PROGRAM NO: 277 TETEDHAN KANGGE JANTUNG SEHAT / GUSTI NGERSAKAKEN WELAS ASIH KITA Sedhèrèk kula, ing pundi kemawon kawontenan panjenengan, kula, Lilis, manggihi panjenengan ing adicara Cahyaning Agesang. Pandonga lan pangajab kula, panjenengan saé-saé kémawon lan wonten ingkak-anan séhat. Kita badhé wiwiti adicara menika kaliyan nimba kaweruh ngéngingi tetedhan kanggé jantung séhat. Lajeng Kemudian Ibu Arin ugi badhe dumugi lan atur siraman rohani kangge kita. Saking studio kula aturaken, sugeng midhangetaken adicara menika. Pasinaon kanggé gesang_Tetedhan kanggé Jantung séhat Sedhèrèk kula, kita sedaya nresnani jantung kita, ta? Lan ngupados kanthi èstu kanggé njagi keséhataning jantung kita, karana kita mboten kepingin pejah dadakan karana serangan jantung. Utawi kita mboten kepingin ngalami stroke karana wonten prekawis ing jantung kita. Nanging kala- kala kita mboten sumerep, kados pundi njagi keséhataning jantung kita. Kita mboten sumerep kedah nedha menapa supados jantung kita séhat. Dinten menika kula badhé atur wawasan utawi kaweruh dhateng panjenengan, ngéngingi tetedhan ingkang saged nyéhataken jantung kita. Kaweruh menika kula pendhet saking sawetawis sumber ingkang wonten ing ari-warti, saking kala-warti lan ugi pitutur saking dokter. Wonten kathah tetedhan ingkang saged nyéhataken jantung kita, nanging kula badhé atur sawetawis kémawon, ingkang kinten-kinten gampil kita panggihi lan kita ugi remen. Kanggé njagi kesehatanipun jantung, kita saged nedha téla sacara ajeg. Ing pundi kémawon saged pikantuk téla. Ing peken, ing supermarket, lan saged ugi tumbas dhateng tani. Jinisipun lan werninipun téla kathah, nanging ingkang paling saé kanggé jantung kita, nggih menika téla ingkang werninipun peteng. Sangsaya peteng werninipun sangsaya saé nutrisinipun kanggé jantung kita. Téla ingkang werninipun peteng menika ngandhut kathah karotin antioksidan. Menawi kita sacara ajeg pikantuk jat menika, pramila jantung kita badhé kak-ayomi saking radikal bébas ingkang dados jalaran kangker utawi prekawis keséhatan sanèsipun. Saklajengipun kanggé njagi keséhatipun jantung, kita saged nedha jeram kanthi ajeg. Para paneliti gisi woh-wohan sanjang, bilih jeram ngandhut jat ingkang naminipun flavanone. Jat menika saged mandhapaken kandhutan kolèstrol jahat ingkang dipunsebat HDL. Kolèstrol ingkang inggil saged ngganggu keséhatanipun jantung, karana gajihipun saged mangaruhi lancaripun ilining rah ing jantung. Dados, menawi ing rah kita ngandhut kolèstrol ingkang inggil, kita saged nedha jeram kanthi ajeg. Menawi panjenengan remen jeram lémon, penjenengan saged ngombé toyanipun ing sakben dinten.
