Alkitab Bahasa Jawa Bahasa Sehari-hari 1994 Mazmur s.d. Maleakhi
Mazmur 1 1 Begja wong sing lakuné ora kaya sing dipéngini déning wong ala, lan ora niru lakuné wong dosa sarta ora sesrawungan karo wong sing dhemen memoyok, 2 nanging sing seneng nglakoni angger- anggeré Gusti Allah lan dirasak-rasakaké rina wengi. 3 Wong mau kaya wit, sing ditandur ana ing pinggir kali, sing tansah awoh manut mangsané, lan godhongé ora tau gogrog; apa waé sing ditandangi mesthi olèh gawé. 4 Nanging wong ala lelakoné ora kaya mengkono; kaya mrambut sing kabur ing angin. 5 Mulané wong ala bakal diukum déning Allah, mengkono uga wong sing nerak dhawuh-dhawuhé Pangéran, ora gelem sesrawungan karo wong mursid. 6 Lakuné wong mursid dituntun lan diayomi déning Allah, nanging lakuné wong ala anjog ing karusakan.
MAZMUR 2.1-9 2 1 Yagéné bangsa-bangsa padha mbrontak, lan padha ngangen-angen prekara-prekara sing tanpa guna? 2 Para raja padha siaga lan para penggedhé padha sarujuk nglawan marang Gusti Allah lan Sang Prabu sing ditetepaké déning Allah. 3 Tembungé, "Ayo padha medhot ranté-ranténé lan mbuwang tali sing dienggo mbanda kita!" 4 Panjenengané kang pinarak ing swarga gumujeng; sarta moyoki marang wong-wong mau. 5 Pangandikané karo duka, nganti padha giris merga paukumané, 6 "Aku dhéwé kang wis njumenengaké Raja, kang katetepaké ana ing Sion, ing gunung-Ku kang suci!" 7 Aku daknyritakaké keputusané Allah; Pangandikané marang aku, "Kowé iku putra-Ku! Ing dina iki Aku iki Bapakmu. 8 Nyuwuna marang Aku, temah bangsa- bangsa mau bakal Dakparingaké dadi duwèkmu, lan salumahing bumi dadi darbèkmu. 9 Padha remuken nganggo teken wesi, ejuren kaya grabah." 2
MAZMUR 2.10-3.4 10 Mulané, hé para raja, padha tumindaka kalawan wicaksana. Hé para hakim ing bumi, padha gelema diélingaké! 11 Padha ngabektia marang Allah kalawan ajrih asih, lan padha sujuda ing ngarsané kalawan gemeter, 12 supaya Panjenengané ora duka, lan kowé ditumpes sanalika, sebab paukumané énggal ngambra-ambra. Begja sakèhé wong sing ngungsi marang Panjenengané! 3 1 Masmur anggitané Dawud nalika mlajeng nyingkiri Absalom, putrané. (3-2) Dhuh Allah, iba kathahipun mengsah kawula! Kathah tiyang ingkang nglawan dhateng kawula. 2 (3-3) Kathah ingkang mungel dhateng kawula mekaten, "Wong kuwi bakal ora ditulungi déning Allah." 3 (3-4) Nanging, dhuh Allah, Paduka menika tamèng ingkang milujengaken kawula. Paduka menika ingkang paring kamenangan dhateng kawula, lan ingkang ngangkat sirah kawula. 4 (3-5) Kalawan swara sora aku sesambat marang Allah, lan 3
MAZMUR 3.5-4.2 Panjenengané paring wangsulan saka gunungé kang suci. 5 (3-6) Aku lèyèh-lèyèh banjur turu; sewengi muput aku direksa déning astané Allah! 6 (3-7) Aku ora wedi senajan dikepung déning mungsuh, sing balané éwon. 7 (3-8) Dhuh Allah, mugi kersa jumeneng; kawula mugi Paduka tulungi! Paduka sampun ngawonaken mengsah kawula sedaya, ngantos sami mboten misakit dhateng kawula. 8 (3-9) Pitulungan menika dhatengipun saking Allah. Mugi umat Paduka kaparingan berkah! 4 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi, dibarengi uniné kecapi. (4-2) Dhuh Allah ingkang mbélani prekawis kawula. Mugi miyarsakaken pesambat kawula. Ing salebeting manah kawula ngraosaken rupek. Paduka mugi kersa paring kalonggaran, miyarsakaken pandonga kawula, sarta paring pitulungan. 2 (4-3) Hé wong-wong sing ngala-ala marang aku; pira lawasé enggonmu padha seneng nindakaké prekara sing tanpa guna lan ora nyata kuwi? 4
MAZMUR 4.3-5.1 3 (4-4) Padha sumurupa yèn Allah wis milih wong mursid dadi kagungané; Panjenengané mesthi midhangetaké samasa aku sesambat marang Panjenengané. 4 (4-5) Padha gemetera lan maria gawé dosa; kuwi rasakna temenan samasa kowé ana ing peturon. 5 (4-6) Nyaosna kurban marang Allah samurwaté lan kumandela marang Panjenengané. 6 (4-7) Kathah tiyang ingkang sami nyenyuwun, "Kawula mugi Paduka paringi wewahing kabegjan." Dhuh Allah, mugi kersa maringi dhateng kawula kalayan renaning penggalih. 7 (4-8) Paduka sampun paring kabingahan dhateng kawula, ngungkuli kabingahanipun tiyang samasa angsal gandum lan anggur kathah. 8 (4-9) Kawula badhé lèyèh-lèyèh lajeng ketileman, margi Paduka piyambak ingkang paring pengayoman, mila kawula sami ngalami katentreman. 5 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi, dibarengi swaraning suling. (5-2) Dhuh Allah, mugi 5
MAZMUR 5.2-7 kersa miyarsakaken atur kawula, mugi Paduka gatosaken pesambat kawula. 2 (5-3) Dhuh Ratu kawula lan Allah kawula, panjerit kawula nyuwun tulung mugi Paduka èngeti, margi namung Paduka piyambak ingkang kawula sambati. 3 (5-4) Dhuh Allah, ing wanci énjing Paduka miyarsakaken swanten kawula, ing wancinipun kurban kawula saosaken, kawula ngantos-antos dhawuh Paduka. 4 (5-5) Sebab Paduka sanès Allah ingkang rena dhateng pendamel awon, tiyang awon mboten badhé Paduka parengaken sowan ing ngarsa Paduka. 5 (5-6) Paduka nampik dhateng tiyang angkuh; tiyang ingkang sami nglampahi piawon Paduka sengiti. 6 (5-7) Tiyang ingkang damelipun goroh mesthi Paduka tumpes; Paduka mboten rena dhateng tiyang ingkang ngrodha-peksa lan tiyang ingkang ngapusi. 7 (5-8) Nanging tumrap kawula, margi saking agenging sih-kasetyan Paduka, kawula badhé mlebet ing Pedaleman Paduka, sujud sungkem ing Pasucèn 6
MAZMUR 5.8-11 Paduka, ngabekti kalayan hurmat dhateng Paduka. 8 (5-9) Dhuh Allah, satru kawula kathah sanget! Mugi Paduka kersa nuntun kawula nindakaken kersa Paduka; supados cetha menapa ingkang kedah kawula lampahi. 9 (5-10) Tembungipun satru kawula mboten saged dipun pitados, awit ingkang dipun angen-angen namung damel risak; gurungipuna presasat kubur menga, ilatipun ngucapaken tembung lamis. 10 (5-11) Dhuh Allah, tiyang kados mekaten mugi kadhawahana paukuman, kecemplunga luwangan, margi saking rancanganipun piyambak. Mugi Paduka tundhung saking ngarsa Paduka, margi saking kathahing panerakipun, sarta panglawanipun dhateng Paduka. 11 (5-12) Nanging sedaya tiyang ingkang ngungsi dhateng Paduka badhé sami bingah-bingah, badhé sami surak-surak ing selaminipun, margi sami Paduka ayomi; lan krana Paduka tiyang-tiyang ingkang tresna dhateng Paduka, sami badhé bingah-bingah. agurung: tenggorokan (bhs. Ind.). 7
MAZMUR 5.12-6.5 12 (5-13) Dhuh Allah, tiyang mursid Paduka berkahi, sami Paduka pageri mawi kanugrahan minangka tamèngipun. 6 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin nyanyian, diiringi kecapi. Laguné kaya laguné kidung kang kawolu. (6-2) Dhuh Allah, mugi sampun ngantos maringi paukuman dhateng kawula karana duka, lan kawula mugi sampun ngantos Paduka ajar margi saking bentèring penggalih Paduka. 2 (6-3) Dhuh Allah, mugi kersa melasi dhateng kawula, awit kawula ngantos mboten gadhah daya. Mugi kersa paring kekiyatan, dhuh Allah, sebab balung kawula sami gemeter. 3 (6-4) Dhuh Allah, taksih pinten dangunipun enggèn Paduka rawuh; nyawa kawula giris sanget. 4 (6-5) Dhuh Allah, mugi wangsul ngentas nyawa kawula, kawula mugi Paduka pitulungi margi saking sih-kamirahan Paduka. 5 (6-6) Sebab tiyang ingkang sampun pejah mboten badhé ngémuti dhateng Paduka. Sinten ingkang badhé memuji 8
MAZMUR 6.6-7.1 dhateng Paduka wonten ing alamipun tiyang pejah? 6 (6-7) Badan kawula lesu margi déning pangesah kawula; saben dalu patileman kawula ngantos teles kebes, margi déning luh ingkang nelesi bantal kawula. 7 (6-8) Kawula mèh mboten saged ningali, mripat kawula dados lamur, semanten enggèn kawula nangis, margi saking pendamelipun para mengsah kawula. 8 (6-9) Padha sumingkira saka aku, hé sakèhé wong kang gawé piala, merga Allah wis miyarsakaké tangisku. 9 (6-10) Allah wis njurungi pandongaku, Allah wis nyembadani panyuwunku. 10 (6-11) Sakèhé satruku padha kisinan lan padha wedi banget; nuli padha mundur sakal, padha kwirangan kabèh. 7 1 Kidung pangadhuh anggitané Dawud, dikidungaké merga Kusy, wong Bènyamin. (7-2) Dhuh Pangéran, Allah kawula, sowan kawula nyuwun pengayoman; mugi kersa nguwalaken kawula saking sedaya tiyang ingkang sami ngoyak-oyak dhateng kawula, saha mugi kersa paring pangluwaran. 9
MAZMUR 7.2-8 2 (7-3) Sampun ngantos sami nubruk kawula kados singa, lan nggondhol kawula ngantos mboten wonten ingkang saged nguwalaken. 3 (7-4) Dhuh Pangéran, Allah kawula, saupami kawula nindakaken piawon, menawi ta kawula males awon dhateng mitra, 4 (7-5) utawi kawula nandukaken piawon dhateng tiyang ingkang nglawan dhateng kawula tanpa sebab, saupami èstu mekaten, 5 (7-6) mugi mengsah kawula sami ngoyak-oyaka lan nyepeng kawula, sarta kawula dipun idak-idaka ing siti, tuwin dipun pejahana, temah badan kawula dados lebu. 6 (7-7) Dhuh Allah, mugi kersa jumeneng kalayan duka, sarta nglawan dhateng pangigit-igitipun satru kawula. Mugi kersa jumeneng paring pitulungan dhateng kawula, margi Paduka sampun mundhut wontena keadilan! 7 (7-8) Bangsa-bangsa mugi sami kaklempakna ing ngarsa Paduka, lajeng sami Paduka rèh saking ngaluhur. 8 (7-9) Gusti Allah ngadili para bangsa! Mugi kersa ngadili kawula, dhuh Allah, 10
MAZMUR 7.9-15 menapa kawula menika resik, menapa manah kawula tumemen. 9 (7-10) Mugi-mugi piawonipun tiyang duraka saged mantun. Tiyang ingkang lampahipun temen mugi Paduka santosakaken. Dhuh Allah, Paduka ingkang ndadar manah saha telenging batosipun manungsa, Paduka Allah ingkang adil. 10 (7-11) Allah kuwi tumraping aku tamèng, kang ngreksa marang wong sing atiné lugu. 11 (7-12) Gusti Allah kuwi Hakim kang adil lan Allah kang ndhawuhaké paukumané marang wong ala. 12 (7-13) Tumrap wong sing ora mratobat, Allah bakal ngasah pedhangé, sarta menthang gendhéwané, siaga nglepas panahé. 13 (7-14) Gaman-gamané sing ampuh dicawisaké kanggo wong duraka, panahé disiapaké. 14 (7-15) Sejatiné wong kuwi seneng ngangen-angen piala, ngrancang karusakan, lan seneng goroh. 15 (7-16) Wong kuwi ndhudhuk luwangan, digawé jero, nanging 11
MAZMUR 7.16-8.4 kecemplung dhéwé ing luwangan sing digawé mau. 16 (7-17) Piala sing ditindakaké mbalik ngenani sirahé dhéwé, sarta penggawéné ala nibani embun-embunané. 17 (7-18) Aku dakmemuji marang Allah merga keadilané, sarta ngidungaké masmur konjuk ing Asmané Kang Mahaluhur. 8 1 Masmur anggitané Dawud, kanggo pemimpin penyanyi, kaya laguné Gitit. (8-2) Dhuh Allah, Gusti kawula, iba mulyaning asma Paduka ing salumahing bumi! Kamulyan Paduka ingkang ngungkuli langit sami dipun luhuraken srana kekidungan. 2 (8-3) Dalah bayi ingkang taksih nesep sami tumut memuji. Paduka kagungan pangwasa kanggé mbungkem para satru Paduka, sarta nyegah tiyang ingkang badhé males awon. 3 (8-4) Menawi kawula tumenga ing langit, ningali pakaryaning asta Paduka, nyawang dhateng rembulan lan lintang-lintang ingkang Paduka tata. 4 (8-5) Menapa ta ajinipun manungsa, déné Paduka èngeti? Manungsa kanggé menapa, déné Paduka opèni? 12
MAZMUR 8.5-9.2 13 5 (8-6) Piyambakipun Paduka dadosaken kaot sekedhik ajinipun kaliyan Paduka, sarta Paduka ganjar kadrajatan lan kamulyan? 6 (8-7) Piyambakipun Paduka paringi pangwasa mengku para titah Paduka; sarta samukawis Paduka telukaken ing sangandhaping tlapakanipun; 7 (8-8) inggih sakathahing ménda, lembu dalah sato kéwan ing ara-ara, 8 (8-9) peksi ing awang-awang lan ulam ing seganten, lan sedaya tumitah ingkang wonten ing telenging samodra. 9 (8-10) Dhuh Allah, Gusti kawula, iba mulyanipun asma Paduka wonten ing salumahing bumi! 9 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi. Kaya laguné kidung: Patiné anak lanang. (9-2) Kawula badhé saos sokur dhateng Allah kalayan gumolonging manah; kawula badhé nyariyosaken sawernining kaélokan Paduka. 2 (9-3) Kawula badhé bingah-bingah margi saking Paduka, tuwin ngidungaken masmur kanggé ngluhuraken asma Paduka, dhuh Allah Ingkang Mahaluhur.
MAZMUR 9.3-9 3 (9-4) Sebab satru kawula sami mundur, sami rebah lan sirna ing ngarsa Paduka. 4 (9-5) Awit Paduka mbélani prekawis kawula sarta paring kemenangan, kados hakim ingkang adil, Paduka lenggah ing dhampar.b 5 (9-6) Bangsa-bangsa sampun Paduka dhawahi paukuman lan tiyang awon sampun Paduka tumpes, namanipun mboten badhé kocap malih, ing selajengipun lan ing selami-laminipun. 6 (9-7) Satru kawula sampun telas sirna, kithanipun sampun Paduka gempur, ngantos sirna lan mboten dipun èngeti malih. 7 (9-8) Nanging Allah ngedhaton ing selami-laminipun. Dhamparé didegaké kanggo nindakaké pangrèhé. 8 (9-9) Panjenengané ngadili jagad kalayan adil, lan ngadili bangsa-bangsa kalayan kabeneran. 9 (9-10) Dadiné Allah jumeneng pangungsèné wong sing kesrakat. Pangungsèn samasa ati krasa rupek. bdhampar: palenggahanipun raja: tahta (bhs. Ind.). 14
MAZMUR 9.10-15 10 (9-11) Tiyang ingkang wanuh dhateng Paduka menika sami kumandel dhateng Paduka. Tiyang ingkang madosi Paduka mboten naté Paduka tégakaken, dhuh Allah. 11 (9-12) Memujia kalawan masmur konjuk marang Allah, kang ngedhaton ana ing Sion! Pakaryané wartakna marang para bangsa! 12 (9-13) Merga Panjenengané kang malesaké getih kang kawutahaké, iya ngèngeti wong sing disiya-siya; ora supé marang pesambaté. 13 (9-14) Dhuh Allah, kawula mugi Paduka welasi, mugi mirsani dhateng kasangsaran kawula, margi saking pendamelipun satru kawula; mugi Paduka ngluwari kawula saking pejah, dhuh Allah. 14 (9-15) Supados kawula sami nyariyosaken sedaya pakaryan Paduka ingkang élok, lan sami surak-surak wonten ing ngajengipun tiyang-tiyang ing Yérusalèm awit saking pitulungan Paduka. 15 (9-16) Bangsa-bangsa sami kecemplung ing luwangan ingkang dipun damel piyambak, sukunipun sami 15
MAZMUR 9.16-10.2 kesrimpung ing jiret ingkang dipun pasang piyambak. 16 (9-17) Gusti Allah wis nglairaké sarirané lan wis ndhawahaké paukumané; wong ala kejiret déning penggawéné dhéwé. 17 (9-18) Wong lamis iku marani pati, yakuwi sakèhé bangsa kang sungkan ngabekti marang Allah. 18 (9-19) Awit ora ing selawasé wong mlarat ditégakaké, pengarep-arepé wong sangsara ora ilang ing selawasé. 19 (9-20) Dhuh Allah, mugi kersa jumeneng, manungsa sampun ngantos ngendelaken badanipun piyambak; bangsa-bangsa mugi Paduka adili ing ngarsa Paduka! 20 (9-21) Supados sami ajrih, dhuh Allah, mila badhé sami ngakeni, bilih piyambakipun menika namung manungsa kémawon. 10 1 Dhuh Allah, kénging menapa Paduka jumeneng ing katebihan lan umpetan samasa kawula nandhang karibedan? 2 Margi saking angkuhipun, tiyang- tiyang awon sami nindhes tiyang kesrakat; tiyang-tiyang jahat wau sami 16
MAZMUR 10.3-9 kénginga jireting pangothak-athikipun piyambak. 3 Margi tiyang awon sami nguja pepénginané manahipun, lan tiyang srakah ngipat-ipati sarta nampik Allah. 4 Tiyang duraka kalayan umuk sami mungel, "Gusti Allah rak ora arep males marang aku! Gusti Allah ora ana!" mekaten penganggepipun. 5 Salampah-lampahipun tansah angsal damel; dhawuh Paduka menika kemuluken, ngantos piyambakipun mboten gaduk; sedaya mengsahipun dipun anggep sepélé. 6 Osiking manahipun, "Kekuwatanku ora bakal suda. Aku ora bakal kena ing paukuman." 7 Senengipun memisuh, goroh lan misakit; tembungipun kebak pangancam lan piawon. 8 Piyambakipun ndhelik ing gubug- gubug; ing papan ingkang sepen badhé mejahi tiyang ingkang tanpa kalepatan. 9 Mripatipun ndingkik tiyang ingkang apes, lan ndhekem ing pandhelikan. Kados singa ing rerungkudan, ing ngriku enggènipun ngentosi tiyang ingkang badhé dipun mangsa. Tiyang wau 17
MAZMUR 10.10- 15 dipun tubruk lan dipun glandhang ing pandhelikanipun. 10 Caranipun mendhak, mbungkuk lajeng nubruk; tiyang-tiyang ingkang apes wau srana cakaripun ingkang rosa. 11 Osiking manahipun, "Allah mesthi ora mreduli; Panjenengané ora mirsani, mulané ora bakal pirsa aku." 12 Dhuh Allah, mugi kersa jumeneng! Dhuh Allah, mugi kersa mulungaken asta Paduka. Tiyang ingkang kesrakat mugi sampun ngantos Paduka supèkaken. 13 Kénging menapa tiyang duraka sami ngawon-awon Allah, kalayan criyos ing manahipun, "Aku mesthi ora bakal diwales déning Allah." 14 Mangka Paduka saèstunipun pirsa, margi Paduka menika mirsani dhateng kasisahan tuwin sakiting manah, sarta Paduka pundhut ing asta Paduka piyambak. Pramila tiyang apes sami suméndhé pasrah dhateng Paduka; lan tumraping laré lola, Paduka jumeneng juru pitulunganipun. 15 Kekiyatanipun tiyang awon mugi Paduka sirnakaken, piawonipun mugi Paduka adili, ngantos sami sirna saking ngarsa Paduka. 18
MAZMUR 10.16-11.3 16 Allah jumeneng raja langgeng ing selawasé. Para bangsa sing nyembah brahala wis padha sirna saka tanahé Allah. 17 Dhuh Allah, Paduka mugi nyembadani pandonganipun tiyang kesrakat, manahipun mugi sami Paduka sentosakaken. 18 Talingan Paduka mugi nilingaken, sarta Paduka badhé paring keadilan, dhateng laré lola lan dhateng tiyang ingkang dipun aniaya, supados ing jagad mboten wonten tiyang ingkang wantun nganiaya dhateng sesaminipun. 11 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi. Aku ngandel marang Allah, kepriyé déné kowé wani-wani karo aku muni, "Mabura menyang gunung kaya manuk!" 2 Merga wong ala menthang gendhéwané, masang panahé ing kendhengingc gendhéwané, kanggo manah wong sing atiné jujur, ana ing petengan. 3 Menawa cagak sing dienggo cekelan ambruk, wong mursid arep kepriyé? ckendheng: sendheng: tangsul gendhéwa. 19
MAZMUR 11.4-12.3 4 Gusti Allah dedalem ana ing Pedalemané kang suci; palenggahané ana ing swarga. Tingalé ngulataké para manungsa, mirsani sing padha dititahaké. 5 Allah ndadar marang wong mursid lan marang wong jahat, Panjenengané gething marang wong sing dhemen nganiaya. 6 Wong ala padha diudani geni mawa lan lirang; sarta diganjar angin sing panas. 7 Merga Allah iku adil, lan rena marang kabeneran; wong sing barès atiné bakal ndeleng marang wedanané Allah. 12 1 Masmur anggitané Dawud, kanggo pemimpin penyanyi. Kaya lagu sing kaping wolu. (12-2) Dhuh Allah, mugi kersa paring pitulung, sebab tiyang mursid sampun telas, sampun mboten wonten tiyang ingkang temen. 2 (12-3) Tiyang sedaya sami goroh, ingkang setunggal nggorohi setunggalipun; wicantenipun sami lelamisan, manahipun rangkep. 3 (12-4) Muga-muga Allah numpes sakèhé lambé kang lamis lan sakèhé ilat sing seneng umuk. 20
MAZMUR 12.4-13.1 21 4 (12-5) Wong mau padha muni, "Srana tembungku aku bisa nuruti apa sing dakkarepaké! Aku bisa muni sekarepku, lan ora ana wong sing bisa menggak aku!" 5 (12-6) Pangandikané Allah, "Aku arep rawuh, merga wong miskin padha ditindhes lan wong sing dikuya-kuya padha sesambat. Aku paring pitulungan marang sing padha ngarep-arep marang pitulungan." 6 (12-7) Janjiné Allah kena dipesthèkaké murniné, kaya slaka sing dilèlèr ing geni, nganti rambah ping pitu. Dhuh Allah, namung Paduka piyambak ingkang netepi janji Paduka. Paduka tansah badhé ngayomi kawula, sarta nguwalaken kawula saking tiyang-tiyang awon menika ing selami-laminipun. 7 (12-8) (12:6) 8 (12-9) Tiyang duraka menika wonten ing saenggèn-enggèn, lan saben tiyang sami ngalem dhateng piawon. 13 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi. (13- 2) Dhuh Allah, ngantos pinten laminipun enggèn Paduka badhé nyupèkaken kawula? Taksih pinten dangunipun
MAZMUR 13.2-14.1 enggèn Paduka nutupi wedana Paduka ing ngatasipun kawula? 2 (13-3) Ngantos pinten laminipun enggèn kawula kedah nandhang kuwatos ing manah, sarta ngraosaken kasisahan sadinten-dinten? Ngantos pinten laminipun para mengsah kawula sami ngawonaken kawula? 3 (13-4) Kersaa mirsani dhateng kawula, lan kersaa paring wangsulan, dhuh Pangéran, Allah kawula! Kersaa mangsulaken kekiyatan kawula, supados kawula mboten ngalami pejah. 4 (13-5) Supados satru kawula mboten sami mungel, "Dhèwèké wis daktelukaké." Lan mengsah kawula sami surak-surak, samasa kawula keplajeng. 5 (13-6) Nanging kawula pitados dhateng sih-kadarman Paduka, lan manah kawula surak-surak mergi saking pitulungan Paduka. 6 (13-7) Aku arep memuji konjuk ing Allah, merga saka kasaénané marang aku. 14 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi. Wong bodho kandha ing sajroning atiné, "Allah kuwi ora ana!" Apa sing dilakoni 22
MAZMUR 14.2-15.1 kuwi rusuh lan nistha, ora ana sing gawé kabecikan. 2 Gusti Allah mirsani saka swarga marang para manungsa, apa ana sing duwé budi lan nggolèki Allah. 3 Wis padha nasar kabèh, kabèh wis bejat; ora ana sing gawé becik, siji waé ora ana. 4 Wong kabèh padha ora rumangsa nglakoni piala, enggoné padha mangan bangsaku nganti ludhes kaya wong mangan roti waé, sarta padha ora tau nyebut marang Allah. 5 Nanging wong-wong mau bakal padha ketaman ing pagiris gedhé, merga Allah ana ing tengahé wong mursid. 6 Karebèn wong ala padha mbubrah rancangané wong kesrakat, nanging Allah ngayomi wong-wong mau. 7 Muga-muga Israèl diparingi kemenangan saka Sion! Menawa Allah mulihaké kaanané umaté, Yakub bakal surak-surak, sarta Israèl bungah-bungah. 15 1 Masmur anggitané Dawud. Dhuh Allah, sinten ingkang kelilan manggèn ing Kémah Paduka? Sinten 23
MAZMUR 15.2-16.2 ingkang kelilan manggèn ing redi Paduka ingkang suci? 2 Yakuwi wong kang lakuné tanpa cacad, sarta nglakoni penggawé becik, 3 kang tembungé temen kalayan trus ing ati, lan ora seneng wewadul, sarta ora gawé ala marang pepadhané, ora nacad marang padha-kancané, lan ora ngrasani tanggané; 4 kang éwa marang wong kang tumindak nistha, nanging ngajèni marang wong mursid; saupama sumpah kang marakaké pitunané dhéwé, iya ora dijabel; 5 kang ora nganakaké dhuwit, ora nampani besel lan ora nglawan wong sing ora duwé kaluputan. Sapa sing kelakuané kaya mengkono, uripé bakal tentrem. 16 1 Miktamd anggitané Dawud. Dhuh Allah, kawula mugi Paduka reksa, awit Paduka menika pengayoman kawula. 2 Unjukku marang Allah, "Paduka menika Allah kawula, kawula mboten gadhah kabegjan sanèsipun kejawi saking Paduka piyambak!" dMiktam: namanipun lagu, bangsanipun syair. 24
MAZMUR 16.3-9 3 Para tiyang pitados menika tiyang mulya, menika tiyang ingkang kawula remeni. 4 Tiyang ingkang nyembah dhateng allah sanès-sanèsipun badhé manggih kasisahan kathah. Kawula mboten badhé tumut saos kurban kaliyan piyambakipun; kawula mboten badhé nyembah dhateng allahipun, namanipun mboten badhé kawula ucapaken. 5 "Dhuh Allah, sedaya gadhahan kawula namung wonten ing Paduka. Paduka maringi samukawis ingkang kawula betahaken, nasib kawula wonten ing asta Paduka. 6 Iba élokipun peparing-peparing Paduka; iba saénipun sedaya menika!" 7 Aku dakmemuji marang Allah merga saka pitedah-pitedah sing diparingaké marang aku. Ing wayah bengi aku tansah diélingaké déning batinku. 8 Aku tansah éling yèn Allah ana ing ngarepku, Panjenengané celak, mulané aku ora sumelang. 9 Atiku bungah lan nyawaku surak- surak, mula aku pasrah kalawan ayem-tentrem. 25
MAZMUR 16.10-17.4 10 "Margi Paduka mboten badhé masrahaken nyawa kawula dhateng teleng palimenganing pejah, lan mboten négakaken kekasih Paduka ngantosa ngalami sirna. 11 Paduka nedahaken margining gesang dhateng kawula; wonten ing ngarsa Paduka kabingahan kawula ngantos lubèr, kabingahan peparing Paduka langgeng ing selaminipun." 17 1 Pandongané Dawud. Dhuh Allah, mugi kersa miyarsakaken pandonga kawula, nyuwun keadilan, mugi kersa migatosaken pesambat kawula nyuwun pitulungan, medal manah ingkang tulus. 2 Putusan ingkang Paduka dhawahaken badhé ngleresaken kawula, margi paningal Paduka mirsani menapa ingkang leres. 3 Menawi Paduka nguji manah kawula, Paduka tliti ing wanci dalu, sarta mriksa kawontenan kawula, Paduka mboten badhé manggih prekawis ingkang awon. 4 Kawula mboten naté ngraosi kados tiyang sanès, kawula mbangun- turut dhateng Paduka, lan mboten ngrodha-peksa. 26
MAZMUR 17.5-12 5 Selaminipun kawula ngambah margi Paduka lan mboten naté nilar pitedah Paduka. 6 Dhuh Allah, kawula ndedonga dhateng Paduka, margi Paduka paring wangsulan dhateng kawula; pramila mugi kersa nilingaken kawula sarta midhangetaken atur kawula. 7 Mugi kersa ngetingalaken sih-kasetyan Paduka ingkang élok, sarta mitulungi kawula; wonten ing pamengku Paduka kawula badhé luwar saking pendameling mengsah kawula. 8 Kawula mugi Paduka reksa, kados maniking paningal Paduka piyambak; sarta Paduka kempit wonten ing swiwi Paduka, 9 supados tiyang ingkang ngangkah risak kawula mboten saged manggihi kawula; mekaten ugi satru bebuyutan kawula ingkang sami ngrubung kawula. 10 Tiyang menika sami mboten gadhah katresnan lan wicantenipun angkuh. 11 Sami ngetutaken kawula ing sapurug kawula, kawula tansah dipun awasi, supados saged ngrebahaken kawula. 12 Èmperipun kados singa ingkang badhé ndekep, kados singa nèm ingkang 27
MAZMUR 17.13-18.1 mendhak-mendhak badhé nyempal- nyempal kawula ing pandhelikan. 13 Dhuh Allah, mugi kersa jumeneng, tiyang menika mugi Paduka lawan lan Paduka kawonaken. Dhuh Allah, kawula mugi Paduka luwari srana pedhang Paduka, saking tanganipun tiyang awon. 14 Dhuh Allah, asta Paduka mugi ngluwari kawula saking tiyang dosa ingkang pandumanipun wonten ing donya ngriki; mugi Paduka ukum srana paukuman ingkang sampun Paduka cawisaken kanggé piyambakipun, kanggé anak-anakipun, lan tirahanipun kawarisna dhateng putu-putunipun. 15 Nanging menggah kawula, ingkang Paduka luwari saking dosa lan paukuman, badhé nyawang wedanae Paduka, lan mbénjing ing dintening petangèn badhé kalayan marem nyawang dhateng Paduka. 18 1 Masmur anggitané Dawud, abdiné Allah, kang ngunjukaké pamuji marang Allah, sawisé diluwari saka tangané sakèhing mungsuhé lan saka tangané Saul, kanggo pemimpin penyanyi. (18-2) Pangucapé Dawud, ewedana: pasuryan. Tembungipun limrah: rai. 28
MAZMUR 18.2-8 "Kawula tresna dhateng Paduka, dhuh Allah, Paduka menika kekiyatan kawula! 2 (18-3) Dhuh Allah, Paduka menika ingkang ngreksa kawula, inggih tamèng kawula, lan pangungsèn kawula, ingkang ngluwari kawula." 3 (18-4) Pinujia Allah, awit asmané kang daksebut, wis ngluwari aku saka tangané mungsuhku. 4 (18-5) Nalika tali-talining pati mbanda marang aku, lan ombaking kasangsaran ngebyuki aku, 5 (18-6) bebaya pati ngepung aku, jireting pati dipasang ana ing ngarepku, 6 (18-7) ing sajroning karupekan mau, aku sesambat marang Allah, aku nyebut asmané nyuwun pitulungan. Panjenengané saka ing dalemé miyarsaf swaraku, panjeritku katampi ing talingané. 7 (18-8) Bumi banjur gonjing lan dhasaring gunung moyag-mayig, merga saka mulading dukané. 8 (18-9) Granané ngetokaké kukus, saka tutuké metu geni memangsa, mawané mengangah. fmiyarsa: tembungipun limrah: mireng. 29
MAZMUR 18.9-15 9 (18-10) Langit dipentiyungaké, Panjenengané nuli tumedhak; mendhung sing peteng ana ing sangisoring sampéyané. 10 (18-11) Panjenengané nuli nitih kerub,g banjur mabur nglayang ing sandhuwuring angin. 11 (18-12) Pepeteng didadèkaké pandhelikané, udan sing peteng lan mendhung kandel kaagem minangka tarubé. 12 (18-13) Mendhung, udan ès lan mawa mengangah kena sunaré temah sirna. 13 (18-14) Allah nganakaké gludhug ana ing langit, Kang Mahaluhur ngulukaké sabdané. 14 (18-15) Panahé dilepasaké, nganti mungsuhé dibuyaraké, bledhèg ditlorongaké, temah padha gumyur. 15 (18-16) "Dhasaring seganten dados ketingal, lan dhasaring bumi kabikak, margi saking mulading bebendu Paduka, lan saking bentèring napas saking grana Paduka." gkerub: golongané malaékat. 30
MAZMUR 18.16- 22 16 (18-17) Panjenengané nuli mulung astané saka ngaluhur, aku banjur dicandhak, dientas saka banjir gedhé. 17 (18-18) Panjenengané ngluwari aku saka mungsuhku sing gagah prakosa, lan saka wong-wong sing sengit marang aku, merga satruku kwasané ngungkuli aku. 18 (18-19) Nalika aku nandhang sangsara, aku dicegat déning mungsuhku, nanging Allah iku kekuwatanku. 19 (18-20) Aku diirid metu menyang papan sing ombèr, lan aku diluwari, merga Panjenengané tresna marang aku. 20 (18-21) Aku diwales déning Allah miturut kaananku kang resik. Aku diberkahi merga aku ora duwé kaluputan. 21 (18-22) Aku mbangun-turut marang prenatané Allah, aku ora nyingkur Panjenengané. 22 (18-23) Panjenengané pirsa yèn aku ora nglirwakaké sakèhé dhawuhé lan sakèhé pepakoné dakgatèkaké. 31
MAZMUR 18.23- 29 32 23 (18-24) Lakuku tanpa cacad ana ing ngarsané, lan aku tansah ngati-ati; ora nganti gawé kaluputan ing ngarsané. 24 (18-25) Mulané Allah males marang aku miturut kaananku sing bener, merga Panjenengané pirsa yèn aku ora duwé kaluputan. 25 (18-26) "Dhuh Allah, kawula menika setya dhateng tiyang ingkang tresna dhateng Paduka; tumrap tiyang ingkang lampah saé, Paduka paring kasaénan. 26 (18-27) Tumrap tiyang ingkang resik ing manah, pangrèh Paduka inggih resik, nanging tiyang ingkang nglawan dhateng Paduka, inggih Paduka lawan. 27 (18-28) Tiyang ingkang andhap-asor Paduka pitulungi, nanging Paduka ngasoraken tiyang ingkang angkuh. 28 (18-29) Dhuh Pangéran, Allah kawula, Paduka ingkang paring pepadhang dhateng kawula, pepeteng kawula menika Paduka ingkang nyingkiraken. 29 (18-30) Paduka ingkang paring kekiyatan, ngantos kawula wani nerjang mengsah. Margi saking Allah kawula, kawula wantun nglumpati témbok."
MAZMUR 18.30- 36 30 (18-31) Pangrèhé Allah iku sampurna, pangandikané Allah iku murni; Panjenengané minangka tamèng tumrap saben wong sing ngungsi marang Panjenengané. 31 (18-32) Sebab sapa ta sing jumeneng Allah kejaba Panjenengané? Lan sapa ta kang jumeneng pangungsèn kita kejaba Allah kita? 32 (18-33) Allah iku kang dadi kekuwatanku, sing gawé lakuku kepénak, 33 (18-34) kang ndadèkaké jangkahku ènthèng kaya sikiling menjangan; sing ngreksa aku ana ing pegunungan, mulané aku ayem. 34 (18-35) Panjenengané kang nglatih aku perang, nganti aku bisa menthang gendhéwa tembaga. 35 (18-36) Kawula Paduka paringi tamèng kawilujengan Paduka, lan kekiyatan Paduka nyanggi kawula, sarta sih-palimirma Paduka ndadosaken kawula ayem. 36 (18-37) Krana saking Paduka kawula mboten naté kecepeng ing mengsah, lan suku kawula mboten naté kesandhung. 33
MAZMUR 18.37- 43 37 (18-38) Mungsuhku dakoyak nganti kecekel, aku durung bali yèn mungsuhku durung dakpatèni kabèh. 38 (18-39) Mungsuhku dakgebug nganti ora bisa tangi menèh; padha ambruk ana ing sangisoring tlapakanku. 39 (18-40) Paduka ndadosaken kawula rosa ing perang, tiyang ingkang nglawan dhateng kawula, Paduka telukaken dhateng pangwaos kawula. 40 (18-41) Mengsah kawula Paduka damel ajrih, mila sami keplajeng, lan tiyang ingkang sengit dhateng kawula, sami Paduka tumpes. 41 (18-42) Tiyang wau sami sesambat nyuwun tulung, nanging mboten wonten ingkang nulungi; sami celuk-celuk dhateng Allah, nanging Allah mboten paring wangsulan. 42 (18-43) Mungsuhku padha dakejur- ejur nganti kaya bledug kabur ing angin, lan dakbuwang ing dalan kaya blethok. 43 (18-44) Paduka sampun nguwalaken kawula saking umat ingkang mbaléla. Kawula Paduka dadosaken raja ingkang ngerèh para bangsa. Tiyang ingkang mboten kawula tepangi, sami dados rèh-rèhan kawula. 34
MAZMUR 18.44- 50 44 (18-45) Tiyang manca negari sami nyembah dhateng kawula, menapa sapréntah kawula dipun turut. 45 (18-46) Mengsah sami kécalan kekendelanipun, mila sami medal saking bètèngipun kalayan gumeter. 46 (18-47) Paduka menika Allah ingkang gesang! Pinujia Juru Slametku! Linuhurna Allah kang mitulungi aku! 47 (18-48) Allah kang malesaké aku! Kang nelukaké bangsa-bangsa kadadèkaké rèh-rèhanku. 48 (18-49) Panjenengané ngluwari aku saka mungsuhku. Paduka sampun ngluhuraken kawula ngantos nglangkungi tiyang-tiyang ingkang sami nglawan dhateng kawula. Kawula sampun Paduka luwari saking tanganipun tiyang-tiyang ingkang ambek siya. 49 (18-50) Pramila kawula badhé ngidungaken nyanyian puji sokur dhateng Paduka, ing tengahing para bangsa. Dhuh Allah, kawula badhé saos puji sokur konjuk ing asma Paduka. 50 (18-51) Panjenengané sing paring kemenangan marang Sang Raja, abdiné, sarta ngetingalaké sih-kasetyané marang wong sing ditetepaké ing 35
MAZMUR 19.1-7 kalenggahané, yakuwi marang Dawud lan anak-putuné turun-temurun! 19 1 Masmur anggitané Dawud, kanggo pemimpin penyanyi. (19-2) Langit nyritakaké kamulyané Allah lan akasa mratélakaké yasaning astané. 2 (19-3) Ing wayah awan ngandhakaké bab pakaryané mau tekan dina candhaké, lan wayah wengi nyritakaké ganti-gumanti bab pakaryan mau. 3 (19-4) Enggoné crita ora nganggo tembung, swarané ora keprungu. 4 (19-5) Éwasemono kawentar ing salumahing bumi, nyrambahi sajagad wrata. Allah yasa kémah ing akasa kanggo srengéngé, 5 (19-6) kang njedhul ing wayah ésuk kaya pengantèn lanang metu saka kamaré, gagah kaya satriya lelana. 6 (19-7) Wetuné saka ing tepining langit, banjur nanjak nganti tekan sisih liyané; ora ana barang sing ngaling-alingi panasé. 7 (19-8) Dhawuh-dhawuhé Allah iku sampurna, nyegeraké nyawa. Prenatané Gusti Allah kena diendelaké, minteraké wong sing ora pengalaman. 36
MAZMUR 19.8-14 8 (19-9) Dhawuhé Gusti Allah kuwi bener, gawé bungahé ati; dhawuhé Allah kuwi adil, madhangi nalar lan budi. 9 (19-10) Pangabekti marang Allah, selawasé becik, putusané Allah mesthi bener, adil ing sekabèhé. 10 (19-11) Dhawuhé Gusti Allah kuwi beciké ngungkuli emas, malah emas tuwa sing akèh pisan; leginé ngungkuli madu, sing tumètès saka talaning tawon. 11 (19-12) Abdi Paduka sami angsal seserepan; kawula ingkang sami ngèstokaken sami angsal ganjaran. 12 (19-13) Sinten ingkang saged nyumerepi kalepatan ingkang dipun lampahi? Mugi kersa nglebur kalepatan kawula ingkang mboten kawula jarag. 13 (19-14) Kang abdi mugi Paduka tebihaken saking dosa ingkang dipun jarag, sampun ngantos dosa wau ngwaosi ingkang abdi. Mila kawula badhé tanpa cacad, sarta resik saking kalepatan ageng. 14 (19-15) Mugi tembung ingkang kawula ucapaken, sarta pengangen- angening manah kawula damel renaning penggalih Paduka. Dhuh Allah, Paduka 37
MAZMUR 20.1-5 menika pangungsèn saha panebus kawula. 20 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi. (20-2) Pangéran mugi nyembadani panyuwunipun Sang Prabu ing nalikanipun nandhang reribed! Allahipun Yakub mugi ngayomi Sang Prabu! 2 (20-3) Allah mugi maringi pitulungan dhateng panjenengan saking Pedalemanipun Allah, sarta paring pambiyantu dhateng panjenengan saking Gunung Sion. 3 (20-4) Allah mugi kersa ngèngeti sakathahing kurban dhaharan, sarta rena dhateng kurban obongan ingkang panjenengan saosaken. 4 (20-5) Allah mugi maringi menapa ingkang panjenengan kersakaken, sarta njurungi menapa ingkang panjenengan rancang. 5 (20-6) Kawula badhé giyak-giyak, margi saking kemenangan panjenengan; sarta badhé memuji Allah, ingkang sampun paring kemenangan wau. Allah mugi njurungi ing sapanyuwun panjenengan. 38
MAZMUR 20.6-21.2 6 (20-7) Ing samengko aku yakin yèn Allah mesthi paring kaunggulan marang wong kang wis ditetepaké kalenggahané. Allah paring wangsulan saka swarga, sarta paring kemenangan srana pangwasané. 7 (20-8) Sawenèhing wong padha ngendelaké krétané, sawenèh menèh ngendelaké jarané, nanging aku padha ngendelaké pangwasané Allah kita. 8 (20-9) Wong-wong mau bakal padha tiba, nanging kita bakal ngadeg jejeg kalawan mantep. 9 (20-10) Dhuh Allah, Paduka mugi paring kemenangan dhateng Sang Prabu; menawi nyebut asma Paduka kersaa paring wangsulan. 21 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi. (21- 2) Dhuh Allah, Sang Prabu bingah-bingah margi sampun Paduka paringi kekiyatan; Sang Prabu sanget bingahipun, margi sampun Paduka paringi kemenangan. 2 (21-3) Sampun Paduka jurungi pepénginané manahipun, panyuwunipun sampun Paduka leksanani. 39
MAZMUR 21.3-9 40 3 (21-4) Paduka sampun paring berkah ingkang lubèr, lan sampun Paduka agemi makutha emas. 4 (21-5) Sang Prabu nyuwun gesang dhumateng Paduka, inggih sampun Paduka paringi yuswa panjang ingkang langgeng. 5 (21-6) Ageng kaluhuranipun margi saking pitulung Paduka, asmanipun misuwur lan ageng kawibawanipun. 6 (21-7) Berkah Paduka tansah nyarengi panjenenganipun, temah ngalami kabingahan ing ngarsa Paduka. 7 (21-8) Sang Prabu pitados dhateng Allah, lan margi saking sih-kasetyanipun ingkang mahaluhur, panjenenganipun badhé tetep sentosa. 8 (21-9) Asta Paduka badhé nyepeng mengsahipun sedaya, inggih sedaya tiyang ingkang sengit dhateng panjenenganipun. 9 (21-10) Tiyang-tiyang wau badhé Paduka besmi, samasa Paduka rawuh ngetingal, dhuh Allah, sami badhé Paduka tumpes srana paukuman Paduka, lan Paduka sirnakaken srana latu.
MAZMUR 21.10-22.2 10 (21-11) Anak-turunipun badhé Paduka tumpes saking bumi, kasirnakaken saking antawisipun manungsa. 11 (21-12) Menawi sami masang kala dhateng Sang Prabu, sarta sami ngancam ngangkah piawon, mboten badhé angsal damel. 12 (21-13) Sami badhé dipun panah déning Allah, ngantos badhé sami mundur lan mlajeng. 13 (21-14) Dhuh Allah, mugi kersa jumeneng, saha ngetingalaken pangwaos Paduka. Kawula sami badhé memuji lan ngidungaken pangwaos Paduka kalayan masmur. 22 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi. Laguné kaya kidung: Menjangan ing wayah pajar. (22-2) Dhuh Allah kawula, Allah kawula, menapaa kawula Paduka tégakaken? Kawula sesambat, nanging Paduka tetep tebih lan mboten mitulungi kawula. 2 (22-3) Dhuh Allah kawula, ing wanci siang kawula sesambat, nanging Paduka mboten paring wangsulan; ing wanci 41
MAZMUR 22.3-9 dalu inggih mekaten, mila kawula inggih mboten angsal katentreman. 3 (22-4) Mangka Paduka menika ingkang Mahasuci, ingkang pinuji-puji déning umat Israèl. 4 (22-5) Para leluhur kawula sami pitados dhateng Paduka; sami kumandel, lajeng Paduka luwari. 5 (22-6) Paduka ingkang dipun sebut, lajeng sami Paduka entasaken. Paduka ingkang dipun endelaken lan mboten sami kwirangan. 6 (22-7) Nanging kawula menika cacing, sanès manungsa, dipun écé déning sok sintena, sarta dipun sepèlèkaken déning tiyang sedaya. 7 (22-8) Tiyang ingkang ningali kawula sami moyoki, kawula dipun ènjepi kaliyan gèdhèg-gèdhèg. 8 (22-9) Tembungipun, "Wong kuwi precaya marang Allah, karebèn Allah sing ngentasaké. Karebèn Allah sing ngluwari, yèn pancèn Allah ngasihi wong kuwi." 9 (22-10) Inggih, Paduka ingkang nglairaken kawula saking wetenganing biyung kawula; Paduka ingkang 42
MAZMUR 22.10- 16 ndadosaken kawula tentrem nalika kawula taksih nesep. 10 (22-11) Wiwit lair mila kawula kapasrahaken dhateng Paduka, wiwit saking wetenganing biyung kawula Paduka dados Allah kawula. 11 (22-12) Pramila mugi Paduka sampun nebihi kawula, margi bebaya sampun celak, mangka mboten wonten tiyang ingkang mitulungi. 12 (22-13) Kawula dipun rubung déning lembu jaler; lembu-lembu Basan sami ngepung kawula. 13 (22-14) Sami ngangapaken cangkemipun dhateng kawula, kados singa ingkang nubruk kalayan nggero. 14 (22-15) Kekiyatan kawula telas, kados toya ingkang ambles ing siti. Balung-balung kawula sami pisah; manah kawula kados lilin ingkang lèlèh. 15 (22-16) Gorokan kawula garing presasat awu, ilat kawula kraket kaliyan cethak kawula. Kawula Paduka tilar gemléthak ing lebuning bumi. 16 (22-17) Kawula karubung déning segawon-segawon, grombolaning tiyang awon sami ngepang kawula, tangan lan suku kawula sami dipun cublesi. 43
MAZMUR 22.17- 23 44 17 (22-18) Balung kawula saged kawula étang sedaya, tiyang-tiyang wau sami ningali dhateng kawula, lan kawula kadamel tontonan. 18 (22-19) Sandhangan kawula sami dipun edum-edum, sarta penganggé kawula dipun undhi. 19 (22-20) Nanging, dhuh Allah, mugi Paduka sampun nebihi kawula, Paduka menika kekiyatan kawula, mugi énggal rawuh mitulungi kawula. 20 (22-21) Mugi nguwalaken kawula saking pedhang, lan ngluwari kawula saking panganiayanipun tiyang awon. 21 (22-22) Mugi ngluwari kawula saking cangkemipun singa, lan saking sungunipun banthèng. Paduka sampun maringi menapa ingkang kawula suwun. 22 (22-23) Kawula badhé nyariyosaken asma Paduka dhateng sedhèrèk- sedhèrèk kawula, sarta memuji asma Paduka wonten ing satengahing pasamuwan. 23 (22-24) Hé para wong kang ngabekti marang Allah, padha nyaosna puji marang Panjenengané. Hé sakèhé turuné Yakub, padha nyaosna urmat marang Panjenengané! Hé sakèhé wong
MAZMUR 22.24- 29 Israèl kabèh, padha duwéa wedi-asih marang Panjenengané! 24 (22-25) Merga Pangéran ora nganggep nistha lan ora éwa marang kasangsarané wong kesrakat. Lan ora ngaling-alingi wedanané tumrap wong mau, malah miyarsakaké samasa padha sesambat. 25 (22-26) Pujian kagem Paduka badhé kawula unjukaken, wonten ing kempalanipun tiyang kathah. Janji kawula badhé kawula luwari wonten ngajenganipun tiyang-tiyang ingkang ngabekti dhateng Paduka. 26 (22-27) Wong kang andhap-asor bakal mangan wareg, wong sing nggolèki Allah bakal memuji asmané. Atimu bakal padha ayem selawasé. 27 (22-28) Wong salumahé bumi bakal padha éling, banjur padha mratobat marang Allah. Para bangsa sedaya badhé sujud wonten ing ngarsa Paduka. 28 (22-29) Awit Paduka ingkang kagungan Kraton, Paduka ingkang mengku para bangsa sedaya. 29 (22-30) Kabèh wong angkuh bakal tumungkul sujud ing ngarsané; mengkono uga wong kabèh kang mati. 45
MAZMUR 22.30-23.5 30 (22-31) Para anak-putu bakal padha ngabekti marang Allah, lan bakal nyritakaké bab Allah marang anak-turuné. 31 (22-32) Turuné mau bakal nyritakaké keadilané marang bangsa kang bakal lair; sing ditindakaké déning Pangéran, keadilan. 23 1 Masmur anggitané Dawud. Gusti Allah kuwi Pangènku, aku ora kekurangan apa-apa. 2 Aku diengon ing pangonan kang akèh suketé seger; aku digiring menyang papan kang banyuné anteng. 3 Aku diparingi kekuwatan anyar, lan dituntun menyang dalan sing bener, kaya sing dijanjèkaké. 4 Lakuku senajan ngambah dalan sing peteng dhedhet, aku ora wedi bebaya, margi Paduka celak kawula; gada lan teken ingkang Paduka asta, menika njagi kawula. 5 Paduka nata pasegahan kanggé kawula, wonten ing ngajenging para mengsah kawula. Paduka ngurmati kawula srana netepaken mawi lisah ing sirah kawula; tuwung kawula Paduka isi ngantos mencep-mencep. 46
MAZMUR 23.6-24.7 47 6 Kasaénan lan sih Paduka tansah badhé ngiring lampah kawula salami kawula gesang, lan kawula badhé manggèn ing Pedaleman Paduka, selami-laminipun. 24 1 Masmur anggitané Dawud. Bumi lan saisiné kabèh kuwi kagungané Allah, mengkono uga jagad lan kang padha ngenggoni. 2 Merga Gusti Allah kang nitahaké, pondhasiné disèlèhaké ana ing segara, adegé jejeg ana ing sandhuwuré kali-kali. 3 Sapa sing diwenangaké munggah menyang gunung sing disucèkaké déning Allah? Sapa sing diwenangaké ngadeg ana ing Pedalemané Allah? 4 Wong kang penggawéné resik lan jujur atiné, sing ora nyembah brahala lan ora dhemen goroh. 5 Bakal kaparingan berkah déning Allah, lan ditetepaké ora salah. 6 Wong sing kaya mengkono mau sing sowan marang Allah, inggih ingkang sami madosi wedana Paduka; menika turunipun Yakub. 7 Hé gapura, padha angkaten sirahmu, hé lawang-lawang langgeng, padha
MAZMUR 24.8-25.4 mengaa, supaya Ratuning Kamulyan tindak mlebet. 8 Ratuning Kamulyan kuwi sapa? Allah, kang mahakwasa lan prakosa, Allah kang prakosa ing perang. 9 Hé gapura, padha angkaten sirahmu, hé lawang-lawang langgeng, padha mengaa, supaya Ratuning Kamulyan tindak mlebet! 10 Ratuning Kamulyan kuwi sapa? Allahé langit lan bumi, iku Ratuning Kamulyan. 25 1 Masmur anggitané Dawud. Dhuh Allah, kawula ngunjukaken pandonga dhateng Paduka. 2 Dhuh Allah, Paduka menika ingkang kawula endelaken. Mugi sampun ngantos kawula kwirangan; mengsah kawula sampun ngantos saged bingah-bingah ing ngatasipun kawula. 3 Saèstu tiyang ingkang ngantos- antos Paduka, menika mesthi mboten kwirangan. Ingkang manggih wirang inggih menika tiyang ingkang remen tumindak kianat tanpa sebab. 4 Dhuh Allah, kawula mugi Paduka wulang, nyumerepi ingkang dados kersa Paduka. 48
MAZMUR 25.5-11 5 Kawula katuntuna mlampah ing kayektosan Paduka, margi Paduka menika Allah ingkang ngentas kawula; Paduka ingkang kawula ajeng-ajeng sedinten muput. 6 Dhuh Allah, Paduka mugi ngèngeti sih-rahmat lan sih-kasetyan Paduka, awit menika sedaya sampun wonten wiwit-wiwitan mila. 7 Mugi sampun ngèngeti dosa kawula kala nènèman, tuwin dhateng panerak kawula. Kawula mugi Paduka èngeti manut kasetyan Paduka, krana saking kesaénan Paduka, dhuh Allah. 8 Gusti Allah kuwi becik lan adil; mulané wong dosa diwulang bab dalan sing bener. 9 Wong kang lembah manah dituntun ngambah dalan sing bener. Wong kang lembah atiné ditedahi dalan sing dikersakaké. 10 Sakèhé dalan pitedahé Allah mujudaké sih lan kabenerané. Yakuwi tumrap wong sing padha precaya marang janjiné lan netepi prenatané. 11 Dhuh Allah, mugi kersa ngapunten kalepatan kawula krana asma Paduka, 49
MAZMUR 25.12- 19 kersaa ngapunten, awit menika kathah sanget. 12 Sapa kang wedi marang Allah mesthi diwulang bab dalan sing kudu dipilih. 13 Wong mau tetep nampani kabegjan, lan anak-putuné bakal nduwèni bumi. 14 Gusti Allah kuwi raket karo wong sing wedi-asih marang Panjenengané, Panjenengané netepi janjiné kang dilairaké marang wong mau. 15 Mripatku tansah mandeng marang Allah, merga Panjenengané kang nguwalaké sikilku saka kala-jiret. 16 Paduka mugi mirsani kawula, sarta melasi kawula, awit kawula sèkèng tuwin kesrakat. 17 Manah kawula ingkang kebak reribed mugi Paduka damel longgar, kawula mugi Paduka uwalaken saking sakathahing reribed kawula. 18 Paduka mugi mirsani kesrakatan tuwin kasisahan kawula, saha sakathahing dosa kawula mugi Paduka lebur sedaya. 19 Paduka mugi mirsani mengsah kawula, déné semanten kathahipun, sarta semanten enggènipun sami sengit dhateng kawula. 50
MAZMUR 25.20-26.5 20 Kawula mugi Paduka reksa saha Paduka luwari, sampun ngantos kawula kwirangan, margi kawula pitados dhateng Paduka. 21 Kasucèn lan kautamèn kawula ngayomana dhateng kawula, awit Paduka ingkang kawula antos-antos, dhuh Allah. 22 Dhuh Allah, Israèl mugi Paduka luwari, saking sakathahing karibedanipun. 26 1 Anggitané Dawud. Dhuh Allah, Paduka mugi paring keadilan dhateng kawula, awit lampah kawula kalayan manah resik, pitados kawula dhateng Paduka, tanpa mangu-mangu. 2 Dhuh Allah, mugi kawula Paduka cobi lan Paduka uji, Paduka kersaa nitipriksa batos lan manah kawula. 3 Sebab mripat kawula nenga dhateng sih lan kasetyan Paduka, awit lampah kawula miturut ing kayektosan Paduka. 4 Kawula mboten awor kaliyan tiyang ingkang remen goroh, lan mboten srawung kaliyan tiyang lamis. 5 Kawula sengit dhateng pakempalanipun tiyang ingkang 51
MAZMUR 26.6-12 nindakaken piawon, lan mboten linggih ing pejagonganipun tiyang awon. 6 Kawula wisuh tangan, mretandhani bilih kawula mboten gadhah kalepatan, lajeng mlampah ngubengi mesbèh Paduka, dhuh Allah. 7 Kaliyan ngidung kanthi sora kekidungan minangka saos sokur, sarta nyariyosaken sakathahing pakaryan Paduka ingkang élok. 8 Dhuh Allah, kawula remen dhateng Pedaleman Paduka, inggih papan pengasoaning kamulyan Paduka. 9 Paduka mugi sampun ngantos mbéngkas nyawa kawula sesarengan kaliyan nyawanipun tiyang dosa, utawi mundhut gesang kawula sesarengan kaliyan nyawanipun tiyang ingkang ngwutahaken rah. 10 Ingkang tanganipun tansah damel piawon, lan tanganipun tengen nampèni besel. 11 Nanging lampah kawula kalayan manah resik; mila kawula kaluwarana, lan kaparingana sih-palimirma. 12 Aku kalis saka sakèhé bebaya; aku arep memuji marang Allah ana ing pasamuwan. 52
MAZMUR 27.1-6 27 1 Anggitané Dawud. Allah iku pepadhangku lan keslametanku, sapa sing dakwedèni? Allah kang ngreksa marang aku, aku ora wedi karo sapa waé. 2 Nalika para durjana padha nyerang aku, nedya matèni aku, padha kesandhung lan tiba. 3 Senajan aku dikepung déning tentara nggawa gegaman, atiku tatag waé. Senajan aku dilurugi ing perang, aku bakal tetep precaya. 4 Saprekara sing daksuwun marang Allah, kang dakpéngini banget, yakuwi sajegku urip manggona ing Pedalemané Allah karo ngluhuraké kadarmané, lan ngrasak-ngrasakaké kabecikané. 5 Sebab nalika aku katempuh ing bebaya; Panjenengané ngayomi aku ana ing Pedalemané, aku dipapanaké ana ing gunung parang. 6 Mulané saiki aku diluhuraké ngungkuli sakèhé mungsuhku. Ana ing Kémahé Allah aku arep nyaosaké kurban sokur karo bungah-bungah. Aku arep memuji nganggo masmur konjuk marang Allah. 53
MAZMUR 27.7-12 7 Dhuh Allah, mugi miyarsakaken pesambat kawula, mugi melasi dhateng kawula, lan paring wangsulan. 8 Manah kawula mireng dhawuh Paduka, "Kowé sowana ing ngarsa-Ku. Pramila kawula inggih sowan, 9 dhuh Allah, mugi sampun ngaling- alingi wedana Paduka dhateng kawula." Kawula sampun ngantos Paduka tampik kalayan duka. Paduka menika ingkang milujengaken kawula. Mugi kawula sampun Paduka tampik utawi Paduka tégakaken, dhuh Allah, Juru Wilujeng kawula. 10 Senajan kawula katilar déning bapa lan biyung kawula, nanging Paduka sampun mupu kawula. 11 Dhuh Allah, kawula mugi Paduka wulang menapa ingkang kedah kawula lampahi, lampah kawula katuntuna ing margi ingkang leres, sumingkir saking satru-satru kawula. 12 Sampun ngantos kawula Paduka ulungaken dhateng panyia-nyianing satru kawula, sebab kathah seksi goroh ingkang nglawan kawula sesarengan kaliyan tiyang ingkang remen ngrisak. 54
MAZMUR 27.13-28.4 13 Aku precaya yèn bakal ngrasakaké kabecikané Allah sajroning uripku ing donya! 14 Padha dikuwatna atimu lan sing tatag! Padha nganti-antia pitulungané Allah! 28 1 Anggitané Dawud. Dhuh Allah, Pengayoman kawula, kawula sesambat dhateng Paduka. Mugi kersa miyarsakaken pesambat kawula. Menawi Paduka mboten paring wangsulan, kawula kados sesaminipun tiyang pejah. 2 Mugi Paduka miyarsakaken pangesah kawula, samasa kawula sesambat dhumateng Paduka, tuwin ngangkat tangan kawula madhep dhateng Pedaleman Paduka ingkang suci. 3 Kawula sampun ngantos Paduka ukum sareng kaliyan tiyang awon, ingkang nglampahi piawon; ingkang grapyak dhateng kancanipun, nanging ing batosipun ngrancang piawon. 4 Tiyang menika mugi Paduka wales timbang kaliyan awoning pendamelipun. Mugi Paduka ganjar laras kaliyan pendameling tanganipun. Mugi sami Paduka dhawahi pemales ingkang adil. 55
MAZMUR 28.5-29.2 5 Tiyang-tiyang menika mboten sami nggatosaken pakaryanipun Allah lan pangrèhing astanipun. Mulané bakal padha dirusak, lan ora dibangun menèh. 6 Pinujia Allah, awit wis miyarsakaké pesambatku! 7 Allah dadi kekuwatanku lan tamèngku, aku precaya marang Panjenengané, mulané aku banjur kapitulungan, dadi aku bungah-bungah, lan saos sokur nganggo nyanyian. 8 Allah iku kekuwataning umaté, Panjenengané dadi pangungsèn, sumberé pitulungané ing ngatasé wong kang dipilih. 9 Paduka mugi milujengaken umat Paduka sarta mberkahi bangsa kagungan Paduka; mugi sami Paduka angèn sarta Paduka rimati ing selaminipun. 29 1 Masmur anggitané Dawud. Hé para titah sing ana ing swarga, Allah, ya Allah piyambak, luhurna kamulyané lan pangwasané! 2 Asmané Allah kang mulya kuwi luhurna; padha sujuda ing ngarsané karo nganggo sandhangan suci! 56
MAZMUR 29.3-30.1 3 Swarané Allah keprungu ing sandhuwuré samodra, Allah kang mulya nganakaké gludhug. 4 Swarané Allah isi kekuwatan, swarané Allah agung. 5 Ngrubuhaké wit èrès, wit èrès ing Libanon padha dirubuhaké. 6 Gunung Libanon didadèkaké mlumpat- mlumpat kaya pedhèt, lan Gunung Siryon kaya gudèl. 7 Swarané Allah ngetokaké geni nyembur-nyembur. 8 Swarané Allah ngoregaké ara-ara samun, ngoregaké ara-ara Kadèsy. 9 Swarané Allah ndadèkaké menjangan padha manak sarta mbrindhilaké alas gedhé. Ing Pedalemané wong kabèh padha muni, "Kamulyakna!" 10 Allah pinarak ing sandhuwuré banjir, Allah jumeneng Raja ing selawasé. 11 Allah kersa paring kekuwatan marang umaté, Allah kersa mberkahi umaté wujud katentreman! 30 1 Masmur anggitané Dawud, kanggo ngresmèkaké Pedalemanipun Allah. (30-2) Dhuh Allah, Paduka kawula luhuraken, awit Paduka sampun ngentas kawula, sarta 57
MAZMUR 30.2-8 mboten marengaken satru kawula sami bingah ing ngatasipun kawula. 2 (30-3) Dhuh Allah, Allah kawula, kawula sesambat dhateng Paduka, lajeng kawula Paduka sarasaken. 3 (30-4) Dhuh Allah, Paduka sampun ngentas kawula saking jagadipun tiyang pejah, kawula Paduka gesangaken malih, ngantos mboten èstu mlebet ing kubur. 4 (30-5) Hé para kekasihé Pangéran, padha saosa puji marang Panjenengané, sarta padha mujia asmané kang suci. 5 (30-6) Awit bebenduné mung sedhéla, nanging kesaénané tetep selawasé urip. Sewengi muput padha tetangisan, bareng ngarepaké ésuk padha surak-surak. 6 (30-7) Sajroné kabungahanku aku ngucap, "Aku bakal ora sléyoran selawasé!" 7 (30-8) Dhuh Allah, Paduka sampun mapanaken kawula ing pucaking redi ingkang kekah. Nanging sareng Paduka ngaling-alingi wedana Paduka, kawula kagèt sanget. 8 (30-9) Dhuh Allah, kawula nyebut asma Paduka, kawula sesambat dhateng Paduka. 58
MAZMUR 30.9-31.2 59 9 (30-10) "Wutahing rah kawula wonten paédahipun menapa? Utawi menawi kawula kalebetaken ing kubur, lebu menapa saged memuji dhateng Paduka? Menapa saged nyriyosaken kasetyan Paduka? 10 (30-11) Dhuh Allah, mugi miyarsakaken sarta melasi dhateng kawula. Paduka mugi mitulungi kawula!" 11 (30-12) Pesambat kawula sampun Paduka jurungi; kawula Paduka dadosaken saged jejogèdan, penganggé kawula bagor sampun Paduka pundhut, Paduka santuni kabingahan. 12 (30-13) Supados kawula nglagokaken masmur konjuk dhateng Paduka, sarta mboten kèndel kémawon. Dhuh Allah, Allah kawula. Paduka badhé kawula puji langgeng ing selaminipun. 31 1 Masmur anggitané Dawud, kanggo pemimpin penyanyi. (31-2) Dhuh Allah, kawula ngungsi dhateng Paduka, kawula mugi sampun ngantos kwirangan, ing selaminipun, mugi Paduka entasaken margi saking keadilan Paduka. 2 (31-3) Paduka mugi miyarsakaken, mugi énggal paring pitulungan! Paduka
MAZMUR 31.3-8 mugi kersa dados pangungsèn, ingkang ngayomi saha mitulungi kawula. 3 (31-4) Sebab Paduka menika parang saha bètèng kawula, ingkang ngirid saha nuntun kawula miturut janji Paduka. 4 (31-5) Kawula badhé Paduka uwalaken saking kala ingkang dipun pasang tiyang kanggé kawula, sebab Paduka menika pangungsèn kawula. 5 (31-6) Dhateng asta Paduka enggèn kawula mitadosaken nyawa kawula, dhuh Allah ingkang mahasetya, Paduka badhé ngluwari kawula. 6 (31-7) Paduka sengit dhateng tiyang ingkang sami nyembah brahala, ingkang mboten wonten damelipun menika, nanging kawula pitados dhateng Allah. 7 (31-8) Kawula badhé bingah lan giyak- giyak, margi saking sih-kasetyan Paduka, sebab Paduka pirsa kasangsaran kawula lan menggalih dhateng karibedaning manah kawula. 8 (31-9) Paduka mboten ngulungaken kawula dhateng tanganipun mengsah, nanging badhé ngekahaken suku kawula, temah kawula merdika mlampah ing sapikajeng kawula. 60
MAZMUR 31.9-14 9 (31-10) Dhuh Allah, mugi melasi dhateng kawula, awit manah kawula rupek, mripat kawula mbrebes mili, nyawa lan badan kawula lemes déning prihatos. 10 (31-11) Gesang kawula ngenes déning kasisahan saha umur kawula telas déning pangesah, kekiyatan kawula saya suda mergi saking kasangsaran, lan balung kawula dados pepes. 11 (31-12) Kawula dipun siya-siya déning satru kawula, tangga-tepalih kawula sami giris, tiyang ingkang wanuh dhateng kawula sami éwa; menawi sumerep kawula sami mlajeng nyingkiri kawula. 12 (31-13) Kawula sami dipun supèkaken presasat tiyang ingkang sampun pejah, inggih presasat prabot ingkang sampun mboten kanggé. 13 (31-14) Kawula mireng tiyang kathah sami bisik-bisik, bilih kawula kinepang déning pagiris. Tiyang sami sarembag nglawan kawula, badhé njabel nyawa kawula. 14 (31-15) Éwasemanten kawula pitados dhateng Paduka, dhuh Allah, awit Paduka menika Allah kawula. 61
MAZMUR 31.15- 20 15 (31-16) Begja-tiwas kawula wonten ing asta Paduka, Paduka mugi ngluwari kawula saking tanganipun satru, ingkang ngoyak-oyak kawula. 16 (31-17) Mirsanana abdi Paduka kalayan sih-kadarman, mugi kersa milujengaken awit saking sih-piwelas Paduka. 17 (31-18) Dhuh Allah, kawula mugi sampun ngantos kwirangan, margi kawula sesambat dhateng Paduka. Tiyang jahat kadamela wirang, kajengipun pejah lan mingkem cangkemipun. 18 (31-19) Sakathahing lambé ingkang goroh dadosa bisu, awit ngungel- ungelaken tiyang jujur mawi piangkuh lan panyenyamah. 19 (31-20) Iba agenging kesaénan ingkang Paduka cawisaken, dhateng tiyang ingkang sami ngabekti dhateng Paduka, lan ingkang Paduka luntakaken dhateng tiyang ingkang sami ngungsi dhateng Paduka, wonten ing ngajenganing para manungsa. 20 (31-21) Tiyang-tiyang wau sami Paduka ayomi wonten ing ngarsa Paduka saking pangrancangipun tiyang awon. 62
MAZMUR 31.21-32.2 Paduka umpetaken ing panggènan ingkang kalis ing tukar-paben. 21 (31-22) Pinujia Allah, awit saka sih-kasetyané, kang dilairaké marang aku wujud kaélokan, ing wektu aku ketaman kasusahan. 22 (31-23) Salebetipun gugup mergi kagèt, kawula nggagas bilih kawula sampun katundhung saking ngarsa Paduka. Nanging nyatanipun Paduka miyarsakaken atur kawula, nalika kawula sesambat dhateng paduka. 23 (31-24) Hé sakèhé para kekasihé Pangéran, padha tresnaa marang Allah. Allah iku ngayomi marang wong sing setya, nanging wong angkuh diwales. 24 (31-25) Hé sakèhing wong kang precaya marang Allah, padha disentosa lan ditatag atimu. 32 1 Kidung isi piwulang anggitané Dawud. Begja wong sing diapura kaluputané, kang dosané kaaling-alingan. 2 Begja wong sing ora diwajibaké déning Allah nyangga paukumané kaluputané, lan ora dhemen ngapusi. 63
MAZMUR 32.3-8 64 3 Menawi kawula mboten ngakeni dosa kawula, manah kawula sumpek lan semplah, mila sesambat sedinten muput. 4 Margi rinten dalu kawula Paduka gebagi kalayan nemen, ngantos kekiyatan kawula telas, kados lumut ingkang garing déning bentèring mangsa ketiga. 5 Dosa kawula lajeng kawula akeni ing ngarsa Paduka, lan kalepatan kawula mboten kawula aling-alingi, panyuwun kawula, "Dakngakoni panerakku ana ing ngarsané Allah." Paduka lajeng ngapunten piawon kawula. 6 Mila sakathahing tiyang mursid sami ndedonga dhateng Paduka, supados samasa sami katempuh ing karibedan lan keleban ing kasisahan mboten badhé sami ngraosaken. 7 Paduka menika pangungsèn kawula, Paduka badhé nebihaken kawula saking karibedan; kawula badhé memuji kanthi sora, ngidungaken pangluwaran saking Paduka. 8 Allah ngandika, "Aku arep memulang marang kowé, Daktuduhi dalan kang wajib kokambah. Kowé bakal Dakparingi
MAZMUR 32.9-33.5 pamrayoga; mripat-Ku bakal ngawasaké kowé. 9 Mbok aja kaya jaran utawa bihal, kang ora duwé budi, sing prelu dikendhalèni yèn arep dicedhakaké kowé." 10 Wong ala nandhang sangsara akèh, nanging wong kang precaya marang Allah diayomi déning sih-kasetyané. 11 Mulané hé para wong mursid, padha bungaha krana pakaryané Allah. Hé sakèhing wong kang jujur atiné, padha ngidunga kalawan bungah. 33 1 Hé wong mursid, padha surak- suraka krana Allah! Wong jujur atiné patut menawa memuji. 2 Padha saosa puji marang Allah nganggo clempung, kidungna pujiné nganggo slukat kawat sepuluh. 3 Saosa kidung pamuji anyar; sing apik anggonmu nindakaké, dibarengana swara kang sora. 4 Sebab pangandikané Allah iku nyata, sarta sakèhé pendamelé adhedhasar kasetyan. 5 Panjenengané remen marang kabeneran lan prenatan; kasetyané tinemu wrata ing salumahing bumi. 65
MAZMUR 33.6-14 6 Sakèhing langit katitahaké déning sabdané Allah, srengéngé, rembulan lan lintang-lintang déning Rohing lésané. 7 Segara-segara diklumpukaké dadi siji, telenging samodra didadèkaké kamar simpenan. 8 Salumahé bumi padha wedia marang Allah, wong saisiné jagad padha gemetera ana ing ngarsané. 9 Sebab Panjenengané ngandika, kabèh banjur dumadi. Panjenengané dhawuh, kabèh banjur ana. 10 Allah murungaké rancangané bangsa-bangsa; rancangané para umat dibuyaraké. 11 Nanging rancangané Allah tetep ing selawasé, apa sing dikersakaké, lestari turun-temurun. 12 Begja bangsa sing nganggep Panjenengané dadi Allahé, bangsa sing dipilih Panjenengané dadi umat kagungané. 13 Allah mirsani saka swarga, mirsani umat, manungsa kabèh. 14 Saka pedalemané mirsani marang sakèhé wong saisiné bumi. 66
MAZMUR 33.15-34.1 15 Panjenengané kang yasa atiné manungsa, sarta mirsani apa sapenggawéné kabèh. 16 Raja enggoné menang perangé ora merga akèh tentarané, lan prejurit menang ora merga kekuwatané. 17 Jaran, mokal yèn marakaké menang, sarta sepira gedhéning karosané ora ngolèhaké pangluwaran. 18 Tingalé Allah ngawasaké wong sing mbangun-turut marang Panjenengané, sing padha ngarep-arep marang sih-kasetyané. 19 Wong mau padha diuwalaké saka ing pati, sarta padha diuripi ing mangsané paceklik. 20 Kita padha nganti-anti marang Allah, Panjenengané kuwi pitulungan kita lan tetamèng kita! 21 Ati kita padha bungah krana saka Panjenengané, kita padha precaya marang asmané kang suci. 22 Dhuh Allah, sih-kadarman Paduka mugi nunggila kaliyan kawula, awit kawula ngantos-antos Paduka. 34 1 Anggitané Dawud sawisé éthok- éthok dadi wong édan ana ing ngarsané Abimèlèh, mula ditundhung, 67
MAZMUR 34.2-9 banjur lunga. (34-2) Aku arep saos sokur marang Allah ing selawasé, cangkemku tansah bakal ngucapaké pujiné. 2 (34-3) Aku arep ngluhuraké apa sing wis katindakaké déning Allah, supaya wong kesrakat padha krungu lan bungah! 3 (34-4) Ayo bebarengan karo aku ngluhuraké Allah, ayo kita bebarengan padha ngluhuraké asmané. 4 (34-5) Nalika aku nyenyuwun marang Allah, banjur diparingi wangsulan, lan kauwalaké saka sebarang sing gawé wediku. 5 (34-6) Panjenengané delengen, supaya ulatmu dadi bingar, lan kowé bakal ora kwirangan. 6 (34-7) Allah miyarsakaké pesambaté wong sing dianiaya, wong mau diuwalaké saka sakèhé karubedané. 7 (34-8) Malaékaté Allah ngreksa wong kang ngabekti marang Allah, sarta padha dipitulungi. 8 (34-9) Nyatakna dhéwé sepira kabecikané Allah mau! Begja wong kang ngungsi marang Panjenengané! 9 (34-10) Hé para wong sing dipilih déning Allah, padha mbangun-turuta 68
MAZMUR 34.10- 17 marang Panjenengané, sebab wong kuwi uripé bakal ora ngalami kekurangan. 10 (34-11) Singa enom bisa kaliren, nanging wong kang ngabekti marang Allah bakal kecukupan samubarang becik sing dibutuhaké. 11 (34-12) Hé bocah-bocah, padha ngrungokna, kowé arep dakwulang bab pangabekti marang Allah! 12 (34-13) Apa kowé kepéngin ngrasakaké urip kepénak, lan ngalami umur dawa kebak kabegjan? 13 (34-14) Ilatmu candheten, aja kewetu sing ala, lan lambému aja ngucapaké goroh. 14 (34-15) Ngedohana piala, nglakonana kabecikan, ngangkaha rerukunan, persudinen supaya olèh. 15 (34-16) Tingalé Allah katujokaké marang wong mursid, sarta talingané nilingaké pesambaté. 16 (34-17) Panjenengané nglawan wong sing penggawéné ala, sarta wong mau disingkiraké saka bumi. 17 (34-18) Samasa wong mursid padha sesambat, Allah nuli miyarsakaké, sarta padha diuwalaké saka sakèhé karubedané. 69
MAZMUR 34.18-35.3 70 18 (34-19) Allah cedhak karo wong sing atiné semplah, sarta mitulungi wong sing entèk pengarep-arepé. 19 (34-20) Wong mursid akèh karibedané, nanging Allah ngluwari saka sekabèhé. 20 (34-21) Allah ngreksa wong mau kanthi sampurna, nganti balungé ora ana sing putung siji-sijia. 21 (34-22) Wong jahat mesthi dipatèni déning pialané dhéwé, sarta sing sapa sengit marang wong mursid mesthi nampa paukuman. 22 (34-23) Allah mitulungi marang umat kagungané, sapa sing ngupaya pangayomané bakal direksa. 35 1 Anggitané Dawud. Dhuh Allah, Paduka mugi nglawan dhateng tiyang ingkang nglawan kawula. Mugi merangi tiyang ingkang merangi kawula. 2 Tuwan mugi ngasta tamèng lan dedamel, mugi jumeneng mitulungi kawula. 3 Mugi kersa ngedalaken tumbak lan kampak, nglawan tiyang-tiyang ingkang sami ngoyak kawula. Mugi kersa ngandika dhateng kawula, "Aku kang mitulungi kowé!"
MAZMUR 35.4-10 4 Tiyang ingkang ngangkah pejah kawula sami kakawonna lan kawirangna. Mugi tiyang-tiyang ingkang badhé damel cilaka kawula sami mundur lan kadamela bingung. 5 Sami dadosa kados mrambut ingkang kabur ing angin, samasa kagebag déning Malaékating Pangéran. 6 Marginipun kadamela peteng lan lunyu samasa dipun oyak déning Malaékating Pangéran. 7 Awit tanpa sebab kawula dipun pasangi kala-jiret, tanpa sebab kawula dipun pasangi jeglongan. 8 Mugi sami manggiha cilaka tanpa kenyana-nyana, lan kala ingkang dipun pasang njireta piyambakipun piyambak, ngantos sami badhé dhawah lan sirna! 9 Nanging menggah kawula, kawula badhé surak-surak krana Allah, lan badhé bingah-bingah awit Pangéran sampun mitulungi kawula. 10 Kalawan trusing manah, kawula badhé munjuk dhateng Pangéran, "Èstu mboten wonten ingkang nyamèni Paduka. Paduka ngayomi tiyang apes saking panindhesipun tiyang sanès, saha 71
MAZMUR 35.11- 16 nulungi tiyang kesrakat saking ingkang mblèjèdi." 11 Wonten seksi goroh sami majeng, kawula dipun gugat nglampahi piawon ingkang mboten kawula sumerepi. 12 Kesaénan kawula dipun wales mawi piawon; ngantos kawula semplah tanpa daya. 13 Nalika piyambakipun sami sakit, kawula tumut prihatos; kawula lampahi siyam lan kawula dongakaken, 14 awit kawula anggep mitra utawi sedhèrèk piyambak, mekaten enggèn kawula nglabeti. Inggih kados tiyang ingkang sesambat, samasa katilar pejah déning embokipun; enggèn kawula mlampah kalayan tumungkul kados tiyang ingkang nandhang sisah. 15 Nanging menawi kawula kesandhung lan dhawah, tiyang-tiyang menika sami bingah lan sami ngrubung kawula, sarta sami ngroyok kawula. Tiyang ingkang mboten wanuh dhateng kawula, mboten kèndel-kèndel enggènipun sami ngawon-awon kawula. 16 Kados tiyang awon ingkang gregeten, mboten kèndel-kèndel enggènipun moyoki kawula. 72
MAZMUR 35.17- 22 17 Dhuh Pangéran, ngantos mbénjing menapa enggèn Paduka namung mirsani kémawon? Nyawa kawula mugi Paduka luwari saking seranganipun tiyang-tiyang ambek siya menika. 18 Kawula lajeng badhé nyaosaken puji sokur dhateng Paduka ing tengahipun pasamuwan ageng, ing tengahipun tiyang kathah kawula badhé memuji dhateng asma Paduka! 19 Tiyang-tiyang ingkang sami nyatroni kawula tanpa sebab, sampun ngantos sami bingah-bingah ing ngatasipun kawula, tiyang-tiyang ingkang sami sengit dhateng kawula tanpa sebab, sampun ngantos sami nyuraki kawula. 20 Sebab sanès pirukun ingkang sami dipun rembag, nanging malah sami ngrancang njlomprongaken tiyang- tiyang ingkang kepéngin gesang kalayan tentrem. 21 Ujaripun dhateng kawula kalayan bengak-bengok, "Sokur, sokur, aku wis weruh dhéwé!" 22 Dhuh Allah, Paduka sampun pirsa, mugi sampun kèndel kémawon. Dhuh Pangéran, mugi sampun nebih saking kawula. 73
MAZMUR 35.23- 27 23 Mugi kersa jumeneng, mbélani kawula, inggih, mugi kersa mbélanana prekawis kawula, dhuh Pangéran, Allah kawula. 24 Mugi kersa ngadili prekawis kawula miturut keadilan Paduka, dhuh Pangéran, Allah kawula, supados tiyang-tiyang menika mboten sami bingah-bingah ing ngatasipun kawula. 25 Sampun ngantos sami mbatos, "Kabeneran, kuwi sing dakkarepaké!" Utawi sami mungel, "Wong kuwi wis daktumpes!" 26 Tiyang-tiyang menika sami kadamela kwirangan, lan tiyang-tiyang ingkang bingah ing ngatasipun kasisahan kawula, sami kadamela kisinan. Sami kasoran sarta bingunga, tiyang-tiyang ingkang nganggep badanipun piyambak langkung utami tinimbang kawula! 27 Tiyang ingkang bingah menawi kawula kaleresaken, menika sami bingah-bingaha, sarta wicanten mekaten, "Pangéran iku Mahaluhur, Panjenengané ngersakaké keslametané abdiné!" 74
MAZMUR 35.28-36.7 28 Ilat kawula badhé nyariyosaken keadilan Paduka, sarta mboten kèndel- kèndel memuji dhateng Pangéran! 36 1 Anggitané Dawud, abdiné Allah, kanggo pemimpin penyanyi. (36-2) Sajroning atiné wong duraka ana gagasan ala, wong mau nampik Allah lan ora wedi karo Panjenengané. 2 (36-3) Wong mau nganggep awaké dhéwé sing utama, rumangsané Allah ora pirsa dosané, lan ora ngukum dosa mau. 3 (36-4) Tembungé kebak piala lan goroh, ora duwé budi lan ora nglakoni kabecikan. 4 (36-5) Ana ing peturoné ngrancang gawé rusak, sing dilakoni mung piala waé, ora ana piala sing ditampik. 5 (36-6) Dhuh Allah, sih Paduka sundhul ing langit, kasetyan Paduka sundhul ing méga. 6 (36-7) Kaleresan Paduka menika inggilipun kados redi, keadilan Paduka kados samodra. Manungsa lan kéwan Paduka ingkang ngrimati, dhuh Allah. 7 (36-8) Iba éndahipun sih-kasetyan Paduka, dhuh Allah. Para manungsa 75
MAZMUR 36.8-37.2 sami ngungsi wonten ing sangandhaping swiwi Paduka. 8 (36-9) Sami nedha tuwuk saking tetedhan ingkang Paduka cawisaken kalayan lubèr. Paduka paringi ngombé saking lèpèning kasaénan Paduka. 9 (36-10) Paduka menika etuking sawernining gesang, lan margi saking pepadhang Paduka, kawula sumerep pepadhang. 10 (36-11) Sih-kasetyan Paduka mugi lestantun kalubèraken dhateng tiyang- tiyang ingkang sami pitados dhateng Paduka. sarta keadilan Paduka dhateng tiyang ingkang manahipun temen. 11 (36-12) Kawula sampun ngantos kaidak-idak déning sukunipun tiyang angkuh, utawi sampun ngantos kacepeng ing tanganipun tiyang awon. 12 (36-13) Lah, para tiyang duraka sami dhawah, sami gemléthak lan mboten saged tangi malih. 37 1 Anggitané Dawud. Aja wedi karo wong sing gawé piala. Aja mèri karo wong sing tumindak ora jujur. 2 Sebab wong sing mengkono bakal énggal lesah kaya suket, utawa alum kaya thethukulan ijo. 76
MAZMUR 37.3-11 77 3 Precayaa marang Allah lan nglakonana kabecikan, tetepa manggonmu ana ing bumi kéné, sarta nglakonana katemenan. 4 Kabegjanmu ana ing Allah, dadi kowé mesthi diparingi sakekarepaning atimu. 5 Uripmu pasrahna marang Allah, lan kumandela marang Panjenengané! Panjenengané mesthi bakal mitulungi kowé. 6 Panjenengané bakal ngetingalaké kabeneranmu kaya pepadhang kaya padhangé srengéngé ing wayah awan. 7 Diayem atimu lan disabar ngentèni Panjenengané tumindak; aja mèri karo wong sing uripé kepénak, utawa wong sing nglakoni piala. 8 Aja seneng nepsu, aja panas-atèn, sebab kuwi mung nuwuhaké piala. 9 Sebab wong sing gawé piala bakal disirnakaké, nanging wong sing precaya marang Allah bakal olèh warisan bumi. 10 Ora suwé menèh wong duraka bakal sirna, yèn kokgolèki tilas panggonané, bakal ora ketemu. 11 Nanging wong kang andhap-asor bakal olèh warisan bumi, uripé bungah
MAZMUR 37.12- 19 merga ngalami tentrem-rahayu kang lubèr. 12 Wong ala ngenam-enam piala tumrap wong mursid, sengité ngigit-igit. 13 Nanging wong mau digegujeng déning Allah, merga Panjenengané pirsa yèn dinané wong mau wis cepak. 14 Wong duraka padha ngunus pedhangé lan menthang gendhéwané kanggo ngrubuhaké wong kesrakat lan wong mlarat, sarta kanggo matèni wong sing uripé jujur. 15 Nanging pedhangé mau bakal nuwek awaké dhéwé, lan gendhéwané bakal diputung. 16 Barang sethithik sing didarbèki wong mursid kuwi luwih becik ketimbang karo kalubèrané wong ala. 17 Sebab Allah bakal mundhut kekuwatané wong jahat, nanging wong mursid digawé rosa déning Allah. 18 Allah mirsani penggawé becik sing saben dina dilakoni wong mursid, lan tanahé bakal dadi darbèké ing selawas-lawasé. 19 Samasa katempuh ing bilai bakal padha ora kwirangan, lan ing mangsa paceklik bakal mangan wareg. 78
MAZMUR 37.20- 28 20 Satemené wong duraka bakal sirna; satruné Allah iku paribasané suket ing ara-ara; bakal entèk sirna, kaya kukus, sing kabur ing angin. 21 Wong ala seneng utang, nanging ora nyaur, nanging wong mursid dhemen melasi lan wèwèh. 22 Satemené wong sing diberkahi Allah kuwi olèh warisan bumi, nanging wong sing kena paukumané bakal ditumpes. 23 Wong sing uripé gawé renaning penggalihé Allah lakuné dituntun déning Allah. 24 Yèn wong mau tiba, ora nganti gemléthak, sebab tangané digandhèng déning Allah. 25 Wiwit aku isih nom, nganti tekan wis tuwa iki, aku durung tau weruh wong mursid ditégakaké, utawa anak-putuné golèk pangan karo ngemis. 26 Malah tansah andum piwelas lan motang-motangaké, sarta anak-putuné dadi sranané wong liya binerkahan. 27 Ngedohana piala lan nglakonana kabecikan, supaya anak-putumu padha lestari pamanggoné ing tanahé. 28 Sebab Allah rena marang prekara sing bener, lan ora négakaké marang 79
MAZMUR 37.29- 35 wong sing dikasihi. Malah selawasé padha direksa, nanging anak-putuné wong duraka bakal disirnakaké. 29 Para wong mursid bakal padha nampa warisan, lan selawasé manggon ing tanahé. 30 Tembungé wong mursid kebak kawicaksanan, lan ilaté ngucapaké kabeneran. 31 Dhawuh-dhawuhé Allahé ana ing batiné, lakuné ora tau mlèsèt. 32 Wong ala ndingkik marang wong mursid lan ngarah patiné. 33 Nanging Allah ora nglilani wong mursid tiba ing tangané wong ala mau. Panjenengané ora négakaké wong mursid ana ing pengadilan ditetepaké dadi wong duraka. 34 Padha nganti-antia marang Allah, sarta dalan sing ditetepaké kuwi antepana, dadi kowé bakal diurmati déning Pangéran lan kaparingan bumi sing kokenggoni. 35 Aku weruh ana wong duraka sing prakosa lan angkuh, sing uripé branggah kaya wit èrès ing Libanon. 80
MAZMUR 37.36-38.2 81 36 Bareng aku liwat ing kono, wong mau wis ora ana, senajan dakgolèki, meksa ora ketemu. 37 Wong mursid titènana, lan wong tumemen awasna, awit wong sing dhemen marang pirukun bakal lestari. 38 Nanging wong duraka bakal padha ditumpes kabèh, lan anak-putuné bakal disirnakaké. 39 Allah dadi etuking karahayoné wong mursid. Panjenengané iku papan pangungsèné ing mangsa karibedan. 40 Allah bakal mitulungi lan ngluwari; lan padha diuwalaké saka tangané wong ala, dipitulungi, merga padha ngungsi marang Panjenengané. 38 1 Masmur anggitané Dawud nalika nyaosaké kurban minangka pèngetan. (38-2) Dhuh Allah, kawula mugi sampun ngantos Paduka ukum karana duka, lan sampun ngantos Paduka gebagi margi saking bentèring penggalih Paduka. 2 (38-3) Déné jemparing Paduka sampun natoni badan kawula ngantos tembus, badan kawula sampun bosok awit saking dosa kawula.
MAZMUR 38.3-9 82 3 (38-4) Margi saking paukuman Paduka badan kawula sekojur mboten wonten ingkang saras, balung kawula mboten wonten ingkang wetah margi saking dosa kawula. 4 (38-5) Piawon kawula sampun nempuh kawula, mlenet dhateng kawula kados momotan ingkang kawraten kanggénipun kawula. 5 (38-6) Korèng-korèng kawula bosok mila mambet, margi saking keblinger kawula. 6 (38-7) Saben dinten kawula nandhang sisah, lampah kawula mbungkuk kalayan temungkul. 7 (38-8) Margi bangkèkan kawula abuh sedaya, daging kawula mboten wonten ingkang wetah. 8 (38-9) Kawula ketelasen daya kekiyatan lan ajur mumur; kawula semplah sarta manah kawula trataban. 9 (38-10) Dhuh Allah, Paduka pirsa menapa ingkang kawula kajengaken sedaya, mekaten ugi ingkang ngawrataken manah kawula inggih mboten kaling-kalingan wonten ing ngarsa Paduka.
MAZMUR 38.10- 16 10 (38-11) Manah kawula trataban, kekiyatan kawula telas, dalah cahyaning mripat kawula ical. 11 (38-12) Mitra lan kanca-kanca kawula sami nebih margi sesakit kawula, sanak sedhèrèk kawula sami nyingkiri kawula. 12 (38-13) Tiyang-tiyang ingkang kepéngin mejahi kawula, sami masang kala-jiret, ingkang ngangkah cilaka kawula, sami rembagan badhé ngrisak kawula, saha tansah sami ngrancang masang kala-jiret. 13 (38-14) Nanging kawula menika kados tiyang budheg, ingkang mboten mireng, kados tiyang bisu ingkang mboten saged gineman. 14 (38-15) Inggih kados tiyang ingkang mboten mireng lan mboten saged mangsuli. 15 (38-16) Sebab namung Paduka, dhuh Allah, ingkang kawula ajeng-ajeng. Paduka ingkang badhé paring wangsulan, dhuh Pangéran, Allah kawula. 16 (38-17) Mila atur kawula, "Tiyang- tiyang menika mugi sampun ngantos sami bingah ing ngatasipun kawula; 83
MAZMUR 38.17-39.1 sampun ngantos sami umuk samasa suku kawula nggloyor!" 17 (38-18) Sebab kawula sampun badhé dhawah, lan sesakit kawula mboten mantun-mantun. 18 (38-19) Inggih, kawula ngakeni kalepatan kawula, ngantos semplah ngraosaken dosa kawula. 19 (38-20) Cacahipun satru kawula kathah sanget, mboten sekedhik tiyang ingkang sami sengit dhateng kawula tanpa sebab. 20 (38-21) Kesaénan kawula dipun wales srana piawon, enggènipun nyatru kawula margi kawula ngudi dhateng kesaénan. 21 (38-22) Dhuh Pangéran, Allah kawula, mugi sampun négakaken kawula, mugi sampun nebihi kawula! 22 (38-23) Dhuh Allah, mugi kersa énggal mitulungi kawula. Dhuh Pangéran, Juru Wilujeng kawula. 39 1 Kanggo pemimpin penyanyi. Masmur anggitané Dawud. Kanggo Yedhutun. (39-2) Aku wis ngucap mengkéné, "Pengarep-arepku, supaya aku ora gawé dosa srana ilatku. 84
MAZMUR 39.2-7 Cangkemku arep dakbrangus, sajroné isih ana wong ala ana ing ngarepku." 2 (39-3) Aku nuli bungkem lan meneng, dalah sing becik dakenengaké waé; nanging sangsaraku malah saya banget. 3 (39-4) Atiku saya kebak rasa sumelang. Saya akèh enggonku mikir, saya mundhak akèh karibedanku; aku ora betah, banjur munjuk mengkéné, 4 (39-5) "Dhuh Allah, taksih pinten dangunipun gesang kawula? Mbénjing menapa kawula badhé kapundhut? Supados kawula mangertos cekaking gesang kawula. 5 (39-6) Èstu, umur kawula sampun Paduka tetepaken namung sakilan, kagem Paduka gesang kawula namung saklébatan. Inggih, saben tiyang menika presasat namung abab kémawon. 6 (39-7) Kesinggihan, gesangipun manungsa namung kados ayang- ayangan ingkang langkung. Namung sami usrek rebatan prekawis ingkang tanpa gina, sami nenandho, nanging mboten sumerep sinten ingkang mangkénipun badhé ndarbèni. 7 (39-8) Lah, samenika menapa malih ingkang kawula antos-antos, dhuh Allah? 85
MAZMUR 39.8-12 Kawula namung ngajeng-ajeng dhateng Paduka piyambak! 8 (39-9) Paduka mugi ngluwari kawula saking panerak kawula sedaya, kawula sampun ngantos dados poyokanipun tiyang gemblung. 9 (39-10) Kawula mèndel mboten kumecap, sebab Paduka piyambak ingkang ndhatengaken kasangsaran kawula menika. 10 (39-11) Kawula mugi sampun Paduka gebag malih! Awit kawula mèh pejah margi panggebaging asta Paduka. 11 (39-12) Paduka melèhaken tiyang srana panyiksa margi piawonipun. Sedaya kaéndahanipun kalebur, kados déné katedha ing renget, saèstunipun saben tiyang menika namung presasat abab kémawon. 12 (39-13) Dhuh Allah, mugi miyarsakaken pandonga kawula, mugi nilingaken dhateng pesambat kawula, sampun kèndel kémawon mirsani luh kawula! Awit kawula menika tiyang neneka kados para leluhur kawula, ingkang mertamu sawetawis wekdal dhateng Paduka. 86
MAZMUR 39.13-40.5 13 (39-14) Mugi kersa mindhah paningal Paduka saking kawula, temah kawula badhé bingah, saha saged lejar sadèrèngipun tilar-donya, lajeng sirna!" 40 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi. (40-2) Banget enggonku nganti-anti marang Allah, Allah iya mirsani aku lan miyarsakaké pesambatku. 2 (40-3) Panjenengané ngentas aku saka sumberé cilaka, saka blethokané rawa. Panjenengané mapanaké aku ana ing gunung watu, lan jangkahku dadi teteg. 3 (40-4) Aku diwarahi ngidung nganggo nyanyian anyar, kanggo memuji Allah kita. Akèh wong sing padha weruh, mula padha wedi, banjur precaya marang Allah. 4 (40-5) Begja wong sing precaya marang Allah, kang ora ngandel marang brahala. Utawa mèlu-mèlu wong-wong sing nyembah déwa-déwa, ora nggugu kandhané wong umuk. 5 (40-6) Dhuh Pangéran, Allah kawula, kathah kaélokan ingkang sampun Paduka tindakaken kanggé kawula, mboten wonten ingkang nyamèni 87
MAZMUR 40.6-10 kesaénan Paduka. Saupami badhé kawula cariyosaken, mesthi mboten kénging kaétang saking kathahipun. 6 (40-7) Paduka mboten remen kurban sembelèhan kaliyan kurban dhaharan. Paduka mboten mundhut kurban obongan tuwin kurban pangruwating dosa, nanging Paduka mbikak kuping kawula, ngantos kawula mireng pangandika Paduka. 7 (40-8) Pramila kawula munjuk, "Lah menika kawula sowan, ing gulunganipun Kitab sampun wonten seratanipun bab kawula: 8 (40-9) Kawula remen nglampahi kersa Paduka, dhuh Allah, sarta dhawuh Paduka menika wonten ing manah kawula." 9 (40-10) Pawartos ingkang mbingahaken bab pitulungan Paduka dhateng kawula sedaya, kawula cariyosaken dhateng pasamuwanipun tiyang kathah. Paduka pirsa bilih kawula badhé tansah martosaken bab menika! 10 (40-11) Kawilujengan peparing Paduka menika mboten kawula sidhem kanggé kawula piyambak, kasetyan lan sih-pitulungan Paduka, sih-kadarman 88
MAZMUR 40.11- 15 lan kaleresan Paduka mboten kawula kèndelaken, nanging kawula lairaken wonten ing satengahing pasamuwan ageng. 11 (40-12) Dhuh Allah, mugi sampun ngantos mundhut wangsul sih-rahmat Paduka saking kawula, sih lan kaleresan Paduka mugi tansah ngreksa kawula! 12 (40-13) Awit sangsara tanpa wicalan sampun ngepang kawula; mripat kawula sampun katutupan déning dosa-dosa kawula, ngantos kawula mboten saged ningali, cacahipun langkung kathah tinimbang rambut ingkang wonten ing sirah kawula, manah kawula ngantos semplah. 13 (40-14) Dhuh Allah, mugi Paduka kersa ngluwari kawula; dhuh Allah, mugi tumunten mitulungi kawula! 14 (40-15) Tiyang ingkang sami ngangkah pejah kawula mugi sami kwirangan lan kisinan; sami mundura lan sumingkira tiyang-tiyang ingkang remen damel cilaka kawula. 15 (40-16) Tiyang ingkang sami nyukuraken dhateng kawula sami kabungkem cangkemipun. 89
MAZMUR 40.16-41.4 90 16 (40-17) Tiyang ingkang sami madosi Paduka mugi sami bingah lan suka-rena margi Paduka; ingkang sami remen dhateng kawilujengan peparing Paduka mugi mungela, "Allah Mahaagung!" 17 (40-18) Senajan kawula kesrakat lan mlarat, nanging Paduka menggalih dhateng kawula. Paduka ingkang mitulungi sarta nguwalaken kawula, dhuh Allah, sampun ngantos kasèp! 41 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi. (41- 2) Begja wong kang nggematèni wong sing kesrakat! Allah bakal mitulungi wong mau samasa nemu kasangsaran. 2 (41-3) Wong kuwi bakal direksa lan dilestarèkaké uripé, mulané diarani begja ana ing bumi; Paduka mboten marengaken tiyang menika dipun sewenang-wenang déning satrunipun. 3 (41-4) Samasa wong mau lara bakal dikuwataké déning Allah ana ing peturoné, sarta dipulihaké nganti waras babar-pisan. 4 (41-5) Mungguh aku, aturku mengkéné, "Dhuh Allah, mugi kawula Paduka welasi, mugi Paduka sarasaken,
MAZMUR 41.5-11 sebab kawula sampun damel dosa dhateng Paduka!" 5 (41-6) Satru kawula mujèkaken awon dhateng kawula, "Mbésuk kapan wong kuwi mati, sarta jenengé ora kocap menèh?" 6 (41-7) Tiyang ingkang tuwi namung lelamisan, kajengipun namung ngempalaken pawartos awon, samasa medal lajeng dipun cariyosaken samergi-mergi. 7 (41-8) Sedaya tiyang ingkang sengit dhateng kawula, sami ngraosi awon kalayan bisik-bisik, sarta ngenam-enam piawon tumrap kawula. 8 (41-9) Pangucapipun, "Wong kuwi larané wis banget, lan ora bakal tangi saka peturoné menèh!" 9 (41-10) Dalah mitra ingkang kawula pitados, ingkang tumut nedha sekul kawula, sampun ngungkuraken kawula. 10 (41-11) Nanging dhuh Allah, kawula mugi Paduka welasi, sarta kersaa mulihaken kesarasan kawula, tiyang-tiyang wau lajeng badhé kawula wales. 11 (41-12) Srana mekaten kawula mangertos, bilih Paduka rena dhateng 91
MAZMUR 41.12-42.4 kawula, lan mboten marengaken satru kawula bingah ing ngatasipun kawula. 12 (41-13) Tumrap kawula, Paduka kepareng ngekahaken kawula, margi tindak kawula leres. Paduka ngiyataken adeg kawula wonten ing ngarsa Paduka ing selaminipun. 13 (41-14) Pinujia Pangéran, Allahé Israèl! Langgeng ing selawas-lawasé! Amin! Amin! 42 1 Kidung piwulang anggitané bani Korakh kanggo pemimpin penyanyi. (42-2) Kados sangsam ingkang ngorong dhateng toyaning lèpèn, mekaten pangoronging nyawa kawula dhateng Paduka, dhuh Allah. 2 (42-3) Nyawaku ngorong marang Allah kang gesang; mbésuk kapan bisaku sowan ing ngarsané? 3 (42-4) Aku nangis rina wengi; mung luhku waé sing dadi panganku. Merga sedina muput wong padha ngunèni aku, "Allahmu ana ngendi?" 4 (42-5) Atiku sedhih samasa aku kèlingan dhèk semana, nalika aku bebarengan karo wong akèh, mlaku ing ngarep, sowan ing Pedalemané Allah 92
MAZMUR 42.5-9 karo surak-surak lan memuji sokur, ing kraméané dina riaya. 5 (42-6) Dhuh nyawaku, yagéné kowé sedhih? Yagéné kowé sumelang? Ngarep- arepa marang Allah! Awit Panjenengané bakal dakpuji. Panjenengané kuwi Allahku lan Juru Slametku! 6 (42-7) Ana ing tanah pembuwangan kéné atiku sedhih, mulané aku ngangen-angen marang Allah. Paduka ndhatengaken kasisahan lan sangsara dhateng kawula, kados grojogan ingkang kalayan gemuruh anjog ing Lèpèn Yardèn, saking Gunung Hèrmon lan Gunung Mizar. 7 (42-8) (42:6) 8 (42-9) Ing wayah awan Allah ngetingalaké sih-kamirahané, mula ing wayah bengi aku bisa memuji, lan nyaosaké pandonga marang Allah kang ngreksa uripku. 9 (42-10) Unjukku marang Allah, pangungsènku, "Menapa sebabipun déné Paduka nyupèkaken kawula? Ngantos kawula nandhang sangsara, margi saking panyia-nyianipun satru?" 93
MAZMUR 42.10-43.4 10 (42-11) Balung kawula kados dipun remuk déning satru, ingkang wicanten sedinten muput, "Allahmu ana ngendi?" 11 (42-12) Hé nyawaku, yagéné kowé sedhih? Yagéné kowé sumelang? Ngarep- arepa marang Allah! Awit Panjenengané bakal dakpuji. Panjenengané kuwi Allahku lan Juru Slametku. 43 1 Dhuh Allah, Paduka mugi paring adil dhateng kawula, mbélanana prekawis kawula, ingkang layanan kaliyan bangsa ingkang mboten tepang kaliyan Paduka! Kawula kauwalna saking tiyang-tiyang ingkang seneng goroh lan remen nganiaya. 2 Sebab Paduka menika Allah, pangungsèn kawula. Kénging menapa kawula Paduka kipataken? Kénging menapa kawula kedah nandhang sisah lan dipun aniaya déning satru-satru kawula? 3 Paduka mugi ngintunaken pepadhang lan kaleresan Paduka, supados nuntun lampah kawula dhateng Sion, redi Paduka ingkang suci, inggih dhateng Pedaleman Paduka! 4 Kawula sageda mlebet ing sangajenging mesbèh Paduka, 94
MAZMUR 43.5-44.3 sowan dhateng ngarsanipun Allah, ingkang dados etuking kabingahan kawula, supados muji sokur dhateng Paduka kalayan kairing swantening clempung, dhuh Pangéran, Allah kawula! 5 Yagéné kowé sedhih, hé nyawaku, lan yagéné atimu sumelang? Ngarep-arepa marang Allah! Sebab aku arep saos puji sokur, marang Allahku lan Juru Slametku! 44 1 Kidung piwulang, anggitané bani Korakh, kanggo pemimpin penyanyi. (44-2) Dhuh Allah, kawula sampun mireng piyambak saking para leluhur ingkang nyriyosi kawula, bab kaélokan ingkang Paduka tindakaken ing jaman kina, jamanipun para leluhur. 2 (44-3) Paduka piyambak nundhungi para bangsa kapir lan mapanaken umat kagungan Paduka wonten ing ngriku, ingkang lajeng dados ngambra-ambra. Bangsa-bangsa kapir Paduka remuk, nanging para leluhur Paduka dadosaken tangkar-tumangkar. 3 (44-4) Pancèn enggènipun ngrebat negari menika mboten srana pedhang, inggih mboten mergi kekiyatanipun piyambak enggènipun sami angsal 95
MAZMUR 44.4-9 kemenangan, nanging mligi mergi saking pangwasa lan kasektèn Paduka kémawon, sebab Paduka asih dhateng para leluhur. 4 (44-5) Paduka, inggih namung Paduka piyambak menika Raja kawula lan Allah kawula, ingkang paring kemenangan dhateng Yakub. 5 (44-6) Mergi saking pitulung Paduka kawula sami ngrebahaken mengsah, mergi saking dayaning asma Paduka enggèn kawula ngiles-iles tiyang-tiyang menika. 6 (44-7) Awit sanès gendhéwa kawula ingkang kawula endelaken, sanès pedhang kawula ingkang ndadosaken unggul. 7 (44-8) Nanging Paduka piyambak ingkang nguwalaken kawula saking mengsah, sarta ingkang damel wirang dhateng tiyang ingkang sengit dhateng kawula. 8 (44-9) Krana Allah, kawula ngluhuraken sedinten muput kagem Paduka, kawula sami ngucap sokur ing selaminipun. 9 (44-10) Nanging samenika kawula Paduka kipataken sarta Paduka 96
MAZMUR 44.10- 15 wirangaken, sebab Paduka mboten nyarengi lampahipun tentara kawula. 10 (44-11) Kawula Paduka damel kawon wonten ing ngajenging mengsah kawula, mila tiyang ingkang nyengiti kawula sami ngrayah kawula. 11 (44-12) Kawula sami Paduka ulungaken kados déné ménda sembelèhan, lajeng Paduka tilar pating slebar ing antawisipun bangsa-bangsa. 12 (44-13) Umat Paduka, Paduka sadé mirah-mirahan, lan mboten mundhut bebathèn saking pengaosipun. 13 (44-14) Kawula sami Paduka dadosaken campahanh ing antawisipun para tangga tepalih kawula. Kawula sami dipun poyoki lan dipun rèmèhaken déning tiyang-tiyang ing sakiwa-tengen kawula. 14 (44-15) Kawula Paduka dadosaken pocapanipun para umat, ngantos para bangsa sami ngina kawula kaliyan gèdhèg-gèdhèg. 15 (44-16) Kanisthan kawula mboten telas-telas, lan rai kawula ketutupan ing kwirangan, hcampahan: hinaan (bhs. Ind.). 97
MAZMUR 44.16- 22 16 (44-17) mergi mireng tembungipun tiyang-tiyang ingkang moyoki lan ngawon-awon kawula, sarta ingkang sami sengit dhateng kawula. 17 (44-18) Sedaya wau ngebyuk dhateng kawula, nanging kawula mboten kesupèn dhateng Paduka, lan mboten sélak dhateng prejanjian Paduka. 18 (44-19) Manah kawula mboten mbrontak, lan lampah kawula mboten nyimpang saking mergi Paduka. 19 (44-20) Senajan Paduka sampun négakaken kawula, wonten ing antawisipun kéwan galak; sarta nilar kawula ing papan ingkang peteng ndhedhet. 20 (44-21) Saupami kawula sami supé ngabekti dhateng Paduka, lan nyembah dhateng allah sanès, 21 (44-22) menapa inggih Paduka mboten badhé pirsa? Awit Paduka pirsa wewadosipun manah kawula. 22 (44-23) Krana saking Paduka kawula mboten kèndel-kèndel ngalami bebaya pejah, lan dipun anggep ménda sembelèhan. 98
MAZMUR 44.23-45.2 23 (44-24) Dhuh Allah, mugi kersa jumeneng! Kawula sampun ngantos kabucal ing selami-laminipun. 24 (44-25) Menapa sebabipun Paduka ngaling-alingi wedana Paduka, sarta mboten ènget dhateng kasangsaran kawula? 25 (44-26) Kawula sami kabanting wonten ing lebu, badan kawula gemléthak wonten ing siti. 26 (44-27) Mugi Paduka jumeneng tumandang mitulungi kawula, sarta ngluwari kawula awit saking sih-piwelas Paduka. 45 1 Kidung piwulang, kidung katresnan anggitané bani Korakh, kanggo pemimpin penyanyi. Kaya laguné kidung: Kembang bakung. (45-2) Tembung kang éndah ngresepaké mbludag saka ing njeroné atiku, samangsa aku ngarang kekidungan kagem Sang Prabu. Kaya piranti nulisé juru ngarang, iya mengkono ilatku wis cemepak nganggit nyanyian. 2 (45-3) Panjenengan menika ingkang bagus piyambak ing antawisipun para manungsa. Panjenengan menika ahli 99
MAZMUR 45.3-7 wicara, mila binerkahana déning Allah ing selaminipun. 3 (45-4) Dhuh Sang Prawira, ingkang agung lan mulya, sumangga ngagem ageman pedhang panjenengan. 4 (45-5) Mugi miyos murih menang, mbélani kaleresan, kamanungsan lan keadilan! Kekiyatan panjenengan badhé mikantukaken kamenangan ageng. 5 (45-6) Jemparing panjenengan landhep-landhep, mesthi badhé nunjem ing jantungipun mengsah panjenengan. Bangsa-bangsa badhé sumungkem ing ngarsa panjenengan. 6 (45-7) Dhampar panjenengan menika kagunganipun Allah, mesthi badhé lestantun ing selaminipun, lan pepréntahan panjenengan menika wujuding keadilan. 7 (45-8) Panjenengan remen dhateng kaleresan, pramila mboten remen dhateng pendamel awon. Gusti Allah, inggih Allah panjenengan, sampun netepaken panjenengan mawi lisah, minangka pretandha enggènipun paring kabegjan dhateng panjenengan, ngungkuli raja sanès-sanèsipun. 100
MAZMUR 45.8-13 8 (45-9) Ageman panjenengan sedaya ngganda aruming blendok mur, gaharu lan cendhana. Para penyanyi damel bingahing penggalih panjenengan wonten ing kedhaton gadhing, kairing swantening clempung. 9 (45-10) Para putrining raja-raja sami tumut makempal wonten ing kedhaton panjenengan, tuwin ing sisih tengené dhampar panjenengan jumeneng Sang Pramèswari, ngagem ageman saking emas murni. 10 (45-11) Dhuh Sang Putri, kula aturi mirsani lan miyarsakaken, mugi sampun ngèngeti bangsa lan sanak-sedhèrèk panjenengan malih. 11 (45-12) Supados Sang Prabu kesengsem dhateng éndahing sarira panjenengan, sebab Sang Prabu menika bendara panjenengan; mila sumuyuda dhateng panjenenganipun. 12 (45-13) Bangsa Tirus badhé sowan nyaosaken pisungsung, para tiyang badhé ngangkah supados pikantuk sih panjenengan. 13 (45-14) Sang Raja Putri ing kedhaton, iba éndahipun, pengagemanipun kasulam benang emas. 101
MAZMUR 45.14-46.2 14 (45-15) Panjenengané kasowanaké ing ngarsané Sang Prabu, ngagem ageman sing disulam mancawarna. Kadhèrèkaké déning para putri mitra- mitrané, kang kacawisaké supaya ngiring panjenengané. 15 (45-16) Kalawan giyak-giyak lan kabungahan padha diarak mlebu ing kedhatoné Sang Prabu. 16 (45-17) Dhuh Sang Prabu, para putra panjenengan lajeng badhé nggentosi para leluhur panjenengan, badhé sami panjenengan angkat dados pengageng wonten ing salumahing bumi. 17 (45-18) Kawula badhé nyuwuraken asma panjenengan turun-temurun, mila sakathahing para umat badhé memuji dhateng panjenengan ing selami-laminipun. 46 1 Kidung anggitané bani Korakh kanggo pemimpin penyanyi; laguné kaya kidungé para putri. (46-2) Allah iku pangungsèn lan kekuwatan kita, ketitik saka bangeté enggoné mitulungi ing mangsa karibedan. 2 (46-3) Mulané kita padha ora wedi, senajan bumi gonjing, lan gunung padha jugrug ing dhasaring segara; 102
MAZMUR 46.3-10 3 (46-4) senajan ombaké segara gemuruh, gawé horegé gunung-gunung. 4 (46-5) Ana kali sing nekakaké kabungahan marang kuthané Allah, Pedalemané Kang Mahaluhur. 5 (46-6) Allah ana ing kutha kono, mula kutha mau ora bakal tumpes; ngarepaké ésuk mesthi wis dipitulungi. 6 (46-7) Para umat padha gègèr, kraton-kraton padha moyag-mayig, Allah nekakaké gludhug, nganti buminé lebur. 7 (46-8) Allah Kang Mahakwasa nunggil karo kita, Allahé Yakub iku pangungsèn kita. 8 (46-9) Padha delengen pakaryané Allah; waspadakna kaélokan sing katindakaké ana ing bumi. 9 (46-10) Panjenengané nyirep peprangan ing salumahing bumi, gendhéwa-gendhéwa diputungi, tumbak- tumbak dicoklèki, lan tamèng-tamèng diobong ing geni. 10 (46-11) Dhawuhé, "Menenga, lan padha weruha yèn Aku iki Allah! Kang luhur dhéwé ing antarané bangsa-bangsa iya luhur dhéwé ana ing bumi." 103
MAZMUR 46.11-47.7 11 (46-12) Allah Kang Mahakwasa nunggil karo kita, Allahé Yakub kuwi pangungsèn kita. 47 1 Masmur anggitané bani Korakh. Kanggo pemimpin penyanyi. (47-2) Hé para bangsa kabèh, padha keplok-keploka; Allah luhurna nganggo menyanyi sing sora! 2 (47-3) Allah Kang Mahaluhur iku nggegirisi; Panjenengané Raja Kang Mahaagung, sing ngwasani bumi lan saisiné kabèh. 3 (47-4) Para bangsa padha ditelukaké marang kita, nganti padha dadi rèh-rèhan kita. 4 (47-5) Kita wis padha dipilihaké tanah sing kita enggoni, tanah pusakané Yakub, kekasihé. 5 (47-6) Allah minggah ing dhamparé, surak kabungahan lan uniné slomprèt ngiringaké sumengkané. 6 (47-7) Padha saosa puji sokur marang Allah, ngidungna kidung pamuji marang Raja kita! 7 (47-8) Allah kuwi Rajané jagad; mulané padha saosana puji. 104
MAZMUR 47.8-48.5 8 (47-9) Allah ngratoni para umat, Panjenengané pinarak ing dhamparé kang suci. 9 (47-10) Para penggedhéné bangsa- bangsa kabèh padha nglumpuk, padha dadi umaté Allahé Abraham. Para prejurit sajagad dadi kagungané Allah, pangwasané ngungkuli pangwasa apa waé. 48 1 Masmur anggitané bani Korakh. (48-2) Allah iku Mahaagung lan pinuji-puji ana ing kuthané Allah kita, ing gunungé kang suci. 2 (48-3) Gunungé Sion kang suci kuwi dhuwur lan éndah lan nekakaké kabungahan marang salumahé bumi. Gunung Sion prenahé ing sisih loré kuthané Sang Prabu Kang Mahaagung. 3 (48-4) Allah nedahaké yèn Panjenengané iku bètèng kang sentosa. 4 (48-5) Para raja padha nglumpuk, padha maju bebarengan arep nyerang Gunung Sion. 5 (48-6) Bareng ningali kutha mau padha gumun, kagèt lan padha mlayu merga bingung. 105
MAZMUR 48.6-12 106 6 (48-7) Ana ing kono padha dadi giris, padha ngrasakaké lara kaya larané wong wadon sing nglarani. 7 (48-8) Paduka ngremuki baita-baita saking Tarsis srana prahara saking Wétan. 8 (48-9) Kaya crita sing tau dakrungu, iya kaya mengkono uga kang kita deleng; ana ing negarané Allah, kang nitahaké langit lan bumi. Ing negarané Allah kita, Panjenengané sing ngreksa kutha mau, langgeng selawasé. 9 (48-10) Dhuh Allah, wonten ing Pedaleman Paduka kawula sami ngènget-ènget sih-kasetyan Paduka. 10 (48-11) Dhuh Allah, sami kados asma Paduka, mekaten ugi kesuwur Paduka kawentar ing pungkasaning bumi, bilih pangrèh Paduka menika adil! 11 (48-12) Tiyang-tiyang ing Sion sami bingaha. Putusan Paduka menika adil. Tiyang-tiyang ing Yéhuda sami bingah-bingaha. 12 (48-13) Hé umaté Allah, padha mlakua ngubengi Sion lan ngétunga menarané.
MAZMUR 48.13-49.6 13 (48-14) Padha sawangen bètèngé, lan tamatna kedhatoné, supaya kowé bisa nyritakaké marang anak-putumu, 14 (48-15) "Sanyata Allah kuwi Allah kita, langgeng selawasé. Panjenengané bakal ngirid kita saterusé!" 49 1 Masmur anggitané bani Korakh kanggo pemimpin penyanyi. (49-2) Hé sakèhé para bangsa, padha rungokna! Wong salumahé bumi padha nilingna! 2 (49-3) Wong cilik lan wong gedhé, wong sugih lan wong miskin, kabèh bebarengan padha ngrungokna! 3 (49-4) Aku arep nglairaké kawicaksanan, sing dakrasak-rasakaké ing atiku, kuwi kawruh sejati. 4 (49-5) Aku arep migunakaké bebasan, lan medharaké tegesé karo ngunèkaké clempung. 5 (49-6) Aku ora sumelang ing dina karubedan, samasa dikepung déning para mungsuhku. 6 (49-7) Déning wong-wong sing ngendelaké kasugihané, sing umuk merga akèhé bandhané. 107
MAZMUR 49.7-14 7 (49-8) Wong ora bisa mbébasaké awaké dhéwé, utawa nyaosaké tebusan marang Allah ijolé nyawané. 8 (49-9) Sebab yèn kena ditebus, regané luwih déning dhuwur, nganti ora bakal bisa lunas, 9 (49-10) supayané wong mau urip selawasé, ora mati-mati. 10 (49-11) Saben wong nyipati yèn wong wicaksana uga ngalami mati, ora béda karo wong gemblung lan wong bodho padha tumpes, barang-darbèké ditinggalaké marang wong liya. 11 (49-12) Kuburé dadi omahé kanggo saterusé, sing dienggoni selawas-lawasé, senajan mauné padha duwé palemahan akèh. 12 (49-13) Kaluhurané manungsa gedhéa kaya apa, ora bisa nylametaké saka pati; wong mau mesthi ngalami mati, ora béda karo kéwan. 13 (49-14) Mengkono kedadéané wong sing ngendelaké marang awaké dhéwé, mengkono patiné wong sing golèk kemareman ana ing kasugihan. 14 (49-15) Wekasané bakal ngalami mati kaya wedhus, lan si Pati bakal dadi pangoné. Padha mlebu bleng ana ing 108
MAZMUR 49.15-50.1 109 kubur; dagingé rusak ana ing donyané wong mati, sing saterusé dadi papan padunungané. 15 (49-16) Nanging Allah bakal ngluwari aku, aku bakal diuwalaké saka pangwasané pati. 16 (49-17) Aja gumun yèn ana wong dadi sugih, lan brayaté saya tambah mukti. 17 (49-18) Sebab samasa mati, bandhané ora digawa menyang kuburan. 18 (49-19) Senajan sasuwéné urip rumangsa begja, sarta dialem merga anggoné olèh gawé, 19 (49-20) éwasemono dhèwèké bakal awor karo para leluhuré ana ing jagadé wong mati, sing peteng lelimengan ing selawasé. 20 (49-21) Kaluhurané manungsa ora bakal bisa nylametaké awaké dhéwé saka ing pati; wong mau bakal mati ora béda karo kéwan! 50 1 Masmur anggitané Asaf. Pangéran, Allah Kang Mahakwasa ngandika, nimbali wong salumahing bumi saka Wétan tekan Kulon.
MAZMUR 50.2-9 2 Saka Sion, kutha kang sampurna kaéndahané, Allah miyos ngagem kamulyan. 3 Allah kita miyos, ora mung kèndel waé; ing ngarsané ana geni kang ngalad-alad, lan wingkingé ana prahara gedhé. 4 Panjenengané nimbali langit lan bumi dadi seksi, enggoné arep ngadili umaté. 5 Pangandikané, "Klumpukna mréné umat kagungan-Ku kang Dakkasihi, sing gawé prejanjian karo Aku srana kurban sembelèhan." 6 Nuli sakèhé langit padha nerangaké bab keadilané Allah, merga Allah piyambak jumeneng Hakim. 7 "Hé para umat-Ku, padha ngrungokna, Aku arep ngandika. Hé Israèl, Aku arep ngandhakaké marang kowé: Aku iki Allah, Allahmu! 8 Ora merga kurbanmu kowé Dakwelèhaké, awit kurban obonganmu isih tetep koksaosaké marang Aku. 9 Éwasemono Aku ora mundhut sapi saka omahmu, utawa wedhus bérok saka kandhangmu. 110
MAZMUR 50.10- 17 10 Awit sakèhé kéwan ing alas kuwi kagungan-Ku, semono uga kéwan ing gunung sing éwon cacahé. 11 Aku wanuh karo sakèhé manuk ing awang-awang, lan sing urip ana ing ara-ara kuwi dadi rèh-rèhan-Ku. 12 Saupama Aku kerapani mesthi ora susah awèh weruh marang kowé, sebab donya lan saisiné iki kagungan-Ku. 13 Apa Aku dhahar dagingé sapi lanang, utawa ngunjuk getihé wedhus lanang? 14 Kowé padha saosa sokur minangka kurban marang Allah, lan luwarana punagimu marang Kang Mahaluhur. 15 Ing mangsa karubedan padha nyenyuwuna marang Aku, Aku bakal nguwalaké kowé lan kowé bakal ngluhuraké asma-Ku." 16 Nanging Allah ngandika marang wong ala, "Kokwani-wanimu ngucapaké dhawuh-dhawuh-Ku? Apa gunané kowé ngrembug prejanjian-Ku? 17 Mangka kowé gething marang pamelèh-Ku, lan nyingkur marang pangandika-Ku? ikerapan: tembungipun limrah: keluwèn (luwé). 111
MAZMUR 50.18-51.1 112 18 Yèn kowé weruh wong nyolong, kowé banjur kèlu, kowé srawung karo wong laku jina. 19 Cangkemmu kokuja ngucapaké piala, lan ilatmu seneng goroh. 20 Kowé tegel nyatur sedulur- sedulurmu, lan ngala-ala marang wong-wong mau. 21 Kaya mengkono kuwi penggawému, mangka kowé Dakkèndelaké waé, mulané pandugamu Aku iki padha karo kowé. Nanging saiki kowé Dakwelèhaké, lan prekarané Dakblakakaké marang kowé. 22 Sing mengkono mau lebokna ing atimu, hèh wong kang nyingkur marang Allah, supaya kowé ora Daktumpes, lan ora ana sing bakal bisa ngluwari kowé. 23 Wong sing nyaosaké kurban pamuji kuwi ngluhuraké marang Aku. Wong sing lakuné jujur bakal Daktedahi dalaning keslametan peparingé Allah." 51 1 Masmur anggitané Dawud. Kanggo pemimpin penyanyi, (51-2) sapungkuré Nabi Natan sowan melèhaké Sang Prabu bab enggoné jina karo Batsyéba. (51-3) Dhuh Allah, kawula mugi Paduka welasi, awit
MAZMUR 51.2-7 saking sih-kadarman Paduka. Mugi kersa nglebur dosa kawula, awit saking agenging sih-kadarman Paduka. 2 (51-4) Kalepatan kawula sedaya mugi Paduka singkiraken, dosa-dosa kawula mugi Paduka lebur sedaya. 3 (51-5) Margi kawula piyambak sampun ngrumaosi ing panerak kawula, lan kawula tansah ngudi ngawonaken dosa kawula. 4 (51-6) Enggèn kawula damel dosa menika dhumateng Paduka, inggih dhumateng Paduka piyambak; kawula nglampahi ingkang awon ing paningal Paduka. Putusan Paduka menika pancèn leres lan paukuman Paduka menika mila adil. 5 (51-7) Wiwit lair mila kawula sampun awon; wiwit wonten ing wetenganing biyung kawula, kawula sampun nandhang dosa. 6 (51-8) Saèstu ingkang Paduka kersakaken menika katemenan ingkang terus ing batos, lan Paduka paring seserepan dhateng kawula ing salebeting manah. 7 (51-9) Kawula mugi Paduka resiki saking jejembering dosa kawula srana 113
MAZMUR 51.8-13 hisop, mugi Paduka edusi supados dados pethak nglangkungi salju. 8 (51-10) Kawula mugi Paduka dadosaken bingah suka-rena, supados balung ingkang sampun Paduka remuk menika sami saged suka-suka malih. 9 (51-11) Paduka mugi ngaling-alingi wedana Paduka, sampun ngantos mirsani dosa kawula; piawon kawula mugi Paduka lebur sedaya. 10 (51-12) Dhuh Allah, mugi kersa nitahaken manah ingkang suci wonten ing kawula, saha batos kawula mugi Paduka énggalaken srana kaparingan roh ingkang mantep. 11 (51-13) Kawula sampun ngantos katampik saking ngarsa Paduka, saha Roh Suci Paduka sampun ngantos kapundhut saking kawula. 12 (51-14) Kawula mugi kaparingana kabingahan malih, margi saking sih- pitulung Paduka, sarta kaparingana roh ingkang tansah mbangun-turut dhateng dhawuh Paduka. 13 (51-15) Temahan kawula badhé mulangaken dhawuh Paduka dhateng tiyang ingkang sami lampah nasar, 114
MAZMUR 51.14- 19 supados tiyang dosa sami mratobat dhateng Paduka. 14 (51-16) Dhuh Allah, mugi kersa mitulungi kawula, temah kawula badhé ngluhuraken keadilan Paduka. 15 (51-17) Dhuh Allah, Paduka mugi kersa mbikak lambé kawula, supados kawula saged ngidungaken asma Paduka. 16 (51-18) Déné Paduka mboten kersa nampi kurban sembelèhan; saupami kawula caosi kurban obongan, Paduka inggih mboten nampi. 17 (51-19) Kurban ingkang katrimah ing Allah menika roh ingkang remuk. Manah ingkang ajur mumur, dhuh Allah, menika Paduka mboten nampik. 18 (51-20) Mugi Paduka damel saé dhateng Sion, manut ing sakeparenging kersa Paduka. Bètèngipun Yérusalèm mugi Paduka bangun malih. 19 (51-21) Tumunten Paduka badhé nampèni kalayan renaning penggalih kurban panebusing dosa, saha kurban obongan lan kurban wetahan. Tiyang badhé nyaosaken lembu minangka kurban wonten ing mesbèh Paduka. 115
MAZMUR 52.1-7 116 52 1 Kidung isi piwulang, anggitané Dawud, kanggo marang pemimpin penyanyi, (52-2) nalika Doèg, wong Édom teka, ngaturi pirsa marang Saul, yèn Dawud ana ing omahé Akhimèlèkh. (52-3) Hé satriya, yagéné kowé kokgemunggung, ngumukaké pialamu, marang wong sing dikasihi Allah tanpa wangenan. 2 (52-4) Hé wong sing ora jujur. Kowé mung ngenam-enam nindakaké pangrusak. Ilatmu presasat péso panyukuran sing landhep. 3 (52-5) Kowé dhemen marang piala, ngluwihi marang kabecikan, kowé seneng ngucapaké goroh ketimbang karo prekara sing nyata. 4 (52-6) Kowé seneng ngucapaké tembung pitenah, hé ilat kang cidra! 5 (52-7) Nanging kowé bakal ora kendhat-kendhat digempur déning Allah, bakal dicekel lan dilarak saka omahmu, lan dibedhol saka donyané wong urip. 6 (52-8) Wong mursid bakal padha weruh, mula gemeter, nuli padha digeguyu, pangucapé, 7 (52-9) "Delengen, mengkono kedadéané wong sing ora precaya
MAZMUR 52.8-53.3 marang Allah, lan mung ngendelaké kasugihané, sarta marang kekuwatané ngrusak." 8 (52-10) Nanging mungguh aku iki bakal ana ing pedalemané Allah, kaya wit zaitun sing ngrembuyung seger riyo-riyo. Aku ngendelaké marang sih-kasetyané Allah sing langgeng selawasé. 9 (52-11) Kawula badhé saos puji sokur dhateng Paduka selami-laminipun, tumrap samukawis ingkang Paduka tindakaken. Wonten ing tengahipun umat kagungan Paduka kawula badhé nyariyosaken kesaénan Paduka. 53 1 Kidung isi piwulang, anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi, dibarengi swaraning suling. Nganggo lagu: Mahalat. (53-2) Wong tanpa budi kandha ing sajroning atiné, "Allah kuwi ora ana!" Kabèh wis padha rusak pikiré, ora ana sing nglakoni kabecikan. 2 (53-3) Allah mirsani saka swarga marang para manungsa, apa ana sing duwé budi lan nggolèki Allah. 3 (53-4) Kabèh wis padha nasar, kabèh wis padha nindakaké piala; ora ana sing gawé becik, siji waé ora ana. 117
MAZMUR 53.4-54.1 4 (53-5) Pangandikané Allah, "Apa wong-wong sing padha nglakoni piala kuwi ora duwé pangrasa? Uripé saka ngrampogi umat-Ku, lan ora tau padha ngunjukaké pandonga marang Aku!" 5 (53-6) Lah wong-wong mau bakal padha ketaman pagiris gedhé, senajan ora ana prekara sing nggegirisi. Sebab balungé wong-wong sing padha ngepung marang kowé bakal disawuraké saenggon-enggon déning Allah. Wong- wong kuwi bakal kokwirangaké, merga wis padha katampik déning Allah. 6 (53-7) Pangentasané Israèl muga- muga teka saka Gunung Sion. Saiba bungahé umat Israèl, samasa Allah wis mulihaké karahayoné. 54 1 Kidung isi piwulang anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi, dibarengi uniné kecapi. (54-2) Nalika wong Zifi sowan marang Saul, ngaturi pirsa yèn, "Dawud ndhelik ing panggonané wong mau." (54-3) Dhuh Allah, mugi mitulungi kawula srana pangwaos Paduka. Mugi paring kaleresan dhateng kawula srana kasektèn Paduka. 118
MAZMUR 54.2-55.1 119 2 (54-4) Dhuh Allah, mugi miyarsakaken Pandonga kawula, sarta nilingaken atur kawula! 3 (54-5) Sebab satru kawula ingkang angkuh sami nglawan kawula; tiyang ingkang ambek siya sami ngangkah mejahi kawula, menika tiyang-tiyang ingkang mboten maèlu dhateng Allah. 4 (54-6) Satemené Allah kang mitulungi aku; Panjenengané kang ngemong aku. 5 (54-7) Mungsuhku bakal diwales srana pialané dhéwé. Mugi sami Paduka tumpes, mergi Paduka menika Allah ingkang setya. 6 (54-8) Kawula lajeng badhé nyaosaken kurban konjuk dhateng Paduka kalayan bingahing manah, sarta memuji dhumateng asma Paduka, awit saking kasaénan Paduka. 7 (54-9) Sebab Paduka sampun ngluwari kawula saking sakathahing karibedan, lan mripat kawula sampun ningali mengsah kawula kakawonaken. 55 1 Kidung isi piwulang anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi, dibarengi uniné kecapi. (55-2) Dhuh Allah, mugi kersa miyarsakaken
MAZMUR 55.2-9 pandonga kawula, sampun nganggep sepen pesambat kawula. 2 (55-3) Paduka mugi nilingaken sarta paring wangsulan! Kawula nglembara kaliyan sesambat. 3 (55-4) Sebab kawula giris margi saking pangancaming mengsah ingkang ambek siya, lan panindhesipun tiyang awon. 4 (55-5) Manah kawula trataban, pagirising pejah ndhatengi kawula. 5 (55-6) Kawula ajrih lan geter, kabuntel ing raos miris. 6 (55-7) Ngantos kawula mungel mekaten, "Saupama aku duwé swiwi kaya manuk dara, aku mesthi mabur menyang panggonan sing tentrem. 7 (55-8) Aku mesthi nyingkir adoh lan nginep ing ara-ara samun. 8 (55-9) Aku bakal énggal golèk papan pangungsèn ngoncati lésus lan prahara." 9 (55-10) Dhuh Allah, tiyang-tiyang menika, mugi Paduka damel bingung piyambak, rembagipun mugi Paduka damel sulaya, mergi kawula sumerep bilih ing kitha wonten pangrodha-peksa lan tukar paben. 120
MAZMUR 55.10- 16 10 (55-11) Rinten dalu sami ngawontenaken pejagèn ing bètèngipun, lan ing nglebetipun wonten usrek- usrekan lan panyiksa. 11 (55-12) Ing pundi-pundi wonten pangrisak, samergi-mergi wonten panganiaya lan tembung goroh. 12 (55-13) Saupami mengsah ingkang ngawon-awon kawula, mesthi kawula sabaraken. Saupami mengsah kawula ingkang nantang dhateng kawula, kawula mesthi taksih saged umpetan. 13 (55-14) Nanging sing nglakoni mengkono mau kowé sing cedhak karo aku, kancaku lan wong sing dakprecaya. 14 (55-15) Iya sing bebarengan karo aku samasa sowan, ing Pedalemané Allah awor karo wong akèh. 15 (55-16) Muga-muga padha mati sadurungé tekan mangsané, padha dipendhema urip-uripan! Sebab ing omahé lan ing batiné, padha kadunungan piala werna-werna. 16 (55-17) Nanging mungguh aku, aku nyenyuwun marang Allah, nuli Panjenengané bakal mitulungi aku. 121
MAZMUR 55.17- 23 17 (55-18) Wayaha soré, ésuk utawa awan, samasa aku sesambat, Allah bakal miyarsakaké swaraku. 18 (55-19) Allah ngluwari aku, lan aku kaparingan tentrem, dadiné aku ora nganti diremuk déning mungsuh, senajan cacahé sing nglawan aku akèh banget. 19 (55-20) Allah sing wiwit jaman kuna mula pinarak ing dhamparé, miyarsakaké pesambatku lan ngalahaké para mungsuhku. Sebab padha ora kena diarep-arep tobaté, lan padha ora ngabekti marang Allah. 20 (55-21) Kuwi wong sing padha nyidrani mitrané, lan nerak prejanjiné. 21 (55-22) Rembugé kepénak ngungkuli lunyuné mertéga, nanging atiné arep nyerang. Tembungé alus kaya lenga, nanging kabèh mau satemené pedhang ligan. 22 (55-23) Apa sing koksumelangaké pasrahna marang Allah, kowé bakal digumatosi! Ora ing selawasé wong mursid ditégakaké gloyoran. 23 (55-24) Nanging dhuh Allah, menggah tiyang awon menika badhé Paduka jorogaken dhateng luwenging 122
MAZMUR 56.1-6 karisakan. Tiyang ingkang ngwutahaken rah lan seneng goroh, menika umuripun mboten badhé dumugi sepalih. Nanging menggah kawula menika pitados dhateng Paduka! 56 1 Miktam anggitané Dawud ing nalikané dicekel déning wong Filistin ana ing Gat, kanggo para pemimpin penyanyi; laguné kaya kidung: Manuk dara ing wit élah kang adoh. (56-2) Dhuh Allah, kawula mugi Paduka welasi, sebab kawula dipun serang déning mengsah. 2 (56-3) Sedinten muput kawula dipun oyak-oyak; kathah ingkang nglawan kalayan angkuh. 3 (56-4) Samasa ajrih, kawula pitados dhateng Paduka. 4 (56-5) Aku precaya marang Allah, aku precaya marang janjiné. Aku kumandel marang Allah, mulané ora sumelang; manungsa bisa gawé apa marang aku? 5 (56-6) Saben dinten tembung kawula dipun srékal; ingkang dipun angen- angen namung badhé nyilakakaken kawula. 6 (56-7) Sami sarembag ing pandhelikan, sami nginjen, sami 123
MAZMUR 56.7-13 ndhedhepi lampah kawula, nedya mejahi kawula. 7 (56-8) Menapa tiyang-tiyang wau badhé saged oncat, mergi durakanipun kathah? Dhuh Allah, bangsa-bangsa menika mugi Paduka dhawahi paukuman kalayan bebendu. 8 (56-9) Paduka pirsa sepinten agenging kasangsaran kawula. Paduka sampun nyathet luh kawula. Sedaya wau sampun Paduka serat ing kitab. 9 (56-10) Samasa aku sesambat, mungsuhku bakal padha mundur, aku yakin yèn Allah ana ing pihakku. 10 (56-11) Aku precaya marang Allah, aku precaya marang janjiné. Aku kumandel marang Allah, mula takluhuraké. 11 (56-12) Aku kumandel marang Allah, mulané aku ora sumelang. Manungsa bisa gawé apa marang aku? 12 (56-13) Dhuh Allah, punagi kawula dhateng Paduka badhé kawula luwari, sarta kurban sokur badhé kawula caosaken. 13 (56-14) Margi Paduka sampun ngluwari kawula saking pejah, malah suku kawula sampun Paduka reksa. 124
MAZMUR 57.1-4 Mila kawula mboten kesandhung, ngantos kawula saged lumampah ing ngarsanipun Allah, ing salebeting gesang ngambah mergi ingkang padhang. 57 1 Miktam anggitané Dawud, nalikané ngungsi ana ing guwa saka ngarsané Saul, kanggo pemimpin penyanyi. Kaya laguné kidung: Aja ngrusak. (57-2) Kawula mugi Paduka welasi, dhuh Allah, kawula mugi Paduka welasi, mergi namung Paduka ingkang dados pangungsèning nyawa kawula. Kawula badhé ngungsi ing sangandhaping swiwi Paduka, ngantos bebaya menika langkung. 2 (57-3) Aku sesambat marang Allah, Kang Mahaluhur, marang Panjenengané sing mesthi ngrampungi prekaraku. 3 (57-4) Panjenengané bakal paring wangsulan saka swarga, lan mitulungi aku. Wong-wong sing nguya-uya aku bakal ditumpes. Allah bakal nedhakaké sih-kadarman lan kasetyané. 4 (57-5) Aku nglumpruk ana ing tengahé satru-satruku, sing mèmper karo singa memangsa. Sing untuné kaya tumbak lan panah, lan ilaté kaya pedhang landhep. 125
MAZMUR 57.5-11 5 (57-6) Dhuh Allah, Paduka mugi ngetingalaken kaluhuran Paduka ingkang ngungkuli sakathahing langit; saha kamulyan Paduka mugi nyrambahana ing salumahing bumi. 6 (57-7) Mungsuhku padha masangi kala-jiret, nganti atiku semplah. Aku dipasangi luwangan, nanging mungsuhku mau dhéwé sing kecemplung. 7 (57-8) Dhuh Allah, kawula sampun pitados saèstu; pramila kawula badhé memuji lan nglagokaken masmur. 8 (57-9) Hé nyawaku, tangia! Hé slukat lan clempung tangia! Aku arep nggugah bambang-wétan supaya tangi! 9 (57-10) Dhuh Pangéran, kawula badhé saos sokur dhateng Paduka ing tengahing para bangsa. Kawula badhé memuji, wonten ing tengahing para umat. 10 (57-11) Awit sih-kadarman Paduka menika sundhul ing langit, lan keadilan Paduka menika sundhul ing méga. 11 (57-12) Paduka mugi ngetingalaken kaluhuran Paduka ingkang ngungkuli sakathahing langit, lan kamulyan Paduka mugi nyrambahana salumahing bumi. 126
MAZMUR 58.1-8 127 58 1 Miktam anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi. Kaya laguné kidung: Aja ngrusak. (58-2) Hé para pangwasa, apa putusanmu kuwi wis adil temenan? Apa enggonmu ngadili kanthi jujur? 2 (58-3) Ora, kowé mung mikir enggonmu arep gawé piala. Kowé mung mikir patrapmu arep ngrampog negara. 3 (58-4) Wong ala sajegé urip gawé piala, wong cidra padha nyasar wiwit ana ing wetengané biyungé. 4 (58-5) Padha nggémbol wisa kaya ula; kupingé padha dibumpeti kaya ula bedhudhak sing budheg, 5 (58-6) supaya aja nganti krungu swarané wong sing njapani utawa swarané wong sing pinter ngunèkaké rapal. 6 (58-7) Dhuh Allah, untunipun tiyang menika sami rampala, bamipun singa nèm mugi Paduka pupaki. 7 (58-8) Sami sirnaa kados toya ingkang mili, lajeng asat! Dadosa kados rumput ingkang alum wonten ing margi! 8 (58-9) Dadosa kados bekicot ingkang sirna salebeting mlampah, kados laré kluron ingkang medal sampun pejah.
MAZMUR 58.9-59.3 9 (58-10) Sadèrèngipun ngertos sami kababata kados rerungkudan. Wong- wong mau bakal disebul déning Allah sajroning dukané, nganti sirna kabèh. 10 (58-11) Wong mursid bakal bungah, samasa ndeleng pemales sing mengkono mau, sarta wijik sikil nganggo getihé wong duraka. 11 (58-12) Wong-wong bakal ngucap mengkéné, "Jebulé wong mursid kuwi nampa ganjaran; satemené Allah kang nindakaké keadilan ing bumi." 59 1 Miktam anggitané Dawud ing nalikané ditekani utusané Saul arep disédani, kanggo pemimpiné penyanyi. Kaya laguné kidung: Aja ngrusak. (59-2) Dhuh Allah, kawula mugi Paduka uwalaken saking mengsah kawula; mugi Paduka bètèngi ngadhepi tiyang-tiyang ingkang sami nglawan kawula. 2 (59-3) Kawula kauwalna saking tiyang awon, tiyang ingkang remen ngwutahaken rah. 3 (59-4) Sebab tiyang menika sami ndingkik, ngangkah mejahi kawula. Tiyang-tiyang gagah-prakosa sami kangsèn nglawan kawula, senajan 128
MAZMUR 59.4-9 kawula mboten gadhah kalepatan utawi damel dosa, dhuh Allah. 4 (59-5) Senajan mboten pinanggih piawon kawula, badhé sami ngebyuki kawula, lan sami mapan siyaga. 5 (59-6) Paduka mugi jumeneng, dhuh Allah Ingkang Mahakwaos, Allahipun langit lan bumi. Paduka mugi jumeneng ngukum tiyang-tiyang, ingkang mboten sami wanuh kaliyan Paduka menika. Tiyang-tiyang goroh ingkang nglampahi piawon menika, sampun ngantos wonten ingkang Paduka welasi. 6 (59-7) Saben wanci sonten sami dhateng malih, lajeng sami mbaung kados segawon nglinteri negari. 7 (59-8) Cangkemipun ngawon- awon, lambénipun memoyok, awit pengraosipun, "Sapa sing krungu?" 8 (59-9) Nanging dhuh Allah, Paduka nggegujeng tiyang-tiyang menika; tiyang-tiyang ingkang mboten wanuh kaliyan Paduka menika mesthi Paduka rèmèhaken. 9 (59-10) Dhuh Allah, ingkang dados kekiyatan kawula, Paduka ingkang kawula antos-antos, mergi Allah menika bètèng kawula ingkang sentosa. 129
MAZMUR 59.10- 15 10 (59-11) Allah kawula ingkang asih-setya mugi rawuh methuk kawula; kawula mugi Paduka paringi saged nyipati mengsah kawula kakawonaken. 11 (59-12) Mugi sampun Paduka pejahi, supados bangsa kawula sampun ngantos supé. Sami kadadosna buyar déning pangwasa Paduka, lan sami karebahna dhuh Allah, tetamèng kawula. 12 (59-13) Mengsah sami damel dosa srana lambénipun, sedaya tembungipun menika dosa. Sami kejireta srana piangkuhipun piyambak, sami ketamana ipat-ipat lan goroh ingkang dipun ucapaken piyambak. 13 (59-14) Sami katumpesa srana paukuman, katumpesa ngantos tapis. Sami kasumerepna, bilih Allah nindakaken pangwaosipun wonten ing Israèl, sarta pepréntahan Paduka menika nyrambahi salumahing bumi. 14 (59-15) Saben wanci sonten tiyangipun sami wangsul malih; lajeng sami mbaung kados pambaungipun segawon nglinteri negari. 15 (59-16) Sami nglambrang pados tedha, menawi mboten tuwuk lajeng mbaung. 130
MAZMUR 59.16-60.2 16 (59-17) Nanging kawula badhé ngidungaken kwasa Paduka, saben énjing ngluhuraken sih-kadarman Paduka kalayan bingah. Margi Paduka dados bètèng kawula ingkang sentosa, pangungsèn kawula ing masa karibedan. 17 (59-18) Paduka badhé kawula puji srana masmur, mergi Allah dados bètèng kawula ingkang sentosa, Allah kawula ingkang asih-mirma. 60 1 Miktam kang isi piwulang, anggitané Dawud, sawisé perang karo bangsa Aram ing Aram-Naharayim lan ing Aram-Zobah. (60-2) Bali saka peprangan mau Yoab, sénapatiné Dawud, ngremuk bangsa Édom ana ing Lebak Asin lan matèni mungsuh rolas èwu. Kaya laguné kidung: Kembang Bakung minangka seksi. (60-3) Dhuh Allah, suwau kawula sampun Paduka tampik, sampun Paduka buyaraken pating slebar. Mergi saking bentèring duka Paduka, mugi kersa mulihaken kawula. 2 (60-4) Paduka sampun ngoregaken bumi, mila sitinipun ngantos bengkah. Paduka mugi mulihaken bengkahipun sesampunipun kagonjingaken. 131
MAZMUR 60.3-9 3 (60-5) Paduka sampun damel umat Paduka ngalami kasangsaran ageng, kawula sami sempoyongan margi Paduka ombèni anggur ingkang ngendemi. 4 (60-6) Tiyang ingkang ngabekti dhateng Paduka, Paduka émutaken, supados sami saged ngoncati panahing mengsah. 5 (60-7) Supados para kekasih Paduka sami oncat, mugi Paduka pitulungi kalayan pangwasa. Panyuwun kawula mugi Paduka jurungi! 6 (60-8) Allah wis ngandika ana ing Pedalemané, "Sawisé unggul Sikèm bakal Dakpecah-pecah, lan Lebak Sukot bakal Dakedum-edum marang umat-Ku. 7 (60-9) Giléad kuwi kagungan-Ku, semono uga Manasyè. Éfraim dadi makutha-Ku lan Yéhuda jungkating keprabon-Ku. 8 (60-10) Moab pawisuhan-Ku, marang Édom trumpahku dakuncalaké, minangka pratandha yèn Édom uga kagungan-Ku. Tanah Filistéa uga wis Daktelukaké." 9 (60-11) Dhuh Allah, sinten ingkang badhé ngirid kawula mlebet kitha ingkang dipun bètèngi? Sinten ingkang 132
MAZMUR 60.10-61.2 badhé nuntun lampah kawula dhateng tanah Édom? 10 (60-12) Menapa mboten Paduka piyambak ingkang sampun nampik kawula, sarta mboten majeng sesarengan kaliyan tentara kawula? 11 (60-13) Dhuh Allah, mugi paring pitulungan nglawan dhateng mengsah kawula, awit pambiyantunipun manungsa menika tanpa gina. 12 (60-14) Srana pitulungané Allah kita bakal menang, merga Panjenengané piyambak kang bakal nelukaké sakèhé mungsuh kita. 61 1 Anggitané Dawud, kanggo pemimpin penyanyi, dibarengi uniné clempung. (61-2) Dhuh Allah, mugi miyarsakaken pesambat kawula, pandonga kawula mugi Paduka tilingaken. 2 (61-3) Kalayan manah ingkang semplah, tebih saking griya, kawula ndedonga dhateng Paduka. Paduka mugi nuntun lampah kawula minggah, ing redi ingkang ndeder sanget kanggénipun kawula. 133
MAZMUR 61.3-62.1 3 (61-4) Paduka menika pangungsèn kawula, menara kawula ingkang sentosa, ing salebeting ngadhepi mengsah. 4 (61-5) Kawula mugi Paduka parengaken wonten ing Pedaleman Paduka selaminipun, sarta ngungsi wonten ing sangandhaping swiwi Paduka. 5 (61-6) Paduka sampun miyarsakaken punagi kawula, dhuh Allah! Kawula sampun Paduka paringi pandumanipun tiyang ingkang ngabekti dhateng Paduka. 6 (61-7) Paduka mugi mewahi yuswanipun Sang Prabu, lestantuna sugengipun ing selaminipun. 7 (61-8) Pepréntahanipun mugi manut sapangrèh Paduka, kareksaa déning sih-kadarman lan kasetyan Paduka. 8 (61-9) Mila kawula badhé memuji srana masmur dhumateng asma Paduka ing selaminipun, sarta saben dinten ngluwari punagi kawula. 62 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi. Laguné kaya laguné kidung: Yedhutun. (62-2) Aku ngarep-arep kanthi sabar marang pitulungané Allah; 134
MAZMUR 62.2-8 mung Panjenengané piyambak sing dakendelaké. 2 (62-3) Sanyatané mung Panjenengané piyambak kang ngayomi aku lan nylametaké nyawaku. Panjenengané dadi pangungsènku, aku mesthi ora bakal keseser. 3 (62-4) Nganti pira lawasé enggonmu arep ngroyok wong siji, sing kekuwatané ora ngluwihi pager dhoyong? 4 (62-5) Karepmu mung arep nglèngsèr wong saka kalungguhané sing dhuwur. Kowé padha seneng goroh, cangkemmu padha mujèkaké berkah, nanging ing batin kowé ngipat-ipati. 5 (62-6) Mung yèn nunggil karo Allah atiku tentrem, awit mung Panjenengané piyambak kang dakendelaké. 6 (62-7) Mung Panjenengané piyambak kang ngayomi aku lan nylametaké nyawaku. Panjenengané dadi pangungsènku, aku mesthi ora bakal keplayu. 7 (62-8) Allah dadi etuké keslametanku lan kamulyanku, etuking kekuwatanku lan pangungsènku. 8 (62-9) Hé bangsaku, padha precayaa marang Allah ing selawasé, isining atimu 135
MAZMUR 62.9-63.2 sokna kabèh ing ngarsané; Allah dadi papan pangungsèn kita. 9 (62-10) Manungsa iku sanyatané mung presasat abab; wong gedhé wong cilik kabèh ora ana ajiné. Timbangen lan bakal ketitik, yèn ora ana boboté. 10 (62-11) Aja ngendelaké karosan, lan aja ngumukaké barang rayahan. Yèn barang-darbèkmu mundhak akèh, aja nganti atimu kelèt ana ing kono. 11 (62-12) Aku krungu Allah bola- bali ngandika, yèn pangwasa kuwi pinangkané saka Panjenengané. 12 (62-13) Dhuh Pangéran, ugi sih- kadarman, menika Paduka ingkang kagungan. Sebab Paduka males dhateng angger tiyang manut pendamelipun. 63 1 Kidung anggitané Dawud nalika ana ing ara-ara samun Yéhuda. (63-2) Dhuh Allah, Paduka menika Allah kawula. Kawula kangen dhateng Paduka, nyawa kawula ngelak dhateng Paduka, badan kawula ngorong dhateng Paduka, kados siti ingkang garing mboten angsal toya. 2 (63-3) Kados mekaten anggèn kawula nyawang dhateng Paduka wonten ing 136
MAZMUR 63.3-9 Pedalemanipun Allah, kanthi ningali pangwasa lan kamulyan Paduka. 3 (63-4) Déné sih-kadarman Paduka menika ngungkuli kanikmataning gesang; pramila lambé kawula badhé memuji Paduka. 4 (63-5) Kados mekaten kawula badhé ngluhuraken Paduka selami kawula gesang, sarta ngangkat tangan kawula ndedonga dhateng Paduka. 5 (63-6) Nyawa kawula katuwukaken, kados menawi nedha sungsum lan gajih, kawula badhé ngucap sokur kalayan swanten sora, memuji dhateng Paduka. 6 (63-7) Samasa kawula ènget dhateng Paduka wonten ing patileman, ngantos sedalu muput kawula ngémut-émut Paduka. 7 (63-8) Mergi Paduka ingkang mitulungi kawula, pramila kawula saged bingah-bingah wonten ing ayomaning swiwi Paduka. 8 (63-9) Nyawa kawula rumaket dhateng Paduka, saha asta tengen Paduka nyanggi kawula. 9 (63-10) Nanging tiyang ingkang nedya mejahi kawula, sami badhé ngalami pejah lan dhawah ing telenging bumi. 137
MAZMUR 63.10-64.5 10 (63-11) Badhé dados pakaning pedhang, lan mangsané segawon ajag. 11 (63-12) Nanging Sang Prabu badhé bingah-bingah margi saking Allah; lan saben tiyang ingkang supaos demi Allah, badhé ngluhuraken Panjenenganipun, margi sakathahing tiyang dosa badhé sami dipun bungkem cangkemipun. 64 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi. (64- 2) Dhuh Allah, mugi kersa miyarsakaken pesambat kawula, kawula kaluwarana saking satru ingkang ambek siya. 2 (64-3) Kawula mugi Paduka aling- alingi lan kauwalna saking golonganipun tiyang awon, sarta pangamukipun tiyang duraka. 3 (64-4) Ilatipun dipun asah kados pedhang ingkang landhep, lan ngucapaken tembung ingkang nyakitaken manah kados landheping panah, 4 (64-5) katujokaken dhateng tiyang mursid saking pandhelikanipun, tanpa welas. 5 (64-6) Sami nékad badhé nindakaken piawon, sarta masang kala-jiret ing 138
MAZMUR 64.6-65.2 pandhelikan; pangucapipun, "Sapa sing bakal weruh?" 6 (64-7) Sami ngrancang damel piawon, kalayan mungel, "Aku wis padha siap, rancangané wis rampung." Iba lebetipun batos lan pikiranipun manungsa. 7 (64-8) Nanging nuli padha dipanah déning Allah, sanalika padha ketaton. 8 (64-9) Lan ditumpes déning Allah merga tembungé wong mau dhéwé; saben wong sing weruh padha gèdhèg-gèdhèg. 9 (64-10) Mulané wong kabèh padha wedi, sarta nyritakaké pakaryané Allah karo dirasak-rasakaké. 10 (64-11) Wong mursid padha seneng karo pangrèhé Allah, lan padha ngungsi marang Panjenengané; wong sing temen atiné bakal padha ngluhuraké. 65 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi. (65- 2) Dhuh Allah, sampun samesthinipun Paduka kasaosan puji sokur wonten ing Sion, tiyang ingkang sami ngluwari punagi inggih konjuk dhateng Paduka. 2 (65-3) Awit Paduka Allah ingkang njurungi ing pandonga ingkang kaunjukaken. Tiyang saking pundi-pundi 139
MAZMUR 65.3-8 sami badhé sowan ing ngarsa Paduka, mergi saking dosanipun. 3 (65-4) Menawi panerak kawula ngungkuli kekiyatan kawula, Paduka ingkang nglebur. 4 (65-5) Begja tiyang ingkang Paduka pilih, lan ingkang Paduka timbali supados nyelak, sarta manggèn ing platarané Dalem Paduka! Kawula sami katuwukana kanikmataning Pedaleman Paduka, inggih kasucèné kedhaton Paduka. 5 (65-6) Dhuh Allah, Juru Wilujeng kawula, andel-andelipun tiyang salumahing bumi. Élok lan nggegirisi anggèn Paduka njurungi panyuwun kawula, kalayan nandukaken keadilan. 6 (65-7) Redi-redi Paduka papanaken ing panggènanipun srana kasektèn Paduka, sami ngetingalaken agenging pangwaos Paduka. 7 (65-8) Paduka ngèndelaken jumeguring seganten, inggih gemuruhing ombakipun, sarta gorèhipun bangsa- bangsa! 8 (65-9) Mila tiyang ingkang panggènanipun tebih piyambak sami ajrih dhateng kaélokan-kaélokan Paduka. Margi saking kaélokan-kaélokan 140
MAZMUR 65.9-13 Paduka tiyang sami surak-surak kalayan sora, saking pojoking bumi sisih Wétan ngantos dumugi ingkang sisih Kilèn. 9 (65-10) Paduka menggalih dhateng kawontenanipun siti srana Paduka kintuni jawah, ngantos lubèr lan dados loh. Lèpènipun Paduka kebaki toya, sitinipun Paduka paringi ngantos ngedalaken gandum. Mekaten enggèn Paduka cecawis samukawis sedaya. 10 (65-11) Siti ingkang kaambah luku Paduka paringi jawah, prongkolanipun siti wau Paduka leb ing toya. ngantos sitinipun gembur; tanemanipun Paduka berkahi. 11 (65-12) Saben taun Paduka ganjar panèn ingkang saé. Panggènan ingkang Paduka rawuhi ngalami kalubèran. 12 (65-13) Siti-siti ing ara-ara samun kebak pepanthan ménda, ing pèrènganipun kepireng swara surak-surak. 13 (65-14) Sakathahing panggènan kebak ménda gèmbèl lan ménda bérok, lebak-lebak sami ketutupan ing gandum. Sedaya wradin sami bingah giyak-giyak kanthi memuji. 141
MAZMUR 66.1-8 142 66 1 Kidung masmur kanggo pemimpin penyanyi. Hé salumahé bumi, padha surak-suraka ngluhuraké Allah! 2 Kaluhuraning asmané padha pujinen nganggo nyanyian, kidungna nganggo lelagon. 3 Munjuka marang Allah, "Sedaya pakaryan Paduka menika nggegirisi! Awit saking agenging pangwaos Paduka; mengsah Paduka sami kepeksa teluk. 4 Salumahing bumi sami nyembah sujud dhateng Paduka, lan sami ngidungaken masmur konjuk dhateng Paduka." 5 Mrénéa, delengen pakaryané Allah, iba olèhé nggegirisi tumindaké marang manungsa! 6 Segara diwalik dadi dharatan, lan wong-wong padha nyabrang kali karo mlaku. Mulané kita padha bungah merga Panjenengané. 7 Pangrèhé kalawan kasektèn langgeng ing selawasé; tingalé ngulataké para bangsa, supaya para wong mbaléla aja nganti ngegungaké awaké. 8 Hé para bangsa, padha saosa puji marang Allah kita, kaluhurané padha wartakna kanthi sora!
MAZMUR 66.9-16 143 9 Allah iku kang nylametaké nyawa kita, lan ora négakaké kita nganti tiba. 10 Dhuh Allah, kawula sampun naté Paduka uji, sampun naté Paduka damel murni kados slaka. 11 Kawula naté Paduka lebetaken ing jaring, lan bangkèkan kawula Paduka bandhuli. 12 Paduka négakaken sirah kawula dipun langkahi tiyang, malah naté kawula mlebet ing latu lan toya. Nanging Paduka ngentas kawula, ngantos kawula luwar. 13 Kawula badhé sowan, mlebet ing Pedaleman Paduka, nyaosaken kurban obongan sarta ngluwari punagi kawula konjuk dhateng Paduka, 14 ingkang kawula ucapaken nalika saweg ngalami reribed. 15 Kawula badhé nyaosaken kurban obongan dhateng Paduka, rupi kéwan ingkang lema, inggih ménda gèmbèl jaler, lembu lan ménda bérok jaler. 16 Hé wong kabèh kang ngabekti marang Allah, padha majua ngrungokaké; dakcritani bab kasaénané Pangéran marang aku.
