, dipikir pengandelé Yosèf marang Gusti Allah. Sakdurungé mati Yosèf ngomongké bab lungané bangsa Israèl sangka negara Egipte. Jalaran Yosèf pretyaya marang tembungé Gusti Allah, dèkné ninggal wekas, kongkon nggawa badané dèkné. 2323 Kaping woluné para sedulur, diéling pengandelé wong tuwané nabi Moses. Kowé ngerti, ing waktu kuwi ratuné negara Egipte nggawé wèt nèk kabèh botyah bayi sing lanang lairan wong Israèl kudu di- patèni. Nanging kadung nabi Moses lair, wong tuwané weruh nèk botyah bayi iki ngganteng tenan. Wong tuwané nabi Moses pretyaya marang tembungé Gusti Allah, mulané ora wedi nglanggar wèté ratuné lan ndelikké nabi Moses telung sasi suwéné sakwisé lair. 2424 Kaping sangané para sedulur, dipikir pengandelé nabi Moses déwé. Sakwisé diwasa dèkné ora gelem di- anggep dadi putuné ratuné negara Egipte. 2525 Dèkné milih mèlu ngrasakké kangèlané umaté Gusti Allah, tenimbang ngrasakké kepénak sangka tumindak sing ala, jalaran kuwi namung sedilut. 2626 Nabi Moses milih nglakoni kangèlan kuwi, jalaran dèkné pretyaya marang prejanjiané Gusti Allah marang Bapa Abra- ham. Lan prejanjian iki bisané keturutan liwat nabi Moses lan liwat Gusti Yésus Kristus dongé Dèkné uga
Ibrani 11:27 nglakoni kasangsaran. Kuwi sing marakké nabi Moses ora éman ninggal sak ènèngé kasugihan nang negara Egipte. Dèkné mikirké lan ngarep-arep nampa kasugi- han sing sangka Gusti Allah ing mbésuké. 2727 Jalaran nabi Moses pretyaya marang tembungé Gusti Allah dèkné lunga sangka negara Egipte, ora jalaran dèkné wedi karo ratuné, ora, nanging jalaran kaya-kaya dèkné weruh Gusti Allah sing ora kétok, mu- lané nabi Moses mantep terus enggoné pretyaya. 2828 Para sedulur, kepriyé wiwitané riyaya Paskah? Apa ora jalaran nabi Moses pretyaya marang tembungé Gusti Allah? Mulané dèkné ngomong karo wong Israèl kongkon nglèlèti lawangé omah karo getihé wedus. Kuwi kanggo ngalang-alangi Mulékaté Pati, supaya ora matèni anak-anaké bangsa Israèl lanang sing mbarep. 2929 Kaping sepuluh para sedulur, dipikir pengandelé bangsa Israèl dongé pada mlaku liwat segara Abang. Jalaran pada pretyaya marang tembungé Gusti Allah, wong-wong liwat segara Abang kaya nèk mlaku nang daratan waé. Nanging kadung bangsa Egipte sing ngoyak arep mèlu liwat, kabèh kelep terus mati. 3030 Para sedulur, kowé uga kélingan pengandelé bangsa Israèl, dongé pada ngambrukké témboké kuta Yériko sing gawéan watu sing kandel banget. Jalaran bangsa Israèl pretyaya marang tembungé Gusti Allah, mulané pada ngubengi témboké pitung dina suwéné, nganti ambruk kabèh. 3131 Ngomongké bab Yériko para sedulur, kowé ngerti bab lonté Rahab. Rahab nampa lan ndelikké para tukang ngindik, jalaran dèkné pretyaya marang tembungé Gusti Allah lan ngerti nèk dèkné bisa nampa pangapura, nèk ninggal klakuané sing ala. Mulané Rahab ora katut dipatèni karo wong- wong sing ora manut marang Gusti Allah. 3232 Kongkon terus enggonku nggambarké pengan- delé wong-wong dèk mbiyèn? Bisa aku, nanging wak- tuné ora ènèng, nèk aku kudu ngomongké bab pen- gandelé Gidion, Barak, Simson, Yèpta, Daved, Samuèl lan nabi liya-liyané. 3333 Jalaran wong-wong kuwi pretyaya marang tembungé Gusti Allah, wong-wong bisa nelukké negara-negara. Wong-wong kuwi pada nindakké sing bener, mulané ya pada ditulungi kaya sing wis dijanji karo Gusti Allah. Wong-wong kuwi pa- da bisa mbingkem tyangkemé matyan ngelih lan bisa matèni geni sing mulak-mulak. Saloké bisa utyul sang- ka landepé pedang sing arep matèni. Senajan ringkih malah bisa dadi gagah lan rosa. Ing sakjeroné peran- gan wong-wong dadi rosa lan bisa nelukké mungsuh- mungsuhé nganti pada mblayu mulih. 3535 Jalaran pada pretyaya marang tembungé Gusti Allah, uga wong wé- dok-wédok ènèng sing pada weruh sedulur-seduluré sing wis pada mati tangi urip menèh. Nanging ora kabèh ngalami sing kaya ngono. Wu- juté ènèng wong lanang okèh sing pada dipatèni, jalaran pada mantep pretyaya marang Gusti Allah. Wong-wong iki pada milih mati dipilara lan ora gelem dietyulké, awit pada pretyaya nèk ing mbésuké bakal pada ditangèkké sangka pati karo Gusti Allah lan bisa 254 Ibrani 12:2 ngalami urip sing luwih apik. 3636 Enèng liyané menèh sing dipoyoki lan dipentungi. Saloké luwih nemen, aw- it dibanda lan dilebokké nang setrapan. 3737 Enèng uga sing dibandemi watu sampèk mati, saloké digraji dadi loro apa dipatèni karo pedang. Enèng wong-wong sing diusir lunga sangka omahé, nganti nglambrang sakparan-paran, namung nganggo salin lulang wedus, kekurangan pangan, disangsara lan dipilara. 3838 Wong- wong iki kapiken banget kanggo donya iki. Pada nglambrang rana-réné nang wustèn lan gunung-gu- nung. Pada manggon nang guwa-guwa lan lowongan- lowongané bumi. 3939 Para sedulur, wong-wong kuwi kabèh pretyaya marang tembungé Gusti Allah lan Gusti Allah ya nu- lungi lan mberkahi wong-wong kuwi kanggo ngétokké nèk Dèkné lega. Nanging senajan ngono, meksa wong-wong iki durung bisa nampa sing wis dijanji karo Gusti Allah ing sakjeroné prejanjian sing anyar, yakuwi, nèk Kristus bakal mati kanggo nebus dosané kabèh manungsa. 4040 Kenèng apa Gusti Allah kok ora nglilani wong-wong iki kawit mbiyèn nampa panebusé dosa kaya sing wis dijanji? Jalaran Gusti Allah wis nduwèni gagasan sing luwih apik kanggo awaké déwé, yakuwi, karepé Gusti Allah wong-wong kuwi bisa bareng karo awaké déwé nampa pangapura sangka dosa sak kabèhé, supaya bisa pantes mara nang ngarepé Gusti Allah. Gusti Allah ngajar anak-anaké Gusti Allah ngajar anak-anaké 1212 Para sedulur, kaya sing wis tak dunung- dunungké nang ngarep mau, kowé saiki ngerti apa tegesé pretyaya marang tembungé Gusti Allah. Lan awaké déwé iki saiki kenèng dipadakké karo wong sing mèlu balapan mblayu. Lah wong pirang-pirang sing pada ngétokké pengandelé marang Gusti Allah ing jaman sing wis kliwat kuwi kaya-kaya saiki pada nonton enggoné awaké déwé pada mblayu ing bala- pané pengandel. Mulané awaké déwé kudu nyepot sembarang sing ngebot-eboti lakuné awaké déwé lan uga dosa-dosa sing tumèmplèk ing uripé awaké déwé. Dadiné awaké déwé bisa kaya wong balapan mblayu kaé, sak kuwat-kuwaté maju terus tekan rampungé, tanpa keslimur. 22 Mulané para sedulur, ing sakjeroné mblayu ing balapané pengandel iki, hayuk awaké déwé aja sampèk pedot mikirké Gusti Yésus, awit Dèkné ya pretyaya terus marang Gusti Allah tekan rampungé. Gusti Yésus sing marakké awaké déwé bisa pretyaya marang Gusti Allah lan Dèkné uga sing wis nduduhké marang awaké déwé kepriyé enggoné awaké déwé kudu pretyaya marang Gusti Allah. Gusti Yésus uga sing ngréwangi awaké déwé ing prekara apa waé, supaya awaké déwé bisa pretyaya terus tekan entèk-entèkané. Ngertia para sedulur, Gusti Yé- sus ora semplak, senajan nglakoni sangsara nang kayu pentèngan, ora, awit Dèkné mikirké kabungahan sing bakal ditampa ing tembé. Mulané, senajan Dèkné nglakoni pati nang kayu pentèngan, kuwi ora di-
Ibrani 12:3 anggep ngisin-isinké. Saiki Gusti Yésus sing nduwèni sak ènèngé pangwasa bareng karo Gusti Allah. 33 Para sedulur, pada élinga marang kangèlan sing di- alami karo Gusti Yésus, dongé Dèkné ngadepi wong ala sing pada ngetokké sengité atiné marang Dèkné. Dèkné nampa kuwi kabèh karo sabar lan ora semplak enggoné pasrah sembarang marang Gusti Allah. Mu- lané kowé kudu sing ati-ati, supaya aja sampèk sem- plak atiné lan ilang pengandelé. 44 Nèk dipikir, sakjané enggonmu perang nglawan dosa kuwi durung sam- pèk mutah getih. 55 Apa kowé pada lali marang tem- bungé Kitab sing uniné ngéné: "Anakku, mbok pada dipikir sing apik nèk Gusti ngajar kowé lan aja pada semplak atiné nèk Gusti mbenerké kowé. 66 Awit Gusti Allah ngajar kabèh wong sing ditrésnani lan Dèkné nyabeti kabèh wong sing diaku anaké." 77 Para sedulur, nèk Gusti Allah ngajar kowé kuwi kudu mbok tampa karo sabar, awit tujuané kuwi kanggo mulangi kowé bab sing betyik, kaya bapak mulangi anaké kaé. Apa ènèng anak sing ora tau diajar karo bapaké? Lak ora ta. 88 Awit nèk Gusti Allah ora ngajar kowé, tibaké kowé kaya botyah sing ora nduwé wong tuwa, kaya botyah mblarah. Tibaké kowé dudu anaké Gusti Allah. 99 Awaké déwé lak nduwé bapa ing donya ta sing mulangi awaké déwé? Lan dèkné ya diajèni tenan karo awaké déwé. Lah bapaké awaké déwé sing nang swarga menèh, apa ora kudu diajèni lan digugu ngungkul-ungkuli bapa sing ing donya? Mesti kudu ta, awit kuwi sing marakké awaké déwé bisa urip karo Gusti Allah slawasé. 1010 Bapaké awaké déwé ing donya enggoné ngajar awaké déwé namung sak untara lan manut apa sing dianggep betyik kanggo dèkné déwé. Nanging Gusti Allah, Bapaké awaké déwé nang swar- ga, ngajar awaké déwé nuju sing betyik kanggo awaké déwé, supaya awaké déwé uripé bisa sutyi kaya Dèkné. 1111 Pantyèn para sedulur, nèk diajar kuwi rasané ora kepénak, malah lara ing ati. Nanging sakwisé awaké déwé diajar, awaké déwé terus gelem manut marang kekarepané Gusti Allah. Lah kuwi marakké uripé awaké déwé bisa tentrem. Piwulang lan pengéling-éling Piwulang lan pengéling-éling 1212 Mulané para sedulur, kaya wong sing pada mèlu balapan mblayu lan krasa kesel kaé, sing tangané sèngklèh lan dengkulé lemes, hayuk tangané pada di- etungké menèh lan dengkulé dijejekké. 1313 Hayuk pada maju terus sing lempeng, supaya bisa narik sing sèngklèh aja sampèk ambruk, nanging bisa kuwat menèh. 1414 Hayuk pada nglumui tenan supaya awaké déwé kabèh bisa rukun bebarengan lan hayuk pada nglu- mui tenan uga supaya nindakké urip sing sutyi. Awit ora ènèng wong bisa weruh Gusti Allah nèk uripé ora ngono. 1515 Awaké déwé siji-sijiné kudu sing ati-ati tenan 255 Ibrani 12:24 para sedulur, aja sampèk ènèng sing nyingkuri kawe- lasané Gusti Allah. Pada sing ati-ati uga, aja sampèk ènèng sedulur nduwèni laku apa piwulang sing ora bener, sing namung ndadèkké susahé lan rusaké liyané, kaya tukulan eri kaé. 1616 Pada sing ati-ati tenan uga, aja sampèk ènèng sedulur sing laku bédang. Aja sampèk ènèng sedulur sing ora nduwé isin kaya Esau, sing ngeboti pangan sak piring, ngedol prejanjiané wong tuwané, yakuwi prejanjian berkah marang dèkné sing dadi anak sing mbarep. 1717 Kowé ngerti nèk ing tembé-mburiné Esau kepéngin nduwèni berkahé prejanjian kuwi menèh, nanging senajan enggoné nyuwun dilabuhi tangisan, meksa dèkné ora bisa nam- pa berkahé menèh, awit apa sing dilakoni karo dèkné ora kenèng diwalik menèh. 1818 Para sedulur, kenèng apa ta kok awaké déwé siji- sijiné kudu nglumui urip rumaket marang Gusti Allah lan nduwèni laku sing ngétokké nèk awaké déwé saiki wis nurut Gusti Allah sak kabèhé? Awit pada ngertia nèk saiki awaké déwé nduwèni prejanjian sing anyar, sing nggawèkké dalan kanggo awaké déwé, supaya bisa nyedeki Gusti Allah. Nanging mbah-mbahané awaké déwé mbiyèn ora wani lan ora dililani nyedeki Gusti Allah. Awit béda karo awaké déwé iki, mbah- mbahané awaké déwé mbiyèn nyedeki barang sing kétok, yakuwi gunung Sinai sing geniné mulak-mulak, méga peteng lan angin lésus. 1919 Wong-wong terus krungu trompèt muni, terus Gusti Allah déwé nge- tokké tembung nganggo swara sing nggilani. Wong- wong sing krungu swara kuwi sampèk pada nyuwun, supaya Gusti Allah ora ngomong menèh. 2020 Wong- wong kuwi pada wedi, jalaran Gusti Allah ngomong ngéné: "Sapa waé sing ndemèk gunung iki kudu di- patèni karo watu, ora perduli kéwan apa manungsa." 2121 Lelakon kuwi jan nggilani lan medèni tenan, sampèk nabi Moses déwé mbengok: "Aku wedi banget lan awakku ndredek kabèh." 2222 Para sedulur, awaké déwé saiki ora kaya mbah- mbahané awaké déwé mbiyèn, nanging séjé banget. Awit awaké déwé iki saiki mara nang ngarepé Gusti Al- lah nang gunung Sion, nang kuta panggonané Gusti Allah sing urip, yakuwi sing diarani Yérusalèm kaswar- gan. Nang kono mulékat èwon-èwon pada ngumpul ing kabungahan gedé. 2323 Awaké déwé saiki mlebu ing kumpulané anak-anaké Gusti Allah lan awaké déwé kabèh dianggep dadi anak mbarep sing mèlu nduwèni sembarang lan sing jenengé wis ketulis nang swarga. Awaké déwé iki mara nang ngarepé Gusti Allah sing ngrutu kabèh manungsa, nang panggonané rohé wong-wong sing uripé pada manut Gusti Allah lan sai- ki wis pada mati, mulané pada ketampa Gusti Allah. 2424 Para sedulur, awaké déwé iki saiki mara nang ngarepé Gusti Yésus sing netepké prejanjiané Gusti Al- lah sing anyar lan awaké déwé uga mara ngadepi geti- hé Gusti Yésus sing tumètès kanggo nebus dosané awaké déwé, tegesé getihé Gusti Yésus nekakké kawe- lasané Gusti Allah marang awaké déwé, béda karo
Ibrani 12:25 getihé Abel, sing marakké Gusti Allah nesu lan kudu mbales marang wong sing matèni Abel. 2525 Mulané para sedulur, pada sing ati-ati tenan lan aja sampèk kowé nyingkuri Gusti Allah sing ngomong marang kowé. Awit dèk mbiyèn mbah-mbahané awaké déwé ora ènèng siji waé sing bisa nglungani se- trapané Gusti Allah, jalaran ora pada gelem ngrun- gokké dongé Gusti Allah ngetokké tembungé nang gunung Sinai. Lah kepriyé awaké déwé bisané nglun- gani setrapané Gusti Allah, nèk awaké déwé ora gelem ngrungokké tembungé Gusti Allah sing sangka swar- ga? 2626 Dèk mbiyèn, dongé Gusti Allah ngetokké tem- bungé sangka gunung Sinai, swarané Dèkné ngoyakké bumi. Nanging kanggo jaman saiki Gusti Allah wis ngetokké janji sing luwih nggilani, awit Dèkné ngomong ngéné: "Aku bakal ngoyakké sepisan menèh, ora namung bumi, nanging uga langit." 2727 Tembung "sepisan menèh" kuwi ngomongké nèk Gusti Allah bakal ngrusak sembarang sing digawé, nanging ora kanggo ngadek slawasé. Dadiné namung sembarang sing digawé kanggo slawasé bakal ngadek terus. 2828 Mulané para sedulur, saiki awaké déwé ngerti nèk awaké déwé wis dikèki panggonan sing ora rusak, mu- lané hayuk awaké déwé pada nampa pitulungané Gusti sak kabèhé, awit Dèkné ngekèki kabèh kuwi sangka katrésnan lan kabetyikan. Tujuané, supaya awaké déwé bisa ngladèni Dèkné manut karepé Dèkné, karo ati sing wedi lan ngajèni. 2929 Kenèng apa awaké déwé kok kudu wedi lan ngajèni marang Gusti Allah? Jalaran Gusti Allahé awaké déwé kuwi Gusti Al- lah sing ngrusak kabèh wong sing ora gelem manut marang Dèkné, kenèng dipadakké karo geni sing mrèmèn ngobong sembarang sing nang dalané. engan nurut Gusti Urip bebarengan nurut Gusti Urip bebar Para sedulur, aku saiki kepéngin ngomongké bab prekara-prekara sing penting ing sakjeroné urip bebarengan nurut Gusti. Kaping pisan, pada man- tepa terus enggonmu pada trésna marang sakpada- pada, kudu kaya sedulur sing wis didadèkké siji karo Kristus. 1313 22 Kaping pindoné, aja pada éman ngekèki inepan marang sedulur-sedulur sangka liya panggonan sing pada teka merdayoh. Kowé ngerti déwé nèk ing jaman mbiyèn mbah-mbahané awaké déwé tanpa ngerti pa- da nampa mulékaté Gusti Allah, mikiré namung ngekèki inepan marang dayoh sangka adoh waé. 33 Kaping teluné, aja lali niliki sedulur sing nang setra- pan jalaran nglabuhi pengandelé. Dianggep kaya nèk kowé déwé uga katut disetrap. Uga aja lali nulungi sedulur sing dipilara jalaran pengandelé, dipadakké nèk kowé déwé ngalami sangsara kuwi. 44 Kaping papaté, aku kepéngin ngélingké bab bebo- joan; kuwi kudu mbok ajèni tenan. Wong lanang lan wong wédok kudu temen terus marang sakpada-pada ing sakjeroné bebojoan. Aku ngélingké kowé bab kuwi, jalaran Gusti Allah bakal nyetrap wong sing laku bédang lan laku nglonté. 256 Ibrani 13:15 55 Kaping limané aku kepéngin ngélingké kowé bab duwit para sedulur. Kuwi aja digawé sing penting déwé ing uripmu lan aja namung mikirké numpuk- numpuk banda. Apiké nèk kowé pada trima karo apa nduwému. Gusti Allah bakal nulungi lan bakal ngréwangi kowé, awit Dèkné wis janji ngéné: "Aku ora pisan-pisan bakal négakké kowé lan Aku ora pisan- pisan bakal ninggal kowé." 66 Mulané awaké déwé wani ngomong ngéné para sedulur: "Gusti bakal ngréwangi aku, mulané aku ora wedi; manungsa bisa ngapakké aku?" 77 Para sedulur, aku uga kepéngin ngélingké kowé bab para penuntun sing dèk mbiyèn pada mulangi kowé bab pituturé Gusti Allah. Aja pada lali marang para penuntun sing ndisik déwé kuwi. Pada dipikir uripé para penuntun kuwi, enggoné pada manut Gusti tekan patiné. Pengandelé wong-wong kuwi marang Gusti Yésus Kristus kenèng mbok tiru. 88 Awit para pe- nuntun kuwi pretyaya nèk Gusti Yésus Kristus ora mal- ih, nanging mbiyèn lan saiki Dèkné tunggalé waé, tekan slawasé. 99 Mulané para sedulur, diéling piwu- langé para penuntun sing wis pada mati kuwi lan aja sampèk kowé nggatèkké marang piwulang sing ora- ora, sing namung marakké kowé ninggal dalané Gusti. Awaké déwé bisa ketampa Gusti Allah jalaran Dèkné ngétokké kabetyikané lan kawelasané marang awaké déwé, ora jalaran awaké déwé ora mangan iki apa ora mangan kaé. Wujuté wong-wong sing pada temen netepi pernatan-pernatan bab sing ora éntuk dipan- gan kuwi ya ora nampa bati apa-apa. 1010 Para sedulur, awaké déwé saiki dosané wis kate- bus sak kabèhé. Wong-wong sing ijik pada ngabekti Gusti Allah miturut wèt-wèté nabi Moses ora bisa kate- bus dosané sangka kurbané Gusti Yésus. 1111 Apa jalarané? Jalaran miturut wèt-wèté nabi Moses, Imamé Gedé njikuk getihé kéwan sing dibelèh terus digawa nang Panggonan Sing Sutyi Déwé. Getih kuwi dipas- rahké marang Gusti Allah kanggo panebusé dosa- dosané. Kéwan sing dibelèh mau terus kudu digawa metu nang sak njabané kuta lan kudu diobong nang kono. 1212 Mulané Gusti Yésus uga kudu nandang sangsara lan dipatèni nang njabané kuta. Mengkono kuwi Dèkné bisa nebus dosané umaté Gusti Allah sepisan kanggo sak kabèhé, supaya umaté Gusti Allah bisa ketampa Gusti Allah. 1313 Pantyèn ya ngisin-isinké tenan mati nang sak nja- bané kuta, nanging Gusti Yésus ora perduli kuwi, jalaran Dèkné nglabuhi awaké déwé. Mulané para sedulur, hayuk saiki pada ninggal pangabekti sing mi- turut tyara sing lawas, sing miturut wèt-wèté nabi Moses, supaya awaké déwé bisa ngabekti Gusti Allah liwat Gusti Yésus, senajan awaké déwé disepèlèkké wong. 1414 Lah kenèng apa awaké déwé kok kudu ning- gal pangabekti miturut tyara sing lawas? Jalaran nang bumi kéné ora ènèng panggonan sing kenèng dieng- goni slawasé, ora. Mulané awaké déwé ngarep-arep bisa manggon karo Gusti Allah slawasé. 1515 Lan jalaran Gusti Yésus wis mati sepisan kanggo nebus dosané
Ibrani 13:16 wong kabèh lan Dèkné nang swarga dadi wakilé awaké déwé nang ngarepé Gusti Allah, mulané hayuk awaké déwé pada tansah maturkesuwun lan memuji marang Gusti Allah, awit Dèkné seneng nèk awaké déwé ngakoni nèk awaké déwé iki umaté lan nèk awaké déwé ngakoni nèk Dèkné gedé kwasané. 1616 Para sedulur, kejaba sangka kuwi, aja pada lali nindakké sing betyik lan nulung marang sakpada-pada, awit kuwi kurban sing disenengi karo Gusti Allah. 1717 Para sedulur, aku ngélingké marang kowé, kowé kudu manut marang penuntun-penuntunmu lan apa piwulangé kudu mbok lakoni. Jalaran penuntun-pe- nuntun kuwi ora lèrèn enggoné pada njaga nyawamu lan ya wong-wong kuwi sing bakal asok penjawab marang Gusti Allah bab nyawamu. Mulané para sedu- lur, kowé kabèh kudu manut, supaya para penuntun bisa nyambutgawé karo bungah, ora karo nggresah, awit kuwi ora nekakké betyik kanggo kowé. 1818 Para sedulur, aja pada lèrèn ndongakké aku. Aku rumangsa nduwé ati resik, awit sak ngertiku aku na- mung nglakoni prekara-prekara sing bener. 1919 Aku nyuwun pandongamu supaya aku ndang bisa teka nang nggonmu. Pandonga Pandonga 2020 Para sedulur, Gusti Allah wis nangèké Gustiné awaké déwé Yésus Kristus sangka pati lan saiki Gusti 257 Ibrani 13:25 Yésus sing dadi Pangon sing gedé déwé kanggo para wedusé. Gusti Yésus nglakoni pati kanggo netepké prejanjian sing langgeng. 2121 Mulané pandongaku kanggo kowé, muga-muga Gusti Allah, sing bisa nge- beki atimu karo katentreman, ngedunké sembarang sing betyik sing mbok butuhké, supaya kowé bisa nu- ruti kekarepané. Dadiné, sangka pitulungané Gusti Yé- sus Kristus, enggonmu ngladèni Gusti Allah bisa ndadèkké legané atiné. Mulané awaké déwé kudu memuji Dèkné slawas-lawasé, jalaran Dèkné gedé kwasané. Amèn. Penutup lan pamuji slamet Penutup lan pamuji slamet 2222 Para sedulur, sing tak suwun, tembung-tem- bungku kanggo mbangun kowé iki mbok tampa tenan ing atimu. Aku namung nulis setitik, senajan ijik okèh sing kudu tak omong. 2323 Aku ngabari nèk sedulur Tim- otius wis metu sangka setrapan. Nèk dèkné ndang bisa teka nang nggonku, menawa awaké déwé bisa bareng teka nang nggonmu. 2424 Aku nyuwun dikirimké slamet marang sedulur- sedulur para penuntun lan sedulur-sedulur kabèh sing pada nurut Gusti. Sedulur-sedulur sangka negara Itali uga pada nyuwun marang aku kirim slamet marang kowé kabèh. 2525 Para sedulur, muga-muga kabetyikané Gusti Allah ngebeki kowé kabèh.