Tetedhan saklajengipun ingkang nyehataken jantung, nggih menika katès. Woh katès minangka sumber ènzim pangejur lan ugi potasium. Jat menika saged ngiyataken otot jantung. Lan kandhutan potasiaum ing katès langkung inggil tinimbang pisang. Dados, kanggé panjenengan ingkang remen katès, penjenengan sampun njagi keséhatanipun jantung panjenengan lan menika prelu dipunlajengaken. Kanggé nyéhataken jantung kita, kita ugi saged ngombé tèh ijem. Manut para paneliti ing negari Jepang, tiyang ingkang ngombé teh ijem sacara ajeg, lan ing jumlah ingkang cekap saged ngirangi résiko pejah karana penyakit jantung. Menawi satunggaling tiyang ngombé tèh ijem pitung cangkir ing sakben dintenipun, pramila piyambakipun kaéndhanaken saking pejah ingkang dipunakibataken déning penyakit jantung. Sakmenika tèh ijem gampil kita panggihaken kanthi sawetawis merek. Kita saged tumbas ing supermarket, ing toko obat lan ing sawetawis restoran ingkang nyawisaken ombénan tèh ijem. Asparagus ugi saged nyegah penyakit jantung, karana asparagus ngandhut jat anti radhang lan ugi ngandhut vitamin C lan D. Ing saklebeting asparagus ugi dipunpanggihaken jat ingkang saged naleni kolèstrol utawi gajih, temah jantung badhé kaéndhanaken saking gajih ingkang mbebayani kanggé keséhatanipun jantung. Asparagus panci dereng dados tetedhan ingkang dipunremeni, nanging amrih kesehatanipun jantung kita mboten wonten lepatipun menawi kita nedha asparagus secara ajeg. Kanggé pikantuk asparagus ugi mboten sisah, karana kita saged tumbas ing peken lan supermarket. Lajeng kangge panjenengan ingkang remen kaliyan kacang-kacangan, panjenengan saged milih kenari. Karana kenari saged malangi kasumpeting pembuluh rah. Kita sumerep, menawi pembuluh rah jantung kasumpet badhé mbebayani tumrap gesang kita. Kathah tiyang ingkang ngalami serangan jantung karana pembuluh rah ing jantung wonten ingkang kasumpet. Kacang kenari saged dipunpanggang utawi dipundamel saos. Kanggé ndamel saos kacang kenari, kita saged ngalusaken kenari menika lajeng dipuntambah kaliyan susu lan ugi bumbu manut karemenan piyambak- piyambak. Satunggal malih tetedhan ingkang paling dipunusulaken kanggé kita tedha sakben dinten, nggih menika oatmeal utawi hapermut. Serat ing saklebeting oatmeal saged naleni kolèstrol jahat lan medalaken saking saklebeting badan kita. Minangka gandum oatmeal ugi katepang minangka sumber protein, kalsium, zat besi, magnesium, lan jat mineral sanèsipun sarta vitamin E. Wonten saénipun nyampuraken oatmeal dhateng resèp-resèp tetedahan ingkang bahanipun trigu, supados kandhutan seratipun dados tambah kathah. Sedhèrèk kula, dados kanggé njagi jantung kita séhat, kita saged milih salah satunggal tetedhan ingkang sampun kula sebataken kalawau. Kita saged milih téla, asparagus, jeram, oatmeal, tèh ijem lan ugi kacang kenari. Kita saged milih tetedhan ingkang mirah lan gampil kita pikantuk. Menawi
panjenengan kepingin ingkang mirah lan gampil pikantuk, panjenengan saged milih téla. Lan menawi panjenengan bosen kaliyan téla, panjenengan saged milih jeram. Sejatosipun mboten ewed njagi keséhataipun jantung kita, karana wonten tetedhan ingkang saged mbiyantu nyéhataken jantung kita, lan ugi kakanthènan olah raga ingkang ènthèng kémawon. Sampun ngantos kita milih tetedhan ingkang mboten saé kanggé jantung kita, kados ta, gajih, alkohol, lan ugi rokok. Sedaya bab menika kedah kita tebihi, supados jantung kita tetep séhat. Kathah tiyang kaserang penyakit jantung karena cara gesangingpun mboten sehat, kados ta nedha tetedhan ingkang kandhutan gajihipun inggil, kados daging ingkang werninipun abrit , jeroan, lan ugi ombénan ingkang ngandhut alkohol. Pilihan wonten ing dhiri kita piyambak-piyambak. Lan menawi kita milih cara gesang ingkang séhat, pramila kita ugi badhé katebihaken saking pejah dadakan, karana serangan jantung. Dados, mangga wiwit sakmenika kita tilaraken tetedhan ingkang mboten nyéhataken jantung kita, lan mangga kita milai nedha tetedahan ingkang mbiyantu keséhatanipun jantung kita. Sugeng nyobi. Sedhèrèk kula, kalawau menika tetedhan ingkang saged kita pilih