MAZMUR 66.17-67.4 17 Aku wis sesambat marang Panjenengané, saiki arep dakpuji nganggo kekidungan. 18 Menawa ing atiku ana pengangen- angen marang piala, mesthi panyuwunku ora dijurungi déning Pangéran. 19 Sanyatané Allah wis miyarsakaké, sarta wis nilingaké swaraning pandongaku. 20 Pinujia Allah, déné ora nampik pandongaku, sarta ora njabel sih- kadarmané marang aku. 67 1 Kidung masmur kanggo pemimpin penyanyi, dibarengi uniné clempung. (67-2) Dhuh Allah, Paduka mugi paring sih-rahmat, tuwin mberkahi dhateng kawula. 2 (67-3) Kawula kasunarana déning cahyaning wedana Paduka. Supados karahayon peparing Paduka kasumerepan ing satengahing para bangsa. 3 (67-4) Dhuh Allah, mugi salumahing bumi sami ngluhuraken Paduka. Paduka dipun pepuji déning para bangsa. 4 (67-5) Para umat sami bingaha kalawan suka-rena, awit bangsa-bangsa menika Paduka rèh kalayan adil. Sarta 144
MAZMUR 67.5-68.4 para umat sedaya ing jagad, Paduka ingkang badhé nuntun lampahipun. 5 (67-6) Dhuh Allah, para bangsa mugi sami memuji dhumateng Paduka. Paduka dipun pujia déning para bangsa sedaya! 6 (67-7) Bumi wis metokaké hasilé, Pangéran kang jumeneng Allah kita mberkahi kita. 7 (67-8) Allah mberkahi kita; salumahé bumi padha ngabektia marang Allah. 68 1 Masmur anggitané Dawud, kidung kanggo pemimpin penyanyi. (68-2) Allah jumeneng, mula mungsuhé padha buyar, wong sing padha memungsuhan karo Panjenengané padha keplayu saka ing ngarsané. 2 (68-3) Kaya kukus kabur ing angin, kaya malam ajèr ing geni, kaya mengkono wong ala, padha sirna saka ngarsané Allah. 3 (68-4) Nanging para wong mursid padha bungah-bungah, padha giyak- giyak ing ngarsané Allah, padha bungah lan suka-rena. 4 (68-5) Padha ngidunga konjuk marang Allah, pujinen asmané. Dalan 145
MAZMUR 68.5-10 ambah-ambahané ing awang-awang ratakna! Panjenengané iku kang asmané kasebut Allah! Padha bungah-bungaha ana ing ngarsané. 5 (68-6) Ana ing Pedalemané kang suci Panjenengané dadi ramané bocah lola lan kang mbélani prekarané para randha. 6 (68-7) Wong nglembara padha diparingi omah, wong tahanan padha diluwari, diirid lan nampa kabegjan. Nanging para pembrontak padha manggon ing ara-ara samun. 7 (68-8) Dhuh Allah, nalika Paduka ngirid umat Paduka majeng ing peprangan, nalika Paduka tindak ing ara-ara samun, 8 (68-9) bumi gonjing lan langit ndhawahaken jawah, wonten ngarsanipun Allah, ingkang rawuh ing Gunung Sinai. 9 (68-10) Dhuh Allah, Paduka ingkang ndhatengaken jawah deres, lan siti Paduka ingkang cengkar Paduka segeraken malih. 10 (68-11) Ngantos umat Paduka saged manggèn ing ngriku, lan Paduka nyekapi kabetahanipun tiyang kesrakat, margi saking kesaénan Paduka. 146
MAZMUR 68.11- 18 147 11 (68-12) Pangéran paring dhawuh, lan kathah tiyang èstri sami martosaken: 12 (68-13) "Para raja lan tentarané padha keplayu!" Lan wong wadon sing tunggu omah padha ngedum-edum rayahané. 13 (68-14) Reca kaya manuk dara nganggo swiwi slaka, elaré gilap kagawé saka emas. (Yagéné kowé padha manggon ing kandhang amor wedhus ing mangsa perang?) 14 (68-15) Nalika Kang Mahakwasa mbuyaraké para raja ana ing Gunung Zalmon. Panjenengané nekakaké salju ing kana. 15 (68-16) Saiba sentosané Gunung Basan kuwi, gunung kang akèh pucaké! 16 (68-17) Hé gunung-gunung sing akèh pucaké, yagéné kowé padha ngina marang gunung, kang dikersakaké Allah dadi Pedalemané, lan bakal didalemi ing selawas-lawasé. 17 (68-18) Kréta-perangé Allahé cacahé akèh banget, nalika rawuh saka Gunung Sinai menyang Pedalemané. 18 (68-19) Paduka sampun sumengka wonten ing ngaluhur, ngasta tiyang tawanan kathah. Manungsa ingkang
MAZMUR 68.19- 25 suwau mbrontak sami saos bulu-bekti. Allah badhé dedalem ing ngriku. 19 (68-20) Pinuji-pujia Pangéran! Saben dina kersa nyangga momotan kita. Allah mitulungi kita. 20 (68-21) Iya Allah kang paring pitulung, Pangéran Allahku kwasa ngluwari saka pati. 21 (68-22) Nanging mungsuhé Allah diremuk sirahé, wong sing tansah nindakaké piala diremuk sirahé sing dhiwut-dhiwut. 22 (68-23) Pangéran ngandika mengkéné, "Mungsuhmu bakal Dakbalèkaké saka Basan, bakal Dakbalèkaké saka telenging segara, 23 (68-24) supaya sikilmu gupaka getihé, lan ilaté asumu mèlu ngrasakaké nganti sawaregé." 24 (68-25) Dhuh Allah, tiyang-tiyang sami ningali arak-arakan kemenangan Paduka, Allah kawula, Ratu kawula, dhateng Pedaleman Paduka ingkang suci. 25 (68-26) Tiyang-tiyang ingkang sami menyanyi mlampah ing ngajeng, ing wingkingipun para penabuh clempung, 148
MAZMUR 68.26- 31 ing tengah para prawan ingkang sami nabuh terbang. 26 (68-27) "Pasamuwan, padha mujia Allah, hé turuné Israèl, padha mujia asmané!" 27 (68-28) Taler Bènyamin, sing cilik dhéwé, mlaku ing ngarep, banjur para penggedhéné taler Yéhuda, kasusul déning para penggedhéné taler Zébulon lan Naftali. 28 (68-29) Dhuh Allah, mugi kersa ngetingalaken pangwasa Paduka, inggih pangwasa ingkang Paduka agem mitulungi kawula. 29 (68-30) Kagem Pedaleman Paduka ing Yérusalèm, para raja badhé sami nyaosi pisungsung konjuk dhumateng Paduka. 30 (68-31) Sato kéwan ing glagahan mugi Paduka dukani, semanten ugi para pangwasa lan para pengagenging bangsa-bangsa! Mugi Paduka ndhawahaken paukuman dhateng tiyang ingkang karem bandha; kabuyarna bangsa-bangsa ingkang remen perang! 31 (68-32) Para utusan badhé sami dhateng saking Mesir, tiyang Étiopia 149
MAZMUR 68.32-69.2 badhé ngegaraken tangan dhateng Allah saprelu ndedonga. 32 (68-33) Hé sakèhé kraton ing salumahing bumi, padha ngidungna pujiné Allah. Pangéran padha luhurna nganggo nyanyian, padha ngidungna masmur kagem Allah; 33 (68-34) kagem Panjenengané kang nitih kréta ana ing langit, sing anané wiwit jaman kuna mula. Rungokna! Panjenengané ngetingalaké swarané kang nggegirisi. 34 (68-35) Ngakonana pangwasané Allah, lan kaluhurané ana ing Israèl, sarta kamulyané ana ing langit dhuwur. 35 (68-36) Dhuh Allah, iba agenging kawibawan, ingkang miyos saking Paduka wonten ing Pedalemanipun Allah. Allahé Israèl paring kaluhuran lan kekuwatan marang umaté. Pinujia Allah! 69 1 Anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi. Laguné kaya laguné: Kembang Bakung. (69-2) Dhuh Allah, kawula mugi Paduka pitulungi, margi kawula badhé kleleb! 2 (69-3) Kawula ambles ing lendhut, ingkang mboten wonten dhasaripun kanggé ngadeg. Kawula kejlungup ing 150
MAZMUR 69.3-7 toya lebet, lan badhé kleleb déning ombak. 3 (69-4) Awit saking enggèn kawula sesambat, badan kawula lemes lan telak kawula garing; mripat kawula tansah njinggleng ngajeng-ajeng pitulungan saking Paduka. 4 (69-5) Tiyang ingkang nyengiti kawula tanpa sebab, menika kathahipun nglangkungi rambut kawula. Kathah sanget tiyang ingkang nedya ngrisak kawula, inggih tiyang ingkang nyatroni kawula tanpa sebab. Kawula dipun peksa mangsulaken barang ingkang mboten kawula rayah. 5 (69-6) Dhuh Allah, Paduka pirsa cupeting nalar kawula, dosa-dosa kawula mboten kaaling-alingan wonten ing ngarsa Paduka. 6 (69-7) Dhuh Allah, para tiyang ingkang ngantos-antos Paduka, sampun ngantos kwirangan margi saking kawula. Tiyang ingkang ngupados Paduka sampun ngantos kecuwan margi saking kawula, dhuh Allahipun Israèl. 7 (69-8) Awit saking Paduka enggèn kawula dipun awon-awon, lan dipun damel wirang. 151
MAZMUR 69.8-14 8 (69-9) Kawula dipun sélaki déning sedhèrèk-sedhèrèk kawula, sarta dados tiyang manca tumrapipun sedhèrèk-sedhèrèk kawula sebrayat. 9 (69-10) Anggèn kawula kesengsem dhateng Pedaleman Paduka, menika presasat latu ingkang mbesmi manah kawula, sarta kawula dipun poyoki déning tiyang-tiyang ingkang sami nampik Paduka. 10 (69-11) Kawula ngasoraken badan kawula srana siyam, nanging ing bab menika kawula dipun poyoki. 11 (69-12) Samasa kawula nganggé sandhanganipun tiyang kesripahan, kawula lajeng dipun catur. 12 (69-13) Kawula dipun raosi déning tiyang ingkang sami jagongan ing gapuraning negari, lan dados tetembanganipun tiyang mendem. 13 (69-14) Dhuh Allah, kawula badhé ndedonga dhateng Paduka, mugi Paduka paring wangsulan, sakeparenging kersa Paduka, karana gunging sih-kadarman Paduka. 14 (69-15) Kawula mugi Paduka entas saking lendhut, supados mboten kleleb, 152
MAZMUR 69.15- 20 kawula kauwalna saking satru-satru kawula, lan saking toya lebet. 15 (69-16) Sampun ngantos kawula kéntir déning ombak, lan kauntal déning telenging pejah. 16 (69-17) Dhuh Allah, mugi njurungi panyuwun kawula, awit saking kesaénan lan sih-kadarman Paduka; mugi kersa mirsani kawula, margi saking agenging sih-rahmat Paduka. 17 (69-18) Sampun ngantos ngaling- alingi wedana Paduka dhateng abdi Paduka, margi kawula nandhang karibedan; pramila mugi énggal paring wangsulan. 18 (69-19) Mugi kersa énggal rawuh nebus kawula, sarta ngluwari kawula saking satru kawula. 19 (69-20) Paduka pirsa cacad kawula, kwirangan sarta kanisthan kawula; Paduka ugi pirsa sinten kémawon ingkang ngrupeki kawula. 20 (69-21) Cacad kawula damel aliting manah, ngantos kawula semplah; kawula ngajeng-ajeng piwelasing tiyang, nanging tanpa damel; ngajeng-ajeng tiyang ingkang saged nglipur, nanging mboten manggih. 153
MAZMUR 69.21- 29 21 (69-22) Malah kawula dipun sukani racun, lan nalika kawula kasatan, dipun ombèni cokak. 22 (69-23) Mugi bujananipun tiyang- tiyang menika dadosa jalaraning tumpesipun; lan enggènipun wilujengan dadosa jiretipun. 23 (69-24) Mripatipun dadosa wuta, lan bangkèkanipun dadosa lemes. 24 (69-25) Paukuman Paduka katumplekna, supados tiyang-tiyang wau sami ketamana bramantyaj Paduka! 25 (69-26) Pémahanipun dadosa sepen, lan griyanipun suwung, 26 (69-27) margi sami nguya-uya tiyang ingkang Paduka gebagi, sarta nambahi perihipun tiyang ingkang sampun Paduka tatoni. 27 (69-28) Dosa-dosanipun mugi Paduka cathet sedaya, lan sampun ngantos angsal panduman kawilujengan peparing Paduka. 28 (69-29) Namanipun kacorèka saking kitabé ngagesang, sampun ngantos kacathet ing kitabipun umat Paduka. 29 (69-30) Nanging kawula menika kesrakat lan siniya-siya, dhuh Allah, jbramantya: amarah (bhs. Ind.). 154
MAZMUR 69.30-70.1 kawula mugi Paduka tangèkaken, lan Paduka ayomi. 30 (69-31) Allah bakal dakpuji nganggo nyanyian sarta dakluhuraké kanthi saos sokur. 31 (69-32) Kuwi gawé renaning penggalihé ngungkuli kurban sapi sing diwasa. 32 (69-33) Wong sing ditindhes samasa weruh bakal padha bungah. Hé wong kang nggolèki Allah, padha bungaha. 33 (69-34) Sebab Allah miyarsakaké pesambaté wong miskin, lan wong tawanan ora dianggep asor. 34 (69-35) Langit lan bumi padha ngluhurna asmané, semono uga segara lan saisiné kabèh. 35 (69-36) Sebab Allah bakal ngluwari Sion, lan mbangun kutha-kuthané Yéhuda, supaya wong-wong padha manggon ing kana; lan ndarbèni bumi kono. 36 (69-37) Sarta saterusé dadi darbèké anak-putuné umaté; lan wong sing nresnani asmané Allah kang bakal padha ngenggoni. 70 1 Anggitané Dawud, nalika saos kurban minangka pèngetan; 155
MAZMUR 70.2-71.1 kanggo pemimpin penyanyi. (70-2) Dhuh Allah, mugi énggal rawuh mitulungi kawula, mugi paring pitulung, dhuh Allah, samenika ugi. 2 (70-3) Tiyang ingkang ngangkah pejah kawula sami nandhanga wirang lan bingunga piyambak. Ingkang sami ngangkah bilai kawula mugi sami mundur lan kwirangan. 3 (70-4) Ingkang nyukuraken kawula, sami wangsula lan kisinana, minangka piwalesing pangolok-olokipun. 4 (70-5) Tiyang ingkang sami madosi Paduka, mugi sami bingah-bingah, sarta suka-renaa sedaya tiyang ingkang ngajeng-ajeng sih-pitulungan Paduka. Sami tansah gadhaha pamuji mekaten, "Allah iku Mahaluhur!" 5 (70-6) Nanging menggah kawula menika tiyang nistha lan papa. Dhuh Allah, mugi tumunten rawuh. Paduka menika Juru Wilujeng ingkang mitulungi kawula. Dhuh Allah, kersaa énggal rawuh. 71 1 Dhuh Allah, kawula ngungsi dhateng Paduka, mugi sampun ngantos kawula kwirangan. 156
MAZMUR 71.2-8 2 Paduka mugi kersa nguwalaken kawula lan ngluwari kawula krana saking kaleresan Paduka. Paduka mugi nilingaken pesambat kawula, sarta ngluwari kawula. 3 Paduka mugi dados parang kawula ingkang sentosa, ingkang kawula ungsèni, bètèng kawula ingkang mitulungi kawula, awit inggih namung Paduka jumeneng dados peparang saha bètèng kawula. 4 Dhuh Allah, kawula mugi Paduka luwari saking tanganipun tiyang duraka, saking cengkeremaning tiyang awon lan ambek siya. 5 Sebab Paduka menika ingkang kawula endelaken, dhuh Allah, ingkang kawula jagèkaken wiwit alit mila. 6 Anggèn kawula suméndhé dhateng Paduka wiwit kawula taksih wonten ing wetengan; Paduka ingkang tansah kawula luhuraken. 7 Tumrap tiyang kathah, gesang kawula dados tuladha, margi Paduka dados pangungsèn kawula ingkang sentosa. 8 Lambé kawula lubèr pamuji dhumateng Paduka, ing sedinten-dinten Paduka kawula luhuraken. 157
MAZMUR 71.9-16 9 Ing mangsanipun sampun sepuh kawula, mugi sampun ngantos Paduka tampik; ing wancinipun kekiyatan kawula suda, mugi sampun ngantos Paduka tilar. 10 Mengsah-mengsah kawula sami ngraosi, tiyang-tiyang ingkang nedya mejahi kawula sami sarembag. 11 Lan mungel mekaten, "Wong kuwi wis ditilar déning Allah, ayo padha dioyak lan dicekel, sebab wis ora ana sing mitulungi." 12 Dhuh Allah, Paduka sampun ngantos nebihi kawula. Dhuh Allah kawula, mugi tumunten rawuh, mitulungi kawula! 13 Para satru kawula sami nandhanga wirang, lan sami kasirnakna. Sami nandhanga wirang lan nistha, sedaya tiyang ingkang ngangkah cilaka kawula. 14 Menggah kawula badhé tansah pitados dhateng Paduka lan saya sanget anggèn kawula ngluhuraken Paduka. 15 Ilat kawula badhé nyariyosaken kaleresan Paduka, lan pitulungan peparing Paduka badhé tansah kawula wartosaken saben dinten, sebab kawula mboten saged ngétang cacahipun. 16 Dhuh Pangéran, kawula badhé marek nyariyosaken kaélokaning 158
MAZMUR 71.17- 21 pangwasa Paduka, saha nyebutaken kaleresan Paduka, inggih namung Paduka piyambak ingkang kawula puji! 17 Dhuh Allah, wiwit alit mila kawula sampun Paduka wulang, sarta dumugi sepriki kawula tansah nyariyosaken kaélokan Paduka. 18 Dhuh Allah, salebetipun kawula sampun sepuh sarta uwanen mekaten, sampun ngantos Paduka tilar, supados anak-putu kawula ing samangké kawula cariyosaken bab pakaryaning asta Paduka, lan pangwasa Paduka kawula cariyosaken dhateng anak-putu kawula sedaya, ingkang badhé dhateng. 19 Kaleresan Paduka, dhuh Allah, sundhul ing langit. Paduka sampun nindakaken prekawis-prekawis ingkang élok; dhuh Allah, sinten ingkang nyamèni Paduka? 20 Paduka ingkang sampun ndhawahaken karibedan lan kasangsaran dhateng kawula, inggih Paduka piyambak ingkang badhé nggesangaken kawula malih, sarta Paduka entasaken saking telenging bumi. 21 Paduka mugi mewahi kadrajatan kawula, lan nglipur kawula malih. 159
MAZMUR 71.22-72.3 22 Ing ngriku kawula badhé memuji Paduka kalayan swantening slukat. Margi saking prasetyan Paduka, dhuh Allah, Paduka badhé kawula caosi pamuji mawi swantening clempung. Dhuh Allahipun Israèl, ingkang Mahasuci. 23 Lambé kawula dalah nyawa kawula ingkang sampun Paduka tebus, badhé sami bingah-bingah, sarta ngidungaken puji Paduka. 24 Ilat kawula sedinten-dinten badhé martosaken kaleresan Paduka, margi tiyang ingkang sami ngangkah bilai kawula sampun sami kwirangan lan katumpes. 72 1 Anggitané Suléman. Dhuh Allah, Sang Prabu mugi Paduka wulang ngadili miturut dhawuh Paduka, lan Sang Putra Raja mugi kaparingana kaleresan ingkang saking Paduka piyambak. 2 Supados panjenenganipun ngerèh umat Paduka kalayan adil, lan tiyang- tiyang kagungan Paduka mituruta dhawuh Paduka. 3 Mugi negari menika kaparingana tentrem-rahayu, saha gesang adhedhasar kaleresan. 160
MAZMUR 72.4-10 4 Mugi Sang Prabu paring keadilan dhateng tiyang kesrakat, paring pitulungan dhateng tiyang mlarat saha numpes tiyang ingkang nganiaya. 5 Sang Prabu kaparingana panjang yuswa selaminipun wonten surya lan rembulan, semanten ugi putra- wayahipun. 6 Mugi Panjenenganipun dados lantaraning berkah, kados jawah ingkang dhawah ing rumput, ingkang nyiram bumi ngantos lubèr. 7 Selaminipun Panjenenganipun ngasta keadilan, saya nambahana katentreman saha karahayon saya lubèra, ngantos mboten wonten rembulan malih! 8 Sang Prabu mugi mengkua tanah- tanah wiwit saking seganten dumugi seganten, tuwin saking Éfrat dumugi pungkasaning bumi. 9 Para bangsa ing ara-ara samun sami sujuda wonten ing ngarsanipun, sarta mengsahipun sami ndilata lebu. 10 Para raja saking Tarsis lan ing pulo-pulo sami nyaosana pisungsung; para ratu saking Syéba lan Séba sami sowana sarta saos pisungsung. 161
MAZMUR 72.11- 17 11 Sakathahing para raja sami sujuda dhateng Panjenenganipun, sarta sakathahing para umat sami saosa pangabekti! 12 Saèstu Panjenenganipun badhé mitulungi tiyang mlarat, ingkang sesambat, mekaten ugi tiyang ingkang kesrakat sarta ingkang kapiran. 13 Panjenenganipun badhé nresnani tiyang sèkèng lan tiyang mlarat, nyawanipun tiyang miskin badhé dipun pitulungi. 14 Sami badhé dipun tebus saking panindhes lan panganiaya, rahipun dipun anggep adi. 15 Sugenga Sang Prabu! Kasaosana pisungsung emas saking Syéba, lan kadongakna sedinten-dinten, supados lestantuna kasugenganipun. 16 Ing tanah ngriku lubèra taneman gandum, dalah ing pucaking redi ngedalna woh kathah kados taneman ing Libanon. Kitha-kithanipun kebaka tiyang kados rumput ing ara-ara. 17 Asmanipun Sang Prabu lestantuna ing selami-laminipun; kesuwura selaminipun wonten surya. Sedaya bangsa sami anduma berkah kanthi 162
MAZMUR 72.18-73.7 163 nyebut asmanipun, saha sami mujèkna berkah karaharjan saking Allah. 18 Pinujia Pangéran, Allahé Israèl! Mung Panjenengané kang nindakaké kaélokan. 19 Pinujia asmané kang mulya, salumahing bumi kasrambahana ing kaluhurané! Amin! 20 Tekan seméné pamuji-pamuji anggitané Dawud, putrané Isai. 73 1 Masmur anggitané Asaf. Sejatiné Allah iku becik tumrapé wong sing jujur, lan sing resik atiné. 2 Nanging mungguh aku, mèh waé sikilku keplèsèt, mèh waé ilang imanku. 3 Sebab aku mèri karo wong sing gemedhé, lan panas atiku nalika weruh kabegjané wong ala. 4 Déné ora tau nandhang sangsara, awaké waras, lemu. 5 Ora nandhang karibedan kaya wong liyané, lan ora nandhang perih kaya wong sapepadhané. 6 Mulané wataké angkuh, lan dhemen nyia-nyia pepadhané. 7 Dosané tuwuh subur ing atiné, batiné tansah ngrancang piala.
MAZMUR 73.8-16 8 Senengané nyemoni wong liya, kalawan angkuh ngrancang piala lan panyiksa. 9 Allah kang ana ing swarga diala-ala, lan kalawan angkuh njajah wong ana ing bumi. 10 Umaté Allah nganti padha kèlu marang wong mau, lan precaya karo apa sing dikandhakaké. 11 Pangucapé, "Gusti Allah masa pirsaa, Kang Mahaluhur mesthi ora maèlu." 12 Kaya mengkono kaanané wong jahat, wong mau tansah begja lan kasugihané saya tambah. 13 Yèn mengkono apa gunané aku ngudi marang kautaman, lan nyingkiri penggawé ala? 14 Dhuh Allah, saben dinten kawula Paduka sangsara, saben énjing kawula Paduka welèhaken. 15 Saupami kawula gadhah ungel ingkang kados mekaten, temtu kawula nyélaki anggèn kawula dados umat Paduka. 16 Prakara mau dakrasak-rasakaké, nanging aku meksa ora ngerti. 164
MAZMUR 73.17- 25 17 Nganti aku mlebu ing Pedalemané Allah kang Suci, lan ngentèni wekasané wong ala mau. 18 Èstunipun tiyang-tiyang menika Paduka degaken ing papan ingkang lunyu, lajeng Paduka plèsèdaken, mila dhawah remuk. 19 Sanalika sami tumpes-tapis, sirna margi saking paukuman Paduka. 20 Kados impèn ingkang ical ing wanci énjing, samasa Paduka jumeneng lajeng Paduka kipataken. 21 Nalika manah kawula mangkel déning mrina, lan batos kawula nepsu déning sakiting manah, 22 èstunipun kawula bodho lan tanpa budi, kados kéwan wonten ing ngarsa Paduka. 23 Nanging sokur déné kawula celak kaliyan Paduka, lan kaasta déning asta tengen Paduka. 24 Kawula Paduka paringi pitedah, lajeng Paduka pulung dhateng kamulyan. 25 Ing swarga lan ing bumi mboten wonten ingkang kawula raketi, kejawi namung Paduka piyambak. 165
MAZMUR 73.26-74.3 26 Senajan badan lan nyawa kawula lebur, Allah ing selami-laminipun dados bètèng lan kekiyatan kawula. 27 Sayektosipun, tiyang ingkang nyingkur Paduka badhé manggih karisakan, tiyang ingkang nyembah allah sanès, badhé tumpes sedaya, sarta nilar Paduka. 28 Nanging mungguh aku, aku milih rumaket marang Allah, Pangéran, Allah iku andel-andelku, sarta aku bakal nyritakaké sakèhé pakaryané! 74 1 Kidung isi piwulang, anggitané Asaf. Dhuh Allah, menapa sebabipun kawula sami Paduka tampik ing selaminipun? Menapa sebabipun déné ménda-ménda kagungan Paduka, Paduka ukum ing selaminipun? 2 Paduka mugi ngèngeti dhateng umat ingkang Paduka pundhut kala jaman kina, inggih Paduka tebus kadadosaken kagungan Paduka piyambak. Mugi ngèngeti dhateng Gunung Sion, dunungipun Pedaleman Paduka. 3 Paduka mugi kersa tedhak nuwèni panggènan-panggènan ingkang sampun dangu risak sanget. Wonten ing 166
MAZMUR 74.4-10 Pedaleman Paduka, samukawis sampun dipun risak déning mengsah. 4 Mengsah-mengsah Paduka sampun sami surak-surak ing Pasucèn Paduka, lan sampun sami masang gendéranipun minangka tandhaning kamenanganipun. 5 Pendamelipun presasat tiyang madung ing wana, ingkang negori kajeng. 6 Sesampunipun menika lajeng ngremuki sedaya ukir-ukiran mawi linggis lan palu. 7 Pedaleman Paduka ingkang suci lajeng dipun besmi, pasucèn Paduka dipun najisaken lan dipun damel radin kaliyan siti. 8 Osiking manahipun, "Ayo padha dirusak kabèh." Sedaya papan panembahipun umat Paduka sanegari sedaya lajeng dipun besmi telas. 9 Sedaya barang-barang suci kawula ical, para nabi inggih sampun mboten wonten, lan mboten wonten tiyang ingkang sumerep badhé ngantos pinten laminipun. 10 Dhuh Allah, badhé ngantos pinten laminipun mengsah menika enggènipun memoyok, lan nyenyamah asma Paduka tanpa kendhat. 167
MAZMUR 74.11- 18 11 Kénging menapa Paduka nampik mitulungi kawula? Sarta ndhelikaken asta tengen Paduka? 12 Nanging sanyatanipun Paduka menika Ratu kawula, dhuh Allah, wiwit jaman kina mila, ingkang sampun asring mitulungi kawula. 13 Paduka ingkang kala rumiyin miyak seganten kalayan asta Paduka ingkang kwasa, lan ngremuk sirahipun sawer naga ing seganten. 14 Inggih Paduka ingkang ngremuk sirahipun Léwiatan. Paduka dadosaken tetedhanipun kéwan-kéwan ing ara-ara samun. 15 Paduka ingkang damel tuk lan lèpèn, kali ingkang ajeg toyanipun Paduka asataken. 16 Rinten Paduka ingkang nitahaken, semanten ugi dalu; surya lan rembulan, Paduka ingkang mrenahaken. 17 Paduka ingkang netepaken watesé dharatan; mangsa bentèr lan mangsa bedhidhing Paduka ingkang mrenata. 18 Paduka mugi ngèngeti, dhuh Allah, bilih para mengsah sami nggegujeng Paduka, bilih tiyang-tiyang ingkang 168
MAZMUR 74.19- 23 bodho menika sami ngawon-awon asma Paduka. 19 Paduka mugi sampun négakaken nyawanipun umat Paduka ingkang ringkih menika wonten ing tanganing mengsahipun ingkang ambek siya. Paduka mugi sampun supé dhateng umat Paduka ingkang kasiya-siya. 20 Mugi ngèngeti dhateng prejanjian Paduka kaliyan kawula sedaya, sebab ing negari menika kathah pandhelikanipun tiyang ingkang remen nindakaken panganiaya. 21 Tiyang ingkang katindhes sampun ngantos sami kwirangan, tiyang mlarat sarta papa sageda sami memuji asma Paduka. 22 Paduka mugi jumeneng sarta nindakaken keadilan Paduka, mugi ngèngeti tiyang ingkang bodho enggènipun ngawon-awon dhateng Paduka tanpa kendhat. 23 Paduka mugi nggalih sakathahing ujaripun para mengsah Paduka, saha sumbaripun tiyang-tiyang ingkang mbaléla dhateng Paduka, ingkang saya dangu saya nékad. 169
MAZMUR 75.1-8 75 1 Kidung anggitané Asaf kanggo pemimpin penyanyi. Laguné kaya laguné: Aja ngrusak. (75-2) Dhuh Allah, kawula sami memuji dhumateng Paduka. Kawula sami muji sokur, dhuh Allah! Kawula sami nyariyosaken pakaryan Paduka ingkang élok. 2 (75-3) Allah ngandika, "Aku sing netepaké wektuné pengadilan, lan Aku bakal ngadili kalawan patitis.k 3 (75-4) Senajan sakèhé tumitah geter lan bumi gonjang-ganjing, Aku, ya Aku piyambak sing njejegaké sakané." 4 (75-5) Wong angkuh padha Dakkandhani, "Aja sumelang," 5 (75-6) lan wong ala Dakkandhani, "Aja umuk. Aja ngendel-endelaké kekuwatanmu lan aja sesumbar." 6 (75-7) Tekané pengadilan iku ora saka Wétan utawa saka Kulon, lan uga ora saka Lor utawa Kidul. 7 (75-8) Nanging saka Allah, sing jumeneng hakim, ngluputaké sing siji lan mbeneraké sijiné. 8 (75-9) Allah ngasta tuwung ing astané, isi anggur paukumané. Anggur mau bakal diesokaké, lan wong duraka kpatitis: tepat (bhs. Ind.). 170
MAZMUR 75.9-76.5 kabèh bakal ngombé anggur mau tekan endheg-endhegé pisan. 9 (75-10) Nanging aku selawasé bakal bungah-bungah lan ngidungaké masmur konjuk ing Allahé Yakub. 10 (75-11) Pangwasané wong duraka bakal dilebur, nanging kekuwatané wong mursid bakal saya tambah-tambah. 76 1 Kidung masmur anggitané Asaf kanggo pemimpin penyanyi, dibarengi uniné clempung. (76-2) Saben wong ing Yéhuda ngerti Allah iku sapa, asmané diurmati ing Israèl. 2 (76-3) Kémahé didegaké ing Salèm, pedalemané ana ing Gunung Sion. 3 (76-4) Ana ing kana Panjenengané wis mutungi, panah sing mengkilat, tamèng sarta pedhang, apa déné sarupané gegamaning perang. 4 (76-5) Dhuh Allah, agunging kamulyan Paduka ngungkuli paredèn ingkang sampun wonten wiwit jaman kina mila. 5 (76-6) Prejurit kendel-kendel sami kablèjédan, lan nemahi tiwas, karosan lan ketrampilanipun mboten kanggé. 171
MAZMUR 76.6-12 6 (76-7) Dhuh Allahipun Yakub, margi saking paukuman Paduka, kapal lan ingkang numpaki sami pejah. 7 (76-8) Paduka menika nggegirisi! Sinten ingkang betah ngadhepi Paduka menawi Paduka ngleresi duka? 8 (76-9) Paduka ndhawahaken kerampunganing pengadilan saking swarga, salumahing bumi sami ajrih blangkemen. 9 (76-10) Allah jumeneng ndhawahaken paukuman, kersa mitulungi sakathahing tiyang kesrakat wonten ing bumi. 10 (76-11) Brangasanipun manungsa wekasanipun namung badhé damel tambahing pamuji kagem asma Paduka; kekantunaning tiyang ingkang medal saking peprangan menika badhé memuji asma Paduka. 11 (76-12) Punagimu marang Pangéran padha luwarana; padha nyaosna pisungsungmu marang Panjenengané. Hé sakèhé bangsa kang ana ing sakiwa- tengené. Panjenengané pantes disaosi pakurmatan. 12 (76-13) Kang ngasoraké para penggedhé; lan ndadèkaké para raja ing bumi gemeter. 172
MAZMUR 77.1-7 77 1 Masmur anggitané Asaf kanggo pemimpiné penyanyi, dibarengi uniné clempung. Laguné kaya lagu: Yedhutun. (77-2) Kalawan swara sora anggonku sesambat marang Allah, lan Panjenengané miyarsakaké aku. 2 (77-3) Ing dina karubedan aku nggolèki Pangéran, senajan ing wayah bengi tanganku dakegaraké ing pandonga, nyawaku ora gelem diarih-arih. 3 (77-4) Samasa ngangen-angen marang Allah, aku banjur ngesah-esah. Samasa dakrasak-rasakaké nyawaku ngenes lan nglentrih. 4 (77-5) Kawula mboten saged tilem margi saking Paduka, ngantos manah kawula bingung lan mboten saged wicanten. 5 (77-6) Kawula ngangen-angen dhateng lelampahan ing jaman kina, inggih ing jaman ingkang kepengker. 6 (77-7) Ing wanci dalu kawula nggraita salebeting manah, lajeng ngunandika ing batos mekaten, 7 (77-8) "Penampiké Pangéran mono apa kanggo selawasé, ing tembé apa bakal ora melasi menèh? 173
MAZMUR 77.8-15 8 (77-9) Sih-palimirmané apa wis pedhot babar-pisan, prasetyané sing turun-temurun apa wis cunthel? 9 (77-10) Allah apa wis ora melasi menèh, lan kawelasané apa lebur déning bebenduné?" 10 (77-11) Ing kono osiking atiku, "Kang njalari perihku, iya iku yèn Allah wis ora Mahakwasa menèh." 11 (77-12) Aku dakéling-éling pakaryané Allah. Kawula badhé ngraos-ngraosaken kaélokan Paduka sedaya ing jaman kina. 12 (77-13) Pakaryan Paduka sedaya badhé kawula raos-raosaken, lan pendameling asta Paduka badhé kawula ènget-ènget. 13 (77-14) Dhuh Allah, pangrèh Paduka menika suci! Pundi wonten Allah ingkang luhur kados Allah kawula? 14 (77-15) Paduka menika Allah ingkang nindakaken kaélokan, pangwasa Paduka misuwur ing antawisipun para bangsa. 15 (77-16) Umat Paduka, turunipun Yakub lan Yusuf sampun Paduka tebus kalayan pangwasa Paduka. 174
MAZMUR 77.16-78.3 175 16 (77-17) Dhuh Allah, seganten nalika ningali Paduka lajeng ajrih, dalah telengingl samodra sami gemeter. 17 (77-18) Mendhung nggrojogaken toya, gludhug gumleger medal saking awang-awang, bledhèg sesamberan pating clèrèt. 18 (77-19) Gumlegering gludhug Paduka ngèbeki langit, kilat sami pating glebyar madhangi jagad. Bumi gemeter kaliyan oreg. 19 (77-20) Paduka tindak ngambah seganten, nratas telenging samodra, nanging tapak Paduka mboten ketawis. 20 (77-21) Paduka ngirid umat Paduka kados nggiring ménda, srana tanganipun Musa lan Harun. 78 1 Kidung isi piwulang anggitané Asaf. Dhuh bangsaku, rungokna piwulangku, tembungku gatèkna. 2 Aku arep medharaké kidung kang isi piwulang, arep nerangaké wewadi kang kelakon dhèk jaman kuna. 3 Prekara sing wis kita rungu lan kita alami, sing dicritakaké marang kita déning para leluhur. lteleng: puser: pusat (bhs. Ind.).
MAZMUR 78.4-11 176 4 Aja kita dhelikaké tumrap anak-putu, nanging arep dakcritakaké marang angkatan sing sabanjuré; yakuwi bab kaluhurané Allah lan pangwasané, apa déné kaélokan kang ditindakaké. 5 Pangéran wis ndhawuhaké prenatan kanggo Israèl, lan ngundhangaké angger-angger marang turuné Yakub. 6 Para leluhur wis didhawuhi ngandhani marang anak-putu, supaya dingertènana déning turuné ing sapungkuré, iya déning anak-putu kang bakal lair. 7 Supaya padha precaya marang Allah lan aja lali sarupaning pakaryané, apa déné padha netepana dhawuhé. 8 Karomenèh aja kaya para leluhuré sing padha dadi wong mbangkang sing pangabektiné marang Allah ora mantep, lan atiné ora setya marang Allah. 9 Wong taler Éfraim, kang sikep gegaman panah lan gendhéwa, lagi tengah-tengahé perang padha mundur. 10 Padha ora ngandel karo janjiné Allah, lan wegah urip manut pangrèhé Pangéran. 11 Wong-wong mau padha lali marang pakaryané Allah, lan pendamelé kang
MAZMUR 78.12- 19 élok, kang ditedahaké déning Allah marang wong-wong mau. 12 Allah wis nindakaké kaélokan ana ing ngarepé para leluhur mau, ing tanah Mesir, ing daérah Zoan. 13 Segara dipiyak, lan umaté disabrangaké. Banyuné digawé ngadeg kaya bendungan. 14 Ing wayah awan lakuné umat dituntun nganggo méga, yèn bengi nganggo padhanging geni. 15 Gunung watu dibelah ana ing ara-ara samun, umaté nuli diparingi ngombé nganti turah-turah presasat banyu saka segara. 16 Saka karang mau Allah metokaké kali, kang banyuné gumrojog kaya kali. 17 Éwasemono para leluhur mau padha kebacut-bacut anggoné gawé dosa marang Allah, sarta anggoné mbrontak marang Kang Mahaluhur, ana ing ara-ara samun. 18 Malah ing atiné padha nyoba marang Allah, nyuwun diparingi pangan nuruti kepéncuting hawa-nepsuné. 19 Unjuké marang Allah, "Apa Allah kwasa maringi pangan ana ing ara-ara samun? 177
MAZMUR 78.20- 28 178 20 Panjenengané pancèn kwasa mbelah karang lan metokaké banyu nganti turah-turah, nanging apa kwasa maringi roti utawa daging marang umaté?" 21 Mulané bareng ana tembung sing mengkono mau, Allah duka, banjur ana geni nibani umat Israèl. 22 Kuwi merga padha ora precaya marang Allah, sarta ora precaya marang pitulungané. 23 Éwasemono Allah kersa ndhawuhi méga-méga mbukak gapurané langit. 24 Umaté diudani manna kanggo pangan, padha diparingi gandum saka langit. 25 Kabèh padha mangan rotining malaékat, padha kaparingan sangu nganti wareg. 26 Allah nekakaké angin saka Wétan, lan ngagem kwasané nggiring angin saka Kidul. 27 Umaté banjur diparingi manuk presasat udan, cacahé kaya wedhiné segara. 28 Ditibakaké ing tengahé perkémahan lan ing sakiwa-tengené kémahé.
MAZMUR 78.29- 37 29 Banjur padha mangan nganti sawaregé, merga padha nguja pepénginané. 30 Nalika durung padha marem enggoné mangan, lan pangané isih ana ing cangkemé, 31 paukumané Allah mulad-mulad, nyerang wong-wong mau, nganti matèni para pemimpin lan para nonoman Israèl. 32 Éwasemono durung padha kapok olèhé gawé dosa, lan nerusaké enggoné ora precaya marang pakaryané Allah kang élok. 33 Mulané uripé digawé tanpa guna déning Allah, lan selawasé ora ngalami tentrem. 34 Samasa dianani pepati déning Allah, padha éling marang Panjenengané, banjur padha mratobat lan ngungsi marang Allah. 35 Padha éling yèn Allah iku pengayomané, lan yèn Kang Mahaluhur iku Juru Slameté. 36 Nanging tumindaké mau éthok-éthok, lan tembung sing diucapaké kuwi goroh. 37 Merga atiné ora madhep marang Allah, lan iya ora setya marang prejanjiané Allah. 179
MAZMUR 78.38- 45 38 Éwasemono Pangéran kersa melasi, kaluputané diapura lan umaté ora ditumpes. Allah ora nuruti dukané, lan paukumané ora diluntakaké kabèh. 39 Panjenengané kersa ngèngeti yèn manungsa kuwi mung daging, lan mung napas sing metu lan ora bali menèh. 40 Para leluhur kerep padha mbangkang marang Allah ana ing ara-ara samun, lan gawé gerahing galihé ana ing segara wedhi. 41 Padha nyoba marang Allah lan gawé dukané galihé Kang Mahasuci, Allahé Israèl. 42 Padha ora éling marang kwasané Pangéran nalika padha diuwalaké saka tanganing mungsuh, 43 nalika Panjenengané gawé kaélokan ing tanah Mesir, lan mujijat-mujijaté ana ing daérah Zoan. 44 Banyuné kali-kali lan kalèn-kalèn diwalik dadi getih, nganti ora kena diombé. 45 Panjenengané nekakaké laler cathak ganas, lan kodhok-kodhok kang gawé rusak. 180
MAZMUR 78.46- 53 46 Tandurané wong Mesir kadadèkaké mangsané uler, lan asiling kangèlané didadèkaké pangané walang. 47 Wité anggur dipatèni srana udan watu, lan wité ara dipatèni nganggo bun upas. 48 Raja-kayané ditumpes srana udan ès, lan pepanthaning kéwané sirna disamber bledhèg. 49 Paukumané kang nggegirisi diesokaké, bramantya, deduka sarta karubedan, apa déné wadyabala malaékat teka nggawa bilai. 50 Paukumané diumbar makantar- kantar, lan nyawané wong-wong mau ditégakaké ngalami mati, malah diulungaké marang pageblug. 51 Anaké pembarep wong Mesir dipatèni kabèh, mangka kuwi sing dadi andel-andelé brayaté. 52 Umaté diirid metu kaya wedhus, digiring kaya pepanthan ing ara-ara samun. 53 Padha dituntun kanthi tentrem, mula padha ora kwatir, mangka para mungsuhé diklelepaké ana ing segara. 181
MAZMUR 78.54- 61 54 Umaté diirid menyang tanah suci, yakuwi tanah pegunungan iki, kang direbat déning astané Kang Kwasa. 55 Para bangsa kapir padha ditundhung saka ing kono. Tanahé diedum-edum marang bangsa Israèl, umaté dadi tanah pusaka, diukur nganggo tali lan didhawuhi ngenggoni minangka pomahané umaté. 56 Nanging bangsa Israèl padha mbrontak marang Allah, lan padha nyoba Panjenengané; dhawuhé padha ora dièstokaké. 57 Padha nyingkur Panjenengané, lan kaya para leluhuré, padha ora setya, padha nylèwèng kaya lakuné panah kang lepas saka gendhéwa kang ala. 58 Padha gawé sekeling galihé, merga padha kekutug ing gunung-gunung, lan gawé bentèring galihé srana reca-recané. 59 Pirsa sing mengkono mau Allah duka banget, mula wong Israèl ditampik babar-pisan. 60 Pedalemané ing Silo, kémah sing didalemi ana ing antarané manungsa, ditilar. 61 Panjenengané marengaké Pethiné Prejanjian diobong déning mungsuh, 182
MAZMUR 78.62- 70 mangka kuwi pretandhaning pangwasa lan kamulyané. 62 Panjenengané duka marang umaté, mulané padha ditégakaké dipatèni déning mungsuhé. 63 Para nonomané padha mati ing peprangan, lan prawan-prawané padha ora ana sing ngepèk bojo. 64 Para imam padha mati déning pedhang, lan randhané ora bisa nangisi. 65 Wekasané Pangéran banjur kaya wungu saka anggoné saré; kaya prewira kang bingar merga anggoné ngombé anggur. 66 Mungsuhé banjur digawé mundur, digawé wirang ing selawasé. 67 Taleré Yusuf nuli ditampik, lan taleré Éfraim ora dipilih. 68 Sing dipilih taler Yéhuda, Gunung Sion sing dikasihi. 69 Panjenengané yasa pasucèn, kang dhuwuré presasat gunung kang dhuwur dhéwé, pondhasiné sentosa kaya bumi, aman ing selawasé. 70 Panjenengané milih Dawud, abdiné, dipundhut saka pangonan, 183
MAZMUR 78.71-79.5 71 nalika lagi angon wedhusé, didadèkaké raja ing Israèl, dadi pangoning umaté Allah. 72 Olèhé angon kalawan tulusing ati lan tanpa pamrih, sarta kalawan pangrèh kang wicaksana. 79 1 Masmur anggitané Asaf. Dhuh Allah, bangsa-bangsa manca sampun sami mlebet dhateng tanah kagungan Paduka, lan sami najisaken pedaleman Paduka ingkang suci; Yérusalèm sampun dados jugrugan. 2 Jisimipun para abdi Paduka, dipun dadosaken tedhaning peksi-peksi ing awang-awang; dagingipun para kekasih Paduka kasukakaken kéwan ing ara-ara. 3 Rahipun umat Paduka dipun wutahaken mlabar kados toya, ing sakiwa-tengenipun Yérusalèm, sarta mboten wonten ingkang ngubur. 4 Kawula sami dipun poyoki déning tangga tepalih kawula, dipun wadani lan dipun awon-awon déning tiyang-tiyang sakiwa-tengen kawula. 5 Dhuh Allah, ngantos pinten laminipun anggèn kawula nandhang paukuman Paduka, lan ketaman déning bentèring galih Paduka? 184
MAZMUR 79.6-11 6 Paukuman Paduka mugi kaesokna dhateng para umat ingkang mboten nganggep dhateng Paduka, inggih dhateng sakathahing negari ingkang mboten sami nyembah dhateng Paduka. 7 Margi sampun sami mejahi umat Paduka, sarta ngrisak balé- pémahanipun. 8 Dosanipun leluhur kawula sampun ngantos katempahaken dhateng kawula, kawula mugi énggal Paduka welasi, margi kawula sampun mboten kiyat. 9 Dhuh Allah, mugi kawula sami Paduka pitulungi, krana saking kaluhuraning asma Paduka; mugi kawula kaluwarana, saha Paduka apunten dosa kawula krana saking asma Paduka. 10 Kénging menapa tiyang kapir menika ngantos sami mungel mekaten, "Allahé wong kuwi ana ing ngendi?" Mugi rahipun para abdi Paduka ingkang kawutahaken kawalesna ing ngajeng kawula, supados bangsa-bangsa menika sami sumerepa. 11 Pesambatipun tiyang tawanan mugi Paduka piyarsakaken. Mugi kersa paring gesang dhateng tiyang-tiyang ingkang kaancam badhé dipun pejahi srana asta Paduka ingkang kwasa. 185
MAZMUR 79.12-80.3 12 Bangsa ingkang manggèn ing sakubeng kawula mugi sami kadhawahana piwales tikel pitu, margi enggènipun ngawon-awon dhateng Paduka. 13 Dhuh Pangéran, kawula umat Paduka, inggih ménda ngèn-ngènan Paduka, badhé sami memuji dhumateng Paduka ing selaminipun. Kaluhuran Paduka badhé kawula cariyosaken turun-temurun. 80 1 Masmur anggitané Asaf kanggo pemimpin penyanyi. Laguné kaya kidung: Kembang Bakung. (80-2) Dhuh Pangéran, Pangènipun bangsa Israèl, mugi miyarsakaken, Paduka ingkang nggiring turunipun Yusuf kados ménda! Paduka ingkang nitih kerub, mugi kersa ngetingalaken cahya Paduka 2 (80-3) wonten ing ngajengipun Éfraim lan Bènyamin saha Manasyè! Mugi kersa ngetingalaken pangwasa Paduka, saha mitulungi kawula. 3 (80-4) Dhuh Allah, kawula mugi Paduka pulihaken. Mugi Paduka ngetingalaken sih-kadarman Paduka, temah kawula badhé sami wilujeng. 186
MAZMUR 80.4-10 4 (80-5) Dhuh Allah, Ratuning jagad, ngantos pinten laminipun pandonganipun umat Paduka anggènipun kacegah déning paukuman Paduka? 5 (80-6) Para umat sami Paduka paringi nedha roti kaworan luh, sarta Paduka ombèni luh ngantos lubèr-lubèr. 6 (80-7) Bangsa-bangsa sakubeng kawula sami perang rebatan ndarbèki negari kawula. Bangsa-bangsa menika sami moyoki kawula. 7 (80-8) Dhuh Allah, Ratunipun jagad, kawula mugi Paduka pulihaken; mugi ngetingalaken sih-kadarman Paduka, murih kawula sami wilujeng. 8 (80-9) Kala rumiyin Paduka ngasta wit anggur saking tanah Mesir, bangsa- bangsa ing ngriki Paduka tundhung, tanahipun lajeng Paduka tanemi wit anggur wau. 9 (80-10) Sitinipun Paduka cawisaken, oyodipun nancep lebet ing siti, mila enggènipun ngrembaka ngebaki negari. 10 (80-11) Ronipun ngantos ngéyubi redi-redi, carang-carangipun ngantos sami mrambat dhateng wit arès kagunganipun Allah. 187
MAZMUR 80.11- 18 11 (80-12) Oyoding pangipun ngantos dumugi ing Seganten Tengah, sarta lungipun ngantos dumugi Bengawan Éfrat. 12 (80-13) Kénging menapa pageripun Paduka jugrugaken, ngantos saben tiyang ingkang langkung ngrampasi? 13 (80-14) Andhapan sami nggangsiri, lan kéwan ing ara-ara sami nyengguti. 14 (80-15) Dhuh Allah, Ratuning jagad, Paduka mugi kersa wangsul, kersa mirsani saking swarga, saha nggalih dhateng wit anggur menika! 15 (80-16) Mugi Paduka tuwèni, wit tanemané asta Paduka ingkang sampun dados ageng menika. 16 (80-17) Wit menika dipun besmi lan dipun babad déning mengsah; mugi mengsah menika Paduka dhawahi paukuman sarta Paduka tumpes! 17 (80-18) Umat ingkang sampun Paduka pilih menika mugi Paduka reksa; bangsa menika sampun Paduka rimati ngantos kiyat. 18 (80-19) Mila kawula badhé mboten sami murtad dhateng Paduka malih. Kawula sami kalestantunaken gesang 188
MAZMUR 80.19-81.6 supados kawula sami ngluhuraken asma Paduka. 19 (80-20) Dhuh Allah, Ingkang Mahakwasa, mugi ngetingalaken sih- kawelasan Paduka, murih kawula sami manggih wilujeng. 81 1 Anggitané Asaf kanggo pemimpin penyanyi. Kaya laguné kidung: Gitit. (81-2) Padha surak-suraka kagem Allah, kekuwatan kita, padha bungah-bungaha kagem Allahé Yakub. 2 (81-3) Padha memujia nganggo masmur, dibarengi nabuh terbang karo clempung kang laras laguné, lan karo slukat. 3 (81-4) Ngunèkna slomprèt ing tanggal sepisan, lan ing wulan purnama, ing dina riaya kita. 4 (81-5) Sebab kuwi wis dadi prenatan ing Israèl, wis ditetepaké dadi peraturan déning Allahé Yakub. 5 (81-6) Lan dadi dhedhawuhan kanggo umaté, nalika Panjenengané nggebag tanah Mesir. Aku krungu swara sing ora dakkenal, dhawuhé mengkéné, 6 (81-7) "Momotané wis Dakangkat saka pundhaké, kranjang lan pikulané wis Dakkon nyèlèhaké. 189
MAZMUR 81.7-13 7 (81-8) Sajroning karubedan kowé padha sesambat, mula banjur Dakluwari. Panyuwunmu Daksembadani, Dakwangsuli saka pandhelikan-Ku ing samburiné gludhug. Kowé wis Dakcoba ing sapinggiring sendhang Mériba. 8 (81-9) Hé umat-Ku, padha ngrungokna, Aku arep ngélingaké marang kowé. Hé Israèl, dhawuh-Ku padha éstokna. 9 (81-10) Ing tengahmu aja ana allah liya, kowé aja nyembah allah, sing dudu allahmu. 10 (81-11) Mung Aku iki Pangéran, Allahmu, kang ngentasaké kowé saka tanah Mesir. Mangapa sing amba, nuli bakal Dakleboni pangan nganti kowé wareg. 11 (81-12) Nanging umat-Ku ora ngrungokaké dhawuh-Ku, sarta Israèl wegah ngéstokaké dhawuh-Ku. 12 (81-13) Banjur Dakuja supaya nglakoni karepé atiné kang wangkot; karebèn padha nindakaké apa sing dirancang manut karepé dhéwé! 13 (81-14) Hé umat-Ku, padha ngrungokna tembung-Ku. Hé Israèl, padha uripa manut pituduh-Ku. 190
MAZMUR 81.14-82.5 14 (81-15) Mungsuhmu sanalika bakal Daktelukaké, sarta bakal padha ngrasakaké antebé tangan-Ku. 15 (81-16) Wong sing sengit marang Pangéran, bakal padha sujud ing ngarsané, mengkono bakal nasibé ing selawasé. 16 (81-17) Nanging umat-Ku bakal Dakparingi mangan gandum sing becik dhéwé, sarta madu saka watu karang, nganti sawaregé." 82 1 Masmur anggitané Asaf. Allah mimpin rapaté para allah,m ndhawahaké putusané ing tengahé para allah, 2 pangandikané, "Nganti pira lawasé anggonmu ngadili sewenang-wenang, lan ngéloni wong duraka? 3 Kowé padha nindakna keadilan marang wong miskin lan bocah lola, wong sing disiya-siya lan wong mlarat bélanen wewenangé. 4 Mitulungana marang wong cilik lan wong papa, luwarana saka tangané wong duraka!" 5 Kebangeten temen bodhomu, déné ora ngerti apa-apa. Kaananmu bobrok mpara allah: para hakim. 191
MAZMUR 82.6-83.4 temen, lan ing bumi wis ora ana keadilan. 6 Aku wis dhawuh mengkéné, "Kowé kabèh iku allah, putrané Kang Mahaluhur! 7 Nanging kowé bakal padha mati, ora béda karo wong akèh, kowé bakal mungkasi uripmu kaya para penggedhé liyané." 8 Dhuh Allah, Paduka mugi jumeneng ngadili tiyang salumahing bumi, awit sakathahing para umat menika kagungan Paduka. 83 1 Kidung masmur anggitané Asaf. (83-2) Dhuh Allah, Paduka mugi sampun kèndel kémawon, namung thenguk-thenguk tanpa kumecap. 2 (83-3) Sebab para mengsah Paduka sami mbrontak, ingkang sami sengit dhateng Paduka sami gemedhé. 3 (83-4) Sami ngrancang badhé damel piawon dhateng umat Paduka, lan sami sarembag nglawan dhateng ingkang Paduka ayomi. 4 (83-5) Wicantenipun, "Ayo padha ditumpes, disirnakaké saka antarané para bangsa, supaya jenengé Israèl ora disebut menèh!" 192
MAZMUR 83.5-13 193 5 (83-6) Saèstu sampun sami rembagan lan saiyeg ngawontenaken prejanjian nglawan dhateng Paduka. 6 (83-7) Tiyang Édom lan tiyang Ismaèl, tiyang Moab lan tiyang Hagar. 7 (83-8) Tiyang Gebal, Amon lan tiyang Amalèk, tiyang Filistéa lan tiyang Tirus. 8 (83-9) Semanten ugi tiyang Asyur sedaya sampun ngempal dados setunggal, ambiyantu bani Lot. 9 (83-10) Sedaya menika mugi sami kadamela kados bangsa Midian, kados Siséra, kados Yabin wonten ing pinggiripun Lèpèn Kison, 10 (83-11) ingkang sampun kasirnakaken ing Èn-Dhor, dados rabuking siti. 11 (83-12) Para pengagengipun mugi kadamela kados Orèb lan Zeèb, kados Zébah lan Salmuna, 12 (83-13) kadamela mekaten sedaya pengagengipun ingkang mungel, "Payo kita padha ngenggoni Pedalemané Allah!" 13 (83-14) Dhuh Allah, kawula, tiyang menika sami Paduka awut-awut kados bledug, kados mrambut kabur ing angin.
MAZMUR 83.14-84.2 14 (83-15) Kados latu ingkang mbesmi wana, kados pangalad-alading latu ingkang mbesmi paredèn. 15 (83-16) Lajeng sami kasirepa déning prahara, lan kadadosna giris déning lésus Paduka. 16 (83-17) Sami nandhanga wirang lan kanisthan, dhuh Allah, supados sami ngupadosana asma Paduka. 17 (83-18) Sami nandhanga wirang lan ajrih ing selaminipun, inggih sami nandhanga kwirangan ngantos sasirnanipun. 18 (83-19) Supados sami sumerepa bilih Paduka menika ingkang asma Allah, saha namung Paduka piyambak ingkang kwaos ing salumahing bumi. 84 1 Masmur anggitané bani Korakh, kanggo pemimpin penyanyi. Kaya laguné kidung: Gitit, dibarengi nganggo uniné clempung. (84-2) Dhuh Allah Ratuning jagad, saiba kesengseming manah kawula dhateng Pedaleman Paduka. 2 (84-3) Nyawa kawula ngengleng margi saking kangen dhateng Plataranipun Allah. Raga lan sukma kawula kalayan 194
MAZMUR 84.3-8 bingah sami ngajeng-ajeng dhateng Allah ingkang gesang. 3 (84-4) Peksi gréja kémawon sami damel susuh ing Pedaleman Paduka, peksi kedhali sami gadhah panggènan kanggé nyèlèhaken anakipun, celak kaliyan mesbèh Paduka, dhuh Allah, Ratuning jagad, inggih Ratu kawula lan Allah kawula. 4 (84-5) Rahayu tiyang ingkang manggèn wonten ing Pedaleman Paduka, lan tansah ngluhuraken Paduka. 5 (84-6) Rahayu tiyang ingkang nampi kekiyatan saking Paduka, ingkang sami kepéngin jiarah dhateng Gunung Sion. 6 (84-7) Samasa lampahipun dumugi Lembah Baka, lembah wau dados kados siti ingkang kebak tuk, inggih kados jawah kawitan ing mangsa rendheng, ingkang mbekta berkah. 7 (84-8) Lampahipun saya dangu saya rosa, ngantos dumugi ing Sion; sedaya lajeng sami sowan ing ngarsanipun Allah. 8 (84-9) Dhuh Allah, Allahé langit lan bumi, mugi miyarsakaken pandonga kawula; mugi nilingaken, dhuh Allahipun Yakub! 195
MAZMUR 84.9-85.2 196 9 (84-10) Dhuh Allah, tetamèng kawula, Paduka mugi kersa mirsani pasemonipun raja ingkang Paduka jebadi! 10 (84-11) Saèstunipun manungsa sedinten kémawon wonten ing Plataran Paduka, menika langkung sekéca ketimbang kaliyan sèwu dinten wonten ing panggènan sanès. Langkung sekéca tengga kori ing Pedalemanipun Allah kawula, ketimbang kaliyan manggèn wonten griyanipun tiyang duraka. 11 (84-12) Gusti Allah iku tetamèng lan kaluhuranku, Panjenengané kang paring sih-rahmat lan kamulyan. Wong kang lakuné kalawan temen mesthi kaparingan samubarang kang becik. 12 (84-13) Dhuh Allah, Ratuning jagad, rahayu tiyang ingkang pitados dhumateng Paduka. 85 1 Masmur anggitané Korakh, kanggo pemimpin penyanyi. (85-2) Dhuh Allah, Paduka sampun maringaken sih-palimirma dhateng negari menika, sarta kawontenanipun Yakub sampun Paduka pulihaken. 2 (85-3) Panerakipun umat Paduka sampun Paduka apunten, dosanipun sedaya sampun Paduka aling-alingi.
MAZMUR 85.3-8 3 (85-4) Bentèring penggalih Paduka sampun Paduka sirep. Paukuman Paduka ingkang mulad-mulad sampun Paduka lilihaken. 4 (85-5) Dhuh Allah ingkang mengku kabegjan kawula, kawula mugi sami Paduka pulihaken, saha mugi ngèndelaken gerahing penggalih Paduka dhumateng kawula. 5 (85-6) Menapa kawula badhé Paduka ukum ing selaminipun, gerahing penggalih Paduka menapa badhé kalajengaken ngantos turun-temurun? 6 (85-7) Paduka menapa mboten kersa ngiyataken kawula malih, supados umat Paduka sageda bingah awit saking Paduka? 7 (85-8) Dhuh Allah, kawula mugi sami Paduka tedahi sih-kamirahan Paduka, sarta mugi kaparingan pitulungan Paduka. 8 (85-9) Dakrungokaké apa kang dadi pangandikané Pangéran, Panjenengané prejanji maringi tentrem-rahayu marang kita, umat kagungané, lan marang wong kang padha dikasihi, supaya aja padha bali kesasar menèh. 197
MAZMUR 85.9-86.3 9 (85-10) Satemené pitulungané Pangéran marang wong kang nyaosi pangabekti kuwi cepak, supaya tanah kita kaparingan kabegjan saka ngarsané. 10 (85-11) Katresnan lan kasetyan bakal mlaku bebarengan, keadilan lan tentrem-rahayu bakal gathuk. 11 (85-12) Wong ing bumi bakal nduwèni kasetyan, sarta keadilan bakal njangkung saka swarga. 12 (85-13) Allah bakal maringaké samubarang kang becik, sarta palemahan kita bakal metu hasilé. 13 (85-14) Kabeneran bakal ndhisiki tindaké Allah, lan ngrata dalan sing arep diambah. 86 1 Pandonga anggitané Dawud. Paduka mugi kersa nilingaken saha nyembadani panyuwun kawula, margi kawula nandhang sangsara lan kekirangan. 2 Nyawa kawula mugi Paduka reksa, margi kawula menika kekasih Paduka. Kawula mugi Paduka pitulungi, margi kang abdi pitados dhateng Paduka. 3 Paduka menika Allah kawula, kawula mugi Paduka welasi, sebab sedinten muput Paduka ingkang kawula sambati. 198
MAZMUR 86.4-10 4 Mugi kersa mbingahaken manahipun abdi Paduka, dhuh Pangéran, sebab dhateng Paduka kawula ngunjukaken pandonga kawula. 5 Sebab Paduka, dhuh Allah, Paduka rena lan kersa ngapunten, sih-pitulungan Paduka menika lubèr dhateng sedaya tiyang ingkang sesambat dhateng Paduka. 6 Dhuh Allah, mugi kersa nilingaken pandonga kawula, lan miyarsakaken swantening panyuwun kawula. 7 Ing dinten karibedan, kawula nyenyuwun dhateng Paduka, sebab Paduka njurungi panyuwun kawula. 8 Dhuh Allah, mboten wonten allah ingkang nyamèni Paduka, lan mboten wonten ingkang makarya kados ingkang Paduka tindakaken. 9 Dhuh Pangéran, sakathahipun para umat ingkang Paduka titahaken, badhé sami sowan sujud wonten ing ngarsa Paduka, sarta nyaosi urmat dhumateng Paduka. 10 Sebab Paduka menika Mahaluhur, ingkang nindakaken kaélokan, inggih namung Paduka piyambak, dhuh Allah. 199
MAZMUR 86.11- 16 11 Dhuh Allah, kawula mugi Paduka tedahi margi Paduka, supados lampah kawula leres lan manuta ing pangrèh Paduka; mugi pengangen-angen kawula sawetahipun mindengn ing pangabekti dhateng Paduka. 12 Dhuh Pangéran, Allah kawula, Paduka badhé kawula puji kalawan gumolonging manah, saha asma Paduka badhé kawula luhuraken ing selaminipun. 13 Margi agung sih-kadarman Paduka dhateng kawula, sarta kawula sampun Paduka entasaken saking panggènanipun tiyang pejah ingkang lebet piyambak. 14 Dhuh Allah, tiyang-tiyang angkuh sami ngroyok kawula, lan grombolanipun tiyang ambek siya sami kepéngin mejahi kawula, sami kesupèn dhateng Paduka. 15 Nanging, dhuh Allah, Paduka menika, Allah ingkang welasan, asih lan sabar. 16 Paduka mirsanana kawula kanthi kawelasan, abdi Paduka mugi kaparingana kekiyatan Paduka, margi kawula ngabdi dhateng Paduka, kados biyung kawula ngabdi dhateng Paduka. nmindeng: tekun (bhs. Ind.). 200
MAZMUR 86.17-87.6 201 17 Dhuh Allah, kawula mugi kaparingana pretandhaning kasaénan Paduka, supados tiyang ingkang sami sengit dhateng kawula sami kisinan, margi Paduka sampun mitulungi kawula saha nglipur dhateng kawula. 87 1 Masmur anggitané bani Korakh. Allah mbangun kuthané ana ing gunung suci; 2 Allah ngasihi kutha Yérusalèm, ngungkuli kutha-kutha Israèl liyané. 3 Hé kuthané Allah, akèh prekara- prekara becik sing misuwur ana ing tengahmu. 4 Aku nyebut Mesir lan Babil ing antarané wong-wong kang padha nganggep marang Aku. Semono uga Filistéa, Tirus lan Étiopia iku lairé padha ana ing Sion. 5 Mungguh Sion, bakal kawartakaké; sakèhé bangsa iku asalé saka Sion, lan Panjenengané, Kang Mahaluhur, iku kang gawé sentosané bangsa-bangsa mau. 6 Gusti Allah nyathet sakèhé bangsa- bangsa lan kabèh kepétung dadi wargané Yérusalèm.
MAZMUR 87.7-88.5 7 Kabèh bakal padha memuji lan jejogèdan karo muni mengkéné, "Sion kuwi etuking sakèhing berkah kita." 88 1 Kidung masmur anggitané bani Korakh, kanggo pemimpin penyanyi. Laguné kaya: Makhalat Léanot. Kidung piwulangé Héman, wong Ézrahi. (88-2) Dhuh Allah, Juru Wilujeng kawula, kawula sesambat dhateng Paduka sedinten muput. Ing wanci dalu kawula sowan ing ngarsa Paduka. 2 (88-3) Pandonga kawula mugi Paduka piyarsakaken, pesambat kawula nyuwun tulung mugi Paduka tilingaken. 3 (88-4) Kasisahan kawula sampun matumpuk-tumpuk, lan kawula sampun celak kaliyan ajal kawula. 4 (88-5) Kawula kaanggep kados tiyang ingkang sampun badhé mlebet ing luwenging kubur, daya kekiyatan kawula sampun telas. 5 (88-6) Kawula badhé manggèn ing antawisipun tiyang kathah, awor kaliyan tiyang-tiyang ingkang pejah ing peprangan, inggih tiyang-tiyang ingkang sampun mboten Paduka èngeti malih, ingkang kapethal saking pitulungan Paduka. 202
MAZMUR 88.6-12 6 (88-7) Kawula sampun Paduka sèlèhaken wonten ing dhasaripun kuburan ing telenging pepeteng. 7 (88-8) Paduka sampun nindhihi kawula srana paukuman Paduka, ngantos kawula kagiles déning alunipun. 8 (88-9) Tiyang-tiyang ingkang tepang kaliyan kawula sampun sami Paduka tebihaken saking kawula, margi sampun sami éwa dhateng kawula. Kawula katutup ngantos mboten saged oncat. 9 (88-10) Mripat kawula pendul déning tangising kasangsaran, dhuh Allah, saben dinten kawula sesambat dhateng Paduka, sarta ngegaraken tangan kawula, ndedonga. 10 (88-11) Paduka menapa badhé nindakaken kaélokan kanggé tiyang pejah? Tiyang pejah menapa badhé tangi sarta memuji dhateng Paduka? 11 (88-12) Sih Paduka menapa badhé kacariyosaken wonten ing kubur? Kasetyan Paduka menapa badhé kawartosaken ing papaning karisakan? 12 (88-13) Kaélokaning pangwasa Paduka menapa badhé kasumerepan wonten ing pepetenging pejah, lan 203
MAZMUR 88.13-89.1 kesaénan Paduka wonten ing alamipun tiyang ingkang sami kasupèkaken? 13 (88-14) Nanging tumraping kawula, dhuh Allah, kawula badhé sesambat dhateng Paduka, lan saben énjing kawula ngunjukaken pandonga dhateng Paduka. 14 (88-15) Dhuh Allah, kénging menapa kawula Paduka tampik, sarta Paduka singkur? 15 (88-16) Wiwit alit mila kawula nandhang sangsara ngantos badhé pejah; kawula semplah margi ngraosaken awrating paukuman Paduka. 16 (88-17) Bentèring paukuman Paduka mbrongot kawula, ngantos kawula remuk margi déning ajrih dhateng Paduka. 17 (88-18) Menika sedaya ngepang kawula sedinten muput kados toyaning banjir, ngantos kawula mboten saged oncat. 18 (88-19) Kanca-kanca kawula ingkang celak, Paduka tebihaken saking kawula, namung pepeteng ingkang ngancani kawula. 89 1 Kidung isi piwulang anggitané Étan wong Ézrahi. (89-2) Dhuh 204
MAZMUR 89.2-8 Allah, sih-kawelasan Paduka badhé kawula kidungaken ing selaminipun, kasetyan Paduka badhé kawula cariyosaken tanpa kendhat. 2 (89-3) Sih Paduka menika langgeng ing selaminipun, lan kasetyan Paduka menika tetep kados langit. 3 (89-4) Paduka ngandika, "Aku damel prejanjian karo pilihan-Ku; Aku wis supaos marang abdi-Ku Dawud: 4 (89-5) 'Anak-turunmu selawasé bakal dadi raja; kratonmu bakal madeg selawas-lawasé.'" 5 (89-6) Dhuh Allah, swarga ngluhuraken kaélokanipun pangwasa Paduka, sarta kasetyan Paduka pinuji- puji ing satengahing pasamuwanipun para suci. 6 (89-7) Ing langit sapa sing ngimbang Allah, ing swarga sapa sing madhani Panjenengané? 7 (89-8) Ing kalangané para suci, Allah kang diurmati lan diajrihi ngungkuli sakèhé para kang ngiring Panjenengané. 8 (89-9) Dhuh Allah, Allahipun langit lan bumi, sinten ingkang nyamèni Paduka? Paduka menika Mahakwasa, lan setya ing sedhéngah prekawis. 205
MAZMUR 89.9-15 9 (89-10) Samodra ingkang ngédab- édabi menika Paduka ingkang ngerèh, samasa ombakipun mumbul, inggih Paduka ingkang ngedhakaken. 10 (89-11) Rahab ingkang nggegirisi sampun Paduka remuk ngantos setengah pejah, kalayan asta ingkang rosa Paduka sampun mbuyaraken mengsah Paduka. 11 (89-12) Langit menika kagungan Paduka, mekaten ugi bumi, jagad lan saisènipun menika Paduka ingkang nalesi. 12 (89-13) Lèr kaliyan Kidul Paduka ingkang nitahaken, Gunung Tabor lan Gunung Hèrmon sami memuji asma Paduka. 13 (89-14) Iba agenging pangwaos Paduka! Kekiyatan Paduka èstu ngédab-édabi. 14 (89-15) Pangrèh Paduka menika kadhasaran kaleresan lan keadilan, katresnan lan kasetyan tansah ketingal ing sedaya pendamel Paduka. 15 (89-16) Begja bangsa ingkang ngabekti dhateng Paduka mawi kekidungan, ingkang sami gesang wonten ing cahyaning wedanao Paduka. owedana: pasuryan. (Tembungipun limrah: rai). 206
MAZMUR 89.16- 22 207 16 (89-17) Sami bingah-bingah sedinten muput margi saking kesaénan ingkang Paduka paringaken. 17 (89-18) Paduka sampun paring kemenangan ageng, lan sih Paduka damel rosa kawula. 18 (89-19) Dhuh Allah, tetamèng kawula menika kagungan Paduka, lan ratu kawula menika peparing Paduka, Ingkang Mahasuci. 19 (89-20) Kala rumiyin Paduka naté ngandika srana wahyu dhateng tiyang ingkang Paduka kasihi, "Aku wis paring dhamparé keprabon marang sawijining wong prewira, wong pilihan, kang Dakjunjung saka ing antarané wong sabangsa. 20 (89-21) Dawud abdi-Ku wis Dakdadèkaké raja, Dakjebadi nganggo lenga pilihan-Ku. 21 (89-22) Wong kuwi bakal tansah Dakreksa srana kekuwatan-Ku, asta-Ku bakal damel kuwat sentosané. 22 (89-23) Dhèwèké bakal ora dikalahaké déning mungsuh, lan wong duraka ora bakal bisa nelukaké dhèwèké.
MAZMUR 89.23- 31 23 (89-24) Mungsuhé bakal Dakremuk ana ing ngarepé, lan wong sing sengit marang dhèwèké bakal Dakpatèni. 24 (89-25) Sih lan kasetyan bakal nunggil karo wong mau, lan bakal tansah Dakparingi kemenangan. 25 (89-26) Kratoné bakal Dakjembaraké, saka Segara Tengah tekan Bengawan Éfrat. 26 (89-27) Wong mau bakal nyebut Aku mengkéné, 'Paduka menika Rama kawula, Allah saha bètèngé kawilujengan kawula.' 27 (89-28) Dhèwèké bakal Dakangkat dadi putra-Ku mbarep, lan ratu sing luhur dhéwé ing antarané para ratu. 28 (89-29) Janjian-Ku karo wong kuwi bakal Daktetepi lan janji-Ku mau bakal langgeng ing selawasé. 29 (89-30) Kratoné bakal madeg ing selawasé, anak-turuné mesthi ana sing dadi raja. 30 (89-31) Nanging menawa anak- turuné nyingkur Aku, lan ora mbangun- turut marang Aku, 31 (89-32) menawa padha nglanggar dhawuh-Ku, lan ora netepi prenatan-Ku, 208
MAZMUR 89.32- 39 32 (89-33) bakal padha Dakwales nganggo gitik lan durakané Daksiksa srana paukuman. 33 (89-34) Nanging sih-kamirahan-Ku bakal ora Daksingkiraké saka wong mau, lan sih-kasetyan-Ku bakal ora Daksélaki. 34 (89-35) Prejanjian-Ku bakal ora Dakbubrah, lan apa kang miyos saka tutuk-Ku bakal ora Dakéwahi. 35 (89-36) Sepisan Aku wis supaos demi kasucèn-Ku, mesthi Aku ora goroh marang Dawud. 36 (89-37) Anak-turuné bakal ora entèk-entèk, lan dhamparé bakal ana ing ngarsa-Ku kaya srengéngé. 37 (89-38) Kaya rembulan kang selawasé ana, dadi seksi ing langit sing setya tuhu." 38 (89-39) Nanging Paduka nampik dhateng ratu ingkang Paduka pilih piyambak; piyambakipun Paduka tilar lan Paduka singkur. 39 (89-40) Prejanjian Paduka kaliyan piyambakipun Paduka bibrah; makuthanipun Paduka bucal ing lendhut. 209
MAZMUR 89.40- 47 210 40 (89-41) Témbok-témboké kithanipun Paduka rebahaken, bètèng-bètèngipun Paduka jugrugaken. 41 (89-42) Tiyang ingkang langkung sami mendheti barang-darbèkipun; piyambakipun dados pepoyokaning tangga-tepalihipun. 42 (89-43) Para satrunipun Paduka paringi kemenangan, sakathahing mengsahipun sami Paduka dadosaken bingah. 43 (89-44) Dedamelipun Paduka damel tanpa gina, lan piyambakipun Paduka tégakaken kawon perang. 44 (89-45) Kaluhuranipun Paduka damel surem, lan dhamparipun Paduka rebahaken. 45 (89-46) Umuripun Paduka damel cekak, lan Paduka kemuli srana kanisthan. 46 (89-47) Dhuh Allah, ngantos pinten laminipun enggèn Paduka wonten ing pandhelikan? Sarta paukuman Paduka enggènipun murub kados latu? 47 (89-48) Paduka mugi ènget, gesang kawula menika sepinten dangunipun, menapa tanpa damel enggèn Paduka nitahaken sakathahing manungsa?
MAZMUR 89.48-90.2 211 48 (89-49) Menapa wonten tiyang gesang ingkang mboten badhé ngalami pejah? Utawi sinten ingkang saged nguwalaken nyawanipun saking kubur? 49 (89-50) Dhuh Pangéran, pundi buktinipun sih-kadarman Paduka kala semanten? Ingkang Paduka janjèkaken kalayan supaos dhateng Dawud, demi kasetyan Paduka? 50 (89-51) Dhuh Pangéran, Paduka mugi ngèngeti abdi Paduka anggènipun dipun poyoki, lan kawirangan ingkang kawula sandhang saking para bangsa. 51 (89-52) Dhuh Allah, para mengsah Paduka sami nyenyamah ratu ingkang Paduka jebadi; panjenenganipun dipun poyoki dhateng pundi kémawon purugipun. 52 (89-53) Pinujia Allah, langgeng selawasé! Amin! 90 1 Pandongané Musa, abdiné Allah. Dhuh Allah, Paduka menika dados pangungsèn kawula turun-temurun. 2 Sadèrèngipun redi-redi katitahaken, inggih sadèrèngipun Paduka ngawontenaken bumi lan alam jembar, wiwit kelanggengan dumugi kelanggengan, Paduka jumeneng Allah.
MAZMUR 90.3-10 212 3 Paduka mangsulaken manungsa dados lebu, mawi dhawuh, "Hé manungsa, balia!" 4 Sebab ing ngatasipun paningal Paduka sèwu taun sami kaliyan dinten wingi ingkang kepengker, utawi kados gilirané tiyang jagi ing wanci dalu. 5 Kawula presasat Paduka kéntiraken ing toya, umur kawula laminipun presasat tiyang ngimpi, kados rumput ingkang tuwuh, 6 ing wanci énjing seger lan ngedalaken sekar, ing wanci sonten sampun garing. 7 Kawula sami sirna margi saking bebendu Paduka, lan margi ajrih dhateng paukuman Paduka. 8 Dosa kawula Paduka bèbèr ing ngarsa Paduka, mekaten ugi piawon kawula ingkang samar, Paduka soroti mawi cahyaning wedana Paduka. 9 Gesang kawula sadinten-dinten dados cekak, margi saking bentèring penggalih Paduka; taun-taun kawula telas kawula anggé sesambat. 10 Laminipun umur kawula nyandhak pitung dasa taun, lan menawi kawula kiyat wolung dasa taun. Mangka namung kathah pakèwed lan kasisahanipun;
MAZMUR 90.11- 17 umur kawula namung sekedhap, kawula lajeng sirna. 11 Sinten ingkang kiyat nyanggi ampuhing paukuman Paduka? Sinten ingkang mboten ajrih dhateng mulading deduka Paduka? 12 Kawula mugi Paduka wulang ngétang dinten kawula ing saleresipun, supados sami angsala manah ingkang wicaksana. 13 Dhuh Pangéran, Paduka mugi kersa mangsuli kawula, ngantos mbénjing menapa, mugi Paduka melasi dhateng para abdi Paduka. 14 Ing wanci énjing kawula mugi sami katuwukan ing sih-kadarman Paduka, ngantos badhé bingah-bingah selami kawula gesang. 15 Kawula mugi Paduka paringi kabingahan ingkang ngimbangi sepinten laminipun anggèn Paduka ngganjar karibedan, saha sepinten taun laminipun anggèn kawula nandhang sangsara. 16 Pakaryan Paduka mugi kasumerepna dhateng para abdi Paduka, saha kaluhuran Paduka ketingala dhateng anak-putunipun. 17 Sih lan kasetyanipun Allah mugi ngayomi kawula, saha Paduka mugi 213
MAZMUR 91.1-7 214 mberkahi pendamelaning tangan kawula, inggih pendamelaning tangan kawula mugi kalestantunna. 91 1 Wong sing ngungsi marang Kang Mahaluhur iku manggon ing pangayomané Kang Mahakwasa. 2 Wong mau aturé marang Allah mengkéné, "Paduka pangungsèn saha bètèng kawula, Allah ingkang kawula andelaken." 3 Pangéran bakal nguwalaké kowé saka bebaya kang ora kokweruhi asalé, lan saka lelara sing mbilaèni. 4 Kowé bakal dikemuli déning Pangéran srana swiwiné, mula bakal slamet ana ing pangreksané. Kasetyané Pangéran iku tamèng lan bètèngmu. 5 Kowé ora susah kuwatir marang bebaya ing wayah bengi, utawa serangan dadakan ing wayah awan. 6 Ora susah kuwatir marang lelara sing teka ing wayah bengi, utawa marang bebaya pati ing wayah soré. 7 Senajan ing sandhingmu éwon wong sing mati, lan ing tengenmu cacahé leksan pisan, kowé dhéwé bakal ora nganti ketaman.
MAZMUR 91.8-92.1 215 8 Kowé dhéwé mung ngingetaké, carané wong duraka padha diwales. 9 Merga Allah iku pangungsènmu, lan Kang Mahaluhur iku pengayomanmu. 10 Kowé bakal ora ketaman ing bilai, lan ora ana bebaya kang nyedhaki omahmu. 11 Merga Pangéran bakal ngutus malaékaté, padha didhawuhi ngreksa marang kowé ana ing separan-paranmu. 12 Kowé bakal ditadhahi ing astané, supaya aja nganti kesandhung ing watu. 13 Singa lan ula bedhudhak bakal kokidak-idak, singa lan ula naga bakal padha kokiles-iles. 14 Allah ngandika, "Sarèhné rumaket karo Aku, mulané bakal Dakpitulungi, bakal Dakreksa, awit padha weruh asma-Ku. 15 Saben ndedonga marang Aku, bakal Daksembadani, sajroning karubedan Aku cedhak karo wong mau. 16 Malah bakal Dakentasaké sarta Dakluhuraké, Dakparingi umur dawa, lan Aku bakal ngétokaké kamirahan-Ku marang wong mau." 92 1 Kidung masmur kanggo ing dina Sabbat. (92-2) Iba bingahipun tiyang samasa memuji dhateng Allah, lan
MAZMUR 92.2-9 saos kidung masmur dhateng Paduka, dhuh Allah, Ingkang Mahaluhur! 2 (92-3) Iba saénipun nyriyosaken sih-kadarman Paduka ing wanci énjing, tuwin kasetyan Paduka ing wanci dalu, 3 (92-4) kaliyan ngungelaken gitar lan slukat, tuwin clempung. 4 (92-5) Awit Paduka dhuh Allah, sampun damel bingahing manah kawula, kalayan pakaryan Paduka ingkang élok. Margi saking pendameling asta Paduka tiyang sami suka-rena. 5 (92-6) Dhuh Allah, iba élokipun pakaryan Paduka, saklangkung lebet penggalih Paduka. 6 (92-7) Tiyang tanpa budi badhé mboten mangertos bab menika, sarta tiyang keblinger inggih mboten ngraosaken. 7 (92-8) Menawi tiyang duraka ngambra-ambra kados rumput, tiyang ingkang nglampahi piawon tuwuh kalayan subur, menika supados sami katumpes ing selaminipun; 8 (92-9) nanging Paduka, dhuh Allah, tetep jumeneng ing selaminipun. 9 (92-10) Kawula sami mangertos, bilih mengsah Paduka, inggih tiyang 216
MAZMUR 92.10-93.1 ingkang sami nyatru Paduka, badhé sami manggih karisakan; sakathahing tiyang ingkang nglampahi piawon badhé sami kabuyaraken. 10 (92-11) Nanging kawula badhé Paduka paringi kekiyatan kados banthèng jaler, sarta Paduka berkahi kalayan kabegjan. 11 (92-12) Kawula sumerep satru kawula sami kakawonaken, lan mireng pesambatipun para tiyang duraka. 12 (92-13) Wong mursid tuwuhé subur kaya wit kurma, ndrebalap kaya wit sédar ing Libanon. 13 (92-14) Ngrembuyungé kaya wit kang katandur ana ing Pedalemané Allah, tuwuhé kaya ana ing Platarané Allah. 14 (92-15) Tutug umuré tuwa isih ngetokaké woh, padha katon seger lan kuwat. 15 (92-16) Kabèh mau mratélakaké yèn Allah iku adil, lan ora ana cacadé. 93 1 Allah jumeneng Raja, Panjenengané ngagem busana kamulyan, ngagem peningsetq pndrebala: ngrebda: ngambra-ambra. qpeningset: sabuk.. 217
MAZMUR 93.2-94.4 pangwasa. Mulané jagad didhasari kanthi kukuh, lan ora bakal gonjing. 2 Dhampar Paduka menika sentosa wiwit rumiyin mila, Paduka menika tanpa wiwitan. 3 Dhuh Allah, samodra nyuwanten saya sora, swantenipun saya gemuruh. 4 Pepréntahané Allah luhuré ngungkuli jumeguré ombak, ngungkuli gemuruhing alun segara. 5 Dhuh Allah, dhawuh Paduka menika langgeng, lan Pedaleman Paduka menika èstu suci ing selami-laminipun. 94 1 Dhuh Allah ingkang ndhawahaken piwales, inggih Allah ingkang males piawon; mugi rawuh. 2 Dhuh Hakimipun salumahing bumi, mugi kersa jumeneng, mugi ndawahaken pemales dhateng tiyang angkuh. 3 Ngantos pinten laminipun, dhuh Allah, ngantos pinten dangunipun tiyang duraka sami bingah-bingah? 4 Sarta wicanten kalayan deksura,r sarta tiyang ingkang nglampahi piawon tansah gemunggung? rdeksura: kasar, ,kumawantun. 218
MAZMUR 94.5-13 5 Dhuh Allah, umat Paduka sami dipun iles-iles, bangsa kagungan Paduka dipun aniaya. 6 Randha lan tiyang ngamanca sami dipun pejahi, laré lola sami dipun tindhes. 7 Kalayan criyos mekaten, "Allah ora pirsa lan Allahé Yakub ora menggalih." 8 Hé bangsaku, koksemono asoring budimu! Pira lawasé anggonmu bakal dadi pinter? 9 Allah kang yasa kuping, apa ora miyarsa, kang nitahaké mripat, apa ora pirsa? 10 Allah kang ngajar para umat, apa ora bakal ndhawahaké paukuman? Panjenengané kang dadi guruné para manungsa, apa Panjenengané ora kagungan kawruh? 11 Allah pirsa atiné manungsa, Panjenengané pirsa yèn sing dipikir manungsa kuwi ora teges. 12 Dhuh Allah, iba begjanipun tiyang ingkang Paduka welèhaken, ingkang Paduka wulang Torèt, 13 supados sami ayem ing salebetipun nandhang karibedan, ngantos dumugi tiyang duraka kakubur. 219
MAZMUR 94.14- 23 220 14 Gusti Allah ora négakaké umaté, lan ora nilar marang bangsa kagungané. 15 Keadilan bakal dibalèkaké menèh, lan bakal diturut déning sakèhé wong sing atiné temen. 16 Sapa sing ngréwangi aku nglawan wong sing nganiaya? Sapa sing mbantu aku nglawan wong sing nglakoni piala? 17 Yèn ajaa dipitulungi déning Allah, aku wis mati. 18 Nalika tuwuh gagasan kawula, "Aku arep tiba," sih-kasetyan Paduka, dhuh Allah, lajeng nyanggi kawula. 19 Menawi manah kawula was-was lan kuwatos, Paduka nglipur lan nglejaraken manah kawula. 20 Paduka mboten nunggil kaliyan hakim ingkang murang susila, ingkang ndhoyongaken pengadilan, 21 ingkang sami sarujuk ndhatengaken bilai dhateng tiyang mursid, lan ngukum pejah tiyang ingkang mboten lepat. 22 Nanging Allah mbélani aku, Panjenengané dadi bètèngku kang sentosa. 23 Panjenengané bakal malesaké piala kang padha dilakoni, lan bakal nyirnakaké wong-wong mau merga
MAZMUR 95.1-7 221 saka penggawéné dhéwé sing ora becik. Pangéran Allah kita bakal numpes wong-wong mau. 95 1 Ayo padha nyaosaké kidungé kabungahan marang Allah, padha memujia marang Bètèng pengayoman kita. 2 Ayo padha methukaké Panjenengané sarta ngluhuraké lan ngidungaké masmur, kanthi bungah, konjuk marang Panjenengané. 3 Sebab Pangéran iku Allah kang luhur, sarta Raja kang agung, ngungkuli sakèhé para déwa. 4 Panjenengané mengku salumahing bumi, astané nggayuh jurang sing jero dhéwé tekan pucaké gunung sing dhuwur dhéwé. 5 Panjenengané ngerèh segara, damelané astané, semono uga dharatan sing dititahaké. 6 Ayo padha tumungkul sujud, padha jèngkèng ing ngarsané Allah kang nitahaké kita. 7 Sebab Panjenengané iku Allah kita, kita padha umat ngèn-ngènané, wedhus rèh-rèhané astané. Ing dina iki muga kowé padha ngrungokaké swarané!
MAZMUR 95.8-96.3 8 "Kowé aja padha nggugu karepmu dhéwé kaya dhèk nalika ana ing Mériba, kaya nalika ana ing ara-ara samun ing Masa. 9 Nalika semono para leluhurmu padha nyoba marang Aku, lan njajal marang Aku, senajan padha ndeleng pakaryan-Ku. 10 Patang puluh taun lawasé enggon-Ku cuwa ing penggalih ing ngatasé umat mau, mulané Aku ngandika, 'Bangsa iki atiné dhemen nasar, lan padha ora weruh dalan sing Dakkersakaké.' 11 Mulané Aku wis supaos sajroning paukuman-Ku, 'Mesthi padha ora kena mlebu ing tanah sing Dakprasetyakaké kanggo pengasoané.'" 96 1 Padha ngidungna kaluhurané Allah nganggo kidung anyar! Hé salumahé bumi, padha ngidungna kaluhurané Allah! 2 Padha ngidungna kaluhurané Allah, padha saosa puji marang asmané. Peparingé katentreman iku wartakna ing sedina-dina. 3 Padha nyritakna kaluhurané ana ing antarané para bangsa, lan kaélokané ana ing antarané sakèhé para umat. 222
MAZMUR 96.4-11 4 Awit Allah iku Mahaagung lan pantes dipuji-puji, pantes kinurmatan ngungkuli sakèhé para déwa. 5 Sebab sakèhé déwané para bangsa kuwi dudu Allah, nanging Allah sing nitahaké langit. 6 Panjenengané kagungan kamulyan lan kaluhuran, prabawa lan kaéndahan ana ing pasucèné. 7 Hé para bangsa, Allah piyambak, ya Panjenengané piyambak kasaosana kamulyan lan pangwasa. 8 Pangéran saosana kaurmataning asmané, padha nggawaa pisungsung lan mlebua ing platarané! 9 Padha sujuda marang Allah, nganggo sandhangan kasucèn. Padha gemetera ana ing ngarsané, hé salumahé bumi kabèh. 10 Sakèhé bangsa padha kandhanana, "Allah jumeneng Raja! Jagad kadhasaran kanthi sentosa, ora bakal gonjing. Panjenengané bakal ngakimi bangsa- bangsa kalawan adil." 11 Hé langit lan bumi, padha bungaha! Segara lan apa sing ana ing njeroné padha gemuruha. 223
MAZMUR 96.12-97.7 224 12 Ara-ara samun padha bungaha, semono uga apa sing ana ing kono kabèh. Wit-witan ing alas bakal padha surak-surak merga bungah. 13 Merga Panjenengané rawuh arep ngakimi bumi. Panjenengané bakal ngakimi jagad kalawan adil, lan bangsa-bangsa kalayan kasetyané. 97 1 Gusti Allah jumeneng Ratu! Hé bumi, surak-suraka! Hé pulo-pulo, padha suka-renaa! 2 Panjenengané kalimputan ing mendhung lan pepeteng; kabeneran lan keadilan dadi dhasaring pepréntahané. 3 Geni ndhisiki tindaké, ngobongi satruné kabèh. 4 Bledhègé madhangi sajagad; salumahing bumi ndeleng mula gemeter. 5 Gunung-gunung padha ajèr presasat malam ana ing ngarsané Allah, ing ngarsané Gustiné salumahing bumi. 6 Langit mratélakaké keadilané, sarta sakèhé para bangsa padha weruh kaluhurané. 7 Sakèhé wong kang ngabekti marang reca nandhang kwirangan, iya sing padha ngalembana marang brahala.
MAZMUR 97.8-98.1 Sakèhé para déwa sujud nyembah marang Panjenengané. 8 Umat ing Sion krungu wartané, mula padha bungah, kutha-kutha ing Yéhuda padha suka-rena, awit saking paukuman Paduka, dhuh Allah. 9 Déné Paduka menika Allah Ingkang Mahaluhur, ingkang mengku salumahing bumi; Paduka ngungkuli sakathahing para déwa. 10 Hé para wong kang tresna marang Allah, padha sengita marang piala! Panjenengané ngreksa nyawané wong sing dikasihi, padha diuwalaké saka tangané wong duraka. 11 Wong mursid padha kasunaran pepadhang, wong sing temen atiné padha kaparingan kabungahan. 12 Hé para wong mursid, padha bungaha merga apa sing katindakaké déning Allah. Padha saosa sokur marang asmané kang suci. 98 1 Masmur. Padha ngidungna kaluhurané Allah nganggo kidung anyar, merga pakaryané sing élok. Srana pangwasané lan kasektèné piyambak kang suci Panjenengané nedahaké kaunggulané. 225
MAZMUR 98.2-99.1 226 2 Pangéran wis nggiyaraké pitulungané; lan mbabaraké keadilané ana ing ngarepané para umat. 3 Panjenengané netepi janjiné marang umat Israèl, apa déné salumahé bumi wis weruh pitulungané Allah kita. 4 Hé salumahé bumi, padha memujia marang Allah, padha bungah-bungaha, padha surak-suraka, lan padha ngidungna masmur! 5 Padha ngidungna masmur kagem Allah, dibarengi uniné clempung, uniné clempung lan nyanyian kanthi sora. 6 Dibarengi swarané nafiri lan slomprèt, padha surak-suraka ana ing ngarsané Allah! 7 Karebèn segara lan saisiné gemuruh, mengkono uga jagad lan kang padha ngenggoni. 8 Karebèn kali-kali padha keplok- keplok, lan gunung-gunung padha bungah-bungah ana ing ngarsané Allah. 9 Sebab Panjenengané rawuh ngadili bumi, sajagad bakal diadili kanthi adil, uga para bangsa kalayan kabeneran. 99 1 Allah jumeneng Ratu, bangsa-bangsa padha getera. Panjenengané pinarak ana ing
MAZMUR 99.2-8 sandhuwuré kerub-kerub, mulané bumi horega. 2 Allah kang ana ing Sion iku Mahakwasa, kaluhurané ngungkuli sakèhé bangsa-bangsa. 3 Padha mujia marang asmané Kang Mahaagung, merga Panjenengané iku suci! 4 Panjenengané iku Ratu kang sekti lan remen marang kabeneran. Paduka ingkang njejegaken kaleresan; kaleresan lan keadilan ing antawisipun umat Israèl, Paduka ingkang nindakaken. 5 Padha ngluhurna Pangéran, Allah kita, lan sujuda nyembah ana ing ancik-anciké sampéyané, Panjenengané suci. 6 Musa lan Harun kuwi imam-imamé, lan Samuèl kuwi klebu wong sing padha nyebut asmané. Kabèh padha nyebut marang Allah lan Panjenengané njurungi panyuwuné. 7 Panjenengané ngandika saka tugu méga, wong-wong iya padha ngéstokaké dhawuhé Allah, lan marang prenatan peparingé. 8 Dhuh Pangéran, Allah kawula, Paduka sampun nyembadani panyuwunipun para abdi Paduka wau. Paduka 227
MAZMUR 99.9-101.1 dados Allahipun, ingkang kersa ngapunten, nanging ugi males dhateng pendamelipun ingkang lepat. 9 Padha luhurna Pangéran, Allah kita, sarta padha tumungkula lan sujuda ana ing ngarsané, ing gunungé kang suci! Sebab Pangéran Allah kita iku suci! 100 1 Masmur samasa saos kurban pamuji. Hé wong salumahé bumi, padha bungaha lan mujia marang Allah. 2 Padha ngabektia marang Allah kalawan bungah, padha mareka ana ing ngarsané karo ngidung kanthi bungah! 3 Aja lali yèn Pangéran iku Allah, Panjenengané kang nitahaké kita, lan kita iki kagungané. Kita iki umaté, lan ménda ngèn-ngènané. 4 Padha lumebua marang gapurané kalawan memuji, mlebua ing platarané kalawan kidung pamuji. Padha saosana puji, padha luhurna asmané. 5 Sebab Allah iku becik, sih-piwelasé langgeng ing selawasé, kasetyané tetep turun-temurun. 101 1 Masmur anggitané Dawud. Kawula badhé ngidungaken kasetyan lan keadilan, dhuh Allah. 228
MAZMUR 101.2-6 Kawula badhé nglagokaken kidung kagem Paduka! 2 Kawula badhé ngudi gesang tanpa cacad; mbénjing menapa Paduka badhé ngrawuhi kawula? Gesang kawula saisiné griya, badhé kanthi manah resik. 3 Kawula badhé mboten ngangen- angen sadhéngaha pendamel awon. Pendamelipun tiyang mblasar kawula sengiti, lan mboten badhé nggupaki kawula. 4 Manah ingkang goroh badhé sumingkir saking kawula. Kawula mboten badhé seneng ngapusi, lan mboten badhé candhuk lawung kaliyan pendamel awon. 5 Pundi tiyang ingkang kalayan sesingidan ngawon-awon dhateng sesaminipun, sami badhé kawula tumpes. Tiyang ingkang lemuhur-luhur tuwin ladak kawula mboten sudi. 6 Kawula badhé nggatosaken tiyang ingkang setya dhateng Allah, badhé kawula ajak gesang sesarengan ing kedhaton kawula. Nanging tiyang ingkang lampahipun tanpa cacad, ingkang kawula pendhet dados réncang. 229
MAZMUR 101.7-102.3 7 Tiyang ingkang lampahipun culikas mboten badhé manggèn ing griya kawula, sinten ingkang remen ngapusi mboten badhé tetep wonten ing ngajeng kawula. 8 Saben dinten kawula badhé numpes tiyang awon ing negari kawula. Sakathahing tiyang awon badhé kawula singkiraken saking negarinipun Allah. 102 1 Pandongané wong sengsara samasa ngalami susah, banjur ngesokaké pesambaté ana ing ngarsané Allah. (102-2) Dhuh Allah, Paduka mugi miyarsakaken pandonga kawula, anggèn kawula memelas mugi-mugi dumugi ing ngarsa Paduka. 2 (102-3) Mugi sampun ngantos négakaken kawula ing dinten karibedan. Mugi kersa nilingaken atur kawula, samasa kawula nyebut dhumateng Paduka. 3 (102-4) Mugi énggal Paduka pitulungi, awit déné gesang kawula sirna kados kukus, badan kawula mengangah kados mawa. sculika: sugih akal kanggé ngapusi. 230
MAZMUR 102.4- 11 4 (102-5) Manah kawula semplah lan alum kados rumput garing, ngantos kawula supé nedha tetedhan kawula. 5 (102-6) Margi saking sangeting pangesah kawula, balung kawula ngantos kelèt kaliyan daging kawula. 6 (102-7) Kawula presasat kados peksi wana, ingkang wonten ing ara-ara samun, kados peksi beluk ing reruntuhaning griya. 7 (102-8) Kawula mboten saged tilem, kados peksi kepencil wonten ing nginggil payon. 8 (102-9) Sadinten-dinten kawula dipun awon-awon déning para mengsah kawula, tiyang-tiyang ingkang ngrèmèhaken kawula sami misuh kanthi nyebut nama kawula. 9 (102-10) Margi saking paukuman Paduka, kawula ngantos nedha awu, saha ombèn-ombèn kawula kaworan luh. Kawula Paduka junjung, lajeng Paduka bucal, awit saking duka Paduka. 10 (102-11) (102:9) 11 (102-12) Gesang kawula kados ayang-ayangan ing wanci sonten, sarta kawula dados alum kados rumput. 231
MAZMUR 102.12-19 12 (102-13) Nanging dhuh Allah, Paduka jumeneng Ratu ing selaminipun, sarta asma Paduka kaènget-ènget turun-temurun. 13 (102-14) Paduka badhé jumeneng, sarta melasi Sion, margi sampun dumugi wekdalipun dipun welasi. 14 (102-15) Para abdi Paduka sami kangen dhateng Sion, senajan sampun rupi jugrugan, karana katresnanipun. 15 (102-16) Para bangsa lajeng badhé ngabekti dhateng Allah, lan sekathahing raja ing bumi badhé sami ajrih dhateng Paduka. 16 (102-17) Allah wis mbangun Sion menèh, lan rawuh ngagem kamulyané. 17 (102-18) Allah wis nggatèkaké menèh marang pandongané wong kang ora duwé apa-apa, sarta ora nampik marang panyuwuné. 18 (102-19) Kuwi kabèh kacatheta kanggo anak-putu ing tembé-mburi, supaya umat kang durung lair memuji Panjenengané. 19 (102-20) Pangéran mirsani saka ngaluhur kang suci, mirsani saka swarga marang bumi, 232
MAZMUR 102.20-26 233 20 (102-21) kersa miyarsakaké sambaté wong tawanan, sarta kersa ngluwari wong sing wis kacadhangaké marang pati. 21 (102-22) Supaya Asmané kawartakna ana ing Sion, lan kamulyakaké ana ing Yérusalèm, 22 (102-23) iya ing kalané para bangsa padha klumpukan, lan sakèhé kraton padha ngabekti marang Panjenengané. 23 (102-24) Aku wis digawé apes tanpa daya déning Panjenengané wiwit nalika aku isih nom, umurku digawé cendhak. 24 (102-25) Aturku mengkéné, "Dhuh Allah kawula, kawula mugi sampun Paduka pundhut sadèrèngipun kawula sepuh." Dhuh Allah, yuswa Paduka langgeng ing selaminipun, 25 (102-26) ing jaman kina mila Paduka nitahaken bumi, lan kalayan asta Paduka piyambak Paduka nitahaken sakathahing langit. 26 (102-27) Menika sedaya badhé sami lebur, nanging Paduka piyambak ingkang langgeng. Menika wau sedaya badhé sami saya lungset kados sinjang, lajeng badhé Paduka bucal, sarta badhé sirna.
MAZMUR 102.27-103.7 27 (102-28) Nanging Paduka piyambak badhé tetep, lan taunipun yuswa Paduka mboten badhé wonten telasipun. 28 (102-29) Anakipun para abdi Paduka badhé manggèn kalayan tentrem, lan anak-turunipun badhé wilujeng wonten ing pengayoman Paduka. 103 1 Anggitané Dawud. Dhuh nyawaku, saosa puji marang Allah; apa saisiné batinku mujia marang asmané kang suci. 2 Dhuh nyawaku, saosa puji marang Allah, lan aja lali marang kadarmané. 3 Panjenengané kang ngapura sakèhé panerakmu, kang marasaké sakèhé lelaramu. 4 Panjenengané ngentas uripmu saka kubur, kang makuthani kowé kalawan kadarman lan kawelasan. 5 Panjenengané kang tansah maringi kabegjan selawasé, mula kowé kaenomaké menèh kaya manuk garudha. 6 Allah paring adil lan kabeneran marang sakèhé wong kang disiya-siya. 7 Musa wis diparingi pangerti bab pangrèhé, lan Banisraèl diparingi weruh pakaryané. 234
MAZMUR 103.8- 17 235 8 Allah mahawelas lan mahaasih, gedhé sabaré sarta banget setyané. 9 Ora tansah ndukani kita, ora nglajengaké paukumané ing selawasé. 10 Panyiksané ora timbang karo dosa kita, sarta kita ora diwales timbang gedhéné karo dosa kita. 11 Déné sepira dhuwuré langit ngungkuli bumi, iya semono gedhéning katresnané marang wong kang ngabekti marang Panjenengané. 12 Sepira dohé Wétan saka Kulon, iya semono anggoné Allah ngedohaké panerak kita saka awak kita. 13 Mungguh bapak iku mesthi nduwèni welas marang anak-anaké, mangka iya mengkono anggoné Allah melasi wong kang ngabekti marang Panjenengané. 14 Merga Panjenengané pirsa, sapa kita iki, lan ènget yèn kita iki mung lebu. 15 Umuré manungsa mono kaya suket, kang padha kembang ing ara-ara; 16 yèn kambah ing angin waé banjur wis ilang, tilas panggonané ora ana sing weruh. 17 Nanging katresnané Allah tanpa wiwitan lan tanpa wekasan tumrap para wong kang ngabekti, sarta kabecikané
MAZMUR 103.18-104.2 marang anak-putuné wong-wong mau turun-temurun. 18 Yakuwi sakèhé wong kang padha netepi ing prasetyané, sarta ngélingi marang dhawuhé lan dilakoni. 19 Gusti Allah dhedhampar ana ing swarga, kratoné mengku samubarang kabèh. 20 Padha saosa puji marang Allah, hé para malaékat, kang prakosa, kang nglakoni apa sadhawuhé, padha ngèstokna apa kang dingandikakaké. 21 Hé sakèhé para pangwasa ing swarga, para abdiné kang nglakoni dhawuhé, padha saosa puji marang Allah. 22 Hé sakèhé yasané kabèh ing wewengkoné kratoné, padha saosa puji marang Allah. Dhuh nyawaku, saosa puji marang Allah! 104 1 Dhuh nyawaku, saosa puji marang Allah. Dhuh Allah kawula, iba agenging kaluhuran Paduka, Paduka ngagem kawibawan lan kamulyan. 2 Paduka kinemulan ing pepadhang. Langit Paduka penthèng kados téndha, 236
MAZMUR 104.3- 10 3 Paduka yasa dalem ing sanginggiling toya. Méga Paduka agem dados titihan, Paduka tindak ing swiwining angin. 4 Angin Paduka agem minangka utusan, lan kilat minangka pelados. 5 Bumi Paduka degaken ing pondhasi ingkang sentosa, temah mboten badhé moyag-mayig ing selaminipun. 6 Bumi wau Paduka kemuli mawi samodra, lan toya minggah nglangkungi redi-redi. 7 Menawi Paduka dukani, toya-toya lajeng sami mlajeng; sami késah kalayan gugup, menawi mireng gemuruhing pangandika Paduka. 8 Lajeng sami minggah ing redi lan medhak ing jurang-jurang, ing papan ingkang sampun Paduka temtokaken. 9 Wates ingkang sampun Paduka temtokaken mboten badhé dipun langkungi, lan mboten badhé wangsul ngelebi bumi malih. 10 Paduka ingkang ngawontenaken tuk-tuk mili dhateng ledhokan, saha lèpèn-lèpèn mili ing antawisipun redi-redi, 237
MAZMUR 104.11-18 11 minangka pecawisan ngombénipun kéwan-kéwan wana, wonten ing ngriku kuldi sami ngombé ngantos tuwuk. 12 Ing sacelakipun ngriku sato ing awang-awang sami nyusuh lan sami ngocèh wonten ing pangipun wit-witan. 13 Saking langit Paduka kintun jawah dhateng redi-redi, lan bumi kebak berkahing pakaryan Paduka. 14 Rumput Paduka thukulaken minangka tedhaning kéwan, menapa déné tanem- tuwuh minangka rejekinipun manungsa. Supados manungsa saged nanemi siti ingkang ngedalaken tetedhan, 15 lan anggur ingkang mbingahaken manahipun. Tuwin lisah zaitun ingkang damel rai sumringah, sarta roti ingkang ngiyataken badanipun. 16 Wit-witan tanemané Allah piyambak, yakuwi wit-witan èrès ing Libanon, padha ketutugan udan. 17 Ing wit-witan kono panggonané manuk-manuk padha nusuh, manuk khasidaht ngenggoni wit beros. 18 Gunung-gunung sing dhuwur dadi panggonané wedhus alasan; watu padhas dadi panggonané kancil ndhelik. tkhasidah: namanipun peksi. 238
MAZMUR 104.19-26 19 Pangéran kang nitahaké rembulan minangka penanggalan, srengéngé ngerti wayahé angslup. 20 Paduka ndhatengaken pepeteng, lajeng dados dalu, menika wancinipun sato wana sami saba. 21 Singa-singa nèm sami medal mawi gero-gero, pados memangsan saking peparingipun Allah. 22 Menawi srengéngé mlethèk, lajeng sami nglempak sedaya, lan sami ndhekem wonten ing pandhelikanipun. 23 Manungsa inggih lajeng medal nyambut-damel, ngolah siti ngantos dumugi wanci sonten. 24 Dhuh Pangéran, iba kathahipun prekawis ingkang Paduka titahaken, sedaya sami katitahaken kalayan kawicaksanan, salumahing bumi kebak titah Paduka. 25 Paduka nitahaken seganten, ageng lan jembar, panggènanipun ulam kemruyuk ageng lan alit tanpa wicalan. 26 Ing seganten wau baita-baita lelayaran, menapa malih Léwiatan ingkang Paduka titahaken sami dolanan. 239
MAZMUR 104.27-35 240 27 Sedaya sami ngantos-antos dhateng Paduka, supados Paduka paringi nedha ing wekdalipun. 28 Samasa Paduka paringi lajeng dipun caplok, menawi Paduka ngegaraken asta, sedaya sami tuwuk lan marem. 29 Menawi Paduka mléngos piyambakipun sami ajrih, menawi Paduka ngèndeli ambekanipun, lajeng sami pejah, wangsul dados lebu malih. 30 Menawi Paduka ngutus Roh Paduka lajeng sami maujud. Paduka paring gesang énggal dhateng bumi. 31 Kaluhurané Allah langgenga ing selawasé. Pangéran rena marang pakaryané. 32 Panjenengané mandeng marang bumi, temah gemeter, gunung-gunung diremuk, banjur ngetokaké kukus. 33 Sajegku urip dakngidungaké kamulyané Allah, selawasé aku ana ing donya aku daknyaosaké kidung-kidung masmur marang Allahku. 34 Pangidungku muga katrimah ing Panjenengané, aku bakal tansah bungah-bungah merga Panjenengané. 35 Wong duraka bakal katumpes, sirna saka ing bumi, wong ala bakal ora
MAZMUR 105.1-8 241 ana menèh. Dhuh nyawaku, saosa puji marang Allah! Haléluya! 105 1 Padha saosa puji sukur marang Allah, padha wartakna asmané. Para bangsa padha critanana pendamelé. 2 Padha ngidungna kaluhurané, kidungna nganggo masmur; sakèhé pakaryané kang élok padha critakna. 3 Padha bungaha déné kita iki kagungané; atiné wong kang ngabekti marang Allah, karebèn padha bungah. 4 Mareka marang Allah, nyuwun pitulungané, lan aja kendhat-kendhat anggonmu sujud ngabekti marang Panjenengané. 5 Hé para turuné Abraham, abdiné; para anaké Yakub, kang pinilih, padha ngélingana kaélokané Allah kang wis ditindakaké, lan marang putusan-putusaning keadilané. 6 (105:5) 7 Pangéran iku Allah kita; dhawuh prenatané kanggo salumahé bumi kabèh. 8 Panjenengané netepi prasetyané nganti langgeng selawasé; iya dhawuh kang kaparingaké marang sèwu turunan.
MAZMUR 105.9- 18 9 Prejanjian kang didamel karo Abraham, lan prejanjiané marang Iskak, 10 iku ditetepaké dadi prenatan marang Yakub, dadi prejanjian langgeng kanggo Israèl. 11 Pangandikané, "Kowé Dakparingi tanah Kenaan, dadi tanah pusakamu." 12 Umaté Allah cacahé lagi sethithik, tur dadi wong neneka ana ing kono. 13 Padha nglembara saka panggonané bangsa siji menyang bangsa liyané, saka kraton siji menyang kraton sijiné. 14 Panjenengané ora nglilani yèn ngantia dianiaya déning sapa-sapa; malah raja-raja ana sing diukum krana saka umat mau. 15 Pangandikané, "Para pilihan-Ku aja nganti kokgepok, lan para nabi-Ku aja koksiya-siya!" 16 Nalika Panjenengané nekakaké paceklik ing negara kono, lan sakèhé tandhon pangan rusak kabèh. 17 Panjenengané ngutus wong ndhisiki lakuné umaté, Yusuf diedol dadi batur-tukon. 18 Sikilé diblenggu, guluné diranté. 242
MAZMUR 105.19-27 19 Nganti tekan wektuné pamecané katetepan, yakuwi nalika pangandikané Allah mbeneraké Yusuf. 20 Sang Prabu ing Mesir nuli ngutus ngluwari, dililani medal déning ratuning para bangsa. 21 Didadèkaké penggedhéning kedhatoné, lan dipasrahi mengku apa sakagungané Sang Prabu kabèh. 22 Dikersakaké mréntah para penggedhé abdiné Sang Prabu ing sakersané Yusuf, sarta memulang kawicaksanan marang para pinituwané para abdi. 23 Kaya mengkono tekané Israèl ing tanah Mesir lan Yakub manggon ing tanahé Kham dadi wong neneka. 24 Pangéran banjur ndadèkaké umaté ngambra-ambra, diparingi kekuwatan ngluwihi para satruné. 25 Atiné wong Mesir digawé sengit marang umaté Allah, mula padha ngapusi marang umat mau. 26 Allah nuli ngutus Musa, abdiné, lan Harun, pilihané. 27 Padha gawé kaélokan-kaélokan saka dhawuhé Allah, lan mujijat-mujijat ana ing tanah Mesir. 243
MAZMUR 105.28-37 28 Gusti Allah nekakaké pepeteng, temah sanegara peteng ndhedhet, nanging wong Mesir ora padha ngéstokaké dhawuhé. 29 Gusti Allah banjur ndadèkaké banyu dadi getih, mula iwak-iwak ing kono padha mati kabèh. 30 Gusti Allah banjur nekakaké kodhok ing tanah kono, malah nganti padha mlebu ing kamaré Sang Prabu. 31 Pangéran ngandika, banjur laler cathak padha teka, semono uga lemut ing satlatahé negara. 32 Banjur nekakaké udan ès lan bledhèg minangka gantiné udan. 33 Wité anggur dibrukaké, mengkono uga wité anjir; lan sarupané wit-witan ing daérah kono kabèh. 34 Allah ngandika, banjur ana walang padha teka, akèhé tanpa wilangan. 35 Padha mangan sakèhé thethukulan kang ana ing negara kono, sapametuné palemahan kono diserang kabèh. 36 Pangéran numpes sakèhé anak pembarep ing tanah Mesir kono. 37 Bangsa Israèl banjur diirid metu, padha nggawa emas lan slaka, wong- 244
MAZMUR 105.38-44 wong mau kabèh padha waras lan rosa. 38 Nalika bangsa mau metu, wong Mesir padha bungah, merga wis padha ngalami giris krana saka bangsa mau. 39 Allah nggelar méga kagawé mayungi umaté, sarta geni kanggo madhangi ing wayah bengi. 40 Nalika para leluhur mau padha nyuwun daging, Gusti Allah banjur nekakaké manuk gemak akèh banget, lan umaté diwaregi nganggo roti saka langit. 41 Pangéran bengkah karang, kang metokaké banyu, iliné santer nganti dadi kali ana ing tanah mati. 42 Iki merga Panjenengané ngèngeti marang pangandikané kang suci, iya ngèngeti marang Abraham, abdiné. 43 Kaya mengkono enggoné ngirid umaté metu kalawan bungah saka tanah Mesir. 44 Padha diparingi tanahé bangsa- bangsa liya, nganti padha mangan pametuné palemahané bangsa-bangsa mau. 245
MAZMUR 105.45-106.7 45 Iku supaya bangsa Israèl padha netepana prenatané Allah lan ngèstokna angger-anggeré. Haléluya! 106 1 Haléluya! Padha saosa puji marang Allah, merga Panjenengané iku becik! Sih-kasetyané langgeng selawasé. 2 Sapa sing bisa nyritakaké pangwasané Allah, lan memuji kaluhurané kabèh? 3 Begja wong kang ngéstokaké dhawuhé, sarta tansah nindakaké kabeneran. 4 Dhuh Allah, kawula mugi Paduka èngeti; menawi Paduka mitulungi umat Paduka, kawula mugi kakatutna. 5 Supados kawula saged ningali kabegjanipun para umat pilihan Paduka, sarta tumuta bingah sesarengan kaliyan kabingahanipun umat Paduka, inggih tumuta ngluhuraken sesarengan kaliyan para kagungan Paduka. 6 Kawula sami damel dosa, sami kados leluhur kawula, kawula sami nasar sarta nglampahi piawon. 7 Para leluhur kawula nalika wonten ing Mesir sami mboten mangertos; dhateng pakaryan Paduka ingkang élok. Sami mboten ngèngeti dhateng 246
MAZMUR 106.8- 14 kathahing sih-kamirahan, ingkang Paduka ketingalaken, malah sami mbrontak wonten ing pinggiripun Seganten Teberau. 8 Éwasemanten sami Paduka wilujengaken krana saking asma Paduka piyambak, supados sami sumerepa dhateng agenging kasektèn Paduka. 9 Segara Teberau didhawuhi, temah asat, para leluhur banjur dilakokaké ana ing dhasaré segara presasat ana ing ara-ara. 10 Mengkono enggoné padha diluwari saka tangané satru, sarta diuwalaké saka tangané mungsuh. 11 Nanging banyu mau nglelepaké mungsuhé, siji waé ora ana sing kari. 12 Nalika semono para leluhur padha precaya sarta padha ngluhuraké asmané Allah. 13 Nanging padha énggal lali marang pakaryané Allah, lan padha tumindak tanpa miterang marang kersané. 14 Ana ing ara-ara samun wong-wong mau padha kedereng déning hawa- nepsuné, banjur padha nyoba marang Allah ana ing segara wedhi. 247
MAZMUR 106.15-23 15 Allah banjur maringi apa kang disuwun, nanging uga nekakaké lelara kang nggegirisi. 16 Sawisé mengkono banjur padha mèri karo Musa, uga marang Harun, abdiné Allah kang suci. 17 Bumi nuli mangap, nguntal Datan, sarta ngubur Abiram sabrayaté. 18 Nuli ana geni teka ing tengahé wong-wong, sarta ngobong para wong duraka mau. 19 Ana ing Gunung Horèb para leluhur padha gawé reca pedhèt, banjur padha sujud nyembah marang reca mau. 20 Gusti Allah, pepujané, padha dilironi rerupan sapi sing mangan suket. 21 Padha lali marang Allah, Juru Slamet, sing wis nindakaké kaélokan ana ing tanah Mesir. 22 Sarta gawé mujijat ana ing tanah mau, apa menèh pakaryan ngédab-édabi ana ing Segara Teberau. 23 Mulané Pangéran dhawuh arep numpes para leluhur, yèn ajaa Musa, wong pilihané, nengahi ing ngarsané Allah, nadhahi paukumané, supaya aja nganti padha ditumpes. 248
MAZMUR 106.24-32 24 Para leluhur padha nacad tanah sing becik, padha ora ngandel marang pangandikané Allah. 25 Malah padha grundelan ana ing kémahé, lan ora nggugu marang dhawuhé Allah. 26 Mulané Pangéran ngancam marang wong-wong mau, arep dipatèni ana ing ara-ara samun. 27 Sarta turuné bakal dibuyaraké ana ing antarané bangsa-bangsa, lan disebar menyang tanah ing endi-endi. 28 Wong-wong mau padha nyembah Baal-Péor, lan mangan sesajèn sing kanggo wong mati. 29 Srana mengkono gawé dukané Allah, merga saka pratingkahé, mulané ketekan bebaya sing ampuh. 30 Pinéhas banjur tumandang ngukum wong-wong sing padha salah, bebaya mau banjur sirna. 31 Tindaké Pinéhas mau tansah diélingi, kaétung labet kang becik, wiwit kuwi lan saterusé turun-temurun. 32 Ing sacedhaké sendhang ing Mériba, para leluhur iya padha njalari mulading paukumané Gusti Allah. Krana 249
MAZMUR 106.33-40 lelakon mau Musa nganti ketaman ing kasusahan. 33 Merga para leluhur padha mbaléla marang Rohé Allah, nganti Musa ngucapaké tembung sing ora samesthiné diucapaké. 34 Para leluhur ora numpes bangsa- bangsa sing didhawuhaké Allah supaya dipatèni. 35 Malah padha awor karo wong kapir mau, ditiru kelakuané. 36 Brahalané padha disembah, kuwi sing banjur dadi kala-jireté. 37 Para leluhur padha ngurbanaké anak-anaké lanang, lan anak-anaké wadon marang para dhemit. 38 Dadi ngwutahaké getihé wong ora salah, yakuwi getihé anak-anaké lanang lan wadon, kang disembelèh dadi sesajèn marang brahalané wong Kenaan, nganti tanahé dadi najis awit saka dosané ngwutahaké getih. 39 Srana mengkono padha najisaké awaké dhéwé, lan srana penggawéné mau padha tumindak sèdhèng. 40 Mulané bebenduné Allah mulad- mulad marang umaté, merga ora setya marang Panjenengané. 250
MAZMUR 106.41-47 41 Umaté banjur diulungaké marang tangané bangsa kapir, mula padha dijajah déning para mungsuhé. 42 Mungsuh-mungsuhé padha gawé girising atiné, nganti banjur padha teluk pasrah bongkokan. 43 Kerep Allah ngluwari umaté, nanging padha ndadra enggoné mbangkang marang Panjenengané, lan saya jero enggoné ambles ing dosané. 44 Éwasemono Panjenengané nggatèkaké marang karubedané, sarta miyarsakaké marang pesambaté. 45 Panjenengané ngèngeti marang prasetyané, supaya dadi beciké umaté, lan merga saka gedhéning sihé, umat mau ora ditégakaké. 46 Padha diparingi piwelas saka sarupané wong sing nawan umaté. 47 Dhuh Pangéran, Allah kawula, kawula mugi sami Paduka luwari, lan kawula sami kakempalna, uwal saking antawisipun bangsa-bangsa, supados kawula sami ngluhuraken asma Paduka ingkang suci, sarta memuji kaluhuran Paduka. 251
MAZMUR 106.48-107.8 48 Pinujia Pangéran, Allahé Israèl, langgeng ing selawasé, sarta umaté kabèh ngucapa: "Amin!" Haléluya! 107 1 "Padha saosa puji sokur marang Allah, awit Panjenengané iku mahaasih, sih- kasetyané langgeng selawasé." 2 Kaya mengkono pangucapé wong- wong sing padha diluwari déning Allah, saka tangané mungsuhé. 3 Lan diklumpukaké saka tanah-tanah ngamanca, saka Wétan lan saka Kulon, saka Lor lan saka Kidul. 4 Ana wong-wong sing nglembara ana ing segara wedhi, lan ing ara-ara samun, ora bisa nemokaké dalan sing tekan kutha sing kena dienggoni. 5 Wong-wong mau padha keluwèn lan kasatan, lan padha ora duwé pengarep-arep menèh. 6 Nanging sajroning karubedané banjur padha sesambat marang Allah, nuli padha diluwari saka kasangsarané. 7 Ditedahi dalan kang bener, sing tekan papan sing kena dienggoni. 8 Wong-wong padha memujia marang Allah, awit saka sih-kasetyané, lan 252
MAZMUR 107.9- 16 merga saka pakaryané kang élok tumrap para manungsa. 9 Panjenengané wis kersa maregi wong sing keluwèn, lan wong kasatan dierobi ing kabecikané. 10 Ana wong-wong sing manggon ing panggonan sing peteng dhedhet lelimengan, yakuwi wong-wong sing ditahan ana ing krangkèng karo diranté, 11 merga wis padha mbaléla marang dhawuhé Allah, sarta nampik marang pangandikané Kang Mahaluhur. 12 Mulané atiné diremuk déning Allah nganggo kasusahan; bareng padha kejlungup, ora ana sing nulungi. 13 Wong-wong mau banjur padha sesambat marang Allah sajroning karibedané, nuli padha diluwari saka kasangsarané. 14 Diluwari saka panggonan sing peteng dhedhet, sarta ranténé dicopoti. 15 Wong-wong mengkono mau padha memujia marang Allah, merga saka sih- kasetyané, lan merga saka pendamelé kang élok tumrap manungsa. 16 Sebab Panjenengané wis kersa njeboli lawang tembaga, lan mutungi palangé lawang-lawang wesi. 253
MAZMUR 107.17-26 254 17 Ana wong gemblung, sing lara merga nglakoni dosa, lan merga pialané. 18 Wong mau ora doyan mangan apa-apa, lan mèh waé mati. 19 Nanging sajroning karubedané sesambat marang Allah, banjur diluwari saka kasangsarané. 20 Allah marasaké srana pangandikané, lan ngentas wong mau saka kubur. 21 Wong mengkono padha memujia marang Allah, merga saka sih-kasetyané, lan merga saka pendamelé kang élok marang para manungsa. 22 Wong mau padha nyaosna kurban pamuji sarta nyritakna, pakaryané Allah kalawan swara kang sora. 23 Ana wong kang lelayaran nunggang prau, laku dagang ing samodra. 24 Wong mau padha weruh pakaryané Allah, lan kaélokané ana ing tengahé segara. 25 Atas dhawuhé Allah banjur ana prahara teka, kang ngumbulaké ombak. 26 Prauné mau diumbulaké ing langit lan dibanting ana ing papan kang jero, bebaya gedhé mau gawé mirising atiné.
MAZMUR 107.27-35 255 27 Wong-wong padha mumet lan lakuné sempoyongan kaya wong mendem, sakèhing ketrampilané ora ana gunané. 28 Nanging sajroning karubedané nuli padha sesambat marang Allah, banjur padha diluwari saka kasangsarané. 29 Praharané disirep, mula ombaké segara meneng. 30 Wong-wong mau nuli padha bungah, merga segarané wis anteng menèh, banjur padha diirid déning Pangéran menyang pelabuhan sing dikarepaké. 31 Wong-wong mau padha nyaosaké puji sokur marang Allah, merga saka sih-kasetyané, merga pendamelé kang élok marang manungsa. 32 Padha ngluhurna asmané ana ing pasamuwaning umaté, sarta mujia ana ing kumpulané para penggedhé. 33 Pangéran ngéwahi kali-kali dadi lemah mati, sendhang didamel lemah cengkar. 34 Lemah loh didadèkaké bumi asin, kang mengkono mau awit saka pialané sing ngenggoni. 35 Segara wedhi didadèkaké blumbang, lemah garing didadèkaké bumi sugih tuk.
MAZMUR 107.36-43 256 36 Wong keluwèn padha dipapanaké ana ing kono, banjur padha ngedegaké kutha sing dienggoni. 37 Lemahé banjur disebari lan ditanduri, lan padha gawé kebon anggur sing ngetokaké woh akèh. 38 Wong-wong mau padha diberkahi, mula banget enggoné ngambra-ambra, sarta ingon-ingoné padha digawé manak-kumanak. 39 Menawa umaté Allah kalah perang lan ditelukaké déning mungsuhé kang ambek siya. 40 Pangéran banjur damel kwirangan marang para penggedhé, padha didadèkaké wong nglambrang ana ing ara-ara samun kang tanpa dalan. 41 Nanging wong papa padha dijunjung saka kemlaratané, sarta anak-putuné padha ditangkar-tangkaraké kaya pepanthaning wedhus. 42 Para wong mursid padha weruh lan padha bungah-bungah, nanging wong duraka kabèh padha meneng waé. 43 Sapa wong sing wicaksana padha ngrasak-ngrasakna prekara mau, sarta nitènana marang sih-kasetyané Pangéran.
MAZMUR 108.1-7 108 1 Kidung masmur anggitané Dawud. (108-2) Manah kawula bingah, dhuh Allah, badhé ngrepèkaken kidung, nglagokaken kidung masmur kagem Paduka. Dhuh nyawaku, bungaha! 2 (108-3) Hé slukat lan clempung, padha tangia, srengéngé, tangia. 3 (108-4) Paduka badhé kawula puji wonten ing tengahipun para bangsa, dhuh Allah, badhé kawula kidungaken mawi masmur ing tengahipun para umat. 4 (108-5) Margi sih Paduka menika luhuripun ngungkuli langit, lan kasetyan Paduka ngungkuli inggiling méga. 5 (108-6) Dhuh Allah, Paduka mugi ngetingalaken kaluhuran Paduka, ingkang ngungkuli sakathahing langit, saha kamulyan Paduka nyrambahana salumahing bumi. 6 (108-7) Kawula mugi kawilujengaken srana pangwasa Paduka, Paduka nyembadani panyuwun kawula, mila para kekasih Paduka sami kaluwaran. 7 (108-8) Allah wis ngandika ana ing pasucèné, "Penggalih-Ku rena banget, Sikèm arep Dakpérang-pérang. Lebak 257
MAZMUR 108.8-109.1 Sukot lan Giléad arep Dakedum marang umat-Ku. 8 (108-9) Giléad iku kagungan-Ku, uga Manasyè; Éfraim dadi tutuping sirah-Ku, lan Yéhuda sasat jungkating keprabon-Ku. 9 (108-10) Moab kuwi pawisuhan-Ku, Édom bakal Dakuncali sandhal-Ku, tandha yén kagungan-Ku. Lan merga Filistéa Aku surak-surak." 10 (108-11) Sapa sing bakal ngirid aku mlebu menyang kutha sing dibètèngi? Sapa sing bakal ngirid aku menyang Édom? 11 (108-12) Dhuh Allah, menapa èstu Paduka sampun nampik dhateng kawula? Menapa Paduka mboten miyos nyarengi tentara kawula? 12 (108-13) Dhuh Allah, mugi paring pitulung nglawan dhateng mengsah kawula, awit pambiyantunipun manungsa menika tanpa gina. 13 (108-14) Merga saka sih-pitulungané Allah kita bakal dadi kendel lan prakosa, sebab Panjenengané piyambak kang bakal nelukaké satru-satru kita. 109 1 Masmur anggitané Dawud. Kanggo pemimpin penyanyi. 258
MAZMUR 109.2- 10 Dhuh Allah pepujan kawula, Paduka mugi sampun kèndel kémawon. 2 Tiyang duraka lan tiyang goroh sami moyoki kawula, lan sami criyos dora dhateng kawula. 3 Sami ngawon-awon kawula mergi saking sengit, lan sami mengsahi kawula tanpa sebab. 4 Katresnan kawula dipun wales mawi pendakwa, senajan tansah sami kawula dongakaken. 5 Kasaénan kawula dipun wales piawon, saha katresnan kawula dipun lintoni sengit. 6 Tiyang menika dipun adilana déning hakim ingkang duraka, lan kagugata déning mengsahipun. 7 Samasa dipun adili katetepna kalepatanipun, saha pandonganipun kaanggepa dosa. 8 Umuripun kacelakna, kalenggahanipun kaparingna dhateng tiyang sanès. 9 Anak-anakipun dadosa lola, tuwin sémahipun dadosa randha. 10 Anak-anakipun sami nglambranga pepriman, katundhunga saking griyanipun ingkang bibrah. 259
MAZMUR 109.11-17 11 Tiyang-tiyang ingkang nyambuti tiyang menika sami mendhetana sedaya gadhahanipun, sarta tiyang sanès sami njaraha hasiling pedamelanipun. 12 Tiyang menika sampun ngantos manggih piwelasipun tiyang, lan sampun ngantos wonten tiyang ingkang tresna dhateng anak-anakipun ingkang dados lola. 13 Anak-anakipun sami tumpesa, tuwin namanipun kasirnakna dumugi turun kaping kalih. 14 Piawoning para leluhuripun kaèngetana wonten ing ngarsanipun Allah, sarta dosaning biyungipun sampun ngantos kalebur. 15 Menika mugi tansah dipun émut- émut déning Allah, sarta sedaya ingkang wonten sesambetanipun kaliyan piyambakipun kasupèkna wonten ing bumi. 16 Sebab tiyang menika mboten naté damel kesaénan, malah ngoyak-oyak dhateng tiyang sangsara. Tiyang miskin sarta tiyang ingkang pepes manahipun badhé dipun pejahi. 17 Sarèhné remen ngucapaken ipat-ipat, mila mugi ketamanana ipat-ipatipun 260
MAZMUR 109.18-23 piyambak. Margi mboten remen berkah, mila berkah inggih tebiha saking piyambakipun. 18 Ipat-ipat dipun anggéa kados rasukan, sarta rumasuka ing badanipun kados toya, lan kados lisah ing balungipun. 19 Ipat-ipat wau dadosa kados sinjang ingkang dipun kemulaken, lan kados sabuk ingkang kanggé ningseti penganggénipun. 20 Kadosa mekaten Allah enggènipun ngganjar tiyang ingkang sami nglawan kawula, sarta ingkang wicantenipun awon dhateng kawula. 21 Nanging menggah kawula dhuh Pangéran, mugi Paduka ganjar kesaénan krana asma Paduka, mugi kawula kapitulungana, margi Paduka menika loma, asih lan setya. 22 Kawula tiyang kesrakat lan mlarat, sarta manah kawula sakit sanget. 23 Kawula presasat ayang-ayang ing wanci sonten, mboten dangu malih badhé sirna, kawula badhé katut ing angin kados walang. 261
MAZMUR 109.24-31 262 24 Dhengkul kawula sléyat-sléyot, mergi saking enggèn kawula pasa, sarta badan kawula kera, telas gajihipun. 25 Mila kawula tansah dipun gegujeng déning tiyang menika, saben ningali kawula sami gèdhèg-gèdhèg. 26 Dhuh Pangéran, Allah kawula, kawula mugi Paduka pitulungi, mugi Paduka luwari krana saking sih-kasetyan Paduka. 27 Dhuh Allah, supados tiyang wau sami sumerepa, bilih Paduka ingkang nindakaken menika, inggih Paduka piyambak. 28 Kajengipun sami ngipat-ipati, nanging Paduka mugi mberkahi. Kajengipun ingkang nguya-uya kawula kwirangan, nanging kawula abdi Paduka sageda bingah. 29 Tiyang-tiyang ingkang sami nglawan dhateng kawula samia kisinan, lan sami kasandhangana kwirangan kados déné jubah. 30 Aku bakal saos puji sokur marang Allah nganggo swara kang sora. Panjenengané bakal dakluhuraké ana ing pakumpulané umaté. 31 Merga Panjenengané wis mbélani wong miskin, lan ngluwari saka wong-
MAZMUR 110.1-5 wong sing nibakaké paukuman pati marang wong-wong mau. 110 1 Masmur anggitané Dawud. Pangandikanipun Allah dhateng Gusti kula mekaten, "Pinaraka ana ing tengen-Ku nganti tumekané mungsuh-mungsuhmu wis padha Dakdadèkaké ancik-anciké tlapakanmu." 2 Allah badhé ngulungaken jungkating keprabon dhateng Panjenengan saking Sion, Paduka nindakna pangrèh Paduka ing tengahing mengsah Paduka. 3 Ing dinten Paduka nglempakaken wadyabala nglawan mengsah-mengsah Paduka, umat Paduka badhé tumut perang kalayan manasuka. Kados déné ebun ing wanci énjing umun-umun, kados mekaten para nènèman kagungan Paduka badhé sami sowan ing ngarsa Paduka, ing redi-redi ingkang suci. 4 Gusti Allah sampun janji kalayan supaos ingkang mboten badhé dipun keduwungi, mekaten, "Kowé iku dadi Imam ing selawas-lawasé, manut tatanané Mèlkisèdèk." 5 Pangéran wonten ing tengen Paduka, samasa duka Allah numpes raja-raja kalayan bebendunipun. 263
MAZMUR 110.6-111.5 6 Pangéran nindakaken pengadilan ing tengahipun para umat, mila saenggèn- enggèn wonten pepejah pating glasah. Para raja ing pundi kémawon badhé dipun telukaken. 7 Sang Prabu badhé ngunjuk toya saking lèpèn ing sapinggiring margi, temah badhé kakiyataken lan angsal kemenangan. 111 1 Haléluya! Gusti Allah arep dakpuji kalawan gumolonging atiku, ana ing pakumpulané wong mursid lan ing ara-ara samun. 2 Pakaryané Allah iku sarwa gedhé lan élok, patut dititipriksa déning sakèhing wong kang tresna marang Panjenengané. 3 Samubarang sing ditindakaké kuwi agung lan mulya, sarta pengadilané selawasé bener. 4 Panjenengané ora ngersakaké kita nglalèkaké marang pendamelé kang élok-élok, Panjenengané asih-mirma lan welasan. 5 Para wong kang ngabekti padha diparingi pangan, prejanjiané dièngeti langgeng selawasé. 264
MAZMUR 111.6-112.3 6 Pangwasaning pakaryané ditedahaké marang umaté, srana maringaké tanahé bangsa-bangsa liya dadi tanah pusakané. 7 Samubarang sing ditindakaké kuwi bener lan adil; apa sadhawuhé kena diprecaya. 8 Selawas-lawasé ora owah gingsir babar-pisan, sebab dhasaré kabeneran lan kautaman. 9 Umaté wis diluwari, lan prejanjiané karo umat mau tetep ing selawas-lawasé. Panjenengané suci lan mahakwasa. 10 Carané olèh kawicaksanan yakuwi srana ngabekti marang Allah; kabèh wong kang nglakoni dhawuhé kaparingan budi lan nalar kang wicaksana. Pinujia asmané ing selawas-lawasé. 112 1 Haléluya! Begja wong sing ngabekti marang Allah, sing kesengsem nglakoni dhawuhé Pangéran. 2 Anak-putuné bakal gedhé kawibawané ana ing bumi, sarta padha diberkahi déning Pangéran. 3 Brayaté bakal ngalami kalubéran lan olèh kasugihan, kabecikané bakal tetep ing selawasé. 265
MAZMUR 112.4-113.3 4 Wong sing atiné jujur, samasa kepetengan, mesthi kaplethèkan pepadhang, yakuwi wong sing dhemen wèwèh, welasan lan adil. 5 Wong sing dhemen wèwèh lan awèh utangan, sing ngrumati barang-darbèké kanthi temen. 6 Wong mursid tansah dièngeti déning Allah, sedyaning atiné bakal keturutan. 7 Piala ora bakal ndadèkaké kuwatiré, atiné mantep, gedhé pengandelé marang Allah. 8 Wong mau ora wedi utawa kuwatir, malah yakin yèn satruné bakal kalah. 9 Loma pawèwèhé marang wong miskin, kabecikané bakal lestari, mula wibawané lan kaurmatané bakal saya tambah. 10 Ndeleng sing mengkono, wong duraka bakal nepsu karo nggeget untu. Banjur sirna, apa sapengarep-arepé wong duraka bakal lebur. 113 1 Haléluya! Hé para abdiné Pangéran, padha pujinen asmané Allah! 2 Asmané Allah pinujia-pujia, wiwit saiki tekan ing selawasé. 3 Asmané Allah pinuji-pujia, saka Wétan tekan Kulon tetep ing selawasé. 266
MAZMUR 113.4-114.4 267 4 Allah luhur ngungkuli sakèhé para umat, kamulyané ngungkuli sakèhé langit. 5 Sapa kang madhani Pangéran, Allah kita, kang ngedhaton ing ngaluhur. 6 Kang kersa tumelung mirsani marang kang ana ing ngisor, kang ana ing langit lan ing bumi? 7 Wong papa dijunjung saka ing lebu, lan wong mlarat saka ing bladheran. 8 Diprenahaké ing sandhuwuré para penggedhé, bebarengan karo para pengarepé bangsané. 9 Wong wadon sing gabug diparingi kabegjan ing omahé, merga diberkahi anak pirang-pirang. Haléluya! 114 1 Nalika bangsa Israèl budhal saka tanah Mesir, turuné Yakub metu saka tengahé bangsa ngamanca. 2 Yéhuda dadi umaté Allah kang dipilih, lan Israèl dadi kagungané. 3 Segara Teberau bareng weruh banjur mlayu, lan Kali Yardèn mandheg anggoné mili. 4 Gunung-gunung padha lelumpatan kaya wedhus lanang, tengger-tengger padha lincak-lincak kaya cempé!
MAZMUR 114.5-115.5 5 Hé segara, yagéné kowé kokmlayu? Hé Kali Yardèn, yagéné kowé mandheg anggonmu mili? 6 Hé gunung-gunung! Yagéné kowé lelumpatan kaya wedhus lanang? Hé tengger-tengger! Yagéné kowé lincak-lincak kaya cempé? 7 Hé bumi! Gemetera ana ing ngarsané Pangéran, ana ing ngarsané Allahé Yakub, 8 kang ndadèkaké karang malih dadi blumbang, lan watu atos dadi sendhang. 115 1 Dhuh Allah, sampun dhateng kawula, inggih sampun dhateng kawula, namunga asma Paduka kémawon ingkang kamulyakaken, awit saking sih lan kasetyan Paduka. 2 Kénging menapa para umat ngantos sami mungel mekaten, "Allahé wong kuwi ana ing ngendi?" 3 Allah kita ana ing swarga; Panjenengané nindakaké apa sakersané. 4 Brahalané para umat digawé saka slaka utawa emas, garapané tangané manungsa. 5 Padha duwé cangkem, nanging ora bisa clathu, padha duwé mripat, nanging ora bisa ndeleng. 268
MAZMUR 115.6- 13 269 6 Padha duwé kuping, nanging ora bisa ngrungu, padha duwé irung, nanging ora bisa ngambu. 7 Padha duwé tangan, nanging ora bisa nggrayang, padha duwé sikil, nanging ora bisa mlaku, gurungé ora bisa ngetokaké swara. 8 Para wong sing nggawé lan sing precaya, dadia kaya brahala mengkono kuwi. 9 Hé Israèl! Kowé precayaa marang Allah! Panjenengané sing mitulungi lan dadi tetamèng. 10 Hé turuné Harun, precayaa marang Allah! Panjenengané sing mitulungi lan dadi tetamèng. 11 Hé wong kang ngabekti marang Allah! Padha precayaa marang Panjenengané. Panjenengané sing mitulungi lan dadi tetamèng. 12 Allah ènget marang kita, kersa paring berkah, bakal mberkahi turuné Israèl, bakal mberkahi turuné Harun. 13 Bakal mberkahi para wong kang ngabekti marang Allah, wong cilik bareng karo wong gedhé.
MAZMUR 115.14-116.5 14 Allah uga marengaké kowé padha tangkar-tumangkar, iya kowé lan anak-putumu. 15 Kowé padha kaberkahana déning Allah, kang nitahaké langit lan bumi. 16 Swarga iku kagungané Allah piyambak, nanging bumi kaparingaké marang manungsa. 17 Wong mati padha ora ngluhuraké Allah, semono uga kabèh wong sing wis medhun ing alam sepi. 18 Nanging kita kang isih urip, kita arep memuji marang Allah, wiwit saiki tekan selawasé. Haléluya! 116 1 Aku tresna marang Allah, merga Panjenengané miyarsakaké pandongaku. 2 Panjenengané nyembadani panyuwunku, saben aku ndedonga marang Panjenengané. 3 Aku dikubengi lan diserang déning bebaya pati, sarta ngalami karubedan lan kasusahan. 4 Aku banjur ndedonga marang Allah, "Dhuh Allah, Paduka mugi ngluwari!" 5 Allah iku mahasetya lan saé penggalihé, Allah kita ambek welasan. 270
MAZMUR 116.6- 16 6 Panjenengané ngayomi wong sing presaja. Samasa aku apes, Panjenengané banjur mitulungi aku. 7 Dhuh nyawaku, puliha tentrem menèh, sebab Allah wis damel saé marang kowé. 8 Allah wis ngluwari aku saka ing pati, wis nyegah luh metu saka mripatku, lan nahan sikilku saka sesandhungan. 9 Mulané salakuku bakal ana ing ngarsané Allah, iya selawasé aku urip ana ing donya. 10 Pengandelku tetep, senajan aku ngucap, "Aku kasiksa banget." 11 Utawa saka wediku muni, "Manungsa kabèh tukang ngapusi." 12 Apa sing kena dakenggo males Pangéran, merga kabecikané marang aku? 13 Aku arep nyaosaké kurban unjukan marang Allah, minangka saos panuwun anggoné wis mitulungi aku. 14 Aku arep ngluwari kaulku marang Allah ana ing kumpulané umaté. 15 Patiné wong sing dikasihi kuwi gedhé pengajiné ana ing ngarsané Allah. 16 Dhuh Allah, kawula menika abdi Paduka, kawula ngabdi dhateng Paduka, 271
MAZMUR 116.17-118.3 sami kados biyung kawula anggènipun ngabdi dhateng Paduka. Paduka sampun ngluwari kawula saking bebaya pejah. 17 Kawula badhé nyaosaken kurban pamuji dhateng Paduka, sarta kurbaning pandonga kawula. 18 Dakluwari ujarku marang Allah ana ing ngarepé kumpulané umaté, 19 ana ing platarané Pedalemané Allah, ana ing tengah kutha Yérusalèm. Haléluya! 117 1 Hé sakèhé para umat, padha saosa puji marang Allah. 2 Hé sakèhé para bangsa, Panjenengané padha luhurna, awit sih-kadarmané marang kita iku gedhé banget, sarta kasetyané Allah kuwi langgeng selawasé. Haléluya. 118 1 Padha saosa puji marang Allah, sebab Panjenengané saé, penggalihé lan sih-kasetyané langgeng selawasé. 2 Umat Israèl padha ngucapa, "Sih-kasetyané iku langgeng selawasé!" 3 Para imam padha ngucapa, "Sih- kasetyané iku langgeng selawasé!" 272
MAZMUR 118.4- 12 4 Para wong kang ngabekti marang Allah padha ngucapa, "Sih-kasetyané iku langgeng selawasé!" 5 Sajroning karubedan aku nyebut marang Allah, Allah nuli njurungi pesambat-Ku, lan aku iya banjur kaparingan luwar. 6 Allah nunggil karo aku, aku bakal ora wedi, manungsa bisa gawé apa marang aku? 7 Allah nunggil karo aku sarta paring pitulungan, mulané aku bakal nganggep rèmèh wong sing padha sengit marang aku. 8 Luwih becik ngungsi marang Allah, ketimbang karo ngendelaké manungsa. 9 Luwih becik ngungsi marang Allah, ketimbang karo njagakaké para penggedhé. 10 Aku dikepung déning sakèhé mungsuhku, nanging kabèh padha dakgempur nganggo pangwasané Allah. 11 Aku dikepung nganti rapet, nanging kabèh dakgempur nganggo pangwasané Allah. 12 Anggoné ngepung aku kaya tawon, nanging kabèh padha kebrongot kaya 273
MAZMUR 118.13-20 eri kobong ing geni, kabèh dakgempur nganggo pangwasané Allah. 13 Aku diserang sarosané nganti aku kalah, nanging Allah mitulungi aku. 14 Aku digawé rosa lan sentosa, Panjenengané dakluhuraké nganggo masmur, merga Panjenengané mitulungi aku. 15 Ing omahé wong kang ngabekti marang Allah, wong-wongé padha surak-surak saka bungahé, merga wis kaparingan kemenangan, pangucapé, "Kemenangan iki pendamelé Allah kang mahakwasa. 16 Pangwasané sing paring kemenangan, pangwasané ana ing sajroning peprangan!" 17 Aku bakal ora mati, aku tetep urip lan bakal nyritakaké pakaryané Allah. 18 Allah banget anggoné ngajar marang aku, nanging aku ora nganti ditégakaké mati. 19 Aku bukakna lawangé Pedalemané Allah, aku arep mlebu nyaosaké puji sokur marang Allah. 20 Iki gapurané Allah, mung wong mursid kena mlebu mréné. 274
MAZMUR 118.21-28 21 Dhuh Allah, kawula memuji dhateng Paduka, margi Paduka sampun nyembadani panyuwun kawula, sarta Paduka paringi pitulungan. 22 Watu kang ditampik déning ahli gawé omah, ketitik dadi watu sing penting dhéwé. 23 Kuwi merga saka pendamelé Allah, sarta nggumunaké kanggoné kita. 24 Iki dina kamenangan peparingé Allah, mulané ayo padha bungah-bungah lan seneng-seneng! 25 Dhuh Allah, mugi mitulungi kawula, kawula mugi Paduka luwari. Kawula kaparingana kemenangan, dhuh Allah. 26 Binerkahana Panjenenganipun ingkang rawuh atas asmanipun Allah! Aku mujèkaké berkah marang kowé kabèh saka Pedalemané Allah. 27 Pangéran iku Allah, Panjenengané nindakaké kabecikan marang kita, kéwan sing arep kanggo kurban cancangen ana ing sunguné mesbèh, karo jèjèra ngubengi mesbèh kuwi. 28 Paduka menika Allah kawula, mila kawula puji. Kawula badhé nyariyosaken kaluhuran Paduka. 275
MAZMUR 118.29-119.8 29 Padha saosa puji marang Allah, merga Panjenengané saé penggalihé, lan sih-kadarmané langgeng selawasé. 119 1 Begja wong sing resik uripé, sing uripé manut angger-anggeré Allah. 2 Begja wong sing padha netepi marang pepèngeté Allah; sarta sing ngungsi marang Panjenengané kalawan gumolonging atiné. 3 Lan ora nglakoni piala, nanging nglakoni pitedahé Allah. 4 Paduka piyambak ingkang ndhawuhaken pepakèn-pepakèn menika, supados dipun tetepana kanthi temen-temen. 5 Kados menapa kepéngin kawula netepi dhawuh Paduka kalayan setya. 6 Menawi kawula nggatosaken dhawuh- dhawuh Paduka, temtu kawula mboten badhé kwirangan. 7 Paduka badhé kawula puji kalayan trus ing manah, samasa kawula nyinau prenatan Paduka ingkang adil menika. 8 Kawula badhé netepi prenatan Paduka, mugi Paduka sampun ngantos nilar kawula. 276
MAZMUR 119.9- 17 9 Kadospundi caranipun tiyang nèm-nèman saged gesang kalayan jujur, kejawi namung menawi netepi pangandika Paduka? 10 Paduka ingkang kawula padosi kalayan gumolonging manah, sampun ngantos kawula Paduka tégakaken nylèwèng nilar dhawuh Paduka. 11 Dhawuh Paduka kawula simpen ing manah, supados kawula mboten damel dosa dhateng Paduka. 12 Dhuh Allah, Paduka pinuji-pujia, kawula mugi Paduka wulang bab prenatan-prenatan Paduka. 13 Kawula badhé gentos nyariyosaken kalayan swanten sora sakathahing dhawuh Paduka wau. 14 Kawula èstokaken kalayan bingah dhawuh-dhawuh Paduka, ngungkuli menawi kawula gadhah sawernining raja-brana. 15 Dhawuh Paduka kawula tliti, piwulang Paduka kawula uji. 16 Kawula remen dhateng dhawuh Paduka. Dhawuh-dhawuh Paduka mboten badhé kawula supèkaken. 17 Paduka mugi maringi kasaénan dhateng kawula, kang abdi; supados 277
MAZMUR 119.18-25 kawula gesang lan mbangun-turut dhateng dhawuh Paduka. 18 Mripat kawula mugi Paduka elèkaken, supados kawula saged ningali kaleresan, kaleresan ingkang élok wonten ing dhawuh Paduka. 19 Kawula namung sekedhap wonten ing donya ngriki, pramila dhawuh-dhawuh Paduka sampun ngantos Paduka dhelikaken tumrap kawula. 20 Manah kawula ngantos-antos kepéngin mangertos dhawuh Paduka. 21 Tiyang angkuh Paduka ukum, kénginga laknat tiyang ingkang nasar, nilar dhawuh Paduka. 22 Kawula mugi kaluwarana saking pamoyok lan panyia-nyia margi kawula netepi dhawuh lan pepènget Paduka. 23 Senajan para pengageng sami sarembag nglawan dhateng kawula, éwasemanten abdi Paduka inggih ngraos-ngraosaken dhawuh Paduka. 24 Dhawuh pepènget Paduka menika sami dados kabingahan saha juru pirembag kawula. 25 Kawula kasoran nggléthak wonten ing lebu, mugi kawula Paduka gesangaken malih miturut janji Paduka. 278
MAZMUR 119.26-34 279 26 Kawula nerangaken menapa ingkang kawula lampahi, ngantos Paduka lajeng paring wangsulan. 27 Kawula mugi kawulanga bab dhawuh Paduka, supados kawula ngraosaken kaélokan Paduka. 28 Manah kawula sedhih margi saking prihatos; mugi Paduka kiyataken miturut janji Paduka. 29 Kawula mugi kasingkirna saking margi ingkang nasar, lan kasumerepna dhateng dhawuh Paduka, awit saking sih-palimirma Paduka. 30 Kawula milih ngambah margi ingkang leres, sarta nggatosaken dhateng putusan-putusan Paduka. 31 Kawula rumaket dhateng dhawuh- dhawuh Paduka, dhuh Allah, mugi sampun Paduka wirangaken. 32 Kawula badhé netepi dhawuh Paduka, awit Paduka paring tambahing pangertosan dhateng kawula. 33 Dhuh Allah, kawula kasumerepna suraosipun angger-angger Paduka, sarta badhé kawula turut ing selaminipun. 34 Kawula kaparingana pangertosan dhateng dhawuh-dhawuh Paduka,
MAZMUR 119.35-41 sarta badhé kawula tetepi kalayan gumolonging manah. 35 Kawula kasagedna mbangun-turut dhateng dhawuh Paduka, awit menika ingkang kawula remeni. 36 Manah kawula kadamela kasengsem dhateng dhawuh pangandika Paduka, ketimbang remen dhateng prekawis ingkang nistha. 37 Mripat kawula mugi Paduka cegah saking sumerep barang ingkang tanpa gina. Paduka mugi nandukaken kesaénan dhateng kawula miturut janji Paduka. 38 Mugi kersa netepi janji ingkang Paduka paringaken dhateng kawula, abdi Paduka, inggih janji ingkang Paduka paringaken dhateng tiyang mursid. 39 Kawula kaluwarana saking kanisthan ingkang damel geteré manah kawula; sebab prenatan Paduka menika sedaya saé. 40 Kawula remen mbangun-turut dhateng dhawuh pangandika Paduka. Kawula kaparingana gesang énggal, ingkang remen dhateng kaleresan Paduka. 41 Dhuh Allah, mugi ngetingalna sih-kawelasan Paduka dhateng kawula, 280
MAZMUR 119.42-49 kawula kapitulungana miturut janji Paduka. 42 Supados kawula saged mangsuli dhateng tiyang ingkang ngawon-awon kawula, sebab kawula ngendelaken dhateng pangandika Paduka. 43 Kawula kadamela tansah wicanten kalayan leres, sebab kawula suméndhé dhateng kaleresan Paduka. 44 Mila kawula badhé tansah netepi dhawuh pangandika Paduka langgeng selaminipun. 45 Kawula badhé gesang kalayan bébas, margi dhawuh Paduka ingkang kawula padosi. 46 Senajan wonten ing ngarsanipun para raja pisan, kawula badhé medharaken dhawuh pangandika Paduka, sarta mboten badhé isin. 47 Kawula badhé kesengsem dhateng dhawuh Paduka, ingkang kawula remeni. 48 Dhawuh Paduka kawula urmati lan kawula senengi, piwulang Paduka badhé kawula raos-raosaken. 49 Paduka mugi ngèngeti janji-janji, ingkang Paduka paringaken dhateng kawula, abdi Paduka, menika ingkang 281
MAZMUR 119.50-57 Paduka dadosaken pengajeng-ajeng kawula. 50 Salebeting nandhang kasisahan kawula betah kalipur; kawula kagesangna malih déning janji Paduka. 51 Tiyang-tiyang angkuh tansah moyoki kawula, éwasemanten kawula mboten naté nilar dhawuh pangandika Paduka. 52 Dhuh Allah, kawula tansah kèngetan dhateng kaleresan Paduka saking kina mila, lajeng angsal panglipur. 53 Kawula nepsu sanget dhateng tiyang awon, ingkang nerak angger-angger Paduka. 54 Salebeting gesang kawula ing donya kados tiyang neneka menika, kawula ngrakit kekidungan bab angger-angger Paduka. 55 Ing wanci dalu kawula ènget dhateng Paduka, sarta ngraos-ngraosaken dhawuh pangandika Paduka. 56 Kawula rumaos begja salebeting ngraos-ngraosaken angger-angger Paduka. 57 Dhuh Pangéran, namung Paduka ingkang dados idham-idhamaning manah 282
MAZMUR 119.58-64 kawula, kawula badhé ngèstokaken dhawuh Paduka sedaya. 58 Adreng panyuwun kawula dhateng Paduka, supados melasi kawula, kados ingkang Paduka dhawuhaken piyambak. 59 Kawula ngraos-ngraosaken lampah kawula, lan kawula janji badhé nglampahi pitedah Paduka. 60 Kawula énggal-énggal, tanpa ngendhé-endhé ngèstokaken dhawuh Paduka. 61 Tiyang duraka sami pasang kala-jiret kanggé kawula, nanging kawula mboten kesupèn dhateng dhawuh Paduka. 62 Tengah ndalu kawula tangi memuji dhumateng Paduka, margi dhawuh- dhawuh Paduka menika ingkang leres. 63 Kawula dados kancanipun sakathahing tiyang ingkang ngabekti dhateng Paduka, sarta ingkang netepi dhawuh Paduka. 64 Dhuh Allah, salumahing bumi kalubèran sih-kadarman Paduka, kawula mugi Paduka wulang bab dhawuh Paduka. 283
MAZMUR 119.65-72 65 Dhuh Allah, Paduka sampun netepi janji Paduka, lan sampun maringaken kasaénan dhateng kawula, abdi Paduka. 66 Kawula mugi Paduka paringi kawicaksanan lan pangertosan, sebab kawula pitados dhateng dhawuh Paduka. 67 Sadèrèngipun kawula manggih sangsara, lampah kawula kesasar, nanging samenika kawula ngèstokaken pangandika Paduka. 68 Paduka menika saé ing penggalih, sarta tansah maringi kasaénan; kawula mugi Paduka wulang netepi dhawuh-dhawuh Paduka sedaya. 69 Tiyang angkuh sami goroh ing ngatasipun kawula, mangka kawula netepi pepakèn Paduka kalawan gumolonging manah. 70 Tiyang-tiyang menika sami ndableg, nanging menggah kawula, dhawuh-dhawuh Paduka menika dados kabingahan kawula. 71 Enggèn kawula sampun kasangsara menika maédahi, sebab ndadosaken kawula nyinau dhawuh Paduka. 72 Dhawuh peparing Paduka menika maédahi dhateng kawula, ngungkuli sakathahing emas lan slaka ing bumi. 284
MAZMUR 119.73-79 73 Paduka ingkang nitahaken kawula lan yasa badan kawula, mugi paring kawicaksanan supados kawula mangertos dhateng dhawuh Paduka. 74 Para tiyang ingkang ngabekti dhateng Paduka, sami ningali kawula kalayan bingah, margi kawula ngandel dhateng janji-janji Paduka. 75 Kawula mangertos, dhuh Allah, bilih dhawuh Paduka menika leres, saha enggèn Paduka ngajar kawula menika margi saking sih-kaleresan Paduka. 76 Kasetyan Paduka menika mugi dadosa panglipur kawula, kados janji Paduka dhateng kawula, kang abdi. 77 Kawula kaparingana sih-rahmat Paduka, supados kawula gesang, margi namung Torèt Paduka menika ingkang dados kabingahan kawula. 78 Tiyang angkuh ingkang damel pandakwa palsu dhateng kawula badhé sami kwirangan, nanging menggahing kawula, kawula badhé ngraos-ngraosaken piwulang Paduka. 79 Para tiyang ingkang ngabekti dhateng Paduka saha mangertos dhateng dhawuh Paduka, sami ngguyubana kawula. 285
MAZMUR 119.80-86 80 Kawula kasagedna mbangun-turut dhateng dhawuh Paduka kalayan éklasing manah, sarta katebihna saking kwirangan. 81 Kawula ngajeng-ajeng pangluwaran peparing Paduka, pangandika Paduka ingkang kawula ajeng-ajeng, 82 Mripat kawula pendul saking ngajeng-ajeng dhateng katetepaning janji Paduka, pangucap kawula, "Mbénjing menapa Paduka rawuh paring pitulungan dhateng kawula?" 83 Senajan kawula sampun tanpa gina kados impes ingkang garing kisut, éwasemanten inggih mboten supé dhateng dhawuh Paduka. 84 Kantun pinten umuripun abdi Paduka? Mbénjing menapa enggèn Paduka badhé ngadili tiyang-tiyang ingkang nyia-nyia kawula? 85 Tiyang angkuh ingkang mboten miturut ing dhawuh-dhawuh Paduka, menika sami ndhudhuk jugangan kanggé kawula. 86 Sakathahing dhawuh Paduka menika leres, kawula dipun oyak-oyak tanpa sebab, pramila mugi Paduka pitulungi. 286
MAZMUR 119.87-93 87 Mèh-mèh kémawon tiyang-tiyang wau badhé mejahi kawula, éwasemanten kawula mboten nilar dhateng dhawuh Paduka. 88 Kawula mugi Paduka lestantunaken gesang, awit saking sih-katresnan Paduka, supados kawula saged netepi dhawuh Paduka. 89 Dhuh Allah, sih-kadarman Paduka, menika langgeng kados wonten ing swarga. 90 Kasetyan Paduka menika turun- temurun, bumi Paduka papanaken kalayan sentosa, mila lestantun selaminipun. 91 Sedaya tumitah lestantun sepriki, margi saking prenatan Paduka; sawernining tumitah sami dados abdi Paduka. 92 Menawi angger-angger Paduka mboten dados kabingahan kawula, mesthi kawula sampun sami tiwas déning karibedan. 93 Kawula badhé mboten kesupèn dhateng dhawuh Paduka ing selami- laminipun, awit inggih menika marginipun Paduka nggesangaken kawula. 287
MAZMUR 119.94-100 94 Kawula menika kagungan Paduka, pramila mugi Paduka pitulungi, awit ingkang kawula angen-angen menika dhawuh Paduka. 95 Tiyang duraka sami ndingkik kawula, badhé dipun tumpes, mangka ingkang kawula manah menika dhawuh Paduka. 96 Kautamènipun manungsa menika wonten watesipun, nanging dhawuh Paduka menika sampurna, tanpa wangenan. 97 Kawula remen sanget dhateng dhawuh-dhawuh Paduka, sadinten- dinten tansah kawula raos-raosaken. 98 Dhawuh Paduka paring kawicaksanan dhateng kawula, ngantos ngungkuli satru-satru kawula, margi dhawuh Paduka dumunung wonten ing manah kawula ing selaminipun. 99 Pangertosan kawula langkung kathah ketimbang kaliyan guru-guru kawula, margi kawula ngraos-ngraosaken piwulang Paduka. 100 Kawula langkung wicaksana ketimbang kaliyan tiyang-tiyang sepuh, margi kawula netepi dhawuh Paduka. 288
MAZMUR 119.101- 108 101 Kawula nyingkiri sawernining pendamel awon, awit kawula badhé ngèstokaken dhawuh Paduka. 102 Kawula mboten nyimpang saking dhawuh Paduka, awit Paduka menika guru kawula. 103 Iba manisipun raosing pangandika Paduka, ngungkuli legining madu wonten ing ilat kawula. 104 Dhawuh Paduka paring kapinteran dhateng kawula, pramila kawula sengit dhateng pendamel nasar. 105 Pangandika Paduka menika dados dilah ing ngajenging suku kawula, sarta dados pepadhang tumraping margi kawula. 106 Kawula sampun supaos lan inggih badhé kawula tetepi, bilih kawula badhé ngèstokaken dhawuh Paduka ingkang sipat leres menika. 107 Dhuh Allah, sanget-sanget enggèn kawula tinindhes, mugi kawula Paduka paringi gesang, laras kaliyan janji Paduka. 108 Dhuh Allah, mugi kersa nampi pamuji sokur kawula, lan mugi kersa memulang dhateng kawula bab dhawuh Paduka. 289
MAZMUR 119.109- 116 109 Gesang kawula tansah ngadhepi bebaya, nanging kawula mboten supé dhateng dhawuh Paduka. 110 Tiyang duraka sami masangi kala dhateng kawula, éwadéné kawula mboten nylèwèng saking dhawuh Paduka. 111 Dhawuh Paduka menika pusaka kawula ingkang langgeng; awit menika dados kabingahaning manah kawula. 112 Kawula sampun mantep badhé ngèstokaken dhawuh Paduka, selami kawula gesang. 113 Kawula éwa dhateng tiyang ingkang mboten setya dhateng Paduka, nanging kawula remen dhateng dhawuh Paduka. 114 Paduka menika pengayoman lan tetamèng kawula, kawula ngantos-antos dhateng janji Paduka. 115 Hé para wong kang seneng nylèwèng, padha sumingkira saka aku, aku arep netepi dhawuhé Allahku. 116 Kawula mugi Paduka sentosakaken, laras kaliyan janji Paduka; supados kawula gesang sarta sampun ngantos kwirangan menggahing pengajeng-ajeng kawula. 290
MAZMUR 119.117- 123 117 Kawula mugi Paduka cepengi supados wilujeng, sarta tansah kesengsem dhateng dhawuh Paduka. 118 Sakathahing tiyang ingkang nylèwèng saking dhawuh Paduka, menika sami tanpa aji ing ngarsa Paduka; paékanipun menika tanpa gina. 119 Sakathahipun tiyang duraka sami Paduka bucal kados larahan, mila kawula remen dhateng dhawuh Paduka. 120 Badan kawula gemeter awit saking ajrihipun dhateng Paduka, kawula ajrih sanget dhateng paukuman Paduka. 121 Kawula sampun ngèstokaken sakathahing dhawuh lan kaleresan Paduka, sampun ngantos kawula Paduka ulungaken ing tanganipun tiyang ingkang nganiaya. 122 Paduka mugi kersa nanggel kawilujenganipun abdi Paduka, amrih saénipun. Tiyang angkuh sampun ngantos nganiaya dhateng kawula. 123 Mripat kawula cecengklungen dhateng pitulungan ingkang Paduka janjèkaken, sarta ngantos-antos katetepaning janji Paduka ingkang adil. 291
MAZMUR 119.124- 131 292 124 Abdi Paduka kaganjara ingkang laras kaliyan sih-kadarman Paduka, sarta mugi Paduka wulang dhawuh Paduka. 125 Kawula menika abdi Paduka, mugi Paduka paringi pangertosan, murih kawula mangertos dhateng pepènget Paduka. 126 Dhuh Allah, sampun wekdalipun Paduka tumindak, margi tiyang sami nerak dhawuh Paduka. 127 Kawula remen dhateng dhawuh Paduka, ngungkuli emas ingkang saé piyambak. 128 Sakathahing dhawuh Paduka menika kawula anggep leres, nanging sawernining panylèwèng saking dhawuh Paduka, kawula sengiti. 129 Piwulang Paduka menika élok ngédab-édabi, mila kawula èstokaken kalawan gumolonging manah. 130 Ketrangan bab pangandika Paduka menika paring pepadhang, lan kawicaksanan tumrap tiyang ingkang mboten gadhah pangertosan. 131 Saking remen kawula dhateng pangandika Paduka, kawula ngantos megap-megap.
MAZMUR 119.132- 140 132 Mugi kersa nolèh dhateng kawula kalayan sih-rahmat Paduka, kados enggèn Paduka mirsani dhateng sedaya tiyang ingkang asih dhateng Paduka. 133 Kawula mugi Paduka jagi sampun ngantos dhawah, sampun ngantos kawula Paduka tégakaken, sampun ngantos dipun kwaosi déning piawon. 134 Kawula mugi kaluwarana saking tiyang ingkang nindhes dhateng kawula, mila kawula badhé ngèstokaken dhawuh Paduka. 135 Kawula mugi Paduka berkahi srana enggèn kawula nunggil Paduka, lan nampèni piwulang bab dhawuh Paduka. 136 Kawula sedhih nangis crocosan, margi saking kathahipun tiyang ingkang mboten netepi dhawuh Paduka. 137 Dhuh Allah, Paduka menika adil, lan dhawuh Paduka menika leres. 138 Prenatan peparing Paduka, menika adil lan leres sedaya. 139 Manah kawula bentèr kados urubing latu, margi satru kawula sami nglirwakaken dhawuh Paduka. 140 Janji Paduka menika mantep sanget, mila kawula géndholi saèstu. 293
MAZMUR 119.141- 147 141 Kawula tiyang alit sarta mboten kajèn, nanging mboten supé dhateng dhawuh Paduka. 142 Pengadilan Paduka menika leres langgeng selaminipun, mekaten ugi dhawuh Paduka menika dhapur kayektosan. 143 Kawula ngalami karibedan tuwin giris, nanging dhawuh Paduka sami dados kabingahan kawula. 144 Pepènget-pepènget Paduka menika selaminipun leres, kawula kaparingana pangertosan, supados kawula tetep gesang. 145 Kawula ndedonga kalawan gumolonging manah, dhuh Allah, mugi Paduka sembadani, sarta kawula badhé netepi dhawuh Paduka. 146 Kawula sesambat dhateng Paduka, mugi kawula Paduka pitulungi, kawula badhé ngèstokaken dhawuh pepènget Paduka. 147 Ing wanci énjing umun-umun kawula sampun tangi sesambat nyuwun pitulungan, kawula namung ngajeng-ajeng kelampahaning janji Paduka. 294
MAZMUR 119.148- 154 295 148 Sedalu muput kawula mboten tilem, ngraos-ngraosaken pangandika Paduka. 149 Dhuh Allah, mugi miyarsakaken pandonga kawula, awit saking sih- kadarman Paduka, sarta kawula mugi kalestantunaken gesang, miturut prenatan Paduka. 150 Tiyang ingkang ngangkah damel awon dhateng kawula sampun sami nyelak, inggih tiyang-tiyang ingkang nylèwèng saking dhawuh Paduka. 151 Nanging dhuh Allah, Paduka menika celak, lan dhawuh Paduka menika sedaya leres. 152 Sampun lami kawula mangertos bilih dhawuh Paduka menika kanggé selami-laminipun. 153 Paduka mugi mirsani dhateng kesrakatan kawula, sarta kawula kaluwarana, awit kawula mboten supé dhateng dhawuh-dhawuh Paduka. 154 Paduka mbélanana prekawis kawula, saha kawula mugi Paduka luwari, menapa malih mugi Paduka lestantunaken gesang miturut janji Paduka.