Yakobus 1:2 258 Yakobus 1:27 akobus YYakobus Pembukakan lan kabar slamet Pembukakan lan kabar slamet 11 Layang sangka Yakobus, peladèné Gusti Allah lan Gusti Yésus Kristus marang sedulur-sedulur Kris- ten sangka bangsa Ju sing pentyar nang sak lumahé jagat. Kabar slamet marang kowé kabèh. kenèng ngomong nèk Gusti Allah sing nggoda dèkné, awit Gusti Allah ora kenèng digoda karo ala lan Gusti Allah déwé ya ora marakké wong digoda karo ala. 1414 Nanging pepénginmu déwé sing ala kuwi, kuwi sing narik kowé ing panggoda. 1515 Ya pepénginmu sing ala kuwi nèk dituruti marakké kowé nglakoni dosa lan dosa kuwi nèk diteruské ngekaké pati. Bab pengandel sing mantep Bab pengandel sing mantep lan kaweruh lan kaweruh 22 Para sedulur, pada bungaha nèk kowé katekan wer- na-werna kangèlan. Kuwi namung kanggo njajal pen- gandelmu. Nèk kowé temen terus ing sakjeroné kangèlan, pengandelmu bakal tambah mantep. 44 Kuwi sing kudu mbok golèki; pengandelmu kudu mantep lan mateng lan ora ènèng kurangé apa-apa. 55 Para sedulur, nèk nang tengahmu ènèng sedulur ru- mangsa kurang kaweruh, ndedongaa marang Gusti Allah; Dèkné bakal ngekèki marang sapa waé tanpa maido. 66 Nanging nèk kowé ndonga, kowé kudu pretyaya nèk Dèkné bakal ngekèki. Aja mangu-mangu. Wong sing mangu-mangu kuwi kenèng dipadakké karo ombaké laut kaé sing rana-réné keterak angin. 77 Wong kaya ngono kuwi aja njagakké nèk bakal nam- pa apa-apa sangka Gusti, awit atiné mangga-mara lan ora mantep kekarepané ing tindak apa waé. at lan sing sugih Sing mlarat lan sing sugih Sing mlar 1616 Para sedulur sing tak trésnani, aja sampèk pada klèru ngono, dudu Gusti Allah sing nekakké panggo- da. 1717 Namung sembarang sing apik lan sing sampur- na tekané sangka Gusti Allah nang swarga. Dèkné sing nggawé sak ènèngé pepadang nang langit lan Dèkné padang sak kabèhé, ora ènèng petengé blas. 1818 Gusti Allah ngekèki urip anyar marang awaké déwé lantaran pitutur sing bener sing dikabarké marang awaké déwé. Kuwi pantyèn wis dadi kekarepané Dèkné. Dad- iné awaké déwé dadi kaya anak-anak sing ndisik déwé ing brayaté Gusti Allah. Ngrungokké lan nglakoni Ngrungokké lan nglakoni 1919 Para sedulur sing tak trésnani, pada ngertia! Saben wong kudu tyepet nèk ngrungokké, nanging alon-alon nèk arep ngomong apa nesu. 2020 Kenèng apa aku kok ngomong ngono? Awit wong sing gampang nesu kuwi ora bisa nuruti kekarepané Gusti Allah. 2121 Mulané, para sedulur, sembarang ing uripmu sing ora pantes lan sak wernané klakuan sing ora apik buwangen kabèh. Saiki pituturé Gusti, sing wis dided- er ing atimu, digatèkké nganggo andap-asor, awit pitutur kuwi sing bisa nylametké nyawamu kabèh. 99 Sedulur-sedulur sing ora nduwé lan dadi wong tyi- lik ing donya kéné, pada bungaha! Ing mripaté Gusti Allah kowé wong gedé. 1010 Nanging sedulur-sedulur sing sugih, pada bungaha nèk didadèkké wong tyilik ing donya kéné karo Gusti Allah. Awit wong sugih ya bakal mati uga. Kenèng dipadakké karo kembangé suket kaé: nèk srengéngé semlorot lan panasé teka, suketé terus alum lan kembangé terus gogrok, ilang apiké. Kaya ngono kuwi lelakoné wong sugih: ing sak- jeroné mempeng ngundakké kasugihané dèkné bakal mati. Bab panggoda Bab panggoda 2222 Nanging aja namung dirungokké waé, pitutur kuwi kudu mbok lakoni tenan. Nèk kowé namung ngrun- gokké, tibaké kowé ngapusi awakmu déwé. 2323 Awit nèk kowé namung ngrungokké, nanging ora mbok lakoni, kowé kenèng dipadakké karo wong sing ngadek nang ngarep pengilon kaé lan weruh rupané déwé. 2424 Nang- ing nèk wis lunga sangka kono wongé lali menèh ru- pané kaya ngapa. 2525 Nanging sapa sing nggatèkké marang pituturé Gusti Allah lan nglakoni kanti temen, tegesé ora namung ngrungokké waé, Gusti Allah mesti bakal mberkahi wong kuwi ing tandang-gawé apa waé, awit pituturé Gusti Allah kuwi sampurna lan ngluwari manungsa sangka urip sing ala. 1212 Beja sedulur sing mantep pengandelé ing sak- jeroné panggoda. Mbésuk dèkné mesti bakal nampa upahé; kuwi tanda kamenangan sing wis dijanji karo Gusti Allah marang kabèh wong sing trésna marang Dèkné. Tanda kamenangan kuwi urip langgeng. 1313 Nèk ènèng sedulur kenèng panggoda, sedulur kuwi ora 2626 Nèk nang tengahmu ènèng sedulur sing ru- mangsa nurut Gusti tenan, nanging wujuté kalah karo ilaté, sedulur kuwi ngapusi awaké dèkné déwé lan enggoné nurut Gusti ora ènèng gunané. 2727 Lah sedu- lur sing diarani nurut Gusti sing temenan lan sing di-
Yakobus 2:2 anggep tus pengandelé karo Gusti Allah Bapaké awaké déwé, kuwi sedulur sing kaya ngapa? Yakuwi sedulur sing nulungi botyah sing ora nduwé wong tuwa lan uga sedulur sing nulungi randa-randa ing kangèlané. Sedulur sing diarani tus pengandelé kuwi sedulur sing ngati-ati uripé, supaya ora kenèng regeté donya. Aja pilih-sih Aja pilih-sih Para sedulur, jalaran kowé pada pretyaya marang Yésus Kristus, Gustiné awaké déwé sing diajèni banget karo awaké déwé, mulané aja pada pilih-sih lan mbédak-mbédakké manungsa, manut kétoké nja- bané. 22 Gampangé omong, semunggoné ènèng wong mlebu nang kumpulanmu nganggo ali-ali emas lan salin sing larang, terus bareng karo wong kuwi ènèng wong liyané mèlu mlebu, wong sing ora nduwé, sing nganggo salin èlèk. 33 Lah kowé terus marani wong sing nganggo salin sing larang mbok golèkké jagongan sing apik. Nanging wong sing ora nduwé malah mbok kongkon ngadek apa njagong nang jo- gan. 44 Lah tibaké kowé pilih-sih marang sakpada-pada lan sing nampa wong ora nganggo pikiran sing bener. 55 Para sedulur sing tak trésnani, iki dirungokké sing apik! Wong-wong sing dianggep ora nduwé ing donya kéné malah wis dipilih karo Gusti Allah, supaya pada sugih ing pengandel lan nampa panduman ing Kra- toné Gusti Allah, kaya sing wis dijanji marang kabèh wong sing pada trésna marang Dèkné. 66 Nanging kowé malah pada nyepèlèkké sing ora nduwé. Mbok dipikir déwé ta! Sapa sing meres kowé lan sapa sing ngèrèt-èrèt kowé nang kruton? Apa dudu wong sing sugih? 77 Apa dudu wong-wong iki sing ngèlèk-èlèkké jenengé Gusti sing diajèni karo awaké déwé. 22 88 Pantyèn kowé bener nèk kowé netepi wèté Gusti Al- lah sing mulangi nèk kowé kudu trésna marang tung- gal manungsa kaya enggonmu nrésnani awakmu déwé. 99 Nanging nèk kowé pilih-sih ngono, tibaké kowé nglakoni dosa lan miturut Kitab kowé pada waé wong sing nerak wèté Gusti Allah. 1010 Awit, senajan kowé netepi wèt-wèté Gusti Allah kabèh, nanging ner- ak namung siji waé, kuwi tunggalé waé karo nèk kowé nerak kabèh. 1111 Sing ngomong: "Kowé aja laku bé- dang" kuwi lak Gusti Allah ta? Lan ya tunggalé Gusti Allah iki ta sing uga ngomong: "Aja mematèni!" Dadiné senajan kowé ora laku bédang, nanging kowé mematèni, tibaké kowé ya nerak wèt-wèté Gusti Allah. 1212 Mulané para sedulur, mbok tembungmu lan tindak- mu sing tyotyok karo kekarepané Gusti Yésus Kristus; kuwi wèt sing bisa ngluwari manungsa lan kowé mbé- suk bakal dikrutu nganggo wèt kuwi. 1313 Nèk kowé ora nduwé melas blas karo wong liyané, Gusti Allah ya ora bakal nduwé melas marang kowé, nanging nèk kowé nduwé melas marang liyané, Gusti Allah uga bakal melas marang kowé lan ora bakal nyetrap kowé. 259 Yakobus 3:2 etyaya sing nyata PrPretyaya sing nyata 1414 Para sedulur, apa gunané wong ngomong nèk pretyaya, nanging ora ènèng wujuté, awit ora dilakoni. Apa pretyayané wongé bisa nylametké uripé? Mesti ora. 1515 Gampangé omong, ènèng sedulur lanang apa wédok butuh sandang lan pangan. 1616 Lah kowé na- mung ngomong karo wongé: "Mlaku sing apik-apik. Muga-muga sampé sandang lan panganmu," nanging wongé ora mbok kèki apa butuhé. Tibaké omongmu ora ènèng wujuté. 1717 Mengkono uga pretyaya, nèk ora kétok wujuté, pretyaya kuwi mati, ora kanggo gawé. 1818 Nanging menawa waé terus ènèng sedulur sing ngomong: "Ah, iku ya garèk wongé! Enèng sing na- mung njagakké pretyayané lan ènèng sing namung njagakké penggawéné." Sauranku marang wong sing nduwèni omong kaya ngono kuwi ngéné: "Aku kepén- gin ngerti kepriyé enggonmu arep nduduhké pretyayamu tanpa kétok penggawéné. Lan aku bakal nduduhké pretyayaku sangka penggawéku." 1919 Kowé mesti pretyaya ta nèk namung ènèng Gusti Allah siji? Kuwi bener! Nanging sétan-sétan uga pretyaya kuwi. Malah pada ndredek sangking wediné. 2020 Sedulur, kowé kuwi jan klèru tenan. Mosok kowé durung bisa dunung nèk pretyaya sing ora digandèngi karo peng- gawé kuwi pretyaya sing mati. 2121 Dipikir Bapa Abra- ham, mbah-mbahané awaké déwé mbiyèn. Dèkné bisané dianggep bener karo Gusti Allah apa ora jalaran sing ditindakké karo dèkné. Awit dèkné manut terus marang Gusti Allah, senajan kudu masrahké anaké, yakuwi Isak, marang Gusti Allah nang altar. 2222 Kuwi nduduhké nèk pretyaya kuwi kudu dibarengi karo penggawé, tegesé, pretyayané bisané kétok wu- juté sangka sing ditindakké. 2323 Dadiné ya tyotyok karo sing ketulis nang Kitab sing uniné ngéné: "Bapa Abra- ham pretyaya marang Gusti Allah lan jalaran sangka pretyaya kuwi dèkné dianggep bener karo Gusti Al- lah." Mulané dèkné ya diarani "Kantyané Gusti Allah." 2424 Lan saiki ya wis tyeta banget nèk manungsa bisané ketampa Gusti Allah ora namung jalaran sangka pretyayané waé, nanging jalaran sangka pretyayané lan penggawéné. 2525 Kayadéné lonté Rahab, sing pretyaya marang Gusti. Dèkné ketampa Gusti Allah jalaran sangka penggawéné, awit Rahab ndelikké wong-wong Ju sing dikongkon ngindik. Sakwisé didelikké nang omahé terus dietokké metu dalan liya. 2626 Kayadéné awak nèk wis ora ènèng ambekané mesti mati, mengkono uga pretyaya, nèk ora ènèng penggawéné ya mati. Ilaté manungsa Ilaté manungsa Para sedulur, nang tengahmu aja sedulur okèh- okèh sing kepéngin dadi guru, awit kowé kudu ngerti nèk Gusti Allah bakal ngrutu awaké déwé iki sing dadi guru luwih landep tenimbang wong-wong liyané. 22 Aku ngomong ngono kuwi jalaran awaké 33
Yakobus 3:3 déwé kabèh kerep nggawé klèru karo tembungé awaké déwé. Wong sing ora tau nggawé klèru karo tembungé kuwi jan wong sing sampurna tenan. Wong kaya ngono kuwi pantyèn wis bisa nata karepé awaké. 33 Aku arep nggambarké sing tak omong iki. Delokké jaran kaé: nèk wis dipasang kendali tyangkemé, jarané manut karepé awaké déwé. 44 Kapal kaé ya ngono: senajan gedé banget lan disurung angin banter, nang- ing sing ngénggak-ngénggokké kapalé namung ke- mudiné sing tyilik banget, manut karepé sing nglakokké. 55 Para sedulur, ilaté manungsa ya kaya ngono: senajan tyilik, nanging bisa ngetokké rem- bukan sing gedé-gedé. Dipikir ta, geni sak ilat waé bisa ngobong alas gedé. 66 Ilaté manungsa kuwi ya kaya geni, senajan tyilik bisa nekakké karusakan gedé. Ilat kuwi wiwitané sak wer- nané ala. Lan jalaran ilat kuwi nang awak, mulané sak awak kabèh bisa ketularan, marakké wongé uga dadi ala lan sangsara slawasé urip, awit ilat kuwi diobong- obongi sangka neraka. 77 Dipikir para sedulur, ma- nungsa wis bisa nelukké kéwan-kéwan sing galak, manuk-manuk, kéwan-kéwan sing mbrangkang lan uga kéwan-kéwan nang laut. 88 Nanging ilaté déwé ma- nungsa ora bisa nelukké. Ilat kuwi sakwijiné ala sing ora kenèng diendek, kaya ratyuné ula sing matèni. 99 Awaké déwé memuji Gusti Allah Bapaké awaké déwé karo ilaté awaké déwé, nanging karo ilat iki awaké déwé uga mujèkké ala marang wong liyané sing di- gawé nurut gambaré Gusti Allah déwé. 1010 Para sedulur, kuwi klèru tenan: lah pamuji apik lan pamuji ala kok metu sangka tyangkem siji? 1111 Apa sumur siji bisa nge- tokké banyu énak bareng karo banyu pait? 1212 Apa wit anjir bisa ngetokké woh olèf lan wit dreif bisa nge- tokké woh anjir? Apa sumur sing ngetokké banyu asin uga bisa ngetokké banyu énak? Mesti ora ta? Kaweruh sing tekané sangka Kaweruh sing tekané sangka Gusti Allah Gusti Allah 1313 Para sedulur, nèk nang tengahmu ènèng wong sing rumangsa nduwèni kaweruh lan kapinteran, wong kuwi kudu ngétokké kaweruhé lan kapinterané nganggo urip sing apik lan pantes lan tumindaké marang liyané kudu sing alus. 1414 Lah nanging nèk atimu kebek karo rasa sengit lan mèri lan kowé na- mung pada mikir uripé déwé-déwé ngono, tibaké eng- gonmu sombong ora ènèng wujuté blas. Kowé na- mung goroh. 1515 Aja mikir nèk sing mbok arani kaweruh kuwi tekané sangka nduwur! Blas ora! Kuwi kaweruh sak tyarané donya, ora metu sangka Rohé Gusti Allah, nanging sangka pikirané Sétan. 1616 Awit nèk kowé pada memèrèn lan namung nggolèk kemajuané déwé-déwé ngono, mesti nang tengahmu uga ènèng lelakon rusu lan sak wernané laku ala. 1717 Nanging wong sing nduwèni kaweruh sing sangka Gusti Allah kuwi kaping pisan resik atiné, kaping pindoné seneng rukun lan uga nduwèni watek alus lan geleman. Wong sing 260 Yakobus 4:12 nduwèni kaweruh sangka swarga kuwi gedé kawe- lasané lan okèh kabetyikané marang liyané. Wong kaya ngono kuwi ora pilih-sih lan ora étok-étokan. 1818 Mulané para sedulur, wong sing seneng rukun kuwi marakké liya-liyané nduwé ayem lan kuwi bakal nekakké kabetyikan. Aja pada nuruti kadonyaan Aja pada nuruti kadonyaan Para sedulur, apa ta sing marakké kowé pada padu lan tukaran? Kowé ngerti apa? Jalaran kowé inter ora inter kepéngin nuruti senengé atimu sing ora apik. 22 Nèk kowé kepéngin nduwé apa-apa kowé ora perduli matèni wong, janji bisa keturutan sing mbok karepké. Nèk kowé weruh liyané nduwé, kowé terus mèri. Lah nèk ora bisa keturutan karepé, kuwi terus marakké padu lan tukaran. Kowé ora bisa nemu sing mbok kepéngini kuwi jalaran kowé ora ndonga njaluk marang Gusti Allah. 33 Nèk kowé ndonga marang Gusti Allah, durung mesti nèk bakal nampa sing mbok jaluk, jalaran kekarepanmu ora apik; sing mbok jaluk kuwi namung arep mbok kanggokké nuruti kesenengan sing ora apik. 44 Para sedulur, kowé kuwi wong sing ora kenèng dijagakké, kaya wong wédok sing ninggal bo- joné. Apa kowé ora pada ngerti nèk wong sing seneng grudukan karo wong sing ora pretyaya lan nuruti ke- senengané wong sing kaya ngono kuwi dadi mung- suhé Gusti Allah? Dadiné sapa sing mèlu-mèlu karo sing dilakoni karo wong sing ora pretyaya dadi mung- suhé Gusti Allah. 55 Mulané aja digawé sembrana tem- bungé Kitab sing ngomong: "Atiné manungsa namung kudu rumaket marang Gusti Allah déwé." 66 Nanging Gusti Allah kepéngin ngétokké kawelasané sing gedé marang manungsa. Mulané nang Kitab ya wis ketulis ngéné: "Gusti Allah nampik wong sing sombong, nanging Dèkné ngétokké kabetyikané marang wong sing andap-asor." 44 77 Mulané para sedulur, pada manuta marang Gusti Allah, nanging Sétan kudu mbok lawan, mesti dèkné bakal mblayu lunga. 88 Pada nyedeka marang Gusti Al- lah lan Dèkné uga bakal nyedeki kowé. Kowé sing pa- da nglakoni ala, dilèrèni lakumu sing ala kuwi. Lan kowé sing atiné rana-réné, resikana lan nuruta Gusti Allah. 99 Pada nlangsaa, nangisa lan pada sambata. Geguyumu dadia tangis lan kabungahanmu dadia ka- susahan, awit kowé nglakoni dosa. 1010 Tyekaké rembuk para sedulur: pada sujuta nang ngarepé Gusti lan Dèkné bakal ngangkat kowé. Aja pada ngèlèk-èlèkké liyané Aja pada ngèlèk-èlèkké liyané 1111 Para sedulur, aja pada ngomongké ala bab liyané. Awit sapa nyalahké seduluré déwé kuwi sakjané nyalahké wèté Gusti Allah. Lan sapa sing nyalahké wèté Gusti Allah kuwi tibaké ora nglakoni wèté, malah arep ngungkuli wèté Gusti Allah lan dadi sing tukang ngrutu. 1212 Lah sing nggawé wèt kuwi sapa lan sing ngrutu manungsa kuwi sapa? Apa ora Gusti Allah déwé? Namung Dèkné sing bisa nylametké lan
Yakobus 4:13 nyetrap manungsa. Rumangsamu kowé kuwi sapa kok wani nyalahké tunggal sedulur. Apiké njagakké Gusti Allah Apiké njagakké Gusti Allah 1313 Para sedulur, saiki aku arep nduwé omong marang para sedulur sing tukang dedagang. Kowé pada seneng ngomong: "Saiki apa sésuk awaké déwé arep budal nang kuta iki apa kuta kaé lan awaké déwé arep nang kana setaun suwéné. Awaké déwé arep ndagang lan nggawé bati sing okèh." 1414 Lah kowé pada wani ngomong ngono kuwi apa kowé ngerti tenan apa sing bakal klakon sésuk? Apa kowé ora ngerti nèk uripmu kuwi namung kaya pedut kaé, saiki teka, mengko wis ilang. 1515 Kowé kudu ngomong ngéné: "Nèk Gusti nglilani lan awaké déwé ijik dikèki urip awaké déwé arep ngéné apa ngono." 1616 Nanging saiki kowé malah pada sombong lan pamèr ngono. Kuwi klèru banget. 1717 Mulané para sedulur, nèk kowé ngerti apa sing bener nanging ora mbok lakoni, tibaké kowé dosa. TTembung mar ang wong sugih embung marang wong sugih es liyané sing pada meres liyané sing pada mer Para sedulur, aku saiki kepéngin nduwé omong marang wong sugih sing meres liyané. Omongku ngéné: Kowé sing sugih, apiké kowé pada sambat lan tangisan waé, awit kowé bakal katekan kasangsaran gedé. 22 Ing mripaté Gusti panganmu sing numpuk- numpuk kuwi bosok nganggur lan sandanganmu sing mbok simpen dipangan renget kabèh. 33 Barang- barangmu sing emas lan selaka pada rusak kabèh; kuwi nggambarké nèk uripmu bakal rusak uga lan Gusti Allah bakal mbuwang kowé nang neraka, awit senajan dinané enggoné Gusti Allah bakal ngrutu ma- nungsa wis tyedek, kowé pada mempeng terus nglumpukké banda. 44 Dirungokké swarané wong- wong sing pada kerja panèn nang kebonmu kaé, nanging ora mbok bayar gajihané. Wong-wong pada tyeluk-tyeluk lan Gusti Allah sing kwasa déwé krungu sambaté wong-wong kuwi. 55 Kowé pada ngepénakké uripmu ing donya kéné lan kowé pada nuruti apa senengmu, kaya ingon-ingon kaé dipakani bèn lemu arep dibelèh. 66 Wong-wong sing ora salah mbok sèrèt nang kruton, mbok arani salah lan mbok patèni, sena- jan wong-wong kuwi ora nglawan blas marang kowé. 55 Sabar terus ing kangèlan Sabar terus ing kangèlan 77 Para sedulur, kowé sing pada ngalami kangèlan, pada dikuwatké terus karo sabar karo ngentèni tekané Gusti. Wong tandur kaé mesti ya ngarep-arep bisa panèn gedé. Mulané dèkné ya sabar ngentèni tekané udan ing rendengan tyilik lan rendengan gedé. 88 Se- mono uga kowé para sedulur, kowé kudu sabar ngen- tèni. Dikuwatké terus! Ora suwi menèh Gusti bakal teka. 261 Yakobus 5:19 99 Mulané, nèk nyangga abot, aja terus pada nyalahké lan maido sakpada-pada, mengko Gusti Allah ndak nyalahké kowé. Awit kowé kudu ngerti nèk Gusti, sing ngrutu manungsa, wis ndang teka waé. 1010 Pada diéling para nabi sing pada nggawa pituturé Gusti Allah dèk mbiyèn. Senajan disiya-siya, nanging pada mantep terus nyangga kasangsarané karo sabar. Kuwi kudu mbok tiru. 1111 Beja tenan para nabi kuwi, awit pada kuwat nyangga terus karo sabar. Kowé mesti kélingan lelakoné Yob, senajan aboté kaya ngapa, dèkné sabar terus lan ora semplak pengandelé. Lan kowé uga ngerti kepriyé enggoné Gusti ngupahi dèkné entèk- entèkané, awit Gusti gedé kawelasané lan ka- betyikané. Aja sumpah Aja sumpah 1212 Para sedulur, saiki aku kepéngin ngomongké barang liyané sing penting uga. Nèk kowé arep ng- gawé janji apa-apa, kowé ora usah sumpah. Aja sumpah nganggo seksi langit apa bumi, apa seksi apa waé. Nèk niyat "ya" kowé kudu ngomong "ya" nèk niy- at "ora" ya ngomong "ora." Nèk kowé sumpah, Gusti Allah bakal nyalahké kowé. Pandonga kanggo sing laraa Pandonga kanggo sing lar 1313 Para sedulur, nèk nang tengahmu ènèng sedulur ngalami kasusahan, dèkné kudu ndonga. Lah sing ngalami kabungahan kudu singi-singi memuji Gusti. 1414 Nèk ènèng sedulur sing lara, penuntun-penuntuné pasamuan kudu dityeluk. Dadiné sedulur-sedulur kuwi bisa ndongakké sing lara lan ngusapi lenga ing je- nengé Gusti. 1515 Pandongané para penuntun sing nganggo pengandel bakal nambani sing lara lan nèk dèkné nduwé salah, Gusti uga bakal ngapura. 1616 Mu- lané, sing lara kudu ngomongké salahé lan liya-liyané kudu ndongakké sing lara supaya bisa mari. Awit kowé kudu ngerti para sedulur, pandongané wong sing manut kekarepané Gusti kuwi gedé kwasané. 1717 Kowé mesti kélingan lelakoné nabi Elia. Dèkné ya namung wong urip kaya awaké déwé iki. Lah dèkné ndonga tenanan supaya ora udan lan wujuté ya terus ora udan telung taun setengah suwéné. 1818 Kadung dèkné ndon- ga menèh njaluk udan, wujuté ya terus udan terus lan tandurané bisa tukul menèh. 1919 Para sedulur, nèk nang tengahmu ènèng sakwijiné sedulur ninggal dalané Gusti terus ènèng sedulur liyané sing narik wong kuwi bisa manut menèh, nger- tia iki para sedulur: sedulur sing narik wong dosa sangka dalan sing ala kuwi sakjané narik nyawané wongé sangka pati. Sedulur kuwi nulungi wong sing nggawé dosa kuwi, supaya Gusti Allah bisa ngapura dosa-dosané kabèh. Para sedulur, tyukup seméné layang iki. Yakobus
1 Pétrus 1:2 262 1 Pétrus 1:15 1 Pétrus 1 Pétrus Pembukakan lan pamuji slamet Pembukakan lan pamuji slamet 11 Layang marang sedulur-sedulurku sing pada kapentyar manggon nang bawah Pontus, bawah Galasia, bawah Kapadosia, nang bawah Asia lan bawah Bitinia, sedulur-sedulur sing wis dipilih karo Gusti Allah dadi umaté lan saiki pada manggon nang panggonan sing adoh karo negarané déwé. Iki layang sangka Pétrus, sedulurmu sing dipilih karo Gusti Yésus Kristus dadi rasulé. 22 Para sedulur, kowé wis dipilih karo Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan kuwi pantyèn wis dadi karepé kawit mbiyèné. Mulané Dèkné ngedunké Roh Sutyi ing uripmu, supaya kowé bisa dadi umaté Gusti Allah sing sutyi. Dadiné kowé bisa urip manut Gusti Yésus Kristus lan bisa resik atimu, jalaran Gusti Yésus Kristus wis nglakoni pati lan getihé tumètès kanggo nebus sakkèhé dosamu. Muga-muga kabetyikané lan katentremané Gusti Al- lah bisa lubèr ing uripmu. Gusti Yésus Kristus pengar Gusti Y ésus Kristus pengarep-ar ep-arepé awaké dé epé awaké déwéwé 33 Para sedulur, hayuk pada memuji Gusti Allah, Ba- paké Gustiné awaké déwé Yésus Kristus. Awit sangka gedéné kawelasané Dèkné nganyarké uripé awaké déwé, bareng karo enggoné Gusti Yésus Kristus di- tangèkké sangka pati. Jalaran sangka kuwi awaké déwé saiki uripé kebek karo pengarep-arep. 44 Kejaba sangka kuwi, awaké déwé saiki bisa ngarep-arep marang panduman sing wis dityawiské karo Gusti Al- lah. Panduman iki kasimpen nang swarga kanggo awaké déwé, mulané ya ora bisa rusak apa reget apa alum. 55 Karomenèh para sedulur, Gusti Allah mageri awaké déwé nganggo pangwasané, janji awaké déwé mantep terus enggoné pretyaya marang Dèkné. Tu- juané, supaya ing tembé, ing entèk-entèkané jaman, Gusti Allah bisa ngluwari awaké déwé sangka sak ènèngé ala lan entèk-entèké sembarang bakal nekakké betyik kanggo awaké déwé. Kristus, senajan kowé durung tau weruh Dèkné lan senajana kowé saiki ora weruh Dèkné, meksa kowé pada pretyaya marang Dèkné. Lan saiki kowé pada ngalami kabungahan sing gedé ing atimu, kabunga- han sing ora kenèng didunungké lan kabungahan sing nggumunké tenan. 99 Para sedulur, bener kowé pada bungah, jalaran Gusti Allah bakal ngrampungké peng- gawéané ing uripmu, yakuwi, Dèkné bakal ngluwari kowé kabèh sangka sak ènèngé ala ing donya kéné, supaya ing entèk-entèké sembarang bisa dadi betyik kanggo kowé. Lan kuwi bisa keturutan, jalaran kowé pada pretyaya marang Gusti Yésus Kristus. 1010 Bab enggoné Gusti Allah bakal ngluwari kowé sangka sak ènèngé ala ing donya kéné kuwi para nabi ing jaman mbiyèn wis kepéngin ngerti, mulané wis pa- da mikir-mikirké lan nitipriksa sak bisa-bisané. Para nabi kuwi wis ngomongké nèk Gusti Allah bakal ngé- tokké kabetyikané marang kowé. 1111 Awit Rohé Gusti Al- lah sing ana ing Kristus uga ana ing para nabi kuwi lan ngekèki ngerti marang para nabi, nèk Kristus bakal nglakoni kasangsaran gedé, uga nèk sakwisé kuwi Dèkné bakal ngétokké gedéné kwasané. Para nabi mau mikir lan nitipriksa kepéngin ngerti kapan lan kepriyé enggoné prekara-prekara mau bakal klakon. 1212 Rohé Gusti Allah nduduhké marang para nabi mau, nèk prekara-prekara sing kudu klakon kuwi ora bakal klakon ing jamané para nabi kuwi, ora, nanging bakal klakon ing jamané awaké déwé iki. Ya prekara-prekara sing diomong karo para nabi kuwi sing saiki dikabarké wong-wong sing pada nggelarké kabar kabungahan bab Gusti Yésus Kristus. Roh Sutyi sing ngekèki kekuwatan marang wong-wong kuwi kanggo ngge- larké kabar kabungahan kuwi lan para mulékat waé kaya-kaya pada nginjen, jalaran kepéngin dunung bab prekara-prekara kuwi. Pada urip sing sutyi Pada urip sing sutyi 1313 Mulané para sedulur, pada dipikir prekara-prekara 66 Mulané para sedulur, hayuk pada mantep terus ing kabungahan, senajan saiki awaké déwé kudu sedilut nandang sak wernané kasusahan. 77 Kuwi kabèh kudu klakon, supaya kétok tenan-oraé pengandelé awaké déwé marang Gusti Allah. Nèk dipikir para sedulur, gèk emas sing bakal rusak waé kudu diobong, supaya kétok tenan-oraé. Mulané kuwi kabèh kudu klakon, su- paya mbésuk, nèk Gusti Yésus Kristus teka menèh, awaké déwé bisa nampa pengaleman gedé sangka Gusti Allah. 88 Kowé pada trésna marang Gusti Yésus sing tak omong mau lan pada sing ati-ati tenan eng- gonmu nglakokké urip. Kowé kudu sing awas lan sing mantep enggonmu pada ngarep-arep tekané berkahé Gusti Allah, yakuwi mbésuk nèk Gusti Yésus Kristus bakal teka menèh lan ngluwari awaké déwé sangka sak ènèngé ala ing donya kéné. 1414 Kowé kudu manut marang Gusti Allah ing prekara apa waé lan aja sam- pèk katut menèh mèlu nglakoni barang sing ala kaya sing mbok lakoni mbiyèn dongé kowé durung ngerti kabar kabungahané Gusti Yésus Kristus. 1515 Nanging
