Edisi : 048/MT PDM Bantul/2024 5 Juli 2024 M / 28 Dzulhijjah 1445 H Mangayubagya Warsa Enggal Hijriyah Khutbah Sepisan َ َّ ْ َ ْ َ َ ْ َّ ِ� ُﺪْﻤَﻟﺤ ﻟﺤا ِﻦْﻳِدَو ى َﺪُﻬ ﻞ َﺳْر أ ْي َﻋﻠﻰ ُهَﺮِﻬ ِﻟﻴ ّ ﻟﻪْﻮ ُﺳَر لﺎِﺑ ُ ﻈُ ِﻖَ ﻟﺬا ِ ا ِ ُه َﺪ ا ًﺪْﻴِﻬ أ ُﺪَﻬ ﻛﻠ ِﻦْﻳ ّ ﻻِإ َﻟﻪِإ ُﷲا ﺣَو �َو ِﻪ ﺷ أ ن ﻻ ِﷲﺎِﺑ ﻔﻰ ِﻟﺪا ، ﺷ ﻟﻪْﻮ ُﺳَرَو ُه ُﺪْﺒ � ا ًﺪ أ ُﺪَﻬ ﻚْ�ِ ُﻬ َّﻢ َّﻤ َﻋﻠﻰ ِﻞ َﺻ ُ أو ُ ﺷﺮ ﻟﻪ � ﺷ ن ﻠلا ، أ ِﻪِﺑﺎ َﺤ ْﺻ َّﻤ َﻋﻠﻰَو ٍﺪ �ِﻌَ ، َ أَو ِ ِﻟﻪآ ﺟﻤ � �ْﻴ ِﺻْو َّﻣ ُﺪ ﻘَﺘِﺑ ْ دﺎَﺒِﻋ ﺎَﻴ �َو ْﻢ ﻌَ� ﺎ ِﷲا ىَﻮ ﻗَو لﺎ أ ِﺴﻲ ﻔ � ِﷲا أ �ا اْﻮُﻨَﻣاَء َﻦ ﻟا ِﻪِﺑﺎَﺘِﻛ ْ ِﻢْ�ِﺮ ا ﺎَﻬ ﻟﻰﺎَﻌ َﷲا اْﻮ أﺂَﻳ ُﷲا � ِﻓﻲ ﻜ � ﻟﺬ ِ � ﻘ : َّﻖَﺣ نْﻮُﻤِﻠ ْﺴُم ْﻢُﺘ � َﺻ �ْﻮُﻤ َّﻦ ﻗَو َّﻟﻨا أَو ﻻَو ِﻪِﺗﺎ ُّ ِﺒﻲ لﺎ ، � ﻻِإ � ﻘ � : ﺔَﻨ َﺴَ ﺜْﻴَﺣ ﻠ َﺳَو ِﻪْﻴ ﺔَﺌّ ﻠَﻋ ﻛ ﺎَﻤ أَو َﺖ َّﺴ َﷲا ِﻖ ُﷲا ﺗِا :َﻢ لا ِﻊِﺒ ﻨ ﺗ ِي ﻟﺤا ﺧَو ﺎَﻬ ُﺤْﻤ ٍﻦ َﺴَﺣ ٍﻖ َسﺎ َّﻟﻨا ِﻖِﻟﺎ ﻠ � ِﺑﺨ َ َ َّ ّ َ َ ُ ْ ْ َ ْ َ ِ َ َ ُ َ َّ ّ َ ْ ُ َ َ َ َّ َ َ َ ْ ْ ُ َ ْ َ ْ َ َ َ ْ ُ َ َّ ْ َ َ ْ ُّ َّ ُ َ َّ َ َ َّ َ َ ْ َ ُ َ َ ْ َ َّ ُ َ َ ْ ْ ُ َّ ُ ُ َ 1 َ ﻻ
Jamaah Jum'at ingkang minulya
Mangga tansah ngaturaken raos syukur , awit sedaya sih wonten ngarsa dalem Allah nugraha rahmat ingkang mboten saged dipun wilang. Shalawat saha salam, mugi tansah katur lumeber dhumateng Nabi Muhammad dhumateng keluarga, sahabat tabi'in, tabiit tabi'in, saha sedaya umat Islam ngantos dinten lajengipun mangga sami taqwa akhir. Sak dhumateng Allah ing wekdal menapa Jamaah jumah ingkang minulya kemawon saha ing pundi kemawon.