MAZMUR 119.155- 162 296 155 Tiyang awon mboten badhé Paduka pitulungi, margi sami mboten netepi dhawuh Paduka. 156 Dhuh Allah, sih-piwelas Paduka menika kathah, kawula mugi Paduka lestantunaken gesang miturut janji Paduka. 157 Kathah tiyang ingkang nguya-uya kawula, nanging kawula mboten nylèwèng saking pepènget Paduka. 158 Kawula éwa dhateng tiyang ingkang sami seneng goroh, déné sami mboten ngèstokaken dhawuh Paduka. 159 Paduka mugi mirsani, bilih kawula remen dhateng dhawuh Paduka! Dhuh Allah, mugi Paduka nglestantunaken kawula gesang, awit saking sih- kadarman Paduka. 160 Isining pangandika Paduka menika kayektosan, lan dhawuh-dhawuh Paduka menika sedaya leres selami-laminipun. 161 Kawula dipun kuya-kuya déning para pengageng tanpa sebab, nanging manah kawula namung ajrih dhateng pangandika Paduka. 162 Kawula bingah awit saking janji Paduka, kados tiyang ingkang angsal jarahan kathah.
MAZMUR 119.163- 170 163 Kawula sengit dhateng tembung goroh, nanging remen dhateng dhawuh-dhawuh Paduka. 164 Kawula memuji Paduka sedinten kaping pitu, margi dhawuh-dhawuh Paduka menika leres. 165 Tiyang ingkang remen dhateng dhawuh-dhawuh Paduka, menika sami ngalami katentreman, lan mboten wonten ingkang murugaken sami dhawah. 166 Dhuh Allah, kawula ngajeng-ajeng pitulungan Paduka, sarta nglampahi dhawuh Paduka. 167 Kawula mbangun-turut dhateng pepènget-pepènget Paduka, inggih menika ingkang kawula remeni. 168 Pepènget lan dhawuh Paduka menika sami kawula tetepi. Paduka pirsa sedaya ingkang kawula lampahi. 169 Dhuh Allah, pesambat kawula kaaturaken wonten ing ngarsa Paduka, kawula kaparingana pangertosan cocog kaliyan janji Paduka. 170 Pesambat kawula mugi Paduka piyarsakaken, kawula mugi kaentasna miturut janji Paduka. 297
MAZMUR 119.171-120.1 171 Lambé kawula badhé memuji Paduka, margi Paduka sampun mulangaken dhawuh Paduka dhateng kawula. 172 Kawula badhé ngidungaken dhawuh- dhawuh Paduka, awit dhawuh-dhawuh Paduka menika leres. 173 Asta Paduka mugi cumepak mitulungi kawula, awit kawula remen dhateng dhawuh-dhawuh Paduka. 174 Dhuh Allah, pitulungan Paduka ingkang kawula ajeng-ajeng, saha dhawuh-dhawuh Paduka ndadosna kabingahan kawula. 175 Kawula mugi kaparingana gesang, supados kawula memuji dhateng Paduka, saha dhawuh Paduka dadosa pitulungan kawula. 176 Kawula menika kesasar kados ménda ingkang ketriwal. Paduka kersaa rawuh madosi kawula, abdi Paduka, margi kawula mboten nglirwakaken dhawuh Paduka. 120 1 Kidung jiarah. Sajroning karubedanku aku sesambat marang Allah, banjur disembadani. 298
MAZMUR 120.2-121.3 299 2 Dhuh Allah, mugi nguwalaken kawula saking tiyang ingkang seneng goroh, lan tiyang ingkang ngapusi. 3 Hé wong goroh, kowé bakal dikapakaké déning Allah? Saiba enggonmu bakal diwales déning Allah! 4 Ngagem panahé kang ampuh, lan nganggo mawa sing mengangah. 5 Adhuh cilaka aku, manggon ing antaramu; iku padha karo manggon ing tanah Mèsèkh, kaya manggon ing antarané wong Kédar. 6 Lawas temen enggonku manggon bebarengan karo wong sing sengit karo urip rukun. 7 Aku seneng rukun, lan saben-saben aku ngucap bab pirukun, wong-wong mau padha milih perang. 121 1 Kidung jiarah. Mripatku ndeleng marang gunung- gunung; pitulunganku asalé saka ing ngendi? 2 Pitulunganku asalé saka Allah, kang nitahaké langit lan bumi. 3 Panjenengané bakal ora négakaké kowé tiba; kang ngreksa kowé bakal siyaga.
MAZMUR 121.4-122.5 300 4 Kang ngreksa Israèl ora bakal ngantuk utawa saré. 5 Allah kang ngreksa kowé, Allah iku pengayomanmu; Panjenengané ana ing sandhingmu lan ngreksa marang kowé. 6 Ing wayah awan kowé ora bakal kepanasen déning srengéngé, utawa ing wayah bengi déning rembulan. 7 Kowé bakal direksa déning Allah, kauwalaké saka sakèhé bebaya, Panjenengané bakal mitulungi kowé. 8 Allah bakal ngreksa mlebu-metumu, wiwit samengko tekan ing selawasé. 122 1 Kidung jiarah anggitané Dawud. Aku bungah menawa ana wong ngajak aku, "Ayo padha munggah menyang Pedalemané Allah." 2 Hé Yérusalèm, saiki aku wis tekan kéné, ngadeg ing sajroning gapuramu. 3 Yérusalèm kuwi kutha sing kabangun éndah, ditata rapi ngresepaké. 4 Para bangsa padha jiarah mréné, yakuwi taler-taleré Israèl, padha saos sokur marang Pangéran, cocog karo dhawuhé. 5 Para ratuné Israèl turuné Dawud, padha pinarak ing kéné, ngadili umaté.
MAZMUR 122.6-123.3 301 6 Padha nyuwuna katentreman kanggo Yérusalèm: "Diganjara karaharjan sakèhé wong kang tresna marang Yérusalèm. 7 Tentrem rahayu anaa ing sajroning bètèngmu, karaharjan anaa ing kedhatonmu." 8 Krana saka para sedulur lan para mitraku aku ngucap, "Tentrem rahayu anaa ing kowé!" 9 Krana saka Pedalemané Pangéran, Allahku, aku bakal tansah nyenyuwun kanggo keslametanmu! 123 1 Kidung jiarah. Dhuh Allah, kawula tumenga dhateng Paduka, ingkang pinarak wonten ing swarga. 2 Kados mripating abdi ningali dhateng astaning bendaranipun, sarta mripatipun réncang èstri ngawasaken astaning bendaranipun èstri, kados mekaten mripat kawula ningali dhateng Pangéran, Allah kawula, ngantos-antos rentahing sih-piwelasipun. 3 Dhuh Allah, kawula mugi sami Paduka welasi, inggih mugi Paduka welasi, margi kawula sampun mboten betah dipun sewenang-wenang.
MAZMUR 123.4-125.1 302 4 Kawula sampun mboten tahan nampi, pamoyokipun tiyang-tiyang angkuh. 124 1 Kidung jiarah anggitané Dawud. Yèn ajaa Allah piyambak kang ngreksa marang kita, kaya apa kaanan kita hé, Israèl? 2 "Yèn ajaa Allah piyambak kang ngayomi kita, nalika kita padha diserang, déning mungsuh-mungsuh kita, 3 kita mesthi wis diuntal urip-uripan, sajroning mulad-mulading nepsuné marang kita. 4 Kita mesthi kakéntiraké déning banjir, lan mesthi wis padha kleleb; 5 kita mesthi wis padha kesilep ing sajroning ombak sing molak-malik." 6 Pinuji-pujia Allah kang ora ngulungaké kita supaya kasirnakaké déning mungsuh. 7 Kita padha oncat kaya manuk saka kalané wong mikat, kalané rantas, kita nuli padha bébas. 8 Pitulungan kita iki asalé saka Allah kang nitahaké langit lan bumi. 125 1 Kidung jiarah. Sakèhé wong kang precaya marang Allah, kuwi padha kaya Gunung Sion, kang ora obah-obah, langgeng selawasé.
MAZMUR 125.2-126.3 2 Kaya déné Yérusalèm dikepung ing gunung, kaya mengkono anggoné Allah ngreksa marang umaté, wiwit saiki tekan selawasé. 3 Wong ala ora bakal suwé anggoné njajah tanahé wong mursid, supaya wong mursid mau aja nganti kepeksa nindakaké piala. 4 Dhuh Allah, Paduka mugi maringi kasaénan dhateng tiyang ingkang saé, inggih tiyang-tiyang ingkang netepi dhawuh Paduka. 5 Nanging tiyang duraka mugi Paduka sirnakaken sareng kaliyan tiyang ingkang nilar dhawuh Paduka. Israèl kaparingana tentrem rahayu! 126 1 Kidung jiarah. Nalika Allah ngulihaké kita menyang Yérusalèm, rasané kaya wong ngimpi. 2 Nalika semono kita padha ngguyu lan surak-surak merga saka bungah kita. Bangsa-bangsa liya padha kandha, "Allah wis gawé kaélokan gedhé kanggo bangsa kuwi." 3 Pancèn, Allah wis nindakaké kaélokan kanggo kita! Iba begja kita! 303
MAZMUR 126.4-127.4 304 4 Dhuh Allah, Paduka mugi mangsulaken kawontenan kawula, kados jawah ingkang mangsulaken lèpèn asat. 5 Tiyang ingkang nyebar wiji kalayan nangis, mesthi badhé ngundhuh kalayan surak-surak. 6 Lungané karo nangis nggawa wiji sing bakal disebar, baliné karo bungah, ngusung panènané. 127 1 Kidung jiarah anggitané Suléman. Menawa dudu Allah kang yasa omah, tanpa gawé tukangé olèhé nggarap. Menawa dudu Allah kang ngreksa marang negara, tanpa gawé wong jaga anggoné melèk. 2 Tanpa gawé enggonmu tangi umun- umun, enggonmu nglakoni melèk tekan tengah wengi, enggonmu mangan pametuné kasusahan, yèn dudu Allah kang nindakaké, sebab para kekasihé Allah padha kaparingan sajroning lagi turu. 3 Anak-anak lanang kuwi peparingé Allah, wohing wetengan kuwi ganjarané. 4 Kaya panah ing tangané prejurit, kaya mengkono anak lanang tumraping bapak nalika nomé.
MAZMUR 127.5-129.1 5 Begja wong sing duwé panah akèh kaya mengkono, wong mau bakal ora isin samasa ketemu lawanané ana ing gedhong musawarah. 128 1 Kidung jiarah. Begja saben wong sing ngabekti marang Allah, lan sing ngambah dalan pitedahé. 2 Kowé bakal mangan pametuné pegawéanmu, uripmu bakal kebak kabungahan lan mubra-mubru. 3 Rabimu bakal kaya wit anggur sing awoh ana ing njero omah. Lan anak-anakmu lanang presasat wit-wit zaitun nom, kang ngepung ing méjamu. 4 Kaya mengkono kena dipesthèkaké wong kang ngabekti marang Allah enggoné kaberkahan. 5 Allah mberkahana kowé saka ing Sion, sarta kowé muga weruha kutha Yérusalèm, saya tambah makmur, sajegmu urip. 6 Karomenèh dawaa umurmu menangana anak-putumu. Tentrem rahayu anaa ing Israèl! 129 1 Kidung jiarah. Pangucapé Israèl, "Banget enggonku diganggu ing wong, wiwit nom mula. 305
MAZMUR 129.2-130.2 306 2 Anggonku nandhang karubedan wiwit aku isih nom, nanging aku ora bisa dikalahaké. 3 Gegerku ditatoni nganti jero, presasat sawah sing diluku. 4 Nanging Allah kang mahaadil ngluwari aku saka bandané wong duraka." 5 Wong sing sengit marang Sion bakal kwirangan lan digawé mundur. 6 Wong mau bakal kaya suket sing thukul ing payoné omah, sing alum sadurungé dibedhol. 7 Yèn dierit ora ana sagegem, yèn dibongkok ora dadi sabopongan. 8 Wong sing liwat ora ana sing nggatèkaké, karo muni, "Allah mberkahana kowé. Kowé dakpujèkaké becik atas asmané Allah." 130 1 Kidung jiarah. Saking telenging batos ingkang putek, kawula sesambat dhateng Paduka, dhuh Allah. 2 Dhuh Gusti, mugi miyarsakaken panjerit kawula! Pesambat kawula nyuwun pitulungan, mugi Paduka sembadani!
MAZMUR 130.3-131.2 3 Menawi Paduka ngèngeti dhateng piawonipun tiyang, dhuh Pangéran, sinten ingkang saged lestantun? 4 Nanging Paduka sampun paring pangapunten, supados tiyang sami ajrih dhateng Paduka. 5 Aku ngarep-arep marang pitulungané Allah, aku ngandel karo janjiné. 6 Enggonku nganti-anti marang Pangéran cecengklungen, ngluwihi wong jaga ngarep-arep wayah ésuk. 7 Israèl, ngandela marang Pangéran, awit Panjenengané iku asih-darma, lan selawasé kersa paring pitulungan. 8 Panjenengané bakal mitulungi Israèl, umaté, uwal saka sakèhé dosané. 131 1 Kidung jiarah anggitané Dawud. Dhuh Allah, kawula sampun mboten angkuh malih, saha sampun nilar watak gemunggung. Kawula mboten nggayuh dhateng ingkang inggil-inggil, sarta mboten mbujeng dhateng prekawis-prekawis ingkang mokal tumraping kawula. 2 Kosokwangsulipun, kawula sampun marem lan tentrem; presasat laré ingkang mèndel wonten ing 307
MAZMUR 131.3-132.8 308 géndhongané biyungipun, inggih mekaten tentreming nyawa kawula. 3 Precayaa marang Allah, hé Israèl, wiwit saiki lan ing selawasé! 132 1 Kidung jiarah. Dhuh Allah, Paduka mugi ngèngeti dhateng Dawud lan sakathahing kangèlanipun. 2 Mugi ngèngeti dhateng janjinipun, inggih dhateng sumpahipun dhateng Paduka, Allahipun Yakub. 3 "Kawula mboten badhé wangsul mlebet ing griya, utawi mapan tilem ing patileman kawula, 4 (132:3) 5 menawi kawula dèrèng manggihaken panggènan kanggé Pangéran, inggih dalem kagem ingkang Mahakwaos, Allahipun Yakub." 6 Ana ing Bètléhèm kita wis padha ngrungu bab Pethining Prejanjian, kang ana ing tanah lebak ing daérah Yéarim. 7 Pangucap kita, "Payo kita padha mlebu marang Pedalemané Allah, padha sujud ana ing ngarsané dhamparé." 8 Dhuh Allah, Paduka mugi rawuh ing papan palereman Paduka, ing ngriku wonten Pethining Prejanjian,
MAZMUR 132.9- 14 pretandhaning pangwaos Paduka, saha mugi dedalem ing ngriku selaminipun. 9 Imam-imam Paduka mugi selaminipun nindakaken kaleresan, saha umat Paduka sami surak-suraka awit saking bingahipun. 10 Mugi Paduka sampun nampik dhateng pandonganipun abdi Paduka Dawud, sampun nampik dhateng raja ingkang Paduka jebadi. 11 Allah wis dhawuh marang Dawud kanthi supaos, kang mesthi ora dibatalaké, pangandikané, "Turunira bakal Daklungguhaké ana ing dhamparmu. 12 Angger turunmu tetep ngèstokaké janji-Ku, sarta sakèhé prenatan kang Dakwulangaké marang dhèwèké. Dadiné anak-putuné turunmu mau iya bakal padha lungguh ing dhamparmu, ing selawas-lawasé." 13 Sebab Allah wis milih Sion, dikersakaké dadi Pedalemané. 14 Pangandikané, "Ana ing kéné pakèndelan-Ku selawasé, iya ing kéné pedaleman-Ku, iya mengkono kersa-Ku. 309
MAZMUR 132.15-134.1 15 Sion bakal Dakcukupi kebutuhané kalawan lubèr, wongé mlarat bakal Dakwaregi nganggo roti. 16 Para imamé bakal Dakberkahi ing samubarang pegawéan kang dilakoni; sarta wong mursid bakal padha surak-surak déning bangeté bungahé. 17 Ana ing kono anak-turuné Dawud bakal Dakdadèkaké raja agung salah siji, ratu jebadan-Ku iku bakal Daklestarèkaké pepréntahané. 18 Mungsuhé bakal nandhang kwirangan, nanging kratoné Dawud bakal lestari tentrem lan makmur." 133 1 Kidung jiarah anggitané Dawud. Iba éndahé lan ngresepaké, menawa umaté Allah uripé padha rukun. 2 Upamané kaya lenga jebad adi sing ndlèwèr saka sirahé Harun banjur mudhun ana ing jénggoté, nelesi guluné jubahé. 3 Kuwi kaya ebuné Gunung Hèrmon sing mili nelesi gunungé Sion. Ana ing kono Allah ndhawahaké berkahé, urip langgeng ing selawasé. 134 1 Kidung jiarah. Ayo padha memuji marang Allah, hé 310
MAZMUR 134.2-135.7 sakèhé para abdiné, kang ngladosi ing Pedalemané Allah ing wayah bengi. 2 Padha ndedongaa ana ing Pedalemané karo ngulukaké tanganmu, sarta memujia marang Pangéran! 3 Pangéran kang nitahaké langit lan bumi, mberkahana kowé saka ing Sion! 135 1 Haléluya! Pujinen asmané Allah, hé para abdiné kabèh, 2 kang padha teka ngladosi ana ing Pedalemané Allah, lan ana ing platarané. 3 Padha saosa puji marang Allah, sebab Allah iku becik, asmané padha kidungna nganggo masmur, sebab asmané iku élok. 4 Allah wis milih Yakub, iya Israèl dadi kagungané piyambak. 5 Satemené aku wis ngerti yèn Allah iku Mahaluhur, kaluhurané ngungkuli para déwa. 6 Allah nindakaké apa sing dadi kersané ana ing swarga lan ing bumi, ing segara lan ing samodra jembar. 7 Panjenengané ndadèkaké mendhung mumbul ing pungkasané bumi, nitahaké bledhèg bareng lan udan, lan angin diwetokaké saka simpenané. 311
MAZMUR 135.8- 17 8 Ana ing Mesir Panjenengané numpes pembarepé manungsa lan kéwan. 9 Ana ing kana Panjenengané gawé mujijat lan kaélokan, ngukum Sang Prabu lan para abdiné kabèh. 10 Panjenengané nelukaké bangsa- bangsa gedhé, lan matèni raja-raja kang kwasa, kayata: 11 Sihon, ratuné bangsa Amori, Og, ratuné bangsa Basan, lan sakèhé kraton ing tanah Kenaan, 12 sarta tanahé diparingaké dadi darbèké Israèl, umaté. 13 Dhuh Allah, Paduka selaminipun tetep dipun wartosaken, badhé dipun damel misuwur, ngantos turun-temurun. 14 Awit Allah ngreksa marang umaté, sarta melasi marang para kawulané. 15 Brahalané para bangsa wujud slaka utawa emas, gawéaning tangané manungsa. 16 Padha duwé cangkem, nanging ora bisa clathu, padha duwé mripat, nanging ora bisa ndeleng. 17 Padha duwé kuping, nanging ora bisa ngrungu, uga cangkemé ora ana ambekané. 312
MAZMUR 135.18-136.4 18 Para wong sing gawé padha dadia kaya brahalané mau, mengkono uga sakèhé wong sing ngendelaké marang brahala. 19 Hé wong Israèl, padha saosa puji marang Allah, hé para umaté Allah, padha memujia asmané. 20 Hé para wong Lèwi, padha saosa puji marang Allah, padha ngluhurna asmané, hé sakèhé wong kang ngabekti marang Panjenengané. 21 Pangéran kasaosana puji ana ing Sion, Panjenengané kang ngedhaton ing Yérusalèm. Haléluya! 136 1 Padha saosa puji marang Allah, awit Panjenengané iku becik, sih-kasetyané langgeng selawasé. 2 Padha saosa puji marang Allahé para allah, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 3 Padha saosa puji marang Gustiné para gusti, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 4 Mung Panjenengané piyambak kang nindakaké kaélokan gedhé, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 313
MAZMUR 136.5- 14 5 Panjenengané nitahaké langit kanthi kawicaksanan, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 6 Kang ngedegaké bumi ana ing dhasaring segara, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 7 Kang nitahaké srengéngé lan rembulan, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 8 Iya srengéngé kang ngwasani rina, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 9 Sarta rembulan lan lintang-lintang sing ngwasani wengi, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 10 Kang nekakaké pepati marang anak mbarepé wong Mesir, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 11 Israèl banjur diirid metu saka ing kono, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 12 Srana astané kang rosa lan lengené kang sekti, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 13 Kang miyak banyuné Segara Teberau, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 14 Israèl nuli disabrangaké metu ing segara mau, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 314
MAZMUR 136.15-24 15 Kang nglelepaké Raja Pringon sawadyabalané ing Segara Teberau, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 16 Kang ngirid lakuné ana ing segara wedhi, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 17 Kang perang lan ngalahaké raja gedhé-gedhé, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 18 Kang matèni ratu-ratu sing kwasa, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 19 Yaiku Sihon ratuné bangsa Amori, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 20 Lan Og ratu ing Basan, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 21 Tanahé banjur diparingaké dadi tanah pusaka, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 22 Iya dadi tanah pusakané Israèl, umaté, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 23 Iya Allah kang ngèngeti marang kita sajroning kita kasoran, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 24 Kang ngrebat kita saka tangané mungsuh kita, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 315
MAZMUR 136.25-137.6 316 25 Kang paring pangan marang sakèhing tumitah, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 26 Padha saosa puji marang Allah ing swarga, awit sih-kasetyané langgeng selawasé. 137 1 Samasa kèlingan Sion, aku banjur padha ndhéprok karo nangis, ana ing pinggiring kali-kali ing Babil. 2 Clempung-clempungku padha dakgantung ana ing wit arabah sing ana ing kono. 3 Sebab ana ing kono aku padha dikon wong-wong sing nawan aku, supaya nglagokaké kekidungan; wong sing padha nyia-nyia aku padha akon aku bungah-bungah, pangucapé, "Aku padha kidungna kidungé Sion!" 4 Kepriyé bisaku ngidungaké kidungé Allah ana ing tanah manca? 5 Dhuh Yérusalèm, menawa aku lali marang kowé, tanganku tengen dadia apus! 6 Ilatku kelèta karo cethakku, menawa aku lali karo kowé, yakuwi menawa Yérusalèm ora dakmulyakaké dadi pucaking kabungahanku.
MAZMUR 137.7-138.3 7 Dhuh Allah, Paduka mugi ènget dhateng bangsa Édom, ingkang nalika Yérusalèm karisak mungel, "Gempuren, gempuren sing tandhes, jugrugna nganti tekan pondhasiné pisan!" 8 Hé Babil, kowé bakal digempur; begja wong sing males penggawému sing ala marang aku. 9 Begja wong sing bakal nyekel bayi-bayimu, banjur dibantingi ing watu, nganti pecah sirahé. 138 1 Anggitané Dawud. Dhuh Allah, Paduka badhé kawula puji, kalayan gumolonging manah. Wonten ing ngajengipun para allah, kawula badhé ngidungaken masmur dhumateng Paduka. 2 Kawula badhé sujud madhep dhateng Pedaleman Paduka ingkang suci, saha memuji dhumateng asma Paduka, awit saking sih lan kasetyan Paduka, lan ngetingalaken bilih asma Paduka saha dhawuh Paduka menika luhur ngungkuli samukawis. 3 Samasa kawula sesambat, Paduka nyembadani, saha nyantosakaken manah kawula. 317
MAZMUR 138.4-139.2 318 4 Dhuh Allah, sakathahing para raja ing bumi badhé saos puji sokur dhateng Paduka, mergi sampun sami mireng bab janji Paduka. 5 Sarta sami badhé ngidungaken bab pangrèh Paduka, awit ageng kaluhuranipun Allah. 6 Senajan Allah iku luhur, éwadéné menggalihé marang wong asor, lan wong gemunggung dititèni. 7 Menawi kawula ngalami karibedan, Paduka ngampingi kawula. Mengsah- mengsah kawula ingkang sami nepsu sami Paduka lawan, saha kawula sami kapitulungan déning pangwaos Paduka. 8 Dhuh Allah, Paduka badhé ngrampungaken prekawis kawula sedaya; sih-kasetyan Paduka menika langgeng selaminipun. Paduka sampun ngantos nilar pakaryan ingkang sampun Paduka wiwiti. 139 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi. Dhuh Allah, Paduka sampun njajagi sarta pirsa menggah kawontenan kawula. 2 Kawula linggiha lan ngadega, Paduka nguningani, senajan saking katebihan Paduka pirsa saosiking manah kawula.
MAZMUR 139.3- 11 319 3 Kawula nyambut-damela utawi ngasoa Paduka pirsa, samukawis ingkang kawula tindakaken Paduka tliti. 4 Sebab sadèrèngipun ilat kawula kumecap, sedaya sampun Paduka uningani, dhuh Allah! 5 Kawula Paduka apit-apit saking wingking lan saking ngajeng, sarta kawula tansah kaungkulan déning asta Paduka. 6 Kawruh ingkang mekaten menika inggil sanget tumraping kawula, ngantos mboten saged kawula nalar. 7 Saupami badhé ngoncati Roh Paduka, dhateng pundi enggèn kawula badhé mlajeng, nilar tingal Paduka? 8 Saupami minggah dhateng swarga, Paduka wonten ing ngriku; utawi medhak ing kuburanipun tiyang pejah, Paduka inggih wonten ing ngriku. 9 Kawula mabura dhateng tebing Wétan pisan, sarta manggèn ing pinggiring bumi ingkang Kilèn piyambak. 10 Paduka inggih wonten ing ngriku nuntun kawula, saha asta Paduka mitulungi kawula. 11 Saupami kawula mungela, awakku kalimputana ing pepeteng, utawi,
MAZMUR 139.12-16 pepadhang kang nglimputi aku dadia wengi, 12 nanging pepeteng wau inggih mboten dados peteng tumraping Paduka, dalu inggih sami padhangipun kados siyang, pepeteng inggih sami kados pepadhang. 13 Inggih Paduka ingkang nitahaken saben péranganing badan kawula. Paduka ingkang mangun kawula wonten ing guwa-garbanipun biyung kawula. 14 Paduka kawula puji, margi enggèn kawula katitahaken élok nggumunaken. Iba élokipun sekathahing pakaryan Paduka, prekawis menika kawula akeni saèstu. 15 Paduka pirsa nalika balung-balung kawula kawangun, nalika kawula katitahaken wonten ing pasingidan, sarta tuwuh presasat kasulam wonten panggènan ingkang samar; Paduka pirsa kawula wonten ing ngriku. 16 Paduka pirsa kawula, sadèrèngipun kawula lair, sarta sakathahing dinten- dinten ingkang pinesthi kanggé kawula sampun kacathet wonten ing Kitab Paduka; sadèrèngipun kelampahan setunggal-tunggala. 320
MAZMUR 139.17-23 17 Dhuh Allah, iba angèlipun nggayuh penggalih Paduka, iba kathahing cacahipun. 18 Menawi badhé kawula wical temtu langkung kathah tinimbang wedhi. Menawi kawula nglilir, kawula taksih wonten ing ngarsa Paduka. 19 Dhuh Allah, tiyang duraka mugi Paduka tumpes, tiyang ingkang remen ngwutahaken rah mugi kasingkirna saking kawula. 20 Mekaten ugi tiyang ingkang wicanten nggorohi Paduka, inggih ingkang ngawon-awon dhateng asma Paduka. 21 Dhuh Allah, tiyang ingkang sami sengit dhateng Paduka, menapa mboten kawula sengiti? Tiyang ingkang mbaléla dhateng Paduka, inggih mesthi kawula sengiti sanget. 22 Kawula sengiti saèstu, sarta kawula anggep mengsah. 23 Dhuh Allah, kawula mugi Paduka titi- priksa, Paduka pirsani kawontenanipun ing sanyatanipun, kawula mugi Paduka uji, saha sapengangen-angen kawula mugi Paduka uningani. 321
MAZMUR 139.24-140.6 322 24 Mugi Paduka priksa, menapa lampah kawula nylèwèng, nunten Paduka tuntun ing margi ingkang langgeng. 140 1 Masmur anggitané Dawud kanggo pemimpin penyanyi. (140-2) Dhuh Allah, kawula mugi Paduka uwalaken saking tiyang awon, sarta Paduka reksa sampun ngantos dhawah ing tanganipun tiyang ingkang remen nganiaya. 2 (140-3) Ingkang sami ngenam-enam piawon wonten ing manah, lan saben dinten ngojok-ojoki ngawontenaken tukar-paben. 3 (140-4) Ilatipun presasat ilaté sawer, tembungipun presasat wisané sawer mandi. 4 (140-5) Dhuh Allah, Paduka mugi ngluwari kawula saking tanganipun tiyang duraka, saking tiyang ingkang remen nganiaya, ingkang ngangkah njégal kawula. 5 (140-6) Tiyang angkuh sami masangi kala kanggé nyrimpung kawula, sami masang jeplakan lan jaring samergi-mergi kanggé njiret kawula. 6 (140-7) Unjukku marang Allah mengkéné, "Paduka menika Allah
MAZMUR 140.7- 12 kawula, dhuh Allah, mugi miyarsakaken dhateng pesambat kawula!" 7 (140-8) Dhuh Allah, Pangéran pitulungan kawula ingkang sentosa. Paduka sampun ngreksa dhateng kawula ing salebeting peprangan. 8 (140-9) Dhuh Allah, mugi sampun njurungi pikajengipun tiyang duraka, rancanganipun damel piawon mugi kagagalna. 9 (140-10) Mengsah-mengsah kawula mugi sampun Paduka paringi kemenangan, pangancamipun dhateng kawula mugi kadhawahna dhateng piyambakipun piyambak. 10 (140-11) Mugi kaesokna mawa murub! Sami kacemplungna ing sumur, ngantos mboten saged mentas selami-laminipun. 11 (140-12) Tiyang ingkang remen mitenah mugi sampun ngantos lestantun manggèn ing negari. Tiyang ingkang remen nyia-nyia kabujenga déning piawonipun piyambak ngantos sirna babar-pisan. 12 (140-13) Dhuh Allah, kawula sumerep bilih Paduka badhé paring keadilan dhateng tiyang ingkang 323
MAZMUR 140.13-141.4 kasiya-siya, sarta mbéla prekawisipun tiyang papa. 13 (140-14) Saèstu para tiyang mursid badhé sami memuji dhateng asma Paduka, sarta tiyang mursid badhé lestantun manggèn wonten ing ngarsa Paduka. 141 1 Masmur anggitané Dawud. Dhuh Allah, kawula nyebut dhateng Paduka, kawula mugi énggal Paduka rawuhi. Mugi miyarsakaken pesambat kawula. 2 Pandonga kawula mugi kaanggepa kurban dupa wonten ing ngarsa Paduka, enggèn kawula ngangkat tangan kawula mugi kaanggepa kurban ing wanci sonten. 3 Dhuh Allah, mugi kersa njagi dhateng lambé kawula, korining lambé kawula mugi Paduka reksa. 4 Manah kawula mugi katebihna saking pepénginan ingkang awon, sarta nglampahi pendamel-pendamel duraka, utawi tumut-tumut damel duraka kados tiyang ingkang murangsarak. Mugi sampun ngantos kawula tumut nedha pasegahanipun ingkang éca-éca. 324
MAZMUR 141.5- 10 325 5 Kajengipun kawula dipun gebag, tuwin dipun welèhaken déning tiyang mursid, menika kula anggep katresnan. Nanging kawula badhé nampik kaurmatan saking tiyang duraka, margi kawula mboten kèndel-kèndel ndedonga nglawan dhateng piawon-piawonipun. 6 Menawi para pengagengipun sami kabanting saking pèrèng-pèrèngipun parang, para umat badhé mangertos bilih tembung kawula menika nyata. 7 Kados séla ingkang dipun pecah lan dipun remuk ing siti, inggih mekaten balungipun tiyang menika badhé sami pating glasah wonten ing sangajenging luwang kuburan. 8 Nanging kawula tetep pitados dhateng Paduka, dhuh Pangéran, Allah kawula, kawula ngungsi dhateng Paduka, mugi Paduka oncataken saking pejah! 9 Kawula mugi Paduka reksa sampun ngantos kénging ing kala ingkang dipun pasang kanggé kawula, inggih jiretipun tiyang-tiyang awon. 10 Tiyang duraka sami dhawaha ing kala-jiretipun piyambak, nanging kawula mlampaha terus kanthi wilujeng.
MAZMUR 142.1-6 142 1 Kidung isi piwulang anggitané Dawud nalika ana ing guwa; wujud pandonga. (142-2) Aku ngunjukaké pandonga marang Allah kanthi swara sora, seru anggonku nyenyuwun marang Panjenengané. 2 (142-3) Pesambatku dakesokaké ana ing ngarsané, sakèhé karibedanku dakaturaké kabéh. 3 (142-4) Samasa manah kawula semplah, Paduka ingkang nedahaken kawula, menapa ingkang kedah kawula tindakaken. Ing margi ingkang kawula ambah, mengsah-mengsah kawula sami masang kala-jiret. 4 (142-5) Sareng kawula nolèh ngiwa nengen, mboten wonten tiyang ingkang ngaruhaken kawula. Kawula mboten gadhah pangungsèn, mboten wonten tiyang ingkang mrihatosaken kawula. 5 (142-6) Dhuh Allah, dhateng Paduka kawula sesambat, atur kawula, "Paduka menika Pangungsèn kawula, inggih namung Paduka ingkang kawula betahaken, kanggé gesang kawula ing donya menika." 6 (142-7) Paduka mugi miyarsakaken pesambat kawula, margi kawula mboten 326
MAZMUR 142.7-143.4 gadhah daya kekiyatan malih. Kawula mugi kauwalaken saking tiyang-tiyang ingkang nguya-uya dhateng kawula, awit kekiyatanipun ngungkuli kekiyatan kawula. 7 (142-8) Kawula mugi Paduka luwari saking raos semplah kawula, supados kawula saged memuji asma Paduka. Para tiyang mursid badhé sami ngepang kawula kalayan bingah, menawi Paduka nandukaken kawelasan dhateng kawula. 143 1 Masmur anggitané Dawud. Dhuh Allah, mugi miyarsakaken pandonga kawula, mugi paring wangsulan awit saking sih-kasetyan saha kaleresan Paduka! 2 Abdi Paduka mugi sampun Paduka tarik dhateng pengadilan, sebab ing antawisipun tiyang gesang mboten wonten setunggal kémawon ingkang resik wonten ing ngarsa Paduka. 3 Kawula dipun oyak-oyak déning mengsah kawula, sarta dipun banting ing siti, kasèlèhaken ing pakunjaran ingkang peteng, presasat tiyang ingkang kaukum pejah. 4 Mila pikiran kawula dados bibrah, lan manah kawula semplah sanget. 327
MAZMUR 143.5- 10 5 Kawula ènget dhateng kawontenan ing jaman rumiyin, ngraos-ngraosaken sakathahing pendamel Paduka, sarta ngènget-ènget menapa ingkang Paduka tindakaken. 6 Kawula lajeng ngegaraken tangan kawula ndedonga dhateng Paduka; nyawa kawula ngorong dhateng Paduka, kados siti ingkang garing. 7 Dhuh Allah, kawula mugi énggal Paduka paringi wangsulan! Kawula sampun semplah! Mugi sampun ngaling- alingi wedana Paduka, menawi mboten, kawula temtu kados tiyang ingkang medhak dhateng kubur. 8 Mugi saben énjing kawula Paduka èngetaken dhateng sih-kasetyan Paduka, margi kawula pitados dhateng Paduka. Mugi Paduka nyumerepaken margi ingkang kawula ambah, awit nyawa kawula ngangen-angen dhateng Paduka! 9 Dhuh Allah, kawula mugi Paduka rebat saking tanganipun mengsah-mengsah kawula, awit kawula ngungsi dhateng Paduka! 10 Kawula mugi Paduka wulang nglampahi sakersa Paduka, awit Paduka menika Allah kawula, Roh Paduka 328
MAZMUR 143.11-144.4 ingkang asih-setya mugi nuntun lampah kawula wonten ing margining katentreman. 11 Dhuh Allah, kawula mugi Paduka luwari, miturut janji Paduka; kawula mugi Paduka entasaken saking karibedan krana keadilan Paduka. 12 Satru-satru kawula mugi Paduka tumpes krana sih-kasetyan Paduka; saha sakathahipun tiyang ingkang ngrupeki kawula mugi Paduka sirnakaken, awit kawula menika abdi Paduka! 144 1 Anggitané Dawud. Pinujia Allah, pengayomanku, aku dilatih perang, siaga ngadhepi peprangan. 2 Panjenengané iku pengauban lan bètèng pengayomanku, kang mitulungi aku, tetamèng lan pengaubanku, kang nelukaké bangsa-bangsa marang aku. 3 Dhuh Allah, manungsa menika ajinipun menapa, déné kok Paduka gatosaken? Sinten ta manungsa menika, déné kok Paduka èngeti? 4 Manungsa menika rak sami kados ambekan, umuripun presasat ayang- ayangan ingkang kemlébat ical. 329
MAZMUR 144.5- 11 330 5 Dhuh Allah, langit mugi kasuwèka lan Paduka tumunten tumedhaka; redi-redi kagrayanga, sarta badhé ngedalaken kukus. 6 Mugi ngutus bledhèg, mengsah- mengsah mesthi badhé sami buyar. Mugi nglepasaken jemparing Paduka, temah sami badhé mlajeng. 7 Paduka mugi ngulungaken asta Paduka saking nginggil, sarta ngentas kawula saking toya ingkang lebet. Kauwalna kawula saking tanganipun tiyang ngamanca, 8 ingkang selaminipun wicanten dora, sarta goroh, senajan sampun supaos. 9 Dhuh Allah, kawula badhé memuji dhateng Paduka kalayan kidung énggal, badhé memuji kaliyan ngungelaken slukat. 10 Paduka ingkang paring kaunggulan dhateng para raja, sarta ngluwari abdi Paduka Dawud. 11 Kawula mugi Paduka pitulungi, Paduka uwalaken saking pangwaosipun tiyang ngamanca, ingkang selaminipun wicanten dora, sarta goroh, senajan sampun supaos.
MAZMUR 144.12-145.2 12 Mugi anak-anak kawula jaler wiwit nèm mila gesanga kados taneman ingkang kiyat ngrembaka. Anak-anak kawula èstri sami ngèmperana saka ukiran, ingkang ngrengga pojok-pojoking kedhaton. 13 Gudhang-gudhang simpenan kawula mugi sami kebaka tetedhan rupi-rupi. Ménda kawula sami bebranahana dados éwon lan leksan wonten ing pangènan kawula. 14 Lembu kawula sami kathaha anakipun, tanpa wonten ingkang keluron. Ing margi-margi kawula mugi sampun ngantos wonten panjeritipun tiyang ingkang dipun rodha-peksa. 15 Begja bangsa kang kaanané kaya mengkono mau. Begja bangsa kang nganggep Pangéran dadi Allahé. 145 1 Kidung anggitané Dawud. Kawula badhé ngluhuraken asma Paduka, dhuh Allah kawula, Ratu kawula. Kawula badhé memuji asma Paduka ing selaminipun. 2 Saben dinten kawula badhé memuji Paduka, asma Paduka badhé kawula luhuraken ing selaminipun. 331
MAZMUR 145.3- 10 3 Allah menika Mahaagung, sarta sanget pinuji-puji, kaluhuranipun menika mboten saged dipun jajagi. 4 Saben turunan badhé nyuwuraken pakaryan Paduka, lan badhé nyariyosaken pangwasa Paduka. 5 Kawula badhé ngidungaken kamulyan lan kawibawan Paduka, lan badhé ngraos-ngraosaken pakaryan paduka ingkang élok. 6 Tiyang kathah sami badhé mratélakaken pakaryaning pangwasa Paduka ingkang nggegirisi, saha kawula badhé nyariyosaken agunging kamulyan Paduka. 7 Tiyang badhé sami nyariyosaken kasaénan Paduka, sarta surak-surak memuji kaleresan Paduka. 8 Allah menika Mahaasih lan Mahawelas, kelangkung sabar lan sih-piwelasipun. 9 Allah menika loma dhateng sedaya tiyang, lan kebak sih-rahmat dhateng sedaya titahipun. 10 Dhuh Allah, sawernining pakaryan Paduka sami ngalembana dhateng Paduka, lan para kekasih Paduka badhé sami memuji dhateng Paduka. 332
MAZMUR 145.11-19 333 11 Sami badhé nyuwuraken kamulyaning kraton Paduka, sarta nyariyosaken pangwasa Paduka, 12 supados anak-turunipun manungsa sami kasumerepna dhateng pakaryan Paduka ingkang kebak pangwaos, sarta kamulyaning kraton Paduka. 13 Kraton Paduka menika tanpa wiwitan lan tanpa wekasan. Paduka jumeneng raja ing selami-laminipun. Allah menika setya dhateng sedaya janjinipun, sarta sedaya pendamelipun leres. 14 Tiyang ingkang ngalami ngrekaos dipun pitulungi, ingkang dhawah dipun tangèkaken. 15 Sakathahing mripat sami tumenga ngajeng-ajeng dhateng Paduka, lajeng sami Paduka paringi tedha ing wancinipun. 16 Sedaya Paduka paringi cekap, sarta Paduka tuwuki ing sakabetahanipun. 17 Sakèhé pangrèhé Allah iku bener, lan sakèhé penggawéné kebak sih-kasetyan. 18 Gusti Allah celak karo sakèhé wong kang nyebut asmané, lan kang nyebut asmané kalayan tumemen. 19 Wong kang padha ngabekti marang Panjenengané padha dijurungi apa
MAZMUR 145.20-146.6 kekarepané, pesambaté dipiyarsakaké, sarta dipitulungi. 20 Allah ngreksa marang sakèhé wong kang tresna marang Panjenengané, nanging sakèhé wong duraka padha ditumpes. 21 Lambéku bakal nglairaké pujiné Allah, sarta sakèhé tumitah bakal memuji asmané kang suci selawas-lawasé. 146 1 Haléluya! Dhuh nyawaku, saosa puji marang Allah. 2 Aku bakal ngluhuraké Allah sajegku urip, Allahku bakal dakpuji nganggo masmur selawasé uripku. 3 Aja ngendelaké marang para penggedhé, marang manungsa kang ora kwasa mitulungi. 4 Samasa pecat nyawané banjur pulih dadi lebu, pinangkané, ing dina iku uga apa sing dikarepaké, lebur. 5 Begja wong sing duwé Allahé Yakub dadi juruslameté, wong kang pengarep-arepé mung marang Pangéran Allahé. 6 Kang nitahaké langit lan bumi, segara lan saisiné kabèh, kang selawasé netepi janjiné. 334
MAZMUR 146.7-147.5 7 Kang paring adil marang wong kang dianiaya, ngolèhaké pangan marang wong kang keluwèn. Allah ngluwari wong sing ditawan. 8 Panjenengané ngelèkaké mripaté wong wuta, nangèkaké wong sing tiba, lan ngasihi para wong mursid. 9 Allah ngreksa marang wong neneka, bocah lola lan wong randha padha disantosakaké, nanging dalané wong duraka diénggokaké. 10 Allah jumeneng Raja langgeng selawasé. Allahmu hé Sion, ora éwah gingsir selawasé turun-temurun! Haléluya! 147 1 Haléluya! Ngidungaké pujiné Allah kuwi becik, dhasar nengsemaké lan wis samesthiné wong ngidungaké pamuji. 2 Allah mbangun kutha Yérusalèm, lan nglumpukaké wong Israèl sing sumebar. 3 Wong kang semplah atiné padha disentosakaké, sing tatu padha diblebed. 4 Panjenengané nemtokaké cacahé lintang, padha disebut jenengé dhéwé-dhéwé. 5 Allah kuwi gedhé kwasané, karosané linuwih; kawicaksanané tanpa wates. 335
MAZMUR 147.6- 14 336 6 Wong andhap-asor diangkat, nanging wong duraka diasoraké nganti ambles ing bumi. 7 Padha ngidungna pujiné Allah nganggo pamuji sokur, padha ngidungna pujiné Allah nganggo swaraning slukat! 8 Panjenengané kang nutupi langit nganggo mendhung, nyawisaké udan kanggo bumi, nukulaké suket ana ing gunung-gunung. 9 Sing maringi pakan marang kéwan, sarta marang anaké gagak samasa padha celuk-celuk. 10 Panjenengané ora rena marang karosané jaran, uga ora rena karo kekendelané prejurit. 11 Nanging Panjenengané rena marang wong kang ngabekti, sarta sing ngarep-arep marang sih-kadarmané. 12 Hé Yérusalèm, saosa puji marang Allahmu! Hé Sion, pujinen Allahmu! 13 Sebab Panjenengané kang nyentosakaké gapuramu, sarta mberkahi anak-anakmu kang ana ing antaramu. 14 Panjenengané sing ndadèkaké daérahmu tentrem, sing maregi kowé nganggo gandum sing becik dhéwé.
MAZMUR 147.15-148.4 15 Panjenengané paring dhawuh marang bumi, lan apa sadhawuhé énggal kelakon. 16 Panjenengané nggelar salju kaya slimut, lan nyawuraké ès kaya awu. 17 Panjenengané nekakaké udan ès, sapa sing betah ngrasakaké atisé? 18 Panjenengané banjur paring dhawuh, mula ès padha ajèr kabèh. Panjenengané nekakaké angin, mulané banyu banjur mili. 19 Panjenengané paring pangandika marang umaté, lan prenatan-prenatané marang Israèl. 20 Ora ana bangsa liyané sing diganjar kaya mengkono, mulané bangsa-bangsa padha ora ngerti prenatané. Haléluya! 148 1 Haléluya! Padha saosa puji marang Allah ana ing swarga! Padha saosa puji ana ing ngaluhur! 2 Pujinen Panjenengané, hé sakèhé malaékaté, pujinen Panjenengané, hé sakèhé bala-tantrané. 3 Pujinen Panjenengané, hé srengéngé lan rembulan, pujinen panjenengané, hé sakèhé lintang kang gumebyar. 4 Pujinen Panjenengané, hé sakèhé lapisaning langit, apa déné banyu kang 337
MAZMUR 148.5- 13 ana sandhuwuré awang-awang, padha saosa puji! 5 Samubarang kabèh padha memujia marang asmané Allah, sebab Panjenengané ngandika, tumuli kabèh banjur ana. 6 Panjenengané dhawuh, nuli samubarang manggon ing papané dhéwé-dhéwé. Panjenengané paring pathokan sing ora kena dilangkahi. 7 Padha saosa puji marang Allah ana ing bumi, hé sakèhé iwak gedhé lan telenging samodra. 8 Hé bledhèg lan udan ès, salju lan mendhung, lan angin lésus kang padha nglakoni dhawuhé Allah! 9 Hé gunung-gunung lan sakèhé punthuk, wit-witan lan sakèhé wit èrès, 10 hé sakèhé sato alasan lan sakèhé kéwan, kang rumangkang lan kang nganggo swiwi. 11 Hé para raja ing salumahing bumi, lan sakèhé para bangsa, para penggedhé lan sakèhé para pangwasa ing jagad, 12 hé para nonoman lan para prawan, para wong tuwa lan para wong nom. 13 Kabèh padha mujia marang Pangéran, sebab mung Panjenengané piyambak 338
MAZMUR 148.14-149.5 kang luhur, kamulyané nglimputi bumi lan swarga. 14 Panjenengané kang nyantosakaké umaté, mulané diluhuraké déning sakèhé umat kang dikasihi, yakuwi umat Israèl kang rumaket marang Panjenengané. Haléluya! 149 1 Haléluya! Padha ngidungna puji marang Allah nganggo kidung anyar! Kidungna pujiné ana ing pasamuwané para wong mursid. 2 Hé Israèl, padha bungaha merga déning Allah kang nitahaké kowé. Para umat ing Sion padha surak-suraka, merga déning Ratumu. 3 Padha memujia asmané karo jejogèdan, padha ngidungna masmur konjuk ing asmané nganggo swarané terbang lan clempung. 4 Awit Allah tresna marang umaté, para wong kesrakat bakal padha diganjar keslametan. 5 Wong mursid padha surak-suraka déning bungah, merga enggoné diluhuraké, padha bungah-bungaha sewengi muput! 339
MAZMUR 149.6-150.6 6 Padha ngluhurna marang Allah kalawan swara kang sora, karo nyekel pedhang landhep ing tangané, 7 kagawé males marang para bangsa, sarta ngukum marang para umat, 8 kagawé ngranté para ratuné, lan mblenggu para penggedhéné; 9 kanggo ngukum kaya sing wis kapacak ana ing dhawuh-dhawuhé Allah. Mengkono kemenangané para umaté Allah. Haléluya! 150 1 Haléluya! Padha saosa puji marang Allah ana ing Pedalemané. Pujinen pangwasané kang ana ing swarga! 2 Pujinen merga pakaryané kang élok, pujinen merga kaluhurané sing pinunjul. 3 Pujinen nganggo ngunèkaké slomprèt, pujinen nganggo clempung lan slukat. 4 Pujinen nganggo terbang lan jejogèdan, pujinen nganggo swaraning clempung lan suling. 5 Pujinen nganggo swarané kecèr kang kumrincing, pujinen nganggo kecèr kang ramé swarané. 6 Sarupané kang urip padha saosa puji marang Allah! Haléluya! 340
Amsal 1 1 Wulang Bebasan anggitané Suléman, putrané Dawud, raja ing Israèl. 2 Ditulis supaya ngolèhna kawicaksanan lan kawruh, nganti kowé ngerti karo tembung-tembungé wong wasis. 3 Lan piwulang sing marakaké pinter, weruh marang prekara sing bener, keadilan lan jujuring ati. 4 Srana mengkono wong sing ora pengalaman bisa duwé kapinteran, para wong nom duwé pangerti lan kawicaksanan. 5 Wulang Bebasan iki uga bisa nambahi kawruh marang wong wicaksana lan pamrayoga marang wong wasis. 6 Mula ngerti maknané prekara kang kasimpen ing sajroning bebasan lan soal sing dirembug déning para wasis. 7 Pangabekti marang Allah iku etuking kawruh. Wong bodho ora ngajèni marang kawicaksanan lan wegah sinau.
AMSAL 1.8-17 8 Hé anakku, rungokna piwulangé bapakmu, lan aja ninggal pituturé ibumu. 9 Wewatekanmu bakal saya mundhak becik, kaya makutha kembang ana ing sirahmu lan kalung ana ing gulumu. 10 Hé anakku, yèn kowé dibujuk déning wong ala aja kèlu. 11 Saupama dhèwèké muni, "Ayo mèlu aku matèni wong! Wong sing ora salah. Maksudé mung kanggo seneng-seneng! 12 Kita cekel urip-uripan, lan kita patèni. Samasa wis rampung, 13 kita bakal olèh raja-brana rupa-rupa, lan omah kita, kita kebaki barang-barang rayahan. 14 Ayo mèlu aku, apa sing kita rampog kita darbèki bebarengan." 15 Hé anakku, aja srawung karo wong sing kaya ngono. Malah wong kuwi singkirana. 16 Wong ala mau yèn arep nglakoni piala ora sranta; rikat menawa arep ngwutahaké getih. 17 Wong ala ora bisa njaring manuk, yèn manuké weruh enggoné masang jaringé, 2
AMSAL 1.18-25 18 nanging wong sing kaya mengkono mau masang kala-jiret tumrap awaké dhéwé, sing bakal gawé tiwasé. 19 Wong sing karem bandha selawasé mbayar nganggo nyawané, mengkono sing dialami déning saben wong sing dhemen ngrodha-peksa. 20 Padha ngrungokna. Kawicaksanan undang-undang ana ing dalan-dalan, ana ing pasar-pasar, 21 ana ing gapura lan ing ngendi waé ana wong padha nglumpuk. 22 "Hé wong gemblung, nganti pira lawasé enggonmu arep nggemblung mengkono? Nganti pira lawasé enggonmu seneng memoyok? Nganti pira lawasé wong bodho enggoné nampik marang kawruh? 23 Rungokna ta yèn dakkandhani. Kowé arep daktuturi lan dakwènèhi kawruh sing becik. 24 Kowé dakundang, dakkon teka, nanging ora gelem nolih lan ora gelem ngrungokaké. 25 Kandhaku ora kokgugu, lan kowé ora gelem dakélingaké. 3
AMSAL 1.26-33 26 Mulané yèn kowé nemu kasusahan, bakal dakgeguyu. Menawa katempuh ing bebaya, bakal dakpoyoki. 27 Tekané pagiris mono kaya prahara, nggawa karusakan kaya lésus, mula kowé bakal nandhang perih lan karubedan. 28 Ing kono kowé bakal padha sambat- sambat, nanging bakal ora takwangsuli. Kowé bakal nggolèki aku saparan-paran, nanging bakal ora ketemu aku. 29 Sebab kowé selawasé nampik kawicaksanan, lan emoh mbangun-turut marang Allah. 30 Kowé ora tau nggugu marang pituturku, lan ora nggatèkaké menawa takwelèhaké. 31 Mulané kowé nampa wohing penggawému, lan ngrasakaké piwalesé kelakuanmu. 32 Wong sing ora pengalaman padha mati merga nampik kawicaksanan. Wong gemblung padha nandhang karusakan, merga padha ora nggatèkaké. 33 Nanging sing sapa nurut marang aku, uripé bakal ayem, tanpa duwé rasa kuwatir, merga kalis ing bilai kang nggegirisi." 4
AMSAL 2.1-10 2 1 Hé anakku, nanggapana pituturku, lan éling-élingen piwelingku. 2 Pitutur sing wicaksana kuwi gatèkna lan rasak-rasakna. 3 Nyuwuna sesurupan lan ngudia supaya olèh pangertèn. 4 Udinen kaya yèn kowé golèk slaka utawa raja-brana kapendhem. 5 Yèn kuwi koktindakaké, kowé ngerti apa tegesé ngabekti marang Pangéran lan nemu kawruh bab Gusti Allah. 6 Pangéran sing paring kawicaksanan; kawruh lan pangertèn pinangkané saka Panjenengané. 7 Panjenengané sing paring pitulungan lan pengayoman marang wong mursid lan wong sing jujur. 8 Panjenengané ngreksa wong sing tumindak adil, lan njagi wong sing setya marang Panjenengané. 9 Menawa kowé ngrungokaké pituturku, kowé bakal ngerti bab sing bener, sing adil lan sing becik. Kowé bakal ngerti apa sing kudu koklakoni. 10 Kowé bakal dadi wicaksana, lan kawruhmu kuwi bakal gawé senengé atimu. 5
AMSAL 2.11-20 11 Kawicaksanan lan pangertèn bakal njagani kowé, 12 lan ngélingaké kowé samasa arep tumindak sing ora bener. Kowé bakal diedohaké saka wong-wong sing arep nasaraké, 13 yakuwi wong-wong sing ngungkuraké dalané kabeneran, milih ngambah dalaning dosa, 14 iya wong-wong sing seneng gawé piala lan bungah menawa nindakaké piala, 15 wong-wong sing saparipolahé ora kena diprecaya. 16 Kowé bakal bisa nampik pambujuké wong wadon ala sing nyoba nggodha, 17 wong sing ora setya marang bojoné dhéwé lan lali marang janjiné ing ngarsané Allah. 18 Menawa kowé menyang omahé wong mau, kowé presasat marani pati. Nyedhaki wong mau padha karo mlebu ing donyané wong mati. 19 Ora ana wong sing tau mrono bisa bali menèh, ngambah dalaning urip. 20 Nulada lakuné wong becik, lan nirua uripé wong mursid. 6
AMSAL 2.21-3.8 21 Wong sing uripé becik, lestari olèhé manggon ing tanah kéné. 22 Nanging wong duraka bakal padha katumpes, kasirnakaké saka tanah kéné kaya tanduran sing dibedhol saka lemah. 3 1 Hé anakku, aja lali marang pituturku. Tansah élinga marang piwelingku bab apa sing kudu koklakoni. 2 Piwulangku iki dadia mergané kowé kaparingan umur dawa lan tentrem rahayu. 3 Katresnan lan kasetyan aja pisan- pisan koktinggal. Iku kalungna ing gulumu lan tulisen ing atimu. 4 Menawa koktindakaké kowé bakal olèh sih ing ngarsané Allah lan ing ngarepé wong. 5 Kumandela marang Allah kalawan gumolonging atimu, lan aja ngendelaké panemumu dhéwé. 6 Ing salaku-lakumu ngakonana marang Allah, lan Panjenengané bakal nuduhaké kowé dalan sing bener. 7 Aja rumangsa pinter dhéwé; mbangun-turuta marang Allah lan ngedohna piala. 8 Yèn kowé tumindak mengkono, kowé bakal diayomi, lelaramu 7
AMSAL 3.9-18 bakal diwarasaké lan perihé atimu diènthèngaké. 9 Allah urmatana srana barang- darbèkmu, lan srana pametumu sing wiwitan. 10 Srana mengkono, lumbungmu bakal kebak isiné, lan anggurmu bakal nganti lubèr-lubèr. 11 Hé anakku, aja nampik pamerdiné Allah, gatèkna lan gawénen pepéling. 12 Sapa sing dikasihi déning Allah diperdi, iya kaya bapak enggoné merdi marang anak sing ditresnani. 13 Begja wong sing wicaksana lan duwé pangertèn. 14 Kuwi ajiné ngungkuli slaka, lan regané ngungkuli emas murni. 15 Kawicaksanan kuwi luwih aji ketimbang karo watu aji, ngungkuli samubarang sing kokpéngini. 16 Kawicaksanan kuwi ngolèhaké umur dawa, kasugihan lan kaurmatan. 17 Merga saka kawicaksanan uripmu bakal seneng lan ayem. 18 Wong sing wicaksana uripé bungah, sebab kawicaksanan kuwi dalaning urip. 8
AMSAL 3.19-28 19 Pangéran enggoné nitahaké bumi srana kawicaksanan; langit dipapanaké ing panggonané kalawan kawicaksanan. 20 Merga saka kawicaksanané kali-kali padha mili, lan mendhung nibakaké udan ana ing bumi. 21 Hé anakku, kawicaksanan lan kapinteran mono aja nganti sumingkir saka kowé, kuwi cekelana. 22 Kuwi sing nguripi kowé lan gawé uripmu seneng lan tentrem. 23 Lakumu bakal slamet, lan sikilmu ora kesandhung. 24 Menawa mapan turu atimu bakal ora kuwatir, lan turumu sewengi muput bakal kalawan kepénak. 25 Kowé bakal ora melang-melang bab pagiris sing tekané dadakan, kaya karusakan sing tekané kaya prahara ngebyuki wong duraka. 26 Pangéran bakal njaga kowé. Panjenengané bakal ora négakaké sikilmu kena kala-jiret. 27 Aja nyandhet gawé kabecikan marang wong sing butuh kabecikanmu. 28 Aja nyemayani enggonmu awèh pitulung marang tanggamu tekan sésuk, yèn bisa koktindakaké saiki. 9
AMSAL 3.29-4.3 29 Aja ngrancang prekara sing bisa gawé ruginé pepadhamu, sing srawungé becik karo kowé lan precaya marang kowé. 30 Aja madoni prekarané wong sing ora tau gawé ala marang kowé. 31 Aja mèri karo wong sing seneng ngrodha-peksa, lan aja kepéngin tumindak kaya wong mau, 32 sebab Allah sengit marang wong sing kaya mengkono. Nanging Panjenengané celak karo wong mursid. 33 Omahé wong duraka didhawahi paukuman déning Allah, nanging omahé wong mursid diberkahi. 34 Allah nglawan wong gemunggung, nanging wong andhap-asor dikasihi. 35 Wong wicaksana olèh kaluhuran, nanging wong gemblung ngalami kwirangan. 4 1 Hé anak-anakku, rungokna piwulangé bapakmu. Gatèkna, supaya kowé olèh pangertèn. 2 Piwulangku iki becik, mulané éling-élingen. 3 Nalika isih bocah, dadi saomah karo bapakku, lan dadi anak ontang-antingé ibuku, 10
AMSAL 4.4-12 4 aku diwulang déning bapakku mengkéné, "Tembungku iki gatèkna, lan aja koklirwakaké. Pituturku lakonana, mula kowé bakal urip. 5 Mersudia olèh kawicaksanan lan pangertèn; aja ninggal pituturku. 6 Aja nyingkur marang kawicaksanan, kowé bakal direksa. Kawicaksanan kuwi tresnanana, kowé bakal digematèni. 7 Mersudia golèk kawicaksanan, kuwi prekara nomer siji sing kudu koklakoni. Kowé kena ngupaya apa waé, nanging nomer siji ngupayaa pangertèn. 8 Kawicaksanan kuwi tresnanana, kowé bakal diluhuraké. Gondhèlana, supaya kowé olèh kaurmatan. 9 Sirahmu bakal kapasangan bokèt éndah, dadia makutha tandhaning kamulyan." 10 Hé anakku, rungokna, pituturku iki gatèkna temenan, mula umurmu bakal didawakaké. 11 Kowé dakwulang bab dalané kawicaksanan lan ngambah dalaning kabeneran. 12 Menawa lakumu bener, ora ana prekara sing bisa ngalang-alangi kowé, 11
AMSAL 4.13-21 lan senajan kowé mlayu, ora bakal kesandhung. 13 Tansah élinga bab apa sing wis kokrungu. Piwulang sing wis koktampa iki reksanen, sebab kuwi panguripanmu. 14 Aja ngambah dalané wong duraka. Aja niru lakuné wong ala. 15 Kuwi singkirana. Ngedohana penggawé ala! Kuwi ungkurna lan terusna lakumu. 16 Wong duraka ora bisa turu menawa durung gawé piala. Olèhé turon klisikan, yèn durung gawé cilakané wong. 17 Penggawé ala lan pangrodha-peksa kuwi presasat pangan lan ombèn-ombèn kanggoné wong mau. 18 Dalan sing diambah wong mursid kuwi presasat pepadhang kang sumunar ing wayah ésuk, sing mundhak-mundhak padhangé nganti wayah tengangé. 19 Nanging dalané wong duraka peteng kaya wengi. Padha kesandhung, nanging ora weruh apa sing marakaké tiba. 20 Hé anakku, gatèkna tembungku. Rungokna kandhaku. 21 Aja koksingkur. Éling-élingen lan catheten ana ing atimu. 12
AMSAL 4.22-5.3 22 Sebab kuwi sing nguripi kowé lan marasaké saben wong sing ngerti lan nggatèkaké. 23 Sing ngati-ati bab apa sing kokpikir. Sebab uripmu kuwi ditata déning pikiranmu. 24 Aja ngucapaké tembung sing ora nyata. Aja seneng goroh lan ngucapaké tembung sing nasaraké. 25 Mripatmu ngawasna mengarep kanthi ati resik. Aja ndhingkluk merga isin. 26 Apa sing arep koktindakaké, gagasen lan pikiren dhisik sing mateng, dadiné bakal becik. 27 Nyingkirana piala; lakumu sing lempeng, aja ménggok ngiwa utawa nengen, senajan mung sejangkah waé. 5 1 Hé anakku, rungokna lan gatèkna kawicaksanan lan pangertèn saka aku. 2 Kowé bakal ngerti carané tumindak sing bener, lan saka tembungmu bakal ketitik yèn kowé wong sing duwé kawruh. 3 Bojoné wong liya lambéné bisa uga manisé kaya madu lan yèn nucup alusé kaya lenga wangi, 13
AMSAL 5.4-13 14 4 nanging yèn wis rampung ninggal rasa pait lan perih. 5 Wong kuwi njorogaké kowé menyang pati, awit dalané wong mau pancèn anjog ing pati. 6 Wong kuwi ora ngambah dalaning urip, lakuné nasar lan ora ngrumangsani pialané. 7 Hé anakku, rungokna! Aja lali karo pituturku. 8 Wong wadon mengkono kuwi edohana. Aja pisan-pisan kokcedhaki! 9 Yèn ora, kowé bakal kélangan kaurmatanmu; kowé bakal mati enom déning tangané wong kang ambek siya. 10 Wong liya bakal ngrayah bandhamu, lan pituwasinga kangèlanmu bakal dipèk wong mau. 11 Kowé bakal sambat-sambat ana ing peturon ngentèni ajalmu, merga daging lan ototmu wis rusak kabèh. 12 Kowé bakal getun lan ngucap, "Yagéné aku koknampik marang pamerdi? Yagéné aku biyèn kokora gelem diélingaké? 13 Kokora gelem ngrungokaké piwulangé guruku? Pituturé kokora dakgatèkaké? apituwas: hasil.
AMSAL 5.14-23 14 Lan saiki ngerti-ngerti aku wis ora kajèn ing tengahé masarakat." 15 Setyaa marang bojomu dhéwé lan katresnanmu sokna kabèh marang wong mau. 16 Anak-anak olèhmu saka wong wadon liya ora nggawa berkah tumraping kowé. 17 Anak-anakmu dhéwé sing samasa wis gedhé bakal mitulungi kowé, dudu wong liya. 18 Mulané bebungaha karo bojomu sepisanan, 19 prawan pilihanmu sing nengsemaké kaya kidang, karebèn katresnané lan kepéncuté marang kowé gawé bungahing atimu. 20 Apa gunané kowé nresnani wong wadon liya, hé anakku? Yagéné kowé luwih kepéncut karo bojoné liyan? 21 Gusti Allah pirsa samubarang kang koklakoni. Panjenengané mirsani saparan-paranmu. 22 Dosa-dosané wong duraka kuwi kala-jiret. Wong mau kejiret déning dosané dhéwé. 23 Matiné merga ora bisa ngendhalèni awaké dhéwé. Penggawéné sing ngawur njalari patiné. 15
AMSAL 6.1-11 6 1 Hé anakku! Apa kowé janji nanggung utangé wong liya? 2 Apa kowé kecancang karo tembungmu dhéwé, kejiret déning janjimu dhéwé? 3 Yèn mengkono, hé anakku, kowé dicengkerem déning wong mau. Carané luwar saka wong mau mengkéné: énggal paranana, njaluka diluwari saka janjimu. 4 Aja mikir ngaso utawa turu dhisik. 5 Luwarana awakmu kaya manuk utawa kidang lepas saka wong sing mbebedhag. 6 Wong kesèd mono becik yèn uripé niru semut. 7 Semut kuwi ora duwé pemimpin, penggedhé utawa pangrèh. 8 Nanging ing mangsa panas padha nandho pangan kanggo mangsa bedhidhing. 9 Nganti pira lawasé wong kesèd lèyèh-lèyèh ing peturon? Kapan olèhé arep tangi? 10 "Olèhku turu lagi sedhéla," kandhané, "Aku taksedhakep sedhéla engkas." 11 Nanging sajroné turu ketekan kemiskinan kaya rampog nggawa gegaman. 16
AMSAL 6.12-21 12 Wong sing lakuné ala kuwi mrana- mréné nyebar tembung goroh. 13 Mripaté kedhap-kedhèp lan awèh sasmita kanggo njorogaké kowé, 14 karo ngrancang piala sing arep ditindakaké. Maksudé gawé rerusuh saenggon-enggon. 15 Merga penggawéné mau, wong kuwi bakal ketekan bilai dadakan, dadi lan remuké tanpa kena dipulihaké menèh. 16 Ana pitung prekara sing disengiti déning Allah lan ora dadi renaning penggalihé, yakuwi: Watak sing angkuh, ilat cidra, tangan sing ngwutahaké getihé wong sing ora salah, ati sing ngenam-enam penggawé ala, sikil sing agé-agé marani piala, paseksi goroh marambah-rambah, wong sing dhemen ngedu wong sasedulur utawa mitra karo mitra. 17 (6:16) 18 (6:16) 19 (6:16) 20 Hé anakku, dhawuhé bapakmu iki èstokna, lan aja nglirwakaké pituturé ibumu. 21 Tembungé tansah catheten ing atimu. 17
AMSAL 6.22-31 18 22 Pitutur mau karebèn nuntun lakumu sajroné kowé lelungan, njaga kowé ing wayah bengi, lan naséhati kowé ing wayah awan. 23 Pituturé mau minangka pepadhang. Piwelèhé minangka piwulang. 24 Bisa ngedohaké kowé saka wong wadon ala, lan saka pambujuké bojoné liyan. 25 Aja kena digodha déning ayuné rupa; utawa kejiret déning kedhèping mripaté. 26 Sundel cukup dibayar saregané roti siji, nanging bojoné liyan njaluk bayaran apa saduwèké sing diajak laku ngiwa mau. 27 Wong sing nggémbol geni apa ora mesthi kobong sandhangané? 28 Wong sing ngidak mawa apa sikilé ora mlenthung? 29 Ora béda karo wong sing turu karo bojoné liyan. Sapa sing nglakoni mengkono bakal sangsara uripé. 30 Maling kuwi ora diisin-isin yèn enggoné nyolong mung kanggo ngisèni wetengé merga keluwèn. 31 Éwadéné bareng kecekel, apa sing dicolong mesthi kudu dilironi tikel pitu, apa saisiné omahé ditombokaké kabèh.
AMSAL 6.32-7.6 32 Sing sapa mbédhang wong wadon kuwi tanpa budi, ngrusak nyawané dhéwé. 33 Sing sapa nglakoni mengkono, olèh- olèhané siksa lan wirang; kanisthané bakal ora diilangi. 34 Ora ana prekara sing gawé panasing atiné wong lanang kejaba cemburu. Pemalesé ora kena dialang-alangi. 35 Ora bakal gelem dilironi dhuwit; dhuwit pira waé ora bakal cukup kanggo ngendhakaké nepsuné. 7 1 Hé anakku, pituturku lakonana. Aja pisan-pisan lali nindakaké welingku. 2 Tembungku gugunen, temah kowé bakal urip. Dingati-ati lan nastiti enggonmu nglakoni pituturku, kaya enggonmu njaga maniking mripatmu. 3 Pituturku tansah gatèkna; catheten ing atimu. 4 Kawicaksanan kuwi anggepen sedulurmu wadon, lan pangertèn anggepen mitramu kenthel. 5 Mula kowé bakal diedohaké saka bojoné liyan, saka wong wadon sing dhemen golèk ati. 6 Nalika aku pinuju ngungak metu liwat jendhélané omahku, 19
AMSAL 7.7-18 7 aku weruh nonoman akèh lan ing antarané ana sing tanpa budi. 8 Nonoman mau liwat ing sacedhaké omahé sundel sing ana ing pojoking dalan. 9 Wayahé repet-repet ngarepaké bengi. 10 Wongé wadon banjur marani nonoman mau; enggoné menganggo kaya sundel. 11 Lumrahé wong mau kanthi kendel lan tanpa isin ngadeg ana ing pinggiring dalan 12 utawa ana ing pojoking prapatan, terkadhang uga ana ing pasar. 13 Jaka mau banjur dirangkul, dipandeng lan diambungi, pangucapé, 14 "Mau aku saos kurban lan olèh dagingé kurban. 15 Aku banjur metu arep nggolèki kowé, jebul kowé ana ing kéné! 16 Peturonku wis dakslèmèki kain léna kembangan saka Mesir. 17 Wis takkepyuri mur lan garub karo manis jangan. 18 Ayo padha bareng turu sewengi muput. bgaru: gaharu: bangsanipun cendhana. 20
AMSAL 7.19-27 21 19 Bojoku ora ana ing omah, merga lagi lelungan adoh. 20 Nggawa dhuwit akèh lan rong minggu engkas lagi bali." 21 Kaya mengkono nonoman mau dibujuk nganggo tembung sing ngresepaké atiné, mula kèlu karo gunemé wong wadon mau. 22 Ora sranta nonoman mau ngetutaké lakuné sundel, kaya sapi sing dituntun menyang pejagalan, lan kaya wong ala sing dibanda arep diukum 23 nganti jantungé suwèk kena ing panah. Nonoman mau kaya manuk sing marani jaring, ora ngerti uripé kaancam déning bebaya. 24 Mulané anak-anakku nggèr, rungokna pituturku. Kandhaku iki gatèkna. 25 Wong wadon sing mengkono kuwi aja kokwènèhi ati. Aja koktutaké lakuné. 26 Sebab akèh wong lanang sing ambruk lan tiwas merga dhèwèké; cacahé wong sing tiwas mau ora kena diétung. 27 Omahé sundel kuwi dalan sing anjog ing pati, dalan sing medhun ing senthong-senthonging teleng palimengan.
AMSAL 8.1-10 8 1 Padha ngrungokna! Sang Wicaksana nguwuh-uwuh. Kapinteran ngulukaké swarané. 2 Panjenengané jumeneng ana ing tengger-tengger ing pinggiring dalan, lan ana ing prapatan-prapatan. 3 Ana ing ngarepé gapura ing butulané kutha, Panjenengané jumeneng lan nguwuh-uwuh. 4 Ngendikané, "Hé para wong lanang, kowé sing takngendikani, hé sakèhé manungsa kang ana ing bumi. 5 Hé wong kang padha ora duwé kawruh, golèka kapinteran, hé wong gemblung, padha duwéa nalar. 6 Padha ngrungokna, sing takkandhakaké iki prekara luhur. Kabèh sing takkandhakaké iki bener. 7 Tembungku iki nyata, aku sengit karo tembung cidra. 8 Apa sing takkandhakaké kuwi bener, aku ora ngapusi utawa nasaraké. 9 Tumraping wong sing duwé pangertèn, kabèh kuwi cetha; kabèh mau gamblang kanggoné wong sing duwé kapinteran. 10 Piwulangku iki ajiné ngungkuli slaka, kawruh saka aku iki ajiné ngungkuli emas murni. 22
AMSAL 8.11-19 23 11 Aku iki Sang Wicaksana, aku luwih aji tinimbang watu aji, apa sing dipéngini déning manungsa kalah kabèh. 12 Aku iki Sang Wicaksana. Aku kagungan pangertèn, kawruh lan kawasisan. 13 Pangabekti marang Allah iku sengit marang piala, aku sengit marang piangkuh lan ambek kumlungkung, apa menèh penggawé ala lan tembung goroh. 14 Aku sing ngrancang lan sing nindakaké, aku duwé kawasisan lan pangwasa. 15 Para raja enggoné ngerèh negarané merga saka aku, mengkono uga para penggedhé enggoné nindakaké keadilan. 16 Para pangwasa enggoné mréntah merga saka aku, mengkono uga para wong luhur lan sakèhé hakim sajagad. 17 Aku ngasihi wong sing tresna marang aku, lan sing sapa tlatèn nggolèki aku, iya bakal ketemu. 18 Kasugihan lan kaluhuran, aku sing ngedum, semono uga kemakmuran lan kabegjan. 19 Peparing saka aku ajiné ngungkuli emas, ngungkuli slaka sing murni.
AMSAL 8.20-29 24 20 Dalan sing takambah kuwi kabeneran, iya dalané keadilan. 21 Aku paring kasugihan marang wong sing tresna marang aku, omahé takkebaki raja-brana. 22 Aku sing dianakaké déning Allah dhisik dhéwé, pakaryané sing kawitan dhèk jaman kuna. 23 Aku sing kawitan dhéwé, sing kapisan, sadurungé jagad ana. 24 Aku lair sadurungé ana samodra- samodra, sadurungé ana tuk-tuk metokaké banyu. 25 Aku lair sadurungé ana gunung- gunung, sadurungé tengger-tengger jumedhul, 26 sadurungé Allah nitahaké dharatan lan ara-ara, malah sadurungé ana lemah sagegem. 27 Aku wis ana nalika Allah njèrèng langit, nalika cakrawala dipenthèng ing sandhuwuring samodra, 28 iya nalika awang-awang diprenahaké ana ing dhuwur, lan sumber-sumberé segara-segara dibukak, 29 sarta banyu-banyuné segara diprenata, supaya ora mbludag ngliwati
AMSAL 8.30-9.2 wates sing ditetepaké. Nalika dhasaré bumi dipasang Aku wis ana. 30 Aku njèjèri Panjenengané kaya arsitèk, lan Aku sedina-dina gawé renaning penggalihé. Aku tansah bungah ana ing ngarsané. 31 Aku seneng karo jagad, lan asih karo anaké manungsa. 32 Mulané hé para nonoman, rungokna pituturku, èstokna apa sing takkandhakaké, kowé bakal slamet. 33 Rungokna piwulangku, sing wicaksana lan aja koktampik. 34 Wong sing ngrungokaké tembungku bakal begja, yakuwi sing sedina-dina nganti-anti ana ing gapuraku, ngentèni ana ing pipiné lawangku. 35 Sapa sing nemu aku kuwi nemu urip, sarta olèh sihé Allah. 36 Sapa sing ora nduwèni aku kuwi nyangsara uripé dhéwé; sarupaning wong sing sengit karo aku, kuwi nresnani pati." 9 1 Sang Wicaksana wis yasa dalané, sakané pitu wis didegaké. 2 Panjenengané wis nyembelèh kéwan kanggo pésta, wis nyampur anggur lan nata dhaharan ana ing méja. 25
AMSAL 9.3-10 26 3 Panjenengané wis utusan para abdiné wadon kadhawuhan undang-undang ing panggonan-panggonan sing dhuwur ing kutha, mengkéné, 4 "Hé wong kang tanpa budi, padha mrénéa!" Lan wong gemblung dikandhani, 5 "Mrénéa, mangana pawèwèhku, lan ngombéa anggur sing wis takjantoni. 6 Nyingkirana pesrawungan karo wong gemblung, supaya kowé urip. Mlakua dalaning kapinteran." 7 Sing sapa ngélikaké wong sing ambek memoyok, malah bakal kwirangan dhéwé. Sing sapa melèhaké, malah bakal dicacad dhéwé. 8 Mulané aja ngélikaké wong sing ambek memoyok. Kowé malah bakal disengiti. Nanging sing sapa melèhaké wong wicaksana, bakal diurmati. 9 Wong wicaksana yèn kokwulang, bakal tambah kawicaksanané. Wong mursid yèn kokkandhani, bakal mundhak kawruhé. 10 Sing sapa seneng dadi wong wicaksana kudu ngabekti dhisik marang Allah. Menawa kowé tepung karo Gusti Allah, kowé duwé pangertèn.
AMSAL 9.11-10.1 11 Merga saka kawicaksanan, umurmu didawakaké, lan taun-tauné umurmu ditambahi. 12 Yèn kowé wicaksana, kowé dhéwé sing bathi. Yèn kowé nulak kawicaksanan kowé dhéwé sing sangsara. 13 Wong gemblung kuwi kaya wong wadon sing bengok-bengok ora duwé isin, 14 sing lungguh ana ing lawangé omahé utawa ing papan sing dhuwur ing kutha, 15 nyeluki wong-wong sing liwat, sing lagi ngurusi prekarané dhéwé-dhéwé, tembungé, 16 "Hé para wong sing tanpa budi, padha mrénéa!" Wong gemblung nuli dikandhani, 17 "Banyu colongan kuwi legi, lan roti sing dipangan ing pandhelikan kuwi rasané luwih énak!" 18 Wong sing tanpa budi sing dadi kurbané ora ngerti yèn sing sapa mlebu ing omah kono bakal mati, lan sing sapa wis kadhung mlebu saiki wis ana ing teleng palimenganing pati. 10 1 Wulang Bebasan anggitané Suléman. Anak kang wicaksana 27
AMSAL 10.2-10 kuwi ndadèkaké bungahé bapakné, anak kang gemblung gawé prihatiné ibuné. 2 Kasugihan asiling duraka ora maédahi, nanging katemenan ngentas saka pati. 3 Gusti Allah ora négakaké wong mursid mati kaliren, nanging sing dipéngini wong ala ora diparingaké. 4 Sing sapa nyambut-gawé ora cékat- cèket dadi mlarat, nanging tangané wong sregep ndadèkaké sugih. 5 Sing sapa tetandho ing mangsa panas kuwi wong pinter; nanging sing sapa pijer turu waé ing mangsa panèn bakal kwirangan. 6 Wong becik bakal diberkahi, tembungé wong duraka kuwi isi panganiaya. 7 Wong becik tansah diéling-éling enggoné dadi lantarané berkah; nanging jenengé wong duraka bakal ora disebut-sebut. 8 Wong wicaksana yèn dipituturi nurut; nanging tembungé wong gemblung njalari rubuhé. 9 Wong sing jujur uripé ayem, nanging wong sing nylèwèng bakal konangan. 10 Wong sing ora blaka kuwi gawé susah, nanging wong sing ngandhakaké sing sabeneré kuwi nekakaké katentreman. 28
AMSAL 10.11-19 29 11 Tembungé wong jujur kuwi presasat pancuraning urip, nanging tembungé wong ala isi panganiaya. 12 Sengit marakaké grejegan, katentreman nasabi sarupané kaluputan. 13 Tembungé wong wicaksana kuwi maédahi, nanging wong gemblung kudu digebugi. 14 Wong wicaksana kuwi duwé simpenan kawruh, nanging tembungé wong gemblung nekakaké karusakan. 15 Wong sugih diayomi déning bandhané; wong mlarat bobrok merga saka kemlaratané. 16 Opahé wong sing nindakaké kabecikan kuwi urip; nanging olèh- olèhané dosa kuwi mung nambahi dosa. 17 Wong sing nanggapi piwelèh kuwi bakal urip, nanging wong sing ora gelem ngakoni kaluputané kaancam déning bebaya. 18 Wong sing ngendhem sengit kuwi wong cidra; wong sing ngucapaké pangala-ala kuwi wong gemblung. 19 Saya akèh tembung sing kokwetokaké, saya gedhé bebayané
AMSAL 10.20-26 enggonmu gawé kaluputan. Yèn kowé wicaksana, pekaken lambému. 20 Tembungé wong mursid kuwi presasat slaka murni, nanging gagasané wong gemblung ora ana ajiné. 21 Tembungé wong mursid kuwi nekakaké berkah kanggo wong akèh, nanging tembungé wong gemblung matèni awaké dhéwé. 22 Berkahé Allah kuwi sing marakaké kowé sugih, kangèlanmu ora nambahi apa-apa. 23 Sing dadi kabungahané wong gemblung kuwi yèn bisa nglakoni penggawé nistha, kaya déné wong wicaksana bungah menawa bisa nglakoni penggawé sing luhur. 24 Wong duraka ketaman apa sing disumelangaké, wong mursid kaparingan apa sing diarep-arep. 25 Menawa ketekan lésus wong duraka sirna, nanging wong jujur tansah dislametaké. 26 Aja kongkon wong kesèd nglakoni pegawéanmu, sebab wong mau mung bakal gawé jèngkèlé atimu. Kaya cokak tumraping untumu utawa kukus tumraping mripatmu. 30
AMSAL 10.27-11.2 27 Pangabekti marang Allah iku ngakèhaké umur, nanging umuré wong duraka dicendhakaké. 28 Pengarep-arepé wong mursid nekakaké kabungahan, nanging pengarep-arepé wong duraka ora ngetokaké apa-apa. 29 Wong jujur kuwi diayomi déning Allah, nanging wong sing penggawéné ala ditumpes déning Allah. 30 Wong mursid kuwi uripé tentrem, nanging wong duraka ora lestari uripé ana ing bumi. 31 Wong mursid tembungé wicaksana, nanging ilat sing ngucapaké piala bakal dibungkem. 32 Wong mursid ngerti apa sing kudu diucapaké, nanging wong gemblung tansah ngucapaké tembung sing nglarakaké ati. 11 1 Gusti Allah sengit karo timbangan sing goroh. Panjenengané rena karo timbangan sing bener. 2 Wong angkuh bakal nandhang kwirangan. Kawicaksanan mono lakuné andhap-asor. 31
AMSAL 11.3-11 3 Wong mursid katuntun déning katemenané, nanging wong cidra tiba merga déning kelakuané dhéwé. 4 Samasa ngadhepaké pati kasugihan ora maédahi, nanging katemenan bisa ngentas uripmu saka pati. 5 Kejujuran nggancaraké urip, nanging wong duraka bakal tiba merga saka durakané dhéwé. 6 Wong mursid kapitulungan déning kejujurané, nanging wong cidra kejiret déning kadursilané dhéwé. 7 Wong duraka samasa mati, pengarep- arepé mèlu mati. Ngendelaké kasugihan ora ana paédahé. 8 Wong mursid kaedohaké saka karubedan; wong duraka sing nggentèni nandhang karubedané. 9 Tembungé wong duraka ngrusak uripé pepadhané, nanging kawicaksanané wong mursid ngentas uripé pepadhané. 10 Kabegjané wong mursid nekakaké kabungahan marang wong sanegara; samasa wong duraka tumpes, kabèh wong padha giyak-giyak. 11 Sawabé wong temen ndadèkaké kaluhurané negara; nanging tembungé wong duraka gawé rusaké. 32
AMSAL 11.12-18 12 Sing sapa ngrasani ala pepadhané kuwi wong tanpa budi; wong sing wicaksana kuwi meneng waé. 13 Wewadi aja kokkandhakaké marang wong sing dhemen ngrasani ala pepadhané, nanging kandhakna marang wong sing kena diprecaya. 14 Negara bakal ambruk yèn ora ana sing nuntun; penaséhat akèh marakaké kasantosané. 15 Sing sapa nanggung wong sing dudu kenalané bakal getun; luwih becik menawa kowé ora mèlu-mèlu ngurusi wong mau. 16 Somah sing merak ati kuwi marakaké kajèn, nanging wong wadon sing ala wataké gawé wirang. Wong kesèd selawasé ora nyekel dhuwit, nanging wong sregep dadi sugih. 17 Wong ambek welasan kuwi gawé becik marang awaké dhéwé; nanging wong tegelan gawé susahé awaké dhéwé. 18 Wong duraka ora olèh apa-apa, nanging wong sing nyebar kabeneran mesthi olèh ganjaran. 33
AMSAL 11.19-26 19 Kamursidan nuntun marang urip, nanging wong sing mburu piala nggolèki pati. 20 Gusti Allah sengit karo wong sing ngrancang piala, nanging asih marang wong sing nglakoni kabeneran. 21 Kena dipesthèkaké yèn wong ala bakal kaukum, lan wong becik bakal luwar saka paukuman. 22 Wong wadon ayu sing sepi ing kasusilan kuwi presasat gelang emas ing cunguré babi. 23 Angen-angené wong mursid ngetokaké kabecikan, nanging pengarep-arepé wong duraka nekakaké paukumané Gusti Allah. 24 Ana wong sing nanjakaké bandhané tanpa dipikir, éwasemono mundhak sugih, ana sing ngirit banget, éwasemono uripé tansah kecingkrangan. 25 Wong sing loma kaganjar kalubèran; wong sing dhemen tetulung bakal olèh pitulungan. 26 Wong sing nyimpen gandumé supaya olèh rega luwih dhuwur, diipat-ipati wong akèh, nanging wong sing ngedol gandumé dialem. 34
AMSAL 11.27-12.3 27 Sing sapa gawé becik, bakal kajèn ing wong; nanging sing nyebar piala bakal ketaman bilai. 28 Sing sapa ngendelaké kasugihané bakal rontog kaya godhong ing mangsa bedhidhing, nanging wong mursid bakal ngrembuyung kaya wit ing mangsa rendheng. 29 Sing sapa ora ngopèni brayaté, wekasané bakal ora olèh apa-apa. Wong bodho kuwi dadi baturé wong pinter. 30 Wohing kamursidan kuwi urip; lan wong wicaksana nggèndèng wong liya marang kabecikan. 31 Yèn wong mursid nampa ganjarané ana ing bumi, méndahané menèh wong duraka lan wong dosa mesthi bakal nampa paukumané ana ing bumi uga. 12 1 Sing sapa seneng marang kawicaksanan, kuwi seneng diélikaké samasa gawé kaluputan, nanging wong sing tanpa budi ora seneng karo pamelèh. 2 Gusti Allah rena karo wong becik, nanging wong sing ngrancang piala diukum. 3 Wong ora bisa dadi sentosa srana nindakaké penggawé ala, nanging wong 35
AMSAL 12.4-11 sing lakuné bener ngadeg kalawan sentosa. 4 Wong wadon sing becik dadi kabungahan lan makuthané bojoné, nanging wong wadon sing gawé isin, presasat kangker ing balungé sing lanang. 5 Apa kang dirancang déning wong mursid kuwi kejujuran, nanging rancangané wong duraka nasaraké. 6 Tembungé wong duraka nuntun ing pati, nanging tembungé wong temen mitulungi. 7 Wong duraka bakal ambruk lan cures turuné, nanging brayaté wong mursid bakal lestari. 8 Wong dialembana merga kabecikané, nanging wong sing ora temen ora kajèn. 9 Luwih becik dadi wong cilik, sing nyambut-gawé kanggo awaké dhéwé, ketimbang dadi wong gedhé sing nandhang kecingkrangan. 10 Wong mursid ngopèni kéwané, nanging wong duraka ambek siya karo kéwané. 11 Wong sing nggarap lemahé bakal ora kekurangan pangan, nanging wong sing 36
AMSAL 12.12-19 kepéngin barang sing tanpa guna kuwi tanpa budi. 12 Wong duraka senengé nglakoni piala, nanging wong mursid kekarepané kenceng. 13 Wong duraka kuwi kejiret déning tembungé dhéwé, nanging wong jujur ngentas awaké dhéwé saka karubedan. 14 Wong nampa ganjaran merga saka tembungé lan tandang-tanduké dhéwé; apa sing ditampa yakuwi sing pantes dadi bagéané. 15 Wong gemblung nganggep awaké dhéwé bener, nanging wong wicaksana ngrungokaké rembugé liyan. 16 Wong gemblung yèn jèngkèl énggal dikétokaké, nanging wong wicaksana nutupi rasaning atiné. 17 Wong sing kandha sabeneré kuwi nindakaké keadilan, nanging wong goroh tumindak ora adil. 18 Tembung sing ora dipikir bisa natoni ati sing larané ngungkuli dituwek ing pedhang, nanging tembungé wong wicaksana gawé lilihing ati. 19 Tembung cidra kuwi ora suwé uripé, nanging katemenan langgeng selawasé. 37
AMSAL 12.20-28 20 Wong sing ngrancang piala kuwi atiné kebak cidra, nanging wong sing awèh pamrayoga becik bakal nemu kabungahan. 21 Wong mursid ora ketaman bilai, nanging wong duraka selawasé kebyukan cilaka. 22 Wong goroh disengiti déning Allah, nanging wong sing netepi janjiné dikasihi. 23 Wong wicaksana nutupi kawruhé, nanging wong gemblung ngumbar kabodhoané. 24 Wong sing nyambut-gawé sregep bakal olèh pangwasa, nanging wong kesèd bakal dadi batur-tukon. 25 Sumelang ngilangaké kabungahan, nanging pitutur gawé padhangé ati. 26 Wong mursid kuwi dadi penuntun tumrap mitrané, nanging wong duraka nasaraké kancané. 27 Wong kesèd bakal ora nyekel barang sing dioyak, nanging wong sregep bakal nampa barang sing akèh ajiné. 28 Dalaning urip kuwi metu kamursidan, piala njalari anjog ing pati. 38
AMSAL 13.1-8 13 1 Anak sing wicaksana nggatèkaké pituturé bapakné, nanging wong angkuh ora ngrèwès marang pamelèh. 2 Wong becik nampa berkah merga tembung sing diucapaké, nanging wong ala seneng marang panganiaya. 3 Wong sing njaga marang tembungé kuwi ngreksa nyawané, nanging wong sing muni sauni-uniné nemu karusakan. 4 Wong kesèd kuwi akèh pepénginané, nanging ora olèh apa-apa, mangka wong sing sregep, panyambut-gawéné nekakaké kalubèran. 5 Wong jujur sengit karo tembung goroh, nanging wong ala nekakaké kanisthan lan kwirangan marang awaké dhéwé. 6 Wong sing temen lakuné direksa déning kamursidané, nanging piala ngrubuhaké wong duraka. 7 Ana wong sugih-sugih, nanging sejatiné ora duwé apa-apa, semono uga ana wong sing éthok-éthok miskin, nanging duwé bandha akèh. 8 Wong sugih migunakaké kasugihané kanggo nylametaké uripé, nanging wong miskin ora wedi marang pangancam. 39
AMSAL 13.9-16 9 Wong mursid kaya pepadhang sing sumunar, nanging wong ala kaya senthir sing mbleret nuli mati. 10 Piangkuh marakaké grejegan, nanging wong sing ngrungokaké pamrayogané liyan kadunungan kawicaksanan. 11 Bandha kuwi yèn enggoné olèh gampang, ilangé iya gampang, nanging sing sapa nglumpukaké saka sethithik, wuwuhé saya akèh. 12 Pengarep-arep sing ora keturutan kuwi gawé gelaning ati, nanging pengarep-arep sing keturutan gawé bungahing ati. 13 Sing sapa nampik pangandikané Allah bakal kawales, nanging sing sapa nggatèkaké dhawuh mau bakal olèh ganjaran. 14 Piwulangé wong wicaksana kuwi sumberé urip, ndadèkaké wong nyingkiri kalané pati. 15 Budi kang luhur kuwi marakaké wong dadi kajèn, nanging wong sing ora kena diprecaya marakaké cilaka. 16 Wong wicaksana mikir dhisik sadurungé tumindak, nanging wong gemblung ngetokaké kabodhoané. 40
AMSAL 13.17-24 17 Utusan sing ora jujur gawé cilaka, nanging sing kena diprecaya nekakaké katentreman. 18 Kemlaratan lan kanisthan kuwi pandumané wong sing nampik pamerdi, nanging wong sing gelem nampani pamelèh, kajèn. 19 Pengarep-arep sing keturutan kuwi mbungahaké ati, nanging wong bodho ora gelem ninggal piala. 20 Sing sapa sesrawungan karo wong wicaksana, iya dadi wicaksana, déné sing awor karo wong gemblung bakal nemu karusakan. 21 Wong duraka diburu bilai, nanging wong becik nampa ganjaran. 22 Wong becik ninggali warisan tekan anak-putuné, nanging barang-darbèké wong duraka digadhangaké marang wong mursid. 23 Lemah bera satemené bisa metokaké pangan akèh kanggo wong mlarat, nanging wong duraka ora lila lemah mau digarap. 24 Sing sapa ora merdi anaké, ora tresna marang anaké. Sing sapa tresna marang anaké, diperdi wiwit cilik mula. 41
AMSAL 13.25-14.8 42 25 Wong mursid bisa mangan sawaregé, nanging wong duraka selawasé bakal nandhang kecingkrangan. 14 1 Kawicaksanané wong wadon kuwi nekakaké berkah marang brayaté, nanging wong gemblung ngrusak brayaté dhéwé. 2 Sing sapa temen lakuné kuwi nélakaké pambangun-turuté marang Allah, nanging sing sapa nylèwèng, ngrèmèhaké Gusti Allah. 3 Wong gemblung seneng umuk, nanging wong wicaksana direksa déning tembungé. 4 Tanpa sapi lumbungmu bakal kothong, nanging sing sapa migunakaké sapi, lumbungé bakal kebak. 5 Seksi sing temen kuwi ora goroh, nanging sing ora temen tembung- tembungé goroh kabèh. 6 Wong angkuh ora bakal dadi wicaksana, nanging wong pinter énggal tambah kawruhé. 7 Aja srawung karo wong gemblung, awit kowé ora bakal olèh kawruh apa-apa. 8 Yagéné wong pinter kuwi wicaksana? Merga ngerti apa sing kudu dilakoni.
AMSAL 14.9-16 Nanging wong bodho rumangsané wis ngerti sembarang. 9 Wong gemblung ora mreduli dosané diapura apa ora, nanging wong mursid ngudi supaya olèh pangapuraning dosané. 10 Mung atiné wong dhéwé sing ngrasakaké paiting kasusahané, mengkono uga wong liya ora bisa mèlu ngrasakaké kabungahané. 11 Omahé wong mursid tetep ngadeg, senajan omahé wong duraka wis sirna. 12 Ana dalan sing dikira bener, mangka wekasané anjog ing pati. 13 Guyu bisa kanggo nutupi sedhihing ati; wekasané kabungahan mau adaté mrihatinaké. 14 Wong duraka nampa piwalesing penggawéné sing ala; wong mursid nampa ganjarané penggawéné sing becik. 15 Wong bodho ngandel marang tembungé saben wong; wong wicaksana lakuné nganggo duga-duga. 16 Wong wicaksana kuwi ngati-ati, mula nyingkiri piala, nanging wong bodho ora sabaran lan tumindaké kesusu. 43
AMSAL 14.17-24 17 Wong sing cepak nepsuné sok metu pratingkahé sing tanpa dipikir, nanging wong wicaksana sabar. 18 Wong sing tanpa budi nampa piwalesing kabodhoané, nanging wong wicaksana diganjar kawruh. 19 Wong ala bakal ndhingkluk ana ing ngarepé wong becik, lan wong duraka ana ing ngareping lawangé wong mursid. 20 Wong mlarat disengiti wong akèh, malah kancané dhéwé iya mèlu sengit, nanging wong sugih akèh mitrané. 21 Sing sapa ngina marang pepadhané kuwi gawé dosa, nanging begja wong sing melasi marang wong sing nandhang sangsara. 22 Sing sapa nindakaké kabecikan kuwi kajèn lan diprecaya déning pepadhané, nanging sing ngrancang piala kuwi wong kesasar. 23 Nyambuta-gawé, mesthi kowé bakal olèh panguripan, nanging wong sing mrana-mréné mung ngobrol waé, bakal mlarat uripé. 24 Wong wicaksana kuwi kaganjar kasugihan, nanging wong tanpa budi mamèraké kabodhoané. 44
AMSAL 14.25-33 25 Seksi sing temen kuwi mitulungi nyawané wong, nanging seksi sing cidra gawé cilakané wong. 26 Pangabekti marang Allah kuwi nekakaké katentreman lan awèh pengayoman sentosa marang wong liya lan brayaté. 27 Pangabekti marang Allah kuwi sumberé urip, sing ndadèkaké wong bisa nyingkiri jireting pati. 28 Kamulyané raja kuwi gumantung saka akèhé kawulané, tanpa rakyat raja ora bisa apa-apa. 29 Wong sing sabar atiné wicaksana, nanging wong sing cepak nepsuné nélakaké kabodhoané. 30 Ati sing sarèh kuwi gawé warasé awak, nanging watak cemburu presasat lelara kangker. 31 Sing sapa nindhes wong miskin, kuwi ngala-ala Gusti Allah. Melasi wong mlarat kuwi pangabekti marang Allah. 32 Wong duraka dirubuhaké déning pialané dhéwé, nanging wong becik diayomi déning penggawéné becik. 33 Kawicaksanan kuwi katon saka pamikiré wong sing duwé budi. Wong bodho ora duwé kawicaksanan. 45
AMSAL 14.34-15.7 34 Kabeneran kuwi ndadèkaké kaluhurané wong sabangsa, nanging dosa ndadèkaké kanisthané saben wong. 35 Abdi sing wicaksana gawé renaning penggalihé Sang Prabu, nanging abdi sing gawé wirang diukum. 15 1 Wangsulan sing sarèh gawé lilihing nepsu, nanging tembung nylekit ndadèkaké muntabing ati. 2 Tembungé wong wicaksana nekakaké kapinteran, nanging tembungé wong tanpa budi mung isi kabodhoan. 3 Pangéran pirsa apa sing kelakon ing saenggon-enggon, nguningani penggawéné wong sing gawé becik lan sing gawé ala. 4 Tembung sing sarèh nekakaké urip, nanging tembung ambek siya natoni ati. 5 Wong sing tanpa budi nampik pamerdiné bapakné, nanging wong sing nanggapi piwelèh kuwi wicaksana. 6 Wong mursid tansah ketunggon raja-brana, nanging wong duraka kélangan barang-darbèké ing mangsa karibedan. 7 Tembungé wong wicaksana kuwi nyebar kawruh, nanging atiné wong tanpa budi ora jujur. 46
AMSAL 15.8-16 47 8 Gusti Allah rena marang pandongané wong mursid, nanging kurbané wong duraka ditampik. 9 Lakuné wong ala kuwi disengiti déning Allah, nanging wong sing mburu marang kamursidan dikasihi. 10 Yèn kowé nglakoni kaluputan, bakal diukum abot, nanging yèn kowé ora manut ing piwelèh bakal mati. 11 Nraka lan donyané wong mati padha kapirsanan ing tingalé Allah, apa menèh atiné para manungsa. 12 Wong angkuh ora gelem diwelèhaké, lan wegah njaluk rembugé wong sing luwih ngerti, 13 Ati bungah gawé bingaring ati, nanging sedhihing ati gawé semplah. 14 Wong sing pinter kepéngin sinau, nanging wong tanpa budi wis marem karo bodho. 15 Uripé wong mlarat kuwi ngrekasa terus, nanging wong sing seneng atiné presasat ana ing satengahing pésta sing ora kendhat-kendhat. 16 Luwih becik duwé barang sethithik kanthi pangabekti marang Allah, ketimbang dadi wong sugih sing ora tentrem atiné.
AMSAL 15.17-25 17 Luwih becik mung mangan jangan thok karo wong sing kita tresnani, ketimbang mangan daging karo wong sing padha tukar-padu. 18 Wong sing cepak nepsuné nekakaké grejegan, nanging wong sing sabar nyirep kekerengan. 19 Wong kesèd ana ing endi-endi nemu kasusahan, nanging wong jujur dalané rata. 20 Wong wicaksana gawé bungahé atiné bapakné, nanging wong sing tanpa budi ngina ibuné. 21 Wong tanpa budi wis marem karo kabodhoané, nanging wong wicaksana nglakoni sing bener. 22 Rancangan tanpa panimbang bakal gagal, bisané dadi yèn olèh sarujuké wong akèh. 23 Tembung sing cocog samasa diucapaké ing kaanan sing cocog, kuwi mbungahaké ati. 24 Dalaning uripé wong sing wicaksana kuwi mendhuwur, dudu dalan medhun sing anjog ing kuburan. 25 Pandongané wong angkuh dirusak déning Allah, nanging barang-darbèké wong randha diayomi. 48
AMSAL 15.26-16.1 26 Rancangan piala disengiti déning Allah, nanging tembung manis gawé renaning penggalihé. 27 Sing sapa ngarah kauntungan gedhé nganggo tindak sing ora jujur kuwi ngrusak brayaté dhéwé. Sing sapa nampik besel bakal dawa umuré. 28 Wong becik mikir dhisik sadurungé awèh wangsulan. Wong ala énggal awèh wangsulan, nanging wekasané nekakaké karubedan. 29 Gusti Allah nyembadani panyuwuné wong mursid, nanging pandongané wong ala ditampik. 30 Ulat sing sumèh mbungahaké ati, lan pawarta sing becik nyegeraké nyawa. 31 Sing sapa nggatèkaké marang pamelèh kuwi wong sing wicaksana. 32 Sing sapa nampik pamerdi gawé ruginé awaké dhéwé. Sing sapa gelem nampani piwelèh bakal wuwuh kawicaksanané. 33 Pangabekti marang Allah kuwi marakaké andhap-asor, mula ndadèkaké wong kajèn-kéringan. 16 1 Manungsa bisa ngrancang- ngrancang ing sajroning ati, 49
AMSAL 16.2-9 nanging tembung sing diucapaké kuwi asalé saka Allah. 2 Wong ngarani yèn apa sing dilakoni kuwi bener, nanging Allah pirsa panimbang-nimbanging ati. 3 Sakèhé rancanganmu suwunna berkah marang Allah, mula sedyamu bakal keturutan. 4 Samubarang sing dititahaké déning Allah kuwi ana karepé dhéwé-dhéwé, mengkono uga wong duraka mesthi ngalami karusakan. 5 Wong angkuh disengiti déning Allah, wong mau bakal ora luput saka paukuman. 6 Sing tresna lan setya marang Allah, kaluputanmu mesthi bakal diapura; mbangun-turuta marang Allah, temah kowé bakal diedohaké saka bilai. 7 Wong sing tansah nindakaké dhawuhé Allah, senajan satruné dirukunaké karo wong mau. 8 Hasil sethithik nganggo cara sing bener kuwi luwih becik, ketimbang karo pametu akèh srana patrap sing ora jujur. 9 Atiné manungsa ngrancang-ngrancang dalané, nanging Allah sing netepaké arahé tumindaké. 50
AMSAL 16.10-18 10 Putusan sing didhawuhaké déning Sang Prabu kuwi kawangsit déning Allah, mula ora bisa salah. 11 Gusti Allah ngersakaké timbangan lan ukuran sing bener, semono uga dol-tinuku kudu kanthi jujur. 12 Penggawé ala mesthi ditampik déning Sang Prabu, merga keadilan kuwi gawé sentosané pepréntahané. 13 Wong sing matur sabarèsé gawé renaning penggalihé Sang Raja; wong sing mengkono mau dikasihi. 14 Wong wicaksana ngarah supaya Sang Raja rena penggalihé, sebab yèn nganti duka bisa nekakaké bilai. 15 Sihé Sang Raja kuwi kaya mendhung sing nekakaké udan ing mangsa semi, kamirahané kaya pepadhang sing nguripi. 16 Kawicaksanan kuwi ajiné ngungkuli emas, lan pangertèn ajiné ngungkuli slaka. 17 Dalané wong mursid ngedohi piala, sapa sing lakuné kanthi prayitna, ngreksa marang nyawané. 18 Piangkuh kuwi nuntun marang karusakan, lan wong gemedhé bakal ambruk. 51
AMSAL 16.19-27 52 19 Becik kanthi andhap-asor amor karo wong cilik, ketimbang karo ngedum jarahan karo wong gemunggung. 20 Sing sapa nggatèkaké marang pangandikané Allah binerkahan, mula begja wong sing kumandel marang Allah. 21 Wong sing wicaksana ngerti marang kaanan lan tembungé sing alus marakaké wong dadi yakin. 22 Kawicaksanan kuwi sumberé urip tumraping wong sing nduwèni, nanging wong tanpa budi disiksa merga saka bodhoné. 23 Wong wicaksana mikir sadurungé ngucapaké tembung; mula njalari apa sing diucapaké saya ngyakinaké. 24 Tembung sing sedhep kuwi kaya talaning madu, kepénak dirasakaké ana ing ati, lan becik kanggo kuwarasaning awak. 25 Ana dalan sing dikira bener, mangka nyatané anjog ing pati. 26 Ngelihing weteng njalari buruh nyambut-gawé keras, merga kepéngin maregi wetengé. 27 Wong duraka golèk dhadhakan natoni atiné liyan, tekan tembungé pisan ngobong kaya geni.
AMSAL 16.28-17.2 28 Wong goroh njalari tukar-padu, lan srana wewadul misahaké wong memitran. 29 Wong sing seneng ngrodha-peksa nasaraké pepadhané, lan padha dituntun marang karusakan. 30 Sing ngati-ati karo wong sing nglirik kowé karo kedhap-kedhèp; wong mau duwé karep ala karo kowé. 31 Umur dawa kuwi ganjarané wong sing mursid lakuné, rambut putih minangka makuthané. 32 Wong sing sabar ing ati kuwi ngungkuli pahlawan, lan wong sing bisa ngendhalèni awaké ngungkuli wong sing nelukaké negara. 33 Undhi dianakaké kanggo meruhi kersaning Allah, nanging Allah piyambak sing paring wangsulan. 17 1 Luwih becik sega garing saemplokan karo ati sing tentrem, ketimbang karo mangan iwak saméja karo tukar-padu. 2 Batur sing wicaksana bakal ngopèni momongané sing gawé wirang, lan bakal nampa warisan bareng karo sedulur-seduluré momongan mau. 53
AMSAL 17.3-10 3 Emas lan slaka diuji nganggo geni, déné atiné manungsa diuji déning Allah. 4 Wong ala nggatèkaké gagasan- gagasan sing ala, wong cidra nanggapi tembungé wong goroh. 5 Sing sapa moyoki wong miskin, kuwi ngala-ala karo sing nitahaké. Wong sing bungah merga bilai sing dialami déning liyan, ora luput saka paukuman. 6 Wong tuwa ngegungaké putuné, kaya déné anak ngegungaké bapakné. 7 Wong sing kajèn-kéringan ora patut menawa goroh, lan wong tanpa budi ora patut menawa ngucapaké tembung sing muluk-muluk. 8 Ana wong sing nganggep yèn besel kuwi sekti tumrap wong sing mènèhi, bisa ngolèhaké samubarang sing dikarepaké. 9 Sing sapa kepéngin diraketi wong, kudu ngapura wong-wong sing gawé kaluputan marang wong mau. Ngubal- ubal prekara sing uwis-uwis, kuwi misahaké mitra. 10 Kanggoné wong wicaksana diwelèhaké sepisan wis ngerti, nanging tumraping wong tanpa budi digebug ping satus durung ngerti. 54
AMSAL 17.11-19 11 Wong ala mung arep gawé rerusuh, nanging pati bakal nekani wong mau kaya utusan sing ambek siya. 12 Luwih becik kepregok karo bruwang sing kélangan anaké, ketimbang karo ketemu wong tanpa budi sing mbèbèraké bodhoné. 13 Sing sapa males kabecikan nganggo piala, omahé bakal ora kendhat ketekan bilai. 14 Miwiti grejegan kuwi kaya wong mbedhah bendungan, mulané ngundurana tukar-padu sadurungé ndadi. 15 Sing sapa mbeneraké wong ala lan ngukum wong sing ora kaluputan, disengiti déning Allah. 16 Apa gunané wong tanpa budi ngetokaké ragad kanggo pasinaoné, wong mau rak ora waras pikirané. 17 Mitra, selawasé ngétokaké katresnané, lan ing mangsa karibedan ngétokaké pasedulurané. 18 Wong sing janji nanggung utangé liyan kuwi wong bodho. 19 Wong sing dhemen tukaran kuwi seneng gawé panerak, sing sapa seneng umuk kuwi golèk karubedan. 55
AMSAL 17.20-28 20 Sing sapa seneng ngapusi ora ngalami katentreman, wong sing goroh bakal cilaka. 21 Sing sapa duwé anak tanpa budi bakal nandhang susah, lan bapakné wong bodho mau ora tau ngrasakaké kabungahan. 22 Ati sing seneng kuwi obat sing mujarab, nanging ati semplah presasat pati sing tekané alon-alon. 23 Hakim sing mélikan gelem nampani besel, supaya ndhoyongaké keadilan. 24 Sing dituju wong pinter yakuwi tindak sing wicaksana, nanging wong sing tanpa budi pikirané nglambrang tekan ngendi-endi. 25 Anak sing tanpa budi gawé prihatiné bapakné, lan kasusahané ibuné. 26 Ora prayoga ndhendha wong sing lakuné bener, lan ora patut nggebugi wong luhur. 27 Wong wicaksana ngampet tembungé, wong sing duwé kapinteran sarèh ing budi. 28 Senajan wong bodho yèn meneng dianggep pinter, lan yèn ora guneman dianggep wicaksana. 56
AMSAL 18.1-9 18 1 Wong sing ndhéwé kuwi golèk senengé dhéwé; apa sing dianggep wong akèh bener, tumrapé dhèwèké salah. 2 Wong sing tanpa budi ora preduli marang kawruh, senengé pamèr, ngaku yèn dhèwèké wong pinter. 3 Dosa lan kwirangan kuwi tansah bebarengan. Sing sapa kélangan kaurmatan, nampa kanisthan minangka gantiné. 4 Tembung kuwi bisa dadi sumberé kawicaksanan, jeroné kaya samodra lan seger kaya ilining kali. 5 Ora prayoga mbeneraké wong salah lan nyalahaké sing bener ana ing pengadilan. 6 Tembungé wong sing tanpa budi njalari grejegan, swarané bengok-bengok njaluk digebugi. 7 Wong sing tanpa budi gawé sangsara awaké dhéwé, wong mau kejiret déning tembungé dhéwé. 8 Panyatur ala kuwi énak rasané, wong padha seneng ngrungokaké. 9 Wong kesèd kuwi panyambut-gawéné padha waé karo wong sing ngrusak. 57
AMSAL 18.10-17 10 Gusti Allah mono presasat bètèng sentosa, dadi panggonané wong mursid ngungsi lan kaslametaké. 11 Rumangsané wong sugih bandhané kuwi bètèngé, sing ngreksa dhèwèké kaya témbok sing dhuwur. 12 Wong sing andhap-asor kinurmatan, nanging wong gemunggung nemu karusakan. 13 Ngrungokna dhisik sadurungé kowé awèh wangsulan, yèn ora, kowé dianggep wong bodho lan asor. 14 Kencenging ati kepéngin urip, njalari wong tahan nandhang lara, nanging wong sing kélangan semangaté, sapa sing arep mulihaké? 15 Wong sing wicaksana tambah kawruhé, wong sing duwé pangertèn mburu kapinteran. 16 Menawa kowé kepéngin ketemu karo penggedhé, nggawaa pisungsung, supaya rata dalanmu. 17 Wong sing dhisik olèhé ngaturaké prekarané ana ing pengadilan, kuwi kaya-kaya sing bener, nganti lawané ngajokaké pitakonan kanggo nliti prekarané. 58
AMSAL 18.18-19.2 18 Menawa ana penggedhé loro padha prekaran ana ing pengadilan, sing kanggo mutusaké prekarané undhian. 19 Yèn kowé mitulungi liyan, wong kuwi bakal ngayomi kowé kaya témbok sing sentosa, nanging yèn atiné kokgawé serik, wong mau bakal ora gelem candhuk-lawung karo kowé. 20 Wong kuwi uripé saka wohing tembungé. 21 Tembungmu bisa gawé lestari utawa ngrusak uripmu. Dadi kowé kudu nanggung penggawéné ilatmu. 22 Sing sapa nemu jodho kuwi wong begja, sarta wis olèh sih-kadarman saka Gusti Allah. 23 Wong mlarat tembungé andhap-asor lan melas-asih, nanging wong sugih mangsuli nganggo tembung kasar. 24 Ana memitran sing ora suwé umuré, nanging uga ana mitra sing kasetyané ngungkuli sedulur. 19 1 Luwih becik dadi wong miskin sing lakuné jujur, ketimbang karo wong tanpa budi sing goroh. 2 Wong sing pethel ing gawé, nanging tanpa budi kuwi ora migunani sarta 59
AMSAL 19.3-10 wong sing kesusu, gampang olèhé gawé kesalahan. 3 Ana wong sing gawé ruginé awaké dhéwé merga bodhoné, banjur nyalahaké Gusti Allah. 4 Wong sugih gampang olèh kanca akèh, nanging wong miskin gampang ditinggal déning kancané, sing cacahé mung sethithik. 5 Sapa sing ngucapaké paseksi goroh ana ing pengadilan bakal diukum; wong mau bakal ora bisa ngéndhani. 6 Akèh wong sing ngarah olèh sihé penggedhé; akèh wong sing ngaku memitran karo wong sing dhemen wèwèh. 7 Wong miskin kuwi disengiti déning sedulur-seduluré kabèh, apa menèh para mitrané, padha ngedohi. Senajan ditututi lan diundang, kabèh wis ora ana. 8 Sing sapa golèk kapinteran kuwi nresnani awaké dhéwé; menawa dipigunakaké, bakal nambahi kabegjané. 9 Seksi goroh bakal nampa paukuman, sing nyebar goroh bakal katumpes. 10 Wong tanpa budi ora patut urip mukti, padha kaya batur-tukon ora patut ngerèh penggedhé. 60
AMSAL 19.11-19 11 Wong sing wicaksana ngendhalèni nepsuné, lan dialem merga ngapura wong sing gawé kaluputan marang wong mau. 12 Dukané ratu kuwi presasat panggeroné singa, sih-palimirmané kaya udan sing dianti-anti. 13 Anak sing tanpa budi kuwi ngentèkaké bandhané bapakné, lan rabi sing dhemen padu kuwi kaya payon sing trocoh ora lèrèn-lèrèn. 14 Wong bisa olèh warisan omah lan bandha saka wong tuwané, nanging rabi sing wicaksana, mung Gusti Allah sing paring. 15 Wong kesèd seneng turu terus, nanging wekasané bakal keluwèn. 16 Sing sapa nglakoni dhawuhé Allah kaganjar umur dawa, nanging sing sapa nyepèlèkaké pangandikané bakal mati. 17 Sing sapa nulungi wong miskin kuwi motangaké marang Allah; Panjenengané sing bakal nyaur. 18 Anakmu perdinen wiwit cilik, yèn ora ateges kowé mèlu ngrusak anakmu mau. 19 Wong sing cepak nepsuné bakal nanggung akibaté; yèn wis koktulung 61
AMSAL 19.20-27 sepisan kepeksa kudu koktulungi saterusé. 20 Ngrungokna marang rembug sing becik lan éling-élingen, supaya ing tembé dadi wicaksana. 21 Wong bisa ngrancang samubarang, nanging kersané Allah sing kelakon. 22 Wong sing srakah kuwi nistha, luwih becik dadi wong miskin ketimbang nglakoni goroh. 23 Mbangun-turuta marang Allah, temah kowé bakal urip, marem, lan kalis ing bilai. 24 Ana wong sing saka kesèdé suthik nglebokaké pangan ing cangkemé dhéwé. 25 Wong keminter kudu diajar, supaya ngerti yèn isih ana prekara sing durung dingertèni. Wong sing wicaksana menawa dituduhaké salahé bakal ngrumangsani. 26 Sing sapa naboki bapakné lan nundhung ibuné metu saka omahé kuwi anak sing nistha lan gawé wirang awaké dhéwé. 27 Hé anakku, menawa kowé nampik marang pitutur, kowé bakal kélangan kawruh sing wis kokduwèni. 62
AMSAL 19.28-20.7 28 Seksi sing ala kuwi ngrèmèhaké hukum; wong ala kepéngin ngrasakaké kanikmatané piala. 29 Wong tanpa budi sing gemunggung kuwi pantes digitiki. 20 1 Kakèhen ngombé anggur marakaké swara dadi sora, lan minuman keras njalari wong dadi lali. Ora wicaksana wong sing ngombé anggur nganti mendem. 2 Dukané raja kuwi presasat panggeroné singa, sing sapa gawé dukané Sang Prabu kuwi nyilakani awaké dhéwé. 3 Wong sing ngedohi tukar-padu kuwi kajèn, nanging wong sing tanpa budi seneng ngumbar nepsuné. 4 Wong tani sing kesèd, ora gelem mluku lemahé, tekan mangsané panèn ora ngundhuh apa-apa. 5 Gagasané atiné manungsa kuwi kaya sumur jero, nanging wong sing pinter bisa nimba saka kono. 6 Saben wong ngaku yèn dhèwèké wong becik lan kena diprecaya, nanging delengen endi sing mengkono temenan? 7 Begja bocah sing duwé bapak jujur, lan sing nindakaké prekara sing bener. 63
AMSAL 20.8-16 8 Sang Prabu kang pinarak ing kursi pengadilan, pirsa sembarang sing ala kalawan paningalé. 9 Sapa sing bisa muni, "Atiku resik temenan, aku ora duwé dosa?" 10 Gusti Allah sengit karo wong sing migunakaké timbangan lan ukuran palsu. 11 Senajan bocah pisan kena dititik saka kelakuané, apa temen apa ora. 12 Sing nitahaké kuping kanggo ngrungu lan mripat kanggo ndeleng kuwi Gusti Allah piyambak. 13 Aja karem turu, supaya kowé aja tumiba ing kemlaratan. Nyambuta-gawé sing sregep, supaya lubèr panganmu. 14 Wong tuku selawasé muni, "Barangé ora apik!" Nanging bareng mungkur ngalem yèn barangé satemené apik. 15 Emas lan watu aji pancèn akèh, nanging kalah regané karo lambé sing wicaksana. 16 Wong sing nanggung utangé wong liya kuwi tanpa budi. Becik menawa barang-darbèké wong mau dirampas kanggo jaminan. 64
AMSAL 20.17-25 17 Barang colongan kuwi énak rasané, nanging ora suwé cangkemé kaya-kaya kebak krikil. 18 Rancangan bisa kelakon becik menawa wis ditimbang-timbang kalawan mateng, mulané yèn maju perang kudu nganggo siasat. 19 Sing sapa nyatur ala kuwi mbukak wadi, mulané aja srawung karo wong sing dhemen wewadul. 20 Sing sapa ngipat-ipati wong tuwané, uripé bakal sirep kaya lampu senthir sing mati ing petengan. 21 Barang-darbé sing olèhé kalawan gampang, wekasané ora dadi berkah. 22 Pemales aja koktindakaké dhéwé, nanging pasrahna marang Allah, lan Panjenengané sing bakal nindakaké. 23 Gusti Allah sengit karo wong sing migunakaké timbangan lan ukuran palsu. 24 Jangkahé manungsa kuwi Gusti Allah sing nemtokaké. Sarèhné mengkono kepriyé bisané manungsa weruh dalané? 25 Menawa arep janji apa-apa karo Gusti Allah kuwi pikiren dhisik, supaya ing tembé ora getun. 65
AMSAL 20.26-21.4 66 26 Raja sing wicaksana pirsa wong sing ala lan ditindhes bola-bali. 27 Gusti Allah kang nitahaké budi lan osiking ati, manungsa ora bisa ndhelik ngoncati awaké dhéwé. 28 Raja bakal tetep pangwasané samasa pepréntahané jujur, bener lan adil. 29 Sing diendelaké wong nom kuwi kekuwatané, lan kaéndahané wong tuwa kuwi uwané. 30 Manungsa sok kudu kebentus dhisik, sadurungé gelem ngowahi lakuné sing ala. 21 1 Allah kang ngerèh penggalihé raja, presasat kali, diilèkaké ing sakersané piyambak. 2 Saben wong nganggep yèn penemuné kuwi sing bener dhéwé, nanging Gusti Allah mriksa atiné wong. 3 Gusti Allah luwih rena penggalihé yèn manungsa nglakoni kabeneran lan keadilan, ketimbang karo nyaosaké kurban marang Panjenengané. 4 Wong duraka dituntun déning rasa angkuh lan gemunggung, mangka kuwi dosa.