1 Pétrus 1:16 saiki kowé kudu nglakoni urip sing sutyi, awit Gusti Al- lah, sing manggil kowé, ya sutyi. 1616 Pantyèn Gusti Allah déwé ya wis ngongkon nabi Moses nulis ngéné: "Aku, Gusti Allahmu, sutyi, mulané kowé uga kudu urip sing sutyi." 1717 Para sedulur, bener nèk kowé ndonga Gusti Allah mbok tyeluk "Bapak." Nanging kowé kudu ngerti nèk Gusti Allah ora pilih-sih, ora dumèh kowé anaké, ora, nanging Gusti Allah bakal ndelok lakuné lan ala-ben- eré kabèh wong. Mulané awaké déwé kudu pada nduwèni wedi marang Gusti Allah lan suwéné awaké déwé urip ing donya kéné, hayuk pada urip sing ati- ati. 1818 Kowé ngerti déwé para sedulur, mauné uripé awaké déwé ora ènèng tegesé, awit piwulangé mbah- mbahané awaké déwé namung marakké awaké déwé nglakoni barang-barang sing ora ènèng tegesé. Nang- ing saiki awaké déwé wis dipedot sangka urip sing ora migunani kuwi. Lah apa sing dienggo mbayar kuwi para sedulur? Ora barang sing rusak, ora emas apa se- laka, ora. 1919 Sing dienggo mbayar ya getihé Gusti Yé- sus, sing gedé ajiné. Awit Gusti Yésus dikurbanké marang Gusti Allah, kaya wedus sing ora ènèng tyiriné blas. 2020 Sakdurungé jagat digawé, Gusti Allah wis milih Gusti Yésus Kristus, sing bakal dadi kurban kanggo nebus dosané manungsa. Nanging ngentèni jaman entèk-entèkan iki, jamané awaké déwé, Gusti Allah ngongkon Gusti Yésus Kristus medun nang jagat kéné nekakké keslametan kanggo awaké déwé. 2121 Saiki awaké déwé bisa pretyaya marang Gusti Allah, jalaran Gusti Yésus Kristus wis nglakoni pati kanggo nebus dosané awaké déwé sak kabèhé. Nanging Gusti Allah wis nangèké Dèkné sangka pati lan Dèkné dikèki pangwasa ngungkuli sembarang, tujuané, supaya awaké déwé bisa pretyaya marang Gusti Allah lan bisa ngarep-arep nampa sak ènèngé kabetyikan sing wis dityawiské karo Gusti Allah kanggo ing tembé. 2222 Para sedulur, kowé pada temen manut marang pituturé Gusti Allah, mulané kowé ya pada nindakké urip sing resik, pedot sangka sak ènèngé piala. Kuwi jalarané kowé saiki pada bisa trésna ing lair-batin marang sedulur-sedulur tunggal pretyaya, mulané ya pada mempenga terus enggonmu pada nrésnani sak- pada-pada, nanging nganggo katrésnan sing luwih jeru. 2323 Awit ngertia para sedulur, kowé saiki wis dadi wong anyar, kalairké menèh, ora sangka bapa ma- nungsa sing kudu mati, ora, nanging sangka tem- bungé Gusti Allah sing urip lan langgeng. 2424 Kuwi pantyèn wis tyotyok karo sing ketulis nang Kitab sing uniné ngéné: "Kabèh manungsa kuwi kaya suket lan gagah-gedéné namung kaya kembang. Suketé dadi garing lan kembangé gogrok, nanging tembungé Gusti Allah tetep terus slawas-lawasé." 2525 Ya tembungé Gusti Allah iki sing digelarké marang kowé ing kabar kabungahan. 263 1 Pétrus 2:8 ésus watu sing urip Gusti Yésus watu sing urip Gusti Y 22 Para sedulur, kepriyé awaké déwé enggoné kudu urip bebarengan karo sedulur-sedulur tunggal pretyaya? Kaping pisan, aja pada mikir ala bab liyané. Kaping pindo, aja pada ngapusi liyané. Kaping telu, aja pada étok-étok nindakké betyik marang liyané, na- mung kanggo nutupi salahé lan klèruné déwé. Kaping papat, aja pada mèri marang liyané. Kaping lima, aja pada nyatur ala marang liyané. Watek sing kaya ngono kuwi kudu mbok tinggal kabèh. 22 Sing perlu déwé, kowé kudu kaya botyah bayi sing entas lair kaé, namung kepéngin banyu susu, tegesé kowé kudu na- mung kepéngin manut marang tembungé Gusti Allah, sing kenèng dipadakké karo banyu susu kasukman sing tus. Iku sing bisa marakké kowé nduwèni kekuwatan terus manut marang kekarepané Gusti Al- lah tekan entèk-entèkané, yakuwi mbésuk nèk Gusti Allah wis ngluwari awaké déwé sangka sak ènèngé ala ing donya kéné. Mulané, pada mempenga enggonmu pada manut marang kekarepané Gusti Allah, awit kowé wis pada ngrasakké déwé sepira gedéné ka- betyikané Dèkné. 44 Para sedulur, awaké déwé sing pretyaya iki dadi omah panggonané Gusti Allah. Lah Gusti Yésus kuwi dadi watu sing wiwitan, watu sing dipasang ndisik déwé, mulané awaké déwé iki hayuk pada mara nang nggoné Gusti Yésus, awit awaké déwé kenèng di- padakké karo watu liya-liyané sing dienggo nggawé omahé, nurut watu sing wiwitan. Dadiné kanggo ng- gawé omah kasukman iki, omah panggonané Gusti Al- lah, Gusti Yésus dadi watu sing urip. Gusti Allah déwé sing milih Dèkné lan kanggo Gusti Allah Dèkné ya gedé banget ajiné, senajan Dèkné ora dikanggokké karo manungsa, jalaran ora pada dunung. Nanging awaké déwé iki uga dadi watu-watu sing urip kanggo ngedekké omahé Gusti Allah, omah kasukman. Mu- lané awaké déwé iki ya dadi imam-imam sing kudu masrahké kurban-kurban kasukman sing ndadèkké legané atiné Gusti Allah, jalaran awaké déwé wis dadi siji karo Kristus. 66 Bab iki kabèh pantyèn ya wis ketulis nang Kitab sing uniné ngéné: "Rungokké, Aku wis masang watu wiwitan nang kuta Sion, watu sing tak pilih déwé lan watu sing gedé banget ajiné. Sapa sing pretyaya marang Dèkné ora bakal kisinan." 77 Dadiné para sedulur, kanggo awaké déwé sing pretyaya, Gusti Yésus kuwi gedé banget ajiné. Nang- ing kanggo wong-wong sing ora pretyaya marang Dèkné ènèng ayat nang Kitab sing uniné ngéné: "Watu sing ora dikanggokké karo sing tukang nggawé omah, malah watu kuwi sing dadi watu wiwitan." 88 Uga ènèng ayat liyané sing uniné ngéné: "Ya watu kuwi sing dadi sandungan
1 Pétrus 2:9 lan watu kuwi sing marakké wong tiba." Wong sing kesandung lan tiba kuwi ya wong sing ora pretyaya marang kabar kabungahané Gusti Yésus Kris- tus. Kuwi wis dadi pestiné wong sing ora pretyaya. 99 Nanging awaké déwé iki bangsa sing dipilih karo Gusti Allah, awaké déwé dadi imam-imamé Gusti Allah sing ngwasani sembarang. Awaké déwé iki dadi bangsa sing sutyi, umaté Gusti Allah déwé, kapilih kanggo ngabarké penggawéné Gusti Allah sing nggu- mun-nggumunké. Ya Dèkné sing ngluwari awaké déwé sangka pangwasané pepeteng lan saiki nuntun awaké déwé ing pepadang sing nggumunké, awit Dèkné tansah ngétokké katrésnané lan kabetyikané marang awaké déwé. 1010 Wujuté awaké déwé mbiyèn dudu umaté Gusti Allah, nanging saiki awaké déwé da- di umaté Dèkné déwé. Mbiyèn awaké déwé ora dime- lasi karo Gusti Allah, nanging saiki Dèkné ngétokké kawelasané marang awaké déwé. Urip sing dadi tulada Urip sing dadi tulada 1111 Para sedulur sing tak trésnani, aja pada lali nèk awaké déwé iki ing donya kéné namung mampir ngombé. Kéné ora panggonané awaké déwé kanggo slawasé. Mulané aku ngélingké tenan marang kowé: aja pada manut marang kesenengané ati sing na- mung marakké dosa. Kuwi namung ngalang-alangi kowé enggonmu nuruti kekarepané Gusti. 1212 Apiké, ing sak tengahé bangsa-bangsa sing ora pretyaya marang Gusti Allah kowé pada nindakké urip sing pantes. Dad- iné, senajan wong-wong pada ngarani kowé kuwi wong ala, nanging jalaran nitèni tindakmu sing betyik, kapan-kapan nèk ditekani Gusti Allah déwé ing uripé, mesti bakal ngelem Dèkné. ang pernatan Ngajèni marang pernatan Ngajèni mar 1313 Semono uga para sedulur, enggonmu urip ing sak tengahé wong sing ora pretyaya marang Gusti Allah, pada manuta marang pernatan-pernatan gawéané manungsa, awit kuwi kekarepané Gusti. Tegesé, pada manuta marang pernatan-pernatan sing sangka ratuné, awit kuwi pangwasa sing duwur déwé. 1414 Uga pada manuta marang pernatan-pernatan sangka gra- mang-gramang, awit wong-wong kuwi dadi wakilé ratuné kanggo nyetrap wong sing nglakoni ala lan ngupahi wong sing nindakké sing betyik. 1515 Karepé Gusti Allah kuwi, bisaa wong-wong sing tanpa jalaran nyalahké lan nggunem kowé pada weruh déwé, nèk kowé namung nglakoni sing betyik. Entèk-entèké bakal pada kisinan déwé lan ora wani ngomong sing ora-ora menèh. 1616 Para sedulur, bener kowé saiki wis diluwari sangka setrapané Gusti Allah kanggo wong dosa, nanging kuwi aja terus digawé jalaran lan di- gawé nutupi klakuan sing ala. Malah apiké, saiki, sak- wisé kowé wis merdéka, nyambutgawéa manut karepé Gusti Allah. 1717 Kanggo ringkesé rembuk para sedulur, pada ngajènana marang tunggal manungsa lan trésnaa marang sedulur-sedulur tunggal pretyaya. 264 1 Pétrus 3:2 Pada ngajènana marang ratuné lan pada wedia marang Gusti Allah. an nglabuhi Gusti Nglakoni kasangsaran nglabuhi Gusti Nglakoni kasangsar 1818 Para sedulur, saiki aku kepéngin nduwèni tem- bung marang para sedulur sing slaf. Tembungku ngéné: Sedulur-sedulur sing slaf, pada ngajènana marang sing nduwèni kowé. Pada manuta marang wong-wong kuwi, ora namung marang sing apik lan gemati, nanging uga pada manuta marang sing kereng. 1919 Kenèng apa kok aku ngomong ngono para sedulur? Awit nèk kowé tanpa salah apa-apa digebuki, nanging jalaran kowé nglabuhi Gusti kasangsaran kuwi mbok sangga karo sabar, ngertia nèk kuwi berkahé Gusti. 2020 Nèk kowé digebuki jalaran kowé nglakoni barang sing ora apik, kuwi ya pantyèn sak beneré. Nanging nèk kowé nglakoni sing bener lan senajan ngono kowé meksa digebuki, ngertia para sedulur slaf, kuwi berkahé Gusti. 2121 Mulané, aja pada kagèt para sedulur, awit dongé Gusti Allah manggil awaké déwé, Dèkné wis ngerti nèk awaké déwé bakal kudu nglakoni kasangsaran. Wujuté Kristus déwé ya wis nglakoni kasangsaran nglabuhi kowé, kanggo ninggali tulada sing kudu mbok lakoni. Dadiné kowé saiki namung nurut tipaké Dèkné. 2222 Nèk dipikir para sedulur, pantyèn bener sing ketulis nang Kitab, sing uniné ngéné: "Dèkné ora tau nglakoni ala lan Dèkné ora tau goroh." 2323 Wujuté dongé Dèkné diolok-olok, Dèkné ora ngolok-olok. Dongé Dèkné dipilara, Dèkné ora ngomong nèk arep mbales ala apa kepriyé, ora. Nanging Dèkné masrahké sembarang marang Gusti Allah, sing bakal ngrutu sembarang manut sak ben- eré. 2424 Mbok dipikir para sedulur, enggoné Gusti Yésus dipatèni nang kayu pentèngan. Nang kono Dèkné nampa setrapan, jalaran sangka dosa sing dilakoni karo awaké déwé. Mengkono kuwi Gusti Yésus medot pangwasané dosa sing mbanda awaké déwé, tujuané, supaya awaké déwé bisa urip sing bener manut kekarepané Gusti Allah. Nabi Yésaya dèk mbiyèn wis tau ngomongké bab kasangsaran sing dilakoni karo Gusti Yésus. Dèkné ngomong ngéné: "Bilur nang awaké Dèkné ndadèkké warasmu." 2525 Awit para sedu- lur, mbiyèn kowé kesasar-sasar kaya wedus mblarah, nanging saiki kowé wis pada mulih ngetutké Gusti Yé- sus Kristus, sing ngengon lan ngrumati nyawamu. Urip bebojoan Urip bebojoan 33 Para sedulur, aku saiki arep ngomongké bab per- natan kanggo wong wédok ing sakjeroné omah- omah. Tembungku kanggo sedulur-sedulur wédok sing nduwé bojo ngéné: "Kowé kudu manut marang bojomu. Awit ènèng sedulur-sedulur wédok sing bo- joné durung gelem pretyaya marang pituturé Gusti. Nanging sedulur-sedulur wédok kuwi bisa narik atiné bojoné, supaya gelem pretyaya marang Gusti, tanpa ngomong apa-apa bab pituturé Gusti." 22 Lah kuwi kepriyé bisané keturutan? Kuwi bisa keturutan nèk
1 Pétrus 3:3 tingkah-lakuné sedulur-sedulur wédok ngétokké nèk uripé resik lan ngajèni marang Gusti. 33 Mulané sedu- lur-sedulur wédok, kowé aja namung mikir patyakané njaba sing kétok, kayadéné nata rambut, nganggo gelang-kalung emas lan salin sing nurut jaman, ora. 44 Nanging pada mikira patyakané njeruh atimu, awit kuwi sing langgeng. Kowé kudu nduwé ati sing gemati lan sing anteng. Kuwi patyakan sing apik déwé, sing disenengi karo Gusti Allah. 55 Awit wong wédok-wédok sing pada ngabekti marang Gusti Allah ing jaman mbiyèn ya namung merlokké patyakané atiné. Wong- wong kuwi pada ngarep-arep prejanjiané Gusti Allah lan uga pada manut marang bojoné. 66 Kayadéné ibu Sarah, bojoné Bapa Abraham. Ibu Sarah uga manut marang Bapa Abraham, mulané nyeluk dèkné Gusti. Nèk kowé, sedulur-sedulur wédok, bisa nduwèni ati kaya ibu Sarah, nglakoni sing betyik, tanpa wedi alan- gan apa-apa, kowé kenèng diarani anak-anaké ibu Sarah. 77 Kanggo kowé sedulur-sedulur lanang, pernatan ing sakjeroné omah-omah kuwi ngéné: Kowé kudu tumin- dak nganggo kadunungan, mangertèni nèk wong wé- dok kuwi luwih ringkih tenimbang wong lanang. Mu- lané bojomu kudu mbok ajèni, awit dèkné uga, kaya kowé, nampa urip langgeng pawèhé Gusti Allah. Dad- iné, nèk kowé ora ngajèni marang bojomu, pandonga- mu ora bakal ditampa karo Gusti Allah. TTrrésna lan rukun bebar engan ésna lan rukun bebarengan 88 Tyekaké rembuk para sedulur, mbok pada tunggala pikir lan tunggala karep lan pada mèlua krasa lan mèlua nyangga kangèlané liyané. Pada trésnaa lan an- dap-asor marang sakpada-pada. 99 Aja pisan-pisan mbales ala karo ala lan nèk ènèng wong ngolok-olok kowé, aja gentèn ngolok-olok wongé, aja ngono. Nanging wong sing nggawé ala marang kowé dipu- jèkké sing betyik waé. Dadiné kowé bisa nampa sak ènèngé kabetyikan sing wis dityawiské karo Gusti Al- lah nang swarga kanggo kowé, awit kuwi tujuané eng- goné Gusti Allah manggil kowé. 1010 Bab iki nang Kitab wis ketulis ngéné: "Sapa sing kepéngin urip sing slamet lan ngrasakké waktu sing kepénak, wong kuwi kudu sing ati-ati karo ilaté, aja sampèk ngetokké tembung sing ala. Kudu bisa mbingkem lambéné, aja sampèk ngetokké tembung sing goroh. 1111 Nyingkirana barang ala lan nglakonana sing betyik. Nggolèkana rukun lan pada nglumui bisa nekakké katentreman. 1212 Awit Gusti Allah seneng marang wong sing nglakoni sing bener lan Dèkné ngrungokké pandongané wong sing kaya ngono, nanging Dèkné nglawan wong sing nglakoni ala." 265 1 Pétrus 3:22 Sangsara, jalar Sangsar an nglakoni a, jalaran nglakoni sing betyik sing betyik 1313 Para sedulur, lumrahé, nèk kowé nglumui nin- dakké sing betyik, mesti ya ora ènèng sing nggawé ala marang kowé. 1414 Nanging semunggoné kowé kudu nglakoni sangsara senajan kowé nglakoni sing betyik, kuwi anggepen berkahé Gusti Allah waé. Mulané, aja pada wedi marang wong sing medèn-medèni kowé lan aja pada bingung. 1515 Namung Kristus sing kudu mbok pikir ing atimu, awit Dèkné Gustimu. Dadiné nèk ènèng wong takon, kowé bisa ndunung-ndunungké bab pengandel lan pengarep-arep sing ana ing atimu. 1616 Mung waé, sing ndunung-ndunungké kuwi kudu nganggo tembung sing alus lan pantes, karo ati sing resik. Dadiné wong-wong sing ngomongké sing ora- ora bab uripmu kuwi kisinan déwé, nèk pada nitèni katemenané enggonmu nurut Kristus. a kanggo tulada Kristus sangsara kanggo tulada Kristus sangsar 1717 Para sedulur, ngalami kasangsaran jalaran nin- dakké sing betyik kuwi malah barang sing apik, nèk kuwi pantyèn kekarepané Gusti Allah, tenimbang ngalami kasangsaran jalaran nglakoni sing ala. 1818 Awit para sedulur, Kristus déwé ya wis nglakoni pati nglabuhi awaké déwé, kanggo nebus dosané awaké déwé sak kabèhé lan kanggo slawasé. Dadiné wong sing ora salah mati nglabuhi wong sing salah, supaya awaké déwé bisa ketampa karo Gusti Allah. Gusti Yé- sus bener dipatèni badané, nanging rohé urip terus. 1919 Ya rohé Kristus kuwi sing medun nggelarké kabar kabungahan marang roh-rohé wong mati sing dise- trap. 2020 Yakuwi roh-rohé wong-wong sangka jamané nabi Noah, sing ora pada manut marang Gusti Allah. Ing jaman kuwi Noah nggawé kapal lan Gusti Allah ngentèni karo sabar marang wong-wong, nanging na- mung wong wolu sing mlebu nang kapalé lan bisa slamet, ora katut mati kelep. 2121 Kelepan gedé lan kapal gedé ing jamané nabi Noah kuwi gambaré pembapti- san banyu sing ngluwari kowé sangka setrapané Gusti Allah kanggo wong dosa lan medot kowé sangka urip dosa, jalaran kowé manut marang Gusti Allah kaya nabi Noah ing jamané. Dadiné pembaptisan banyu kuwi ora kanggo ngresiki awaké sangka reget, ora, nanging kanggo tanda nèk kowé manut marang pitu- turé Gusti Allah lan kowé ngakoni nèk uripmu wis mbok pasrahké marang Gusti Allah. Para sedulur, kowé ngerti nèk kowé wis diluwari sangka setrapané Gusti Allah kanggo wong dosa, jalaran kowé pretyaya marang Kristus, sing wis tangi menèh sangka pati. Mulané pembaptisanmu ing banyu ya bisa nylametké kowé sangka pangwasané dosa. 2222 Lah Kristus, sing wis tangi menèh sangka pati, saiki wis munggah nang swarga nang tengené Gusti Allah, ngétokké nèk Dèkné ngwasani sembarang, kayadéné mulékat- mulékat lan sak ènèngé pangwasané roh-roh.
1 Pétrus 4:2 Urip anyar Urip anyar Para sedulur, pada ngertia nèk Kristus déwé ya wis nglakoni kasangsaran dongé Dèkné ijik nang jagat kéné. Mulané kowé semono uga kudu kaya Kris- tus nata atimu, supaya kuwat. Awit kasangsaran jalaran nglabuhi Gusti kuwi tandané nèk kowé wis mari nglakoni dosa. 22 Dadiné suwéné ijik urip nang ja- gat kéné kowé namung nuruti kekarepané Gusti Allah, ora katut menèh karo kesenengané ati kaya mauné. 33 Awit para sedulur, nèk dipikir ya wis kesuwèn banget enggonmu mauné katut lan kepeksa mèlu-mèlu nglakoni urip kaya wong sing ora pretyaya marang Gusti Allah. Wujuté mauné kowé pada nglakoni urip ngumbar seneng sing ora pantes blas, nuruti karepé ati sing ala, kerep mabuk, ramé-ramé grudak-gruduk, ngumpul ombèn-ombèn lan uga kowé pada nglakoni brahala werna-werna sing ngisin-isinké. 44 Kantya- kantyamu mbiyèn sing ora pretyaya terus pada kagèt nitèni nèk kowé ora gelem mèlu-mèlu menèh karo barang sing ora nggenah kuwi. Mulané kowé saiki pa- da diarani sing ora-ora. 55 Nanging ora apa-apa, awit wong-wong kuwi wis nggenah nèk bakal asok pen- jawab marang Gusti Allah sing bakal ngrutu wong urip lan wong mati. 66 Yakuwi jalarané Kristus nggelarké kabar kabungahan marang wong mati. Awit, senajan wong-wong kuwi wis mati sak tyara badan, nanging jalaran Kristus nggelarké kabar kabungahan marang wong-wong kuwi, saiki roh-rohé wong-wong kuwi bisa urip karo Gusti Allah slawasé. 44 Ngladèni sakpada-pada nganggo kekuwatané Gusti Ngladèni sakpada-pada nganggo kekuwatané Gusti 77 Para sedulur, jaman iki wis arep tekan entèk-en- tèkané. Mulané kowé kudu sing padang ing pikiran lan sing awas ing angen-angen, supaya kowé bisa ndonga sing sak mestiné. 88 Sing penting déwé sing kudu mbok lakoni yakuwi, pada trésnaa sak atimu marang sakpa- da-pada. Awit nèk awaké trésna sak atiné marang liyané, awaké déwé ya ora bakal ngomong-omongké bab klèruné lan salahé liyané. 99 Uga para sedulur, aja pada éman nampa sedulur tunggal pretyaya nginep nang omahmu. Diladèni tanpa nggresah. 1010 Para sedu- lur, kowé pada dikèki kapinteran déwé-déwé karo Gusti Allah, kuwi pada dikanggokké kanggo nulungi liyané. Nèk kowé dikèki penggawéan apa waé karo Gusti Allah, tandangana karo temen tekan rampungé. Dadiné kabetyikané Gusti Allah bisa kétok ing werna- werna tyara. 1111 Gampangé omong: Nèk ènèng sedulur ngetokké tembung sangka Gusti Allah, ya bèn Gusti Allah tenan sing ngomong. Nèk ènèng sedulur nulun- gi liyané, ya dilakoni nganggo kekuwatané Gusti Allah. Dadiné ing sembarang sing mbok tindakké kanggo Gusti Yésus Kristus, Gusti Allah sing diluhurké. Pantyèn, Gusti Allah sing kudu digunggung lan Dèkné sing ngwasani sembarang, saiki lan slawas-lawasé. Amèn! 266 1 Pétrus 5:2 Nandang sangsara jalar Nandang sangsar an dadi wong Kristen a jalaran dadi wong Kristen 1212 Para sedulur sing tak trésnani, aja pada kagèt eng- gonmu nandang kangèlan kanggo njajal mantep-oraé pretyayamu. Kuwi sakwijiné lelakon sing dialami kabèh wong sing pada pretyaya marang Gusti. 1313 Aja pada kagèt, nanging pada bungaha, awit kowé mèlu ngrasakké kangsangsarané Kristus. Nanging kaya ngapa gedéné kabungahanmu mbésuk nèk Kristus bakal teka menèh lan kabèh wong bakal weruh sepira gedéné kwasané. 1414 Mulané, nèk kowé diolok-olok wong jalaran kowé nurut Kristus, kuwi anggepen berkah sangka Gusti Allah, awit kuwi tandané nèk Ro- hé Gusti Allah sing nggumunké manggon ing atimu. 1515 Aja sampèk kowé nandang sangsara, jalaran kowé matèni wong apa nyolong apa nglakoni ala liyané apa jalaran kowé ngrusui uripé wong liya. 1616 Nanging nèk enggonmu nandang sangsara kuwi jalaran kowé nu- rut Kristus, kowé ora usah isin. Malah pada bungaha lan memujia Gusti Allah nèk kowé diarani wong Kris- ten. 1717 Pantyèn, waktuné wis teka enggoné Gusti Allah molai ngrutu manungsa lan Dèkné bakal molai nang omahé déwé ndisik, ya awaké déwé iki sing pretyaya. Lah nèk Gusti Allah molai karo awaké déwé sing pretyaya, lah kaya ngapa bakalé nèk Gusti Allah bakal ngrutu wong sing pada nampik kabar kabungahané Kristus. 1818 Bab iki nang Kitab ènèng tulisan sing uniné ngéné: "Nèk Gusti Allah nglilani kangèlan nekani uripé wong betyik, lah wong sing ora pretyaya lan sing nglakoni ala menèh, kaya ngapa bakalé?" 1919 Mulané para sedulur, nèk kowé nandang sangsara jalaran kuwi kekarepané Gusti Allah, pasraha sem- barang marang Dèkné sing nggawé urip lan pada tetep terus enggonmu nggawé betyik, awit Dèkné slawasé bakal nulungi kowé. Ngladèni sedulur-sedulur Ngladèni sedulur-sedulur etyaya sing pretyaya sing pr 55 Para sedulur, aku saiki kepéngin nduwèni tem- bung marang sedulur-sedulur sing kaya aku dadi penuntuné pasamuan. Kowé pada ngerti nèk aku déwé weruh dongé Gusti Yésus Kristus nglakoni kasangsaran nglabuhi awaké déwé, supaya mbésuk nèk Dèkné teka menèh marani awaké déwé, aku bareng karo kowé kabèh uga nampa pengaleman bareng karo Gusti Yésus Kristus, sing bakal dikèki pangwasa sing duwur déwé karo Gusti Allah. 22 Jalaran sangka kuwi mau kabèh, aku nyuwun marang para penuntun, sedulur-sedulur sing wis dipasrahké marang kowé karo Gusti Allah pada dirumati sing apik, tegesé, karo ati sing karep, mangertèni nèk kuwi kekarepané Gusti Allah, dadiné ora kepeksa. Aja nan-
1 Pétrus 5:3 dangi penggawéanmu jalaran kowé mikir bayaran apa bati, ora, nanging jalaran kepéngin ngladèni. 33 Aja mandori wong-wong sing dipasrahké marang pen- jawabmu, nanging malah pada dadia tulada sing apik kanggo sedulur-sedulur sing pada nurut Gusti. 44 Dad- iné mbésuk, nèk Gusti Yésus Kristus, Penuntun Gedé, teka menèh lan kabèh wong bakal weruh, Dèkné bakal ngelem kowé ora ènèng entèké, kaya enggoné Gusti Allah ngelem Dèkné. 55 Mengkono uga sedulur-sedulur sing enom. Kowé kudu ngajèni lan nggugu marang tembungé para pe- nuntun. Para sedulur, enggonmu bebarengan marang sakpada-pada kudu nganggo andap-asor. Awit nang Kitab ya wis ketulis ngéné: "Gusti Allah sengit marang wong sing sombong, nanging Dèkné ngétokké ka- betyikané marang wong sing andap-asor." 66 Mulané, pada sujuta marang Gusti Allah sing kwasa, Dèkné bakal ngangkat kowé nèk wis wantyiné. 77 Sumelang- mu kabèh pasrahna marang Gusti Allah, awit Dèkné sing ngrumati kowé. 88 Para sedulur, pada sing padang ing pikiran lan sing awas, awit Sétan, mungsuhmu, klinteran kaya matyan ngelih nggolèk pangan. 99 Mulané, pada mantepa ing pengandel, supaya kowé bisa nglawan nèk dèkné nekani kowé. Awit, aja lali nèk sedulur-sedulurmu tunggal pretyaya nang sak jagat uga pada nandang kangèlan kaya kowé. 1010 Nanging para sedulur, Gusti Al- lah sing ngétokké kabetyikané marang kowé lan Dèkné sing nulungi kowé, ya Dèkné sing manggil kowé lan jalaran kowé pretyaya marang Gusti Yésus 267 1 Pétrus 5:14 Kristus, kowé bakal diangkat, supaya bisa mèlu nduwèni pangwasa sing duwur, slawas-lawasé. Bener kowé saiki pada nandang sangsara, nanging kuwi na- mung sedilut. Awit sakwisé kuwi kowé bakal di- tangèkké lan dikèki kekuwatan, supaya kowé bisa ngadek jejek ing pengandel, ora moyak-mayik. 1111 Pantyèn, Gusti Allah sing gedé déwé kwasané slawas-lawasé. Amèn. Penutup lan pamuji slamet Penutup lan pamuji slamet 1212 Para sedulur, sedulur Silas sing ngréwangi aku nulis layang iki marang kowé. Dèkné ya kaya aku nyambutgawé kanggo Gusti lan aku ngerti nèk dèkné kenèng tak pretyaya. Aku nulis layang tyekak iki kang- go ngantepké pengandelmu lan uga kanggo ngekèki paseksi nèk Gusti Allah nulungi awaké déwé tenan, ya kaya sing tak omong nang layang iki. Mulané para sedulur, pada mantepa terus ing pengandel. 1313 Sedulur-sedulurmu tunggal pretyaya kabèh nang kuta Babilon kéné pada kirim slamet marang kowé. Gusti Allah ya wis miji sedulur-sedulur iki, tunggalé waé karo kowé. Uga sedulur Markus kirim slamet marang kowé. Dèkné pantyèn tak anggep anakku ing kasukman. 1414 Diomongké marang sedulur-sedulur kabèh nèk aku trésna marang kowé siji-sijiné. Muga-muga katentremané Gusti Allah anaa ing kowé kabèh, jalaran kowé wis dadi siji karo Kristus. Pétrus
2 Pétrus 1:2 268 2 Pétrus 1:21 2 Pétrus 2 Pétrus Pembukakan lan pamuji slamet Pembukakan lan pamuji slamet ngono kuwi wis lali nèk dèkné wis dingapura dosa- dosané. Para sedulur, iki layang sangka nggonku Simon 11 Pétrus, rasulé lan peladèné Gusti Yésus Kristus. Layang iki tak kirimké marang sedulur kabèh sing tunggalé waé karo aku nampa pretyaya sing gedé banget ajiné. Awaké déwé nampa pretyaya iki sangka Yésus Kristus, Gusti Allahé lan Juru Slameté awaké déwé. Dèkné ngétokké kabenerané ora namung marang aku, nanging uga marang kowé kabèh. 22 Muga-muga kabetyikan lan katentreman bisa mundak terus ing uripmu, bareng karo enggonmu pa- da mundak kenal marang Gusti Allah lan marang Yé- sus, Gustiné awaké déwé. Mundak ing Kristus Mundak ing Kristus 33 Para sedulur, sangka pangwasané Gusti Allah awaké déwé bisa nampa apa waé sing dibutuhké karo awaké déwé, supaya awaké déwé ora namung nduwé urip langgeng, nanging uripé awaké déwé bisa ndadèkké bungahé Gusti Allah. Dadiné awaké déwé bisa kenal marang Gusti Allah sing wis manggil awaké déwé, supaya awaké déwé bisa mèlu ngrasakké kwasané sing nggumunké. 44 Awaké déwé wis dikèki prejanjian-prejanjian sing gedé banget ajiné, supaya awaké déwé bisa dadi siji karo Dèkné. Dadiné awaké déwé bisa pedot sangka pangwasané pangrusak sing nglakokké donya iki. 55 Mulané kowé kudu temen terus enggonmu pada ngantepké pengandelmu. Diantepké nganggo tumindak sing betyik. 66 Nèk kuwi wis keturu- tan, pengandelmu diundakké nganggo kaweruh. Nèk wis nemu kaweruh, nggolèkana kekuwatan bisa ng- wasani awakmu déwé. Sangka kuwi golèkana keman- tepané ati. 77 Nèk wis nduwèni kemantepané ati, pada nujua bisa urip sing ndadèkké bungahé Gusti Allah. Nèk kuwi wis keturutan, undakké nganggo katrésnan marang sedulur tunggal pretyaya. Nèk wis bisa trésna marang sedulur tunggal pretyaya terus pada nujua, supaya bisa trésna marang kabèh wong. 88 Nèk kowé wis bisa nindakké prekara-prekara kuwi mau kabèh tanpa kangèlan, kowé bakal kenal apik tenan marang Gustiné awaké déwé Yésus Kristus. Dadiné kowé bisa nyambutgawé ngladèni Dèkné sing sak mestiné lan penggawéanmu bakal kétok pametuné. 99 Nanging sapa waé sing ora nindakké kuwi mau kabèh kenèng diarani wong sing tyetèk pikirané. Malah kaya wong lamur sing ora ngerti nang endi parané. Wong kaya 1010 Mulané para sedulur, kowé aja pada kaya ngono, nanging hayuk pada nglumui enggonmu ngétokké nèk Gusti Allah sing ngongkon kowé lan Dèkné sing miji kowé. Nèk kowé nindakké kuwi, kowé ora bakal ti- ba nang karusakan. 1111 Kowé malah bakal kelilan mlebu ing kraton sing langgeng, kratoné Gustiné lan Juru Slameté awaké déwé Yésus Kristus, sing bakal nampa kowé karo bungah. 1212 Mulané aku bakal ngélingké marang kowé terus bab prekara-prekara mau, senajan kowé wis ngerti lan wis mantep pretyaya marang piwulang sing bener, sing wis mbok tampa ing atimu. 1313 Pantyèn, suwéné aku urip aku bakal ngélingké marang kowé terus bab prekara-prekara kuwi mau, awit kuwi wis tak anggep dadi penjawabku. 1414 Kenèng apa aku kok ngomong ngono para sedulur? Jalaran aku ngerti nèk ora suwi menèh aku kudu ninggal badan sing tak enggoni iki. Aku pretyaya kuwi, awit Yésus Kristus déwé, Gustiné awaké déwé, wis ndunungké marang aku kanti jelas. 1515 Mulané aku ya merlokké lan ngemenké tenan saben-saben ngélingké marang kowé, dadiné nèk aku wis ora ènèng, kowé ora bakal lali marang prekara- prekara kuwi mau kabèh. 1616 Para sedulur, aku wis ngomongi kowé nèk Gustiné awaké déwé Yésus Kristus bakal teka menèh nganggo pangwasa sing gedé. Iku ora dongèngan gawéané manungsa, ora, nanging karo mripatku déwé aku nyeksèni kwasané Gusti. 1717 Aku déwé nang kana dongé Gusti Yésus diluhurké karo Gusti Allah Bapaké awaké déwé. Aku krungu swarané Gusti Allah sing gedé déwé kwasané ngomong ngéné: "Iki Anakku sing tak trésnani, sing ndadèkké bungahé atiku." 1818 Aku déwé krungu swara kuwi sangka swarga, dongé aku, rasul liyané lan Gusti Yésus nang gunung sutyi. 1919 Lan jalaran sangka kuwi aku malah tambah pen- gandelé marang tembungé para nabi. Mulané kowé ya kudu nggatèkké marang tembungé para nabi, awit tembungé para nabi kuwi kaya dian sing murup ing wayah wengi madangi panggonan sing peteng, tekan ésuké, nèk padang teka. Tembungé para nabi uga kaya lintang panjer ésuk sing madangi atimu. 2020 Nang- ing prekara siji iki kowé aja sampèk lali para sedulur, yakuwi: tembung-tembungé para nabi sing ketulis nang Kitab ora kenèng didunungké nganggo kapinter- ané manungsa déwé-déwé. 2121 Awit tembungé para nabi kuwi ora metu sangka karepé manungsa, ora,
2 Pétrus 2:2 nanging manut pinuntuné Roh Sutyi manungsa nge- tokké tembungé Gusti Allah. Guru-guru palsu Guru-guru palsu 22 Para sedulur, ing jaman mbiyèn ènèng nabi-nabi palsu pada njedul nang tengahé umaté Gusti Al- lah, mulané ya aja kagèt nèk nang tengahmu uga bakal ènèng guru-guru palsu pada njedul. Wong- wong kuwi bakal nglebokké piwulang-piwulang sing nyasarké lan sing nggawé rusak, awit pada nampik Gustiné sing wis nebus uripé wong-wong kuwi. Mu- lané Gusti Allah ya ndang bakal nekakké karusakan sing nggegilani marang wong-wong kuwi. 22 Nanging wong okèh bakal katut karo klakuan sing ora pantes kuwi lan jalaran sangka kuwi wong-wong mikir nèk urip nurut pituturé Gusti Allah kuwi ora apik. 33 Guru- guru palsu kuwi bakal meres kowé nganggo dongèn- gan-dongèngan gawéané déwé, awit wis katut karo watek srakah. Nanging Gusti Allah wis suwi enggoné tata-tata arep ngrutu wong-wong kuwi. Karusakan wis ngentèni. 44 Wujuté mulékat-mulékat sing pada nglakoni dosa ora diéman karo Gusti Allah, nanging diranté nang se- trapan sing peteng ndedet, ngentèni dinané kruton. 55 Uga wong-wong ing jaman mbiyèn ora diéman karo Gusti Allah, Dèkné malah nekakké kelepan gedé sing matèni kabèh wong sing nglakoni ala. Namung nabi Noah lan wong pitu liyané sing dislametké, ora mati, awit nabi Noah ngomongi wong-wong nèk kudu urip manut kekarepané Gusti Allah. 66 Kowé mesti pada kélingan bab kuta Sodom lan kuta Gomorah, sing diobong karo Gusti Allah. Kuta-kuta kuwi dirusak karo Gusti Allah kanggo ngétokké kepriyé enggoné Gusti Allah nyetrap wong-wong sing ora gelem manut marang Dèkné. 77 Nanging Lot dislametké, ora mati, awit dèkné manut marang Gusti Allah. Lot pegel ing atiné ngrasakké klakuané wong-wong sing ora pantes lan sing ora pada perduli marang kekarepané Gusti Al- lah. 88 Lot manggon nang tengahé wong-wong kuwi lan dina-dina dèkné kudu nyawang lan ngrungokké tingkahé wong-wong sing pada nglakoni ala kuwi. Pantyèn pedes rasané ing ati. 99 Nanging Gusti ngerti kepriyé enggoné nulungi kabèh wong sing pada manut marang Dèkné, supaya bisa utyul sangka pantyoba. Gusti uga ngerti kepriyé sing nggarap wong sing pada nglakoni ala. Wong-wong iki wis dityawisi setrapan kanggo mbésuk ing dina kruton. 1010 Malah- malah wong-wong sing pada katut karo karepé kedagingané lan nuruti kesenengan sing ora pantes, wong-wong sing ora wedi marang tembungé Gusti Al- lah, wong-wong iki wis mesti nèk bakal nampa setra- pané Gusti Allah. Para guru-guru palsu kuwi sombongé éram-éram, malah wani ngèlèk-èlèkké pangwasa-pangwasa sing nang swarga. 1111 Para mulékat waé, sing kuwaté lan kwasané ngungkuli wong-wong kuwi, ora wani ngèlèk-èlèkké pangwasa-pangwasa sing nang swarga kuwi. Ngelahké nang nggoné Gusti Allah waé ora 269 2 Pétrus 2:22 wani. 1212 Nanging wong-wong kuwi uripé namung kaya kéwan galak kaé sing manut rasa, ora bisa mikir. En- tèk-entèké ya mesti bakal kejiret lan dipatèni. Wong- wong kuwi pada ngèlèk-èlèkké marang prekara- prekara sing ora dingertèni. Mulané wong-wong kuwi bakal tiba ing karusakan, jalaran sangka tumindaké déwé. 1313 Wong-wong kuwi wis mesti bakal éntuk bale- sané enggoné pada nggawé ala marang liyané. Nèk awan pada seneng nglakoni apa waé kanggo ngum- bar kesenengan sing ora pantes. Pantyèn ya ngisin- isinké tenan sing dilakoni karo wong-wong kuwi. Nèk pada mèlu mangan bebarengan karo kowé wong- wong kuwi namung ngregeti kumpulanmu, awit ora pada isin nuruti apa senengé. 1414 Mripaté namung ng- golèki wong wédok lan ora pada jelèh enggoné nglakoni dosa. Malah pada seneng narik sing ringkih ing pengandel, supaya pada mèlu nglakoni dosa. Pantyèn wong-wong kuwi nduwèni watek srakah lan mata-duwiten. Gusti Allah wis nyawiské setrapan kanggo wong-wong kuwi. 1515 Jalaran pada ninggal dalan sing bener wong-wong kuwi saiki pada kesasar, awit pada nurut klakuané Biléam, anaké Béor, sing seneng nampa bayaran enggoné nindakké penggawé- penggawé sing ala. 1616 Nanging Biléam diwelèhké karo Gusti Allah, supaya dunung nèk dèkné klèru banget. Kimaré Biléam terus bisa ngomong kaya wong urip, marakké nabi Biléam manut marang tembungé Gusti Allah menèh. 1717 Para sedulur, guru-guru palsu kuwi kenèng di- padakké karo sumur sing asat, dijagakké ngaya- ngaya, nanging ora ènèng isiné. Uga kaya méga sing kabur katut angin banter kaé, nanging ora metu udané. Setrapané Gusti Allah wis ngentèni wong-wong kuwi, yakuwi panggonan sing peteng ndedet. 1818 Awit wong-wong kuwi omongané gedé-gedé, nanging ora ènèng isiné, tujuané ngenèng wong-wong sing du- rung suwi utyul sangka tengahé wong-wong sing uripé kesasar. Wong sing anyar-anyar kuwi diomongi jaréné ora apa-apa, senajan uripé sak karepé lan nuru- ti kesenengané apa waé. 1919 Guru-guru palsu kuwi pantyèn mulangi wong-wong éntuk urip sak karepé, ora usah perduli karo pernatané Gusti Allah, nanging sakjané guru-guru kuwi déwé dikwasani karo laku ala sing ngrusak manungsa. Dadiné guru-guru palsu kuwi sak beneré ya dadi peladèné pangwasané ala, awit wong nèk uripé dilakokké karo sakwijiné prekara, wong kuwi ya peladèné prekara kuwi. 2020 Nèk ènèng sakwijiné wong bisa mentas sangka petyerèné donya jalaran wong kuwi kenal marang Gustiné lan Juru Slameté awaké déwé Yésus Kristus, nanging wongé terus tiba menèh nang petyerèn mau lan ora gelem tangi menèh, wong kuwi tibané jeruné ngungkuli mau-mauné. 2121 Kanggo wong kuwi luwih apik nèk mauné ora ngerti marang dalan sing bener, tenim- bang ngerti, nanging malah terus ora manut marang tembung-tembung sutyi sangka Gusti Allah. 2222 Pantes tenan wong kaya ngono kuwi dipadakké karo asu sing
2 Pétrus 3:2 ndilati utah-utahané apa babi sing wis diedusi kipu menèh nang petyerèné. Ing entèk-entèkané jaman manungsa bakal sembranaana Ing entèk-entèkané jaman manungsa bakal sembr 33 Para sedulur sing tak trésnani, aku saiki wis nulisi kowé ping pindo. Nang layang kabèh loroné aku nuju nggugah angen-angen sing resik ing atimu. 22 Mu- lané aku ya ngélingké marang kowé bab tembung- tembungé para nabi sutyi sing wis dietokké ing ja- mané mbiyèn. Aku uga ngélingké marang kowé bab piwulangé Gustiné lan Juru Slameté awaké déwé, sing wis didunung-dunungké marang kowé karo para ra- sul. 33 Prekara siji iki kowé aja sampèk lali para sedulur! Ing entèk-entèkané jaman wong-wong bakal ngumbar kedagingané lan bakal moyoki kowé, takon: "Jaréné Yésus wis janji arep teka menèh, lah endi? Para mbah- mbahané awaké déwé saiki wis dikubur, nanging sem- barang ijik kaya mbiyèn waé, wiwitané langit lan bu- mi." 55 Wong-wong kuwi njarak ora gelem ngakoni nèk kawit wiwitané mbiyèn wis ènèng langit lan bumi sing tekané sangka tembungé Gusti Allah. Sangka tem- bungé Gusti Allah bumi mentas sangka banyu lan jalaran banyu dipisah karo Gusti Allah, bumi bisa ènèng. 66 Nanging ya nganggo banyu uga Gusti Allah ngrusak bumi sing ndisik, bumi dikelepké sak kabèhé. 77 Lan uga manut tembungé Gusti Allah langit lan bumi sing ènèng iki kasimpen tekané mbésuk nèk bakal dirusak nganggo geni, mbésuk ing dina kruton, nèk Gusti Allah bakal ngrutu lan ngrusak kabèh wong sing ora manut marang Dèkné. TTekané Gusti Y ekané Gusti Yésusésus 88 Para sedulur sing tak trésnani, prekara siji iki kowé aja pada lali, yakuwi: sing diarani sèwu taun karo awaké déwé kuwi kanggo Gusti Allah namung sedina. Dadiné kanggo Dèkné sedina tunggalé karo sèwu taun. 99 Mulané aja pada mikir nèk wis kesuwèn banget lan Dèkné ora bakal teka menèh. Ora para sedulur, nèk Gusti wis ngetokké janji bakal balik menèh, Dèkné mesti bakal teka menèh, senajan ènèng sing pada mikir nèk Gusti kesuwèn tekané. Nanging apa ta jalarané kok Gusti durung teka? Jalaran Gusti ngé- tokké kesabarané marang kowé. Karepé Gusti, aja sampèk ènèng wong siji waé tiba ing karusakan, nanging bisaa kabèh wong pada ninggal urip dosa lan pada nurut marang Gusti. 1010 Nanging wantyiné tekané Gusti kaya tekané mal- ing kaé, ora kenèng dijagakké. Nèk Gusti teka, langit 270 2 Pétrus 3:18 bakal ilang nganggo swara kaya nèk kanon njebluk kaé lan pérang-pérangané bumi bakal kobong kabèh. Jagat sak penggawéné bakal kudu asok penjawab marang Gusti Allah. 1111 Para sedulur, nèk sembarang kuwi mau kabèh bakal dirusak kaya ngono, kepriyé perluné enggonmu nglakoni urip sing sutyi lan sing nurut pituturé Gusti Allah. 1212 Pada ngarep-arepa dina tekané Gusti kanti tenanan, nganggo urip sing ngajèni marang Gusti Al- lah. Nèk Gusti teka, langit bakal kobong lan pérang- pérangané bumi bakal ilang, jalaran sangka panasé geni. 1313 Nanging awaké déwé ngarep-arep langit anyar lan bumi anyar, kaya sing wis dijanji karo Gusti. Nang panggonan anyar iki sembarang bakal mlaku kaya sing dikarepké Gusti Allah. 1414 Mulané para sedulur sing tak trésnani, sak barengé awaké déwé pada ngentèni kuwi mau kabèh klakon, hayuk awaké déwé pada nglumui tenan nin- dakké urip sing resik lan sing pantes, rukun karo Gusti Allah. Dadiné nèk Gusti teka, awaké déwé bisa ketemu ngono. 1515 Ngertia para sedulur, ya kesabarané Gusti sing marakké awaké déwé iki bisa nampa keslametan. Uga layang-layangé seduluré awaké déwé ing katrés- nan, sedulur Paulus, enggoné ngomong ya nganggo kaweruh sangka Gusti Allah. 1616 Wujuté, nang layang- layangé kabèh dèkné ngomongké bab iki. Ya bener, layang-layangé sedulur Paulus ya ngrembukké prekara-prekara sing angèl dunungé. Wong sing ora ngerti lan ora jeru kaweruhé ora bisa nyandak kuwi, digawé jalaran kanggo nyimpangké tegesé. Wong- wong iki ora namung klèru enggoné ndunungké layang-layangé sedulur Paulus, wujuté enggoné pada ndunung-ndunungké isi-isiné Kitab Sutyi sing liya- liyané ya klèru. Klakuan kaya ngono kuwi namung nekakké karusakan kanggo wong-wong kuwi déwé. 1717 Para sedulur sing tak trésnani, kowé kabèh saiki wis tak élingké lan wis pada ngerti sakdurungé. Pada sing ati-ati tenan karo piwulangé wong-wong sing ora manut marang kekarepané Gusti Allah. Aja sampèk katut penasarané wong-wong kuwi lan aja sampèk pe- dot sangka pengandelmu. 1818 Malah pada mundaka ing kabetyikané Gustiné lan Juru Slameté awaké déwé Yé- sus Kristus. Pada mundaka enggonmu kenal marang Dèkné. Muga-muga Gusti diluhurké, saiki lan slawas- lawasé! Amèn. Pétrus
1 Yohanes 1:2 271 1 Yohanes 2:11 ohanes 1 Y1 Yohanes embung sing ngekèki urip TTembung sing ngekèki urip jané ngomong nèk Gusti Allah goroh. Tibaké awaké déwé ya ora nurut piwulangé Gusti Yésus Kristus. 11 Layang sangka Yohanes. Para sedulur, aku kepéngin ngomongké bab ésus nggawèkké dalan Gusti Yésus nggawèkké dalan Gusti Y Kristus, sing dadi Tembung sing ngekèki urip. Dèkné wis ènèng sakdurungé jagat digawé. Nanging saiki awaké déwé wis nyawang lan ndemèk Dèkné. 22 Tem- bung sing ngekèki urip iki medun ing donya rupa ma- nungsa lan awaké déwé sing dadi rasul wis pada weruh Dèkné lan ngomongké bab Dèkné sak beneré. Mulané awaké déwé ya ngabarké bab Dèkné, sing ngekèki urip langgeng marang manungsa. Mauné Dèkné nang nggoné Gusti Allah Bapaké awaké déwé, nanging saiki Dèkné wis dikétokké marang awaké déwé sing dadi rasul. 33 Aku mau wis ngomong nèk awaké déwé sing dadi rasul wis weruh lan krungu Kris- tus, ya Dèkné sing dikabarké karo awaké déwé marang kowé kabèh, supaya kowé uga bisa bareng karo awaké déwé dadi siji karo Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan dadi siji karo Gusti Yésus Kristus, Anaké Gusti Allah. 44 Mulané aku nulis layang iki marang kowé kabèh, supaya kowé bisa mèlu bungah karo awaké déwé. Iku sing marakké kabungahané awaké déwé sampurna. Mlaku ing pepadang Mlaku ing pepadang 55 Para sedulur, kabar sing diwulangké marang awaké déwé karo Kristus lan sing uga diwulangké karo awaké déwé marang kowé uniné ngéné: "Gusti Allah iku pepadang lan ora ènèng pepetengé blas." 66 Dadiné, nèk awaké déwé ngakuné wis dadi siji karo Kristus, nanging wujuté ijik urip ing dosa, awaké déwé goroh lan ora urip nurut sing bener. 77 Nanging nèk awaké déwé pada mlaku ing pepadang, awit Gusti Allah kuwi pepadang, awaké déwé bisa bebarengan sing sak mestiné. Tegesé, nèk awaké déwé pada nglakoni sing bener, awaké déwé niru Gusti Allah. Awit patiné Gusti Yésus, Anaké Gusti Allah, ngresiki sakkèhé dosané awaké déwé. 88 Nèk awaké déwé nganggep ora nduwé dosa, awaké déwéwé awaké dé 22 Para sedulurku sing tak aku anak, aku nulis layang iki marang kowé, supaya kowé ora urip ing dosa. Nanging nèk ènèng sedulur sing nggawé dosa, ngertia nèk Gusti Allah bisa ngapura kowé, awit ènèng wong sing nggawèkké dalan awaké déwé nang ng- goné Gusti Allah Bapaké awaké déwé. Wong iki Gusti Yésus Kristus, sing gedé kabenerané. 22 Ya Dèkné sing mati nyangga setrapané awaké déwé, supaya awaké déwé bisa nampa pangapura. Patiné Gusti Yésus ora dadi pangapurané dosané awaké déwé waé, ora, nanging uga dosané wong kabèh. Manut marang pitutur Manut mar é Gusti Allah ang pituturé Gusti Allah 33 Kepriyé awaké déwé bisané ngerti nèk awaké déwé kenal marang Gusti Allah? Bisané ngerti, nèk awaké déwé pada manut marang pituturé Gusti Allah. 44 Wong sing ngomong nèk kenal marang Gusti Allah, nanging ora manut pituturé, wong kuwi goroh lan ora ngerti pitutur sing bener. 55 Nanging wong sing manut marang pituturé Gusti Allah, wong kuwi ngerti nèk wis dadi siji karo Gusti Allah. 66 Sapa sing ngaku nèk uripé wis dadi siji karo Gusti Allah, uripé ya kudu kaya Kris- tus. Seduluran ing katr Sedulur ésnan an ing katrésnan 77 Para sedulur sing tak trésnani, sing tak omong nang layang iki ora prekara sing anyar, ora, iki angger- angger sing lawas; kowé wis ngerti bab iki kawit kowé molai nurut Gusti Yésus Kristus, awit ya pitutur iki sing diwulangké. 88 Nanging senajana lawas, angger-angger iki ènèng anyaré, awit kétok anyar ing uripé Kristus lan uga ing uripmu. Wujuté, ala sing kaya pepeteng wis lunga sangka uripmu lan pituturé Gusti Allah sing bener wis teka, semlorot kaya pepadang. awaké déwé ya ngapusi awaké déwé lan ora nurut sak beneré. 99 Nanging nèk awaké déwé ngakoni salahé marang Gusti Allah, Dèkné mesti bakal ngapura lan ngresiki awaké déwé sangka sak ènèngé dosa. Awit para sedulur, Gusti Allah kenèng dipretyaya lan Dèkné mesti bakal nindakké sing bener. 1010 Malah nèk awaké déwé ngakuné ora nglakoni dosa, awaké déwé sak- 99 Dadiné, sapa sing ngakuné mlaku ing pepadang, nanging sengit marang seduluré, wong kuwi sak ben- eré ijik mlaku ing pepeteng tekan sepréné. 1010 Wong sing nrésnani seduluré, kuwi sing mlaku ing pepadang lan ora ènèng prekara sing bakal nibakké dèkné. 1111 Nanging wong sing sengit marang seduluré, wong kuwi uripé ing pepeteng lan ya mlaku ing pepeteng.
1 Yohanes 2:12 Wongé ora ngerti nang endi parané, awit pepeteng kuwi marakké wongé ora weruh dalan. ang kadonyaan Aja nduwèni seneng marang kadonyaan Aja nduwèni seneng mar 1212 Para sedulur sing tak aku anak-anakku, aku nulis layang iki marang kowé, awit Gusti Allah wis ngapura dosamu, jalaran Kristus wis nglakoni pati nglabuhi kowé. 1313 Para bapa, aku nulis layang iki marang kowé, awit kowé wis kenal marang Kristus, sing wis ènèng sakdurungé jagat digawé. Para sedulur sing enom, aku nulis layang iki marang kowé, awit kowé wis menangké Sétan. 1414 Para sedulur sing tak aku anak-anakku, sepisan menèh aku ngomong marang kowé: kowé ngerti Gusti Allah Bapaké awaké déwé. Lan kowé para sedulur sing tuwa, sing kenèng diarani bapak, tak balèni sepisan menèh, kowé wis pada kenal marang Kristus sing wis ènèng sakdurungé jagat digawé. Lan kowé sing enom, aku nulis layang iki marang kowé, awit kowé pada kuwat. Pituturé Gusti Allah pantyèn wis manggon ing atimu tenan lan kowé ya wis ngalahké Sétan. 1515 Aja pada trésna marang kadonyaan lan sem- barang ing donya. Awit sapa sing trésna marang ala ing donya iki ora bisa trésna marang Gusti Allah Ba- paké awaké déwé. 1616 Sembarang ing donya kéné sing disenengi karo wong dosa, sembarang sing dikepéngi- ni karo mripat lan sing dienggo pamèran, kuwi kabèh tekané ora sangka Gusti Allah Bapaké awaké déwé, ora, nanging sangka kadonyaan. 1717 Ngertia para sedu- lur, donya lan kesenengané kabèh bakal ilang. Nang- ing sapa sing manut marang pituturé Gusti Allah bakal urip slawas-lawasé. Bab Anti-Kristus Bab Anti-Kristus 1818 Para sedulur sing tak aku anak-anakku, entèk-en- tèkané jaman iki wis tyedek. Lan kaya sing wis diwu- langké marang kowé, Anti-Kristus bakal teka. Saiki waé wong-wong sing kaya Anti-Kristus, sing pada nglawan Kristus, ya wis pada njedul. Iki tandané nèk entèk-entèkané jaman wis tyedek tenan. 1919 Para Anti- Kristus kuwi mauné bebarengan karo awaké déwé, nanging terus pada lunga. Senajan mauné bebaren- gan karo awaké déwé, nanging wujuté ora tunggalé karo awaké déwé. Semunggoné tunggalé karo awaké déwé ngono, mesti ya ijik bebarengan karo awaké déwé. Nanging wong-wong kuwi pada ninggal awaké déwé, supaya ketara nèk siji waé ora tunggalé awaké déwé. 2020 Nanging kowé ora ngono para sedulur. Kowé kabèh wis nampa Roh Sutyi pawèhé Kristus. Mulané kowé ya pada ngerti marang pitutur sing bener. 2121 Aku nulis layang iki ora jalaran aku mikir nèk kowé ora ngerti marang pitutur sing bener, ora. Aku nulisi kowé, awit kowé ngerti marang pitutur sing bener. Kowé uga ngerti nèk barang goroh kuwi tekané ora sangka Gusti Allah. 272 1 Yohanes 3:5 2222 Sapa ta sing tukang goroh kuwi? Kuwi wong sing ngomong nèk Gusti Yésus dudu Kristus, sing dikongkon karo Gusti Allah nulungi manungsa sing dosa. Wong kaya ngono kuwi sing diarani Anti-Kristus, sing nampik Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan Gusti Yésus, Anaké. 2323 Sapa sing nampik Gusti Yésus, Anaké Gusti Allah, ora bisa dadi siji karo Gusti Allah Bapaké awaké déwé. Nanging sapa sing nampa Gusti Yésus, wong kuwi dadi siji uga karo Gusti Allah Bapaké awaké déwé. 2424 Mulané para sedulur, pituturé Gusti Allah sing wis mbok tampa kawit wiwitané kudu mbok simpen ing atimu. Nèk pitutur kuwi mbok simpen tenan ing atimu, kowé bakal kentyeng terus dadi siji karo Gusti Yésus Kristus, Anaké Gusti Allah lan uga karo Gusti Al- lah, Bapaké awaké déwé. 2525 Mengkono kuwi prejan- jiané Kristus bisa keturutan, yakuwi, urip langgeng kanggo awaké déwé. 2626 Para sedulur, aku nulis layang iki, supaya kowé pa- da ati-ati tenan karo wong-wong sing arep nyasarké kowé karo piwulangé. 2727 Nanging kowé wis ngerti nèk Kristus wis ngedunké Roh Sutyi marang kowé lan ya Roh Sutyi iki sing manggon ing atimu. Dadiné kowé ora mbutuhké wong-wong kuwi, awit Roh Sutyi déwé sing mulangi kowé bab apa waé. Piwulangé Roh Sutyi nyata, ora goroh, mulané, pada mantepa terus eng- gonmu dadi siji karo Kristus, kaya sing wis diwulangké marang kowé. ani anak-anaké Gusti Allah Sapa sing kenèng diarani anak-anaké Gusti Allah Sapa sing kenèng diar 2828 Anak-anakku sing tak trésnani, pada dadia siji terus karo Kristus. Dadiné mbésuk, nèk Dèkné teka, awaké déwé wani mara tanpa wedi, ora isin metuki Dèkné. 2929 Kowé ngerti nèk Kristus nuruti kekarepané Gusti Allah sak kabèhé, dadiné kowé uga ngerti nèk wong sing nglakoni kekarepané Gusti Allah kenèng di- arani anaké Gusti Allah. 33 Para sedulur, dipikir déwé! Pantyèn gedé tenan katrésnané Gusti Allah Bapaké awaké déwé marang awaké déwé, lah awaké déwé kok diarani anaké Gusti Allah. Awaké déwé ya pantyèn anaké Gusti Allah tenan. Nanging wong jagat ora pretyaya marang Gusti Allah Bapaké awaké déwé, mulané ya ora dunung nèk awaké déwé iki anaké Gusti Allah. 22 Para sedulurku sing tak trésnani, awaké déwé pada ngerti nèk awaké déwé iki anaké Gusti Allah. Mbésuk awaké déwé iki embuh kaya ngapa, awaké déwé du- rung ngerti. Awaké déwé namung ngerti nèk awaké déwé bakal weruh Kristus, mbésuk nèk Dèkné teka lan awaké déwé bakal dadi kaya Dèkné. 33 Mulané para sedulur, nèk kowé nduwé pengarep-arep iki, kowé ya kudu urip sing resik sangka dosa, awit Kristus déwé ya resik. 44 Wong sing nggawé dosa kuwi nerak wèté Gusti Al- lah, awit dosa kuwi paneraké wèté Gusti Allah. 55 Para sedulur, kowé pada ngerti nèk tekané Kristus ing donya kéné tujuané mbuwang dosané awaké déwé lan kowé uga ngerti nèk Dèkné déwé ora tau nggawé