Mboten kraos menawi wekdal sak menika sampung ing pungkasaning tahun 1445 H, sekedhap malih badhe lumebet ing warsa enggal 1446 H. Setunggal warsa menika estu kathah prestasi prestasi ingkang kedah dipun syukuri, ananging ugi taksih wonten prastawa prastawa ingkang damel manah menika miris. Lampah kriminal, kemiskinan, kelaparan, lan sak panunggilipun, taksih nemahi saha dados kaprihatosan dunia internasional. Saking menika lumebet ing warsa enggal 1446 2 korupsi, narkoba,
kedah optimis saha wonten hal hal ingkang Sepisan, Iman saha taqwa dhumateng kedah dipun samekta, inggih menika, Allah. Iman saha taqwa mboten namung slogan, jangkep ing adicara sumpah jabatan saha ing wekdal khutbah jumat, ananging iman saha taqwa ingkang tansah dipun tindakaken ing sak lebeting gesang berbangsa bernegara saha bermasyarakat. Allah ugi badhe mirsani pundhi kawula ingang estu estu taqwa ing madyaning gesangipun. Ing Qs Al-Hujurat 13 َدنِع ْم َ ْم ٌ�ِب dipun serat mekaten, �ٰٮ � ٱ temen temen wong paling ... minulya ing ngarsane Allah yoiku wong kang paling taqwa seka sira kabeh, sak temene Allah iku dzat kang maha pirsa lan maha ngudaneni" jangkep saha pepaes َ َ ْ َّ ْ َ َّ َّ َّ َ ُ ُ ٌميِلَع خ �َمَر نِإ ۚ � ق � � ِ أ � ٱ نِإ ۚ Jawinipun, ..." raos sepenananggungan, empathy saha simpati dhumateng sesami umat. Kaping Kalih, Kepedulian, Wonten tulada ingkang linangkung ingkan g dipun tindakaken dening para sahabat Anshor. Sinaosa wonten ing gesang ingkang nembe mboten sekeca, ananging 3 tansah nengenaken dateng kabetahanipun para
sahabat Muhajirin. Kados sampun kaserat ing QS � ْﻢِﻬِﻠْﺒ ﻫ ْﻦَﻣ َﺮَﺟﺎ نﻮّ َﻮَﺒ نﺎَﻤﻳِ ُﺒِ ﻹاَو َرا ّ � ْﻦِﻣ َﻟﺪا اوُءّ � َﻦﻳِ ﻟﺬاَو al Hasyr ayat 9 mekaten, نو ُﺪِ ﺔَﺟﺎَﺣ ْﻢِﻫِرو ُﺪ ُﺻ أ ﺎّ َﻋﻠﻰ َﻤِم ﻻَو ْﻢِﻬْ ﺆُ�َو اﻮ نوُﺮِﺛ ﻟﻴِإ � ِﻓﻲ ﺗو قﻮُﻳ ْﻦَﻣَو ﺔ َﺻﺎ َﺼ لَو ْﻢِﻬ ِﺴ ﻛﺎ ْﻮ ﺧ ْﻢِﻬِﺑ ّ َﺢ � ﻔ ﻓ ِﻪ ِﺴ ﺄ ﻟﺌو ﻚِ أ � ﻔ ن ﺷ نﻮ ُﺤِﻠ ﻔُﻤ لا ُﻢ ﻫ lan wong wong kang manggon ing kitho Madinah lan kang wus padha iman (Anshor) sak durunge (katekan) wong wong (Muhajirin), wong wong (Anshor) iku banget tresnane marang wong wong padha hijrah (Muhajirin). lan wong wong (Anshor)iku padha ora nduweni pengarep arep oleh balen apa apa kang wus diwenehake marang wong wong (Muhajirin); lan wong wong (Anshor) iku luweh ngepenke marang (wong wong Muhajirin), tininmbang deweke dewe, senajan wong wong (Anshor) iku padha ngalami rekasa. lan sapa wae kang bisa meper seka sifat kikir, hiya mengkono mengkono iku wong wong oleh kabegjan ْ َ ُ َ َ َ َ ُ َ َ ً َ ْ ُ َ َ ُ َ َ ٌ ْ َ َ َ ُ َ َ َ َ ْ َ Jawinipun," Kaping Tiga, Persatuan saha kesatuan. ." Panggesangan saged nemahi tentrem, bahagia 4 saha sejahtera hal menika saged tuwuh saha
saged damel kekiyatan persatuan saha kesatuan. Wonten saweneh ayat ingkang paring khabar ing menika inggih ing saklebeting surah Āli 'Imrān َتَمْعِن �ا ِلْبَ ِ� اْوُم ِصَت �َّو اًعْيِ اْوُر ۖ اْو ذاَو �اَو قَّر ayat 103 mekaten. ف ِ ك �ا ْمُتْحَب ْص لَع ْمُت َ �َب �ْي ْم ْم �ِ�ْو ًء ف ا ق ل ا ع ك ن ذِا ف ل ٖهِتَمْعِنِب ّم ْمُت ٓ فُح ْم �َو َنِ ِراَّ�ا ناَو ٍ�َر ن ۚا ش ا ف ف ا � ذ � ّ�َبُ� ّم نْو ُدَتْه لَع ُ اَه ْم ْم ٖهِتٰي نِ ك ۗ � � ل ل � Jawinipun,"padha gocekan kang kenceng sira kabeh ing tali(agamane) Allah, aja pisan pisan sira kabeh padha crah lan eling elinga saka sira kabeh ing nikmate Allah marang sira rikalane sira isih padha memnungsuhan, nuli Allah paring rahmat nggawe manunggal ing atimu padha seduluran, (eling elingen wektu iku kahananmu) bebasan ing pinggir jurang nuli Allah paring sira.hiyo mengkono kawilujengan mengkono iku Allah njlentrehke Ayat ayat-E supa sira padha oleh pituduh. َ ُ ْ ُ َ َ َ ّٰ ّٰ � � ِ ۤا َد َّ ُ ُ َ َ ْ َ ُ َ َ َ ْ ُ ْ ُ ْ ا ف ٰ ُ َ َ َ َ ْ ْ ْ َ َ ً َ ُ ْ ق خِا � ُ �ا ٰ َ َّ َ َ ٰ َ َ ّٰ َ ُ ُ كِل ذ ا ِ kanggo Jamaah jum'at ingkang minulya Kaping Sekawan, Pemimpin ingkang Adil, amanah, tanggungjawab, kreatif, pamawas 5