AMSAL 21.5-13 5 Manungsa sing ngati-ati kuwi nekakaké asil akèh, nanging sing sapa kesusu bakal ngalami kecingkrangan. 6 Ngarah kasugihan srana ngapusi kuwi kaya pedhut sing ilang kabur ing angin lan nuntun marang bilai. 7 Wong ala padha nemahi karusakan déning panganiaya sing ditindakaké dhéwé, merga padha nampik nindakaké prekara sing bener. 8 Dalané wong ngapusi kuwi ménggak- ménggok, nanging lakuné wong sing resik lempeng. 9 Pilih manggon ing payon, ketimbang manggon saomah karo bojo sing crèwèt. 10 Wong duraka kuwi tansah kepéngin nindakaké piala, lan ora duwé welas marang pepadhané. 11 Wong gemunggung yèn diukum marakaké wong bodho dadi pinter. Wong wicaksana mundhak kawruhé saka pengalamané. 12 Gusti Allah nggatosaké omahé wong ala; wong mau dijorogaké marang bilai. 13 Sing sapa ora gelem ngrungokaké pesambaté wong mlarat, yèn sesambat dhéwé bakal ora diparingi. 67
AMSAL 21.14-22 14 Atur-atur sing diwènèhaké nganggo sesidheman, nyirep nepsuné wong sing lagi mulad-mulad. 15 Kabeneran gawé bungahé wong mursid, nanging gawé geteré wong duraka. 16 Wong sing nyimpang saka kabeneran, kuwi lakuné bakal anjog ing pati. 17 Wong sing seneng mangan énak bakal nandhang kekurangan; mangan énak ora ndadèkaké sugih. 18 Wong ala mesthi ketekan bilai, sing arep ditujokaké marang wong mursid. 19 Pilih manggon ana ing ara-ara samun, ketimbang manggon saomah karo rabi sing cepak nepsuné lan seneng padu. 20 Omahé wong wicaksana kanggonan kalubèran, nanging wong tanpa budi ngentèkaké sanalika apa sing ditampa. 21 Sing sapa nindakaké kabeneran lan katresnan bakal kaparingan umur dawa, kaluhuran lan kaurmatan. 22 Wong wicaksana bisa ngrebut bètèng sing dijaga déning wong rosa-rosa, lan ngrubuhaké témbok-témboké sing padha diendel-endelaké. 68
AMSAL 21.23-22.1 23 Sing sapa njaga tembungé, ngedohaké awaké dhéwé saka karubedan. 24 Wong angkuh kuwi gemunggung, lumuhur-luhur lan ninggal tata-krama. 25 Wong kesèd sing wegah nyambut- gawé mati déning pekaremané dhéwé. 26 Senengé sedina-dina mung ngangen- angen apa sing dipéngini; nanging wong mursid seneng wèwèh kanthi loma. 27 Gusti Allah sengit karo kurbané wong ala, apa menèh sing dicaosaké kalawan sedya ala. 28 Paseksi goroh bakal ditampik, nanging tembungé wong sing ditimbang- timbang kanthi mateng bakal ditampa. 29 Wong mursid kuwi salaku-lakuné mantep; nanging kabecikané wong duraka digawé-gawé. 30 Kawicaksanané manungsa, kawruh lan pratikelé ora ana gawéné samasa cengkah karo kersané Allah. 31 Wong bisa nyawisaké jaran kanggo perang, nanging sing paring kemenangan kuwi Allah. 22 1 Jeneng sing becik kuwi ajiné ngungkuli kasugihan gedhé, 69
AMSAL 22.2-9 ditresnani déning wong ajiné ngungkuli emas lan slaka. 2 Wong sugih lan wong mlarat kuwi pinangkané padha, karo-karoné Gusti Allah sing nitahaké. 3 Wong wicaksana weruh bilai sing arep nekani, banjur diéndhani; nanging wong tanpa budi ndlarung waé, lan wekasané getun. 4 Ganjarané wong sing andhap-asor lan ngabekti marang Allah, kuwi kasugihan, kaurmatan lan umur dawa. 5 Wong sing ngreksa uripé kuwi ngedohi jiret, sing dipasang ana ing dalané wong ala. 6 Bocah wiwit cilik ajarana bab dalan sing prelu diambah; supaya tekan tuwa ora bakal nyimpang. 7 Wong mlarat dadi budhaké wong sugih, lan wong utang dadi budhaké sing ngutangi. 8 Wong sing nyebar panganiaya bakal ngentèni bilai, mula mandheg panganiayané. 9 Wong sing seneng wèwèh marang wong mlarat bakal diberkahi, merga rejekiné dipangan bareng karo wong miskin. 70
AMSAL 22.10-18 10 Wong sing angkuh kuwi singkirana, temah bakal ora ana grejegan, tukar- padu lan tuding-tudingan sing siji nyalahaké sijiné. 11 Wong sing resik atiné lan alus tembungé, bakal dadi mitrané Sang Raja. 12 Gusti Allah njaga lestariné kabeneran, srana ora nggapé tembungé wong goroh. 13 Wong kesèd gawé alasan, "Ing njaba ana singa, aku dakana ing omah waé, mundhak aku ditubruk ana ing dalan." 14 Laku jina kuwi upamané kaya luwangan. Wong sing diukum Gusti Allah kecemplung ana ing kono. 15 Bocah mono wis lumrah yèn tumindaké tanpa budi, mariné menawa digitik srana pendidikan. 16 Sing sapa atur-atur marang wong sugih lan nindhes wong miskin supaya olèh kauntungan kanggo awaké dhéwé, kuwi nekakaké kecingkrangan marang awaké dhéwé. 17 Rungokna pituturé wong wicaksana; piwulangku iki gatèkna. 18 Menawa koksimpen ing atimu lan kokcepakaké ing lambému, bakal gawé senengé atimu. 71
AMSAL 22.19-27 19 Aku kepéngin supaya kowé duwé pengandel marang Allah, mulané bebasan iki dakkandhakaké marang kowé, iya marang kowé dhéwé. 20 Aku wis nulis bebasan 30 kanggo kowé, isi kawruh lan pitutur bab apa sing diarani kabeneran. 21 Prekara mau arep dakwulangaké marang kowé, iya marang kowé dhéwé, supaya samasa kowé didhawuhi nggolèki prekara endi sing bener, kowé bisa awèh wangsulan marang sing ndhawuhi. 22 Aja golèk bathi saka wong miskin dupèh kowé bisa tumindak mengkono, lan aja golèk asil saka wong sing lagi kepèpèt enggoné prekaran ana ing pengadilan. 23 Merga, Allah mbéla prekarané wong mau lan njabut nyawané wong sing ngrampas bandhané wong mau. 24 Aja srawung karo wong sing cepak nepsu utawa sing brangasan, 25 mundhak kowé ketularan wataké lan ora bisa uwal. 26 Aja nanggung utangé wong liya. 27 Yèn kowé ora bisa nyaur utangé bisa uga slèmèk sing kokturoni katut dilorod kanggo nyaur utangé. 72
AMSAL 22.28-23.7 28 Pathok watesé lemahmu sing lawas aja kokunduraké, merga kuwi wis ditetepaké déning leluhurmu. 29 Wong sing trampil lan pethel ing gawé bakal ngawula marang raja, ora marang wong asor. 23 1 Yèn kowé disuguh mangan wong gedhé, élinga sapa wongé kuwi. 2 Yèn sing disuguhaké karemanmu, kowé kudu nyegah pangangah-angahmu. 3 Aja kakèhan olèhmu ngrahapi suguhan sing énak-énak mau, jalaran bisa uga wong sing nyuguh mau arep njorogaké kowé. 4 Aja ngangsa kepéngin dadi sugih, cegahen niatmu sing mengkono kuwi. 5 Sebab, bandhamu bisa entèk sakedhèp nétra, kaya-kaya duwé swiwi, banjur mabur kaya manuk garudha. 6 Aja mangan suguhané wong medhit lan ngrahapi pangané sing énak-énak. 7 Wong kuwi nawani, "Mangga kula aturi mundhut malih!," nanging pangucapé mau mung lelamisan. Ana prekara liya sing dipikir. Lan sing dipikir kuwi sing satemené dikarepaké. 73
AMSAL 23.8-18 8 Sing kokpangan bakal kokwutahaké menèh, lan tembungmu manis ora ana gunané. 9 Aja ngajak omong-omongan wong sing tanpa budi, sebab tembungmu sing wicaksana bakal mung dirèmèhaké waé. 10 Aja ngunduraké pathok lawas watesé lemahmu, lan aja ngrebut lemahé bocah lola. 11 Sebab Gusti Allah sing mbéla prekarané bocah mau kuwi mahakwasa. Panjenengané piyambak kang bakal prekaran karo kowé. 12 Gatèkna piwulangé gurumu lan golèka kawruh sakatogmu. 13 Anakmu perdinen; ora-orané anakmu mati yèn koksabeti, 14 malah bakal ndadèkaké beciké ing saterusé. 15 Hé anakku, aku bungah yèn kowé dadi wong wicaksana. 16 Atiku bakal mongkog menawa krungu tembungmu sing jujur. 17 Kowé aja mèri karo wong-wong sing gawé piala, nanging ngabektia marang Allah, 18 mesthi uripmu ing tembé bakal kepénak. 74
AMSAL 23.19-26 19 Hé anakku, rungokna, dadia wong wicaksana, lan jaganen kelakuanmu supaya ora nyimpang saka dalan sing bener. 20 Aja sesrawungan karo wong sing gawéné mendem anggur utawa seneng mangan énak. 21 Wong sing karem anggur lan mangan énak kuwi wekasané bakal cilaka. Yèn uripmu mung mangan lan turu ora suwé bakal mlarat. 22 Rungokna pituturé bapakmu, sebab bapakmu kuwi sing nganakaké kowé, lan aja ngrèmèhaké ibumu samangsa ibumu wis tuwa, malah ngétokna enggonmu ngajèni. 23 Kabeneran, kawicaksanan, kawruh lan pangertèn kuwi akèh ajiné, mulané aja kokedol. 24 Bapak bakal seneng yèn anaké becik atiné, lan mongkog yèn anaké wicaksana. 25 Bapak lan ibumu gawénen gedhé atiné, karebèn rumangsa begja déné duwé anak kowé. 26 Hé anakku, pituturku gatèkna, nirua lelakonku. 75
AMSAL 23.27-34 27 Wong wadon tuna susila kuwi presasat kala-jiret sing mbebayani. 28 Kaya bégal sing ngadhang wong ana ing dedalan sarta njalari wong lanang akèh padha sèdhèng. 29 Sing sapa seneng endem-endeman ngombé anggur nganti bengi, lan seneng ngicipi campuran anggur anyar, yakuwi wong sing seneng sesambat njaluk diwelasi, sing selawasé gawé gègèr, lan selawasé ora nrima. Wong mau mripaté abang lan rainé abuh pating brénjol; mesthiné sing mengkono ora prelu. 30 (23:29) 31 Mulané kowé aja kena digodha déning anggur, senajan rupané abang sumringah, gumebyar ana ing tuwung lan yèn diombé énak rasané, angler mlebuné ing gorokan. 32 Nanging ésuké rasané awakmu kaya mentas dicokot ula mandi. 33 Mripatmu banjur weruh rerupan sing anèh-anèh, kowé ora bisa mikir lan kandhamu ora cetha. 34 Rasané kaya lagi mabuk-laut ing tengahé segara, gondhal-gandhul gumantung ing cagaking prau. 76
AMSAL 23.35-24.7 77 35 Kowé bakal muni, "Wah aku diantemi, nanging ora krasa. Aku digebugi, nanging aku ora kèlingan. Yagéné aku ora bisa menyat? Wah, yèn ngono aku prelu ngombé menèh!" 24 1 Aja mèri karo wong ala, lan aja memitran karo wong sing kaya mengkono. 2 Wong mau gawéné mung ngrancang- ngrancang piala; sing digunem mung olèhé arep gawé cilakané liyan. 3 Omah kuwi ngadegé didhasari kawicaksanan lan 4 merga pangertèn kamar-kamaré diisi prabot lan barang-barang pèni sing akèh ajiné. 5 Wong wicaksana kuwi wibawané luwih gedhé ketimbang karo wong rosa. Pancèn mengkono, kawruh kuwi luwih penting tinimbang kekuwatan. 6 Sebab wong sing kepéngin menang, dhisik dhéwé kudu duwé rancangan sing apik sadurungé miwiti perang, mangka rancangan sing apik, yakuwi yèn akèh sing mènèhi rembug. 7 Wong sing tanpa budi ora ngerti surasané bebasan sing jero. Wong mau
AMSAL 24.8-14 ora bisa urun rembug apa-apa samasa ana prekara penting. 8 Sing sapa tansah ngrancang piala, bakal karan wong jail. 9 Apa sing kewetu saka wong tanpa budi mau anané mung piala. Wong sing seneng gawé cilakané liyan kuwi disengiti saben wong. 10 Yèn ing mangsa karubedan kowé cilik ing ati, kuwi nélakaké yèn kowé pancèn ora duwé kekuwatan. 11 Aja mangu-mangu ngluwari wong sing diukum pati, ikhtiyarna luwaré wong sing arep digantung. 12 Bisa uga kowé duwé penganggep yèn kuwi dudu urusanmu, nanging Gusti Allah pirsa alasanmu sing satemené. Panjenengané rak ngulataké kowé, lan bakal ngganjar manut penggawému. 13 Hé anakku, mangana madu, sebab kuwi becik kanggo kuwarasanmu. Kaya déné madu saka ing tala mau rasané legi ing ilat, 14 semono uga kawicaksanan tumraping nyawa. Mulané nduwènana kawicaksanan, mesthi mbésuk uripmu bakal kepénak. 78
AMSAL 24.15-23 15 Aja kaya wong ala sing ngrancang- ngrancang mbégal wong mursid, utawa ngrebut omahé. 16 Sebab senajan wong mursid kerep ambruk, nanging mesthi tangi menèh, nanging wong ala bakal tumpes déning bilai. 17 Aja seneng yèn mungsuhmu nemu bilai, lan aja bungah-bungah yèn mungsuhmu keplèsèt. 18 Sebab yèn Gusti Allah pirsa, kowé mesthi dianggep ala ing ngarsané lan Panjenengané dadi murungaké enggoné arep males marang mungsuhmu mau. 19 Kowé aja kwatir bab wong ala, lan aja mèri marang wong mau. 20 Wong ala mono ora duwé pengarep- arep bab kaanané ing mbésuké. 21 Hé anakku, wedia marang Allah lan ngurmatana Sang Prabu. Aja mèlu-mèlu karo wong sing mbaléla marang Allah lan Sang Prabu. 22 Wong sing mengkono sawayah-wayah bisa ketekan bilai, mangka kowé ngerti sepira gedhéné bilai mau. 23 Ing ngisor iki bebasan anggitané para wicaksana. Ana ing pengadilan, hakim ora kena mawang wong. 79
AMSAL 24.24-32 24 Hakim sing nyalahaké wong bener bakal diipat-ipati lan disengiti déning saben wong. 25 Nanging hakim sing ngukum wong sing salah bakal begja uripé lan olèh jeneng apik. 26 Sing sapa awèh wangsulan kang jujur kuwi mitra sing sejati. 27 Aja ngedegaké omah utawa mbangun brayat dhisik yèn pegawéan ing pategalanmu durung kokgarap nganti rampung, supaya kowé duwé apa sing arep kokenggo sangu urip. 28 Aja nggorohi pepadhamu lan aja ngapusi pepadhamu. 29 Kowé aja kandha, "Wong kuwi arep dakwales kaya penggawéné marang aku!" 30 Tau aku liwat ing palemahané wong kesèd, lan ing pakebonan angguré wong tanpa pikiran. 31 Wah kabèh kebak rerungkudan, lemahé ketutupan ing latengc lan témboké jugrug kabèh. 32 Kuwi kabèh daktamataké lan aku olèh piwulang. clateng: bangsané tuwuhan. 80
AMSAL 24.33-25.6 33 Sing sapa muni, "Turu sedhéla engkas, ngantuk sedhéla engkas, sedhakep sedhéla engkas, lèyèh-lèyèh sedhéla engkas," 34 wong kuwi sajroné isih turu bakal ketekan kemiskinan kaya rampog sing nggawa gegaman. 25 1 Bebasan-bebasan iki iya anggitané Suléman, diklumpukaké déning para abdiné Hizkia ratu ing Yéhuda. 2 Kita ngluhuraké Allah merga Panjenengané medhar prekara-prekara sing winadi. Kita ngurmati Sang Prabu merga enggoné paring ketrangan. 3 Wong ora bisa njajagi penggalihé raja. Penggalihé ngungkuli kita kabèh, kaya dhuwuré langit lan jeroné samodra. 4 Rereged ing slaka menawa diresiki, slaka mau kena digarap déning kemasan dadi piranti. 5 Penaséhat sing ala singkirna saka ing ngarsané Sang Raja, mula pepréntahané bakal adil. 6 Yèn ngadhep Sang Prabu aja gemedhé, lan aja nganggep awakmu padha karo wong gedhé. 81
AMSAL 25.7-14 7 Luwih becik wong akon kowé, "Kula aturi minggah mriki," ketimbang karo diasoraké ana ing ngarepé para penggedhé. 8 Aja kesusu ngladèkaké prekara ana ing pengadilan. Saupama banjur ana wong liya sing mbuktèkaké yèn kowé salah, kowé arep muni apa? 9 Buktèkna karo pepadhamu yèn kowé pancèn bener, nanging aja mbukak wadiné wong liya. 10 Supaya kowé ora diécé wong sing padha krungu, lan gentèn digawé wirang. 11 Tembung patitis sing diucapaké ing wektu sing cocog, kuwi kaya woh apel emas disèlèhaké ing piring slaka. 12 Pituturé wong wicaksana kuwi luwih aji, ketimbang karo ali-ali utawa hiasan emas murni. 13 Utusan sing setya kuwi gawé leganing atiné sing ngutus, kaya banyu adhem sing seger yèn nuju panèn ing mangsa panas. 14 Wong sing janji arep wèwèh nanging ora tau diulungaké, kuwi presasat mendhung awor angin tanpa udan. 82
AMSAL 25.15-21 15 Penggedhé sing keras wataké bisa diyakinaké nganggo kesabaran, tembung sing sarèh bisa ngempukaké ati sing keras. 16 Mangana madu sacukupé waé, aja nganti kewaregen, nganti kokwutahaké menèh. 17 Aja kekerepen sanja ing omahé wong, supaya wong mau ora bosen, nganti dadi sengit karo kowé. 18 Sing sapa awèh paseksi goroh ing ngatasé pepadhané, padha kaya matèni wong mau nganggo penthung, pedhang utawa panah sing landhep. 19 Ngendelaké wong sing ora kena diprecaya ing wektu karibedan, kuwi kaya wong mamah tanpa untu utawa mlaku mangka sikilé pincang. 20 Sing sapa menyanyi ing ngarepé wong sing lagi susah, kuwi kaya wong sing mbukak kemulé ing mangsa bedhidhing utawa ngesokaké cokak ana ing tatuné. 21 Wong sing sengit karo kowé, yèn keluwèn wènèhana mangan, yèn ngelak wènèhana ngombé. 83
AMSAL 25.22-26.1 22 Srana mengkono wong mau bakal kisinan banget lan kowé bakal diganjar déning Allah. 23 Penyatur ala kuwi gawé panasing ati, kaya angin saka Lor kuwi mesthi nggawa udan. 24 Pilih manggon ing payoning omah ketimbang dadi saomah karo rabi sing seneng padu. 25 Krungu kabar becik ana ing negara manca iku segeré kaya wong ngelak ngombé banyu adhem ing mangsa panas. 26 Wong mursid sing kwatir ngadhepi wong ala kuwi kaya sumber sing buthek utawa kotor. 27 Kakèhan mangan madu kuwi ora becik, semono uga wong sing kakèhan pangalembana. 28 Wong sing ora bisa ngerèh nepsuné, upamané kaya kutha sing tanpa bètèng, mula gampang ditelukaké. 26 1 Kaya déné ora ana salju tiba ing mangsa panas lan udan ing mangsa panèn, kaya mengkono uga ora ana wong tanpa pikir sing diurmati. 84
AMSAL 26.2-10 2 Ipat-ipat bakal ora mempan, kejaba yèn kowé pancèn salah. Iku mung kaya manuk sing liwat mabur lan ora ménclok. 3 Jaran kudu dipecut lan kuldi kudu dikendhalèni, mengkono uga wong tanpa pikir mbutuhaké gebug. 4 Sing sapa mangsuli pitakoné wong tanpa pikir, kuwi dadi tanpa budi dhéwé. 5 Wong tanpa pikir iku kudu diwangsuli miturut kaanané sing bodho mau, supaya aja duwé penganggep yèn dhèwèké kuwi wong pinter. 6 Sing sapa kongkonan wong tanpa pikir, kuwi padha karo ngetok sikilé dhéwé, ateges nyilakani awaké dhéwé. 7 Wong tanpa budi ora bisa migunakaké bebasan, kaya déné wong lumpuh ora bisa migunakaké sikil kanggo mlaku. 8 Sing sapa ngurmati wong tanpa budi, kuwi padha waé karo nalèni watu ana ing bandhil. 9 Wong tanpa budi sing ngucapaké bebasan kuwi kaya wong mendem sing ngarah njupuk eri sing tumancep ing tangané. 10 Wong sing njupuk wong gemblung utawa wong mendem dadi buruhé, kuwi 85
AMSAL 26.11-19 presasat wong manah sing natoni saben wong sing liwat. 11 Kaya déné asu mbalèni utah- utahané, mengkono uga wong tanpa pikir ngambali bodhoné. 12 Wong tanpa budi sing bodho dhéwé, kuwi kaanané luwih becik, ketimbang karo wong sing rumangsa pinter dhéwé. 13 Wong kesèd wegah ninggal omahé, ujaré, "Ana ing dalan lan lurung-lurung ana singa." 14 Wong kesèd ngglébag ngiwa ngglébag nengen ana ing peturoné, kaya lawang mubeng ing èngsèlé. 15 Wong kesèd muluk ing piring, nanging awang-awangen ngangkat tangané menyang lambéné. 16 Wong kesèd rumangsa luwih pinter ketimbang karo wong wicaksana pitu sing pinter mangsuli. 17 Wong sing mèlu-mèlu tukar-padu sing dudu urusané, kuwi kaya wong mlaku ing dalan njèwèr kupingé asu. 18 Wong sing nasaraké liyan, mangka ngakuné mung geguyon, kuwi wong gendheng sing dolanan geni. 19 (26:18) 86
AMSAL 26.20-27.2 20 Tanpa kayu geni bakal mati; tanpa penyatur ala tukar-padu bakal sirep. 21 Merga anané areng, mawa terus mengangah; merga kayu, geni murub terus, mengkono uga penyatur ala gawé ndadiné tukar-padu. 22 Penyatur ala kuwi kaya panganan énak. Saben wong seneng mangan. 23 Lambé manis sing nutupi kekarepan ala kuwi kaya krèwèng kalapis slaka. 24 Wong lamis kuwi nutupi rasa sengit nganggo tembung manis. 25 Aja ngandel karo sumèhé ulaté, merga atiné ngendhem rasa sengit. 26 Senajan wong nutupi rasa sengit, nanging penggawéné ala bakal konangan déning wong akèh. 27 Sing sapa masang kala kanggo wong liya bakal kejiret dhéwé, sing sapa ngglundhungaké watu bakal keglundhungan dhéwé. 28 Ilat cidra natoni wong sing disengiti, lambé cidra nekakaké karusakan. 27 1 Aja gemunggung mungguh dina sésuk, awit kowé ora ngerti apa sing bakal kelakon ing dina sésuk. 2 Karebèn wong liya sing ngalem kowé, aja lambému dhéwé; karebèn wong 87
AMSAL 27.3-10 sing kowé ora kenal waé, aja lambému dhéwé. 3 Senajan watu lan pasir kuwi abot, nanging ora sepiraa yèn katandhing karo laraning ati merga saka penggawéné wong tanpa budi. 4 Brangasan kuwi tegelan lan gawé rusak, nanging dudu apa-apa yèn katandhing karo cemburu. 5 Becik pamelèh sing blaka, tinimbang katresnan sing ora dikétokaké. 6 Mitra karepé apik, senajan kowé digebug, nanging menawa kowé dirangkul mungsuhmu, sing ngati-ati. 7 Yèn kowé lagi wareg, senajan madu pisan koktampik; nanging yèn kowé ngelih, senajan pangan sing pait pisan rasané legi. 8 Wong sing ana ing paran, kuwi kaya manuk sing ninggal susuhé. 9 Ganda arum lan lenga wangi gawé senengé ati, nanging karubedan gawé bubrahing pikir lan ngilangaké tentreming ati. 10 Aja lali karo mitramu lan mitrané bapakmu. Yèn ngalami karubedan aja njaluk tulung marang sedulur; tangga 88
AMSAL 27.11-18 sing cedhak luwih becik tinimbang sedulur sing adoh. 11 Hé anakku, tumindaka kanthi wicaksana, supaya seneng atiku, lan bisa mangsuli wong sing padha nacad aku. 12 Wong wicaksana ngéndhani bilai sing arep nekani, nanging wong tanpa pikir malah methukaké. 13 Sing sapa merga bodhoné nanggung utangé wong sing dudu kenalané, kuwi becik yèn barang-darbèké dirampas dienggo nanggung lunasé utang mau. 14 Sing sapa isih ésuk umun-umun awèh salam karo mitrané nganggo swara sora nganti gawé kagèté, kuwi padha karo ngipat-ipati mitrané. 15 Rabi sing crèwèt kuwi kaya payon trocoh ing mangsa udan. 16 Sing sapa bisa gawé menengé, kuwi presasat bisa ngendheg angin utawa nggegem lenga. 17 Wesi landhepé menawa diasah nganggo wesi; semono uga manungsa dadi pinter merga sesrawungan karo pepadhané. 18 Sing sapa ngrumati wit anjir bakal mangan wohé, lan abdi sing nggematèni bendarané bakal diajèni. 89
AMSAL 27.19-27 19 Sing sapa ngilo ing banyu weruh rupané, mengkono uga atiné manungsa kuwi nuduhaké watak-wataké wong mau. 20 Pepénginané ati kuwi kaya donyané wong mati, ora kebak-kebak, tansah bisa ditambahi menèh. 21 Emas lan slaka bisa diuji nganggo geni, nanging ala-beciké wong diukur nganggo penganggepé wong akèh. 22 Wong sing tanpa pikir senajan ditutu awor karo gabah ana ing lesung, bodhoné ora bakal ilang. 23 Wedhus lan raja-kayamu gematènana kalawan tliti; 24 sebab kasugihan mono ora tetep; senajan bangsa pisan ora langgeng selawasé. 25 Mulané nglumpukna damèn lan ngarita suket ing pèrèng-pèrènging gunung. 26 Pakakna wedhusmu supaya wuluné kena koktenun kagawé klambi, lan wedhusmu lanang kena kokedol kanggo tuku lemah. 27 Malah cukup kanggo panganmu lan pangané brayatmu sarta kanca- kancamu. 90
AMSAL 28.1-8 28 1 Wong ala mlayu, senajan ora ana sing mburu, nanging wong mursid kendel kaya singa. 2 Bangsa sing akèh dosané pijer gonta- ganti pemimpin; bangsa mau sentosa lan lestari menawa dierèh déning wong pinter sing wicaksana. 3 Penggedhé sing nindhes wong miskin kuwi kaya udan deres sing ngrusak panèn. 4 Wong sing ora ngajèni prenatan kuwi ngalem marang wong duraka, nanging wong mursid nepsu menawa prenatan dirusak. 5 Wong duraka ora ngerti apa sing diarani bener, nanging wong mursid ngerti samubarang. 6 Luwih becik dadi wong miskin nanging jujur, ketimbang dadi wong sugih sing culika. 7 Anak sing netepi prenatan kuwi wicaksana, nanging anak sing seneng sesrawungan karo wong ora kanggo ing gawé, gawé wirangé bapakné. 8 Wong sing sugihé merga nganakaké dhuwité, kasugihané bakal dadi pandumané wong sing melasi wong miskin. 91
AMSAL 28.9-16 9 Sing sapa ora maèlu prenatan, pandongané disengiti déning Allah. 10 Sing sapa nasaraké wong mursid marang dalan sing ala, bakal kejiret déning kalané dhéwé. Wong sing ora kaluputan nampa ganjaran. 11 Wong sugih selawasé rumangsa wicaksana, nanging wong miskin sing wicaksana ngerti kaanané wong mau sing satemené. 12 Yèn wong mursid nyekel pepréntahan, wong kabèh padha seneng, nanging yèn wong ala olèh pangkat wong kabèh padha umpetan. 13 Sing sapa nutupi kaluputané ora bakal maju, nanging sing sapa ngakoni lan marèni kaluputané dikasihi déning Allah. 14 Mbangun-turuta marang Allah, mesthi uripmu bakal begja. Nanging yèn kowé wangkal bakal ditumpes. 15 Wong miskin kuwi tanpa daya ngadhepi penggedhé sing duraka, sebab pangwasa mau presasat singa nggero golèk memangsan. 16 Penggedhé sing ora wicaksana kuwi wataké ambek siya. Sing sapa sengit marang piala lestari pangwasané. 92
AMSAL 28.17-24 17 Sing sapa matèni wong kuwi ndhudhuk kuburé dhéwé kanthi rerikatan, mulané aja kokcegah! 18 Sing sapa temen lakuné bakal kapitulungan, nanging sing sapa ora temen ora kenyana-nyana bakal tiba kejrungup. 19 Wong tani sing pethel ing gawé bakal ora kekurangan pangan, nanging wong sing ora nggemèni wektu bakal tiba ing kemlaratan. 20 Wong sing jujur uripé binerkahan, nanging sing ngaya kepéngin énggal- énggal sugih nyiksa awaké dhéwé. 21 Pilih kasih kuwi ora prayoga, éwasemono ana wong sing gelem nglakoni piala mung merga pangan saemplokan. 22 Wong drengki kuwi ngaya kepéngin dadi sugih, nanging ora nyana yèn bisa ketekan kemlaratan. 23 Sing sapa melèhaké wong kuwi wekasané luwih ditresnani tinimbang karo wong sing ngolor. 24 Sing sapa nyolong barangé bapa lan biyungé, mangka nganggep kuwi ora salah, padha karo wong ngrampog. 93
AMSAL 28.25-29.3 25 Wong watak mélikan kuwi njalari tukar-padu, nanging sing sapa precaya marang Allah kalubèran berkah. 26 Sing sapa ngendelaké atiné dhéwé kuwi wong tanpa budi, nanging sing lakuné kalawan kawicaksanan oncat saka bilai. 27 Sing sapa wèwèh marang wong miskin, bakal ora nandhang kacupetan, nanging sing ngeremaké mripaté kanggo wong miskin, bakal kena ing ipat-ipat. 28 Samasa wong duraka olèh pangwasa, wong-wong padha umpetan, nanging yèn wong mau ditumpes, wong mursid genti nyekel pangwasa. 29 1 Sing sapa saben diwelèhaké mangkotaké atiné, bakal dirusak dadakan, nganti ora kena didandani menèh. 2 Pangwasa sing adil gawé bungahé rakyat, nanging yèn sing nyekel pangwasa wong duraka, rakyaté sambat-sambat. 3 Sing sapa rumaket ing kawicaksanan ndadèkaké bungahé bapakné, nanging sing sapa sesrawungan karo sundel, ngebrèh-ebrèh kasugihané. 94
AMSAL 29.4-12 4 Raja nyentosakaké negara srana nindakaké keadilan, nanging sing narik pajeg kakèhen gawé ambruké negara. 5 Sing sapa dhemen ngalem pepadhané, kuwi masang jiret ing sikilé dhéwé. 6 Wong ala kejiret déning pialané dhéwé, nanging wong temen uripé bébas lan bungah. 7 Wong becik kuwi ngurmati wewenangé wong miskin, nanging wong ala ora mikir tekan semono. 8 Wong sing ora maèlu kepentingané pepadhané kuwi gawé gègèré negara, nanging wong wicaksana nyirep huru-hara. 9 Yèn wong wicaksana prekaran karo wong sing tanpa pikir, wong sing tanpa pikir mau bakal nggeguyu, omongané seru lan ngawur. 10 Wong ambek siya kuwi sengit karo wong temen, nanging wong mursid ngayomi uripé wong temen. 11 Wong tanpa pikir ngumbar nepsuné sakatogé, nanging wong wicaksana sabar lan ngendhalèni rasaning atiné. 12 Yèn wong sing nyekel pangwasa seneng karo laporan palsu, punggawané kabèh bakal seneng goroh. 95
AMSAL 29.13-21 13 Wong miskin lan wong ambek siya kuwi Gusti Allah sing paring mripat marang karo-karoné. 14 Raja sing tumindak adil marang wong miskin pepréntahané bakal lestari suwé. 15 Gitik lan pitutur kuwi ngolèhaké kawicaksanan, nanging bocah ugungan gawé wirangé ibuné. 16 Yèn saya akèh wong ala sing nyekel pangwasa, kadursilan bakal mundhak akèh. Wong mursid bakal lestari urip lan nyipati ambruké wong-wong mau. 17 Anakmu perdinen, mesthi bakal ndadèkaké ayemé atimu, malah awèh kabungahan marang kowé. 18 Bangsa sing ora katuntun déning wangsité Allah dadi wong urakan. Begja wong sing netepi pepakoné Allah. 19 Batur aja mung diperdi nganggo tembung thok, sebab senajan ngerti, wong mau ora bakal nggatèkaké. 20 Wong sing gunemé tanpa dipikir kuwi luwih asor tinimbang wong sing tanpa pikiran. 21 Batur yèn cilik mula diugung, wekasané bakal ngrampas barang- darbèkmu kabèh. 96
AMSAL 29.22-30.1 22 Wong sing cepak nepsuné nekakaké tukar-padu lan huru-hara. 23 Sing sapa gemedhé ndadèkaké awaké ora kajèn, nanging sing wataké andhap-asor bakal diluhuraké. 24 Sing sapa nampani panduman saka maling, kuwi ora ngéman awaké dhéwé. Yèn wong mau gelem ngaku ana ing pengadilan, bakal diukum negara, nanging yèn ora ngaku diukum déning Allah. 25 Wedi marang manungsa ora nylametaké, nanging sing sapa kumandel marang Allah kareksa kalawan sentosa. 26 Akèh wong sing ngudi supaya olèh sih saka penggedhé, nanging mung Allah kang bisa paring keadilan. 27 Wong mursid sengit marang penggawéné wong duraka, lan wong duraka sengit marang wong mursid. 30 1 Pangandikané Agur bin Yaké, menawa ana wong sing ngucap mengkéné, "Gusti Allah ora nunggil karo aku, Gusti Allah ora nunggil karo aku, mula semplah atiku." 97
AMSAL 30.2-8 2 Aku iki luwih ngèmperi kéwan tinimbang manungsa, aku ora duwé akal budi kaya lumrahé manungsa. 3 Aku ora tau nggegulang kawicaksanan, lan ora duwé kawruh bab Allah babar- pisan. 4 Sapa sing duwé kawruh kaswargan? Sapa sing tau nggegem angin ana ing tangané? Sapa sing tau mbuntel banyu ana ing jubahé? Sapa sing nemtokaké wates-watesé bumi? Kuwi jenengé sapa? Lan sapa jenengé anaké? Kowé rak weruh? 5 Gusti Allah netepi sakèhé janjiné. Panjenengané dadi tetamèngé wong sing kumandel marang Panjenengané. 6 Aja nambahi marang pangandikané, supaya kowé aja diukum lan ketemu goroh. 7 Dhuh Allah, kalih prekawis ingkang kawula suwun, mugi sampun Paduka tampik, mugi kaparingana sadèrèngipun kawula pejah, inggih menika: 8 Kawula katebihna saking wicanten goroh, menapa malih sampun Paduka ganjar kemlaratan utawi kasugihan, nanging kaparingana rejeki sacekapipun kémawon; 98
AMSAL 30.9-16 9 supados menawi kawula ketuwuken sampun ngantos nyélaki Paduka kaliyan mungel, "Gusti Allah kuwi sapa?," utawi menawi kawula miskin, kawula lajeng purun nyolong, lan damel wirang Asmanipun Allah kawula. 10 Aja madulaké batur ana ing ngarepé bendarané, supaya batur mau aja nganti nyupatani kowé, sarta kowé kanggep luput. 11 Ana sawenèhing wong sing nyupatani bapakné lan ora nyuwunaké berkah kanggo ibuné. 12 Ana sawenèhing wong sing ngalem awaké dhéwé yèn resik, mangka nyatané kotoré ora karu-karuwan. 13 Ana wong sing rumangsa becik, ora ana tandhingé. 14 Ana sawenèhing wong sing tegel meres wong miskin; mengkono carané golèk kauntungan. 15 Lintah duwé anak wadon loro, karo-karoné dijenengaké: "Aku njaluk!" Ana patang prekara sing ora tau wareg lan kandha, "Cukup!," yakuwi: 16 donyané wong mati, wong wadon sing gabug, lemah garing sing butuh udan, lan geni sing ora kena disirep. 99
AMSAL 30.17-25 17 Sing sapa ngala-ala bapakné lan ngrèmèhaké ibuné sing wis tuwa, beciké dipakakaké manuk gagak, utawa karebèn dimangsa manuk beri. 18 Ana patang prekara kang samar tumraping aku, yakuwi: 19 patrapé manuk garudha nemu dalané ing awang-awang, lakuné ula sing nlosor ana ing parang, lakuné prau ana ing tengahé samodra, lan wong lanang utawa wadon enggoné nemu jodhoné. 20 Penggawéné wong wadon sing laku bédhang kuwi mengkéné: Sawisé nglakoni bédhang, banjur adus lan muni, "Aku ora nglakoni piala apa-apa!" 21 Ana patang prekara sing ora ditampa becik déning masarakat, yakuwi: 22 batur sing dadi raja, wong tanpa pikir sing keturutan mangan apa waé sing disenengi, 23 wong wadon tampikan sing olèh bojo, lan batur wadon sing nglèngsèr kalenggahané bendarané putri. 24 Ing donya ana kéwan papat sing senajan cilik, nanging pinter banget, yakuwi: 25 semut, kéwan sing ringkih, nanging sajroné mangsa panas nandho pangané, 100
AMSAL 30.26-31.1 26 wedhus gunung, kéwan sing ora rosa, nanging gawé omahé ana ing parang-parang, 27 walang, kéwan sing ora duwé raja, nanging bisa nglurug tekan endi-endi gegolongan, 28 cecak, kéwan sing kena dicekel nganggo tangan, nanging iya ketemu ana ing dalemé raja-raja. 29 Ana patang prekara kang gagah lakuné, yakuwi: 30 singa, kéwan sing rosa dhéwé ing antarané para kéwan, lan ora duwé wedi marang sapa waé, 31 wedhus lanang, jago sing njangkah kalawan angkuh, raja-raja menawa pinuju ing ngarepé kawulané. 32 Yèn kowé merga saka bodhomu ngegungaké awakmu dhéwé lan ngrancang piala, menenga lan rasak- rasakna dhisik! 33 Sebab susu yèn diudhek dadi mertéga; yèn irung diantem metu getihé. Sing sapa gawé nepsuné wong, gawé dhadhakan kerengan. 31 1 Iki pitutur kanggo Lemuèl, raja ing Masa, saka ibuné. 101
AMSAL 31.2-9 2 Hé anakku, anak kang daklairaké, wohing pandongaku. Mengkéné pituturku, 3 "Kekuwatanmu aja kokentèkaké kanggo laku jina lan bandhamu aja koktanjakaké kanggo nguja wong wadon sing ngrusak para raja. 4 Rungokna Lemuèl, kanggoné raja ora pantes yèn ngombé anggur utawa karem minuman keras. 5 Sebab yèn ngombé kowé bakal nyepèlèkaké prenatan lan prekarané wong cilik. 6 Minuman keras kuwi kanggo wong sing arep nemu karusakan, lan anggur kanggo wong sing lagi nandhang kasusahan. 7 Wong-wong kuwi karebèn ngombé supaya lali karo kemlaratané lan kasusahané. 8 Bélanana prekarané wong-wong sing ora bisa mbélani prekarané dhéwé; tanggungen prekarané wong-wong sing katindhes. 9 Bukaken lambému lan gawéa putusan sing adil. Ayomana haké wong mlarat lan wong sing papa nistha." 102
AMSAL 31.10-18 10 Golèk rabi sing wicaksana kuwi ora gampang. Rabi sing mengkono mau ajiné ngungkuli mutiara. 11 Wong wadon sing mengkono dadi andel-andelé sing lanang, sing lanang bakal ora tumiba ing kemlaratan. 12 Sajegé urip gawé becik marang sing lanang, ora tau natoni atiné. 13 Rabi mau sregep ngantih wulu wedhus gèmbèl lan serat rami, katenun kagawé sandhangan léna alus. 14 Wong mau padha kaya prau sing lelayaran menyang negara adoh, bali nggawa pangan. 15 Saben ésuk sadurungé byar wis tangi masak pangan kanggo brayaté, lan ngedum pegawéan marang para réwangé. 16 Wong mau golèk palemahan sing disenengi, banjur dituku lan ditanduri anggur; ragadé dibayar saka olèh-olèhané gawéané tangané. 17 Wong mau ora nampik gawéan, rosa, sregep lan trampil. 18 Ngerti yèn paéguhé mau nekakaké kauntungan, wong mau enggoné nyambut-gawé nganti wengi. 103
AMSAL 31.19-29 19 Sandhangané ditenun saka benang olèhé ngantih dhéwé. 20 Loma marang wong miskin lan demen tetulung marang wong sing butuh pitulungan. 21 Senajan mangsa adhem, ora bingung, jalaran brayaté padha nganggo klambi anget kabèh. 22 Peturoné dislèmèki babut lan sandhangané saka léna alus wungu. 23 Sing lanang jenengé kesuwur, dadi salah sawijiné pemimpin ing panggonan kono. 24 Wong wadon mau nggawèni sandhangan lan sabuk diedol marang para sudagar. 25 Gedhé kawibawané lan kajèn- kéringan, ora samar ngadhepi dina mbésuk. 26 Tembungé merak ati lan kebak kawicaksanan. 27 Wongé ora tau lèrèn, tansah sibuk ngurusi kebutuhané brayaté. 28 Anak-anaké padha ngajèni lan bojoné ora entèk-entèk pengalemé marang wong mau. 29 Tembungé, "Akèh wong wadon sing becik, nanging kowé kuwi meksa sing 104
AMSAL 31.30-31 becik dhéwé ing antarané wong kabèh mau." 30 Éndahing pawakan lan ayuné rupa bakal ilang, nanging wong wadon sing ngabekti marang Allah bakal kaalembana. 31 Wong sing mengkono mau wajib olèh hasiling panyambut-gawéné lan pantes diurmati déning saben wong. 105
Pengkhotbah 1 1 Iki pangandikané Juru Khotbah, raja ing Yérusalèm, putrané Dawud. 2 Tanpa guna, tanpa guna, mengkono pangandikané Juru Khotbah. Tanpa guna banget, samubarang kabèh tanpa guna. 3 Apa gunané manungsa nanjakaké uripé kanggo nyambut-gawé ana ing donya? 4 Turunan sing siji lunga, turunan sijiné teka, nanging bumi tetep waé ora owah-owah. 5 Srengéngé mlethèk, srengéngé surup, banjur énggal-énggal marani panggonané mlethèk menèh. 6 Angin midid saka Kidul, nuli minger midid saka Lor, tansah mingar-minger, bola-bali. 7 Kali kabèh padha anjog ing segara, éwadéné segara ora dadi kebak; menyang ngendi parané ilining kali, ya mrono selawasé. 8 Kabèh mau mboseni, saking bangeté nganti ora kena dikandhakaké nganggo tembung. Mripat ora tau wareg
PENGKHOTBAH 1.9-16 ndedeleng, lan kuping ora wareg-wareg enggoné ngrungokaké. 9 Kabèh sing biyèn wis ana bakal ana menèh, lan apa sing biyèn wis kelakon bakal kelakon menèh. Ora ana barang anyar ing bumi kéné. 10 Apa ana wong muni, "Delengen, iki barang anyar!" Ora, sebab barang kuwi biyèn ya wis ana, suwé sadurungé kita lair. 11 Ora ana wong sing kèlingan lelakon- lelakon dhèk jaman kuna, lan iya ora ana wong sing bakal ngerti apa sing bakal kelakon ing antarané dina iki lan sésuk. 12 Aku, Juru Khotbah, dadi raja ing Israèl; kedhatonku ana ing Yérusalèm. 13 Atiku kenceng arep nliti lan nyinau samubarang sing kelakon ana ing donya. Kuwi nasib kita saka kersané Allah. 14 Aku wis nitèni sakèhé lelakon sing ana ing donya kéné. Kabèh ketemuné tanpa guna, ora béda karo mburu angin. 15 Sing béngkong ora kena dilencengaké, sing ora ana ora kena diétung. 16 Aku kandha ing sajroning ati, "Aku iki wis dadi wong gedhé, luwih wicaksana tinimbang sapa waé sing tau dadi raja 2
PENGKHOTBAH 1.17-2.4 ing Yérusalèm sadurungé aku. Aku ngerti tegesé kawicaksanan lan pangertèn ing sejatiné." 17 Aku kudu bisa mbédakaké kawruh lan kabodhoan, kawicaksanan lan tanpa budi. Nanging aku banjur rumangsa yèn prekara mau uga ora béda karo mburu angin. 18 Awit saya wicaksana, saya akèh prekara sing dikuwatiraké, lan saya akèh kawruhé wong, saya akèh prihatiné. 2 1 Ing batin aku muni mengkéné, "Aku daknyoba nyeneng-nyenengaké ati. Urip mukti wibawa kuwi rasané kepriyé! Nanging ketitik yèn iya tanpa guna." 2 Miturut panemuku, "Wong ngguyu kuwi kliru, lan wong seneng apa gunané?" 3 Merga saka kepéngin olèh kawicaksanan, aku nyoba gawé bungahing atiku srana ngombé anggur lan seneng-seneng. Gagasanku: mesthiné mengkéné iki carané wong nanjakaké uripé sing mung sedhéla ana ing donya iki. 4 Aku banjur miwiti pegawéan sing hébat. Aku yasa omah akèh, lan gawé pakebonan anggur. 3
PENGKHOTBAH 2.5-11 5 Aku yasa petamanan lan kebon wowohan akèh, sing metokaké wowohan werna-werna. 6 Aku gawé blumbang dakenggo ngilèni pakebonan mau. 7 Aku tuku batur akèh, lan akèh sing padha lair ana ing omahku. Raja-kayaku luwih akèh ketimbang karo duwèké sapa waé sing tau manggon ing Yérusalèm. 8 Aku iya nglumpukaké slaka lan emas sing daktampa saka para raja ing negaraku. Aku duwé penyanyi akèh, lanang lan wadon, sing padha menyanyi kanggo nglejaraké atiku. Kejaba kuwi aku bisa golèk selir pira waé sing dakkarepaké. 9 Aku dadi wong gedhé, ngungkuli sapa waé sing tau manggon ing Yérusalèm sadurungé aku, lan sajroné kuwi mau kabèh aku ora tau lali karo kawicaksananku. 10 Aku kena nglakoni apa waé sing dakkarepaké. Ora ana kasenengan sing dakcegah. Atiku mongkog ndeleng asilé pegawéan lan kangèlanku. 11 Bareng aku nliti sakèhé pegawéan sing wis daklakoni kanthi ngrekasa, 4
PENGKHOTBAH 2.12- 17 ketitik yèn kuwi mau kabèh tanpa guna. Ora béda karo mburu angin. 12 Jebul raja iya mung bisa nindakaké apa sing tau ditindakaké déning raja sadurungé. Aku banjur wiwit nggatèkaké wong sing wicaksana, wong sembrana lan wong tanpa budi. 13 Aku banjur weruh: "Yèn kawicaksanan kuwi luwih becik tinimbang kabodhoan, ya kaya pepadhang enggoné luwih becik ketimbang karo pepeteng. 14 Wong wicaksana ngerti apa sing dikarepaké, nanging wong bodho ora ngerti." Nanging aku ya ngerti yèn nasibé karo-karoné padha. 15 Aku banjur rumangsa, "Yèn nasibku padha waé karo nasibé wong bodho. Yèn mengkono apa paédahé aku biyèn ngudi supaya dadi wong wicaksana. Ora ana paédahé. Sethithik waé ora ana." 16 Sebab wonga wicaksana, wonga gemblung ora ana sing diélingi ing selawasé. Karo-karoné mbésuk bakal kalalèkaké. Kabèh wong ngalami mati, iya sing wicaksana, utawa sing gemblung. 17 Dadi tumraping aku urip kuwi ora ana paédahé, sebab samubarang sing 5
PENGKHOTBAH 2.18- 22 dakalami sajroning urip mung gawé susahé atiku. Kabèh mau tanpa guna, padha karo mburu angin. 18 Ora ana asiling pegawéanku utawa olèh-olèhané kangèlanku sing maédahi marang aku, merga aku ngerti yèn kuwi kabèh mesthi daktinggalaké marang wong sapungkurku. 19 Bisa uga wong kuwi wicaksana, bisa uga wong gemblung, aku ora ngerti. Éwasemono wong mau bakal nduwèni samubarang pametuné kangèlanku lan samubarang hasiling kawicaksananku selawasé aku urip ing donya kéné. Dadi kabèh mau ora ana paédahé. 20 Mula aku gela ing ngatasé sakèhé kangèlan sing wis daklakoni sajegé uripku ing donya kéné. 21 Sebab aku sing kangèlan nyambut- gawé kanthi kawicaksanan, kawruh lan ketrampilan, nanging asilé kudu daktinggalaké wong sing babar-pisan ora tau nglakoni apa-apa. Mulané kuwi kabèh tanpa guna lan cilaka gedhé. 22 Apa olèh-olèhané manungsa saka kangèlané ing donya lan saka pangarahing atiné. 6
PENGKHOTBAH 2.23-3.3 23 Déné uripé kebak kasusahan, lan enggoné nyambut-gawé kebak karibedan, malah yèn bengi atiné ora tentrem, kuwi kabèh rak tanpa guna. 24 Sing dadi kabegjané wong ora ana kejaba menawa mangan lan ngombé, sarta ngrasakaké olèh-olèhané kangèlané. Nanging aku rumangsa yèn kuwi pinangkané saka ing astané Allah. 25 Sebab sapa bisa mangan lan nikmati barang sing ora saka peparingé Allah? 26 Sebab Allah piyambak sing paring kawicaksanan lan kawruh sarta kabungahan marang wong sing dikasihi, nanging wong dosa dikersakaké nyambut-gawé ngethiyel nglumpukaké lan nenandho barang-barang sing arep diparingaké marang wong sing dikasihi Allah. Kuwi rak ya tanpa guna lan padha karo mburu angin. 3 1 Samubarang kabèh sing kelakon ing donya iki kelakoné ing wektu sing katetepaké déning Allah. 2 Panjenengané sing netepaké wektuné wong nandur lan wektuné wong mbedhol tanduran mau. 3 Wektuné wong matèni lan wektuné wong marasaké; wektuné wong 7
PENGKHOTBAH 3.4-11 ngrubuhaké lan wektuné wong mbangun. 4 Panjenengané sing netepaké mangsané nandhang susah lan mangsané bungah-bungah; mangsané sesambat lan mangsané jejogèdan. 5 Mangsané mbangun tresna, lan mangsané pepisahan; mangsané rerangkulan lan mangsané ngeculaké rangkulan. 6 Panjenengané netepaké mangsané golèk lan mangsané kélangan; mangsané nyèlèngi lan mangsané mbuwang. 7 Ana mangsané nyuwèk lan ana mangsané ndondomi; ana mangsané meneng lan ana mangsané guneman. 8 Panjenengané netepaké mangsané nresnani lan mangsané nyengiti; mangsané perang lan mangsané rukun. 9 Wong sing nyambut-gawé olèh hasil apa saka kangèlané? 10 Aku wis nitèni momotan abot sing diparingaké Allah marang kita. 11 Panjenengané nitahaké samubarang kang becik ing wektu sing ditetepaké, malah ndunungaké urip langgeng ing atiné manungsa, nanging wong 8
PENGKHOTBAH 3.12- 17 ora diparingi kawruh kanggo njajagi pakaryané Allah sasampurnané. 12 Dadi sing apik dhéwé kanggoné manungsa kuwi yèn bisa urip kanthi seneng lan gawé becik selawasé isih urip. 13 Kita kabèh kudu padha mangan lan ngombé sarta ngrasakaké kanikmataning pametuné olèhé nyambut-gawé. Kuwi kabèh ganjaran peparingé Allah. 14 Aku ngerti yèn apa sing ditindakaké Allah kuwi langgeng selawasé, ora kena ditambahi lan ora kena dielongi, mangka enggoné mengkono mau supaya wong padha wedia marang Panjenengané. 15 Apa sing saiki ana kuwi biyèn wis ana, lan apa sing mbésuk bakal ana, ing mauné iya wis ana. Apa sing biyèn ana dianakaké menèh déning Allah, mengkono saterusé. 16 Kejaba kuwi aku wis nitèni, yèn ing donya kéné panggonan sing mesthiné dadi papané keadilan, malah ora ana keadilan. 17 Osiké atiku mengkéné, "Gusti Allah bakal ngadili wong mursid lan wong ala tanpa mbédak-mbédakaké, merga saben 9
PENGKHOTBAH 3.18-4.1 prekara lan saben penggawé padha katemtokaké mangsané." 18 Manut panemuku, kita kabèh padha didadar déning Allah, kanggo nélakaké yèn satemené kita iki ora luwih becik tinimbang kéwan. 19 Dikapak-kapakna nasibé manungsa ora béda karo nasibé kéwan. Loro-loroné padha ngalami mati. Sakaro-karoné padha kaparingan urip. Manungsa ora luwih unggul tinimbang kéwan, sebab samubarang kabèh kuwi tanpa guna. 20 Sakaroné bali dadi lebu. 21 Sapa ta sing weruh yèn nyawané manungsa munggah menyang swarga lan nyawané kéwan medhun menyang sangisoré bumi? 22 Miturut panemuku sing apik dhéwé kanggoné manungsa yakuwi menawa wong mau kalawan bungah ngrasakaké kanikmatan saka hasiling pegawéané. Liyané kuwi kita ora bisa apa-apa. Sebab sapa sing bisa awèh weruh apa sing bakal kelakon sawisé kita mati? 4 1 Aku banjur nitèni lelakon-lelakon sing ora adil ana ing donya. Wong sing katindhes padha nangis, nanging ora ana sing nulungi. Ora ana sing 10
PENGKHOTBAH 4.2- 8 nulung, merga wong sing nindhes padha duwé pangwasa. 2 Mulané aku ngarani wong sing wis mati suwé kuwi luwih begja tinimbang wong sing saiki isih urip, 3 nanging luwih begja menèh tinimbang wong-wong mau kabèh, wong sing durung tau dilairaké, merga wong kuwi ora tau nyipati panyia-nyia sing kelakon ana ing donya iki. 4 Aku iya nitèni wong padha nyambut- gawé abot, kepéngin olèh gawé, merga mèri karo kancané. Nanging kuwi iya tanpa guna lan padha karo mburu angin. 5 Ana sing muni mengkéné, "Wong sing mung sedhakep waé kuwi bakal mati kaliren." 6 Bisa uga mengkono. Nanging luwih becik duwé barang sethithik kalawan ati tentrem, ketimbang tangan loro kanggo mburu angin. 7 Aku iya weruh prekara liyané menèh sing tanpa guna ing donya iki. 8 Ana wong sing urip ijèn. Ora duwé anak lanang, lan ora duwé sedulur lanang. Éwasemono wong mau nyambut-gawé sakatogé, durung marem karo kasugihané. Wong kuwi 11
PENGKHOTBAH 4.9-15 nyambut-gawé kanggo sapa, lan apa paédahé gawé rekasa awaké, nyingkiri kepénaké awak? Apa kuwi ora tanpa guna lan nyiksa awak? 9 Becik wong loro bebarengan ketimbang ijèn, sebab wong loro sing bebarengan asilé nyambut-gawé luwih akèh. 10 Yèn salah siji tiba, sijiné bisa nangèkaké. Nanging wong sing ijèn, yèn tiba, ora ana sing nulungi. 11 Mengkono uga wong loro menawa bebarengan turu, awaké padha dadi anget, nanging wong ijèn bisané anget kepriyé? 12 Wong loro wani nglawan samasa dirodha-peksa, nanging wong ijèn ora wani. Tali sing tamparé telu ora gampang pedhot. 13 Luwih becik nonoman miskin sing wicaksana, ketimbang karo raja tuwa sing gemblung, sing ora kena dikandhani. 14 Sebab nonoman sing dikunjara déning raja mau sametuné saka kunjara banjur dadi raja. 15 Aku mikir-mikir bab wong-wong sing padha urip ing donya iki. Manut 12
PENGKHOTBAH 4.16-5.4 panemuku wong akèh mau padha rujuk karo nonoman sing kepéngin nggentèni raja tuwa kuwi. 16 Tanpa wilangan cacahé kawulané, nanging yèn raja sing kèri mau iya séda, ora ana wong sing ngaturaké panuwun marang lelabeté. Kuwi kabèh tanpa guna, lan padha waé karo mburu angin. 5 1 (4-17) Sing ngati-ati menawa kowé sowan ing Pedalemané Allah. Luwih becik ana ing kana nyedhak karo ngrungokaké, ketimbang karo saos kurban kaya patrapé wong gemblung, sing ora bisa mbédakaké ala lan becik. 2 (5-1) Pikiren dhisik sadurungé kumecap. Lan aja kesusu janji apa-apa marang Gusti Allah. Panjenengané ana ing swarga, mangka kowé ana ing bumi, mulané aja ngucapaké tembung luwih saka mesthiné. 3 (5-2) Saya akèh prekara sing kokkuwatiraké, saya gampang olèhmu impèn ala, ora béda karo kakèhan omong marakaké gawé kaluputan. 4 (5-3) Dadi yèn kowé ngaturaké kaul marang Allah, énggal-énggal luwarana. Sebab Gusti Allah ora rena karo wong tanpa pikiran. 13
PENGKHOTBAH 5.5-10 5 (5-4) Luwih becik ora ngunjukaké punagi,a ketimbang karo nglairaké ujar mangka ora kokluwari. 6 (5-5) Aja ngucapaké tembung sing bisa dadi dhadhakan kowé tumiba ing dosa, supaya aja nganti kowé kepeksa matur ing ngarsané imam yèn kowé klèru. Srana mengkono kowé mung njalari paukumané Allah waé, mula Panjenengané bakal ngrusak pegawéané tanganmu. 7 (5-6) Senajan kowé kerep ngimpi lan akèh penggawé tanpa guna sing koklakoni, sarta tembung muspra sing kokucapaké, nanging saprekara sing prelu: kowé wedia marang Allah. 8 (5-7) Aja gumun menawa kowé weruh pangwasa nindhes wong miskin lan ngrebut wewenangé ana ing pengadilan. Saben pegawé kuwi diayomi déning sing mbawahaké, lan loro-loroné diayomi déning penggedhé sing luwih dhuwur menèh pangkaté. 9 (5-8) Senajan raja pisan kuwi uripé gumantung saka asilé panèn. 10 (5-9) Sing sapa karem dhuwit ora bakal marem karo enggoné golèk apunagi: ujar, kaul. 14
PENGKHOTBAH 5.11- 16 dhuwit. Sing sapa karem bandha ora bakal ketutugan apa sing dadi pepénginané atiné. Kuwi iya tanpa guna. 11 (5-10) Yèn kasugihanmu tambah, iya tambah cacahé wong sing ngentèkaké. Kowé olèh hasil apa kejaba enggonmu disebut wong sugih. 12 (5-11) Wong glidhig kuwi akèha sethithika sing dipangan, enggoné turu kepénak, nanging wong sugih ora bisa turu merga barang-darbèké akèh lan akèh sing dikuwatiraké. 13 (5-12) Ana prekara nyedhihaké sing daksipati ing donya kéné, yakuwi wong sing numpuk bandha, nanging nyebabaké cilakané dhéwé. 14 (5-13) Wong mau ngalami kapitunan nganti bandhané entèk gusis, temah ora ana kekarèné sing diwarisaké marang anak-anaké. 15 (5-14) Kaya nalika metu saka wetengé ibuné, iya mengkono enggoné bakal lunga kalawan wuda, padha waé karo lairé, sarta ora olèh apa-apa saka kangèlané sing bakal diwarisaké. 16 (5-15) Kuwi rak ya tanpa guna lan gawé gelaning ati, déné enggon kita ninggal donya iki ora nggawa apa-apa, 15
PENGKHOTBAH 5.17-6.2 padha karo dhèk kita teka. Saka hasilé kangèlan kita, kita ora bisa nggawa apa-apa. Kuwi rak ya padha karo mburu angin. 17 (5-16) Sajegé urip kita padha ana ing pepeteng, nandhang kasusahan, atiné kebak sumelang karo jèngkèl. 18 (5-17) Aku banjur duwé panemu mengkéné: sing becik kanggoné manungsa yakuwi mangan lan ngombé sarta nikmati asilé kangèlané sajroné isih kaparingan urip sing mung cendhak iki. Kuwi wis dadi pandumané. 19 (5-18) Menawa Gusti Allah paring kasugihan lan bandha akèh, sarta marengaké kita ngrasakaké kanikmatané peparing mau, kita wajib padha saos panuwun lan bungah déné bisa ngrasakaké hasiling kangèlan kita. Kuwi ganjaran peparingé Allah. 20 (5-19) Sarèhné diparingi urip nampa kabegjan, wong mengkono mau ora prelu sumelang bab dawa lan cendhaking umuré. 6 1 Aku nitèni yèn ing donya kéné akèh lelakon sing ora adil. 2 Kayata: ana wong sing kaparingan kasugihan lan kaurmatan, nganti ora 16
PENGKHOTBAH 6.3- 7 kekurangan apa sing dadi kasenengané atiné, éwadéné Allah ora marengaké wong kuwi nganggo barang-darbèké mau, nanging wong liya sing nganggo. Kuwi rak tanpa guna lan gawé perihing ati. 3 Saupama ana wong sing duwé anak satus lan kaparingan umur dawa banget, nanging yèn wong mau ora ngrasakaké kanikmatané urip lan nalika matiné ora dikubur nganggo upacara, aku ngarani bayi sing metu kluron luwih kepénak ketimbang wong mau, 4 sebab bayi sing lair kluron mau ilang sajroning pepeteng, banjur dilalèkaké. 5 Bayi mau durung tau weruh padhanging raina, lan durung ngerti urip kuwi apa. Nanging loro-loroné wis olèh pengasoan, 6 dadi luwih kepénak ketimbang karo wong sing ora tau ngrasakaké kanikmatané urip mau, senajan dhèwèké umuré nyandhak rong èwu taun. Bayi sing metu kluron lan wong tuwa mau wekasané papan sing diparani padha. 7 Manungsa enggoné nyambut-gawé kalawan ngrekasa rak merga golèk 17
PENGKHOTBAH 6.8 -7.1 pangan, mangka pepénginané mau ora ketutugan. 8 Wong wicaksana apa luwih kepénak ketimbang karo wong gemblung? Lan apa gunané wong mlarat ngerti maknané urip? 9 Kuwi kabèh rak tanpa guna, padha karo mburu angin. Luwih becik nikmati barang sing wis diduwèni, ketimbang nganti-anti barang sing durung karuwan ditampa. 10 Samubarang sing kelakon kuwi wis lawas enggoné katetepaké, lan kita ngerti yèn ora ana gunané padu karo wong sing luwih gedhé pangwasané. 11 Saya nemen enggonmu prekaran saya tanpa guna, mangka wekasané kowé ora olèh apa-apa. 12 Sapa sing ngerti apa sing becik dhéwé kanggo manungsa sajroning uripé sing cendhak lan tanpa guna iki? Urip sing mung kaya ayang-ayangan liwat? Sapa sing weruh apa sing bakal kelakon sapungkuré? 7 1 Jeneng sing kesuwur becik, kuwi ajiné ngungkuli lenga wangi sing larang regané. Lan dina matiné wong 18
PENGKHOTBAH 7.2-10 kuwi luwih becik ketimbang karo dina lairé. 2 Layat ing panggonané wong mati kuwi luwih becik ketimbang nekani pésta, sebab wong urip rak selawasé ngélingaké awaké dhéwé yèn mbésuk bakal mati. 3 Becik prihatin ketimbang gumuyu. Pancèn raimu katon sedhih, nanging budimu olèh pangertèn. 4 Wong tanpa budi kuwi sing dipikir mung bab kasenengan, wong wicaksana sing dipikir bab ajalé. 5 Pilih ngrungokaké pamelèhé wong wicaksana, ketimbang dialem déning wong tanpa budi. 6 Guyuné wong tanpa pikiran kuwi kaya kumrètèké eri sing kobong, sing ora ana paédahé babar-pisan. 7 Wong wicaksana sing nindhes pepadhané dadi tanpa budi; nyogok ngrusak budiné wong. 8 Wekasané prekara luwih becik ketimbang karo wiwitané. Sabar sarèh luwih becik ketimbang gemunggung. 9 Aja cepak nepsu; wong tanpa pikiran kuwi senengé ngendhem nepsu. 10 Aja muni, "Kaanané jaman biyèn luwih becik ketimbang karo saiki." 19
PENGKHOTBAH 7.11- 17 Pangucap sing mengkono kuwi nélakaké yèn kowé dudu wong pinter. 11 Wong urip ing donya kudu wicaksana; nduwèni kawicaksanan mono beciké padha kaya nampani warisan, 12 merga kawicaksanan kuwi awèh pengayoman, ora béda karo kasugihan. Kawicaksanan ngreksa uripé wong kuwi dhéwé. 13 Nitènana pakaryané Allah, apa ana wong sing bisa nglencengaké barang sing dititahaké béngkong déning Allah? 14 Ing mangsané ngalami kabegjan, bungah utawa nandhang karubedan, élinga yèn kabegjan lan karubedan kuwi sekaroné Allah kang nitahaké. Kowé ora ngerti apa sing bakal kelakon ing tembé. 15 Akèh prekara sing daktitèni sajroning uripku sing tanpa guna iki. Kayata: Ana wong mursid sing mati ndhisik, mangka ana wong ala sing lestari urip. 16 Mulané aja kemursiden lan aja keminter, sebab srana mengkono kowé gawé susahé awakmu dhéwé. 17 Aja keladuk durakamu lan aja kebangeten enggonmu tanpa budi. Sekaroné njalari kowé mati sadurungé wektuné. 20
PENGKHOTBAH 7.18- 25 18 Mulané loro-loroné singkirana. Cekaké pangibadah marang Allah kuwi dalaning kabegjan. 19 Kawicaksanan mono paédahé kanggo sing duwé, luwih gedhé ketimbang karo pangwasa sepuluh sing mréntah negara. 20 Ing donya kéné ora ana wong siji-sijia sing mung gawé becik waé, lan ora tau gawé dosa. 21 Aja ngopèni omongané saben wong, supaya aja nganti krungu menawa dipujèkaké ala déning baturmu, 22 mangka kowé mesthi rumangsa yèn kowé dhéwé kerep nyatur alané wong liya. 23 Kabèh kuwi wis daktliti kanthi kawicaksanan. Aku pancèn kepéngin banget dadi wong wicaksana, nanging durung tau kelakon. 24 Sapa sing ngerti maknaning urip? Tumraping kita kuwi prekara sing jero banget, kejeron menawa arep dijajagi. 25 Aku mantep arep ngudi golèk kawicaksanan lan wangsulan tumraping pitakonan-pitakonan sing ana ing atiku, semono uga kepéngin ngerti apa satemené piala lan apa sing diarani gemblung. 21
PENGKHOTBAH 7.26-8.1 26 Aku banjur nemu prekara sing paité ngluwihi pati, yakuwi wong wadon sérong. Katresnan sing dilairaké marang kowé kuwi jebulé kala-jiret utawa jaring, lan lengen sing dienggo ngrangkul kowé kuwi jebul ranté. Wong mursid dioncataké déning Allah, nanging wong dosa bakal kecandhak ing jaringé wong wadon mau. 27 Pituturé Juru Khotbah mengkéné: Sajroné ngentèni wangsulané prekara mau aku saka sethithik nimbang- nimbang sekabèhé, 28 supaya olèh kekenthelaning rembug, nanging meksa ora olèh. Ing antarané wong sèwu aku mung nemu wong lanang siji sing pinunjul, nanging aku durung nemu wong wadon siji waé sing kaya ngono. 29 Nanging prekara siji iki sing daktemu, yakuwi mengkéné: Manungsa katitahaké jujur lan lugu, nanging manungsa dhéwé gawé pokal pirang-pirang. 8 1 Mung wong wicaksana ngerti maknaning prekara sing satemené. Kawicaksanan njalari ulaté sing peteng dadi sumèh. 22
PENGKHOTBAH 8.2- 9 2 Ngèstokna dhawuhé Sang Prabu, merga kowé wis sumpah ing ngarsané Allah. Aja kesusu nglairaké punagi ana ing ngarsané Allah. 3 Sang Prabu bisa nindakaké apa waé sakersané, mulané aja cedhak-cedhak karo panjenengané. Ngedoha saka panggonan sing mbebayani mau. 4 Sang Prabu tumindak nganggo pangwasa; lan ora ana wong sing wenang mbantah! 5 Yèn kowé ngèstokaké dhawuhé, kowé bakal slamet; lan wong wicaksana ngerti wektuné lan carané tumindak mengkono. 6 Samubarang kabèh kuwi ana mangsané lan ana carané sing cocog, nanging kita kerep ora ngerti! 7 Kita ora ngerti apa sing bakal kelakon, lan ora ana wong siji-sijia sing bisa awèh weruh marang kita. 8 Ora ana wong sing bisa nyegah tekané pati utawa nganyang dina ajalé. Kita ora bisa lolos saka prekara mau senajan srana patrap julig. 9 Bareng aku ngrasak-ngrasakaké sakèhé lelakon ing donya iki, aku banjur nitèni yèn ing donya kéné ana wong 23
PENGKHOTBAH 8.10- 14 sawetara sing duwé pangwasa lan sawetara wong menèh sing nandhang sengsara, merga panindhesé wong sing duwé pangwasa mau. 10 Aku weruh ana wong ala sing dipendhem lan ngaso ana ing kuburé, nanging wong mursid padha ditundhung saka panggonan suci lan dilalèkaké déning wong-wong ing kuthané. Apa sing mengkono kuwi ora tanpa guna? 11 Sarèhné piala ora énggal diukum, akèh wong sing banjur kepéngin nindakaké piala. 12 Senajan gawé piala kaping satus, wong ala mau isih lestari urip. Éwasemono aku duwé keyakinan mengkéné: Sapa wong sing ngabekti marang Allah kalawan wedi asih mesthi padha nemu slamet. 13 Nanging wong duraka bakal ora nemu keslametan. Uripé ora dawa, mung kaya ayang-ayangan liwat, merga ora ngèstokaké dhawuhing Allah. Jebul keyakinanku mau ora cocog. 14 Delengen apa sing kelakon ana ing donya. Kerep waé wong mursid ngalami ngrekasa, lan wong duraka malah tampa 24
PENGKHOTBAH 8.15-9.2 ganjaran sing mesthiné kanggo wong mursid. Apa kuwi ora tanpa guna? 15 Mulané aku saiki yakin yèn manungsa kudu ngepénakaké uripé srana mangan lan ngombé, sebab mung kuwi sing kena dirasakaké minangka pikolèhé panyambut-gawéné sajroning urip sing dadi peparingé Allah marang wong mau ana ing donya. 16 Nalika aku kepéngin ngerti kawicaksanan lan nyawang lelakon sing ana ing donya kéné, aku ngrumangsani, senajan daklakoni melèk rina lan wengi, 17 aku ora bakal ngerti pakaryané Gusti Allah ana ing donya kéné. Kaya apa waé olèhmu mersudi, kowé ora bakal mudheng. Wong wicaksana bisa uga muni bisa, nanging nyatané ora. 9 1 Kabèh mau dakrasak-rasakaké sajroning ati kalawan ngetog kekuwatanku. Aku banjur ngerti yèn Gusti Allah nguningani tumindaké wong wicaksana, tekan carané enggoné nresnani lan enggoné nyengiti pisan, ora ana wong sing ngerti apa sing bakal kelakon. 2 Nasib sing dialami wong becik lan wong ala, wong sing ngibadah lan sing 25
PENGKHOTBAH 9.3- 7 ora ngibadah, wong sing nyaosaké kurban lan sing ora nyaosaké kurban, nyatané padha waé. Wong becik ora ngalami luwih becik ketimbang karo wong dosa. Wong sing wani sumpah karo sing ora, 3 kabèh ngalami nasib padha. Kaya mengkono kaanané donya iki, lan kuwi ora bener. Sajegé urip ing donya wong-wong mau atiné kebak piala lan nélakaké bodhoné, wekasané padha mati. 4 Nanging saben wong mau padha duwé pengarep-arep. Asu sing urip nasibé luwih becik ketimbang karo singa sing mati. 5 Wong urip ngerti yèn bakal mati, nanging wong mati wis ora ngerti apa-apa. Iya wis ora olèh panduman menèh, sebab wis ora katut kepétung. 6 Katresnané lan sengité apa déné drengkiné iya wis padha lebur kabèh. Lan wis ora mèlu-mèlu ing urusané wong sing isih urip. 7 Mulané terusna enggonmu mangan kalawan bungah, ngombéa anggur kalawan senenging ati. Mengkono sing dadi keparengé Allah. 26
PENGKHOTBAH 9.8-12 8 Padha bungaha lan seneng-senenga. 9 Uripa mukti karo bojo kekasihmu, sajroné kowé diparingi urip sing tanpa guna iki déning Allah. Nikmatana dina-dina sing tanpa guna mau, sebab kuwi pikolèhé kangèlanmu ana ing donya kéné. 10 Sakèhé pegawéanmu lakonana sing temenan, sebab mbésuk kowé bakal mati lan ing donyané wong mati kowé wis ora bisa nyambut-gawé menèh, wis ora prelu mikir apa-apa, ora butuh kawruh lan kawicaksanan, mangka mrono kuwi paranmu. 11 Aku iya weruh kaanan ing donya sing mengkéné: ing donya kéné ora mesthi wong sing banter playuné kuwi sing menang balapan, lan ora mesthi wong sing kendel kuwi sing menang perangé. Wong wicaksana ora mesthi duwé pegawéan, wong pinter ora mesthi dadi sugih, lan wong sing nyambut-gawéné apik ora mesthi olèh pangkat dhuwur. Saben wong bisa ngalami nasib sial. 12 Mung kowé ora ngerti kapan tekané nasib sial mau. Kaya manuk sing ujug-ujug kena ing jaring, utawa iwak sing mlebu ing jala, kaya mengkono uga 27
PENGKHOTBAH 9.13- 17 kita ujug-ujug ngalami nasib sial, ing wektu sing ora kita nyana-nyana. 13 Aku iya weruh conto sing apik bab penganggepé wong ing donya iki tumraping kawicaksanan. 14 Ana kutha cilik sing dienggoni wong mung sethithik. Kutha mau dilurugi perang déning sawijining raja sing gedhé pangwasané. Kutha mau banjur dikepung, arep diserbu srana nggempur bètèngé. 15 Ing kutha kono ana wong miskin, sing wicaksana lan pinter banget. Wong mau satemené bisa nylametaké kutha kuwi, nanging ora ana sing duwé pikiran semono. 16 Aku selawasé kandha yèn kawicaksanan kuwi luwih becik ketimbang karo karosan, nanging ora ana wong sing duwé penganggep yèn wong miskin mau iya bisa kadunungan kawicaksanan, lan ora ana wong sing nggatèkaké marang tembungé wong miskin. 17 Luwih becik ngrungokaké tembung sarèh saka wong wicaksana, ketimbang karo tembungé penggedhé gemblung sing sora. 28
PENGKHOTBAH 9.18- 10.6 18 Kawicaksanan luwih gedhé paédahé ketimbang karo gegaman, nanging wong ala siji bisa ngrusak pirang-pirang prekara sing becik. 10 1 Bathang laler siji bisa ndadèkaké lenga wangi sabotol bacin, mengkono uga tindak tanpa budi sing katoné sepélé bisa gawé kawicaksanan luhur dadi tanpa guna. 2 Wis lumrah yèn wong wicaksana tumindak bener, lan wong tanpa pikiran tumindak salah. 3 Senajan wong sing ora kenal pisan, yèn kepethuk ana ing dalan ngerti, sebab wong tanpa pikiran mau nyritakaké tumindaké sing bodho marang angger wong. 4 Yèn kowé didukani penggedhé, aja banjur njaluk metu, merga kaluputan sing gedhé pisan bisa diapura angger kowé tetep sarèh. 5 Ing donya kéné akèh panindhes sing ditindakaké déning para penggedhé. 6 Wong tanpa budi diwènèhi pangkat lan pangwasa, nanging wong budi luhur dikiwakaké. 29
PENGKHOTBAH 10.7- 14 7 Aku nyipati batur sing padha nunggang jaran, lan wong luhur sing padha mlaku kaya batur. 8 Sing sapa gawé jugangan bakal kecemplung dhéwé, sing sapa mbabah témbok, dicokot ula. 9 Sing sapa ngedhuk watu, tangané lara kena watu; sing sapa nyigar kayu, tangané kesusupen. 10 Yèn wadungmu kethul, kudu kokasah; yèn ora, panyambut-gawému saya abot. Mulané wong pinter ngrancang dhisik sadurungé nandangi pegawéan. 11 Kawruh nelukaké ula kuwi ora ana gawéné yèn ulané wis nyokot dhisik. 12 Apa sing diucapaké déning wong wicaksana kuwi njalari dadi kajèn, nanging wong tanpa budi ngrusak jenengé merga tembungé dhéwé. 13 Wong mau miwiti nglairaké tembung sing ngawur lan mungkasi srana omongan sing tanpa teges lan nyilakani. 14 Wong tanpa pikiran olèhé crita ora lèrèn-lèrèn. Ora ana wong sing weruh apa sing bakal kelakon, lan ora ana wong sing bisa kandha apa sing bakal kedadéan sawisé kita mati. 30
PENGKHOTBAH 10.15- 11.2 15 Wong tanpa budi ora ngerti dalané mulih menyang omahé, lan pituwasé kangèlané kuwi mung kesel thok. 16 Negara bakal cilaka yèn sing dadi ratu isih bocah, mangka para penggedhéné negara gawéné mung padha pésta sewengi muput. 17 Nanging begja negara sing duwé raja wicaksana lan bisa gawé putusan dhéwé, sarta para penggedhéné padha mangan lan ngombé sapreluné, ora padha nganti mendem. 18 Wong sing saka kesèdé ora gelem ndandani payoné sing trocoh, wekasané omah mau bakal ambruk. 19 Pésta gawé bungahing ati kita lan anggur nglejaraké ati, nanging sekaroné ngentèkaké dhuwit. 20 Aja ngrasani ala marang Sang Prabu utawa para penggedhé liyané, sebab bisa uga ana wong sing krungu, banjur nglapuraké rasanan ala mau. 11 1 Dhuwitmu tanjakna kanggo dedagangan ing manca negara, supaya ing tembé olèh bathi akèh. 2 Dhuwitmu tanjakna kanggo miwiti nindakaké pangudi werna-werna, sebab 31
PENGKHOTBAH 11.3 -8 kowé ora ngerti apa sing bakal kelakon ana ing donya kéné. 3 Wit bisa rubuh mrana utawa mréné, nanging sing mesthi nggluntung ana ing panggonan rubuhé. Yèn mendhung ngemu banyu, mesthi ing bumi bakal udan deres. 4 Sing sapa ngentèni angin utawa mangsa sing cocog, mesthi ora bakal sida nyebar, mula ora bakal ngundhuh apa-apa. 5 Kaya upamané kowé ora ngerti lakuné angin, utawa ora ngerti dadiné urip anyar ana ing wetengan, mengkono uga kowé ora ngerti pakaryané Allah kang nitahaké samubarang. 6 Wijimu sebaren ing wayah ésuk lan ing wayah soré, merga kowé ora ngerti apa wiji mau bakal thukul kabèh utawa sebaran sing siji luwih becik ketimbang karo sebaran sing sijiné. 7 Becik yèn bisa nikmati padhanging raina sing mbungahaké. 8 Saosa panuwun ing ngatasé saben taun sing ditambahaké ing umurmu. Pira dawané umurmu kowé ora ngerti, nanging sing mesthi pati sing bakal kita 32
PENGKHOTBAH 11.9- 12.3 alami kuwi luwih suwé, mangka ana ing kana ora ana sing kita arep-arep. 9 Hé wong nom, nikmatana enggonmu dadi wong nom. Bungaha sajroné kowé isih nom. Turutana kekarepanmu, lan apa pepénginané atimu lakonana. Anggeré kowé tansah éling yèn Allah bakal ngadili kowé ing bab sedhéngah prekara sing koktindakaké. 10 Buwangen samubarang sing gawé sedhihing atimu lan singkirna apa sing bisa njalari kowé nandhang lara. Sebab enggonmu dadi wong nom kuwi ora suwé. 12 1 Sajroné dadi wong nom élinga marang kang nitahaké kowé, sadurungé ketekan dina sial lan taun- taun sing njalari kowé muni, "Aku wegah urip." 2 Yakuwi samasa padhangé srengéngé, rembulan lan lintang-lintang dadi remeng-remeng kanggoné kowé, lan udané ora terang-terang. 3 Ing mangsa kuwi tangan sing kokenggo ngreksa awakmu bakal buyuten, lan sikilmu sing saiki rosa bakal dadi ringkih. Untumu bakal mung kari sawetara, mula ora bisa kanggo mamah 33
PENGKHOTBAH 12.4 -9 panganmu, sarta mripatmu wis ora awas kanggo ndeleng. 4 Kupingmu bakal dadi budheg, nganti ora krungu raméné swara sing ana ing dalan. Kowé bakal mèh ora krungu swarané wong nutu, utawa swarané tetabuhan, malah swarané manuk sing padha ngocèh ora bakal mbribèni enggonmu turu. 5 Kowé bakal awang-awangen munggah ing panggonan sing dhuwur, lan lakumu bakal sempoyongan. Rambutmu bakal putih mabluk, lan lakumu bakal karo rambatan. Kowé bakal ora duwé pepénginan apa-apa menèh. Kowé bakal digawa menyang papan pengasoanmu sing pungkasan, lan sedalan-dalan ditangisi. 6 Ranténé slaka bakal pedhot, lampuné kencana bakal tiba ambyar, lan kendhiné wadhah banyu bakal remuk. 7 Awak kita bakal bali dadi lebuning bumi sarta roh kita bakal bali marang Allah kang maringaké marang kita. 8 Tanpa guna, samubarang kabèh kuwi tanpa guna. 9 Sarèhné Juru Khotbah kuwi wong wicaksana, mulané ora lèrèn-lèrèn 34
PENGKHOTBAH 12.10 - 13 mulangaké kawruhé marang bangsané. Panjenengané nyinau bebasan-bebasan pirang-pirang, ditliti kalawan jujur bener lan orané. 10 Juru Khotbah ngudi nemokaké tembung-tembung sing kepénak dirungokaké, lan apa sing bener, banjur ditulis kanthi jujur. 11 Bebasan anggitané wong wicaksana kuwi padhané teken lancip sing dienggo pangon ngengon wedhusé. Wulang Bebasan sing diklumpukaké kuwi awèt lan jero nancepé ing ati kaya pantèk sing kukuh enggoné dianjingaké. Bebasan sing mengkono mau peparingé Allah, kang jumeneng Pangoning manungsa kabèh. 12 Kejaba kuwi hé anakku, sing waspada! Nganggit buku kuwi ora ana entèké, lan sinau akèh kuwi ngeselaké awak. 13 Ringkesé apa sing kokrungu kabèh mau mung saprekara, yakuwi: Ngabektia marang Allah lan lakonana dhawuhé, sebab kuwi maksudé enggonmu dititahaké. 35
PENGKHOTBAH 12.14 14 Gusti Allah bakal ngadili sakèhé penggawé kita, iya sing becik utawa sing ala, malah sing samar pisan. 36
Kidung Agung 1 1 Kidung sing éndah dhéwé, anggitané Suléman. Pengantèn wadon: 2 Kawula kacucupa mawi lathi Panjenengan; sih-katresnan Panjenengan menika ngungkuli nikmating anggur! 3 Ganda Panjenengan arum sanget; asma Panjenengan menika kados lisah jebad ingkang kaesokaken, mila para prawan sami kasmaran dhateng Panjenengan. 4 Kawula mugi Panjenengan tuntun, énggal-énggal ndhèrèk Panjenengan! Sang Raja, kawula kaajaka mlebet ing kamar Panjenengan. Kita sesarengan badhé bingah-bingah, ngraosaken nikmating sih-sinihan! Mboten maiben menawi tiyang èstri sami asih dhateng Panjenengan. 5 Hé para putri ing Yérusalèm, ireng kulitku, nanging ayu rupaku. Irengku kaya kémah-kémah sing ana ing ara-ara
KIDUNG AGUNG 1.6 -9 samun Kédar, nanging ayuku kaya gordhèn ing kratoné Suléman. 6 Aku aja kokrèmèhaké merga kulitku, sing gosong déning panasing srengéngé. Kakang-kakangku padha nepsu karo aku, banjur akon aku nyambut-gawé ing kebon angguré, nganti aku ora kober ngrumat kebon anggurku dhéwé. 7 Dhuh gantilaning nyawa kawula, pepanthaning ménda Panjenengan badhé Panjenengan giring dhateng pundi? Wonten pundi enggèn Panjenengan ngersakaken para ménda sami ngéyub ing wanci tengangé?a Supados kawula mboten prelu mrika-mriki madosi Panjenengan ing antawisipun para pangèn. Pengantèn lanang: 8 Hé wong wadon sing ayu dhéwé, apa kowé weruh panggonanku? Nglacaka tapaké para wedhus; cempému ngonen ana ing kono, sacedhaké kémahé para pangon. 9 Hé kekasihku, aku sumlengeren ndeleng ayuné rupamu, kaya jaran wadon sing gawé birainé jaran-jaran lanang sing narik kréta titihané Firaun. atengangé: tengah hari (bhs. Ind.). 2
KIDUNG AGUNG 1.10- 2.1 10 Éndah pipimu diapit-apit déning sumping, mengkono uga gulumu sing dihias ing kalung. 11 Mengko kowé dakgawèkaké hiasan saka emas, nganggo kekembangan slaka. Pengantèn wadon: 12 Sasuwéné Sang Raja lenggah ing pesaréané, ganda arum saka narwastuku ngebaki kamar. 13 Samasa kekasihku semèlèh ing pangkonku, gandané kaya blendok mur. 14 Kekasihku mau kaya kembang pacar sedhompol, sing lagi mekar ing kebon-kebon anggur Èn-Gedi. Pengantèn lanang: 15 Hé kekasihku, ayu temen kowé kuwi, cahyané mripatmu kaya mripaté manuk dara. Pengantèn wadon: 16 Dhuh kekasih kawula, èstu nggantheng Panjenengan menika; sasat rumput ijem ingkang minangka balé kita. 17 Kajeng sédar minangka cagak, lan kajeng cemara minangka gebyogipun griya kawula. 2 1 Kawula namung presasat sekar alasan ing Saron. Sekar bakung ing lebak paredèn. Pengantèn lanang: 3
KIDUNG AGUNG 2.2 -9 2 Kaya kembang ing antarané eri, ya mengkono kekasihku ing antarané para wong wadon. Pengantèn wadon: 3 Kaya wit apel ing antarané wit-witan ing alas, ya mengkono kekasihku yèn katandhing karo para priya. Aku seneng ngéyub ing ngisoré, lan legining rasané dadi pekaremanku. 4 Aku diajak menyang gedhong pésta, lan sih-katresnané tansah dakrasakaké. 5 Kekuwatanku bali menèh merga mangan kismis, lan awakku pulih seger mangan apel, merga awakku mauné lemes déning kasmaran. 6 Sirahku disangga nganggo astané kiwa, astané tengen ngelus-elus aku. 7 Hé para putri ing Yérusalèm. Kowé padha janjia dadia kidang utawa menjangan, ora arep ngganggu aku sing lagi kasmaran. Pengantèn wadon: 8 Aku krungu swarané kekasihku, rawuhé presasat nglumpati gunung- gunung, nrabas metu punthuk-punthuk enggoné marani aku. 9 Kekasihku kaya kidang, kaya menjangan lanang sing isih nom. Panjenengané jumeneng ing sisihé 4
KIDUNG AGUNG 2.10 - 16 témbok, banjur ngungak ing jendhéla, mirsani liwat sela-selaning ruji. 10 Kekasihku banjur ngandika. Pengantèn lanang: Mrénéa kekasihku, lungguha ing kéné karo aku! 11 Mangsa bedhidhing wis liwat, udané wis terang. 12 Ing pedésan kembang-kembang wis mekar, saiki mangsané menyanyi; pambekuré manuk dara keprungu ing ara-ara. 13 Wohé wit ara wis wiwit padha mateng, gandané kembang wit anggur sumebar ing endi-endi. Mrénéa wong ayu, kekasihku, mrénéa karo aku. 14 Kowé kaya dara sing ndhelik ing sela- selané gunung karang. Aku dakndeleng ayuné rupamu, lan ngrungokaké swaramu sing ngresepaké. 15 Ayo padha dicekel asu wawarb sing ngrusak kebon anggur kita, sing saiki lagi kembang. Pengantèn wadon: 16 Kekasihku kuwi duwèkku dhéwé, lan aku kagungané kekasihku, kang nunggoni wedhusé ana ing ara-ara bakung, basu wawar: namanipun segawon wana (asu ajag). 5
KIDUNG AGUNG 2.17- 3.6 17 nganti tekané angin wayah ésuk, lan pepeteng sumilak. Kekasihku banjur kondur, tindaké kaya playuné kidang, kaya menjangan lanang sing mlumpat-mlumpat ing pegunungan. 3 1 Saben bengi samasa aku turu, aku ngimpékaké kekasihku! Dakgoléki ing endi-endi, nanging ora ketemu. 2 Aku ngubengi kutha, metu dalan lan lurung-lurung, nanging ora bisa kepethuk. 3 Aku ketemu karo wong jaga sing ngubengi kutha, banjur daktakoni apa weruh kekasihku. 4 Sawisé mungkur saka kana, ora suwé kekasihku ketemu; Panjenengané dakcandhak lan ora dakculaké, dakgawa menyang omahé ibuku, omah kelairanku. 5 Hé para putri ing Yérusalèm, kowé padha janjia dadia kidang utawa menjangan, ora arep ngganggu aku sing lagi kasmaran ing sakatogé. Pengantèn wadon: 6 Apa sing metu saka ara-ara samun, sing rupané kaya kemeluné kukus, ngganda arum kaya menyan blendok mur, sing diedol déning para sudagar? 6
KIDUNG AGUNG 3.7-4.2 7 Suléman rawuh, lenggah ing tandhu, diapit-apit prejurit sewidak, para perwira pilihan ing Israèl 8 kabèh padha trampil migunakaké pedhang, lantèh ing perang. Pedhangé disengkelit ing lempèngé, siaga ngadhepi serangan ing wayah bengi. 9 Tandhuné Sang Prabu Suléman kagawé saka kayu, sing asalé saka Libanon. 10 Cagaké dilapis slaka, kursiné dilapis emas murni, bantalé diulesi laken wungu, gawéané putri-putri ing Yérusalèm. 11 Hé putri-putri Sion, mrénéa ndeleng Sang Prabu Suléman. Panjenengané ngagem makutha kang diagemaké déning kang ibu, nalika Sang Prabu krama, iya ing nalikané ngalami kabungahan gedhé. 4 1 Pengantèn lanang: Iba ayumu, hé kekasihku! Mripatmu sumunar ing sangisoring krudhungmu kaya mripaté manuk dara. Rambutmu ngombak kaya lakuné wedhus gèmbèl sing temurun saka pegunungan ing Giléad. 2 Untumu putih kaya putihé wedhus gèmbèl sing mentas dicukur lan diedusi. 7
KIDUNG AGUNG 4.3- 10 Kabèh padha meteng kembar, ora ana sing gabug. 3 Lambému kaya pita abang, nengsemaké banget yèn kowé guneman. Pipimu sing ndurèn sajuring sumringah, ana ing sangisoring krudhungmu. 4 Gulumu kaya menarané Dawud, bunder lan alus, dicanthèli tamèng sèwu mubeng. 5 Payudaramu kaya anak kidang kembar sing padha nyenggut ana ing tengahing kembang bakung. 6 Aku arep menyang gunung panggonané mur lan kemenyan, lan ana ing kana nganti tekané angin subuh sarta petengé bengi ilang. 7 Hé kekasihku, iba ayuné rupamu, éndah temen awakmu sekojur. 8 Ayo padha medhun saka Libanon, hé pacanganku, ayo mèlu aku medhun saka pucaké Gunung Amana, saka Gunung Sendir lan Gunung Hèrmon, panggonané para singa lan macan tutul. 9 Hé kekasihku, pacanganku, aku kédanan karo kedhèping mripatmu, lan karo kalung sing kokenggo ing gulumu. 10 Hé kekasihku lan pacanganku, katresnanmu gawé bungahing atiku. 8
KIDUNG AGUNG 4.11 - 16 Katresnanmu ngungkuli nikmaté anggur, gandamu arumé ngungkuli wewangèn kabèh. 11 Kekasihku, lambému ngungkuli legining madu, ilatmu presasat pohan lan madu tumraping aku. Sandhanganmu gandané ngungkuli sakèhé wewangèn sing ana ing Libanon. 12 Dhuh adhikku, pacanganku, kowé kuwi upamané kaya petamanan sing kopèn, kaya belik sing disengker. 13 Tanduran werna-werna padha tuwuh kanthi subur, wit delima metokaké woh sing énak rasané. Kembang pacar lan narwastu, 14 kembang narèd, karkom, dlingo lan manis-jangan, lan wit rupa-rupa sing metokaké menyan lan blendok mur, sarta garu, apa déné sarupané wewangèn kang adi. 15 Kowé kuwi presasat sendhang ing taman, tuking banyu urip, kali kang banter iliné, gemrojog saka Libanon. Pengantèn wadon: 16 Hé angin saka Lor, tangia, hé angin saka Kidul, midida, tamanku silirana karebèn amrik gandané. Supaya 9
KIDUNG AGUNG 5.1 -5 kekasihku mlebu ing taman kagungané, lan dhahar wowohan sing dikersakaké. 5 1 Pengantèn lanang: Adhikku, kekasihku, aku mlebu ing tamanku, aku nglumpukaké wewangèn lan blendok mur; aku mangan madu lan tala, aku ngombé anggur lan powan. Pengantèn wadon: Mangga kadhahara lan kaunjuka, kekasih ingkang kasmaran, ngantos mendema katresnan. Pengantèn wadon: 2 Aku teturon, nanging atiku melèk, sajroning ngimpi aku krungu kekasihku thothok-thothok lawang, pangandikané: Pengantèn lanang: "Hé adhikku, kekasihku, dara ingon-ingonku, aku wenganana. Sirahku klebus ebun, lan rambutku teles déning pedhut." Pengantèn wadon: 3 "Kawula sampun cucul rasukan, menapa kedah dandan malih? Kawula sampun wisuh suku, menapa kedah kawula damel reged malih?" 4 Kekasihku ndemèk cekelané lawang, mula atiku trataban bareng Panjenengané cedhak. 5 Aku banjur tangi arep ngengakaké lawang, rumangsaku tanganku glumut blendok mur. Bareng ndemèk pentholing 10
KIDUNG AGUNG 5.6- 10 lawang drijiku teles merga déning lenga mur. 6 Lawangé dakbukak arep nglebokaké kekasihku, jebul Panjenengané wis ora ana. Panjenengané wis tindak. Kaya pecata nyawaku saka kepéngin ngrungu pangandikané. Panjenengané dakgolèki, nanging ora ketemu, dakundang, nanging ora mangsuli. Kaya semaput- semaputa aku bareng Panjenengané ngical. 7 Aku kepethuk karo wong jaga kutha; aku digebugi nganti babak-belur, lan kemulku direbut. 8 Hé putri ing Yérusalèm, kowé janjia marang aku, samasa ketemu karo kekasihku, matura yèn aku nandhang lara brangta. Para wong wadon ing Yérusalèm: 9 Hé wong sing ayu dhéwé, kekasihmu kuwi kacèké apa karo wong-wong liyané? Sing kinacèk kuwi apané, déné aku kokkon janji mengkono? Pengantèn wadon: 10 Kekasihku bagus lan rosa; munjuli wong saleksa. 11
KIDUNG AGUNG 5.11- 6.2 12 11 Pasuryané abang sumringah lan alus; rémané ngombak banyu, ireng kaya wuluné gagak. 12 Tingalé élok kaya manuk dara sing mabur ing sandhuwuré kali; dara sing adus powan, ngadeg ing pinggiring kali. 13 Pipiné kaya tamanan, kebak tetuwuhan sing wangi. Lathiné kaya kembang bakung, teles déning lenga mur. 14 Astané élok, ngagem sesupé akik sing adi. Srirané kaya gadhing lemes, sing ditrètès akik safir. 15 Sampéyané kaya watu marmer ing umpak emas, dedegé kaya gunung ing Libanon, agung lan pinunjul kaya wit èrès. 16 Tutuké manis yèn dicucup, sekabèhé sing ana Panjenengané nengsemaké aku. Kaya mengkono mau kekasihku, hé putri-putri ing Yérusalèm. 6 1 Para wong wadon ing Yérusalèm: Hé wong sing ayu dhéwé, menyang endi ta parané kekasihmu? Kandhaa, lakuné menyang ngendi, supaya aku bisa mèlu nggolèki? Pengantèn wadon: 2 Kekasihku tindak menyang petamanané, panggonané wit-witan sing
KIDUNG AGUNG 6.3 -9 metokaké blendok mur. Panjenengané angèn wedhus-wedhusé, karo methiki kembang bakung. 3 Kekasihku kuwi duwèkku, lan aku iki kagungané; Panjenengané angèn ana ing tengahé kembang-kembang bakung. Pengantèn lanang: 4 Kekasihku, ayumu kaya kutha Yérusalèm, nengsemaké kaya kutha Tirza, nggumunaké kaya kutha gedhé loro mau. 5 Mripatmu aja ngawasaké aku, sebab aku kepéncut banget. Rambutmu ngombak banyu, kaya pepanthan wedhus gèmbèl medhun saka Gunung Giléad. 6 Untumu putihé kaya pepanthaning wedhus gèmbèl sing mentas diguyang. Kabèh padha meteng kembar, ora ana sing gabug. 7 Pipimu sing ndurèn sajuring sumringah ana ing sangisoring krudhungmu. 8 Karebèn Sang Prabu kagungan pramèswari sewidak, selir wolung puluh, lan prawan tanpa pétungan! 9 Nanging sing dakkasihi mung siji, lan kuwi ayuné kaya manuk dara. Wong kuwi anak ontang-antingé ibuné, anak 13
KIDUNG AGUNG 6.10- 7.1 sing ditresnani banget. Saben wong wadon kepéngin ndeleng lan ngalem, para pramèswari lan para selir kabèh padha ngalem! 10 Sapa ta wong sing mripaté mencorong kaya wayah byar, éndah kaya rembulan, kencar-kencar kaya srengéngé? 11 Aku mau medhun ndeleng kebonku kenari, lan tanduran-tanduran sing ana ing lebak, sarta wit-wit anggur sing lagi padha ngetokaké pupus, mengkono uga wit dlima sing kembangé lagi padha mekar. 12 Aku gemeter, aku gemeter merga kasmaran karo kowé, rumangsaku kaya-kaya aku nunggang kréta sing arep maju perang. Para putri ing Yérusalèm: 13 Njogèd-njogèda putri Sulam. Ayo padha ndeleng jogèdané putri Sulam. Pengantèn wadon: Yagéné kowé padha seneng ndeleng putri Sulam njogèd? Yèn aku njogèd, jogèdanku kuwi jogèd perang! 7 1 Pengantèn lanang: Ora ana wong sing ayuné kaya kowé! Iba éndahé sikilmu nganggo sandhal kuwi. Cethikmu éloké kaya gawéané ahli ukir. 14
KIDUNG AGUNG 7.2 -9 2 Pusermu kaya tuwung anggur sing ora tau asat, wetengmu kaya gandum katumpuk kaubengan ing kembang bakung. 3 Payudaramu kaya kidang kembar, kaya menjangan kembar jèjèr. 4 Gulumu kaya menara gadhing, mripatmu kaya telaga ing Hèsbon, ing sacedhaké gapura Bètrabim. Irungmu kaya menara ing Gunung Libanon, kang madhep ing kutha Damsyik. 5 Sirahmu kaya Gunung Karmèl, rambutmu rupané abang semu wungu, Sang Raja nganti kasmaran merga klabangané rambutmu. 6 Hé kekasihku! Iba bangeté éndahmu lan iba enggonmu ngresepaké, ngungkuli sabarang sing ngresepaké. 7 Dedegmu kaya wit kurma, payudaramu kaya dhompolan anggur. 8 Dakpènèké wit kurma kuwi, dakcekelé dhompolané anggur. Nuli dhompolan mau dakpethik lan dakrasakaké, ababmu arum kaya gandané woh apel, 9 lan tutukmu kaya anggur murni. Pengantèn wadon: Anggur menika kajengipun tansah mili dhateng kekasih 15
KIDUNG AGUNG 7.10- 8.1 kawula, milia dhateng lathi lan wajanipun tiyang ingkang saweg tilem. 10 Aku iki kagungané kekasihku; Panjenengané kepéncut karo aku. 11 Sumangga sang kekasih, kita sami medal lan sami saré ing pedhusunan. 12 Énjing umun-umun lajeng mirsani kebon anggur, menapa sampun sami medal pupusipun, menapa sampun sami mekar sekaripun; menapa wit dlima ugi sampun sami sekar ngrembaka. Ing ngrika mangké kawula badhé ngunjukaken katresnan kawula dhateng Panjenengan. 13 Sekar dhudhaim amrik gandanipun, tuwin ing sanginggiling kori kawula wonten wowohan ingkang adi-adi, ingkang taksih énggal, ingkang lami inggih wonten. Kawula rawati sedaya wau kagem Panjenengan, kekasih kawula! 8 1 Begja kawula, menawi Panjenengan menika sedhèrèk kawula, ingkang kasesepan déning ibu kawula. Supados menawi kepanggih wonten ing margi lajeng kawula cucupi, lan mboten wonten ingkang badhé menggak kawula. 16
KIDUNG AGUNG 8.2 -6 2 Lajeng Panjenengan badhé kawula aturi tindak dhateng griya kawula, supados saged muruki kawula bab katresnan. Panjenengan lajeng badhé kawula saosi unjukan anggur adonan, sarta duduhipun woh dlima. 3 Asta kiwa Panjenengan lajeng badhé nyanggi sirah kawula, sarta asta tengen Panjenengan ngrangkul kawula. 4 Hé para putri ing Yérusalèm, padha janjia yèn ora arep ngganggu enggonku sih-sinihan. Para putri ing Yérusalèm: 5 Sapa kuwi sing jumedhul saka ara-ara samun, rangkul-rangkulan karo kekasihé? Pengantèn wadon: Ing sangandhaping wit apel menika kawula nggigah katresnan Panjenengan, inggih wonten ing ngriku Panjenengan kalairaken. 6 Penggalih Panjenengan katutupa rapet kanggé tiyang sanès, namunga kawula piyambak kadadosna kekasih Panjenengan. Déné katresnan menika rosa kados pangwaosipun pejah, kasmaran pangrèhipun kados pecating nyawa. Ngalad-alad kados urubing latu, latu ingkang medal saking Pangéran, 17
KIDUNG AGUNG 8.7- 12 18 7 ingkang mboten saged kasirep déning toya; toyaning kali pisan mboten badhé saged nyegah. Katresnan mboten saged dipun tumbas; senajan wonten tiyang ingkang badhé numbas mawi barang-darbèkipun sedaya, malah tiyang mau namung badhé dipun poyoki. Sedulur-seduluré lanang pengantèn wadon: 8 Kita padha duwé sedulur wadon isih cilik, durung metu susuné; samasa dilamar ing wong, kepriyé enggon kita arep mbélani? 9 Saupama bocah kuwi témbok, prayoga kita yasani menara, saupama lawang, kita pageri gebyog kayu èrès. Pengantèn wadon: 10 Aku iki témbok, lan susuku padha mèmper menara. Kekasihku pirsa yèn karo Panjenengané atiku tentrem. Pengantèn lanang: 11 Sang Prabu Suléman kagungan kebon anggur ana ing kutha Baal Hamon. Pametuné diséwakaké marang para wong tani, wong siji mbayar sèwu sèkel dhuwit slaka. 12 Aku duwé kebon anggur dhéwé, sing dakkwasani dhéwé. Karebèn Suléman
KIDUNG AGUNG 8.13 - 14 nampa sèwu sèkel lan para wong tani nampa opah rong atus sèkel, aku pilih ngrumat kebonku dhéwé. Pengantèn lanang lan wadon padha sesauran: 13 Hé kekasihku kang ana ing kebonku, kanca-kanca kepéngin krungu swaramu, semono uga aku! 14 Kula aturi énggal tindak mriki, kekasih kawula, kula aturi rerikatan kados lampahipun kidang, inggih kados menjangan ingkang mlumpat-mlumpat ing paredèn, ingkang kebak taneman wangi-wangi. 19
Yesaya 1 1 Kitab iki isi wahyu sing diwedharaké déning Allah marang Nabi Yésaya bin Amos, kanggo Yéhuda lan Yérusalèm, nalika Uzia, Yotam, Ahas lan Hizkia jumeneng raja ing Yérusalèm. 2 Pangéran ngandika, "Hé langit lan bumi, rungokna pangandika-Ku! Bocah-bocah sing Dakrumati padha brontak nglawan Aku. 3 Sapi wanuh karo bendarané, lan kuldi nitèni karo pamakanané nanging umat-Ku Israèl ora ngerti apa-apa." 4 Cilaka kowé bangsa sing kebak dosa, sing bobrok lan ala! Dosa-dosamu wis nasaraké kowé. Kowé nampik lan nyingkur marang Gusti Allah Kang Mahasuci, sing wajib koksembah. 5 Yagéné kowé madoni? Yagéné kowé kudu diajar menèh sing luwih nemen? Sirahmu wis kebak borok, lan atimu wis rusak babar-pisan. 6 Wiwit saka tlapakan tekan embun- embunan wis ora ana sing wutuh. Kabèh wis benjut, abuh lan kebak tatu anyar.
YESAYA 1.7-11 Tatu-tatu kuwi durung nganti diresiki lan diblebed. Malah iya ora ditambani nganggo lenga. 7 Tanahmu wis dadi sepi; kutha- kuthamu wis diobong nganti ludhes. Lemahmu dijarah-rayah déning bangsa liya kowé weruh dhéwé, padha diobrak-abrik kabèh. 8 Mung kari Yérusalèm thok, tur kuwi waé wis dikepung déning mungsuh lan ora bisa apa-apa, presasat gubug ing kebon anggur utawa ing tegalan timun. 9 Saupama Gusti Allah ora ngèngèh sethithik, wis mesthi kita padha kaya Sodom lan Gomora. 10 Hé Yérusalèm, para penggedhé lan rakyatmu wis dadi kaya Sodom lan Gomora. Rungokna pangandikané Allah marang kowé; padha gatèkna piwulangé Allah kita. 11 Pangandikané Allah, "Apa rumangsamu Aku seneng karo kurban sing saben dina koksaosaké marang Aku? Aku bosen karo kurban obongan wedhus gèmbèl lan gajihé pedhètmu. Aku ora sudi getihé sapi lan wedhus bérok. 2
YESAYA 1.12-17 12 Sapa sing akon kowé nggawa sesaosan kuwi samasa kowé séba ana ing ngarsa-Ku? Sapa sing akon kowé wira-wiri ing Pedaleman-Ku? 13 Tanpa guna enggonmu nggawa sesaosanmu. Aku ora sudi ngambu kutugé menyanmu. Aku jijik mirsani kraméanmu Sasi Anyar, dina-dina Sabbat lan dina-dina gedhé sarta enggonmu nglumpuk masamuwan. Kabèh mau wis dadi najis merga saka dosa-dosamu, mulané Dakgethingi; Aku kesel ngrasakaké kuwi mau kabèh. 14 (1:13) 15 Samasa kowé ndedonga karo ngegaraké tanganmu, Aku bakal mléngos. Ora preduli sepira akèhé pandongamu. Aku ora bakal miyarsakaké, merga tanganmu mau wis kokenggo matèni wong akèh. 16 Padha wisuha, padha resikana; padha maria nglakoni piala, 17 sarta padha sinaua nindakaké kabecikan; njejegna pengadilan, mitulungana wong sing disiya-siya, awèha adil marang bocah lola, bélanen prekarané randha." 3
YESAYA 1.18-24 18 Gusti Allah ngandika, "Ayo, prekara iki kita bèrèsaké. Senajan dosamu abanga kaya jingga, bakal padha dadi putih kaya salju. Senajan abanga kaya gluga, bakal padha putih kaya kapas. 19 Yèn kowé padha mbangun-turut lan nglakoni dhawuh-Ku, kowé bakal padha mangan samubarang sing becik pametuné tanah kéné. 20 Nanging yèn kowé padha mbaléla nglawan Aku, kowé mesthi bakal mati. Aku, Pangéran, sing ngandika." 21 Kutha sing biyèn setya, saiki kaya sundel!a Biyèn rakyaté jujur-jujur, nanging saiki padha seneng gawé pati. 22 Yérusalèm, biyèn kowé kaya slaka, nanging saiki asor, ora ana regané. Biyèn kowé kaya anggur sing mirasa, saiki rasané mung kaya banyu tawa. 23 Para penggedhému kuwi mbangkang lan kancané maling; padha dhemen dibeseli lan gampang diiming-imingi. Padha ora mbélani bocah lola ana ing pengadilan, lan randha sing ngajokaké prekarané ora dipaèlu. 24 Mulané Pangéran, Allahé Israèl Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Hé asundel: pelacur (bhs. Ind.). 4
YESAYA 1.25-31 sakèhé mungsuh-Ku, Aku bakal nibakaké pemales marang kowé kabèh, supaya kowé ora gawé susah-Ku menèh. 25 Kowé bakal Daklawan, kaya carané wong ngresiki slaka, mengkono bakal enggon-Ku ngresiki kowé. Sakèhé reregedmu bakal Dakresiki. 26 Aku bakal ngangkat penggedhé- penggedhé anyar sarta penaséhat kaya dhèk jaman biyèn, mula Yérusalèm bakal kasebut kuthaning keadilan lan kasetyan." 27 Allah kuwi adil, mulané bakal nylametaké kutha Yérusalèm lan rakyaté kabèh bakal padha mratobat. 28 Nanging wong kabèh sing nglakoni dosa lan mbangkang marang Panjenengané bakal ditumpes, lan sakèhé wong sing nyingkur Panjenengané bakal disirnakaké. 29 Kowé bakal getun, déné wis tau nyembah wit-witan lan milih taman-taman kanggo nyembah brahala. 30 Kowé bakal alum kaya wit gedhé sing mati, kaya kebon sing ora dileb banyu. 31 Kaya damèn kobong déning geni sapletik, mengkono uga para penggedhé 5
YESAYA 2.1-4 bakal katumpes merga saka penggawéné dhéwé, mangka ora ana sing bisa nyirep. 2 1 Pangandikané Gusti Allah marang Yésaya bin Amos kanggo Yéhuda lan Yérusalèm, 2 Ing jaman wekasan bakal kelakon, gunung panggonan Pedalemané Allah bakal mumbul, ngungkuli gunung- gunung dhuwur liyané. Bangsa pirang-pirang bakal padha kemrubut mara mrana, 3 lan kabèh bakal muni mengkéné, "Ayo padha munggah menyang gunungé Allah kita. Ana ing kana kita bakal diwulang apa waé sing kudu kita lakoni. Kita bakal ngambah dalan sing ditedahaké, sebab angger-anggeré Allah kuwi asalé saka Yérusalèm, lan iya saka kono Panjenengané ngandika marang umaté." 4 Panjenengané bakal ngadili prekarané bangsa-bangsa, sing padha prekaran lan ndhawahaké putusané. Mulané pedhang- pedhang digemblèng kadadèkaké kajènb sarta tumbak-tumbaké digawé arit. Bangsa-bangsa bakal padha ora perang menèh, lan ora ana sing latihan perang-perangan. bkajèn: landheping luku. 6
YESAYA 2.5-10 5 Hé anak-turuné Yakub kabèh, ayo padha mlaku ing pepadhang peparingé Allah marang kita. 6 Dhuh Allah, sampun ta nilar umat Paduka, turunipun Yakub! Awit ing pundi-pundi, ing negari menika tiyang sami dados juru tenung kados tiyang Filistéa lan tiyang-tiyang bangsa wétanan. 7 Rakyat sami niru adat tata-caranipun bangsa sanès. Tanah ngriki kebak slaka, tuwin raja-brana tanpa wicalan. Kapal lan krétanipun kathah sanget, 8 mekaten ugi tanah ngriki kebak brahala. Tiyang-tiyangipun sami nyembah reca damelanipun piyambak. 9 Srana pendamel mekaten drajatipun manungsa dipun asoraken lan dados nistha. Tiyang-tiyang kados mekaten mugi sampun Paduka apunten. 10 Tiyang-tiyang menika badhé sami mlebet ing guwa-guwa ing paredèn, utawi damel pandhelikan ing salebeting siti, supados oncat saking mulading paukuman lan pangwaosing kamulyan Paduka. 7
YESAYA 2.11-19 11 Bakal tekan wektuné wong angkuh diasoraké, wong gemedhé didhingklukaké. 12 (2:11) 13 Wit cemara sing dhuwur-dhuwur ing Libanon lan sakèhé wit-witan gedhé ing Basan bakal dirubuhaké. 14 Gunung-gunung lan punthuk-punthuk sing dhuwur bakal diratakaké. 15 Menara-menara sing dhuwur lan témbok-témboké bètèng bakal dijugrugaké. 16 Prau sing gedhé-gedhé lan éndah bakal dikèremaké. 17 Wong gemunggung bakal diasoraké, lan wong gemedhé digawé temungkul. Brahala-brahala kabèh bakal sirna saka bumi. Ing dina kuwi mung Allah piyambak kang bakal kaluhuraké. 18 (2:17) 19 Samasa Gusti Allah ngoregaké bumi, wong-wong bakal padha mlebu guwa-guwa ing pegunungan karang utawa ndhudhuk pandhelikan ing lemah, supaya oncat saka paukumané Allah lan pangwasané sing ngédab-édabi. Ing dina kuwi manungsa bakal mbuwang 8
YESAYA 2.20-3.6 brahalané pérak lan emas kanggo tikus lan lawa. 20 (2:19) 21 (2:19) 22 Mulané kowé aja padha ngendelaké marang manungsa sing ngalami mati, sebab apané ta sing pantes diajèni? 3 1 Saiki Pangéran Kang Mahakwasa bakal mundhut saka kutha Yérusalèm lan Yéhuda, samubarang sing dibutuhaké rakyat kanggo uripé, dadia pangan utawa ombèn-ombèn. Semono uga wong kabèh sing diendelaké, 2 kayata para perwira, para prejurit, para hakim, para nabi, para dhukun, para penggedhéné negara, 3 para sénapati, para pengarepé masarakat, para ahli politik lan para tukang sihir. 4 Allah bakal ngangkat wong nom sing durung diwasa dadi pemimpiné rakyat. 5 Saben wong bakal ngarah ngurikic pepadhané. Wong nom bakal ngrèmèhaké wong tuwa, lan wong cilik bakal ngrèmèhaké penggedhé. 6 Bakal tekan wektuné wong milih sanak-seduluré nganggo dikandhani cnguriki: ngakali. 9
YESAYA 3.7-12 mengkéné, "Mung kowé dhéwé sing isih duwé sandhangan pantes, mulané kowé waé sing dadi pemimpin kita ing jaman ngrekasa iki." 7 Nanging wong mau bakal mangsuli, "Aja aku, sebab aku iya ora duwé pangan lan sandhangan. Aku aja kokkon dadi pemimpiné rakyat, sebab aku ora bisa nulungi kowé." 8 Pancèn, Yérusalèm nampa paukuman. Yérusalèm wis ambruk. Merga sakèhé tembung lan penggawéné madoni Allah lan nyewiyah Panjenengané. 9 Ulaté bangsa kuwi nélakaké atiné sing ala. Enggoné nglakoni dosa blak-blakan kaya wong Sodom biyèn. Cilaka wong- wong mau! Sebab bakal padha diukum merga saka penggawéné dhéwé. 10 Pangandikané Allah mengkéné, "Kandhaa karo wong mursid, yèn bakal nampa kabegjan, merga bakal mangan pametuné pegawéané. 11 Nanging cilaka wong sing duraka, sebab bakal nampa paukuman murwat karo penggawé sing ditandukaké marang wong liya. 12 Umat-Ku bakal disiya-siya déning bocah-bocah lan dierèh déning wong 10
YESAYA 3.13-19 wadon. Umat-Ku bakal disasaraké déning para penggedhéné nganti ora weruh dalan sing kudu padha diambah." 13 Gusti Allah bakal nggugat lan ngadili bangsa-bangsa. 14 Panjenengané bakal ngadili para penggedhéné umat kagungané. Wong- wong mau bakal didakwa mengkéné, "Kowé wis njarah-rayah asilé kebon anggur, lan omahmu kebak barang saka enggonmu ngrampas wong miskin. 15 Généya padha meres wong miskin? Aku, Allah Kang Mahakwasa sing ngandika." 16 Pangandikané Gusti Allah, "Delengen, iba gemunggungé para wanita Yérusalèm kuwi! Padha angkuh, kemayu lan mripaté plirak-plirik. Lakuné digawé- gawé, supaya gelang kroncong sing ana ing sikilé kemrincing. 17 Nanging wong-wong mau bakal Dakukum; sirahé bakal kebak borok, nganti bakal gundhul." 18 Bakal tekan wektuné Allah mundhut saka para wanita mau samubarang sing diegung-egungaké, rerenggané sirah, gelang kroncong, kalung, 19 gelang tangan, krudhung, 11
YESAYA 3.20-4.1 20 rimong, jimat-jimat sing ana ing lengen lan ana ing lempèngé, 21 ali-ali ing driji lan irungé, 22 sandhangané pésta sing élok-élok, rok mantol, dhompèt, 23 klambi tipis, klambi léna, sléndhang lan krudhungé dawa. 24 Gandané arum bakal malih dadi bacin. Bentingéd sing alus bakal diganti tali tampar kasar. Sirahé sing ketel rambuté bakal dadi gundhul. Sandhangané sing apik-apik bakal dilironi bagor. Ayuné bakal malih dadi ala. 25 Wong-wongé lanang sing rosa-rosa bakal mati ing peprangan. 26 Wong-wong bakal padha nangis lan sesambat ana ing gapuraning kutha nangisi sing padha mati, lan kutha kuwi dhéwé bakal kaya wong wadon sing diwudani, ndhéprok ana ing lemah. 4 1 Ing dina kuwi wong wadon pitu bakal nyekel wong lanang siji lan muni, "Kowé ngakua bojoku, supaya aku ora wirang merga ora kawin. Pangan lan sandhang dakgolèk dhéwé." dBenting: Bangsané sabuk (setagèn). 12
YESAYA 4.2-5.1 2 Bakal ana wektuné Gusti Allah ndadèkaké tanduran lan wit-witan dadi gedhé lan éndah ing negara iki. Ing dina kuwi wong Israèl bakal bungah-bungah lan mongkog atiné merga panèné metu. 3 Ing kono saben wong sing isih kari ing Yérusalèm, yakuwi wong-wong sing kapilih lan kapitulungan déning Allah, bakal disebut suci. 4 Srana pangwasané Pangéran bakal ngadili lan mbucal kanisthané umaté. Wong-wong ing Yérusalèm dosané bakal dilebur, senajan dosa matèni wong dianggep ora salah. 5 Nuli Pangéran bakal nekakaké méga ing wayah awan, sarta tugu kukus sing murub ing wayah bengi, mayungi Gunung Sion lan sakèhé wong sing padha nglumpuk ana ing kana. Kamulyané Allah bakal mayungi lan ngayomi sakutha kabèh. 6 Kamulyané Allah piyambak kang bakal ngéyubi kutha, mula ing wayah awan ora kena panasé srengéngé. Kutha mau bakal dadi pangungsèn sing tentrem ing mangsa udan lan prahara. 5 1 Rungokna, aku arep ngidung, ngidungaké kebon angguré mitraku. 13
YESAYA 5.2-6 Mitraku duwé kebon anggur ana ing pèrènging gunung sing lemahé loh. 2 Lemahé dipaculi, watu-watuné disingkiraké, banjur ditanduri bibit anggur sing becik, lan digawèkaké menara penjagan. Wong mau iya gawé jugangan kanggo mipit angguré; sawisé mengkono banjur ngentèni nganti wohé anggur mateng, jebul angguré kecut kabèh. 3 Mitraku banjur kandha, "Saiki kowé wong sing padha manggon ing Yérusalèm lan Yéhuda kabèh, padha dakdadèkaké hakim, dakkon mutusi prekara-Ku karo kebon anggur-Ku. 4 Kurang apa enggon-Ku ngrumat kebon anggur-Ku? Nanging yagéné wohé kokkecut, ora legi kaya sing Dakkarepaké? 5 Saiki beciké kebon anggur mau Dakkapakaké? Mengkéné: Pager kawat sing ngubengi kebon iki arep Dakbubrah, témboké Dakrubuhaké, supaya kéwan galak padha bisa mlebu lan ngidak-idak tandurané. 6 Bakal Daktogaké waé, lemahé ora bakal Dakpaculi, lan wité anggur ora Dakresiki, karebèn kebak eri lan 14
YESAYA 5.7-10 rerungkudan. Malah mendhung bakal Dakpenging nibakaké udan ana ing kono." 7 Satemené umat Israèl kuwi kebon angguré Allah Kang Mahakwasa, lan wong Yéhuda kuwi anggur sing ditandur ing kono. Gusti Allah ngantos-antos pametuné, yakuwi kabecikan, nanging anané jebul mung pepati. Sing Dianti- anti kabeneran, nanging sing ana mung sambaté wong sing padha njaluk keadilan. 8 Cilaka kowé, wong sing nukoni omah-omah lan pakebonan kokenggo nambahi kasugihanmu. Wong liya bakal wis ora kepanduman lemah. Mung kowé dhéwé sing ngenggoni sanegara kabèh. 9 Aku krungu Pangéran ngandika mengkéné, "Omah sing gedhé-gedhé lan apik-apik kuwi bakal suwung, ora ana sing ngenggoni. 10 Panèné bakal wurung. Kebon anggur sing jembaré sepuluh hèktar bakal mung metokaké banyu anggur sepuluh liter. Winih gandum 100 taker bakal mung metokaké 10 taker." 15
YESAYA 5.11-18 11 Cilaka kowé sing wiwit tangi ésuk tekan bengi gawéané mung ngombé minuman keras nganti mendem. 12 Enggonmu pésta nanggap kecapi, gambus, rebab, suling lan suguhan anggur. Nanging kowé ora mreduli karo dhawuhé Allah lan pendamelé marang kowé. 13 Mulané kowé bakal digiring dadi tawanan. Para penggedhému lan rakyat bakal padha mati kaliren lan kasatan. 14 Bebaya pati mangap amba arep nguntal para penggedhé ing Yérusalèm sarakyaté kabèh, sing senengané mung padha foya-foya. 15 Wong kabèh bakal digawé wirang lan wong angkuh bakal diasoraké. 16 Nanging Pangéran Kang Mahakwasa bakal ngetingalaké kaluhurané lan nindakaké kabeneran. Panjenengané bakal ngetingalaké kasucèné lan ngadili umat kagungané. 17 Ing jejugrugané kutha mau cempé lan wedhus gèmbèl bakal padha nyenggut suket lan ora kekurangan pangan. 18 Cilaka kowé, wong sing ora bisa mari olèhé gawé dosa. 16
YESAYA 5.19-25 17 19 Kandhamu, "Pangéran, Allahé Israèl, bèn waé énggal-énggal nindakaké rancangané, supaya kita ngerti apa kersané." 20 Cilaka kowé, merga sing becik kokarani ala, sing ala kokarani becik. Peteng kokarani padhang lan pait kokarani legi. 21 Cilaka kowé, merga nganggep awakmu dhéwé pinter lan wicaksana. 22 Cilaka kowé, wong sing peng-pengan ngombé anggur. Kowé kendel yèn ngadoni anggur karo minuman keras! 23 Nanging kowé ora wani nampik sogokan kanggo ngluwari wong salah, lan wong ora salah kokalang-alangi supaya aja olèh keadilan. 24 Kowé nampik dhawuhé Pangéran, Kang Mahakwasa, Allahé Israèl. Mulané kaya déné damèn lan suket garing entèk tapis dimangsa ing geni, kaya mengkono uga oyodmu bakal bosok kabèh, kembangmu dadi garing lan sirna kabur ing angin. 25 Gusti Allah duka marang umaté. Astané wis diagagaké kanggo nggebag. Gunung-gunung bakal gonjing, jisim- jisim bakal padha pating blasah ana ing
YESAYA 5.26-6.2 dalan-dalan. Nanging paukumané Allah durung sirep. Astané isih diagagaké. 26 Pangéran bakal nimbali bangsa saka tanah adoh. Bangsa mau disingsoti supaya teka saka pojok-pojoké bumi lan temenan bangsa mau teka, rikat, gelis banget. 27 Bangsa mau trampil ing perang lan ora tau kesel nglurug perang terus-terusan. 28 Panahé landhep lan gendhéwané wis dipenthang. Tracaké jarané presasat watu item, lan krétané rikaté kaya lésus. 29 Prejurité padha nggero kaya singa sing nubruk pangané, banjur disèrèd, ora ana sing bisa ngrebut lan nguwalaké. 30 Ing dina kuwi gemuruhing perang bakal keprungu ing satanah Israèl kabèh kaya jumeguring segara. Delengen, sanegara wis peteng kabèh, ing endi- endi ana karusakan. Pepadhang wis malih dadi peteng ndhedhet. 6 1 Nalika ing taun sédané Sang Raja Uzia, aku ndeleng Pangéran pinarak ana ing dhamparé kang agung. Jubahé nutupi sa-Pedalemané Allah kabèh. 2 Para malaékat Sérafim padha ngadeg ngubengi dhampar mau. Saben Sérafim 18
YESAYA 6.3-8 swiwiné nenem. Loro kanggo nutupi rainé, loro kanggo nutupi badan lan loro kanggo mabur. 3 Sérafim mau padha sesauran karo nywara mengkéné, "Suci, suci, suci Allah Kang Mahakwasa. Salumahé bumi kebak kaluhurané." 4 Saka seruning swarané, pondhasining Pedalemané Allah nganti horeg, lan papan mau dadi kebak kukus. 5 Aku banjur kandha mengkéné, "Adhuh cilaka aku! Merga reged lambéku, sarta aku manggon ana ing tengahé bangsa sing satembung-tembungé rusuh. Luwih cilaka menèh merga aku wis ndeleng Sang Prabu, Pangéran Kang Mahakwasa!" 6 Banjur ana Sérafim siji sing mabur marani aku, ngasta mawa mengangah, olèhé mendhet ing mesbèh nganggo sapit. 7 Mawa mau dinyonyokaké ing lambéku, karo ngandika, "Mawa iki wis nggepok lambému, dadi kaluputanmu wis ilang lan dosamu wis dilebur." 8 Aku banjur krungu Pangéran ngandika, "Sapa sing arep Dakutus? Sapa sing arep dadi utusan-Ku nggawa pawarta-Ku?" 19
YESAYA 6.9-13 Aku banjur munjuk, "Sumangga, mugi ngutus kawula!" 9 Dhawuhé Pangéran, "Kowé maranana bangsa iki lan kandhaa mengkéné, 'Kowé bakal tansah krungu, nanging ora ngerti. Kowé bakal tansah ndeleng, nanging ora nggatèkaké.'" 10 Banjur ngendika menèh mengkéné, "Pikirané wong-wong kuwi gawénen bodho, lan kupingé gawénen budheg sarta mripaté gawénen wuta, supaya ora bisa ndeleng utawa kupingé ora krungu sarta pikirané ora ngerti, lan marani Aku dadi lan warasé." 11 Aku munjuk, "Dhuh Allah, menika ngantos pinten laminipun?" Dhawuhé Pangéran, "Nganti sakèhé kutha wis padha rusak lan kothong, sarta sakèhé omah wis ora ana sing ngenggoni, semono uga palemahan kabèh wis dadi bera lan cengkar. 12 Wong-wongé bakal padha Daktundhung lan tanah kono bakal dadi sepi. 13 Yèn ing tanah kono isih ana kekarèné saprasepuluh, wong-wong mau iya bakal Daktumpes. Bangsa mau bakal kaya wit gedhé sing sawisé ditegor mung kari 20
YESAYA 7.1-4 tunggaké." (Tunggak mau dadi wiwitané umaté Allah kang anyar.) 7 1 Raja Ahas kuwi putrané Yotam, wayahé Uzia. Nalika Ahas dadi raja ing Yéhuda, ana perang. Rézin, raja ing Siria, lan Pékah putrané Rémalya, raja ing Israèl, bebarengan nyerang Yérusalèm, nanging ora bisa ngrebut kutha mau. 2 Bareng raja Yéhuda mireng yèn tentara Siria, kanca sekuthoné raja Israèl, wis mlebu ing wilayah Israèl, raja Yéhuda lan rakyaté wedi banget, nganti gemeter kaya kemitiré wit-witan sing katerak angin. 3 Pangandikané Pangéran marang Yésaya, "Anakmu Syear Yasyub gawanen, lungaa nemoni Raja Ahas. Kowé bakal ketemu karo wong mau ana ing kalèn sing anjog ing blumbang sisih ndhuwur, panggonané tukang umbah-umbah padha nyambut-gawé. 4 Kandhaa karo Ahas, supaya ngati-ati, sing tatag waé, ora prelu kuwatir utawa bingung. Nepsuné Raja Pékah lan Raja Rézin sabalané kabèh kuwi mung tugelan tumpere loro lan kari kebulé waé. etumper: kajeng ingkang wonten mawanipun. 21
YESAYA 7.5-11 5 Siria lan raja Israèl kuwi padha rukunan, 6 arep nyerang Yéhuda, supaya Yéhuda wedi lan gelem dadi balané Israèl. Banjur arep ngangkat Tabeèl, putrané Ahas, dadi raja. 7 Nanging Aku, Pangéran ngandika yèn prekara kuwi ora bakal kelakon. 8 Sebabé mengkéné: Siria ora luwih rosa ketimbang karo Damsyik, kutha krajané, lan Damsyik ora luwih rosa ketimbang karo Raja Rézin. Lan mungguh Israèl, sajroné sewidak lima taun bakal pecah lan ora madeg dadi bangsa menèh. 9 Israèl ora luwih rosa ketimbang Samaria, kutha krajané, lan Samaria ora luwih rosa ketimbang karo Raja Pékah. Menawa Ahas ora ngandel temenan karo Aku, mesthi ora bakal lestari." 10 Gusti Allah banjur ngandika menèh marang Ahas, dhawuhé, 11 "Kowé nyuwuna pretandha marang Pangéran Allahmu, apa pretandha saka donyané wong mati ing ngisor, apa pretandha saka swarga ing dhuwur." 22
YESAYA 7.12-17 23 12 Unjuké Ahas, "Kawula mboten badhé nyuwun pretandha. Kawula mboten purun nyobi dhateng Pangéran." 13 Nabi Yésaya banjur matur, "Menawi mekaten, dhuh tedhakipun Sang Prabu Dawud, menapa dèrèng cekap enggèn panjenengan damel pegeling manahipun manungsa, ngantos panjenengan samenika inggih damel pegeling penggalihipun Allah? 14 Menawi mekaten, Gusti Allah piyambak ingkang badhé paring pretandha dhateng panjenengan, mekaten: Badhé wonten prawan ngandhut lan nglairaken anak jaler, ingkang kanamakaken Immanuèl. 15 Menawi laré menika sampun ageng lan sampun saged mbédakaken awon lan saé, negari menika badhé ngalami kemakmuran. 16 Déné sadèrèngipun menika, negarinipun raja kekalih ingkang panjenengan ajrihi menika badhé katilar suwung. 17 Pangéran Allah badhé ndhatengaken raja Asyur. Panjenengan lan brayat panjenengan, sarta rakyat badhé ngalami dinten-dinten ingkang kebak
YESAYA 7.18-22 kasisahan, awratipun ngungkuli kasisahan ingkang sampun naté panjenengan alami wiwit pecahipun kraton Israèl lan Yéhuda. 18 Ing wekdal menika Pangéran badhé nimbali tiyang Mesir lan tiyang Asyur. Bangsa kekalih menika badhé sami dhateng gegrombolan kados laler lan tawon, neba ing jurang-jurang lan ing growonganing séla-séla, tuwin ngrubung rerungkudan eri lan grumbulan rumput. 19 (7:18) 20 Pangéran badhé ngagem raja Asyur kanggé nelukaken, ngasoraken lan ngremuk bangsa Israèl. Caranipun kados tukang cukur, ingkang nyukur sawernining rambut, ngantos dumugi jénggotipun pisan. 21 Ing dinten menika badhé kelampahan saupami wonten tiyang ingkang ngingah lembu setunggal kaliyan ménda kalih, 22 susu pamedalipun kéwan-kéwan ingahan wau badhé tirah kanggé nyekapi kabetahanipun tiyang sebrayat, mergi saking sekedhikipun tiyang ingkang manggèn ing ngriku. Saèstu, umat ing negari menika badhé ngraosaken nikmatipun maben lan powan. 24
YESAYA 7.23-8.4 23 Kebon-kebon anggur ingkang saé-saé, ingkang kataneman wit anggur sèwu pengaos sèwu sèkel slaka, namung badhé kethukulan eri lan rerungkudan. 24 Tiyang mboten wantun mrika menawi mboten mbekta panah lan gendhéwa. 25 Punthuk-punthuk ingkang limrahipun dipun tanemi, badhé kebak eri lan rerungkudan, saha namung kasaba déning lembu lan ménda ingkang sami nyenggut ing ngriku. Nanging tiyang mboten wonten ingkang purun mrika." 8 1 Pangéran ngandika marang aku mengkéné, "Kowé njupuka papan tulis sing amba, banjur tulisana sing gedhé-gedhé: 'Énggal Ngrayah, Énggal olèh Jarahan.' 2 Golèka seksi loro sing temen, yakuwi Imam Uria lan Zakharia bin Bèrékia." 3 Ora wetara suwé bojoku meteng. Bareng karo lairé bayi, Pangéran ngandika karo aku mengkéné, "Bocah kuwi jenengna: 'Énggal Ngrayah, Énggal olèh Rayahan.' 4 Sebab, sadurungé bocah mau bisa ngucap 'Bapak' lan 'Ibu', raja-branané Damsyik lan jarahané Samaria bakal diusung kabèh déning raja Asyur." 25
YESAYA 8.5-11 26 5 Gusti Allah ngandika menèh karo aku mengkéné, 6 "Bangsa iki ngrèmèhaké banyu Siloah sing iliné alon, lan wedi banget karo Raja Rézin lan Raja Pékah. 7 Mulané Aku, Pangéran, bakal nekakaké raja Asyur lan tentarané kabèh supaya padha nyerang Yéhuda. Tekané bakal kaya banjir bandhang sing lubèr saka Bengawan Éfrat, nglangkahi gisiké, 8 banjur mlebu ngeleb Yéhuda, jeroné sagulu lan ngeleb samubarang kabèh." Allah nunggil karo kita! Swiwiné digelar sajembaré negara kabèh kanggo ngayomi kita. 9 Hé bangsa-bangsa kabèh, padha ngumpula lan wedia! Hé tanah-tanah salumahé bumi, padha rungokna. Padha cecawisa perang lan padha girisa! Padha cecawisa kalawan geter! 10 Padha rembugana, nanging rembugmu bakal buyar. Padha gawéa rancangan sakarepmu! Kabèh mau bakal tanpa guna, sebab Allah nunggil karo kita. 11 Gusti Allah wis ngandika karo aku, supaya aku aja niru tingkah lakuné bangsa kuwi. Pangandikané,
YESAYA 8.12-19 27 12 "Kowé aja pisan-pisan rerukunan karo bangsa iki, lan aja wedi karo prekara- prekara sing diwedèni wong-wong kuwi. 13 Élinga, yèn Aku, Allahmu Mahakwasa lan suci. Wedia marang Aku. 14 Sarèhné Aku Mahasuci, Aku dadi watu sandhungan kanggoné wong Yéhuda, Israèl lan Yérusalèm. Aku dadi kala lan jaring tumraping wong-wong mau. 15 Akèh wong sing bakal kesandhung lan tiba, nganti remuk. Akèh sing bakal klebu ing jiret lan ora bisa uwal." 16 Kowé para muridku, padha reksanen lan padha tetepana wangsit sing diparingaké déning Allah marang aku. 17 Gusti Allah ngaling-alingi wedananéf marang Israèl, nanging aku precaya lan nganti-anti Panjenengané. 18 Aku lan anak-anakku peparingé Allah padha didadèkaké pretandha lan sasmita ana ing Israèl déning Panjenengané, kang angedhaton ing Gunung Sion. 19 Nanging ana wong sing akon kowé njaluk pitulungan marang dhukun- dhukun, sing miterang marang rohé fwedana: pasuryan.
YESAYA 8.20-9.1 wong mati lan marang juru pétungan, sing padha migunakaké japa-mantra. Wong-wong kuwi padha muni, "Apa ora prelu kita padha miterang marang déwa-déwa kanggo kepentingané wong urip?" 20 Wangsulana mengkéné, "Padha ngrasak-ngrasakna angger-angger lan dhawuhé Allah! Aja ngrungokaké tembungé dhukun, merga kuwi ora ana paédahé!" 21 Akèh wong kesrakat lan kaliren bakal padha nglembara ing tanah kéné. Wong-wong mau padha kurang mangan lan padha nepsu, mula padha ngipat-ipati ratu lan Allahé. Senajan tumenga ing langit 22 utawa temungkul ing bumi, ora bakal padha weruh apa-apa kejaba mung kasangsaran lan pepeteng sarta karupekan sing gawé seseking ati. Mangka iya mrono kuwi parané enggoné padha digiring. 9 1 Nanging ora suwé menèh wong- wong kuwi bakal diluwari saka kasangsaran mau. Tanahé taler Zébulon lan taler Naftali kuwi tau diasoraké déning Pangéran. Nanging mbésuk 28
YESAYA 9.2-5 tanah-tanah mau kabèh, wiwit saka Segara Tengah tekan sabrangé Kali Yardèn, malah tekan Galiléa sing dienggoni bangsa-bangsa liya, bakal olèh kaurmatan. 2 Bangsa sing manggon ing petengan padha ndeleng pepadhang gedhé. Sing pada ana ing petengé pati, padha ngrasakaké padhangé awan. 3 (9-2) Bangsa menika sampun Paduka paringi kabingahan ageng, dhuh Allah; inggih sampun Paduka paringi kabegjan, mila sami bingah-bingah margi saking pendamel Paduka, kados tiyang ingkang sami bingah-bingah ing mangsa panèn, utawi ing wekdalipun sami ngedum jarahan. 4 (9-3) Paduka sampun nyingkiraken pikulan awrat saking pundhakipun, saha pecut ingkang kanggé nyabeti gegeripun. Paduka sampun ngawonaken bangsa-bangsa ingkang nindhes lan meres umat Paduka, inggih kados nalika Paduka nelukaken bala Midian kala rumiyin. 5 (9-4) Sepatuning tentaranipun mengsah lan sedaya sandhangan 29
YESAYA 9.6-10 ingkang gupak rah sami badhé kasirnakaken ing latu. 6 (9-5) Ana bayi miyos kaparingaké marang kita! Ana putra kakung kapasrahaké marang kita! Panjenengané bakal jumeneng ratu kita. Asmané bakal kasebut: "Kaélokan," "Juru Pirembag," "Allah Kang Kwasa," "Rama Langgeng," "Ratuning Tentrem Rahayu". 7 (9-6) Pangwasané bakal saya gedhé. Kratoné selawasé bakal ngalami katentreman. Panjenengané bakal nggentosi pepréntahané Dawud, leluhuré. Pepréntahané adhedhasar kabeneran lan keadilan, wiwit saiki nganti selawasé. Pangéran Allah Kang Mahakwasa adreng penggalihé nindakaké kuwi mau kabèh. 8 (9-7) Pangéran wis ndhawuhaké paukuman marang Israèl, turuné Yakub. 9 (9-8) Sabangsa kabèh lan wong-wong sing padha manggon ing kutha Samaria bakal weruh yèn sing nindakaké Allah piyambak. Saiki padha gemedhé lan angkuh. Tembungé, 10 (9-9) "Omah-omahé gedhong padha rubuh, aku arep ngedegaké menèh ora nganggo bata, nanging nganggo watu 30
YESAYA 9.11-17 tatahan. Kayu sikmah wis entèk ditegori; kanggo gantiné aku arep nganggo kayu cemara saka Libanon, sing luwih apik." 11 (9-10) Pangéran wis ngosikaké atiné mungsuh supaya nglawan Israèl. 12 (9-11) Saka Wétan Israèl bakal diserang déning bangsa Siria, lan saka Kulon déning bangsa Filistéa. Éwasemono Gusti Allah isih duka lan tetep arep ngukum Israèl. 13 (9-12) Sebab bangsa kuwi ora mratobat marang Allah sing ngukum lan ora nglakoni prenatané. 14 (9-13) Mulané sajroné sedina Allah bakal ngukum para penggedhé lan rakyaté. Endhas lan buntuté bakal dikethok. 15 (9-14) Endhasé yakuwi para pinituwa sing diaji-aji, buntuté para nabi sing memulang piwulang nasar lan 16 (9-15) para penggedhéné sing padha nasaraké rakyat sing dituntun. 17 (9-16) Bangsa kuwi wis murtad lan murang-tata. Kabèh tembungé goroh lan isiné mung piala. Mulané Pangéran bakal ora nguwalaké saka bebaya para nonomané. Bocah lola lan randhané padha ora diwelasi. Senajan kabèh mau 31
YESAYA 9.18-10.1 kelakon, éwasemono paukumané Allah durung kèndel. Astané tetep diagagaké kanggo ngukum. 18 (9-17) Pialané bangsa Israèl murub kaya geni sing ngobong eri lan rerungkudan, banjur nglagar pang-pang ing alas, nganti kukusé mumbul kumelun. 19 (9-18) Paukumané Pangéran, Allah Kang Mahakwasa sing ngobong tanah iki, lan wong-wongé kadadèkaké pakané geni. Wong padha tegelan; sing siji ora ngéman karo sijiné. 20 (9-19) Wong sanegara padha nggragas ngangah-angah, sembarang dipangan, nanging padha ora wareg- wareg. Anaké dhéwé padha dipangan! 21 (9-20) Wong Manasyè lan wong Éfraim padha perang siji nglawan sijiné, banjur karo-karoné nglurugi perang wong Yéhuda. Senajan mengkono, Allah isih duka, paukumané durung kèndel lan tetep arep ngukum. 10 1 Cilaka kowé! Kowé padha gawé prenatan sing ora adil, kokenggo nindhes rakyat. Srana mengkono kowé ngrampas haké wong miskin, nganti 32
YESAYA 10.2-7 padha ora olèh keadilan lan ngrampas barang-darbèké randha lan bocah lola. 2 (10:1) 3 Nanging kepriyé bakal polahmu, samasa Allah nekakaké pemales ing dina pengadilan? Kowé arep apa yèn Allah nekakaké pemales sing tekané saka tanah adoh. Kowé arep mlayu ngungsi menyang endi? Bandhamu arep kokdhelikaké ana ing ngendi? 4 Kowé bakal mati ing peprangan utawa digiring dadi tawanan. Senajan mengkono, bebenduné Allah durung kèndel lan astané isih diagagaké kanggo ngukum. 5 Pangandikané Pangéran, "Asyur Dakdadèkaké gebug ing asta-Ku kanggo nggebugi wong sing Dakukum. 6 Asyur Dakutus merangi umat-Ku sing murtad lan nekakaké paukuman-Ku. Asyur Dakdhawuhi ngrampog lan ngrampas sarta ngiles-iles umat-Ku kaya lebuné dalan." 7 Nanging kersané raja Asyur dhéwé ora mengkono. Yakuwi arep migunakaké pangwasané manut rancangané dhéwé. Karepé kenceng olèhé arep nyirnakaké bangsa pirang-pirang. 33
YESAYA 10.8-13 8 Kandhané karo angkuh mengkéné, "Panglima-panglimaku rak raja kabèh. 9 Kutha-kutha Kalno, Karkhemis, Hamat lan Arpad kabèh arep daktelukaké. Iya kutha-kutha Samaria lan Damsyik. 10 Kraton-kraton sing padha nyembah brahala sing pangwasané ngungkuli brahala-brahala sing disembah ing Yérusalèm lan ing Samaria, kabèh mau bakal daktelukaké. 11 Samaria lan sakèhé brahalané bakal dakremuk, mengkono uga sakèhé brahala sing padha disembah ing Yérusalèm." 12 Nanging Pangéran ngandika, "Sawisé rampung apa sing arep Daktindakaké ana ing Gunung Sion lan ing Yérusalèm, raja Asyur bakal Dakukum merga saka gemedhéné lan angkuhé." 13 Raja Asyur mau ngendika mengkéné, "Kabèh mau bakal daktindakaké nganggo kekuwatanku dhéwé. Aku rosa, wicaksana lan trampil. Tapel watesé para bangsa bakal dakilangi. Simpenané bakal dakrampas. Para raja lan penggedhéné bakal dakidak-idak kaya banthèng ngidak-idak lemah. 34
YESAYA 10.14-18 35 14 Bangsa-bangsa ing jagad iki presasat susuh manuk. Gampang waé barang- darbèké dakjupuk, kaya wong ngukup endhog saka susuh. Ora ana sing bakal ngabruk utawa nothol utawa cemuwit." 15 Nanging Gusti Allah ngandika, "Wadung apa kena gemunggung ana ing ngarepé sing madung? Graji apa luwih unggul ketimbang karo sing migunakaké? Rak dudu penthung sing ngangkat wong, nanging wong sing ngangkat penthung!" 16 Sarèhné Asyur wis gemunggung, Pangéran Allah Kang Mahakwasa bakal nekakaké lelara kanggo ngukum para perwira sing padha lemu ginuk-ginuk, bakal padha ketekan lelara panas sing ora lèrèn-lèrèn ngobong awaké. 17 Allah kang mahasuci, pepadhangé Israèl, bakal kaya geni mulad-mulad sing sajroning sedina ngobong samubarang kabèh, dalah rerungkudan lan eri bebondhotan pisan. 18 Alas-alas sing ketel lan palemahan- palemahan subur bakal kasirnakaké nganti tapis, kaya carané wong sing disirnakaké déning pageblug.
YESAYA 10.19-25 19 Kekarèné wit sing urip bakal mung sethithik, nganti kena diétung déning bocah cilik. 20 Bakal ana wektuné wong Israèl sing oncat lan kauwalaké ora ngendelaké menèh marang para penggedhéné sing mèh waé gawé sirnané saumat kabèh, nanging bakal padha pasrah marang Pangéran, Allahé Israèl kang mahasuci. 21 Kekarèné Israèl sing mung sethithik cacahé, bakal mbangun-turut marang Allah Kang Mahakwasa. 22 Senajana umat Israèl saiki cacahé kaya wedhiné segara, mung sethithik sing bakal mratobat. Dina panumpesan kuwi wis cedhak, lan wis samesthiné umat iki katumpes. 23 Allah Kang Mahakwasa piyambak sing bakal numpes; kuwi wis dadi putusané Allah, lan ora kena diowahi. 24 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika marang umaté sing manggon ana ing Sion, "Kowé aja wedi karo wong Asyur, senajan kowé ditindhes kaya carané wong Mesir dhèk biyèn nindhes kowé. 25 Kowé bakal Dakukum mung sedhéla, nuli gentèn wong Asyur sing Daktumpes. 36
YESAYA 10.26-32 26 Aku Allah Kang Mahakwasa, wong- wong mau bakal Dakpecut nganggo cemethi, kaya enggon-Ku ngajar wong Midian ing Gunung watu Orèb. Asyur bakal Dakukum, kaya carané enggon-Ku ngukum Mesir. 27 Ing kono Aku bakal ngluwari kowé saka Asyur, lan Asyur bakal ora ngerèh kowé menèh." 28 Tentarané Asyur wis ngrebut kutha Ai! Malah wis maju ngliwati Migron! Sanguné pangan lan liya-liyané ditinggal ana ing Mikmas! 29 Banjur padha nyabrang lan nginep ana ing Géba! Wong sing padha manggon ing Rama wis gemeter kabèh. Wong sing padha manggon ing Gibéa, kuthané Raja Saul, wis padha ngungsi. 30 Hé wong sing padha manggon ing Galim, ing Laisa lan ing Anatot! Padha sing ngati-ati! 31 Wong sing manggon ing kutha Madména lan ing Gébim padha mlayu ngungsi. 32 Dina iki mungsuh wis tekan kutha Nob, lan tata-tata nglumpukaké kekuwatan kanggo nyerang Gunung Sion lan kutha Yérusalèm. 37
YESAYA 10.33-11.3 33 Nanging Pangéran, Allah Kang Mahakwasa bakal ngrubuhaké wong- wong mau kaya pang sing disempal saka wité. Ing antarané wong-wong sing gedhé dhéwé pangkaté lan pangwasané, bakal dirubuhaké lan digawé wirang. 34 Pangéran bakal ngrubuhaké wong mau kaya wit ing alas sing ditegor nganggo wadung. Senajan kekuwatané kaya wit sing gedhé dhéwé ing Libanon, meksa iya bakal padha rubuh! 11 1 Tedhak-turuné Raja Dawud kuwi kaya wit sing ditegor. Nanging tunggaké metu sogolané,g mengkono uga saka tedhaké Dawud bakal ana sing dadi raja. 2 Panjenengané bakal katedhakan Rohé Pangéran, Rohé kawicaksanan lan pangertèn, mula merga déning Roh mau Panjenengané pinter gawé putusan, nuli ditindakaké, mengkono uga merga saka Roh mau Panjenengané pirsa apa sing dadi kersané Gusti Allah, banjur dièstokaké. 3 Ngèstokaké kersané Allah kuwi dadi kasenengané. Enggoné ngadili ora mung gsogolan: thukulan ing wit (tunas: bhs. Ind.). 38
YESAYA 11.4-10 sakepénaké utawa manut kandhané wong. 4 Prekarané wong cilik bakal diputusi kalawan adil; wong kesrakat dibéla nganti menang; wong sing salah didhawuhi ngukum, lan wong ala ditumpes. 5 Pepréntahané didhasari keadilan lan bebeneran. 6 Asu ajag bakal rukun karo cempé, lan macan tutul bakal njerum jèjèr karo wedhus bérok. Pedhèt lan anak singa bakal reruntungan, diengon déning bocah cilik. 7 Sapi lan bruwang bakal nyenggut suket bebarengan, lan anak-anaké padha jèjèr njerum sapanggonan. Singa lan sapi padha-padha mangan damèn. 8 Bocah cilik padha dolanan ula mandi tanpa wedi. 9 Ing Sion, Gunungé Suci Allah, ora ana sing gawé piala utawa sing gawé bilai. Wong sanegara bakal padha tepung karo Gusti Allah, lan kawruhé bab Gusti Allah bakal sampurna. 10 Ing wektu kuwi bakal kelakon bangsa-bangsa sing ora tepung karo Gusti Allah padha nggolèki tedhaké Raja 39
YESAYA 11.11-15 Dawud mau. Bakal padha nglumpuk ana ing kutha krajan lan saos pakurmatan marang Panjenengané. 11 Gusti Allah bakal sepisan menèh ngagem pangwasané, ngulihaké kekarèné umaté sing ana ing Asyur lan ing Mesir, ing tanah Patros, Sudan, Élam, ing Babil, ing Hamat lan ing pulo-pulo ing segara. 12 Pangéran bakal ngedegaké umbul- umbul minangka pretandha kanggo para bangsa, yèn Panjenengané nglumpukaké bangsa Israèl lan bangsa Yéhuda sing padha pating slebar; bakal padha diulihaké saka kéblat papat. 13 Ing kono kraton Israèl bakal ora mèri menèh karo Yéhuda, lan Yéhuda bakal ora memungsuhan karo Israèl. 14 Karo-karoné bakal nyerang bangsa Filistin sing ana ing Kulon lan njarah- rayah bangsa-bangsa sing ana ing Wétan. Tanahé bangsa Édom lan bangsa Moab bakal dienggoni, lan bangsa Amon bakal ditelukaké. 15 Pangéran bakal ndadèkaké Teluk Suèz asat. Panjenengané bakal nekakaké angin panas sing ngasataké Bengawan Éfrat, banjur didadèkaké kali pitu 40
YESAYA 11.16-12.5 sing cethèk, nganti saben wong bisa nyabrang. 16 Kekarèné wong Israèl sing isih ana ing Asyur, bakal nemokaké dalan gedhé kanggo metu saka Asyur, kaya nalika para leluhuré metu saka tanah Mesir. 12 1 Bakal tekan wektuné wong- wong padha menyanyi mengkéné, "Dhuh Allah, kawula saos sokur dhateng Paduka margi Paduka ngukum kawula, nanging sakmenika sampun luwar. 2 Allah sing ngluwari aku; aku bakal kumandel lan ora kuwatir, merga Allah sing paring kekuwatan marang aku. Panjenengané kuwi pepujanku, lan tuké pitulunganku. 3 Kaya banyu gawé segeré wong ngorong, mengkono uga umaté Allah padha bungah-bungah samasa dipitulungi déning Allah." 4 Bakal tekan wektuné wong padha menyanyi, "Saosa puji sokur marang Allah, padha ndedongaa nyuwun pitulungané. Kaluhurané lan pakaryané wartakna marang para bangsa. 5 Padha ngunjukna kekidungan marang Allah, merga Panjenengané nindakaké kaélokan akèh. Karebèn wong salumahé 41
YESAYA 12.6-13.4 bumi padha krungu bab pakaryané sing élok. 6 Wong sing manggon ing Sion, padha surak-suraka lan memujia kalawan bungah, merga Allahé Israèl kang mahaluhur lan suci dedalem ana ing tengahé umaté." 13 1 Wangsité Gusti Allah sing diparingaké marang Yésaya bin Amos bab kutha Babil mengkéné: 2 Manjera umbul-umbul perang ana ing pucuk gunung sing gundhul! Para prejurit padha bengokana: tanganmu acungna minangka tandha yèn kudu padha nyerbu kutha sing angkuh kuwi, karo njebol gapura-gapurané, 3 Gusti Allah wis nimbali prejurit-prejurit pilihan sing rosa-rosa, sing kendel lan kena diendelaké kanggo nyerang lan ngukum wong-wong sing diukum déning Allah. 4 Rungokna swara gemuruh ing pegunungan swarané wong akèh sing padha nglumpuk, gemederé bangsa- bangsa lan kraton-kraton sing padha ndhapuk pepanthan-pepanthan. Allah Kang Mahakwasa lagi mriksa barisan sing siaga ing perang. 42
YESAYA 13.5-11 43 5 Asalé saka tanah-tanah adoh ing endi- endi, kanggo nyirnakaké salumahing bumi merga saka dukané. 6 Padha sesambata, merga dinané Pangéran wis cedhak. Ing dina kuwi Pangéran bakal nekakaké karusakan. 7 Saben wong tangané tengen bakal apus lan ora duwé daya. 8 Wong kabèh bakal ketaman giris lan kecandhak ing lara kaku saawak sekojur, ngolang-ngaling kaya wong wadon nglarani. Wong-wong mau padha pandeng-pandengan kanthi ati semplah, rainé abang mbranang merga kwirangan. 9 Lah, wis tekan dinané Pangéran. Ing dina kuwi Pangéran ngetingalaké dukané kaya geni sing mulad-mulad. Bumi bakal didadèkaké karang abang, wongé ala dilebur. 10 Lintang-lintang ing langit bakal ora ana soroté. Srengéngé samasa mlethèk bakal dadi peteng, lan rembulan bakal ora nyunaraké padhangé. 11 Pangandikané Pangéran, "Bumi bakal Daksiksa lan sakèhé wong ala bakal Dakukum merga saka dosa-dosané. Wong gemedhé bakal Dakasoraké, wong angkuh lan ambek siya bakal Dakukum.
YESAYA 13.12-18 12 Wong sing bisa oncat bakal mung sethithik cacahé, luwih langka lan larang regané ketimbang karo emas sing murni. 13 Ing dina kuwi langit bakal gemeter lan bumi gonjang-ganjing merga saka paukumané Pangéran, Allah Kang Mahakwasa. 14 Wong manca sing manggon ing Babil bakal énggal-énggal mlayu bali menyang negarané dhéwé-dhéwé. Padha pating slebar kaya kidang sing keplayu ngoncati juru bedhag, utawa kaya wedhus sing ditinggal pangoné. 15 Sapa waé sing kecandhak bakal ditumbak nganti mati. 16 Wong-wong mau bakal weruh bayi-bayiné dibantingi, omah- omahé dirampog lan bojoné dirusak kaurmatané." 17 Pangandikané Pangéran, "Wong Madai Dakojok-ojoki nyerang kutha Babil. Wong kuwi ora gelem disuap nganggo slaka lan emas. 18 Para nonoman bakal padha dipatèni nganggo panah lan gendhéwa. Wong- wong kuwi ora ngéman bayi utawa bocah. 44
YESAYA 13.19-14.1 19 Ing antarané kraton-kraton kabèh. Babil sing éndah dhéwé, sing diegung- egungaké déning rakyaté. Nanging Aku, Pangéran, bakal numpes kutha Babil kaya carané enggon-Ku numpes Sodom lan Gomora. 20 Ora ana wong siji waé sing kliwatan. Ing kono bakal ora ana wong Arab sing ngedegaké kémahé lan ora ana pangon sing bakal angon wedhusé. 21 Mung kéwan alasan waé sing bakal manggon ana ing kono. Manuk beluk bakal nusuh, semono uga manuk unta bakal manggon ing kono. Wedhus-wedhus alasan bakal padha jingkrak-jingkrak ing antarané jejugrugan. 22 Asu ajag lan asu wawar bakal padha mbaung ana ing menara-menara lan ing kedhaton-kedhaton Babil. Kraton kuwi wis nyedhaki dinaning sangsarané. Kena diétung, kari pirang dina engkas." 14 1 Pangéran bakal melasi marang Israèl, umat kagungané, lan dipilih menèh dadi kagungané. Bakal padha diulihaké menyang negarané dhéwé. Wong manca bakal padha 45
YESAYA 14.2-7 teka lan manggon ing kono menèh bebarengan karo umat mau. 2 Akèh bangsa sing bakal nulungi Israèl supaya bali menyang negarané dhéwé, negara peparingé Pangéran. Ing kana bangsa-bangsa mau bakal padha ngawula marang Israèl. Wong-wong sing biyèn mboyong Israèl, bakal gentèn ditawan lan sing biyèn nyia-nyia bakal gentèn ditindhes. 3 Pangéran bakal ngluwari bangsa Israèl saka kasangsarané, lan saka pegawéan peksan sing kudu dilakoni. 4 Samasa nindakaké iki kabèh, wong Israèl ngidung moyoki raja Babil mengkéné, "Raja sing ambek siya wis ambruk! Wis ora bakal bisa nindhes menèh. 5 Pangéran wis mungkasi pepréntahané para penggedhé sing ala, 6 sing karo nepsu nindhes lan tansah nganiaya bangsa-bangsa telukané. 7 Saiki salumahé bumi bakal ngalami katentreman, lan kalawan ayem saben wong bakal padha ngidung kanthi bungah. 46
YESAYA 14.8-13 8 Wit sanobarh lan wit cemara ing Libanon bakal padha bungah-bungah merga raja sing ambek siya kuwi wis mati, lan saiki ora ana wong sing akon negori wit-wit mau! 9 Donyané wong mati wis siaga mapag raja Babil mau. Rohé wong-wong sing biyèn padha nyekel pangwasa ing bumi lan rohé para raja padha gumrégah tangi. 10 Kabèh padha mbagèkaké tekané raja Babil, 'Hé, kowé saiki padha karo aku, apes lan ora duwé daya! 11 Biyèn kowé diurmati nganggo swaraning kecapi, nanging saiki kowé wis ana ing panggonané wong mati sing sepi. Saiki peturonmu singgat, lan kemulmu cacing.' 12 Hé raja Babil, biyèn kowé kaya lintang panjer ésuk sing padhang soroté, nanging saiki wis tiba saka langit! Biyèn bangsa-bangsa koktelukaké, saiki kowé sing dibanting ing lemah. 13 Biyèn tékadmu arep mapanaké dhamparmu ana ing sandhuwuré lintang-lintang sing dhuwur dhéwé! Pangiramu kowé bisa manggon ana ing hsanobar: beros. 47
YESAYA 14.14-20 gunung sisih Lor, panggonané para déwa padha mlumpuk. 14 Ujarmu kowé arep munggah ing sandhuwuré awang-awang lan dadi kaya Pangéran Kang Mahaluhur. 15 Mangka saiki kowé dibanting lan dicemplungaké ing donyané wong mati sing jero dhéwé. 16 Kabèh sing ana ing panggonan kono bakal ndeleng lan namataké kowé. Bakal padha takon, 'Apa iki wongé sing biyèn gawé geteré bumi lan ngoregaké negara-negara? 17 Apa iki wongé sing nggempuri kutha-kutha didadèkaké ara-ara samun? Apa iki wongé sing ora tau ngluwari wong-wong sing ditawan utawa ngulihaké wong-wong mau?' 18 Raja-raja ing bumi kabèh padha sumaré ing pesaréané kang éndah, 19 nanging kowé ora duwé kuburan. Jisimmu mung dibuwang, banjur bosok dhéwé lan ditindhihi jisim-jisimé para serdhadhu sing mati ing peprangan, sing padha dibuwang mengkono waé ana ing luwangan watu, banjur diidak-idak. 20 Negaramu wis koktumpes dhéwé. Mulané kowé bakal ora dikubur kaya 48
YESAYA 14.21-26 raja-raja liyané. Sedulur-sedulurmu sing ala siji waé ora ana sing bakal ditulungi. 21 Panyembelèhan bakal énggal diwiwiti! Anak-anakmu bakal mati krana dosané para leluhuré. Siji waé ora ana sing bakal dadi raja utawa mbangun kutha-kutha." 22 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Babil arep Dakserang, banjur Dakrubuhaké. Wong siji waé ora ana sing bakal Dakslametaké, senajan bocah pisan ora bakal Dakuripi. Aku, Pangéran wis ngandika. 23 Babil bakal Dakdadèkaké rawa sing dienggoni manuk beluk. Babil bakal Daksapu resik. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa wis ngandika!" 24 Pangéran Kang Mahakwasa supaos, "Apa sing wis Dakrancang bakal Daktindakaké. 25 Wong Asyur sing ana ing tanah-Ku Israèl bakal Daktumpes, lan sing padha manggon ing gunung-gunung-Ku bakal Dakidak-idak. Umat-Ku bakal Dakluwari saka panindhesé wong Asyur. 26 Iya mengkono kuwi sing bakal Daktindakaké ana ing bumi. Mengkono pangancam-Ku tumrap para bangsa." 49
YESAYA 14.27-32 27 Pangéran Kang Mahakwasa wis mutus arep nindakaké kuwi mau kabèh. Astané diagagaké kanggo ndhawuhaké paukuman, lan ora ana wong sing bisa nyegah kersané. 28 Ing taun sédané Raja Ahas, ana wangsit mengkéné, 29 Hé bangsa Filistéa, gitik sing kanggo nggebugi kowé wis putung, nanging kowé aja bungah-bungah, sebab saka ula sing mati njedhul ula sing luwih mandi, lan tetesané ula mandi mau ula sing bisa mabur. 30 Kowé bakal ngalami paceklik, mangka ora ana sing bisa oncat. Allah bakal jumeneng Pangoné wong-wong miskin ing antarané umaté. Uripé bakal direksa supaya ayem tentrem. 31 Padha ngadhuh-adhuh lan sesambata njaluk tulung, hé kutha-kutha Filistin! Padha wedia lan girisa! Ana kukus kemebul teka saka Lor, tandha tekané tentara akèh lan kuwat, tur kendel-kendel. 32 Para utusané wong Filistéa sing teka lan takon arep kita wangsuli kepriyé? Bakal kita wangsuli, yèn Pangéran wis 50
YESAYA 15.1-5 mbangun Sion lan umaté sing nandhang sangsara bakal ngungsi mrana. 15 1 Wangsité Pangéran kanggo Moab mengkéné: Kutha Ar lan Kir wis disirnakaké sajroné sawengi, lan tanah Moab wis malih dadi sepi. 2 Wong-wong sing manggon ing Dibon padha munggah ing punthuk-punthuk karo nangis ana ing panggonané brahala-brahala sing disembah. Wong sing padha manggon ana ing Moab padha nangisi kutha Nebo lan Médeba. Sirahé lan jénggoté padha dicukur minangka tandha yèn lagi padha kepatèn. 3 Ing dalan-dalan padha nganggo bagor, tandha yèn lagi susah. Ing alun-alun lan ing payon-payoné omah wong padha sesambat karo nangis. 4 Wong Hèsbon lan Eléalé padha jerit- jerit nganti keprungu tekan Yahas. Para serdhadhu dhéwé iya padha gemeter. Wis ilang kekendelané. 5 Aku mesakaké karo Moab! Wong sing manggon ana ing kono padha ngungsi menyang kutha Zoar lan kutha Églat-Selisia. Ana sing munggah ing dalan sing tekan Luhit karo nangis; ana sing mlayu menyang Horonaim karo 51
YESAYA 15.6-16.2 sambat-sambat lan ngadhuh-adhuh seru. 6 Banyuné Kali Nimrin lan suket sing thukul ing pinggirané wis garing kabèh, ora ana thethukulan siji waé sing isih ijo. 7 Wong padha nasak metu Lebak Haarabim, karepé arep nylametaké raja-branané. 8 Ing ngendi-endi ing tapel watesé Moab keprungu tangisé wong. Sesambaté keprungu tekan Églaim lan Beèr-Élim. 9 Ing Dibon banyuné kali malih dadi abang merga kecampuran getih. Lan Gusti Allah bakal nekakaké prekara- prekara sing luwih nggegirisi menèh tumrap wong-wong ing kana. Algojo sing diutus mrana bakal matèni wong Moab kabèh sing isih urip. 16 1 Saka kutha Sela, sing dunungé ana ing ara-ara samun, bangsa Moab ngaturaké cempé wedhus gèmbèl disaosaké marang Sang Raja ing Yérusalèm. 2 Wong-wong Moab padha ngentèni ing sapinggiring Kali Arnon karo mlaku mrana-mréné, kaya manuk sing digusah saka susuhé. 52
YESAYA 16.3-7 3 Pangucapé marang bangsa Yéhuda, "Kandhaa, aku kokkon nglakoni apa? Aku butuh pengayomanmu, kaya wit sing awèh pengayoman ing wayah awan. Aku dakngéyub ing ngisoré. Aku rak wong ngungsi. Aku dhelikna supaya ora ditemu wong sing nggolèki aku, aja gawé sengsaraku. 4 Aku dakmondhok ing negaramu. Aku uwalna saka tangané wong-wong sing arep numpes aku." (Panindhes lan pangrusak bakal mandheg, lan wong-wong sing nggempur Israèl bakal lunga saka kono. 5 Sawisé mengkono bakal ana tedhaké Dawud sing dadi raja lan kuwi bakal ngerèh bangsané kalawan asih lan setya, keadilan bakal dijejegaké menèh lan kabeneran bakal ditindakaké.) 6 Wangsulané bangsa Yéhuda, "Aku wis ngerti yèn bangsa Moab kuwi angkuh, gemunggung lan lumuhur-luhur, nanging tembungé ora ana tegesé." 7 Bangsa Moab bakal nggresah ngrasakaké kasangsarané. Kabèh bakal padha nangis yèn kèlingan pangan énak sing dipangan ana ing kutha 53
YESAYA 16.8-11 Kir-Harèsèt, bakal padha semplah lan ngadhuh-adhuh. 8 Palemahan-palemahan ing sacedhaké Hèsbon lan kebon-kebon anggur ing Sibma wis rusak kabèh, yakuwi kebon- kebon sing adaté ngasilaké anggur sing apik dhéwé minangka ombèn-ombèné para penggedhé. Lumrahé wong-wong mau padha ngombé anggur nganti mendem. Biyèn kebon-kebon anggur kuwi jembaré nganti tekan kutha Yaézèr. Mengétan nganti tekan segara wedhi, mengulon tekan sabrangané Segara Mati. 9 Saiki enggonku nangisi anggur Sibma kaya enggonku nangisi Yaézèr. Aku nangisi Hèsbon lan Eléalé merga panèné padha wurung. 10 Ora ana wong sing bungah atiné ndeleng palemahan sing biyèn subur banget. Ora ana wong sing guneman sora lan ora ana wong ura-ura ana ing kebon anggur. Ora ana wong mipit anggur lan ngolah angguré dadi ombèn-ombèn. Wis ora ana swarané wong surak-surak menèh. 11 Atiku remuk ndeleng kaanané Moab lan Kir-Harèsèt. 54
YESAYA 16.12-17.4 12 Wong Moab kanthi rekasa munggah menyang gunung panggonané ngibadah lan sembahyang, nanging ora ana asilé. 13 Kaya mengkono wangsité Pangéran sing biyèn kaparingaké tumrap Moab. 14 Saiki Pangéran ngandika, "Telung taun engkas, pas kaya wektu iki, kasugihané Moab bakal sirna kabèh. Rakyaté sing saiki akèh cacahé bakal kari sethithik banget, tur ora duwé kekuwatan apa-apa." 17 1 Pangéran ngandika, "Damsyik bakal ora wujud kutha menèh, nanging dadi jugrugan. 2 Kutha-kutha ing Siria bakal ditinggal suwung selawas-lawasé sarta dadi panggonané sato kéwan. Ora ana wong sing bakal nggusah saka kono. 3 Israèl bakal loyo lan ora duwé kekuwatan. Damsyik bakal kélangan kamardikané. Kekarèné wong Siria uripé bakal nandhang kanisthan, kaya wong Israèl. Aku, Pangéran, Allah Kang Mahakwasa wis ngandika." 4 Pangandikané Allah menèh, "Bakal kelakon, kaluhurané Israèl wis tamat, lan kasugihané malih dadi kemlaratan. 55
YESAYA 17.5-10 5 Israèl bakal dadi kaya tegalan ing Réfaim sawisé gandumé entèk dipanèni. 6 Kaya wit zaitun sing wohé entèk diundhuh, kari siji loro sing ana ing pucuk, lan sawetara sing ana ing pang-pang rada ngisor. Kaya mengkono bakal kekarèné bangsa Israèl, mung sethithik sing bakal dislametaké. Aku, Pangéran Allahé Israèl, wis ngandika." 7 Ing dina mau wong bakal bali nyuwun tulung marang Pangéran, kang nitahaké, iya Allahé Israèl. 8 Wong-wong kuwi wis ora ngarep- arep asiling penggawéné dhéwé, ora nggatèkaké mesbèh-mesbèh panggonan ngobong dupa lan reca-recané Dèwi Asyéra. 9 Ing dina kuwi kutha-kutha sing dijaga kuwat bakal dadi jugrugan lan sepi nyenyet, kaya kutha-kutha sing ditinggal suwung déning wong Hèwi lan wong Amori nalika padha keplayu dioyak wong Israèl. 10 Israèl, kowé wis lali karo Allah sing nylametaké lan ngreksa kowé kaya gunung watu sing sentosa. Kosokbaliné, kowé wis padha yasa taman-taman kanggo nyembah brahala. 56
YESAYA 17.11-18.2 11 Senajan taman-taman mau padha thukul lan sanalika metokaké kembang, éwasemono bakal ora ana asilé sing kena kokpethik. Sing bakal kokalami mung kasusahan lan kasangsaran sing ora entèk-entèk. 12 Bangsa-bangsa gedhé lagi padha gemuruh, kaya gemuruhé segara lan jumeguré ombak gedhé-gedhé. 13 Tekané gemrudug kaya ombak gegulungan. Nanging padha diancam déning Pangéran, banjur padha mundur, disebul kaya awu saka pèrènging gunung, utawa kaya mrambut kabur ing angin. 14 Ing wayah soré padha gawé geter, nanging ing wayah ésuk wis ora ana tilasé. Mengkono nasibé saben wong sing ngrayah kita. 18 1 Ing sabrangé kali-kali Sudan ana negara sing misuwur merga swarané swiwi manuk sing padha mabur. 2 Saka negara kono tekané utusan- utusan sing medhun menyang segara nunggang prau glagah ing Bengawan Nil. Hé para utusan sing trengginas, padha énggal balia menyang negaramu. Wangsit iki gawanen kanggo bangsamu 57
YESAYA 18.3-7 sing gagah prakosa, sing wong-wongé pawakané gedhé dhuwur, kulité klimis lan diwedèni wong sajagad. 3 Hé wong kabèh manggon ing bumi! Padha awasna, samasa ana umbul-umbul ditancepaké ana ing punthuk-punthuk! Padha ngrungokna samasa ana swaraning slomprèt! 4 Pangéran wis ngandika marang aku, "Saka kedhaton-Ku Aku bakal mirsani bumi kalawan tentrem, tentrem kaya bun sing tiba ing wayah bengi, lan cetha kaya padhangé srengéngé ing mangsa panèn lan panas. 5 Sadurungé mangsa ngundhuh wowohan, mangsané kembang padha tiba lan woh anggur mateng ing wit, Sudan bakal diserbu déning mungsuh kanthi gampang, kaya gampangé magas pang-pangé wit anggur nganggo péso. 6 Mayité para prejurit bakal ditinggal ngono waé, dadi mangsané manuk- manuk lan kéwan galak. Ing mangsa ketiga dadi mangsané manuk-manuk, ing mangsa rendheng dadi mangsané kéwan galak." 7 Bakal tekan wektuné negara sing akèh kaliné kuwi nyaosaké pisungsung 58
YESAYA 19.1-4 marang Pangéran Kang Mahakwasa, yakuwi saka bangsa sing gagah prakosa, sing wongé pawakané gedhé dhuwur lan klimis kulité lan diwedèni déning wong sajagad kabèh. Wong-wong mau bakal padha sowan ing Gunung Sion ngaturaké pisungsungé ing Pedalemané Pangéran Allah Kang Mahakwasa. 19 1 Wangsit kanggo Mesir. Pangéran rawuhé ing Mesir nitih méga rerikatan. Para brahala ing Mesir padha gemeter lan wong Mesir padha cilik atiné. 2 Pangandikané Pangéran, "Aku bakal gawé memungsuhan ing antarané wong Mesir siji karo sijiné, sedulur nglawan sedulur, tangga karo tangga. Kutha sing siji perang karo kutha sijiné, lan raja-rajané bakal memungsuhan rebutan pangwasa. 3 Rancangané Mesir bakal Dakbatalaké lan atiné Dakgawé judheg. Wong Mesir bakal padha njaluk pitulungan marang brahala-brahalané, njaluk pituduh marang para dhukun lan roh-rohé wong mati. 4 Mesir bakal Dakulungaké ing tangané raja sing ambek siya, sing ngerèh rakyaté 59
YESAYA 19.5-12 sewenang-wenang. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa wis ngandika." 5 Banyuné Bengawan Nil bakal surut lan suwé-suwé asat. 6 Merga banyuné saya suda mula ambuné bakal tambah bacin. Glagah lan suket-suketé bakal alum. 7 Sakèhé pembibitan ing sauruté Bengawan Nil bakal dadi garing sarta kabur katut ing angin. 8 Wong golèk iwak bakal ngesah-esah merga pancing lan jalané ora ana paédahé. 9 Wong sing nenun kain léna bakal semplah atiné; 10 mengkono uga wong ngantih lan tukang-tukang liyané bakal padha ngenes lan nglokro. 11 Para penggedhé ing Zoan pancèn bodho! Penaséhaté sing wicaksana dhéwé ing Mesir waé pituduhé ngawur! Padha wani matur ing ngarsané raja, yèn wong kuwi turuné wong sidik lan raja-raja ing jaman kuna! 12 Hé raja ing Mesir, ana ing ngendi para penaséhat kabèh? Kuduné rak padha ngerti apa sing karancang déning Allah Kang Mahakwasa kanggo Mesir. 60
YESAYA 19.13-18 61 13 Para penggedhé ing Zoan lan Mèmfis kuwi bodho-bodho. Kuwi dudu penuntun, nanging tukang nasaraké rakyat. 14 Gusti Allah piyambak sing ngesokaké roh goroh marang atiné para penggedhé mau, nganti padha nasaraké salakuné bangsa Mesir, wekasané apa sing ditindakaké déning wong Mesir sarwa salah, lan lakuné bangsa mau gloyoran kaya wong mendem lan wekasané tiba keplèsèt ana ing utah-utahané dhéwé. 15 Ora ana wong sing bisa ngentas Mesir, dadia pangwasa, utawa rakyat, wong gedhé apa wong cilik. 16 Mbésuk bakal kelakon bangsa Mesir padha kaya wong wadon sing isinan lan jirih. Bakal padha gemeter lan giris menawa ndeleng Pangéran Kang Mahakwasa ngagagaké astané ngancam arep ngukum. 17 Pangéran Kang Mahakwasa wis damel keputusan tumrap Mesir. Saben diélingaké bab keputusan kuwi banjur padha wedi karo Yéhuda. 18 Ing wektu kuwi basa Ibrani bakal dienggo ana ing kutha lima ing tanah Mesir. Wong-wong ing kutha-kutha mau padha sumpah demi asmané Allah Kang
YESAYA 19.19-23 Mahakwasa. Kutha-kutha mau ana sing jenengé: "Kutha Srengéngé". 19 Ing tengahé tanah Mesir bakal ana mesbèhé Pangéran lan ing tapel watesé ana tugu pangéling-éling konjuk marang Pangéran. 20 Mesbèh lan tugu mau minangka prelambang yèn Pangéran Kang Mahakwasa dedalem ana ing tanah Mesir kono. Yèn ditindhes, bangsa mau bakal ndedonga nyuwun tulung marang Allah, lan Panjenengané bakal utusan wong sing nylametaké. 21 Gusti Allah bakal medharaké sarirané piyambak marang bangsa Mesir, mula bakal padha wanuh karo Panjenengané lan saos pangabekti. Wong-wong Mesir mau bakal padha ngucapaké kaul konjuk ing Allah nganggo sumpah. 22 Pangéran bakal nggitiki wong Mesir, nanging sawisé mengkono tatuné bakal ditambani nganti pulih. 23 Ing wektu kuwi bakal ana dalan gedhé saka Mesir menyang Asyur. Wong Asyur bakal padha menyang tanah Mesir, lan wong Mesir padha menyang Asyur, lan kekaroné bakal padha bebarengan ngabekti marang Pangéran. 62
YESAYA 19.24-20.4 24 Ing wektu semana kalungguhané Israèl bakal padha karo Mesir lan Asyur, lan bangsa tetelu mau bakal padha dadi berkah tumrap sakèhé bangsa ing bumi. 25 Pangéran Allah Kang Mahakwasa bakal mberkahi bangsa teteluné lan ngandika, "Aku mberkahi kowé, hé Mesir, umat-Ku, sarta Asyur, pakaryané asta-Ku, lan Israèl kagungan-Ku." 20 1 Atas préntahé Sargon, raja Asyur, panglimané tentara Asyur, nyerang Asdod, kutha ing tanah Filistin. 2 Telung taun sadurungé, Pangéran ngutus Yésaya bin Amos, nyopot sandhal lan sandhangan bagor sing dienggo. Nabi Yésaya ngèstokaké dhawuh mau, banjur mlaku wuda lan ora nganggo sandhal. 3 Bareng kutha Asdod dikepung, Pangéran ngandika, "Yésaya abdi-Ku wis telung taun lawasé wuda lan ora sandhalan. Kuwi minangka tandha bab lelakon sing bakal dialami déning Mesir lan Étiopia. 4 Wong-wong Mesir lan wong Étiopia bakal ditawan déning raja Asyur lan digiring karo wuda lan tanpa trumpah telung taun lawasé. Wong tuwa, wong nom, kabèh padha wuda lan tanpa 63
YESAYA 20.5-21.3 sandhal, sarta padha katon bokongé supaya Mesir kwirangan. 5 Wong sing padha ngendelaké Mesir lan Étiopia bakal padha kecuwan lan entèk pengarep-arepé. 6 Ing wektu kuwi wong sing padha manggon ing pesisir Filistéa bakal padha muni, 'Delengen apa kedadéané bangsa sing kita endelaké, sing kita jagakaké bisa mitulungi kita saka tangané raja Asyur. Mokal yèn kita bisa oncat nganti slamet.'" 21 1 Pangandikané Allah tumrap Babil mengkéné, "Kaya prahara sing nyaponi ara-ara samun, kaya mengkono bakal tekané karusakan ing tanah sing kaanané lagi gawat. 2 Wahyu sing nggegirisi kawangsitaké marang aku, mengkéné surasané, 'Tentarané Élam, nyeranga. Tentarané Madai, ngepunga! Aku arep mungkasi kasangsaran sing digawé déning Babil!'" 3 Apa sing dakdeleng lan dakrungu sajroning wahyu gawé geterku. Bojoku lara banget, kaya wong wadon sing nglarani. 64
YESAYA 21.4-10 4 Sirahku ngelu, atiku trataban. Aku ngarep-arep tekané wayah soré, bareng wis teka, mung gawé giris thok. 5 Ing wahyu mau aku weruh ana dhaharan ditata, mengkono uga panggonan sing arep dilungguhi para tamu. Dumadakan ana aba, "Para perwira! Tamèngmu angkaten!" 6 Gusti Allah banjur ngendika marang aku mengkéné, "Lungaa, nugasna wong ing pejagan. Konen nglapuraké apa sing dideleng. 7 Yèn weruh wong nunggang jaran ngloro-ngloro, wong nunggang kuldi lan unta, kudu ditamataké sing temenan." 8 Wong sing jaga mau banjur celuk- celuka awèh weruh, "Pak, kula sampun jagi ing ngriki rinten lan dalu." 9 Dumadakan ana wong padha teka! Wong nunggang jaran ngloro-ngloro! Wong jaga mau banjur awèh weruh, "Babil sampun rebah! Reca-recaning déwa-déwanipun ingkang dipun sembah sampun remuk pating slebar ing siti." 10 Hé Israèl bangsaku, sing wis diidak-idak lan digawé kèsèd! Saiki kowé dakkabari pawarta sing becik, sing dakrungu saka Pangéran, Allahé Israèl! 65
YESAYA 21.11-16 11 Pangandikané Allah tumrap Édom. Ana wong ngundang aku saka Édom, muni ngéné, "Hé wong jaga, apa benginé isih suwé? Suk kapan entèké?" 12 Wangsulané sing jaga, "Wis mèh ésuk, nanging benginé bakal teka menèh. Yèn kowé arep takon menèh, tekaa waé lan takona!" 13 Pangandikané Allah kanggo tanah Arab mengkéné, "Hé wong Dédan, kafilah-kafilah sing padha nginep ana ing alas-alas ing tanah Arab. 14 Hé wong-wong sing padha manggon ana ing Téma, padha metua, nggawaa banyu kanggo wong sing padha kasatan, metua, wong-wong sing padha teka ngungsi kuwi pethukna karo nggawa roti! 15 Sebab wong-wong kuwi padha ngungsi nyingkiri pedhang sing arep dienggo matèni, ngoncati panah sing arep ditamakaké, ya ngoncati sakèhé bebayané peprangan." 16 Gusti Allah banjur ngandika marang aku mengkéné, "Setaun engkas, kaluhurané tanah Mesir kabèh bakal sirna. 66
YESAYA 21.17-22.6 17 Prejurit ahli panahé Kédar sing misuwur kekendelané bakal mung kari sethithik. Aku, Pangéran Allahé Israèl, sing ngandika!" 22 1 Pangandikané Allah kanggo Lembah Wahyu. Yagéné wong- wong ing kutha padha mungguh ing payon? 2 Hé negara sing ramé lan kebak swarané wong sing padha surak-surak. Wongmu sing padha mati ing peprangan patiné ora merga saka pedhang. 3 Para penggedhému padha keplayu lan ditawan sadurungé nglepasaké panahé. 4 Wis, aku tinggalen, aku arep nangisi wong-wongku sing padha mati. Aku aja koklipur. 5 Yaiki dina pesambat, pangiles-iles lan gègèran sing ditekakaké déning Pangéran Allah Kang Mahakwasa. Bètèngé kutha wis dijugrugaké, sambaté wong sing celuk-celuk njaluk tulung ngemandhang ing punthuk-punthuk. 6 Para tentara jaranan saka tanah Élam padha ngebyuk, nggawa gegaman gendhéwa lan panah. Tentara saka tanah Kir wis siaga nganggo tamèng. 67
YESAYA 22.7-13 7 Lembah-lembahé tanah Yéhuda sing subur wis kebak kréta perang. Tentara jaranan wis tekan ngareping gapura. 8 Yéhuda wis ora kuwagang ngadhepi mungsuh. Yèn wis tekan semono kowé bakal ngetokaké gegaman saka gudhang simpenan. 9 Kowé iya banjur weruh endi témboké Yérusalèm sing kudu ditambal. Omah- omah ing Yérusalèm banjur kokpriksa. Ana omah sawetara sing kokjugrugaké, supaya watuné kena dienggo nambal bètèngé kutha. 10 (22:9) 11 Supaya duwé banyu ing njero kutha anaa tandhon kanggo nyimpen banyu sing mili saka blumbang tuwa. Nanging kowé ora nggatèkaké marang Allah sing wis lawas olèhé ngrancang supaya kuwi kabèh bisa kelakon. 12 Nalika semono Pangéran Allah Kang Mahakwasa dhawuh supaya kowé padha nangis lan sesambat, nyukur sirahmu lan nganggo bagor, 13 nanging kowé malah nggeguyu lan padha pésta. Padha nyembelèh wedhus lan sapi, mangan daging lan ngombé anggur karo muni, "Ayo padha mangan 68
YESAYA 22.14-19 lan ngombé, sebab sésuk kita bakal mati!" 14 Pangéran Allah Kang Mahakwasa piyambak sing ngandika marang aku, "Pialané wong kuwi sajegé ora bakal diapura. Aku, Pangéran Allah Kang Mahakwasa wis ngendika." 15 Pangéran Kang Mahakwasa ngutus aku marani Sèbna, penggedhé sing ngurusi kedhaton. Dhawuhé Pangéran mengkéné, 16 "Pangiramu kowé kuwi sapa, déné kumawani gawé kuburanmu ana ing gunung watu kéné? 17 Bisa uga kowé wong gedhé, nanging Gusti Allah bakal ngangkat lan mbanting kowé, banjur dibuwang adoh, 18 kaya carané wong mbuwang gulungan benang. Kowé bakal dibuwang menyang negara sing luwih gedhé lan mati ana ing antarané kréta-kréta perang sing kokegung-egungaké. Kowé wis gawé isiné bendaramu, 19 mulané Gusti Allah bakal nglorod kowé saka pangkatmu sing dhuwur, diasoraké." 69
YESAYA 22.20-25 20 Pangandikané Allah marang Sèbna, "Ing wektu kuwi Aku bakal nimbali abdi-Ku Èlyakim bin Hilkia. 21 Jubahmu bakal Dakenggokaké marang wong kuwi, semono uga sabukmu bakal Daksabukaké, apa menèh pangwasamu bakal Dakparingaké. Èlyakim bakal dadi bapak tumraping rakyat ing Yérusalèm lan para umat ing Yéhuda. 22 Wong kuwi bakal Dakdadèkaké pangwasa ana ing kratoné Dawud lan Dakpasrahi pangwasa gedhé. Apa sing diputus ora ana sing bisa mbatalaké. 23 Aku bakal netepaké kalenggahané, kaya paku ana ing papan sing sentosa, sarta kulawargané kabèh bakal kinurmatan. 24 Nanging sedulur-seduluré lan wong-wongé bakal dadi tanggungan abot. Wong-wong mau presasat grabah sing dicanthèlaké ana ing paku. 25 Paku sing dipasang rosa mau suwé-suwé bakal coplok lan tiba. Lan kuwi bakal dadi wekasané sakèhé wong sing cemanthèl ana ing wong mau. Aku Pangéran Allah Kang Mahakwasa wis ngandika." 70
YESAYA 23.1-7 23 1 Pangandikané Allah kanggo Tirus mengkéné: Padha sesambata hé sakèhé wong Tirus sing lelayaran! Omahmu ing kutha pelabuhan Tirus wis padha rubuh. Omah lan pelabuhané wis dadi gempuran. Yèn prau-praumu bali saka Siprus, kowé bakal krungu wertané. 2 Para sudagar ing Sidon, padha nangisa! 3 Kowé kongkonan wong nyabrang segara kulak gandum saka tanah Mesir, banjur diedol marang sakèhé bangsa ing bumi. 4 Hé Sidon, saiki kowé diasoraké! Segara lan samodra padha ora ngakoni kowé, pangucapé, "Aku ora tau duwé anak. Aku ora tau nggedhèkaké anak lanang utawa wadon." 5 Wong Mesir pisan padha kagèt lan gemeter bareng krungu yèn Tirus wis dadi gempuran. 6 Hé wong Funisia, padha nangisa lan sambata! Padha ngoncatana lan ngungsia menyang Spanyol! 7 Apa temenan iki kutha Tirus, kutha sing nyenengaké? Sing wis madeg wiwit jaman kuna? Apa iki kutha sing dadi 71
YESAYA 23.8-12 72 asalé wong-wong sing padha tetrukai ing negara-negara manca? 8 Sapa sing ngrancang karusakané Tirus, kutha asalé sudagar-sudagar gedhé sing ngutus para wakilé ngwasani donyané dedagangan ing salumahing bumi? 9 Pangéran Allah Kang Mahakwasa sing ngrancang kuwi kabèh. Panjenengané sing ngandhakaké gemunggungé wong Tirus sing ngumukaké kabisané, ya Panjenengané piyambak sing ngasoraké para penggedhéné sing kajèn-kéringan sajagad. 10 Hé wong sing neneka ing jajahan Spanyol. Padha balia nggarap lemahmu, sebab saiki wis ora ana sing ngayomi kowé menèh. 11 Gusti Allah wis ngagagaké astané ing sandhuwuré segara lan ngrubuhaké kraton-kraton. Panjenengané wis ndhawuhaké ngrusak pusat-pusat dagangané wong Funisia. 12 Dhawuhé, "Hé kutha Sidon, kowé bakal ora surak-surak menèh, lan wong- wongmu bakal kasiya-siya. Senajan itetruka: miwiti manggèn.
YESAYA 23.13-17 ngungsia menyang Siprus, ana ing kana ora bakal bisa slamet." 13 Dudu wong Asyur, nanging wong Babil sing bakal nggempur Tirus lan ndadèkaké kutha mau dadi panggonané kéwan galak. Wong Babil sing bakal ngepung kutha mau karo menara- menarané, ngrubuhaké bètèng-bètèngé kutha Tirus, kadadèkaké gempuran. 14 Hé para wong sing lelayaran ing samodra! Kutha sing kokendelaké saiki wis kasirnakaké. 15 Bakal kelakon kutha Tirus ora diélingi menèh lawasé 70 taun, yakuwi saumuré raja. Sawisé pitung puluh taun mau bakal ana menèh nyanyiané wanita tuna susila: 16 "Jupuken clempungmu, ngubengana kutha, hé kowé sundel sing wis ora kocap. Unèkna clempungmu lan menyanyia menèh, supaya wong padha mbalèni kowé sepisan engkas." 17 Yèn wis kliwat pitung puluh taun, Gusti Allah bakal marengaké Tirus bali dadi kutha dagang menèh. Lan iya bakal nyundel menèh karo sakèhé raja ing bumi. 73
YESAYA 23.18-24.5 18 Dhuwit olèh-olèhané dedagangan bakal disaosaké marang Allah. Bebathèné ora arep ditandho menèh, nanging dienggo tuku pangan lan sandhangan kanggo wong-wong sing padha nyambut-gawé ing Pedalemané Allah. 24 1 Temenan bumi bakal digawé ludhes lan suwung déning Allah. Bumi bakal diwalik lan wong sing manggon ing kono bakal dibuyaraké. 2 Saben wong bakal ngalami nasib sing padha; imam-imam padha karo wong lumrah, batur-tukon padha karo bendarané, wong sing tuku karo wong sing adol, sing motangaké karo sing utang, wong sugih karo wong mlarat kaanané padha. 3 Bumi bakal dadi cengkar lan dadi sangar. Pangéran Allah Kang Mahakwasa wis ngandika. 4 Bumi bakal dadi saya garing lan alum! Langit lan bumi padha ngenes. 5 Bumi dadi najis, merga dinajisaké déning wong sing padha ngenggoni, merga padha nglanggar dhawuhé Gusti Allah, mbubrah prenatan sarta nglirwakaké prejanjian langgeng. 74
YESAYA 24.6-13 75 6 Mulané Gusti Allah maringi paukuman marang bumi. Umaté bakal nampa paukuman. Manungsa salumahing bumi bakal sirna, kekarèné bakal mung sethithik. 7 Wit anggur bakal alum, mulané anggur bakal langka. Saben wong sing biyèn uripé seneng, bakal padha sedhih. 8 Swaraning musik sing mbungahaké ati, kayata swarané clempung lan tambur wis lèrèn. 9 Ora keprungu menèh swarané nyanyian bab anggur, sebab ora ana wong sing tau ngerti rasané. 10 Ing kutha, apa waé dadi kisruh, lan saben wong, milih ana ing omah waé sing aman. 11 Wong akèh padha pating brengok ana ing dalan-dalan, merga wis ora ana anggur. Sakèhé kabungahan wis sirna, sakèhé kasenengan ing bumi wis ora ana. 12 Kutha wis dadi gempuran, gapurané wis padha rusak. 13 Mengkono bakal kedadéané bangsa- bangsa ing salumahé bumi. Padha kaya mangsa lebar panèn, woh kurma
YESAYA 24.14-18 wis diplècèti lan saben wit anggur wis dipethiki wohé sing wekasan. 14 Wong sing tahan lan isih urip padha menyanyi saka bungahé. Sing ana ing Kulon padha nyritakaké kaluhurané Gusti Allah. 15 Sing ana ing Wétan padha ngluhuraké asmané. Bangsa-bangsa sing padha manggon ing sauruté segara padha memuji asmané Pangéran, Allahé Israèl. 16 Saka kikis watesé bumi kita padha krungu wong padha memuji Allahé Israèl, kang mahaadil. Nanging aku kandha, "Saiki aku wis ora duwé pengarep-arep menèh! Cilaka aku, merga wong ala padha nerusaké lakuné sing ala, malah olèhé goroh ngungkuli sing uwis-uwis." 17 Hé wong salumahing bumi. Rungokna! Kowé bakal disiksa, dicemplungaké ing sumur lan dipasangi kala-jiret. 18 Saben wong sing arep oncat saka panyiksa bakal kecemplung ing sumur, lan sapa sing uwal saka sumur bakal kena kala-jiret. Udan bakal kaya grojogan kaesokaké saka langit, lan bumi bakal gonjang-ganjing. 76
YESAYA 24.19-25.1 19 Lemah-lemah bakal padha bengkah lan gempal, banjur menga. 20 Bumi bakal sempoyongan kaya wong mendem, kontrang-kantringan kaya gubug katempuh ing prahara. Bumi kabotan mikul dosa panglawané manungsa, mula bakal rubuh lan ora bisa ngadeg menèh. 21 Bakal kelakon ing wektu kuwi Gusti Allah ngukum para pangwasa ing langit lan para penggedhé ing bumi. 22 Para raja bakal padha diklumpukaké dadi siji kaya wong tahanan, kalebokaké ing sumur. Bakal padha dikunjara nganti satekané mangsa paukuman. 23 Ing kono rembulan bakal dadi peteng, lan srengéngé mari nyunaraké padhangé, sebab Pangéran Allah Kang Mahakwasa piyambak kang jumeneng raja. Panjenengané bakal ngedhaton ana ing Yérusalèm, ing Gunung Sion. Para pinituwa lan para umat bakal padha ndeleng kaluhurané. 25 1 Dhuh Allah, Paduka menika Allah kawula; Paduka badhé kawula luhuraken lan asma Paduka kawula puji. Paduka sampun nindakaken prekawis-prekawis ingkang élok; Paduka 77
YESAYA 25.2-5 sampun nindakaken kalayan kasetyan sedaya ingkang sampun dangu Paduka rancang. 2 Kitha-kitha Paduka jungkir-walik dados gempuran, bètèngipun Paduka rebahaken. Kedhaton ingkang kayasa déning para mengsah sampun Paduka sirnakaken ing selami-laminipun. 3 Bangsa-bangsa ingkang ageng pangwaosipun badhé sami memuji asma Paduka. Paduka badhé dipun ajrihi wonten ing kitha-kithanipun bangsa-bangsa wau. 4 Tiyang mlarat lan tiyang apes sami ngungsi dhateng Paduka lan sami kapitulungan ing mangsa karibedan. Menawi wonten prahara Paduka paringi pangungsèn, ing papan bentèr Paduka paringi pangauban. Tiyang ambek siya sami nyerang kados prahara ing mangsa bedhidhing, 5 inggih kados bentèring ketiga ing tanah garing. Nanging Paduka dhuh Allah, sampun nyirep mengsah kawula sedaya. Kados méga ingkang ngayomi bumi, inggih kados mekaten enggèn Paduka nyirep bengak-bengokipun tiyang ambek siya. 78
YESAYA 25.6-10 6 Gusti Allah Kang Mahakwasa arep nyawisaké bujana ana ing Gunung Sion kanggo para bangsa sajagad. Bujana rupa pangan sing énak-énak lan anggur sing apik dhéwé. 7 Ing kéné Panjenengané bakal nyingkiraké mendhunging kasusahan, sing tansah nglimputi para bangsa. 8 Gusti Allah bakal mbéngkas pati selawas-lawasé! Panjenengané bakal ngusapi luh saka sakèhé mripat, sarta nyirnakaké kawirangané umaté ing salumahé bumi. Mengkono pangandikané Pangéran, Allah Kang Mahakwasa. 9 Ing wektu kuwi wong padha kandha, "Panjenengané kuwi Allah kita! Panjenengané sing kita endelaké, lan Panjenengané wis ngluwari kita. Panjenengané kuwi Allah! Panjenengané sing kita anti-anti. Saiki kita begja lan bungah-bungah, merga Panjenengané wis ngluwari kita." 10 Gusti Allah bakal ngayomi Gunung Sion, nanging Moab bakal diiles-iles kaya damèn sing ana pawuhan. 79
YESAYA 25.11-26.6 80 11 Wong-wongé padha srawéan tangané kaya nglangi, nanging Gusti Allah ngèndelaké waé nganti tanpa daya. 12 Bètèng-bètèng lan gapura-gapurané Moab sing dhuwur-dhuwur bakal digempur nganti dadi kaya lebu. 26 1 Ing kono bakal kelakon umat ing Yéhuda padha menyanyi mengkéné, "Kita padha duwé kutha sing sentosa! Allah piyambak sing njagi bètèngé. 2 Gapurané kutha wengakna, supaya para mursid saka bangsa ngendi-endi padha mlebu, yakuwi umat sing padha nindakaké prekara sing bener. 3 Dhuh Pangéran, mugi kersa maringi katentreman ingkang sejatos dhateng sok sintena ingkang setya, sarta kumandel dhateng Paduka. 4 Padha ngandela marang Allah, supaya selawasé kita padha direksa. 5 Wong gemunggung padha diasoraké, kutha-kutha sentosa sing dienggoni padha dirubuhaké, bètèng-bètèngé padha dijugrugaké dadi awu. 6 Wong sing mauné disiya-siya saiki padha jag-jagan, padha ngidak-idak kutha mau."