1 Yohanes 3:6 dosa. 66 Mulané ya tyeta banget kanggo awaké déwé nèk wong sing wis dadi siji karo Kristus ora kenèng urip ing dosa. Dadiné, wong sing urip ing dosa kuwi ora dunung Kristus kuwi sapa. Sak beneré wong kuwi ora kenal blas marang Kristus. 77 Anak-anakku, pada sing ati-ati, aja sampèk kenèng disasarké karo sapa waé. Wong sing nuruti kekarepané Gusti Allah, ya wong kuwi sing dianggep bener karo Gusti Allah, kayadéné Gusti Yésus sing nu- ruti kekarepané Gusti Allah. 88 Nanging wong sing urip ing dosa kuwi anaké Sétan, awit Sétan kuwi kawit wi- witané nggawé dosa terus. Mulané awaké déwé kudu ngerti iki: Gusti Yésus Kristus, Anaké Gusti Allah, tekané nang jagat tujuané ngrusak penggawéné Sé- tan. 99 Sapa waé sing wis dadi anaké Gusti Allah ora kenèng urip ing dosa terus, awit wongé kanggonan uripé Gusti Allah. Wong kuwi ora bisa urip ing dosa terus, awit wis dadi anaké Gusti Allah. 1010 Apa bédané anaké Gusti Allah karo anaké Sétan? Wong sing ora nuruti kekarepané Gusti Allah lan ora nrésnani sedu- luré, wong kuwi dudu anaké Gusti Allah. TTrrésna mar ang sakpada-pada ésna marang sakpada-pada 1111 Para sedulur, kawit wiwitané kowé wis diwulangi nèk kowé kudu trésna marang sakpada-pada. 1212 Awaké déwé aja kaya Kain, anaké Bapa Adam. Dèkné nuruti kekarepané Sétan lan matèni adiké. Kenèng apa Kain kok matèni adiké? Awit dèkné sengit marang adiké, jalaran adiké nuruti kekarepané Gusti Allah. Nanging Kain déwé nindakké sing ala. 1313 Mulané para sedulur, aja pada kagèt nèk wong ja- gat sengit marang kowé. 1414 Sing penting, awaké déwé iki ngerti nèk awaké déwé wis nduwé urip langgeng, awit awaké déwé wis diboyong sangka pangwasané pati. Wujuté awaké déwé trésna marang sakpada-pa- da. Wong sing ora trésna marang seduluré kuwi ijik dikwasani karo pati. 1515 Sapa sengit marang seduluré, kanggo Gusti Allah wong kuwi tunggalé waé karo wong sing tukang matèni wong. Lan kowé ngerti déwé para sedulur, wong tukang matèni wong kuwi ora nduwèni urip langgeng. Dadiné nèk ènèng sedulur sengit marang tunggal seduluré, kanggo Gusti Allah wong kuwi ya matèni seduluré lan wongé ora nduwèni urip langgeng. 1616 Para sedulur, bisané awaké déwé ngerti nèk Kris- tus trésna marang awaké déwé yakuwi, Dèkné wis masrahké uripé kanggo nglabuhi awaké déwé. Mu- lané awaké déwé ya nduwé kuwajiban iki uga, tegesé, awaké déwé kudu saguh masrahké uripé kanggo nglabuhi sedulur-seduluré awaké déwé. 1717 Nèk ènèng sedulur sing sampé ing sandang-pangan lan weruh sedulur liyané kekurangan, nanging ora gelem nulun- gi, kepriyé sedulur kuwi bisa ngomong nèk dèkné trésna marang Gusti Allah. 1818 Anak-anakku, hayuk awaké déwé aja namung trésna nganggo tembung, nanging hayuk katrésnan dikétokké lantaran tulung- tinulung. 273 1 Yohanes 4:6 1919 Nèk awaké déwé trésna marang sakpada-pada nganggo tyara sing kaya ngono kuwi, awaké déwé ngekèki tanda nèk awaké déwé nurut pitutur sing ben- er. Dadiné atiné awaké déwé ya krasa tentrem nèk awaké déwé mara nang ngarepé Gusti Allah. 2020 Nang- ing senajan ing ati rasané ora kepénak jalaran ru- mangsa nduwé salah, awaké déwé tansah tentrem at- iné, awit awaké déwé ngerti nèk Gusti Allah ngerti rasané atiné lan angen-angené awaké déwé sak kabèhé, malah ngungkul-ungkuli awaké déwé. 2121 Para sedulurku sing tak trésnani, nèk atiné awaké déwé ora rumangsa nduwé salah apa-apa, awaké déwé ya ora usah wedi mara nang nggoné Gusti Allah ing sak- jeroné pandonga. 2222 Apa penjalukané awaké déwé mesti bakal keturutan, awit awaké déwé nuruti kekarepané Gusti Allah lan nindakké apa sing disenen- gi karo Dèkné. 2323 Apa ta kekarepané Gusti Allah kuwi? Angger-anggeré Gusti Allah ya iki: awaké déwé kudu pretyaya marang Gusti Yésus Kristus, Anaké Gusti Al- lah lan awaké déwé kudu trésna marang sakpada-pa- da, awit Kristus déwé wis mréntah awaké déwé ngono. 2424 Wong sing nglakoni angger-anggeré Gusti Allah, wong kuwi pantyèn nyata dadi siji karo Gusti Allah. Lah kepriyé awaké déwé bisané ngerti nèk Gusti Allah dadi siji karo awaké déwé? Awit Gusti Allah wis ngekè- ki Roh Sutyi marang awaké déwé lan Roh Sutyi saiki manggon ing uripé awaké déwé. Rohé Gusti Allah lan Rohé Gusti Allah lan ohé Anti-Kristus rrohé Anti-Kristus Para sedulur sing tak trésnani, aja gampang pretyaya saben wong sing ngakuné nduwé tem- bung sangka Roh Sutyi. Dititèni sing apik ndisik wong kuwi nduwé Rohé Gusti Allah tenan apa ora. Kenèng apa aku kok ngomongi kowé ngono? Awit ènèng wong ngapusi okèh pada ndlajahi jagat, ngakuné nabi-nabi kongkonané Gusti Allah. 22 Lah kepriyé bisané ngerti sapa sing nduwèni Rohé Gusti Allah? Iku ngéné: Sapa sing ngakoni nèk Gusti Yésus Kristus iku teka nang ja- gat wujut manungsa, wong kuwi pantyèn nduwèni Ro- hé Gusti Allah. 33 Nanging sapa sing ora gelem ngakoni kuwi ora nduwé Rohé Gusti Allah. Wong kuwi malah dikwasani karo rohé Anti-Kristus, mungsuhé Kristus. Kowé wis krungu nèk roh kuwi bakal teka; pantyèn ya wis teka tenan nang jagat kéné. 44 44 Nanging kowé ora usah wedi anak-anakku! Kowé kuwi wis dadi siji karo Gusti Allah lan kowé ora bakal dikalahké karo wong-wong kuwi, awit Roh sing mang- gon ing uripmu kuwi gedé kwasané, ngungkuli roh sing ing atiné wong-wong jagat kuwi. 55 Nabi-nabi pal- su kuwi tukulé sangka jagat, mulané tembungé ya na- mung prekara-prekara kadonyaan. Mulané wong jagat seneng ngrungokké tembung-tembungé. 66 Nanging awaké déwé iki anaké Gusti Allah. Dadiné wong sing ngrungokké awaké déwé iki ya wong sing ngerti marang Gusti Allah. Wong sing dudu anaké Gusti Allah
1 Yohanes 4:7 ora bakal ngrungokké tembungé awaké déwé. Mengkono kuwi awaké déwé bisa nitèni sapa sing nduwèni Rohé Gusti Allah, sing nggawa pitutur sing bener lan sapa sing dikwasani karo roh sing ngapusi. ésnan Gusti Allah wujut katrésnan Gusti Allah wujut katr 77 Para sedulur sing tak trésnani, hayuk trésna terus marang sakpada-pada, awit katrésnan kuwi tekané sangka Gusti Allah. Dadiné, sedulur sing trésna marang liyané kuwi ngekèki tanda nèk dèkné anaké Gusti Allah lan dèkné ngerti Gusti Allah. 88 Nanging sedulur sing ora trésna marang liyané kuwi ora ngerti Gusti Allah, awit Gusti Allah kuwi wujut katrésnan. 99 Kepriyé awaké déwé bisané ngerti nèk Gusti Allah trésna marang awaké déwé. Tandané katrésnané Gusti Allah iki: Dèkné ngongkon Anaké sing ora ènèng tunggalé, yakuwi Gusti Yésus Kristus, teka nang jagat kéné, supaya awaké déwé bisa nampa urip langgeng, nèk gelem pretyaya marang Dèkné. 1010 Apa ta sing di- arani katrésnan kuwi? Ora kaya tyarané enggoné awaké déwé nrésnani Gusti Allah, ora, nanging kaya enggoné Gusti Allah nrésnani awaké déwé lan ngongkon Anaké, yakuwi Gusti Yésus Kristus, teka nang jagat dadi kurbané dosané awaké déwé, supaya awaké déwé bisa nampa pangapura. 1111 Para sedulur sing tak trésnani, awaké déwé wis ngerti semono gedéné katrésnané Gusti Allah marang awaké déwé, mulané awaké déwé ya kudu trésna marang sakpada-pada. 1212 (Aja pada nggugu, nèk ènèng wong ngomong jaréné bisa weruh Gusti Allah.) Ora tau ènèng wong weruh Gusti Allah, nanging Gusti Allah manggon nang tengahé awaké déwé. Mulané nèk awaké déwé nrésnani sakpada-pada, katrésnané Gusti Allah bisa kétok sak kabèhé. (Lah mengkono kuwi Gusti Allah bisa kétok ing uripé awaké déwé.) 1313 Kepriyé awaké déwé bisané ngerti nèk awaké déwé wis dadi siji karo Gusti Allah lan Dèkné manggon nang tengahé awaké déwé? Awaké déwé ngerti kuwi, awit Gusti Allah wis ngekèki Roh Sutyi sing manggon ing atiné awaké déwé. 1414 Aku déwé wis weruh Anaké Gusti Allah lan saiki aku ngabarké marang wong liya nèk Gusti Allah Bapaké awaké déwé sing ngongkon Gusti Yésus Kristus, Anaké, dadi Juru Slameté ma- nungsa. 1515 Sapa sing ngakoni nèk Gusti Yésus Kristus kuwi Anaké Gusti Allah, wong kuwi pantyèn kangg- onan Gusti Allah lan wong kuwi pantyèn dadi siji karo Gusti Allah. 1616 Awaké déwé ngerti nèk Gusti Allah trés- na tenan marang awaké déwé lan awaké déwé nja- gakké kuwi. Para sedulur, Gusti Allah kuwi wujut katrésnan. Dad- iné sedulur sing nrésnani liyané kuwi ya pantyèn wis dadi siji karo Gusti Allah lan Gusti Allah pantyèn ya manggon ing uripé sedulur kuwi. 1717 Nèk awaké déwé nindakké katrésnané Gusti Allah kaya sak mestiné, awaké déwé uripé nang jagat kéné bisa kaya Gusti Yé- sus Kristus. Dadiné mbésuk ing dina kruton awaké déwé ya ora nduwé wedi mara nang ngarepé Gusti Al- lah. 1818 Wong sing trésna marang Gusti Allah kuwi ora 274 1 Yohanes 5:11 wedi, awit katrésnan sing sak mestiné kuwi ngilangké rasa wedi. Wong sing ijik nduwé rasa wedi kuwi du- rung ngrasakké katrésnané Gusti Allah kaya sak mestiné, awit dèkné ijik nduwé wedi nèk bakal nampa setrapan. 1919 Awaké déwé bisa trésna marang Gusti Allah lan wong liyané, jalaran Gusti Allah nrésnani awaké déwé ndisik. 2020 Nèk ènèng wong ngakuné trésna marang Gusti Allah, nanging sengit marang seduluré, wong kuwi tibaké goroh. Lah nèk wongé ora bisa trésna marang seduluré sing dèkné bisa weruh, gèk kepriyé wong kuwi bisa trésna marang Gusti Allah sing dèkné ora bisa weruh? 2121 Angger-anggeré Gusti Allah kanggo awaké déwé uniné ngéné para sedulur: "Sapa sing trésna marang Gusti Allah kudu trésna marang sedu- luré." PrPretyaya mar etyaya marang Gusti Y ésus Kristus ang Gusti Yésus Kristus 55 Para sedulur, wong sing ngaku nèk Gusti Yésus kuwi Kristus, kongkonané Gusti Allah, wong kuwi pantyèn anaké Gusti Allah tenan. Wong sing trésna marang Gusti Allah Bapaké, mesti ya trésna marang anak-anaké. 22 Mulané, bisané awaké déwé ngerti, nèk awaké déwé trésna marang para anaké Gusti Allah yakuwi, nèk awaké déwé trésna marang Gusti Allah lan netepi angger-anggeré. 33 Nèk awaké déwé ngakuné trésna marang Gusti Allah, awaké déwé ya kudu netepi angger-anggeré. Angger-anggeré Gusti Allah ora abot kanggo awaké déwé. 44 Kenèng apa aku kok ngomong ngono, para sedulur? Awit saben wong sing wis dadi anaké Gusti Allah nduwèni kekuwatan menangké donya. Awaké déwé bisané menangké donya lantaran pengandelé awaké déwé marang Gusti Yésus. 55 Awit, sapa ta sing bisa menangké pangwasané ala nang jagat kejaba wong sing pretyaya nèk Gusti Yésus Kristus kuwi Anaké Gusti Allah. 66 Pantyèn ya Gusti Yésus Kristus sing teka nang jagat terus dibaptis karo banyu lan getihé tumètès dongé Dèkné dipatèni. Dèkné ora namung dibaptis ing banyu, ora, nanging Dèkné uga dipatèni. Lan Roh Sutyi déwé sing dadi sek- si nèk kuwi klakon tenan, awit Roh Sutyi ora goroh. 77 Dadiné ènèng tanda telung werna sing dikang- gokké karo Gusti Allah kanggo netepké nèk Gusti Yé- sus Kristus kuwi Anaké, yakuwi: dongé Roh Sutyi medun rupa manuk dara, dongé Gusti Yésus dibaptis ing banyu lan dongé Dèkné dipatèni lan getihé tumètès. Tanda kabèh telu iki ya pantyèn tyotyok ten- an. 99 Mulané para sedulur, nèk tembungé manungsa waé awaké déwé ngandel, lah tanda sangka Gusti Al- lah menèh awaké déwé ora kudu ngandel? Yakuwi tanda sangka Gusti Allah nèk Gusti Yésus Kristus kuwi Anaké. 1010 Wong sing pretyaya marang Anaké Gusti Al- lah, wong kuwi wis ngerti uga ing atiné nèk iki tenan. Wong sing ora pretyaya marang Gusti Allah malah ndadèkké Gusti Allah dadi wong goroh, awit wongé ora pretyaya marang tembungé Gusti Allah bab Anaké. 1111 Tembungé Gusti Allah bab Anaké kuwi tyekaké ngéné: Gusti Allah wis ngekèki urip langgeng
1 Yohanes 5:12 marang awaké déwé lan urip langgeng kuwi awaké déwé bisané nampa nèk awaké déwé pretyaya marang Gusti Yésus Kristus, Anaké Gusti Allah. 1212 Tegesé, wong sing wis dadi siji karo Gusti Yésus, wong kuwi wis nduwèni urip langgeng. Wong sing ora dadi siji karo Gusti Yésus, Anaké Gusti Allah, wong kuwi ora nduwé urip langgeng. Bab urip langgeng Bab urip langgeng 1313 Para sedulur, aku nulis layang iki marang kowé, su- paya kowé sing pretyaya marang Gusti Yésus, Anaké Gusti Allah, pada ngerti kabèh nèk kowé wis nduwé urip langgeng. 1414 Dadiné awaké déwé ya wani mara nang nggoné Gusti Allah karo kendel, awit awaké déwé ngerti nèk Gusti Allah bakal ngrungokké pan- dongané awaké déwé, janji penjalukané awaké déwé tyotyok karo kekarepané. 1515 Lah nèk awaké déwé nger- ti nèk Gusti Allah ngrungokké marang penjalukané awaké déwé apa waé, dadiné awaké déwé ya ngerti nèk awaké déwé nampa apa sing dijaluk karo awaké déwé. 1616 Mulané, nèk kowé weruh sedulurmu nggawé dosa, nanging dudu dosa pati, sedulur kuwi didongakké lan Gusti Allah mesti bakal ngekèki urip marang sedulur 275 1 Yohanes 5:21 mau. Kuwi kanggo sedulur kabèh sing nggawé dosa, nanging dudu dosa pati. Awit uga ènèng dosa pati. Wong sing nglakoni dosa kuwi wis ora usah mbok dongaké. 1717 Bener, kabèh ala ya dosa, nanging ora kabèh dosa kuwi dosa pati. 1818 Para sedulur, awaké déwé ngerti nèk wong sing wis dadi anaké Gusti Allah kuwi ora urip ing dosa, awit Gusti Yésus Kristus, Anaké Gusti Allah, mageri wong kuwi. Sétan ora bisa ngwasani dèkné. 1919 Awaké déwé ngerti nèk awaké déwé wis dadi anaké Gusti Allah, senajan jagat sak kabèhé wis dik- wasani Sétan. 2020 Para sedulur, awaké déwé ngerti nèk Anaké Gusti Allah wis teka nang jagat lan wis ngekèki kaweruh marang awaké déwé, supaya awaké déwé kenal marang Gusti Allah sing sejati. Uripé awaké déwé iki wis dadi siji karo Gusti Allah sing sejati, jalaran awaké déwé wis dadi siji karo Anaké, yakuwi Gusti Yésus Kris- tus. Dèkné Gusti Allah sing sejati lan Dèkné sing ngekèki urip langgeng. 2121 Anak-anakku, pada sing ati-ati lan pada ngedohi sak wernané brahala. Yohanes
2 Yohanes 1:2 276 2 Yohanes 1:13 ohanes 2 Y2 Yohanes Pembukakan lan pamuji slamet Pembukakan lan pamuji slamet Iki layang sangka Yohanes, pinituwané pasamuan, marang ibu sing dipilih karo Gusti Al- lah lan marang anak-anaké. Kowé kabèh pantyèn tak trésnani tenan. Ora namung aku déwé, nanging uga sakkèhé wong sing pada pretyaya marang pitutur sing sejati, kabèh pada nrésnani kowé. 22 Pitutur mau tetep manggon ing atiné awaké déwé lan bakal manggon terus, slawasé. 11 33 Muga-muga Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan Gusti Yésus Kristus, Anaké Gusti Allah, ngedunké berkahé, kabetyikané lan katentremané marang kowé lan aku kabèh, supaya awaké déwé bisa dadi siji terus bebarengan ing pituturé Gusti Allah lan ing katrésnan. ésnan Pitutur sing bener lan katrésnan Pitutur sing bener lan katr 44 Aku pantyèn bungah tenan bisa weruh anak- Wong-wong kuwi ora ngakoni nèk Gusti Yésus Kristus wis teka nang jagat rupa manungsa. Ya wong-wong kuwi sing kenèng diarani Tukang Ngapusi apa Anti- Kristus. 88 Mulané kowé kudu sing ati-ati, aja sampèk kélangan pengandel sing wis dideder ing atimu karo awaké déwé. Kowé malah kudu nglumui supaya bisa nampa upah sak kabèhé, kaya sing wis dijanji karo Gusti Allah. 99 Sapa sing ora mantep ing piwulangé Kristus, nang- ing malah nyimpang sangka piwulang mau, wong kuwi wis pedot sangka Gusti Allah. Nanging sapa sing mantep ing piwulang kuwi, wong kuwi sing urip dadi siji karo Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan Gusti Yé- sus Kristus, Anaké. 1010 Mulané, nèk ènèng wong teka nang nggonmu nggawa piwulang liyané sing dudu pi- wulangé Kristus, aja dilebokké nang omahmu lan aja dibagèkké. 1111 Awit nèk kowé nglebokké wong kuwi, tibaké kowé nyetujoni wongé karo penggawéan ala kuwi. anakmu ènèng sing pada manut marang pitutur sing bener, kaya sing wis diwulangké karo Gusti Allah Ba- paké awaké déwé. 55 Mulané aku ya ngélingké sepisan menèh, hayuk pada trésna terus marang sakpada-pa- da. Sing tak omong iki ora prekara sing anyar, awit angger-angger iki wis dikèkké marang awaké déwé kawit wiwitané. 66 Nèk awaké déwé trésna, tegesé awaké déwé nuruti kekarepané Gusti Allah. Yakuwi angger-anggeré Gusti Allah sing wis ditampa awaké déwé kawit wiwitané: awaké déwé kudu trésna marang sakpada-pada. Penutup Penutup 1212 Para sedulur, sakjané ijik ènèng prekara okèh sing kudu tak rembuk, nanging ora nang layang iki. Tak ki- ra ora suwi menèh aku bakal kepetuk karo kowé. Luwung tak rembuk adep-adepan waé karo kowé, dadiné bisa ndadèkké kemaremané atimu lan atiku. 1313 Seméné waé layang iki lan nampaa kabar slamet uga sangka sedulur-sedulur sing nang pasamuan kéné. Yohanes o sing tukang ngapusi Sing ati-ati karo sing tukang ngapusi Sing ati-ati kar 77 Para sedulur, pada ngertia nèk guru penasaran pi- rang-pirang wis pada njedul lan pada ndlajahi jagat.
3 Yohanes 1:2 277 3 Yohanes 1:15 ohanes 3 Y3 Yohanes Pamuji slamet Pamuji slamet Iki layang sangka Yohanes, pinituwané pasamuan, marang sedulurku Gayus, sing tak trésnani ing lair lan batin. 22 Pandongaku, muga-muga kowé nemua slamet, seger-waras ing badan, bisaa kaya enggonmu krasa-seger ing kasukman. 11 ésnané Gayus KatrKatrésnané Gayus ora gelem nampa, nanging malah nampik awaké déwé. 1010 Mbésuk nèk aku teka aku bakal nggarap klakuané dèkné kuwi. Diotrifes kuwi ngolok-olok lan ngomong-omongké sing ora-ora bab aku lan sedulur- sedulur sing nyambutgawé kanggo Gusti karo aku. Ora namung kuwi waé, nanging wani nulak sedulur- sedulur sing pada teka arep ngabarké pituturé Gusti mbarang. Iku durung lega, awit sapa sing nampa sedulur-sedulur mau pada dialang-alangi lan dietokké sangka pasamuan. 33 Aku jan bungah banget krungu kabar sangka sedu- lur-sedulur sing wis pada balik sangka nggonmu. Sedulur-sedulur mau ngabarké bab katemenanmu marang pituturé Gusti Allah lan uripmu pantyèn ya ty- otyok tenan karo pitutur kuwi. 44 Awit ora ènèng kabun- gahan sing gedéné ngungkuli kabungahanku nèk krungu uripé anak-anakku pada miturut pituturé Gusti Allah. 55 Kantyaku sing tak trésnani, katemenanmu marang pituturé Gusti Allah ketarané sangka pelabuhanmu kanggo para sedulur tunggal Gusti, malah uga sedu- lur-sedulur sing kowé déwé durung kenal mbok ru- mati apik. 66 Ing pasamuan kéné wong-wong ya pada ngomongké bab katrésnanmu marang sedulur-sedu- lur kuwi. Pantyèn betyik banget enggonmu nulungi sedulur-sedulur, supaya bisa neruské kerjanané. Pitu- lunganmu pantyèn ndadèkké bungahé Gusti Allah. 77 Sedulur-sedulur mau pada ngerjani penggawéané Kristus lan pada budal tanpa njaluk sokongan apa-apa marang wong sing ora pretyaya. 88 Mulané, awaké déwé iki sing pretyaya kudu nyokongi sedulur-sedulur kuwi. Mengkono kuwi awaké déwé bisa mèlu ngréwangi sedulur-sedulur mau enggoné pada ngabarké pituturé Gusti Allah. 1111 Gayus, sedulurku sing tak trésnani, aja niru tumin- dak sing ala, nanging sing betyik sing kudu mbok tiru. Wong sing nindakké sing betyik kuwi ngekèki tanda nèk wis dadi siji karo Gusti Allah, nanging wong sing nggawé ala kuwi ngekèki tanda nèk ora kenal marang Gusti Allah. 1212 Bab sedulur Demitrius kabèh wong namung ngomong apik. Kuwi pantyèn ènèng wujuté, awit awaké déwé ya namung ngomong betyik bab sedulur iki lan kowé ngerti nèk tembungé awaké déwé kenèng mbok pretyaya. Penutup lan pamuji slamet Penutup lan pamuji slamet 1313 Sedulur Gayus, sakjané ijik okèh sing kudu tak rembuk karo kowé, nanging ora tak tulis nang layang waé. 1414 Pengarep-arepku aku ndang kepetuk karo kowé lan bisa omong-omongan adep-adepan. 1515 Seméné waé layang iki. Muga-muga Gusti Allah ngekèki ayem-tentrem ing atimu. Kantya-kantyamu sing nang kéné pada kirim slamet. Dikirimké slamet uga marang kantya-kantyaku siji-sijiné sing nang kono. 99 Aku wis nulis layang marang pasamuan, nanging Diotrifes, sing kepéngin dadi pengarepé pasamuan, Yohanes
Yudas 1:2 278 Yudas 1:16 YYudasudas Pembukakan lan pamuji slamet Pembukakan lan pamuji slamet Layang sangka Yudas, peladèné Gusti Yésus Kris- tus lan seduluré Yakobus, marang para sedulur sing ditrésnani lan dipanggil karo Gusti Allah Bapaké awaké déwé lan dipageri karo Gusti Yésus Kristus. 11 22 Muga-muga katrésnané, kabetyikané lan katentre- mané Gusti Allah ngebekana atimu kanti lubèr. Guru-guru palsu bakal Guru-guru palsu bakal apané nampa setrapané nampa setr 33 Para sedulur sing tak trésnani, dongé aku arep nulis layang marang kowé bab keslametan sing wis di- alami karo awaké déwé, aku krasa kepeksa banget ngélingké marang kowé, supaya pada mantep mbélani pengandelmu, sing wis dipasrahké karo Gusti Allah marang para umaté, sepisan kanggo slawasé. 44 Kenèng apa aku kok perlu ngomongi kowé bab kuwi para sedulur? Awit ènèng wong siji-loro sing nlusup nang kumpulanmu. Wong-wong iki ora pretyaya marang Gusti Allah, awit piwulang bab kawelasané Gusti Allah malah diwalik. Jaréné senajan nglakoni dosa ora apa-apa, ora bakal nampa setrapané, awit Gusti Allah ora ènèng entèké kawelasané. Dadiné wong-wong pada diwulangi nèk kenèng ngumbar senengé kedagingané. Wong-wong iki pada nampik Gusti Yésus Kristus, ora gelem dikwasani lan ora gelem nganggep Dèkné dadi Gustiné. Ngertia para sedulur, Gusti Allah wis nyawiské setra- pan kanggo wong-wong kuwi, malah wis suwi sakdu- rungé. 55 Kowé wis pada ngerti bab kuwi mau kabèh, nang- ing arep tak élingké menèh. Kowé mesti pada kélingan nèk Gusti Allah ngluwari bangsa Israèl sangka negara Egipte. Nanging sing ora gelem pretyaya entèk-entèké dipatèni. 66 Kowé mesti uga kélingan bab para mulékat sing ora pada trima marang Gusti Allah, malah pada ninggal panggonané. Mulékat-mulékat kuwi dikapakké karo Gusti Allah? Kabèh disetrap nang panggonan sing peteng ndedet. Disetrap nang kono tekan mbésuk ing dina kruton sing medèni. 77 Kowé ijik kélingan lelakoné wong-wong sing manggon nang kuta Sodom, kuta Gomorah lan kuta-kuta sak kiwa-tengené? Wong-wong kuwi pada laku bédang lan pada nuruti kesenengané kedagingan sing ora lumrah, tunggalé waé karo sing dilakoni karo para mulékat kuwi. Kuta-kuta mau sak wong-wongé terus ditibani geni karo Gusti Allah. Dadiné kabèh wong sing kepéngin nglakoni dosa sing kaya ngono kuwi bisa ngerti, nèk entèk-entèké bakal dibuwang nang geni sing murup slawas-lawasé. 88 Semono uga wong-wong sing pada nlusup nang kumpulanmu kuwi. Wong-wong kuwi pada ngimpi- impi kepéngin nglakoni dosa sing ngregeti awak- awaké déwé lan pada nyepèlèkké pangwasané Gusti Allah. Malah pada wani ngolok-olok pangwasa-pang- wasa sing nang swarga. 99 Gèk Mikaèl waé, sing penggedéné para mulékat, ora wani ngelokké Sétan. Dongé Mikaèl padu karo Sétan bab sapa sing kudu nduwèni layoné nabi Moses, Mikaèl namung ngomong ngéné: "Gusti Allah sing bakal nyetrap kowé!" 1010 Nanging wong-wong kuwi malah ngolok-olok marang barang-barang sing wong-wong déwé ora ngerti. Kok éling-éling kaya kéwan galak kaé sing na- mung manut rasa, tanpa pikiran. Entèk-entèké bakal nemoni karusakan. 1111 Tyilaka banget wong-wong kuwi! Pada niru klakuané Kain, sing nyengiti lan matèni adiké. Wong-wong kuwi klakuané kaya Biléam, nabi sing mata-duwiten lan uga kaya Korah, sing ora gelem manut marang Gusti Allah. Entèk-entèké wong-wong iki bakal dirampungké karo Gusti Allah, tunggalé karo Korah. 1212 Wong-wong iki namung ngregeti enggonmu pada bebarengan ing sakjeroné kumpulan pésta ka- trésnan. Awit enggoné pada mangan ora nduwé isin, namung mikir wetengé déwé. Eling-éling wong-wong kuwi kok kaya méga sing katut angin kaé, nanging ora dadi udan, awit ora ènèng banyuné. Kaya wit-witan sing ora metu wohé, senajan wis wayahé, mulané ya mesti bakal ditegor lan dibuwang, awit wis gapuk. 1313 Kaya ombaké segara sing ngetokké umpluké rereget kaé, wong-wong kuwi bakal ketara klakuané sing ora pantes. Kaya lintang sing nglambrang, entèk- entèké bakal ilang slawasé ing pepeteng sing jeru. 1414 Nabi Hénok, turunané Bapa Adam sing nomer pitu, malah wis tau ngomong ngéné bab wong-wong kuwi: "Delokké, Gusti teka diarak karo para mulékat sing sutyi, èwon-èwon okèhé. 1515 Gusti bakal ngrutu lan nyetrap kabèh wong sing ora gelem pretyaya marang Dèkné, awit pada nglakoni sak wernané dosa lan pada ngetokké tembung-tembung sing ala marang Gusti Al- lah." 1616 Wong-wong kuwi pada seneng nggresah lan sam- bat, namung nyalahké liyané, senajan wong-wong kuwi déwé uripé namung ngumbar senengé. Som- bongé éram-éram lan seneng ngelem wong liya, su- paya éntuk upah.
