WAHYU TOHJALI KI ANOM SURATA Kaserat Dening: Puthut Santoso Nugroho, S.Sn 1.JEJER KAHYANGAN JONGGRING SALAKA Bathara Guru kaadhep dening Bathara Narada lan sanggya para dewa. Rembug: Bathara Guru menggalihake apa sebabe dene ing ngarcapada ana gara-gara nganti sumundhul ing kahyangan. Bathara Narada matur menawa gara-gara kang dumadi ana ing ngarcapada amarga kaperbawan denig Raden Janaka kang nedheng tapa ing gunung Harjuna saperlu kepingin nggayuh wahyu Tohjali. Katungka sowane Bathari Durga. Wigatining sowan kepingin nyuwunake wahyu Tohjali kanggo anake yakuwi Dewasrani. Bathara Guru saguh mbiyantu Bathari Durga ngreka daya supaya wahyu bisa ditampa Dewasrani. Bathara Narada caos pemut marang Bathara Guru menawa wahyu Tohjali iku dudu pepancene Dewasranir nanging ora dipaelu. Rehning Bathara Narada datan dipaelu lan ora cundhuk lawan lekase Bathara Guru
mula mutung trima ora dadi dewa. Bathara Narada nyuwun pamit budhal. Sakpungkure Bathara Narada, Bathara Guru dhawuh para dewa supaya sabiyantu marang Dewasrani anyirnaake Raden Janaka. Pari purna pasewakan Bathara Guru kondur angedhaton. 2.KEDHATON KAHYANGAN JONGGRING SALAKA Bathara Guru kaadhep ingkang Garwa Bathari Uma Ranti. Rembug: Bathara Guru bakal mbiyantu Dewasrani anggone kepingin nggayuh wahyu Tohjali. Saranane nggayuh kudu bisa nyirnakaka Raden Janaka kang wus pinanci nampa wahyu Tohjali. Bathara guru mundhut pamit bakal tumurun ing ngarcopada saperlu bakal ngawat-awati para dewa anggone bakal nyirnaake Raden Janaka. Bathara Guru budhal. 3. ADEGAN ING REPAT KEPANASAN Bathara Endra dhawuh para dewa budhal ing gunung Harjuna saperlu hanyengkuyung sedyane Dewasrani anggone kepingin nggayuh wahyu Tohjali kang saranane kudu merjaya Raden Janaka. Para dewa budhal (budhalan) 4.ADEGAN DEWASRANI + BATHARA ENDRA. Bathara Endra dhawuh marang Dewasrani saranane bisa Nggayuh Wahyu Tohjali kudu bisa merjaya Raden Janaka kang nedheng tapa ing gunung Harjuna. Dewasrani nyuwun pamit bidhal tumuju ing gunung Harjuna. 5.ADEGAN BATHARA YAMADIPATI + BATHARA NARADA Bathara Yamadipati nemoni Bathara Narada. Wigatine mrepegi sepisan takon kena apa sing mbudhalake para dewa dudu Bathara narada. Kaping pindho anggone padha budhal bakal tumuju ana ngendi lan apa wigatine? Bathara Narada nerangake menawa wus leren anggone dadi dewa amaraga ora sarujuk marang lekase Bathara Guru kang tumindak kurang utama. Bathara Guru bakal merjaya Raden janaka saperlu kanggo sarana nggayuhake wahyu si Dewasrani. Bathara narada trima ora dadi dewa lan bakal sabiyantu Raden Janaka kang dianggep bener. Krungu yen Raden Janaka bakal kaperjaya, Bathara Yamadipati uga trima ora dadi dewa lan bakal melu sabiyantu. Bathara Narada lan Bathara Yamadipati sami budhal tumuju gunung Harjuna. 6. JEJER 2 SUKUNING GUNUNG HARJUNA Raden Janaka kaadhep Resi Anoman. Rembug: Resi Anoman takon tapa wigatine Raden Janaka tapa ana ing gunung Harjuna. Raden Janaka ngandharake menawa kepingin ngengetake para dewa. Nalika Raden Janaka isih ana guwa garba nate kasil munah satru sekti kang ana ing