YESAYA 26.7-11 7 Dhuh Pangéran, marginipun tiyang mursid menika radin, sebab Paduka ingkang ngradin margi wau. 8 Kawula sami ngenut kersa Paduka, dhuh Allah, lan ngantos-antos pitulungan saking Paduka piyambak. Inggih namung Paduka piyambak ingkang kawula ajeng-ajeng. 9 Ing wanci dalu kawula ngangen-angen Paduka kalayan gumolonging manah; samasa Paduka ngadili bumi lan para umat, tiyang-tiyang badhé sami mangertos pundi keadilan ingkang saleresipun. 10 Senajan Paduka nandukaken kasaénan dhateng tiyang awon, tiyang wau mboten badhé sinau tumindak leres. Senajan sami manggèn ing tengahing tiyang mursid, meksa sami nindakaken piawon. Margi sami mboten purun ngakeni kaluhuran Paduka. 11 Para mengsah Paduka mboten sami mangertos, bilih badhé sami Paduka ukum. Dhuh Allah, tiyang menika mugi Paduka damel wirang lan Paduka paringi kasisahan, supados sami ngraosaken paukuman ingkang sampun Paduka cawisaken. Mugi Paduka ngetingalaken 81
YESAYA 26.12-17 sepinten agenging sih Paduka dhateng para kagungan Paduka. 12 Dhuh Allah, Paduka sampun nyawisaken katentreman kanggé kawula, sebab samukawis prekawis ingkang kawula tandangi, menika Paduka piyambak ingkang nindakaken kanggé kawula. 13 Dhuh Pangéran, Allah kawula, sampun kathah tiyang ingkang ngwaosi kawula, nanging sejatosipun namung Paduka piyambak menika Allah kawula. 14 Tiyang-tiyang menika samenika sampun sami pejah lan rohipun mboten badhé sami tangi malih, margi sampun Paduka ukum lan Paduka tumpes. Mboten wonten tiyang ingkang ngémuti piyambakipun. 15 Dhuh Allah, bangsa menika sampun Paduka damel kathah. Kikis-watesipun sampun Paduka elar sedaya. Menika sedaya njalari asma Paduka kaluhuraken. 16 Nalika bangsa menika Paduka ajar, lajeng sami sesambat ing salebeting pandonga dhateng Paduka. 17 Inggih Paduka piyambak ingkang damel umat menika ngrintih kados tiyang èstri ingkang badhé gadhah laré, 82
YESAYA 26.18-21 sambat sakit. Mekaten kawontenan kawula suwau wonten ing ngarsa Paduka, dhuh Allah. 18 Kawula sami wawrat, saweg nyakiti, nanging namung hawa ingkang kawula wedalaken; kawula mboten angsal kemenangan menapa-menapa kanggé negari kawula, sedaya ingkang sami kawula tindakaken menika muspra. 19 Tiyang pejah kagungan Paduka badhé sami gesang malih! Jisim- jisimipun badhé tangi malih. Sedaya tiyang ingkang sami tilem ing kubur badhé tangi lan memuji kalayan bingah. Kados ebun énjing nyegeraken bumi, inggih mekaten Allah enggènipun badhé nangèkaken malih tiyang-tiyang ingkang sampun dangu pejahipun. 20 Hé bangsaku, padha mlebua ing omahmu lan kancingen lawangé. Padha ndhelika sawetara mangsa ana ing kono, nganti Pangéran mari enggoné duka. 21 Gusti Allah arep rawuh saka swarga, ngajar wong-wong ing bumi merga saka dosané. Mematèni sing katindakaké kanthi sesidheman bakal konangan, lan bumi bakal ora ndhelikaké wong-wong sing dipatèni ana ing kono. 83
YESAYA 27.1-7 27 1 Ing wektu kuwi Gusti Allah bakal ndhawahaké paukuman srana pedhangé kang ampuh kanggo ngremuk endhasé Léwiatan, yakuwi naga ing segara sing nlosor lan nggubet-nggubet, supaya mati. 2 Ing dina mau Gusti Allah bakal ngandika bab kebon anggur kagungané sing éndah mengkéné: 3 "Kebon anggur kuwi selawasé Dakjaga, ora kendhat olèhku nyirami. Dakreksa rina lan wengi, nganti ora ana sing ngganggu. 4 Paukuman-Ku tumraping kebon anggur-Ku wis sirep. Nanging saupama mung metokaké eri lan rerungkudan sing kudu disirnakaké, kabèh bakal Dakobong nganti tapis. 5 Kejaba menawa umat-Ku padha ngungsi lan sowan marang Aku, rukun karo Aku, ya rukun karo Aku." 6 Mbésuk bangsa Israèl, turuné Yakub, bakal dadi wit, ngetokaké oyod, semi lan ngrembaka, sarta woh sing diwetokaké bakal ngebaki bumi. 7 Israèl durung tau digebag déning Allah kaya mungsuh-mungsuhé, lan durung tau cacahé wongé sing mati ing 84
YESAYA 27.8-12 peprangan akèhé kaya cacahé mungsuhé sing tiwas. 8 Gusti Allah enggoné ngukum umaté srana dibuwang menyang negara liya. Umaté ditundhung metu saka tanahé nganggo prahara saka tanah Wétan sing nggegirisi. 9 Nanging dosané Israèl diapura samasa mesbèh-mesbèh watu sing dienggo nyembah brahala wis diremuk kaya kapur lan pedupan kanggo Asyéra ora ana sing kari. 10 Kutha sing disentosani nganggo bètèng kuwi wis kajugrugaké dadi gempuran. Wis ditinggal suwung dadi ara-ara samun sing sepi. Wis dadi pesabané sapi-sapi sing padha nyenggut lan ngaso ana ing kono. 11 Pang-pangé wit padha alum lan sempal, wong wadon padha golèk kayu kanggo masak. Sarèhné umaté bodho lan ndableg, mulané Pangéran Allah sing nitahaké ora welas lan ora maringi palimirma. 12 Ing dina kuwi Gusti Allah bakal nglumpukaké umaté siji-siji saka Bengawan Éfrat tekan tapel watesé 85
YESAYA 27.13-28.3 Mesir, kaya wong sing misahaké gandum saka mrambuté. 13 Yèn wis mengkono bakal ana uniné slomprèt sing ngundang wong Israèl ana ing pembuwangan, ing tanah Asyur lan ing tanah Mesir, didhawuhi bali menyang tanahé dhéwé. Wong-wong mau bakal padha teka lan padha sujud marang Pangéran Allahé ing Yérusalèm, ana ing gunungé sing suci. 28 1 Kraton Israèl bakal cilaka! Kamulyané wis alum, kaya makutha saka kembang sing ana ing sirahé para penggedhéné sing padha mendem. Sirah sing gemedhé mau gandané wangi. Nanging delengen, wong-wong mau padha pating gléthak mendem kepati. 2 Pangéran wis nyawisaké wong rosa sing gedhé pangwasané kanggo ngalahaké para penggedhé sing padha mendem mau. Wong rosa kuwi tekané bakal kaya prahara, kaya grojoging udan, kaya banjir bandhang, lan bakal ngerobi satanah kono kabèh. 3 Kaluhurané para penggedhé sing mendem mau bakal diiles-iles, 86
YESAYA 28.4-9 87 4 lan bakal layu sarta sirna kaya sirnané woh ara sing mateng dhisik ing mangsa panèn, merga mesthi diundhuh lan dipangan sawisé mateng. 5 Ing wektu kuwi Pangéran bakal kaya makutha saka kembang sing éndah tumrap umaté sing kari. 6 Panjenengané bakal paring roh keadilan marang para hakim, lan roh kekendelan marang sing padha jaga gapuraning kutha. 7 Para nabi lan para imam pisan iya padha mendem, nganti lakuné sempoyongan. Merga kakèhan ngombé anggur lan arak mula pikirané padha bingung ora karu-karuwan. Para nabiné saking mendemé nganti ora ngerti maknané wahyu sing kaparingaké déning Allah, lan para imam saking mendemé nganti ora bisa mutusaké prekara sing diladèkaké supaya diputusi. 8 Méja sing ana ing ngarepé kebak utah-utahané lan rereged, nganti ora ana panggonan sing resik. 9 Wong-wong mau padha nggresah ngrasani aku mengkéné, "Wong kuwi mulang sapa? Sapa sing butuh
YESAYA 28.10-15 piwulangé? Kuwi rak mung kanggo bocah sapihan. 10 Karepé arep mulang kita saaksara- saaksara, sagaris-sagaris, sapérangan- sapérangan." 11 Aku banjur muni mengkéné, "Yèn kowé ora gelem ngrungokaké aku, Gusti Allah bakal nggunakaké wong manca kanggo mulang kowé nganggo basa manca. 12 Gusti Allah paring panglipur lan pengasoan marang kowé, nanging koktampik, ora kokrungokaké. 13 Mulané Panjenengané bakal mulang kowé saaksara-saaksara, lan sagaris- sagaris, lan sapérangan-sapérangan. Kowé banjur bakal kesandhung, saben kowé njangkah. Kowé bakal ketaton lan diiles-iles sarta ditawan." 14 Mulané hé wong gemunggung sing padha dadi penggedhé, sing ngerèh rakyat ing Yérusalèm, padha rungokna pangandikané Allah. 15 Swaramu angkuh, kandha yèn kowé wis gawé prejanjian karo pati lan wis rukunan karo donyané wong mati. Kowé yakin yèn ora bakal ketekan paukuman, 88
YESAYA 28.16-21 merga kowé njagakaké enggonmu pinter goroh lan apus-apus. 16 Mengkéné pangandikané Pangéran Allah Kang Mahakwasa, "Ing Sion Aku masang pondhasi sing kuwat lan sentosa. Ing pondhasi mau Dakpasangi watu pojokan sing katulisan, 'Sing sapa precaya ora bakal gugup.' 17 Keadilan Dakdadèkaké tali kanggo ngukur lan sing Dakdadèkaké tali sipat kabeneran." Udan ès bakal nyapu sakèhé goroh sing kokendelaké, lan banjir bakal nyirnakaké katentremanmu. 18 Prejanjianmu karo pati bakal buyar, lan rukunanmu karo donyané wong mati bakal batal. Samasa paukumané teka kowé bakal mati diiles-iles. 19 Paukuman mau saben-saben bakal nekani kowé, ajeg saben ésuk. Kowé bakal ngrasakaké giris rina lan wengi. Saben wangsit saka Pangéran bakal nekakaké panyiksa marang kowé! 20 Kowé bakal ngalami kaya wong ing Wulang Bebasan sing arep ngaso ing peturon, nanging jujul kanggo slonjor; arep kemulan, nanging kemulé cupet. 21 Pangéran bakal nglawan, kaya patrapé nalika perang ana ing Gunung 89
YESAYA 28.22-27 Perasim lan ana ing Lebak Gibéon, nindakaké apa sing dadi kersané, senajan pendamelé mau katoné anèh. Panjenengané bakal ngrampungaké pakaryané, pakaryané kang élok. 22 Kowé aja nggeguyu pepélingku marang kowé iki! Yèn kowé meksa nggeguyu, kowé malah saya ora bisa oncat. Aku wis krungu putusané Allah Kang Mahakwasa sing arep numpes sanegara kabèh. 23 Rungokna tembungku. Gatèkna apa sing dakkandhakaké iki. 24 Ora ana wong tani sing saben dina mung mluku lemahé waé lan nyawisaké lemah mau kenaa ditanduri. 25 Sawisé lemahé digarap rak banjur nyebar winih jinten ireng lan jinten putih. Ing pinggiré disebari winih-winih liyané. 26 Wong tani mau ngerti apa sing kudu dilakoni, merga wis didhawuhi déning Allah. 27 Jinten ireng ora digebug nganggo penthung gedhé lan jinten putih ora digiles nganggo gilingan. Jinten ireng cukup digitik nganggo carang lan jinten putih nganggo welat tipis. 90
YESAYA 28.28-29.5 28 Gandum ora diiles terus-terusan nganti ajur, nanging cukup digiles nganggo gilingan grobag tanpa ngremuk gandumé. 29 Kawicaksanan iki pinangkané saka Allah Kang Mahakwasa. Rancangané Allah kuwi selawasé tliti lan kelakoné élok. 29 1 Yérusalèm, mesbèhé Allah piyambak, bakal diukum! Negara tilas panggonané Dawud masang kémah, bakal diukum! Sajroné rong taun iki wong karebèn nerusaké olèhé nganakaké pésta-pésta lan kraméan, 2 nanging sawisé kuwi Allah bakal nekakaké paukuman ing kutha sing disebut: Mesbèhé Allah. Ing kono bakal ana tangis lan pesambat, lan sakutha kabèh bakal kaya mesbèh gluprut getih. 3 Gusti Allah bakal nyerang kutha mau, dikepung lan dikubengi menara pejagan. 4 Yérusalèm bakal kaya rohé wong ing kuburan, sing nywara lirih saka njero lemah. 5 Yérusalèm, sakèhé wong manca sing nyerang kowé bakal disebul kaya bledug lan tentarané sing nggegirisi bakal kabur kaya mrambut. 91
YESAYA 29.6-10 6 Dumadakan ora kanyana-nyana Allah bakal ngluwari kowé lantaran gludhug lan lindhu. Panjenengané bakal nekakaké prahara lan bledhèg, 7 mula sakèhing tentarané mungsuh saka ngamanca sing nyerang kutha mesbèhé Allah bakal sirna, malah gegaman lan praboting perangé, kabèh musna kaya rerupan ing impèn, ing wayah bengi. 8 Bangsa-bangsa sing nglumpuk ing kono arep nyerang Yérusalèm kuwi kaya wong padha kaliren sing ngimpi, rumangsané lagi mangan, nanging bareng tangi isih tetep ngelih, utawa kaya wong sing arep mati merga kasatan, rumangsané lagi ngombé, nanging bareng nglilir gorokané isih tetep garing. 9 Terus-terusna enggonmu ora weruh lan enggonmu wuta! Terusna enggonmu mendem tanpa ngombé anggur, lan enggonmu mlaku sempoyongan tanpa ngombé arak. 10 Kowé digawé ngantuk déning Allah, kowé banjur bakal rubuh lan turu kepati. Nabi-nabi kuwi mesthiné dadi mripaté 92
YESAYA 29.11-15 umat, nanging wis digawé merem déning Allah. 11 Dadi kowé ora ngerti tegesé wahyu sing diwangsitaké marang nabi, sebab kaaling-alingan, presasat kitab sing ditutup lan disègel. Yèn kitab mau kokkon macakaké wong liya, wong mau muni, 'Aku ora bisa maca, sebab Kitab iki disègel.' 12 Yèn kitab mau kokgawa kanggo wong sing ora bisa maca, wong mau bakal muni, 'Aku ora bisa maca.' 13 Gusti Allah ngandika, "Bangsa iki rumangsané nyembah Aku, nanging mung lelamisan. Atiné ngedohi Aku. Pangibadahé ora liya mung isi prenatan lan adat tata-cara gawéané manungsa, sing diapalaké. 14 Mulané Aku bakal gawé kaélokan marang bangsa iki lan gawé gumuné. Kawicaksanané wong-wongé sing ngaku wicaksana bakal sirna, lan sakèhé kapinterané bakal tanpa guna." 15 Wong sing ngumpetaké rancangané ana ing ngarsané Allah bakal cilaka. Wong-wong mau padha nindakaké rancangané kanthi sesidheman lan 93
YESAYA 29.16-21 rumangsané ora ana wong sing ngerti apa sing padha dilakoni. 16 Kuwi wong keblinger. Endi sing luwih penting, grabah apa kundhi sing gawé grabah? Apa gawéané manungsa bisa muni karo sing gawé, "Dudu kowé sing gawé aku!" Utawa, "Kowé ora ngerti apa sing koktindakaké!" 17 Ana paribasan: "Alas bakal malih dadi kebonan, lan kebonan bali dadi alas." 18 Ing dina kuwi wong budheg bakal krungu pamecané kitab kalawan sora, lan wong wuta sing ana ing petengan, bakal bisa ndeleng. 19 Wong mlarat lan wong sing lembah atiné bakal ngalami kabegjan lan kasenengan menèh, sing diparingaké déning Pangéran, Allahé Israèl. 20 Wong sing gawéné nyiya-nyiya pepadhané wis ora ana, semono uga wong sing nyepèlèkaké Allah. Sakèhé wong dosa bakal katumpes. 21 Allah bakal numpes sakèhé wong sing mitenah pepadhané, iya sakèhé wong sing ngalang-alangi wong duraka diukum, lan sakèhé wong sing ngalang-alangi wong mursid olèh keadilan. 94
YESAYA 29.22-30.2 95 22 Pangéran Allahé Israèl sing ngluwari Abraham saka karupekané ngandika, "Umat-Ku bakal ora ngalami kwirangan menèh, lan rainé bakal ora pucet merga isin. 23 Yèn kowé ndeleng anak-turunmu peparing-Ku, kowé bakal ngakoni yèn Aku iki Kang Mahasuci, Allahé Israèl. Kowé bakal ngurmati Aku lan ngabekti marang Aku. 24 Wong sing buntet budiné bakal padha olèh kawruh, lan wong sing gawéné ngedumel bakal nanggapi piwulang." 30 1 Gusti Allah wis ngandika, "Sapa sing ngerèh Yéhuda bakal kena paukuman, merga wis mbrontak Aku. Sebab padha nindakaké rancangan sing dudu gawéan-Ku, lan padha nandha-tangani prejanjian sing ora Dakkersakaké, sarta padha numpuk dosa ora lèrèn-lèrèn. 2 Padha lunga menyang tanah Mesir golèk pengayoman, tanpa nyuwun pamrayoga marang Aku. Padha kepéngin diayomi déning Mesir, dadi padha ngendelaké Mesir.
YESAYA 30.3-9 96 3 Nanging Firaun ora duwé daya kanggo mitulungi, lan pengayomané Mesir kuwi bakal gawé wirangmu. 4 Senajan para utusan wis tekan kutha-kutha Zoan lan Hanès ing Mesir, 5 nanging wong Yéhuda bakal getun déné padha ngendelaké bangsa sing ora kena diprecaya, bangsa sing ora keconggah mitulungi samasa dibutuhaké." 6 Pangandikané Gusti Allah bab kéwan- kéwan ing ara-ara samun sisih Kidul mengkéné, "Para utusan padha lelungan menyang negara sing kebak bebaya, negara sing akèh singané, akèh ulané mandi lan naga sing bisa mabur. Kuldiné lan untané padha dimomoti hadiah sing regané larang-larang, kanggo bangsa sing ora bakal bisa mènèhi pitulungan. 7 Pitulungané Mesir kuwi ora misra. Mulané Mesir Dakjenengaké 'Naga sing ora mbebayani!'" 8 Aku didhawuhi déning Allah nulis kepriyé kaanané bangsa iki, supaya anaa cathetan bab gedhéning pialané. 9 Bangsa kuwi selawasé mbrontak marang Allah, selawasé dhemen goroh lan nampik piwulangé Allah.
YESAYA 30.10-15 10 Nabi-nabi dikon meneng waé, kandhané, "Kowé aja kandha bab kabeneran. Kowé munia apa sing dakkarepaké. Aku kepéngin urip karo pengangen-angenku dhéwé. 11 Sumingkira saka kéné lan aja ngalang-alangi dalanku. Aku ora sudi krungu bab Allahmu sing kokarani Allahé Israèl." 12 Nanging Pangéran Allahé Israèl ngandika mengkéné, "Sarèhné kowé ora nggugu tembung-Ku lan nggugu tembungé wong jahat lan cidra, 13 mulané kowé salah. Kowé kuwi kaya témbok sing bengkah wiwit saka ngisor mendhuwur, lan bakal rubuh dadakan. 14 Kowé bakal remuk ajur kaya grabah saka lemah, nganti remukané ora kena kanggo madhahi mawa,j utawa kanggo nyidhuk banyu saka genthong." 15 Pangandikané Pangéran Allah Kang Mahakwasa marang umat mau mengkéné, "Bisamu slamet kuwi srana mratobat lan pasrah sumarah marang Aku, mula atimu bakal ayem lan kowé bakal dadi sentosa." jmawa: wongwa tegesipun: geni areng ingkang mengangah (bara, bhs. Ind.). 97
YESAYA 30.16-19 16 Nanging kowé ora gelem tumindak mengkono. Kandhamu, "Aku dakoncati saka mungsuh, daknunggang jaran sing rikat playuné." Kowé bener, sebab kowé ora bisa nindakaké liya kejaba oncat kabur. Apa kokkira jaranmu luwih banter playuné ketimbang karo sing ngoyak kowé? 17 Wong sèwu ing antaramu bakal keplayu ngithar samasa weruh prejurit mungsuh siji waé, lan tentara mungsuh lima waé wis cukup kanggo gawé kowé keplayu kabèh. Tentaramu lan praboté bakal ora ana sing kari kejaba gendéra sing ana ing pucuké punthuk! 18 Éwasemono Gusti Allah adreng enggoné arep maringaké sih-rahmaté marang kowé. Panjenengané selawasé nindakaké kawelasan, mulané kumudu- kudu melasi kowé. Begja wong sing ngandel marang Allah. 19 Hé wong sing padha manggon ing Yérusalèm, kowé bakal ora nangis menèh. Panjenengané kuwi gedhé sih- rahmaté; samasa mireng pesambatmu nyuwun tulung, mesthi bakal paring wangsulan. 98
YESAYA 30.20-26 20 Senajan kowé diparingi kasusahan akèh, nanging Panjenengané piyambak ana ing sacedhakmu, memulang marang kowé. Kowé ora susah nggolèki Panjenengané menèh. 21 Yèn lakumu nyimpang saka dalan, ngiwa utawa nengen, kowé bakal krungu swarané ing mburimu, ngandika, "Iki dalané. Mlakua ing kono." 22 Kowé bakal nganggep najis reca- recamu sing lapis slaka lan sing lapis emas, kuwi kabèh bakal kokbuwang dadi barang najis, karo muni, "Sumingkira!" 23 Yèn kowé nyebar gandum, Gusti Allah bakal nekakaké udan, supaya wiji mau thukul, lan metokaké woh akèh. Raja-kayamu bakal olèh pangonan jembar. 24 Sapi lanang lan kuldi sing kokenggo mluku lemahmu bakal ora kurang pangan sing pilihan. 25 Nalika mungsuh-mungsuhmu kalah perangé lan ditawan sarta balané dipatèni kabèh, ing kono bakal ana kali-kali sing mili saka gunung-gunung. 26 Rembulan padhangé bakal kaya srengéngé, lan padhangé srengéngé bakal tikel pituné adaté, kaya padhang 99
YESAYA 30.27-30 pitung dina didadèkaké siji. Iki kabèh bakal kelakon samasa Pangéran mblebedi tatuné umaté sarta marasaké biluré jalaran enggoné digebugi. 27 Pangwasa lan kamulyané Allah bakal katon saka kadohan. Geni lan kukus sing dadi pretandhaning paukumané. Pangandikané presasat geni. 28 Angin lésus ndhisiki tindaké kaya banjir bandhang sing ngéntiraké samubarang. Bangsa-bangsa disapu tapis dadi rusak, lan piala sing dirancang dibuyaraké. 29 Nanging kowé, hé umaté Allah, bakal padha bungah-bungah lan padha memuji kaya ana ing kraméan dina riaya. Enggonmu bungah-bungah kaya wong sing mlaku ing arak-arakan menyang Pedalemané Allah, pangungsèné Israèl, kairing déning swaraning suling. 30 Saben wong bakal krungu sebawanék Gusti Allah kang nggegirisi, nganti padha ngrasakaké panasing paukuman. Ing kono bakal ana urubing geni, udan sing deres banget, udan wohl lan sentoring banyu. ksebawa: swanten.. ludan sebawa: swanten. ès. 100
YESAYA 30.31-31.2 101 31 Wong Asyur bakal miris atiné samasa krungu sebawaning Pangéran lan ngrasakaké panyiksané astané. 32 Panggebagé Allah mau tekané marambah-rambah, dibarengi swaraning musik tambur lan clempung déning umaté, Gusti Allah piyambak kang perang nglawan bangsa Asyur. 33 Ana panggonan sing wis suwé dicawisaké kanggo ngobong raja Asyur. Panggonan mau jero lan amba kebak tumpukan kayu. Kayuné bakal disumed srana napasé Pangéran sing metokaké banjir, geni lan lirang. 31 1 Wong sing padha mangkat menyang Mesir njaluk tulung bakal cilaka! Wong-wong mau padha ngendelaké kekuwatané Mesir: jarané, krétané perang lan prejurit-prejurité. Nanging padha ora ngendelaké Pangéran, Allahé Israèl Kang Mahakwasa. Padha ora nyuwun pitulungané. 2 Panjenengané pirsa apa sing bakal ditindakaké! Panjenengané nekakaké karusakan, numpes wong duraka lan wong sing padha rujuk karo penggawéné.
YESAYA 31.3-7 3 Wong Mesir kuwi dudu Allah - nanging mung manungsa lumrah. Jarané ora duwé kasektèn. Samasa Allah tumindak, bangsa sing gedhé pangwasané mau bakal ajur mumur, lan bangsa sing ditulungi bakal ambruk. Karo-karoné bakal tumpes. 4 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, "Senajan wong angon bengak-bengok sakayangé, ora bakal bisa nggusah singa sing mangsa wedhusé. Semono uga ora ana sing bisa ngalang-alangi enggon-Ku ngayomi Gunung Sion, mengkono pangandikané Allah Kang Mahakwasa. 5 Kaya manuk sing nglayang ing sandhuwuré susuhé ngreksa anak- anaké, mengkono uga Pangéran Allah Kang Mahakwasa enggoné ngreksa lan ngayomi Yérusalèm." 6 Pangandikané Pangéran, "Hé wong Israèl, kowé wis padha gawé dosa marang Aku lan nglawan Aku, nanging saiki padha mratobata, padha balia! 7 Bakal tekan wektuné kowé kabèh padha mbuwang reca-recané brahalamu, sing dilapis slaka lan emas. 102
YESAYA 31.8-32.4 8 Asyur bakal katumpes nganggo perang, nanging ora srana kekuwatané manungsa. Wong Asyur bakal keplayu ninggal peprangan, lan para nonomané bakal didadèkaké batur-tukon. 9 Rajané saka girisé bakal keplayu lan para perwirané saka wediné bakal padha ninggal umbul-umbulé." Mengkono pangandikané Pangéran Allah Kang Mahakwasa, sing disembah lan kacaosan kurban ing Yérusalèm. 32 1 Bakal ana raja jumeneng lan nindakaké keadilan, sarta para penggedhé ing negara mau bakal ngerèh kanthi jujur. 2 Saben penggedhé dadi pengayomané rakyat samasa katempuh ing angin, lan dadi pangungsèn samasa ana prahara. Para penggedhé mau presasat kali sing mili ing ara-ara samun, kaya gunung karang ngaubi tanah cengkar sing garing. 3 Mripaté tansah ngawasaké, lan kupingé ngrungokaké kebutuhané rakyat. 4 Ora bakal tumindak grusa-grusu, nanging kanthi kawicaksanan. Apa sing diucapaké ya mengkono sing dikarepaké. 103
YESAYA 32.5-11 5 Wong tanpa budi bakal ora disebut satriya, lan wong culika ora disebut jujur. 6 Wong tanpa budi omongané ngayawara lan sing diangen-angen mung bab enggoné arep gawé piala. Satembung-tembungé lan sasolah- tingkahé nyewiyah Gusti Allah. Wong kaliren ora diwènèhi mangan lan wong ngelak ora diwènèhi ngombé. 7 Wong gemblung kuwi wong ala, mula penggawéné ala kabèh. Sing diangen-angen mung olèhé arep ngrusak wong mlarat srana apus-apus, lan nyegah wong mlarat supaya ora olèh keadilan. 8 Nanging wong sing luhur budiné, jujur lan gondhèlan kabeneran. 9 Hé para wong wadon sing uripé ayem, sarwa kecukupan, rungokna tembungku! 10 Saiki kowé padha ayem-ayem, nanging taun ngarep ing wektu kaya ngéné iki atimu bakal semplah, merga panèné anggur wurung. 11 Sepréné uripmu kepénak lan sarwa kecukupan, nanging saiki padha gemetera! Sandhanganmu suwèken lan nganggoa bagor. 104
YESAYA 32.12-18 105 12 Padha ngelusa dhadha merga susah, sebab sawah-sawah sing subur lan kebon-kebon anggur bakal padha dirusak. 13 Sing thukul ana ing lemahé umat-Ku mung eri lan rerungkudan. Padha tangi ana brayat sing tentrem uripé lan kutha sing kebak kraméan iki. 14 Sebab kedhatoné Sang Prabu bakal suwung lan kutha krajan bakal dadi sepi. Omah-omah lan bètèng-bètèng sing ngreksa kutha bakal dadi jugrugan selawas-lawasé. Kuldi alasan bakal saba lan wedhus-wedhus bakal padha nyenggut ing pasuketan kono. 15 Nanging Gusti Allah bakal ngesokaké Rohé menèh. Lemah sing cengkar bakal dadi loh, lan sawah-sawah bakal ngetokaké panèn akèh. 16 Sanegara kabèh bakal kanggonan kabeneran lan keadilan. 17 Sebab saben wong bakal nindakaké kabeneran, mula saenggon-enggon bakal ana katentreman langgeng. 18 Umaté Allah bakal padha ora sumelang, lan brayaté bakal ngalami tentrem rahayu. (Alas-alas bakal karusak, lan kuthané kajugrugaké.)
YESAYA 32.19-33.5 19 Saben wong bakal bungah, sebab tanduran-tanduran bakal padha olèh banyu akèh lan ing ngendi-endi ana panggonan kanggo kuldi lan raja-kaya liya-liyané. Nanging mungsuhmu bakal kaya alas sing diudani watu, lan kutha-kuthané bakal digempur. 20 (32:19) 33 1 Mungsuh-mungsuh kita bakal padha nampa paukuman! Padha kaya dirampog lan kapusan, senajan ora ana sing ngrampog lan ora ana sing ngapusi. Sebab wektuné ngrampog lan ngapusi wis rampung, lan dhèwèké dhéwé bakal dadi kurban rampogan lan apus-apusan. 2 Dhuh Allah, mugi melasi kawula. Kawula sami njagèkaken Paduka. Saben dinten kawula mugi Paduka reksa lan kaentasna ing mangsa karibedan. 3 Menawi Paduka perang kanggé kawula, bangsa-bangsa badhé sami keplajeng margi gemuruhing peprangan. 4 Barang darbèkipun badhé dipun serbu lan dipun jarah-rayah. 5 Iba ageng kaluhuranipun Allah! Panjenengané ngwasani samubarang. 106
YESAYA 33.6-12 Panjenengané bakal ngebaki Yérusalèm nganggo kabeneran lan keadilan, 6 sarta paring kabegjan marang umaté. Umaté bakal direksa sarta diparingi kawicaksanan lan kawruh. Pangabekti marang Allah bakal dadi kasugihané. 7 Para perwira bakal padha sambat- sambat njaluk tulung. Para utusan kang njaluk rukun padha nangis kelara-lara. 8 Ing dalan-dalan gedhé bakal akèh bebayané, nganti wong padha wedi liwat kono. Prejanjian-prejanjian bakal diblénjani; ora ana wong sing digugu. 9 Lemah padha bera lan ditinggal suwung. Alas-alasé Libanon padha alum; Lebak Saron sing loh malih dadi ara-ara samun. Ing Basan lan ing Gunung Karmèl godhongé wit padha gogrog. 10 Pangandikané Allah marang para bangsa, "Saiki Aku bakal tumindak. Aku bakal nedahaké gedhéné pangwasa-Ku. 11 Rancanganmu ora ana gunané, lan sapenggawému ora ana paédahé. Roh-Ku kaya geni sing memangsa lan numpes kowé. 12 Kowé bakal remuk kaya watu gamping sing diobong kanggo gawé kapur, kaya eri sing diobong dadi awu. 107
YESAYA 33.13-18 13 Sakèhé wong sing adoh utawa cedhak padha sumurupa apa sing wis Daktindakaké, lan ngakonana pangwasa-Ku." 14 Wong ing Sion padha gawé dosa padha gemeter, pangucapé, "Keadilané Allah kuwi kaya geni sing murub sing ora sirep ing selawasé. Sapa sing betah ngadhepi geni sing kaya mengkono?" 15 Wong sing betah yakuwi wong sing nglakoni kabeneran lan sing jujur. Pangwasamu aja kokenggo nganiaya wong miskin lan kowé aja nampani besel. Aja rerukunan karo wong sing ngrerancang gawé pati, utawa piala liyané. 16 Yèn mengkono kowé bakal slamet. Kowé bakal krasa tentrem kaya wong sing ana ing bètèng sentosa. Kowé bakal ora kekurangan pangan lan ombèn-ombèn. 17 Mbésuk kowé bakal ndeleng raja kang ngampil kamulyan ngerèh negara sing gedhé. 18 Biyèn kowé wedi banget yèn ketekan tukang pajegé penjajah lan mata-matané; prekara kuwi bakal ora kokélingi menèh. 108
YESAYA 33.19-34.1 19 Kowé bakal ora ndeleng menèh penjajah sing angkuh guneman nganggo basa sing ora kokngertèni tegesé. 20 Delengen Sion, kutha panggonan kita mèngeti dina-dina riaya agama. Delengen Yérusalèm! Iba aman lan sentosané kutha kuwi. Kaya kémah sing ora bakal dielih, sing pathoké ora bakal dibedhol lan tali-taliné ora bakal diuculi. 21 Pangéran bakal ngetingalaké kaluhurané. Kita bakal nyandhing kali lan kali akèh, nanging bakal ora ana prauné mungsuh sing lelayaran ing kono. 22 Tali-talining prau bakal ora kanggo. Layar-layaré ora prelu dijèrèng! Raja- branané mungsuh bakal kita rampas kabèh. Saking akèhé nganti wong lumpuh waé bisa olèh panduman. Pangéran piyambak sing bakal dadi raja kita. Panjenengané bakal ngerèh kita. 23 (33:22) 24 Ing tanah kita kono bakal ora ana wong lara, lan sakèhé dosa bakal diapura. 34 1 Hé para umat, padha majua! Padha ngumpula lan ngrungokna! Sakèhé wong kang ana ing bumi, padha majua lan ngrungokna. 109
YESAYA 34.2-8 110 2 Pangéran duka marang para umat, lan marang para angkatan perangé. Kabèh wis padha kadhawahan paukuman. 3 Jisimé bakal ora dikubur, gemléthak nganti bosok lan mambu. Punthuk- punthuk bakal dadi abang merga déning getih. 4 Srengéngé, rembulan lan lintang- lintang sirna, langit digulung kaya kertas. Lintang-lintang bakal rontog kaya godhong sing gogrog saka wité. 5 Gusti Allah wis nyawisaké pedhangé ana ing swarga, lan bakal tumuli nggebag Édom, bangsa sing wis ditibani paukuman karusakan. 6 Pedhangé bakal gluput getih lan gajih, kaya getih lan gajihé wedhus sing dienggo kurban. Pangéran bakal ngasta kurban iki ana ing Bozra. Panjenengané bakal nganakaké pasembelèhan gedhèn ana ing tanah Édom. 7 Ing kono wong-wong bakal padha ambruk kaya sapi lan kebo lanang. Bumi bakal dadi abang merga saka getih lan gajih sing kawutahaké ana ing kono. 8 Yakuwi wektuné Pangéran ngluwari Sion lan males mungsuh-mungsuhé.
YESAYA 34.9-15 9 Kali-kaliné Édom bakal malih dadi tir lan lemahé dadi lirang. Satanah kono kabèh bakal kobong kaya tir. 10 Bakal murub rina lan wengi, lan kukusé bakal kemelun ing selawas- lawasé. Buminé bakal bera pirang-pirang abad lawasé. Ora ana wong sing gelem liwat kono menèh. 11 Manuk beluk lan gagak bakal gentèn manggon ing kono. Gusti Allah bakal mbalèkaké tanah kono kaya kaanané jagad nalika durung dititahaké. 12 Ora ana raja sing ngratoni tanah kono, lan para penggedhéné bakal ora ana kabèh. 13 Mung eri lan bebondhotan bakal thukul ing kedhaton-kedhaton lan ing kutha-kutha sing dikubengi témbok- témbok. Asu ajag lan manuk beluk bakal padha manggon ing kono. 14 Kéwan galak bakal padha saba mrono, lan para dhemit padha saban- sinaban. Dhemit sing metu bengi nemu panggonané kanggo ngaso. 15 Manuk beluk bakal nusuh, ngendhog lan ngengremi piyiké, sarta diopèni. Mengkono uga manuk beri iya bakal padha nglumpuk mrono. 111
YESAYA 34.16-35.3 16 Tlitinen lan wacanen ing Kitabé Pangéran bab titah-titah sing urip; apa sing disebut ana ing kono. Kéwan iki kabèh bakal ana ing kono, lan ora ana siji-sijia sing ora ana kancané. Kuwi wis dadi kersané Allah; Panjenengané piyambak kang nggathukaké para titah mau. 17 Pangéran piyambak sing andum tanah marang saben titah dadi pandumané. Para titah mau bakal padha nampani pandumané lan manggon ing kono turun-temurun. 35 1 Ara-ara lan lemah mati bakal padha bungah-bungah, lan kembang-kembang padha megar ing ara-ara samun. 2 Kaya kembang mawar sing abyor megar bebarengan, mengkono enggoné padha surak-surak saka bungahé. Éndahé kaya Gunung Libanon, lan suburé kaya Lebak Karmèl lan Saron. Saben wong bakal nyawang kamulyané Pangéran, kaluhurané lan pangwasané. 3 Tangan sing lemes ora bisa ngglawat padha kuwatna, lan dhengkul sing théklok padha jejegna. 112
YESAYA 35.4-10 4 Saben wong sing semplah atiné kandhanana, "Sing tatag lan aja wedi! Pangéran bakal rawuh mitulungi kowé, lan bakal nggebag para mungsuhmu." 5 Wong wuta bakal bisa ndeleng, wong budheg bakal bisa krungu. 6 Wong lumpuh bakal mlumpat kaya menjangan, wong bisu bisa surak-surak, ing segara wedhi bakal metu banyuné, lan kali-kali bakal mili ana ing ara-ara samun. 7 Tanah sing panas mau bakal malih dadi tlaga, lan lemah sing garing bakal metokaké tuk pirang-pirang. Panggonan sing lumrahé dienggoni asu ajag, bakal kethukulan suket lan glagah. 8 Ing kono bakal ana dalané gedhé sing karan, "Dalaning Kasucèn." Wong dosa ora bakal ngambah dalan kuwi, lan bakal ora ana wong tanpa-budi sing nasaraké wong sing ngambah dalan mau. 9 Ing kono bakal ora ana singané, lan kéwan galak liyané iya ora saba ing kono. Wong sing padha dislametaké déning Pangéran bakal padha ngambah dalan kuwi. 10 Wong-wong mau bakal teka ing Yérusalèm kanthi bungah, karo memuji 113
YESAYA 36.1-4 lan surak-surak. Selawasé bakal padha nemu kabegjan, lan sajegé bakal ora nandhang prihatin lan kasusahan. 36 1 Nalika Raja Hizkia enggoné jumeneng raja ing Yéhuda nyandhak patbelas tauné, Sanhérib raja Asyur nyerang lan nelukaké kutha-kuthané Yéhuda sing sentosa. 2 Sanhérib banjur ndhawuhi Rabsakèh, sénapatiné, budhal saka Lakhis menyang Yérusalèm karo nggawa tentara akèh, saprelu nemoni Raja Hizkia, supaya gelema teluk. Para perwirané Rabsakèh mau padha ngadeg ing dalan, panggonané tukang tenun, sacedhaké slokan sing ngilèkaké banyu saka blumbang ing dhuwur. 3 Ana ing kono para perwira mau dipethukaké déning utusané Hizkia, yakuwi Èlyakim bin Hilkia, penggedhéné kedhaton, lan Sèbna, sèkretaris negara, sarta Yoah bin Asaf, penggedhéné kahartakan.m 4 Para perwira kandha yèn Raja Sanhérib kepéngin pirsa apa sing diendelaké Raja Hizkia déné rumangsa kuwat. mkahartakan: juru-gedhong.-gedhong. 114
YESAYA 36.5-8 5 Dhawuhé Sanhérib marang Hizkia mengkéné, "Apa kokkira tembung thok bisa nandhingi kekuwatan lan ketrampilané tentara. Sapa sing manut pengiramu arep ngréwangi kowé nglawan raja Asyur? 6 Apa kowé njagakaké pitulungané wong Mesir, nanging kuwi presasat wong mlaku tekenan glagah. Glagahé bakal tugel lan nyocog tanganmu. Ya mengkono kuwi kaanané raja Mesir, bakal mung gawé gelané saben wong sing njagakaké pitulungané." 7 Para perwira Asyur mau kandha menèh mengkéné, "Utawa, apa kowé ngendelaké Pangéran Allahmu? Apa kuwi dudu Allah sing papané ing punthuk- punthuk lan mesbèh-mesbèh sing wis dirusak déning Hizkia. Lan banjur akon wong Yéhuda lan wong-wong ing Yérusalèm supaya padha sujud ing ngarepé mesbèh siji waé. 8 Wis, saiki atas asmané Sang Prabu Sanhérib aku ngajak totohan karo kowé. Kowé bakal dakwènèhi jaran rong èwu, angger kowé bisa nganakaké wong sing nunggangi. 115
YESAYA 36.9-13 9 Kowé dudu tandhingé prejurit Asyur, senajan prejurit mung sing asor dhéwé pangkaté. Éwasemono kowé ngarep- arep kréta perang lan jaran saka wong Mesir. 10 Apa kokkira enggonku nyerang negaramu lan dakiles-iles kuwi ora atas kersané Pangéran Allahmu piyambak sing ndhawuhi aku supaya nyerang lan ngrusak negaramu." 11 Èlyakim, Sèbna lan Yoah banjur kandha karo Rabsakèh mengkéné, "Kula aturi ngandika mawi basa Aram kémawon, kula sami ngertos. Sampun mawi basa Ibrani, mindhak tiyang-tiyang ingkang sami ngadeg ing témbok menika sami ngertos." 12 Wangsulané Rabsakèh, "Apa kokkira aku mung kautus nemoni kowé lan rajamu thok? Ora, aku iya kandha karo rakyat sing padha nglésod ing bètèng kuwi, sing sedhéla menèh bakal mangan kotorané dhéwé lan ngombé uyuhé, ora béda karo kowé dhéwé." 13 Para perwira Asyur mau banjur kandha nganggo basa Ibrani, "Pangandikané raja Asyur marang kowé mengkéné, 116
YESAYA 36.14-19 117 14 'Kowé aja padha kena diapusi Hizkia. Hizkia ora bisa mitulungi kowé. 15 Lan kowé aja gelem dibujuk, dikon precaya marang Gusti Allah. Aja ngira yèn Gusti Allah bisa nylametaké kowé lan bisa nyegah tentara Asyur nelukaké kuthamu. 16 Aja ngrungokaké kandhané Hizkia! Raja Asyur dhawuh, supaya kowé padha metu saka kutha lan padha teluka. Kowé bakal diparengaké mangan wohé wit anggur lan wit anjirmu, sarta ngombé banyu saka kulahmu dhéwé, 17 nganti tekan titimangsané Sang Prabu Asyur mapanaké kowé ing tanah sing akèh èmperé karo tanahmu iki. Ana kebon angguré sing peresané kena kokombé lan gandum sing kena kokgawé roti. 18 Aja kena diapusi Hizkia, sing kandha yèn kowé bakal diluwari déning Allah. Apa ana allahé bangsa-bangsa sing bisa ngluwari bangsa-bangsa mau saka tangané raja Asyur? 19 Ana ing endi allahé Hamat lan Arpad? Endi allahé Séfarwaim? Apa allah-allah mau ngluwari Samaria?
YESAYA 36.20-37.3 118 20 Apa ana allah-allahé bangsa-bangsa mau sing bisa ngluwari negarané saka tangané Sanhérib? Apa kokkira Pangéran bakal mitulungi Yérusalèm?'" 21 Rakyat padha meneng waé, kaya piwelingé Raja Hizkia; ora ana sing muni sakecap-kecapa. 22 Èlyakim, Sèbna lan Yoah merga saka sedhihé padha nyuwèk sandhangané, banjur padha séba ing ngarsané Sang Raja Hizkia, ngaturi pirsa apa sing dikandhakaké déning para utusané Sanhérib, raja Asyur. 37 1 Bareng Sang Raja Hizkia midhanget laporané Èlyakim sakancané, banjur nyuwèk agemané lan tindak menyang Pedalemané Allah. 2 Èlyakim, penggedhéné kedhaton, Sèbna, sèkretaris negara lan penggedhéné para imam diutus nemoni Yésaya bin Amos. Wong-wong mau padha nganggo bagor. 3 Welingé Sang Prabu marang Yésaya mengkéné, "Dinten menika dintening kasisahan. Kita dipun gebag déning Allah lan dipun kawonaken. Kita kados tiyang èstri ingkang badhé nglairaken, nanging mboten gadhah kekiyatan kanggé uwat.
YESAYA 37.4-8 4 Raja Asyur sampun ngutus perwira- perwira pangkat inggil, ingkang sami ngawon-awon dhateng asmanipun Allah, ingkang sipat gesang. Mugi-mugi Allah panjenengan miyarsakaken panyenyamah wau sarta ngukum tiyang ingkang ngucapaken. Panjenengan kula aturi ndongakaken rakyat ingkang taksih kantun gesang." 5 Bareng mireng welingé Raja Hizkia mau, 6 Yésaya banjur ndhawuhi utusan mau bali sowan ing ngarsané Sang Prabu menèh, karo dingandikani mengkéné, "Pangéran dhawuh supados panjenenganipun Sang Prabu mboten ajrih dhateng tembungipun raja Asyur, ingkang criyos bilih Allah mboten saged ngluwari panjenengan. 7 Allah badhé ndhatengaken swanten gemuruh, ingkang njalari raja Asyur badhé wangsul dhateng negarinipun. Sesampunipun dumugi ing ngrika raja wau badhé dipun pejahi déning Allah." 8 Para utusané raja Asyur krungu yèn Sang Prabu wis nilar Lakhis lan nyerang kutha Libna, sing ora adoh saka kono. 119
YESAYA 37.9-14 Mulané para utusan mau padha sowan Sang Prabu nyuwun pitedahé. 9 Nanging wong Asyur krungu kabar, yèn tentara Mesir teka, dipimpin déning Raja Tirhakah saka Sudan, arep nyerang tentara Asyur. Bareng mireng sing mengkono mau raja Asyur banjur kirim layang marang Raja Hizkia mengkéné, 10 "Kowé olèh ketrangan saka Allah sing koksembah, yèn bakal ngluwari kowé. Nanging kowé aja kena diapusi. 11 Kowé wis ngerti apa sing ditindakaké déning raja Asyur marang negara sing ditelukaké. Apa kokkira kowé bakal bisa oncat? 12 Leluhurku wis padha nggempur kutha-kutha Gozan, Haran lan Rèsèf sarta matèni wong-wong Bèt-Èden, sing manggon ing Telasar, lan ora ana allahé siji waé sing bisa ngluwari wong-wong mau. 13 Endi saiki raja-rajané kutha Hamat, Arpad, Séfarwaim, Héna lan Iwa?" 14 Raja Hizkia sawisé nampani layang mau diwaca, banjur tindak menyang Pedalemané Allah. Layang mau dijèrèng ana ing ngarsané Allah. 120
YESAYA 37.15-20 121 15 Raja Hizkia ndedonga marang Allah, unjuké, 16 "Dhuh Pangéran, Allahipun Israèl Ingkang Mahakwasa, ingkang pinarak ing dhampar sinanggi déning swiwining kérub. Paduka piyambak ingkang jumeneng Allah, ingkang mengku sakathahing kraton ing donya. Paduka ingkang nitahaken bumi lan langit. 17 Dhuh Allah, mugi miyarsakaken atur kawula, sarta mirsanana kedadosan ingkang sami kawula alami. Kersaa miyarsakaken sedaya tembung pengawon-awon ingkang dipun ucapaken déning Sanhérib dhateng Paduka, Allah ingkang sipat gesang. 18 Kawula sami mangertos, dhuh Allah, bilih para raja Asyur sampun numpes bangsa pinten-pinten sarta ngrisak negari-negarinipun. 19 Tuwin mbesmi brahala-brahalanipun, mergi menika pancèn sanès allah, namung barang saking kajeng lan séla damelaning tanganipun manungsa. 20 Dhuh Allah, ingkang menika kawula mugi Paduka luwari saking tanganipun tiyang Asyur, supados sakathahing kraton sajagad sami sumerep bilih
YESAYA 37.21-25 namung Paduka piyambak ingkang jumeneng Allah." 21 Kecrita Yésaya bin Amos banjur utusan matur marang Raja Hizkia mengkéné, "Dhawuhipun Pangéran mekaten, 'Kang koksuwun ing pandongamu marang Aku ing ngatasé Sanhérib, raja ing Asyur, wis Dakpiyarsakaké.' 22 Dhawuhipun Gusti Allah dhateng Sanhérib mekaten, 'Sanhérib, kowé mung digeguyu lan disepèlèkaké déning wong Yérusalèm. 23 Rumangsamu sing kokwewada lan kokala-ala kuwi sapa? Ora liya Kang Mahasuci, Allahé Israèl. 24 Lantaran wong-wong kongkonanmu kowé ngumukaké yèn srana kréta perangmu kowé wis munggah tekan pucaké Gunung Libanon sing dhuwur dhéwé. Kowé ngumukaké enggonmu wis ngrubuhaké wit sédar sing gedhé dhéwé lan mbabadi wit èrès, malah wis mlebu ing alasé sing jero dhéwé. 25 Kowé ngumukaké enggonmu wis ngedhuk sumur-sumur lan ngombé banyu ing tanah manca, lan tlapakané 122
YESAYA 37.26-30 tentaramu wis ngidak-idak Bengawan Nil nganti garing. 26 Apa kowé ora krungu yèn kuwi mau kabèh kelakoné merga Aku sing ngrancang dhèk jaman sing wis kepungkur, lan saiki Daktindakaké. Aku wis paring pangwasa marang kowé ngrubuhaké bètèngé kutha-kutha, supaya dadia jugrugan. 27 Bangsa-bangsa sing manggon ana ing kono padha ora keconggah nglawan, mulané padha giris lan éram. Wong- wong mau kaya suket ing ara-ara utawa thethukulan ing payon sing kebrongot déning angin panas saka Wétan. 28 Nanging Aku pirsa kaananmu lan penggawému sarta menyang endi paranmu. Aku pirsa yèn kowé nepsu banget karo Aku. 29 Aku wis miyarsa bab enggonmu ngamuk lan bab gemunggungmu, lan saiki Aku bakal masang keluh ana ing irungmu lan kendhali ing cangkemmu, sarta kowé bakal Dakulihaké metu dalan sing kokambah nalika kowé teka.'" 30 Yésaya banjur munjuk marang Raja Hizkia, "Tandhanipun bilih prekawis- prekawis wau badhé kelampahan 123
YESAYA 37.31-34 menika mekaten: Taun menika lan taun ngajeng tiyang badhé nedha gandum ingkang thukul piyambak, nanging taun candhakipun badhé sami saged nyebar sarta ngenèni gandum wau, saha nanem anggur lan nedha kismis. 31 Kekantunanipun Yéhuda ingkang gesang badhé ngrebda kados taneman ingkang lema, ingkang ngoyod ngantos lebet, sarta ngedalaken woh kathah. 32 Ing Yérusalèm lan ing Gunung Sion badhé wonten tiyang ingkang oncat saking pejah, awit Pangéran Allah Ingkang Mahakwasa ngersakaken mekaten." 33 "Mekaten pangandikanipun Pangéran ingatasipun Sanhérib raja ing Asyur: 'Sanhérib bakal ora mlebu kutha kono lan ora nglepasaké panah siji-sijia. Ora ana prejurit nggawa tamèng sing bakal nyedhak kutha, lan ora ana menara-menara kanggo njaga kutha didegaké sakubengé Yérusalèm. 34 Sanhérib bakal bali metu dalan sing diambah dhèk nalika tekané, tanpa mlebu kutha Yérusalèm. Aku, Pangéran, sing ngandika, 124
YESAYA 37.35-38.1 35 sebab Aku sing bakal njaga lan ngayomi kutha kuwi, demi Pedaleman- Ku lan janji-Ku marang abdi-Ku Dawud.'" 36 Malaékaté Pangéran nyerang barisan tentara Asyur lan matèni tentara 185.000. Ésuké, nalika isih umun-umun tentara-tentara mau katon pating gléthak, kabèh wis mati! 37 Raja Sanhérib banjur bali menyang Ninewé. 38 Ing sawijining dina nalika Sang Raja lagi arep nyembah Nisrokh, déwa pepundhèné, dumadakan disédani putrané kakung loro, Adramèlèkh lan Sarèzèr, nganggo pedhang lan wong loro mau banjur padha oncat menyang tanah Ararat. Putrané liyané, Ésar-Hadon nggentèni jumeneng raja. 38 1 Ing nalika semana Raja Hizkia kecandhak gerah nganti mèh séda. Nabi Yésaya bin Amos banjur sowan sarta matur marang panjenengané, "Dhawuhipun Pangéran mekaten, 'Apa sing kudu kokprenata bèrèsna, sebab laramu bakal ora mari. Kowé bakal kapundhut.'" 125
YESAYA 38.2-7 2 Hizkia karo rainé madhep témbok ndedonga, 3 "Dhuh Allah, kersaa ngèngeti, bilih pangabekti kawula dhateng Paduka kalayan temen lan gumolonging manah. Kawula tansah ngudi nglampahi menapa ingkang Paduka kersakaken." Hizkia karo nangis kelara-lara. 4 Pangéran banjur dhawuh marang Yésaya supaya bali sowan Hizkia menèh, 5 didhawuhi munjuk mengkéné, "Aku Pangéran, Allahé leluhurmu Dawud, Aku wis miyarsa pandongamu lan pirsa luhmu; lah umurmu bakal Daktambahi limalas taun. 6 Aku bakal ngluwari kowé lan kutha Yérusalèm saka tangané raja Asyur lan saterusé Aku bakal njaga ngayomi." Yésaya nuli ndhawuhi wong ngremet woh ara, lan diosèraké ing lelarané Hizkia supaya mari. Raja Hizkia nyuwun pirsa, "Menapa ingkang dados tandhanipun bilih kula badhé saged sowan dhateng Pedalemanipun Allah?" 7 Unjuké Yésaya, "Allah badhé paring pretandha dhateng panjenengan, kanggé mbuktèkaken bilih janjinipun badhé dipun tetepi. Pangandikanipun, 126
YESAYA 38.8-13 8 'Ayang-ayangan jarum jamé Raja Ahas, bakal Dakgawé mundur sepuluh tapak.' Pramila miturut ayang-ayangan jarum jam wau surya lampahipun badhé mundur sedasa jam." 9 Bareng wis mantun saka gerahé, Raja Hizkia banjur nyerat kidung pamuji, ngluhuraké asmané Pangéran mengkéné: 10 Bareng nyandhak nedheng-nedhengé umurku aku kepeksa mlebu ing gapuraning pati, dadi ora ngentèkaké umurku. 11 Aku bakal ora nyawang menèh Pangéran ana ing donyané wong urip. Mengkono uga ora bakal nyawang wong liya-liyané sing isih urip. 12 Uripku wis dibubrah lan wis rampung, kaya kémahé pangon sing dirubuhaké, kaya mori sing dipedhot benangé déning tukang tenun, banjur digulung. Gusti Allah négakaké aku kaya mengkono kaananku. 13 Kaya singa Panjenengané enggoné ngremuk sakèhé balungku. Aku nganti sambat-sambat rina lan wengi merga saka larané. 127
YESAYA 38.14-19 14 Aku ngrintih swaraku lirih, kaya manuk sriti, lan gereng-gereng kaya manuk dara. Mripatku nrocos merga tumenga ing langit, pesambatku, "Dhuh Allah, kawula kaluwarana saking sesakit menika." 15 Aku kudu matur kepriyé? Allah piyambak kang nindakaké kuwi mau kabèh. Lara atiku, nganti aku ora bisa turu. 16 Dhuh Allah, kawula badhé gesang kagem Paduka, inggih kagem Paduka piyambak. Paduka ingkang sampun nyarasaken kawula, mugi nglestantunaken gesang kawula. 17 Manah kawula ingkang sakit badhé wangsul tentrem malih. Kawula kaluwarana saking sakathahing bebaya; dosa-dosa kawula mugi Paduka apunten sedaya. 18 Wonten ing jagadipun tiyang pejah mboten wonten ingkang ngluhuraken asma Paduka; tiyang pejah mboten pitados dhateng kasetyan Paduka. 19 Ingkang memuji Paduka menika tiyang gesang, kados enggèn kawula memuji samenika. Para bapa 128
YESAYA 38.20-39.3 nyariyosaken dhateng anak-anakipun bab kasetyan Paduka. 20 Dhuh Pangéran, Paduka sampun nyarasaken kawula, pramila kawula badhé memuji kasaénan Paduka mawi swantening clempung, tuwin ngluhuraken asma Paduka wonten ing Pedaleman Paduka selaminipun gesang. 21 (38:6) 22 (38:6) 39 1 Ing kala semana Merodhah, raja ing Babil, putrané Baladan, mireng yèn Hizkia mentas gerah banget, lan saiki wis dhangan. Mulané banjur kirim layang, dikanthèni tandha mripat. 2 Para utusan saka Babil mau ditampèni déning Raja Hizkia piyambak, ditedahi kasugihané: barang-barang kagungané sing rupa slaka, emas, anggi-anggi lan lenga-lengané sing adi, apa déné praboting perang kabèh, sarta apa waé sing kasimpen ana ing gedhong pasimpenan. Ora ana barang siji waé sing ora ditedahaké marang para utusan. 3 Nabi Yésaya nuli sowan Sang Prabu, unjuké, "Tiyang-tiyang menika saking pundi lan sami matur menapa dhateng 129
YESAYA 39.4-8 panjenengan?" Pangandikané Hizkia, "Saking negari tebih, negari Babil!" 4 Yésaya nyuwun pirsa menèh, "Sami ningali menapa kémawon wonten ing kedhaton?" Pangandikané Hizkia, "Sami ningali samukawis. Mboten wonten barang simpenaning kedhaton ingkang mboten kula tedahaken dhateng tiyang-tiyang menika." 5 Yésaya nuli matur, "Pangéran Ingkang Mahakwasa ngandika mekaten, 6 'Bakal tekan wektuné samubarang sing ana ing kedhaton lan apa waé sing disimpen tekan dina iki ana ing gedhong simpenané para leluhurmu bakal diusung menyang Babil. Bakal ora ana barang siji waé sing kari. 7 Lan anakmu lanang sawetara bakal ana sing kapundhut déning raja Babil kadadèkaké batur ana ing kedhatoné.'" 8 Wangsulané Hizkia marang Yésaya, "Pangandikanipun Allah ingkang panjenengan lairaken menika prayogi sanget!" Nanging ing batin Hizkia ngunandika, "Angger sajroné isih urip iki aku ngalami katentreman!" 130
YESAYA 40.1-7 40 1 Pangandikané Allahmu mengkéné, "Umat-Ku lipuren! Lipuren!" 2 Atiné wong-wong ing Yérusalèm padha gawénen bungah. Kandhanana yèn olèhé nandhang sangsara wis katog, lan saiki dosané wis diapura. "Enggon-Ku ngukum dosa-dosané wis katog." 3 Ana swara mengkéné, "Nyawisna dalan sing diambah déning Pangéran ana ing ara-ara samun! Dalan ing ara-ara samun sing kagem Allah ratanen. 4 Sing legok urugana, sakèhé gunung lan punthuk-punthuk ratanen. Gunung bakal dadi papak, lan lemah sing mendhak mendhukul dadi rata. 5 Kamulyané Allah bakal kawedharaké, lan saben wong bakal nyipati; Allah piyambak kang ngandikakaké." 6 Ana swara keprungu, "Wartakna!" Unjukku, "Menapa ingkang kedah kawula wartosaken?" "Wartakna yèn manungsa kabèh kuwi kaya suket; kaya kembang ing ara-ara. 7 Samasa Allah nekakaké angin liwat ing kono, suketé dadi garing lan kembangé alum. Manungsa kekuwatané ora ngungkuli suket. 131
YESAYA 40.8-13 8 Suket bakal garing lan kembangé bakal alum, nanging pangandikané Allah langgeng selawasé." 9 Hé Sion, sing didhawuhi martakaké kabar sing mbungahaké, munggaha ing gunung sing dhuwur. Swaramu ucapna sing seru! Hé Sion, wartakna kabar mau! Kandhakna lan aja wedi. Kutha-kutha ing Yéhuda kandhanana yèn Pangéran Allahé bakal rawuh! 10 Allah Kang Mahakwasa rawuh bakal ngerèh kanthi pangwasa gedhé, lan rawuhé bakal ngirid wong-wong sing diluwari. 11 Panjenengané bakal ngrimati umat kagungané kaya pangon; cempé-cempé bakal diklumpukaké lan dibopong; lan wedhus sing nusoni bakal digiring alon-alon. 12 Apa ana sing bisa naker segara nganggo tangané, utawa ngilani langit nganggo drijiné? Apa ana sing bisa naker lebuné bumi nganggo cangkir, utawa nimbang gunung lan punthuk-punthuk nganggo timbangan? 13 Apa ana sing bisa naséhati Pangéran bab apa sing kudu ditindakaké? Sapa 132
YESAYA 40.14-20 sing bisa mulang Panjenengané utawa ngaturi pamrayoga? 14 Sapa sing dipundhuti pirsa déning Allah, prekara sing tumrap Panjenengané ora cetha, utawa sing nuturi Panjenengané bab carané tumindak? 15 Tumraping Allah, bangsa-bangsa kuwi dudu apa-apa, mung presasat banyu setètès, lan pulo-pulo kabèh mung presasat bledug. 16 Sato kéwan ing alas Libanon kabèh durung cukup kanggo saos kurban marang Panjenengané, lan kayuné ora cukup kanggo nglestarèkaké urubing geniné. 17 Bangsa-bangsa kabèh ora ana tegesé tumraping Panjenengané. Bangsa-bangsa mau dianggep ora ana. 18 Gusti Allah kuwi kena kokpadhakaké sapa? Sapa sing bisa mbèbèraké kaanané Allah? 19 Panjenengané ora kaya reca sing digawé déning tukang, sing banjur dilapis emas nganggo wengkun slaka. 20 Wong sing ora duwé slaka utawa emas milih kayu sing awèt; banjur nwengku: embanan.. 133
YESAYA 40.21-26 dipasrahaké marang tukang sing pinter, dikon gawé reca sing ora bisa rubuh. 21 Apa kowé ngerti? Apa kowé ora tau dicritani? Apa kowé ora tau krungu critané mula bukané jagad? 22 Bumi iki katitahaké déning Panjenengané kang lenggah ing dhampar sandhuwuré bumi lan sanjabané langit. Manungsa sing ana ing ngisor iki katoné mung kaya semut. Panjenengané menthèng langit kaya klambu, kaya téndha kémah supaya kena dienggoni. 23 Panjenengané netepaké para raja lan wong sing mréntah, banjur disirnakaké kaya abab. 24 Wong-wong mau presasat tanduran anyar, sing lagi tuwuh metu oyodé. Yèn disebul déning Allah banjur kabur kabèh kaya mrambut. 25 Gusti Allah arep kokpadhakaké karo sapa? Sapa sing kokpadhakaké karo Kang Mahasuci? 26 Ndelenga langit! Sapa sing nitahaké lintang-lintang sing kokdeleng kuwi? Sapa sing ngirid lintang-lintang mau jumedhul kaya barisan tentara. Panjenengané pirsa cacahé lan pirsa 134
YESAYA 40.27-41.1 135 jenengé siji-sijiné. Semono gedhéné pangwasané. Ora ana lintang siji waé sing ketriwal. 27 Israèl, yagéné kowé sesambat, yèn Allah ora pirsa marang kasusahanmu, lan ora mreduli yèn kowé disiya-siya? 28 Apa kowé ora ngerti? Apa kowé durung tau krungu, yèn Allah kuwi Allah kang langgeng, lan sing nitahaké bumi saisiné kabèh? Panjenengané ora naté sayah utawa lesu. Ora ana wong sing bisa njajagi kawicaksanané. 29 Panjenengané paring kekuwatan marang wong lesu lan wong apes, maringi semangat marang wong sing sayah lan lungkrah. 30 Nonoman bakal dadi sèkèng, lan bisa ambruk merga kentèkan tenaga. 31 Nanging sing sapa ngendelaké marang pitulungané Pangéran kekuwatané bakal tansah dipulihaké. Bakal padha mumbul kaya aburé garudha; bakal padha mlayu, éwasemono ora krasa kesel, bakal padha mlaku, nanging ora krasa sayah. 41 1 Pangandikané Allah mengkéné, "Hé sakèhé pulo sing adoh! Padha menenga lan rungokna dhawuh-Ku.
YESAYA 41.2-5 Padha cecawisa ngajokaké prekaramu ana ing pengadilan. Kowé diparingi wektu kanggo nglairaké isining atimu. Ayo padha maju bebarengan meruhi sapa sing bener. 2 Sapa ta sing ngosikaké atiné wong saka Wétan, lan ndadèkaké wong kuwi ana ing endi waé yèn perang mesthi menang? Sapa sing ngulungaké para raja lan para umat ing tangané, padha dibabad déning pedhangé mawut presasat lebu. Padha diocar-acir déning panahé, presasat mrambut kabur ing angin. 3 Mungsuhé padha diburu lan baliné padha slamet, ngliwati dalan sing durung tau diambah. 4 Sapa sing nggawé sakèhing lelakon mau? Sapa sing netepaké lakuné sejarah? Aku, Pangéran sing wis wiwit kuna mula, lan Aku, Pangéran bakal ana tanpa wekasan. 5 Para umat ing negara-negara sing adoh padha weruh apa sing Daktindakaké; mula padha wedi lan padha gemeter. Banjur padha nglumpuk lan nyedhak." 136
YESAYA 41.6-11 6 Padha tulung-tinulung, sing siji kandha karo sijiné, "Sing tatag atimu!" 7 Tukang kayu nggedhèkaké atiné kemasan, "Éndah temen." Pandhé sing nggemblèng wesi mbombong atiné tukang patri sing nggarap garapané, "Olèhmu matri apik banget." Gawéané mau banjur dipasang nganggo paku dadi kukuh. 8 Nanging kowé, hé Israèl abdi-Ku, umat pilihan-Ku, tedhak-turuné Abraham, mitra-Ku, 9 kowé Dakirid saka tapel watesé bumi; Daktimbali saka kikising bumi sing adoh dhéwé, karo Dakdhawuhi mengkéné, 'Kowé kuwi abdi-Ku, kowé wis Dakpilih, kowé ora Daktampik.' 10 Aja wedi, awit Aku nganthi kowé, aja kuwatir, awit Aku iki Allahmu. Aku bakal nguwataké kowé, lan kowé bakal Dakpitulungi, sarta bakal Dakasta ing asta-Ku tengen, sing nekakaké kemenangan. 11 Wong sing padha nepsoni kowé bakal padha kwirangan, lan uripé bakal nistha. Sapa sing nglawan marang kowé bakal nemahi pati, lan sirna saka ing bumi. 137
YESAYA 41.12-17 12 Kowé bakal nggolèki mungsuhmu, nanging wis ora ana. Wong-wong sing merangi kowé wis padha sirna. 13 Aku iki Pangéran, Allahmu; kowé Daksentosakaké lan Aku ngandika, 'Aja wedi; Aku bakal mitulungi kowé.' 14 Pangandikané Pangéran, "Senajan kowé kuwi cilik lan apes, Israèl, nanging aja wedi; Aku bakal mitulungi kowé. Aku iki Allahé Israèl Kang Mahasuci. Aku sing bakal ngluwari kowé. 15 Kowé bakal Dakdadèkaké saringan kanggo misahaké gabah karo damèn, nganggo untu paku sing anyar lan landhep. Gunung-gunung bakal kapisah nganti ajur lan punthuk-punthuk kokdadèkaké kaya mrambut. 16 Bakal koktapèni, sarta padha kabur ing angin, lan dadi sumebar déning prahara. Mula kowé bakal padha bungah merga Aku jumeneng dadi Allahmu. Kowé bakal memuji ngluhuraké Aku, Kang Mahasuci, Allahé Israèl. 17 Menawa umat-Ku padha kasatan lan golèk banyu, menawa gurungé garing merga saka ngelak, Aku bakal njurungi pandongané; Aku, Pangéran Allahé 138
YESAYA 41.18-23 Israèl ora bakal ninggal wong-wong mau. 18 Punthuk-punthuk gundhul bakal ana kaliné, lan tuk-tuk bakal ngilèkaké banyu menyang ledhokan. Ara-ara samun bakal Dakwalik dadi blumbang, lan tanah cengkar dadi tuk-tuk sing lubèr banyuné. 19 Ara-ara samun bakal Daktanduri wit èrès, wit penaga, wit murad lan wit téasur. Tanah gundhul bakal dadi alas, alas cemara, alas juniper lan alas siprès. 20 Wong sing ndeleng kuwi mau kabèh, bakal weruh yèn sing nindakaké Aku, Pangéran, Allahé Israèl. Wong-wong mau bakal padha wiwit ngerti yèn Pangéran, Allahé Israèl, sing nindakaké kuwi mau kabèh." 21 Pangéran, Ratuné Israèl ngandika mengkéné, "Hé para déwané bangsa- bangsa, ayo padha gawé prekara. Ajokna gugatanmu karo bukti-buktiné! 22 Mrénéa lan ramalna apa sing bakal kelakon, supaya Aku ngerti yèn prekara sing kokramalaké mau kelakon temenan. Terangna ing pengadilan apa sing wis kelakon, lan kandhakna apa tegesé. 23 Terangna apa sing bakal kelakon ing mbésuké, dadi Aku ngerti yèn kowé kuwi 139
YESAYA 41.24-29 allah. Gawéa becik apa ala, supaya Aku gumun apa wedi! 24 Kowé lan sasolahmu kabèh kuwi mung presasat hawa, lan saben wong sing nyembah kowé kuwi nistha! 25 Aku nangèkaké wong saka Wétan, wong mau bakal teka nyerang saka Lor. Wong kuwi bakal ngidak-idak para penggedhé kaya ngidak-idak blethok, kaya kundhi sing ngiles-iles lempung. 26 Sapa ing antaramu sing bisa ngramal kapan kelakoné prekara mau, supaya Aku ngerti yèn ramalanmu kuwi bener. Ing antaramu ora ana sing bisa muni sakecap waé; ora ana sing krungu apa sing kokkandhakaké. 27 Aku, Pangéran sing dhisik dhéwé martakaké marang Sion. Aku sing ngutus utusan menyang Yérusalèm, martakaké, 'Lah kaé wong-wongmu padha teka! Padha teka saka pembuwangan!' 28 Aku ndeleng ngiwa-nengen, nanging ora ana allah siji waé sing kumecap. Siji waé ora ana sing mangsuli pitakon-Ku. 29 Allah-allah kabèh kuwi tanpa guna; padha ora bisa apa-apa. Déwa-déwa kuwi apes lan ora duwé daya." 140
YESAYA 42.1-6 42 1 Pangéran ngandika, "Lah iki Abdi-Ku sing Dakparingi kasektèn, pilihan-Ku, sing gawé renané penggalih-Ku. Roh-Ku Dakparingaké, nedhaki lan ngwaosi Abdi-Ku. Abdi-Ku bakal nekakaké keadilan marang saben bangsa. 2 Abdi-Ku mau bakal ora bengak- bengok, utawa sesorah sing muluk- muluk ing dalan-dalan. 3 Glagah sing pepes bakal ora ditugel, lampu sing melik-melik bakal ora dipatèni; malah bakal nekakaké keadilan langgeng kanggo wong kabèh. 4 Atiné bakal ora gampang semplah, lan keadilan ing bumi bakal dijejegaké. Para bangsa sing manggon ing pulo-pulo adoh padha nganti-anti piwulangé." 5 Gusti Allah nitahaké langit, banjur dipenthèng; bumi digelar lan direngga nganggo tetuwuhan. Panjenengané iya paring urip lan ambekan marang sakèhé manungsa. Allah ngandika mengkéné marang Abdiné, 6 "Aku, Pangéran Kang Mahakwasa nimbali kowé. Kowé Dakparingi pangwasa nekakaké keadilan ana ing bumi. Lantaran kowé Aku bakal 141
YESAYA 42.7-11 gawé prejanjian karo umat kabèh, lan nekakaké pepadhang marang para bangsa. 7 Kowé bakal ngelèkaké mripaté wong wuta lan ngluwari wong ukuman saka pakunjaran. 8 Aku, ya mung Aku dhéwé jumeneng Pangéran Allahmu, Aku ora maringaké kaurmatan-Ku marang sapa waé, utawa maringaké kamulyan-Ku marang reca gawéané manungsa. 9 Prekara-prekara sing biyèn Dakdhawuhaké saiki kelakon. Saiki kowé Daktedahi prekara-prekara anyar, sadurungé prekara-prekara mau kelakon." 10 Padha mujia marang Allah nganggo kidung anyar; hé jagad saisiné, pujinen asmané! Panjenengané pujinen, hé sakèhé wong sing lelayaran ing samodra. Pujinen Panjenengané, hé sakèhé tumitah sing ana ing segara! Hé tanah-tanah sing adoh, lan sakèhé wong sing padha manggon ing kana, padha memujia! 11 Ara-ara samun lan kutha-kutha padha memujia marang Allah! Umat ing Kédar memujia Pangéran! Wong 142
YESAYA 42.12-16 sing padha manggon ing Séla padha memujia kanthi sora saka pucaké gunung-gunung! 12 Wong-wong sing padha manggon ing tanah-tanah adoh padha memujia kaluhurané Allah! 13 Pangéran miyos kaya perwira sing mangkat perang; Panjenengané samekta lan trengginas maju perang. Kanthi swara sora ngabani lan nggugah semangaté para prejurit. Para mungsuhé ditedahi kasektèn lan pangwasané. 14 Pangandikané Allah mengkéné, "Wis kepara suwé Aku meneng waé; Aku ora mangsuli apa-apa marang umat-Ku. Nanging saiki wis tekan wektuné Aku njerit kaya wong wadon sing nglarani. 15 Aku bakal nggempur punthuk- punthuk lan gunung-gunung, nggaringaké sakèhé suket lan wit- witan. Kali-kali lan ledhokan bakal Dakdadèkaké tanah cengkar; tlaga-tlaga bakal Dakdadèkaké asat. 16 Umat-Ku sing wuta bakal Daktuntun metu dalan sing durung tau diambah. Pepetengé bakal Dakdadèkaké pepadhang, lan tanah sing mendhak- mendhukul bakal dadi rata ana ing 143
YESAYA 42.17-23 ngarepé. Mengkono janji-Ku sing bakal Daktindakaké kanthi sempurna. 17 Akèh wong sing precaya karo reca-reca, lan dianggep Allah, bakal padha kwirangan lan dikalahaké." 18 Pangandikané Allah mengkéné, "Padha ngrungokna, hé para wong budheg! Padha nyedhaka lan namatna, hé wong wuta! 19 Apa ana sing luwih picak tinimbang abdi-Ku, luwih budheg tinimbang utusan-Ku? 20 Israèl, akèh sing kokdeleng, nanging apa gunané kanggo kowé? Kowé duwé kuping kanggo ngrungokaké, nanging apa sejatiné sing kokrungu?" 21 Gusti Allah kumudu-kudu paring pitulungan, mulané paring dhawuh lan piwulang kang mulya. Lan kersané supaya umaté ngurmati Panjenengané. 22 Nanging umaté wis dijarah-rayah; padha kabanda lan dikunjara ana ing panggonan sing ndhelik. Padha dijarah-rayah tanpa ana sing teka mitulungi. 23 Sapa ing antaramu sing gelem ngrasak-ngrasakaké pepéling kuwi? 144
YESAYA 42.24-43.2 Sapa sing wiwit saiki gelem ngrungokaké lan nggatèkaké? 24 Sapa sing ngulungaké bangsa Israèl ing tangané wong sing njarah-rayah? Sing ngulungaké kuwi Allah piyambak, merga saka dosané umat Israèl marang Panjenengané. Merga kita padha ora nglakoni sing dadi kersané, urip kita ora manut dhawuh-dhawuh lan piwulangé. 25 Mulané kita ketiban paukumané lan kudu padha ngrasakaké kasangsarané perang. Mulading paukumané presasat ngobong rata satanah kabèh, éwasemono kita padha ora ngerti apa tegesé kedadéan kuwi mau kabèh; kita padha ora nitèni lan ora olèh kawruh apa-apa. 43 1 Allah kang nitahaké Israèl ngandika mengkéné, "Aja wedi, kowé bakal Dakpitulungi. Kowé wis Daktimbali kanthi nyebut jenengmu. Kowé kuwi kagungan-Ku. 2 Yèn kowé nyabrang banyu sing jero, Aku bakal nunggal karo kowé; kowé bakal ora kleleb lan nemu kasangsaran. Yèn kowé mlaku ngambah geni, bakal ora geseng. Sakèhé kasusahan lan kasangsaran bakal ora gawé laramu. 145
YESAYA 43.3-9 146 3 Merga Aku iki Pangéran Allahmu, Kang Mahasuci, Allahé Israèl, Juru Slametmu. Mesir Dakagem dadi tebusanmu, lan Étiopia lan Séba Dakkalahaké dadi gantimu. 4 Sarèhné kowé Dakanggep becik, Dakkasihi lan Dakajèni, mulané akèh bangsa sing Dakkalahaké dadi lirumu, supaya kowé kapitulungan. 5 Mulané aja wedi, sebab Aku nunggil karo kowé! Aku bakal ngulihaké wong- wong Israèl saka Wétan, sing cedhak, lan saka Kulon, tanah sing adoh dhéwé. 6 Tanah-tanah ing Lor bakal Dakdhawuhi, budhalna, lan tanah- tanah Kidul Dakngandikani, aja kokcandhet. Karebèn umat-Ku bali saka tanah-tanah adoh, saka pojok-pojoké bumi. 7 Umat kuwi kagungan-Ku, Daktitahaké supaya Aku kaluhuraké!" 8 Gusti Allah ngandika mengkéné, "Umat-Ku ladèkna ing pengadilan. Awit padha duwé mripat, nanging picak, duwé kuping, nanging budheg! 9 Bangsa-bangsa padha ladèkna ing pengadilan. Apa ana ing antarané déwa-déwané sing bisa ngramal apa
YESAYA 43.10-14 sing bakal kelakon? Apa ana sing ngerti lelakon sing biyèn-biyèn? Déwa-déwa kuwi karebèn nggawa seksi, sing mbuktèkaké yèn ramalané mau cocog lan tembungé nyata mengkono. 10 Hé umat Israèl, kowé kuwi seksi-Ku, Dakpilih dadi abdi-Ku, mula kuduné kowé kenal Aku lan precaya karo Aku, sarta ngerti yèn mung Aku dhéwé jumeneng Allah. Kejaba Aku ora ana Allah liyané, ora tau ana lan ora bakal ana. 11 Mung Aku dhéwé sing jumeneng Allah, lan mung Aku dhéwé sing bisa mitulungi kowé, 12 sing pirsa apa sing bakal kelakon, lan rawuh paring pitulungan. Ora ana déwa manca sing tau nindakaké mengkono, kowé dhéwé sing nyipati. 13 Aku jumeneng Allah lan selawasé bakal jumeneng Allah. Ora ana sing bisa oncat saka pangwasa-Ku; ora ana sing bisa ngowahi apa sing Daktindakaké." 14 Pangéran Allahé Israèl Kang Mahasuci ngandika mengkéné, "Merga kowé Aku bakal ngutus tentara menyang Babil, supaya ngluwari kowé; gapuraning kutha 147
YESAYA 43.15-21 bakal Dakgempur, lan surak-suraké wong kono bakal malih dadi tangisan. 15 Aku iki Pangéran, Allah Kang Mahasuci. Hé Israèl, Aku iki Allahmu sing nitahaké kowé." 16 Dhèk jaman kuna Gusti Allah yasa dalan metu segara, dalan nembus ulekané banyu. 17 Prejurit sing nganggo kréta perang lan sing jaranan akèh, tur ampuh banget, ditumpes, padha ambruk lan ora tangi menèh, mati pet kaya urubing lilin sing disebul. 18 Nanging pangandikané Allah mengkéné, "Aja mikir prekara-prekara sing wis kelakon utawa ngéling-éling kaanan dhèk jaman kuna. 19 Nanging nggatèkna prekara-prekara anyar sing saiki lagi Daktandangi. Aku bakal yasa dalan nrabas ara-ara samun lan ana ing kana gawé ilèn-ilèn banyu. 20 Kéwan-kéwan galak bakal ngluhuraké Aku, asu ajag lan manuk unta bakal memuji asma-Ku, awit Aku nganakaké kali ana ing segara wedhi, supaya umat pilihan-Ku padha olèh banyu. 21 Umat kuwi Daktitahaké kagem Aku dhéwé, lan bakal ngluhuraké asma-Ku!" 148
YESAYA 43.22-27 22 Gusti Allah ngandika mengkéné, "Nanging Israèl, kowé wis bosen karo Aku; kowé ora ngabekti menèh karo Aku. 23 Kowé ora saos kurban wedhus; kowé ora ngurmati Aku srana kurban sesaosan. Aku ora ngeboti enggonmu ora saos kurban, iya ora merga kowé ora ngobong dupa kanggo Aku, 24 iya ora merga kowé ora tuku wangi-wangian utawa nyaosi Aku gajihé raja-kayamu. Nanging sing ngebot-eboti Aku kuwi dosamu; sing ngrubedi Aku kuwi kaluputanmu. 25 Éwasemono Aku iki Allah sing ngapura dosa-dosamu; merga saka kersa-Ku piyambak Aku mbébasaké salahmu, lah Aku bakal ora ngènget-ènget dosamu menèh. 26 Lah ayo padha lapuran ana ing pengadilan; kandhakna gugatanmu. Prekaramu bélanen kanggo mbuktèkaké yèn kowé nyata pihak sing bener. 27 Para leluhurmu sing kawitan dhéwé wis gawé dosa; penggawé-penggawému iya wis gawé dosa marang Aku. 149
YESAYA 43.28-44.6 28 Raja-rajamu wis gawé najisé pasucèn-Ku. Mulané Israèl Daktumpes, lan umat-Ku Dakdadèkaké dicecamah." 44 1 Gusti Allah ngandika, "Padha ngrungokna, hé Israèl abdi-Ku, umat pilihan-Ku, turuné Yakub. 2 Aku iki Allah kang nitahaké kowé; wiwit kowé lair, Aku wis nulungi kowé. Aja wedi, kowé kuwi abdi-Ku, umat pilihan-Ku, sing Dakkasihi. 3 Aku bakal paring banyu marang tanah sing asat lan yasa ilèn-ilèn kanggo mbanyoni tanah sing garing. Roh-Ku bakal Dakesokaké marang turunmu, lan berkah-Ku marang anak-putumu. 4 Mula bakal padha subur kaya suket ing lemah teles, kaya glagah ing sapinggiring kali." 5 Wong bakal gentènan muni, "Aku iki kagungané Allah!" Banjur padha nganggo jeneng Israèl. Saben wong bakal gawé tandha ing lengené sing uniné: "Aku kagungané Allah, lan ngaku yèn dadi umaté Allah." 6 Pangéran, sing ngerèh lan ngreksa Israèl, Allah Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Aku iki Allah kang wiwitan lan kang wekasan, mung Aku dhéwé 150
YESAYA 44.7-12 jumeneng Allah, kejaba Aku ora ana Allah. 7 Apa ana liyané sing bisa nindakaké apa sing Daktindakaké? Sapa sing bisa nyritakaké apa sing bakal kelakon wiwit-wiwitan tekan akiré jaman? 8 Aja wedi, hé umat-Ku! Kowé ngerti wiwit jaman kuna mula tekan saiki yèn Aku wis ngandhakaké apa sing bakal kelakon, lan kowé padha dadi seksiné. Apa ana allah liyané? Apa ana allah sing iya kwasa, sing Aku durung ngerti?" 9 Sarupané reca kuwi ora ana ajiné, lan sakèhé brahala sing disembah-sembah kuwi tanpa guna. Sakèhé wong sing nyembah brahala mau picak lan bodho, sarta bakal padha kwirangan. 10 Rak ora bener yèn wong gawé barang saka logam, banjur dianggep allah lan disembah? 11 Saben wong sing nindakaké mengkono bakal kwirangan. Sing gawé reca kuwi rak mung manungsa. Coba dipriksa ing pengadilan, mengko rak gemeter lan kwirangan. 12 Sing gawé reca kuwi pandhé; carané njupuk wesi, banjur diobong ing geni, digemblèng nganggo palu, diwangun. 151
YESAYA 44.13-17 Sajroné nyambut-gawé pandhé mau krasa luwé, ngelak lan kesel. 13 Reca iya ana sing digawé déning tukang kayu, bahané kayu. Kayuné diukur, banjur digambari nganggo kapur. Sawisé mengkono banjur diukir nganggo piranti, diwangun kaya manungsa sing bagus, lan dipasang ing omahé. 14 Reca-reca mau salong ana sing digawé saka kayu èrès, salong saka kayu tirzah utawa kayu élon sing tuwuh ing alas. Lan bisa uga digawé saka kayu orèn, sing ditandur lan tuwuh merga saka udan. 15 Kayu mau ana sing mung dienggo kayu obong lan sapérangan digawé reca. Dadi sapérangan ana sing dienggo gegenèn lan manggang roti, pérangan liyané diukir dadi reca lan disembah. 16 Pérangané liyané menèh dienggo mbakar saté, sing nuli dipangan nganti wareg. Tukang kayu mau sajroné gegenèn muni mengkéné, "Wah, anget temenan. Geniné apik!" 17 Kayu turahané digawé dadi reca. Sing gawé banjur sujud ing ngarepé reca mau karo nyembah. Sawisé kuwi banjur ndedonga marang reca mau, "Paduka 152
YESAYA 44.18-22 menika allah kawula, kersaa mitulungi kawula." 18 Wong sing mengkono kuwi rak saking bodhoné ora ngerti apa sing ditindakaké. Mripaté merem lan pikirané buntu, nganti ora weruh ing kayektèn. 19 Tukang gawé reca mau ora duwé gagasan utawa pangrasa, yèn sapérangané kayu sing digawé reca mau ana sing diobong kanggo gegenèn, ana sing dienggo manggang roti, ana sing dienggo mbakar saté, sing dipangan, lan turahané kayu dienggo gawé reca, sing disembah. Kokora rumangsa yèn sing disembah kuwi mung kayu setengkel. 20 Apa kuwi ora padha waé karo dolanan awu? Wong mau wis disasaraké déning pengangen-angené dhéwé, mula nyawané ora dislametaké. Wong mau ora gelem ngakoni yèn reca sing dicekel kuwi babar-pisan dudu Allah. 21 Allah ngandika mengkéné, "Hé Israèl, prekara iki gatèkna; élinga yèn kowé kuwi abdi-Ku. Aku sing nitahaké kowé, supaya kowé dadi abdi-Ku, lan kowé bakal ora Daktégakaké. 22 Kaluputanmu wis Daklebur kaya pedhut kabur ing angin, lan dosamu 153
YESAYA 44.23-26 wis ilang kaya mendhung keterak lésus. Kowé muliha ing ngarsa-Ku, awit kowé wis Daktebus." 23 Hé sakèhé langit, padha giyak- giyaka. Hé teleng-telengé bumi, padha surak-suraka. Hé gunung-gunung lan wit-witan, sarta alas-alas, padha bungah-bungaha! Gusti Allah wis nélakaké kamulyané srana ngluwari Israèl, umaté. 24 "Aku iki Pangéran, Juru Slametmu; Aku iki sing nitahaké kowé. Aku Pangéran, sing nitahaké samubarang kabèh. Aku sing menthèng sakèhé langit; nalika Aku nitahaké bumi, ora ana sing ngréwangi. 25 Aku sing mbuyaraké ramalané tukang-ramal, Aku sing nggagalaké pétungané juru-nujum. Aku sing mbuktèkaké yèn tembungé wong wicaksana salah, lan nélakaké yèn kawicaksanané kuwi abab. 26 Nanging ramalané abdi-Ku Daktetepi lan pamecané utusan-Ku Dakjurungi. Yérusalèm Dakdhawuhi, kowé bakal dienggoni wong menèh lan kutha- kuthané Yéhuda bakal dibangun menèh. 154
YESAYA 44.27-45.3 Kutha-kutha mau bakal njedhul saka jugrugan. 27 Srana tembung-Ku sakecap samodra dadi asat. 28 Korèsy Dakdhawuhi, 'Kowé Dakdadèkaké raja, nglakonana apa sakersa-Ku. Ngerèha atas saka dhawuh- Ku! Préntahana supaya Yérusalèm kabangun menèh lan pondhasiné Pedalemané Allah dipasang!'" 45 1 Gusti Allah wis milih Korèsy dadi raja! Diangkat supaya nelukaké para bangsa; diutus nglèngsèr raja-raja saka dhamparé. Pangéran bakal mbikak gapura-gapurané negara kanggo Korèsy. Pangandikané Allah marang Korèsy, 2 "Aku sing bakal nyawisaké dalanmu, ngrata gunung-gunung lan punthuk- punthuk. Aku bakal ngremuk lawang- lawang prunggu lan tembaga, sarta mutung ruji-rujiné wesi. 3 Kowé bakal Dakparingi raja-brana sing diumpetaké ana ing panggonan sing peteng lan singid. Nganti kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran, Allahé Israèl sing nimbali kowé nganggo nyebut jenengmu. 155
YESAYA 45.4-9 4 Kowé Daktimbali supaya mbiyantu abdi-Ku Israèl, umat pilihan-Ku. Kowé Dakparingi kaurmatan gedhé, senajan kowé ora tepung karo Aku. 5 Aku iki Allah, mung piyambakan. Kowé bakal Dakparingi pangwasa sing kokbutuhaké, senajan kowé ora wanuh karo Aku. 6 Penggawéku sing mengkono mau supaya wong kabèh saka Wétan tekan Kulon padha ngerti, yèn ora ana Allah kejaba Aku. 7 Aku iki Allah, mung piyambakan, Aku sing nitahaké pepadhang lan nitahaké pepeteng. Aku sing gawé katentreman sarta maringi paukuman. Aku Allah sing nitahaké kuwi mau kabèh. 8 Aku bakal nekakaké kemenangan saka langit kaya udan; bumi bakal nampani lan nuwuhaké kamardikan lan keadilan. Aku, Pangéran, sing ndadèkaké lelakon kuwi mau kabèh." 9 Apa grabah kena madoni kundhi sing gawé; grabah rak mung wingka, kaya bala pecah liya-liyané? Apa lemah lempung kena takon karo sing gawé bab pegawéan sing ditandangi? Apa grabah nggrundel yèn sing gawé ora trampil? 156
YESAYA 45.10-14 10 Apa ana wong sing wani muni karo wong tuwané, "Kénging menapa kula kadamel kados mekaten?" 11 Pangéran, Kang Mahasuci, Allahé Israèl sing yasa jaman sing bakal kelakon ngandika, "Kowé ora wenang takon bab putra-putra-Ku, utawa ngandhani Aku apa sing kudu Daklakoni! 12 Aku sing nitahaké bumi, lan nitahaké manungsa sing manggon ing kono. Srana pangwasa-Ku langit Dakpenthèng, srengéngé, rembulan lan lintang-lintang Dakprenata. 13 Aku sing ngosikaké atiné Korèsy, mula tumindak lan nglakoni kersa-Ku, mrenata apa sing ora bener. Aku bakal ngrata dalan sing arep diambah, Korèsy bakal mbangun kutha-Ku, Yérusalèm, lan ngluwari umat-Ku sing dikunjara. Ora ana wong sing ngopahi utawa mbeseli supaya nindakaké kuwi mau kabèh." Allah Kang Mahakwasa sing ngandika. 14 Pangandikané Allah marang Israèl, "Bandhané Mesir lan Sudan bakal dadi duwèkmu, wong Séba sing pawakané gedhé-dhuwur bakal dadi baturmu; bakal dadi bebandan sing mlaku ing mburimu, bakal sujud ing ngarepmu 157
YESAYA 45.15-20 karo muni, 'Allah nunggil kaliyan panjenengan, kejawi Allah menika mboten wonten sanèsipun. 15 Allahé Israèl sing ngluwari umaté, yakuwi Allah sing digawé wadi. 16 Sakèhé wong sing gawé recaning brahala bakal kisinan, wong mau kabèh bakal dadi nistha. 17 Nanging Israèl bakal kaluwaran déning Pangéran, lan kemenangané bakal langgeng; umat kuwi bakal ora kwirangan.'" 18 Pangéran sing nitahaké sakèhé langit, Panjenengané piyambak sing jumeneng Allah, sing yasa lan nitahaké bumi didamel kuwat lan langgeng. ora dadi panggonan sing suwung, nanging dienggoni manungsa. Panjenengané sing ngandika, "Aku iki Allah, ora ana Allah liyané. 19 Aku ora tau ngandika nganggo aling- aling utawa nutup-nutupi kersa-Ku. Israèl ora tau Dakdhawuhi nggolèki Aku ana ing panggonan sing sepi. Aku iki Pangéran, lan ngandikané blak-blakan. Aku nedahaké prekara sing bener." 20 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Hé sakèhé umat Israèl, sing padha 158
YESAYA 45.21-24 oncat saka Babil, padha nglumpuka lan sowana mréné. Padha ngladèkna prekaramu ing pengadilan-Ku! Hé wong-wong sing padha ngendelaké reca-recané saka kayu, lan padha ndedonga marang allah sing ora bisa mitulungi, wong-wong sing padha ora ngerti apa-apa! 21 Padha majua lan ngladèkna prekaramu ing pengadilan; wong sing padha didakwa karebèn padha rembugan bebarengan. Sapa sing dhèk biyèn memeca bab sing bakal kelakon? Apa dudu Aku, Pangéran, Allah sing nylametaké manungsa? Ora ana allah liya, kejaba Aku." 22 Padha balia, sowana Aku supaya padha slamet, hé sakèhé umat sing ana ing bumi! Ora ana allah kejaba Aku. 23 Janji-Ku iki temenan, lan ora bakal dibatalaké. Aku sumpah demi asma-Ku piyambak, lan Aku wis ngandika sing satemené, pangandika sing ora bakal dibatalaké. Saben wong bakal marek sujud jèngkèng ing ngarsa-Ku lan janji setya marang Aku. 24 Wong-wong mau bakal kandha yèn kaluhuran lan kekuwatan kuwi asalé 159
YESAYA 45.25-46.6 saka Aku; lan sapa sing sengit karo Aku bakal kwirangan. 25 Aku, Pangéran, bakal ngluwari sakèhé turuné Yakub, lan wong-wong mau ngabekti marang Aku. 46 1 Para déwané Babil wis tamat riwayaté! Bèl lan Nébo biyèn disembah-sembah, nanging saiki digawa kuldi, dadi momotané kéwan sing sayah. 2 Déwa-déwa kuwi ora bisa nylametaké awaké dhéwé; padha ditawan lan diboyong saka panggonané. Saiki riwayaté déwa-déwa ing Babil wis tamat. 3 "Hé turuné Yakub, lan umat-Ku liyané sing isih kari, padha ngrungokna marang Aku. Enggon-Ku ngrumati kowé kuwi wiwit kowé lair. 4 Kowé Dakgéndhong wiwit isih bayi, mangka tekan umurmu wis tuwa lan kowé wis uwanen, Aku ora owah-gingsir. Aku sing nitahaké lan ngopèni kowé; iya Aku sing bakal ngluwari lan mitulungi kowé. 5 'Aku arep kokpadhakaké karo sapa?' mengkono pangandikané Allah, 'Apa ana wong liya sing kaya Aku?' 6 Wong padha mbukak kanthongé dhuwit lan ngetokaké emas; banjur 160
YESAYA 46.7-11 nimbang slaka nganggo timbangan. Banjur ngopahi tukang emas dikon gawé recaning déwané. Nuli padha nyembah sujud jèngkèng marang reca mau! 7 Recané diangkat ing pundhaké, digawa lunga; didegaké ing papan sing wis dicawisaké, mula bisa ngadeg, nanging ora bisa lunga saka kono. Yèn ana wong sembahyang ing ngarepé, reca mau ora bisa mangsuli, lan ora bisa awèh pitulungan samasa ana reribed. 8 Hé wong dosa, padha titènana, apa sing Daktindakaké. 9 Padha ngélingana lelakon sing kepungkur; padha ngakonana yèn Aku dhéwé sing jumeneng Allah lan ora ana sing madhani. 10 Wiwit-wiwitan mula Aku awèh weruh kepriyé bakal wekasané; wiwit jaman kuna Aku wis medharaké apa sing bakal kelakon. Aku ngandika yèn apa sing Dakkersakaké bakal kelakon lan Aku nindakaké manut kersa-Ku. 11 Aku nimbali wong saka Wétan; timbalan-Ku bakal nyamber kaya manuk garudha lan Aku bakal nindakaké rancangan-Ku. Aku wis ngandika, lan 161
YESAYA 46.12-47.3 kuwi mesthi kelakon. Aku wis ngrancang mengkono lan iku bakal Dakwujudaké. 12 Hé umat sing wangkal atiné, padha ngrungokna pangandika-Ku. Kowé padha ngira yèn kemenangan tekané isih suwé. 13 Nanging ora suwé menèh Aku bakal nekakaké dina kemenangan mau: dinané wis saya cedhak. Kemenangan-Ku bakal énggal teka. Yérusalèm bakal Dakslametaké, lan ana ing kana Aku bakal ngganjar kaluhuran marang Israèl." 47 1 Pangéran ngandika mengkéné, "Babil, medhuna saka palungguhanmu, lan ndhéproka ana ing lemah. Biyèn kowé kaya prawan, nanging saiki kowé wis ora nengsemaké menèh! Saiki kowé dadi batur-tukon! 2 Nyandhaka penggilingan lan nggilinga glepung! Krudhungmu copoten! Sandhanganmu sing apik uculana! Cincinga lan nyabranga ing kali! 3 Karebèn wong-wong weruh wewadimu; lan weruh enggonmu diasoraké lan kwirangan. Aku mesthi bakal males lan ora ana wong sing bisa ngalang-alangi Aku." 162
YESAYA 47.4-9 4 Pangéran, Allahé Israèl wis ngluwari kita, asmané kasebut Allah Kang Mahasuci. 5 Pangandikané Pangéran marang Babil, "Lungguha sing anteng ana ing petengan. Kowé wis ora bakal disebut: 'Ratuning bangsa-bangsa!' 6 Nalika Aku duka, umat-Ku ora Daklayani kaya kagungan-Ku; nanging Dakdadèkaké tawananmu. Caramu ora nganggo welas-asih, malah wong sing tuwa koktangani kanthi kasar. 7 Saka pangiramu kowé arep dadi ratu terus, lan ora tau kokgagas utawa koknyana yèn kuwi kabèh bakal ana wekasané. 8 Saiki rungokna, hé wong sing nengenaké kesenengan, sing rumangsa wis aman lan tentrem. Kowé duwé penganggep yèn kaluhuranmu padha kaya Allah, lan ora ana wong liya sing kaya kowé. Kowé duwé pangira yèn ora bakal dadi randha, lan ora bakal ngrasakaké kélangan anak-anakmu. 9 Nanging sajroning sedina kowé bakal ngalami karo-karoné, kélangan bojo lan kélangan anak, senajan kowé migunakaké kasektènmu sihir sakatogé. 163
YESAYA 47.10-14 164 10 Sajroné nglakoni piala, kowé precaya marang awakmu dhéwé; kowé ngira ora ana wong sing weruh kowé. Kowé wis disasaraké déning kawicaksanan lan kapinteranmu dhéwé. Pangunandikamu, 'Aku iki Allah, ora ana sing madhani aku.' 11 Kowé bakal ketekan kasangsaran, lan ilmu sihirmu bakal ora bisa ngalang- alangi. Kowé bakal ketekan karusakan, sing ora tau koknyana-nyana! 12 Kowé ngantepana japa-mantramu lan tenung-tenungmu, sing wis koklakoni wiwit cilik mula. Sokur yèn mengko ana gawéné kanggo kowé; sapa ngerti bisa kokenggo medèn-medèni mungsuhmu. 13 Senajan olèh pamrayoga akèh, éwasemono kaananmu tetep apes. Juru nujummu konen mbiyantu kowé, kuwi lo wong-wong sing padha ngerti dayané lintang-lintang; sing padha nggambar pérangan-péranganing langit ana ing péta, sarta ngramal apa sing bakal kokalami saben sasiné. 14 Wong Babil kuwi kaya damèn satekem, sing bakal ludhes kobong ing geni! Ora bisa oncat saka panasé, sebab urubé gedhé banget, ora kaya geni sing dienggo bedhiyang.
YESAYA 47.15-48.5 165 15 Kuwi sing kena diramalaké tumraping awakmu déning para nujum, sing kokjaluki rembug sajegé uripmu. Wong kuwi lunga manut karepé dhéwé, lan kowé bakal ditinggal, ora ana wong sing kari mitulungi kowé." 48 1 "Rungokna, hé Isra'el, turuné Yéhuda. Kowé padha sumpah demi asmané Pangéran lan ngaku ngabekti marang Allahé Isra'el, nanging kandhamu kuwi ora nyata. 2 Éwasemono kowé bisa umuk y'en kowé kuwi wargané kutha suci, lan uripmu suméndhé marang Allahé Isra'el, sing asmané kasebut Allah Kang Mahasuci." 3 Gusti Allah ngandika marang Isra'el mengkéné, "Dh'ek jaman kuna Aku wis medharaké apa sing bakal kelakon; lan kuwi Daktindakaké kalawan dadakan. 4 Aku pirsa y'en atimu wangkal, atos kaya watu. 5 Dadi wiwit biy'en Aku wis aw'eh weruh apa sing bakal kelakon ing tembé mburiné, kanggo nyegah penganggep, y'en kuwi kab'eh sing njalari brahala-brahala lan recamu ukir-ukiran.
YESAYA 48.6-11 6 Apa sing biy'en Dakngandikakaké saiki wis kelakon; kowé kudu ngakoni y'en pameca-Ku mau bener. Saiki kowé arep Daktedahi prekara-prekara sing bakal kelakon, kedadéan-kedadéan sing durung tau Dakngandikakaké. 7 Prekara-prekara mau lagi kelakon saiki, dh'ek biy'en durung tau ana. Saupama wis tau klakon, kowé mesthi bakal muni y'en bab kuwi kowé wis ngerti. 8 Aku pirsa y'en kowé ora kena diprecaya lan selawasé nglawan. Kuwi sebabé kowé ora tau krungu bab iki, lan ora ana wong sing tau crita marang kowé. 9 Supaya asma-Ku diluhuraké déning para umat, Aku nyandhet duka-Ku; supaya kowé aja nganti Daktumpes. 10 Kowé Dakuji srana genining kasangsaran, kaya slaka sing diluluh ing geni, lan ketitik y'en kowé kuwi ora ana ajiné. 11 Pendamel-Ku mau krana asma-Ku piyambak. Aku ora marengaké asma-Ku dinajisaké, lan kaurmatan-Ku ora Dakparingaké marang sapa waé." 166
YESAYA 48.12-17 12 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Padha ngrungokna h'e Isra'el, umat sing Daktimbali! Aku iki Allah, sing wiwitan lan sing pungkasan, mung piyambakan! 13 Dhasaring bumi kuwi yasaning asta- Ku, semono uga Aku sing menth'eng langit ana ing sandhuwuré. Samasa bumi lan langit Daktimbali, sanalika banjur padha sowan ana ing ngarsa-Ku. 14 Kowé padha nglumpuka kab'eh, lan padha ngrungokna! Ing antarané para déwa ora ana sing bisa ngramalaké y'en wong sing Dakpilih kuwi bakal nyerang Babil; wong mau bakal nglakoni apa sing dadi kersa-Ku. 15 Aku sing ndhawuhi lan sing nimbali; Aku sing nekakaké lan paring kemenangan marang wong mau. 16 Padha nyedhaka Aku lan rungokna pangandika-Ku. Wiwit-wiwitan mula Aku ngandika blak-blakan, lan tembung-Ku selawasé nyata." Mangka saiki aku diutus déning Pangéran Allah lan Rohé, ya Allah sing nebus kowé. 17 Pangéran Allahé Isra'el Kang Mahasuci, sing ngluwari kowé ngandika mengkéné, "Aku iki Pangéran Allahmu, sing mulang marang kowé supaya kowé 167
YESAYA 48.18-49.1 dadia becik, lan nuntuna lakumu ing dalan sing kudu kokambah. 18 Kowé padha ngéstokaké dhawuh-Ku, kowé bakal tansah binerkahan, kaya ilining kali sing ora tau asat! Kowé bakal tansah kaparingan kemenangan, kaya ombaké segara ol'ehé ora l'er'en-l'er'en ngerobi gisik. 19 Turunmu bakal ak'eh banget, kaya wedhiné segara lan Aku nemtokaké y'en turunmu ora bakal cures." 20 Padha metua saka Babil, kowé wis merdika! Padha wartakna kanthi bungah, critakna ing saenggon-enggon, "Pangéran wis ngluwari Isra'el, abdiné!" 21 Umaté dituntun metu panggonan sing panas lan ara-ara samun sing cengkar, éwasemono ora padha kasatan. Panjenengané paring banyu saka karang; karangé digawé bengkah lan banyuné mili saka kono. 22 "Wong dosa padha ora tau nemu katentreman," mengkono pangandikané Allah. 49 1 Hé sakèhé bangsa-bangsa sing adoh! Padha rungokna dhawuh- Ku. Allah nimbali aku dadi abdiné wiwit aku isih ana ing guwa-garbané ibuku. 168
YESAYA 49.2-6 2 Tembungku didamel landhep kaya pedhang, astané Allah piyambak ngayomi aku. Aku didamel kaya panah sing ampuh lan tansah cemawis. 3 Pangandikané marang aku, "Israèl, kowé kuwi abdi-Ku; merga saka kowé asma-Ku bakal kaluhuraké déning wong akèh." 4 Aku munjuk mengkéné, "Kawula nyambut-damel, nanging mboten wonten asilipun; kawula ngetog karosan, nanging tanpa damel." Éwasemono aku njagakaké Pangéran sing bakal mbélani prekaraku; Panjenengané bakal paring asiling kangèlanku. 5 Aku ditimbali déning Pangéran dadi abdiné, sadurungé aku lair, didhawuhi ngulihaké lan nglumpukaké Israèl, umaté sing sumebar. Aku kajèn ana ing ngarsané Allah, lan Panjenengané dadi etuking karosanku. 6 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, "Kowé bakal Dakparingi kuwajiban sing luwih luhur. Ora mung mbangun bangsa Israèl sing isih urip waé, nanging kowé iya bakal Dakdadèkaké oboré bangsa-bangsa, 169
YESAYA 49.7-9 supaya salumahé bumi bakal nampa karahayon." 7 Panebusé Israèl, Allah Kang Mahasuci ngandika marang abdiné sing disepèlèkaké banget lan digethingi déning para bangsa, dianggep wong pidak-pedarakan.o "Raja-raja sing nyawang penggawému, banjur bakal padha ngadeg ngurmati; para penggedhé bakal padha sujud ngurmati kowé." Kelakoné kuwi kabèh ora liya merga Allah piyambak sing milih abdiné; Allahé Israèl Kang Mahasuci netepi prasetyané. 8 Pangandikané Allah marang umaté mengkéné, "Yèn wis tekan dinané enggon-Ku ngluwari kowé, Aku bakal ngetingalaké sih-kadarman-Ku marang kowé lan njurungi pesambatmu. Kowé bakal Dakreksa lan Dakayomi, lan lantaran kowé Aku bakal gawé prejanjian karo umat kabèh. Aku bakal ngulihaké kowé menyang tanahmu, sing saiki bera ora digarap." 9 Para wong tawanan bakal Dakngandikani, "Padha metua!" Lan wong-wong sing ana ing petengan, "Padha metua menyang padhangan!" opidak-pedarakan: asor. 170
YESAYA 49.10-15 Senajan ing gunung sing gundhul, padha ora kekurangan, merga ing salakuné tansah disedhiyani pangan. 10 Bakal padha ora keluwèn lan kasatan ing selawasé. Panasing srengéngé lan segara wedhi bakal ora gawé cilakané. Merga bakal padha direksa déning Panjenengané sing welas asih, sing bakal nuntun marani etuké banyu. 11 "Aku bakal yasa dalan gedhé nrabas gunung-gunung lan ngrata dalan-dalan sing bakal diambah déning umat-Ku. 12 Umat-Ku bakal teka saka panggonan sing adoh-adoh, saka Lor lan saka Kulon, sarta saka Aswan ing Kidul." 13 Hé langit lan bumi, padha surak- suraka! Gunung-gunung padha bungah-bungah lan memujia! Pangéran bakal nglipur umaté, Panjenengané bakal maringi piwelas marang umaté sing nandhang kasangsaran. 14 Nanging umat sing manggon ing Yérusalèm padha kandha mengkéné, "Aku wis padha ditilar déning Allah! Allah wis kesupèn karo kita." 15 Mulané Pangéran nuli paring wangsulan, "Apa ibu bisa lali karo bayiné lan ora nresnani anak sing dilairaké? 171
YESAYA 49.16-20 Senajan ibu téga karo anaké, nanging Aku ora bakal téga karo kowé. 16 Yérusalèm, Aku bakal ora lali karo kowé! Jenengmu Daktulis ana ing èpèk-èpèking tangan-Ku. 17 Wong sing arep mbangun kowé bakal énggal padha teka, lan sing arep ngrusak kowé, bakal padha lunga. 18 Delengen kedadéan-kedadéan sing ana ing kiwa-tengenmu! Wong-wongmu wis padha nglumpuk, arep padha mulih! Demi Aku, Allah kang gesang, temenan atimu bakal mongkog nyawang wong-wongmu. Kaya pengantèn wadon sing mongkog atiné nyawang rerenggané emas lan inten. 19 Tanahmu sing biyèn rupa gempuran lan sepi nyenyet, saiki bakal ora nyukupi kanggo manggon wong-wong sing padha teka ing kono. Wong-wong sing biyèn ngrusak tanahmu bakal kabuwang saka kono. 20 Wong-wong sing lair ing pambuwangan bakal padha kandha karo kowé mengkéné, 'Panggonan iki sesak temen, kita butuh panggonan sing luwih ombèr!' 172
YESAYA 49.21-25 21 Kowé mbatin mengkéné, 'Sapa sing anaké semono akèhé kanggo aku? Mangka anakku wis padha mati, lan aku wis ora bisa duwé anak menèh. Aku dadi wong bandhangan lan nglambrang mrana-mréné, sapa ta sing nggedhèkaké bocah-bocah kuwi? Aku rak wis ijèn, saka endi tekané bocah-bocah mau?'" 22 Pangandikané Allah Kang Mahakwasa mengkéné, "Aku bakal paring pretandha marang para bangsa, lan bakal padha ngeteraké mulih anakmu. Anak- anakmu lanang bakal digéndhong, lan anak-anakmu wadon padha dipanggul. 23 Para raja bakal ngrengkuh kowé kaya putrané, para pramèswari bakal padha nggéndhong anakmu, bakal padha sujud sungkem ing ngarepmu, lan kanthi andhap-asor padha ngurmati kowé. Mula kowé bakal padha ngerti yèn Aku iki Pangéran; semono uga sakèhé wong sing njagakaké pitulungan-Ku bakal ora kwirangan." 24 Wong apa bisa ngrebut barang sing dirayah tentara? Sapa sing bisa ngluwari tawanané wong sing kwasa? 25 Éwasemono Pangéran ngandika, "Mangka iya kaya mengkono kang bakal 173
YESAYA 49.26-50.2 174 kelakon. Rayahané mungsuh bakal karebut menèh lan tawanané wong kwasa bakal diluwari. Aku bakal nglawan wong sing nglawan kowé, lan bakal ngluwari anak-anakmu. 26 Wong-wong sing nganiaya kowé bakal patèn-patènan dhéwé, lan saka nepsuné bakal padha ngamuk gawé pepati. Saben bangsa banjur bakal weruh yèn Aku iki Allah, sing mitulungi lan sing ngluwari kowé. Bakal padha ngerti yèn Aku iki Allahé Israèl Kang Mahakwasa." 50 1 Pangéran ngandika mengkéné, "Apa kokkira Aku nundhung kowé kaya carané wong lanang nundhung bojoné? Yèn ta mengkono, endi layangé pegat? Apa kokkira kowé Dakedol ana ing pembuwangan, kaya wong sing ngedol anaké dadi batur-tukon? Ora, enggonmu kabuwang kuwi merga saka dosa- dosamu; kowé katundhung merga saka enggonmu nerak dhawuh-dhawuh-Ku. 2 Yagéné umat-Ku ora mreduli nalika arep Dakluwari? Yagéné ora mangsuli nalika Daktimbali? Apa Aku dianggep ora kwasa mitulungi? Aku bisa ngasataké segara lan kali-kali bisa Dakwalik dadi
YESAYA 50.3-8 segara wedhi srana dhawuh-Ku, nganti iwak-iwak sing ana ing kono padha mati kasatan banyu. 3 Langit bisa Daksandhangi ireng, kaya wong sing lagi kepatèn." 4 Pangéran Kang Mahakwasa wis ndhawuhaké marang Aku prekara sing kudu Dakwartakaké, supaya Aku bisa nguwataké atiné wong sing lesu. Saben ésuk Aku didhawuhi ngrungokaké karo bungah apa sing bakal diwedharaké marang Aku. 5 Aku diparingi pangertèn; lan Panjenengané ora Daktampik utawa Daksingkur. 6 Geger-Ku Dakulungaké marang wong sing nggebugi Aku, lan wong sing ngina Aku ora Dakkon meneng. Jénggot-Ku Dakulungaké wong sing njabuti lan rai-Ku Dakulungaké wong sing ngidoni. 7 Pamoyoké wong-wong mau ora gawé laraning ati-Ku, merga Aku dikuwataké déning Allah. Ati-Ku tatag, mula kuwat nadhahi sapenggawéné wong-wong mau. Aku ngerti yèn Aku bakal ora kwirangan. 8 Awit Allah celak karo Aku, lan Panjenengané bakal mbuktèkaké yèn 175
YESAYA 50.9-51.1 Aku ora salah. Sapa sing wani nggugat marang Aku? Ayo padha lapuran ana ing pengadilan! Karebèn wong kuwi ngajokaké pandakwané! 9 Allah Kang Mahakwasa piyambak sing mbélani Aku, mula sapa sing bakal mbuktèkaké panerak-Ku? Wong sing padha nggugat Aku bakal sirna kabèh; bakal padha musna kaya sandhangan sing dipangan renget. 10 Sapa kancamu sing ngabekti marang Allah lan mbangun-turut marang pangandikané Abdiné, samasa ngambah dalan sing peteng dhedhet pisan, precayaa marang Allah lan suméndhéa marang Panjenengané. 11 Sapa sedulurmu sing ngrancang gawé piala marang liyan bakal katumpes déning rancangané dhéwé. Allah piyambak sing bakal ndadèkaké kuwi mau kelakon, mula bakal nandhang sangsara. 51 1 Pangéran ngandika mengkéné, "Padha ngrungokna Aku, hé sakèhé wong sing kepéngin slamet, sing padha marek marang Aku nyuwun pitulungan. Padha nyawanga gunung 176
YESAYA 51.2-5 karang asalmu katatah, lan luwangan asalmu kadhudhuk. 2 Nyawanga marang Abraham leluhurmu, lan marang Sarah sing nurunaké kowé. Abraham kuwi Daktimbali nalika durung duwé anak, lan nuli Dakberkahi, Dakparingi anak-turun akèh. 3 Aku bakal paring kawelasan marang Yérusalèm, marang sakèhé wong sing manggon ana ing kana. Senajan tanahé kuwi kaya ara-ara samun, nanging bakal Dakdadèkaké petamanan, kaya petamanan ing Èden. Ing kana bakal ana kabungahan apa déné kidung lan puji sokur konjuk marang Aku. 4 Hé umat-Ku, rungokna pangandika- Ku, Aku bakal paring piwulang marang para bangsa, dhawuh-Ku bakal dadi pepadhangé. 5 Aku bakal énggal rawuh lan ngentas wong-wong mau, sedhéla engkas Aku bakal ngetingalaké kaluhuran-Ku. Aku dhéwé bakal ngerèh para bangsa. Bangsa-bangsa adoh wis ngentèni rawuh-Ku padha nganti-anti Aku supaya padha Dakslametaké. 177
YESAYA 51.6-10 6 Tumengaa marang langit; lan nyawanga bumi! Sakèhé langit bakal musna kaya kukus; bumi bakal luwas kaya jarit, lan wong isiné bumi bakal padha mati kaya lemut. Nanging pangluwaran peparing-Ku bakal langgeng selawasé, kemenangan-Ku ora bakal batal. 7 Rungokna dhawuh-Ku, hé wong sing kulina nglakoni bebeneran, rungokna swara-Ku, sing atiné nampa dhawuh-Ku. Aja wedi menawa dicacad ing wong, lan aja kagèt menawa diala-ala. 8 Kabèh kuwi bakal sirna kaya sandhangan sing dipangan renget! Nanging karahayon peparing-Ku tanpa wekasan, lan pangluwaranku lestari, turun-temurun. 9 Dhuh Allah, mugi kersa jumeneng lan mitulungi kawula! Kersaa ngagem pangwasa Paduka lan paring pitulungan. Kados rumiyin, ing jamanipun para leluhur. Menapa sanès Paduka ingkang nugel-nugel Rahab, naga seganten menika? 10 Menapa sanès Paduka ingkang ngasataken seganten, ngantos dados 178
YESAYA 51.11-15 mergi ingkang kénging kaambah, déning para tiyang ingkang Paduka pitulungi? 11 Tiyang ingkang Paduka wilujengaken menika badhé dumugi ing Yérusalèm kanthi bingah, kalayan memuji lan surak-surak. Polatanipun bingar karana nampi kabingahan langgeng, badhé luwar selaminipun saking kasisahan lan kaprihatosan." 12 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Aku sing paring kekuwatan marang kowé. Yagéné kokwedi karo manungsa sing bakal mati? Manungsa rak presasat suket garing? 13 Apa kowé lali karo Pangéran sing nitahaké kowé, sing menthèng langit lan masang pondhasiné bumi? Yagéné kowé sedina muput gemeter wedi karo wong sing ngigit-igit arep nganiaya lan arep numpes kowé? Pangancamé bakal ora nggepok awakmu. 14 Sakèhé wong sing dikunjara bakal énggal diluwari, bakal padha kaparingan umur dawa, lan dicukupi kabutuhan pangané. 15 Aku iki Pangéran Allahmu; sing nguber segara nganti ombaké gemuruh. Asma-Ku Allah Kang Mahakwasa! 179
YESAYA 51.16-21 180 16 Aku sing menthèng langit lan masang pondhasiné bumi; Aku ngandika marang Yérusalèm, 'Kowé kuwi umat-Ku! Kowé Dakparingi piwulang-Ku lan Dakayomi nganggo asta-Ku.'" 17 Hé Yérusalèm, tangia! Gumrégaha lan ngadega! Kowé wis ngombé tuwung paukumané Allah; wis kokombé nganti entèk, lan kuwi njalari lakumu sempoyongan. 18 Mangka ora ana wong sing nuntun kowé, ora ana ing antaramu sing nyandhak tanganmu lan nggandhèng kowé. 19 Kowé wis nampani kasusahan tumpuk-undhung; tanahmu rusak merga déning perang, lan wong-wong padha mati kaliren, mangka ora ana sing nglipur kowé. 20 Ing saben pojoké lurung wong- wongmu padha klenger merga awaké wis lemes banget; kaya kidang sing klebu ing jaringé wong mbebedhag, mengkono enggoné padha ngrasakaké panasing paukumané Pangéran. 21 Hé wong Yérusalèm sing nandhang kesrakat, kowé sing padha mlaku sempoyongan kaya wong mendem.
YESAYA 51.22-52.3 22 Pangéran Allahmu ngayomi kowé lan ngandika, "Tuwung kasangsaran kuwi saiki Daksingkiraké, tuwung sing Dakparingaké marang kowé merga saka duka-Ku. Tuwung kuwi wis ora susah kokombé, tuwung kuwi isi anggur sing marakaké kowé mendem. 23 Tuwung mau bakal Dakparingaké wong sing nganiaya marang kowé, merga njalari kowé padha glimpangan ana ing dalan-dalan, lan diidak-idak kaya larahan." 52 1 Yérusalèm tangia, tangia! Dadia kuwat lan sentosa menèh, kaya nganggo sandhanganmu sing bregas. Wong kapir bakal ora mlebu ing gapuramu menèh. 2 Hé Yérusalèm, madega dadi negara merdika! Kebutna lebumu lan lungguha ing palenggahanmu! Uculna blengguné tanganmu, hé wong sing padha dikunjara ana ing Sion. 3 Pangandikané Allah marang umaté mengkéné, "Nalika kowé dadi batur- tukon, kowé ora diedol; semono uga bareng saiki kowé merdika, kowé ora dituku. 181
YESAYA 52.4-10 4 Nalika kowé lunga menyang tanah Mesir lan dadi wong neneka, kuwi metu saka karepmu dhéwé; kowé banjur ditawan lan digawa lunga déning wong Asyur; wong mau ora mbayar apa-apa kanggo nuku kowé. 5 Mengkono sing saiki kelakon ing Babil. Kowé ditawan, ora dituku déning Babil. Sing ngerèh kowé padha umuk lan ngala-ala marang Aku. 6 Bakal tekan wektuné kowé padha ngerti yèn Aku iki Allah lan medharaké prekara iki marang kowé." 7 Iba olèhé nyenengaké tekané wong sing nggawa pawarta katentreman sing mbungahaké. Tekané wong mau nasak gunung-gunung. Kandhané, "Allahmu jumeneng raja!" 8 Wong sing padha jaga ing kutha banjur padha surak-surak saka bungahé! Padha ndeleng saka cedhakan yèn Allah kondur menyang Sion! 9 Hé Yérusalèm, kutha sing wis dadi gempuran. Giyak-giyaka merga saka bungah! Sebab Pangéran bakal mitulungi kowé lan nglipur marang umaté. 10 Allah bakal ngagem pangwasané kang suci; kanggo nylametaké umaté, 182
YESAYA 52.11-53.1 lan para bangsa bakal padha weruh kabèh. 11 Metua saka Babil, hé sakèhé wong sing padha mikul praboté Pedalemané Allah! Aja ndemèk barang sing najis; jaganen kasucènmu lan mangkata! 12 Saiki kowé ora prelu kesusu budhal; lan kowé ora prelu ngarah supaya bisa uwal saka mungsuhmu. Pangéran Allahmu bakal ngirid lakumu lan ngampingi kowé ing ngarep lan ing mburimu. 13 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Abdi-Ku bakal ngrampungaké kuwajibané kanthi sampurna; mulané bakal nampa kaurmatan gedhé! 14 Wong sing nyawang padha kagèt banget; saking rusaking rupané nganti ora mèmper manungsa. 15 Nanging saiki bangsa-bangsa bakal padha gumun, lan raja-raja bakal padha dheleg-dheleg kamitenggengen nyawang marang Panjenengané. Bakal padha ngerti lan ngerti prekara sing durung tau disipati." 53 1 Wangsulané umaté Allah, "Sapa sing ngandel karo kabar sing kita 183
YESAYA 53.2-6 rungu, lan sapa sing ngerti yèn kuwi kabèh pakaryané Allah? 2 Wis dadi kersané Allah yèn Abdiné thukul kaya solor sing tuwuh ana ing lemah garing. Ora kagungan drajat utawa pangkat sing pinunjul, utawa rupa sing nengsemaké ati kita. Pasemoné sethithik waé ora ana sing marakaké kita kesengsem marang Panjenengané. 3 Panjenengané kita singkang-singkang lan kita tampik; enggoné dipilara ora lèrèn-lèrèn lan kasangsarané ora entèk-entèk. Ora ana wong sing tegel ndelengaké, mula kita sepèlèkaké lan ora kita ajèni. 4 Mangka sejatiné kasangsaran sing disandhang mau kasangsaran kita, lan pilara sing dirasakaké kuwi kanggo kita, nanging kita ngarani Panjenengané kena walaté Gusti Allah. 5 Satemené enggoné ditatoni kuwi merga saka dosa kita, lan merga saka piala kita Panjenengané digebagi. Paukuman sing disandhang ing sarirané kuwi sing nekakaké keslametan kita, lan bilur-biluré kuwi sing marasaké kita. 6 Kita kabèh iki kaya wedhus sing ketriwal, saben wong lakuné nuruti 184
YESAYA 53.7-11 karepé dhéwé. Nanging paukuman sing sejatiné kanggo kita kuwi ditempahaké déning Allah marang Panjenengané. 7 Panjenengané dipilara, éwasemono dibetahaké tanpa nglawan, tanpa ngresula. Kaya wedhus sing arep disembelèh, mengkono enggoné kèndel ora ngandika sakecap-kecapa. 8 Panjenengané dicepeng, kaukum lan disédani, mangka ora ana sing mreduli marang nasibé. Panjenengané disédani merga saka dosaning umaté. 9 Sédané pinesthi awor karo wong ala, nanging layoné disarèkaké ing kuburané wong sugih, merga ora tau nindakaké piala, lan ora tau goroh." 10 Pangandikané Pangéran, "Enggoné nandhang sangsara kuwi saka kersané Allah; sédané kuwi minangka kurban kanggo nebus dosa, supaya wong dosa olèh pangapura. Srana mengkono bakal ningali anak-turuné, merga kaparingan panjang yuswa, lan merga saka Panjenengané kersané Pangéran kelampahan. 11 Sawusé nandhang sangsara, Panjenengané bakal ngalami kabungahan; Panjenengané bakal 185
YESAYA 53.12-54.4 pirsa yèn kasangsarané mau ora tanpa guna. Abdi-Ku sing setya kuwi Dakkasihi, Panjenengané bakal nanggung paukumané wong akèh, lan merga saka Panjenengané, Aku bakal ngapura dosané wong-wong mau. 12 Mulané Panjenengané bakal Dakparingi kaurmatan lan Dakpapanaké ing antarané para wong luhur, sing nyekel pangwasa, awit wis masrahaké nyawané kanggo nebus dosané wong akèh, lan rila ngrasakaké nasibé wong ala." 54 1 Hé Yérusalèm, kowé kaya wong wadon sing gabug, nanging saiki kowé bisa surak-surak kanthi bungah. Saiki anakmu luwih akèh tinimbang wong sing ketunggon bojoné. 2 Kémahmu jembarna, taliné dawakna lan pathok-pathoké kukuhna! 3 Tapel watesé tanahmu bakal dielar ngiwa lan nengen; tanahmu sing biyèn dienggoni bangsa-bangsa liya bakal bali marang kowé kabèh. Kutha-kutha sing mauné suwung bakal kebak wong menèh. 4 Kowé aja wedi; kowé bakal ora kwirangan menèh, lan aja rumangsa 186
YESAYA 54.5-9 asor. Malah kowé bakal lali karo kwirangan sing koksandhang nalika kowé isih enom, lan lali marang enggonmu ora kajèn nalika kowé dadi randha. 5 Kang nitahaké kowé kuwi bakal jumeneng kaya gantiné bojomu. Asmané kasebut Pangéran, Allah Kang Mahakwasa. Allahé Israèl Kang Mahasuci bakal mitulungi kowé, Panjenengané kuwi Allahé wong salumahing bumi. 6 Hé Israèl, kowé kaya wong wadon kang ditinggal bojoné jaka-lara, mulané atimu semplah. Nanging kowé saiki ditimbali déning Allah kaya garwa jaka-laramu. 7 Panjenengané ngandika, "Kowé Daktinggal mung sedhéla, nanging kowé Dakpundhut menèh lan Daktresnani banget. 8 Sajroning Aku ndhawahaké paukuman kowé Daktinggal sedhéla, nanging Aku bakal ngetingalaké katresnan-Ku selawasé." Mengkono pangandikané Pangéran kang mitulungi kowé. 9 "Nalika jamané Nuh Aku janji ora bakal ngeleb bumi menèh. Saiki Aku janji yèn ora bakal duka karo kowé menèh. 187
YESAYA 54.10-16 Aku ora bakal ngancam lan ngajar kowé menèh. 10 Gunung-gunung lan punthuk-punthuk bakal ngalih saka enggoné, nanging katresnan-Ku ora bakal pisah saka kowé. Janji-Ku paring katentreman bakal Daktetepi." Mengkono pangandikané Pangéran sing ngasihi kowé. 11 Pangéran ngandika mengkéné, "Hé Yérusalèm, negara sing kebak kasangsaran lan apes, sing ora duwé wong sing bisa nglipur. Pondhasiné kuthamu bakal Dakbangun menèh nganggo watu-watu sing becik. 12 Menara-menaramu bakal Dakbangun nganggo watu akik, lan gapura- gapuramu nganggo watu sing mencorong. 13 Umat-Ku bakal Dakwulang lan Dakparingi karaharjan lan katentreman. 14 Keadilan lan kabeneran bakal gawé sentosamu. Kowé bakal kaedohaké saka panindhes lan panganiaya. 15 Sapa waé ora Dakparengaké nglawan marang kowé, lan sapa sing nglawan kowé bakal cilaka. 16 Aku sing nitahaké pandhé, sing ngububi geni lan gawé gegaman manut 188
YESAYA 54.17-55.3 kapinterané. Aku uga sing nitahaké tentara, sing ngempakaké gegaman mau kanggo matèni wong. 17 Nanging gegaman sing ditamakaké marang kowé bakal ora tedhas; lan sapa sing ndakwa kowé ana ing pengadilan bakal koktangkis. Aku bakal ngayomi para abdi-Ku sing bakal padha Dakparingi kaunggulan." Mengkono pangandikané Pangéran. 55 1 Pangandikané Pangéran, "Hé sakèhé wong sing ngelak, padha majua, ing kéné ana banyu! Mrénéa kowé sing padha ora duwé dhuwit, nggawaa gandum lan mangana! Mrénéa, njupuka anggur lan susu, kowé ora susah mbayar! 2 Yagéné kowé ngetokaké dhuwit kanggo tetuku pangan sing ora maregi? Yagéné nanjakaké opahanmu, mangka kowé tetep ngelih? Rungokna dhawuh-Ku lan nglakonana pitutur-Ku, mula kowé bakal nampa pangan sing maédahi. 3 Saiki rungokna, hé umat-Ku, lan padha mareka marang Aku; nyedhaka Aku, sarta kowé bakal urip! Aku bakal gawé prejanjian karo kowé, lan bakal 189
YESAYA 55.4-9 maringi kowé berkah sing Dakjanjèkaké marang Dawud. 4 Dawud Dakdadèkaké raja ngirid para bangsa, lan lantaran Dawud Aku nedahaké pangwasa-Ku marang bangsa-bangsa mau. 5 Kowé bakal ngundang bangsa-bangsa manca, sing biyèn ora kenal karo kowé, nanging saiki bakal padha kemrubut marani kowé, kepéngin rukun karo kowé! Aku Pangéran Allahmu, Allahé Israèl Kang Mahasuci bakal ndadèkaké kabèh mau kelakon. Kowé bakal Dakparingi kaurmatan lan kemenangan!" 6 Padha sowana Pangéran, mumpung Panjenengané kersa disowani; sesambata marang Panjenengané mumpung Panjenengané isih cedhak. 7 Wong ala ninggala kelakuané sing lawas, lan ngowahana pengangen- angené; banjur padha tobata marang Pangéran, Allah kita; Panjenengané kuwi ambek welasan lan gedhé pangapurané. 8 Pangandikané Pangéran, "Rancangan- Ku ora kaya rancanganmu, lan cara-Ku béda karo caramu. 9 Kaya dhuwuré langit enggoné ngungkuli bumi, iya semono bédané 190
YESAYA 55.10-56.1 tumindak-Ku karo penggawému, lan rancangan-Ku enggoné kinacèk karo angen-angenmu. 10 Pangandika-Ku kaya salju utawa udan sing tiba saka langit nelesi bumi, njalari tanduran padha tuwuh lan ngasilaké winih sing kena disebar lan pangan kanggo maregi weteng. 11 Mengkono uga sabda sing Dakngandikakaké, bakal nindakaké apa sing Dakrancang; lan ngleksanani sedhéngah prekara sing Dakdhawuhaké, lan sing kudu dilakoni. 12 Kowé bakal budhal saka Babil kanthi bungah, bakal diuntapaké lan didongakaké slamet tekan tapel watesé negara. Gunung-gunung lan punthuk- punthuk bakal padha memuji apa déné wit-witan bakal padha surak-surak saka bungahé. 13 Wit beros bakal padha thukul minangka gantiné eri, lan jambu keling dadi liruné kecubung. Kuwi bakal dadi pretandha langgeng, lan dadi pengéling-éling marang apa kang Daktindakaké." 56 1 Pangandikané Allah marang umaté, "Padha nglakonana 191
YESAYA 56.2-5 sarupaning prekara adhedhasar kabeneran lan keadilan, sebab sedhéla engkas Aku bakal ngluwari kowé. 2 Aku bakal mberkahi wong sing selawasé netepi, ora nglirwakaké dina Sabbat. Aku bakal mberkahi wong sing ora nindakaké piala." 3 Wong manca sing wis nunggal karo umaté Allah aja nganti padha muni, "Gusti Allah ora marengaké aku ngabekti bebarengan karo kowé." Wong kebirèn aja nganti duwé penganggep yèn merga saka enggoné ora duwé anak, ora kena dadi umaté Allah. 4 Pangandikané Gusti Allah marang wong sing kaya mengkono mau mengkéné, "Menawa kowé ngurmati asma-Ku srana netepi dina Sabbat, lan menawa kowé nglakoni pegawéan sing gawé renaning penggalih-Ku, sarta kalawan setya ngugemi janji-Ku, 5 jenengmu bakal kacathet ana ing Pedaleman-Ku lan ana ing antarané umat-Ku. Iku luwih becik ketimbang duwé anak lanang utawa wadon. Jenengmu sing bakal lestari diéling- éling, ngungkuli wong sing duwé anak-putu." 192
YESAYA 56.6-10 6 Lan Pangéran bakal ngandika mengkéné marang para wong manca sing dadi umaté, sing nresnani lan ngladosi Panjenengané, sarta sing netepi Sabbaté, karomenèh setya karo prejanjiné, 7 "Kowé bakal Dakirid menyang Sion, gunung-Ku sing suci, lan Dakparingi kabungahan ana ing Pedaleman- Ku. Kurban obongan lan kurban sembelèhanmu bakal padha ketrima ana ing mesbèh-Ku. Pedaleman-Ku bakal kasebut omah pamujan kanggo para umat kabèh." 8 Pangandikané Allah Kang Mahakwasa sing ngirid umaté Israèl bali saka pembuwangan, "Aku wis janji bakal nambahi wong akèh menèh marang umat Israèl sing wis diklumpukaké." 9 Pangéran ngandika marang bangsa- bangsa manca supaya padha teka kaya kéwan alasan, lan mangsa umaté Allah. 10 Dhawuhé, "Para pengarep sing kuduné ngélingaké umat-Ku padha picak! Padha ora ngerti apa-apa. Padha kaya asu jaga sing ora njegog, mung padha turu lan ngimpi. Pancèn padha seneng turu! 193
YESAYA 56.11-57.6 11 Padha kaya asu nggragas sing ora wareg-wareg. Wong kaya mengkono kokdadi pangon. Padha ora nitèni. Saben wong tumindak sasenengé dhéwé lan mburu énaké dhéwé-dhéwé. 12 Ujaré mengkéné, 'Ayo padha ngombé anggur sakatogé! Sésuk ya mengkéné menèh, malah ngluwihi dina iki.'" 57 1 Wong mursid tiwas, mangka ora ana sing ngaruhaké utawa mreduli. Nanging yèn wis mati, wong mau ora ngalami kasusahan menèh. 2 Wong sing uripé becik padha ngaso kanthi tentrem ana ing kuburé. 3 Nanging kowé para wong dosa, padha majua mréné supaya diadili. Kowé ora luwih becik ketimbang karo tukang sihir, para wong sing padha nyembah brahala lan para sundel. 4 Sapa sing padha kokgeguyu? Sapa sing kokécé? 5 Kowé padha nyembah brahala kesuburan srana laku jina sangisoré wit-wit sing kokanggep kramat. Anak- anakmu kokenggo kurban ana ing guwa-guwa karang ing sacedhaké kali. 6 Saka kali kono kowé njupuk watu klimis, banjur koksembah, kokanggep 194
YESAYA 57.7-10 allah. Kowé ngesokaké anggur minangka kurbané. Kowé banjur gawé kurban gandum. Apa kokkira Aku seneng karo kuwi mau kabèh? 7 Kowé munggah menyang gunung- gunung saos kurban lan laku jina. 8 Reca-recamu cabul kokdokok ing samburining lawangmu ngarep. Aku koksingkur. Kowé nyopot sandhanganmu lan munggah ing peturonmu karo sundel-sundel, sing kokbayar supaya turu karo kowé. Lan ana ing kono kowé nguja nepsumu. 9 Kowé banjur lunga arep nyembah Déwa Molokh karo nggawa lenga wangi lan anggi-anggi sing wangi. Supaya olèh reca brahala sing koksembah, kowé kongkonan wong menyang ngendi-endi, malah menyang kuburan-kuburané wong mati. 10 Kowé dhéwé ora ngétung sayah golèk reca liyané, éwasemono kowé ora ngresula karo muni, 'Wis cukup seméné waé,' merga kowé duwé penganggep yèn reca-recamu sing njijiki kuwi awèh kekuwatan marang kowé, nganti kowé ora krasa kesel. 195
YESAYA 57.11-15 11 Pangandikané Pangéran, "Endi brahala sing kokwedèni, nganti kokréwangi nggorohi Aku lan lali babar-pisan karo Aku? Apa enggonmu mari saos pakurmatan marang Aku merga Aku tekan sepréné meneng waé kuwi? 12 Apa kokkira tindakmu kuwi bener? Aku bakal mbèbèraké kaluputanmu lan brahala-brahalamu bakal ora bisa mitulungi kowé. 13 Yèn kowé sesambat njaluk tulung, karebèn brahala-brahalamu waé mitulungi kowé! Mangka yèn katerak angin waé brahala-brahalamu bakal rusak. Nanging sing precaya karo Aku bakal manggon ing tanah kéné, lan ngabekti marang Aku ana ing gunung-Ku sing suci." 14 Pangandikané Pangéran, "Umat-Ku balèkna marang Aku. Singkirna apa sing ngalang-alangi ana ing dalan sing diambah! Dalané dandanana lan ratanen! 15 Aku iki Kang Mahaluhur, Allah Kang Mahasuci, kang gesang langgeng. Aku lenggah ing swarga sing luhur lan suci, nanging uga dedalem ana ing atiné 196
YESAYA 57.16-58.2 197 wong sing andhap-asor lan nlangsani dosané, supaya Aku nggedhèkaké atiné lan nggugah pengarep-arepé. 16 Umat-Ku Dakparingi urip; Aku ora bakal tansah ndukani lan ndhawahaké paukuman. 17 Enggon-Ku duka merga saka dosané lan aluamahé. Mulané Dakajar lan Daktégakaké. Nanging umat kuwi wangkal lan nggugu karepé dhéwé. 18 Aku pirsa kelakuané lan bakal Dakbeneraké. Bakal Daktuntun lan Daktulungi. Sing prihatin bakal Daklipur. 19 Aku nyawisaké katentreman kanggo wong sing cedhak lan wong sing adoh! Umat-Ku bakal Dakpulihaké. 20 Nanging wong ala padha kaya banyu segara, sing ombaké ora tau meneng, lan ngumbulaké rereged lan endhut. 21 Pangandikané Pangéran, 'Wong ala ora nemu katentreman.'" 58 1 Pangandikané Pangéran, "Kandhakna sing tenan, sing blak- blakan! Kandhakna bab dosa-dosané. 2 Pancèn saben dina padha ngabekti marang Aku lan kandhané kepéngin ngerti dalan-Ku lan netepi dhawuh- dhawuh-Ku. Padha nyuwun pirsa bab
YESAYA 58.3-6 dhawuh-dhawuh sing adil, lan padha seneng sowan ngabekti marang Aku," unjuké, 3 "Menapa ginanipun kula sami pasa menawi mboten Paduka gatosaken? Kénging menapa Paduka mboten mreduli samasa kula sami nyiksa badan kula?" Pangandikané Pangéran, "Sejatiné yèn kowé padha pasa, kowé padha mburu butuhmu dhéwé lan meres buruh-buruhmu. 4 Kowé padha pasa, nanging atimu tetep wangkot, kowé tukaran lan antem-anteman. Apa kokkira pasamu sing mengkono kuwi bisa njalari Aku nggatèkaké pandongamu? 5 Miturut penganggepmu pasa kuwi nyiksa badanmu sedina muput, ndhingklukaké sirah kaya godhongé suket, nganggo sandhangan bagor lan ngepyuraké awu ana ing sirah. Apa kaya ngono kuwi sing kokarani pasa? Apa kokkira pasa sing ngono mau gawé renaning penggalih-Ku? 6 Pasa sing Dakkersakaké kuwi mengkéné: Nguculana ranténing panyia- nyia, mbuwanga momotan sing ora adil, luwarana wong sing ditindhes! 198
YESAYA 58.7-11 7 Wong luwé wènèhana panduman saka panganmu dhéwé, wong miskin lan wong glandhangan wènèhana pondhokan, wong kewudan wènèhana sandhangan, lan aja owel mitulungi sedulur-sedulurmu dhéwé. 8 Yèn kowé nglakoni mengkono Aku bakal ngesokaké sih-kamirahan-Ku kaya padhanging srengéngé ing wayah ésuk, lan lelaramu bakal Dakbuwang. Aku bakal tansah nunggal karo kowé lan mitulungi kowé; Aku bakal tansah cedhak karo kowé lan ngayomi kowé. 9 Samasa kowé ndedonga bakal Dakpiyarsakaké. Samasa kowé sesambat marang Aku, Aku bakal paring wangsulan. Yèn kowé mbuwang sakèhé panganiaya sing ana ing satengahmu lan sakèhé gemunggungmu, lan sakèhé tembung ala; 10 lan awèh pangan marang wong sing keluwèn sarta maregi wong sing kecingkrangan, pepeteng sing ana ing kiwa-tengenmu bakal malih dadi pepadhang kaya raina. 11 Kowé bakal tansah Daktuntun lan Dakwaregi srana samubarang sing becik. Kowé bakal dadi kuwat lan sentosa, 199
YESAYA 58.12-59.2 kaya taman sing akèh banyuné, kaya sendhang sing ora tau asat. 12 Wong-wongmu bakal mbangun menèh bètèng sing wis suwé dadi gempuran, ana ing pondhasiné sing lawas. Kowé bakal kasebut 'Ahli ndandani bètèng, lan omah-omah sing bobrok.'" 13 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Menawa kowé nucèkaké dina Sabbat lan ing dina kuwi ora golèk penggaotan; yèn dina kuwi kokajèni dadi dina sing Daksengker, kokurmati srana ora lelungan, ora nyambut-gawé lan ora caturan sing tanpa guna, 14 kowé bakal ngalami kabungahan merga enggonmu ngabekti marang Aku. Aku bakal njunjung jenengmu, nganti kowé bakal kajèn ing salumahing bumi, lan kowé bakal ngrasakaké berkahé tanah sing Dakparingaké marang kowé saka leluhurmu Yakub. Aku Pangéran, sing ngandika." 59 1 Aja kokkira yèn Allah kuwi apes, nganti ora bisa mitulungi kowé, utawa talingané ora mireng pesambatmu! 2 Nanging merga saka dosa-dosamu, Panjenengané ora miyarsakaké kowé. 200
YESAYA 59.3-7 Dosa-dosamu kuwi dadi singgetan ing antarané Allahmu lan kowé, sarta dosamu sing ndadèkaké Panjenengané ngaling-alingi wedanané, mula ora miyarsakaké samasa kowé padha ngabekti ana ing ngarsané. 3 Kowé nglakoni dosa goroh, ngrodha- peksa lan matèni wong. 4 Kowé padha urusan ana ing pengadilan, nanging ora merga nggegegi kabeneran. Kowé ngendelaké enggonmu pinter goroh kanggo menangaké urusanmu. Kowé nindakaké rancanganmu merga arep gawé cilakaning liyan. 5 Piala sing kokrancang kuwi isi pepati kaya endhogé ula mandi. Yèn dipecah metu ulané! Nanging rancanganmu sing mengkono mau ora migunani tumraping kowé. Kuwi presasat klambi sing kagawé saka klamaté kemangga! 6 (59:5) 7 Kowé selawasé ngrancang piala, lan ora sranta terus nindakaké. Kowé ora tau mangu-mangu matèni wong sing ora salah. Menyanga ngendi waé paranmu, kowé gawé karusakan lan njalari cilaka, 201
YESAYA 59.8-13 8 lan wong ora rumangsa tentrem ana ing sacedhakmu. Apa sing koktindakaké kuwi mung piala thok. Sing kokambah mung dalaning piala, lan wong sing ngambah dalan kono atiné ora tentrem. 9 Pangucapé umat, "Saiki kita ngerti apa sebabé Allah ora ngluwari kita saka tangané wong-wong sing nganiaya kita. Kita padha ngarep-arep anaa pepadhang, nanging sing ana mung peteng ndhedhet. 10 Kita padha gagap-gagap kaya wong picak. Ing wayah awan kita padha kesandhung-sandhung kaya ing wayah bengi; kita wong waras-wiris, nanging padha karo wong mati. 11 Kita padha giris lan nandhang kasusahan. Kita padha ngarep-arep pitulungé Allah saka panganiaya lan panyiksa, nanging ora olèh apa-apa. 12 Dhuh Allah, dosa kawula dhateng Paduka mila kathah. Dosa-dosa kawula sami nggugat dhateng kawula. Kawula ngakeni menika sedaya. 13 Kawula sami nglawan Paduka, sami nampik Paduka lan sami murtad. Kawula sami nganiaya tiyang sanès sarta nyélaki 202
YESAYA 59.14-18 Paduka. Pikiran kawula nyasar lan tembung kawula goroh. 14 Keadilan sampun kawula singkiraken lan kaleresan sampun tebih saking kawula. Kejujuran sampun mboten wonten ing masarakat lan katentreman ugi sampun mboten angsal papan. 15 Katemenan sampun mèh ical babar- pisan, ngantos tiyang ingkang badhé mantuni enggènipun damel awon, malah dados kurbaning piawon." Pangéran pirsa kuwi mau kabèh, lan penggalihé ora rena déné wis ora ana katemenan lan keadilan. 16 Panjenengané gumun déné ora ana wong sing nulungi wong sing dianiaya. Mulané Panjenengané bakal ngagem pangwasané kanggo ngluwari wong-wong mau lan bakal kelakon. 17 Panjenengané bakal ngagem keadilan minangka ageman-wesi lan kemenangan minangka tutup sirah. Pemales minangka ageman, lan adrengé penggalihé bakal njejegaké samubarang sing ora bener, apa déné numpes wong sing njalari anané panganiaya. 18 Panjenengané bakal ngukum mungsuh-mungsuhé miturut 203
YESAYA 59.19-60.2 penggawéné, senajan sing padha manggon ing negara-negara sing adoh. 19 Wiwit saka Wétan tekan Kulon saben wong bakal padha saos bekti merga wedi marang Panjenengané krana gedhéning pangwasané. Panjenengané bakal rawuh kaya kali sing santer iliné, lan kaya sentoring angin lésus. 20 Pangandikané Pangéran marang umaté, "Aku bakal rawuh ing Yérusalèm ngayomi kowé lan ngluwari sedulurmu sing padha mratobat saka dosa-dosané. 21 Lan Aku bakal gawé prejanjian karo kowé mengkéné, 'Aku bakal maringaké pangwasa lan piwulang-Ku marang kowé, dadia darbèkmu selawas-lawasé. Wiwit saiki kowé padha mbangun- turuta marang Aku lan ngandhanana anak-turunmu supaya sabanjuré tansah mbangun-turut marang Aku!'" 60 1 Tangia hé Yérusalèm lan nyunarna pepadhang kaya srengéngé; awit kamulyané Pangéran wis madhangi kowé! 2 Bangsa-bangsa liya bakal ketutupan ing pepeteng, nanging pepadhangé Pangéran bakal nyunari kowé. 204
YESAYA 60.3-7 3 Para umat bakal padha marani pepadhangmu lan raja-raja bakal nekani cahya sing madhangi kowé. 4 Ndelenga ing kiwa-tengenmu apa sing kelakon ing kono, wong-wongmu padha nglumpuk arep budhal bali. Anak-anakmu lanang bakal teka saka tanah adoh. Anak-anakmu wadon bakal padha digéndhong kaya bocah cilik. 5 Kowé bakal ndeleng kuwi mau kabèh, mula atimu bungah. Saka bungahmu kowé bakal gugup. Kasugihané bangsa- bangsa bakal diwènèhaké marang kowé, kasugihan sing asalé saka sabrangé segara. 6 Unta pirang-pirang bakal teka saka Midian lan saka Éfa. Ana uga sing saka Syéba. Wong-wong bakal padha nyritakaké kabar kabungahan bab pakaryané Allah. 7 Sakèhé wedhus sing ana ing Kédhar lan Nébayot bakal diklumpukaké ana ing ngarepmu dienggo kurban, kasaosaké ana ing mesbèhé Pangéran supaya gawé renaning penggalihé. Pangéran bakal mbangun Pedalemané luwih mulya ketimbang karo sing uwis-uwis. 205
YESAYA 60.8-13 8 Prau-prau sing tekané kaya méga, kaya manuk dara sing marani paguponé, kuwi prau apa? 9 Kuwi prau-prau sing saka negara- negara adoh, nggawa anak-anakmu saka negara-negara mau karo momot slaka lan emas, kanggo ngurmati asmané Pangéran, Allahé Israèl Kang Mahasuci, sing paring kaluhuran marang umaté! 10 Pangandikané Pangéran marang Yérusalèm, "Bangsa-bangsa manca bakal mbangun bètèngmu. Para rajané bakal padha ngladèni kowé. Merga saka duka-Ku kowé Dakgebugi, nanging merga saka palimirma-Ku kowé saiki Dakwelasi. 11 Gapuramu bakal tansah menga rina lan wengi, supaya para rajané bangsa-bangsa bisa mlebu, ngeteraké raja-branané kanggo kowé. 12 Nanging para bangsa sing ora ngladèni kowé bakal katumpes babar-pisan. 13 Hé Yérusalèm, kayu-kayu Libanon sing éndah bakal diteraké menyang panggonanmu, kayata kayu sanobar, kayu berangan lan kayu cemara. Kayu- kayu kuwi kanggo mbangun kuthamu 206
YESAYA 60.14-17 lan Pasucèn-Ku, supaya luwih éndah lan agung. 14 Para anaké wong sing nganiaya kowé bakal padha marani kowé karo temungkul, lan anaké wong sing biyèn ngala-ala kowé bakal padha sumungkem ing tlapakanmu, lan kowé bakal disebut: 'Kuthané Pangéran', 'Sion, kagungané Allahé Israèl Kang Mahasuci'. 15 Kowé bakal ora ditinggal lan disengiti menèh kaya dhèk biyèn, nalika ora diambah déning wong lan sepi nyenyet. Kowé bakal Dakgawé gedhé lan éndah, dadi panggonan sing nyenengaké selawasé. 16 Bangsa-bangsa lan raja-raja bakal ngrumati kowé, kaya biyung sing ngrumati anaké sing isih bayi. Kowé bakal ngerti yèn Aku, Pangéran, sing mitulungi kowé. Allahé Israèl Kang Mahakwasa sing ngluwari kowé. 17 Kowé bakal Dakparingi emas gantiné tembaga, slaka lan tembaga minangka ijolé wesi lan watu. Para penggedhému bakal ora nindhes kowé menèh, merga bakal Dakdhawuhi ngerèh kowé kalawan adil lan njaga katentreman. 207
YESAYA 60.18-22 18 Ing tanahmu bakal ora ana kabar panganiaya menèh, lan bakal ora ana kerusakan ana ing tapel watesmu. Aku bakal ngayomi kowé lan njaga bètèngmu. Kowé bakal ngluhuraké Aku, merga Aku wis mitulungi kowé. 19 Dudu srengéngé menèh sing madhangi kowé ing wayah awan, lan dudu rembulan sing madhangi kowé ing wayah bengi, nanging Aku dhéwé, Pangéran, sing bakal dadi pepadhangmu selawasé. Kamulyan-Ku bakal dadi pepadhangmu. 20 Mangsané prihatinmu bakal rampung. Aku, Pangéran, sing jumeneng dadi pepadhangmu sing langgeng ing selawasé, ngungkuli srengéngé lan rembulan. 21 Wong-wongmu bakal dadi wong mursid menèh lan bakal nduwèni tanahé selawas-lawasé. Wong-wong kuwi padha dadi dhedheran tanduran-Ku dhéwé, yasaning asta-Ku, supaya Aku diluhuraké déning wong kabèh. 22 Brayatmu sing cilik lan asor dhéwé bakal dadi bangsa gedhé lan sentosa; yèn wis tekan mangsané kuwi kabèh 208
YESAYA 61.1-3 Dakgawé énggal kelakon. Aku sing jumeneng Pangéran!" 61 1 Aku kepenuhan déning Rohé Pangéran Kang Mahakwasa. Aku dijebadi lan diutus déning Panjenengané, kadhawuhan martakaké kabar kabungahan marang wong miskin, nambani wong sing atiné semplah, ngumumaké pangluwaran marang wong tahanan, lan kamardikan marang wong sing dikunjara. 2 Panjenengané ngutus Aku ngumumaké yèn wis tekan wektuné Allah mitulungi umaté lan nelukaké para mungsuhé. Aku diutus nglipur wong sing padha prihatin. 3 Didhawuhi nggawa kabungahan marang wong-wong ing Sion, sing padha nandhang susah, supaya mari sedhihé lan uripé dadia seneng, supaya padha memuji merga wis ilang kasangsarané. Wong-wong mau bakal kaya wit-witan, sing ditandur déning Pangéran, lan padha dadi wong mursid. Mula Pangéran bakal kaluhuraké merga saka pakaryan sing wis ditindakaké. 209
YESAYA 61.4-10 4 Wong-wong mau bakal mbangun kuthané menèh, sing wis lawas dadi gempuran. 5 Hé umat-Ku, wong manca bakal padha ngladèni kowé. Bakal padha ngengon wedhusmu lan nggarap lemahmu sarta njaga kebon anggurmu. 6 Kowé bakal kasebut imamé Pangéran, para abdiné Allah kita. Kasugihané para bangsa bakal dadi panganmu, lan bakal padha marem atiné déné bisa gawé senengé atimu srana barang-darbèké. 7 Kawiranganmu lan kanisthanmu wis rampung, kowé bakal manggon ing tanahmu dhéwé, lan kasugihanmu bakal tikel-matikel, sarta kabungahanmu bakal ora ana entèké. 8 Pangéran ngandika mengkéné, "Aku remen keadilan lan sengit marang panyia-nyia. Umat-Ku bakal Dakganjar miturut penggawéné, lan Aku bakal gawé prejanjian karo wong-wong kuwi. 9 Umat-Ku bakal misuwur ana ing antarané para umat; saben wong bakal weruh yèn kuwi umat sing Dakberkahi." 10 Yérusalèm bakal bungah-bungah merga pakaryan sing katindakaké déning Allah. Yérusalèm bakal kaya pengantèn 210
YESAYA 61.11-62.4 wadon, sing dipaèsi arep ditemokaké, dienggoni karahayon lan kaunggulan. 11 Kaya upamané winih sing thukul ing lemah, kaya mengkono Pangéran Kang Mahakwasa enggoné bakal nuwuhaké umaté, lan sakèhé bangsa bakal padha memuji asmané. 62 1 Aku bakal ngandika kanggo nggedhèkaké atiné Yérusalèm; bakal ora meneng-meneng enggon-Ku nglipur nganti Yérusalèm kaslametaké, lan karahayoné sumunar kaya obor ing wayah bengi. 2 Yérusalèm, para bangsa bakal padha ndeleng karahayonmu! Para raja bakal padha weruh kamulyanmu, lan kowé bakal kasebut nganggo jeneng anyar, sing diparingaké déning Pangéran piyambak. 3 Kowé bakal kaya makuthané Allah sing éndah, lan makutha kraton ana ing astané Pangéran. 4 Kowé bakal ora diarani: "Wong sing ditinggal ijèn". Lan tanahmu bakal ora karan: "Bojo sing dipegat". Jenengmu anyar yakuwi: "Kang gawé renané penggalih-Ku," lan tanahmu bakal kasebut: "Jejodhoan sing begja". Merga 211
YESAYA 62.5-9 Pangéran ngasihi kowé, lan bakal ngasihi tanahmu kaya garwané. 5 Kaya jaka sing kawin karo prawan, kaya pengantèn lanang sing dhemen karo sisihané, mengkono Pangéran enggoné bungah merga kowé. 6 Hé Yérusalèm, Aku wis nugasaké wong jaga ana ing bètèngmu, sing rina wengi ora kena ngaso, ngémutaké Aku marang janji-Ku karo kowé, supaya Aku ora kesupèn. 7 Para wong jaga mau aja lèrèn-lèrèn nyuwun marang Pangéran, nganti Yérusalèm rampung kabangun, dadi kutha sing misuwur ana ing bumi. 8 Pangéran wis janji nganggo sumpah, lan bakal nindakaké ngagem pangwaosé, "Gandummu mesthi ora bakal Dakparingaké menèh marang para mungsuhmu, lan bakal ora kelakon menèh wong manca ngombé anggur sing kokolah kanthi tlatèn. 9 Nanging kowé sing nandur lan kowé sing panèn, lan ya kowé sing bakal mangan gandummu karo memuji marang Allah. Kowé sing ngrumati lan ngolah anggurmu, iya kowé sing bakal ngombé ana ing platarané Pasucèn-Ku." 212
YESAYA 62.10-63.2 10 Hé wong ing Yérusalèm, padha metua! Padha gawéa dalan kanggo umat sing padha mulih! Cawisna dalan gedhé, watu-watuné singkirna! Masanga pretandha supaya bangsa-bangsa padha weruh. 11 Yèn Pangéran ngumumaké marang sakèhé bangsa mengkéné, "Wong- wong ing Yérusalèm kandhanana, yèn Pangéran bakal rawuh ngluwari kowé, lan ngirid wong-wong sing dislametaké." 12 Kowé bakal kasebut: 'Bangsa sing suci', 'Bangsa sing dislametaké déning Pangéran'. Yérusalèm bakal kasebut: 'Kutha sing dikasihi déning Allah', 'Kutha sing ora ditilar déning Allah'. 63 1 "Sapa ta sing rawuh saka kutha Bozra ing Édom? Sapa sing ngagem ageman élok sing wernané abang mbranang, sing tindaké kaya wong gagah prakosa? Iku Pangéran, kang kwasa mitulungi, sing rawuh ngumumaké kaunggulané. 2 Yagéné Panjenengané ngagem ageman abang mbranang, kaya sandhangan sing dienggo déning tukang ngiles woh anggur, digawé ombèn-ombèn?" 213
YESAYA 63.3-8 3 Pangandikané Pangéran, "Bangsa- bangsa wis Dakidak-idak kaya woh anggur, lan ora ana wong sing ngréwangi Aku. Padha Dakidak-idak sajroning duka-Ku lan getihé nggupaki ageman-Ku. 4 Aku wis mutusaké yèn saiki wis tekan wektuné Aku ngluwari umat-Ku; wis tekan titi-mangsané Aku ngukum para mungsuhé. 5 Nalika Aku ndeleng ngiwa nengen, Aku gumun déné ora ana sing ngréwangi Aku. Gedhéné duka-Ku marakaké Aku rosa, lan Aku unggul senajan Aku ijèn. 6 Sajroning duka-Ku bangsa-bangsa Dakiles-iles, nganti ajur mumur. Getihé Dakwutahaké ana ing lemah." 7 Aku arep nyritakaké sihé Allah sing ora tau gagal. Aku arep memuji asmané merga pakaryan sing katindakaké kanggo kita. Panjenengané mberkahi Israèl umaté kanthi loma, merga saka sih-rahmaté lan kamirahané sing tanpa kendhat. 8 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Kuwi umat-Ku, sing ora bakal ngapusi Aku." Mulané padha diluwari 214
YESAYA 63.9-13 9 saka sakèhé kasangsarané. Dudu malaékat, nanging Allah piyambak sing ngluwari umaté. Merga saka sih lan kawelasané enggoné padha dipitulungi. Wiwit jaman kuna mula enggoné padha dirimat lan digéndhong, 10 nanging padha mbaléla lan gawé sekeling Roh Suci, mula Allah dadi satruné lan nglawan marang umaté mau. 11 Nanging banjur padha kèlingan lelakoné dhèk jamané Musa, abdiné Allah. Banjur padha takon, "Saiki Pangéran ana ing ngendi? Ana ing ngendi Panjenengané sing nylametaké para pengarepé umaté saka segara? Ana ing ngendi Pangéran sing maringaké Rohé marang Musa? 12 Ana ing ngendi saiki Gusti Allah sing lantaran Musa nindakaké pakaryan sing ngébat-ébati srana kwasané, nyilakaké banyuné segara lan ngirid umaté metu banyu sing jero, mula asmané dadi misuwur langgeng selawasé?" Merga katuntun déning Pangéran, wong-wong mau lakuné mantep kaya jaran sing ngambah ara-ara, ora tau kesandhung. 13 (63:12) 215
YESAYA 63.14-17 14 Kaya raja-kaya sing katuntun menyang panggonan sing akèh suketé, kaya mengkono Rohing Pangéran enggoné paring pengasoan marang umaté, mula asmané kaluhuraké lan kasaosan kaurmatan. 15 Dhuh Pangéran, saking Pedaleman Paduka ing swarga ingkang suci saha mulya kersaa mirsani dhateng kawula. Wonten ing pundi adrengé penggalih Paduka migatosaken dhateng kawula? Wonten ing pundi pangwaos Paduka? Wonten ing pundi sih tuwin kadarman Paduka? Sampun ta nyupèkaken dhateng kawula. 16 Paduka menika Rama kawula. Para leluhur kawula Abraham lan Yakub mboten sami tepang kaliyan kawula. Nanging dhuh Allah, Paduka menika Rama kawula, ingkang selaminipun ngluwari kawula. 17 Kénging menapa Paduka parengaken nylèwèng saking margi Paduka? Kénging manapa manah kawula Paduka wangkotaken ngantos kawula sami mboten ajrih dhateng Paduka? Mugi Paduka kersa wangsul, krana para abdi 216
YESAYA 63.18-64.4 Paduka, inggih krana umat ingkang selaminipun dados kagungan Paduka. 18 Kawula, para umat kagungan Paduka, kanggé sawetawis wekdal sami katundhung déning para mengsah kawula, ingkang sami ngidak-idak Pasucèn Paduka. 19 Kados-kados Paduka menika mboten naté ngerèh kawula, lan kawula mboten kasebut umat Paduka. 64 1 Kénging menapa Paduka mboten nyuwèk langit, lajeng tedhak, ngantos gunung-gunung badhé oreg margi saking ajrihipun? 2 Sedaya mesthi badhé sami gemeter kados toya umob margi saking bentèring latu. Paduka mugi rawuh saha ngetingalaken pangwaos Paduka dhateng para mengsah Paduka, ngantos para bangsa badhé sami gemeter wonten ing ngarsa Paduka. 3 Naté Paduka tumedhak, lajeng nindakaken kaélokan ingkang nggegirisi, ingkang mboten sami kawula nyana. Redi-redi nalika sami sumerep lajeng sami oreg saking ajrihipun. 4 Dèrèng naté wonten tiyang sumerep utawi mireng wonten Allah kados 217
YESAYA 64.5-7 Paduka, ingkang nindakaken kaélokan- kaélokan kanggé tiyang ingkang pitados dhateng Paduka. 5 Paduka manggihi tiyang-tiyang ingkang sami temen-temen nglampahi kaleresan, inggih menika tiyang-tiyang ingkang sami kepéngin gesang kados ingkang Paduka kersakaken. Paduka duka dhateng kawula, éwasemanten kawula sami nglajengaken enggèn kawula sami damel dosa. Senajan Paduka sampun duka, éwasemanten kawula sami tetep nglampahi piawon wiwit jaman kina mila. 6 Kawula sedaya sami tiyang najis saha sakathahing kamursidan kawula menika kados sinjang ingkang kénging sesuker rah. Margi saking dosa-dosa kawula, kawula sami kados klaras garing, ingkang kabur ing angin. 7 Mboten wonten tiyang ingkang ngunjukaken pandonga dhateng Paduka. Mboten wonten tiyang ingkang sowan dhateng Paduka nyuwun pitulungan. Paduka ngaling-alingi wedana Paduka tumrap kawula. Kawula sami Paduka tilar margi saking dosa-dosa kawula. 218
YESAYA 64.8-65.1 219 8 Nanging Paduka menika Rama kawula. Kawula sedaya menika lempung lan Paduka ingkang dados kundhinipun. Paduka ingkang nitahaken kawula, 9 pramila sampun ngantos ngukum kawula sanget-sanget, sarta sampun ngantos ngèngeti kalepatan kawula ngantos ing selaminipun. Kawula rak umat Paduka, pramila mugi Paduka welasi. 10 Kitha-kitha Paduka ingkang suci dados ara-ara samun. Yérusalèm sampun dados ludhesan ingkang suwung, 11 sarta Pedalemanipun Allah, ingkang éndah, panggènanipun para leluhur sami memuji Paduka, sampun sirna kabesmi. Sedaya panggènan ingkang sami kawula aosi sampun dados gempuran. 12 Dhuh Pangéran, menapa Paduka téga mirsani menika sedaya? Menapa Paduka badhé kèndel kémawon, sarta négakaken kawula sami nandhang sangsara, nglangkungi kekiyatan kawula? 65 1 Pangandikané Pangéran, "Aku kersa miyarsakaké pandongané umat-Ku, nanging umat-Ku ora padha
YESAYA 65.2-6 ndedonga. Aku kersa nemoni wong sing ora kenal karo Aku, nanging ora ana sing nemoni Aku. Bangsa iki ora ndedonga marang Aku, senajan Aku wis ngandika, 'Aku ana ing kéné! Aku kersa mitulungi kowé!' 2 Aku tansah kersa nemoni umat-Ku sing mangkotaké atiné sajroné nglakoni piala lan nggugu karepé dhéwé. 3 Tanpa duwé isin bangsa kuwi tansah nekakaké paukuman-Ku, merga gawé kurban marang brahala ana ing taman- taman ing papan sing ndhelik lan kekutug ing mesbèhé wong kapir. 4 Yèn bengi padha menyang guwa-guwa lan kuburan-kuburan nekakaké rohé wong mati. Padha mangan daging babi lan ngombé kaldhu sing digawé saka dagingé kéwan sing dienggo kurban. 5 Banjur padha kandha siji karo sijiné, 'Aja nyedhaki aku, aku wis suci; aja nggepok aku!' Aku sengit karo wong sing kaya mengkono. Paukuman-Ku marang wong kuwi kaya geni sing ora kena disirep. 6 Aku wis mutus arep ngukum wong- wong mau lan paukumané wis Daktulis, Aku bakal ora kesupèn marang sing 220
YESAYA 65.7-11 ditindakaké déning wong-wong kuwi, lan bakal padha Dakwales. 7 Iya dosané dhéwé, utawa dosané leluhuré. Wong-wong kuwi padha kekutug ana ing punthuk-punthuk, ngobong dupa ing pedupané wong kapir, karo ngala-ala Aku. Mulané wong-wong mau bakal Dakukum ing samesthiné tumrap dosa-dosa sing padha dilakoni." 8 Pangandikané Pangéran, "Ora ana wong sing ngrusak anggur sing apik, malah anggur mau digawé ombèn- ombèn. Mengkono uga Aku bakal ora numpes umat-Ku kabèh. Aku bakal nylametaké wong-wong sing padha ngabekti marang Aku. 9 Aku bakal mberkahi wong Israèl sing asalé saka klompoké Yéhuda. Turun- turuné bakal marisi tanah kagungan-Ku lan gunung-gunungé. Umat pilihan-Ku bakal padha manggon ana ing kono. 10 Umat-Ku mau bakal padha nyembah marang Aku lan bakal nggiring wedhusé lan sapiné menyang pangonan ing aréné Saron ing sisih Kulon lan ing Lebak Akhor, sisih Wétan. 11 Nanging kowé sing padha ninggal Aku, lan lali marang gunung-Ku sing suci 221
YESAYA 65.12-16 sarta sujud marang déwa-déwa Gad lan Mèni, déwané nasib begja lan cilaka, kowé bakal ora ngalami mengkono. 12 Kowé bakal mati déning pedhang, merga kowé ora mangsuli menawa Daktimbali lan ora ngrungokaké menawa Aku ngandika. Kowé milih nglawan Aku lan nglakoni piala. 13 Mulané wong sing ngabekti marang Aku bakal padha mangan wareg, nanging kowé bakal padha kaliren; para abdi-Ku bakal padha ngombé, nanging kowé bakal padha kasatan. Para abdi-Ku bakal padha bungah, nanging kowé bakal padha nandhang wirang. 14 Abdi-Ku bakal padha surak-surak saka senengé, nanging kowé bakal padha sambat-sambat merga semplah atimu. 15 Umat pilihan-Ku bakal nyebut jenengmu kanggo ngipat-ipati wong. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa bakal maringi jeneng anyar marang wong-wong sing mbangun-turut marang Aku. 16 Saben wong sing kepéngin diberkahi bakal nyuwun diberkahi déning Allah kang mahasetya. Lan sing sapa arep 222
YESAYA 65.17-21 supata, supatané kuwi atas asmané Allah kang mahasetya. Kasusahan sing dialami biyèn, wis padha ora diélingi." 17 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Aku bakal nitahaké langit anyar lan bumi anyar. Lelakon-lelakon sing kepungkur bakal ora diélingi menèh. 18 Padha bungaha lan tansah surak- suraka awit saka apa sing Daktindakaké. Yérusalèm anyar mau kebak kabungahan lan umaté bakal nampa kabegjan kabèh. 19 Aku dhéwé bakal rena ing penggalih krana Yérusalèm lan umat sing manggon ing kono. Ing kono bakal ora ana tangis menèh, ora ana pesambat. 20 Ora ana bayi sing mati isih bocah. Lan saben wong bakal dawa umuré. Wong sing umuré satus taun bakal dianggep isih enom. Mati sadurungé umur satus taun nélakaké yèn wong mau Dakukum. 21 Wong bakal yasa omah, banjur padha dienggoni dhéwé, lan ora bakal dienggoni déning wong liya. Wong bakal padha gawé kebon anggur lan ngrasakaké kanikmatané angguré. Wong liya ora bakal ngombé angguré. Umat-Ku bakal dawa umuré, kaya wit-witan. 223
YESAYA 65.22-66.2 Umat-Ku bakal padha ngrasakaké asiling kangèlané. 22 (65:21) 23 Pegawéané bakal ngetokaké asil, lan anak-anaké bakal ora nemu kasangsaran. Anak-turuné bakal Dakberkahi selawas-lawasé. 24 Sadurungé rampung enggoné ndedonga marang Aku, bakal wis Dakparingi wangsulan. 25 Asu ajag lan cempé bakal padha mangan bebarengan; singa bakal mangan damèn, kaya sapi, lan ula bakal ora mbebayani menèh. Ana ing gunung-Ku sing suci bakal ora ana wong sing gawé piala utawa gawé cilaka." 66 1 Pangandikané Allah mengkéné, "Swarga kuwi dhampar-Ku, lan bumi dadi ancik-anciké sampéyan-Ku. Pedaleman kaya apa sing arep kokyasa kanggo Aku, lan panggonan kepriyé sing pantes Dakenggoni? 2 Aku dhéwé sing nitahaké jagad sing jembar iki! Aku rena karo wong sing andhap-asor, sing nlangsani dosané, sing wedi-asih karo Aku lan nglakoni dhawuh-Ku. 224
YESAYA 66.3-5 3 Wong padha urip sasenengé dhéwé. Kanggoné wong mau padha waé, apa kurban sing disaosaké mau sapi apa manungsa, nyembelèh wedhus, apa nyembelèh asu; apa sing disaosaké gandum apa getihing babi; apa enggoné ngobong menyan kanggo sembahyang marang Allah, apa kanggo nyembah brahala. Padha seneng ngabekti nganggo cara sing nistha. 4 Aku bakal nekakaké karusakan sing gawé girising atiné, merga yèn Daktimbali padha ora mangsuli, lan yèn Aku ngandika padha ora ngrungokaké. Padha milih nglawan Aku lan nglakoni piala." 5 Padha ngrungokna pangandikané Pangéran, hé wong sing ngabekti lan mbangun-turut marang Allah, "Merga saka enggonmu setya marang Aku, kowé nganti disengiti déning sanak-kadangmu dhéwé, mula wong-wong mau padha ora gelem sesrawungan karo kowé. Kowé padha dipoyoki, kandhané, 'Mbok Gusti Allah aturana ngetingalaké kwasané mitulungi kowé, dadi aku padha weruh kabungahanmu.' Nanging sejatiné wong-wong mau bakal padha kwirangan! 225
YESAYA 66.6-12 226 6 Rungokna! Swara sing gumuruh saka kutha, swara saka Pedalemané Allah. Kuwi swarané Allah sing males marang para satruné! 7 Negaraku sing suci kuwi kaya wong wadon sing dadakan nglairaké anak tanpa nganggo nglarani. 8 Apa tau ana lelakon sing kaya mengkono? Apa ana bangsa sing kalairaké sajroné sedina? Sion ora prelu nandhang sangsara suwé nalika nglairaké bangsa iki. 9 Aja dikira yèn wis tekan titi-mangsané lair, ora Daklairaké! Pangéran Allah sing ngandika. 10 Mulané Yérusalèm, kowé bungah- bungaha. Padha bungah-bungaha krana Yérusalèm, hé wong kabèh sing tresna karo kutha kuwi! Sakèhé wong sing padha mrihatinaké, padha bungah-bungaha karo Yérusalèm saiki uga! 11 Kowé bakal padha ngrasakaké kamuktèné, kaya bayi sing nusu biyungé." 12 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Kowé bakal Dakparingi kemakmuran sing ora entèk-entèk; kasugihané
YESAYA 66.13-17 bangsa-bangsa bakal Daklubèraké marang kowé kaya kali sing ora tau asat. Kowé bakal kaya bayi sing disusoni déning biyungé, digéndhong lan dikudang. 13 Kaya mengkono bakal enggon-Ku nyenengaké atiné Yérusalèm, kaya biyung sing nglipur marang anaké. 14 Kowé bakal nyipati kuwi mau kabèh, nganti kowé bakal bungah, lan merga saka kuwi awakmu bakal dadi waras lan rosa. Srana mengkono kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran, sing mitulungi wong sing mbangun-turut, lan ngukum wong sing nglawan marang Aku." 15 Gusti Allah bakal rawuh ngasta geni. Panjenengané bakal nitih swiwining lésus ndhawahaké paukuman marang wong-wong sing padha nekakaké paukumané. 16 Saben wong sing salah bakal diukum srana geni lan pedhang, lan akèh sing bakal padha mati. 17 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Wektuné wis ora suwé menèh kanggoné wong sing padha nyembah brahala, sing padha mlaku ing arak-arakan menyang taman-taman kramat, sing mangan 227
YESAYA 66.18-20 daging babi lan tikus, sarta pangan liya-liyané sing najis. 18 Aku pirsa gagasané lan penggawéné. Aku bakal rawuh lan nglumpukaké bangsa-bangsa kabèh. Yèn wis padha ngumpul, bakal padha ndeleng sepira gedhéné pangwasa-Ku. 19 Mula bakal padha weruh yèn Aku iki sing ngukum wong-wong mau. Nanging Aku bakal nisihaké wong sawetara saka ing antarané, sing bakal Dakutus menyang tanah-tanah adoh, sing durung padha krungu asma-Ku lan nyipati gedhéning pangwasa-Ku, yakuwi menyang Spanyol, Libia lan Lida, sing wong-wongé pinter manah, mengkono uga menyang Tubal lan Yunani. Para utusan mau bakal martakaké kaluhuran- Ku ana ing tengahé bangsa-bangsa kapir mau. 20 Sarta bakal padha ngirid bali sedulur- sedulurmu sing ana ing tanahé bangsa kapir, dadi pisungsung marang Aku. Tekané ing gunung-Ku sing suci bakal padha nunggang jaran, bihal lan unta, malah ana sing nunggang tandhu lan kréta. Carané kaya wong Israèl enggoné 228
YESAYA 66.21-24 nggawa kurban dhaharan menyang Pedalemané Allah, ana ing wadhah suci. 21 Ing antarané wong-wong mau ana sawetara sing bakal Dakpundhut, Dakdadèkaké imam lan pembantu ana ing Pedalemané Allah. 22 Padha kaya langit anyar lan bumi anyar sing bakal Daktitahaké mau, bakal langgeng merga déning pangwasa-Ku, kaya mengkono uga anak-turunmu lan jenengmu bakal lestari ing selawasé. 23 Sarta bakal kelakon saben pendhak tanggal sepisan lan pendhak Sabbat wong saka saben bangsa bakal teka sujud ngabekti marang Aku ana ing Yérusalèm kéné," mengkono pangandikané Pangéran. 24 "Ana déné samasa mundur saka kono bakal padha weruh jisimé wong-wong sing padha murtad lan padha nglawan marang Aku. Singgat sing mangan wong-wong mau bakal ora mati lan geni sing ngobong wong-wong mau bakal ora disirep. Sesawangan sing mengkono mau bakal gawé girising atiné para umat kabèh." 229
Yeremia 1 1 Kitab iki isi pangandikané Yérémia bin Hilkia. Hilkia kuwi imam ing kutha Anatot, tanah Bènyamin. 2 Nalika Yosia bin Amon enggoné jumeneng raja ing Yéhuda nyandhak telulas tauné, Allah ngandika marang Yérémia, 3 lan ngandika menèh nalika Yoyakim bin Yosia jumeneng raja. Sawisé kuwi kerep ngandika marang Yérémia, nganti Zedekia bin Yosia enggoné jumeneng raja nyandhak taun kaping sewelasé. Ing taun mau, yakuwi sasi kaping lima, wong Yérusalèm padha kabuwang menyang Babil. 4 Pangandikané Pangéran marang aku, 5 "Kowé Dakpilih sadurungé kowé ana. Sadurungé lair kowé wis Dakpilih dadi nabi kanggo bangsa-bangsa." 6 Unjukku, "Dhuh Allah Ingkang Mahakwasa, kawula mboten saged wicanten, margi kawula taksih nèm." 7 Nanging Pangéran ngandika marang aku, "Kowé aja kandha yèn isih nom,
YEREMIA 1.8-13 nanging kowé maranana wong-wong sing kudu koktemoni atas dhawuh-Ku; wong-wong iki kandhanana sakèhé dhawuh sing Dakparingaké marang kowé. 8 Aja wedi karo wong-wong mau, sebab Aku nganthi kowé lan bakal mitulungi kowé. Aku, Pangéran wis ngandika!" 9 Allah nuli mulung astané, lambéku didumuk, sarta pangandikané marang aku, "Tembung kang kudu kokucapaké, Dakparingaké ana ing ilatmu. 10 Ing dina iki kowé Dakparingi kwasa tumrap para bangsa lan kraton-kraton, Dakdhawuhi mbedholi lan mbubrahi, ngrusak lan nggempur, sarta mbangun lan nandur." 11 Pangéran ndangu, "Yérémia, kowé weruh apa?" Aturku, "Kawula sumerep pangipun wit sakèd."a 12 Pangandikané Pangéran, "Bener, sebab Aku wis siaga nindakaké apa sing Dakdhawuhaké!" 13 Pangéran ngandika menèh, "Kowé ndeleng apa menèh?" Aturku, "Kawula sumerep wonten cèrèt ingkang awit sakèd: bangsanipun dlima. 2
YEREMIA 1.14-18 toyanipun umob, ing sisih Lèr badhé lubèr mengidul." 14 Pangandikané Pangéran, "Bakal ana bebaya saka Lor nekani sakèhé wong sing manggon ana ing tanah kéné. 15 Sebab Aku nimbali bangsa-bangsa ing sisih Lor supaya padha teka mréné. Para rajané bakal padha mapanaké dhamparé dhéwé-dhéwé ana ing ngarep gapurané Yérusalèm lan sakubengé bètèngé; kutha-kutha liyané ing Yéhuda iya dikepung kaya mengkono. 16 Umat-Ku bakal Dakukum merga wis padha nglakoni dosa. Wis padha ninggal Aku lan padha gawé kurban kanggo nyembah allah-allah liyané, sarta padha sujud marang reca ukir-ukiran gawéané dhéwé. 17 Yérémia, kowé tata-tataa, umat kuwi paranana lan kandhakna sakèhé prekara sing Dakdhawuhaké marang kowé. Kowé aja wedi karo wong-wong mau; yèn ora, kowé dhéwé bakal Dakgawé geter ana ing ngarepé wong-wong kuwi. 18 Rungokna, Yérémia! Saben wong ing tanah kéné bakal nglawan marang kowé: para rajané, para pegawé, para imam, lan rakyat kabèh. Nanging ing dina iki 3
YEREMIA 1.19-2.5 kowé Dakparingi pangwasa nanggulangi panglawané; kowé Dakdadèkaké bètèng sing sentosa, saka guru wesi lan témbok tembaga. Kowé bakal ora dikalahaké, sebab Aku nganthi kowé lan mitulungi kowé. Aku, Pangéran wis ngandika." 19 (1:18) 2 1 Pangandikané Allah marang aku mengkéné, 2 "Saben wong ing Yérusalèm padha kandhanana sing seru, 'Dhawuhé Allah mengkéné: Aku ngélingi kasetyanmu nalika kowé isih nom, lan marang katresnanmu nalika kowé dadi pengantèn anyar karo Aku; kowé ngetutaké Aku nasak ara-ara samun, metu tanah bera. 3 Israèl, kowé kuwi kagungan-Ku piyambak, Dakpilih dadi kagungan-Ku kang suci, Aku nekakaké kasusahan lan karusakan marang saben wong sing gawé cilakamu. Aku, Pangéran kang ngandika.'" 4 Rungokna pangandikané Allah, hé para turuné Yakub, para taleré Israèl. 5 Gusti Allah ngandika mengkéné, "Para leluhurmu ndakwa apa marang Aku? Apa sebabé padha nyingkur Aku? Déné 4
YEREMIA 2.6-9 padha nyembah brahala sing ora ana gunané, mula wong-wong mau dhéwé iya dadi tanpa guna. 6 Padha ora mreduli karo Aku, senajan wis padha Dakluwari saka tanah Mesir, lan wis Dakirid metu ing segara wedhi: ara-ara samun sing mung kebak punthuk pasir, tanah sing garing lan kebak bebaya, nganti ora ana wong sing manggon ana ing kono, utawa gelem liwat ing kono. 7 Padha Dakirid mlebu ing tanah sing subur, supaya bisa ngrasakaké pametuné sing becik-becik. Nanging malah padha ngrusak lemah-Ku lan najisaké tanah sing Dakparingaké. 8 Para imam padha ora nggolèki Aku lan takon, 'Pangéran ana ing ngendi?' Para imam-Ku dhéwé padha ora kenal karo Aku. Para raja padha nglawan Aku; para nabi padha medhar wangsit nganggo nyebut Baal, sarta padha nyembah reca ukir-ukiran sing ora ana gunané." 9 Gusti Allah ngandika mengkéné, "Mulané Aku, Pangéran, bakal nggugat umat-Ku menèh, anak-turuné bakal Dakgawa menyang pengadilan. 5
YEREMIA 2.10-16 6 10 Ndelenga mengulon, ing pulo Siprus, utawa mengétan ing tanah Kédar, kowé bakal weruh yèn ora tau ana lelakon sing kaya mengkono. 11 Apa ana bangsa sing ngijolaké allahé, senajan kuwi dudu Allah? Nanging umat-Ku ngijolaké Aku karo reca-reca sing ora bisa nindakaké apa-apa kanggo mitulungi wong-wong mau. 12 Mulané sakèhé langit Dakdhawuhi supaya wedi lan gemeter, merga saka gumun lan kagèté. 13 Déné umat-Ku wis nglakoni dosa rong prekara: padha nyingkur Aku, etuké banyu urip, banjur padha gawé kulah dhéwé, kulah sing bengkah lan borot, ora kena kanggo nyimpen banyu babar-pisan." 14 "Israèl rak dudu batur-tukon? Rak ora lair saka batur-tukon? Apa sebabé déné dioyak-oyak mungsuh nganti ambruk? 15 Mungsuhé padha nggero kaya singa, lan marakaké tanah kéné dadi ara-ara samun, kutha-kuthané dadi gempuran, ditinggal suwung babar-pisan. 16 Wong Mèmfis lan wong Takhpanhès wis padha nggundhuli sirahé wong Israèl.