Yudas 1:17 Pengéling-éling supaya mantep Pengéling-éling supaya mantep etyaya ing pretyaya ing pr 1717 Nanging kanggo kowé para sedulur, kowé aja pa- da lali marang tembungé para rasulé Gusti Yésus Kris- tus dèk mbiyèn. 1818 Para rasul kuwi ngomong ngéné: "Mbésuk nèk wis nyedeki entèk-entèkané jaman bakal ènèng wong-wong njedul sing pada moyoki kowé. Wong-wong iki uripé namung ngumbar senengé kedagingané." 1919 Ya wong-wong iki sing nggawé ty- ongkrèh nang njeroné pasamuan. Uripé ora ènèng bé- dané karo wong-wong sing ora nurut Gusti, awit Roh Sutyi ora manggon ing atiné. 2020 Nanging kowé ora kaya ngono para sedulur. Pada ngadeka sing jejek ing patokanmu, yakuwi pengandelmu sing sutyi tenan. Pada ndedongaa nganggo pangwasané Roh Sutyi. 2121 Sak barengé kowé pada ngarep-arep tekané Gusti Yésus Kristus, uripmu dipasrahké marang Gusti Allah sing trésna tenan marang kowé. Nèk Kristus teka, Dèkné bakal ngétokké kabetyikané lan bakal ngekèki urip langgeng marang kowé. 279 Yudas 1:25 2222 Sedulur-sedulur sing pengandelé ijik moyak-mayik kudu mbok tulungi. 2323 Ditarik supaya ora katut tiba nang geni. Nanging nèk nulungi wong liyané kowé kudu sing ati-ati karo awakmu déwé, awit wong-wong kuwi dosané sampèk mbludak. Sangking kebatyuté wong-wong kuwi wis ora bisa nutupi klakuané, kaya- kaya saliné kabèh wis gupak dosané. Wong kaya ngono kuwi kudu mbok edohi. ang Gusti Allah Pamuji marang Gusti Allah Pamuji mar 2424 Gusti Allah sing bisa mageri kowé, supaya kowé ora nganti tiba ing dosa, Dèkné déwé sing bakal nun- tun kowé. Karo bungah lan pamuji lan karo ati sing wis diresiki sangka dosa kowé bakal mara nang ngarepé Gusti Allah, nang panggonan sing kebek karo pang- wasané. 2525 Gusti Allah sing ora ènèng liyané, sing ngongkon Yésus Kristus, Gustiné awaké déwé, medun nang jagat kanggo ngluwari awaké déwé sangka dosa. Ya Gusti Allah iki sing kudu dipuji-puji, awit Dèkné ng- gumunké tenan, gedé kekuwatané lan gedé pang- wasané, kawit mbiyèn sakdurungé jagat ènèng tekané saiki lan slawas-lawasé. Amèn. Yudas
Pamedaran 1:2 280 Pamedaran 2:4 Pamedaranan Pamedar Rasul Yohanes nampa pamedar Rasul Y ohanes nampa pamedaran sangka Gusti Y an sangka Gusti Yésusésus Kristus Kristus Buku iki isiné pamedaran bab prekara-prekara sing bakal klakon, sing tekané sangka Gusti Yésus Kristus. Gusti Allah sing ngongkon marang Kristus, su- paya nduduhké marang para peladèné Gusti Allah bab prekara-prekara kabèh sing ndang kudu klakon. Kris- tus ngongkon mulékat nduduhké sembarang mau marang rasul Yohanes. 22 Rasul Yohanes terus ngomongké bab sembarang sing dèkné weruh, ty- otyok karo sembarang sing diomong karo Gusti Allah marang Gusti Yésus Kristus. 33 Beja wong-wong sing pada matyakké lan beja sing pada ngrungokké lan nglakoni tembung-tembung sing ketulis nang buku iki, awit ora suwi menèh kabèh bakal klakon. 11 ang pasamuan pitu Kabar slamet marang pasamuan pitu Kabar slamet mar 44 Iki layang sangka nggonku, Yohanes, marang pasamuan pitu sing nang Asia Tyilik. Gusti Allah, sing saiki ènèng lan sing mbiyèn wis ènèng lan sing bakal teka, muga-muga ngekèkana ka- betyikan lan katentreman marang kowé kabèh. Se- mono uga roh pitu sing nang ngarepé damparé lan uga Gusti Yésus Kristus, Seksi sing kenèng dipretyaya. Dèkné sing tangi sing ndisik déwé sangka pati lan Dèkné nyekel sak ènèngé pangwasa nang bumi iki. Gusti Yésus, sing nrésnani awaké déwé sampèk nglakoni pati kanggo mbuwang dosané awaké déwé, wis ngangkat awaké déwé dadi ratu-ratu lan imam- imam kanggo Gusti Allah Bapaké. Ya Gusti Yésus Kris- tus sing gedé déwé kwasané lan sing kudu dipuji slawas-lawasé. Amèn. dibuwang nang pula Patmos, jalaran aku ngabarké pituturé Gusti Allah lan ngomongké bab Gusti Yésus. 1010 Ing dina minggu aku dikwasani karo Roh Sutyi. Aku terus krungu swara banter nang mburiku, kaya swarané trompèt. 1111 Swara kuwi uniné ngéné: "Apa sing kowé weruh kuwi ditulis nang buku, terus dikir- imké marang pasamuan pitu, yakuwi pasamuan nang Efése, Smirna, Pèrkamus, Tiatira, Sardis, Filadèlfia lan pasamuan nang Laodiséa." 1212 Aku terus nolèh mburi, awit kepéngin weruh sapa sing ngomong marang aku kuwi. Aku terus weruh wadah dian pitu gawéan emas. Nang tengah-tengahé wadah dian pitu mau ènèng wong ngadek, kaya anaké manungsa. Wongé nganggo salin sing dawané sam- pèk tekan sikilé lan dadané nganggo sabuk emas. 1414 Rambuté putih kaya wulu wedus, putih tenan kaya mori lan mripaté murup kaya geni. 1515 Sikilé semlorot kaya brons diobong sampèk ajèr kaé lan swarané ban- teré kaya banyu gumrojok. 1616 Tangané tengen nyekel lintang pitu. Sangka tyangkemé metu pedangé sing landep kiwa-tengen lan rainé semlorot kaya srengéngé ing wayah awan. 1717 Kadung aku weruh wongé mau, aku terus tiba kaya wong mati nang ngarepé. Nanging wongé numpangké tangané tengen ing aku karo ngomong: "Aja wedi! Aku Wiwitané lan Penutupé. 1818 Aku sing urip. Aku wis mati, nanging saiki Aku urip slawasé. Aku sing ngwasani pati lan jagaté wong mati. 1919 Mulané, apa sing kowé weruh kuwi dit- ulis. Ditulis prekara-prekara sing kowé weruh saiki lan uga sing bakal klakon. 2020 Lintang pitu sing nang tan- ganku tengen lan uga wadah dian emas pitu iki ènèng tegesé, yakuwi: lintang pitu kuwi para mulékaté pasamuan pitu lan wadah dian emas pitu kuwi ya pasamuan sing pitu." 77 Titèni! Dèkné bakal teka nang méga lan kabèh wong bakal weruh Dèkné, uga wong sing njojoh Dèkné. Kabèh bangsa nang bumi bakal pada sambat tangisan, jalaran sangka Dèkné. Ya pantyèn ngono tenan. Amèn! 88 "Aku iki Alfah lan Omékah" (Wiwitané lan sing Penu- tupé) yakuwi tembungé Gusti, Gusti Allah sing kwasa déwé, sing saiki lan mbiyèn wis ènèng lan sing bakal teka. Rasul Yohanes nampa pamedar Rasul Y an nang pula Patmos ohanes nampa pamedaran nang pula Patmos 99 Aku iki Yohanes, sedulurmu lan kantyamu ing sak- jeroné kasusahan. Aku tunggalé karo kowé kabèh dadi wargané Kratoné Gusti Allah lan aku ya mantep terus enggonku pretyaya marang Gusti Yésus. Aku embung kanggo pasamuan Efése TTembung kanggo pasamuan Efése "Nulisa ngéné marang mulékaté pasamuan Efése: Wong sing nyekel lintang pitu nang tan- gané tengen lan sing mlaku nang tengahé wadah dian emas pitu ngomong ngéné: 22 Aku ngerti sakkèhé penggawému, pelabuhmu lan katemenanmu. Aku ngerti nèk kowé ora bisa tyetyampuran karo wong sing nglakoni ala. Wong-wong sing ngakuné rasul, nanging wujuté dudu, pada mbok titipriksa. Jebulé wong sing ngapusi. 33 Aku ngerti enggonmu sabar nglakoni kasangsaran nglabuhi Aku, senajan aboté kaya ngapa kowé ora semplak. 44 Nanging ènèng prekara siji Aku ora seneng, yakuwi, kowé wis ora trés- 22
Pamedaran 2:5 na menèh marang Aku kaya ndisik-ndisiké. 55 Mulané kowé kudu ngrumangsani tenan sepira duwuré tiba- mu. Pada mbalika lan pada lakonana apa sing mbok tindakké mau-mauné. Nèk kowé ora nglakoni urip an- yar, Aku bakal teka lan bakal njikuk wadah diané sang- ka panggonané. 66 Nanging ya ènèng prekara siji sing apik, yakuwi, enggonmu pada waé karo Aku sengit marang prekara-prekara sing ditindakké karo wong- wong sing mèlu Nikolais. 77 "Sapa sing nduwé kuping, dirungokké tembungé Roh Sutyi marang pasamuan-pasamuan. "Sapa sing menang bakal tak kèki mangan wohé wit panguripan sing nang keboné Gusti Allah. embung kanggo pasamuan Smirna TTembung kanggo pasamuan Smirna 88 "Nulisa ngéné marang mulékaté pasamuan Smirna: Iki tembungé Wiwitané lan Penutupé, sing wis mati lan urip menèh: 99 Aku ngerti kesusahanmu. Kowé mlarat, nanging sakjané kowé sugih. Aku ngerti nèk kowé diolok-olok karo wong-wong sing ngakuné wong Ju, sing nurut Gusti Allah, nanging wujuté ora. Wong- wong kuwi balané Sétan. 1010 Kowé aja wedi karo kasangsaran sing sedilut menèh bakal nekani kowé. Sétan bakal nglebokké wong siji-loro sangka pasamuanmu nang setrapan. Kuwi kanggo nyoba kowé. Kowé bakal nandang kasusahan sepuluh dina suwéné. Nanging pada mantepa terus enggonmu nu- rut Aku, senajan kudu labuh pati. Kowé bakal tak up- ahi urip sing dadi makutané kamenanganmu. 1111 "Sapa sing nduwé kuping, dirungokké tembungé Roh Sutyi marang pasamuan-pasamuan. "Sapa sing mantep terus ora bakal ngalami pati kapindo. embung kanggo pasamuan Pèrkamus TTembung kanggo pasamuan Pèrkamus 1212 "Nulisa ngéné marang mulékaté pasamuan Pèrka- mus: Iki tembungé sing nduwèni pedang landep kiwa- tengen: 1313 Aku ngerti panggonanmu. Kowé manggon nang kuta sing dikwasani karo Sétan. Kowé pada man- tep enggonmu nurut Aku. Malah dongé Antipas, sek- siku sing mantep, dipatèni nang panggonané Sétan, kowé ora pada nyélaki pengandelmu marang Aku. 1414 Nanging senajan ngono, ènèng prekara siji-loro nang pasamuanmu sing ora tak senengi. Yakuwi, nang tengahmu ènèng wong siji-loro sing nurut piwulangé Biléam. Biléam kuwi ngajani Balak, supaya nibakké wong Israèl ing dosa. Dikongkon ngojok-ojoki wong Israèl supaya pada mangan sesajèné brahala lan su- paya pada laku bédang. 1515 Nang pasamuanmu kono uga ènèng wong siji-loro sing pada nurut piwulangé murid-muridé Nikolais. 1616 Mulané, kowé pada ninggala dosa-dosamu lan nglakonana urip anyar! Awit nèk ora, Aku bakal ndang teka nang nggonmu lan nglawan wong-wong kuwi nganggo pedang sing metu sangka tyangkemku. 1717 "Sapa sing nduwé kuping, dirungokké tembungé Roh Sutyi marang pasamuan-pasamuan. 281 Pamedaran 3:3 "Sapa sing menang bakal tak kèki manah simpenan lan bakal tak kèki watu putih. Nang watu putih kuwi ketulis jeneng sing anyar, jeneng sing ora ènèng sing ngerti, kejaba namung wong sing dikèki jeneng mau. TTembung kanggo pasamuan Tiatir embung kanggo pasamuan Tiatiraa 1818 "Nulisa ngéné marang mulékaté pasamuan Tiatira: Iki tembungé Anaké Gusti Allah, sing mripaté kaya urubé geni lan sikilé kaya brons murup mengangah: 1919 Aku ngerti penggawému kabèh, yakuwi katrésnan- mu, pretyayamu, pitulunganmu lan kemantepanmu ing sakjeroné nandang sangsara. Lan Aku ngerti nèk penggawému sing kèri déwé luwih apik nèk ditimbang karo sing ndisik. 2020 Nanging ènèng prekara siji sing ora tak senengi, yakuwi, enggonmu ngejarké Isebèl. Wong wédok iki ngakuné nabiné Gusti Allah lan memulang lan nyasarké peladèn-peladènku, marakké pada laku bédang lan mangan sesajèné brahala. 2121 Aku wis ngekèki waktu marang wong mau, nanging ora gelem mandek enggoné laku bédang. 2222 Mulané bakal tak banting dadi lara lan bakal ngglétak nang peturon. Nang kono Isebèl lan wong-wong sing pada laku bé- dang karo dèkné bakal nandang kasangsaran gedé. Kuwi bakal ndang tak tindakké tenan, nèk ora pada ngendek klakuané sing ala kuwi. 2323 Wong-wong sing pada nurut Isebèl ya bakal tak patèni, supaya kabèh pasamuan pada ngerti nèk Aku weruh isiné atiné lan angen-angené manungsa. Lan Aku bakal mbales marang kabèh wong miturut klakuané déwé-déwé. 2424 "Nanging kanggo wong-wong liyané nang Tiatira sing ora nurut piwulangé Isebèl lan sing ora nyinau èl- mu-èlmuné Sétan, Aku janji, Aku ora bakal nambahi momotan liyané marang kowé. 2525 Nanging apa sing mbok lakoni kuwi antepna terus nganti tekaku. 2626 Sapa sing mantep terus lan nglakoni tembungku tekan rampungé, bakal tak kèki pangwasa kanggo ngwasani para bangsa. 2727 Wong-wong kuwi bakal nglakokké pangwasa nganggo teken wesi lan bangsa-bangsa mau bakal diremuk kaya barang gawéan lempung. 2828 Pangwasa sing kaya ngono kuwi Aku uga wis nampa sangka Bapakku. Wong-wong mau uga bakal tak kèki lintang panjer ésuk. 2929 "Sapa sing nduwé kuping, dirungokké tembungé Roh Sutyi marang pasamuan-pasamuan." TTembung kanggo pasamuan Sar embung kanggo pasamuan Sardisdis 33 "Nulisa ngéné marang mulékaté pasamuan Sardis: Iki tembungé sing nduwé Rohé Gusti Allah pitu lan sing nduwé lintang pitu: Aku ngerti sakkèhé penggawému. Kowé pada diarani urip, nanging wu- juté kowé mati. 22 Mulané pada tangia lan dandanana sing ijik kenèng didandani lan sing wis arep mati. Awit penggawému ora ènèng siji waé sing kaanggep sam- purna karo Gusti Allahku. 33 Mbok diéling-éling menèh kepriyé enggonmu pada krungu lan nampa pituturé Gusti. Kuwi mbok dipikir lan pada nglakonana urip sing anyar. Nèk kowé ora tangi, Aku bakal nekani
Pamedaran 3:4 kowé kaya tyarané maling nèk teka kaé, kowé ora ngerti kapan. 44 Nanging nang Sardis ènèng siji-loro sing ora ngregeti saliné. Wong-wong kuwi ènèng pan- tesé nganggo salin putih lan bakal mlaku bebarengan karo Aku. 55 Sapa sing mantep terus bakal dienggoni salin putih lan jenengé wong kuwi mau ora bakal tak ilaki sangka buku panguripan. Aku malah bakal ngakoni marang Bapakku lan para mulékaté, nèk wong kuwi wèkku. 66 "Sapa sing nduwé kuping, dirungokké tembungé Roh Sutyi marang pasamuan-pasamuan. embung kanggo pasamuan Filadèlfia TTembung kanggo pasamuan Filadèlfia 77 "Nulisa marang mulékaté pasamuan Filadèlfia: Iki tembungé Sing Sutyi lan Sing Sejati, sing nyekel kunty- iné Daved. Nèk Dèkné mbukak, ora ènèng sing bisa nutup lan nèk Dèkné nutup, ora ènèng sing bisa mbukak: 88 Aku ngerti sakkèhé penggawému. Aku wis mbukakké lawang kowé lan ora ènèng sing bisa nut- up. Bener tyilik kekuwatanmu, nanging kowé pada netepi piwulangku lan ora mirangké Aku. 99 Ngertia, wong-wong balané Sétan, sing pada goroh lan ngaku- aku jaréné wong Ju, nanging wujuté dudu, wong-wong kuwi tak telukké supaya pada sujut nang ngarepmu lan pada ngakoni nèk Aku trésna marang kowé kabèh. 1010 Jalaran kowé pada netepi piwulangku lan pada man- tep terus, mulané Aku bakal mageri kowé ing dina kasangsaran sing bakal teka ing donya iki, kanggo nja- jal wong sing manggon nang bumi. 1111 Aku ndang teka. Apa sing mbok duwèni kuwi tyekelana sing kentyeng tenan lan aja sampèk ènèng wong sing ngrebut upahé kamenanganmu. 1212 Sapa sing netepi piwulangku bakal tak dadèkké tyagak omahé Gusti Allahku lan ora bakal metu menèh sangka kono. Karomenèh wong kuwi bakal tak tulisi jenengé Gusti Allahku lan jenengé ku- tané Gusti Allahku, yakuwi kuta Yérusalèm anyar gawéané Gusti Allah, sing medun sangka swarga, sangka Gusti Allahku. Uga bakal tak tulisi jenengku sing anyar. 1313 "Sapa sing nduwé kuping, dirungokké tembungé Roh Sutyi marang pasamuan-pasamuan. embung kanggo pasamuan Laodiséa TTembung kanggo pasamuan Laodiséa 1414 "Nulisa ngéné marang mulékaté pasamuan Laodiséa: Iki tembungé Amèn, sing kenèng dipretyaya, seksi sing temen lan sejati, wiwitané sakkèhé titahé Gusti Allah: 1515 "Aku ngerti sakkèhé penggawému. Aku ngerti nèk kowé ora adem lan ora panas. Malah apik nèk kowé adem apa panas. 1616 Jalaran kowé ora adem ora panas, mulané kowé bakal tak lepèh sangka tyangkemku. 1717 Kowé ngakuné: Aku iki sugih, aku tyukup ing sem- barang lan ora kekurangan apa-apa. Nanging kowé kuwi ora ngerti nèk sakjané kowé kuwi mlarat lan kudu dimelasi tenan. Kowé kuwi wong wuda lan lamur. 1818 Mulané Aku ngomongi kowé: pada tukua emas nang nggonku, sing wis dietus nganggo geni, 282 Pamedaran 4:9 supaya dadi sugih. Pada tukua nang nggonku sandan- gan putih lan enggonen, kanggo nutupi enggonmu wuda lan ngisin-isini. Uga, pada tukua obat mata kanggo nambani mripatmu, supaya bisa weruh. 1919 Wong-wong sing tak trésnani, yakuwi sing tak welèkké lan sing tak ajar. Mulané pada ditenanké eng- gonmu ngabekti lan pada ninggala dosa-dosamu lan nglakonana urip anyar. 2020 Ngertia! Aku nang ngarep lawang lan totok-totok. Nèk ènèng wong krungu swaraku lan mbukakké lawang, Aku bakal mlebu nang omahé lan mangan bebarengan karo wong kuwi. 2121 Sapa sing menang bakal tak ejèk njagong nang damparku. Awit Aku uga wis menang lan saiki njagong nang damparé Bapakku. 2222 "Sapa sing nduwé kuping, dirungokké tembungé Roh Sutyi marang pasamuan-pasamuan." Dampar nang swargaga Dampar nang swar 44 Sakwisé iku, aku, Yohanes, terus éntuk pamedaran liyané. Aku weruh lawang nang swar- ga menga lan ènèng swara sing mauné aku wis tau krungu lan sing uniné kaya trompèt. Swara kuwi ngomong ngéné: "Munggaha réné. Kowé bakal tak duduhi apa sing bakal klakon mbésuk" 22 Ing waktu kuwi aku terus dikwasani karo Rohé Allah. Aku terus weruh dampar nang swarga kono. 33 Sing njagong nang dampar kono rupané semlorot kaya watu yaspis lan sardis. Damparé mau diubengi kluwung sing sem- lorot kaya smarak. 44 Nang sak ubengé dampar mau ènèng dampar-dampar liyané, patlikur okèhé. Dampar patlikur kuwi dijagongi pinituwa patlikur, sing pada nganggo salin putih lan nganggo makuta emas. 55 Dampar mau ngetokké sloroté padang pating klélap, uga swara kaya gluduk. Nang ngarepé dampar ènèng obor pitu murup: kuwi Rohé Allah pitu. 66 Nang ngarepé dampar uga ènèng kaya segara bening, kaya katya kristal. Nang sak tengahé dampar lan sak ubengé ènèng kauripan papat, ngarep-mburiné kebek mata. 77 Kauri- pan sing nomer siji rupané kaya singa, sing nomer loro kaya sapi lanang, sing nomer telu rupané kaya wong urip lan sing nomer papat rupané kaya manuk garuda mabur. 88 Kauripan papat mau siji-sijiné nduwé swiwi nenem lan awaké sak kujur njaba-njero kebek mata. Kauripan papat mau awan-wengi pada memuji tanpa lèrèn, ngomong: "Sutyi, sutyi, sutyi, Gusti, Gusti Allah sing kwasa déwé, sing mbiyèn ènèng, saiki ènèng lan sing mbésuk bakal teka." 99 Lan saben-saben nèk kauripan papat mau nge- tokké tembung pamuji, kahurmatan lan maturke- suwun marang sing njagong nang dampar lan sing urip langgeng slawas-lawasé, para pinituwa patlikur pada sujut nang ngarepé sing njagong nang dampar mau, nyembah sing urip langgeng slawas-lawasé. Pini-
Pamedaran 4:11 tuwa patlikur mau terus nyèlèhké makutané nang ngarepé dampar mau karo ngomong: 1111 "Duh Gusti, Gusti Allahé awaké déwé, Kowé pantes nampa kaluhuran, pamuji lan pangwasa, awit Kowé sing nggawé sembarang. Sangka kekarepané Gusti sembarang ènèng lan bisa urip." Buku gulungan Buku gulungan Aku terus weruh nèk sing njagong nang dampar mau tangané tengen nyekel buku gulungan. Buku mau njaba-njero kebek tulisan lan diségel karo ségel pitu. 22 Aku uga weruh mulékat sing gedé-gagah. Mulékat iki ngomong nganggo swara banter: "Sapa sing pantes nglèntèki ségel-ségel iki lan mbukak bukuné?" 33 Nanging ora ènèng wong nang swarga apa nang bumi apa nang sak ngisoré bumi sing bisa mbukak buku gulungan kuwi lan ndelok njeroné. 44 Aku terus nangis kelara-lara, awit ora ènèng wong sing bisa mbukak buku mau lan matya isiné. 55 Terus ènèng pinituwa ngomong marang aku: "Aja nangis! Delokké, singa turunané Yudah, turunané ratu Daved, wis menangké lan bisa nglèntèk ségel pitu mau lan mbukak bukuné gulungan." 55 66 Aku terus weruh Tyempé ngadek nang sak tengahé dampar lan kauripan papat lan para pinituwa. Tyempé mau kétoké kaya wis dibelèh. Tyempé mau sunguné pitu lan matané pitu, yakuwi rohé Gusti Allah pitu sing dikongkon budal nang sak lumahé bumi. 77 Tyempé mau terus maju lan nampani buku gulungan mau sangka tangan-tengené sing njagong nang damparé. 88 Kadung kuwi wis klakon, kauripan papat lan pinituwa patlikur terus sujut nang ngarepé Tyempéné. Saben pinituwa nyekel harep lan mangkok emas isiné menyan, yakuwi pandongané para sutyi. 99 Terus pada singi kidung anyar, tembungé: "Kowé pantes nampa buku gulungan lan nglèntèk ségel-ségelé. Awit Kowé wis dipatèni lan nganggo patimu Kowé wis nebus manungsa sangka saben taler, saben basa, saben negara lan bangsa, kanggo Gusti Allah. Wong-wong mau mbok dadèkké turun-turunané ratu, dadi imam-imam sing ngladèni Gusti Allah, sing uga bakal nyekel pangwasa nang bumi." 1111 Aku terus weruh lan krungu swarané mulékat sing èwon-èwon okèhé. Pada ngadek ngubengi damparé, kauripan papat lan para pinituwa. 1212 Para mulékat mau pada ngomong nganggo swara banter, tembungé: "Tyempé sing wis dibelèh 283 Pamedaran 6:11 pantes nampa pangwasa, kasugihan, kaweruh lan kekuwatan, kahurmatan, kaluhuran lan pamuji." 1313 Aku terus krungu sakkèhé kauripan sing nang swar- ga lan nang bumi lan uga sing nang sak ngisoré bumi lan nang segara, pantyèn sak ènèngé urip kabèh pada singi, tembungé: "Kaluhuran lan pamuji marang sing njagong nang dampar lan marang Tyempéné, kahurmatan lan kekuwatan slawas-lawasé." 1414 Lah kauripan papat mau terus pada semaur: "Amèn." Para pinituwa terus pada sujut lan memuji. Ségel nenem diklèntèk Ségel nenem diklèntèk Aku terus weruh Tyempéné nglèntèk ségel siji sangka ségel sing pitu. Aku krungu tembungé kauripan papat mau sing nomer siji ngomong ngang- go swara kaya gluduk: "Réné!" 22 Aku terus ngematké lan weruh jaran putih. Sing numpak jarané nyekel panah lan dienggoni makuta kamenangan, terus maju kaya wong sing menang perang. 66 33 Tyempéné terus nglèntèk ségel sing nomer loro lan aku krungu kauripan sing nomer loro ngomong: "Hayuk!" 44 Terus ènèng jaran liyané maju, rupané abang mbranang. Sing numpak jarané éntuk pang- wasa mbuwang katentreman sing nang bumi, supaya wong-wong pada matèni sakpada-pada. Mulané wongé éntuk pedang gedé. 55 Tyempéné terus nglèntèk ségel sing nomer telu. Aku krungu kauripan nomer telu ngomong: "Hayuk!" Aku ngematké terus weruh jaran ireng, ditumpaki wong sing nyekel timbangan. 66 Aku terus krungu kaya swara sangka tengah-tengahé kauripan papat mau, uniné: "Gandum sekilo kanggo bayaran sedina lan ja- gung telung kilo kanggo bayaran sedina. Nanging aja ngrusak wit-wit olèf lan wit-wit dreif." 77 Tyempéné terus nglèntèk ségel sing nomer papat lan aku krungu kauripan sing nomer papat ngomong: "Hayuk!" 88 Aku terus weruh ènèng jaran rupané putyet ditumpaki wong sing jenengé Pati. Wongé dietutké karo kratoné Pati. Pati lan kratoné Pati pada éntuk pangwasa matèni seprapaté bumi nganggo pedang, kurang pangan, pernyakit lan kéwan galak. 99 Kadung Tyempéné nglèntèk ségel sing nomer lima, aku weruh nang ngisoré altar nyawa-nyawané wong- wong sing wis dipatèni, jalaran pada nggelarké pitu- turé Gusti Allah. 1010 Nyawa-nyawa mau pada tyeluk- tyeluk nganggo swara banter, uniné: "Duh Kristus sing kwasa déwé, sing sutyi déwé lan sing temen déwé! Kudu ngentèni sepira menèh suwéné enggonmu ngrutu manungsa nang bumi, kanggo mbales eng- goné pada matèni awaké déwé?" 1111 Nyawa-nyawa mau terus dikèki salin putih siji-siji lan diomongi, supaya pada lèrèn ndisik ngentèni genepé tyatyahé wong- wong sing tunggal penggawéan karo wong-wong
Pamedaran 6:12 kuwi lan sedulur-seduluré sing uga bakal pada di- patèni kaya wong-wong mau. 1212 Kadung Tyempéné nglèntèk ségel sing nomer nen- em, aku terus krasa ènèng lindu sing nggegirisi. Srengéngé malih ireng kaya areng lan mbulané malih abang kaya getih. 1313 Lintang-lintang nang langit pada rontok tiba nang bumi, kaya woh anjir sing rontok kenèng angin gedé. 1414 Langité terus ngluntung kaya kertas digulung lan sakkèhé gunung lan pula pada ngalih sangka panggonané. 1515 Para ratu nang bumi, para penggedé lan para penuntuné militèr, para wong sugih lan para pangwasa, sakkèhé slaf lan wong merdéka pada ndelik nang guwa-guwa lan nang watuné gunung-gunung. 1616 Wong-wong mau pada ngomong marang gunung-gunung lan watu-watu: "Tibaa nibani awaké déwé lan aling-alingana awaké déwé, supaya awaké déwé ora kétok karo wong sing njagong nang dampar lan supaya awaké déwé ora kenèng setrapané Tyempéné. 1717 Awit dina pembale- sané sing njagong nang dampar lan Tyempéné wis teka; lah sapa sing bisa urip?" WWong satus patang puluh papat è ong satus patang puluh papat èwuwu 77 Aku terus weruh mulékat papat ngadek nang po- joké bumi papat, pada nyekel angin nang bumi sangka kéblat papat. Dadiné nang daratan, nang segara lan nang wit-witan ora ènèng angin, anteng kabèh. 22 Aku terus weruh ènèng mulékat liyané njedul sangka wétan, nggawa tyap-tyapané Gusti Allah sing urip. Karo swara banter mulékat mau ngomong marang mulékat papat sing dikèki pangwasa karo Gusti Allah ngrusak daratan lan segara. 33 Tembungé ngéné: "Aja ngrusak daratan lan segara apa wit-witan, sakdurungé awaké déwé ngetyap batuké para peladèné Gusti Allah." 44 Aku terus diomongi nèk ty- atyahé para peladèné Gusti Allah sing dietyapi batuké ènèng satus patang puluh papat èwu. 55 Wong-wong kuwi tekané sangka taleré bangsa Israèl rolas, saben taler wong 12.000. Yakuwi sangka taleré Yudah, Rubèn, Gad, Aser, Naftali, Manasé, Siméon, Lévi, Isakar, Sébulon, Yosèf lan Bènyamin. WWong okèh or a kenèng diitung ong okèh ora kenèng diitung 99 Aku terus weruh ènèng wong okèh banget, ora kenèng diitung sangking okèhé. Wong-wong kuwi tekané sangka sakkèhé bangsa, taler, negara lan basa lan pada ngadek nang ngarepé dampar lan nang ngarepé Tyempéné. Wong-wong nganggo salin putih lan nyekel pangé palem karo nyebut nganggo swara banter, uniné: "Awaké déwé iki bisané slamet namung jalaran sangka Gusti Allahé awaké déwé sing njagong nang damparé lan jalaran sangka Tyempéné." 1111 Para mulékat pada ngadek ngubengi damparé, bareng karo para pinituwa lan kauripan papat mau. Para mulékat terus pada mengkurep sujut marang Gusti Al- lah nang ngarepé dampar mau. 1212 Pada memuji Gusti Allah tembungé: "Amèn! Sakkèhé pamuji diaturké 284 Pamedaran 8:11 marang Gusti Allahé awaké déwé, uga sak ènèngé ka- mulyan lan kaweruh. Pantes nèk awaké déwé ngaturké panuwun lan kahurmatan. Pangwasa lan kekuwatané langgeng slawas-lawasé. Amèn!" 1313 Terus ènèng pinituwa siji takon marang aku ngéné: "Apa kowé ngerti sapa sing nganggo salin putih kuwi lan sangka ngendi tekané?" 1414 Aku semaur: "Bapak, aku ora ngerti. Malah Bapak sing ngerti." Pinituwa mau terus ngomong marang aku: "Kuwi wong-wong sing metu sangka kasangsaran gedé lan sing wis pada ngumbah saliné dadi putih nganggo getihé Tyempéné. 1515 Mulané pada ngadek nang ngarepé damparé Gusti Allah lan pada nyembah Gusti Allah awan lan wengi nang omahé. Gusti Allah sing njagong nang dampar kuwi bakal manggon nang ten- gahé wong-wong kuwi. 1616 Wong-wong kuwi ora bakal ngrasakké ngelih lan ngelak menèh lan ora bakal ngrasakké panasé srengéngé sing sumelèt. 1717 Awit Tyempéné sing njagong nang dampar bakal dadi pan- goné lan bakal nuntun wong-wong nang etuké banyu panguripan lan Gusti Allah bakal ngusapi eluhé mri- paté." Ségel sing nomer pitu diklèntèk Ségel sing nomer pitu diklèntèk Kadung Tyempéné nglèntèk ségel sing nomer pitu, nang swarga terus sepi pet setengah jam suwéné. 22 Aku terus weruh mulékat pitu ngadek nang ngarepé Gusti Allah pada dikèki trompèt pitu. 88 33 Mulékat liyané sing nggawa wadah menyan sing emas nyedeki altar terus ngadek nang ngarepé altar mau. Mulékat mau éntuk menyan okèh sing kudu diobong lan dipasrahké marang Gusti Allah, bareng karo pandongané para umaté Gusti Allah kabèh, nang altar emas nang ngarepé dampar. 44 Kebulé menyan sing diobong tyampur karo pandongané para umaté Gusti Allah munggah sangka tangané mulékat mau marang Gusti Allah. 55 Mulékaté terus nggawa wadah menyané, terus diisèni geni sangka altar, terus dibuwang nang bumi. Terus ènèng swarané gluduk gemluduk bareng karo klélapé bledèk, uga ènèng lin- du. 66 Sakwisé kuwi mulékat pitu sing pada nyekel trompèt mau terus pada tata-tata arep diunèkké. 77 Kadung mulékat sing nomer siji ngunèkké trompèté, terus ènèng udan krikil ès lan geni tyampur karo getih tiba nang bumi. Sak prateluné bumi lan sak prateluné wit-witan kobong kabèh, uga sakkèhé suket. 88 Mulékat nomer loro terus ngunèkké trompèté. Terus ènèng kaya gunung gedé metu geniné di- untyalké nang segara. Sak prateluné segara terus mal- ih dadi getih. 99 Sak prateluné kauripan nang segara terus pada mati lan sak prateluné kapal-kapal kelep kabèh. 1010 Mulékat nomer telu terus ngunèkké trompèté, terus ènèng lintang gedé sing murup kaya obor, tiba sangka langit. Lintang murup kuwi nibani sak prateluné laut-laut lan etuk-etuké banyu. 1111 Lintangé
Pamedaran 8:12 jenengé Absintu, tegesé pait. Sak prateluné sakkèhé banyu terus malih pait, marakké okèh wong pada mati, jalaran ngombé banyu pait kuwi. 1212 Mulékat nomer papat terus ngunèkké trompèté, terus sak prateluné srengéngé lan sak prateluné mbu- lan, uga sak prateluné lintang-lintang ilang sloroté, marakké sak prateluné awan lan sak prateluné wengi ilang padangé. 1313 Aku terus weruh manuk garuda mabur duwur nang awang-awang. Manuk mau nyuwara banter. "Tyi- laka, tyilaka! Tyilaka nekani sakkèhé wong nang bumi, nèk mulékat telu liyané ngunèkké trompèté." ompèt sing lima TTrrompèt sing lima 99 Mulékat sing nomer lima terus ngunèkké trompèté. Aku terus weruh ènèng lintang tiba sangka langit nibani bumi. Lintang mau éntuk kunty- iné lawangé jurang. 22 Kadung lawangé dibukak, terus ènèng kebul metu sangka jurang mau, kaya kebulé pawon gedé. Sloroté srengéngé lan awang-awang malih peteng, jalaran sangka kebul mau. 33 Sangka ke- bul mau terus ènèng walang okèh pada metu lan niba nang bumi. Walang-walang mau éntuk pangwasa, malih bisa ngentup kaya kalajengking. 44 Walang- walang mau pada dipenging ngrusak suket apa wit-wi- tan lan tetukulan liya-liyané nang bumi, kejaba na- mung manungsa sing nang batuké ora ènèng tyapé Gusti Allah. 55 Walang-walang mau ora dililani matèni manungsa, nanging namung ngajar waé nganggo rasa lara. Rasa lara mau suwéné limang sasi lan rasané kaya nèk dientup kalajengking. 66 Sakjeroné li- mang sasi mau wong-wong njaluk mati waé sangking larané, nanging ora bisa. Pada kepéngin mati, nang- ing malah diedohi karo pati. 77 Rupané walang-walang mau kaya jaran sing tata- tata arep perang. Nang endasé ènèng kaya makuta emas. Rainé kaya rai manungsa. 88 Wuluné kaya ram- buté wong wédok lan untuné kaya untu singa. 99 Dadané kaya ditutupi wesi lan swarané swiwiné gem- ruduk kaya swarané grobak perang ditarik karo jaran pirang-pirang. 1010 Walang-walang mau nduwé buntut lan entup kaya entupé kalajengking. Nang buntuté ènèng kekuwatané kanggo nglarakké manungsa li- mang sasi suwéné. 1111 Walang-walang mau nduwé ratu, yakuwi mulékat penggedéné jurang peteng. Ing basa Ibrani jenengé Abadon, ing basa Grik Apolion, tegesé tukang ngrusak. 1212 Kasangsaran sing sepisan wis klakon. Ijik ènèng kasangsaran loro menèh. ompèt sing nenem TTrrompèt sing nenem 1313 Mulékat sing nomer nenem terus ngunèkké trompèté. Aku terus krungu swara sangka altar emas sing nang ngarepé Gusti Allah. 1414 Sangka pojoké papat kuwi aku krungu swara ngomong ngéné marang mulékat sing nomer nenem sing nyekel trompèt mau: "Mulékat papat sing pada kebanda nang sak tyedeké 285 Pamedaran 10:9 laut Efrat utyulana." 1515 Mulékat papat mau terus diu- tyuli. Kuwi mulékat sing wis dityawiské kanggo matèni sak prateluné manungsa sing jamé, dinané, sasiné lan tauné wis ditengeri. 1616 Aku krungu tyatyahé soldat sing numpak jaran, rong atus mliyun. 1717 Ing pamedaran kuwi aku weruh jaran-jaran lan sing pada numpaki. Sing pada numpak mau nganggo salin wesi sing ru- pané abang mbranang lan biru kaya hiyasin lan kun- ing kaya lirang. Endasé jarané kaya endas singa lan tyangkemé metu geniné, kebul lan lirang. 1818 Sak prateluné manungsa pada dipatèni karo memala telu, yakuwi geni, kebul lan lirang sing metu sangka tyangkemé jaran-jaran mau. 1919 Kekuwatané jaran-jaran kuwi nang tyangkemé lan nang buntuté, awit buntuté kaya ula ènèng endas-endasé. Jaran-jaran mau ngrusak manungsa nganggo buntut-buntuté. 2020 Nanging turahané manungsa, sing ora dipatèni nganggo memala telu mau, pada ora ninggal peng- gawéné ala. Ora pada mari enggoné nyembah marang para demit lan brahala-brahala gawéan emas, selaka, brons, watu apa kayu sing ora bisa weruh, krungu apa mlaku. 2121 Uga ora pada mari enggoné pa- da mematèni, nglakoni èlmu pepeteng, laku bédang lan nyenyolong. Mulékat lan buku gulungan tyilik Mulékat lan buku gulungan tyilik 1010 Aku terus weruh mulékat liyané sing gagah lan rosa medun sangka swarga. Mulékat mau kem- ulan méga lan nang sirahé ènèng kluwungé. Rainé semlorot kaya srengéngé lan sikilé kaya tyagak geni. 22 Tangané mulékat mau nyekeli buku gulungan tyilik sing wis mbukak. Sikilé sing tengen ngadek nang segara lan sing kiwa nang daratan. 33 Mulékat mau mbengok seru kaya nggerengé singa. Sakwisé iku gluduk pitu nyauri nganggo swara sing pating gluduk. 44 Apa sing diomong karo gluduk pitu mau ijik arep tak tulis, nanging aku krungu swara sangka swarga ngomong: "Apa sing diomong karo gluduk pitu iku we- wadi. Aja ditulis!" 55 Mulékat sing aku weruh ngadek nang segara lan nang daratan mau terus ngetungké tangané tengen nang swarga. Mulékaté terus sumpah ing jenengé sing urip langgeng slawasé, sing nggawé langit, bumi lan segara sak isiné, tembungé: "Dinané ora bakal di- undurké menèh. 77 Nanging nèk mulékat sing nomer pitu ngunèkké trompèté, Gusti Allah bakal nindakké rantyamané, kaya sing wis dikabarké marang para peladèné, yakuwi para nabi." 88 Swara sing aku wis krungu sangka swarga mau terus ngomong menèh: "Majua, buku gulungan sing mbukak sing nang tangané mulékat sing ngadek nang segara lan nang daratan kuwi tampanana." 99 Aku terus marani mulékaté lan nembung, supaya bukuné dikèkké marang aku. Mulékaté ngomong ngéné: "Tampanana lan panganen. Nang wetengmu rasané bakal ketyut, nanging nang tyangkemmu rasané legi kaya madu."