ingkang jembar saha cerdas. Pemimpin ingkang amanah, jawab, kreatif, pamawas ingkang jembar saha adil, sedaya menika estu dados gegayuhan ageng saha minulya. Wonten pundi kemawon saha ing wekdal menapa kemawon. Wonten hadits dipun aturaken bilih mbenjang ing dinten Qiyamat ingkang badhe angsal wonten 7 golongan saking ngarsa dalem Allah. pangayoman ﺔَﻌْﺒ َﺳ �ا ُﻢُﻬ ِﻓﻲ ُ ِﺒﻲَّﻟﻨا ْﻦ أ ْﻦ ِّ Sewijinipun Inggih menika imam ingkang adil. ِﻪ � ِﺑﻲ ﻠ ِﻇ ﻗ لﺎ ﻟا ُمﺎَﻣِ لِدﺎَﻌ ﻻ َمْﻮَﻳ ﻪ ﻹا ﻞ ِﻇ "saking sahabat Abu Hurairah , saking Nabi Muhammad , panjenenganipun sampun ngendika, 'Ana pitu golongan wong wong kang bakal oleh pangayomane gusti Allah sesok neng dina Qiyamat, kang ora bakal ana pangayoman sak liyane pangayomane Allah, imam/ pemimpin kang adil,......." yaiku tanggung َ ُّ َ ِّ ٌ َ َ ُ ةَﺮْ�َﺮ ﻫ ﻻِإ ﻠ ِﻇ َّ َ ﻠ ِﻈُﻳ � ْ َّ ْ ُ ُّ َّ ُ Jawinipun, (HR Bukhari lan Muslim) Kejawi menika estunipun dhawuh supados adil menika kagem sedaya tiyang, kaserat ing Surat An-Nahl ayat 90 ungeleipun mekaten. 6
ْ ْ ْ ْ َ ْ ُ ْ َ ْ َّ ِﻦَﻋ ﻟا يِذ ِءﺎَﺘﻳِ�َو ِنﺎ َﺴ ﻟﺎِﺑ ُﺮُم ﺪَﻌ ﺄَﻳ َ �ْﺮ ﻹاَو ِل ﻘ ﺣِ �ا ﻠَﻌ ﻨُﻤ ﻈِﻌَﻳ ِ ﻟ ْﻢ ﺗ ْﻢ لاَو ِءﺎ ﻟﺒاَو ِﺮ ﻐﻲَ ﻟا ﺸ ﻜ � Sak temene Allah wus paring dhawuh ing sira padha agawe adil lan agawe kebecikan, weweh marang sedulur cedhak, lan Allah wus nglarang seka laku jember/nistha, mungkar lan memungsuhan. Panjenengane Allah paring pepeling supaya sira padha gelem ngalap pepeling iku mau. ﻨَ�َو نوُﺮ ﻛ � ْ ْ َ َّ َ َّ َ ْ َ ُ ُ َ ُ ْ َ � ﺬ Jawinipun, Jamaah jum'at ingkang minulya Mekaten mugi mugi wonten manfaatipun, ﻐَﺘ ْﺳ ﺬٰﻫ ْ لْﻮ ِ�ْﻮ ِﻟﻲ َﷲا ُﺮِﻔ ﻧِإ ،ُهْوُﺮِﻔ َﻮ أَو aamiin. ﻪ ﻫ ﻗ أ ﻗ ا ُﻢْﻴ ِﺣّ َﺮلا ُرْﻮ َ َ َ َ ْ ْ َ ّ ﻐَﺘ ْﺳﺎ ُ ُ ُ َ ﻓ ،ْﻢ ﻟَو ْ � Khutbah kaping kalih ِ� ُﺪْﻤَ ُﺪْﻤَ ِﻓﻲ ﺎَﻣ ُ ِﻓﻲ ﺎَﻣَو ِتاَوﺎَﻤ ِضْر َّﺴلا ﻟﺤا ُ ﻟﻪَو ﻟﻪ ي ﻟﺬا ِ ِ أ ُﺪَﻬ أَو .