YEREMIA 2.17-21 7 17 Hé Israèl, kuwi kabèh rak merga saka polahmu dhéwé, merga kowé padha nyingkur Aku, Pangéran Allahmu, nalika kowé padha Daktuntun sedalan-dalan. 18 Ana ing Mesir kowé arep golèk apa? Apa gunané ngombé banyuné Bengawan Nil? Kowé kokarep menyang Asyur, kuwi gunané apa? Kowé bathi apa yèn ngombé banyuné Bengawan Éfrat? 19 Kowé bakal disiksa krana luputmu dhéwé, lan merga enggonmu nyingkur Aku, kowé bakal nampa paukuman. Kowé bakal ngerti pituwasé yèn nyingkur Aku lan ora tetep setya marang Aku, Pangéran Allahmu, kuwi nekakaké walat lan kasangsaran sing pait. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa wis ngandika!" 20 Pangandikané Allah Kang Mahakwasa, "Israèl, wis lawas enggonmu nampik pangrèh-Ku; kowé wegah mbangun- turut lan ngabekti marang Aku. Malah kowé padha nyembah sujud marang déwa-déwané kesuburan, ing saben punthuk ing sangisoré saben wit gedhé. 21 Kowé Daktandur kaya wit anggur sing Dakpilih saka bibit sing becik dhéwé. Nanging delengen, apa dadiné? Kowé dadi anggur bosok sing ora ana ajiné.
YEREMIA 2.22-27 22 Senajan Dakkumbaha nganggo sabun akèh, najismu ora bakal ilang. 23 Kokbisa-bisamu muni yèn kowé ora najisaké awakmu, lan ora nyembah Baal? Ngélingana enggonmu gawé dosa ana ing lebak. Pratingkahmu kaya unta wadon lagi brahi, mbedhal mrana-mréné ana ing ara-ara samun. 24 Sapa sing bisa nyegah pepénginané golèk bojo? Unta lanang sing gelem ora susah kangèlan, yèn wis wektuné kawin gampang ngawini unta wadon mau. 25 Hé Israèl, jaganen supaya sikilmu ora kesel lan gorokanmu ora garing kasatan sajroné mburu brahala-brahala. Nanging kowé mangsuli, 'Ora, aku bakal ora bali! Aku wis kadhung seneng karo déwa-déwané bangsa liya, kuwi sing arep dakbektèni.'" 26 Pangéran ngandika mengkéné, "Kaya déné maling, kuwi yèn kecekel bakal kwirangan, mengkono uga kowé, wong Israèl bakal kwirangan; raja-rajamu, penggedhé-penggedhému, para imam lan para nabimu! 27 Kowé bakal kwirangan, merga kowé wis muni yèn wit kuwi bapakmu lan watu karang dadi biyungmu. Kaya 8
YEREMIA 2.28-32 mengkono sing bakal kelakon merga kowé ora mbangun-turut karo Aku, malah nyingkur Aku. Mung yèn nemu kasusahan waé kowé padha sesambat marang Aku, nyuwun pitulungan. 28 Lah endi déwa-déwa sing kokgawé dhéwé? Yèn kowé ketekan kasusahan, mbok njaluka tulung karo déwa-déwa kuwi, yèn pancèn bisa! Yéhuda, cacahé déwamu rak akèh, padha kaya cacahé kutha-kuthamu. 29 Kowé sambat kekurangan apa? Yagéné kowé nglawan Aku? 30 Kowé wis Dakajar, éwasemono ora ana kacèké. Kowé emoh Dakélingaké. Nabi-nabimu kokpatèni kaya singa sing lagi ngamuk. 31 Hé umat Israèl, rungokna pangandika-Ku! Apa kanggoné kowé kaya ara-ara samun, apa kaya tanah peteng sing mbebayani? Yagéné kowé kandha yèn arep urip nggugu karepmu dhéwé, lan ora arep bali menèh marang aku? 32 Prawan apa tau lali dandan, pengantèn wadon apa tau lali menganggo sandhangané pengantèn? 9
YEREMIA 2.33-3.1 Nanging umat-Ku wis lali marang Aku nganti suwé banget. 33 Kowé ngerti lan pinter golèk pacar. Sundel sing pinter pisan kalah karo kowé. 34 Sandhanganmu wis glépot getihé wong miskin lan wong sing ora salah, dudu getihé wong ngrampog. 35 Éwasemono kowé muni, 'Aku ora salah! Dadi Gusti Allah ora bakal duka karo aku.' Nanging Aku, Pangéran, bakal ngukum kowé, merga enggonmu sélak gawé dosa. 36 Kowé wis nisthakaké awakmu dhéwé srana enggonmu nyembah brahala-brahalané bangsa liya. Kowé bakal kecuwan karo wong Mesir, kaya enggonmu kecuwan karo wong Asyur. 37 Kowé bakal ninggal wong Mesir kanthi wirang. Aku, Pangéran wis nyirnakaké sakèhé prekara sing kokegul-egulaké.b Kowé bakal ora olèh apa-apa." 3 1 Pangandikané Pangéran, "Yèn ana wong lanang megat bojoné, lan bojoné mau wis lunga saka omahé kono, banjur omah-omah karo wong lanang liyané, wong lanang sing kapisan kuwi bkokegul-egulaké: kokendelaké, kokegungaké. 10
YEREMIA 3.2-6 ora kena mbalèni tilas bojoné sing wis dipegat mau. Sebab sing mengkono kuwi bakal gawé najisé satanah kabèh. Nanging Israèl wis duwé bojo akèh, mangka saiki arep balèn karo Aku! 2 Padha nyawanga pucaké punthuk- punthuk. Apa ing kana ana panggonan sing durung kokenggo nyundel? Kowé padha ngadhang gendhakanmu ana ing sapinggiring dalan-dalan, kaya carané wong Arab ndhodhok ana ing ara-ara samun. Srana enggonmu slèwèngan mau kowé gawé kaluputan lan najisaké tanah iki. 3 Kuwi sebabé ora ana udan deres lan udan kiriman. Kowé wis padha karo sundel sing ora duwé isin. 4 Saiki kowé matur marang Aku, 'Paduka menika Bapa kawula, lan Paduka ngasihi kawula wiwit kawula taksih laré. 5 Paduka mboten badhé lestantun duka, lan mboten nglestantunaken paukuman Paduka.' Mengkono tembungmu, nanging sanyatané kowé ngetog enggonmu gawé piala." 6 Nalika Yosia jumeneng raja, Pangéran ngandika marang aku mengkéné, "Apa kowé wis weruh pokalé Israèl, wong 11
YEREMIA 3.7-11 wadon murtad kuwi? Wong mau wis ninggal Aku, lan saben ana punthuk diunggahi, lan ing ngisoring saben wit gedhé nglakoni nylèwèng. 7 Dakkira sawisé nglakoni sing mengkono mau banjur arep mratobat bali marang Aku. Jebul ora mengkono, lan Yéhuda, seduluré wadon sing ora setya, weruh kabèh. 8 Yéhuda ngerti yèn Israèl wis Dakpegat merga ora setya marang Aku lan dadi sundel.c Nanging Yéhuda, mbakyuné Israèl sing ora setya mau, ora wedi. Yéhuda iya dadi sundel, 9 lan ora duwé isin babar-pisan. Tanah iki digawé najis merga saka enggoné nyembah brahala lan nyembah sujud marang watu-watu lan wit-witan. 10 Sawisé mengkono Yéhuda lan Israèl, seduluré wadon sing ora setya, éthok-éthok mratobat, mbalèni Aku. Nanging pamratobaté ora temenan. Aku, Pangéran, sing ngandika." 11 Pangéran banjur dhawuh karo aku mengkéné, "Israèl sing murtad, ninggal Aku, ketitik rada apik, ketimbang karo Yéhuda, sing gorohé nemen. csundel: pelacur (bhs. Ind.). 12
YEREMIA 3.12-16 13 12 Kowé menyanga tanah Israèl, munia mengkéné, 'Hé Israèl sing murtad, balia marang Aku. Aku bakal melasi kowé lan ora duka menèh. Selawasé kowé bakal ora Dakdukani menèh. 13 Mung kowé ngakonana kaluputanmu, enggonmu murtad marang Pangéran Allahmu, enggonmu bola-bali nylèwèng marani bédhangan-bédhanganmu, yakuwi nyembah brahala ana sangisoring angger wit sing gedhé, lan ora ngèstokaké dhawuh-Ku.'" Mengkono pangandikané Pangéran, Allah. 14 "Hé umat kang ora setya, balia. Kowé kuwi umat-Ku. Saka saben kutha Aku bakal njupuk wong siji, lan saka saben taler wong loro; kuwi bakal Dakbalèkaké menyang Gunung Sion. 15 Kowé bakal Dakparingi penggedhé- penggedhé sing mbangun-turut marang Aku. Wong-wong mau bakal ngerèh kowé kanthi kawicaksanan lan pangertèn. 16 Menawa cacahé wong Israèl wis dadi akèh ana ing tanahmu kono, Pethi Prasetyané Allah bakal ora kocap menèh. Wong-wong bakal padha lali, lan pancèn wis ora mbutuhaké menèh. Uga bakal ora dibalèkaké menèh.
YEREMIA 3.17-21 17 Yèn kuwi wis kelakon, Yérusalèm bakal kasebut: 'Dhamparé Pangéran', lan bangsa-bangsa bakal padha nglumpuk mrono ngabekti marang Aku. Wong-wong bakal ora nggugu marang swaraning atiné sing wangkal. 18 Israèl bebarengan karo Yéhuda bakal teka saka tanah pembuwangan ing Lor, lan bali menyang tanah sing Dakparingaké marang para leluhuré, dadi tanah pusakané turun-temurun." 19 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Israèl, Aku kersa nampa kowé dadi putra-Ku lan Dakparingi tanah kang éndah, tanah sing sajagad apik dhéwé. Aku kepéngin koksebut Rama lan kepéngin yèn kowé ora ninggal Aku menèh. 20 Nanging kowé kuwi kaya rabi sing ora setya, kaya mengkono enggonmu ora setya marang Aku." Mengkono pangandikané Allah. 21 Ana swara keprungu saka pucaké punthuk-punthuk. Wong Israèl padha nangis lan sesambat, merga wis padha nglakoni dosa lan nyingkur marang Pangéran, Allahé. 14
YEREMIA 3.22-25 22 Padha mratobata, hé kabèh sing padha nyingkur Pangéran. Panjenengané bakal ngapura pamurtadmu lan lakumu sing nasar. Kowé bakal padha matur, "Inggih, kawula badhé sowan dhateng ngarsanipun Pangéran, margi Panjenenganipun menika Allah kawula. 23 Panyembah kawula dhateng brahalanipun tiyang kapir ing punthuk- punthuk mboten mikantukaken menapa-menapa. Pitulunganipun Israèl menika dhatengipun saking Pangéran, Allah kawula. 24 Panyembah dhateng Baal, déwané kanisthan, njalari kawula kécalan ménda lan lembu pinten-pinten, anak jaler lan èstri, malah sedaya gadhahan kawula, tilaranipun para leluhur kawula, ingkang dipun kempalaken saking sekedhik wiwit jaman kina mila. 25 Sampun saukur kawula sami nandhang wirang lan kanisthan. Kawula lan para leluhur kawula namung tansah damel dosa kémawon ing ngarsanipun Pangéran, Allah kawula. Kawula mboten naté sami mbangun-turut dhateng dhawuh-dhawuhipun." 15
YEREMIA 4.1-5 4 1 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Hé umat Israèl, menawa kowé arep bali, balia mréné. Yèn kowé mbuwang brahala-brahalamu sing Daksengiti kuwi lan kowé setya marang Aku, 2 padha janjia sing temenan demi asmané Allah kang gesang. Nuli para bangsa kabèh bakal padha nyuwun supaya Dakberkahi lan bakal padha memuji asma-Ku." 3 Pangandikané Pangéran marang wong Yéhuda lan wong Yérusalèm mengkéné, "Lemahmu sing bera padha lukunen; aja nyebar wiji ing tengahé erèn. 4 Padha netepana prejanjianmu karo Pangéran, Allahmu, lan uripmu pasrahna marang Aku, hé kowé wong Yéhuda lan Yérusalèm. Yèn ora, paukuman-Ku bakal murub kaya geni, merga saka sakèhé kaluputan sing wis koklakoni. Mangka urubé bakal ora kena disirep, iya jalaran saka penggawému sing ala." 5 Ngunèkna slomprèt rata satanah kabèh! Wartakna sing cetha lan sora! Wong Yéhuda lan wong Yérusalèm padha kandhanana supaya énggal padha ngungsi menyang kutha-kutha sing ana bètèngé. 16
YEREMIA 4.6-10 6 Tuduhna dalan sing menyang Sion! Padha mlayua supaya slamet! Aja mandheg-mangu! Pangéran bakal nekakaké paukuman lan karusakan gedhé saka Lor. 7 Kaya singa sing metu saka grumbul pandhelikané, kaya mengkono juru- pangrusaké bangsa-bangsa wis budhal. Tekané bakal numpes Yéhuda. Kutha- kuthané Yéhuda bakal dadi gempuran, lan ora ana sing bakal manggon ing kono menèh. 8 Mulané padha nganggoa sandhangan bagor, padha nangisa lan sesambata, merga paukumané Pangéran kang banter ora bakal mundur saka Yéhuda. 9 Pangandikané Pangéran, "Ing dina kuwi raja-raja lan para penggedhé bakal padha entèk atiné lan kélangan kekendelané; para imam padha kagèt lan trataban, sarta para nabi padha gumun." 10 Aku banjur matur, "Dhuh Pangéran, menapa Paduka mboten mbélani dhateng umat ing Yérusalèm menika? Paduka sampun ngandika, bilih badhé ndhatengaken katentreman, mangka 17
YEREMIA 4.11-16 samenika jebul pedhang ingkang katèmpèlaken ing gorokanipun." 11 Bakal tekan wektuné wong Yérusalèm padha dikabari, yèn bakal ketekan angin panas saka punthuk-punthuké segara wedhi. Dudu angin lumrah, sing kena dienggo napèni, kanggo misahaké beras lan mrambut. 12 Nanging angin kuwi bakal teka atas dhawuhé Pangéran lan banter banget! Gusti Allah piyambak sing dhawahaké paukuman marang wong-wong mau. 13 Delengen, tekané mungsuh kuwi presasat mendhung. Krétané perang presasat lésus, jarané rikaté kaya manuk garudha. Adhuh cilaka aku, kita padha katumpes. 14 Hé Yérusalèm, piala sing ana ing atimu kuwi kumbahen, supaya kowé dislametaké. Nganti pira lawasé enggonmu ngangen-angen arep gawé piala? 15 Ana utusan-utusan padha teka saka Dhan lan saka Éfraim ngabaraké bab bakal tekané bebaya. 16 Tekané para utusan awèh weruh marang para bangsa lan marang Yérusalèm, yèn mungsuh pirang-pirang 18
YEREMIA 4.17-22 teka saka negara adoh. Kanthi swara sora mungsuh-mungsuh bakal padha nantang kutha-kutha ing Yéhuda. 17 Yérusalèm bakal dikepung lan ditunggoni, kaya carané wong nunggu pategalané, merga Yérusalèm wis nglawan Pangéran, Allahé. Pangéran, Allah, wis ngandika. 18 Yéhuda! Sing nekakaké kuwi kabèh ora liya iya kowé dhéwé, merga patrapé uripmu lan penggawému. Iya dosamu sing marakaké kowé nandhang sangsara, nganti natoni atimu. 19 Adhuh Israèl! Adhuh, dhadhaku lara banget! Jantungku! Jantungku dheg-dhegan kaya arep coplok-coploka! Aku ora bisa meneng; aku krungu swarané slomprèt, lan komandhoné perang. 20 Karusakan siji disusul karusakan liyané; nganti satanah wrata wis dadi gempuran. Kémahku rusak dadakan, gordhèn-gordhèné suwèk kabèh. 21 Nganti pira lawasé enggonku isih bakal ndeleng pangamuké peprangan iki lan krungu swaraning slomprèt? 22 Pangandikané Pangéran, "Umat-Ku bodho banget; padha ora wanuh karo 19
YEREMIA 4.23-29 Aku. Enggoné padha keblinger kaya bocah sing ora ngerti apa-apa. Pinteré mung gawé piala, nanging ora ngerti gawé becik!" 23 Aku ndeleng bumi, bumi katon cengkar lan bera! Aku ngawasaké langit, ing langit ora ana pepadhang! 24 Aku ndelengaké gunung-gunung, gunung-gunung padha horeg, lan punthuk-punthuk padha gonjang- ganjing. 25 Aku namataké, ing kono suwung, ora ana wongé, senajan manuk-manuk pisan wis padha mabur saka kono. 26 Lemah sing loh wis dadi cengkar; kutha-kuthané wis dadi gempuran, merga saka paukumané Allah mulad- mulad. 27 (Gusti Allah wis ngandika, yèn bumi bakal dadi ara-ara samun, nanging ora bakal Daksirnakaké!) 28 Bumi bakal sedhih kaya wong sing kepatèn, langit bakal dadi peteng. Allah wis ngandika, lan penggalihé ora bakal éwah. Panjenengané wis ndhawahaké putusan, lan bakal ora dibatalaké. 29 Krungu gemuruhé bala jaranan lan bala pemanah, wong-wong ing tanah 20
YEREMIA 4.30-5.1 kono bakal padha ngungsi. Salong bakal padha mlayu menyang alas, ana sing mènèk munggah ing parang-parang. Saben kutha bakal suwung, lan ora ana wong sing gelem manggon ing kono. 30 Hé Yérusalèm, kowé wis ketiban paukuman! Yagéné kowé nganggo mori jingga? Yagéné kowé nganggo hiasan mas-masan lan mripatmu kokcelak? Enggonmu dandan kuwi ora ana gunané! Kowé wis ditampik déning dhemenanmu, malah kowé arep dipatèni. 31 Aku krungu panjerit, kaya swarané wong wadon sing lagi nglarani, arep nglairaké anaké sepisanan. Kuwi panjerité Yérusalèm sing megap-megap ambekané. Ngegaraké tangané karo muni, "Aku ketekan paukuman! Wong sing arep matèni aku wis padha teka!" 5 1 Hé wong ing Yérusalèm, padha mlayua ing dalan-dalan! Tamatna! Delengen dhéwé! Menyanga pasar- pasar! Apa kowé kepethuk wong sing temen lakuné, sing ngarah supaya uripé setya marang Allah? Yèn kowé bisa nemokaké wong sing mengkono, Allah bakal ngapura dosané Yérusalèm. 21
YEREMIA 5.2-6 2 Senajan kowé ngaku yèn ngabekti marang Allah, lakumu ora cocog karo tembungmu. 3 Gusti Allah madosi kasetyan. Senajan kowé wis digebagi, nanging ora kokpaèlu; kowé wis ditindhes, nanging ora ngerti karepé. Atimu wangkal, ora gelem mratobat medhot dosa-dosamu. 4 Aku mikir, "Bisa uga merga wong- wong iki mung wong cilik sing bodho, mulané uripé tanpa aturan lan ora ngerti marang dhawuhé Allah, ora ngerti apa sing dikersakaké, lan sing kudu padha dilakoni. 5 Daknemoni para penggedhé, dakjaké rembugan. Wong-wong kuwi mesthi padha ngerti apa sing didhawuhaké déning Allah, sing kudu padha dilakoni." Jebulé wong kabèh mau padha nampik ngakoni wewenangé Allah lan ora gelem mbangun-turut marang Panjenengané. 6 Ya kuwi sebabé wong-wong mau bakal padha dipatèni déning singa-singa saka alas; lan dagingé disempal-sempal déning asu ajag saka ara-ara samun, sarta dimangsa déning macan tutul sing saba mlebu ing kutha-kuthané, samasa metu saka omahé, wong-wong 22
YEREMIA 5.7-11 mau bakal disempal-sempal. Merga dosané sing tumpuk-undhung, mangka saben-saben padha murtad ninggal Allahé. 7 Pendanguné Pangéran mengkéné, "Apa gunané Aku ngapura dosané umat-Ku? Anak-anakmu rak wis padha ninggal Aku, lan padha nyembah brahala sing ora ana paédahé? Umat-Ku wis Dakparingi mangan nganti wareg, éwasemono banjur padha nyembah brahala lan ngentèkaké wektuné kanggo nyundel. 8 Wis kaya jaran lanang sing gedhé birainé, kepéngin ngawini jodhoning jaran liya. 9 Apa pokal sing kaya mengkono kuwi ora Dakukum, apa penggawéné bangsa iki ora mesthi Dakwales? 10 Aku bakal nekakaké mungsuh- mungsuhé, ngrusak kebon angguré, nanging ora nganti tapis. Pang-pangé wit anggur Dakdhawuhi nyempali, merga pang-pang mau dudu kagungan-Ku. 11 Wong Israèl lan wong Yéhuda banget enggoné padha goroh marang Aku. Aku, Pangéran kang ngandika!" 23
YEREMIA 5.12-17 12 Umaté Allah wis nyélaki Panjenengané lan padha muni, "Panjenengané dudu Allah" lan menèh, "Kita bakal ora nandhang kasusahan apa-apa; bakal ora ana perang lan paceklik." 13 Kandhané menèh, "Nabi-nabi kuwi rak mung ngayawara. Ora padha medharaké pangandikané Allah. Karebèn paukuman mau nekanana wong kuwi dhéwé." Pangéran Allah ngandika marang aku, "Yérémia, sarèhné wong- wong mau padha kandha mengkono, pangandika-Ku bakal Dakdadèkaké kaya geni sing metu saka lambému. Wong-wong mau bakal kaya kayu garing, sing entèk kobong kabèh." 14 (5:13) 15 Hé wong Israèl, Allah bakal nekakaké bangsa saka adoh nglurugi kowé. Bangsa mau ampuh lan wis ana wiwit jaman kuna mula, bangsa sing kowé ora ngerti basané. 16 Bala pemanahané kuwi tentara sing peng-pengan, sing matèni tanpa welas. 17 Kuwi bakal nguntal panènmu lan panganmu; matèni anakmu lanang lan wadon. Bakal nyembelèh wedhus 24
YEREMIA 5.18-22 lan sapimu, sarta ngrusak anggurmu lan witmu ara. Kutha-kuthamu sing disentosani nganggo bètèng lan kokendel-endelaké bakal digempur kabèh. 18 Pangandikané Pangéran, "Éwasemono ing dina kuwi Aku ora arep ngremuk umat-Ku nganti tapis. 19 Yérémia, yèn ana wong takon, apa sebabé Aku tumindak mengkono, wangsulana, 'Sarèhné wong Israèl wis ninggal Aku lan nyembah allah liyané nalika isih manggon ana ing tanahé dhéwé, mulané saiki bakal dadi baturé wong manca ana ing negara liya.'" 20 Pangandikané Pangéran, "Anak- turuné Yakub kandhanana, wong-wong Yéhuda wènèhana weruh, 21 'Rungokna, hé wong bodho lan tanpa budi. Kowé duwé mripat nanging ora ndeleng, kowé duwé kuping nanging ora ngrungu. 22 Aku iki Pangéran; yagéné kowé ora wedi karo Aku? Yagéné kowé ora gemeter ing ngarsa-Ku. Wedhi Dakdadèkaké watesé segara, wates sing ora kena dilangkahi. Senajan ombaké 25
YEREMIA 5.23-29 molak-malik, lan jumegur iya ora bisa ngliwati wates mau.' 23 Nanging kowé kuwi bangsa sing atiné wangkal lan mbangkang. Kowé nylèwèng lan ninggal Aku. 24 Kowé ora tau mosik ing sajroning atimu, 'Dakngabekti marang Allah!' Senajan Aku nekakaké udan, iya udan awal, iya udan akir miturut wektuné, sarta saben taun nekakaké panèn. 25 Nanging dosa-dosamu gawé wurungé barang-barang becik mau lan pialamu ngedohaké kabegjan saka ing kowé. 26 Ing antarané umat-Ku ana sing ala atiné, sing arep njiret wong carané kaya wong sing masang jaring arep njaring manuk. 27 Wong mau kurungané dikebaki manuk, iya mengkono enggoné ngebaki omahé nganggo barang-barang rampasan. Mulané padha sugih-sugih lan gedhé wibawané, 28 sarta awaké lemu ginuk-ginuk. Pialané ngluwih-ngluwihi. Bocah lola ora diwènèhi apa sing dadi haké, lan wong mlarat ora dilayani kanthi adil. 29 Nanging Aku, Pangéran, bakal ngukum penggawéné wong-wong mau, 26
YEREMIA 5.30-6.4 bakal Dakwales sakèhé pialané bangsa iki. 30 Apa sing wis kelakon ana ing tanah kéné kuwi nisthané katog: 31 Nabi-nabiné padha mulangaké goroh. Para imam padha tundhuk karo préntahé nabi-nabi. Mangka umat-Ku padha seneng waé karo kaanan sing kaya mengkono. Nanging yèn kuwi mau kabèh wis katog banjur apa sing bakal ditindakaké?" 6 1 Hé wong Bènyamin, padha mlayua metu golèk pangungsèn! Oncata saka Yérusalèm! Slomprèt ing Tekoa unèkna. Gawéa pretandha geni ing Bèt-Kerem. Sebab saka Lor bakal teka bebaya lan pangrusak. 2 Kutha Sion kuwi éndah, nanging bakal karusak. 3 Ing panggonan kono para raja bakal padha nancepaké kémah kanggo pengasoané wadyabalané. Kémah- kémahé bakal ditancepaké ngepung kutha Sion, saben wong milih panggonan sing disenengi. 4 Wong-wong mau bakal muni, "Ayo padha tata-tata nyerbu Yérusalèm! Saben wong kudu siaga! Kita bakal 27
YEREMIA 6.5-9 nyerbu ing wayah awan! Nanging saiki wis kasèp. Saiki wis soré. Sedhéla menèh bakal peteng. 5 Beciké kita nyerbu mengko bengi waé; bètèngé kutha kita gempur dhisik." 6 Pangéran dhawuh marang para raja mau supaya negori wit-witan lan ngurug lemah ing sakubengé témbok-témboké Yérusalèm. Pangandikané Pangéran, "Aku bakal ngukum kutha iki merga saka akèhé panindhes kang kelakon ana ing kono. 7 Kaya déné etuk ngetokaké banyu, kaya mengkono Yérusalèm enggoné bakal nindakaké piala. Aku krungu swaraning pangrodha-peksad lan karusakan ana ing kutha kono, sing Dakpirsani mung wong lara lan wong kang padha ketaton thok. 8 Hé wong ing Yérusalèm, kasusahan iki dadia pepéling marang kowé. Yèn ora, kowé bakal Daktégakaké. Kuthamu bakal Dakwalik dadi ara-ara samun, lan dadi tanah sing suwung." 9 Pangéran Allah Kang Mahakwasa ngandika marang aku mengkéné, "Israèl bakal diprithili kaya kebon anggur dngrodha-peksa: memperkosa (bhs. Ind.). 28
YEREMIA 6.10-13 sing diasag wohé sawisé diundhuh. Mulané tulungana saben wong sing bisa kokslametaké mumpung isih ana wektu." 10 Atur wangsulanku, "Sinten ingkang purun mirengaken menawi kawula pituturi utawi kawula émutaken? Margi manahipun wangkal lan nampik pangandika Paduka. Kawula namung badhé dipun gegujeng, menawi nyariyosaken menapa ingkang Paduka ngandikakaken dhateng kawula wau. 11 Paukuman Paduka dhateng tiyang- tiyang damel bentèring manah kawula, Gusti. Lan kawula mboten saged ngampet malih!" Pangéran banjur ngandika marang aku, "Paukuman-Ku esokna marang bocah-bocah sing ana ing dalan-dalan, suntaken ana ing satengahé para nonoman. Bapa lan biyung bakal padha ditawan, semono uga kaki-kaki lan nini-nini. 12 Omahé bakal dienggoni déning wong liya, mengkono uga palemahané; bojo-bojoné padha digawa. Wong satanah kéné bakal Dakukum kabèh. 13 Saben wong, gedhé-cilik padha ngarah bathi srana goroh. Malah tekan 29
YEREMIA 6.14-17 para nabi lan para imam padha ngapusi rakyat. 14 Pangucapé marang umat-Ku, kaya mung weruh tatu mlècèt sethithik, mula pangucapé, 'Ora apa-apa', senajan satemené tatu mau gawat. 15 Apa padha duwé rasa isin nindakaké sing mengkono mau? Ora! Babar-pisan ora padha isin. Rainé mbrabak waé ora. Mulané bakal padha tiba, bareng karo wong-wong liyané. Aku bakal rawuh lan ngukum wong-wong kuwi. Lah mengkono bakal pungkasané wong-wong mau. Aku Pangéran wis ngandika!" 16 Pangandikané Pangéran marang umaté, "Ngadega ana ing prapatan lan ngawasna. Takokna dalan sing lawas dhéwé, lan takona dalan sing becik dhéwé, kuwi ambahen, supaya uripmu dadi tentrem." Nanging wong-wong mau padha mangsuli, "Mboten! Kula mboten badhé ngambah mergi menika." 17 Pangandikané Pangéran menèh, "Aku wis ngangkat wong jaga, sing bakal ngandhani kowé supaya nitèni uniné tengara slomprèt." Nanging wong-wong 30
YEREMIA 6.18-23 mau padha mangsuli, "Kula mboten purun mirengaken." 18 Pangéran nuli ngandika menèh, "Rungokna, hé sakèhé bangsa-bangsa. Titènana apa sing bakal dialami déning umat-Ku. 19 Hé bumi, ngrungokna! Aku bakal nekakaké paukuman marang bangsa iki, yakuwi ngundhuh rancangané dhéwé. Merga padha ora nitèni pangandika-Ku, lan dhawuh-dhawuh-Ku padha ditampik. 20 Lah apa gunané Aku kasaosan menyan saka Syéba utawa wewangèn sing asalé saka tanah adoh? Sesaosané bakal Daktampik lan kurban-kurbané ora ndadèkaké renaning penggalih-Ku. 21 Mulané bangsa mau bakal Dakgawé kesandhung lan tiba. Para bapak lan anak-anaké bakal mati, mengkono uga mitra-mitra lan para tanggané bakal padha tiwas." 22 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Bangsa saka tanah Lor bakal teka. Bangsa gedhé saka panggonan sing adoh asalé bakal nglurug perang. 23 Padha nggawa panah lan pedhang, ambek nganiaya lan ora duwé welas. Samasa teka padha nunggang jaran 31
YEREMIA 6.24-29 swarané jumegur kaya samodra. Kabèh wis siaga arep nempuh kutha Yérusalèm." 24 Aku padha krungu opyaké, mula tanganku padha jimpé, atiku ajur, perih rasané, kaya wong wadon sing lagi nglarani. 25 Kita padha ora wani metu menyang pategalan utawa mlaku ana ing dalan- dalan, merga mungsuh padha nggawa gegaman lan ana ing ngendi-endi ana pagiris. 26 Pangandikané Pangéran marang umaté, "Padha nganggoa bagor lan nglésoda ana ing awu. Padha sesambata kaya wong sing kepatèn anaké lanang ontang-anting, merga mungsuh sing arep numpes kowé wis cedhak. 27 Yérémia, umat-Ku lèlèren, kaya patrapé wong sing ngluluh wesi, delengen kepriyé sanyatané. 28 Umat kuwi atiné wangkal lan seneng nglawan. Atosé atiné presasat prunggu lan wesi. Kabèh padha kebak piala. 29 Pawoné murub sakatogé, nanging wesiné ora lèlèh. Tanpa guna nglèlèr umat-Ku, merga wong sing ala ora kena dipisah. 32
YEREMIA 6.30-7.6 33 30 Mulané umat-Ku bakal karan 'Barang tampikan', merga wong-wong mau wis padha Daktampik." Mengkono pangandikané Pangéran. 7 1 Aku didhawuhi Pangéran ngadeg ana ing gapurané Pedalemané Allah, sing kanggo liwat wong Yéhuda, enggoné arep padha ngibadah. Aku didhawuhi ngumumaké apa sing bakal ditindakaké déning Pangéran Allahé Israèl Kang Mahakwasa. Pangandikané Pangéran, "Nindakna kabecikan, mesthi kowé Daklestarèkaké manggon ing tanah kéné. 2 (7:1) 3 (7:1) 4 Aja ngandel marang tembung apus-apus, sing muni, 'Kita aman ana ing kéné. Iki Pedalemané Allah, iki Pedalemané Allah, iki Pedalemané Allah!' 5 Menawa kelakuan lan penggawému becik, yèn kowé tumindak adil siji karo sijiné. 6 Menawa kowé ora nyia-nyia marang wong manca, bocah lola lan randha, sarta ora ngwutahaké getihé wong resik ana ing panggonan kéné, apa déné
YEREMIA 7.7-13 ora manut marang allah liyané, kang ndadèkaké bilaimu dhéwé. 7 Kowé mesthi bakal Daklestarèkaké manggon ana ing tanah kéné, tanah sing wis Dakparingaké marang leluhurmu dadi tanah pusakané." 8 "Nanging kowé padha ngandel marang tembung goroh. 9 Kowé padha nyolong, mematèni, nyembah brahala, wani sumpah palsu, awèh sesajèn marang Baal, sarta nyembah allah-allah sing ora kokkenal sadurungé. 10 Kowé wis padha nglakoni prekara- prekara sing Daksengiti, banjur kowé sowan ing ngarsa-Ku, ana ing Pedaleman-Ku karo muni, 'Ing kéné kita aman!' 11 Apa kokkira Pedaleman-Ku iki pandhelikané bégal? Aku pirsa sakèhé penggawému. 12 Lungaa menyang Silo, panggonan sing Dakpilih kanggo manembah marang Aku. Delengen apa kang Daktindakaké bab panggonan kuwi, merga saka dosané umat Israèl. 13 Kowé wis padha nglakoni dosa-dosa sing kaya mengkono uga. Senajan kowé 34
YEREMIA 7.14-18 wis bola-bali Dakélikaké, éwasemono kowé padha ora gelem ngrungokaké. Kowé wis Daktimbali nanging ora mangsuli. 14 Mulané apa sing Daktindakaké marang Silo, uga bakal Daktindakaké marang Pedaleman iki, sing kokendel- endelaké. Ya ing panggonan, sing wis Dakparingaké marang para leluhurmu iki, Aku bakal nindakaké apa sing wis Daktindakaké ana ing Silo. 15 Kowé bakal Daktundhung saka ngarsa-Ku, padha kaya enggon-Ku mbéngkas sakèhé para sedulurmu, wong Israèl. Aku, Pangéran, wis ngandika." 16 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Yérémia, bangsa iki aja kokdongakaké. Aja koktangisi lan aja koksuwunaké apa- apa. Aja koksuwunaké welas marang Aku, merga panyuwunmu mesthi ora Dakpiyarsakaké. 17 Apa kowé ora weruh apa sing padha dilakoni ana ing kutha-kuthané Yéhuda, lan ing dalan-dalan ing kutha Yérusalèm? 18 Bocah-bocah padha nglumpukaké kayu. Wong lanang-lanang padha gawé geni gedhé, wong wadon-wadon padha ngulet jladrèn, padha dienggo gawé 35
YEREMIA 7.19-23 emplèk-emplèk sesajèn kanggo déwa wadon sing diarani Pramèswarining Langit. Kejaba kuwi uga awèh sesajèn anggur marang allah liya-liyané, mula padha gawé gerahing penggalih-Ku. 19 Nanging satemené apa Aku sing padha ditatoni? Ora, dhèwèké padha natoni awaké dhéwé. 20 Mulané Aku, Pangéran Kang Mahakwasa, bakal ngesokaké paukuman-Ku marang Pedalemané Allah iki. Dakesokaké marang manungsa lan kéwan, malah marang wit-witan lan tanduran sing ana ing sawah-sawah. Paukuman-Ku bakal kaya geni sing ora kena disirep. 21 Hé umat-Ku, ana kurban sing kokobong nganti entèk ana ing mesbèh, nanging ana sapérangan sing olèh kokpangan. Kanggoné Aku, kurban mau kena kokpangan kabèh. 22 Sing Dakdhawuhaké marang leluhurmu nalika Dakentasaké saka tanah Mesir kuwi dudu bab kurban obongan utawa kurban sembelèhan. 23 Nanging bab mbangun-turut marang Aku, kuwi sing Dakdhawuhaké, nuli Aku bakal dadi Allahé, lan wong-wong mau 36
YEREMIA 7.24-28 dadi umat-Ku, sing mlaku ngambah dalan sing Daktuduhaké, mula bakal padha nemu kabegjan. 24 Nanging wong-wong mau padha ora mbangun-turut utawa nggatèkaké, malah padha wangkal atiné lan nggugu karepé dhéwé, nganti kaanané saya tambah rekasa. 25 Wiwit wektuné para leluhurmu padha luwar, metu saka tanah Mesir tekan sepréné, Aku ora kendhat-kendhat ngutus abdi-Ku para nabi nekani kowé. 26 Nanging ora ana sing digatèkaké. Malah atimu saya wangkal lan pembangkangmu ngungkuli para leluhurmu. 27 Dadi Yérémia, pangandika kuwi kandhakna marang umat-Ku. Éwasemono bakal ora padha gelem ngrungokaké. Senajan kokundang karo bengok-bengok, éwasemono bakal ora padha semaur. 28 Senajan kokpituturi supaya bangsa iki mbangun-turut marang Aku, Pangéran Allahé, utawa kokkandhani manut piwulang lan paukuman sing wis didhawahaké, wong-wong bakal ora ngrèwès. Kasetyan marang prejanjian- 37
YEREMIA 7.29-32 Ku wis sirna, malah digunem waé wis ora." 29 "Hé para wong ing Yérusalèm, rambutmu padha cukuren lan buwangen. Padha ngidungna kidungé wong sing lagi kepatèn. Ngidunga ana ing pucaké punthuk-punthuk. Merga Aku, Pangéran lagi duka, lan umat-Ku wis Daktampik. 30 Wong-wong Yéhuda wis padha nglakoni piala. Wong-wong mau padha mrenahaké reca-recaning brahalané ana ing Pasucèn-Ku, lan padha najisaké Pedaleman-Ku. 31 Ana ing Lebak Ben-Hinom padha gawé mesbèh, sing padha disebut Tofèt, kanggo ngurbanaké anak-anaké lanang lan wadon kaobong ing geni. Aku ora tau ndhawuhaké sing mengkono, lan ya ora tau ana penggalih sing mengkono. 32 Mulané bakal ana wektuné, panggonan kono ora kasebut Tofèt utawa Lebak Ben-Hinom, nanging Lebak Panyembelèhan. Panggonan mau bakal kagawé kuburan, sebab ora ana panggonan liyané sing kena dienggo ngubur. 38
YEREMIA 7.33-8.4 33 Jisimé bangsa iki bakal dadi pakané manuk lan kéwan galak, lan ora ana sing nggusahi. 34 Tanahé bangsa iki bakal dadi ara-ara samun. Ing kutha-kuthané Yéhuda lan ing dalan-dalané Yérusalèm bakal ora ana swaraning kabungahan. Lan bakal ora ana giyak-giyaké wong sing jagong ing pésta mantèn, sebab tanah iki bakal Dakdadèkaké gempuran. 8 1 Ing wektu kuwi balungé para raja ing Yéhuda, lan balungé para penggedhé, sarta balungé para imam lan para nabi, apa déné balungé para wong isiné Yérusalèm, bakal padha diwetokaké saka kubur-kuburé. 2 Padha dielèr ing cedhaké srengéngé, rembulan sarta lintang-lintang, sing ditresnani, dianut, disembah, lan dijaluki pitulungan sarta disujudi déning bangsa iki. 3 Kekarèné bangsa ala iki sing Daksebar ing endi-endi, bakal pilih mati ketimbang karo urip. Aku, Pangéran Allah Kang Mahakwasa wis ngandika." 4 Aku didhawuhi Pangéran kandha mengkéné marang umaté, "Wong upama tiba apa ora tumuli ngadeg menèh? Yèn 39
YEREMIA 8.5-8 wong lakuné kesasar, apa ora mbalik menèh. 5 Nanging yagéné umat-Ku sing ninggal Aku ora tau bali menèh? Kowé padha gondhèlan kenceng karo brahala- brahalamu, tanpa gelem mratobat, bali marang Aku menèh. 6 Aku nilingaké supaya mireng, nanging ora tau mireng wong sing caturan kanthi jujur. Ora ana siji waé ing antaramu sing nggetuni penggawéné sing ala. Ora ana siji waé sing takon, 'Kaluputanku apa?' Saben wong padha nerusaké pialané dhéwé-dhéwé, kaya jaran mbedhal menyang peprangan. 7 Manuk bango ngerti bali yèn wis tekan mangsané, semono uga manuk dara, manuk kedhalie sarta kuntul ngerti mangsané ngalih panggonan. Nanging umat-Ku ora ngerti tatanan pepréntahan-Ku. 8 Kokbisa-bisamu kandha yèn kowé kuwi wicaksana lan ngerti marang dhawuh-dhawuh-Ku? Ngertia yèn dhawuh-dhawuh-Ku wis diowahi déning para ahli Torèt. ekedhali: peksi sriti. 40
YEREMIA 8.9-13 9 Para wasis mau bakal padha kwirangan, bingung dhéwé lan kewelèh. Satemené wis padha nampik pangandika-Ku, banjur isih kadunungan kawicaksanan apa? 10 Mulané tanah garapané bakal Dakpasrahaké wong liya, lan bojoné Dakparingaké marang wong liya. Saben wong, gedhé cilik, kabèh padha ngarah bathi srana goroh. Dalah nabi-nabi lan para imam pisan padha tegel ngakali rakyat. 11 Padha arep nambahi tatuné bangsa- Ku, nanging anggepé tatuné mau ora sepiraa. Tembungé, 'Wis apik kabèh', mangka satemené kabèh ora ana sing becik. 12 Hé umat-Ku, apa kowé ora isin nglakoni kanisthan sing semono gedhéné? Jebul kowé ora rumangsa kwirangan. Kowé ora idhep isin. Mulané kowé bakal rubuh kaya wong liya-liyané. Lan kuwi bakal kelakon samasa Aku nekakaké paukuman-Ku marang kowé. Aku, Pangéran wis ngandika. 13 Umat-Ku bakal Dakundhuh, kaya carané wong ngundhuh panènané. Nanging ibaraté wit anggur, ora ana 41
YEREMIA 8.14-17 wohé anggur; ibaraté wit anjir, wohé anjir ora ana. Malah godhongé waé wis padha alum. Mulané tanah garapan mau bakal Dakpasrahaké marang wong liya." 14 Umaté Allah banjur padha rerasanan mengkéné, "Yagéné kita padha thenguk- thenguk waé? Ayo padha nglumpuk, mlebu kutha-kutha sing ana bètèngé, lan mati ana ing kana. Kita wis ditibani ukuman pati déning Allah kita. Kita diparingi ngombé wisa, merga kita wis padha nglakoni dosa marang Panjenengané. 15 Kita ngarep-arep tekané katentreman lan kabegjan, jebul sing teka mung pagiris. 16 Mungsuh-mungsuh kita wis padha tekan kutha Dhan; kita wis padha krungu mbengingèhé jaran-jarané. Satanah kabèh padha gemeter krungu swarané bala jaranan saya cedhak. Tekané mungsuh mau bakal ngrusak tanah kita dalah saisiné kabèh, kutha-kutha lan sakèhé wong sing manggon ana ing kono." 17 "Diawas, sebab Aku bakal nekakaké ula ing antaramu, ula sing mandi, sing 42
YEREMIA 8.18-9.1 ora kena dijapani, bakal padha nyokot kowé." 18 Sedhihku ora kena dilipur, atiku prihatin banget. 19 Rungokna panangisé bangsaku; sanegara padha nangis kabèh, tembungé, "Apa Pangéran wis ora ana ing Sion? Apa Ratuning Sion wis ora dhedhampar ana ing kana menèh?" Pangéran, Ratuné paring wangsulan, "Yagéné kowé gawé duka-Ku srana enggonmu nyembah marang brahala, lan srana enggonmu sujud marang brahala-brahala ngamanca sing ora bisa apa-apa?" 20 Umat mau banjur padha kandha, "Mangsané panas wis kliwat, panèné wis rampung, nanging kita meksa durung kapitulungan slamet." 21 Atiku remuk, merga bangsaku diremuk; aku sedhih kaya wong sing kepatèn, atiku semplah babar-pisan. 22 Apa ing Giléad ora ana tamba? Apa ing kana ora ana dokter? Apa sebabé déné bangsaku larané ora mari-mari? 9 1 Mbok sirahku dadia etuk sing ngetokaké banyu, lan mripatku dadia 43
YEREMIA 9.2-7 pancuraning eluh, supaya aku rina wengi bisa nangisi umatku sing padha dipatèni. 2 Upama aku manggon ing ara-ara samun, aku bakal bisa lunga ninggal bangsaku, merga bangsaku padha nylèwèng kabèh, klebu golongané wong sing kianat. 3 Ilaté gampang ngucapaké tembung goroh; dudu keadilan lan kabeneran, nanging goroh sing ngerèh ing tanah kono. Pangandikané Pangéran, "Umat-Ku kelantur-lantur nindakaké piala, lan ora ngakoni yèn Aku iki Allahé." 4 Saben wong jumaga ing ngatasé mitrané, lan ora ana wong ngandel karo seduluré dhéwé; sebab sedulur-seduluré tukang mukir kaya Yakub, lan saben wong mitenah mitrané dhéwé. 5 Wong kabèh padha ngapusi kancané, ora ana sing kandha sanyatané. Ilaté wis dikulinakaké ngucap goroh, lan ora ana sing marèni dosané. Tindak kekerasan siji nusul sijiné, laku goroh siji disusul liyané. Pangéran ngandika yèn Panjenengané ditampik déning umaté. 6 (9:5) 7 Iya merga sing mengkono mau Pangéran Kang Mahakwasa ngandika, 44
YEREMIA 9.8-11 "Umat-Ku bakal Daklebur kaya slaka, Daklèlèr supaya murni. Umat-Ku wis nglakoni piala, ora liya kudu Daklebur lan Daklèlèr. 8 Ilaté padha karo panah sing dicencemf ing wisa; selawasé mung ngucapaké goroh thok. Saben wong omongé manis karo pepadhané, nanging sanyatané masang kala-jiret. 9 Apa penggawé sing mengkono kuwi Daktogaké waé, apa piala sing mengkono mau ora wajib diwales? Aku, Pangéran, wis ngandika!" 10 Aturku, "Kawula badhé nangisi redi-redi lan tanah-tanah pangènan, margi sami garing, mangka mboten wonten tiyang ingkang langkung ing ngriku. Swantening lembu lan ménda mboten kepireng malih, peksi lan kéwan galak inggih sampun sami késah saking ngriku." 11 Pangandikané Pangéran, "Yérusalèm bakal Dakgawé jugrugan, sing dienggoni asu ajag. Kutha-kuthané Yéhuda bakal Dakdadèkaké gempuran, sing ora kena dienggoni." fdicencem: dipun kum, dipun rendhem. 45
YEREMIA 9.12-16 12 Aku banjur matur, "Dhuh Pangéran, kénging menapa tanah menika dados risak, garing lan suwung kados ara-ara samun, ngantos mboten wonten tiyang ingkang langkung ing ngriku? Menapa wonten tiyang wasis ingkang mangertos maksudipun menika sedaya? Sinten ingkang Paduka blakani ngantos saged nerangaken dhateng tiyang sanès?" 13 Pangandikané Pangéran, "Kuwi kabèh tekané merga umat-Ku wis ninggal piwulang sing wis Dakparingaké, padha ora dièstokaké, lan padha ora nglakoni apa sing dadi dhawuh-Ku. 14 Malah padha mangkotaké atiné, sarta nyembah sujud marang reca-recané Baal, manut piwulangé para leluhuré. 15 Mulané, saiki rungokna pangandika- Ku, Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, lan apa sing bakal Daktindakaké: Umat-Ku bakal Dakwènèhi pangan butrawalig lan Dakombèni banyu rempelu. 16 Bakal Daksebar ana ing antarané bangsa-bangsa sing ora padha dingertèni, utawa disumurupi déning para leluhuré. Kejaba kuwi Aku bakal gbutrawali: bratawali. 46
YEREMIA 9.17-21 ngirim tentara sing merangi, nganti umat-Ku tumpes kabèh." 17 Pangéran, Allah Kang Mahakwasa ngandika, "Nitènana apa sing saiki kelakon! Nekakna para wong wadon sing padha nangis yèn ana wong kepatèn. Wong-wong mau konen nglagokaké kidung panguburan." 18 Pangucapé wong-wong ing Yérusalèm, "Para wong nangis kuwi énggal tekakna, bèn nglagokaké kidung panguburan kanggo kita, nganti mripat kita nètèsaké luh lan tlapukané nrocos saka deresé luh sing metu." 19 Rungokna swaraning wong padha sesambat ing Sion, "Aku wis padha katumpes, aku padha kwirangan banget! Aku kudu padha ninggal tanahku; omahku padha dirubuhaké." 20 Aku mangsuli, "Hé para wong wadon! Padha rungokna pangandikané Pangéran. Anak-anakmu wadon warahana nyanyi kidung pesambat, lan para mitramu warahana nglagokaké kidungé wong kepatèn. 21 Adhuh, pati wis mlebu ing omah kita metu ing jendhéla, malah wis mlebu ana ing kedhaton. Anak kita padha dipatèni 47
YEREMIA 9.22-25 ana ing dalan-dalan, lan nonoman kita dipatèni ana ing pasar-pasar. 22 Ing ngendi-endi ana jisim pating gléthak, kaya tumpukan kotoran kéwan ing pategalan, kaya gandum sing dierit lan ditinggal mengkono waé déning sing ngenèni, tanpa ana sing nglumpukaké. Iki kabèh didhawuhaké déning Pangéran marang aku, sing kudu dakwartakaké." 23 Pangandikané Pangéran, "Wong wasis aja ngumukaké kawicaksanané, lan wong rosa aja gemunggung ngumukaké karosané, utawa wong sugih aja ngendelaké kasugihané. 24 Yèn ana wong sing arep umuk, umuka enggoné duwé sesurupan ing ngatasé Aku lan ngerti marang kersa-Ku, merga sih-kadarmané tetep ing selawasé, lan Aku nindakaké kabeneran lan keadilan ana ing bumi. Prekara-prekara sing mengkono kuwi sing ndadèkaké renaning penggalih-Ku." Mengkono pangandikané Pangéran. 25 Pangéran ngandika mengkéné, "Bakal tekan wektuné Aku ngukum bangsa Mesir, Yéhuda, Édom, Moab lan wong-wong sing manggon ana ing ara-ara samun, sing padha ngethok 48
YEREMIA 9.26-10.5 rambuté. Bangsa-bangsa mau padha tetak, nanging ora netepi prejanjian sing ditandhani nganggo tetak mau. Bangsa-bangsa iki padha kaya bangsa Israèl, ora padha netepi prejanjian-Ku." 26 (9:25) 10 1 Hé umat Israèl, rungokna pangandikané Allah marang kowé mengkéné, 2 "Aja nurut dalané bangsa-bangsa liya; aja padha kagèt déning rerupan sing katon ing langit, senajan bangsa-bangsa liya padha giris. 3 Kaprecayané bangsa-bangsa mau ora teges, ora ana ajiné. Cethané mengkéné: Wong negor wit ana ing alas, kayuné banjur diukir-ukir nganggo piranti déning kriya.h 4 Nuli direngga nganggo slaka lan emas. Sawisé mengkono dipaku ana ing panggonané, supaya ora tiba. 5 Reca-reca sing mengkono kuwi rak ora béda karo wewedèn manuk sing dipasang ana ing pategalan, sing padha ora bisa caturan. Kudu padha digéndhong mrana-mréné merga ora padha bisa mlaku dhéwé. Aja padha wedi hkriya: tukang emas (kemasan). 49
YEREMIA 10.6-10 karo brahala-brahala mau, sebab ora padha bisa ngganggu-gawé manungsa, ora bisa gawé becik utawa ala marang kowé." 6 Dhuh Allah, mboten wonten ingkang nyamèni Paduka; Paduka menika mahakwasa. Paduka menika mahaluhur saha mahasekti. 7 Sinten ingkang mboten badhé ngluhuraken asma Paduka. Ratuning para bangsa? Paduka pantes kacaosan kaurmatan. Mboten wonten ingkang kados Paduka, ing antawisipun para manungsa ingkang wicaksana, utawi antawisipun para raja. 8 Tiyang-tiyang sedaya wau gemblung lan tanpa budi, saged angsal piwulang menapa, saking reca kajeng? 9 Reca-reca wau kalapis mawi slaka saking Spanyol, mawi emas saking Ufas, asiling pedamelanipun kriya. Sami dipun enggèni sandhangan bludru wungu, asil tenunanipun tukang tenun ingkang trampil. 10 Nanging Paduka, dhuh Allah, menika saèstu Allah. Paduka menika Allah ingkang gesang, Ratu ingkang langgeng. Menawi Paduka duka, jagad gemeter, 50
YEREMIA 10.11-16 para bangsa mboten kiyat nadhahi paukuman Paduka! 11 (Wong-wongmu padha kandhanana yèn brahala kuwi ora nitahaké langit lan bumi. Malah bakal padha disirnakaké saka ing bumi.) 12 Pangéran nitahaké bumi srana pangwasané; srana kawicaksanané enggoné nitahaké jagad sarta njèrèng sakèhé langit. 13 Atas dhawuhé, banyu sing ana ing langit banjur padha gemuruh, ndadèkaké méga mumbul saka pungkasané bumi. Panjenengané ndhawuhaké bledhèg mbarengi tibané udan, lan angin diwetokaké saka gudhang simpenané. 14 Ndeleng sing mengkono mau, manungsa ngrumangsani enggoné bodho lan dudu apa-apa. Kriya sing ngukir-ukir reca banjur padha kwirangan, merga brahala gawéaning tangané mau allah palsu lan barang mati. 15 Barang sing ora ana ajiné lan ngguyokaké; sarta bakal dilebur déning Allah. 16 Allahé Yakub ora kaya brahala kuwi. Panjenengané kang nitahaké 51
YEREMIA 10.17-22 samubarang; sing milih Israèl dadi umat kagungané, asmané kasebut Allah Kang Mahakwasa. 17 Hé wong Yérusalèm, kowé wis dikepung! Barang-barangmu klumpukna. 18 Kowé bakal dibuwang déning Pangéran saka tanah kéné. Kowé bakal diremuk kabèh, siji waé ora ana sing kari. Pangéran wis ngandika. 19 Wong-wong ing Yérusalèm padha sesambat, "Adhuh cilaka temen awakku, awakku kebak tatu, sing ora kena ditambani! Kaya mengkéné sangsara sing kudu daksandhang! 20 Kémahku wis rusak kabèh, tali-tali sing kanggo nyancang wis padha pedhot. Anak-anakku wis padha ninggal aku, ora ana sing kèri ngedegaké kémahku menèh. Ora ana sing masang kémah lan ngetrapaké geberé." 21 Wangsulanku, "Para pemimpin kita sami bodho-bodho; ora padha nyuwun pirsa marang Allah. Kuwi sing marakaké padha ora olèh gawé, lan njalari wong-wong kita padha pating slebar. 22 Rungokna! Ana kabar teka! Bakal ana gègèr teka saka bangsa-bangsa tanah Lor. Wadyabalané bakal ngrusak 52
YEREMIA 10.23-11.2 kutha-kuthané Yéhuda dadi gempuran lan ara-ara samun, sing dienggoni asu ajag." 23 Dhuh Allah, kawula sami mangertos, bilih manungsa mboten kwasa ngerèh lampahipun piyambak; lan tiyang ingkang mlampah mboten kwasa mrenahaken jangkahipun piyambak. 24 Dhuh Allah, umat Paduka mugi kawelèhaken, namunga sawetawis kémawon, sampun mawi paukuman Paduka, supados kawula mboten sami sirna sedaya. 25 Paukuman Paduka mugi kaesokna dhateng bangsa-bangsa ingkang mboten nyembah dhateng Paduka, sarta dhateng tiyang-tiyang ingkang nampik Paduka. Tiyang-tiyang menika sami mejahi umat Paduka, ngantos kawula sami tumpes babar-pisan, sarta tanah kawula kadadosaken gempuran. 11 1 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 2 "Kowé ngrungokna surasané janji iki. Lan iki dhawuhna marang para wong ing Yéhuda lan wong-wong sing padha manggon ana ing Yérusalèm, 53
YEREMIA 11.3- 7 54 3 yèn Aku Pangéran Allahé Israèl bakal nibakaké paukuman marang saben wong sing ora netepi surasané Prejanjian kuwi. 4 Prejanjian kuwi Dakanakaké karo para leluhuré nalika Dakirid metu saka tanah Mesir. Yakuwi tanah sing kanggoné Israèl kaya pawon paleburan wesi. Wong-wong mau Dakdhawuhi supaya padha mbangun-turut karo Aku lan netepi sakèhé dhawuh-dhawuh-Ku. Yèn padha mbangun-turut bakal dadi umat-Ku lan Aku dadi Allahé. 5 Aku bakal netepi janji-Ku marang para leluhuré, yakuwi Dakparingi tanah sing subur lan makmur kaya sing padha dienggoni saiki." Unjukku, "Inggih, Gusti." 6 Pangandikané Pangéran marang aku, "Pangandika iki kabèh dhawuhna marang kutha-kuthané Yéhuda lan wartakna ana ing dalan-dalan ing Yérusalèm. Kandhakna mengkéné, 'Kowé padha ngrungokna surasané prejanjian iki lan padha tetepana.' 7 Nalika para leluhuré Dakentas saka tanah Mesir wis Dakweling kanthi banget supaya padha mbangun-turut marang Aku, lan weling-Ku mau ora
YEREMIA 11.8-11 kendhat-kendhat Dakambali tekan sepréné. 8 Nanging wong-wong mau ora padha ngrungokaké lan ora padha mbangun- turut. Saben wong tetep mangkotaké atiné lan nglakoni piala kaya sing uwis-uwis. Padha Dakdhawuhi netepi Prejanjian, nanging ora ngèstokaké. Mulané nuli Dakdhawahi paukuman sing kasebut ana ing Prejanjian mau." 9 Pangéran nuli ngandika marang aku, "Para wong ing Yéhuda lan wong-wong sing padha manggon ing Yérusalèm padha rujuk arep nglawan Aku. 10 Ateges wong-wong mau padha mbalèni durakané para leluhuré, sing iya padha emoh nggatèkaké dhawuh- dhawuh-Ku. Malah banjur padha nyembah allah-allah liyané. Turuné Israèl lan turuné Yéhuda wis padha nglanggar Prejanjian sing Dakgawé karo para leluhuré. 11 Mulané saiki padha Dakpituturi yèn Aku bakal nekakaké karusakan, lan wong-wong ora bakal bisa oncat. Samasa padha sesambat marang Aku, Aku bakal ora miyarsakaké. 55
YEREMIA 11.12-15 12 Wong-wong Yéhuda lan Yérusalèm mau bakal padha marani allah-allahé sing padha disembah, karo nggawa sesajèn lan kurban. Ana ing kono padha nangisi brahala-brahalané njaluk pitulungan. Nanging brahala-brahala mau bakal ora bisa awèh pitulungan. 13 Brahalané wong-wong ing Yéhuda kuwi cacahé padha karo cacahé kutha- kutha sing ana ing Yéhuda, lan para penduduké kutha Yérusalèm padha ngedegaké mesbèh kanggo Baal sing nistha mau, cacahé padha karo cacahé lurung ing kutha kono. 14 Mulané, Yérémia, kowé aja ndongakaké bangsa iki, lan aja koksuwunaké apa-apa marang Aku. Yèn padha ketekan bebaya lan sesambat marang Aku, mesthi ora bakal Dakpiyarsakaké." 15 Pangandikané Pangéran, "Umat sing Daktresnani padha nindakaké penggawé ala. Apa gunané padha mlebu ing Pasucèn-Ku? Apa dikira bisa ngedohaké bebaya srana ngucapaké janji-janji lan srana saos kurban? Apa srana mengkono bakal olèh kabungahan? 56
YEREMIA 11.16-20 57 16 Dhèk biyèn umat kuwi tau Daksebut: wit zaitun sing ngrembuyung, kebak woh sing éndah. Nanging saiki kalawan swara gemuruh godhongé bakal Dakobong lan pang-pangé Daksempali. 17 Aku, Pangéran Kang Mahakwasa, sing nandur Israèl lan Yéhuda; nanging saiki Dakancam arep Daksirnakaké. Enggoné ketaman mengkono mau merga saka penggawéné dhéwé sing ala, yakuwi padha gawé kurban kanggo nyembah marang Baal, nganti memungu bebendu-Ku." 18 Pangéran wis maringi pirsa marang aku yèn mungsuh-mungsuhku padha ngrancang ngarah patiku. 19 Aku iki presasat cempé lulut sing dijupuk arep disembelèh, mangka aku ora ngerti yèn rancangané sing ala kuwi ditujokaké marang aku. Ujaré mengkéné, "Ayo wité padha ditegor, mumpung isih seger. Wongé kita patèni waé, supaya aja ana sing éling menèh marang jenengé." 20 Aku banjur ndedonga marang Pangéran, "Dhuh Allah Ingkang Mahakwasa. Paduka menika hakim ingkang adil, ingkang ndadar telenging
YEREMIA 11.21-12.2 batos lan manah. Prekawis kawula menika kawula pasrahaken ing asta Paduka. Mugi kawula saged ningali tumindaking pemales Paduka dhateng tiyang-tiyang menika." 21 Wong-wong Anatot padha ngancam arep matèni aku, yèn aku nerusaké enggonku martakaké pangandikané Allah. 22 Pangéran Kang Mahakwasa nuli ngandika, "Wong-wong Anatot bakal Dakukum! Wongé nonoman bakal padha mati ana ing peprangan. Anak-anaké bakal padha mati kaliren. 23 Aku wis netepaké wektuné wong- wong Anatot mau padha ketekan ing bebaya. Lan yèn tekan wektuné ora ana wong Anatot siji waé sing kari urip." 12 1 Dhuh Pangéran, saupami kawula paben kaliyan Paduka, mesthi Paduka ketitik leres. Namung keparenga kawula matur bab prekawis keadilan. Kénging menapa tiyang awon sami subur? Tiyang mboten jujur sami ketrimah gesangipun? 2 Tiyang-tiyang menika Paduka tanem, lajeng sami ngedalaken oyod, sami tuwuh sarta ngedalaken woh. Tiyang- 58
YEREMIA 12.3- 6 tiyang wau sami ngalem Paduka, senajan sejatosipun mboten sami maèlu dhateng Paduka. 3 Nanging, dhuh Allah, Paduka tepang kaliyan kawula, pirsa menapa ingkang kawula tindakaken, pirsa ugi bilih kawula tresna dhateng Paduka. Tiyang-tiyang menika mugi Paduka gèrèd medal kados ménda ingkang badhé kapragat; mugi Paduka simpen ngantos dumugi wekdalipun dipun sembelèh. 4 Ngantos pinten dangunipun tanah kawula garing, lan rumput-rumput sami alum? Kéwan lan peksi sami pejah margi saking durakanipun bangsa kawula. Inggih menika tiyang-tiyang ingkang sami mungel, "Gusti Allah ora pirsa sing kita lakoni." 5 Pangandikané Pangéran, "Yérémia, yèn kowé balapan karo wong waé wis kesel, kepriyé bisamu balapan karo jaran? Yèn ana ing negara sing tentrem waé kowé wis rumangsa ora aman, méndahané menèh yèn kowé ana ing alas gedhé ing Yardèn? 6 Sedulur-sedulurmu tunggal bapa- biyung wis ngapusi kowé sarta padha 59
YEREMIA 12.7-12 mèlu nglawan kowé. Yèn ana tembungé manis marang kowé, aja kokgugu!" 7 Pangéran ngandika mengkéné, "Israèl wis Daktinggal; umat pilihan-Ku wis Daktampik. Umat sing Daktresnani wis Dakulungaké marang mungsuh- mungsuhé. 8 Bangsa sing Dakpilih wis nyingkur Aku; kaya singa ing alas, mengkono enggoné padha nyenggrang marang Aku. Mulané Daksengiti. 9 Umat pilihan-Ku kuwi kaya manuk, sing diserang déning manuk alap-alap saka ngarep lan saka mburi. Kéwan- kéwan galak padha undangen, supaya teka mèlu pésta! 10 Akèh raja-raja ngamanca padha teka ngrusak kebon anggur-Ku; padha ngidak-idak palemahan-Ku, mula tanah-Ku sing éndah dadi mosak-masik. 11 Tanah mau dadi ara-ara samun sing marahi ngenes lan suwung ana ing ngarsa-Ku. Satanah wrata dadi ara-ara sing bera, ora ana sing nggarap. 12 Tanah mau ketekan rampog-rampog sing tekané ngliwati punthuk-punthuk gundhul lan segara wedhi. Aku nekakaké perang sing ngrusak satanah kono 60
YEREMIA 12.13-16 kabèh, nganti ora ana wong sing urip kanthi tentrem. 13 Umat-Ku padha nyebar gandum, nanging ngenèni rerungkudan. Padha nyambut-gawé keras, nanging ora olèh apa-apa. Merga saka banteré bebendu-Ku panèn-panèn padha wurung." 14 Pangandikané Pangéran, "Bangsa- bangsa tangga-teparoné Israèl wis padha ngrusak tanah sing Dakparingaké marang umat Israèl. Bangsa-bangsa sing gawé piala bakal Dakpundhut saka tanahé, kaya tanduran sing dibedhol, supaya Yéhuda bisa luwar saka bangsa-bangsa mau. 15 Nanging sawisé mengkono Aku bakal melasi bangsa-bangsa mau, lan bakal Dakbalèkaké menyang tanahé dhéwé-dhéwé menèh. 16 Yèn bangsa-bangsa mau gelem ngrasuk agamané bangsa-Ku kalawan gumolonging ati lan gelem supata demi asmané Allah kang gesang - kaya biyèn enggoné muruki bangsa-Ku supata demi jenengé Baal - bangsa-bangsa mau bakal kepétung dadi umat-Ku lan bakal padha Dakberkahi. 61
YEREMIA 12.17-13.8 17 Nanging yèn ana bangsa sing ora mbangun-turut, bakal Dakbedhol saoyod-oyodé sarta Daktumpes. Aku, Pangéran wis ngandika." 13 1 Aku didhawuhi Pangéran tuku sabuk léna lan nganggo sabuk mau ing lambungku, nanging aja nganti dakcelup ing banyu. 2 Aku banjur lunga tuku sabuk, lan sabuké dakenggo. 3 Pangéran nuli ngandika menèh, 4 "Lungaa menyang Bengawan Éfrat lan sabuké dhelikna ana ing sela-selaning parang." 5 Aku banjur mangkat lan sabuké dakdhelikaké ana ing sacedhaké Bengawan Éfrat. 6 Let sawetara dina aku didhawuhi Pangéran bali menyang Bengawan Éfrat menèh njupuk sabuké. 7 Dadi aku mrana menèh, nanging bareng dakdhudhah sabuk sing daksimpen ana ing kana mau jebul wis rojah-rajèh (suwèk), nganti wis ora kena dienggo menèh. 8 Pangéran banjur ngandika menèh, 62
YEREMIA 13.9-13 63 9 "Mengkéné iki enggon-Ku bakal damel rojah-rajèh merga piangkuhé Yéhuda lan piangkuhé Yérusalèm. 10 Bangsa ala iki wegah ngrungokaké pangandika-Ku. Atiné wangkal lan selawasé ala. Padha manut allah liyané, banjur dibektèni lan disembah-sembah. Mulané bakal padha kaya sabuk iki sing wis ora ana gunané babar-pisan. 11 Kaya upamané sabuk kraket ing lambungé wong, mengkono kersa-Ku supaya wong Yéhuda lan wong Israèl padha kraket karo Aku. Srana mengkono umat mau dadi kagungan-Ku sing memuji lan ngluhuraké asma-Ku. Nanging wong-wong mau padha ora mbangun-turut marang Aku." 12 Gusti Allah ngandika menèh karo aku, "Yérémia, kandhaa karo umat Israèl yèn saben guci kudu diisèni anggur nganti kebak. Wong-wong mau bakal mangsuli yèn saben guci wis diisèni anggur. 13 Banjur kandhaa yèn Aku, Pangéran, bakal maringi ngombé anggur nganti padha mendem, yakuwi raja-raja turuné Dawud, para imam, para nabi lan wong kabèh sing ana ing Yérusalèm.
YEREMIA 13.14-19 64 14 Nanging wong-wong mau tuwa-enom banjur bakal padha Dakjeblèsaké siji karo sijiné, nganti padha remuk kabèh. Aku bakal ora maringi palimirma utawa welas, kabèh bakal Dakpatèni." 15 Hé wong Israèl, Gusti Allah wis ngandika! Padha ngasorna badanmu lan ngrungokna pangandikané. 16 Urmatana Pangéran, Allahmu, sadurungé Panjenengané nekakaké pepeteng. Lan kowé padha kejlungup ana ing pegunungan; sadurungé Panjenengané malik pepadhang sing kokarep-arep, dadi pepeteng lelimengan. 17 Yèn kowé ora gelem ngrungokaké, aku bakal nangis karo dhelikan, nangisi piangkuhmu. Aku bakal nangis kelara- lara lan eluhku bakal trocosan, merga umaté Pangéran bakal kabuwang, kairid lunga dadi wong tawanan. 18 Pangandikané Pangéran marang aku, "Matura marang Sang Prabu lan ibuné, supaya padha medhun saka dhamparé, merga makuthané sing éndah bakal kapundhut saka mestakané. 19 Kutha-kuthané Yéhuda sing sisih Kidul wis dikepung; ora ana sing bisa lolos. Wong-wong ing Yéhuda kabèh
YEREMIA 13.20-25 wis ditawan lan digawa lunga menyang pembuwangan." 20 "Yérusalèm, delengen! Mungsuhmu wis teka, medhun saka tanah sisih Lor! Endi wong-wong sing diprecayakaké marang pangrumatmu, wong-wong sing kokegung-egungaké? 21 Kowé arep muni kepriyé, yèn wong sing kokkira mitramu jebul nelukaké kowé lan njajah kowé? Apa kowé ora ngrasakaké lara kaya wong wadon sing lagi nglarani. 22 Yèn kowé arep ngerti apa sebabé kowé nandhang sangsara sing mengkono mau, nganti sandhanganmu disuwèk- suwèk lan dirucat, kuwi merga saka pialamu sing wis sundhul langit. 23 Wong cemanii apa bisa salin kulit? Utawa macan tutul mbuwang tutulé? Yèn bisa, kowé sing seneng gawé dosa, iya bisa gawé becik. 24 Kowé bakal disebar déning Allah kaya damèn kasebul ing anginé segara wedhi. 25 Kuwi sing kapesthèkaké dadi nasibmu. Mengkono putusané Pangéran ing ngatasé kowé, merga kowé wis padha lali marang Panjenengané lan icemani: bangsa kulit cemeng. 65
YEREMIA 13.26-14.3 nganut allah-allah liyané, sing sejatiné dudu Allah. 26 Allah piyambak sing bakal ngrucat sandhanganmu nganti katon kawiranganmu.j 27 Panjenengané pirsa enggonmu nindakaké prekara-prekara sing disengiti Panjenengané. Panjenengané pirsa enggonmu nyembah brahala ana ing punthuk-punthuk lan ing sawah-sawah, kaya wong lanang sing kepéncut marang bojoné tanggané, utawa jaran lanangan ngoyak jaran wadon. Hé wong Yérusalèm! Kowé wis diukum! Mbésuk kapan enggonmu arep dadi suci?" 14 1 Pangéran ngandika marang aku bab mangsa ketiga garing ngerak mengkéné, 2 "Yéhuda lagi nandhang sedhih merga kepatèn; kutha-kuthané presasat kutha mati. Wongé padha nglésod ing lemah merga saka sedhihé, lan Yérusalèm ngundang-undang njaluk tulung. 3 Wong sing sugih-sugih padha kongkonan baturé golèk banyu; bareng tekan kulah, jebul kulahé kothong; nuli jkawirangan: kemaluan (bhs. Ind.). 66
YEREMIA 14.4- 8 67 padha bali nggawa junk kothong. Mulané wong-wong padha semplah lan bingung, rainé padha ditutupi. 4 Sarèhné ora ana udan, lemahé dadi garing. Wong tani padha kecuwan, lan padha nutupi rainé. 5 Menjangan ing ara-ara manak, nanging anaké ditinggal, merga ora ana suket. 6 Kuldi alasan padha ngadeg ana ing pucaké punthuk, padha megap-megap kaya asu ajag; pandelengé lamur merga padha ora olèh pangan. 7 Bangsaku bengok-bengok marang aku njaluk tulung, tembungé, 'Senajan kawula dipun gugat déning dosa-dosa kawula, dhuh Pangéran, kersaa paring pitulungan, kados ingkang Paduka janjèkaken. Kawula sampun wongsal- wangsul nyingkur Paduka, sarta sampun damel dosa dhateng Paduka. 8 Paduka menika andel-andelipun Israèl, inggih namung Paduka piyambak. Namung Paduka piyambak ingkang saged ngluwari kawula saking paukuman menika. Kénging menapa Paduka kados tiyang neneka wonten ing tanah menika, kjun: wadhah toya.
YEREMIA 14.9-12 kados tiyang lelampah ingkang namung mampir sipeng kémawon. 9 Kénging menapa Paduka kados tiyang ajrih, kados perwira ingkang mboten gadhah daya mitulungi? Paduka rak wonten ing tengahipun umat Paduka, dhuh Allah. Kawula rak umat kagungan Paduka, mugi sampun ngantos nilar kawula.'" 10 Pangandikané Allah marang umaté mengkéné, "Wong-wong seneng nyingkur Aku, lan ora bisa menggak kekarepané dhéwé. Mulané Aku ora seneng karo wong-wong mau. Dosa- dosané bakal tansah Dakéling-éling, lan bakal Dakukum." 11 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, "Kowé aja nyuwunaké pitulungan kanggo wong-wong kuwi marang Aku. 12 Senajan padha pasa Aku ora arep miyarsakaké pesambaté. Senajan padha nyaosaké kurban obongan lan kurban dhaharan, iya ora bakal gawé renaning penggalih-Ku. Malah wong-wong mau bakal padha Daktumpes ana ing peprangan nganti padha mati merga kaliren lan pageblug." 68
YEREMIA 14.13-15 13 Aturku, "Dhuh Allah Ingkang Mahakwasa. Paduka pirsa bilih para nabi sami nyriyosi tiyang-tiyang menika, bilih badhé mboten wonten peprangan lan paceklik, awit miturut sanjangipun tiyang-tiyang wau Paduka sampun janji piyambak. Malah ing tanah ngriki namung badhé wonten katentreman kémawon." 14 Nanging Pangéran paring wangsulan, "Para nabi padha medhar wangsit palsu nganggo asma-Ku. Aku ora ngutus nabi-nabi mau. Aku ora paring dhawuh apa-apa, iya ora weling ngucapaké tembung sakecap. Wangsit sing padha ditampa mau pinangkané ora saka Aku. Mulané ramalané ora ana gunané merga asalé mung saka pangothak-athiké dhéwé. 15 Aku, Pangéran, nedahaké marang kowé apa sing bakal Daktindakaké kanggo para nabi, sing padha ora Dakutus, nanging padha medhar wangsit nganggo asma-Ku, pangucapé, 'Ing tanah kéné bakal ora ketekan perang lan ora ketekan paceklik.' Wong-wong mau bakal Daktumpes srana perang lan paceklik. 69
YEREMIA 14.16-19 16 Wong-wong sing padha ngandel marang ramalané nabi-nabi mau iya bakal padha Dakpatèni srana peprangan lan paceklik. Jisimé bakal padha dibuwang ana ing dalan-dalané Yérusalèm, lan ora ana wong sing bakal ngubur. Mengkono sing bakal dialami déning wong-wong mau kabèh, klebu uga bojoné, anak-anaké lanang lan wadon. Aku bakal males sakèhé durakané." 17 Pangéran ndhawuhi aku, supaya ngandhani wong-wong, sepira sedhihé atiku. Mengkéné tembungku, "Aku daknangis rina wengi, daknangis ora meneng-meneng, merga bangsaku banget enggoné ketaton, tatu sing mbebayani. 18 Yèn aku metu ana ing ara-ara, ing kono aku weruh jisimé wong sing padha mati ing peprangan; yèn aku mlebu kutha, aku weruh wong sing padha mati kaliren. Para nabi lan para imam padha nglakoni pegawéané, nanging ora ngerti apa sing ditindakaké." 19 Dhuh Pangéran, menapa Yéhuda Paduka tampik babar-pisan? Menapa tiyang-tiyang ing Sion Paduka tatoni 70
YEREMIA 14.20-15.1 ngantos mboten saged kasarasaken malih? Kawula sami ngajeng-ajeng wontenipun katentreman, nanging mboten nampi menapa-menapa ingkang saé; kawula sami ngantos-antos kesarasan, nanging ingkang dhateng malah panganiaya. 20 Dhuh Allah, kawula sami damel dosa dhateng Paduka, kawula sami ngakeni dosa-dosa kawula, lan dosanipun para leluhur kawula. 21 Kersaa ngémuti dhateng janji Paduka, lan kawula mugi sampun ngantos Paduka wirangaken. Paduka sampun ngantos ngrèmèhaken dhampar Paduka ingkang mulya. Prejanjian Paduka kaliyan kawula sampun ngantos Paduka lebur. 22 Brahalanipun bangsa-bangsa mboten sami ndhatengaken jawah; langit saking dayanipun piyambak mboten saged ndhatengaken jawah. Dhuh Pangéran Allah kawula, namung Paduka ingkang sami kawula antos-antos. Awit inggih namung Paduka piyambak ingkang saged nindakaken sedaya wau. 15 1 Pangéran ngandika marang aku mengkéné, "Senajan Musa lan Samuèl padha ngadeg ana ing ngarsa- 71
YEREMIA 15.2- 5 Ku, Aku ora bakal melasi wong-wong iki. Padha singkirna, padha tundhungen saka ngarsa-Ku. 2 Yèn padha takon kowé apa sebabé padha ditundhung, kandhaa yèn Aku ngandika mengkéné, 'Salong ana sing ditakdiraké mati merga lelara, mulané ya padha mrono parané! Salong ana sing ditakdiraké mati ing peprangan, dadi ya padha mrono parané. Salong ana sing ditakdiraké dadi wong tawanan, dadi iya mrono-mrono parané.' 3 Aku, Pangéran kang netepaké patang prekara sing bakal kelakon mau; wong-wong mau bakal dipatèni ana ing peprangan; jisimé bakal dilarak-larak déning asu-asu; manuk-manuk bakal notholi jisimé, lan kéwan galak bakal ngentèkaké kekarèné. 4 Wong salumahé bumi bakal Dakgawé geter weruh asilé penggawéné Manasyè bin Hizkia ana ing Yérusalèm, nalika dhèwèké dadi raja ana ing kono." 5 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Sapa sing arep melasi kowé, hé wong Yérusalèm? Lan sapa sing arep béla susahmu? Sapa sing arep mampir ngaruhaké keslametané? 72
YEREMIA 15.6-10 6 Wong-wongmu wis padha nampik Aku; lan kowé wis nyingkur Aku. Mulané tangan-Ku Dakangkat lan kowé Dakremuk, merga Aku wis ora tahan ngampet duka-Ku. 7 Kowé bakal Daktundhung metu saka saben kutha ing tanah kéné, kaya damèn kabur ing angin. Umat-Ku bakal Daktumpes, anak-anaké Dakpatèni, merga kowé ora marèni kelakuanmu sing ala. 8 Cacahé randha ing tanahmu bakal luwih akèh ketimbang karo wedhiné segara. Nonomanmu bakal padha Dakpatèni sajroné nedheng-nedhengé padha tuwuh, nganti ndadèkaké biyungé padha sangsara. Bakal padha Dakgebug dadakan srana pagiris lan geter. 9 Biyung sing kélangan anaké pitu bakal semaput, ambekané megap- megap. Padhangé srengéngé malih dadi peteng; wong mau ngalami wirang lan isin. Mungsuh-mungsuhmu bakal Dakdhawuhi matèni sakèhé wong sing isih urip. Aku, Pangéran wis ngandika." 10 Wong sing cilaka temen aku iki! Yagéné aku dilairaké déning biyungku? Déné kokdadi wong sing marakaké 73
YEREMIA 15.11-14 regejegan lan bebantahaning antarané wong-wong satanah kabèh. Mangka aku ora tau motangaké marang wong liya, éwasemono aku ana ing ngendi-endi disepatani wong. 11 Dhuh Allah, mugi-mugi ndhawuhana kawula, saupamia enggèn kawula ngladosi Paduka menika mboten kalayan éklasing manah, utawi kawula mboten nyuwunaken sih Paduka kanggé para mengsah kawula, samasa sami ngalami karupekan. 12 (Mboten wonten tiyang ingkang saged mutung tosan, langkung-langkung tosan ingkang asalipun saking tanah Lèr, ingkang kagemblèng kaliyan prunggu.) 13 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, "Aku bakal ngutus mungsuh-mungsuh njarah-rayah kasugihan lan raja-branané bangsa-Ku, kanggo ngukum pialané sing ditindakaké wrata satanah kabèh. 14 Aku bakal ndadèkaké umat-Ku ngawula marang para mungsuhé, ing tanah manca sing durung dingertèni, merga mulading bebendu-Ku sing ora kena disirep ing selawasé." 74
YEREMIA 15.15-18 15 Unjukku, "Dhuh Pangéran, Paduka pirsa samukawis. Mugi kersa ngèngeti dhateng kawula lan mitulungi kawula. Kawula nyuwun mugi Paduka malesaken dhateng tiyang-tiyang ingkang sami ngoyak-oyak kawula. Tiyang-tiyang menika mugi sampun ngantos Paduka sabari, sarta lajeng sami saged mejahi kawula. Paduka mugi ènget bilih enggèn kawula dipun siya-siya menika krana saking enggèn kawula nglampahi ayahan ingkang Paduka paringaken dhateng kawula. 16 Menawi Paduka paring dhawuh, saben tembung kawula pirengaken. Kawula menika kagungan Paduka, dhuh Allah Ingkang Mahakwasa. Pangandika Paduka menika ngebaki manah kawula srana kabingahan lan kabegjan. 17 Kawula mboten naté jagongan kaliyan tiyang ingkang remen sembranan, utawi tumut gegujengan lan bingah-bingah kaliyan piyambakipun. Margi mituhu dhateng dhawuh Paduka, kawula tansah mencil piyambakan, margi manah kawula sampun Paduka kebaki nepsu. 18 Kénging menapa kawula kedah tansah nandhang kasisahan? Kénging 75
YEREMIA 15.19-16.2 menapa tatu-tatu kawula mboten kénging dipun jampèni? Kénging menapa mboten sami pulih saras malih? Menapa Paduka badhé damel gela dhateng kawula, kados lèpèn ingkang mboten ajeg toyanipun?" 19 Pangéran paring wangsulan marang pesambatku mau, mengkéné. "Yèn kowé mratobat, kowé bakal Dakangkat dadi abdi-Ku menèh. Menawa kowé kandha sing bener lan ora ngawur tanpa teges, kowé bakal Dakdadèkaké nabi-Ku menèh. Wong-wong bakal padha bali marani kowé menèh, mula kowé ora prelu marani wong-wong mau. 20 Kowé bakal Dakdadèkaké bètèng prunggu sing sentosa. Wong-wong mau bakal merangi kowé, nanging bakal ora bisa ngalahaké kowé. Aku bakal nganthi lan ngampingi kowé nganti kowé bakal aman. 21 Kowé bakal Dakluwari saka pangwasané wong ala lan wong ambek siya. Aku, Pangéran sing ngandika!" 16 1 Pangéran ngandika menèh marang aku mengkéné, 2 "Kowé aja rabi lan duwé anak ana ing panggonan iki. 76
YEREMIA 16.3- 7 3 Kowé Dakkandhani apa sing bakal kelakon mungguh bocah-bocah sing dilairaké ana ing kéné lan wong tuwané. 4 Kuwi bakal padha mati merga déning lelara sing nggegirisi, lan ora ana wong sing bakal nangisi utawa mendhem jisimé. Jisim-jisimé bakal katumpuk kaya uwuh ana ing lemah. Wong bakal padha dipatèni ana ing peprangan utawa merga saka kaliren. Jisimé bakal dadi pangané manuk-manuk lan kéwan galak." 5 "Kowé aja layad ing omahé wong sing lagi kepatèn. Aja mèlu susah utawa béla-sungkawa. Bangsa iki wis ora Dakparingi berkah tentrem-rahayu, kadarman lan kawelasan. 6 Wong sugih lan wong miskin karo- karoné bakal padha mati ora dipendhem, lan ora ana sing layad. Ora ana wong sing natoni awaké utawa nyukur rambuté kanggo nélakaké sedhihing atiné. 7 Ora ana wong sing gelem mangan lan ngombé kanggo nglipur wong sing kepatèn kekasihé. Ora ana wong sing mèlu ngrasakaké sedhih karo wong sing kepatèn bapak utawa embokné." 77
YEREMIA 16.8-12 78 8 "Aja mlebu ing omahé wong sing lagi nganakaké pésta. Aja mèlu jagongan ing kono, mèlu mangan lan ngombé. 9 Rungokna apa sing dingandikakaké déning Pangéran, Allahé Israèl, Kang Mahakwasa. Aku bakal nyirep sakèhing swaraning kabungahan lan sukan-sukan, sarta giyak-giyaké wong ana ing péstaning pengantèn. Umat iki bakal menangi kelakoné prekara iki mau kabèh." 10 "Yèn kowé ndhawuhaké pangandika iki kabèh, wong-wong bakal padha takon, apa sebabé Pangéran ngukum umaté nganti semono aboté. Wong- wong bakal padha takon piala apa sing ditindakaké déning umaté, apa dosané marang Pangéran, Allahé. 11 Nuli kandhaa yèn Allah wis ngandika mengkéné, 'Para leluhurmu wis padha nyingkur Aku lan nyembah allah liyané. Padha ninggal Aku lan ora netepi piwulang-piwulang-Ku. 12 Nanging piala sing koklakoni saiki kuwi luwih gedhé ketimbang karo dosané leluhurmu. Kowé kabèh padha mangkotaké atimu ana ing sajroning
YEREMIA 16.13-16 dosamu, merga padha ora netepi dhawuh-Ku. 13 Mulané kowé bakal Daktundhung saka tanah kéné, menyang tanah sing ora tau kokngertèni utawa disumurupi déning para leluhurmu. Ana ing tanah kono kowé bakal nyembah marang allah-allah liyané rina lan wengi, merga Aku ora bakal melasi kowé menèh.'" 14 Pangéran ngandika marang aku mengkéné, "Bakal ana wektuné umat sing ora supata demi asma-Ku, Allah kang sipat gesang, sing wis ngentas Israèl saka tanah Mesir. 15 Bakal padha supata demi asma-Ku, Allah kang sipat gesang, sing wis ngluwari Israèl saka tanah Lor lan tanah-tanah liyané, panggonané umat mau Daksebar. Umat Israèl bakal Dakbalèkaké menèh ing tanahé dhéwé, sing Dakparingaké marang para leluhuré. Aku, Pangéran, sing ngandika." 16 Pangéran ngandika menèh mengkéné, "Aku bakal nekakaké wong golèk iwak sing bakal njaring umat-Ku. Aku iya bakal nekakaké juru mbebedhag akèh bèn mburu lan matèni wong-wong sing padha manggon 79
YEREMIA 16.17-21 ana ing pegunungan, ing punthuk lan ing guwa-guwa sing ana ing selaning karang-karang. 17 Tingal-Ku ngawasaké apa sing padha dilakoni kabèh. Ora ana prekara sing samar tumraping Aku. Dosa-dosané ora ana sing ilang saka paningal-Ku. 18 Dosa lan durakané umat-Ku bakal Dakwales tikel-matikel, merga wis padha najisaké tanah-Ku srana brahala- brahala, barang sing mati kaya bathang. Tanah-Ku dikebaki brahala-brahala najis sing kaya mengkono mau." 19 "Dhuh Pangéran, Paduka menika ingkang ngreksa lan paring kekiyatan dhateng kawula, saha paring pitulungan menawi kawula ngalami karupekan. Bangsa-bangsa badhé marek saking pungkasaning bumi sarta matur, 'Para leluhur kawula sami mboten gadhah menapa-menapa kejawi allah-allah palsu, saha brahala-brahala ingkang tanpa gina. 20 Menapa manungsa saged damel allah piyambak? Mboten, saupamia saged, allah wau Allah palsu.'" 21 Pangéran ngandika, "Sepisan iki kanggo ing selawasé Aku bakal 80
YEREMIA 17.1- 4 ngetingalaké kasektèn lan pangwasa- Ku, nganti padha weruh yèn Aku iki jumeneng Allah." 17 1 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Hé wong Yéhuda, dosamu wis kacathet nganggo pèn wesi, lan ditulis ing atimu nganggo inten lancip sarta diukir ing pojok-pojoking mesbèhmu. 2 Wong-wongmu padha manembah ana ing mesbèh-mesbèh lan cagak- cagak pamujan sing didegaké kanggo brahalané Dèwi Asyéra, ing ngisoré saben wit gedhé, lan ana ing pucaké punthuk-punthuk, 3 sarta ana ing gunung-gunung lan ing tanah ngaré. Barang-darbèkmu lan raja-branamu bakal Dakulungaké dadi rayahan, minangka walesé dosamu ana ing sawratané tanahmu kéné. 4 Tanah sing Dakparingaké marang kowé bakal Dakpundhut, lan kowé bakal Dakdadèkaké baturé mungsuh- mungsuhmu ana ing tanah sing ora tau koksumurupi, merga paukuman-Ku mulad-mulad kaya geni sing ora kena disirep ing selawas-lawasé." 81
YEREMIA 17.5-10 5 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Aku bakal ngukum wong sing nyingkur Aku lan wong sing ngendelaké kekuwatané manungsa, sing sanyatané mung apes waé. 6 Wong kuwi presasat eri pulet-puletan sing thukul ing tanah garing ing ara-ara samun, ing tanah sing cengkar. Wong mau bakal ora ngalami kabegjan. 7 Nanging Aku bakal mberkahi wong sing kumandel marang Aku. 8 Wong kuwi bakal kaya wit sing ditandur ana ing pinggiring kali, sing oyod-oyodé tumancep ana ing banyu. Wit mau ora krasa ketaman panas ing mangsa ketiga, merga godhongé tetep ijo royo-royo; ora kuwatir ing mangsané ngerak; lan ora kendhat enggoné ngetokaké woh. 9 Sapa sing bisa njajagi atiné manungsa? Julig lan pinter ngapusi tanpa tandhing; wis kebacut atos kaya watu, sapa sing bisa ngempukaké? 10 Aku, Pangéran kang pirsa atiné wong, lan ndadar tekan telenging batiné. Supaya wong siji-siji Dakganjar, manut kelakuané, miturut penggawéné." 82
YEREMIA 17.11-15 11 Wong sing nglumpukaké kasugihan nganggo patrap sing ora jujur, kuwi kaya ayam alas sing ngengremi endhog sing dudu endhogé dhéwé. Tengah-tengahé umuré wong mau bakal kélangan kasugihané, lan wekasané umuré bakal ketara, yèn dhèwèké sanyatané wong gemblung. 12 Pedalemané Allah kuwi presasat dhampar kang luhur, sing wiwit-wiwitan mula ngadeg ana ing gunung sing dhuwur. 13 Dhuh Pangéran, Paduka menika ingkang dipun antos-antos déning Israèl. Sedaya tiyang ingkang nyingkur Paduka badhé nandhang kwirangan. Tiyang-tiyang murtad wau badhé sami sirna kados nama ingkang kaserat wonten ing lebu, awit sami nilar Paduka, etuking toya gesang. 14 "Dhuh Pangéran, mugi kersa nyarasaken kawula, temtu kawula badhé saras babar-pisan; kawula mugi Paduka luwari, ngantos kawula badhé tentrem saèstu. Inggih namung Paduka piyambak ingkang kawula puji-puji!" 15 Tiyang-tiyang sami mungel dhateng kawula mekaten, "Pangandikanipun 83
YEREMIA 17.16-19 Allah ingkang ngancam dhateng kula sedaya kokmboten kelampahan? Mbok cobi Pangéran dipun aturi ngleksanani samenika!" 16 Nanging dhuh Allah, kawula mboten naté meksa Paduka supados ndhatengaken paukuman dhateng bangsa menika. Kawula mboten kepéngin bangsa menika nemahi sangsara. Paduka pirsa piyambak, bilih kawula mboten naté nyuwun supados Paduka ndhatengaken paukuman dhateng bangsa menika. 17 Paduka mugi sampun ngantos dados pagiris dhateng kawula, awit Paduka menika pangungsèn kawula. 18 Tiyang ingkang sami nyia-nyia kawula mugi sami Paduka damel wirang, sarta kawula piyambak mugi Paduka éman, dhuh Pangéran. Tiyang-tiyang menika sami girisa, nanging kawula piyambak sampun ngantos giris. Sami kadhawahana paukuman lan dipun gepuka ngantos ajur-mumur. 19 Pangandikané Pangéran marang aku, "Yérémia, pangandika iki umumna ana ing gapuraning kutha sing kanggo mlebu-metu raja Yéhuda yèn rawuh lan 84
YEREMIA 17.20-24 ninggal kutha. Mengkono uga wartakna ana ing gapurané Yérusalèm liya-liyané. 20 Wartakna marang raja-raja lan sakèhé wong sing manggon ing Yérusalèm; lan saben wong sing mlebu- metu ing gapura padha ngrungokna apa sing Dakdhawuhaké. 21 Kandhanana yèn padha kepéngin urip pengingen mikul utawa nggéndhong gawan apa waé ing dina Sabbat, utawa nggegawa metu ing gapurané Yérusalèm. 22 Utawa nggegawa apa waé saka ing omahé ana ing dina Sabbat. Ing dina Sabbat ora kena padha nyambut-gawé. Dina kuwi kudu padha disucèkaké, kaya sing wis Dakdhawuhaké marang para leluhuré. 23 Para leluhuré padha ora mbangun- turut marang Aku lan padha ora netepi dhawuh-Ku. Malah padha mangkotaké atiné, dadi padha ora nurut lan ora nanggapi dhawuh-Ku. 24 Wong-wong mau padha kandhanana, supaya padha netepi dhawuh-Ku. Ing dina Sabbat padha ora kena nggawa gawan metu gapurané kutha iki. Dina Sabbat kudu padha disucèkaké lan 85
YEREMIA 17.25-27 ing dina mau padha ora kena nglakoni pegawéan apa waé. 25 Yèn dhawuh kuwi ditetepi, para raja lan para pangéran sing padha mlebu- metu ing gapurané kutha Yérusalèm bakal kaparingan pangwasané Raja Dawud. Enggoné mlebu kutha bakal karo nunggang kréta lan jaran bebarengan karo wong-wong ing Yéhuda. Kutha Yérusalèm bakal tansah kebak wong. 26 Wong-wong saka kutha-kuthané Yéhuda bakal padha teka, mengkono uga wong-wong saka désa-désa sakiwa- tengené Yérusalèm. Wong-wong bakal padha teka saka daérah Bènyamin, saka sikiling gunung-gunung lan saka daérah Yéhuda sisih Kidul. Bakal padha kemrubut nggawa kurban obongan lan kurban sembelèhan, kurban dhaharan lan menyan, apa menèh kurban pamuji marang Pedalemané Allah. 27 Nanging wong-wong mau kudu padha nucèkaké dina Sabbat lan ing dina mau padha ora kena liwat gapurané kutha karo nggawa gawan. Yèn ora mengkono, gapura-gapurané Yérusalèm bakal Dakobong. Kedhaton-kedhatoné 86
YEREMIA 18.1- 8 Yérusalèm bakal entèk kamangsa ing geni sing ora kena disirep." 18 1 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 2 "Lungaa marang omahé kundhi.l Ana ing kono Aku bakal paring dhawuh marang kowé." 3 Aku banjur mangkat lan satekané ing omahé kundhi, wongé lagi gawé grabah nganggo piranti. 4 Yèn grabahé sing digarap mau ora kabeneran, lempungé banjur diwangun menèh digawé grabah liyané. 5 Pangéran banjur ngandika marang aku, 6 "Apa Aku ora wenang nindakaké ing sakersa-Ku marang bangsa Israèl kaya patrapé kundhi karo lempungé? Kowé ana ing asta-Ku kaya lempung sing ana ing tangané kundhi. 7 Samasa Aku arep mbedhol, ngremuk, utawa numpes sawijining bangsa utawa kraton, 8 mangka bangsa mau mratobat saka dosané, Aku bakal ora sida ndhawahaké paukuman sing arep Daktindakaké. lkundhi: tukang grabah pecah. 87
YEREMIA 18.9-14 9 Kosokbaliné, yèn Aku wis ngandika arep mbangun sawijining bangsa utawa kraton, 10 mangka bangsa mau ora mbangun- turut marang Aku lan malah nglakoni piala, Aku bakal ora sida nindakaké apa sing wis Dakngandikakaké. 11 Mulané wong-wong Yéhuda lan wong- wong Yérusalèm padha kandhanana yèn Aku wis ngrancang arep ndhawahaké paukuman marang wong-wong mau. Kandhanana supaya mratobat, marèni kelakuané sing ala; konen urip sing becik. 12 Wong-wong mau bakal padha mangsuli, 'Kénging menapa kula kedah sami mratobat? Mboten prelu; kula badhé tetep mangkotaken manah lan tetep nglampahi piawon, kados ingkang dados sedyaning manah kula.'" 13 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Takona marang saben bangsa, apa tau ana lelakon sing kaya mengkono? Bangsa Israèl wis nglakoni piala sing kebangeten! 14 Apa pucuk-pucuké pegunungan Libanon tau ora ketutupan ing salju? 88
YEREMIA 18.15-18 Apa kali-kaliné sing banyuné adhem tau garing? 15 Nanging umat-Ku kelakon ora éling marang Aku; padha ngobong dupa kanggo reca ukir-ukiran. Padha nyimpang saka dalan sing biyèn diambah, lan ngambah dalan sing sabeneré dudu dalan. 16 Tanahé nganti dadi panggonan sing nggegirisi, lan dadi cecamahan ing selawas-lawasé. Angger wong sing liwat kono bakal padha kagèt ndeleng kaanan ing kono; sarta padha gèdhèg-gèdhèg saka gumuné. 17 Umat-Ku bakal Daksebar ana ing ngarepé mungsuhé, kaya bledug sing kabur katerak ing angin saka Wétan. Umat-Ku bakal Dakungkuraké, lan yèn ketekan bebaya bakal Daktégakaké." 18 Wong-wong Israèl banjur padha muni mengkéné, "Ayo kita padha sarembug mbèrèsi Yérémia! Rak ora kurang imam sing bisa mulang kita, lan akèh wong pinter sing bisa awèh rembug marang kita, sarta nabi-nabi sing medharaké sabdané Pangéran. Kita ndakwa marang Yérémia, banjur kita ladèkaké marang 89
YEREMIA 18.19-22 pengadilan, lan kita aja nggugu karo tembungé." 19 Aku banjur ndedonga marang Pangéran, "Dhuh Pangéran, mugi miyarsakaken atur kawula, sarta tembungipun para mengsah kawula. 20 Kesaénan menapa badhé dipun wales piawon, déné sami ngedhuk luwangan kanggé masangi kawula? Paduka temtu inggih kémutan enggèn kawula sowan marek ing ngarsa Paduka, nyuwunaken sih-palimirma kanggé tiyang-tiyang menika, supados mboten Paduka dhawahi paukuman. 21 Nanging samenika, dhuh Pangéran, anak-anakipun mugi Paduka damel pejah kaliren. Tiyang-tiyang menika sami tiwasa ing peprangan, supados para sémahipun sami kécalan lakinipun lan anak-anakipun. Tiyang-tiyangipun sami pejaha margi sesakit lan para nènèmanipun pejah wonten ing peprangan. 22 Griyanipun kadhatengana rampog ingkang dadakan ngrampog griya- griyanipun. Kadamela sami jerit-jerit margi saking giris. Margi tiyang-tiyang menika sampun sami ngedhuk luwangan 90
YEREMIA 18.23-19.4 kanggé ndhawahaken kawula, lan sami masang kala kanggé njiret kawula. 23 Dhuh Pangéran, Paduka pirsa piyambak enggènipun sami ngangkah mejahi kawula. Sampun ngantos dosanipun Paduka apunten, sarta durakanipun sampun ngantos Paduka bucal saking ngarsa Paduka. Mugi Paduka dadosaken sami ambruk wonten ing ngarsa Paduka, sarta Paduka dhawahi paukuman." 19 1 Aku didhawuhi Pangéran tuku guci sing digawé saka lempung, karo ngajak para tuwa-tuwané umat lan para tuwa-tuwané imam sawetara, 2 didhawuhi metu menyang Lebak Ben-Hinom. Ana ing kono aku didhawuhi medharaké sabda sing bakal kaparingaké marang aku. 3 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, "Raja-raja ing Yéhuda lan wong-wong Yérusalèm, padha ngrungokna pangandika-Ku, Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl. Aku bakal nekakaké bebaya sing ndadèkaké saben wong sing krungu padha éram. 4 Merga wong-wong wis padha ninggal Aku lan padha najisaké panggonan iki 91
YEREMIA 19.5- 9 srana enggoné padha kekutug nyembah marang allah liya-liyané sing ora disumurupi déning wong iki lan déning para leluhuré, sarta déning para raja ing Yéhuda. Panggonan kéné wis dikebaki getihé wong sing ora kaluputan. 5 Wong-wong mau padha ngedegaké mesbèhé Baal kanggo ngobong anak- anaké ing geni kanggo kurban. Sing mengkono mau ora saka dhawuh-Ku, malah Aku ora tau kagungan penggalih sing mengkono kuwi. 6 Mulané bakal ana wektuné panggonan kéné ora karan Tofèt utawa Lebak Ben- Hinom, nanging Lebak Panyembelèhan. 7 Ing panggonan kéné rancangan- rancangané wong Yéhuda lan wong Yérusalèm bakal Dakgawé gagal. Bakal padha Dakulungaké ing tanganing mungsuhé, nganti bakal padha dipatèni ing peprangan. Jisimé bakal dadi pakané manuk lan kéwan galak. 8 Aku bakal nekakaké karusakan gedhé ing kutha kéné, nganti saben wong sing liwat ing kéné padha giris lan gumun banget. 9 Kutha iki bakal dikepung déning mungsuhé lan wong sing manggon 92
YEREMIA 19.10-13 ing kutha mau bakal dipatèni kabèh. Pangepungé kutha mau bakal nggegirisi banget, mula wong sing manggon ana ing kutha kono bakal mangan dagingé pepadhané, malah dagingé anaké dhéwé." 10 Aku banjur didhawuhi déning Pangéran mecah guciné ing ngarepé wong-wong sing padha mèlu aku. 11 Lan kandha yèn iki merga saka dhawuhé Pangéran, Allah Kang Mahakwasa, sing ngandika mengkéné, "Wong-wong lan kutha iki bakal Dakremuk kaya guci sing pecah iki, nganti ora kena dipulihaké menèh. Wong-wong sing mati bakal padha dipendhem ing Tofèt, merga wis ora ana panggonan liyané menèh kanggo ngubur jisim-jisim mau. 12 Aku janji yèn kutha iki lan wong- wongé bakal Dakdadèkaké kaya Tofèt. 13 Omah-omah ing Yérusalèm, kedhatoné raja-raja Yéhuda lan kabèh omah sing ing payoné tau kanggo kekutug kanggo para déwa langit, ya omah-omah sing tau kanggo ngesok anggur minangka kanggo kurban marang 93
YEREMIA 19.14-20.3 para allah liyané. Sebab omah-omah mau wis padha dadi najis, ora béda karo Tofèt." 14 Sabaliku saka enggonku diutus medhar wangsit ing Tofèt, aku banjur ngadeg ana ing platarané Pedalemané Allah, sarta nglairaké sabdané Allah marang wong-wong sing ana ing kono; pangucapku, 15 "Mengkéné pangandikané Allah Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, 'Aku bakal nekakaké sakèhé paukuman sing wis Dakngandikakaké sadurungé marang kutha iki lan marang saben kutha ing sakiwa-tengené, merga atimu wangkot lan ora gelem ngèstokaké dhawuh-Ku.'" 20 1 Bareng Imam Pasyhur bin Imer kepalané Pedalemané Allah mireng enggonku medhar wangsit mau, 2 banjur dhawuh supaya aku digebugi lan diranté ana ing sacedhaké Gapura Bènyamin sing dhuwur, ing Pedalemané Allah kono. 3 Ésuké bareng Pasyhur wis nguculi rantéku, aku muni mengkéné, "Gusti Allah mboten maringi nama panjenengan Pasyhur, nanging 'Pagiris ing saenggèn- enggèn'. 94
YEREMIA 20.4- 7 4 Margi mekaten pangandikanipun Allah, 'Aku bakal ndadèkaké kowé giris marang awakmu dhéwé lan para mitramu; para mitramu kabèh bakal mati déning pedhangé para mungsuhé. Wong Yéhuda kabèh bakal padha dadi baturé raja Babil; wong sawetara bakal ditawan lan digawa menyang Babil, déné wong-wong liyané bakal dipatèni. 5 Sakèhé kasugihané kutha iki bakal Dakulungaké marang mungsuhé, barang-darbèké bakal dirampas kabèh, uga raja-branané para rajané Yéhuda. Sakèhé kasugihan mau bakal digawa menyang tanah Babil. 6 Déné kowé, Pasyhur lan brayatmu iya bakal ditawan lan digawa menyang Babil. Ana ing kana enggonmu bakal mati lan dikubur bebarengan karo para mitramu sing sok kokwedhari wangsitmu sing palsu kuwi.'" 7 Dhuh Pangéran, Paduka mbujuk kawula, kawula sampun kabujuk. Paduka langkung rosa tinimbang kawula, mila kawula Paduka kawonaken. Saben tiyang nggegujeng kawula, rinten dalu kawula dipun poyoki. 95
YEREMIA 20.8-11 96 8 Sebab saben medhar wangsit, kawula Paduka dhawuhi mungel kalayan sora, "Panganiaya! Bilai!" Inggih jalaran pangandika Paduka ingkang kawula wedharaken, kawula sedinten-dinten dipun poyoki lan dipun awon-awon. 9 Nanging samasa kawula mosik ing salebeting manah, "Daklèrèn waé enggonku dadi nabiné Allah, lan enggonku medharaké pangandikané Allah," ing manah kawula pangandika Paduka dados kados latu ingkang murub, ingkang mboten kénging kawula sirep. Senajan kawula cegah-cegah supados mboten kawula ucapaken, nanging kawula mboten keconggah. 10 Kawula mireng tiyang-tiyang sami bisik-bisik, "Wong kuwi kandha yèn ing saenggon-enggon bakal ana pagiris! Beciké kita laporaké waé marang para penggedhé!" Kanca-kanca kawula piyambak sami ngajeng-ajeng supados kawula manggih bebaya. "Bisa uga wong kuwi kena dibujuk, banjur kita cekel, lan kita wales." 11 Nanging, dhuh Pangéran, Paduka njagi kawula, srana kekiyatan lan pangwasa Paduka, lan tiyang-tiyang
YEREMIA 20.12-16 ingkang nyia-nyia kawula badhé nemahi cilaka. Tiyang-tiyang menika badhé kwirangan ing selami-laminipun, margi mboten badhé angsal damel. Wirangipun mboten badhé wonten telasipun. 12 Dhuh Pangéran, Allah Ingkang Mahakwaos, Pandadar Paduka menika adil! Paduka pirsa menapa ingkang wonten ing batosipun para manungsa. Kawula badhé sumerep paukuman ingkang Paduka paringaken dhateng para mengsah kawula, margi prekawis kawula sampun kawula pasrahaken ing asta Paduka. 13 Padha memujia marang Allah! Luhurna asmané! Awit Panjenengané ngluwari wong kang siniya-siya saka tangané wong duraka! 14 Kenaa ing laknat dina kelairanku! Dilalèkna dinané biyungku enggoné nglairaké aku! 15 Kenaa ing laknat wong sing nggawa kabar kabungahan marang bapakku, "Kowé wis kaparingan anak lanang!" 16 Wong mau dadia kaya kutha-kutha sing digempur déning Allah tanpa welas. Wong mau yèn ésuk krungu swarané 97
YEREMIA 20.17-21.4 wong sesambat, lan yèn awan krungu swaraning perang. 17 Merga wong mau ora matèni aku sadurungé aku dilairaké, dadiné aku rak bakal mati ana ing wetengé biyungku? 18 O, yagéné aku kokdilairaké? Apa mung supaya aku ngalami pagiris lan kasusahan, sarta mungkasi uripku srana nandhang kwirangan? 21 1 Zedekia raja Yéhuda ngutus Pasyhur bin Malkia lan Imam Zéfanya bin Maaséya nemoni aku karo diweling mengkéné, 2 "Kula aturi neges dhateng kersanipun Pangéran kanggé kula, margi Raja Nebukadnésar saking Babil lan tentaranipun badhé ngepung kitha Yérusalèm. Mbok menawi Pangéran kersa damel kaélokan lan nundhung Nebukadnésar késah saking ngriki." 3 Pangéran banjur ngandika marang aku, lan aku nglantaraké pangandika mau marang para utusané Zedekia. 4 Pangandikané Pangéran Allahé Israèl marang Zedekia mengkéné, "Zedekia, tentaramu sing perang nglawan raja Babil bakal Dakulungaké marang mungsuhé. Gegamané para prejuritmu 98
YEREMIA 21.5- 9 bakal Daktumpuk ana ing tengahé kutha. 5 Kowé bakal Daklawan nganggo pangwasa-Ku, paukuman-Ku, wewelak- Kum lan duka-Ku. 6 Saben wong sing manggon ing kutha kono bakal Dakpatèni. Manungsa lan kéwan bakal padha mati merga pageblug sing nggegirisi. 7 Nanging kowé, para pegawému lan rakyat kekarèné sing ora mati merga déning pedhang, paceklik utawa pageblug, bakal Dakulungaké marang tangané Raja Nebukadnésar lan mungsuh-mungsuhmu liyané, sing arep padha matèni kowé. Kowé bakal dipatèni déning Nebukadnésar, tanpa diéman utawa diwelasi." 8 Aku banjur didhawuhi Pangéran kandha karo rakyat mengkéné, "Rungokna! Pangéran ngandika mengkéné, 'Miliha endi sing kokkarepaké, dalan sing anjog ing urip apa dalan sing anjog ing pati. 9 Sapa sing milih tetep manggon ing kutha kéné bakal mati déning pedhang mwewelak: paukuman wujud sesakit, bebaya, lss. 99
YEREMIA 21.10-13 utawa mati kaliren utawa mati merga saka pageblug. Nanging sing sapa metu saka kutha, banjur pasrah marang wong Babil, sing saiki ngepung kutha iki, bakal ora dipatèni, bakal diuripi. 10 Aku wis gawé putusan ora bakal ngéman kutha iki, malah arep Dakrusak babar-pisan. Bakal Dakulungaké marang raja Babil, sing bakal ngobong kutha iki nganti tapis. Aku, Pangéran wis ngandika.'" 11 Aku banjur didhawuhi déning Pangéran nerusaké pangandikané marang para wargané kraton Yéhuda, tedhaké Dawud mengkéné, "Pangandikanipun Pangéran dhateng panjenengan sedaya mekaten, 'Saben dina nindakna keadilan. Wong sing disiya-siya luwarana saka tangané wong duraka. Yèn ora, durakamu bakal njalari paukuman-Ku kaya geni sing ora kena disirep.' 12 (21:11) 13 Hé Yérusalèm, kowé manggon ing sandhuwuré lebak, kaya parang sing muncul saka tanah ngaré. Nanging kowé bakal Daklawan. Rumangsamu ora ana 100
YEREMIA 21.14-22.4 wong sing bisa nyerang utawa nrobos bètèngmu. 14 Nanging Aku bakal males sakèhé piala sing wis koklakoni. Kedhatonmu bakal Dakobong lan geniné bakal mangsa samubarang kang ana ing kiwa-tengené. Aku, Pangéran wis ngandika!" 22 1 Aku didhawuhi déning Pangéran sowan ing ngarsané ratu ing Yéhuda, tedhaké Dawud, lan ana ing kana ngaturi pirsa marang Sang Prabu lan para pegawéné, sarta para umat sing manggon ing Yérusalèm, bab pangandikané Allah sing dhawuh mengkéné, 2 (22:1) 3 "Aku, Pangéran dhawuh marang kowé, supaya padha nglakoni apa sing adil lan bener. Ngayomana wong sing disiya-siya, luwarana saka tangané wong ala sing nganiaya. Aja nganiaya wong manca sing manggon ing tengahmu, bocah lola lan para randha. Aja matèni wong sing ora salah ana ing Pedalemané Allah. 4 Yèn kowé ngèstokaké temenan apa sing Dakdhawuhaké, tedhak-turuné Dawud bakal lestari dadi raja. Para raja 101
YEREMIA 22.5-10 lan para pegawéné sarta umat kabèh, bakal lestari mlebu-metu ing gapurané kedhaton nunggang kréta lan jaran. 5 Nanging yèn kowé ora ngèstokaké dhawuh-Ku, Aku wis supaos demi asma-Ku piyambak, yèn kedhaton iki bakal dadi gempuran. Aku, Pangéran wis ngandika." 6 "Kanggoné Aku, kedhatoné raja Yéhuda kuwi éndahé kaya tanah ing Giléad, iya kaya gunung-gunungé Libanon. Éwasemono bakal Dakdadèkaké ara-ara samun lan tanah sing suwung. 7 Aku ngutus wong-wong mrana sing bakal padha nggempur. Tekané bakal padha nggawa wadung, banjur padha negor lan ngrubuhaké wit-wité èrès sing becik-becik, kacemplungaké ing geni." 8 "Wong manca sing mbésuk padha liwat ing kono bakal padha takon-tinakon mengkéné, 'Yagéné Pangéran damel mengkéné marang negara gedhé iki?' 9 Nuli bakal padha diwangsuli, 'Kuwi merga umaté wis padha ninggal janjiné Pangéran, Allahé, lan padha ngabekti marang allah liya-liyané.'" 10 Hé wong Yéhuda, aja nangisi Raja Yosia; aja nganakaké patangisan ing 102
YEREMIA 22.11-15 wektu panguburané. Nanging tangisana Yoahas, putrané, sing ditawan lan digawa lunga, mangka ora bakal bali menèh selawas-lawasé. Ora bakal weruh tanah wutah-getihé menèh. 11 Pangandikané Allah ing ngatasé Yoahas bin Yosia, sing nggentèni bapakné dadi raja ing Yéhuda, "Yoahas bakal lunga saka kéné lan ora bali menèh. 12 Yoahas bakal mati ing tanah pembuwangan, lan ora bakal weruh tanah iki menèh." 13 Hé, Raja Yoyakim! Cilaka wong sing mbangun omahé nganggo tumindak ala, lan njemberaké gedhongé nganggo laku goroh. Sing kongkon buruhé nyambut-gawé, tanpa diwènèhi opah. 14 Cilaka wong sing muni, "Dakgawé omah sungsun sing gedhé, nganggo kamar-kamar sing jembar." Omah mau banjur dipasangi jendhéla nganggo kusèn-kusèn kayu èrès, sarta dicèt abang. 15 Apa yèn wis yasa omah saka kayu èrès, enggonmu dadi raja banjur luwih becik, ngungkuli raja liya-liyané? Bapakmu nindakaké kabeneran lan 103
YEREMIA 22.16-21 keadilan, mula kaparingan umur dawa lan apa sing ditindakaké kasil. 16 Wong mlarat dilayani kanthi adil, lan becik tangkepé marang saben wong. Iya kaya mengkono kuwi lakuné wong sing precaya marang Allah. 17 Nanging kowé mung mikir marang awakmu dhéwé; kowé matèni wong sing ora salah sarta umatmu dhéwé koksiya-siya lan koktindhes. Aku, Pangéran wis ngandika! 18 Pangéran banjur ngandika ing ngatasé Yoyakim bin Yosia, raja ing Yéhuda, "Ora ana wong sing nangisi patiné lan muni, 'Mesakaké temen sedulurku! Memelas temen mitraku!' Iya ora ana sing nangis karo sesambat, 'Dhuh Gusti kawula', 'Dhuh ratu kawula!' 19 Enggoné dikubur carané bakal kaya wong mendhem kuldi, disèrèd banjur dibuwang ing sanjabaning gapurané Yérusalèm." 20 Hé wong-wong ing Yérusalèm, menyanga Libanon lan kandhaa, lungaa menyang Basan lan nangisa; merga sakèhé mitramu wis padha tumpes. 21 Nalika kowé isih padha mukti wibawa, Aku wis ndhawuhi kowé, nanging kowé 104
YEREMIA 22.22-25 padha ora gelem ngrungokaké. Pancèn mengkono caramu wiwit biyèn mula; kowé ora tau ngèstokaké dhawuhé Pangéran. 22 Para penggedhému bakal kabur katerak ing angin, para mitramu bakal kaboyong dadi tawanan perang; kutha-kuthamu bakal dikalahaké lan digawé wirang, merga saka sakèhé piala sing wis koktindakaké. 23 Hé wong sing padha manggon ana ing omah-omah kayu èrès, sing ditekakaké saka Libanon. Mesakaké temen samasa kowé mbésuk ketaman ing lelara, lelara sing tekané dadakan, kaya wong wadon sing nglarani arep bayèn. 24 Pangandikané Pangéran marang Raja Yoyakhin bin Yoyakim, raja Yéhuda mengkéné, "Demi Aku, Allah kang gesang, senajan kowé dadia ali-ali cap ing asta-Ku tengen, éwasemono kowé bakal Dakcopot saka ing kono, 25 lan Dakulungaké marang tangané wong sing ngarah matèni kowé. Kowé bakal Dakulungaké marang Nebukadnésar, ratu ing Babil, lan para tentarané. 105
YEREMIA 22.26-23.2 26 Kowé lan ibumu bakal padha Dakbuwang ing tanah sing dudu tanah kelairanmu, lan kowé padha bakal mati ana ing kana. 27 Kowé bakal kepéngin bali menyang tanahmu ing kéné menèh, nanging bakal ora kelakon mulih." 28 Aku banjur matur, "Menapa Raja Yoyakhin menika kados grabah pecah ingkang kabucal, utawi presasat pirantos ingkang sampun mboten kanggé, ngantos katampik ing tiyang? Menapa margi saking mekaten piyambakipun kabucal dalah saanak-anakipun dhateng tanah ngamanca?" 29 Hé tanah, tanah, tanah! Rungokna pangandikané Pangéran, 30 "Wong kuwi tulisen yèn ora duwé anak; wong sing sajegé uripé ora olèh gawé, sebab turuné bakal ora ana sing bisa dadi raja, lungguh ing dhamparé Dawud, sarta ngerèh tanah Yéhuda. Aku Pangéran wis ngandika!" 23 1 Cilaka para pangon sing njalari umaté Allah tumpes lan kocar-kacir! 2 Pangandikané Pangéran, Allahé Israèl marang para raja lan wong- 106
YEREMIA 23.3- 6 wong sing mesthiné kudu ngrumati umat kagungané Allah, "Kowé padha ora mbeciki umat-Ku, malah padha kokbuyaraké lan kokgusahi. Saiki kowé bakal Dakukum merga piala sing koklakoni. 3 Kekarèné wedhus-Ku bakal Dakklumpukaké saka tanah-tanah panggonané mencar, lan Dakbalèkaké menyang tanahé dhéwé. Bakal padha tangkar-tumangkar, mula mundhak akèh cacahé. 4 Aku bakal ngangkat raja-raja lan penggedhé-penggedhé sing ngrumati kanthi gemati. Umat-Ku bakal ora krasa wedi lan giris, sarta bakal ora Dakukum menèh. Aku, Pangéran wis ngandika!" 5 Pangéran ngandika menèh mengkéné, "Bakal tekan wektuné, Aku nimbali saka turuné Dawud, raja sing ngerèh tanahé kanthi wicaksana, adhedhasar keadilan lan kabeneran. 6 Samasa pepréntahané raja mau Yéhuda bakal ayem, lan umat Israèl uripé bakal tentrem. Asmané raja mau bakal kasebut: 'Pangéran Juru Slamet kita.'" 107
YEREMIA 23.7-12 7 "Bakal tekan wektuné," mengkono pangandikané Pangéran, "Wong padha ora sumpah nganggo nyebut asma-Ku, Allah sing ngentas Israèl saka tanah Mesir, 8 nanging bakal padha sumpah nganggo nyebut asma-Ku, Allah Kang Gesang, sing mbalèkaké umat Israèl saka tanah- tanah Lor, lan saka sakèhé tanah-tanah liyané panggonané dibuyaraké déning Allah. Wong-wong mau bakal padha manggon ing tanahé dhéwé." 9 Atiku remuk, aku gemeter, merga saka Pangéran lan pangandikané. Aku kaya wong mendem, kaya wong sing kakèhan ngombé anggur. 10 Tanah Yéhuda wis kebak wong sing nyingkur marang Pangéran! Uripé kebak piala lan enggoné ngerèh sewenang- wenang. Mulané tanahé ngenes merga diipat-ipati déning Pangéran, lan ara-ara pangonané dadi garing. 11 Pangandikané Pangéran, "Para nabi lan para imam padha ora kenal karo Allah. Aku mergoki enggoné padha nindakaké piala ana ing Pedaleman-Ku. 12 Dalan sing diambah kuwi lunyu lan peteng; ana ing kono bakal Dakgawé 108
YEREMIA 23.13-16 kesandhung lan tiba. Aku bakal nekakaké bebaya, merga wis tekan wektuné padha nampa paukuman. Aku, Pangéran wis ngandika!" 13 Aku pirsa dosa-dosané para nabi ing Samaria, nabi-nabi mau padha ngramal atas jenengé Baal, nganti padha nasaraké umat-Ku. 14 Nanging Aku uga pirsa nabi-nabi sing ana ing Yérusalèm, sing pialané ngluwihi; kuwi malah padha laku jina lan seneng ngapusi; padha njlomprongaké wong supaya padha laku nasar, mula ora ana sing nyegah wong sing laku ala. Tumraping Aku nabi-nabi kuwi ora béda karo wong-wong ing Sodom lan Gomora. 15 Mulané, Aku Pangéran Allah Kang Mahakwasa ngandika bab para nabi ing Yérusalèm mau mengkéné, "Wong-wong kuwi bakal Dakparingi mangan butrawali, lan wisa minangka ombèn-ombèné, merga wis padha nyebar piala satanah kabèh." 16 Pangandikané Allah Kang Mahakwasa marang wong-wong ing Yérusalèm mengkéné, "Aja padha nggugu tembungé para nabi. Wangsit sing diwedharaké kuwi palsu, manut 109
YEREMIA 23.17-22 pangothak-athiké dhéwé, dudu apa sing Dakngandikakaké. 17 Para wong sing padha nyepèlèkaké pangandika-Ku padha dikandhani, 'Kowé bakal nemu katentreman.' Lan wong sing padha mangkotaké atiné dikandhani, 'Kowé bakal ora ketekan ing bebaya.'" 18 Aku kandha marang wong-wong ing Yérusalèm mengkéné, "Nabi-nabi kuwi ora ngerti penggalihé Allah. Ora ana sing tau krungu utawa ngerti wangsité Pangéran, malah ora tau nanggapi apa menèh nglakoni pangandikané. 19 Paukumané kaya prahara, kaya pangamuké angin lésus sing mulek ana ing sandhuwuré sirahé para wong ala. 20 Lan ora bakal sirep yèn durung rampung enggoné nglakoni utawa nindakaké apa sing dikersakaké Pangéran. Ing wekasané jaman umaté Allah, bakal ngerti kuwi mau kabèh kanthi gamblang." 21 Pangandikané Pangéran, "Para nabi kuwi ora Dakutus, éwasemono padha medhar wangsit atas asma-Ku. 22 Saupama padha ndhèrèk rembugan ana ing ngarsa-Ku, mesthi pangandika- Ku sing dilairaké marang umat-Ku, mula 110
YEREMIA 23.23-28 umat-Ku padha ninggal lakuné sing ala sarta penggawéné sing ora bener. 23 Aku Allah kang ana ing saenggon- enggon lan ora mung ana ing saenggon waé. 24 Ora ana wong sing bisa umpetan, nganti ora Dakpirsani. Apa kowé ora weruh yèn Aku ana ing sedhéngah papan, ing swarga lan ing bumi? 25 Aku wis miyarsa apa sing dikandhakaké déning para nabi sing medharaké goroh atas asma-Ku, pangucapé, 'Aku olèh impèn.' 26 Nganti pira lawasé para nabi sing goroh lan martakaké pawarta apus- apusan sing metu saka atiné dhéwé mau nasaraké umat-Ku? 27 Karepé supaya srana impèn lan osik pangothak-athiké dhéwé mau umat-Ku padha lali marang Aku, kaya para leluhuré sing nyingkur Aku, banjur nyembah marang Baal. 28 Nabi sing nampa impèn kudu kandha yèn sing ditampa mau mung impèn waé. Nanging nabi sing nampa pangandika-Ku, medharna pangandika mau kanthi jujur. Damèn kuwi apa ajiné katandhing karo gandum? 111
YEREMIA 23.29-34 112 29 Pangandika-Ku presasat geni, utawa kaya palu sing ngremuk watu kilang nganti ajur mumur. 30 Aku nglawan marang para nabi sing nyolong pangandika-Ku saka kancané, banjur medharaké kaya-kaya dhèwèké dhéwé sing nampa wangsit mau. 31 Aku iya nglawan para nabi sing medharaké tembungé dhéwé, nanging kandha yèn kuwi pangandika-Ku. 32 Rungokna pangandika-Ku, mengkono pangandikané Pangéran. Aku nglawan para nabi sing nyritakaké impèné apus-apusan, nganti nasaraké umat-Ku srana gorohé lan umuké. Para nabi mau ora padha Dakutus utawa Dakweling medhar wangsit apa-apa, mulané ora maédahi pisan-pisan marang bangsa iki. Aku, Pangéran wis ngandika!" 33 Pangéran ngandika mengkéné marang aku, "Yérémia, yèn ana umat- Ku, utawa nabi utawa imam takon marang kowé, 'Pangéran paring dhawuh apa?' Kowé kudu kandha, 'Kowé kuwi dadi momotan kagem Allah, mulané bakal dibuwang.' 34 Menawa ana umat-Ku, utawa nabi, utawa imam nganggo tembung
YEREMIA 23.35-39 'momotané Allah', wong kuwi bakal Daktumpes, mengkono uga brayaté. 35 Nanging saben wong kandhaa karo kancané utawa seduluré, 'Dhawuh wangsulané Pangéran utawa pangandikané Pangéran kepriyé?' 36 Dadi saterusé ora kena padha muni 'momotané Allah', sebab menawa ana sing muni mengkono, Aku bakal ndadèkaké pangandika-Ku dadi momotan temenan kanggo wong mau. Sebab wong-wong kuwi wis padha ngowahi pangandikané Allah kang gesang, Pangéran Kang Mahakwasa. 37 Para nabi padha takonana mengkéné, 'Dhawuh wangsulané Pangéran kepriyé?' utawa, 'Pangandikané Pangéran kepriyé?' 38 Menawa wong-wong mau padha ora ngèstokaké dhawuh-Ku lan tetep padha muni 'momotané Pangéran', kandhanana yèn 39 wong mau bakal Dakjunjung lan Dakbuwang adoh saka ngarsa-Ku, bareng karo kutha sing Dakparingaké marang para leluhuré. 113
YEREMIA 23.40-24.5 114 40 Wong-wong mau bakal Dakgawé ora kajèn lan nandhang wirang sing bakal ora dilalèkaké ing selawas-lawasé." 24 1 Pangéran nedahi aku kranjang loro isi woh anjir, sing semèlèh ana ing ngarepé Pedalemané Allah. (Kelakoné kuwi sawisé Nebukadnésar, raja ing Babil, mboyong Raja Yoyakhin bin Yoyakim, raja Yéhuda, dadi tawanan digawa saka Yérusalèm menyang Babil, bebarengan karo para penggedhé Yéhuda, para undhagin lan para pandhé.) 2 Kranjang sing siji isi woh anjir becik, yakuwi sing mateng dhisik; liyané isi woh anjir ala, sing saka alané nganti ora kena dipangan. 3 Gusti Allah banjur ngandika marang aku, "Yérémia, kowé weruh apa?" Atur wangsulanku, "Woh anjir; ingkang saé menika saénipun nglangkungi, sarta ingkang awon, awonipun inggih nglangkungi, saking awonipun ngantos mboten kénging katedha." 4 Pangéran banjur ngandika marang aku, 5 "Aku, Pangéran, Allahé Israèl mawas wong-wong sing kabuwang ing Babil nundhagi: tukang prabot balé-griya.
YEREMIA 24.6- 9 kuwi kena diibarataké woh anjir sing becik, mulané bakal Dakrumati kanthi katresnan. 6 Bakal Dakreksa lan Dakbalèkaké menèh ing tanahé dhéwé. Bakal Dakbangun lan ora Dakrusak. Bakal Daktandur lan ora Dakbedhol; 7 bakal Dakparingi ati sing precaya marang Aku, yèn Aku iki Allah sarta bakal padha dadi umat-Ku, lan Aku dadi Allahé, merga bakal padha mratobat marang Aku kanthi éklasing atiné. 8 Déné mungguh Zedekia, raja Yéhuda, lan para penggedhé sarta sakekarèné wong ing Yérusalèm sing isih ana ing tanah iki, apa menèh sing padha manggon ing tanah Mesir, bakal Dakpatrapi padha kaya woh anjir sing ala, sing saking alané nganti ora kena dipangan. 9 Aku bakal nekakaké bebaya marang wong-wong mau nganti para bangsa ing bumi padha giris kabèh. Wong-wong mau bakal dipoyoki, digawé lelucon, dirèmèhaké, lan jenengé dienggo nyupatani wong, ana ing ngendi-endi parané padha Daktundhung. 115
YEREMIA 24.10-25.5 116 10 Aku bakal nekakaké perang, paceklik lan pageblug marang wong-wong mau nganti padha tumpes tapis saka tanah sing Dakparingaké marang wong-wong mau lan para leluhuré." 25 1 Nyandhak taun kapaté Yoyakim bin Yosia jumeneng raja ing Yéhuda, aku kaparingan wangsit déning Pangéran, gandhèng karo sakèhé wong sing ana ing Yéhuda. (Kuwi taun kapisané Nebukadnésar jumeneng raja ing Babil.) 2 Aku banjur medhar pangandikané Allah marang sakèhé wong ing Yéhuda lan ing Yérusalèm mengkéné, 3 "Wis telulikur taun lawasé, yakuwi wiwit taun kaping telulasé Yosia bin Amon jumeneng raja ing Yéhuda nganti sepréné, Pangéran paring wangsit marang aku, lan tansah dakterusaké marang kowé. Nanging kowé ora tau nggatèkaké. 4 Kowé ora gelem ngrungokaké, apa menèh mbangun-turut, senajan Pangéran ora kèndel-kèndel ngutus para abdiné, yakuwi para nabi. 5 Para nabi mau padha nuturi kowé supaya padha mratobat saka lakumu
YEREMIA 25.6- 9 sing ala lan saka duraka sing koklakoni, supaya lestari pamanggonmu ana ing tanah sing diparingaké déning Pangéran marang para leluhurmu dadi tanah warisan. 6 Kowé padha dipituturi supaya aja padha nyembah brahala lan memungu dukané Pangéran merga nyembah marang reca-reca gawéané tanganmu. Yèn kowé ngèstokaké dhawuhé Pangéran mau Panjenengané bakal ora ngukum kowé. 7 Nanging Pangéran piyambak ngandika yèn kowé padha ora gelem ngrungokaké dhawuhé. Malah kowé padha memungu dukané srana reca-recamu. Srana mengkono kowé nekakaké paukuman kanggo awakmu dhéwé. 8 Sarèhné kowé padha ora gelem ngrungokaké Panjenengané, Pangéran Allah Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, 9 'Aku bakal nimbali bangsa-bangsa saka Lor lan abdi-Ku Nebukadnésar saka Babil. Dakdhawuhi perang nglawan Yéhuda lan wong-wong sing padha manggon ing kono, sarta bangsa- bangsa sing ana ing kiwa-tengené. 117
YEREMIA 25.10-14 Bangsa Yéhuda lan bangsa-bangsa sacedhaké kono bakal Daktumpes nganti dadi ludhesan selawas-lawasé. Aku, Pangéran, wis ngandika! 10 Aku bakal mbungkem swaraning wong sing padha bungah-bungah lan swarané wong sing padha giyak-giyak ing pésta mantèn. Bakal padha kentèkan lenga kanggo ngurubaké lampuné lan kentèkan gandum. 11 Tanah iki kabèh bakal mung isi jugrugan sing nggegirisi. Déné bangsa- bangsa sakiwa-tengené bakal padha ngawula marang raja Babil nganti pitung puluh taun lawasé. 12 Sawisé mengkono Babil dhéwé lan rajané bakal Dakukum merga saka dosané. Babil bakal Daktumpes. Dakdadèkaké ara-ara samun lan ludhesan ing selawas-lawasé. 13 Babil bakal Daktumpes srana paukuman kaya sing Dakagem numpes bangsa-bangsa kaya sing Dakwedharaké marang Yérémia sadurungé - yakuwi sakèhé paukuman kang kasebut ing Kitab iki. 14 Babil bakal Dakwales manut penggawéné marang bangsa-bangsa. 118
YEREMIA 25.15-19 Bangsa Babil bakal dadi kawulané bangsa-bangsa liyané lan dadi batur- tukoné raja-raja agung.'" 15 Pangéran, Allahé Israèl, ngandika mengkéné marang aku, "Iki tuwung anggur kang isi paukuman-Ku. Tuwung iki iderna marang para bangsa sing kudu nampani pangandika-Ku. Konen padha ngombé saka tuwung iki. 16 Yèn padha ngombé banjur bakal padha sempoyongan lan ora mikir bab perang sing bakal Daktekakaké." 17 Tuwung mau banjur daktampani saka astané Pangéran, sarta dakideraké marang bangsa-bangsa kabèh sing daktekani. Bangsa-bangsa mau banjur padha ngombé kabèh saka tuwung mau. 18 Yérusalèm lan kutha-kuthané Yéhuda, para raja lan para penggedhéné kabèh padha ngombé saka tuwung mau, mula satanah kono kabèh bakal dadi ara-ara samun sing nggegirisi, lan wong bakal padha nyupatani awaké dhéwé, kaya sing kelakon tekan sepréné. 19 Iki daftaré wong-wong liyané sing kudu padha ngombé saka tuwung mau: Raja Mesir, para pegawé lan para pemimpin, wong Mesir kabèh 119
YEREMIA 25.20-27 lan wong-wong manca sing padha manggon ing kono; para rajané tanah Uz; para rajané kutha-kutha Filistin, Askelon, Gaza, Ékron; lan kekarèné Asdod; wong-wong Édom, Moab lan Amon; para rajané Tirus lan Sidon; para rajané tanah-tanah Segara Tengah. Kutha-kuthané Dédan, Téma lan Bus. Wong-wong sing padha ngethok rambuté nganti cendhak; raja-raja Arab kabèh; raja-rajané bangsa-bangsa sing manggon ing ara-ara samun; raja-rajané Zimri, Élam lan Média kabèh; raja-raja tanah-tanah Lor, sing adoh lan sing cedhak, gentènan. Ringkes bangsa kabèh ing salumahé bumi kudu padha ngombé saka tuwung mau. Sing kèri dhéwé ngombé saka tuwung mau raja Babil. 20 (25:19) 21 (25:19) 22 (25:19) 23 (25:19) 24 (25:19) 25 (25:19) 26 (25:19) 27 Pangéran banjur ngandika marang aku mengkéné, "Wong- 120
YEREMIA 25.28-30 wong kandhanana yèn Aku, Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, sing dhawuh supaya wong kabèh padha ngombé nganti mendem lan mutah- mutah, nganti padha ambruk lan ora bisa ngadeg menèh, merga saka peprangan sing Daktekakaké. 28 Lan menawa ana sing ora gelem nampani tuwung mau saka tanganmu lan ngombé saka kono, kandhanana yèn Pangéran Kang Mahakwasa sing paring dhawuh sing ndhawuhi wong-wong mau, supaya ngombé saka tuwung mau. 29 Aku bakal miwiti ngrusak ana ing negara-Ku dhéwé. Apa dikira wong-wong kuwi bisa lolos saka paukuman-Ku? Ora. Wong-wong ing kutha iya bakal kaukum, jalaran Aku bakal nekakaké perang marang para bangsa ing salumahing bumi. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa wis ngandika. 30 Déné kowé Yérémia, kudu medhar sakèhé pangandika kang wis Dakparingaké marang kowé. Kandhakna karo wong-wong mau mengkéné, 'Pangéran bakal nyuwanten sora saka swarga kaya swarané gludhug saka pucaké gunung-gunung. 121
YEREMIA 25.31-34 Panjenengané bakal ngandika kalawan swara sora marang umaté, bakal kaya mbengoké wong sing lagi ngidak-idak anggur ing pemipitan. Saben wong ing bumi bakal krungu pangandikané. 31 Swantené bakal ngumandhang tekan pojok-pojoking bumi. Pangéran bakal mengsahan karo bangsa-bangsa ing bumi. Wong kabèh bakal padha diadili. lan wong ala bakal didhawahi ukuman pati, Pangéran wis ngandika.'" 32 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika yèn bebaya bakal tular-tumular nekani bangsa-bangsa, bangsa siji gentèn sijiné, lan ana prahara gedhé jumedhul saka pungkasané bumi. 33 Ing dina kuwi jisim-jisimé wong-wong sing dipatèni déning Pangéran bakal sumebar saenggon-enggon ana ing bumi. Ora ana wong sing nangisi jisim-jisim mau, lan ora ana sing digawa lunga lan dikubur. Bakal padha ditumpuk ana ing lemah kaya kotoran sing kanggo rabuk. 34 Hé para pemimpin, lan para pangoné umat-Ku, padha nangisa sing seru! Padha nangisa lan gulung-gulunga ana ing lemah. Merga wis tekan mangsané 122
YEREMIA 25.35-26.3 enggonmu padha disembelèh lan dijagal kaya wedhus lanang. 35 Kowé bakal ora bisa oncat saka kono. 36 Kowé bakal sesambat lan nangis merga sedhih, merga Pangéran srana paukumané wis numpes bangsamu lan ndadèkaké tanahmu sing tentrem dadi gempuran. 37 (25:36) 38 Pangéran wis nilar umaté, kaya singa sing metu saka guwané. Pagirising perang lan bentèring bebenduné Pangéran wis malik tanah mau dadi ara-ara samun. 26 1 Ora let suwé enggoné Yoyakim bin Yosia jumeneng raja ana ing Yéhuda. 2 Pangéran ngandika marang aku mengkéné, "Kowé ngadega ana ing platarané Pedalemané Allah lan medharna marang wong-wong sing padha teka saka kutha-kuthané Yéhuda arep manembah, sakèhé pangandika sing wis Dakdhawuhaké marang kowé, aja ana sing kecècèr. 3 Mbokmenawa wong-wong mau padha gelem ngrungokaké lan mratobat saka lakuné sing ala. Yèn mengkono Aku bakal 123
YEREMIA 26.4- 8 ngowahi rancangan-Ku bab enggon-Ku bakal nekakaké paukuman marang wong-wong mau, merga saka piala sing padha dilakoni." 4 Pangéran dhawuh marang aku supaya ngandhani wong-wong mau mengkéné, "Aku, Pangéran, wis paring dhawuh yèn kowé kudu padha mbangun-turut marang piwulang sing wis Dakparingaké marang kowé. 5 Lan supaya nggatèkaké tembungé para abdi-Ku, yakuwi para nabi, sing ora kendhat-kendhat Dakutus nekani kowé. Nanging kowé ora tau ngèstokaké dhawuh-Ku. 6 Yèn kuwi kokterus-terusaké, Pedalemané Allah iki bakal Dakgawé kaya Silo, lan sakèhé bangsa ing bumi bakal nganggo jenengé kutha iki kanggo ngipat-ipati." 7 Para imam, para nabi lan sakèhé wong sing ana ing platarané Pedalemané Allah kono padha krungu apa sing dakkandhakaké. 8 Sawisé rampung enggonku nglantaraké pangandikané Allah kabèh, aku banjur dicekel déning 124
YEREMIA 26.9-13 wong-wong mau karo padha muni, "Cekaké kowé kudu mati! 9 Merga tembungmu ora nggenah! Yagéné kowé muni atas asmané Pangéran yèn Pedaleman iki bakal ngalami kaya Silo, lan kutha iki bakal katumpes, nganti wongé entèk kabèh?" Wong-wong mau padha ngrubung aku. 10 Bareng para penggedhéné Yéhuda padha krungu, banjur énggal-énggal padha metu saka kedhaton menyang Pedalemané Allah, sarta padha lungguh ing Gapura Anyar. 11 Para imam lan para nabi banjur padha kandha karo para penggedhé lan rakyat sing ana ing kono mengkéné, "Tiyang menika kedah kaukum pejah margi criyos bilih kitha menika badhé katumpes kados ingkang panjenengan pireng piyambak." 12 Aku banjur muni mengkéné, "Pangéran sampun ngutus kula, nerangaken dhateng panjenengan bab samukawis ingkang badhé kedadosan bab Pedalemanipun Allah menika. 13 Maksudipun supados panjenengan ngéwahi gesang panjenengan lan solah tingkah panjenengan, sarta 125
YEREMIA 26.14-17 mbangun-turuta dhateng Pangéran, Allah panjenengan. Menawi menika panjenengan lampahi, Pangéran badhé ngéwahi rancanganipun enggènipun badhé ndhatengaken karisakan dhateng panjenengan. 14 Nanging menggah kula, kula purun panjenengan menapakaken kémawon, ingkang panjenengan anggep saé lan leres. 15 Nanging panjenengan kedah émut saprekawis: Menawi kula panjenengan pejahi, menika ateges bilih panjenengan lan rakyat ing kitha menika ngwutahaken rahipun tiyang resik, margi ingkang ngutus kula ngémutaken panjenengan menika Pangéran piyambak." 16 Para penggedhé lan wong akèh sing ana ing kono banjur kandha karo imam lan para nabi mengkéné, "Tiyang menika nglantaraken pangandikanipun Pangéran, Allah kita, pramila sampun ngantos dipun pejahi!" 17 Sawisé mengkono banjur ana pinituwa sawetara sing ngadeg lan ngandhani wong akèh sing ana ing kono mengkéné, 126
YEREMIA 26.18-21 18 "Nalika Hizkia jumeneng raja ing Yéhuda, Nabi Mikha saking Morèsyèt, naté medhar wangsit dhateng tiyang- tiyang, bilih Pangéran, Allah Ingkang Mahakwasa ngandika mekaten, 'Sion bakal diluku kaya sawah, Yérusalèm bakal dadi gempuran, lan Pedalemané Allah bakal dadi alas.' 19 Raja Hizkia lan tiyang-tiyang Yéhuda mboten lajeng mejahi Nabi Mikha, malah Hizkia lajeng mratobat lan ngangkah pikantuk sihipun Pangéran malih. Mila Pangéran lajeng ngéwahi penggalihipun lan mbatalaken enggènipun badhé ndhatengaken karisakan. Samenika, menapa kita badhé ndhatengaken bebaya ingkang semanten agengipun dhateng badan kita piyambak?" 20 Ing kono ana wong siji menèh, jenengé Uria bin Semaya, saka Kiryat- Yéarim, sing iya medhar wangsit atas asmané Pangéran, bab bilai sing bakal nekani kutha Yérusalèm, kaya sing diwedharaké déning Yérémia. 21 Nalika Sang Prabu Yoyakim lan para prejurité sarta pegawé krungu pamedhar wangsité Uria, Sang Prabu banjur ngarah arep matèni Uria. Bareng krungu sing 127
YEREMIA 26.22-27.4 mengkono mau, Uria saka wediné banjur ngungsi menyang tanah Mesir. 22 Nanging Raja Yoyakim nuli utusan Èlnatan bin Akhbor lan wong sawetara nututi menyang Mesir nyekel Uria. 23 (Uria digawa bali ing ngarsané Raja Yoyakim. Yoyakim banjur dhawuh matèni Uria. Layoné dikubur ana ing kuburan umum.) 24 Nanging sarèhné aku diayomi déning Ahikam bin Safan, mula aku ora diulungaké ing tangané wong akèh mau lan dipatèni. 27 1 Sawisé Yosia bin Zedekia jumeneng raja ing Yéhuda, ora wetara suwé Pangéran ngandika marang aku 2 supaya gawé pasangan,o banjur masang pasangan mau ana ing githokku. 3 Aku banjur didhawuhi medhar wangsit kanggo raja-raja Édom, Moab, Amon, Tirus lan Sidon, lumantar para utusan sing padha sowan Sang Prabu Zedekia ana ing Yérusalèm. 4 Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl ngutus aku medharaké opasangan: rakitan (bhs. Ind.). 128
YEREMIA 27.5- 9 pangandikané marang para raja mau mengkéné, 5 "Srana kasektèn lan pangwasa-Ku Aku nitahaké jagad lan manungsa sarta sakèhé kéwan sing urip ana ing bumi. Dakparingaké marang sapa waé, sing Dakpilih. 6 Lan saiki Aku maringaké sakèhé bangsa iki ana ing tangané abdi-Ku Nebukadnésar raja ing Babil, dalah sakèhé kéwan galak pisan Dakparingaké ing tangané supaya padha sumuyuda. 7 Para bangsa kabèh bakal sumuyud marang raja mau, lan bakal padha ngawula anak-anak lan putu-putuné, nganti tekan mangsané negara Babil dhéwé rubuh. Bangsa kuwi banjur bakal dadi kawulané bangsa-bangsa gedhé lan raja-raja sing nelukaké. 8 Yèn ana bangsa utawa kraton sing mbaléla marang Nebukadnésar, bangsa mau bakal Dakukum srana perang, paceklik lan pageblug, nganti wekasané ditumpes babar-pisan déning Nebukadnésar. 9 Aja padha ngandel karo nabi-nabimu utawa karo wong sing kandha bisa ngramal apa sing bakal kelakon, iya 129
YEREMIA 27.10-13 srana impèn, utawa srana neges marang roh-rohé wong mati, utawa srana sihir. Karepé wong-wong mau supaya kowé aja padha gelem teluk karo Nebukadnésar, raja ing Babil. 10 Sejatiné wong-wong mau padha ngapusi kowé, nganti njalari kowé dibuwang saka tanahmu kéné, sebab kowé banjur bakal Daktundhung saka kéné, sarta Dakbuyaraké. 11 Nanging bangsa sing teluk marang Nebukadnésar, raja ing Babil, lan gelem dadi kawulané, bakal Daklestarèkaké ngenggoni tanahé dhéwé, nggarap tanahé lan urip ana ing kono. Aku, Pangéran wis ngandika!" 12 Aku ngaturaké pangandika mau kabèh marang Raja Zedekia, raja ing Yéhuda, aturku, "Sang Prabu kula aturi teluk dhateng raja ing Babil kémawon, sarta ngawula dhateng raja lan rakyatipun, temtu Sang Prabu badhé lestantun gesang. 13 Menapa ginanipun Sang Prabu lan rakyat sedaya ngalami pejah wonten ing peprangan utawi margi déning paceklik lan pageblug? Sebab miturut dhawuhipun Pangéran kados mekaten 130
YEREMIA 27.14-17 ingkang badhé dipun alami déning saben bangsa ingkang mboten tundhuk dhateng raja ing Babil. 14 Sampun nggega dhateng tembungipun para nabi ingkang menggak Sang Prabu teluk dhateng Nebukadnésar. Nabi-nabi menika sami ngapusi Sang Prabu. 15 Pangéran piyambak sampun ngandika, bilih mboten ngutus nabi-nabi menika, nanging nabi-nabi menika sami goroh dhateng Sang Prabu atas asmanipun Allah, mila Sang Prabu badhé katumpes déning Allah, badhé sami kapejahan, inggih Sang Prabu, inggih para nabi ingkang sami nggorohi Sang Prabu." 16 Aku banjur kandha karo para imam lan rakyat yèn Pangéran wis ngandika mengkéné, "Aja padha nggugu karo para nabi sing kandha yèn raja-branané Pedalemané Allah bakal énggal kabalèkaké menèh saka Babil. Nabi-nabi kuwi ngapusi kowé. 17 Mulané aja kokgugu! Teluka karo raja ing Babil, kowé bakal lestari urip! Apa paédahé yèn kutha-kuthamu dadi gempuran? 131
YEREMIA 27.18-28.1 132 18 Yèn nabi temenan lan nampa wangsit saka Aku, karebèn nyuwun marang Aku, Pangéran Kang Mahakwasa, supaya aja marengaké kekarèné raja-brana sing ana ing Pedalemané Allah lan ana ing kedhaton kaboyong menyang Babil." 19 (Nalika Sang Prabu Nebukadnésar mboyong Yoyakhin bin Yoyakim raja ing Yéhuda menyang Babil, semono uga para pengarepé wong Yéhuda lan wong Yérusalèm, panjenengané nilar rerenggané cagak-cagak, segaran saka prunggu, kréta rerékan lan rerenggan Pedalemané Allah liyané.) 20 (27:19) 21 "Rungokna dhawuh-Ku, Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, ing ngatasé raja-brana sing kari ana ing Pedalemané Allah lan ing kedhaton ing Yérusalèm. 22 Barang-barang mau bakal diusungi menyang Babil lan tetep ana ing kana, nganti tekan titi-mangsané Aku menggalih menèh. Aku banjur bakal mbalèkaké barang-barang mau ing kono menèh. Aku, Pangéran wis ngandika." 28 1 Ing sajroning taun kuwi uga, nalika Zedekia enggoné jumeneng
YEREMIA 28.2- 6 raja nyandhak taun kaping pat, sasi lima, Hananya bin Azur, nabi saka kutha Gibéon nemoni aku ana ing platarané Pedalemané Allah. Ana ing ngarepé para imam lan wong akèh Hananya kandha karo aku, 2 yèn Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, ngandika mengkéné, "Pasangané raja ing Babil wis Dakputung. 3 Ing sajroné rong taun iki Aku bakal ngulihaké sakèhé raja-branané Pedalemané Allah, sing dirampas déning Raja Nebukadnésar, ratu ing Babil, lan diusungi menyang Babil. 4 Aku uga bakal mbalèkaké Yoyakhin bin Yoyakim, raja ing Yéhuda, semono uga sakèhé wong Yéhuda sing kabuwang menyang ing Babil. Pasangané raja ing Babil bakal Dakputung, Aku, Pangéran wis ngandika!" 5 Ana ing ngarepé para imam lan wong akèh sing padha ngadeg ana ing platarané Pedalemané Allah aku banjur kandha karo Hananya mengkéné, 6 "Becik banget! Muga-muga Pangéran kersa tumindak mengkono! Muga-muga ramalanmu kelakon temenan; Pangéran mangsulaké raja-branané Pedalemané 133
YEREMIA 28.7-13 Allah lan sakèhé wong sing ditawan digawa menyang Babil. 7 Nanging rungokna tembungku marang kowé lan marang wong akèh sing ana ing kéné. 8 Para nabi ing jaman kepungkur, suwé sadurungé aku lan kowé ana, padha ngramal yèn akèh bangsa-bangsa lan kraton-kraton sing bakal ketekan peprangan, paceklik lan pageblug. 9 Déné nabi sing ngramal bakal anané katentreman, bisané diakoni yèn pancèn utusané Pangéran, yèn ramalané mau kelakon temenan." 10 Hananya banjur njupuk pasangan sing ana ing guluku, banjur diputung, 11 karo muni ing ngarepé wong akèh, "Pangéran ngandika, 'Ya kaya mengkéné iki enggon-Ku bakal mutung pasangané Raja Nebukadnésar, sing dipasang ana ing guluné para bangsa; lan kuwi bakal kelakon sajroné rong taun iki.'" Aku banjur lunga saka kono. 12 Ora wetara suwé aku banjur diutus déning Pangéran 13 nemoni Hananya sarta didhawuhi kandha mengkéné, "Pangéran ngandika yèn pasangan kayu mau kena 134
YEREMIA 28.14-29.1 kokputung, nanging Pangéran bakal masang pasangan liya minangka gantiné. 14 Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, ngandika, yèn bakal masang pasangan wesi ing guluné bangsa- bangsa mau lan bangsa-bangsa kuwi bakal padha ngawula Nebukadnésar, raja ing Babil. Malah Pangéran ngandika yèn para kéwan pisan bakal padha ngawula marang Nebukadnésar." 15 Sabanjuré aku kandha mengkéné karo Hananya, "Rungokna Hananya! Kowé ora diutus déning Pangéran. Kowé wis ngapusi wong akèh iki. 16 Mulané Pangéran ngandika yèn kowé bakal ditumpes. Sadurungé taun iki entèk kowé bakal mati, merga kowé wis ngajak bangsa iki murtad lan nglawan marang Pangéran." 17 Ing sasi kapitu taun kuwi Hananya mati. 29 1 Aku banjur nulis layang marang para imam, para nabi, para penggedhé lan rakyat sing padha ditawan déning Nebukadnésar saka Yérusalèm menyang Babil. 135
YEREMIA 29.2- 7 136 2 Enggonku nulis mau sawisé Yoyakhin, ibuné, para pegawé, para penggedhéné Yéhuda lan Yérusalèm, para tukang lan para tenaga ahli diwetokaké saka tanah Yéhuda. 3 Layang kuwi dakwènèhaké marang Élasa bin Safan lan marang Gemarya bin Hilkia, sing diutus déning Zedekia, raja Yéhuda, marang Nebukadnésar, raja ing Babil. Surasané layang mau mengkéné, 4 "Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, ngandika marang wong buwangan kabèh sing diangkataké saka Yérusalèm menyang Babil: 5 'Padha ngedegna omah lan manggona ing kono. Padha gawéa pakebonan lan mangana apa sing koktandur. 6 Padha omah-omaha lan bebranahana. Anakmu lanang rabèkna, lan anakmu wadon omah-omahna, supaya padha duwé anak. Padha tangkar-tumangkara supaya aja nganti suda. 7 Padha gawéa raharjané kutha-kutha sing kokenggoni ing pembuwangan iki. Kutha-kutha mau dongakna, suwunna berkah supaya kaparingan katentreman lan karaharjan.