Pamedaran 10:10 1010 Buku tyilik mau terus tak tampani lan tak pangan. Nang tyangkem rasané kaya madu, nanging kadung wis tak elek nang weteng rasané ketyut. 1111 Aku terus dipréntah kongkon ngabarké pituturé Gusti Allah menèh marang para bangsa, negara-negara, basa lan para ratu. Seksiné Gusti Allah loroo Seksiné Gusti Allah lor 1111 Sakwisé kuwi aku terus dikèki kayu ukuran. Aku diomongi ngéné: "Omahé Gusti Allah lan altaré diukur. Diitung sepira tyatyahé wong sing nyembah Gusti Allah nang kono. 22 Namung latar sak njabané omahé Gusti Allah aja diukur, awit kuwi wis dipasrahké marang wong-wong sing ora kenal marang Gusti Al- lah, sing bakal ngidek-idek kuta sutyi kuwi patang pu- luh loro sasi suwéné. 33 Aku bakal ngongkon seksiku loro nganggo sandangané wong kepatèn. Tak kongkon ngabarké pituturku rolas atus swidak dina suwéné." 44 Seksi loro mau yakuwi wit olèf loro lan wadah dian loro sing ngadek nang ngarepé Gusti Allahé jagat. 55 Nèk ènèng wong sing arep nindakké ala marang sek- si loro kuwi, bakal dientèkké karo geni sing metu sangka tyangkemé seksi loro mau. Mengkono kuwi kabèh wong sing arep nggawé susahé bakal dipatèni. 66 Seksi loro mau dikèki pangwasa ngantying langit, su- paya ora ènèng udan suwéné pada ngabarké pituturé Gusti Allah. Uga pada éntuk pangwasa ngganti sakkèhé banyu didadèkké getih. Malah uga nduwé pangwasa ngajar bumi nganggo sak wernané memala, sak wayah-wayah sing dikarepké. 77 Nèk wis rampung enggoné pada ngetokké paseksiné, kéwan sing metu sangka jurang peteng bakal nglawan, ngalahké lan matèni seksi loro mau. 88 Layoné bakal gumlétak nang dalan nang kuta gedé, panggonan pentèngané Gustiné. Kuta mau dije- nengké Sodom lan Egipte, kuwi tembung kanggo nggambarké. 99 Wong-wong sangka sakkèhé taler, bangsa, basa lan negara bakal nonton layon mau suwéné telung dina setengah. Layon mau ora kelilan dikubur. 1010 Wong-wong nang bumi bakal pada bungah karo patiné seksi loro mau. Terus pada nganakké ker- améan lan pada kirim-kiriman kado, awit nabi loro sing nggawé susahé wong kabèh wis mati. 1111 Nanging sakwisé telung dina setengah layon loro mau terus nampa ambekan sangka Gusti Allah. Terus pada tangi lan kabèh wong sing weruh pada wedi banget. 1212 Nabi loro kuwi terus pada krungu swara banter sangka swarga nyeluk ngéné: "Pada munggaha réné!" Terus pada munggah nang swarga kakemulan méga lan mungsuh-mungsuhé pada weruh kabèh. 1313 Terus ènèng lindu gedé ngrubuhké sak prasepuluhé kuta lan wong pitung èwu mati. Wong-wong sing ijik urip pada wedi banget, terus pada ngluhurké Gusti Allah nang swarga. 1414 Kasangsaran sing pindo wis kliwat. Kasangsaran sing nomer telu ndang nusul. 286 Pamedaran 12:6 ompèt nomer pitu diunèkké TTrrompèt nomer pitu diunèkké 1515 Kadung mulékat nomer pitu ngunèkké trompèté, nang swarga terus ènèng swara-swara banter uniné ngéné: "Pangwasané donya saiki dityekel karo Gustiné awaké déwé lan Kristus. Dèkné bakal dadi ratu lan nyekel pangwasa slawas-lawasé." 1616 Para pinituwa pat- likur sing pada njagong nang dampar-dampar nang ngarepé Gusti Allah terus pada sujut marang Dèkné. 1717 Tembungé: "Duh Gusti Allah sing kwasa déwé, sing ènèng saiki lan mbiyèn, Awaké déwé maturkesuwun enggoné Gusti gelem nyekel pangwasané sing gedé lan saiki nglakokké pangwasa kuwi. 1818 Wong-wong sing ora kenal marang Gusti pada nga- muk, awit wis tekan wantyiné enggoné Gusti bakal ngetokké nesuné. Wantyiné uga wis tekan enggoné Gusti bakal ngrutu wong-wong sing wis mati. Wis tekan wantyiné Gusti bakal ngupahi para peladèné, yakuwi para nabi lan kabèh umaté Gusti, yakuwi kabèh wong sing ngabekti marang Gusti, sing tyilik lan sing gedé. Saiki wis wantyiné Gusti ngrampungké kabèh wong sing ngrusak bumi." 1919 Omahé Gusti Allah sing nang swarga terus menga lan Kotak Wadah Prejanjian terus kétok nang kono. Terus ènèng klélap-klélap, swara horek lan gumluduk, uga buminé goyang-gaying lan udan ès sing deres banget. ong wédok lan naga WWong wédok lan naga Nang langit terus kétok ènèng rerupa sing ng- gumunké. Enèng wong wédok nganggo salin srengéngé ngadek, mbulané nang ngisoré sikilé lan nang sirahé nganggo makuta sing ènèng lintangé ro- las. 22 Wong wédok mau meteng lan jalaran wis tekan wantyiné mbayi, mulané wongé nglarani karo sambat. 33 Nang langit terus ènèng rerupa anèh menèh ngé- tok, yakuwi ènèng naga gedé banget, rupané abang mbranang, endasé pitu lan sunguné sepuluh lan saben endas ènèng diadimé. 44 Karo buntuté, naga mau nyèrèt sak prateluné lintang-lintang nang langit, dibuwang nang bumi. Naga mau mapan nang ngarepé wong wédok sing nglarani mau, arep nguntal bayiné nèk lair. 55 Wong wédok mau terus nglairké anak lanang, sing bakal ngwasani para bangsa ngang- go teken wesi. Nanging dadakan waé anak lanang mau karebut, terus digawa nang ngarepé damparé Gusti Allah. 66 Lah wong wédoké terus mblayu nang wustèn, nang panggonan sing wis dityawiské karo Gusti Allah. Nang kono wong wédok mau diopèni ro- las atus swidak dina suwéné. 1212
Pamedaran 12:7 Naga dikalahké Naga dikalahké 77 Nang swarga terus ènèng peperangan. Mikaèl lan mulékat-mulékaté pada peperangan nglawan naga mau. Naga mau uga diréwangi karo para mulékaté. 88 Nanging naga kalah peperangé. Mulané naga lan para mulékaté ora dililani manggon nang swarga. 99 Naga gedé terus diuntyalké metu, yakuwi ula sing kuna, sing uga diarani Iblis lan Sétan, sing nyasarké sak isiné jagat. Bareng karo mulékat-mulékaté naga mau diuntyalké nang bumi. Kidung kamenangan Kidung kamenangan 1010 Aku terus krungu swara banter banget nang swar- ga, muni ngéné: "Saiki wis tekan waktuné Gusti Allah nylametké umaté. Saiki Gusti Allah wis nglakokké pangwasané. Pangwasané Kristus saiki wis teka. Awit sing ngelahké para seduluré awaké déwé nang ngarepé Gusti Allah, sing ngelahké awan-wengi, saiki wis diuntyalké sangka swarga. 1111 Para seduluré awaké déwé wis pada ngalahké naga nganggo getihé Tyem- péné lan nganggo pituturé Gusti Allah sing dikabarké. Awit ora pada éman nyawané déwé, nanging pada saguh mati. 1212 Mulané, swarga lan sing manggon nang swarga pada bungah-bungaha! Nanging tyilaka tenan bumi lan segara. Awit Sétan wis medun nekani kowé karo nesu banget, mangertèni nèk waktuné wis garèk sedilut." yak wong wédok Naga ngoyak wong wédok Naga ngo 1313 Kadung naga éling nèk wis dibuwang nang bumi, terus ngoyak wong wédok sing wis nglairké anak lanang mau. 1414 Nanging Gusti Allah ngekèki swiwiné garuda gedé marang wong wédoké, supaya bisa mabur lunga nang panggonané nang wustèn. Nang wustèn kono wong wédoké dirumati telung taun setengah suwéné lan dipageri sangka ulané. 1515 Naga mau nyemburké banyu kaya laut sangka tyangkemé, supaya wong wédoké katut karo banyuné. 1616 Nanging bumi nulungi wong wédoké. Bumi mangapké tyangkemé lan nguntal banyu sing disemburké karo naga mau. 1717 Naga nesu banget marang wong wé- doké, terus lunga arep nglawan turun-turunané wong wédoké, yakuwi kabèh sing pada nggatèkké marang pituturé Gusti Allah lan temen nurut marang piwu- langé Gusti Yésus. 1818 Naga terus mapan nang pinggir segara. KéKéwan sing njedul sangka segar wan sing njedul sangka segaraa 1313 Aku terus weruh kéwan njedul sangka segara, sunguné sepuluh lan endasé pitu. Saben sungu ènèng makutané lan nang saben endasé ènèng tulisan sing ngolok-olok marang Gusti Allah. 22 Kéwan sing aku weruh kuwi rupané kaya matyan tutul, sikilé kaya sikil bruwang lan tyangkemé kaya tyangkem sin- ga. Kéwan mau dikèki kekuwatan karo naga, malah uga dikèki damparé lan pangwasané sing gedé. 33 Ké- 287 Pamedaran 13:18 toké endasé kéwan mau ènèng siji sing tatu ngge- girisi, nanging tatuné wis pulih. Wong sak jagat terus pada ngetutké kéwan mau karo nggumun lan pada nyembah naga, awit naga ngekèki pangwasa marang kéwan. Wong-wong mau pada memuji marang kéwan, tembungé: "Sapa sing bisa madani kéwan iki lan sapa sing wani perang karo dèkné?" 55 Kéwan mau dililani karo Gusti Allah ngetokké tem- bung-tembung gemunggung lan tembung-tembung pengolok-olok marang Gusti Allah. Kéwan dililani uga nglakokké pangwasa, patang puluh loro sasi suwéné. 66 Kéwan terus ngolok-olok marang Gusti Allah, uga ngolok-olok jenengé lan omahé Gusti Allah lan kabèh sing manggon nang swarga. 77 Kéwan uga kelilan nglawan lan ngalahké kabèh sing pada nurut Gusti Al- lah. Malah kelilan nglakokké pangwasa marang saben taler lan negara, basa lan bangsa. 88 Kabèh wong nang bumi pada nyembah marang kéwan, yakuwi kabèh wong sing kawit jagat digawé jenengé ora ketulis nang Buku Panguripané Tyempéné sing wis kabelèh. 99 "Sapa sing nduwé kuping, dirungokké! 1010 Sapa wis pinesti disetrap ya bakal dilebokké setrapan. Sapa wis pinesti mati karo pedang ya bakal dipatèni karo pedang. Mulané umaté Gusti Allah kudu sabar-man- tep lan pretyaya." KéKéwan sing metu sangka dar wan sing metu sangka daratanatan 1111 Aku terus weruh kéwan liyané njedul sangka daratan. Kéwan iki sunguné loro kaya sunguné tyem- pé lan swarané kaya swarané naga. 1212 Kéwan iki nglakokké sakkèhé pangwasané kéwan sing ndisik. Ja- gat lan wong kabèh sing manggon nang kono pada dipeksa nyembah marang kéwan sing ndisik, sing wis mari sangka tatuné sing medèni. 1313 Kéwan sing nomer loro nganakké mujijat-mujijat sing nggumunké. Nang ngarepé wong kabèh kéwan mau ngedunké geni sangka langit. 1414 Kéwan iki pantyèn kelilan nindakké mujijat-mujijat nang ngarepé kéwan sing ndisik. Wong kabèh dikongkon karo kéwan sing nomer loro supaya ngedekké retya kanggo ngurmati kéwan sing ndisik, sing wis tatu karo pedang, nanging ijik urip. 1515 Kéwan sing nomer loro éntuk pangwasa ngekèki nyawa marang retya mau, supaya retyané bisa ngomong lan matèni kabèh wong sing ora gelem nyembah marang dèkné. 1616 Wong kabèh, gedé-tyilik, sugih-mlarat, slaf lan wong merdéka, dipeksa karo kéwan sing nomer loro mau, nggawa tenger nang tangané tengen lan nang batuké. 1717 Dadiné ora ènèng wong siji waé sing bisa tuku apa adol, nèk ora nduwé tengeré kuwi, yakuwi jenengé kéwan apa nomeré jenengé kéwan mau. 1818 Iki mbutuhké kaweruh. Wong sing nduwé kaweruh bisa ngerti tegesé nomeré kéwan kuwi, awit nomer kuwi ngomongké manungsa lan nomeré kuwi nem atus swidak nenem.
Pamedaran 14:2 Pamujiné wong-wong sing Pamujiné wong-wong sing wis nampa keslametan wis nampa keslametan 1414 Aku terus weruh Tyempéné ngadek nang gu- nung Sion. Karo Dèkné ènèng wong satus patang puluh papat èwu. Nang batuké wong-wong mau ketulis jenengé Tyempéné lan jenengé Bapaké. 22 Aku terus krungu swara sangka langit kaya swarané banyu okèh gemrojok lan kaya swarané gluduk sing medèni, uga kaya swarané tyemplung sing ditabuh karo para penabuh. 33 Nang ngarepé dampar lan nang ngarepé kauripan papat, uga nang ngarepé para pini- tuwa sing nang sak ubengé dampar mau wong satus patang puluh papat èwu pada singi kidung anyar. Ora ènèng sing bisa blajar kidung mau, kejaba namung wong satus patang puluh papat èwu sing wis dis- lametké sangka bumi. 44 Kuwi wong sing pada nyimpen awaké resik, jalaran ora tyetyampuran karo wong wé- dok. Dadiné ora nduwé bojo. Wong-wong iki pada ngetutké Tyempéné nang endi waé. Iki sing pada kate- bus sangka tengahé manungsa kabèh, dadi kurban sing ndisik déwé sing dipasrahké marang Gusti Allah lan marang Tyempéné. 55 Wong-wong kuwi ora tau goroh lan ora ènèng regeté. Mulékat telu Mulékat telu 66 Aku terus weruh ènèng mulékat liyané mabur nang awang-awang, nggawa kabar kabungahan sing langgeng, dikabarké marang wong-wong sing mang- gon nang bumi, saben bangsa, taler, basa lan negara. 77 Mulékat mau ngomongé karo swara banter: "Pada wedia marang Gusti Allah lan pada dipuji Jenengé, aw- it saiki wis tekan wantyiné enggoné Dèkné bakal ngru- tu manungsa. Pada sujuta marang Dèkné sing ng- gawé langit lan bumi, segara lan sakkèhé etuké banyu." 88 Mulékat sing ndisik disusul karo mulékat sing kèri sing ngomong: "Wis rubuh! Kuta Babilon sing gedé wis rubuh! Ya kuta iki sing marakké para bangsa pada mendem ngombé ala lan laku bédang." 99 Terus ènèng mulékat nomer telu nusul, ngomong banter: "Wong sing nyembah marang kéwan lan retyané lan sing nampa tengeré nang batuké apa tan- gané, wong kuwi bakal ngombé angguré nesuné Gusti Allah, sing wis dityawiské nang wadahé, tanpa diku- rangi setitik-setitika. Wong kabèh bakal diajar ngang- go geni lan lirang nang ngarepé para mulékaté Gusti Allah lan nang ngarepé Tyempéné. Kebulé geni sing ngajar wong-wong mau munggah slawas-lawasé. Ajaran kuwi ora bakal lèrèn awan-wengi, yakuwi wong-wong sing pada nyembah marang kéwan lan retyané lan kabèh wong sing nduwé tengeré jenengé kéwan mau." 1212 Ing kéné umaté Gusti Allah, sing pada manut marang pituturé lan sing pada temen nurut Gusti Yé- sus, kudu sabar-mantep. 288 Pamedaran 15:4 1313 Aku terus krungu swara sangka swarga: "Ditulis: Beja wong sing pada mati menunggal karo Gusti." "Pantyèn ngono," tembungé Rohé Allah. "Supaya pa- da lèrèn sangka penggawéané sing rekasa lan bisa ngrasakké pametuné penggawéané." Bumi dienèni Bumi dienèni 1414 Aku terus weruh ènèng méga putih. Nang méga kono ènèng sing njagong, kétoké kaya Gusti Yésus, Anaké Manungsa. Sirahé nganggo makuta emas lan tangané nyekel arit sing landep. 1515 Terus ènèng mulékat metu sangka omahé Gusti Allah. Mulékaté ngomong seru marang sing njagong nang méga mau, tembungé: "Arit kuwi dikanggokké kanggo panèn, awit wis tekan wantyiné panèn, panènané wis tuwa." 1616 Sing njagong nang méga terus ngetungké arité nang bumi terus bumi dienèni. 1717 Aku terus weruh mulékat liyané metu sangka om- ahé Gusti Allah nang swarga, nyekel arit sing landep. 1818 Sakwisé kuwi terus mulékat sing nomer telu metu sangka altar. Mulékaté kuwi ngwasani geni. Mulékat iki terus mbengok marang mulékat sing nyekel arit landep mau, tembungé: "Aritmu landep kuwi eng- gonen babat lan dompol-dompolan dreif sing nang kebon dreif nang bumi pada diunduh, awit wis mateng-mateng!" 1919 Mulékaté terus nyabetké arité lan ngunduhi dreif terus diuntyalké nang jeding peresan sing gedé, yakuwi panggonané nesuné Gusti Allah. 2020 Dreifé terus diperesi nang sak njabané kuta. Sangka peresan mau terus metu getihé, mili terus, jeruné sampèk ènèng rong mèter lan adohé telung atus kilo- mèter. a mulékat sing nggawa memala sing kèri ParPara mulékat sing nggawa memala sing kèri 1515 Aku terus weruh rerupa sing élok lan nggu- munké. Enèng mulékat pitu pada nggawa memala pitu sing kèri. Iki setrapané Gusti Allah sing kèri déwé. 22 Aku terus weruh rerupa kétoké kaya segara katya tyampur karo geni. Aku uga weruh wong-wong sing wis pada menang enggoné perang karo kéwan lan retyané lan menangké wong sing jenengé digambarké nganggo nomer. Wong-wong sing wis pada menang kuwi pada ngadek nang pinggiré segara katya mau. Pada nyekel tylempung sing dikèki Gusti Allah. 33 Wong-wong pada singi kidungé nabi Moses, peladèné Gusti Allah lan kidungé Tyempéné, tem- bungé: "Duh Gusti Allah sing kwasa déwé, Pantyèn gedé lan nggumunké penggawéné Gusti, Duh Ratuné kabèh bangsa, Tumindaké Gusti pantyèn lempeng lan bener. 44 Duh Gusti, sapa sing ora wedi marang Kowé? Sapa sing ora ngluhurké jenengé Gusti? Awit namung Gusti déwé sing sutyi.