kahyangan. Kanggo bebungah para dewa nate janji menawa bakal paring Wahyu Tohjali. Katungka prapatane Bathara Narada lan Resi Anoman. Wigatine prapta Bathara Narada nyaritaake menawa para dewa bakal tedhak ana kene lan bakal merjaya Raden Janaka kanggo sarana anggone Dewa Srani bakal nggayuh wahyu Tohjali. Katungka praptane para dewa. 7.PERANG. Bathara Yamadipati perang lan Temboro. Rembug: Bathara Yamadipati mbelani Raden Janaka kathi dhasar sepisan Raden Janaka kang manggon ing bebener, kaping pindho Raden Janaka iku mantune. Sulayaning rembug dadi perang. Rengkesing paperangan para dewa padha kasoran mungsuh Bathara Yamdipati lan Resi Anoman. Dewasrani perang Kaliyan Janaka. Rengkesing paperangan Dewa Srani kasoran. Bathara Guru mulat Dewasrani kasoran sigra memba pusaka. Dening Dewasrani pusaka katamakake Raden Janaka sanalika kantaka. Raden Janaka den usadani dening Bathara Narada temah bisa waluya. Bathara Narada nedya nandhingi sigra malih gaman, dening Raden Janaka katamake Dewasrani. Gamane Dewasrani tarung lawan gamane Raden Janaka. Bathari Durga uga malih gaman arep mateni Janaka. Bathara Yamadipati nedya nandhingi malih gaman (bentuk lucu). Mulat gaman malihane Bathara Yamadipati, Bathari Durga gila lan rumangsa kalah (sanggit humor). Rengkise perange dedreg tan ana kang kalah lan tan ana kang menang. Kanggo nyapih kahanan Bathara Guru dhawuh menawa bakal tumindak adil lan paring katerangan kabeh mau among sarana nyoba tekade Raden Janaka. Bathara Guru uga dhawuh sapa kang bisa nglakoni apa kang diparentahake ya kuwi kang pantes namapa Wahyu Tohjali. Raden Janaka kadhawuhan supaya tapa ngadeg sikil siji sajroning patangpuluh dina patang puluh bengi. Dene Dewasrani kadhawuhn mlaku sakdhuwure banyu sak duwure banyu sak jroning patang puluh dina patang puluh bengi. Raden Janaka pamit budhal. Sak pungkure Raden Janaka, Dewa srani matur marang bathara guru menawa ora isa nglakone dhawuhe. Bathar Guru nerangake menawa iku among samudana, dewasrani diampili lembu andini kanggo numpak ing sak dhuwure samudra. Dewasrani pamit budhal. Bathara Narada andum gawe marang Bathara Yamadipati. Dhawuh marang Bathara Yamadipati kinan tumuju ing Negara Ngamarta. Dene Bathara Narada bakal nginguk ngetutake lakuning Dewasrani sarana malik dara putih amarga cubriya marang Bathara guru, aja-aja iki mung reka daya kang sinandhi. Kekarone sami bidhal. Raden Janaka semedi nganti nganti sukmane metu. Resi Anoman mulat Raden janaka ngraga sukma sigra sumusul nglinang sukma budal ana ing Kayangan Alang-alang kumitir. 8. ADEGAN DANDAN G MANGORE
Bathara Kala kaadhep putrane Kala Durgangsa. Rembug: Bathara Kala ngantu-antu praptane Bathari Durga kang sowan ana ing Kahyangan Jonggring Salaka dene durung bali-bali. Bathara Kala kadherakake kang putra Kala Durgangsa budhal nedya ngupadi Bathari Durga. 9. JEJER SAPTAARGA(pathet sanga) Panembahan Abiyasa kaadep Raden Abimanyu lan punakawan. Wigatining sowan Raden Abimanyu nyuwun pirsa ana ngendi wong tuwane Raden Janaka anggone morca. Panembahan Abiyasa nerangake menawa Raden Janaka durung bakal bali lamun durung bisa nggayuh Wahyu Tohjali. Panembahan Abiyasa uga paring dhawuh supaya Raden Abimanyu angupadi kang rama ana ing gunung Harjuna. Raden Abimanyu lan punakawan pakit budhal. 10. PERANG Dedya Lintring Maya (cakil) wadya Dhandhang Mangore kepapag Raden Abimany. Rembug: Lintring maya ngalang-alangi lakuning Raden Abimanyu. Sulayaning rembug dadi perang. Ringkesing perang wadyo Dhandhang Mangoreb kasoran lan sami pejah. Raden Abimanyu mbacutake laku tumuju ing Gunung Harjuna. 