kanggé nyéhataken jantung kita. Mugi-mugi migunani. Tetepa sesarengan kaliyan Cahyaning Agesang, karana sekedhap malih ibu Arin badhé dumugi lan atur siraman rohani kanggé kita. Nanging sakdèrèngipun kula ngajak panjenengan mirengaken satunggal lagu pepujen ingkang sampun kula cawisaken menika. Mugi-mugi kita remen lan kalipur. Sugeng midhangetaken. Gusti ngersakaken Welas Asih Kita Sedhèrèk kula, satunggaling tiyang èstri ingkang nembé tigang taun neningkahan ujug-ujug mboten saged wicanten. Piyambakipun namung saged lenggah, mendel lan mbisu kémawon. Tiyang èstri menika panci minangka pasiyèn rumah sakit jiwa. Piyambakipun ngalami dhéprèsi awrat, temah dipunrimat ing nggriya sakit. Sampun satunggal wulan menika piyambakipun mboten saged wicanten. Kénging menapa tiyang èstri menika ngalami dhéprèsi? piyambakipun dipuntilar rabinipun késah. Rabinipun késah kaliyan tiyang èstri sanès. Tiyang èstri menika sampun kécalan katresnaning rabinipun. Katresnaning rabinipun mboten badhé saged piyambakipun pikantukaken malih. Piyambakipun mboten sagah nampi kasunyatan menika lajeng dhéprèsi. Nadyana wonten kathah sedhèrèk ingkang nresnani piyambakipun, nanging piyambakipun namung képingin katresnaning rabinipun. Sedhèrèk, wonten kathah tiyang èstri ingkang dhéprèsi karana kécalan katresnaning rabinipun. Wonten kathah tiyang èstri ingkang kécalan gregeting gesang, nalika mboten pikantuk malih
katresnaning rabinipun. Lan, malahan kathah tiyang èstri ingkang mungkasi gesangipun, karana mboten dipuntresnani malih déning sok sintena kémawon di ndonya menika. Sedhèrèk kula, menapa panjenengan saged ngangen, menawi panjenengan kécalan katresnanipun rabi penjenengan? Tamtu panjenengan mboten purun ngangenaken ta? Panjenengan namung kepingin katresnanipun rabi panjenengan. Mekaten ugi kosok wangsulipun, rabi lan laré-laré panjenengan mbetahaken katresnan panjenengan. Piyambakipun mboten purun kécalan katresnan panjenengan. Sakben wekdal piyambakipun kepingin ngraosaken katresnan panjenengan. Sakben wekdal tiyang-tiyang ing sakiwa tengen panjenengan kepingin ngraosaken katresnan panjenengan. Laré-laré kepingin elusan lan kekepan saking panjejengan minangka bukti katresnan panjenengan. Laré-laré panjenengan ugi kepingin ngraosaken preduli lan kawigatosan panjenengan minangka bukti menawi panjenengan sakèstu nresnani piyambakipun. Rabi penjenengan kepingin mirengaken tembung-tembung ingkang alus, tembung-tembung ingkang nyengsemaken, minangka bukti menawi panjenengan nresnani piyambakipun. Lan tiyang-tiyang ing sakiwa tengen panjenengan, kanca-kanca panjenengan, kepingin ngraosaken welas asih lan pangurbanan penjenengan minangka ujudipun katresnan panjenengan dhateng sesami. Sedhèrèk kula, menapa panejengan sumerep? Gusti ngersakaken katresnan panjenengan ugi. Gusti kersa panjenengan nresnani Panjenenganipun. Gusti kersa, panjenengan nresnani Panjenenganipun nglangkungi menapa kémawon ingkang wonten ing ndonya menika. Mangga kita midhangetakan rerebaganipun Gusti Yésus kaliyan Simon Pétrus, nalika Gusti Yésus ngetingal dhateng murid- muridipun. Mekaten cariyosipun: Sawisé padha sarapan, Gusti Yésus nuli ndangu marang Simon Pétrus: "Simon, anaké Yohanes, apa katresnanmu marang Aku ngungkuli katresnanmu marang wong-wong iki?" Wangsulané Pétrus: "Inggih Gusti, Gusti pirsa kawula tresna dhateng Panjenengan." Pangandikané Gusti Yésus: "Cempé- cempé-Ku padha engonen!" Gusti Yésus ndangu sing kaping pindhoné: "Simon, anaké Yohanes, apa kowé tresna karo Aku?" Wangsulané Pétrus: "Inggih Gusti, Panjenengan pirsa bilih kawula tresna dhateng Panjenengan." Dhawuhé Gusti Yésus: "Wedhus-wedhus-Ku padha engonen!" Gusti Yésus ndangu menèh marang Pétrus sing ping teluné: "Simon, anaké Yohanes, apa kowé tresna karo Aku?" Pétrus dadi sedhih, sebab Gusti Yésus ndangu dhèwèké nganti ping telu: "Apa kowé tresna karo Aku?" Pétrus banjur matur menèh: "Gusti, Panjenengan pirsa samukawis. Gusti inggih pirsa, bilih kawula tresna dhateng Panjenengan." Gusti Yésus nuli ngandika: "Wedhus- wedhus-Ku padha engonen!" Sedhèrèk kula, kaping tiga Gusti Yésus ndangu dhateng Simon Pétrus. Pandangunipun sami: "Apa kowé nresnani Aku?" Pétrus sisah karana kados-kados Gusti Yésus mboten pitados menawi Pétrus