YEREMIA 29.8-12 8 Aku, Pangéran, Allahé Israèl, ngélingaké aja nganti kowé kena diapusi déning para nabimu sing padha manggon ing tengahmu utawa déning sapa waé sing ngaku bisa ngramal apa sing bakal kelakon. Kowé aja nggugu impèn-impèné. 9 Wong-wong kuwi padha ngapusi nganggo asma-Ku. Wong mau ora Dakutus. Aku, Pangéran wis ngandika!' 10 Pangéran ngandika menèh mengkéné, 'Yèn wis genep pitung puluh taun enggonmu ana ing pembuwangan ing Babil, Aku bakal ngèngeti kowé menèh lan netepi janji-Ku ngulihaké kowé menyang tanahmu dhéwé. 11 Mung Aku dhéwé sing pirsa apa sing Dakrancang kanggo kowé, yakuwi rancangan sing gawé karaharjan, dudu rancangan paukuman. Rancangan bab jaman sing kokarep-arep tekané. 12 Ing kono kowé bakal sesambat lan sowan marang Aku sarta ngaturaké panyuwun marang Aku, lan Aku bakal nyembadani. 137
YEREMIA 29.13-17 138 13 Kowé bakal nggolèki Aku lan sarèhné enggonmu nggolèki kanthi temenan, kowé bakal ketemu Aku. 14 Aku bakal marengaké kowé ketemu karo Aku, lan Aku bakal ngulihaké kowé menyang tanahmu dhéwé. Aku bakal nglempakaké kowé saka ing antarané bangsa-bangsa lan sakèhing panggonan enggon-Ku mbuyaraké kowé. Aku bakal ngulihaké kowé menyang tanah, saka enggon-Ku mbuwang kowé.' 15 Kowé bakal kandha, yèn Pangéran wis maringaké nabi-nabi marang kowé ana ing Babil. 16 Rungokna Pangandikané Pangéran bab Sang Prabu kang lenggah ana ing dhamparé Dawud lan ing ngatasé umat ing kutha kéné, yakuwi sedulur- sedulurmu sing ora katut kaboyong dadi tawanan kaya kowé. 17 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa mengkéné, 'Aku bakal nekakaké perang, paceklik lan pageblug marang wong-wong sing kari mau. Wong-wong kuwi bakal Dakgawé kaya woh anjir sing saka daluné nganti ora kena dipangan.
YEREMIA 29.18-21 18 Wong mau bakal Dakoyak nganggo perang, paceklik lan pageblug, lan sakèhé bangsa ing bumi sing nyipati lelakon mau bakal ketaman giris. Ana ing ngendia waé wong mau Dakbuyaraké. Wong-wong ing panggonan kono bakal padha kagèt lan giris ndeleng bebaya sing Daktekakaké marang Israèl. Wong Israèl mau bakal padha disepèlèkaké lan dadi poyokan, sarta jenengé bakal dienggo nyupatani wong. 19 Kuwi kabèh merga enggoné padha ora ngèstokaké pangandika-Ku lumantar para nabi abdi-Ku, sing ora kendhat Dakutus marang wong-wong mau. 20 Hé sakèhé wong sing Dakbuwang menyang Babil, padha ngrungokna dhawuh-Ku. Sing ngandika iki Aku, Pangéran piyambak.' 21 Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl wis ngandika bab Ahab bin Kolaya lan bab Zedekia bin Maaséya, wong-wong sing medhar wangsit goroh atas asmané Pangéran. Pangéran wis ngandika yèn wong-wong mau bakal kaulungaké marang tangané Nebukadnésar, raja ing Babil, sing 139
YEREMIA 29.22-25 bakal matèni wong-wong mau ana ing ngarepmu. 22 Yèn ana wong sing kabuwang saka Yérusalèm menyang Babil arep nyupatani, wong mau muni mengkéné, 'Muga-muga Pangéran nandukaké marang kowé kaya Zedekia lan Ahab sing padha dipanggang urip-uripan déning raja ing Babil!' 23 Mengkono mau bakal nasibé Ahab bin Kolaya lan Zedekia bin Maaséya, merga saka gedhéné dosa-dosané, yakuwi dosa nylèwèng lan ngapusi nganggo nyebut asmané Pangéran. Mangka sing mengkono mau nerak kersané Pangéran. Panjenengané pirsa lan neksèni piyambak apa sing dadi penggawéné wong-wong mau. Mengkono pangandikané Pangéran." 24 Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, paring wangsit marang aku kanggo Semaya bin Nekhelam, sing kirim layang atas jenengé dhéwé marang wong kabèh ing Yérusalèm lan marang Imam Zéfanya bin Maaséya, sarta imam liya-liyané. Ing layang mau Semaya nulis marang Zéfanya mengkéné, 25 (29:24) 140
YEREMIA 29.26-31 26 "Panjenengan sampun kawisudha déning Pangéran dados imam gentosipun Yoyada, mila samenika panjenengan dados pengageng wonten ing Pedalemanipun Allah. Kuwajiban panjenengan inggih menika ngranté saben tiyang éwah ingkang ngaken dados nabi, sarta ngalungi gulunipun tiyang wau mawi blenggu tosan. 27 Kénging menapa Yérémia tiyang Anatot menika mboten panjenengan ranté lan panjenengan blenggu kados mekaten? Mangka piyambakipun sampun medhar wangsit kados nabi dhateng umat Israèl. 28 Tiyang menika kedah dipun bungkem, margi sampun criyos dhateng tiyang-tiyang ingkang kabucal dhateng Babil, bilih enggènipun wonten ing pembuwangan menika badhé dangu. Mila lajeng kapurih sami ngedegaken griya, lajeng dipun enggèni, damel pakebonan lan nedha pamedalipun." 29 Layang mau diwacakaké Zéfanya marang aku. 30 Pangéran nuli ngandika marang aku, 31 supaya aku kirim layang marang wong-wong ing pembuwangan ing 141
YEREMIA 29.32-30.4 Babil isi piweling bab Semaya, sing uniné mengkéné, "Aku, Pangéran, bakal ngukum Semaya lan anak-turuné kabèh. Aku ora ngutus wong mau, éwasemono wong kuwi medhar wangsit kaya-kaya dadi nabi, nganti wis ngapusi kowé kabèh. Semaya bakal ora duwé anak siji waé sing manggon ana ing antaramu. Wong mau bakal ora nyawang sakèhé berkah sing bakal Dakparingaké marang umat-Ku, merga wis ngajak umat-Ku murtad saka ngarsa-Ku. Mengkono pangandikané Pangéran." 32 (29:31) 30 1 Pangéran, Allahé Israèl, 2 ngandika marang aku mengkéné, "Tulisen ana ing buku, sakèhé pangandika sing wis Dakdhawuhaké marang kowé, 3 merga wis tekan mangsané Aku mulihaké kaanané umat-Ku Israèl lan Yéhuda. Umat mau bakal Dakbalèkaké menyang tanah sing Dakparingaké marang para leluhuré, supaya dadi duwèké menèh." 4 Pangéran ngandika marang umat Israèl lan Yéhuda mengkéné, 142
YEREMIA 30.5-10 5 "Aku mireng swarané wong njerit, panjerit merga saka wedi, merga ora ana katentreman. 6 Saiki coba gagasen, apa wong lanang bisa nglairaké bayi? Nanging apa sebabé déné Aku weruh saben wong lanang nyekeli wetengé, kaya wong wadon sing lagi nglarani? Yagéné koksaben wong katon pucet? 7 Adhuh, dinané bilai wis cedhak; ora ana dina sing ngungkuli dina kuwi. Dina karubedan gedhé tumrapé umat-Ku, éwadéné bakal nampa pangluwaran." 8 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Yèn wis tekan mangsané, Aku bakal mutung pasangan sing ana ing guluné lan nguculi ranténé, mula mari enggoné dadi batur-tukoné wong manca. 9 Sarta bakal padha ngabdi marang Aku, Pangéran lan Allahé, lan marang turuné Dawud sing bakal Dakwisudha dadi ratuné. 10 Hé umat-Ku, aja padha wedi; umat-Ku Israèl, atimu aja miris. Kowé bakal Dakluwari saka tanah kang adoh mau. Saka tanah panggonanmu dadi wong buwangan. Kowé bakal mulih lan 143
YEREMIA 30.11-15 manggon ing tanahmu kanthi tentrem; kowé bakal kaayoman lan ora ana prekara sing gawé wedimu. 11 Aku bakal rawuh lan ngluwari kowé, bangsa-bangsa sing biyèn kokkawulani bakal Daktumpes kabèh, nanging kowé bakal ora Daktumpes. Kowé bakal ora uwal saka paukuman-Ku, nanging yèn Aku ngukum, paukuman-Ku kuwi adil. Mengkono pangandikané Pangéran." 12 Pangandikané Pangéran marang umaté, "Tatumu wis ora kena ditambani menèh, lelaramu wis ora bisa mari. 13 Ora ana wong sing mbélani prekaramu, lan ora ana tamba kanggo nambani lelaramu, wis ora ana pengarep-arep bisa pulih waras. 14 Dhemenanmu wis padha ninggal kowé, wis padha ora mreduli marang kowé. Kowé wis Daklawan, kaya nglawan mungsuh, paukumanmu pancèn abot, merga dosamu akèh lan pialamu gedhé banget. 15 Aja sambat merga saka lelara sing koksandhang, sebab laramu ora ana tambané. Enggon-Ku ngukum kowé mengkono mau merga saka akèhé 144
YEREMIA 30.16-20 dosamu, lan merga saka gedhéné pialamu. 16 Nanging saiki, sapa sing nglawan kowé bakal gentèn dilawan, lan sakèhé mungsuhmu bakal dibuwang dadi wong tawanan. Sing sapa nindhes marang kowé bakal gentèn ditindhes, lan sing sapa njarah-rayah kowé, bakal gentèn dijarah-rayah. 17 Kowé bakal Dakwarasaké menèh; tatu-tatumu bakal Daktambani nganti mari. Senajan mungsuh padha muni, 'Sion kuwi wong buwangan, sisa sing wis ora dikaruhaké menèh!' Mengkono pangandikané Pangéran." 18 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Kaanané umat-Ku bakal Dakpulihaké menèh, lan Dakulihaké menyang tanahé dhéwé; brayaté siji-sijiné bakal Dakberkahi, Yérusalèm bakal Dakbangun menèh, lan kedhatoné Dakpulihaké. 19 Wong sing manggon ana ing kana bakal padha ngidungaké puji sokur, saka bungahé bakal padha surak-surak. Merga saka berkah-Ku bakal padha tangkar-tumangkar lan kajèn-kéringan. 20 Pangwasané sing biyèn bakal Dakpulihaké menèh lan Daksentosakaké. 145
YEREMIA 30.21-31.2 Sakèhé wong sing nindhes, wong mau bakal Dakukum. 21 Umat-Ku bakal dierèh déning wong saka bangsané dhéwé. Para penggedhéné kuwi asalé saka antarané wong-wong mau dhéwé. Wong-wong bakal Dakpeksa supaya padha séba, sowan ing ngarsa-Ku. Sebab sapa sing wani ngetohaké nyawané lan nyedhaki Aku? Wong-wong mau bakal dadi umat-Ku lan Aku bakal dadi Allahé. Mengkono pangandikané Pangéran." 22 (30:21) 23 Paukumané Pangéran kuwi kaya prahara, kaya angin lésus sing sementor marang para wong ala. Kuwi ora bakal sirep yèn durung rampung enggoné nindakaké apa sing dadi kersané. Mbésuk bakal ana mangsané umaté Pangéran ngerti sing dadi kersané nganti gamblang. 24 (30:23) 31 1 Pangéran ngandika mengkéné, "Bakal tekan mangsané Aku dadi Allahé para taleré Israèl, lan wong-wong mau dadi umat-Ku. 2 Nalika isih padha ana ing ara-ara samun, Aku maringi sih-kawelasan 146
YEREMIA 31.3- 8 marang wong-wong mau, mula padha oncat saka pati. Nalika padha kepéngin ngaso, 3 Aku ngetingal saka kadohan. Hé umat Israèl, Aku selawasé tresna marang kowé, mulané Aku tansah ngetingalaké kasetyan-Ku marang kowé. 4 Aku bakal mbangun kowé sepisan engkas. Kowé bakal metu nggawa terbang lan jogèdan kanthi bungah. 5 Kowé bakal yasa kebon anggur sepisan menèh ana ing pegunungan Samaria, lan sing sapa nandur anggur bakal ngundhuh pametuné kebon angguré. 6 Bakal tekan mangsané wong sing padha jaga ana ing pegunungan Éfraim padha giyak-giyak, 'Ayo padha munggah ing Sion, sowan ing ngarsané Pangéran Allah kita.'" 7 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Padha memujia kanthi bungah kanggo Israèl, sing dadi pemimpin ing antarané para bangsa. Padha nglagokna kidung pamuji, 'Pangéran wis ngluwari umaté; Panjenengané wis nylametaké umat kekarèné.' 8 Umat mau bakal Dakirid saka tanah Lor lan bakal Dakklumpukaké saka 147
YEREMIA 31.9-12 watesé bumi. Wong wuta lan wong lumpuh bakal padha mèlu, semono uga wong sing mentas nglairaké lan sing ngarepaké babaran; kabèh bakal padha pulih dadi pasamuwan gedhé. 9 Tekané umat mau bakal karo nangis lan ndedonga, samasa Dakirid bali menyang tanahé, metu panggonan sing akèh banyuné, lan dalan sing rata, mula bakal ora padha kesandhung. Aku bakal dadi Ramané Israèl, lan Éfraim kuwi anak-Ku mbarep." 10 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Hé para bangsa, padha ngrungokna dhawuh-Ku! Padha wartakna menyang tanah-tanah pesisir sing adoh. Umat- Ku Dakbuyaraké, nanging bakal Dakklumpukaké lan Dakengon kaya pangon ngengon panthaning wedhusé. 11 Umat Israèl wis Dakluwari, sarta Dakrebut saka tangané bangsa sing luwih rosa. 12 Umat mau bakal padha sowan ing Sion karo memuji, bakal padha bungah merga padha Dakparingi gandum, anggur lan lenga zaitun, wedhus gèmbèl lan raja-kaya. Kemakmurané umat bakal 148
YEREMIA 31.13-18 kaya tanah sing akèh banyuné, merga padha kecukupan sakèhé kebutuhané. 13 Ing wektu kuwi para bocah wadon bakal padha jejogèdan merga bungah lan wong lanang, enom, tuwa, bakal padha giyak-giyak. Kabèh bakal padha Daklipur, kasusahané Dakganti kabungahan, prihatiné Daksantuni kasenengan. 14 Para imam bakal Dakparingi pangan nganti lubèr, umat-Ku bakal Dakcukupi sedhéngah barang kabutuhané. Mengkono pangandikané Pangéran." 15 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Ana swara keprungu ing Rama, swaraning tangis sing ngeres banget. Rahèl nangisi anak-anaké; ora gelem dilipur, merga anak-anaké mau wis padha mati kabèh. 16 Menenga, aja nangis waé, luhmu usapana. Sebab sakèhé kangèlanmu kanggo anak-anakmu bakal ora sepi ing ganjaran. Anak-anakmu bakal bali saka tanahé mungsuh. 17 Anak-anakmu bakal bali menèh, mula ana pengarep-arep kanggo dina mbésuk. Mengkono pangandikané Pangéran. 18 Aku mireng Israèl sambat-sambat karo sedhih, 'Dhuh Pangéran, kawula 149
YEREMIA 31.19-22 menika presasat kéwan alasan, nanging kawula sampun Paduka dhawuhi mbangun-turut. Kawula mugi Paduka wangsulaken; kawula sampun badhé sowan Paduka malih, awit Paduka, Pangéran Allah kawula. 19 Kawula sami nyingkur Paduka, nanging samenika badhé énggal-énggal mratobat. Sesampunipun kawula Paduka ajar, sirah kawula sami tumungkul margi sedhih. Kawula sami isin lan kwirangan, margi saking dosa-dosa kawula, nalika kawula taksih nènèman.' 20 Hé Israèl, kowé kuwi putra-Ku kinasih, putra sing Daktresnani banget. Samasa Aku nyebut jenengmu, runtuh welas-Ku marang kowé. Sih-katresnan- Ku marang kowé ora pedhot-pedhot, mula kowé bakal tansah Dakwelasi. 21 Padha masanga tandha-tandha lan tugu-tugu ana ing dalan; metua dalan sing biyèn kokambah. Padha muliha, hé Israèl, muliha menyang kutha-kuthamu sing koktinggal. 22 Nganti pira lawasé enggonmu gojag-gajeg, hé bangsa sing cupet ing pengandel? Aku wis ndamel béda karo 150
YEREMIA 31.23-28 sing biyèn, kaya wong wadon ngayomi wong lanang." 23 Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl ngandika mengkéné, "Yèn umat-Ku wis Dakpulihaké kaanané ana ing tanahé, ing kono wong Yéhuda sing padha manggon ing kutha-kutha bakal muni mengkéné, 'Pangéran mberkahana gunung suci sing ana ing Yérusalèm, panggonan suci Pedalemané Allah.' 24 Umat-Ku bakal padha manggon ing tanah Yéhuda, ing kutha-kuthané kabèh. Salong ana sing dadi wong tani, salong dadi pangon sing ngengon wedhusé. 25 Sing kesayahen bakal dadi seger, lan saben wong sing lungkrah awaké merga kurang mangan, bakal Dakparingi sawaregé. 26 Mula wong-wong mau bakal padha ngucap mengkéné, 'Aku mapan turu, bareng tangi awakku wis seger.' 27 Aku, Pangéran, ngandika, yèn bakal tekan mangsané tanah Israèl lan tanah Yéhuda Dakkebaki manungsa lan kéwan. 28 Kaya déné Aku dhèk biyèn arep mbedhol lan ngrubuhaké umat-Ku, arep Dakbuwang, Daktumpes lan Dakiles-iles, 151
YEREMIA 31.29-34 kaya mengkono enggon-Ku saiki arep nandur lan mbangun umat-Ku. 29 Ing wektu kuwi wong bakal ora kandha menèh, 'Wong tuwa sing mangan anggur mentah, anak-anaké sing linu untuné.' 30 Nanging saiki bakal mengkéné, 'Sing sapa mangan anggur mentah, wong kuwi dhéwé sing linu untuné. Saben wong bakal mati merga dosané dhéwé.'" 31 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Wis tekan wektuné enggon-Ku bakal gawé prejanjian anyar karo umat Israèl lan karo wong-wong ing Yéhuda. 32 Prejanjian iki béda karo prejanjian-Ku karo leluhuré, nalika Dakirid metu saka tanah Mesir. Senajan dhèk semono padha Dakrengkuh kaya bojo, éwasemono padha ora netepi prejanjian mau. 33 Prejanjian anyar sing bakal Dakdamel karo Israèl saiki mengkéné, 'Aku bakal maringaké Torèt-Ku ana ing batiné, lan Dakserat ana ing atiné. Aku banjur bakal jumeneng dadi Allahé lan wong-wong mau bakal padha dadi umat-Ku.' 34 Apa menèh wong ora prelu awèh piwulang marang wong Israèl liyané: 152
YEREMIA 31.35-38 Kowé padha wanuha karo Pangéran, merga saben wong bakal wanuh karo Aku, iya sing cilik, utawa sing gedhé. Aku bakal ngapura dosané lan kaluputané bakal ora Dakéling-éling menèh. Mengkono pangandikané Pangéran." 35 Pangéran paring srengéngé minangka pepadhang ing wayah awan, lan rembulan sarta lintang-lintang dadi pepadhang ing wayah bengi. Segara dikebur nganti molak-malik aluné; asmané kasebut Pangéran Kang Mahakwasa. 36 Panjenengané janji, "Yèn selawasé pepesthèné alam iki ora gumingsir. Israèl bakal tansah lestari olèhé dadi bangsa. 37 Kaya déné langit ora kena diukur, lan dhasar-dhasaré bumi ora kena dititi-priksa, iya kaya mengkono uga Aku bakal ora nampik umat Israèl, senajan akèh kaluputané. Mengkono pangandikané Pangéran." 38 Pangéran ngandika mengkéné, "Bakal tekan wektuné Yérusalèm kabangun menèh kasaosaké marang Aku, wiwit saka Menara Hananèl tekan Gapura Pojok. 153
YEREMIA 31.39-32.4 39 Tapel watesé saka kana terus mengulon menyang pegunungan Gareb banjur mubeng tekan Goah. 40 Lebak kuwi kabèh, panggonané jisim-jisim lan awuné kurban padha kabuwang, lan sakèhé palemahan ing sapinggiring Kali Kidron mengétan tekan Gapura Jaran, kuwi bakal kasengker kagem Pangéran. Kutha mau bakal ora digempur menèh utawa dirusak." 32 1 Nalika Zedekia enggoné jumeneng ratu ing Yéhuda nyandhak taun kasepuluh utawa taun kaping wolulasé Nebukadnésar jumeneng ratu ing Babil, Pangéran ngandika marang aku. 2 Nalika semono wadyabala Babil lagi nempuh kutha Yérusalèm lan aku lagi ditahan ana ing platarané kedhaton. 3 Aku dikunjara ana ing kono déning Sang Prabu Zedekia, merga aku didakwa martakaké pangandikané Pangéran sing mengkéné, "Aku bakal ngulungaké kutha iki marang tangané raja Babil, 4 lan raja Zedekia bakal ora bisa oncat, Zedekia bakal diulungaké marang tangané raja Babil, lan bakal ketemu adu-arep karo raja Babil. 154
YEREMIA 32.5-11 5 Raja Zedekia bakal kaangkataké menyang Babil, lan tetep manggon ana ing kana nganti Aku ngrampungaké prekarané. Senajan nglawan perang marang raja Babil, nanging bakal ora menang. Mengkono pangandikané Pangéran." 6 Pangéran ngandika marang aku, yèn Hanameèl, anaké Salum, pamanku, bakal teka nemoni aku. Aku dikon nuku palemahané sing ana ing Anatot, ing wilayah Bènyamin, merga aku seduluré sing cedhak dhéwé, mulané wenang nuku lemah kuwi saka wong mau, 7 (32:6) 8 cocog karo pangandikané Pangéran. Hananya teka temenan marani aku ana ing platarané kedhaton lan akon aku nuku palemahané. 9 Lemahé Hanameèl nuli daktuku lan dhuwité sing arep dakenggo mbayar Hanameèl daktimbang. Regané palemahan mau pitulas wang slaka. 10 Layangé dol-tinuku nuli daktandha- tangani lan dakcap, sarta dhuwité daktimbang nganggo timbangan. 11 Layang dol-tinuku sing wis dicap lan turunané banjur dakjupuk; loro-loroné 155
YEREMIA 32.12-18 dakwènèhaké marang Barukh bin Neria bin Mahséya. Enggoné ngulungaké ana ing ngarepé Hanameèl lan para seksi sing padha mèlu nandha-tangani layangé dol-tinuku, sarta ing ngarepé wong-wong sing padha lungguh ana ing plataran kono. 12 (32:11) 13 Ana ing ngarepé wong kabèh mau aku kandha karo Barukh mengkéné, 14 "Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, dhawuh marang kowé supaya layang dol-tinuku sing asli lan turunané mau koklebokaké ana ing grabah lemah, supaya kena disimpen nganti suwé. 15 Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, ngandika yèn mbésuk ing tanah kéné wong bakal bisa tuku omah, palemahan lan kebon anggur menèh." 16 Sawisé layang dol-tinuku mau dipasrahaké marang Barukh aku banjur ndedonga, 17 "Dhuh Pangéran, ingkang nitahaken langit lan bumi kalayan pangwasa lan kasektèn. Mboten wonten prekawis ingkang mokal kagem Paduka. 18 Paduka ngetingalaken sih-kasetyan Paduka dhateng tiyang-tiyang maèwu- 156
YEREMIA 32.19-22 èwu, nanging ugi ngukum tiyang margi saking dosaning tiyang sepuhipun. Paduka menika Allah ingkang luhur lan kwaos. Saèstu, Paduka menika Allah Ingkang Mahakwasa. 19 Paduka damel rancangan kalayan wicaksana sarta nindakaken prekawis- prekawis ingkang ngédab-édabi. Paduka pirsa saben prekawis ingkang dipun tindakaken déning tiyang setunggal- setunggalipun, sarta saben tiyang Paduka ganjar miturut pendamelipun. 20 Ing jaman kina Paduka damel kaélokan lan mujijat wonten ing tanah Mesir, lan menika Paduka lestantunaken dumugi sepriki wonten ing Israèl, mekaten ugi ing antawisipun para bangsa, ngantos asma Paduka misuwur wonten ing pundi-pundi panggènan. 21 Srana migunakaken pangwaos lan kasektèn, Paduka ngirid umat Paduka medal saking tanah Mesir. Paduka nindakaken mujijat, kaélokan sarta lelampahan-lelampahan ingkang damel girising mengsah. 22 Lajeng sami Paduka paringi tanah ingkang subur menika, kados ingkang 157
YEREMIA 32.23-26 Paduka janjèkaken dhateng para leluhuripun. 23 Nanging sareng sampun mlebet sarta ndarbèki tanah menika, tiyang-tiyang wau mboten sami mbangun-turut dhateng dhawuh Paduka, lan mboten sami gesang miturut piwulang Paduka, malah sami nglirwakaken sedaya dhawuh Paduka, mila Paduka lajeng ndhatengaken sakathahing paukuman menika. 24 Tiyang Babil sampun sami ngepang kitha menika badhé dipun rebat, lan sampun wiwit sami nyerang. Peprangan, paceklik lan pageblug badhé nyebabaken kitha menika sirna ing tanganipun mengsah. Kula sami nyipati, bilih menapa ingkang Paduka ngandikakaken menika nyata kelampahan. 25 Éwasemanten, Paduka Allah ingkang murba wisésa, sampun dhawuh dhateng kawula tumbas pasitèn ing ngajengipun para seksi, senajan kitha menika sampun mèh rebah, karebat déning tiyang Babil." 26 Pangéran nuli dhawuh mengkéné marang aku, 158
YEREMIA 32.27-33 27 "Aku iki Pangéran, Allahé sakèhé manungsa. Ora ana barang kang mokal kanggoné Aku. 28 Kutha iki bakal Dakulungaké marang tangané Nebukadnésar, raja ing Babil lan tentarané. Kutha iki bakal direbut 29 lan diobong. Bakal diobong tapis, semono uga omah-omah sing payoné padha kanggo ngobong dupa marang Baal, lan kanggo gawé sesajèn ombèn-ombèn marang allah liyané. 30 Wong Israèl lan wong Yéhuda wiwit biyèn mula tansah nglakoni piala ana ing ngarsa-Ku lan njalari duka-Ku srana penggawéné. 31 Wong-wong sing padha manggon ing kutha kéné wiwit madegé tekan sepréné tansah marakaké duka-Ku makantar-kantar, mulané mesthi bakal Daktumpes, 32 merga saka sakèhé piala sing wis dilakoni déning wong Yéhuda lan sing padha manggon ing Yérusalèm, bebarengan karo para rajané, para penggedhéné, para imam lan para nabiné. 33 Wong-wong mau padha nyingkur Aku, lan senajan ora kendhat-kendhat 159
YEREMIA 32.34-37 enggon-Ku paring piwulang, éwasemono padha suthik ngrungokaké, apa menèh nglakoni. 34 Malah padha mapanaké déwa- déwané kenajisan ana ing Pedalemané Allah sing dibangun kanggo manembah marang Aku, nganti padha najisaké Pasucèn-Ku. 35 Wong-wong mau padha ngedegaké mesbèh ana ing Lebak Ben-Hinom, kanggo ngurbanaké anaké lanang lan wadon marang Déwa Molokh. Dudu Aku sing dhawuh mengkono, lan ora bakal sing mengkono mau tuwuh ing penggalih-Ku, sing njalari wong nganti nglakoni mengkono lan marakaké wong Yéhuda tumiba ing dosa." 36 Pangéran, Allahé Israèl ngandika marang aku mengkéné, "Yérémia, wong padha kandha yèn perang, paceklik lan pageblug bakal njalari rubuhé kutha iki lan karebut déning raja ing Babil. Isih ana prekara liyané menèh sing arep Dakngandikakaké. 37 Wong-wong sing padha Dakbuyaraké menyang sakèhé negara sajroning mulading duka-Ku, kuwi bakal Dakklumpukaké menèh lan Dakbalèkaké 160
YEREMIA 32.38-43 menyang tanahé dhéwé, supaya padha manggon ing kono kanthi tentrem. 38 Wong-wong mau bakal dadi umat-Ku lan Aku bakal jumeneng dadi Allahé. 39 Bakal Daktedahaké yèn tujuaning uripé mung siji, yakuwi mbangun-turut marang Aku ing sauruting jaman, murih beciké wong-wong mau dhéwé lan anak-turuné. 40 Aku bakal damel prejanjian langgeng karo umat-Ku, yèn selawasé bakal Daktanduki kabecikan. Umat-Ku bakal Dakparingi ati sing wedi-asih marang Aku, supaya sajegé ora bakal nyingkur Aku. 41 Ati-Ku bakal bungah nindakaké apa sing becik kanggo wong-wong mau, lan Aku bakal netepaké pamanggoné ana ing tanah kéné. 42 Kaya déné enggon-Ku nekakaké kasangsaran marang umat-Ku, iya kaya mengkono uga enggon-Ku bakal nekakaké kabegjan, sing wis Dakjanjèkaké. 43 Wong padha kandha yèn tanah iki bakal dadi ara-ara samun sing suwung, merga ora dienggoni déning manungsa lan kéwan; lan tanah iki bakal 161
YEREMIA 32.44-33.4 kaulungaké marang wong Babil. Nanging ing tanah kéné wong bakal bisa tuku palemahan menèh. 44 Layangé dol-tinuku bakal ditandha- tangani lan dicap sarta diseksèni. Kuwi bakal kelakon ing wilayahé Éfraim, lan désa-désa sakiwa-tengené Yérusalèm lan ing kutha-kuthané Yéhuda sarta ing kutha-kuthané tanah pegunungan, ing sikilé gunung-gunung lan ing wilayah Yéhuda sisih Kidul. Wong-wong bakal Dakbalèkaké menèh ana ing palemahané dhéwé-dhéwé. Mengkono pangandikané Pangéran." 33 1 Nalika aku isih ditahan ana ing platarané kedhaton, Pangéran paring wangsit menèh marang aku. 2 Panjenengané kang nitahaké bumi, sing yasa lan mrenahaké ana ing papané, ngandika mengkéné, 3 "Ndedongaa kanthi nyebut asma-Ku, Aku bakal paring wangsulan. Kowé bakal Daktedahi prekara-prekara gedhé lan ngéram-éramaké, sing durung tau koksumurupi. 4 Aku Pangéran, Allahé Israèl ngandika yèn omah-omah ing Yérusalèm lan kedhatoné raja Yéhuda bakal 162
YEREMIA 33.5- 9 dirubuhaké. Ora ana paédahé metoni perang lan nglawan menara-menara pangepungan sing didegaké déning wong Babil. Kuwi mung bakal ngebaki kutha iki nganggo jisimé wong-wong sing Daktumpes sajroning mulad-mulading bebendu-Ku. Kutha iki wis Daktégakaké merga saka sakèhé pialané. 5 (33:4) 6 Nanging kutha iki mbésuk bakal Dakpulihaké menèh lan wong sing padha manggon ing kéné bakal Dakwarasaké. Bakal padha Daklubèri katentreman lan kaayeman. 7 Yéhuda lan Israèl bakal Dakparingi karaharjan lan bakal Dakbangun kaya sing uwis-uwis. 8 Dosa-dosané marang Aku bakal Dakbuwang, lan Aku bakal ngapura dosa-dosa panglawané. 9 Yérusalèm bakal dadi etuking kabungahan, kaurmatan lan pangalembana tumraping Aku. Lan saben bangsa ing bumi bakal padha wedi lan gemeter yèn padha krungu bab sakèhé kabecikan sing Daktandukaké marang wong-wong ing Yérusalèm lan 163
YEREMIA 33.10-12 karaharjan sing Daktekakaké ana ing kutha kéné." 10 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Wong kandha yèn panggonan iki kaya ara-ara samun, suwung ora ana manungsané, sarta kéwan pisan ora ana sing manggon ing kéné. Pancèn mengkono, kutha-kuthané Yéhuda lan dalan-dalané Yérusalèm suwung kabèh. Ora ana manungsané lan ora ana kéwané. 11 Nanging ing kéné bakal ramé swarané wong surak-surak merga saka bungahé. Bakal ana swarané wong duwé gawé sing padha nganakaké kraméan. Bakal ramé swarané wong saos kurban sing padha nglagokaké kekidungan ana ing Pedaleman-Ku. Wong-wong mau bakal padha ngucap, 'Padha saosa panuwun marang Pangéran Kang Mahakwasa, merga Panjenengané kuwi becik lan sih-katresnané langgeng ing selawasé.' Tanah iki bakal Dakparingi karaharjan kaya sing uwis-uwis. Mengkono pangandikané Pangéran." 12 Mengkéné pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa, "Ing tanah sing kaya ara-ara samun sing suwung blung, 164
YEREMIA 33.13-16 ora ana manungsané lan ora ana kéwané, mbésuk bakal ana pangonané lan pangon-pangon sing ngengon wedhus-wedhusé. 13 Ing kutha-kutha pegunungan, lan sing ana ing sikilé gunung-gunung, ing tanah Yéhuda sisih Kidul, ing wilayahé Éfraim, ing désa-désa sakiwa-tengené Yérusalèm lan ing kutha-kuthané Yéhuda pangon-pangon bakal padha nyacahaké wedhusé. Mengkono pangandikané Pangéran." 14 Pangandikané Pangéran menèh, "Bakal tekan wektuné Aku netepi janji-Ku sing Dakjanjèkaké marang umat Israèl lan umat Yéhuda. 15 Ing dina kuwi Aku bakal njumenengaké turuné Dawud dadi raja sing adil pangrèhé. Raja mau bakal nindakaké kabeneran lan keadilan rata sanegara kabèh. 16 Wong Yéhuda lan wong Yérusalèm bakal padha kaluwaran lan bakal padha manggon kanthi tentrem. Kutha iki bakal kasebut: 'Pangéran kuwi Juru Slamet kita.' 165
YEREMIA 33.17-23 17 Aku, Pangéran, janji yèn saterusé bakal ana tedhaké Dawud sing dadi raja ing Israèl, 18 lan ana imam-imam saka tedhaké Lèwi sing ngladèni Aku lan saos kurban obongan, kurban dhaharan lan ngladosaké sesajèn." 19 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 20 "Aku wis gawé prejanjian karo rina lan karo wengi, supaya padha teka netepi wayahé; prejanjian kuwi ora kena dibatalaké. 21 Mengkono uga prejanjian-Ku karo Dawud, yèn bakal tansah ana turuné sing dadi raja, lan karo para imam saka taleré Lèwi, yèn selawasé bakal ngladèni Aku. Prejanjian-prejanjian mau ora kena diblénjani. 22 Cacahé para turuné Dawud bakal Daktangkar-tangkaraké, semono uga cacahé para imam turuné Lèwi, nganti ora ana sing bisa ngétung, kaya wong iya ora bisa ngétung cacahé lintang ing langit lan wedhi ing segara." 23 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 166
YEREMIA 33.24-34.2 24 "Apa kowé nitèni kandhané wong yèn Israèl lan Yéhuda wis Daktampik, bangsa loro sing wis Dakpilih kuwi? Mulané umat-Ku padha dirèmèhaké lan ora dianggep bangsa menèh. 25 Nanging Aku wis gawé prejanjian karo rina lan wengi lan Aku wis netepaké prenatan sing ngawasaké langit lan bumi. 26 Iya mengkono enggon-Ku mesthi netepi prejanjian-Ku karo anak-turuné Yakub lan karo abdi-Ku Dawud. Aku mesthi bakal milih turuné Dawud salah siji dadi ratu, ngratoni tedhak-turuné Abraham, Iskak lan Yakub. Aku bakal maringaké kamirahan marang umat-Ku lan Dakparingi karaharjan menèh." 34 1 Pangéran ngandika marang aku nalika Nebukadnésar, raja ing Babil karo tentarané, sing kabantu déning tentarané bangsa-bangsa sing ngawula marang Nebukadnésar, lagi nyerang Yérusalèm lan kutha-kutha sakiwa-tengené. 2 Aku didhawuhi déning Pangéran, Allahé Israèl, supaya sowan Zedekia, raja ing Yéhuda. Mengkéné pangandikané Pangéran, "Aku, Pangéran, bakal 167
YEREMIA 34.3- 7 ngulungaké kutha iki marang raja ing Babil, supaya diobong nganti tapis. 3 Kowé bakal ora bisa oncat, malah bakal dicekel lan kaulungaké ing tangané Nebukadnésar. Kowé bakal ketemu adu-arep lan sapocapan karo raja Babil mau. Kowé nuli bakal kaboyong menyang tanah Babil. 4 Zedekia, rungokna pangandika-Ku. Kowé bakal ora dipatèni ana ing peprangan, 5 nanging bakal mati kalawan tentrem. Lan kaya déné para leluhurmu, para raja sadurungé kowé, enggoné mati padha diurmati srana pangobonging dupa, mengkono uga kowé. Kowé uga bakal ditangisi karo padha muni, 'Adhuh, rajaku kokséda!' Mengkono pangandikané Pangéran." 6 Wangsit mau nuli dakaturaké priksa marang Sang Prabu Zedekia ing Yérusalèm. 7 Nalika semono raja Babil lagi nyerang kutha Yérusalèm. Wadyabala Babil mau uga nyerang Lakhis lan Azéka, merga ing antarané kutha-kutha ing Yéhuda, kari kutha-kutha kuwi sing isih ana bètèngé. 168
YEREMIA 34.8-14 8 Sang Prabu Zedekia lan wong-wong ing Yérusalèm padha setuju mbébasaké 9 para batur-tukon, lanang lan wadon, nganti ora ana wong Israèl sing duwé batur Ibrani menèh. 10 Wong kabèh lan para penggedhé padha sarujuk mbébasaké para batur- tukoné dadi wong merdika lan ora arep dianggep batur-tukon menèh. 11 Nanging bareng wis merdikakaké para batur-tukon mau, padha getun, mula batur-batur sing wis dimerdikakaké mau dipeksa dadi batur menèh, lanang lan wadon. 12 Aku banjur diutus déning Pangéran, Allahé Israèl, didhawuhi ngandhani wong-wong kabèh mengkéné, 13 "Aku, Pangéran wis gawé prejanjian karo para leluhurmu, nalika padha Dakluwari saka tanah Mesir lan Dakdadèkaké wong merdika. Para leluhurmu padha Dakparingi prenatan 14 supaya pendhak pitung taun padha merdikakna batur-tukon Ibrani, sing wis nem taun lawasé dadi batur-tukon. Nanging para leluhurmu padha ora gelem nggatèkaké, malah padha nyepèlèkaké pangandika-Ku. 169
YEREMIA 34.15-18 15 Nanging sawetara dina kepungkur kowé padha salin gagasan sing gawé renaning penggalih-Ku. Kowé kabèh padha sarujuk merdikakaké para batur- tukonmu bangsa Ibrani, lan padha gawé prejanjian ana ing ngarsa-Ku, yakuwi ing Pedalemané Allah panggonanmu manembah marang Aku. 16 Nanging kowé wis salin gagasan menèh lan nyenyamah marang Aku. Batur-tukon sing wis kokmerdikakaké, kokpeksa bali dadi batur-tukon menèh. 17 Srana mengkono kowé padha ora mbangun-turut marang Aku lan ora awèh kamardikan marang pepadhamu wong Israèl. Ya wis becik. Yèn mengkono kowé bakal Dakparingi kamardikan, yakuwi kamardikan mati merga saka perang lan paceklik. Bangsa-bangsa ing bumi bakal padha giris ndeleng penggawé-Ku marang kowé. 18 Para pegawé kedhaton ing Yéhuda lan ing Yérusalèm, para imam lan para pengarepé umat padha gawé prejanjian karo Aku srana mlaku ing antarané sigarané sapi lanang sing dibelah dadi loro. Nanging prejanjian mau padha diblénjani, ora padha ditetepi. Mulané 170
YEREMIA 34.19-35.2 wong-wong kuwi bakal Dakgawé padha kaya penggawéné tumrap sapi lanang mau. 19 (34:18) 20 Bakal padha Dakulungaké ing tangané para mungsuhé, sing kepéngin banget matèni wong-wong mau, sarta jisimé bakal dadi pakané manuk-manuk lan kéwan galak. 21 Semono uga Zedekia, raja ing Yéhuda lan para pegawéné bakal Dakulungaké ing tangané wong-wong sing padha ngarah patiné. Bakal padha Dakulungaké ing tangané tentara Babil, sing saiki lagi ngaso enggoné nempuh kutha iki. 22 Aku bakal paring dhawuh, supaya tentara kuwi bali menèh lan nyerang kutha iki, nuli direbut lan diobong ludhes. Kutha-kuthané Yéhuda bakal Dakgawé dadi ara-ara samun, nganti ora ana wong sing gelem manggon ing kono." 35 1 Nalika Yoyakim bin Yosia jumeneng raja ing Yéhuda, Pangéran ngandika marang aku mengkéné, 2 "Maranana kulawangsané Rékhab, ajaken rembugan, banjur iriden menyang 171
YEREMIA 35.3- 7 Pedalemané Allah, lebokna ing salah sijiné kamar kono lan wènèhana ngombé anggur." 3 Aku banjur ngirid kulawargané Rékhab kabèh - yakuwi Yaazanya bin Yérémia (liyané), bin Habzina sasedulur karo anak-anaké, 4 dakgawa menyang Pedalemané Allah. Banjur daklebokaké ing kamaré para muridé Nabi Hanan bin Yigdalya. Kamar iki ana ing sandhuwuré kamaré Maaséya bin Salum, pegawé Pedalemané Allah sing pangkaté dhuwur, ora adoh saka kamar-kamaré para pegawé liya-liyané. 5 Aku banjur ngesok anggur ana ing tuwung nganti kebak ing ngarepé kaum Rékhab karo muni, "Kula aturi sami ngunjuk anggur menika." 6 Nanging wong-wong mau padha mangsuli, "Kula mboten sami ngombé anggur. Leluhur kula Yonadab bin Rékhab wantos-wantos dhateng kula sedaya, para turunipun, supados sampun ngantos sami ngombé anggur menapa kémawon. 7 Ugi dipun awisi ngedegaken utawi nggarap pasitèn, sarta yasa kebon anggur, utawi tumbas. Kula sami 172
YEREMIA 35.8-12 kadhawuhan sajegipun manggèn wonten ing kémah, supados gesang kula sami manggèn ing tanah menika kados tiyang manca. 8 Kula sami netepi menapa ingkang kadhawuhaken déning Yonadab. Kula sami mboten naté ngombé anggur, mekaten ugi sémah-sémah kula, para anak kula jaler lan èstri. 9 Kula mboten sami yasa griya kanggé manggèn, kula sami manggèn ing kémah. Kula sami netepi kalayan setya prekawis ingkang kadhawuhaken déning leluhur kula Yonadab. 10 (35:9) 11 Nanging nalika Sang Prabu Nebukadnésar mlebet ing negari kita, kula lajeng sami nyingkir mlebet ing kitha Yérusalèm supados nebihi tentara Babil lan Siria. Menika sebab-musababipun kula sami manggèn ing Yérusalèm." 12 Pangéran, Allah Kang Mahakwasa, Allahé Israèl banjur dhawuh marang aku supaya marani wong Yéhuda lan wong Yérusalèm, didhawuhi kandha mengkéné, "Aku Pangéran, mundhut pirsa marang kowé, apa sebabé kowé 173
YEREMIA 35.13-17 padha ora gelem ngrungokaké lan emoh ngèstokaké dhawuh-Ku. 13 (35:12) 14 Para turuné Yonadab padha mbangun-turut marang prenatan sing ora ngenakaké wong mau ngombé anggur, lan tekan sepréné wong-wong mau padha ora ngombé anggur. Mangka Aku ora kèndel-kèndel ngandika marang kowé, éwasemono kowé ora padha gelem nurut karo Aku. 15 Aku ora kendhat-kendhat ngutus nabi-Ku, sing padha nuturi kowé supaya padha mari gawé dosa, lan padha nglakoni kang becik. Para nabi mau padha ngélingaké kowé supaya aja padha nyembah lan ngabekti marang allah liyané, mula bakal tetep pamanggonmu ana ing tanah sing Dakparingaké marang para leluhurmu. Nanging kowé padha ora gelem ngrungokaké utawa nggatèkaké pangandika-Ku. 16 Para turuné Yonadab padha nglakoni prenatané leluhuré, nanging kowé padha nglawan marang Aku. 17 Mulané Aku, Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl bakal nekakaké kanggo - wong Yéhuda 174
YEREMIA 35.18-36.2 lan wong Yérusalèm - sakèhé bilai sing wis Dakjanjèkaké. Kuwi merga kowé padha ora gelem nggugu marang pangandika-Ku lan kowé ora gelem mangsuli samasa Daktimbali." 18 Aku banjur nglantaraké marang kaum Rékhab pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, mengkéné, "Sarèhné kowé wis padha mbangun- turut marang préntahé leluhurmu Yonadab, lan nglakoni sakèhé pituduhé marang kowé. 19 Mulané Aku, Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, janji yèn turuné Yonadab bin Rékhab selawasé bakal duwé turun lanang sing ngladèni Aku." 36 1 Nalika Yoyakim bin Yosia enggoné jumeneng raja ing Yéhuda nyandhak taun sing kaping pat, Pangéran ngandika marang aku mengkéné, 2 "Njupuka kertas gulungan lan tulisen ana ing kono sakèhing pangandika sing wis Dakwangsitaké marang kowé bab Israèl lan Yéhuda sarta para bangsa kabèh. Tulisen sakèhing pangandika-Ku wiwit nalika Aku maringaké wangsit 175
YEREMIA 36.3- 6 kawitan marang kowé, yakuwi nalika Yosia dadi raja, nganti tekan saiki. 3 Mbokmenawa wong Yéhuda krungu bab sakèhé bebaya sing bakal Daktekakaké, banjur padha mratobat saka kelakuané sing ala, mula Aku banjur ngapura pialané lan dosa-dosané." 4 Aku banjur ngundang Barukh bin Neria; banjur dakdhikté bab sakèhé pangandika sing didhawuhaké déning Allah marang Aku. Barukh banjur nulis kabèh mau ana ing kertas gulungan. 5 Aku kandha karo Barukh mengkéné, "Aku saiki ora olèh mlebu ing Pedalemané Allah menèh. 6 Nanging aku kepéngin supaya kowé sing mrana, yèn wong-wong mbeneri padha pasa. Sing koktulis ana ing kertas gulungan kuwi wacakna sing sora marang wong-wong sing padha ana ing kono, supaya wong kabèh padha krungu apa waé sing didhawuhaké déning Pangéran marang aku. Lan sing wis dakkon nulisi kowé, kuwi wacakna marang sapa waé sing gelem ngrungokaké, iya marang wong-wong sing padha teka saka kutha-kuthané Yéhuda. 176
YEREMIA 36.7-11 7 Mbokmenawa wong-wong banjur padha gelem bali lan mratobat saka penggawéné sing ala, merga Pangéran wis ngancam bakal nekakaké bebaya sing nggegirisi banget marang wong-wong mau." 8 Barukh banjur maca pangandikané Allah mau ana ing Pedalemané Allah cocog karo piwelingku marang dhèwèké. 9 Ing sasi kaping sanga, taun kaping limané Yoyakim jumeneng raja ing Yéhuda, wong-wong padha pasa, supaya olèh berkahé Pangéran. Wong sing padha manggon ing Yérusalèm, mengkono uga sing padha teka saka kutha-kuthané Yéhuda, kabèh padha nglakoni pasa. 10 Wong mau kabèh padha ngrungokaké Barukh sing maca saka kertas gulungan, sakèhé tembungku sing ditulis dhèwèké. Enggoné maca mau ana ing Pedalemané Allah, ing kamaré Gemarya anaké sèkretaris Safan. Kamar mau ana ing plataran ndhuwur, cedhak karo Gapura Anyar. 11 Mikhaya bin Gemarya bin Safan krungu pemacané Barukh saka kitab gulungan mau, bab sakèhé dhawuh sing dingandikakaké déning Pangéran. 177
YEREMIA 36.12-16 12 Mikhaya banjur menyang kedhaton, menyang kamaré sèkretaris kraton. Para pegawé lagi padha ngumpul ana ing kono. Èlisama, sèkretarisé kraton, Délaya bin Semaya, Èlnatan bin Akhbor, Gemarya bin Safan, Zedekia bin Hananya lan para pegawé liyané mbeneri ana ing kono kabèh. 13 Mikhaya banjur ngaturi pirsa marang para penggedhé mau sakèhé pangandika sing dirungu, nalika Barukh macakaké kitab gulungan mau marang wong akèh. 14 Para penggedhé mau banjur utusan Yehudi bin Nétanya, bin Selèmya, bin Kusy, nimbali Barukh didhawuhi nggawa kitab gulungan sing diwacakaké marang wong akèh. 15 Banjur padha ngandika marang Barukh, "Mangga kula aturi lenggah, sarta maosaken kitab menika kanggé kula sedaya." Barukh banjur njupuk kitabé gulungan. 16 Bareng olèhé maca wis rampung para penggedhé mau padha kagèt banget, nuli kandha siji karo sijiné, "Kita kedah énggal-énggal ngaturaken sakathahing pangandika menika dhateng Sang Prabu." 178
YEREMIA 36.17-22 179 17 Banjur padha ndangu marang Barukh, "Kadospundi caranipun panjenengan ngantos saged nyerat prekawis menika sedaya? Menapa panjenengan dipun dhikté déning Yérémia?" 18 Wangsulané Barukh, "Inggih, Nabi Yérémia ndhikté kula, lajeng kula serat mawi mangsi ing kertas gulungan menika." 19 Para penggedhé banjur padha ngandika mengkéné, "Panjenengan lan Nabi Yérémia kedah sami ndhelik sampun ngantos kasumerepan sintena kémawon." 20 Para penggedhé banjur padha nyinggahaké kitab gulungan mau ana ing kamaré Èlisama, sèkretaris kraton, banjur padha sowan Sang Prabu, nglapuraké kedadéan mau kabèh. 21 Sang Prabu banjur ngutus Yehudi njupuk kitabé gulungan. Kitab mau banjur dijupuk saka kamaré Èlisama, sarta diwacakaké marang Sang Prabu lan para penggedhé sing padha ngadeg ing sacedhaké. 22 Nalika semono mangsa bedhidhing, mula Sang Prabu lenggah ana ing
YEREMIA 36.23-27 pasanggrahan ing mangsa bedhidhing, cedhak karo prapèn murub. 23 Yehudi enggoné maca lagi entèk telu patang kaca, bareng Sang Prabu mundhut sing wis kawaca mau, nuli disuwèk nganggo péso lan dicemplungaké ing geni. Mengkono saterusé nganti kitab gulungan mau entèk kobong kabèh. 24 Sang Prabu sarta para pegawé sing padha krungu pangandikané Pangéran mau ora ana sing katon wedi utawa sedhih. 25 Senajan Èlnatan, Délaya lan Gemarya nyuwun supaya Sang Prabu aja ngobong kitab mau, nanging panjenengané ora maèlu. 26 Malah dhawuh marang Pangéran Yerahméèl lan Seraya bin Azrièl sarta Selèmya bin Abdéèl supaya nyekel aku lan Barukh sèkretarisku. Nanging aku diumpetaké déning Pangéran. 27 Sawisé Raja Yoyakim ngobong kitab gulungan sing didhiktèkaké marang Barukh, Pangéran ngandika marang aku, supaya njupuk kertas gulungan lan nulis menèh sakèhé pangandika sing 180
YEREMIA 36.28-32 wis katulis ana ing kitab gulungan sing kapisan. 28 (36:27) 29 Aku didhawuhi matur marang Sang Prabu mengkéné, "Kitab gulungan wis kokobong lan kowé wis takon marang Yérémia apa sebabé nulis, yèn raja ing Babil bakal teka lan nggempur tanah kéné sarta matèni wong-wongé sakéwan-kéwané pisan? 30 Saiki Aku ngandika marang kowé, Raja Yoyakim, ora ana turunmu sing bakal dadi raja ana ing kratoné Dawud. Jisimmu bakal dibuwang ing njaba, temah yèn awan kepanasen lan yèn bengi kadhemen merga kena ing ebun. 31 Kowé bakal Dakukum, mengkono uga anak-turunmu lan para pegawému merga saka sakèhé piala sing padha dilakoni. Kowé lan wong-wong ing Yérusalèm apa déné wong Yéhuda padha ora nggatèkaké marang piweling-Ku, mulané Aku bakal nekakaké sakèhé bebaya sing wis Dakgawé ngancam marang kowé." 32 Aku banjur njupuk kertas gulungan menèh, dakwènèhaké marang Barukh, sèkretarisku. Barukh banjur nulis kabèh 181
YEREMIA 37.1- 7 182 sing wis dakwedharaké. Apa sing kaemot ana ing kitab gulungan kapisan ditulis kabèh, semono uga sakèhé bab sing dakdhiktèkaké. 37 1 Zedekia bin Yosia diangkat déning Sang Prabu Nebukadnésar dadi raja nggentèni Yoyakhin bin Yoyakim. 2 Nanging Zedekia lan para pegawéné sarta rakyaté ora nggatèkaké marang pangandika sing kaparingaké déning Pangéran. 3 Ing sawijining dina Sang Prabu Zedekia utusan Yukhal bin Selèmya lan Imam Zéfanya bin Maaséya nemoni aku kanthi pamundhut supaya aku ndongakaké bangsa Yéhuda lan Israèl ana ing ngarsané Pangéran. 4 Aku nalika semono durung ditahan lan isih srawung bébas karo rakyat. 5 Tentara Babil lagi ngepung kutha Yérusalèm, nanging bareng krungu yèn tentara Mesir wis tekan tapel watesé tanah Mesir, banjur padha mundur. 6 Pangéran, Allahé Israèl, ngandika marang aku, 7 supaya aku matur marang Raja Zedekia mengkéné, "Tentara Mesir wis
YEREMIA 37.8-13 budhal arep mitulungi kowé, nanging bakal padha bali menèh. 8 Wong Babil padha bali mréné menèh, nyerang lan ngrebut kutha iki. Kutha iki bakal diobong nganti entèk. 9 Aku, Pangéran, nuturi kowé supaya aja ngapusi awakmu dhéwé karo muni, yèn wong Babil ora bakal bali mréné menèh, sebab wong Babil bakal bali mréné temenan. 10 Senajan ta kowé bisa ngalahaké tentara Babil kabèh, nganti sing isih mung kari wong-wong sing padha ketaton, lan padha gumléthak ana ing kémahé, éwasemono wong-wong mau bakal padha tangi lan ngobong kutha iki nganti entèk babar-pisan." 11 Tentara Babil mundur saka Yérusalèm, merga tentara Mesir wis cedhak. 12 Mulané aku arep lunga ninggal Yérusalèm menyang wilayah Bènyamin prelu ngurus bagéanku sing didhaku déning keluargaku. 13 Nanging bareng aku tekan Gapura Éfraim, ana perwira sing jaga kono, jenengé Yeria bin Selèmya bin Hananya, 183
YEREMIA 37.14-18 ngendheg aku karo muni, "Kowé arep kianat, ngéloni wong Babil!" 14 Aku mangsuli, "Ora mengkono! Aku ora arep kianat." Nanging Yeria ora nggugu kandhaku. Aku dicekel lan dipasrahaké marang para penggedhé. 15 Para penggedhé mau padha nepsu banget karo aku lan awèh préntah supaya aku digebugi lan dilebokaké ing tahanan, ing omahé Yonatan, sèkretarisé kedhaton, sing omahé didadèkaké pakunjaran. 16 Aku dilebokaké kamar ing njero lemah nganti wetara suwé. 17 Ing sawijining dina Sang Prabu utusan marani aku. Ana ing kedhaton aku didangu kalawan sesidheman, "Pangéran menapa paring wangsit dhateng panjenengan?" Atur wangsulanku, "Kasinggihan, mila wonten! Panjenengan badhé kaulungaken dhateng astanipun raja ing Babil." 18 Aku banjur nyuwun pirsa gentèn, "Dosa kula menapa dhateng panjenengan, dhateng para pegawé lan dhateng rakyat, déné kula panjenengan lebetaken ing pakunjaran? 184
YEREMIA 37.19-38.2 185 19 Wonten pundi para nabi panjenengan ingkang sampun ngramal bilih raja Babil mboten badhé nempuh perang nglawan panjenengan lan tanah ngriki? 20 Lah, Sang Prabu, samenika panjenengan kula aturi miyarsakaken lan kersaa ndhahar atur kula. Kula mugi sampun kawangsulaken malih ing pakunjaran, ing griyanipun Yonatan, sebab menawi mekaten kula mesthi badhé pejah wonten ing ngriku." 21 Raja Zedekia banjur dhawuh supaya aku dilebokaké ing kamar tahanan kedhaton. Aku banjur ditahan ana ing kono, lan saben dina diwènèhi roti siji wutuh gawéané tukang roti, nganti saentèké roti ing kutha kono. 38 1 Séfaca bin Mattan, Gedalya bin Pasyhur, Yukhal bin Malkia padha krungu pangandikané Pangéran sing dakkandhakaké marang wong akèh, mengkéné, 2 "Sing sapa tetep manggon ing kutha kéné bakal mati ing peprangan, merga saka paceklik utawa pageblug. Nanging sing sapa metu saka kutha lan masrahaké awaké marang wong Babil
YEREMIA 38.3- 6 bakal ora dipatèni. Saora-orané wong kuwi bakal bisa oncat lan slamet." 3 Aku iya ngandhakaké wangsité Pangéran marang aku, mengkéné, "Kutha iki bakal Dakulungaké ing tangané wong Babil, lan bakal direbut." 4 Aku banjur dicekel déning para pegawé lan diladèkaké Sang Prabu, aturé, "Tiyang menika kedah kaukum pejah. Sebab mungel ingkang kados mekaten, para serdhadhu ing kitha menika badhé kécalan semangat. Piyambakipun inggih mungel ingkang kados mekaten wau dhateng saben tiyang ingkang taksih manggèn ing kitha menika. Piyambakipun mboten suka pitulung dhateng tiyang-tiyang, nanging malah damel cilakanipun." 5 Wangsulané Raja Zedekia, "Ya wis becik, lakonana sing dadi karepmu. Aku ora bisa menggak." 6 Aku banjur digawa menyang sumuré pangéran Malkia, sing papané ana ing plataran kedhaton. Aku dilebokaké ing sumur, dikèrèk nganggo dhadhung. Sumuré asat, mung ana endhuté. Dadi aku ambles ana ing endhut mau. 186
YEREMIA 38.7-12 7 Èbèd-Mèlèkh, wong Sudan, abdiné Sang Prabu sing nyambut-gawé ana ing keputrèn ing kraton kono, krungu yèn aku dilebokaké ing sumur. Nalika semono Sang Prabu nampi wong sing padha séba ana ing Gapura Bènyamin. 8 Èbèd-Mèlèkh banjur mrono, aturé marang raja, 9 "Pendamelipun tiyang-tiyang dhateng Yérémia menika mboten leres. Piyambakipun dipun lebetaken ing sumur lan mesthi badhé pejah kaliren, margi ing kitha sampun mboten wonten tetedhan babar-pisan." 10 Sang Prabu banjur dhawuh marang Èbèd-Mèlèkh supaya ngajak wong telu ngangkat aku saka njeroning sumur, sadurungé aku mati. 11 Èbèd-Mèlèkh banjur mangkat karo wong telu menyang gudhangé kedhaton, njupuk sandhangan amoh, diedhunaké nganggo tali. 12 Èbèd-Mèlèkh mbengoki aku; aku dikon ndèkèkaké gombalan mau ing ngisoré cangklakanku, supaya taliné ora natoni aku. Aku iya manut, 187
YEREMIA 38.13-17 188 13 nuli dikèrèk déning wong-wong mau metu saka sumur. Sawisé mengkono aku banjur ditahan ana ing plataran. 14 Liya dina menèh aku disowanaké marang Sang Prabu ana ing Pedalemané Allah, ing gapura katelu. Sang Prabu ngandika mengkéné, "Kula badhé nyuwun pirsa dhateng panjenengan bab setunggaling prekawis, lan kula suwun panjenengan ngandika kalayan blaka." 15 Aturku, "Menawi kula matur blaka, kula mesthi Panjenengan pejahi, lan menawi kula aturi pamrayogi, Panjenengan mesthi mboten kersa menggalih." 16 Sang Prabu janji kanthi dhedhemitan mengkéné, "Demi Allah ingkang gesang, ingkang paring gesang dhateng kula sedaya, kula mboten badhé mejahi panjenengan utawi ngulungaken ing tanganipun tiyang ingkang ngangkah mejahi panjenengan." 17 Aku banjur matur marang Sang Prabu menawa Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl ngandika mengkéné, "Menawa kowé masrahaké uripmu marang para perwirané raja ing Babil kowé bakal diéman lan ora dipatèni,
YEREMIA 38.18-21 nanging kutha iki bakal diobong nganti ludhes. Kowé lan kulawargamu bakal diuripi. 18 Nanging yèn kowé ora teluk, kutha iki bakal kaulungaké ing tangané Babil, lan kaobong, sarta kowé bakal ora bisa oncat." 19 Nanging Sang Prabu ngandika mengkéné, "Nanging kula ajrih dhateng sesami kula tiyang Israèl, ingkang sampun sami mlémbar dhateng tiyang Babil. Saged ugi kula dipun ulungaken dhateng piyambakipun, lajeng dipun siksa." 20 Aku matur mengkéné, "Panjenengan mboten badhé kaulungaken dhateng tiyang-tiyang menika. Kula nyuwun kanthi sanget, Panjenengan mugi mbangun-turuta dhateng pangandikanipun Pangéran, murih samukawis prekawis badhé dados saé, lan Panjenengan badhé lestantun sugeng. 21 Nanging Pangéran sampun paring tetingalan dhateng kula, menapa ingkang badhé kelampahan menawi Panjenengan mboten kersa teluk. 189
YEREMIA 38.22-25 22 Ing tetingalan wau kula sumerep tiyang-tiyang èstri ingkang kantun wonten ing kedhatonipun Yéhuda dipun irid medal dhateng raja Babil lan para perwiranipun. Kula aturi mirengaken menapa ingkang dipun ucapaken déning tiyang-tiyang èstri wau, 'Sang Prabu wis dikianati déning para mitrané, Panjenengané wis dikalahaké. Lan bareng Panjenengané keblebek ing endhut, para mitrané padha ninggal Panjenengané.'" 23 Aku nambahi, "Sedaya garwa lan putra Panjenengan badhé kairid medal déning tiyang Babil, lan Panjenengan piyambak mboten badhé saged oncat. Panjenengan lajeng badhé dipun tawan déning raja ing Babil, lan kitha menika badhé kabesmi telas." 24 Raja Zedekia mangsuli, "Sampun ngantos wonten tiyang ingkang ngertos enggèn kita rembagan menika, supados panjenengan mboten pejah. 25 Menawi para punggawa ngertos bilih kula sampun rembagan kaliyan Panjenengan, temtu sami badhé takèn dhateng Panjenengan menapa ingkang kula rembag kaliyan Panjenengan. 190
YEREMIA 38.26-39.2 Mesthi badhé sami janji mboten badhé mejahi Panjenengan, menawi Panjenengan nyriyosaken bab wau dhateng piyambakipun. 26 Panjenengan sanjang kémawon, bilih Panjenengan nyuwun dhateng kula, murih mboten kawangsulaken dhateng pakunjaran malih lan pejah wonten ing ngriku." 27 Para penggedhé pancèn banjur padha marani aku lan takon. Aku mangsuli plek kaya sing dingandikakaké déning Sang Prabu marang aku. Para penggedhé mau ora bisa kandha apa-apa, sebab ora ana wong sing neksèni pirembugané Sang Prabu karo aku. 28 Aku tetep ditahan ana ing plataran kedhaton, nganti dinané Yérusalèm karebut déning mungsuh. 39 1 Ing sasi kasepuluh, taun kaping sangané Zedekia jumeneng raja ing Yéhuda, Nebukadnésar raja ing Babil lan tentarané ngebyuk nyerang Yérusalèm. 2 Ing dina kaping sanga, sasi kaping pat, taun kaping sewelasé Zedekia jumeneng raja, bètèngé Yérusalèm bedhah. 191
YEREMIA 39.3- 6 3 (Nalika Yérusalèm karebut déning mungsuh, para perwirané raja Babil mlebu kutha lan padha mapan ana ing Gapura Tengah. Yakuwi Nergal Sarèzèr, Samgar Nebo, Sarsekhim, semono uga para penggedhé liyané.) 4 Bareng Raja Zedekia pirsa kuwi mau kabèh banjur nedya lolos ninggal kutha ing wayah bengi, kadhèrèkaké déning tentarané. Tindaké miyos ing dalan sing ana ing satengahé petamananing kedhaton, bablas menyang gapura, tempuké bètèng loro; saka kono banjur tindak ngener Lebak Yardèn. 5 Nanging tentara Babil terus ngoyak lan Zedekia kacepeng ana ing sacedhaké tanah ngaré Yérikho, banjur kasowanaké Sang Prabu Nebukadnésar. Nalika semono raja Babil mau lagi ana ing kutha Riblah, ing wilayah Hamat. Ana ing kana Raja Zedekia diadili lan didhawahi paukuman déning Nebukadnésar. 6 Ya ana ing Riblah kono putra-putrané disembelèh ana ing ngarepé Zedekia. Mengkono uga para penggedhéné Yéhuda padha disembelèh kabèh. 192
YEREMIA 39.7-13 7 Sawisé mengkono Zedekia banjur dicukil paningalé lan astané diranté, diirid menyang Babil. 8 Bareng karo kuwi tentara Babil ngobong kedhaton, omah-omahé rakyat lan njugrugaké bètèngé kutha Yérusalèm 9 Wekasané Nebuzaradan, sénapatiné tentara Babil, banjur préntah ngirid rakyat sing isih kari ana ing kutha kaboyong menyang Babil, dadi tawanan, bebarengan karo wong-wong Israèl sing padha mbangkang apa déné sing mlémbar marang Babil. 10 Sapéranganing rakyat sing miskin banget ditinggal ana ing Yéhuda déning Nebuzaradan. Wong-wong sing padha ora duwé palemahan mau padha diwènèhi kebon anggur lan lemah garapan. 11 Raja Nebukadnésar dhawuh marang Nebuzaradan, sénapatiné tentara mengkéné, 12 "Golèkana Nabi Yérémia, tumindakmu sing becik. Aja kokpilara lan turutana sapenjaluké." 13 Nebuzaradan bebarengan karo para penggedhé sing dhuwur pangkaté, 193
YEREMIA 39.14-40.1 194 yakuwi Nebusasban, Nergal Sarèzèr lan penggedhé Babil liya-liyané, 14 padha methuk aku ana ing plataran kedhaton. Aku dipasrahaké marang Gedalya bin Safan supaya aku diteraké menyang omahku kanthi slamet. Mengkono dadiné aku bali manggon ana ing satengahé rakyat menèh. 15 Nalika aku isih ditahan ana ing plataran kedhaton, Pangéran ngandika marang aku mengkéné, 16 "Èbèd-Mèlèkh, wong Sudan kuwi kandhanana yèn Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, wis janji mengkéné, 'Dhèk biyèn Aku wis ngandika, yèn Aku bakal nekakaké paukuman marang kutha iki, dudu karaharjan. Samasa kelakon kowé bakal nyipati dhéwé. 17 Nanging kowé bakal Dakreksa, mula kowé ora bakal kaulungaké ing tangané wong sing kokwedèni. 18 Kowé bakal slamet lan ora dipatèni. Kowé bakal oncat lan lestari urip, merga kowé precaya marang Aku!'" Mengkono pangandikané Pangéran. 40 1 Sawisé aku diluwari déning komandhan Nebuzaradan ana ing
YEREMIA 40.2- 4 Rama, Pangéran ngandika marang aku. Enggonku digawa tekan Rama kuwi karo diranté, bebarengan karo wong-wong liyané saka Yérusalèm lan saka Yéhuda, sing kaboyong dadi wong tawanan menyang tanah Babil. 2 Komandhané serdhadhu sing ngawal rombongan mau kandha karo aku mengkéné, "Pangéran Allah sampéyan sampun ngancam badhé ndhatengaken bebaya dhateng tanah menika. 3 Lan samenika sampun èstu kelampahan menapa ingkang dipun ngandikakaken. Menika sedaya margi bangsa sampéyan sampun damel dosa dhateng Pangéran sarta nglawan Panjenenganipun. 4 Samenika ranté sampéyan badhé kula uculi lan sampéyan kula luwari. Menawi sampéyan kepéngin tumut dhateng Babil kaliyan kula inggih kénging. Sampéyan badhé kula rimati. Nanging menawi sampéyan mboten kepéngin tumut, inggih mboten menapa- menapa. Sampéyan kénging milih badhé manggèn ing pundi kémawon ing negari menika, utawi badhé késah dhateng 195
YEREMIA 40.5- 8 pundi kémawon ingkang sampéyan kajengaken." 5 Bareng aku ora mangsuli, komandhan Nebuzaradan mau banjur kandha, "Prayogi sampéyan wangsul kémawon dhateng griyanipun Gedalya bin Ahikam bin Safan, ingkang sampun kaangkat déning raja ing Babil dados gubernur kanggé daérah Yéhuda. Sampéyan saged manggèn kaliyan Gedalya, ing satengahipun rakyat, utawi késah dhateng panggènan sanès ingkang sampéyan anggep saé lan leres." Aku banjur disangoni pangan karo presèn, lan dikon lunga sekarepku. 6 Aku nuli manggon ing omahé Gedalya, ing Mizpa, ana ing satengahé rakyat, sing kari ana ing tanah kono. 7 Ora kabèh perwira lan prejurit Yéhuda pasrah karo raja ing Babil. Wong-wong mau krungu yèn raja Babil ngangkat Gedalya dadi gubernur ing Yéhuda, ditugasaké ngawat-awati wong-wong sing ora katut kaboyong menyang Babil, yakuwi wong-wong sing miskin dhéwé ing satanah kono. 8 Ismaèl bin Netanya, Yohanan bin Keréa, Seraya bin Takhumèt, anak-anaké 196
YEREMIA 40.9-12 Safai, wong Netofa, lan Yézanya anaké priyayi ing Maaka padha nemoni Gedalya ing Mizpa didhèrèkaké tentarané. 9 Gubernur Gedalya nuturi wong-wong mau mengkéné, "Yèn kowé pasrah karo wong Babil, aku tanggung, kowé ora susah kuwatir. Manggona ing tanah kéné, ngawulaa marang raja Babil, lan kowé bakal slamet. 10 Aku dhéwé tetep manggon ing Mizpa, makili kowé kabèh, menawa wong Babil padha teka mréné. Kowé kena ngumpulaké anggur, woh-wohan, lenga zaitun, lan kena koksimpen, sarta manggon ing désa sing koksenengi." 11 Wong-wong Israèl sing manggon ing Moab, ing Amon, ing Édom lan ing tanah-tanah liyané padha krungu yèn raja Babil ngidinaké wong Israèl sawetara manggon ing Yéhuda lan wis ngangkat Gedalya dadi gubernur. 12 Wong-wong mau banjur padha ninggal tanah sing dipondhoki lan padha bali menyang Yéhuda, sarta nemoni Gedalya ing Mizpa. Ana ing kono wong-wong mau padha nglumpukaké woh anggur nganti olèh akèh banget. 197
YEREMIA 40.13-41.1 13 Sawisé mengkono Yohanan lan para komandhané prejurit-prejurit sing padha tundhuk karo Babil, padha nekani Gedalya ing Mizpa, 14 karo kandha mengkéné, "Menapa Panjenengan mboten pirsa bilih Raja Baalis ing Amon sampun ngutus Ismaèl mejahi Panjenengan?" Nanging Gedalya ora ngandel. 15 Yohanan banjur matur dhèwèkan marang Gedalya mengkéné, "Kula badhé mejahi Ismaèl, mboten badhé konangan sinten-sintena. Kénging menapa tiyang menika dipun parengaken mejahi Panjenengan. Menika namung badhé njalari tiyang Yahudi ingkang sami ngempal kaliyan Panjenengan ing ngriki kabuyaraken, lan menika badhé ndhatengaken paukuman kanggé sedaya tiyang ingkang kantun ing Yéhuda ngriki." 16 Nanging Gedalya mangsuli, "Ismaèl sampun ngantos sampéyan pejahi, awit menapa ingkang sampéyan sanjangaken bab Ismaèl menika mboten leres!" 41 1 Ing sasi kapitu taun kuwi Ismaèl bin Nétanya bin Èlisama, krabaté Sang Prabu lan perwirané Sang Prabu 198
YEREMIA 41.2- 7 sing dhuwur pangkaté, lunga menyang Mizpa nemoni Gedalya, nggawa bala wong sepuluh. 2 Nalika lagi padha mangan bebarengan, Ismaèl lan balané sepuluh ngunus pedhangé lan matèni Gedalya. 3 Ismaèl iya matèni wong Israèl kabèh sing padha mèlu Gedalya ana ing Mizpa, mengkono uga para serdhadhu Babil, sing pinuju ana ing kono. 4 Ésuké sadurungé ana wong sing meruhi patiné Gedalya, 5 ana wong wolung puluh teka saka Sikèm, Silo lan Samaria. Wong mau padha cukur jénggot, nganggo sandhangan rowak-rawèk lan awaké kebak tatu, merga ditatoni dhéwé. Wong-wong mau padha nggawa gandum lan menyan arep dienggo kurban ana ing Pedalemané Allah. 6 Ismaèl metu saka Mizpa methukaké wong-wong mau karo nangis. Bareng ketemu karo wong-wong mau Ismaèl kandha mengkéné, "Kula aturi sowan manggihi Gedalya." 7 Nanging bareng wong-wong mau wis mlebu ing kutha, banjur dipatèni déning 199
YEREMIA 41.8-11 Ismaèl lan balané. Jisimé wong-wong mau dicemplungaké ing sumur. 8 Ing rombongané wong-wong mau ana sepuluh sing kandha karo Ismaèl mengkéné, "Kula sampun sampéyan pejahi. Kula gadhah tandhon tetedhan ingkang kula dhelikaken wonten ing sabin, rupi gandum, sair, lisah zaitun tuwin maben." Wong-wong mau ora sida dipatèni. 9 Sumur panggonané Ismaèl mbuwang jisim-jisimé wong sing padha dipatèni mau gedhé, yasané Sang Prabu Asa nalika diserang déning Baésa, raja ing Israèl. Sumur mau dikebaki Ismaèl nganggo jisimé wong-wong sing dipatèni. 10 Ismaèl iya banjur nyekel para putra- putriné Sang Prabu lan wong liya-liyané sing ana ing Mizpa. Wong-wong mau dipasrahaké Nebuzaradan marang pangreksané Gedalya. Wong kabèh mau banjur ditawan déning Ismaèl lan digawa lunga menyang daérahé wong Amon. 11 Yohanan anaké Karéah lan para perwirané padha krungu bab pokalé Ismaèl. 200
YEREMIA 41.12-18 12 Banjur padha nglumpukaké balané ngoyak Ismaèl bin Nétanya. Ketututan ana ing sendhang sacedhaké Gibéon. 13 Bareng wong-wong sing ditawan Ismaèl weruh Yohanan lan balané padha bungah banget. 14 Banjur padha mbalik mèlu Yohanan sabalané. 15 Nanging Ismaèl lan balané wolu padha bisa oncat lan mlayu menyang Amon. 16 Yohanan lan para perwiraning tentarané banjur mimpin wong-wong sing diboyong déning Ismaèl. Wong- wong sing ditawan déning Ismaèl ana ing Mizpa sawisé Ismaèl matèni Gedalya yakuwi: serdhadhu, wong wadon, bocah lan wong kebirèn. 17 Wong-wong mau padha wedi karo wong Babil merga Ismaèl wis matèni Gedalya, sing didadèkaké gubernur déning raja ing Babil. Mulané wong-wong mau padha arep terus lunga menyang Mesir, kanggo nyingkiri wong Babil. Ana ing dalan padha ngaso ing Kimham, sacedhaké Bètléhèm. 18 (41:17) 201
YEREMIA 42.1- 5 42 1 Para perwiraning tentara, klebu uga Yohanan bin Karéah lan Azarya bin Hosaya sarta rakyat kabèh padha teka marani aku, 2 tembungé, "Panyuwun kula mugi sampéyan turuti! Kula nyuwun panjenengan dongakaken dhateng Pangéran Allah kita, inggih kula sedaya ingkang taksih kantun menika. Rumiyin cacah kula kathah, nanging samenika kantun sekedhik, kados ingkang saged panjenengan pirsani menika. 3 Kula aturi nyuwunaken dhateng Pangéran Allah kita nedahaken margi ingkang kedah kula ambah, lan menapa ingkang prelu sami kula lampahi!" 4 Aku mangsuli, "Ya, becik. Aku arep ndedonga marang Pangéran Allah kita, kaya penjalukmu. Lan apa waé sing dingandikakaké, bakal dakkandhakaké marang kowé. Aku ora arep ngurangi senajan mung satembung waé." 5 Banjur padha kandha mengkéné, "Mugi Pangéran dadosa seksi ingkang setya tuhu lan kénging dipun pitados menawia kula mboten ngèstokaken sedaya pangandikanipun Pangéran, Allah kita. 202
YEREMIA 42.6-13 6 Mbingahaken menapa mboten kanggénipun kula, kula sami badhé ngèstokaken Pangéran Allah kita, ingkang panjenengan suwuni pitedah kanthi pandonga." 7 Let sepuluh dina Pangéran ngandika marang aku. 8 Aku banjur nglumpukaké Yohanan, para perwirané tentara lan wong liya-liyané kabèh. 9 Kandhaku mengkéné, "Pangéran, Allahé Israèl, sing daksowani merga saka penjalukmu ngandika mengkéné marang aku, 10 'Yèn kowé gelem tetep manggon ing tanah kéné, kowé bakal Dakbangun lan ora Dakbubrah. Aku keduwung déné wis nekakaké paukuman marang kowé.' 11 Aja padha wedi menèh marang raja ing Babil. Aku nunggal karo kowé, lan Aku bakal ngluwari kowé saka tangané. 12 Merga Aku iki mahawelas, mulané bakal gawé supaya wong mau melasi kowé, lan marengaké kowé bali manggon ana ing tanahmu menèh. Mengkono pangandikané Pangéran." 13 Nanging kowé wong-wong sing padha kari ana ing Yéhuda, kudu padha 203
YEREMIA 42.14-18 mbangun-turut marang Pangéran, Allahmu lan aja wegah manggon ing tanah kéné. Kowé ora kena muni, "Mboten, kula badhé manggèn wonten ing tanah Mesir kémawon, awit ing ngrika kula badhé mboten ngalami perang malih lan mireng sabawaning perang utawi kekirangan tedha." Yèn kowé muni mengkono, Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl ngandika, "Yèn kowé kenceng arep menyang tanah Mesir lan manggon ana ing kana, 14 (42:13) 15 (42:13) 16 perang sing kokwedèni kuwi bakal nututi kowé mrana, lan kekurangan pangan sing gawé girismu bakal ngetutaké lakumu, nganti kowé bakal mati ana ing tanah Mesir. 17 Kabèh wong sing kenceng arep lunga menyang tanah Mesir lan manggon ana ing kana bakal mati merga perang, kaliren utawa pageblug. Ora ana sing bakal isih urip. Ora ana sing bakal bisa ngoncati bebaya sing bakal Daktekakaké marang wong-wong kuwi. 18 Pangéran Allahé Israèl ngandika, 'Duka-Ku sing mulad-mulad sing 204
YEREMIA 42.19-22 Daktekakaké marang wong-wong Yérusalèm iya kuwi sing bakal Dakesokaké marang kowé yèn kowé padha lunga menyang tanah Mesir. Kowé bakal dadi sesawangan sing nggegirisi. Kowé bakal disepèlèkaké lan dipoyoki ing wong lan jenengmu bakal dienggo ngipat-ipati. Kowé bakal ora ndeleng panggonan iki menèh.'" 19 Banjur dakterusaké, "Pangéran ngandika marang kowé, kekarèné wong-wong sing isih ana ing Yéhuda supaya aja padha lunga menyang tanah Mesir. Aku ngélingaké kowé sepisan menèh, 20 poma aja salah tindakmu nganti kowé nemu cilaka. Kowé wis njaluk aku ndongakaké kowé marang Pangéran Allah kita lan kowé wis janji arep ngèstokaké dhawuhé. 21 Mangka bareng saiki kowé dakkandhani dhawuhé Pangéran, kowé nampik sakèhé dhawuh sing diparingaké déning Pangéran marang kowé lantaran aku. 22 Yèn mengkono, titènana: kowé bakal mati merga déning perang, utawa 205
YEREMIA 43.1- 5 paceklik utawa pageblug ing tanah sing arep kokparani." 43 1 Rampung enggonku ngandhani wong-wong mau bab dhawuhé Pangéran, Allahé, lantaran aku, 2 Azarya bin Hosaya lan Yohanan bin Karéah sarta wong-wong liyané sing padha gemunggung marani aku karo kandha, "Pangandika panjenengan menika goroh! Pangéran Allah kita mboten dhawuh dhateng panjenengan nyriyosi kula, bilih kula mboten angsal késah dhateng tanah Mesir. 3 Nanging Barukh bin Neria menika ingkang ngojok-ojoki panjenengan nglawan dhateng kula, supados tiyang Babil saged njajah kula malih, malah sageda mejahi kula lan mbekta kula dados tawanan dhateng Babil." 4 Mengkono dadiné Yohanan, para perwirané tentara sarta wong- wong liyané kabèh padha nampik pangandikané Pangéran, sing dhawuh supaya padha tetep manggon ana ing tanah Yéhuda. 5 Kabèh wong sing isih kari ana ing Yéhuda, mengkono uga wong-wong sing 206
YEREMIA 43.6-10 padha bali saka pembuwangan ing tanah manca. 6 Wong lanang-wadon, bocah lan putri-putri putrané Sang Prabu, banjur digawa déning Yohanan lan para perwira menyang tanah Mesir. Kabèh wong sing biyèn dipasrahaké déning Nebuzaradan, panglimané tentara Babil, marang Gedalya, klebu uga Barukh lan aku padha katut kaboyong. 7 Mengkono enggoné padha nglawan marang dhawuhé Pangéran sarta budhal menyang tanah Mesir, menyang kutha sing karan Takhpanhès. 8 Ing kutha kono Pangéran ngandika marang aku mengkéné, 9 "Njupuka watu gedhé sawetara, pendhemen ana ing sangarepé gedhong pemeréntah, banjur lépanen lan wong Israèl sawetara jaken neksèni sing koktindakaké kuwi. 10 Kandhanana yèn Aku, Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, bakal ngutus abdi-Ku Nebukadnésar saka tanah Babil mréné; wong mau bakal mapanaké dhamparé ing sandhuwuré watu-watu sing kokpendhem mau lan masang kémahé keprabon ana ing kono. 207
YEREMIA 43.11-44.1 11 Nebukadnésar bakal teka lan nelukaké Mesir. Wong sing pinesthi mati merga déning pageblug bakal mati merga pageblug. Wong sing pinesthi ditawan bakal digawa lunga dadi tawanan lan sing sapa pinesthi mati ana ing peprangan bakal mati ana ing peprangan. 12 Aku bakal nekakaké geni sing ngobong kuil-kuilé para allahé wong Mesir lan rajané wong Babil bakal ngobong allah-allah mau utawa diboyong saka kono. Kaya déné pangon sing métani sandhangané supaya resik ora ana tumané, mengkono uga Raja Nebukadnésar bakal ngresiki tanah Mesir, banjur lunga menèh lan menang. 13 Wong mau bakal ngrusak tugu-tugu watu sesembahané wong Mesir sing ana ing Héliopolis lan ngobong kuil-kuilé para allahé wong Mesir." 44 1 Pangéran ngandika marang aku bab wong Israèl sing padha manggon ing tanah Mesir, ing kutha- kutha Migdol, Takhpanhès, ing Mèmfis lan ing tanah Patros, yakuwi tanah Mesir sisih Kidul; 208
YEREMIA 44.2- 6 2 dhawuhé Pangéran Kang Mahakwasa Allahé Israèl mengkéné, "Kowé wis padha nyipati dhéwé sakèhé bebaya sing Dakdhawahaké marang Yérusalèm lan kutha-kutha ing Yéhuda liyané. Tekan sepréné kutha-kutha mau isih rupa jugrugan lan ora ana wong siji-sijia sing manggon ana ing kono. 3 Merga wong-wong sing biyèn manggon ing kono padha gawé piala, lan njalari duka-Ku. Wong-wong mau padha gawé kurban lan nyembah marang allah-allahé bangsa-bangsa liya sing ora dingertèni; iya kowé lan para leluhurmu padha ora ngerti. 4 Aku ora kendhat-kendhat ngutus para nabi-Ku, para nabi, sing nuturi kowé supaya aja nindakaké prekara nistha sing Daksengiti. 5 Nanging kowé padha ora gelem ngrungokaké lan ngèstokaké. Kowé padha tetep gawé kurban lan nyembah marang allah-allah liya mau. 6 Mulané Aku banjur ngesokaké paukuman-Ku marang kutha-kutha ing Yéhuda lan dalan-dalan ing Yérusalèm. Sarta Dakobong kabèh, mula dadi 209
YEREMIA 44.7-10 jugrugan lan tekan sepréné dadi sesawangan sing nggegirisi. 7 Saikiné Aku, Pangéran Kang Mahakwasa Allahé Israèl takon marang kowé, yagéné kowé nekakaké paukuman gedhé marang awakmu dhéwé? Apa kowé arep nekakaké bebaya marang wong lanang wadon, bocah-bocah lan bayiné wong Yéhuda nganti ora ana sing kari siji-sijia? 8 Yagéné kowé ana ing tanah pangungsèn ing Mesir kéné njalari duka-Ku merga enggonmu gawé kurban lan nyembah marang allah-allah liya? Apa karepmu arep ngrusak awakmu dhéwé, supaya ora kajèn ing antarané bangsa-bangsa lan jenengmu dienggo ngipat-ipati wong? 9 Apa kowé wis lali karo sakèhé piala sing ditindakaké ana ing kutha-kutha Yéhuda lan ing dalan-dalan Yérusalèm déning para leluhurmu, déning para raja lan para seliré, déning kowé dhéwé lan para selirmu? 10 Tekan sepréné kowé padha ora mratobat lan ngasoraké awakmu. Kowé ora ngurmati Aku lan uripmu ora manut angger-angger-Ku sing 210
YEREMIA 44.11-15 Dakparingaké marang kowé lan marang para leluhurmu. 11 Mulané Aku, Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, bakal nglawan kowé lan numpes wong Yéhuda kabèh. 12 Lan sepira ana kekarèné wong Yéhuda sing kenceng arep lunga menyang tanah Mesir lan manggon ana ing kono, kuwi kabèh bakal Daksirnakaké. Kabèh, iya sing gedhé, utawa sing cilik, bakal mati ana ing tanah Mesir merga déning perang utawa mati kaliren. Wong-wong mau bakal dadi sesawangan sing nggegirisi. Wong-wong mau bakal diina déning para bangsa lan jenengé dienggo ngipat-ipati wong. 13 Wong-wong sing padha manggon ing tanah Mesir bakal Dakukum, kaya enggon-Ku ngukum Yérusalèm, yakuwi srana perang, paceklik lan pageblug. 14 Nganti kekarèné wong Yéhuda sing ngungsi menyang tanah Mesir lan arep manggon ana ing kana, bakal ora ana sing bali menyang Yéhuda menèh, kaya sing dadi pengangen-angené, kejaba mung wong sawetara." 15 Sawisé mengkono sakèhé wong lanang sing ngerti yèn bojoné uga gawé 211
YEREMIA 44.16-18 kurban lan nyembah marang allah-allah liyané, semono uga para wong wadon sing padha ngadeg ana ing kono lan wong Israèl sing padha manggon ana ing tanah Mesir sisih Kidul, cekaké klumpukané wong akèh banget mau padha kandha karo aku mengkéné, 16 "Menggah menapa ingkang panjenengan ngandikakaken atas asmanipun Pangéran wau kula mboten saged nampi. 17 Kula badhé nindakaken pikajeng kula piyambak. Kula tetep sami badhé damel kurban dhateng déwa kula, inggih menika Raja Putri ratuning langit. Tetep badhé saos kurban unjukan dhateng piyambakipun kados ingkang sampun kula tindakaken sarta dipun tindakaken déning para leluhur kula, para raja lan para pemimpin kula wonten kitha-kithanipun Yéhuda tuwin ing margi-marginipun Yérusalèm. Mila kula badhé mboten kekirangan tedha; gesang kula badhé makmur, kalis saking sedaya rubéda. 18 Sebab wiwit kula kèndel saos kurban dhateng Ratuning Langit lan mboten saos sesajèn unjukan anggur kula sami 212
YEREMIA 44.19-22 ketelasan tedha, tiyang-tiyang kula sami pejah ing peprangan utawi pejah kaliren." 19 Wong-wong wadon mau padha kandha menèh mengkéné, "Menawi kula sami damel kuwih ingkang kawangun kados Raja Putrining Langit lajeng kula saosaken minangka kurban dhateng piyambakipun, sarta saos sesajèn unjukan anggur, sémah kula sami ngertos lan ngrujuki pendamel kula." 20 Aku banjur kandha karo sakèhé wong lanang lan wadon sing mangsuli aku mau mengkéné, 21 "Kurban sing kokgawé lan digawé déning para leluhurmu sarta déning para raja lan para pemimpinmu, apa menèh déning rakyat ing kutha-kuthané Yéhuda lan ing dedalan ing Yérusalèm, apa kokkira Pangéran ora pirsa mau kabèh utawa kesupèn? 22 Saiki tanahmu wis dadi jugrugan lan ora ana sing ngenggoni. Dadi sesawangan sing nggegirisi, lan jenengé dienggo nyupatani wong, merga Pangéran wis ora tahan menèh mirsani pialamu lan pretingkahmu sing nistha. 213
YEREMIA 44.23-27 23 Paukuman mau kabèh nekani kowé merga kowé wis padha nyembah marang allah-allah liyané lan wis nglakoni dosa marang Pangéran krana enggonmu mbaléla marang dhawuh-dhawuhé." 24 Wong akèh mau padha dakkandhani, luwih-luwih para wong wadon, bab apa sing dingandikakaké déning Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, kanggo wong-wong Yéhuda sing padha manggon ing Mesir, mengkéné, "Kowé lan para somahmu wis padha sumpah marang Raja Putrining Langit yèn kowé arep gawé kurban lan sesajèn kanggo déwa mau, mangka kuwi ya wis koktetepi. Yèn mengkono ya uwis! Tetepana sumpahmu! Punagimu luwarana! 25 (44:24) 26 Nanging saiki padha rungokna janji-Ku sing Dakucapaké sajroning mulading duka-Ku, atas asma-Ku kang mahakwasa, tumraping wong Israèl, sing padha manggon ing tanah Mesir, 'Aja pisan-pisan kowé sumpah nganggo asma-Ku ing selawas-lawasé,' karo muni, 'Demi Allah kang gesang aku sumpah!' 27 Kowé bakal Dakgawé supaya ora ngalami kemakmuran, malah 214
YEREMIA 44.28-45.1 Daktumpes. Kowé kabèh bakal padha mati merga perang utawa pageblug, nganti ora ana siji waé sing kari urip. 28 Mung wong sawetara ing antaramu sing bakal oncat saka ing pati lan bali saka Mesir menyang Yéhuda. Wong-wong kekarèné kuwi sing bakal ngerti tembungé sapa sing kelakon: Pangandika-Ku apa kandhané wong-wong kuwi. 29 Aku, Pangéran bakal mbuktèkaké yèn Aku bakal ngukum kowé ing panggonan kéné lan janji enggon-Ku arep numpes kowé kuwi bakal kelakon temenan. 30 Hofra, raja ing Mesir bakal Dakulungaké ing tangané para mungsuhé sing ngarah patiné, kaya enggon-Ku ngulungaké Zedekia raja ing Yéhuda marang Nebukadnésar raja ing Babil, mungsuhé Zedekia sing ngarah patiné." 45 1 Nalika Yoyakim bin Yosia enggoné jumeneng raja ing Yéhuda nyandhak taun kapat, Barukh nulis pangandikané Pangéran sing kawangsitaké marang aku. Aku kandha karo Barukh, 215
YEREMIA 45.2-46.2 216 2 yèn Pangéran, Allahé Israèl, ngandika mengkéné, "Barukh, 3 sarèhné kowé tau kandha, 'Adhuh cilaka aku, Pangéran wis nambahi kasusahanku. Aku wis kesayahen merga saka enggonku sesambat, mangka ora olèh katentreman!' 4 Nanging Aku, Pangéran, Aku bakal mbubrah apa sing Dakyasa, lan apa sing Daktandur bakal Dakbedholi; mengkono sing bakal Daktindakaké sajagad rata. 5 Kowé aja ngarah marang prekara sing muluk-muluk kanggo awakmu dhéwé! Poma aja duwé pepénginan mengkono! Merga Aku bakal nekakaké paukuman marang manungsa kabèh, nanging kowé bakal Dakparingi bisa oncat, supaya lestari urip, ana ing ngendi-endia panggonan sing kokparani. Mengkono pangandikané Pangéran." 46 1 Kanggo para bangsa, Pangéran ngandika marang aku. 2 Kanggo Mesir Panjenengané ngandika bab tentarané Raja Néko ing Mesir, sing dikalahaké déning Nebukadnésar, raja Babil, ana ing Karkhemis, ing sapinggiré Bengawan Éfrat, nalika Yoyakim bin
YEREMIA 46.3- 8 Yosia enggoné jumeneng raja ing Yéhuda nyandhak taun kaping paté. 3 "Para perwira Mesir padha ngabani, 'Cepakna tamèng gedhé cilik lan majua perang! 4 Jaranmu padha abah-abahanap lan tunggangana! Barisanmu tatanen lan tropongmu enggonen! Tumbakmu asahen! Klambimu keré enggonen!'" 5 Pangéran ngandika menèh, "Yagéné kokpadha cengkélak bali kanthi giris?" Prejurité padha kalah, digecak lan mundur, saka wediné padha mlayu rerikatan tanpa nolèh ngiwa utawa nengen. 6 Sing playuné kepengkok ora bisa metu saka kono; para prejurit padha ora bisa oncat. Bareng tekan Lor, sacedhaké Éfrat, padha kesandhung lan tiba. 7 Sapa ta sing mbludag kaya Bengawan Nil, kaya kali sing lubèr metu saka tebingé? 8 Kuwi Mesir, sing mbludag kaya Bengawan Nil, kaya kali lubèr metu ngliwati pinggirané. Sumbaré Mesir, "Aku dakmbludag ngerobi sajagad kabèh; aku bakal numpes kutha-kutha saisiné. pabah-abahan: pakéan kapal (jaran). 217
YEREMIA 46.9-12 9 Jaran-jaran padha budhala, kréta- kréta perang padha mbalapa! Para prejurit padha budhala; sing asalé saka tanah Sudan lan saka Libia, sing padha nggawa tamèng, semono uga wong Lidia sing padha nggawa gendhéwa." 10 Iki dinané Pangéran, Allah Kang Mahakwasa, sing jumeneng Allah piyambak. Ing dina iki Panjenengané nekakaké piwalesé, ing dina iki Panjenengané ngukum para mungsuhé. Pedhangé bakal ngenani mungsuhé nganti entèk kabèh, lan ngombé getihé nganti wareg. Para mungsuhé Allah ing dina iki kadadèkaké kurban sembelèhan, ana ing tanah Lor, sacedhaké Bengawan Éfrat. 11 Hé wong Mesir, padha menyanga Giléad, padha golèka tamba ana ing kana! Sebab tambamu wis ora mandi, kowé wis ora bisa mari menèh. 12 Para bangsa wis padha krungu bab niatmu; saben wong wis krungu sambatmu. Prejurit sing siji nabrak prejurit sijiné, nganti sakaroné padha ambruk bareng. 218
YEREMIA 46.13-18 13 Nalika Nebukadnésar, raja Babil perang nglurugi Mesir, Pangéran ngandika marang aku mengkéné: 14 "Wartakna menyang kutha-kutha ing Mesir, ing Migdol, Mèmfis lan Takhpanhès, 'Padha cepak-cepaka njaga keslametanmu dhéwé; barang- darbèkmu bakal rusak kabèh merga tekané perang! 15 Yagéné déwamu Apis sing ampuh kokkalah? Merga dirubuhaké déning Pangéran.' 16 Prejuritmu wis padha kesandhung lan tiba; siji kandha karo sijiné: 'Ayo, gelis padha bali waé, lan ngoncati pedhangé mungsuh!' 17 Jenengé raja ing Mesir kuwi gantinen waé: 'Tukang gawé ribut sing léna ora angon wektu.' 18 Aku, Pangéran Kang Mahakwasa jumeneng raja, Aku Allah kang sipat gesang. Kaya déné Gunung Tabor dhuwuré ngungkuli gunung-gunung liyané, lan Gunung Karmèl njenggeleg ana ing sandhuwuré segara, ya mengkono karosané wong sing bakal teka nggempur kowé. 219
YEREMIA 46.19-24 19 Cepak-cepaka, sebab kowé bakal dadi tawanan, hé kowé, wong-wong ing tanah Mesir! Mèmfis bakal dadi ara-ara samun, dadi gempuran sing ora dienggoni menèh. 20 Mesir kuwi kaya sapi sing bregas, nanging diantup déning laler pitak.q 21 Prejurité sing diséwa padha tanpa daya kaya pedhèt lemon; padha ora nglawan merangi mungsuh, malah padha minger banjur mlayu. Merga kasangsarané wong kuwi wis tekan titi-mangsané. Yakuwi mangsané padha nemu karusakan. 22 Samasa ketekan ing mungsuh, Mesir keplayu, ngglenes kaya ula. Digempur mungsuhé nganggo wadung, kaya carané wong negor wit-witan ing alas gedhé. 23 Prejurité mungsuh saking akèhé nganti ora kena diétung cacahé, ngungkuli cacahé walang. 24 Wong Mesir padha kwirangan, merga ditelukaké déning bangsa saka tanah Lor. Mengkono pangandikané Pangéran." qlaler pitak: laler ingkang ngantup kados tawon. 220
YEREMIA 46.25-28 25 Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl, ngandika mengkéné, "Amon, déwané Tèbès bakal Dakukum, bareng karo enggon-Ku ngukum Mesir karo para déwané lan rajané. Rajané Mesir bakal Dakukum, semono uga sakèhé wong sing precaya. 26 Wong-wong mau bakal Dakulungaké ing tangané wong-wong sing padha ngarah patiné, yakuwi marang Nebukadnésar, raja ing Babil lan tentarané. Nanging mbésuk wong-wong bakal padha bali manggon ing Mesir menèh, kaya dhèk jaman biyèn. Mengkono pangandikané Pangéran." 27 "Hé umat-Ku, kowé aja wedi. Hé wong Israèl, kowé aja padha giris. Aku bakal ngluwari kowé saka tanah adoh, panggonanmu dadi tawanan. Kowé bakal bali ing tanahmu menèh, lan manggon ana ing kono kanthi tentrem; kowé bakal aman, lan ora ana sing ngaru-biru utawa gawé wedimu. 28 Aku bakal teka ngluwari kowé. Para bangsa sing mboyong kowé dadi tawanan bakal Daktumpes kabèh. Kowé dhéwé bakal ora luput saka paukuman, nanging paukuman-Ku bakal mung 221
YEREMIA 47.1- 5 sawetara. Mengkono pangandikané Pangéran." 47 1 Sadurungé raja ing Mesir nyerbu kutha Gaza, Pangéran ngandika marang aku kanggo wong Filistéa mengkéné, 2 "Delengen, bakal ana banjir teka saka tanah Lor, bakal mbludag kaya banjir bandhang. Bakal ngerobi tanah lan samubarang sing ana ing kono, kutha-kutha dalah wong sing padha manggon ing kono. Wong kabèh bakal padha bengok-bengok njaluk tulung, lan sajagad kabèh bakal padha nangis kelara-lara. 3 Bakal keprungu swara gemruduging jaran lan kréta-perang. Para bapa bakal ora bali nggolèki anak-anaké, merga wis padha kentèkan tenaga. 4 Wis tekan dinané Filistéa diremuk, lan kapedhotan bantuané Tirus lan Sidon. Aku, Pangéran sing bakal numpes wong Filistéa lan sakèhé wong sing asalé saka ing Kréta. 5 Wong Gaza bakal ketekan pagiris, lan wong Askelon bakal padha blangkemen. Nganti tekan kapan wong Filistéa padha sedhih merga kepatèn wong-wongé? 222
YEREMIA 47.6-48.5 6 Kandhaa, 'Nganti tekan kapan pedhangé Pangéran enggoné nyembelèhi? Balia menyang rangkamu menèh, ngasoa ana ing kono!' 7 Nanging kepriyé bisané lèrèn, yèn isih Dakdhawuhi nyambut-gawé? Pancèn Dakdhawuhi nyerang Askelon lan sakèhé wong sing manggon ana ing pesisir." 48 1 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa kanggo Moab mengkéné, "Cilaka kowé wong Nebo, merga kuthamu wis karusak! Kiryataim wis karebut, bètèngé wis dijugrugaké, wong sing padha manggon ana ing kono padha kwirangan. 2 Kamulyané Moab wis ilang! Hèsbon wis karebut déning mungsuh, malah padha ngrancang arep nyirnakaké bangsa Moab. Kutha Madmon bakal ora ana swarané menèh; bakal dilurugi perang déning mungsuh. 3 Wong-wong Horonaim padha sesambat, 'Panindhes! Karusakan gedhé!' 4 Moab wis dadi gempuran; rungokna tangisé bocah-bocah. 5 Swarané wong nangis keprungu sedalan-dalan nganti tekan Luhit, lan 223
YEREMIA 48.6-11 pesambaté wong ing sauruté dalan sing anjog ing Horonaim, 6 'Rikat, mlayua golèka slamet!' mengkono pangucapé, 'Mlayua sing rikat kaya kuldi alasan!' 7 Moab! Kowé ngendelaké kekuwatanmu lan kasugihanmu, éwasemono kowé bakal karebut lan katelukaké. Déwamu Kamos bakal kagawa menyang pembuwangan, bareng karo para penggedhé lan para imamé. 8 Ora ana kutha sing bakal oncat saka karusakan. Lebak lan tanah ngaré bakal karusak kabèh. Mengkono pangandikané Pangéran. 9 Gawéa watu nisan kanggo Moab; merga sedhéla engkas bakal karusak. Kutha-kuthané bakal dadi jugrugan, lan ora ana wong sing manggon ing kono menèh." 10 Nampaa paukuman saben wong sing ora nglakoni pakaryané Allah kanthi tumemen lan tulusing ati! Kenaa ing laknat saben wong sing ora migunakaké pedhangé kanggo ngwutahaké getih! 11 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Moab wiwit biyèn mula uripé tentrem lan ora tau kaboyong menyang 224
YEREMIA 48.12-16 pembuwangan. Moab kuwi kaya anggur menep tanpa ana sing ngaru-biru, lan ora tau diiling saka wadhah siji pindhah wadhah sijiné. Rasané ora tau malih, tetep énaké kaya asliné. 12 Saiki wis tekan mangsané Aku ngutus wong ngiling Moab kaya anggur. Angguré bakal disuntak saka wadhah-wadhahé, sawisé mengkono wadhah-wadhah guci-guci mau bakal diremuk. 13 Wong Moab bakal kwirangan ing ngatasé Kamos, déwa sesembahané. Ora béda karo wong Israèl sing padha kwirangan ing ngatasé Bètèl, déwa sing diendel-endelaké. 14 'Hé wong Moab, yagéné kowé sesumbar yèn kowé kuwi pahlawan, serdhadhu peng-pengan ing peprangan!' 15 Moab lan kutha-kuthané wis kagempur; para nonomané sing gagah-gagah wis mati disembelèh. Aku iki jumeneng raja, Pangéran Kang Mahakwasa. Mengkono pangandikané Pangéran. 16 Ora suwé menèh Moab bakal ketekan paukuman; sedhéla engkas bakal katumpes. 225
YEREMIA 48.17-23 17 'Padha nangisana Moab, hé sakèhé wong sing ana ing sakiwa-tengené, ya kabèh wong sing padha krungu kesuwuré.' Padha ngucapa, 'Pangwasané sing gedhé wis cunthel; kamulyané lan pangwasané wis tamat!' 18 Hé sakèhé wong sing manggon ana ing Dibon, padha medhuna saka palungguhanmu sing dhuwur, lan lungguha ing jogan sing reged; sebab sing ngrusak Moab jumeneng ana ing kéné, Panjenengané wis nggempur bètèngé Moab kadadèkaké jugrugan! 19 Hé sakèhé wong sing manggon ing Aroèr, padha ngadega ing sapinggiring dalan lan ngentènana; padha takona marang wong-wong sing padha keplayu, takonana apa sing padha dialami. 20 Wong-wong mau bakal padha mangsuli, 'Moab wis rubuh, padha tangisana. Moab wis dikalahaké, wartakna sauruté Kali Arnon, yèn Moab wis katumpes.'" 21 "Kutha-kutha sing ana ing tanah lempar sing dhuwur wis padha ditibani paukuman: Holon, Yahas, Méfaat, 22 Dibon, Nébo, Bèt-Diblataim, 23 Kiryataim, Bèt-Gamul, Bèt-Méon, 226
YEREMIA 48.24-30 24 Kériot, lan Bozra, lan sakèhé kutha-kutha Moab sing adoh lan sing cedhak. 25 Pangwasané Moab wis kaputung; kekuwatané wis pepes! Mengkono pangandikané Pangéran." 26 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Moab gawénen mendem, merga wis nglawan Aku. Moab bakal glimpangan ana ing utah-utahané dhéwé lan bakal digeguyu déning wong akèh. 27 Moab, élinga nalika kowé padha moyoki wong Israèl, sing rumangsamu kokanggep maling. 28 Hé sakèhé wong sing padha manggon ing Moab, lungaa saka kutha-kuthamu lan manggona ana ing gunung-gunung parang! Dadia kaya manuk dara sing gawé susuh ana ing tebingé jurang. 29 Moab gemunggung banget! Aku wis krungu bab gemunggungé lan umuké. Bab enggoné ngendel-endelaké kekuwatané dhéwé. 30 Aku, Pangéran pirsa angkuhé. Sing diegung-egungaké kuwi sejatiné mung angin, lan apa sapenggawéné bakal ora lestari. 227
YEREMIA 48.31-36 228 31 Mulané aku arep nangisi saben wong ing Moab lan wong sing padha manggon ing Kir Hèrès. 32 Aku arep nangisi wong Sibma, luwih-luwih wong-wong ing Yaézèr. Hé kutha Sibma, kowé kuwi kaya wit anggur, sing pang-pangé mrambat tekan Segara Mati, terus tekan Yaézèr. Nanging saiki woh-wohanmu pametuné mangsa panas lan anggurmu wis rusak kabèh. 33 Kabegjan lan kabungahan wis sumingkir saka palemahan subur ing Moab. Pemipitané anggur bakal Dakpepeti, nganti ora ngilèkaké anggur menèh, mula ora ana wong gawé ombèn-ombèn anggur lan suraké sing gawé bakal sirep. 34 Wong-wong ing Hèsbon lan Eléalé padha sesambat, nganti keprungu ing Yahas lan Zoar, Horonaim lan Églat- Selisia. Kali Nimrin asat babar-pisan. 35 Wong Moab bakal Dakcegah gawé kurban obongan ana ing papan-papan sing gawéné dienggo manembah lan gawé sesajèn marang brahala-brahalané. Mengkono pangandikané Pangéran. 36 Dadi atiku nangisi wong Moab lan wong Kir Hèrès, kaya wong sing
YEREMIA 48.37-42 ngunèkaké suling samasa ana wong kepatèn, sebab barang-darbèké wis entèk kabèh. 37 Wong kabèh wis padha nyukur sirahé lan ngethok jénggoté sarta natoni tangané, malah padha nganggo bagor. 38 Ing payon-payoné omah lan ing alun-alun anané mung tangis, sebab Moab wis Dakremuk kaya grabah sing wis ora kanggo. 39 Moab wis Dakremuk! Bengok- bengoka, yèn Moab wis dikalahaké. Moab wis dadi jugrugan. Bangsa-bangsa sakiwa-tengené padha nggeguyu lan moyoki. Mengkono pangandikané Pangéran." 40 Pangéran wis ngandika yèn bakal ana bangsa sing nglayang kaya manuk garudha ana ing sandhuwuré Moab. 41 Kutha-kuthané lan bètèngé bakal karebut. Ing dina kuwi para prejurité Moab bakal padha ketekan giris kaya wong wadon sing nglarani. 42 Moab bakal katumpes lan wis mari olèhé dadi bangsa, merga enggoné nglawan marang Aku. 229
YEREMIA 48.43-49.1 43 Wong-wong Moab bakal ngadhepi panganiaya, luwangan lan kala-jiret. Mengkono pangandikané Pangéran. 44 Sing sapa arep ngoncati panganiaya bakal kecemplung ing luwangan, lan sing sapa arep metu saka luwangan bakal kena kala-jiret, merga Pangéran wis netepaké dinané kasangsaran kanggoné Moab. 45 Wong ngungsi padha golèk pengayoman ing Hèsbon, sing biyèn dadi kutha krajané Raja Sihon, nanging Hèsbon jebul suwung. Geniné ngobong pinggiré tanah pegunungan sing ndhuwur, panggonané wong Moab sing dhemen perang. 46 Mesakaké temen wong Moab! Wong-wong sing padha nyembah Kamos bakal katumpes, anak-anaké lanang lan wadon bakal padha kaboyong dadi tawanan. 47 Nanging mbésuk Pangéran bakal mbangun Moab dadi tanah sing makmur menèh. Apa sing didhawuhaké déning Pangéran saiki kanggo Moab bakal kelakon kabèh. 49 1 Pangandikané Pangéran kanggo Amon mengkéné, "Apa ing kéné 230
YEREMIA 49.2- 4 ora ana wong Israèl sing mbélani tanah pusakané? Apa sebabé déné wong-wong sing nyembah Déwa Molokh nganti bisa ngrebut tanah pusakané taler Gad lan padha manggon ana ing kono? 2 Nanging wis tekan mangsané wong-wong sing padha manggon ing kutha krajan Raba padha krungu gemuruhing perang sing Daktekakaké, sing bakal nggempur Raba lan ngobong désa-désané kadadèkaké gempuran, nganti Israèl ngebèki tanah mau kabèh, karebut saka tangané wong-wong sing biyèn ngrebut saka dhèwèké. 3 Hé wong Hèsbon, padha sambata! Kutha Ai wis katumpes! Hé para wong wadon ing Raba, kuthamu tangisana. Padha nganggoa bagor lan padha nangisa. Kowé bakal padha mlayu karo gugup. Brahalamu Molokh bakal kaboyong dadi tawanan bareng karo para imam lan para penggedhé. 4 Hé wong murtad, yagéné kowé padha kumenthus? Kowé wis ora duwé kasektèn menèh. Yagéné kowé ngendelaké marang kekuwatanmu lan sesumbar yèn ora ana wong sing wani nglurugi perang? 231
YEREMIA 49.5- 9 5 Aku bakal nekakaké pagiris sing ngepung kowé. Kowé kabèh bakal padha keplayu. Saben wong bakal keplayu nylametaké uripé, lan bakal ora ana wong sing nglumpukaké tentaramu menèh. 6 Nanging mbésuk Aku bakal mbangun Amon menèh dadi bangsa sing makmur. Mengkono pangandikané Pangéran." 7 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa kanggo Édom mengkéné, "Apa wong Édom wis ora duwé kawicaksanan menèh? Apa penaséhaté wis ora bisa awèh pamrayoga menèh bab apa sing kudu ditindakaké déning Édom? Apa sakèhé kawicaksanané wis musna kabèh? 8 Hé wong ing Dédan, énggal padha mlayua! Padha ndhelika! Sebab Aku bakal numpes anak-turuné Ésau, merga saiki wis tekan mangsané Aku ndhawahaké paukuman marang wong-wong mau. 9 Yèn wong ngundhuh anggur lumrahé ngarèkaké woh sawetara ana ing wit, lan kècu sing ngrampog ing wayah bengi lumrahé mung njupuk barang sawetara sing dibutuhaké. 232
YEREMIA 49.10-14 10 Nanging Aku bakal mblèjèdi anak-turuné Ésau lan ngeblakaké papan-papan pandhelikané, nganti padha ora bisa umpetan menèh. Wong Édom kabèh bakal katumpes. Ora ana siji waé sing kari. 11 Tinggalen anak-anakmu sing lola, karebèn mèlu Aku; Aku sing bakal ngrumati. Para randhamu Aku sing bakal nguripi. 12 Yèn wong sing mesthiné ora katut kaukum meksa kena ing paukuman, apa kokkira kowé bisa ngoncati paukuman kuwi? Ora, kowé kudu ngombé saka tuwunging paukuman uga! 13 Aku wis sumpah yèn kutha Bozra bakal dadi sesawangan sing nggegirisi lan kaya ara-ara samun. Bozra bakal dipoyoki wong akèh lan jenengé dienggo ngipat-ipati wong. Désa- désa ing sakiwa-tengené bakal dadi jugrugan ing selawas-lawasé. Mengkono pangandikané Pangéran." 14 Pangucapku mengkéné, "Édom, aku wis tampa wangsit saka Pangéran. Panjenengané wis ngutus wong ndhawuhi bangsa-bangsa supaya padha 233
YEREMIA 49.15-19 nglumpukaké wadyabalané lan samekta nglurug perang nempuh kowé. 15 Kowé bakal digawé kalah déning Pangéran, nganti kowé bakal ora kajèn. 16 Gemunggungmu wis nasaraké kowé. Apa kokkira wong-wong padha wedi karo kowé? Kowé manggon ana ing gunung parang, nanging senajan kowé manggon ing papan sing dhuwur kaya manuk garudha, éwasemono Pangéran bakal ngasoraké kowé. Mengkono pangandikané Pangéran." 17 Pangandikané Pangéran, "Cilaka wong sing bakal nekani Édom, semono enggoné nggegirisi, nganti saben wong sing liwat ing kono bakal kagèt lan ketaman pagiris. 18 Sing dialami déning Édom kuwi ora béda karo sing dialami déning Sodom lan Gomora nalika katumpes bareng karo kutha-kutha ing sakubengé. Ora ana wong sing bakal gelem manggon ana ing kono menèh. Mengkono pangandikané Pangéran. 19 Kaya déné singa sing jumedhul saka rerungkudan sauruté Kali Yardèn banjur marani pangonan sing suketé ijo royo- royo, kaya mengkono enggon-Ku bakal 234
YEREMIA 49.20-23 teka, mula wong Édom bakal padha keplayu dadakan saka negara kono. Aku bakal milih pemimpin, sing ngerèh bangsa mau. Aku arep dipadhakaké karo sapa? Sapa sing wani nantang Aku? Raja endi sing arep nglawan Aku? 20 Mulané rungokna rancangan-Ku kanggo wong Édom, lan apa sing bakal Daktindakaké marang kutha Téman. Tekan anak-anaké pisan bakal disèrèd metu lan saben wong bakal ketaman pagiris. 21 Yèn Édom ambruk, swarané ngoregaké bumi, lan sambaté bakal keprungu tekan Teluk Akaba. 22 Mungsuhé bakal nempuh kutha Bozra kaya manuk garudha sing nglayang karo ngegaraké swiwiné. Ing dina kuwi para prejurité Édom bakal padha ketaman pagiris kaya wong wadon sing lagi nglarani." 23 Pangandikané Pangéran kanggo Damsyik mengkéné, "Wong-wong sing padha manggon ana ing kutha Hamat lan Arpad bakal padha trataban lan gemeter merga padha krungu kabar bakal tekané paukuman. Wong kabèh padha ketaman pagiris mula ora ana sing tentrem atiné. 235
YEREMIA 49.24-29 236 24 Wong-wong sing padha manggon ing Damsyik atiné ngedhap lan saka wediné banjur padha mlayu. Padha nandhang lara lan perih kaya wong wadon sing lagi nglarani. 25 Kutha sing lumrahé seneng-seneng malih dadi kutha suwung lan sepi. 26 Ing dina kuwi para nonoman bakal padha dipatèni ana ing dalan-dalan, lan sakèhé prejurit bakal padha katumpes. 27 Bètèngé Damsyik bakal Dakobong, semono uga kedhatoné Raja Bènhadad. Mengkono pangandikané Pangéran, Allah Kang Mahakwasa." 28 Mengkéné pangandikané Pangéran kanggo bangsa-bangsa Kédar lan wilayah-wilayah jajahané kutha Hazor, sing biyèn ditelukaké déning Nebukadnésar, raja ing Babil, "Wong Kédar lurugana perang lan tumpesen bangsa sing ana ing sisih Wétan kuwi! 29 Rayahen kémah-kémahé lan pepanthaning wedhusé, gordhèn- gordhèné kémahé lan apa waé sing ana ing kémahé. Unta-untané rebuten kabèh lan wong-wongé kandhanana, 'Kowé dikepung déning panindhes lan pangrodha-peksa!'"
YEREMIA 49.30-35 30 Aku, Pangéran ngandika marang kowé, "Hé wong Hazor, énggal mlayua, lan ndhelika. Nebukadnésar raja ing Babil ngrancang nglurugi perang kowé. 31 Mengkéné rasanané, 'Ayo! Kita nempuh bangsa sing rumangsané wis aman lan sentosa! Kuthané ora nganggo lawang lan slorogan sarta ora dijaga babar-pisan.' 32 Unta-untané rebuten, semono uga raja-kaya liyané! Wong-wong sing padha nganggo potongan rambut cendhak kuwi bakal Dakbuyaraké menyang endi-endi. Aku bakal nekakaké paukuman marang wong mau saka kéblat papat. 33 Hazor selawas-lawasé bakal dadi ara-ara samun sing mung dienggoni déning asu ajag. Ora ana wong sing bakal manggon ana ing kono menèh. Mengkono pangandikané Pangéran." 34 Ora wetara suwé sawisé Zedekia jumeneng raja ing Yéhuda. Pangéran Kang Mahakwasa ngandika marang aku kanggo tanah Élam mengkéné, 35 "Wong sing padha pinter manah ing Élam, sing ndadèkaké negara iki gedhé pangwasané, bakal Dakpatèni kabèh. 237
YEREMIA 49.36-50.2 36 Aku bakal nekakaké angin saka kéblat papat sing mbuyaraké wong-wong Élam menyang endi-endi, nganti ora ana negara sing ora kanggonan wong ngungsi saka Élam. 37 Wong Élam bakal Dakgawé giris ngadhepi mungsuhé sing ngarah nyawané. Sajroning mulading duka-Ku wong Élam bakal Daktumpes. Aku bakal nekakaké tentara supaya nyerang lan wong Élam kabèh disapu resik. 38 Para rajané lan para penggedhéné bakal Daktumpes kabèh, sarta ngedegaké dhampar-Ku ana ing kana. 39 Nanging mbésuk bangsa Élam bakal Dakdadèkaké makmur menèh. Mengkono pangandikané Pangéran." 50 1 Pangéran paring wangsit marang aku kanggo kutha Babil lan wong sing padha manggon ing kono, mengkéné dhawuhé, 2 "Kabarna kanggo para bangsa! Ya undhangna! Awèha tandha banjur kandhakna kabaré! Aja koksidhem! 'Babil wis karebut! Marduk, déwané wis diremuk! Para brahalané Babil wis kwirangan, rupané sing njijiki, wis diejur! 238
YEREMIA 50.3- 7 3 Bangsa saka Lor teka lan nempuh Babil, bakal didadèkaké ara-ara samun. Manungsa lan kéwan bakal padha keplayu saka kono. Ora ana wong sing bakal manggon ana ing kono menèh.'" 4 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Yèn wis tekan titi-mangsané wong Israèl lan wong Yéhuda bakal karo nangis nggolèki Aku, Allahé. 5 Bakal padha takon dalané bali menyang Sion, banjur padha budhal mrana. Wong-wong mau bakal padha gawé prejanjian karo Aku, bakal padha ditetepi ing selawasé. 6 Umat-Ku mau kaya wedhus sing ketriwal ing gunung-gunung, ditégakaké déning para pangoné. Padha ngumbara kelunta-lunta saka gunung siji menyang gunung sijiné, nganti padha lali omahé dhéwé. 7 Padha diserang déning sapa waé sing mrangguli. Para mungsuhé padha muni, 'Wong-wong kuwi wis padha gawé dosa marang Allahé, mulané kita kapakaké waé kena, kita ora salah. Para leluhuré padha kumandel marang Allah, lan kuduné dhèwèké iya kumandel marang Allah.' 239
YEREMIA 50.8-13 8 Hé wong Israèl, padha mlayua metu saka Babil! Negara kuwi tinggalen! Mlayua dhisik dhéwé. 9 Aku bakal ngojok-ojoki bangsa Lor sawetara sing gedhé pangwasané, supaya nglurug nyerang Babil. Bangsa- bangsa mau bakal nata tentarané, banjur nyerang lan ngrebut kutha Babil. 10 Babil bakal dadi rayahan, lan sing ngrayah bakal njupuk apa waé sing disenengi. Mengkono pangandikané Pangéran." 11 Pangandikané Pangéran, "Hé wong Babil, kowé wis njarah-rayah umat-Ku. Kowé wis padha seneng-seneng lan bungah-bungah kaya sapi sing kanggo nggiling gandum utawa jaran lanang sing mbengingèh. 12 Nanging kuthamu bakal ditelukaké lan kowé bakal kwirangan. Babil bakal dadi bangsa sing cilik dhéwé, sing garing lan dadi ara-ara samun sing ora ana banyuné. 13 Merga saka paukuman-Ku bakal ora ana wong sing manggon ing Babil. Bakal tetep dadi gempuran lan kabèh wong sing liwat kono bakal padha kagèt lan gumun. 240
YEREMIA 50.14-18 14 Hé wong sing nggawa panah lan gendhéwa, padha tatanen barisanmu. Babil serangen lan kepungen. Panahmu lepasna menyang Babil kabèh, sebab kutha kuwi wis gawé dosa marang Aku, sing jumeneng Pangéran. 15 Gempuren kuthané saka kéblat papat karo surak-surak. Babil bakal tumuli teluk pasrah bongkokan. Bètèngé wis digempuri lan dibedhah. Aku bakal males marang wong Babil. Semono uga kowé padha malesa, kaya patrapmu marang wong liya. 16 Aja ana wiji sing disebar ana ing tanah kono lan aja ana wong nglumpukaké panèné. Wong manca sing manggon ing kono bakal padha wedi marang tentara sing nyerbu, mulané banjur padha bali menyang negarané dhéwé." 17 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Umat Israèl kuwi kaya wedhus sing dioyak-oyak lan dibuyaraké déning singa akèh. Sing kawitan, dimangsa déning raja Asyur, banjur déning Nebukadnésar, raja ing Babil sing ngrokoti balungé. 18 Mulané Pangéran Kang Mahakwasa Allahé Israèl bakal ndhawahaké 241
YEREMIA 50.19-23 paukuman marang Raja Nebukadnésar lan negarané, kaya enggoné ngukum raja Asyur. 19 Aku bakal ngulihaké umat Israèl menyang tanahé dhéwé. Wedhus mau bakal nyenggut apa sing tuwuh ana ing Gunung Karmèl lan ing wilayah Basan. Mengkono uga bakal padha mangan apa sing disenengi, saka pametuné tanah ing jajahané Éfraim lan Giléad. 20 Ing mangsa mau bakal ora ana dosa menèh ing Israèl lan ora ana piala ana ing Yéhuda. Merga Aku bakal ngapura wong-wong sing uripé wis Dakslametaké. Mengkono pangandikané Pangéran." 21 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Wong Marataim lan wong Pekod bakal ketekan perang. Bakal padha dipatèni lan katumpes. Apa sadhawuh-Ku iki tindakna. Aku Pangéran sing ngandika. 22 Swaraning perang keprungu sanegara, lan bakal ana bebaya gedhé. 23 Sajagad rata wis digandhèn déning Babil nganti ajur mumur, saiki gandhèné sing remuk! Bangsa-bangsa kabèh bareng krungu lelakon sing dialami negara mau padha kagèt. 242
YEREMIA 50.24-29 243 24 Hé Babil, sing koklawan kuwi Aku, lan kowé klebu ing kala-jiret sing Dakpasang kanggo kowé, nanging kowé ora ngerti. 25 Aku wis mbukak gudhang sing Dakenggo nyimpen gegaman-Ku. Sajroning mulading duka-Ku gegaman mau Dakwetokaké, merga Aku Pangéran Allah Kang Mahakwasa bakal nindakaké pegawéan-Ku ana ing Babil. 26 Babil bakal diserang saka kéblat papat. Panggonané nyimpen pangan bakal dibubrah! Barang rayahan bakal ditumpuk kaya gandum! Satanah kabèh bakal digempur! Ora ana sing kliwatan! 27 Prejurité kabèh bakal dipatèni! Disembelèh! Wong Babil kabèh nemahi cilaka! Wis tekan mangsané padha tampa paukuman!" 28 (Para wong ngungsi sing oncat saka Babil padha teka ing Yérusalèm, banjur padha crita carané Pangéran, Allah kita, enggoné nindakaké pamales marang penggawéné wong Babil ana ing Pedalemané Allah.) 29 "Para wong manah padha konen nyerang kutha Babil. Golèka wong sing ahli manah. Kuthané kepungen lan aja nganti ana wong sing oncat. Walesen
YEREMIA 50.30-34 apa sapenggawéné kabèh, kaya carané olèhé matrapi liyan, merga wong-wongé angkuh, nglawan Aku, Kang Mahasuci, Allahé Israèl. 30 Mulané para nonomané bakal tiwas ana ing dalan-dalané kutha, lan ing dina kuwi para prejurité bakal padha katumpes kabèh. Mengkono pangandikané Pangéran. 31 Hé Babil, sarèhné kowé angkuh, mulané kowé Daklawan, ya Aku, Pangéran sing jumeneng Allah Kang Mahakwasa! Wis tekan titi-mangsané kowé Dakukum. 32 Bangsamu sing gemunggung bakal kesandhung lan tiba, mangka ora ana sing bisa nangèkaké. Kutha-kuthamu bakal Dakobong, lan saisiné kabèh bakal dadi gempuran." 33 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Wong Israèl lan wong Yéhuda padha ditindhes, dijaga keras déning wong sing nelukaké, lan ora olèh lunga. 34 Nanging sing ngluwari wong mau gedhé kasektèné, asmané Pangéran Kang Mahakwasa. Panjenengané piyambak sing bakal majeng mbéla 244
YEREMIA 50.35-40 prekarané umaté, lan bakal nekakaké katentreman ana ing bumi, nanging nekakaké kasusahan kanggo wong ing Babil." 35 Pangandikané Pangéran, "Pepati nekanana Babil! Pepati nekanana rakyaté, para penggedhéné, lan para wong wasis. 36 Pepati nekanana para juru ngramal, nganti konangan bodhoné! Pepati nekanana para prejurité, saiba enggoné padha giris. 37 Tumpesa jaran lan kréta-perangé! Tumpesa para prejurité séwan, saiba apesé wong-wong mau! Sirnaa raja-branané; kajaraha, karampoga. 38 Asata sakèhé tuk ing tanahé, garinga kali-kaliné. Babil kebak brahala sing njijiki, sing nyebabaké rakyaté bodho kabèh. 39 Dadi Babil mau bakal dadi pesabané jin lan roh reged, sarta panggonané manuk-manuk najis. Selawasé bakal ora dienggoni wong menèh, lan déning turun-turuné. 40 Apa sing dialami déning Sodom lan Gomora kuwi bakal dialami déning Babil, yakuwi samasa Babil lan kutha-kutha 245
YEREMIA 50.41-45 kiwa-tengené Daktumpes. Ora ana wong siji waé sing bakal manggon menèh ana ing kana. Mengkono pangandikané Pangéran. 41 Bakal ana bangsa teka saka Lor, bangsa gedhé saka tanah adoh. Kairid déning para raja sing nglurug perang. 42 Padha nggawa panah lan pedhang; bangsa mau ambek siya lan ora duwé welas. Samasa bala-jaranané teka, swarané kaya gemuruhé segara. Kabèh padha siaga perang nglawan Babil. 43 Raja ing Babil krungu wartané, nganti tangané lemes tanpa daya; awaké krasa lara kabèh, kaya wong wadon sing nglarani. 44 Kaya singa sing jumedhul saka alas sauruté Kali Yardèn marani pangonan sing suketé ijo, kaya mengkono Aku bakal rawuh nekani wong Babil, nganti padha mlayu dadakan metu saka kuthané. Aku nuli bakal milih pemimpin sing ngerèh negara mau. Sapa sing madhani Aku? Sapa sing wani nantang Aku? Endi ana raja sing bisa nglawan Aku? 45 Mulané padha rungokna rancangan sing wis Daktetepaké tumraping Babil 246
YEREMIA 50.46-51.5 lan apa sing bakal Daktindakaké kanggo wong-wongé. Tekan anak-anaké bakal disèrèd metu, nganti saben wong bakal padha gemeter. 46 Yèn Babil rubuh swarané bakal ngoregaké bumi, lan swarané wong sing padha sesambat, bakal keprungu déning bangsa-bangsa liyané." 51 1 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Aku bakal nekakaké prahara sing ngrusak Babil lan rakyaté. 2 Aku bakal nekakaké bangsa manca sing bakal numpes Babil kaya prahara sing nyapu damèn nganti resik. Yèn dinané kasangsaran wis tekan, Babil bakal diserang saka kéblat papat, nganti negara mau dadi gempuran. 3 Para prejurit aja nganti kober menthang gendhéwané utawa nganggo klambiné keré. Para nonomané aja diéman! Tumpesen tentarané! 4 Karebèn padha ketaton lan mati ing dalan-dalané kutha-kutha kono. 5 Aku, Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl ora bakal ninggal Israèl lan Yéhuda, senajan padha gawé dosa marang Aku. 247
YEREMIA 51.6-10 6 Padha mlayua metu saka Babil. Mlayua golèk slamet! Aja nganti katut katumpes merga saka dosané Babil. Aku nindakaké pemales lan ngukum Babil timbang karo dosané. 7 Babil kuwi kaya tuwung emas ana ing tangan-Ku, sing ngendemi wong salumahé bumi. Para bangsa padha ngombé saka tuwung mau, mula padha mendem. 8 Babil rubuh dadakan lan remuk! Babil tangisana. Tambanana tatuné, mbokmenawa bisa mari. 9 Wong manca sing manggon ing kana padha kandha mengkéné, 'Aku padha nyoba nulungi Babil, nanging wis kasèp. Mulané ayo padha ditinggal mulih waé menyang negara kita dhéwé-dhéwé. Pangéran ndhawuhaké paukumané marang Babil; negara sing gedhé pangwasané kuwi diremuk nganti ajur mumur.'" 10 Pangandikané Pangéran, "Umat-Ku sesambat, 'Pangéran wis ngatingalaké yèn kita ana ing fihak sing bener. Mulané ayo padha menyang Yérusalèm lan ngandhani wong-wong ing kana 248
YEREMIA 51.11-15 bab pakaryan sing katindakaké déning Pangéran ana ing kéné.'" 11 Pangéran wis ngosikaké atiné raja-raja Média, merga Panjenengané kagungan kersa numpes Babil. Kaya mengkono enggoné bakal males karusakané Pedalemané Allah. Para perwira sing ditugasaké nyerang ngabani, "Panahmu padha asahen! Tamèngmu cawisna!" 12 Banjur padha awèh tandha nyerang bètèngé kutha Babil, lan nyentosakaké penjagan, wong jaga padha diprenahaké lan masang wong sing dikon ndhelik nyegat mungsuh. Pangéran bakal nindakaké apa sing dingandikakaké kanggo Babil. 13 Negara iki kaliné akèh lan bandhané pirang-pirang, nanging wektuné wis entèk, merga wis tekan watesé umuré. 14 Pangéran Kang Mahakwasa wis sumpah demi gesangé piyambak, yèn bakal nekakaké wong akèh nyerang Babil, kaya walang gegolongan sing padha surak-surak merga senengé. 15 Pangéran nitahaké bumi srana pangwasané; kanthi kawicaksanan 249
YEREMIA 51.16-21 enggoné nalesi jagad lan menthèng sakèhé langit. 16 Atas saka dhawuhé, banyu-banyu sing ana ing awang-awang padha gemuruh. Panjenengané nekakaké méga saka pojoking bumi, sarta kilat mbarengi udan. Angin kawetokaké saka panggonané kasimpen. 17 Wong sing ndeleng kabèh mau rumangsa bodho lan tanpa teges. Wong sing gawé reca padha kwirangan, merga reca gawéané kuwi ngapusi lan mati. 18 Reca-reca mau ora ana ajiné, lan mung barang sepélé. Kuwi kabèh bakal disirnakaké samasa Pangéran ndhawuhaké paukumané. 19 Allahé Yakub ora kaya reca mau; Panjenengané sing nitahaké samubarang, lan wis milih Israèl dadi umat kagungané piyambak. Asmané kasebut Pangéran Allah Kang Mahakwasa. 20 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Hé Babil, kowé kuwi palu-Ku, gaman perang-Ku. Kowé Dakagem ngremuk bangsa-bangsa lan kraton-kraton. 21 Dakagem numpes jaran lan sing nunggangi, kréta-perang lan kusiré. 250
YEREMIA 51.22-27 22 Dakagem matèni wong lanang wadon, wong tuwa enom, bocah lanang lan bocah wadon. 23 Dakagem nyembelèh pangon lan wedhus ngon-ngonané, wong mluku lan sapiné, Dakagem ngremuk para raja lan pegawéné." 24 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Kowé bakal nyipati pemales-Ku marang wong Babil merga sakèhé piala sing ditindakaké marang Yérusalèm. 25 Hé Babil, kowé kuwi kaya gunung sing ngrusak salumahé bumi, nanging ngertia yèn Aku, Pangéran dadi mungsuhmu. Kowé bakal Dakcekel lan Dakbanting ing lemah. Dakdadèkaké gunung geni sing wis sirep. 26 Ora ana watu saka jugruganmu sing bakal Dakgawé mbangun omah menèh. Selawasé kowé bakal dadi ara-ara samun. Mengkono pangandikané Pangéran. 27 Tandha kanggo nyerang Babil wis diunèkaké; yakuwi swaraning slomprèt sing bisa keprungu déning para bangsa! Bangsa-bangsa padha siyaga merangi Babil! Kraton-kraton Ararat, Mini lan Askenas kandhanana supaya nyerang. 251
YEREMIA 51.28-33 Ngangkata sénapati sing bakal mimpin serangan. Kumpulna jaran sing akèhé kaya walang. 28 Para bangsa cawisna nglurug perang nglawan Babil. Tekakna raja-raja Média, para penggedhé lan para pegawéné, sarta tentarané negara-negara sing dadi jajahané. 29 Bumi gemeter lan horeg merga Pangéran nindakaké rancangané nggawé Babil dadi ara-ara samun, sing ora ana sing ngenggoni. 30 Para prejurité Babil mandheg enggoné perang, manggrok ana ing bètèng-bètèngé. Wis ilang kekendelané lan dadi kaya wong wadon. Gapuraning kutha diobrak-abrik, omah-omahé diobongi. 31 Kongkonan sing rikat playuné padha gentèn-gentèn ngaturi pirsa marang raja ing Babil yèn kuthané wis nggempur pirang-pirang panggonan. 32 Mungsuh wis ngrebut penyabrangané lan ngobong bètèngé. Para prejurit Babil padha gugup. 33 Ora suwé menèh bakal ambruk ing lemah, banjur diidak-idak kaya gandum ana ing papan nutu. 252
YEREMIA 51.34-37 Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa, Allahé Israèl." 34 Raja ing Babil wis nyembelèh Yérusalèm nuli dipangan. Kaya wong ngesok kendhi nganti kothong, ya kaya mengkono enggoné ngentèkaké wong Yérusalèm. Yérusalèm diuntal, kaya kéwan galak sing nguntal mangsané. Banjur njupuk apa sing dibutuhaké, sisané dibuwang. 35 Wis sapantesé wong ing Sion muni, "Muga-muga Babil diwales saboboté panindhes sing ditandukaké marang kita!" Mulané wong Yérusalèm padha muni, "Muga-muga Babil diwales manut gedhéning kasangsaran sing kita alami!" 36 Mulané Pangéran banjur ngandika marang wong-wong ing Yérusalèm mengkéné, "Aku bakal mbélani prekaramu, lan bakal males sapenggawéné mungsuhmu marang kowé. Etuk-etuk ing Babil bakal Dakpampet lan kali-kaliné bakal Dakasataké. 37 Negara kuwi bakal dadi tumpukané jugrugan lan dadi panggonané kéwan galak. Bakal dadi sesawangan sing nggegirisi. Ora ana wong sing gelem 253
YEREMIA 51.38-43 manggon ana ing kono, lan kabèh wong sing weruh bakal padha wedi banget. 38 Wong Babil bakal padha gero-gero kaya singa lan nggereng kaya anak singa. 39 Samasa padha keluwèn bakal Dakcawisi panganan sing énak-énak nganti padha mendem lan surak-surak. Sawisé mengkono bakal padha ambruk nggloso lan ora tangi menèh. 40 Wong-wong mau banjur bakal Dakulungaké supaya disembelèh kaya wedhus gèmbèl, wedhus jawa lan wedhus bérok. Mengkono pangandikané Pangéran." 41 Pangandikané Pangéran kanggo Babil mengkéné, "Kutha sing dadi pengalemané wong salumahé bumi bakal karebut! Babil bakal dadi sesawangan sing nggegirisi kanggoné para bangsa! 42 Babil bakal keleban segara srana ombak lan aluné. 43 Kutha-kuthané bakal dadi sesawangan sing nggegirisi kaya segara wedhi sing kasatan ing banyu, sing ora dienggoni utawa diambah déning wong. 254
YEREMIA 51.44-50 255 44 Bèl, brahalané Babil bakal Dakukum, lan barang-barang colongané bakal Dakwetokaké; bangsa-bangsa bakal ora nyembah brahalané menèh. Bètèngé Babil wis ambruk. 45 Hé wong Israèl, padha mlayua metu saka kono! Padha mlayua nylametaké nyawamu nyingkiri paukuman-Ku. 46 Aja wedi lan aja geter karo udreg- udregan sing kokrungu. Pendhak taun mesthi ana gègèr. Gègèran sing merga tekané panindhes utawa raja-raja sing tukar-padu, sing siji nglawan sijiné. 47 Mulané wis tekan mangsané Aku ngukum para brahalané Babil. Sanegara kabèh bakal padha kwirangan, lan wongé bakal padha dipatèni kabèh. 48 Sarupané kumelip ing langit lan ing bumi bakal padha surak-surak, samasa Babil dirubuhaké lan digempur déning bangsa-bangsa sing teka saka Lor. 49 Babil wis njalari patiné wong sajagad, lan saiki Babil dhéwé bakal ambruk merga wis njalari patiné wong Israèl akèh. Mengkono pangandikané Pangéran." 50 Pangandikané Pangéran marang umaté sing ana ing Babil mengkéné,
YEREMIA 51.51-55 "Kowé wis padha oncat saka pati! Saiki budhala. Aja kokendhé-endhé enggonmu budhal. Senajan kowé adoh saka negaramu, élinga marang Aku, Pangéran Allahmu, lan élinga marang kutha Yérusalèm. 51 Kowé padha kandha, 'Kula sampun kwirangan lan dados poyokan. Kawula sampun tanpa daya babar-pisan, margi Pedalemanipun Allah sampun karebat déning bangsa-bangsa sanès.' 52 Aku wis ngandika yèn wis tekan wektuné Aku ndhawahaké paukuman marang para brahalané Babil, nganti swarané wong sing padha gereng-gereng merga ketaton keprungu ing saindenging negara. 53 Senajana Babil bisa mumbul ing langit lan ana ing kana mbangun bètèng sing sentosa, Aku bakal ngutus wong nggempur bètèng mau. Mengkono pangandikané Pangéran." 54 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Rungokna swaraning tangisé wong ing Babil, sing padha nangisi rusaking negarané. 55 Aku bakal nggempur Babil lan Dakbungkem selawas-lawasé. Para 256
YEREMIA 51.56-59 tentara padha ngebyuk mlebu kutha kaya jumeguré ombak, lan padha nempuh kutha mau karo surak-surak. 56 Pancèn tekané supaya nggempur Babil, lan nawan prejurité, sarta mutungi gendhéwané. Aku iki Allah sing ngukum piala, lan males Babil imbang karo pialané. 57 Para penggedhéné bakal Dakgawé mendem, mengkono uga para wongé wasis, para pemimpin lan para prejurité. Wong-wong mau bakal padha turu lan ora tangi menèh. Mengkono pangandikané Pangéran, kang jumeneng Raja, Kang Mahakwasa. 58 Bètèngé Babil sing sentosa bakal digempur lan dirata karo lemah, lan gapura-gapurané sing dhuwur bakal diobong nganti entèk. Sakèhé kangèlané para bangsa bakal muspra tanpa gawé, asilé pegawéané bakal kaobong. Mengkono pangandikané Pangéran." 59 Abdiné Raja Zedekia kuwi jenengé Seraya bin Neria, bin Mahséya. Nalika Zedekia enggoné jumeneng raja ing Yéhuda nyandhak taun kapaté, Seraya ndhèrèkaké tindaké Zedekia menyang Babil, karo dakweling. 257
YEREMIA 51.60-52.1 60 Sakèhé kasangsaran sing bakal nekani Babil daktulis ing buku, mengkono uga prekara-prekara liyané sing magepokan karo Babil. 61 Welingku marang Seraya mengkéné, "Yèn kowé wis tekan Babil, buku iki wacanen sing seru kanggo wong-wong ing kana; apa waé sing kasebut ing kono wacanen. 62 Banjur kowé ndedongaa, 'Dhuh Allah, Paduka sampun ngandika bilih badhé nggempur panggènan menika, ngantos mboten wonten makluk gesang ingkang kantun ing ngriki, dadosa tiyang utawi kéwan. Lan bilih panggènan menika badhé dados ara-ara samun ing selami-laminipun.' 63 Seraya, yèn enggonmu maca wis rampung kitab iki banjur bandhulana watu, lan buwangen ing Bengawan Éfrat, 64 karo munia, 'Mengkéné iki bakal kedadéané Babil. Bakal ambles lan ora njumbul menèh, merga saka paukuman sing bakal diparingaké déning Pangéran.'" Tekan seméné pamedhar wangsité Nabi Yérémia. 52 1 Nalika Zedekia jumeneng raja ing Yéhuda, yuswané selikur 258
YEREMIA 52.2- 7 taun. Enggoné ngedhaton ing Yérusalèm lawasé sewelas taun. Asmané ibuné Hamutal, putrané putri Yérémia, sing manggon ing kutha Libna. 2 Raja Zedekia nglampahi dosa marang Pangéran, ora béda karo dosané Yoyakim. 3 Pangéran duka banget marang wong Yérusalèm lan wong Yéhuda nganti wong-wong mau katundhung kabèh saka ngarsané. Zedekia nglawan marang Nebukadnésar, raja ing Babil, 4 mula Nebukadnésar banjur nglurugi perang nggawa tentarané kabèh sarta nyerbu Yérusalèm ing dina kaping sepuluh, sasi kaping sepuluh, taun kaping sangané pepréntahané Zedekia. Banjur padha pasang kémah ana ing sanjabané kutha, ngepung bètèngé, 5 nganti taun kaping sewelasé pepréntahané Zedekia. 6 Ing dina kaping sanga, sasi kaping pat taun kuwi, yakuwi bareng pacekliké kutha kono wis banget, nganti wis ora ana sing dipangan déning rakyat, 7 bètèngé kutha ambruk. Senajan dikepung déning tentara Babil, nanging bengi kuwi Zedekia lan tentarané lolos, 259
YEREMIA 52.8-12 oncat metu saka kutha kono. Lakuné metu petamanan kedhaton, menyang gapura ing sela-selané bètèng loro, banjur mlayu ngener Lebak Yardèn. 8 Nanging Raja Zedekia banjur dioyak déning wadyabala Babil lan ketututan ora adoh saka Lebak Yérikho. Raja Zedekia ditinggal mlayu déning para prejurité, banjur dicekel tentara Babil. 9 Panjenengané diirid menyang ngarsané Raja Nebukadnésar, sing nalika semono ana ing Riblah, ing daérah Hamat. Ana ing kono Zedekia didhawahi paukuman. 10 Para putrané Zedekia kakung padha disédani ana ing ngarsané, semono uga para penggedhéné kraton Yéhuda. 11 Sawisé mengkono paningalé Zedekia dicukil lan astané diblenggu nganggo ranté sarta kairid menyang Babil. Ana ing pembuwangan kono Zedekia dilebokaké ing pakunjaran nganti sasédané. 12 Ing dina kasepuluh, sasi kalima, taun kaping sangané pepréntahané Nebukadnésar, raja ing Babil, Nebuzaradan, penaséhaté Sang Prabu lan sénapatiné wadyabala Babil mlebu ing Yérusalèm. 260
YEREMIA 52.13-18 13 Nebuzaradan banjur ngobong Pedalemané Allah, kedhaton sarta omah-omah, dalemé para penggedhé ing Yérusalèm. 14 Para prejurité padha nggempur bètèngé kutha. 15 Sakèhé wong sing isih kari ing Yérusalèm, semono uga para tukang sing pengalaman lan wong Israèl sing padha nggabung mèlu wong Babil padha diboyong déning Nebuzaradan menyang Babil. 16 Nanging ana wong sawetara sing mlarat banget ditinggal ing Yéhuda, yakuwi wong-wong sing padha ora duwé lemah. Wong-wong mau padha dikon nggarap pategalan lan kebon anggur. 17 Wong Babil padha nggempur cagak prunggu lan kréta sing ana ing Pedalemané Allah, semono uga kulah gedhé wadhah banyu, lan prunggu- prunggu mau diangkut menyang Babil. 18 Uga sekop lan wadhah awu sing kanggo ngresiki mesbèh, piranti-piranti ubarampéné lampu, pengaron-pengaron sing kanggo madhahi getihé kéwan sing dienggo kurban, sarta bokor-bokor sing 261
YEREMIA 52.19-21 kanggo ngobong dupa, lan piranti-piranti liyané saka prunggu sing dienggo ing Pedalemané Allah. 19 Piranti-piranti saka emas lan slaka dijupuki kabèh, kayata mangkok- mangkok, panci-panci sing kanggo wadhah mawa, pengaron-pengaron wadhah getihé kéwan sing kanggo kurban, wadhah awu, cagak lampu, bokor wadhah dupa, lan bokor-bokor sing kanggo wadhah anggur kanggo saos kurban dhaharan. 20 Barang-barang saka prunggu yasané Sang Prabu Suléman sing kanggo ana ing Pedalemané Allah, kayata cagak-cagak, kréta-kréta lan kulah gedhé wadhah banyu sing disangga déning sapi lanang rolas saka aboté nganti ora kena ditimbang. 21 Cagak-cagak prunggu kuwi kabèh padha ukurané. Saben cagak dhuwuré wolung mèter lan ubengé 5,3 mèter. Kandelé prunggu 75 milimèter, ing njeroné growong. Ing sandhuwuré cagak mau ana endhasé saka prunggu, sing dhuwuré 2,2 mèter. Endhas mau saubengé direngga nganggo ukiran 262
YEREMIA 52.22-27 nam-naman rupa woh dlima, sing iya kagawé saka prunggu. 22 (52:21) 23 Ing saben cagak ana nam-namané woh dlima satus iji, ing antarané 96 katon saka ngisor. 24 Kejaba saka kuwi Nebuzaradan, sénapatiné tentara Babil, iya mboyong Seraya Imam Agung, Zéfanya, imam pembantuné Seraya lan pegawé tinggi ing Pedalemané Allah cacahé telu. 25 Uga katut ditawan perwira komandhané tentara kutha kono, para penaséhaté Sang Prabu, cacahé pitu, sing isih ana ing kutha. Para perwira sing mbiyantu komandhan nyatheti lakuné operasi militèr, sarta pemimpin-pemimpin penting cacahé 60. 26 Wong-wong mau disowanaké déning Nebuzaradan ing ngarsané Sang Prabu Nebukadnésar, sing nalika semono lenggah ing kutha Riblah, ing daérah Hamat. 27 Ana ing kutha kono wong-wong mau padha disiksa nganti mati déning Nebukadnésar. Kaya mengkono wong Yéhuda enggoné katawan sarta kaboyong menyang pembuwangan. 263
YEREMIA 52.28-33 28 Daftaré wong-wong sing ditawan lan diboyong déning Nebukadnésar kuwi mengkéné: Ing taun kapitu pepréntahané Nebukadnésar. Sang Prabu nawan lan mboyong wong 3.023; ing taun kaping wolulasé 832 saka Yérusalèm; ing taun kaping telulikur pepréntahané wong 745. Dadi cacahé wong sing diboyong kabèh ana wong 4.600. 29 (52:28) 30 (52:28) 31 Nalika Éwil-Merodakh dadi raja ing Babil, panjenengané ngetingalaké piwelasé marang Yoyakhin, raja ing Yéhuda, banjur ngluwari panjenengané saka pakunjaran. Kelakoné kuwi nalika Yoyakhin enggoné kakunjara wis olèh 37 taun, sasi rolas, tanggal selawé. 32 Sang Prabu Éwil-Merodakh tangkepé becik marang Raja Yoyakhin, mula diparingi kalenggahan sing luwih dhuwur ketimbang karo para raja liyané sing bebarengan karo Yoyakhin kaboyong menyang ing Babil. 33 Yoyakhin diparengaké ora ngagem ageman pakunjaran lan pareng 264
YEREMIA 52.34 dhahar bebarengan karo Sang Prabu Éwil-Merodakh nganti sasédané. 34 Sajroné sugengé Yoyakhin saben dina nampi sakebutuhané saka Sang Prabu Éwil-Merodakh. 265
Ratapan 1 1 Adhuh sepi temen Yérusalèm saiki, kutha sing biyèn ramé kebak wong! Biyèn kutha sing kajèn-kéringan ing jagad, saiki dadi kaya randha. Biyèn kutha kang unggul, lan kinurmatan. Saiki para penggedhéné padha dadi batur-tukon. 2 Sewengi muput enggoné nangis kelara-lara, luhé dlèwèran ana ing pipiné. Kanca-kancané kabèh wis ora ana sing gelem nglipur dhèwèké. Mitrané wis padha nyidrani kabèh lan saiki wis padha malih dadi satruné. 3 Wong-wong Yéhuda wis padha dadi batur-tukon sing memelas, kabedhol saka tanahé. Padha manggon ana ing tanah manca, tanah sing dudu tanahé. Dikepung déning para satruné, ora bisa oncat saka kono. 4 Saiki ora ana sing sowan ing Pedalemané Allah, ngabekti ing dina riaya. Para prawané padha sangsara, lan para imamé padha nggresah. Gapurané
RATAPAN 1.5-9 kutha dadi suwung, lan saiki kutha Sion kaya wong kesrakat. 5 Dikwasani déning mungsuhé, digegem kenceng ing tangané. Pangéran piyambak sing ngganjar kasangsaran merga saka sakèhé pialané. Anak-anaké padha direbut lan digawa lunga. 6 Yérusalèm wis koncatan kamulyané. Para pemimpiné wis tanpa daya, kaya menjangan sing keluwèn, kentèkan tenaga samasa mlayu, nyingkiri sing mbebedhag. 7 Bareng wis dadi gempuran sing sepi, suwung, Yérusalèm kèlingan mompyoré dhèk jaman-jaman kepungkur. Nalika ditelukaké mungsuh, ora ana sing nulungi. Para satruné padha nyawang karo nggeguyu. 8 Yérusalèm wis ora kajèn; wis diblèjèdi lan dirèmèhaké. Saiki ngresula, rainé ditutupi saka isiné. Yérusalèm wis dadi najis, merga saka dosané srana tumindak nistha. 9 Najisé katon cetha wéla-wéla, nanging ora mikir bakal wekasané. Tibané kanteb, mangka ora ana sing nglipur. Mungsuhé padha menang, mangka 2
RATAPAN 1.10-14 Yérusalèm sambat-sambat marang Pangéran nyuwun piwelas. 10 Para mungsuhé wis ngrampog sakèhé raja-branané. Wong-wong weruh dhéwé mungsuhé padha mlebu Pedalemané Allah, panggonan sing miturut dhawuhé Pangéran ora kena dileboni déning wong kapir. 11 Wong-wongé padha sambat samasa golèk apa sing arep dipangan. Raja- kayané padha diijolaké pangan supaya isih bisa urip. Kutha mau sesambat, "Mugi kersa mirsani kawula, dhuh Allah; kersaa mirsani kawula, déné semanten kanisthan kawula." 12 Saben wong sing liwat disambati, "Sawangen aku! Rak ora ana wong sing sangsarané kaya aku. Pangéran wis nekakaké kasangsaran marang aku, merga saka dukané! 13 Panjenengané ngutus geni saka langit, geni sing murub ana ing njeroku. Aku dipasangi kala-jiret, banjur dibanting ing lemah. Aku banjur ditégakaké, ditilar ngalami sengsara sing ora ana entèké. 14 Sakèhé dosaku dicathet lan dibongkok dadi siji. Banjur digandhulaké ana ing guluku, aku nganti mèyèk-mèyèk 3
RATAPAN 1.15-19 kabotan. Pangéran ngulungaké aku marang para mungsuhku, sing aku ora bisa nandhingi. 15 Para prejurit sing dakendel-endelaké mung dirèmèhaké déning Pangéran. Panjenengané nekakaké mungsuh numpes para nonomanku. Wong-wongku padha diidak-idak kaya wong mipit anggur ing pemipitan. 16 Kuwi sing njalari aku nangis kelara-lara, mangka ora ana sing nglipur aku utawa nggedhèkaké atiku. Aku wis ditelukaké déning mungsuh; wong-wongku wis ora duwé apa-apa. 17 Tanganku wis dakulungaké, nanging ora ana wong sing nyandhak. Pangéran wis nekakaké para mungsuhku saka kéblat papat. Penggawéné marang aku presasat aku iki barang najis. 18 Nanging Pangéran kuwi adil; kabèh mau merga aku nglawan Panjenengané. Padha rungokna, hé sakèhé wong ing ngendi waé, sawangen, seméné gedhéné kasangsaranku. Para nonomanku lanang lan wadon wis padha ditawan lan digawa lunga. 19 Aku celuk-celuk para mitraku, nanging ora ana sing sudi nulungi aku. 4
RATAPAN 1.20-2.1 Para imam lan para pemimpin padha mati ing dalan-dalan ing kutha kéné, merga golèk pangan kanggo urip. 20 Dhuh Pangéran, mugi mirsani enggèn kawula kraos badhé pejah; nyawa kawula ajrih sanget. Manah kawula remuk déning sisah margi ngraosaken dosa-dosa kawula. Ing samargi-margi wonten pepejah; malah ugi ing salebeting griya. 21 Dhuh Pangéran, mugi miyarsakaken pesambat kawula. Para mengsah kawula sami bingah-bingah, déné kawula sampun Paduka tumpes. Mugi kersa ndhatengaken dinten ingkang sampun Paduka janjèkaken; para mengsah kawula kadamela sangsara kados kawula. 22 Piawonipun mugi Paduka dhawahi paukuman; mugi Paduka ukum kados enggèn Paduka ngukum dosa kawula. Kawula sesambat ing salebeting kasangsaran, lan manah kawula sakit sanget!" 2 1 Pangéran sajroning mulading dukané, wis ngemuli Sion nganggo pepeteng. Kaéndahané sing presasat 5
RATAPAN 2.2-6 Pirdus wis diwalik dadi gempuran. Merga duka, Pasucèné ditégakaké. 2 Tanpa welas Pangéran ngrisak saben désa ing Yéhuda. Bètèng-bètèng sing dadi pangayomané tanah kono digempuri. Kraton lan para penggedhéné digawé wirang. 3 Saka dukané Panjenengané numpes kekuwatané Israèl. Nalika mungsuh teka, Panjenengané ora kersa paring pitulungan. Kaya pengamuké geni, ya kaya mengkono dukané Pangéran mbesmi lan nyirnakaké samubarang. 4 Panahé diarahaké marang kita kaya marang mungsuhé. Kabèh sing kita tresnani lan gawé bungahé ati dipatèni. Ing Yérusalèm kéné kita padha ngrasakaké aboting paukumané. 5 Pangéran wis nggecak Israèl kaya marang mungsuhé. Bètèng-bètèng lan kedhaton didadèkaké gempuran. Panjenengané nekakaké kasusahan sing ora entèk-entèk marang Yérusalèm. 6 Pedalemané Allah, panggonan kita manembah marang Panjenengané dilebur dadi awu. Dina suci lan dina Sabbat dibatalaké. Raja lan imam padha ngrasakaké bentèring penggalihé. 6
RATAPAN 2.7-11 7 7 Pangéran wis nampik mesbèh lan nilar Pedalemané. Mungsuh kita diparengaké nggempur bètènging kutha. Mungsuh padha surak-surak ing panggonan sing biyèn kita enggo mbektèni Panjenengané kanthi bungah. 8 Wis dadi kersané Pangéran sing ora kena diowahi, yèn bètèngé Sion kudu digempur. Kabèh wis ditata kanthi tliti supaya digempur dadi awu. Menara- menara lan témbok-témbok saiki dadi gempuran kabèh. 9 Gapura lan lawangé negara saiki dadi jugrugan, slaraké padha putung kari tugel-tugelané. Sang Prabu lan para penggedhé diboyong menyang pambuwangan. Torèt wis ora kawulangaké menèh, lan para nabi wis padha ora nampa wangsit saka Pangéran. 10 Wong tuwa-tuwa ing Yérusalèm padha nglésod ing lemah tanpa kumecap. Padha nganggo bagor lan sirahé di wur-wuri awu. Para prawan padha nungkulaké sirahé ing bumi. 11 Mripaté perih merga saka enggoné nangis; atiku ajur mumur merga saka sedhih, ngrasakaké karusakané
RATAPAN 2.12-15 bangsaku. Bocah lan bayi padha pating klèlèr glimpangan ing dalan-dalan kutha. 12 Merga padha ngelih lan ngelak, padha nangis njaluk mangan lan ngombé marang biyungé; banjur padha ambruk kaya wong ketaton, nuli alon-alon padha mati ana ing pangkoné biyungé. 13 Dhuh Yérusalèm, Yérusalèm, apa sing arep dakkandhakaké? Kepriyé enggonku arep nglipur kowé? Durung tau ana kasangsaran kaya sing kokalami kuwi! Kasangsaranmu gedhé banget, mangka ora ana pengarep-arep bakal kapan rampungé? 14 Para nabimu mung bisa medhar wangsit goroh; piwulangé nasaraké kowé, merga ora tau nuduhaké dosamu. Kuwi marakaké kowé padha duwé pengira yèn kowé ora susah padha mratobat. Sabeneré dhèwèké mung ngandhakaké prekara-prekara sing ora nyata nganggo tembung-tembung sing mikat. 15 Wong sing liwat ing kutha kono padha ngrèmèhaké kowé. Padha gèdhèg-gèdhèg lan nggeguyu ndeleng jugrugan-jugrugan ing Yérusalèm. 8
RATAPAN 2.16-20 Kandhané, "Apa iki kutha sing éndah, sing diegung-egungaké wong sajagad?" 16 Sakèhé mungsuhmu padha moyoki kowé karo nggeguyu saka getingé karo kowé. Tembungé, "Rasakna, kowé wis dakgempur! Iki wektu sing wis suwé dakarep-arep!" 17 Wekasané Pangéran nindakaké pengancam sing wis suwé di ngandikakaké. Panjenengané wis ngremuk kita tanpa welas, kaya enggoné ngélingaké marang kita dhèk jaman biyèn. Mungsuh kita padha diparingi kemenangan, mula padha bungah-bungah merga kita ambruk. 18 Dhuh Yérusalèm, bètèngmu sambata marang Pangéran! Luhmu milia terus rina lan wengi. Karebèn awakmu kesel merga saka enggonmu sedhih lan nangis! 19 Padha meléka sewengi muput lan nangisana Pangéran. Sokna isining atimu marang Panjenengané lan nyuwuna kawlasan kanggo para bocah cilik, sing padha arep mati ana ing dedalan ing saben pojoking prapatan. 20 Dhuh Allah, mugi kersa mirsani tiyang-tiyang ingkang Paduka siksa! 9
RATAPAN 2.21-3.5 Tiyang èstri sami nedha daginging anakipun piyambak, ingkang dipun tresnani. Para imam lan para nabi sami kapejahan wonten ing salebeting Pedalemanipun Allah. 21 Tiyang nèm sepuh sami pejah pating glimpang wonten ing margi-margi. Prawan lan tiyang èstri sami kapejahan srana pedhang. Sedaya sami Paduka babadi tanpa welas nalika Paduka duka. 22 Paduka ngulemi para mengsah kawula sami ndhatengi pésta, nganiaya ing sakiwa-tengen kawula. Lan mboten wonten ingkang saged oncat saking panganiaya menika. Anak-anak kawula sami dipun pejahi, mangka menika ingkang kawula agengaken lan kawula tresnani. 3 1 Aku iki wong sing wis ngrasakaké diukum déning Allah! 2 Aku digiring mlebu ing pepeteng, saya suwé saya jero. 3 Aku digebagi bola-bali tanpa welas. 4 Dagingku padha suwèk, nganti kaya mangap-mangapa, balungku padha tugel. 5 Aku dilebokaké ing pakunjaraning kasangsaran sing nggegirisi. 10
RATAPAN 3.6-16 6 Aku dipeksa manggon ing jagading wong mati sing ora ana entèk-entèké. 7 Aku diblenggu nganggo ranté; nganti ora duwé pengarep-arep bisané oncat. 8 Aku jerit-jerit njaluk tulung, nanging Allah ora miyarsakaké. 9 Lakuku gloyoran, nanging menyanga ngendi paranku, aku dialang-alangi déning témbok. 10 Panjenengané ngadhepi aku kaya bruwang, kaya singa enggoné nubruk aku. 11 Aku dilarak saka dalan, banjur disempal-sempal lan ditinggal lunga. 12 Panjenengané ngasta gendhéwa, lan aku didadèkaké lés-lésané panahé. 13 Panahé ngenani awakku, nancep jero ana ing dagingku. 14 Wong-wong padha nggeguyu aku sedina muput; aku dadi pepoyokané wong kabèh. 15 Cangkemku dicangar, diombèni ombèn-ombèn sing pait banget, aku nganti wareg pangan lan ombèn-ombèn sing sarwa pait. 16 Raiku digosok-gosokaké ing lemah lan untuku rampal kabèh kena watu. 11
RATAPAN 3.17-25 17 Wis suwé aku ora tau ngrasakaké kepénak, aku nganti lali apa sing diarani katentreman lan kabegjan. 18 Uripku wis ora suwé menèh. Pengarep-arepku marang Allah wis ilang. 19 Ngrasakaké larané awakku, lan enggonku wis ora duwé papan padunungan menèh, kuwi kasusahan sing paité kaya wisa. 20 Kuwi sing tansah dakpikir, nganti supek rasané atiku. 21 Nanging saprekara sing njalari pengarep-arepku tuwuh menèh: 22 Yakuwi yèn sihé Pangéran, lan kawlasané mesthi ora bakal mandheg. 23 Tansah seger lan ganti-gumanti saben ésuk, kena dipesthèkaké kaya plethèké srengéngé. 24 Aku ora duwé apa-apa kejaba mung Pangéran piyambak, mulané mung Panjenengané piyambak sing dakendelaké. 25 Pangéran kuwi saé tumrap wong sing ngendelaké marang Panjenengané; kanggoné wong sing ngupaya Panjenengané. 12
RATAPAN 3.26-37 26 Becik wong nganti-anti pitulungan kanthi sabar, sing nekakaké pangluwaran marang kita. 27 Lan sing becik dhéwé kuwi yèn kita sinau sabar wiwit isih enom. 28 Yèn lagi nandhang susah, lungguha dhéwékan, sing sabar lan menenga waé. 29 Tumungkula karo pasrah marang Pangéran, sebab bisa uga isih ana pengarep-arep. 30 Senajan diantemi lan dipoyoki, kabèh mau tampanana tanpa ngresula. 31 Pangéran kuwi mahawelas, lan enggoné nyébrataké ora selawasé. 32 Senajan Panjenengané maringi kasusahan, nanging katresnané marang kita nyata lan kebak pangwasa. 33 Awit Panjenengané ora remen gawé susah utawa milara kita. 34 Pangéran pirsa yèn ati kita remuk ing pakunjaran. 35 Panjenengané pirsa yèn wewenang peparingé marang kita disawenang- wenang ing wong. 36 Panjenengané pirsa yèn ana ing pengadilan, keadilan dislèwèngaké. 37 Mung kersané Pangéran piyambak sing mesthi klakon. 13
RATAPAN 3.38-47 38 Ala lan becik kuwi klakoné atas dhawuhé. 39 Yagéné kita padha nggresah yèn kita kaukum merga saka dosa kita. 40 Mulané ayo padha nliti kelakuan kita lan mratobat marang Pangéran. 41 Ayo padha ngakoni dosa kita marang Allah karo ndedonga, 42 "Kawula sampun sami damel dosa lan mbaléla dhateng Paduka, mangka Paduka mboten paring pangapunten. 43 Malah kawula Paduka kuya-kuya lan Paduka pejahi. Kawlasan Paduka kaaling-alingan déning paukuman Paduka. 44 Ingkang kados mendhung kandel, ngantos mboten saged katembus déning pandonga kawula. 45 Kawula Paduka dadosaken barang tampikan ing antawisipun bangsa- bangsa ing salumahing bumi. 46 Kawula dipun ungel-ungelaken déning para mengsah kawula. 47 Kawula sampun karisak lan kagempur; kawula sami gesang ing satengahing bebaya lan pagiris. 14
RATAPAN 3.48-57 48 Mripat kawula trocosan ngedalaken luh margi enggèn kawula nangisi bangsa kawula ingkang katumpes. 49 Luh kawula badhé kaesokaken kados ilining lèpèn. 50 Ngantos Paduka mirsani kawula saking swarga. 51 Manah kawula sedhih sanget menawi kawula sumerep kedadosan ingkang dipun alami déning para tiyang èstri ing kitha kawula. 52 Kawula kados peksi kénging kala-jiret ingkang kapasang déning para mengsah kawula, ingkang sengit dhateng kawula tanpa sebab. 53 Kawula kacemplungaken ing sumur, sumuripun lajeng katutup mawi séla. 54 Kawula sampun mèh kleleb, mila nginten bilih ajal kawula sampun celak. 55 Saking dhasaring sumur kawula nyebut asma Paduka, dhuh Allah. 56 Lan nalika kawula ndedonga supados Paduka miyarsakaken panjerit kawula, Paduka lajeng nanggapi. 57 Paduka paring wangsulan lan ngandika bilih kawula mboten sisah ajrih. 15
RATAPAN 3.58-4.1 16 58 Paduka rawuh lajeng ngluwari nyawa kawula, dhuh Allah. 59 Mugi kersa maringi keadilan dhateng kawula, awit Paduka pirsa pendamel awon ingkang katindakaken dhateng kawula. 60 Paduka pirsa kados menapa sengitipun para mengsah dhateng kawula. 61 Paduka miyarsa enggènipun sami nyenyamah kawula, dhuh Allah, Paduka pirsa sedaya pangancamipun. 62 Sadinten-dinten namung sami nyatur kawula lan ngrantam-ngrantam menapa ingkang badhé katindakaken dhateng kawula. 63 Rinten dalu mboten kendhat, enggènipun ngina kawula. 64 Dhuh Allah, tiyang-tiyang menika mugi Paduka ukum mergi saking pendamelipun. 65 Paduka ipat-ipatana lan manahipun kadamela semplah! 66 Mugi Paduka oyak ngantos ambruk, lajeng Paduka sirnakaken saking bumi." 4 1 Emas kita sing biyèn mencorong wis dadi surem; watu-watuné
RATAPAN 4.2-8 Pedalemané Allah pating slebar ana ing dalan-dalan. 2 Para nonomané Sion sing tumraping kita ajiné kaya emas, saiki dianggep kaya grabah, ala, ora ana ajiné. 3 Asu ajag gelem nusoni anak-anaké, nanging bangsaku kaya manuk unta ing segara wedhi, padha tegel karo anak-anaké. 4 Padha ditégakaké mati kasatan lan kaliren; bocah padha ngrintih njaluk pangan, nanging ora ana sing mènèhi. 5 Wong-wong sing biyèn kulina mangan pangan pilihan sing énak dhéwé, saiki padha mati ing dalan-dalan. Wong sing biyèn kulina urip méwah saiki padha ngolak-alik pawuhan golèk pangan. 6 Umat-Ku nampa paukuman sing luwih abot tinimbang wong Sodom, sing katumpes dadakan déning astané Pangéran. 7 Para putrané raja kita padha ora kalépétan najis, padha resik kaya salju, gagah lan rosa, badané waras lan seger-seger. 8 Saiki ora ana sing kenal, padha pating glimpang ana ing dalan-dalan, rupané 17
RATAPAN 4.9-14 ireng kaya wong sing arep mati; kulité garing kaya kayu, kisut kelèt balungé. 9 Sing mati ing peprangan luwih begja ketimbang karo sing urip, nanging mati kaliren alon-alon, merga ora ana sing dipangan. 10 Cilaka wong sing nekani umatku sing nggegirisi banget; ibu sing lumrahé gemati marang anak-anaké, tegel ngolah anaké dhéwé banjur dipangan. 11 Pangéran wis ngesokaké dukané sakatogé, lan nyumed geni ing Sion sing ngobong samubarang tekan dhasar-dhasaré. 12 Wong ing ngendi waé, senajan raja-raja manca pisan, padha ngaku yèn mungsuh endi waé ora bakal bisa nggempur gapurané Yérusalèm. 13 Nanging meksa bisa klakon, merga para nabiné wis padha nglakoni dosa, lan para imamé padha nglanggar tatanan, mula njalari patiné wong akèh sing ora salah. 14 Para pemimpin padha mlaku ing dalan kaya wong wuta sing sandhangané glépot getih, nganti ora ana wong sing wani nggepok. 18
RATAPAN 4.15-20 15 Wong-wong padha alok-alok, "Sumingkira, aja nggepok aku!" Dadi para pemimpin mau banjur padha nglambrang marani bangsa siji menyang sijiné, nanging ora ana sing gelem kanggonan. 16 Pangéran wis ora menggalih wong- wong mau menèh, malah dibuyaraké déning astané piyambak. Panjenengané wis négakaké para imam; lan para pemimpin, ora padha diwelasi. 17 Aku padha ngarep-arep muga-muga ana pitulungan, nanging ora ana pitulungan teka. Kita padha nganti-anti pitulungan saka bangsa, sing ora bisa awèh apa-apa. 18 Mungsuh tansah ndingkik kita, nganti kita padha ora wani mlaku ana ing dalan. Aku wis tekan ajalku. Iki wekasané uripku. 19 Sing ngoyak-oyak aku rikaté ngungkuli manuk garudha sing nyamber saka langit. Aku padha dioyak-oyak ing gunung-gunung, lan digropyok ana ing ara-ara samun. 20 Sing dicekel dhisik sumbering urip kita, yakuwi Sang Prabu, pilihané Pangéran piyambak. Sang Raja sing 19
RATAPAN 4.21-5.4 kita endelaké bakal paring pengayoman samasa kita diserang déning mungsuh. 21 Hé wong Édom lan wong Uz, padha ngguyua mumpung isih bisa ngguyu. Sebab kowé iya bakal ketekan paukuman, kowé iya bakal dadi mendem, banjur gloyoran karo cucul sandhangan dhéwé. 22 Sion wis nampa piwalesé dosané. Pangéran bakal ora marengaké kowé kesuwèn ana ing pambuwangan. Nanging hé Édom, kowé bakal diukum déning Pangéran. Panjenengané bakal mbusak sakèhé dosamu. 5 1 Dhuh Pangéran, Paduka mugi kersa ngèngeti menapa ingkang sampun sami kawula alami. Mugi kersa mirsani enggèn kawula sami kwirangan. 2 Tanah pusaka kawula sampun dhawah ing tanganipun bangsa sanès; griya- griya kawula sami dipun enggèni déning tiyang-tiyang manca negari. 3 Para bapa kawula sampun sami dipun pejahi déning mengsah, mila para biyung kawula samenika sami dados randha. 4 Toya ingkang kawula ombé kedah kawula bayar; kajeng ingkang kawula enggé urub-urub kedah kawula tumbas. 20
RATAPAN 5.5-11 5 Kawula sami kaoyak kados kuldi lan unta, ngantos sami kesel mangka mboten angsal ngaso. 6 Supados saged angsal tedha kanggé gesang, kawula sami ngemis-ngemis dhateng Mesir lan Asyur. 7 Para leluhur kawula sami damel dosa, nanging samenika sampun sami tilar-donya; lan kawula sami nandhang sangsara krana saking dosanipun. 8 Kawula sami dipun rèh déning tiyang-tiyang ingkang leresipun namung dados réncang tumbasan, mangka mboten wonten ingkang saged ngluwari kawula saking pangwaosipun. 9 Ing sanjawinipun kitha kathah bégal ingkang tegel mejahi ngantos enggèn kawula pados tedha kedah toh nyawa. 10 Kawula sami kaliren, ngantos kraos badan kawula mengangah kados tiyang sakit bentèr, inggih ngantos kulit kawula bentèripun kados anglo ingkang murub. 11 Para tiyang èstri ing Gunung Sion sampun sami karodha-peksa;a mekaten ugi anak-anak kita èstri ing saben kitha ing Yéhuda. akarodha-peksa: diperkosa (bhs. Ind.). 21
RATAPAN 5.12-19 22 12 Para pemimpin kawula sampun sami dipun cepeng lan dipun gantung; para pinisepuh sampun mboten dipun urmati. 13 Para nènèman kawula sami dipun pasangi rakitan gilingan gandum kados réncang tumbasan. Laré jaler sami gloyoran mikuli kajeng ingkang awrat. 14 Para pinisepuh mboten sami lenggah wonten ing gapuraning kitha malih, lan para nènèman sampun mboten sami nabuh tetabuhan. 15 Gesang kawula sampun koncatan ing kabegjan, kasisahan sampun dados gantosipun jogèdan. 16 Ingkang rumiyin kawula egung- egungaken sampun telas sedaya, kawula sampun sami damel dosa, mila tampi paukuman. 17 Manah kawula sami sakit, ngantos sami mboten saged ningali margi déning luh. 18 Sarèhné Sion sampun sepen lan suwung, mila para segawon ajag badhé sami saba, wonten ing gempuraning kitha menika. 19 Dhuh Pangéran, Paduka jumeneng Raja ing selaminipun, mila inggih badhé ngerèh ing selami-laminipun.