11. JEJER NEGARA NGAMARTA (MENYURA) Prabu Puntadewa lan para kadang Pandhawa nampi rawunya Nata Dwarawati Prabu Kresna. Rembug: Prabu Puntadewa mrihatosaken murcane Raden Janaka. Prabu Kresna nerangake menawa Raden Janaka durung bakal bali lamunta durung bisa nggayuh wahyu Tohjali. Katungka praptane Bathara Yamadipati. Wigatining prapta Bathara Yamdipati nerangake menawa Raden Janaka lagi tapa ana ing gunung Harjuna. Nanging ana rubedane yaiku lekase para dewa kang kepengin merjaya Raden Janaka kanggo sarana nggayuhake wahyu si Dewasrani. Bathara Yamadipati uga dhawuh supaya para kadang padha budhal aweh sabiyantu marang Raden Janaka. Prabu Kresna, Raden Werkudara, Raden Nakula lan Raden Sadewa bidhal tumuju ing gunung Harjuna saperlu aweh pambiyantu marang Raden Janaka. 12.KAYANGAN ALANG-ALANG KUMITIR Sang Ywang Wenang nampa sowane sukmane Raden Arjuna lan Resi Anoman. Rembug: Wigatining sowan Raden Arjuna nyuwun wahyu Tohjali. Ywang Wenang nerangake menawa wahyu Tohjalai kwi wujud piwulang bab titah kang kudu ngerti sejatining titah. Yawang Wenang nedya maringake wahyu Tohjali awit Raden Janaka sayekti minangka kajatening Wisnu. Ringkesing rembug Raden Janaka nampa wus wahyu Tohjali. Sawuse nampa wahyu Raden Janaka lan Resi Anoman kadhawuhan bali ana ing ragane dhewe-dhewe. Dene bab kelimpute Bathara Guru Ywang Wenang dewe kang bakal ngelingake. Raden Janaka lan Resi Anoman pamit budhal.
13. ADEGAN ING DHUWUR SEGARA Kacarita Dewasrani lumaku ana sak dhuwure samudra. Bathara Narada ngonangi manawa anaggone Dewasrani bisa lumaku ana sak dhuwure samudra sarana numpak lembu Andhini. Nedya mbandem lembu Andhini sarana sabuk pusaka. Lembu andini kabandhem sabuk temah njol. Njolane Lembu Andhini njalari Dewasrani tiba kerem ana ing dhasaring samudra lan dadya patine. Bathari Durga mulat Dewasrani kerem sigra kasaut kagawa ing ndharatan. Bathara Guru sigra ngusadani lan nguripake Dewasrani. Bathara Guru sigra namani cundamanik marang darang putih maliahane Bathara Narada. Kataman Cundhamanik dara putih temah badhar Bathara Narada. Sawusnya badhar sigra budhal tumuju ing Gunung Harjuna. Bathara Guru kadereake Dewasrani bakal nylirane dhewe nyendal mayang Raden Janaka kang lagi tapa. Bathara Kala ketemu kapapag Bathari Durga. Rembug: Bathari Durga njaluk pitulung supaya Bathara Kala biyantu Bathara Guru nyirnake Janaka. Bathara Kala saguh nedya pamii budhal. 14.ADEGAN GUNUNG HARJUNA Abimanyu sowan marang Raden Janaka. Rembug: Raden Abimanyu bola bali matur nagging ora digape dening kang rama Raden Janaka. Katungka praptane Prabu Kresna. Priksa Raden Janaka among kendel wae nedya aweh usada. Prabu Kresna sigra semedi. Nalika Prabu kresna muja semedi bebarengan sokmane Raden Janaka bebrangan Sang Ywang Wenang kang wis manunggal dadi siji karo Raden Janaka. Sang Ywang wenang among dhawuh kepingin ngelingake Bathara Guru kang kalimput lan paring uninga manawa Janaka wus nampa wahyu Tohjali. Katungka praptane Bathra Guru nedya merjaya Raden Janaka. Mulat ing Ywang Wenang wus manjing ing ragane Raden Janaka murungake sedya. Bathara Guru nampa wejangane Sang Ywang wenang lan nyuwun pangapura. Bathara Narada kadhawuhan nganthi Bathara Guru kondur makayangan. Sang Ywang Wenang pamit kondur makayangan. 15. PERANG AMPYAK. Bathara kala lan Durga ngamuk nedya njaluk wahyu Tohjali. Mungsuh Semar Bathara Kala kalah sigra bali ing Dandang Mangore. Kala Durgangsa Perang karo Werkudara, Kala Durgangasa kalah. Raden Werkudara mbeksa tayungan. TANCEP KAYON.