nresnani Panjenenganipun. Wicantenan Gusti Yésus kaliyan Pétrus mbuktèkaken, bilih Gusti Yésus ugi kersa kagungan katresnan kita. Gusti kersa kita nresnani Panjenenganipun. Gusti kersa kita nresnani Panjenenganipun nglangkungi menapa kémawon. Menapa panjejengan naté mangertosi bab menika? Menapa panjenengan naté manah, bilih Gusti kersa kagungan katresnan panjejengan? Sedangu menika panjenengan manah, bilih Gusti mboten nate ngersakaken katresnan panjenengan. Panjenengan manah, bilih Gusti mboten mbetahaken katresnan panjenengan. Nanging dinten menika kita dipunèngetaken déning Gusti. Gusti kersa, panjenengan lan kula nresnani panjenenganipun. Sedhèrèk kula, Gusti Yésus ngendika: "Kowé tresnaa marang Allahmu klawan gumolonging atimu, gumolonging nyawamu lan gumolonging budimu. Ya kuwi angger-angger sing gedhé lan sing luhur dhéwé! Sedhèrèk, nresnani Gusti klawan gomolonging manah, klawan gomolonging nyawa lan gomolonging budi kita, menika minangka angger-angger ingkang utami ingkang kedah kita tindakaken ing gesang kita menika. Sedangu menika kita tansah nyuwun supados Gusti nresnani kita. Kita namung kepingin Gusti ingkang nresnani kita, tanpa naté manah lan tumindak nresnani Gusti. Sedangu menika kita mboten preduli dhumateng Gusti. Sedangu menika kita mboten midhangetaken suantenipun Gusti. Sedangu menika kita mboten ngestokaken Dhawuh-dhawuhipun. Sedaya menika nedahaken, bilih kita mboten nresnani Gusti. Karana nresnani Gusti menika, nggih nindakaken menapa ingkang dipunkersakaken Gusti. Sedangu menika, kita namung mikiraken badan kita piyambak. Kita nyuwun Gusti nresnani kita, nanging kita ngetokaken Gusti. Kita mboten naté nresnani Panjenenganipun. Sedhèrèk kula, Prabu Dawud ngendikan: "Kawula tresna dhateng Paduka, dhuh Allah, Paduka menika kekiyatan kawula! Dhuh Allah, Paduka menika ingkang ngreksa kawula, inggih tamèng kawula, lan pangungsèn kawula, ingkang ngluwari kawula." Sedhèrèk, Parabu Dawud nedahaken katresnanipun dhumateng Gusti menika, saksampunipun Gusti nylametaken piyambakipun saking mengsahipun, nggih menika Saul. Saul kepingin merjaya Dawud, nanging Gusti nylametaken Dawud. Awit saking menika Dawud sanget nresnani Gusti. Menawi panjejengan naté ngraosaken katresnanipun Gusti kados déné Dawud, panjenengan badhe gampil anggèn panjenengan nresnani Gusti. Nanging penjenengan mboten naté rumaos bilih Gusti nresnani panjenengan, dados panjenengan èwed kanggé nresnani Gusti. Sedhèrèk, menawi panjenengan dereng nate ngraosaken katresnanipun Gusti, lan panjenengan mboten pitados bilih Gusti nresnani panjenengan, mangga pidhangetaken Dhawuh Pangandikan Gusti menika:
Awit saka gedhéning sih-katresnané Gusti Allah marang jagad, nganti Panjenengané ngurbanaké Putrané ontang-anting, supaya saben wong sing precaya marang Sang Putra mau ora nemu karusakan, nanging ngalamana urip langgeng. Katrenanipun Gusti dhateng panjenengan èstu ageng, temah Gusti ngurbanaken Putranipun ontang- anting, Yésus Kristus miyos, séda lan wungu saking séda kanggé nebus dosa panjenengan. Menawi panjenengan pitados dhumateng Gusti Yésus, panjenengan badhé nggadhahi gesang langgeng. Sowana dhumateng Gusti, lan nyuwuna supados Gusti ngeyakinaken panjenganan. Gusti nresnani panjenengan, lan Gusti kersa panjenengan ugi nresnani Panjenenganipun. Gusti kersa, panjenengan nresnani Panjenenganipun selaminipun, karana Gusti nresnani panjenengan kaliyan katresnan ingkang langgeng. Mangga kita ndedonga: Matur nuwun Gusti kangge sih-katresnan Paduka ingkang èstu ageng lan ajaib. Awit karana katresnan Paduka kawula nggadhahi gesang langgeng. Kawula mboten saged mbales katresnan Paduka ingkang èstu ageng menika, nanging kawula kepingin ngaturaken manah lan gesang kawula kunjuk Paduka. Kawula kepingin nresnani Paduka kanthi gumolonging manah lan pikiran kawula. Pitulungi kawula, dhuh Gusti, supados nggadhahi manah ingkang nresnani Paduka lan nresnani sesami kawula. Maturnuwun, dhuh Gusti. Amin.