ُ�ِﺒَ ﻻِإ َ ُﷲاَو ُﷲا ﻟﺤا َﻮ ﻟﺨا ُﻢﻴِﻜَ ﻫَو ِةَﺮ ِﺧ ﺷ ن ﻻ ﻟﻪِا ِﻓﻲ ﻵا ﻻ ُه َﺪ � ا ًﺪَّﻤ ﻟﻪْﻮ ُﺳَرَو ُه ُﺪْﺒ نأ ُﺪَﻬ ﻚْ�ِ ِﻋﻰا َّﻟﺪا ُ أَو ُ ﺣَو َﻟﻰإ ﺷﺮ ﺷ � ﻟﻪ َ ْ ْ َّ َ َ َّ ﻷا َ َ ْ ْ َّ َ َ ْ ْ ُ َ َ َ ُ ْ َ ُ َ َ َّ َ 7 َّ نِإ ْ ﺤ َ ﻔ ُ ﻔ ْ َ ﻟا ﻐ ْ ﻟﺤا
َ َ َّ ِّ َ ِّ َ ُ َ ﻠ َﺳَو ِﻪِﺑﺎ َﺤ ْﺻ ﻞ َﺻ َّﻢُﻬ َﻋﻠﻰِو ٍﺪَّﻤ َﻋﻠﻰ ْﻢ .ِﻪِﻧاَﻮ أَو ِ ا ِﻟﻪ ﻠلا ﺿِر ْ�ﺜِﻛ ﺎًﻤْﻴِﻠ ْﺴ ﻌَ� ﺎَّﻣ أ ﺎَﻤْﻴِ� َﷲااﻮ ﻓ ُﺪ ُسﺎَّﻟﻨا ﺎَﻬ َﺮَم اً ا � ﻘ �ِا ﺎﻴ أ . � ﻔَﻨِﺑ ِﻪْﻴِ� أ َﺪَﺑ ٍﺮ � اْﻮُﻬَﺘ �َﺮَم � ﺎَّﻤ أ اْﻮُﻤ ﺄِﺑ ْﻢ أ َﷲا �اَو ﻋاَو � ﻠ م ِﻪ ِﺴ ن ﻘِﺑ ِﺔ َﺤِّﺒ َﺴُﻤ �ِﺋ ﻶَﻤِﺑ َ�ـ َﷲا ﺛَو ﻗَو ِﻪ ِﺳ لا ِﻪِﺘ ﺪ لﺎ ﺗ ﺎﻌ ﻟﻰ نِإ ِﻪْﻴ ﻠ َﺻ اْﻮُﻨَﻣآ َﻦ َﺘ ﻠَﻋ اْﻮ �ِﺋﻶَمَو ﻟﺬا ﺎَﻬ ﻠ َﺼُﻳ َﻋﻠﻰ نْﻮ ِﺒﻰَّﻟﻨا َ �ِ ﻪ ا ﺂﻳ � ﻞ َﺻ َّﻢُﻬﻠلا .ﺎًﻤْﻴِﻠ ْﺴ َّﻢُﻬ ٍﺪَّﻤ َﻋﻠﻰَو ٍﺪَّﻤ َﻋﻠﻰ ﻠ َﺳَو � اْﻮُﻤ . � ِل آ � ﻠل ا اَو ِتﺎَﻨِﻣ �ِﻤِﻠ ْﺴُﻤل ا ِتﺎَﻤِﻠ ْﺴُﻤل اَو َ اَو َ ﺆُﻤ ﺆُﻤل ﻠِل ْﺮِﻔ ﻏا �ِﻨِﻣ ِءﺂﻴ ﻼ ْﺳِﻹ َكْ أ َّﻢُﻬ اَو ْﻢُﻬ �ِﻤِﻠ ْﺴُﻤل اَو َم أَو َ ا َّﺰِﻋ ِتاَﻮ لِذ ﺸﺮلا ﻠلا . ﻨِﻣ ﻻ م � ِﺪِّﺣَﻮُﻤل ا َك ﻧ ْﻦَﻣ ْ َﺼﺮ ُﺼﺮ ُﺼﺮ ﻧاَو َ دﺎَﺒِﻋ ْ ﺸﺮُﻤل �ِّﻟﺪا َ ﻧاَو َﻦ َﻦ اَو �ِ�ِ أ ْﺮِّم ﻋاَو ِﻦْﻳِّﻟﺪا َءا َﺪ ﺧ ْﻦَﻣ �ِﻤِﻠ ْﺴُﻤل د َو َ ﺧاَو ِﻞ ا ﺬ ل ﺬ ل ﻋ ﻇ ﺎَﻨَّ�َر أ ﺎَﻨْﻤ نِ�َو ﺎَﻨ َﺴ . ِﻦْﻳ ﻚِﺗﺎَﻤِ ِّﻟﺪا ِمْﻮَﻳ � ْﻢ ﻟﻨ ْﺮِﻔ ﺎَ ﻛﻠ ﻟﻰِإ ﻠ � ﻔ ل ﻐ ﻟﻨ ﺎَﻨْ ﺎﻨِﺗآ ﺎَﻨَّ�َر ﺔَﻨ َﺴَﺣ ﺎَﻴ ِﺳﺮﺎَ � ُّﻟﺪا ِﻓﻰ ﺣﻤْﺮ ﻟﺨا َﻦِﻣ َّﻦ َﻦ� ﺗَو ﻜَ �ﻮ ِ ِ� َر ِّب ﺔَﻨ َﺴَﺣ ِةَﺮ ِﺧﻵ ﺬَﻋ ﺎَﻨِﻗَو ْﻤ ُﺪ َو .ِرﺎَّﻟﻨا َبا َﻌ لﺎ ِﻤ َ ا ِ�َو َ ﻟا � ِ ﻟﺤا � َ َ َ َ َ ُّ ُ َّ ْ َ َ َ َ ُ َ ْ َ ْ ْ َ َّ َ ْ َ َ َ َ ُ َّ ْ َ َ َّ ُّ ُّ َ َ ْ ُّ َ ُ َ َ َّ َ َ ِّ َ ُ ُ َ َ ْ ْ ْ ْ َ َ ْ ْ ْ ْ ْ ﻻ ﺣ َ َ َ ْ ْ ْ َّ َ َّ ْ ْ ِّ ْ ْ ْ ْ ْ ْ َ َ َ ْ ْ َ َ ْ ْ َ ْ َ َ َ َ َ َ ْ ُ ْ ْ َ َ َ ْ َ َ ُ ً ْ َ Oleh : M Humam, S.Ag Group WhatsApp : 8