Pamedaran 15:5 Kabèh bangsa bakal mara lan nyembah marang Gusti, awit kabèh wong wis ngerti nèk tandangé Gusti bener." 55 Sakwisé kuwi aku terus weruh omahé Gusti Allah nang swarga mbukak lan nang njeroné ènèng tarup panggonané Gusti Allah. 66 Mulékat pitu sing nggawa memala pitu mau pada metu sangka omahé Gusti Al- lah, nganggo klambi putih sumeblak lan nang dadané nganggo sabuk emas. 77 Salah-sakwijiné kauripan pap- at mau terus ngelungké mangkok emas marang mulékat pitu mau, mangkoké kabèh kebek karo ne- suné Gusti Allah sing urip langgeng slawasé. 88 Omahé Gusti Allah terus kebek karo kebul sangka kaluhurané lan pangwasané Gusti Allah. Sakdurungé memala pitu sing ditindakké karo mulékat pitu rampung, ora ènèng wong siji waé sing éntuk mlebu nang omahé Gusti Al- lah. Memala pitu Memala pitu Aku terus krungu swara banter sangka omahé Gusti Allah ngomong marang mulékat pitu mau ngéné: "Pada budala! Mangkok pitu isiné nesuné Gusti Allah pada suntaken nang bumi!" 1616 22 Mulékat sing nomer siji terus budal lan nyuntak mangkoké nang bumi. Wong-wong sing pada ngang- go tengeré kéwané lan sing pada nyembah retyané terus pada kenèng lara wudun sing medèni lan nggi- lani. 33 Sakwisé kuwi mulékat sing nomer loro nyuntak mangkoké nang segara. Banyuné terus dadi kaya geti- hé wong mati, marakké sak ènèngé kauripan nang segara pada mati. 44 Mulékat sing nomer telu terus nyuntak mangkoké nang laut-laut lan etuk-etuké banyu, marakké banyuné dadi getih. 55 Aku terus krungu mulékat sing ngwasani banyu ngomong: "Duh Gusti Allah sing sutyi déwé! Gusti pantyèn sing bener déwé, sing ènèng sai- ki, uga ing jaman sing kliwat. 66 Jalaran wong-wong kuwi pada ngutahké getihé para sutyi lan para nabi, mulané wong-wong kuwi pada mbok ombèni getih. Kuwi pantyèn wis sak mestiné." 77 Aku terus krungu swara sangka altar, uniné: "Duh Gusti, Gusti Allah sing kwasa déwé, enggonmu ngrutu kuwi pantyèn bener lan adil." 88 Sakwisé kuwi mulékat nomer papat nyuntak mangkoké nang srengéngé. Srengéngé terus kelilan mbrongos manungsa nganggo panasé sing sumelèt. 99 Manungsa terus pada gosong, jalaran sangka sumelèté panasé. Manungsa terus pada ngolok-olok Gusti Allah sing nekakké memala mau. Nanging ma- nungsa meksa ora gelem marèni dosa-dosané lan ora gelem ngluhurké Gusti Allah. 1010 Mulékat sing nomer lima terus nyuntak mangkoké nang damparé kéwané. Panggonan kono terus malih peteng kabèh lan wong-wong sampèk pada nggeget ilaté déwé sangking ngrasakké larané. 1111 Wong-wong mau terus pada ngolok-olok Gusti Allah sing nang 289 Pamedaran 17:6 swarga, awit ora betah ngrasakké larané lan jalaran sangka wudun-wuduné. Nanging wong-wong meksa ora gelem marèni klakuané sing ala. 1212 Sakwisé kuwi mulékat sing nomer nenem terus nyuntak mangkoké nang laut Efrat. Lauté terus asat, sampèk kenèng dienggo liwat karo ratu-ratu sangka bawah wétanan. 1313 Aku terus weruh ènèng roh reget telu rupané kaya kodok. Siji metu sangka tyangkemé naga, siji metu sangka tyangkemé kéwané lan sijiné metu sangka tyangkemé nabi palsu. 1414 Kodok telu kuwi roh-rohé sétan sing pada nggawé mujijat-mujijat. Kodok-kodok mau terus nekani ratu-ratu sak jagat kabèh, pada dilumpukké diejèk perang ing dina gedé, dinané Gusti Allah sing kwasa déwé. 1515 "Kowé tak omongi nèk Aku bakal teka kaya tyarané maling. Beja wong sing jaga-jaga lan nganggo san- dangané, supaya ora wuda lan ditonton wong." 1616 Roh-roh mau nglumpukké para ratu nang pangg- onan sing ing basa Ibrani jenengé Armakédon. 1717 Sakwisé kuwi, mulékat sing nomer pitu nyuntak mangkoké nang awang-awang. Sangka damparé om- ahé Gusti Allah nang swarga terus ènèng swara ban- ter ngomong: "Wis rampung!" 1818 Terus ènèng klélap- klélap, gluduk lan lindu gedé sing durung tau klakon kawit bumi dienggoni manungsa. 1919 Kuta sing gedé petyah dadi telu. Semono uga kuta-kutané kabèh bangsa sak jagat, kabèh jugruk. Gusti Allah ora lali marang kuta gedé Babilon. Kuta iki terus diombèni anggur nesuné Gusti Allah. 2020 Sakkèhé pula terus pada ilang lan gunung-gunung uga wis ora kétok. 2121 Terus ènèng udan ès prongkolan, sak prongkolan boboté sèket kilo, pada tiba sangka langit, nibani wong-wong. Wong-wong terus pada ngolok-olok Gusti Allah, jalaran sangka memala udan ès sing nggilani kuwi. Putusan bab kuta Babilon Putusan bab kuta Babilon Sakwisé kuwi salah-sakwijiné mulékat pitu sing nggawa mangkok pitu mau marani aku lan ngomongi: "Mbrénéa, tak duduhi setrapané lonté gedé, yakuwi kuta gedé sing didekné nang pangg- onan sing okèh banyuné. 22 Para ratu pada laku bé- dang karo lonté gedé mau, uga wong-wong sing manggon nang bumi wis pada mendem karo angguré bédangé." 1717 33 Ing pangwasané Roh Sutyi aku digawa nang wustèn karo mulékat mau. Nang kono aku weruh ènèng wong wédok numpak kéwan sing rupané abang mbranang. Kéwan mau awaké sak kujur kebek karo tulisan sing ngolok-olok marang Gusti Allah. Kéwan kuwi endasé pitu lan sunguné sepuluh. 44 Wong wédoké nganggo klambi purper lan abang mateng sing ènèng emas, inten lan mutiarané. Tangané nyekel tyangkir emas sing kebek karo barang-barang reget lan jijik, éntuk-éntuké enggoné laku bédang. 55 Nang batuké wong wédoké ènèng tulisané jeneng sim- penan, yakuwi: "Babilon gedé, baboné sakkèhé lonté lan sakkèhé penggawé ala nang bumi." 66 Aku weruh wong wédok mau ijik mendem sangka getihé para
Pamedaran 17:7 wong pretyaya lan getihé wong sing wis pada janji nu- rut Gusti Yésus tekan pati. Weruh kuwi mau kabèh aku nggumun banget. 77 Mulékaté terus ngomong marang aku: "Kenèng apa kowé kok nggumun? Kowé tak omongi bab wewadiné wong wédok lan wewadiné kéwan sing ditumpaki, sing endasé pitu lan sunguné sepuluh kuwi. 88 Kéwan sing mbok sawang kuwi mauné ènèng, nanging saiki ora ènèng. Kéwan kuwi bakal njedul sangka jurang pe- teng lan bakal dirampungké. Lah para manungsa sing manggon nang bumi, sing jenengé ora ketulis nang Buku Panguripan sakdurungé jagat digawé, nèk pada weruh kéwan mau bakal pada nggumun. Awit kéwan kuwi mbiyèn ènèng, saiki ora ènèng, nanging bakal njedul menèh. 99 "Prekara iki pantyèn mbutuhké kaweruh lan pangerti. Endas pitu kuwi nggambarké gunung pitu sing dijagongi karo wong wédok mau. 1010 Kuwi uga nggambarké ratu pitu: sing lima wis ambruk, sing siji ijik ngadek lan sing sijiné menèh durung teka. Nèk kuwi teka, sing ngadek ora suwi. 1111 Lah Kéwané, sing mauné ènèng, saiki ora ènèng, kuwi ratu sing nomer wolu. Ratu kuwi tunggalé karo ratu pitu sing bakal di- ambrukké mau. 1212 "Lah sungu sepuluh sing mbok sawang kuwi nggambarké ratu sepuluh sing durung molai nglakokké pangwasa. Ratu-ratu kuwi bakal pada nam- pani pangwasané bebarengan karo kéwané, sak jam suwéné. 1313 Ratu sepuluh kuwi tujuané tunggalé, yakuwi, arep masrahké pangwasané lan kekuwatané marang kéwan. 1414 Ratu-ratu lan kéwané bakal dadi siji perang karo Tyempéné. Nanging bakal dikalahké karo Tyempéné lan para seduluré sing wis dipanggil lan dipilih lan sing pada temen nurut marang Dèkné. Awit Dèkné kuwi Gustiné para gusti lan Ratuné para ratu. 1515 "Mulékat mau terus ngomongi aku ngéné: Banyu sing mbok sawang, sing dijagongi lonté kuwi, nggam- barké negara-negara lan golongan-golongané wong, para bangsa lan basa. 1616 Sungu sepuluh lan kéwané kuwi bakal pada sengit marang lonténé. Sembarang nduwéné lonténé bakal direbut lan wongé bakal diu- dani. Dagingé bakal dipangan terus wongé diobong nang geni. 1717 Awit Gusti Allah wis ndèkèk ing atiné wong-wong, supaya pada nglakoni apa sing wis ditetepké karo Gusti Allah. Wong-wong terus pada masrahké pangwasané marang kéwané. Kéwan bakal nglakokké pangwasané nganti kabèh tembungé Gusti Allah keturutan. 1818 "Wong wédok sing mbok sawang kuwi nggam- barké kuta gedé, sing ngwasani para ratu nang bumi." Kuta Babilon rubuh Kuta Babilon rubuh 1818 Sakwisé kuwi aku terus weruh mulékat liyané medun sangka swarga. Mulékat mau gedé pangwasané lan bumi malih padang jalaran sangka kamulyané. 22 Mulékat mau ngomong nganggo swara banter: "Wis rubuh! Babilon, kuta gedé kuwi wis rubuh. Saiki wis dienggoni roh-roh reget lan dadi 290 Pamedaran 18:15 panggonan delikané roh-roh ula lan sak rupané manuk sing ala lan sing disengiti wong. 33 Sakkèhé para bangsa wis pada ngombé anggur dosané laku bé- dang. Para ratu nang bumi wis pada laku bédang karo Babilon lan para sudagar nang bumi wis pada dadi sugih sangka kasugihané Babilon sing ora ènèng en- tèké." 44 Aku terus krungu swara liyané sangka swarga un- iné: "Hé umatku! Metua sangka Babilon kuwi! Supaya kowé ora ketularan karo dosa-dosané lan ora mèlu kenèng setrapané. 55 Awit dosané wis tumpuk-undung sampèk sundul langit lan Gusti Allah ora lali marang sak ènèngé ala sing ditindakké. 66 Balesana kaya sing ditindakké marang kowé, malah didobelké pisan. Tyangkiré diisèni ombèn-ombèn sing kerasé dobel ngungkuli sing disuguhké marang kowé. 77 Ditekakké setrapan lan kasangsaran sing pada gedéné karo kaluhuran lan kasugihan sing wis dirasakké. Awit isiné atiné slawasé ngéné: 'Aku iki ratu sing nindakké pangwasa. Aku dudu randa lan ora bakal nandang sedi.' 88 Mulané bareng sedina kuwi uga, wong kuwi bakal katekan memala pirang-pirang: pati, sedi, ngelih. Wong mau bakal diobong nang geni, awit Gusti Allah sing ngrutu kuwi kwasa déwé." 99 Para ratu sing pada laku bédang karo wong wédok mau lan uga dadi sugih jalaran gegandèngan karo Ba- bilon, bakal nangisi lan sambat nèk weruh kebul munggah sangka geni sing ngobong Babilon mau. 1010 Para ratu sing ngadek nang kadohan, sangking wed- iné kenèng kasangsarané kuta mau, omongé: "Aduh, kok tyilaka temen kowé Babilon, kuta sing kesuwur gedéné. Kowé katumpes karo setrapané Gusti Allah sakjeroné sak jam." 1111 Para sudagar uga pada nangis lan sambat, jalaran sangka wong wédok mau, awit saiki wis ora ènèng wong sing gelem nukoni dagangané menèh. 1212 Yakuwi dagangan sing rupa emas lan selaka, watu larang lan parel, mori alus, mori purper, sutra lan mori abang, rupa-rupa dam-daman sangka kayu sing langka, sang- ka gading lan sangka kayu sing larang regané, sangka brons, wesi lan marmer, kanil, bumbu-bumbu, lenga- wangi, menyan, anggur lan lenga, glepung lan gan- dum, sapi lan wedus, jaran, kréta, slaf lan uga ma- nungsa. 1414 Tembungé para sudagar: "Sembarang sing dadi pepénginané atimu wis ilang lan sembarang kalubèran lan apik-apikan wis ora ènèng, ora bakal ketemu menèh." 1515 Para sudagar sing malih sugih
Pamedaran 18:16 jalaran pada dedagangan nang Babilon bakal pada ngadek nang kadohan, awit wedi nèk mèlu kenèng se- trapané kuta mau. Wong-wong namung pada nangis lan sambat, tembungé: 1616 "Aduh, kaya ngapa tyilakané kuta gedé sing kesuwur kuwi. Lumrahé nganggo mori alus, mori purper, mori abang lan nganggo emas, watu larang lan parel. 1717 Nanging sakjeroné sak jam waé kasugihané semono okèhé wis ilang kabèh." Sakkèhé kapitèn, wong kapal layar lan matrus lan kabèh wong sing kerjanané nang segara pada ngadek nang kadohan. 1818 Kadung pada weruh kebul sangka geni sing ngobong kuta mau, terus pada bengok-ben- gok tembungé: "Durung tau ènèng kuta sing seméné gedéné." 1919 Sirahé terus disawuri lemah ngétokké nèk susah. Terus pada nangis lan sambat: "Aduh, tyilaka temen kuta gedé iki! Kasugihané wis nggawé sugihé sakkèhé juragan kapal. Nanging sakjeroné sak jam wis ilang kabèh." 2020 Hé swarga, pada bungaha, awit kuta kuwi wis rusak. Hé para umaté Gusti Allah, rasul-rasul lan nabi- nabi, pada bungaha! Awit Gusti Allah wis ngedunké se- trapan marang kuta kuwi kanggo apa sing wis ditin- dakké karo kuta mau marang kowé kabèh. 2121 Sakwisé kuwi terus ènèng mulékat rosa ngangkat watu, gedéné sak gilingan lan nguntyalké watu mau nang segara, karo ngomong: "Ya kaya ngéné iki eng- goné kuta Babilon sing kesuwur bakal diuntyalké nganti ora bakal ketemu menèh. 2222 Swarané musiké tukang tylempung, tukang singi, tukang suling lan tukang trompèt ora bakal krungu menèh nang pangg- onanmu. Wis bakal ora ènèng kesenian menèh nang kono. 2323 Ora ènèng sloroté dian sing madangi kowé menèh. Swarané wong nduwé gawé ora bakal ènèng menèh. Para sudagarmu kuwi wong sing diajèni banget nang sak lumahé bumi. Lan nganggo èlmu-èl- mu pepeteng kowé wis nyasarké sakkèhé bangsa nang bumi." 2424 Kuta Babilon wis disetrap, awit nang kuta kono okèh getih wis wutah, yakuwi getihé para nabi, getihé umaté Gusti Allah, tyekaké rembuk: getihé kabèh wong sing dipatèni nang bumi kono. 1919 Aku terus krungu kaya swarané wong okèh banget nang swarga, uniné: "Pujia Gusti Allah! Keslametan, kamulyan lan pangwasa ana ing tangané Gusti Allahé awaké déwé! 22 Dèkné sing ngrutu bener lan nyata. Dèkné wis ngrutu lonté gedé, sing nggawé rusaké bumi nganggo laku bédangé. Dèkné wis mbales marang wong wédok kuwi, sing wis matèni para peladèné." 33 Swara mau terus ngomong sepisan menèh: "Pujia Gusti Allah! Kebul sing munggah sangka geni sing ngobong kuta gedé mau bakal langgeng slawasé!" 44 Para pinituwa patlikur lan kauripan papat kuwi terus pada sujut marang Gusti Allah sing njagong nang dampar terus ngomong: "Amèn, pujia Gusti Allah!" 55 Sangka dampar terus ènèng swara ngomong: "Hé para peladèné Gusti Allah kabèh lan sakkèhé wong sing nyembah marang Gusti Allah, gedé-tyilik, pada 291 Pamedaran 19:20 memujia marang Gusti Allahé awaké déwé!" 66 Sakwisé kuwi aku terus krungu kaya swarané wong okèh banget. Swarané kaya swarané banyu okèh gemrojok lan swarané gluduk, tembungé: "Pujia Gusti Allah! Awit Gusti, Gusti Allahé awaké déwé sing kwasa déwé, Dèkné Ratu. 77 Hayuk pada ramé-ramé lan bungah- bungah ngluhurké kamulyané. Awit wis tekan wak- tuné kawiné Tyempéné. 88 Mantèné wédok kelilan nganggo mori alus putih sing resik gumelap!" Mori alus kuwi nggambarké penggawé bener sing ditin- dakké karo para umaté Gusti Allah. 99 Mulékaté terus ngomong ngéné marang aku: "Dit- ulis iki: Beja wong-wong sing diundang kongkon mèlu pésta kawiné Tyempéné." Terus tembungé menèh: "Iki tembungé Gusti Allah, tembung sing nyata!" 1010 Aku terus sujut nang ngarepé mulékaté arep nyembah, nanging mulékaté terus ngomong: "Aja! Aja nyembah aku! Nyembaha Gusti Allah. Aku iki tunggalé karo kowé lan para sedulurmu kabèh sing pretyaya marang Gusti Yésus!" Awit paseksiné Gusti Yésus kuwi sumberé tembungé para nabi. WWong numpak jar an putih ong numpak jaran putih 1111 Aku terus weruh swarga menga. Enèng jaran putih, ditumpaki karo sing dijenengké Setia lan Nyata. Dèkné sing ngrutu lan perang sak beneré. 1212 Mripaté kaya geni murup. Sirahé nganggo makuta okèh. Lah jeneng sing ketulis ing Dèkné ora ènèng sing ngerti, kejaba namung Dèkné déwé. 1313 Penganggoné salin ke- bek getih lan jenengé: Pituturé Gusti Allah. 1414 Para sol- daté swarga pada ngetutké lakuné karo numpak jaran putih lan nganggo salin mori alus putih resik. 1515 Tyangkemé ngetokké pedang landep arep kanggo menangké bangsa-bangsa sing ora pretyaya. Dèkné bakal ngwasani bangsa-bangsa nganggo teken wesi lan bakal ngidek-idek bangsa-bangsa kaya nèk ngidek- idek dreif nang peresan, yakuwi nesuné Gusti Allah sing kwasa déwé, sing nggilani. 1616 Nang saliné lan nang pupuné ènèng jeneng ketulis, yakuwi: Ratuné para ratu lan Gustiné para gusti. wan lan nabiné dikalahké KéKéwan lan nabiné dikalahké 1717 Aku terus weruh mulékat ngadek nang srengéngé lan mbengok banter marang sakkèhé manuk sing mabur nang awang-awang, tembungé: "Mbrénéa, pa- da nglumpuk réné ngguyupi pésta gedé, sing di- anakké karo Gusti Allah. 1818 Pada mangana dagingé para ratu, dagingé para penggedéné perang lan para soldat, dagingé jaran-jaran lan sing pada numpaki, dagingé sakkèhé manungsa, gedé-tyilik, slaf lan wong merdéka." 1919 Aku terus weruh kéwané lan para ratu pepak sak soldat-soldaté kabèh, pada nglumpuk arep perang karo wongé sing numpak jaran putih lan sak balané mau. 2020 Kéwané terus dityekel, uga nabi palsu sing wis nindakké mujijat-mujijat nang ngarepé kéwan mau. Ya
Pamedaran 19:21 nganggo mujijat-mujijat kuwi kéwan nyasarké wong- wong sing pada nampa tengeré kéwan kuwi lan wong- wong sing pada sujut nyembah retyané. Kéwan lan nabi palsu terus dityemplungké urip-uripan nang segara geni lirang. 2121 Balané pada dipatèni nganggo pedang sing metu sangka tyangkemé wong sing numpak jaran putih mau. Manuk-manuk terus pada teka lan mangan dagingé sampèk warek. KrKraton sing sè wu taun aton sing sèwu taun 2020 Aku terus weruh ènèng mulékat medun sangka swarga. Tangané nyekel kuntyiné jurang peteng lan ranté gedé. 22 Mulékaté terus nyekel naga, yakuwi Iblis apa Sétan. Naga terus diranté sèwu taun suwéné. 33 Dèkné diuntyalké nang jurang peteng, terus ditutup lan diségel, supaya ora nyasarké para bangsa menèh sakdurungé sèwu taun mau entèk. Sakwisé kuwi naga bakal dietyulké menèh sak untara. 44 Aku terus weruh dampar-dampar. Sing njagong nang dampar-dampar mau éntuk pangwasa ngrutu. Aku uga weruh nyawané wong-wong sing diketok gu- luné, jalaran pada nyeksèni Gusti Yésus lan pada ngabarké pituturé Gusti Allah. Wong-wong kuwi du- rung tau sembah-sujut marang kéwan lan marang retyané lan uga ora nampani tengeré kéwan nang batuké lan nang tangané. Wong-wong kuwi kabèh urip menèh lan pada mèlu dadi ratu karo Kristus sèwu taun suwéné. 55 Iki petangèn sangka pati sing sepisanan. Nanging wong-wong mati liyané pada ora urip menèh sakdurungé sèwu taun mau entèk. 66 Wong-wong sing pada ditangèkké ing petangèn sing sepisanan pantyèn beja lan kaberkahan tenan. Awit wong-wong kuwi ora bakal dikwasani karo pati sing kapindo, nanging bakal dadi imam-imamé Gusti Allah lan imam-imamé Kristus. Wong-wong kuwi bakal pada mèlu Kristus dadi ratu sèwu taun suwéné. ampungké Sétan dirampungké Sétan dir 77 Nèk wis genep sèwu taun, Sétan bakal dietyulké menèh sangka setrapané. 88 Sétan bakal metu lan nyasarké para bangsa nang sak lumahé bumi, yakuwi Gok lan Magok. Bangsa-bangsa kabèh, ora kenèng di- itung okèhé, bakal dilumpukké karo Sétan, diejèk perang. 99 Terus pada pentyar ngluruk perang nang sak jagat kabèh, terus pada nepung panggonané para umaté Gusti Allah lan kuta sing ditrésnani karo Gusti Allah. Nanging terus ènèng geni medun sangka langit, matèni wong-wong kuwi. 1010 Lah Sétan, sing nyasarké wong-wong, terus dityemplungké nang segara geni lan lirang, yakuwi panggonané kéwan lan nabi palsu. Nang kono bakal pada ngrasakké lara awan-wengi, slawas-lawasé. Kruton ing entèk-entèkané jaman Kruton ing entèk-entèkané jaman 1111 Aku terus weruh dampar gedé putih lan sing njagongi dampar kuwi. Bumi lan langit pada ilang sangka ngarepé lan wis ora kétok menèh. 1212 Aku terus 292 Pamedaran 21:10 weruh wong-wong sing wis pada mati, gedé-tyilik, pa- da ngadek nang ngarepé damparé. Nang kono ènèng buku-buku sing wis kebukak, terus ènèng buku liyané dibukak, yakuwi Buku Panguripan. Wong-wong terus pada dikrutu miturut penggawéné kaya sing ketulis nang buku-buku mau. 1313 Segara masrahké wong-wong mati sing nang njeroné. Penggedéné Pati lan kratoné Pati uga pada masrahké wong-wong mati. Wong- wong mau kabèh pada dikrutu miturut penggawéné déwé-déwé. 1414 Sakwisé kuwi Pati lan kratoné Pati terus dityemplungké nang segara geni. Segara geni kuwi di- arani pati sing kapindo. 1515 Sapa sing jenengé ora ke- tulis nang Buku Panguripan dityemplungké nang segara geni kuwi. Langit anyar lan bumi anyar Langit anyar lan bumi anyar 2121 Aku terus weruh langit lan bumi anyar. Langit sing ndisik lan bumi sing ndisik wis ora ènèng lan segara ya wis ora ènèng. 22 Aku uga weruh kuta su- tyi, Yérusalèm sing anyar, medun sangka swarga, sangka nggoné Gusti Allah. Kuta mau dipatyaki kaya mantèn wédok sing dipatyaki arep ditemokké karo mantèn lanang. 33 Aku terus krungu swara banter sangka dampar mau, tembungé: "Saiki Gusti Allah manggon nang tengahé manungsa! Dèkné bakal manggon dadi siji karo manungsa. Wong-wong bakal dadi umaté lan Dèkné dadi Gusti Allahé. 44 Gusti Allah bakal ngusapi sakkèhé eluh sangka mripaté umaté. Pati wis bakal ora ènèng menèh. Kasusahan, tangis lan lelara uga bakal ora ènèng. Sembarang sing lawas wis ilang." 55 Sing njagong nang dampar terus ngomong: "Sem- barang kabèh tak dadèkké anyar!" Terus ngomong marang aku: "Ditulis, awit tembung iki nyata lan kenèng dipretyaya!" 66 Terus ngomong menèh: "Sem- barang kabèh wis klakon. Aku iki Alfah lan Omékah, Wiwitané lan Penutupé. Wong sing ngelak bakal tak kèki ngombé sangka etuké banyu panguripan, tanpa mbayar. 77 Sapa sing mantep pengandelé bakal nampa kuwi kabèh sangka Aku lan Aku bakal dadi Gusti Al- lahé lan dèkné bakal dadi anakku. 88 Nanging wong sing wedi, wong sing ora kenèng dijagakké, sing pada nglakoni barang sing ala, sing tukang matèni wong, sing laku bédang, sing nglakokké pangwasa pepe- teng, sing nyembah brahala lan wong kabèh sing tukang ngapusi, kuwi kabèh bakal dityemplungké nang segara geni lan lirang sing murup. Kuwi pati sing kapindo." érusalèm sing anyar Kuta Yérusalèm sing anyar Kuta Y 99 Salah-sakwijiné mulékat pitu sing nggawa mangkok sing kebek karo memala pitu sing kèri, teka lan ngomong marang aku: "Mbrénéa! Réné tak duduhi mantèn wédok, bojoné Tyempéné." 1010 Aku terus dik- wasani karo Rohé Allah, terus digawa karo mulékat mau nang putyuké gunung sing duwur banget. Aku diduduhi kuta Yérusalèm sing sutyi medun sangka
Pamedaran 21:12 swarga, sangka Gusti Allah, kebek karo kaluhuran lan sloroté kamulyané Gusti Allah. Kuta mau gilapé kaya watu larang yaspis lan bening kaya kristal. 1212 Témboké gedé lan duwur, gapurané rolas lan dijaga mulékat ro- las. Nang gapurané ketulis jenengé taleré bangsa Is- raèl rolas. 1313 Nang sebelah wétan ènèng gapurané telu, nang lor telu, nang kidul telu lan nang kulon telu. 1414 Témboké kuta kuwi mubeng nganggo pondasi watu rolas. Nang watu-watu mau ketulis jeneng-jenengé ra- sul-rasul Tyempéné, tyatyahé rolas. 1515 Mulékat sing ngomong marang aku mau nggawa ukuran emas, kanggo ngukur kuta, gapura lan témboké mubeng. 1616 Kuta mau dawané pada karo ambané lan duwuré. Dawané kutané diukur ènèng 2.400 kilomèter. Am- bané lan duwuré pada karo dawané. 1717 Kadung ngukur témboké mubeng duwuré ènèng 60 mèter. Mulékaté nganggokké ukurané manungsa. 1818 Témbok mubeng mau gawéan watu larang yaspis, kutané emas tulèn, beningé kaya katya. 1919 Pondasiné témbok mubeng di- pasangi watu larang werna-werna. Pondasi sing sepisan kuwi yaspis, sing pindo safir, sing telu akat, sing papat smarak, sing lima oniks, sing nenem kor- nalin, sing pitu krisolit, sing wolu akwamarin, sing san- ga topas, sing sepuluh krisopras, sing sewelas turkis, sing rolas ametis. 2121 Gapura rolas gawéané sangka parel rolas. Gapura siji kuwi wujut parel siji. Lah dalan- dalané kuta gawéan sangka emas tulèn, beningé kaya katya. 2222 Nang kuta kono aku ora weruh omahé Gusti Allah, awit omahé Gusti Allah kuwi ya Gusti déwé, Gusti Allah sing kwasa déwé lan Tyempéné. 2323 Kuta kuwi ora mbu- tuhké pepadangé srengéngé apa mbulan, awit sing madangi sloroté Gusti Allah déwé lan Tyempéné sing dadi oboré. 2424 Para bangsa nang bumi bakal pada mlaku nang pepadangé lan para ratuné bumi bakal pada nggawa kasugihané nang kuta kono. 2525 Gapu- rané kutané bakal menga terus ing wayah awan lan ora bakal ditutup menèh, awit ora bakal ènèng wengi menèh. 2626 Kamulyané lan kasugihané bangsa-bangsa bakal kagawa mlebu nang kuta kono. 2727 Nanging wong-wong sing pada nglakoni penggawé ala lan wong sing seneng ngapusi ora éntuk mlebu mbrono, tegesé sembarang sing reget blas ora kenèng digawa mlebu mbrono. Namung wong-wong sing jenengé ke- tulis nang Buku Panguripané Tyempéné sing bisa mle- bu. 2222 Mulékat mau uga nduduhi aku laut sing banyuné bening kaya kristal, yakuwi Banyu Pan- guripan. Laut mau metu sangka damparé Gusti Allah lan Tyempéné, terus mili nang sak tengahé dalan- dalan nang kuta kono. 22 Nang sak kiwa-tengené lauté ènèng wit-wit kauripan sing ngetokké woh ping rolas sakjeroné setaun, sesasi sepisan. Godongé dienggo nambani para bangsa. 33 Nang kuta kono ora ènèng barang sing kenèng tembung nesuné Gusti Allah. Damparé Gusti Allah lan Tyempéné bakal nang ten- gahé kuta kono. Para peladèné Gusti Allah bakal pada ngabekti marang Dèkné lan bakal pada nyawang 293 Pamedaran 22:17 rainé. 44 Batuké bakal pada dietyap karo jenengé Gusti Allah. 55 Nang kono bakal ora ènèng wayah wengi menèh, mulané wong-wong ora mbutuhké obor apa srengéngé, awit Gusti déwé sing bakal madangi. Wong-wong mau bakal dadi ratu nglakokké pangwasa langgeng slawas-lawasé. TTekané Gusti Y ekané Gusti Yésusésus 66 Mulékat mau terus ngomong marang aku: "Tem- bung iki nyata lan kenèng dipretyaya. Gusti Allah sing wis ngekèkké Rohé marang para nabi, wis ngongkon mulékaté, supaya nduduhké marang para peladèné apa sing ndang bakal klakon." 77 Tembungé Gusti Yésus: "Aku ndang teka. Beja wong sing pada nggugu marang tembung-tembung sing ke- tulis nang buku iki." 88 Aku, Yohanes, wis weruh lan krungu prekara- prekara mau kabèh. Sakwisé krungu lan weruh, aku terus arep sujut nang ngarepé mulékaté sing nduduhké kabèh mau marang aku. 99 Nanging tem- bungé mulékaté marang aku: "Aja! Aja nyembah aku. Nyembaha Gusti Allah. Aku ya namung peladèn kaya kowé lan kaya sedulur-sedulurmu para nabi lan kabèh wong sing pada nggugu marang tembung-tembung nang buku iki!" 1010 Tembungé menèh: "Pitutur-pitutur sing nang buku iki aja ditutup-tutupi, awit wektuné wis tyedek enggoné kuwi mau kabèh bakal klakon. 1111 Wong ala bèn neruské enggoné nggawé piala, sing reget bèn neruské enggoné ngregeti awaké. Sapa sing nglakoni bener bèn neruské enggoné nglakoni sing bener. Sapa sing sutyi bèn neruské enggoné nyu- tyèkké awaké." 1212 Tembungé Gusti Yésus: "Aku ndang teka. Aku ng- gawa sing wis tak janji. Aku bakal ngupahi saben wong miturut penggawéné. 1313 Aku iki Alfah lan Omékah, sing ndisik lan sing kèri, Wiwitané lan Penu- tupé." 1414 Beja wong sing ngumbah sandangané sampèk re- sik. Kuwi sing bakal kelilan mangan wohé wit panguri- pan lan mlebu nang kuta, liwat gapura-gapurané. 1515 Nanging wong-wong sing pada nglakoni penggawé ala, sing nglakokké pangwasa pepeteng, wong sing laku bédang, tukang matèni, wong sing nyembah bra- hala lan wong sing seneng ngapusi nganggo tembung lan tindak, kabèh panggonané nang sak njabané kuta mau. 1616 "Aku, Yésus, wis ngongkon mulékatku, supaya ngomongké prekara mau kabèh marang pasamuan- pasamuan. Aku iki turunané ratu Daved, lintang pan- jer ésuk sing semlorot." 1717 Rohé Gusti Allah lan mantèn wédok pada ngomong: "Gusti mbok teka!" Lan sapa sing krungu kudu semaur: "Mbok teka Gusti!" Sapa sing ngelak, majua. Sapa sing kepéngin, njiku- ka Banyu Panguripan tanpa mbayar.
Pamedaran 22:18 Penutup Penutup 1818 Wong sing ngrungokké tembung sing kawedar nang buku iki tak pituturi ngéné: "Nèk ènèng wong sing nambahi apa-apa nang buku iki, Gusti Allah mesti bakal nekakké memala marang wong kuwi, pada karo sing ketulis nang buku iki. 1919 Nèk ènèng wong sing ngelongi tembung sing kawedar nang buku iki, Gusti 294 Pamedaran 22:21 Allah ya bakal njikuk pandumané berkah sangka wit panguripan lan sangka kuta sutyi kuwi, kaya sing ke- tulis nang buku iki." 2020 Gusti sing ngekèki tembung mau kabèh ngomong ngéné: "Tenan, Aku mesti ndang teka! Amèn." Ya Gusti Yésus, Gusti, mbok ndang teka! 2121 Muga-muga kawelasané Gusti Yésus anaa ing kowé kabèh! Amèn.