RATAPAN 5.20-22 23 20 Kénging menapa kawula sami Paduka tégakaken semanten laminipun? Menapa kawula inggih sami badhé Paduka èngeti malih? 21 Dhuh Allah, kawula mugi kawangsulaken dhateng Paduka malih! Kawontenan kawula mugi Paduka pulihaken malih! 22 Menapa kawula sampun Paduka tampik ing selami-laminipun? Menapa paukuman Paduka tanpa wangenan?
Yehezkiel 1 1 Ing dina kaping lima, sasi kaping pat, taun kaping telung puluh, aku Imam Yéhezkièl bin Buzi, ana ing pinggir Kali Kebar ing Babil, bebarengan karo para wong buwangan Yahudi. Dumadakan langité menga lan aku weruh wahyu saka Allah. 2 (Nalika semono Raja Yoyakhin wis limang taun ana ing pembuwangan.) 3 Ana ing Babil kono, ing pinggir Kali Kebar Pangéran ngandika marang aku lan aku krasa dilimputi déning pangwasané Pangéran. 4 Aku banjur weruh ana prahara teka saka Lor. Saka mendhung sing kandel banget metu kilaté akèh padha sesamberan nganti langité padhang semilak. Ing satengahé kilat-kilat mau ana rerupan mencorong kaya prunggu. 5 Ing satengahé prahara aku weruh ana makluk papat kaya manungsa, 6 nanging saben makluk duwé rai papat lan swiwi papat.
YEHEZKIEL 1.7-13 7 Sikilé lenceng-lenceng, lan duwé tracak kaya tracaké sapi lanang. Padha mencorong kaya swasa sing mentas digebeg. 8 Kejaba rainé papat lan swiwiné papat, saben makluk mau duwé tangan papat kaya tangan manungsa, saben swiwi ing ngisoré ana tangané siji. 9 Saben makluk swiwiné loro megar, mangka pucuking swiwiné sing megar mau gathuk karo pucuké swiwiné makluk jèjèré, mula makluk mau bebarengan katon kaya barang pesagi. Yèn mlaku ora nganggo minger-minger. 10 Saben makluk mau duwé rai papat. Sing ngarep rupa rai manungsa, sing sisih tengen rai singa, sing kiwa rai sapi, lan sing mburi rai garudha. 11 Swiwiné loro kaegaraké mendhuwur, pucuké swiwi siji-sijiné gathuk karo pucuk swiwiné makluk jèjèré. Swiwi sing loro liyané kalempit nutupi awaké. 12 Saben makluk madhep ing kéblat papat, mula makluk papat mau bebarengan bisa menyang endi waé tanpa mingar-minger. 13 Ing satengahé makluk papat mau ana geni kaya obor, mlaku mrana-mréné. 2
YEHEZKIEL 1.14 -21 Geniné obor mau sok mulad-mulad ngetokaké kilat sesamberan. 14 Para makluk mau padha mabur mrana-mréné, rikaté kaya kilat. 15 Sajroné aku nggatèkaké sakèhing lelakon mau, aku ndeleng ana rodha papat ngambah bumi, saben rodha ngadeg sandhing makluk siji. 16 Rodha mau padha kabèh. Saben rodha mencorong kaya watu akik. Ing tengahé saben rodha ana rodha menèh. 17 Rodha-rodha mau bisa mlaku ngener menyang kéblat papat. 18 Wengkuné rodha-rodha mau padha kebak mata. 19 Ing salakuné makluk-makluk kuwi rodha mau mèlu ana ing sandhingé. Déné menawa makluk mau padha mumbul, rodha-rodha mau mèlu mumbul. 20 Para makluk mau lunga menyang ngendi waé sing dikarepaké, lan rodha-rodha mau ngetutaké, merga rodha-rodha kuwi dirèh déning makluk-makluk mau. 21 Makluk-makluk kuwi mlaku apa mandheg utawa mumbul ing langit, rodha-rodha mau tansah ngetutaké. 3
YEHEZKIEL 1.22 -28 22 Sandhuwuré sirahé para makluk mau kaya ana langit-langitan saka kaca kristal sing mencorong mblerengi. 23 Ing sangisoré langit-langitan mau para makluk padha ngadeg, ngegaraké swiwiné loro mendhuwur, pucuké swiwi gathuk karo pucuké swiwiné makluk jèjèré, lan saben makluk nutupi awaké nganggo swiwi loro liyané. 24 Aku krungu swarané swiwi yèn makluk mau padha mabur. Swarané kaya jumleguré segara, kaya tentara akèh banget lagi baris, kaya swarané Allah Kang Mahakwasa. Yèn lagi ora mabur, swiwiné diingkupaké, 25 nanging isih keprungu swara saka sandhuwuré langit-langitan sing ana ing ndhuwuré makluk-makluk mau. 26 Sandhuwuré langit-langitan ana kaya dhampar permata manila, lan sing lenggah ing kono rupané kaya manungsa. 27 Mencorong kaya swasa sing kaobong ana ing geni, lan nyunaraké pepadhang sing gedhé banget, 28 rupané kaya kluwung. Pepadhang sing ngédab-édabi mau nandhakaké yèn Pangéran ana ing kono. 4
YEHEZKIEL 2.1- 6 2 1 Weruh kaya ngono mau aku banjur ngambruk ing lemah, sarta krungu ana swara mengkéné, "Hé manungsa sing apes, ngadega. Aku arep ngandika karo kowé." 2 Sajroné isih ngandika, aku kaparingan Rohé Pangéran, banjur ngadeg, lan krungu swara mau mbanjuraké ngandikané, 3 "Hé manungsa sing apes, kowé Dakutus nemoni bangsa Israèl. Wong- wong kuwi padha nglawan Aku lan isih terus nglawan. Ora béda karo para leluhuré. 4 Padha mangkotaké atiné lan ora ngurmati Aku. Mulané kowé Dakutus nglantaraké pangandika-Ku, Pangéran Kang Mahaluhur, marang wong-wong mau. 5 Déné arep nggugu karo kowé apa ora, sakarepé, sing prelu ngerti yèn Aku wis ngutus nabi ana ing satengahé bangsa kuwi. 6 Nanging kowé, hé manungsa sing apes, aja wedi karo wong-wong mau utawa karo omongané. Kowé bakal dianggep najis lan dirèmèhaké; uripmu bakal presasat ana ing satengahé 5
YEHEZKIEL 2.7-3.3 kalajengking. Éwasemono kowé aja wedi karo para pembrontak kuwi lan karo tembungé. 7 Kandhakna karo wong-wong mau sedhéngah prekara sing Dakdhawuhaké marang kowé, embuh dirungokaké apa ora. Élinga yèn wong-wong mau kabèh senengané nglawan. 8 Hé manungsa sing apes, rungokna pangandika-Ku! Kowé aja mbangkang kaya wong-wong kuwi. Mangapa lan panganen apa sing Dakparingaké marang kowé." 9 Aku banjur ndeleng ana tangan sing nyekel gulungan kitab diulungaké aku. 10 Tangan mau ngudhari kitabé, lan aku weruh gulungan mau ditulisi wolak-walik, isi kasusahan, pangresah lan pesambat. 3 1 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Hé manungsa sing apes, gulungan kitab iki panganen, banjur budhala lan bangsa Israèl tuturana." 2 Aku banjur mangap, lan Panjenengané ngulungaké kitab gulungan mau supaya dakpangan. 3 Pangandikané, "Hé manungsa sing apes, kitab gulungan sing Dakparingaké iki panganen nganti wareg." Kitab 6
YEHEZKIEL 3.4-10 gulungan mau banjur dakpangan, rasané legi kaya madu. 4 Gusti Allah banjur ngandika, "Hé manungsa sing apes, bangsa Israèl paranana, banjur kandhanana sedhéngah prekara sing Dakdhawuhaké marang kowé. 5 Kowé ora Dakutus marani bangsa sing basané angèl kokngertèni, nanging nemoni bangsa Israèl. 6 Yèn kowé Dakutus marani bangsa gedhé sing basané ora kokngertèni, bangsa mau bakal nggugu karo kandhamu. 7 Nanging ora ana wong Israèl sing bakal ngrungokaké kandhamu, malah Aku piyambak ora digugu. Wong kabèh mau padha wangkal atiné lan seneng nglawan. 8 Saiki atimu bakal Dakgawé wangkal lan atos kaya wong-wong mau. 9 Atimu bakal Dakgawé teguh kaya watu karang lan atos kaya inten. Aja wedi karo bangsa sing nglawan kuwi." 10 Pangandikané Pangéran sabanjuré, "Hé manungsa sing apes, gatèkna lan nitènana sadhéngah prekara sing Dakdhawuhaké marang kowé. 7
YEHEZKIEL 3.11 -16 11 Banjur lungaa marani sedulur- sedulurmu tunggal bangsa sing ana ing pembuwangan, lan kandhanana apa sing Dakdhawuhaké marang wong-wong mau, ora preduli apa padha ngrungokaké apa ora. Mengkono dhawuhé Allah Kang Mahakwasa." 12 Aku banjur diangkat déning Rohé Allah, sarta krungu ing mburiku ana swara gemuruh sora, pangucapé, "Pinujia kamulyané Pangéran ana ing swarga luhur!" 13 Aku krungu swara swiwiné para makluk tempuk ing langit, sarta gemlèdhègé rodha-rodha sing banteré kaya lindhu. 14 Aku banjur katedhakan Rohé Pangéran sing ngwasani aku. Aku dijunjung lan disingkiraké; aku banjur lunga karo ati mangkel lan jèngkèl. 15 Aku bali menyang Tèl Abib, ing pinggiring Kali Kebar, panggonané wong buwangan lan ana ing kana aku dheleg-dheleg pitung dina lawasé merga gumun karo sakèhing prekara sing dakdeleng lan dakrungu. 16 Let pitung dina ana pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 8
YEHEZKIEL 3.17 -21 17 "Hé manungsa sing apes, kowé Dakdadèkaké penjagané bangsa Israèl. Kowé kudu nerusaké pepéling-pepéling sing Dakparingaké marang kowé. 18 Yèn Aku ngandika marang wong ala, yèn bakal mati, mangka wong mau ora kokélingaké supaya mratobat lan dislametaké, wong ala mau bakal mati saka dosané, nanging kowé iya bakal Dakukum merga kowé njalari patiné wong mau. 19 Yèn wong ala mau wis kokélingaké, nanging ora marèni enggoné laku dosa, wong kuwi bakal mati merga saka dosané, nanging kowé dhéwé bakal slamet. 20 Yèn ana wong mursid ninggal kamursidané lan nglakoni piala, Aku bakal nyèlèhaké watu sandhungan ana ing ngarepé, wong kuwi yèn ora kokélingaké mesthi bakal mati. Bakal mati merga saka dosané, lan Aku bakal ora ngélingi kabecikané, nanging kowé bakal Dakukum merga njalari patiné wong mau. 21 Nanging yèn kowé ngélingaké wong mursid supaya aja nglakoni dosa, mangka nggugu marang pituturmu 9
YEHEZKIEL 3.22 -27 banjur marèni dosané, wong kuwi bakal lestari urip, lan kowé dhéwé iya bakal slamet." 22 Aku banjur katedhakan Rohing Pangéran sarta krungu pangandikané marang aku mengkéné, "Ngadega, lungaa menyang lembah. Aku bakal ngandika marang kowé ana ing kono." 23 Aku banjur budhal menyang lembah. Ana ing kono aku ndeleng kamulyané Pangéran, kaya sing dakdeleng ing sapinggiré Kali Kebar. Aku banjur mengkureb ing lemah, 24 nanging Rohé Pangéran ngrasuk aku lan nangèkaké aku menèh. Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, "Kowé muliha, mlebua ing omah, nuli kancingen. 25 Ana ing kono kowé bakal dibanda nganggo tali, nganti ora bisa lunga-lunga nemoni wong akèh. 26 Ilatmu bakal Dakgawé lumpuh, nganti kowé bakal ora bisa ngélingaké wong-wong sing padha nglawan. 27 Mbésuk yèn Aku ngandikan karo kowé menèh, kowé bakal Dakgawé bisa caturan menèh, mula kowé bakal bisa ngandhan-ngandhani wong-wong kuwi 10
YEHEZKIEL 4.1- 5 bab pangandika-Ku. Wong-wong mau sawetara bakal ana sing nggugu, nanging liyané bakal padha ngrèmèhaké kowé, merga sabangsa kabèh kuwi tukang nglawan." Mengkono pangandikané Pangéran. 4 1 Pangandikané Allah mengkéné, "Hé manungsa sing apes, njupuka bata, sèlèha ing ngarepmu, lan nggambara ing bata mau kutha Yérusalèm. 2 Gambaran kutha mau lagi dikepung; kalèn-kalèné, punthuk-punthukan lemahé, papan kémah sakémahé pisan, apa déné piranti-piranti sing kanggo ndhobrak ing sakubengé témboké. 3 Nuli njupuka wajan wesi, sèlèhna ing antaramu karo gambar kutha mau. Kutha kuwi lagi dikepung, lan kowé sing ngepung. Kuwi pretandha kanggo bangsa Israèl. 4 Banjur turona miring ngiwa, lan kaluputané Israèl bakal Dakbrukaké kowé. Kowé bakal nyangga paukumané Israèl lawasé 390 dina. Pirang taun enggoné Israèl kaukum, iya semono dina enggonmu nanggung paukumané. 5 (4:4) 11
YEHEZKIEL 4.6-12 6 Yèn kuwi wis koktindakaké, banjur turona miring nengen, nyangga paukumané Yéhuda, lawasé patang puluh dina. Sedina kanggo saben taun paukuman sing Daktetepaké kanggo Yéhuda. 7 Mripatmu mandenga Yérusalèm sing dikepung mungsuh. Tanganmu kepelen lan athungna marang kutha mau karo ngramala. 8 Kowé bakal Dakbanda nganti kowé ora bisa alihan, nganti genep dina pangepungé kutha kuwi. 9 Banjur njupuka gandum sair sawetara, jali, kacang, kapri, wijèn lan jewawut. Campuren dadèkna sawadhah, banjur gawénen roti. Kuwi kanggo panganmu sajroné kowé turon miring ngiwa suwéné 390 dina. 10 Saben dina kowé kena mangan roti 230 gram, nganti tekan dina candhaké. 11 Kowé iya kena ngombé banyu, sedina mung rong cangkir. 12 Kowé kudu gawé geni nganggo kotorané manungsa sing garing, rotimu kudu kokbakar ana ing kono, lan panganen ing panggonan sing kena disawang déning saben wong." 12
YEHEZKIEL 4.13 -17 13 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Kuwi kanggo nggambaraké carané wong Israèl mangan pangan najis samasa Dakbuwang ing satengahé bangsa-bangsa." 14 Nanging aku munjuk, "Dhuh Pangéran, sampun ta mekaten, awit kawula dèrèng naté najisaken badan kawula piyambak. Wiwit alit mila kawula dèrèng naté nedha daging kéwan ingkang pejah margi sepuh utawi ingkang kamangsa déning kéwan galak. Kawula dèrèng naté nedha tetedhan ingkang kaanggep najis." 15 Pangéran banjur ngandika, "Yèn mengkono kowé kena nganggo tléthong sapi gantiné kotoran manungsa. Rotimu bakaren ana ing kono." 16 Pangandikané menèh, "Hé manungsa sing apes, Aku bakal ngendheg pecawisan roti kanggo Yérusalèm. Wong-wong ing kutha kono bakal padha semplah atiné lan karo prihatin enggoné naker pangan lan banyu sing diombé. 17 Wekasané bakal padha kekurangan pangan lan banyu, nganti bakal padha bingung lan mati ngenes merga saka dosané." 13
YEHEZKIEL 5.1- 6 5 1 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Hé manungsa sing apes, njupuka pedhang sing landhep, nuli cukuren jénggot lan rambutmu kabèh. Rambut mau timbangen, banjur dumen dadi telu. 2 Sapratelon obongen ana ing kutha samasa pangepungé kutha wis rampung. Sapratelon menèh kethok-kethoken nganggo pedhang karo mlaku-mlaku ana ing sanjabané kutha. Sing sapratelon menèh awut-awuten, supaya kabur kanginan, lan kuwi bakal Dakbabad nganggo pedhang. 3 Nyisihna rambut sethithik, buntelen ing poncoting jubahmu. 4 Banjur njupuka rambut sethithik menèh, buwangen ing geni, karebèn kobong kabèh. Saka ing kono bakal metu geni, sing ngobong wong Israèl kabèh." 5 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa, "Sawangen kutha Yérusalèm. Kutha kuwi Dakpapanaké ana ing satengahé bumi, dikubengi negara-negara liyané. 6 Nanging Yérusalèm wis nglawan dhawuh-dhawuh-Ku, malah ngétokaké alané, ngungkuli pialané bangsa- bangsa sakubengé. Yérusalèm wis 14
YEHEZKIEL 5.7-11 nampik préntah lan suthik netepi dhawuh-dhawuh-Ku. 7 Mulané, hé Yérusalèm, rungokna pangandika-Ku, Pangéran Kang Mahakwasa. Sarèhné kowé ora netepi dhawuh-Ku lan suthik nglakoni préntah- Ku ngungkuli para bangsa liyané, malah kowé nganut adat-tatacarané bangsa-bangsa sakubengmu, 8 mulané Aku, Pangéran Kang Mahakwasa, bakal dadi mungsuhmu. Kowé bakal Daktibani paukuman ana ing ngarepé bangsa-bangsa. 9 Merga saka penggawé-penggawéné sing Daksengiti, Yérusalèm bakal Dakukum nganggo paukuman sing durung tau Daktindakaké utawa sing ora bakal Daktindakaké menèh. 10 Mula para wong tuwa ing Yérusalèm bakal padha mangan anaké dhéwé lan anak bakal mangan wong tuwané dhéwé. Kowé bakal Dakukum lan sing kari urip bakal Dakbuyaraké ing kéblat papat. 11 Aku iki Allah kang gesang. Aku Allah Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, 'Sarèhné kowé wis padha gawé najisé Pedaleman-Ku nganggo sakèhé déwamu 15
YEHEZKIEL 5.12 -16 lan kanisthan sing koklakoni, kowé bakal Dakrubuhaké. Aku bakal ora ngéman lan ora bakal maringi kawelasan. 12 Saprateloné wongmu bakal mati merga saka pageblug lan kaliren ana ing kutha. Sapratelon bakal mati déning pedhang ana ing sanjabané kutha. Sapratelon liyané bakal Dakawut-awut sumebar ing kéblat papat, sarta Dakoyak nganggo pedhang.' 13 Kowé bakal padha ngrasakaké paukuman-Ku sakatogé. Yèn kuwi mau kabèh wis kelakon, kowé lagi bakal padha ngerti, yèn Aku, Pangéran sing ngandika marang kowé sajroning paukuman-Ku, saka bentèring penggalih-Ku merga enggonmu laku sèdhèng. 14 Saben wong manca sing liwat bakal ngala-ala lan ngedohi kowé. 15 Samasa Aku ngesokaké paukuman- Ku marang kowé, bangsa-bangsa sakiwa-tengenmu saka girisé bakal padha gemeter. Kowé bakal dianggep najis lan dipoyoki déning para bangsa. 16 Panganmu bakal Dakcelet, nganti kowé bakal padha kaliren. Kaya landhepé panah sing nembus awakmu, mengkono 16
YEHEZKIEL 5.17- 6.4 enggonmu ngrasakaké perihé wong kaliren. 17 Aku bakal nekakaké paceklik lan kéwan galak sing bakal matèni anak-anakmu, semono uga nekakaké pageblug, pangrodha-peksa lan perang sing matèni kowé. Mengkono pangandikané Pangéran." 6 1 Pangéran ngandika mengkéné marang aku, 2 "Hé manungsa sing apes, ndelenga gunung-gunungé Israèl lan ngramala atas asma-Ku. 3 Gunung-gunung kuwi kandhanana supaya padha ngrungokaké pangandikané Pangéran. Padha ngrungokna apa sing Dakngandikakaké. Aku Allah Kang Mahakwasa ngandika marang gunung-gunung, punthuk- punthuk, jurang-jurang lan lembah- lembah. Aku bakal nekakaké pedhang sing ngrusak panggonan-panggonan sing dienggo wong Israèl nyembah brahala. 4 Mesbèh-mesbèh bakal karubuhaké lan padupan-padupan bakal karemuk. Wong-wong bakal dipatèni ana ing ngarepé déwané. 17
YEHEZKIEL 6.5- 9 5 Jisimé wong-wong Israèl mau bakal Daksebar. Balung-balungé bakal Dakawut-awut ing sakiwa-tengené mesbèh-mesbèhé. 6 Kutha-kuthané Israèl bakal Dakgempur kabèh, nganti mesbèh- mesbèh lan recané ukir-ukiran padha remuk ajur-mumur. Panggonané ngobong dupa bakal dilebur, lan kabèh sing digawé déning tangané manungsa bakal sirna. 7 Ana ing ngendi-endi bakal ana pepati, lan kekarèné sing urip bakal ngakoni yèn Aku iki Pangéran. 8 Ana wong sawetara sing bakal oncat saka pati, lan kuwi bakal Dakbuwang ing antarané bangsa-bangsa, 9 sarta urip ana ing pembuwangan. Wong-wong kuwi sing bakal éling marang Aku lan ngerti yèn Aku piyambak sing ngukum lan sing ndadèkaké wirangé wong-wong mau, merga saka enggoné ora setya marang Aku lan nyingkur Aku, malah padha nyembah brahala-brahala. Wong-wong mau wis gawé najis awaké dhéwé merga saka piala lan nindakaké prekara-prekara sing nistha. 18
YEHEZKIEL 6.10 -14 10 Wong-wong kuwi bakal ngakoni yèn Aku iki Pangéran lan pepéling-pepéling- Ku dudu tembung ngayawara." 11 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa mengkéné, "Remet-remeten tanganmu lan gedrug-gedrugna sikilmu! Nangisa, merga sedhih saka sakèhé piala lan penggawé najis sing ditindakaké déning wong Israèl. Wong-wong kuwi bakal mati srana perang, paceklik lan pageblug. 12 Sing adoh bakal ketaman lelara banjur mati, sing cedhak bakal mati ing peprangan; kekarèné sing urip bakal mati kaliren. Kabèh bakal padha ngrasakaké paukuman-Ku. 13 Jisim-jisim bakal pating gléthak ana ing sakiwa-tengené mesbèh-mesbèh, sumebar ana ing punthuk-punthuk, ing pucuké saben gunung, ing ngisoré saben wit ngrembuyung lan papan ngendi waé, sing padha dienggo gawé kurban marang para brahalané. Mula saben wong bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran. 14 Temenan, Aku bakal ngegaraké asta-Ku lan nggempur tanah iki, wiwit saka segara wedhi ing sisih Kidul tekan kutha Riblah ing sisih Lor tanpa 19
YEHEZKIEL 7.1- 7 ngéman panggonan ing ngendi waé sing dienggoni wong Israèl. Nganti saben wong bakal ngakoni yèn Aku iki Pangéran." 7 1 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 2 "Hé manungsa sing apes, Aku, Pangéran Kang Mahakwasa ngandika marang wong Israèl mengkéné, 'Wis tekan akiré satanah Israèl kabèh!'" 3 "Hé Israèl, kowé wis tekan ing wekasanmu! Kowé bakal ngrasakaké aboting paukuman-Ku, merga kowé Dakukum timbang karo penggawému. Kowé bakal Dakwales timbang karo penggawému sing najis. 4 Aku bakal ora melasi kowé babar- pisan. Nanging sakèhé penggawému sing najis bakal Dakukum, nganti kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran." 5 Mengkéné pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa, "Kasangsaran bakal nekani kowé gilir-gumanti. 6 Wis rampung kabèh. Mengkéné iki wekasané. 7 Kanggoné kowé wong sing padha manggon ana ing tanah kéné wis tekan wektuné. Ora suwé menèh bakal ora ana 20
YEHEZKIEL 7.8-13 kraméan ana ing papan-papan kanggo nyembah brahala, anané mung padha bingung. 8 Sedhéla menèh kowé bakal ngrasakaké aboting paukuman-Ku. Kowé Dakadili miturut penggawému. Kowé bakal Dakwales manut sakèhé penggawému sing najis. 9 Kowé bakal ora Dakéman utawa Dakwelasi. Kowé bakal Dakukum manut penggawému sing najis, supaya kowé ngerti yèn Aku iki Pangéran, sing ngukum kowé." 10 Dinaning kasangsaran kanggo Israèl wis teka. Rerusuh kedadéan ana ing ngendi-endi. Piangkuh tuwuh ngambra-ambra. 11 Kekerasan nekakaké piala werna- werna. Barang-darbèké ora ana sing kari, raja-branané, kaluhurané lan kamulyané kabèh entèk. 12 Wis tekan wektuné. Wis tekan dinané dol-tinuku ora ana gunané, merga paukumané Pangéran bakal nekani saben wong tanpa mbédak-mbédakaké. 13 Para sudagar cendhak umuré, nganti wong mau mati sadurungé pulih bandhané, merga paukumané Pangéran 21
YEHEZKIEL 7.14 -19 nekani saben wong. Wong ala bakal ora lestari urip. 14 Slomprèté muni, lan saben wong padha siap. Nanging bakal ora ana wong sing mangkat perang, sebab Allah piyambak sing bakal ngukum saben wong, tanpa mbédak-mbédakaké, kabèh padha. 15 Ing sedalan-dalan ana perang, ing omah-omah ana lelara lan kekurangan pangan. Saben wong sing ngungsi metu saka negara padha mati kena pedhang, lan saben wong sing ana ing njero kutha padha mati merga lara lan kaliren. 16 Ana sing padha ngungsi ing pegunungan, kaya manuk dara sing wedi ana ing tanah ngaré. Wong kabèh mau bakal padha sesambat nggetuni dosané. 17 Tangané padha dadi lemes lan dhengkulé padha gemeter. 18 Wong padha nganggo bagor lan kabèh padha wedi lan gemeter, sirahé digundhuli lan padha digawé wirang. 19 Emas lan slakané padha dibuwangi ana ing dalan-dalan kaya uwuh. Merga slaka lan emas ora bisa ngluwari wong- wong mau samasa Pangéran nekakaké paukumané. Ora kena kanggo nuruti 22
YEHEZKIEL 7.20 -24 pepénginané utawa maregi wetengé. Emas lan slaka ndadèkaké sandhungan sing njalari wong tumiba ing dosa. 20 Biyèn wong padha gemunggung merga duwé raja-brana éndah akèh, nanging raja-brana mau padha digawé reca ukir-ukiran sing najis. Yakuwi sing dadi jalarané wong-wong mau padha ditampik déning Pangéran. 21 Pangandikané Pangéran, "Aku bakal nekakaké bangsa-bangsa liya ngrampas barang darbèké lan wong ala bakal njarah-rayah raja-branané digawé najis. 22 Yèn Pasucèn-Ku sing aji kuwi disepèlèkaké ora bakal Dakalang-alangi, semono uga yèn dijarah-rayah lan dinajisaké. 23 Samubarang bakal semrawut. Tanah kono bakal kebak wong sing padha patèn-patènan lan kutha-kutha bakal kebak panganiaya. 24 Bangsa-bangsa sing ala dhéwé bakal Daktekakaké mréné ngenggoni omah-omahmu. Wong-wongmu sing rosa dhéwé bakal ora wani menging, samasa bangsa-bangsa kapir padha najisaké papan-papan sing kokenggo ngibadah. 23
YEHEZKIEL 7.25- 8.2 25 Wong kabèh bakal padha semplah atiné, kowé bakal padha golèk slamet, nanging ora bakal olèh. 26 Cilaka gilir-gumanti bakal nekani kowé, mengkono uga pawarta ala bakal ora pedhot-pedhot. Kowé bakal njaluk para nabi medharaké wahyu. Nanging imam-imam ora duwé piwulang, sarta para wong tuwa padha ora bisa awèh pamrayoga. 27 Ratu bakal nandhang sedhih, para penggedhé bakal ora duwé pengarep- arep menèh, lan rakyat bakal gemeter saka wediné. Kowé bakal Dakukum merga sakèhé piala sing wis koklakoni, lan bakal Dakwales kaya tumindakmu marang wong liya. Kuwi supaya wongé ngertia, yèn Aku iki Pangéran." 8 1 Nalika enggonku ana ing pembuwangan nyandhak taun kaping nem, dhèk mbeneri tanggal lima sasi kaping nem, para pemimpiné wong buwangan ing Yéhuda padha lungguhan ing omahku. Dumadakan aku katedhakan Rohing Pangéran. 2 Aku tumenga banjur weruh wahyu. Katon ana priya, sing saka bangkèkan mengisor katon kaya geni, lan saka 24
YEHEZKIEL 8.3- 6 bangkèkan mendhuwur mencorong kaya swasa sing digosok. 3 Priya mau ngangkat astané lan nyandhak rambutku. Ana ing wahyu mau aku dijunjung déning Rohé Pangéran ing awang-awang, digawa menyang Yérusalèm, menyang Pedalemané Allah, metu gapura sing sisih Lor, banjur mlebu ing Pedalemané Allah. Ing kono ana recané brahala, njijiki banget kanggoné Pangéran. 4 Ana ing kono aku weruh pepadhang gedhé sing mblerengi mripat nandhakaké yèn Pangéran, Allahé Israèl ana ing panggonan kono, kaya wahyu sing dakdeleng nalika aku ana ing sapinggiré Kali Kebar. 5 Gusti Allah banjur ngandika marang aku mengkéné, "Hé manungsa sing apes, apa kowé ngerti lelakon iki? Delengen lelakon njijiki sing ditindakaké déning umat Israèl ana ing kéné, nganti Aku kepeksa ngedohi papan pasucèn-Ku! Kowé isih bakal ndeleng penggawéné sing luwih nistha menèh ketimbang karo kuwi." 6 (8:5) 25
YEHEZKIEL 8.7-12 7 Aku banjur kabekta menyang lawanging plataran lan ditedahi bolongan sing ana ing témbok. 8 Pangandikané, "Hé manungsa sing apes, mbrobosa ing bolongan kuwi." Aku banjur mbrobos, weruh ana lawang. 9 Pangandikané Pangéran, "Mlebua, lan delengen penggawé nistha sing padha dilakoni ana ing kéné." 10 Aku mlebu lan ndeleng. Ing témbok ana gambarané naga lan kéwan-kéwan najis liyané, mengkono uga aku weruh barang-barang liyané sing disembah déning wong Israèl. 11 Ing panggonan kono ana wong ngadeg 70, yakuwi para pemimpiné Israèl, klebu Yaazanya bin Safan. Saben wong nyekeli bokor padupan, sing ngetokaké kukus kumelun. 12 Pangandikané Pangéran, "Hé manungsa sing apes, apa kowé ngerti sing ditindakaké déning para pemimpiné umat Israèl dhéwé-dhéwé karo sesidheman? Kabèh padha nyembah brahala ana ing kamar sing kebak reca ukir-ukiran. Alasané, 'Pangéran rak ora mirsani kita! Panjenengané wis nilar tanah kéné.'" 26
YEHEZKIEL 8.13 -17 27 13 Pangéran banjur ngandika mengkéné, "Kowé bakal ndeleng prekara sing luwih njijiki menèh ketimbang karo kuwi." 14 Aku banjur dibekta menyang gapurané Pedalemané Allah sing sisih Lor. Aku ditedahi wong wadon padha nangisi patiné Déwa Tamus. 15 Pangandikané Pangéran, "Hé manungsa sing apes, delengen kuwi? Kowé bakal ndeleng prekara-prekara sing luwih njijiki tinimbang kuwi." 16 Aku banjur dibekta menyang platarané Pedalemané Allah sing njero. Ana ing sacedhaké lawangé Sasana Suci, ing antarané mesbèh lan dalan sing kanggo liwat, ana wong 25 padha kumpul, ngungkuraké Sasana Suci, padha tumungkul sujud madhep ngétan, nyembah srengéngé sing lagi mlethèk. 17 Pangandikané Pangéran marang aku, "Hé wong sing apes, apa kowé wis ndeleng kuwi? Wong Yéhuda ora marem yèn mung nindakaké penggawé nistha kaya sing kokdeleng ing kéné, karo nglakoni panganiaya rata satanah kabèh. Ora, mulané padha mréné lan nglakoni kanisthan mau ana ing Pedaleman-Ku, sarta njalari duka-Ku. Delengen enggoné
YEHEZKIEL 8.18- 9.3 nyepèlèkaké marang Aku rak katog temenan! 18 Mulané bakal padha ngrasakaké aboting paukuman-Ku. Ora bakal Dakéman utawa Dakwelasi. Wong-wong mau bakal padha sesambat sakatogé, swarané sora, nanging Aku bakal ora miyarsakaké!" 9 1 Aku banjur krungu Pangéran ngandika sora mengkéné, "Mrénéa, wong-wong sing bakal padha ngukum kutha iki. Padha nggawaa gegaman." 2 Sanalika ana wong lanang nem teka saka gapura sing sisih Lor, saben wong nggawa gegaman. Wong-wong mau dibarengi wong siji sing nganggo jubah léna nggawa piranti kanggo nulis. Wong mau kabèh banjur padha mlebu lan ngadeg ing sacedhaké mesbèh prunggu. 3 Ing kono pepadhangé Pangéran Allahé Israèl sing mblerengi jumedhul saka para makluk sing nganggo swiwi, merga pepadhang mau panggonané ana ing kono. Saka kono banjur mlebu ing Pedalemané Allah. Pangéran banjur nimbali wong sing nganggo jubah léna, dingandikani mengkéné, 28
YEHEZKIEL 9.4- 8 4 "Kowé mlakua ing satengahé kutha Yérusalèm. Saben wong sing sedhih lan prihatin merga sakèhé kanisthan sing kelakon ana ing kutha kéné bathuké wènèhana tenger aksara T." 5 Marang wong-wong liyané aku krungu Pangéran dhawuh, "Ngetutna wong kuwi ndlajahi kutha, matènana. Aja ana sing kokéman, aja ana sing kokwelasi. 6 Wong tuwa, wong nonoman, prawan, ibu-ibu lan bocah-bocah, kabèh patènana. Nanging sing nganggo tenger aksara T lan bathuké aja kokgepok. Wiwitana saka Pedalemané Allah kéné." Dadi sing dipatèni dhisik para pemimpin sing padha ngadeg ana ing Pedalemané Allah. 7 Pangandikané Pangéran, "Pedalemané Allah kuwi gawénen najis. Platarané kebakana jisim-jisim. Wis, tindakna!" Banjur padha wiwit matèni wong-wong sing ana ing kutha kono. 8 Nalika padha matèni wong-wong mau aku ana ing kono dhèwèkan. Aku banjur sujud sumungkem karo matur sora, "Dhuh Pangéran, menapa semanten mulading duka Paduka, ngantos badhé mejahi kekantunaning Israèl sedaya?" 29
YEHEZKIEL 9.9-10.3 9 Wangsulané Pangéran, "Wong Israèl lan Yéhuda padha gawé dosa sing njijiki banget. Padha gawé pepati rata satanah kabèh lan Yérusalèm wis kebak piala. Padha kandha, yèn tanah iki wis Daktinggal, mula Aku wis ora pirsa apa sing padha dilakoni. 10 Mulané wong-wong kuwi bakal ora Dakwelasi. Bakal padha Dakwales, kaya enggoné males wong liya." 11 Wong sing nganggo jubah léna teka lapur marang Pangéran, "Dhawuh Paduka sampun kawula lampahi." 10 1 Aku ndeleng kubah sing ana ing sandhuwuré sirahé para makluk sing padha nganggo swiwi. Ing ndhuwuré kubah mau katon ana kaya dhampar saka permata éndah. 2 Pangéran ngandika marang wong sing nganggo jubah léna mau, "Kowé nlusupa ing antarané rodha-rodha sing ana ing ngisoré para makluk kuwi lan ngrakupa mawa mengangah. Mawa kuwi sawurna ing sandhuwuré kutha." Aku ndeleng wong mau nlusup. 3 Makluk sing nganggo swiwi padha ngadeg ing sakidulé Pedalemané Allah, nalika wong mau nlusup ing antarané 30
YEHEZKIEL 10.4-9 rodha-rodha. Platarané Pedalemané Allah ketutupan ing méga. 4 Pepadhangé Pangéran sing mblerengi banjur njedhul saka para makluk, mlebu ing Pedalemané Allah. Méga mau banjur ngebaki Pedaleman, nganti platarané padhang njingglang. 5 Swaraning swiwiné para makluk keprungu nganti tekan ing plataran sing njaba, kaya swarané Allah yèn lagi ngandika. 6 Wong sing nganggo jubah léna kadhawuhan déning Pangéran njupuk geni saka ing antarané rodha-rodha sing ana ing ngisoré para makluk. Wong mau banjur mlebu lan ngadeg ana ing sisihé rodha. 7 Makluk siji njupuk nganggo tangan mawa mengangah sing ana ing satengahé, didèkèkaké ana ing tangané wong sing nganggo jubah léna mau. Sawisé mengkono wong mau banjur lunga. 8 Makluk-makluk kuwi ing ngisor swiwiné ana tangané, kaya tangané manungsa. 9 Aku iya weruh ana rodha papat, kabèh padha, ing sisihé saben makluk 31
YEHEZKIEL 10.10-17 ana rodhané siji. Rodha-rodha mau mencorong kaya permata sing aji, lan saben rodha ing tengahé ana rodhané menèh sing marakaké rodha sing gedhé bisa ménggak-ménggok. 10 (10:9) 11 Para makluk mau bisa maju menyang ngendi waé tanpa minger. Enggoné maju bebarengan, sakarepé. 12 Badané sekojur, geger, tangan, swiwi lan rodha-rodha, kabèh kebak mripat. 13 Rodha-rodha kuwi padha karo sing dakdeleng ana ing wahyu sing kapisan. Sakrunguku rodha-rodha iku jenengé "rodha mubeng". 14 Saben makluk rainé papat. Rai sing siji rupa rai sapi lanang, sing kapindho rai manungsa, sing katelu rai singa, sing kapat rai garudha. 15 (Makluk-makluk kuwi padha karo sing dakdeleng ana ing sapinggiré Kali Kebar.) Samasa makluk-makluk mau mumbul ing awang-awang lan 16 maju, rodha-rodhané mèlu kangkat. Yèn para makluk mau ngegaraké swiwiné lan mabur, rodha-rodha mau iya katut. 17 Yèn para makluk mau mandheg, rodha-rodha mau mèlu mandheg. 32
YEHEZKIEL 10.18-22 Samasa para makluk mabur menèh, rodhané mèlu menèh, merga nyawané makluk-makluk kuwi ana ing rodha- rodha mau. 18 Pepadhang mblerengi, sing mbèbèraké kamulyané Pangéran banjur nilar lawanging Pedalemané Allah, bali menyang kubah sing ana ing sandhuwuré para makluk. 19 Para makluk mau banjur ngegaraké swiwiné lan mabur saka bumi, nggawa rodha-rodhané. Nalika lungané, aku weruh dhéwé. Banjur padha mandheg ana ing gapurané Pedalemané Allah sing sisih Wétan, lan padha kesorotan pepadhang mblerengi, sing mbèbèraké kamulyané Pangéran. 20 Makluk-makluk padha karo sing dakdeleng ana ing sangandhapé Pangéran Allahé Israèl, nalika aku ana ing sapinggiré Kali Kebar. 21 Saben makluk rainé papat, swiwiné papat lan tangané papat, kaya tangan manungsa, panggonané ana ing sangisoring swiwi. 22 Rai-rai mau cèples karo rai-rai sing dakdeleng ana ing sapinggiring Kali 33
YEHEZKIEL 11.1-5 Kebar. Saben makluk lakuné kenceng manut enering adhepé. 11 1 Aku banjur diangkat déning Rohing Pangéran, kabekta menyang gapuraning Pedalemané Allah sing ana ing sisih Wétan. Ing sacedhaké gapura mau aku weruh ana wong lanang selawé, lan ing satengahé wong-wong mau aku weruh Yaazanya bin Azur lan Pélaca bin Benayah; wong-wong kuwi klebu penggedhéné bangsa Israèl. 2 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, "Hé wong apes, wong-wong kuwi padha ngrancang arep gawé piala lan nyebar piwulang goroh ana ing kutha. 3 Pangucapé, 'Sedhéla engkas kita bakal mbangun omah. Kutha iki presasat kuwali isi banyu umob, lan kita iki kaya daging sing lagi digodhog ana ing kuwali mau, nanging saora-orané kita ora kebrongot geniné.' 4 Mulané medhara wangsit, wong-wong kuwi padha welèhna blak-blakan." 5 Aku banjur dikwaosi déning Rohing Pangéran, lan Pangéran paring dhawuh mengkéné, "Hé umat Israèl, Aku 34
YEHEZKIEL 11.6 -11 ngerti sing kokucapaké lan apa sing kokrancang. 6 Kowé wis matèni wong pirang-pirang ing kutha kéné, nganti dalan-dalané kebak mayit. 7 Mulané Aku, Pangéran Allah Kang Mahakwasa ngandika marang kowé mengkéné: Kutha iki pancèn kuwali sing banyuné umob, nanging daging sing digodhog kuwi apa? Ora liya mayit-mayité wong sing kokpatèni! Dadi, iki dudu panggonanmu. Kowé bakal Dakbuwang saka kutha iki! 8 Kowé rak wedi karo pedhang. Aku bakal nekakaké wong sing padha nggawa pedhang nyerang kowé. 9 Kowé bakal padha Dakulungaké ing tangané para wong manca. Kowé wis padha Dakukum pati, 10 lan kowé bakal padha dipatèni ing sajroning peprangan ing tanahmu dhéwé. Nanging saben wong bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran. 11 Kowé bakal ora olèh pengayoman ing kutha kéné, kaya kuwali sing ngayomi daging sing ana ing njeroné. Kowé bakal Dakukum ana ing ngendi waé ing tanah Israèl kéné. 35
YEHEZKIEL 11.12-16 12 Kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran, lan senajan kowé netepi prenatan-prenatané bangsa-bangsa sakiwa-tengenmu, nanging kowé padha nglanggar préntah-Ku lan ora mbangun- turut karo dhawuh-dhawuh-Ku." 13 Sajroné aku isih medhar wangsit, Pélaca ambruk mati. Aku banjur sujud sumungkem ing bumi sarta njerit, "Dhuh Pangéran Ingkang Mahakwasa, menapa Paduka badhé mejahi sedaya tiyang Israèl ingkang taksih kantun?" 14 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 15 "Hé wong apes, wong-wong ing Yérusalèm lan wong-wong Israèl sing padha ora ana ing pembuwangan ngrasani kowé, kandhané, 'Wong sing padha ana ing pembuwangan kuwi wis adoh saka Pangéran. Dadiné tanah iki saiki kaparingaké marang kita.' 16 Kanca-kancamu wong buwangan padha kandhanana mengkéné, 'Aku, Pangéran sing mbucal wong-wong kuwi Dakpapanaké ana ing antarané bangsa-bangsa sing adoh, mbuyaraké wong-wong mau ing negara-negara liya. Éwasemono Aku bakal ana ing tengahé.' 36
YEHEZKIEL 11.17-22 17 Banjur kandhanana yèn Aku Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné: Wong buwangan kuwi bakal Dakklumpukaké saka tanah-tanah panggonané para bangsa, papan panggonané Daksebar, nuli bakal padha Dakparingi tanahé dhéwé menèh. 18 Sawisé padha ana ing tanahé dhéwé wong-wong mau kudu padha nyingkiraké sakèhing déwané sing nistha sing ana ing kana. 19 Wong-wong mau bakal Dakparingi ati anyar lan bebudèn anyar. Atiné sing wangkot lan atos kaya watu bakal Dakpundhut, Dakparingi ati sing mbangun-turut. 20 Mula wong-wong mau bakal netepi dhawuh-Ku lan ngèstokaké sakèhé prenatan-Ku kanthi setya. Wong-wong kuwi bakal padha dadi umat-Ku lan Aku bakal dadi Allahé. 21 Nanging sing padha seneng nyembah déwa-déwa sing najis lan njijiki bakal Dakukum timbang karo dosané." Mengkono pangandikané Pangéran. 22 Para makluk nuli padha mabur, rodha-rodhané padha katut cahya kamulyaning Pangéran ana kono. 37
YEHEZKIEL 11.23-12.3 23 Cahya mau sing ngetingalaké kamulyané Pangéran banjur mumbul saka satengahé kutha pindhah menyang gunung sing ana ing sawétané kutha mau. 24 Ana ing wahyu mau aku diangkat déning Rohé Pangéran, kabekta menyang panggonané wong buwangan ing Babil menèh. Wahyu mau banjur ilang, 25 lan aku banjur martakaké marang wong buwangan, sakèhé prekara sing diketingalaké déning Pangéran marang aku. 12 1 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 2 "Hé wong apes, kowé manggon ing tanahé wong mbangkang. Padha duwé mripat, nanging ora ndeleng. Padha duwé kuping, nanging ora krungu, merga saka enggoné ndableg. 3 Wong apes, saiki kowé mbuntelana barang-barangmu kaya sing lumrahé digawa déning wong buwangan, banjur metua lan mlakua ing wayah surup, nganti saben wong weruh enggonmu mlaku saka panggonan siji menyang panggonan liyané, mula wong-wong sing mbangkang mau iya padha weruh. 38
YEHEZKIEL 12.4-7 4 Mumpung isih padhang, barang- barangmu buntelen kaya wong sing arep boyongan, supaya padha weruh kowé lan weruh enggonmu lunga ing wayah soré, kaya wong sing arep digawa menyang pembuwangan. 5 Yèn wong-wong mau padha ngawasaké kowé, témboké omahmu bobolen lan buntelanmu brobosna metu bolongan mau. 6 Wong-wong mau karebèn padha weruh enggonmu manggul buntelanmu, lan metu ing petengan karo mripat tutupan, mula kowé ora ngerti menyang endi paranmu. Apa sing koktindakaké mau kabèh, kanggo pepéling tumrapé umat Israèl." 7 Apa sing kadhawuhaké déning Pangéran mau banjur daklakoni. Ing dina kuwi aku mbunteli barang-barang sing arep dakgawa, kaya carané wong sing arep lunga ing pemboyongan. Bareng wis soré lan ngarepaké peteng, aku banjur mbobok témboké omahku nganggo tangan, nuli mbrobos metu ing bolongan mau. Wong akèh padha ndeleng enggonku manggul buntelanku lan lunga saka kono. 39
YEHEZKIEL 12.8 -13 40 8 Ésuké Pangéran ngandika marang aku mengkéné, 9 "Hé wong apes, wong Israèl sing nglawan kuwi bakal takon kowé bab penggawému sing mengkono mau. 10 Wangsulana, yèn Aku Pangéran bakal ngandika marang wong-wong mau. Pangandika iki katujokaké marang para penggedhé sing ngerèh kutha Yérusalèm, lan kanggo wong kabèh sing padha manggon ana ing kono. 11 Kandhanana yèn apa sing koktindakaké kuwi dadi pretandha kanggo dhèwèké. Wong-wong mau bakal ditawan lan dibuwang. 12 Para penggedhé sing ngerèh kutha kono bakal manggul buntelané ing wayah bengi, lan nrobos metu bolongan témbok, sing dibobol. Wong-wong kuwi bakal nutupi mripaté nganti ora ngerti menyang endi parané. 13 Nanging Aku bakal masang jaring-Ku kanggo nyegat. Sawisé mengkono wong-wong mau bakal Dakboyong menyang Babil, lan ing kono bakal padha mati tanpa meruhi tanah endi sing ditekani mau.
YEHEZKIEL 12.14-19 14 Kabèh sing ana ing kedhaton kono, sarta para penaséhat lan para pengawal bakal padha Dakbuyaraké menyang kéblat papat. Wong-wong sing arep matèni bakal padha nggolèki. 15 Yèn wis Dakbuyaraké ing antarané bangsa-bangsa manca, wong-wong mau bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran. 16 Aku bakal ngarèkaké sethithik sing oncat saka peprangan, paceklik lan pageblug, mula ing tanah manca, ing satengahé bangsa-bangsa mau bakal padha ngerti sepira gedhéné kanisthan sing wis ditindakaké, sarta bakal padha ngakoni yèn Aku iki Pangéran." 17 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 18 "Hé wong apes, yèn kowé mangan gemetera, lan ngombéa karo wèl-wèlan, merga saka giris. 19 Kandhakna karo umat Israèl kabèh, yèn Aku Pangéran, ngandika mengkéné marang wong sing isih padha manggon ing Yérusalèm, 'Kowé bakal padha mangan karo gemeter, lan enggonmu ngombé bakal karo wèl-wèlan saka wedimu. Tanahé bakal digundhuli, merga saben wong sing manggon ing kono 41
YEHEZKIEL 12.20-25 padha tumindak sekarepé dhéwé, ora manut prenatan. 20 Kutha-kutha sing kebak wong mau bakal katumpes, lan tanahé kadadèkaké ara-ara samun. Nganti wong-wong mau bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran.'" 21 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 22 "Hé wong apes, yagéné wong Israèl bola-bali padha kandha mengkéné, 'Wis tekan wektuné, nanging prekara-prekara sing diramalaké durung kelakon.' 23 Saiki kandhakna pangandika-Ku, Pangéran Kang Mahakwasa, bab unèn-unèn mau: 'Bakal Dakilangi, mula ing tanah Israèl kéné bakal ora ana wong sing ngucapaké prekara kuwi mau menèh.' Malah kandhanana, 'Wis tekan wektuné lan ramalan-ramalan bakal kelakon!' 24 Ing satengahé bangsa Israèl bakal ora ana wahyu apus-apusan utawa ramalan sing nasaraké. 25 Aku, Pangéran Kang Mahakwasa, bakal ngandika karo bangsa iki. Ora bakal Daksesuwé menèh. Sajroné kowé isih padha urip, hé sakèhé wong sing nglawan, Aku bakal nekakaké paukuman 42
YEHEZKIEL 12.26-13.5 kaya sing biyèn wis Dakngandikakaké. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa." 26 Dhawuhé Pangéran marang aku, "Hé manungsa sing apes, Israèl kandha yèn wahyu lan ramalan kelakoné isih suwé. 27 (12:26) 28 Mulané kandhakna marang wong- wong mau, yèn Gusti Allah ngandika: Apa sing Dakdhawuhaké mesthi kelakon ora bakal diendhé-endhé." 13 1 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 2 "Hé wong apes, medhara wangsit nglawan nabi-nabi ing Israèl sing gawé wangsit dhéwé. Kandhanana supaya padha ngrungokaké pangandikané Pangéran. 3 Mengkéné pangandikané Pangéran, 'Nabi-nabi gemblung kuwi bakal kaukum! Awit padha nuruti pangrasaning atiné dhéwé lan ngothak-athik wahyu dhéwé. 4 Hé umat Israèl, nabi-nabimu kuwi tanpa guna, kaya asu ajag sing manggon ana ing satengahing gempuran kutha. 5 Nabi-nabi kuwi ora njaga bètèng sing padha bolong, lan padha ora ndandani témbok-témbok, mula Israèl bakal ora 43
YEHEZKIEL 13.6-9 bisa nahan serangané mungsuh samasa ketekan dina paukumané Pangéran. 6 Wahyuné wong-wong kuwi apus- apusan lan ramalané mau goroh. Padha kandha yèn Aku sing ngutus wong-wong mau, mangka nyatané ora. Senajan mengkono padha ngarep-arep ramalané mau kelakon!' 7 Aku ngandika mengkéné marang nabi-nabi mau, 'Sing padha kokdeleng kuwi rak wahyu apus-apusan, lan ramalanmu kuwi rak goroh. Kowé kandha-kandha yèn Aku sing ngandika, mangka Aku ora ngandika apa-apa karo kowé!'" 8 Mengkéné pangandikané Pangéran marang woh-woh mau, "Kabèh tembungmu kuwi goroh, lan wahyu- wahyumu kuwi apus-apusan. Mulané kowé Daklawan. 9 Kowé bakal Dakukum, hé nabi-nabi sing ngothak-athik wahyu apus-apusan lan gawé ramalan-ramalan goroh. Kowé ora bakal mèlu ana ing kumpulané umat-Ku samasa padha gawé putusan, lan jenengmu bakal ora klebu ing daftaré penduduk ing Israèl. Kowé ora bakal bali menyang tanahmu menèh. Mulané kowé 44
YEHEZKIEL 13.10-14 bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran Kang Mahakwasa. 10 Para nabi mau nggorohi umat-Ku merga kandha yèn kabèh wis bèrès. Mangka satemené kabèh ora bèrès. Umat-Ku ngedegaké témbok nganggo watu sing mung ditumpuk-tumpuk. Banjur para nabiné teka, nglabur témboké nganggo gamping. 11 Nabi-nabi kuwi kandhanana yèn témbok mau bakal rubuh. Aku bakal nekakaké udan deres, semono uga udan ès lan angin gedhé, bakal Daksentoraké ana ing témbok mau. 12 Témbok mau nganti bakal rubuh lan saben wong bakal takon karo kowé apa gunané gamping sing kokgawé nglabur témbok mau." 13 Mengkéné pangandikané Pangéran marang aku, "Sajroning bentèré penggalih-Ku Aku bakal nekakaké angin gedhé, udan deres lan udan ès kanggo ngrubuhaké témboké. 14 Témbok sing dilabur mau bakal Dakrubuhaké lan Dakobrak-abrik nganti pondhasiné padha katon. Témboké bakal ambruk lan ngebruki kowé kabèh nganti 45
YEHEZKIEL 13.15-18 mati. Mula saben wong bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran. 15 Témbok lan wong sing nglabur témbok nganggo gamping mau bakal ngrasakaké duka-Ku. Lan Aku bakal ngandika marang kowé, 'Wis sirna témboké, wis sirna wong sing padha nglabur.' 16 Mengkono mau bakal kedadéané para nabi sing kandha, 'Kabèh wis bèrès', mangka sejatiné kabèh ora bèrès." Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa. 17 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Hé wong apes, delengen para wong wadon ing antaramu sing padha medhar wangsit. Wong-wong kuwi élikna 18 lan kandhanana apa sing dingandikakaké déning Pangéran Kang Mahakwasa kanggo wong-wong mau: 'Hé para dhukun wadon, kowé bakal diukum. Saben wong ugel-ugelé koktalèni nganggo jimat, lan sirahé wong kabèh kokenggoni kudhung, kanggo nelukaké wong liya. Kowé arep ngwasani pati lan uripé umat-Ku kanggo kepentinganmu dhéwé. 46
YEHEZKIEL 13.19-22 19 Srana mengkono kowé ngrèmèhaké Aku ana ing ngarepé umat-Ku supaya kowé nampa opah jali segegem lan roti sawetara. Kowé matèni wong sing durung wektuné mati, lan nglestarèkaké wong padha urip sing mesthiné ora patut urip. Kowé ngapusi umat-Ku, lan wong-wong mau padha ngandel karo kowé.'" 20 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa mengkéné, "Aku sengit karo tali jimat sing kokenggo ngwasani urip lan patiné wong. Kuwi bakal Dakrebat saka tanganmu, lan wong-wong sing kokkwasani bakal Dakluwari. 21 Krudhung-krudhungmu bakal Daksuwèk-suwèk lan umat-Ku bakal Dakuwalaké saka pangwasamu ing selawas-lawasé. Lan kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran. 22 Wong becik padha kokgawé cilik atiné srana apus-apusanmu, mangka Aku ora tegel yèn wong-wong kuwi nemu cilaka. Wong ala ora kokcegah gawé piala lan ora kokkon mratobat, mangka wong kaya mengkono mau koklestarèkaké urip. 47
YEHEZKIEL 13.23-14.6 23 Mulané wahyu-wahyumu sing goroh lan ramalan sing mung apus-apusan kuwi bakal Daksirnakaké. Umat-Ku bakal Dakluwari saka pangwasamu, lan kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran." 14 1 Ana pemimpiné Israèl marani aku takon bab kersané Pangéran. 2 Pangéran banjur ngandika marang aku mengkéné, 3 "Hé wong apes, wong-wong kuwi ing batiné padha nyembah brahala, mula padha nglakoni dosa. Wong sing kaya mengkono apa pantes padha nyuwun tulung karo Aku? 4 Wangsulana lan kandhakna apa sing Dakngandikakaké marang wong-wong mau, 'Saben wong Israèl sing ing batiné nyembah brahala, padha gawé dosa, banjur takon marang nabi, bakal Dakparingi wangsulan sing pantes kanggoné wong sing akèh brahalané. 5 Brahala-brahala mau sing njalari wong Israèl nyingkur Aku; muga-muga srana wangsulan-Ku wong Israèl dadi ngetutburi Aku menèh.' 6 Saiki wong Israèl kandhanana yèn Aku dhawuh mengkéné, 'Padha mratobata 48
YEHEZKIEL 14.7 -12 lan tinggalen brahala-brahalamu sarta penggawému sing nistha.' 7 Samasa ana wong Israèl utawa wong manca sing manggon ana ing satengahé bangsa Israèl nyingkur Aku lan nyembah brahala-brahala, mangka banjur takon marang nabi, Aku Pangéran Kang Mahakwasa bakal paring wangsulan! 8 Wong kuwi bakal Daklawan, wong mau bakal Dakgawé tandha kanggo wong kabèh, bakal Daksirnakaké saka antarané umat-Ku, supaya kowé ngerti yèn Aku iki Pangéran. 9 Yèn nabi mau nganti kena dibujuk lan awèh wangsulan manut karepé dhéwé, Aku bakal nasaraké wong mau. Nabi mau bakal Daksirnakaké saka satengahé umat-Ku. 10 Karo-karoné, nabi lan wong sing takon ukumané padha aboté. 11 Kuwi kabèh supaya umat Israèl aja padha nyingkur Aku menèh, sarta nglakoni dosa lan najisaké awaké, supaya bakal dadi umat-Ku lan Aku dadi Allahé." Mengkono pangandikané Pangéran. 12 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, "Hé wong apes, 49
YEHEZKIEL 14.13-17 13 yèn ana bangsa sing nglakoni dosa lan nyingkur marang Aku, Aku bakal ngacungaké asta-Ku lan ngrusak sedhiyané pangané. Aku bakal nekakaké paceklik lan pepati kanggo manungsa lan kéwan. 14 Senajana Nuh, Dhanièl lan Ayub padha manggon ana ing kéné, kamursidané wong-wong mau bakal mung bisa nylametaké awaké dhéwé. Mengkono pangandikané Pangéran. 15 Utawa Aku bakal nekakaké kéwan galak supaya mangsa wong sing padha manggon ing kéné, nganti tanah kéné dadi sepi mamring, nganti ora ana wong sing wani liwat. 16 Senajana wong telu mau padha manggon ing tanah kono, demi asma- Ku, wong-wong mau ora bakal bisa nylametaké, senajan anaké dhéwé pisan. Bakal mung bisa nylametaké awaké dhéwé, lan tanah iki bakal dadi ara-ara samun. 17 Utawa Aku bakal nekakaké perang ana ing tanah kéné lan kirim gegaman ampuh kanggo nyirnakaké manungsa lan kéwan. 50
YEHEZKIEL 14.18-22 18 Senajan wong telu mau padha manggon ing tanah kéné, demi Aku Pangéran Kang Mahakwasa, wong-wong mau ora bakal padha bisa nylametaké, senajan anaké dhéwé pisan; bisané mung nylametaké awaké dhéwé. 19 Utawa Aku bakal nekakaké pageblug ana ing tanah kono, nganti matèni wong akèh, manungsa lan kéwan pisan, 20 mangka Nuh, Dhanièl lan Ayub padha manggon ana ing kono, demi asma-Ku kang gesang, wong-wong kuwi ora bakal bisa nylametaké, senajan anaké dhéwé pisan. Kamursidané bakal mung bisa nylametaké uripé dhéwé." 21 Mengkéné dhawuhé Pangéran Kang Mahakwasa, "Aku bakal nekakaké paukuman-Ku patang rupa sing abot dhéwé marang Yérusalèm, yakuwi perang, paceklik, kéwan galak lan pageblug kanggo matèni manungsa lan kéwan pisan. 22 Yèn ana sing oncat lan bisa nylametaké anak-anaké, bakal padha nemoni kowé. Delengen sepira gedhéné pialané, nganti kowé yakin, yèn paukuman sing Daktekakaké mau wis samesthiné. 51
YEHEZKIEL 14.23-15.7 23 Kowé bakal ngerti yèn apa sing Daktindakaké kuwi adil. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa." 15 1 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 2 "Hé wong apes, apa kaluwihané wit anggur yèn katandhing karo wit liya? 3 Apa kayuné kena dienggo gawé dandanan, utawa kanggo gawé canthèlan kanggo nyanthèlaké barang- barang? 4 Apa ora mung becik kanggo dadèn geni. Yèn bongkot lan pucuké wis kobong entèk mangka sing tengah geseng, kena dipèk gawéné apa? 5 Rak wis ora ana gawéné, senajan durung diobong. Mangka sawisé kobong lan geseng saya olèhé ora kanggo nggawé!" 6 Mengkéné pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa, "Kaya wit anggur sing dijupuk saka alas banjur kaobong, kaya mengkono Aku bakal mundhut wong-wong ing Yérusalèm, 7 sing bakal Dakukum. Wis oncat saka geni sing siji, saiki bakal kaobong ing geni sijiné. Mengkono enggon-Ku bakal 52
YEHEZKIEL 15.8-16.6 ngukum wong-wong mau, supaya kowé ngerti yèn Aku iki Pangéran. 8 Sarèhné ora setya marang Aku, mulané tanah iki bakal Dakdadèkaké ara-ara samun. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa." 16 1 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 2 "Hé wong apes, tuduhna marang Yérusalèm penggawé-penggawéné sing nistha." 3 Kandhakna apa sing dingandikakaké déning Pangéran marang wong-wong kuwi, "Kowé padha kalairaké ana ing tanah Kenaan. Bapakmu wong Amori lan biyungmu wong Hèti. 4 Nalika kowé lair ora ana sing ngethok tali pusermu utawa ngedusi kowé utawa nggosok kowé nganggo uyah utawa nggedhong kowé nganggo popok. 5 Ora ana wong sing mesakaké karo kowé lan gelem ngupakara kowé kaya mengkono. Nalika kowé lair ora ana wong sing nresnani kowé. Kowé dibuwang ana ing ara-ara. 6 Nalika Aku tindak langkung ing kono Aku pirsa enggonmu kroncalan karo 53
YEHEZKIEL 16.7 -12 kebak getih. Senajan kowé gubras getih Aku ora négakaké kowé mati. 7 Kowé Dakgawé urip kaya tanduran sing seger. Kowé dadi gedhé lan rosa, dadi prawan. Payudaramu nengsemaké, rambutmu dadi dawa, nanging kowé wuda blejed. 8 Bareng Aku liwat ing kono menèh, Daksawang-sawang wis tekan wektuné kowé birai. Awakmu banjur Dakkemuli nganggo ageman-Ku lan Aku janji yèn kowé bakal Dakpundhut garwa. Aku gawé prejanjian nikah karo kowé, lan kowé nuli dadi garwa-Ku. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa. 9 Kowé banjur Dakedusi nganggo banyu, getihmu Dakresiki lan kulitmu Dakborèhi nganggo lenga zaitun. 10 Kowé banjur Dakenggoni sandhangan bordiran lan sandhal kulit sing becik dhéwé, kudhung sirah saka léna alus, lan sléndhang sutra. 11 Kowé uga Dakenggoni hiasan permata, gelang lan kalung, 12 ali-ali irung, anting-anting lan cundhuk mentul. 54
YEHEZKIEL 16.13-18 55 13 Kowé nganggo hiasan emas lan slaka lan selawasé nganggo léna alus réndan lan sutra. Panganmu roti kagawé saka glepung gandum sing becik dhéwé, kokpangan karo madu lan lenga zaitun. Rupamu ayu banget, kowé presasat ratu. 14 Kowé kondhang ing antarané para bangsa, merga saka ayumu, sebab Aku piyambak sing ndadèkaké kowé ayu banget. Mengkono pangandikané Pangéran." 15 "Nanging kowé ngendelaké kaéndahaning rupamu, banjur dadi sundel, awor turu karo angger wong sing liwat. 16 Sandhanganmu ana sing kokjupuk kokpasang ing panggonanmu nyembah brahala. Lan presis kaya carané sundel, kowé ngedol awakmu marang angger wong. 17 Hiasan slaka lan emas paringan-Ku kokenggo gawé reca lanang, sing banjur kokajak nyundel. 18 Sandhanganmu mori alus réndan saka Aku, kokenggokaké reca mau. Kowé banjur ngobong dupa karo gawé kurban lenga zaitun paringan-Ku.
YEHEZKIEL 16.19-25 19 Kowé Dakparingi pangan gandum, lenga zaitun lan madu, nanging peparing-Ku mau kokenggo gawé kurban supaya kowé olèh sihé brahala-brahala." Mengkono pangandikané Pangéran. 20 "Sawisé mengkono kowé banjur njupuk anakmu lanang lan wadon peparing-Ku, kokgawé kurban marang brahala-brahala. Apa tindakmu sing nistha mau durung cukup, 21 déné kowé iya banjur nyembelèh para putra-Ku, kokgawé kurban obongan kanggo brahala-brahala mau? 22 Sajroné nindakaké penggawému sing nistha dadi sundel kowé ora tau ngélingi nalika enommu, yakuwi nalika kowé isih wuda blejed lan kroncalan gubras getih." 23 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné marang aku kanggo Yérusalèm, "Cilaka kowé, cilaka! Kowé wis nglakoni sakèhé kanisthan mau, banjur 24 gawé panggonan panyembahing brahala lan nyundel ana ing pinggir- pinggir dalan. 25 Nganggo cara mengkono kowé nyèrèd éndahing rupamu ana ing lendhut. Kowé nawakaké awakmu 56
YEHEZKIEL 16.26-30 marang angger wong sing liwat, lan saben dina saya banget enggonmu nyundel. 26 Tangga-tanggamu wong Mesir sing gedhé nepsuné kokajak turu bareng, lan srana tumindakmu mau gawé gerahing penggalih-Ku. 27 Saiki asta-Ku Dakacungaké merga kowé bakal Dakukum. Sakèhé peparing- Ku bakal Dakpundhut bali saka kowé. Kowé wis Dakulungaké ing tangané wong Filistin sing sengit karo kowé, sing rumangsa jijik ndeleng pratingkahmu sing nistha mau. 28 Sarèhné ora marem karo brahala siji, kowé banjur mlayoni wong Asyur. Kowé banjur nyundel karo déwané wong Asyur mau. Nanging kowé iya ora marem menèh. 29 Mulané kowé banjur nyundel karo para déwané wong Babil, bangsa sing laku dagang, nanging karo kuwi kowé iya ora marem." 30 Mengkéné pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa, "Penggawému kuwi kabèh kaya carané sundel sing ora idhep isin. 57
YEHEZKIEL 16.31-36 58 31 Ana ing saben dalan kowé ngedegaké panggonan kanggo nyembah brahala, lan kowé banjur nyundel ana ing kono. Kowé ora mburu dhuwit kaya lumrahé sundel. 32 Kowé kaya wong wadon sing senengé nyundel karo wong liya, ketimbang karo nresnani bojoné dhéwé. 33 Sundel mono niyat golèk opah, nanging kowé nyundel ora njaluk bayaran, malah ngulemi angger wong saka ngendi waé kokajak turu karo kowé. 34 Kowé pancèn sundel istiméwa. Ora ana sing meksa kowé dadi sundel. Kowé ora nampa opah, malah kowé sing ngopahi wong sing nyundel karo kowé. Kowé pancèn ora padha karo sundel-sundel liyané!" 35 Mulané, Yérusalèm, hé sundel, rungokna pangandikané Pangéran marang kowé, 36 "Ing sarèhné kowé wis nyopoti sandhanganmu lan kaya sundel sing ngedol awakmu dhéwé marang angger wong lan marang brahala-brahala sing njijiki, sarta wis matèni anak-
YEHEZKIEL 16.37-41 anakmu kokenggo kurban marang déwa-déwamu, 37 mulané Aku bakal nglumpukaké tilas dhemenanmu, ya sing kokdhemeni lan sing koksengiti. Kuwi kabèh bakal Daktekakaké ngepung kowé. Sawisé mengkono kowé bakal Dakwudani, supaya wong mau kabèh weruh kowé wuda blejed. 38 Kowé bakal Dakukum merga enggonmu nyembah brahala lan merga enggonmu matèni anak-anakmu. Kowé bakal Dakukum pati sajroning duka-Ku. 39 Kowé bakal Dakulungaké ing pangwasané wong-wong mau, lan wong-wong mau bakal nggempur panggonan-panggonan sing kokenggo nyundel lan nyembah marang brahala- brahala. Sandhanganmu bakal dijupuki, semono uga hiasanmu, lan sawisé diblèjèdi kowé bakal ditinggal lunga. 40 Sawisé mengkono banjur bakal padha ngojok-ojoki wong supaya mbenturi kowé nganggo watu. Awakmu bakal diiris-iris nganggo pedhang. 41 Omah-omahmu bakal diobong tapis, sarta para wong wadon bakal diklumpukaké ndeleng enggonmu 59
YEHEZKIEL 16.42-46 diukum. Nganggo cara mengkono enggon-Ku bakal nglèrèni penggawému sing nistha lan opahé kanisthanmu bakal ora kokwènèhaké menèh. 42 Mula duka-Ku bakal lilih lan penggalih-Ku lerem menèh. Aku bakal ora duka lan ora cemburu menèh. 43 Kowé wis lali enggon-Ku ngrumati kowé dhèk isih cilik, lan ndadèkaké duka-Ku srana penggawé-penggawému sing nistha. Kuwi sing marakaké kowé Dakwales. Yagéné kowé ora mung nindakaké prekara sing nistha, nanging uga nyundel? Mengkono pangandikané Pangéran." 44 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Wong bakal ngunèni kowé, Yérusalèm: 'Biyungé mengkono, anaké wadon ya mengkono.' 45 Kowé pancèn plek kaya biyungmu. Biyungmu ninggal bojo lan anak-anaké. Kowé kaya mbakyu-mbakyumu, sing sengit marang bojoné lan anak-anaké. Kowé lan mbakyu-mbakyumu sakutha kuwi biyungé wong Hèti lan bapakné wong Amori. 46 Mbakyumu mbarep Samaria, ing sisih Lor, sing padha manggon ing désa-désa. 60
YEHEZKIEL 16.47-51 Adhimu ragil sing padha manggon ing désa-désa kuwi Sodom, ing sisih Kidul. 47 Apa maksudmu arep niru kelakuané sedulur-sedulurmu lan niru penggawéné sing njijiki? Ora, senajan enggonmu nglakoni kanisthan lagi sedhéla, éwasemono pialamu ing sedhéngah prekara wis ngungkuli kanisthané sedulur-sedulurmu kabèh. 48 Demi Aku kang gesang, mengkono pangandikané Allah, sedulur Sodom lan désa-désa ing sakubengé durung tau nglakoni piala kaya sing koklakoni, semono uga désa-désa ing sakubengé kéné. 49 Wong-wong mau lan anak-anaké wadon padha marem merga padha mubra-mubru lan uripé ayem-tentrem. Mung padha ora maèlu karo wong miskin lan sing padha kecingkrangan. 50 Padha angkuh lan wangkot atiné sarta nglakoni prekara-prekara sing Daksengiti. Mulané kaya sing koksumurupi, padha Daktumpes. 51 Dosané Samaria kuwi ora ana separoné dosamu. Penggawému sing njijiki ngungkuli Samaria. Yèn katandhing karo kebobrokanmu, 61
YEHEZKIEL 16.52-57 sedulur-sedulurmu wadon mau katon kaya wong sing ora kaluputan. 52 Nanging saiki kowé kudu mikul kanisthanmu. Dosa-dosamu semono gedhéné, mula yèn katandhing karo sedulur-sedulurmu, dosané sedulur- sedulurmu kuwi presasat dudu apa-apa. Mulané isina lan rasakna wirangmu, merga yèn jèjèr karo kowé sedulur- sedulurmu mau katon ora duwé kaluputan." 53 Pangandikané Pangéran kanggo Yérusalèm mengkéné, "Sodom lan désa-désané, semono uga Samaria lan désa-désané bakal Dakgawé makmur menèh. Kowé uga bakal kerta-raharja. 54 Kowé bakal isin karo awakmu dhéwé, lan wirangmu bakal ngungkuli para sedulurmu wadon. 55 Sedulurmu bakal makmur menèh, semono uga kowé lan désa-désamu. 56 Nalika kowé rumangsa begja, Sodom kokpoyoki, 57 yakuwi sadurungé pialamu konangan. Nanging saiki kaananmu ora béda karo wong-wong mau. Saiki kowé dadi poyokané wong Édom, wong Filistin lan 62
YEHEZKIEL 16.58-63 tangga-tanggamu liyané, sing padha sengit karo kowé. 58 Saiki kowé kudu mikul kanisthan enggonmu nyundel lan penggawému njijiki liya-liyané sing wis koklakoni. Mengkono pangandikané Pangéran." 59 Pangandikané Pangéran Allah mengkéné, "Aku bakal males kowé timbang karo sing koklakoni, merga kowé nganggep sepi prejanjianmu karo Aku, malah wis koklanggar. 60 Nanging Aku bakal netepi prejanjian sing Dakgawé karo kowé, nalika kowé isih nom. Lan Aku bakal gawé prejanjian langgeng karo kowé. 61 Kowé bakal kèlingan karo penggawému lan bakal isin yèn ketemu menèh karo mbakyumu lan adhimu wadon. Prejanjian mau bakal Dakdadèkaké kaya adhimu wadon, senajan iki ora klebu ana ing prejanjian-Ku karo kowé. 62 Prejanjian-Ku karo kowé bakal Dakanyaraké, lan kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran Allah. 63 Sakèhé dosamu bakal Dakapura, nanging kowé bakal tansah kèlingan lan krasa isin nganti ora wani kandha 63
YEHEZKIEL 17.1-6 apa-apa. Mengkono pangandikané Pangéran." 17 1 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 2 "Hé wong apes, wong Israèl padha critanana pasemon, 3 supaya ngerti apa sing arep Dakngandikakaké marang wong-wong mau. Aku, Pangéran Allah ngandika mengkéné, 'Ana manuk garudha gedhé banget. Wuluné éndah lan swiwiné yèn megar amba banget. Manuk garudha mau mabur menyang pegunungan Libanon, nyoklèk pucuké wit èrès, 4 digawa mabur menyang sawijining negarané wong dagang, didokokaké ana ing kuthané. 5 Garudha mau iya njupuk tanduran isih nom saka tanah Israèl, banjur ditandur ana ing palemahan sing subur, sing akèh banyuné, supaya bisa tuwuh. 6 Tanduran mau tuwuh, banjur dadi wit anggur sing cendhèk lan ngrembuyung mrambat mrana-mréné. Pang-pangé mrambat munggah marani manuk garudha, lan oyodé tumancep jero ana ing lemah. Anggur mau kebak godhong lan pang.' 64
YEHEZKIEL 17.7 -11 7 Banjur ana manuk garudha liyané, iya gedhé banget, swiwiné amba banget lan wuluné éndah. Anggur mau uga banjur mrambat marani garudha, kanthi pengarep-arep supaya olèh banyu luwih akèh ketimbang karo sing ana ing palemahan sing dienggoni. 8 Nanging anggur mau wis ditandur ana ing palemahan sing subur, sing akèh banyuné, mula anggur mau bakal bisa tuwuh lan metokaké anggur akèh sing becik-becik. 9 Saiki Aku, Pangéran Allah, mundhut pirsa, 'Apa anggur kuwi bakal tuwuh lan lestari urip? Apa garudha sing kapisan mau ora bakal mbedhol anggur mau saoyod-oyodé, nugeli pang-pangé nganti anggur mau banjur mati garing? Kanggoné bangsa sing gedhé pangwasané rak mung prekara sepélé yèn arep mbedhol wit anggur mau. 10 Pancèn anggur mau ditandur, nanging apa bakal tuwuh lan lestari urip? Apa ora bakal alum samasa keterak angin saka Wétan? Apa bakal ora garing sanalika?'" 11 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 65
YEHEZKIEL 17.12-16 66 12 "Takona karo para wong mbangkang kuwi, apa ngerti tegesé pasemon mau? Kandhanana yèn raja ing Babil bakal teka ing Yérusalèm lan nawan Sang Prabu sarta para pegawéné kagawa menyang tanah Babil. 13 Raja Babil mau bakal milih wargané kraton salah siji, banjur gawé prejanjian karo Raja Babil mau, dikon sumpah setya marang Babil. Para penggedhé sing penting bakal dienggo jaminan, 14 supaya bangsa mau ora brontak menèh, lan iya kanggo jaminan yèn prejanjian mau bakal ditetepi. 15 Nanging raja Yéhuda nglawan lan kirim utusan menyang tanah Mesir supaya olèh jaran lan tentara akèh. Apa bakal olèh gawé? Apa kekarepané sing mengkono mau bisa kelakon? Yèn dhèwèké nerak prejanjiané apa ora bakal diukum? 16 Demi Aku, Allah kang gesang, mengkono pangandikané Pangéran Allah, raja iki bakal mati ana ing tanah Babil merga wis nerak sumpahé lan prejanjian sing digawé karo raja Babil, sing ndadèkaké dhèwèké dadi raja.
YEHEZKIEL 17.17-22 17 Dalah raja ing Mesir karo tentarané sing ampuh pisan bakal ora bisa mitulungi, samasa wong Babil teka gawé tanggul lan ndhudhuk kalèn-kalèn kanggo matèni wong akèh. 18 Raja mau wis nglanggar sumpahé lan nerak prejanjiané. Sarèhné wis nglakoni sing mengkono mau, saiki bakal ora bisa oncat." 19 Pangandikané Pangéran Allah mengkéné, "Demi Aku Allah kang gesang, raja mau bakal Dakukum merga wis nerak prejanjian sing dikuwataké nganggo sumpah ana ing ngarsa-Ku. 20 Aku bakal masang kala jiret lan nyekel wong mau. Bakal Dakgawa menyang tanah Babil lan ana ing kana bakal Dakukum, merga wong kuwi ora setya marang Aku. 21 Prejurité sing peng-pengan dhéwé bakal mati ana ing peprangan, lan kekarèné sing urip bakal Dakbuyaraké ing kéblat papat, nganti kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran Allah. Mengkono pangandikané Pangéran." 22 Pangandikané Pangéran Allah mengkéné, "Aku bakal nyempal pucuké wit èrès lan nugel pang sing lagi trubus. 67
YEHEZKIEL 17.23-18.3 Bakal Daktandur ana ing gunung sing dhuwur. 23 Gunungé Israèl sing dhuwur dhéwé. Tanduran mau bakal metokaké pang lan wiji, lan dadi wit èrès sing gedhé paédahé. Manuk-manuk rupa-rupa bakal nusuh ana ing kono, sarta olèh pangéyuban ana ing sangisoring pang-pangé. 24 Sakèhé wit sing ana ing tanah kono bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran. Aku sing negor wit-wit gedhé, lan ndadèkaké wit-wit sing cilik dadi gedhé. Wit sing ijo royo-royo Dakgawé alum, lan wit alum Dakdadèkaké ijo royo-royo. Aku Pangéran sing ngandika mengkono. Aku bakal nindakaké apa sing Dakdhawuhaké." 18 1 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 2 "Yagéné wong-wong ing tanah Israèl gawéné ngucapaké pasemon sing mengkéné: 'Para bapa padha mangan woh mentah, untuné anak-anaké padha dadi linu.' 3 Demi gesang-Ku, pasemon kuwi bakal ora kocap menèh ana ing Israèl. 68
YEHEZKIEL 18.4 -10 69 4 Uripé saben wong kuwi kagungan-Ku, uripé bapa semono uga uripé anak. Déné wong sing nglakoni dosa kuwi sing kudu mati. 5 Yèn ana wong mursid sing lakuné bener lan becik, 6 mangka ora nyembah brahalané wong Israèl utawa mangan sesajèn ana ing candhi-candhi, ora ngrusuhi bojoné pepadhané lan ora turu karo wong wadon sing lagi nggarap sari, 7 ora nindhes wong liya, mbalèkaké gadhèné wong, ora ngrampas apa-apa, awèh mangan wong luwé, awèh sandhangan marang wong kewudan, 8 ora nganakaké dhuwit nganggo anakan akèh, ngedohi laku culika lan gawé putusan sing adil ana ing pirembugan, 9 wong sing mengkono mau mbangun- turut marang dhawuh-Ku lan netepi préntah-Ku temenan, wong kuwi bakal urip. 10 Nanging yèn wong mau duwé anak lanang sing ngrampog lan matèni wong utawa nglakoni salah sawijining penggawé sing kaya mengkono,
YEHEZKIEL 18.11-16 11 (kang ora tau dilakoni déning bapakné) sarta mangan sajèn ana ing candhi-candhi, lan ngrusuhi bojoné pepadhané, 12 seneng ngapusi wong mlarat, ngrampas, ora mbalèkaké gadhèné wong, ziarah menyang candhi-candhiné wong kapir, nyembah brahala nistha, 13 nganakaké dhuwit nganggo anakan akèh, apa wong sing mengkono mau bakal urip? Mesthi ora! Wong mau wis nglakoni prekara-prekara sing nistha, mulané kudu mati. Patiné merga saka pialané dhéwé. 14 Yèn wong mau duwé anak lanang liyané, lan weruh dosa-dosa sing dilakoni déning bapakné, nanging ora kèlu nglakoni dosa-dosa mau, 15 ora mèlu nyembah brahalané wong Israèl utawa mangan sesajèné brahala ana ing candhi-candhi, ora ngrusuhi bojoné pepadhané, 16 ora nindhes wong mlarat utawa ngrampas barangé wong, mbalèkaké gadhèné wong, awèh mangan marang wong sing keluwèn lan sandhangan marang wong sing kewudan, 70
YEHEZKIEL 18.17-21 17 nampik nglakoni piala lan ora nganakaké dhuwit nganggo anakan akèh, sarta netepi dhawuh-Ku temenan, wong mau bakal ora mati merga déning dosané bapakné, wong mau mesthi bakal urip. 18 Nanging bapakné sing gawéné nindhes, ngrampas, lan nglakoni bab-bab sing ora becik, kuwi bakal mati merga saka kaluputané. 19 Saiki kowé takon, apa sebabé anak ora diukum merga saka dosané bapakné? Wangsulané, merga si anak nindakaké sing bener lan becik, netepi dhawuh-Ku temenan lan tliti, mulané mesthi bakal urip. 20 Wong sing nglakoni dosa kuwi sing kudu mati. Anak ora mikul dosa-dosané bapakné lan bapak ora mikul dosa- dosané anaké. Wong becik bakal nampa ganjaran merga saka kabecikan sing dilakoni, lan wong ala bakal nampa paukuman asilé piala sing dilakoni. 21 Yèn wong ala mari enggoné nindakaké piala, banjur netepi dhawuh- Ku, sarta nindakaké kabeneran lan kabecikan mesthi bakal ora mati, nanging bakal urip. 71
YEHEZKIEL 18.22-28 22 Sakèhé dosané bakal diapura lan wong mau mesthi bakal urip. 23 Apa Aku rena mirsani patiné wong ala? Ora! Nanging Dakarep-arep supaya mratobat! 24 Nanging wong becik sing mari olèhé nindakaké kabecikan, malah banjur nindakaké piala, sakèhé kabecikan sing wis dilakoni bakal ora dianggep, wong kuwi kudu mati merga saka enggoné ora setya lan merga saka dosa-dosané. 25 Ana wong sing muni, 'Pendamelé Pangéran kuwi ora adil.' Rungokna, hé wong Israèl. Sing ora bener kuwi Aku apa kowé? 26 Yèn wong mursid ninggal kamursidané, banjur nglakoni piala sarta mati, kuwi mati merga saka dosa sing dilakoni. 27 Yèn wong ala ninggal lakuné sing ala, sarta nglakoni sing bener lan becik, kuwi nylametaké uripé. 28 Wong mau krasa yèn sing dilakoni mau ora bener, banjur marèni tindaké sing ala, wong kuwi mesthi bakal ora mati, bakal lestari urip. 72
YEHEZKIEL 18.29-19.4 29 Éwadéné kowé wong Israèl padha muni, 'Tumindaké Pangéran kuwi ora adil.'" Sing ora adil kuwi Aku apa kowé? 30 "Aku Pangéran Allah ngandika yèn bakal ngadili kowé siji-siji manut penggawému dhéwé-dhéwé. Padha mratobata saka dosa-dosamu supaya kowé ora ditumpes merga saka dosamu. 31 Buwangen piala sing koklakoni, lan anyarna ati lan pikiranmu. 32 Gusti Allah ora ngersakaké wong Israèl padha mati? Mula padha mratobata, supaya kowé urip! Mengkono pangandikané Pangéran Allah." 19 1 Aku didhawuhi Gusti Allah nglagokaké kidung kasangsaran kanggo putra raja loro ing Israèl: 2 "Keng ibu menika presasat singa èstri ingkang nesepi anak-anakipun, wonten ing antawisipun singa-singa jaler ingkang rosa. 3 Anakipun setunggal dipun opèni lan dipun ajari pados tedha; ngantos saged mangsa manungsa. 4 Para bangsa sareng mireng bab menika lajeng masang kala ing luwangan, kelampahan kénging. Singa 73
YEHEZKIEL 19.5 -10 wau lajeng dipun entas, kabekta dhateng tanah Mesir. 5 Singa èstri sareng ngertos sampun mboten wonten pengajeng-ajeng malih, lajeng ngopèni anak sanèsipun, ngantos singa nèm wau inggih dados ageng lan rosa. 6 Sareng dados singa diwasa, singa wau nglembara pados mangsan kaliyan sing sanès-sanèsipun. Singa nèm wau inggih ajar nubruk malah lajeng mangsa manungsa. 7 Bètèng-bètèng dipun risak, kitha-kitha dipun obrak-abrik. Tiyang sabangsa sami gemeter samasa mireng panggeronipun. 8 Bangsa-bangsa lajeng nglempak badhé nglawan singa nèm wau; tiyang saking pundi-pundi sami dhateng. Sami masang jaring, wusana singa wau kecepeng. 9 Singa nèm wau kalebetaken ing kurungan, sarta kabekta dhateng Babil. Dipun jagi, mila ngantos mboten kepireng malih wonten ing paredèn Israèl. 10 Keng ibu menika presasat wit anggur, ingkang katanem ing sacelaking lèpèn. Sarèhné ing ngriku kathah toyanipun, 74
YEHEZKIEL 19.11-20.1 mila anggur wau ngedalaken ron lan woh kathah. 11 Pang-pangipun ageng lan rosa, sarta tuwuh kados badhé dados teken keprabon. Anggur wau tuwuh dados inggil ngantos sundhul ing méga. Saben tiyang sumerep ngrembuyung lan ageng inggil. 12 Nanging wonten tangan-tangan ingkang mbedhol wit wau saoyodipun, lajeng kabucal. Ngantos wohipun dados garing margi wonten angin saking Wétan. Pang-pangipun sami coklèk dados garing lajeng kabesmi. 13 Samenika wit anggur wau katanem ing ara-ara samun, ing pasitèn garing ingkang mboten wonten toyanipun. 14 Wit anggur wau kamangsa déning latu, ingkang ugi mangsa pang-pang lan wohipun. Pang-pang wau mboten badhé dados kiyat malih, lan mboten saged kadamel teken keprabon." Mengkono mau uniné kidung kasangsaran, sing saben-saben dilagokaké. 20 1 Nalika enggonku padha ana ing pembuwangan nyandhak pitung taun ing sasi kalima, tanggal kaping sepuluh, ana pemimpiné masarakat 75
YEHEZKIEL 20.2-7 Israèl sawetara padha takon karo aku bab kersané Pangéran, karo lungguh ana ing ngarepku. 2 Pangéran banjur ngandikani aku, 3 "Hé wong apes, kandhakna karo wong- wong kuwi lan lantarna pangandika-Ku mengkéné, 'Tekamu padha arep takon bab kersa-Ku? Demi gesang-Ku, kowé bakal ora Dakwangsuli. Mengkono pangandikané Pangéran.'" 4 "Apa kowé wis siap ngadili wong-wong kuwi, hé wong apes? Kandhakna! Padha élingna karo prekara-prekara nistha sing ditindakaké déning para leluhuré. 5 Kandhakna apa sing Dakngandikakaké. Nalika Israèl Dakpilih, Aku janji karo wong-wong kuwi. Aku ngetingal ana ing Mesir lan Dakngandikani, 'Aku iki Pangéran Allahmu!' 6 Nalika semono Aku janji arep mbekta wong-wong mau metu saka tanah Mesir, lan Dakirid menyang tanah sing Dakcawisaké, tanah gemah ripah loh jinawi, tanah sing apik dhéwé. 7 Padha Dakkandhani supaya mbuwang brahala-brahala sing padha disenengi, supaya aja padha najisaké awaké dhéwé 76
YEHEZKIEL 20.8 -12 karo brahala-brahala Mesir sing ora teges kuwi, merga Aku iki Pangéran Allahé. 8 Nanging padha ngrèmèhaké Aku lan ora nggugu karo pangandika-Ku. Brahala-brahalané sing njijiki ora dibuwangi, mengkono uga ora marèni enggoné nyembah brahala-brahalané wong Mesir. Aku wis ngrancang ngesokaké duka-Ku sakatogé ana ing tanah Mesir kono. 9 Nanging kersa-Ku Dakpenggak piyambak, supaya asma-Ku ora dicecamah ing ngarepé bangsa- bangsa sing dienggoni, sebab Aku wis ngumumaké yèn Israèl bakal Dakirid metu saka tanah Mesir. 10 Dadi bangsa Israèl Dakbekta metu saka tanah Mesir menyang segara wedhi. 11 Ana ing kana padha Dakparingi dhawuh-Ku lan Dakwulang bab prenatan-prenatan sing dadi marganing urip, kanggoné wong sing netepi. 12 Aku maringaké dina Sabbat supaya padha ditetepi, kanggo pretandha enggoné padha netepi prejanjiané karo Aku, kanggo ngélingaké yèn Aku, 77
YEHEZKIEL 20.13-16 Pangéran, milih wong-wong mau dadi umat-Ku. 13 Nanging nalika isih ana ing segara wedhi kono, wis nantang Aku. Prenatan-prenatan-Ku diterak lan dhawuh-dhawuh-Ku sing dadi marganing urip kanggo wong sing netepi, ditampik. Dina Sabbat padha ora disucèkaké babar-pisan. Aku ngrancang arep ngesokaké paukuman-Ku sakatogé marang wong-wong mau ana ing segara wedhi kono supaya tumpes kabèh. 14 Nanging duka-Ku Dakampet, supaya Aku aja dirèmèhaké déning bangsa- bangsa sing padha nyipati enggon-Ku ngirid Israèl saka ing Mesir. 15 Ana ing ara-ara samun kono Aku sumpah yèn wong-wong mau bakal ora mlebu ing tanah sing Dakparingaké, tanah sing gemah ripah loh jinawi, ora ana sing ngungkuli beciké. 16 Enggon-Ku sumpah mengkono mau merga wong-wong kuwi padha nampik dhawuh-dhawuh-Ku, nerak prenatan-prenatan-Ku lan najisaké dina Sabbat-Ku, merga luwih seneng nyembah brahala-brahalané. 78
YEHEZKIEL 20.17-22 79 17 Nanging Aku banjur runtuh welas-Ku, nganti ora Daksirnakaké ana ing ara-ara samun. 18 Malah wong nom-nom padha Dakélingaké, 'Lakumu aja padha manut prenatané leluhurmu, aja ngenut adat tata-carané utawa najisaké awakmu srana nyembah brahala-brahalané. 19 Aku iki Pangéran Allahmu. Netepana prenatan-prenatan lan dhawuh-dhawuh- Ku. 20 Dina Sabbat kuwi sucèkna, sebab Sabbat kuwi dadi tandhané prejanjian sing ana ing antara-Ku lan kowé, kanggo ngélingaké marang kowé yèn Aku iki Pangéran Allahmu.' 21 Nanging wong-wong mau padha nantang Aku. Prenatan-prenatan-Ku padha diterak, dhawuh-dhawuh-Ku sing njaga keslametané ora padha ditetepi. Dina Sabbat-Ku padha dinajisaké. Aku wis ngrancang arep numpes wong-wong mau kabèh ana ing ara-ara samun. 22 Nanging duka-Ku mau Dakampet, merga bakal marakaké asma-Ku dirèmèhaké déning bangsa-bangsa sing padha weruh enggon-Ku ngirid bangsa Israèl metu saka tanah Mesir.
YEHEZKIEL 20.23-28 23 Aku banjur gawé prejanjian menèh ana ing segara wedhi. Aku sumpah yèn bangsa mau bakal Dakbuyaraké ana ing salumahing bumi. 24 Merga bangsa kuwi nampik dhawuh- dhawuh-Ku, nerak prenatan-Ku, najisaké Sabbat-Ku lan nyembah brahala sing disembah déning para leluhuré. 25 Banjur padha Dakparingi prenatan- prenatan sing ora becik lan dhawuh- dhawuh sing ora njalari urip. 26 Wong-wong mau Daktogaké dadi najis saka enggoné sesaji, lan Daktogaké ngurbanaké anaké pembarep. Kuwi cara-Ku ngukum bangsa mau, supaya ngerti yèn Aku iki Pangéran. 27 Saiki, hé wong apes, kandhaa karo wong Israèl, Aku Pangéran Allah ngandika mengkéné, 'Mengkéné carané para leluhuré enggoné ngina lan nyingkur Aku. 28 Wong-wong kuwi padha Dakirid menyang tanah sing Dakjanjèkaké arep Dakparingaké. Bareng padha weruh pegunungan lan wit-witan sing ngrembuyung ijo banjur padha gawé kurban ana ing kono. Wong-wong mau padha njalari duka-Ku srana enggoné 80
YEHEZKIEL 20.29-32 padha gawé kurban obongan lan kurban anggur.' 29 Padha Dakdangu, 'Punthuk-punthuk sing padha kokunggahi kuwi kokenggo apa?' Wiwit nalika semana panggonan- panggonan mau disebut 'Punthuk'. 30 Saiki wong Israèl padha kandhanana, 'Aku, Pangéran Allah ngandika mengkéné: Yagéné kowé nglakoni dosa padha karo sing dilakoni déning para leluhurmu, ngetutburi brahala-brahala? 31 Tekan sepréné kowé padha gawé kurban kaya sing dilakoni déning para leluhurmu, lan najisaké awakmu srana nyembelèh lan ngobong anak-anakmu dadi kurban marang brahala-brahala. Senajan mengkono kowé wong Israèl isih padha teka lan takon bab kersa-Ku! Demi gesang-Ku, Pangéran Allah, kowé bakal ora takon apa-apa menèh marang Aku. 32 Kowé wis gawé putusan ing atimu kepéngin padha karo bangsa-bangsa liyané, kaya umat sing kokpondhoki ing manca negara, sing padha nyembah wit lan watu. Nanging kuwi ora bakal kelakon.'" 81
YEHEZKIEL 20.33-39 33 "Demi gesang-Ku, Pangéran Allah, sajroning mulading duka-Ku Aku bakal ngerèh kowé nganggo pangwasa, nganggo kasektèn-Ku. 34 Aku bakal ngetingalaké kasektèn- Ku lan paukuman-Ku samasa Aku wis nglumpukaké kowé bali saka tanah-tanah manca panggonanmu kasebar. 35 Kowé bakal Dakbekta ana ing 'Pasamuwané Para Bangsa' lan ana ing kana kowé bakal Dakukum adu-arep karo Aku. 36 Saiki kowé bakal mung Dakukum kaya enggon-Ku ngukum para leluhurmu ana ing segara wedhi Sinai. Mengkono pangandikané Pangéran Allah. 37 Saiki kowé bakal Dakerèh lan Dakgawé netepi prejanjian-Ku. 38 Wong ing antaramu sing nglawan lan kebak dosa bakal Daksingkiraké. Wong-wong kuwi bakal Daksingkiraké saka tanah-tanah sing saiki dienggoni, nanging bakal ora Dakbalèkaké menyang tanah Israèl. Nganti kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran." 39 Pangandikané Pangéran Allah mengkéné, "Saikiné hé wong Israèl 82
YEHEZKIEL 20.40-43 kabèh, padha kepénakna awakmu! Padha terus-terusna enggonmu nyembah brahala! Nanging ngertia yèn sawisé iki kowé kudu manut karo Aku lan marèni enggonmu najisaké asma-Ku kang suci, srana gawé kurban marang brahala-brahalamu. 40 Ana ing tanah kana, ana ing gunung- Ku kang suci, gunungé Israèl sing dhuwur, kowé umat Israèl kabèh bakal padha nyembah sujud marang Aku. Aku bakal nampa kowé lan ngarep-arep kurban sesaosanmu, sesajènmu sing becik dhéwé lan sesaosanmu sing suci. 41 Sawisé kowé Dakirid metu saka tanah-tanah panggonanmu kasebar sarta Dakklumpukaké dadi siji, Aku bakal kersa nampi kurban-kurban obongan sing koksaosaké, lan para bangsa bakal padha ngerti yèn Aku iki suci. 42 Menawa kowé wis Dakbalèkaké menyang tanah Israèl menèh, tanah sing wis Dakjanjèkaké marang para leluhurmu dadi tanah pusakané, kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran. 43 Kowé bakal kèlingan karo sakèhé prekara sing gawé wirangmu lan prekara-prekara sing gawé najisé 83
YEHEZKIEL 20.44-49 awakmu. Kowé bakal éwa karo awakmu dhéwé merga sakèhing piala sing wis koklakoni. 44 Hé umat Israèl, padha ngertia yèn enggon-Ku ora males kowé timbang karo piala sing koklakoni kuwi merga Aku njaga kaurmatané asma-Ku dhéwé. Mengkono pangandikané Pangéran." 45 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 46 "Hé wong apes, ngawasna ngidul. Kandhaa lan medhara wangsit marang alas-alas sing ana ing Kidul. 47 Kandhaa karo alas-alas ing Kidul karebèn padha ngrungokaké pangandikané Pangéran sing mengkéné, 'Delengen! Aku nyumed geni, sing bakal ngobong saben wit ana ing njeromu, sing ijo lan sing garing. Ora ana sing bisa nyirep. Geni mau bakal mrèmbèt saka Kidul mengalor, lan saben wong bakal ngrasakaké mulad-muladé. 48 Nganti wong kabèh padha ngerti yèn Aku iki Pangéran sing nyumed geni mau lan ora ana wong sing bisa nyirep.'" 49 Nanging aku munjuk, "Dhuh Pangéran, sampun ta ndhawuhi kawula medharaken wangsit menika! Awit saben 84
YEHEZKIEL 21.1-7 tiyang sami criyos bilih kula selaminipun mboten naté terus-terang." 21 1 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 2 "Hé wong apes, kandhakna karo Yérusalèm. Kandhakna ana ing panggonan-panggonan pangibadah. Tanah Israèl élingna, 3 yèn Aku Pangéran ngandika mengkéné, 'Aku iki mungsuhmu. Pedhang-Ku bakal Dakunus lan kowé kabèh bakal Dakpatèni, dadia wong becik utawa wong ala. 4 Pedhang-Ku bakal Daktamakaké marang angger wong wiwit saka Lor tekan Kidul. 5 Angger wong bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran. Pedhang-Ku wis Dakunus lan ora bakal Dakbalèkaké ing rangkané menèh.' 6 Hé wong apes, kowé sesambata ana ing ngarepé wong akèh kaya wong sing sedhih banget, sing wis ora duwé pengarep-arep menèh. 7 Yèn kowé ditakoni, yagéné kowé sesambat, kandhaa yèn kuwi merga ana kabar sing mentas kokrungu. Yèn kabar kuwi sumebar, wong kabèh bakal padha 85
YEHEZKIEL 21.8 -13 giris, tangané bakal sèngklèh, ilang kekuwatané lan dhengkulé théklok. Wis tekan mangsané, malah wis kelakon. Mengkono pangandikané Pangéran." 8 Pangandikané Pangéran mengkéné, 9 "Kandhaa, wedharna pangandika-Ku sing Dakdhawuhaké marang kowé, 'Pedhangé wis diasah lan digosok. 10 Diasah bakal dienggo matèni, digosok supaya mencorong kaya kilat. Bakal ora ana kabungahan, merga umat-Ku nampik saben pepéling bab bakal tekané paukuman. 11 Pedhangé wis digosok, cemawis kari namakaké. Wis diasah lan digebeg, kari ngulungaké ing tangané algojo sing arep padha matèni. 12 Nangisa sing seru, kowé wong apes, pedhang iki bakal kasabetaké marang umat-Ku, lan marang para penggedhéné Israèl. Kuwi kabèh bakal dipatèni bareng karo umat-Ku sing kèri. Tebah-tebaha dhadha nandhakaké semplahé atimu! 13 Aku arep nyoba umat-Ku, yèn padha ora gelem mratobat nlangsani dosané, prekara-prekara iki kabèh bakal nempuh marang wong-wong mau.' 86
YEHEZKIEL 21.14-20 14 Mulané hé wong apes, keplok- keploka, lan pedhang iki bakal mbabadi wong-wong mau, bola-bali. Iki pedhang sing ampuh kanggo matèni, pedhang sing dayané nggegirisi lan sing kanggo mutahaké getih. 15 Umat-Ku bakal ilang kekendelané, mula bakal ambruk. Kutha-kuthané Dakancam nganggo pedhang sing gemebyar kaya kilat lan cemepak kanggo mematèni. 16 Sabetna ngiwa lan nengen, hé pedhang kang ampuh! Nyabeta, ing ngendi waé adhepmu. 17 Aku iya bakal keplok-keplok, lan paukuman-Ku bakal sirep. Mengkono pangandikané Pangéran." 18 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 19 "Hé wong apes, nggambara dalan loro sing bakal diliwati raja Babil sing arep teka nggawa pedhang. Dalan mau loro-loroné saka negara siji. Masanga tandha-tandha ing simpangan- simpangan saka dalan kono tekan kutha siji-sijiné. 20 Ana dalan simpangan sing bakal diambah raja Babil menyang Raba, 87
YEHEZKIEL 21.21-24 kutha-krajané Amon, lan ana dalan simpangan menyang Yéhuda, menyang Yérusalèm, kutha sing disentosani nganggo bètèng. 21 Raja Babil bakal mandheg dhisik ana ing simpangan, lan nliti dhisik dalan sing arep diambah, nganggo nglepasaké panah lan takon penemuné para brahalané, mriksa jeroané kéwan sing digawé kurban. 22 Yèn tangané kiwa sing nyekel panah nuding menyang Yérusalèm, kuwi ateges yèn bakal menyang Yérusalèm, ngedegaké menara-menara kanggo ngepung kutha mau, ngumumaké perang, masang dudur sing kanggo njebol lawanging gapura, gawé tanggul, ngedhuk kalèn kanggo amping-amping. 23 Wong-wong ing Yérusalèm bakal ora ngandel, merga wis gawé prejanjian damé. Nanging pamedhar wangsit iki prelu kanggo melèhaké dosa-dosané lan pepéling yèn wong-wong mau bakal ditawan. 24 Mengkéné pangandikané Pangéran Allah, 'Dosamu wis konangan. Angger wong wis ngerti sepira gedhéné pialamu. Satingkah-lakumu 88
YEHEZKIEL 21.25-29 ngétokaké panerakmu. Paukumanmu wis katetepaké, mulané saiki kowé bakal Dakulungaké marang mungsuh- mungsuhmu.' 25 Hé kowé ratuné Israèl sing ala, dina pengapesanmu wis tekan, yakuwi dina enggonmu bakal kasirnakaké. 26 Aku, Pangéran wis paring dhawuh. Copoten makuthamu lan sorbanmu singkirna. Kaanané wis malih kabèh. Sing mlarat bakal dadi penggedhé, sing dadi raja bakal dilèngsèr. 27 Gempuren, gempuren! Ya, kutha iki bakal Dakdadèkaké gempuran. Nanging kelakoné iki mengko yèn wong sing Dakpilih ngukum kutha iki wis teka. Kutha iki banjur bakal Dakulungaké marang wong mau." 28 "Hé wong apes, medhara wangsit! Wartakna pangandika-Ku kanggo wong Amon, sing padha moyoki wong Israèl. Munia, 'Pedhangé wis samekta nyirnakaké; wis digosok siap kanggo mematèni, wis gilap kaya kilat. 29 Wahyu-wahyumu kuwi goroh, lan ramalan-ramalané juru tenungmu kuwi apus-apusan. Kowé kuwi wong jahat lan wong ala. Dina paukumanmu sing 89
YEHEZKIEL 21.30-22.3 pungkasan wis teka. Pedhang-pedhang bakal disabetaké ing gulumu. 30 Pedhangé lebokna ing rangkané menèh! Kowé bakal Dakadili ana ing papan panggonanmu katitahaké, ana ing negara asalmu. 31 Aku bakal ngesokaké paukuman-Ku marang kowé kabèh. Lan Aku bakal ngulungaké kowé ing tangané wong sing tegelan, wong sing ahli ngrusak. 32 Kowé bakal katumpes déning geni. Getihmu bakal Dakwutahaké ana ing tanahmu dhéwé, lan kowé bakal ora diélingi menèh ing selawasé. Mengkono pangandikané Pangéran.'" 22 1 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 2 "Hé wong apes, cecawisa. Kowé bakal ngadili kutha sing kebak tukang matèni wong iki. Kandhanana bab sakèhé penggawéné sing nistha." 3 Wartakna marang kutha iki yèn Aku, Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Sarèhné kowé wis matèni wong akèh ing tengahmu lan najisaké awakmu merga enggonmu nyembah brahala, mulané wis tekan mangsané tibané paukumanmu. 90
YEHEZKIEL 22.4-9 4 Merga saka dosamu matèni wong lan najisaké awakmu srana nyembah brahala gawéané tanganmu, mulané wis tekan mangsané kowé nampa paukumanmu! Yakuwi sebabé kowé Dakdadèkaké poyokan ing antarané para bangsa lan dicecamah déning angger wong. 5 Bangsa adoh lan cedhak padha nyenyamah kowé merga lakumu rusuh. 6 Para penggedhé ing Israèl padha ngendelaké kekuwatané dhéwé lan seneng mematèni. 7 Ana ing kutha wong padha ora ngajèni wong tuwané. Wong manca padha kokapusi. Randha lan bocah lola padha koktindhes. 8 Kowé padha ora ngéman karo kasucèn-Ku, lan ora ngajèni marang dina Sabbat. 9 Ing antaramu ana sing seneng goroh kanggo liyan, supaya wong kuwi kaukum pati. Ing antaramu ana sing mangan sajèn sing disajèkaké brahala. Ana menèh sing padha ngumbar hawa-nepsuné. 91
YEHEZKIEL 22.10-16 10 Ana sing nggodha nuroni ibuné kuwalon, ana sing ngrodha-peksa wong wadon sing lagi nggarap sari. 11 Ana sing nylèwèng karo bojoné wong liya, ana sing nglakoni mengkono karo mantuné wadon, ana menèh sing nuroni seduluré wadon tunggal bapa. 12 Ing antaramu ana sing nampani opah kanggo matèni wong. Ana sing nganakaké dhuwit marang pepadhané wong Israèl, utawa golèk bathi akèh srana nindhes pepadhané. Nanging kowé padha ora éling karo Aku. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa. 13 Mulané asta-Ku bakal males enggonmu ngrampog lan gawé pepati. 14 Apa kowé isih wani lan kuwat yèn wis ngrasakaké panggebag-Ku? Mengkono pangandika-Ku lan kuwi bakal Daktetepi. 15 Kowé bakal Dakbuyaraké ana ing antarané para bangsa lan Daksebar ing negara-negara, supaya lèrèna penggawému sing ala. 16 Sabanjuré kowé bakal dianggep najis déning para bangsa, nanging kowé dhéwé bakal éling yèn Aku iki Pangéran." 92
YEHEZKIEL 22.17-22 93 17 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 18 "Hé wong apes, wong Israèl kuwi kanggoné Aku wis ora ana gunané. Wong-wong kuwi padha kaya regeding logam - tembaga, timah, wesi, timah ireng - sawisé logam mau dilebur lan dijupuk slakané ana ing pawon paleburan. 19 Dadi Aku, Pangéran Kang Mahakwasa ngandika marang wong Israèl, yèn wong-wong mau ora ana gunané kanggo Aku, kaya regeding logam mau. Wong- wong kuwi bakal padha Dakklumpukaké ana ing Yérusalèm, 20 ora béda karo logam slaka, tembaga, wesi, timah ireng, lan timah putih sing kacemplungaké ana ing pawon paleburan. Bentèré duka-Ku bakal nglebur wong-wong mau, kaya geni nglebur logam. 21 Bakal padha Dakklumpukaké ana ing Yérusalèm, banjur Dakobong, Daklebur sajroning mulading duka-Ku. 22 Bakal padha Daklebur ana ing Yérusalèm kaya slaka sing kalebur ing pawon paleburan, mula bakal padha ngrasakaké paukumané Pangéran."
YEHEZKIEL 22.23-28 94 23 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 24 "Hé wong apes, wong Israèl kandhanana yèn tanahé kuwi jembar, mulané bakal Daktibani paukuman-Ku. 25 Para penggedhéné presasat singa sing gero-gero karo ndekep mangsané, banjur dipatèni. Rakyaté padha dipatèni, barang-darbèké dirampas, nganti akèh wong sing dadi randha. 26 Para imam padha nerak dhawuh-Ku lan padha ora éling karo kasucèn-Ku. Padha ora mbédakaké sing suci karo sing ora suci. Padha ora mulang bédané najis lan ora najis, lan padha ora netepi dina Sabbat. Mula wong Israèl padha ora ngajèni Aku. 27 Para penggedhéné negara presasat asu ajag sing nyuwèk-nyuwèk mangsané sing wis dipatèni. Padha dhemen matèni wong, supaya bisa sugih. 28 Para imam padha ngaling-alingi dosané kaya wong sing nutupi témbok nganggo labur. Padha ngarang wahyu palsu lan ramalan apus-apusan. Padha kandha yèn medharaké pangandikané Allah, mangka sanyatané Aku, Pangéran, ora ngandika karo wong-wong mau.
YEHEZKIEL 22.29-23.5 29 Wong sugih padha ngapusi lan ngrampog. Wong miskin padha disiya-siya, lan wong manca padha dianiaya. 30 Aku golèk wong sing bisa ngedegaké témbok, kanggo ngganti témbok-témbok sing wis rubuh, lan kanggo njagani supaya tanah kéné aja sirna yèn ketekan ing paukuman-Ku, nanging Aku ora manggih wong sing kaya ngono. 31 Mulané Aku bakal ngesokaké duka-Ku karebèn mulad-mulad sakatogé kanggo numpes wong-wong mau, timbang karo penggawéné. Mengkono pangandikané Pangéran." 23 1 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 2 "Hé wong apes, ana wong wadon loro kakang-adhi. 3 Nalika isih nom lan manggon ing tanah Mesir padha dadi sundel. 4 Sing tuwa jenengé Ohola (ngibarataké Samaria), sing enom Oholiba (ngibarataké Yérusalèm). Wong loro mau Dakpundhut garwa lan metokaké anak akèh. 5 Senajan wis Dakpundhut garwa, éwasemono Ohola tetep nerusaké 95
YEHEZKIEL 23.6 -10 enggoné nyundel, lan kepéncut karo wong Asyur. 6 Wong Asyur mau serdhadhu- serdhadhu sing nganggo pakéan seragam wungu, priyayi lan perwira- perwira sing dhuwur pangkaté. Kabèh perwira-perwira tentara jaranan sing bagus-bagus. 7 Ohola mau nyundel nglayani perwira- perwira Asyur kabèh mau, lan merga hawa-nepsuné wong mau kèlu nyembah para brahalané wong Asyur lan srana mengkono najisaké awaké dhéwé. 8 Dadi Ohola nerusaké enggoné dadi sundel, sing diwiwiti nalika isih ana ing tanah Mesir. Wiwit nalika isih prawan wis gawéné turu karo wong lanang, sing padha nganggep wong kuwi pancèn sundel. 9 Wong mau banjur Dakulungaké marang para dhemenané, yakuwi wong Asyur, sing banget dikaremi. 10 Banjur diwudani, anaké lanang lan wadon padha ditawan, wekasané dipatèni nganggo pedhang. Wong wadon ing ngendi-endi padha nyatur kaanané Ohola mau. 96
YEHEZKIEL 23.11-17 11 Senajan Oholiba weruh kaanané mbakyuné sing kaya mengkono mau, malah saya nemen enggoné nyundel, ngungkuli Ohola. 12 Wong mau iya gandrung karo para priagung lan para perwira Asyur, serdhadhu-serdhadhu sing nganggo seragam rupa-rupa. Semono uga gandrung karo perwira-perwira tentara jaranan sing nom-nom lan bagus-bagus. 13 Aku nyipati dhéwé yèn Oholiba kasusilané wis rusak banget, malah ngungkuli mbakyuné. 14 Saya suwé saya banget enggoné nglakoni nistha. Kasmaran weruh gambaré para punggawa Babil sing kaukir ana ing témbok-témbok nganggo rupa abang mbranang, bangkèkané nganggo sabuk, sirahé nganggo sorban lan koncèr. 15 (23:14) 16 Bareng weruh gambar mau sanalika Oholiba banjur gandrung, mula kongkonan marani wong-wong Babil mau. 17 Wong Babil banjur padha teka ngumbar hawa-nepsuné, Oholiba 97
YEHEZKIEL 23.18-23 tumindak sing njijiki karo wong-wong Babil mau. 18 Angger wong dipamèri yèn dhèwèké sundel, nganti angger wong ngerti yèn wong kuwi sundel. Aku jijik karo wong mau, ora béda enggon-Ku jijik karo mbakyuné. 19 Enggoné dadi sundel saya ndadi, tingkah lakuné kaya dhèk isih prawan dadi sundel ana ing tanah Mesir. 20 Wong kuwi kepéncut karo wong lanang sing nepsuné kaya birainé jaran. 21 (Oholiba, kowé kepéngin mbalèni uripmu dhèk prawan ana ing Mesir, nalika kasusilanmu bobrok babar-pisan, nalika payudaramu digawé dolanan lan kowé kélangan tandhané enggonmu isih prawan.)" 22 "Mulané, hé Oholiba, Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, 'Kowé wis bosen karo para dhemenanmu, nanging wong-wong kuwi bakal Dakgawé muring karo kowé, lan Daktekakaké supaya ngepung kowé. 23 Wong Babil, wong Kasdim, wong Pekod, wong Soa, wong Koa lan wong Asyur kabèh. Sakèhé para wong gedhé, para perwira, para pegawé 98
YEHEZKIEL 23.24-28 sing dhuwur pangkaté lan para jéndral tentara jaranan, sakèhé wong nom sing bagus-bagus mau bakal Dakklumpukaké. 24 Kabèh bakal padha nyerang kowé saka Lor, nggawa tentara akèh, kréta perang lan tandhon pangan. Kowé bakal dikepung déning wong-wong mau sing padha nganggo tamèng lan tropong sirah. Kowé bakal Dakulungaké ing tangané lan kuwi sing bakal padha ngadili kowé manut prenatané dhéwé. 25 Sarèhné Aku duka karo kowé, mulané kowé bakal Dakpasrahaké marang nepsuné wong-wong mau. Irungmu lan kupingmu bakal dipagas, anak-anakmu dipatèni. Anakmu lanang lan wadon bakal direbut lan diobong urip-uripan. 26 Sandhanganmu bakal disuwèk- suwèk, lan raja-branamu dijupuki. 27 Kowé bakal Dakgawé mari enggonmu kepéncutan lan nyundel kaya sing wis koklakoni wiwit kowé isih ana ing tanah Mesir. Kowé bakal ora kepéngin nyembah brahala menèh lan ora bakal ngéling-éling kaanan ing Mesir menèh.'" 28 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa mengkéné, "Kowé bakal 99
YEHEZKIEL 23.29-34 Dakulungaké marang wong-wong sing sengit marang kowé lan kokanggep jijik. 29 Sarèhné padha sengit marang kowé, mulané bakal njupuki sakèhé barang asilé kangèlanmu, mula kowé kewudan kaya sundel. Kuwi kabèh merga saka enggonmu nyundel 30 lan gedhéné nepsumu. Kowé kuwi sundelé para bangsa lan najisaké awakmu dhéwé srana nyembah brahala. 31 Sarèhné kowé niru sedulurmu tuwa, mulané kowé bakal Dakombèni saka tuwung sing isi paukuman, padha karo sing Dakombèkaké marang mbakyumu." 32 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa mengkéné, "Kowé bakal ngombé saka tuwungé mbakyumu; tuwung sing jero lan amba cangkemé. Kowé bakal dipoyoki déning angger wong; tuwung kuwi wis kebak. 33 Kowé bakal dadi mendem lan atimu judheg, kuwi tuwung sing marahi giris lan rusak, mengkono tuwungé mbakyumu Samaria. 34 Tuwung mau bakal kokombé saampasé, karo ngremet-ngremet payudaramu. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa." 100
YEHEZKIEL 23.35-40 35 Mengkéné pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa menèh, "Sarèhné kowé lali karo Aku sarta nyingkur Aku, mulané kowé bakal ngrasakaké sangsara merga saka nepsumu lan enggonmu nyundel." 36 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, "Hé wong apes, apa kowé wis siyaga ngadili Ohola lan Oholiba? Wong loro kuwi dakwanen merga wis padha nglakoni penggawé-penggawé sing nistha. 37 Wis padha laku jina lan mematèni, padha nyembah brahala lan matèni anak-anaké sing dilairaké kanggo Aku. Anak-anaké padha dienggo kurban marang para brahala. 38 Isih ana tunggalé. Pasucèn-Ku padha dinajisaké, prenatan dina Sabbat sing Daktetepaké ora padha ditindakaké. 39 Sabanjuré nalika padha nyembelèh anak-anaké kanggo brahalané, ing dina kuwi uga padha nekani Pedaleman-Ku, lan najisaké kasucèné! 40 Bola-bali enggoné kongkonan nekakaké wong lanang saka adoh lan wong-wong mau padha teka temenan. Ohola lan Oholiba banjur padha adus, mulas alisé lan nganggo hiasané. 101
YEHEZKIEL 23.41-46 41 Banjur padha lungguh ana ing peturoné, ngadhepaké méja kebak barang-barang èdi, semono uga dupa lan lenga wangi enggon-Ku maringi. 42 Banjur ana swarané wong akèh sing padha seneng-seneng, para wong lanang saka ara-ara samun padha mlebu. Wong-wong mau padha masang gelang ana ing tangané wong wadon loro mau, sarta masang makutha ana ing sirahé. 43 Aku mbatin wong kuwi padha nylèwèng karo sundel sing wis rusak awaké merga saka suwéné enggoné nyundel. 44 Wong-wong lanang mau padha bola-bali marani sundel-sundel Ohola lan Oholiba, wong wadon sing wis bejat kasusilané. 45 Wong mursid bakal ngadili wong- wong mau karo ndakwa laku jina lan gawé pati, merga padha laku bédhang lan tangané gluput getih." 46 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa mengkéné, "Nekakna grombolané kècu supaya nyiksa sundel-sundel kuwi lan ngrampogi barang-barangé. 102
YEHEZKIEL 23.47-24.3 47 Karebèn dibenturi watu lan disembelèh nganggo pedhang, anak- anaké dipatèni lan omah-omahé diobong ludhes. 48 Aku bakal nyegah supaya satanah kabèh wong padha ora nindakaké kanisthan menèh, minangka pepéling supaya wong wadon padha ora laku bédhang menèh kaya Ohola lan Oholiba. 49 Déné kowé, wong wadon loro kakang-adhi bakal Dakukum merga enggonmu wis nindakaké pegawéan nistha lan dosamu nyembah brahala. Mula kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran Kang Mahakwasa." 24 1 Ing dina kaping sepuluh, sasi kaping pat, taun kaping sangané enggonku padha ana ing pembuwangan, Pangéran ngandika marang aku mengkéné, 2 "Hé wong apes, dina iki catheten, merga dina iki raja Babil wiwit ngepung kutha Yérusalèm. 3 Umat-Ku sing mbangkang kuwi tuturana nganggo pasemon. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa sing paring pasemon kanggo wong-wong mau. 103
YEHEZKIEL 24.4-9 Kèncèngé isènana banyu, tumpangna ing geni. 4 Banjur isènana kethok-kethokan daging sing becik dhéwé - daging pundhak lan pupu - karo balung pilihan. 5 Dagingé daging wedhus gèmbèl pilihan; sugokna kayu sing akèh ing sangisoring kèncèng. Banyuné karebèn umob, balung lan dagingé godhogen bebarengan." 6 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa mengkéné, "Kuthané wong sing seneng mematèni bakal ketekan paukuman! Kutha mau kaya kèncèng tiyèngen sing ora tau diresiki. Kethok- kethokan daging dicidhuk siji-siji, nganti ora ana sing kèri. 7 Ing kutha kéné akèh wong sing padha dipatèni, nanging ing lemah ora ana tilasé getih sing ketutupan ing awu, sebab getihé padha nyiprat ana ing watu karang. 8 Daktogaké ana ing kana, supaya getih mau ora ketutupan lan nekakaké paukuman kanggo males sing gawé pepati." 9 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa mengkéné, "Kuthané wong 104
YEHEZKIEL 24.10-14 sing seneng matèni kuwi bakal ketekan paukuman! Aku dhéwé sing bakal nyugokaké geniné. 10 Tambahana kayuné! Geniné tépasana! Dagingé godhogen! Kaldhuné buwangen! Balungé obongen. 11 Kèncèngé tembaga sing kothong mau tumpangna ana ing mawa sing mengangah. Srana mengkono kèncèng mau bakal dadi resik menèh, merga tiyèngé wis kobong kabèh. 12 Éwasemono ora kabèh tiyèng bakal mèlu kobong. 13 Hé Yérusalèm, penggawému sing kurang tata kuwi njalari kowé dadi najis. Senajan wis Dakcoba Dakgawé resik, nanging kowé tetep kotor. Kowé ora bakal dadi resik, yèn durung ngrasakaké mulading paukuman-Ku. 14 Aku, Pangéran Kang Mahakwasa sing ngandika. Wis tekan titi-mangsané Aku tumindak. Aku ora bakal lali karo dosa-dosamu lan ora bakal maringi kawelasan. Kowé bakal nampa paukuman kanggo sakèhé penggawému. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa." 105
YEHEZKIEL 24.15-21 106 15 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 16 "Hé wong apes, Aku bakal mundhut wong sing koktresnani banget kanthi dadakan. Nanging kowé aja ngresula, sambat-sambat utawa ngetokaké luh. 17 Kowé aja ketara yèn mentas kepatèn. Sirahmu tetepa serbanan lan sikilmu sandhalan. Kowé aja nutupi raimu utawa mangan panganan sing lumrahé dipangan déning wong sing lagi kepatèn." 18 Dina kuwi, nalika isih ésuk umun- umun, aku omong-omong karo wong sawetara. Soréné bojoku kapundhut. Dina candhaké aku nindakaké kaya sing didhawuhaké déning Pangéran marang aku. 19 Wong-wong padha nakoni aku, "Kénging menapa panjenengan tumindak mekaten?" 20 Wangsulanku mengkéné, "Pangéran wis ngandika karo aku yèn Panjenengané kersa paring dhawuh marang wong Israèl mengkéné, 21 'Kowé padha ngegung-egungaké Pedalemané Allah merga enggoné kukuh. Kowé seneng nyawang lan mlebu
YEHEZKIEL 24.22-25 mrono, nanging Pangéran bakal najisaké pasucèn mau. Malah anak-anakmu sing isih cilik kekarèné brayatmu bakal padha dipatèni ana ing peprangan. 22 Sawisé mengkono kowé bakal tiru aku, ora nutupi raimu lan ora mangan pangan sing lumrahé dipangan déning wong sing mentas kepatèn. 23 Kowé yèn metu saka ngomah bakal tetep serbanan lan tetep mlaku nganggo sandhal, lan kowé bakal ora sesambat utawa nangis. Kowé bakal mati ngenes, lan sesambat karo kancamu. 24 Kaya mengkono enggonku saiki dadi pretandha marang kowé; kowé bakal nindakaké apa sing daktindakaké. Pangéran ngandika, samasa kuwi mau kabèh wis kelakon, kowé bakal padha ngerti yèn Panjenengané mau Pangéran Kang Mahakwasa.'" 25 Pangéran ngandika menèh mengkéné, "Hé wong kang apes, Pedalemané Allah sing kukuh lan déning wong Israèl diegung-egungaké sarta sing nyenengaké atiné, nganti padha seneng nyawang lan mlebu mrono, kuwi bakal Daksirnakaké. Semono uga 107
YEHEZKIEL 24.26-25.4 anak-anaké wong Israèl lanang lan wadon bakal Dakpundhut. 26 Ing dina kelakoné kuwi mau bakal ana wong sing bisa oncat, banjur ngabari kowé. 27 Ing dina kuwi uga kowé bakal bali bisa guneman menèh, mari saka enggonmu bisu, kowé banjur bakal kandha karo wong sing nggawa kabar mau. Kaya mengkono enggonmu bakal dadi pretandha marang wong-wong Israèl, lan wong-wong bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran." 25 1 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné. 2 "Hé wong apes, wedharna pangandika- Ku kanggo bangsa Amon. 3 Padha rungokna pangandikané Pangéran Allah Kang Mahakwasa, 'Kowé padha bungah ndeleng Pedaleman-Ku digawé najis, ndeleng tanah Israèl dadi suwung lan sepi, lan ndeleng wong Yéhuda padha dibuwang ing tanah manca. 4 Sarèhné kowé padha bungah, Aku bakal nekakaké bangsa-bangsa saka ara-ara samun sisih Wétan sing bakal padha nelukaké kowé. Bangsa-bangsa 108
YEHEZKIEL 25.5-8 mau bakal padha ngedegaké kémahé ana ing tanahmu sarta padha manggon saterusé ana ing kono. Wong-wong mau bakal padha mangan woh-wohanmu sarta ngombé susuning raja-kayamu. 5 Kuthamu Raba bakal Dakdadèkaké pangonan unta, lan setanah Amon kabèh bakal Dakdadèkaké pangonan wedhus, supaya kowé ngerti yèn Aku iki Pangéran.'" 6 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Kowé padha keplok-keplok lan jingkrak-jingkrak saka senengmu. Kowé padha bungah merga Israèl nandhang sangsara. 7 Sarèhné mengkono tumindakmu, kowé bakal Dakulungaké marang bangsa-bangsa liya sing bakal ngrampog kowé entèk-entèkan. Kowé bakal Daksirnakaké nganti tapis, nganti wis ora dadi bangsa lan bakal ora duwé tanah dhéwé. Sarta kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran." 8 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Sarèhné Moab duwé pangucap yèn Yéhuda kuwi ora béda karo bangsa-bangsa liyané, 109
YEHEZKIEL 25.9 -14 9 mulané kutha-kutha ing sauruté tapel wates sing mbètèngi Moab bakal Dakulungaké supaya digempur déning mungsuh, senajan kutha-kutha sing éndah dhéwé kayata Bèt-Yésimot, Baal-Méon, lan Kiryataim. 10 Aku bakal nekakaké bangsa-bangsa saka segara wedhi sisih Wétan supaya nelukaké Moab lan Amon, nganti Moab bakal mari enggoné dadi bangsa. 11 Moab bakal Dakukum, supaya padha ngerti yèn Aku iki Pangéran." 12 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Wong Édom nindakaké pemales sing ambek siya banget marang Yéhuda, kuwi ateges gawé kaluputan gedhé. 13 Mulané Édom bakal Dakukum, lan saben wong sarta kéwané bakal Dakpatèni. Édom bakal Dakdadèkaké jugrugan, wiwit saka kutha Téman nganti tekan Dédan, sarta saben wong bakal dipatèni ana ing peprangan. 14 Umat-Ku Israèl bakal nindakaké pemales-Ku marang Édom, nganti Édom bakal ngrasakaké bentèring duka-Ku, Édom bakal ngrasakaké sepira aboté 110
YEHEZKIEL 25.15-26.3 pemales-Ku. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa." 15 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika, "Wong Filistin wis padha nindakaké pemales sing ambek siya banget marang satruné bebuyutan, nganti padha disirnakaké kabèh. 16 Mulané wong Filistin bakal Dakgepuk lan Daksapu resik saka ing bumi. Kabèh wong sing manggon ana ing tanah ngaré Filistin bakal Daksirnakaké. 17 Paukuman-Ku bakal nggegirisi lan pemales-Ku bakal timbang karo paukuman-Ku, nganti bakal padha ngerti yèn Aku iki Pangéran." 26 1 Nalika aku ana ing pembuwangan, ing taun kaping sewelas, sasi kapisan tanggal kapisan Pangéran ngandika marang aku mengkéné, 2 "Hé wong apes, wong ing kutha Tirus padha ngécé Yérusalèm karo muni mengkéné, 'Gapurané bangsa-bangsa wis ambruk! Wis mari enggoné dadi rajaning sudagar! Wis ora bakal dadi saingan kita menèh!' 3 Mulané Aku, Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, 111
YEHEZKIEL 26.4-8 'Ngertia wong Tirus, yèn Aku saiki dadi mungsuhmu! Aku bakal nekakaké bangsa pirang-pirang nyerbu kuthamu, lan tekané bakal kaya ombaking segara. 4 Bètèngé kuthamu bakal digempur lan menara-menaramu bakal dirubuhaké. Lebuné bakal Daksapu resik, mula Tirus bakal dadi gunung karang sing gundhul. 5 Panggonan kono bakal dadi papan kanggo mépé jala ana ing satengahé segara.' Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa, 'Tirus bakal dijarah-rayah déning bangsa-bangsa; 6 lan sing padha manggon ana ing kutha, ing dharatan, bakal padha dipatèni nganggo pedhang. Mula Tirus bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran.'" 7 Allah Kang Mahakwasa ngandika menèh mengkéné, "Aku bakal nekakaké Nebukadnésar saka Babil, ratuning para ratu, supaya nyerbu kutha Tirus. Tekané saka Lor, nggawa jaran, kréta perang, prejurit jaranan lan tentara akèh banget. 8 Sing padha manggon ana ing kutha sing ana ing dharatan bakal padha dipatèni sajroning peprangan. Mungsuh bakal gawé kalèn-kalèn lan 112
YEHEZKIEL 26.9 -14 tanggul-tanggul, minangka tamèng sing kuwat. 9 Témbok-témbokmu bakal dijugrugaké, lan menara-menaramu bakal karubuhaké nganggo andha wesi. 10 Saka akèhé jaran, bledugé bakal nutupi kowé. Swarané grobag lan kréta sing digèrèd déning jaran bakal gawé kedheré témbok-témbokmu samasa padha ngliwati gapura-gapurané kutha sing wis dadi gempuran. 11 Para prejurité jaranan bakal padha mlebu ing lurung-lurung sarta matèni wong-wongmu nganggo pedhang. Tugu-tugu sing kokandel-andelaké bakal padha dirubuhaké. 12 Kasugihanmu bakal dirampas, lan barang-barang daganganmu bakal dijarah-rayah. Bètèngmu bakal padha dijugrugaké, lan omah-omahmu sing éndah bakal dibrukaké. Watu-watuné, kayu-kayuné, gapurané bakal kabuwang ing segara. 13 Enggonmu ngidung, semono uga enggonmu ngunèkaké clempung bakal Dakendheg. 14 Kuthamu bakal Dakdadèkaké gunung karang sing gundhul, dadi panggonané 113
YEHEZKIEL 26.15-17 para wong golèk iwak mépé jalané. Kutha mau bakal ora dibangun menèh. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa." 15 Ana dhawuhé Pangéran Kang Mahakwasa nganggo kutha Tirus mengkéné, "Menawa kowé ditelukaké wong-wong sing padha manggon ana ing sauruting pesisir, bakal padha gemeter krungu panjerité wong-wong sing padha disembelèh. 16 Para rajaning bangsa-bangsa sing lelayaran bakal padha kegèsèr saka dhamparé. Wong-wong mau bakal padha nyopot jubahé lan sandhangané réndan, banjur lungguh ing lemah karo gemeter. Saka girisé ndeleng kaananmu nganti ora lèrèn-lèrèn enggoné ndhredheg wèl-wèlan. 17 Wong-wong mau bakal padha nglagokaké kidungé wong kepatèn, 'Kutha sing misuwur kuwi wis ambruk! Prau-prauné wis disapu resik saka segara. Biyèn penduduk kutha kéné padha ngwasani segara, lan nekakaké pagiris marang wong sing padha manggon ana ing pesisir. 114
YEHEZKIEL 26.18-27.1 18 Saiki, bareng kutha mau wis rubuh, wong-wong sing padha manggon ing pulo-pulo padha gemeter, merga padha kagèt ndeleng karusakan sing semono gedhéné.'" 19 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa mengkéné, "Kowé bakal Dakdadèkaké kutha jugrugan sing ora dienggoni wong menèh. Kowé bakal Dakslulupaké ing segara. 20 Kowé bakal Daklebokaké ana ing jagadé wong mati, dadi siji karo wong- wong sing wis mati dhèk jaman kuna. Kowé bakal manggon ana ing jagadé wong mati kono selawas-lawasé, amor karo roh-rohé wong sing wis padha mati. Mulané kutha iki ora bakal dienggoni wong menèh, lan ora kepétung dadi panggonané wong urip. 21 Kowé bakal dadi conto sing nggegirisi, lan kuwi wekasané uripmu. Wong padha nggolèki kowé, nanging ora bakal nemokaké kowé menèh ing selawas- lawasé. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa." 27 1 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 115
YEHEZKIEL 27.2-9 2 "Hé wong apes, nglagokna kidung pelayatan kanggo wong Tirus, 3 kutha sing ana ing sapinggiring segara lan dedagangan karo bangsa-bangsa ing daérah pesisir. Kandhakna apa sing dingandikakaké Pangéran kanggo wong-wong mau mengkéné, 'Tirus, kowé ngegung-egungaké kaéndahanmu sing sempurna.' 4 Omahmu ana ing segara, kowé dibangun déning para ahli bangunan kaya prau sing becik banget. 5 Kowé digawé nganggo kayu beros saka Gunung Hèrmon, lan cagaké layarmu digawé saka kayu èrès. 6 Dhayungmu digawé saka kayu Basan; gladhagmu digawé saka kayu cemara Siprus, dikuwati nganggo gadhing. 7 Layarmu digawé saka léna alus, léna sing disulam saka tanah Mesir, gampang dititèni saka kadohan. Téndha-téndhamu kagawé saka léna alus, léna wungu saka Siprus. 8 Sing ndhayung wong-wong saka kutha Sidon lan Arwad. Kelasiné wong-wongmu dhéwé sing padha trampil-trampil. 9 Para tukang-kayumu wong wasis- wasis weton saka Babil. Prau-praumu 116
YEHEZKIEL 27.10-15 sing lelayaran para kelasiné padha blanja ana ing toko-tokomu. 10 Wong Pèrsia, wong Lidia lan wong Libia padha dadi serdhadhu lan tentaramu. Tamèngé lan tropongé padha cemanthèl ana ing tangsi-tangsimu. Kuwi kabèh wong-wong sing gedhé jasané, nganti kowé dadi misuwur. 11 Serdhadhu-serdhadhu Arwad padha njaga bètèngmu, lan wong Gamad padha njaga menara-menaramu. Tamèngé padha dicanthèlaké ana ing témbok-témbokmu. Kuwi kabèh wong sing padha nambahi beciké negaramu. 12 Kowé padha dedagangan tekan Spanyol; slaka, wesi, timah, sing akèh banget cacahé, kokijoli nganggo barang-barangmu. 13 Kowé padha dedagangan karo wong Yunani, wong Tubal lan wong Mèsèkh, barang-barangmu kokijolaké batur-tukon lan barang-barang saka swasa. 14 Barang-barangmu kokijolaké jaran kanggo narik kréta lan jaran tunggangan sarta bihal saka Bèt-Togarma. 15 Wong-wong saka Rodhos padha dedagangan karo kowé, semono uga 117
YEHEZKIEL 27.16-22 wong-wong sing padha manggon ana ing sauruté pesisir padha ngijolaké gadhing lan kayu keling karo barang daganganmu. 16 Wong Édom padha nukoni daganganmu lan pametuné tanahmu. Enggoné mbayar kowé nganggo permata zamrud, léna wungu, léna sulaman, léna alus, mutiara lan permata dlima. 17 Wong Yéhuda lan wong Israèl padha mbayar kowé nganggo gandum, madu, lenga zaitun lan bumbu-bumbu. 18 Wong Damsyik padha nukoni daganganmu lan mbayar nganggo anggur saka Hèlbon lan wulu wedhus saka Sahar. Padha ngijolaké wesi gemblèngan lan bumbu-bumbu karo barang-barangmu. 19 (27:18) 20 Wong Dédan padha ngijolaké lapak lan pakéan jarané. 21 Wong Arab lan para penggedhéné bangsa Kédar padha ngijolaké wedhus gèmbèl, wedhus jawa lan wedhus bérok karo barang-barang daganganmu. 22 Semono uga para sudagar ing Syéba lan Raéma padha ngijolaké barang- 118
YEHEZKIEL 27.23-28 barangé mas-inten lan bumbu-bumbu sing larang regané. 23 Sudagar-sudagar saka kutha Haran, Kané, lan Èden, saka Syéba lan Asyur sarta Kilmad kabèh padha dedagangan karo kowé. 24 Padha ngedol marang kowé sandhangan-sandhangan éndah, mori wungu lan mori sulaman, babut permadhani sing manéka rupa, dhadhung lan tali-tali sing kuwat banget. 25 Para sudagarmu padha nunggang kapal dagang gedhé-gedhé. Kuthamu presasat kapal gedhé, kebak barang dagangan, kemambang ana ing segara. 26 Bareng para pendhayungmu padha nggawa kapalmu metu ana ing segara, dumadakan ana angin saka Wétan ngeremaké kapalmu, adoh saka padununganmu. 27 Kasugihan lan barang-barang daganganmu, semono uga matrus- matrus lan pendhayungmu, para tukang lan para sudagarmu, sakèhé prejurit sing ana ing kapal - kabèh padha kleleb ing segara, kèrem bareng karo kapalmu. 28 Panjerité para matrus sing kleleb nganti keprungu saka dharatan. 119
YEHEZKIEL 27.29-35 29 Wong kabèh nuli padha ninggal kapalé lan saben matrus nglangi menyang dharatan. 30 Wong kabèh padha nangisi kaananmu, sirahé padha disawuri awu, banjur padha nglésod ana ing lebu. 31 Sirahé padha dicukur, banjur padha nganggo sandhangan bagor. Atiné sedhih banget ndeleng kaananmu nganti nangis kelara-lara. 32 Padha nglagokaké kidungé wong kepatèn, karo sesambat, 'Sapa sing bisa madhani Tirus. Tirus sing saiki kakubur ana ing segara? 33 Para sudagarmu sing padha lelayaran menyang negara manca padha nyukupi kebutuhané saben bangsa. Raja-raja padha dadi makmur, merga saka akèhé barang daganganmu. 34 Saiki kowé kèrem ana ing segara, ambles ana ing dhasaré samodra. Barang daganganmu lan kabèh penumpangé sirna bareng karo kowé ana ing segara.' 35 Saben wong sing manggon ana ing sauruté pesisir padha kagèt meruhi kaananmu. Para rajané padha ketaman ing giris, lan katon wedi banget. 120
YEHEZKIEL 27.36-28.6 36 Saiki kowé ora ana, lan ora bakal bali menèh ing selawas-lawasé. Sakèhé sudagar ing bumi padha giris, merga bisa uga bakal ngalami musibah kaya sing kokalami." 28 1 Pangéran ngandika marang aku mengkéné, 2 "Hé wong apes, raja Tirus kandhanana yèn Aku, Pangéran Kang Mahakwasa dhawuh marang wong-wong mau mengkéné, 'Omonganmu umuk, gemedhé, kandha yèn kowé kuwi allah, sing lungguh ana ing dhampar ing satengahé samodra. Rumangsamu kowé kuwi allah, nanging sejatiné dudu; kowé kuwi manungsa sing apes. 3 Rumangsamu kowé kuwi luwih wicaksana tinimbang Dhanièl, nganti ora ana prekara sing rumit kanggoné kowé. 4 Kawicaksananmu lan ketrampilanmu sing marakaké kowé sugih raja-brana, emas lan slaka. 5 Kowé pancèn pinter dagang nganti bathimu akèh. Atimu mongkog merga kasugihanmu sepirang-pirang!'" 6 Sarèhné mengkono, Aku Pangéran, Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Merga kowé rumangsa wasis kaya Allah, 121
YEHEZKIEL 28.7 -12 7 Aku bakal nekakaké mungsuh sing ambek siya, nempuh perang marang kowé. Sakèhé barang éndah lan pengaji saka asilé kawasisan lan ketrampilanmu dagang bakal disirnakaké. 8 Kowé bakal dipatèni lan dikubur ana ing kuburan sing kebak banyu. 9 Yèn wong-wong mau padha teka arep matèni kowé, apa kowé isih bakal kandha, 'Aku iki Allah?' Yèn kowé adu-arep karo wong sing bakal matèni kowé, kowé bakal ngakoni yèn kowé kuwi dudu Allah, nanging manungsa sing apes. 10 Kowé bakal mati kaya asu ana ing tangané wong kapir saka manca negara. Mengkono pangandika-Ku, Pangéran Kang Mahakwasa." 11 Pangéran ngandika menèh mengkéné, 12 "Hé wong apes, nangisana raja Tirus sing bakal nampani musibah. Kandhakna marang raja Tirus, yèn Aku, Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, 'Biyèn kowé kuwi prelambangé kasampurnan. Kowé wasis lan duwé kawibawan! 122
YEHEZKIEL 28.13-17 13 Kowé manggon ana ing Firdus, petamanané Allah. Direngga nganggo permata manca warna sing éndah- éndah: akik dlima lan inten, akik topas, pirus, yakut, retna, cempaka, nilam, zamrud lan alkali abang. Enggon- enggonmu saka emas. Kabèh mau dicawisaké wiwit kowé lair. 14 Aku nugasaké kerub sing sekti njaga kowé. Kowé manggon ana ing gunung-Ku kang suci lan mlaku-mlaku ana ing satengahing permata sing mencorong. 15 Tumindakmu tanpa cacad wiwit kowé katitahaké, nganti saiki kowé nglakoni piala. 16 Kowé laku dagang gedhèn, kuwi njalari kowé nindhes lan jahat. Mulané kowé banjur Dakbuwang saka gunungé Allah, lan kerub sing ngreksa kowé banjur nundhung kowé saka satengahé permata sing gemebyar. 17 Kowé gemunggung merga saka éndahing rupamu lan merga saka misuwurmu; pretingkahmu banjur kaya wong gemblung. Mulané kowé bakal Dakbuwang ana ing lebuning bumi, dadi pepéling kanggo para raja liyané. 123
YEHEZKIEL 28.18-23 18 Piala sing koktindakaké sajroning dol-tinuku, gawé najisé papan pangibadahmu. Mulané kuthamu bakal Dakobong nganti entèk babar-pisan. Apa sing saiki katon bakal entèk dadi awu. 19 Kowé bakal sirna ing selawas-lawasé, lan bangsa-bangsa sing wis tau teka lan kenal karo kowé bakal padha dadi giris, merga wedi yèn iya bakal ngalami musibah kaya kowé.'" 20 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 21 "Hé wong sing apes, wartakna marang kutha Sidon mengkéné, 22 kandhakna yèn Aku, Pangéran Kang Mahakwasa, ngandika mengkéné tumraping Sidon, 'Sidon, Aku iki mungsuhmu. Wong-wong bakal padha memuji marang Aku merga sing Daktindakaké marang kowé. Wong-wong mau bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran, kang mahasuci, mulané ngukum wong-wong sing padha manggon ing kuthamu. 23 Aku bakal nekakaké pageblug lan perang, mula dalan-dalanmu bakal kebak getih. Kowé bakal diserang mungsuh saka kéblat papat, lan wong-wongmu 124
YEHEZKIEL 28.24-29.1 bakal tiwas déning pedhang. Nganti kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran.'" 24 Pangandikané Pangéran menèh, "Bangsa-bangsa sakiwa-tengené Israèl sing biyèn ngina marang Israèl bakal mari dadi eri sing natoni Israèl menèh. Nganti bangsa-bangsa mau bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran." 25 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika menèh mengkéné, "Aku bakal mbalèkaké wong Israèl saka satengahé bangsa- bangsa nalika Dakbuyaraké, nganti bangsa-bangsa bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran kang mahasuci. Umat Israèl bakal manggon ana ing tanahé dhéwé, tanah sing Dakparingaké marang Yakub abdi-Ku. 26 Umat kuwi bakal manggon ana ing kana kanthi tentrem. Ana ing kana bakal padha gawé omah lan yasa kebon anggur. Para bangsa sakiwa-tengené sing ngrèmèhaké bakal Dakukum, sarta Israèl bakal manggon kanthi tentrem lan ngerti yèn Aku iki Pangéran, Allahé." 29 1 Nalika enggonku padha ana ing pembuwangan nyandhak taun kaping sepuluh, mbeneri sasi kasepuluh 125
YEHEZKIEL 29.2-6 tanggal ping rolas, ana dhawuhé Pangéran marang aku mengkéné, 2 "Hé wong apes, wartakna marang raja ing Mesir. Kandhakna yèn satanah Mesir kabèh bakal kaukum. 3 Mengkéné dhawuhé Pangéran Kang Mahakwasa marang raja Mesir, 'Aku iki mungsuhmu, hé baya galak sing njerum ana ing kali. Kowé kandha-kandha yèn Bengawan Nil kuwi duwèkmu lan kowé sing gawé. 4 Aku bakal masang cangkolan ana ing wangmu lan iwak-iwak kali bakal padha kraket ing sisikmu. Kowé banjur bakal Daktarik, Dakentas saka Bengawan Nil, karo sakèhé iwak sing temèmplèk ana ing awakmu 5 lan Dakbuwang ana ing segara wedhi. Awakmu bakal gemléthak ana ing lemah tanpa dipendhem, dadi pakané manuk lan kéwan-kéwan alasan. 6 Nganti wong-wong ing Mesir bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran.'" Pangandikané Pangéran menèh, "Wong Israèl padha ngendelaké kekuwatanmu, nanging satemené kowé kuwi mung teken sing ringkih. 126
YEHEZKIEL 29.7 -12 7 Yèn kanggo nyagak banjur coklèk, lan nyubles cangklakané wong sing nganggo, sarta nyuwèkaké gegeré. 8 Mulané Aku, Pangéran Kang Mahakwasa ngandika marang kowé, yèn Aku bakal nekakaké wong-wong sing nyerang kowé nganggo pedhang, matèni wong-wongmu lan raja-kayamu. 9 Mesir bakal dadi tanah sepi, lan kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran." "Sarèhné kowé kandha yèn Bengawan Nil kuwi duwèkmu lan kowé sing gawé, 10 mulané saiki Aku dadi mungsuhmu lan mungsuhé Bengawan Nil. Tanah Mesir kabèh bakal Dakdadèkaké ara-ara samun, wiwit saka kutha Migdol ing sisih Lor tekan kutha Aswan ing sisih Kidul sauruté tapel watesé tanah Sudan. 11 Sajroné patang puluh taun bakal ora ana manungsa utawa kéwan sing ngambah utawa manggon ana ing kono. 12 Mesir bakal Dakdadèkaké panggonan sing sepi nyenyet dhéwé ing salumahing bumi. Nganti patang puluh taun lawasé kutha-kutha ing tanah Mesir bakal rupa jugrugan, ngungkuli kutha-kutha liyané. Wong Mesir bakal Dakdadèkaké pengungsi, lan bakal padha keplayu 127
YEHEZKIEL 29.13-17 menyang negara-negara liyané sarta manggon ana ing kana ing satengahé bangsa-bangsa." 13 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Sawisé patang puluh taun wong Mesir sing Daksebar ana ing satengahé para bangsa mau bakal Dakbalèkaké menèh ana ing tanahé dhéwé. 14 Dakpapanaké ana ing tanah Mesir sisih Kidul, tanah asalé. Ana ing kana bakal dadi kraton sing ringkih, 15 sing cilik dhéwé ing antarané kraton-kraton liyané, mula selawasé bakal ora njajah bangsa-bangsa liyané menèh. Bakal Dakgawé ringkih banget, nganti ora bisa nelukaké bangsa-bangsa liyané nuruti kekarepané. 16 Israèl bakal ora gemantung saka pitulungané Mesir menèh. Malah nasibé Mesir bakal tansah dadi pepéling tumraping Israèl supaya aja ngendel- endelaké Mesir menèh. Lan Israèl bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran Kang Mahakwasa." 17 Nalika enggonku padha ana ing pembuwangan nyandhak taun ping patlikur, ing sasi kapisan tanggal 128
YEHEZKIEL 29.18-30.2 kapisan, Pangéran ngandika marang aku mengkéné, 18 "Hé wong apes, Raja Nebukadnésar bakal nglurug perang menyang Tirus. Para prejurité nggawa momotan abot nganti sirahé padha plonthos lan bahuné padha mlècèt, nanging raja lan para prejurité padha ora nampa apa-apa minangka liruné kangèlané. 19 Aku, Pangéran Kang Mahakwasa ngandika bab kuwi mengkéné, 'Tanah Mesir bakal Dakulungaké marang Raja Nebukadnésar. Raja mau bakal njarah-rayah kasugihané Mesir kanggo mbayar tentarané. 20 Mesir Dakulungaké minangka opahé, merga tentarané wis nglakoni dhawuh- Ku. Aku Pangéran Kang Mahakwasa kang dhawuh.' 21 Samasa wis kelakon, Israèl bakal Dakgawé rosa lan kowé Yéhezkièl, bakal ngandhakaké marang angger wong, supaya wong kabèh krungu lan ngerti yèn Aku iki Pangéran." 30 1 Pangandikané Pangéran menèh, 2 "Hé wong apes, medhara wangsit lan wartakna pangandika-Ku, Pangéran Kang Mahakwasa. Wartakna 129
YEHEZKIEL 30.3-8 sing seru mengkéné, Bakal ana mangsa panyia-nyia! 3 Dinané wis cedhak. Ing dina kuwi Pangéran bakal tumindak. Dina sing kebak mendhung lan pepeteng tumraping para bangsa. 4 Ing tanah Mesir bakal ana peprangan, Sudan bakal gemeter. Ing Mesir wong akèh bakal padha dipatèni, tanah mau bakal dijarah-rayah lan dadi ludhesan. 5 Ing peprangan mau akèh prejurit séwan sing bakal dipatèni, yakuwi prejurit séwan saka Sudan, Lidia, Libia, Arab, Kub, malah iya wong Israèl akèh." 6 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa mengkéné, "Saka Migdol ing sisih Lor tekan Aswan ing sisih Kidul akèh prejurit sing bakal mati ana ing peprangan. Tentara Mesir sing angkuh bakal katumpes. Pangéran Kang Mahakwasa sing ngandika. 7 Tanah kuwi bakal dadi sepi dhéwé ing salumahing bumi, lan kutha-kuthané bakal dadi ludhesan kabèh. 8 Yèn Mesir wis kaboyong lan para prejurité mati kabèh, Mesir bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran. 130
YEHEZKIEL 30.9 -13 9 Samasa tekan mangsané lan Mesir wis katumpes, Aku bakal ngutus tentara numpak kapal nyerbu tanah Sudan kanthi dadakan, mula wong-wong ing kana bakal padha gemeter. Dina kuwi bakal kelakon!" 10 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa, "Nebukadnésar, raja ing Babil, bakal Dakagem nguras kasugihané tanah Mesir. 11 Raja mau lan tentarané sing ambek siya bakal teka numpes tanah kono. Mesir bakal diserang nganggo pedhang, lan tanah mau bakal kebak mayité wong sing padha dipatèni. 12 Bengawan Nil banyuné bakal Daksat lan Mesir bakal Dakulungaké lan dijajah déning wong ala. Mesir bakal ditumpes kabèh déning wong manca. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa sing ngandika." 13 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa, "Aku bakal numpes sakèhé reca lan brahala sing ana ing Mèmfis. Ing Mesir bakal ora ana penggedhé menèh lan kabèh wong bakal ketaman pagiris. 131
YEHEZKIEL 30.14-20 14 Aku bakal numpes lan ngobong kutha-kuthané mengalor tekan Soan. Kutha Tèbès bakal Dakukum. 15 Kutha Pelusium, bètèngé Mesir sing kukuh dhéwé, bakal ngrasakaké mulading duka-Ku. Kasugihané Tèbès bakal Daksirnakaké. 16 Mesir bakal Dakobong lan Pelusium bakal ngalami sangsara. Bètèngé Tèbès bakal ambruk, lan kutha mau bakal kebanjiran. 17 Para nonoman ing kutha-kutha Héliopolis lan Bubastis bakal padha mati ana ing peprangan, lan kekarèné bakal didadèkaké tawanan perang. 18 Takhpanhès bakal nampani pepeteng samasa pangwasané Mesir sing diegung- egungaké Dakpepesaké. Mesir bakal ketutupan ing mendhung lan penduduké kutha-kuthané bakal kaboyong kabèh dadi tawanan perang. 19 Yèn wis ngrasakaké paukuman-Ku sing kaya mengkono mau Mesir bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran." 20 Nalika enggonku padha ana ing pembuwangan nyandhak taun ping sewelasé, sasi kapisan, ing dina kapitu, Pangéran ngandika marang aku, 132
YEHEZKIEL 30.21-25 21 "Hé wong apes, lengené raja Mesir wis Dakputung. Ora ana wong sing merban utawa mrenahaké lengen mau ing cangklongan supaya bisa tuntum menèh lan kuwat nyekel pedhang. 22 Mulané Aku, Pangéran Kang Mahakwasa dhawuh mengkéné, 'Aku iki mungsuhé raja Mesir. Lengené loro-loroné bakal Dakputung, ya lengené sing isih wutuh, ya lengen sijiné sing wis putung, mula pedhangé bakal mrucut saka tangané. 23 Wong Mesir bakal Dakbuyaraké ana ing salumahé bumi. 24 Yèn wis mengkono lengené raja Babil bakal Dakgawé rosa lan pedhang-Ku bakal Dakcekelaké ana ing tangané. Nanging lengené raja Mesir karo-karoné bakal Dakputung, nganti bakal gereng- gereng sesambat lan mati ana ing ngarepé mungsuhé. 25 Raja Mesir bakal Dakpepes pangwasané, nanging raja Babil Dakgawé sentosa. Yèn pedhang-Ku wis Dakcekelaké ana ing tangané, angger wong bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran. 133
YEHEZKIEL 30.26-31.6 26 Wong Mesir bakal Daksebar ana ing salumahing bumi, sarta padha ngerti yèn Aku iki Pangéran.'" 31 1 Nalika enggonku padha ana ing pembuwangan nyandhak taun kaping sewelas, sasi kalima tanggal kapisan, Pangéran ngandika marang aku, 2 "Hé wong apes, kandhakna karo Raja Pringon lan wong Mesir mengkéné, 'Pangwasamu gedhé banget, sapa sing bisa nandhingi kowé? 3 Kowé presasat sédar ing Libanon, wit sing becik ngrembuyung godhongé, dhuwuré sundhul ing langit. 4 Dibutuhaké banyu kanggo tuwuh, lan kali-kali ing sangisoré lemah sing awèh pangan. Kuwi sing mbanyoni lemah panggonané tuwuh, lan awèh banyu marang sakèhing wit-witan sing ana ing alas kono. 5 Sarèhné banyuné cukup, wit èrès mau tuwuh saya gedhé ngungkuli wit-wit liyané. Pang-pangé dadi gedhé lan dawa. 6 Manuk-manuk manéka-warna padha nusuh ana ing pang-pangé. Kéwan alas padha manak ing sangisoré pang-pangé. 134
YEHEZKIEL 31.7 -12 Bangsa-bangsa salumahé bumi padha golèk pengayoman ana ing sangisoré. 7 Iba éndahé wit èrès kuwi - gedhé dhuwur tur pangé gedhé-gedhé lan dawa-dawa. Oyodé nembus tekan sumber-sumber ing sangisoré lemah. 8 Ora ana wit èrès sing ana ing petamanané Pangéran sing bisa nandhingi wit mau. Ora ana wit cemara sing pang-pangé kaya kuwi, lan ora ana wit beros sing pangé ngrembuyung kaya ngono. Ora ana wit ing petamanané Allah sing beciké ngungkuli wit èrès kuwi. 9 Aku sing gawé wit kuwi becik lan pang-pangé padha mekar. Saben wit mèri karo wit èrès mau.' 10 Aku Pangéran Kang Mahakwasa paring weruh apa sing bakal dialami déning wit èrès sing pang-pangé nganti sundhul ing awang-awang. Saya dhuwur saya tambah gemunggungé. 11 Mulané banjur Daktampik lan Dakulungaké ing tangané raja saka tanah manca. Kuwi sing bakal ngganjar wit mau timbang karo penggawéné sing ala. 12 Raja-raja ngamanca sing ambek siya bakal padha negor wit mau lan ditinggal 135
YEHEZKIEL 31.13-15 gemléthak ana ing lemah. Pang-pangé lan godhongé sing ngrembuyung bakal nibani gunung-gunung lan lembah- lembah ing sawratané tanah kono. Sakèhé bangsa-bangsa sing biyèn manggon ana ing sangisoré pang-pangé bakal padha lunga. 13 Manuk-manuk bakal padha teka lan ménclok ana ing wit sing ambruk mau, sarta kéwan-kéwan galak bakal padha mlaku nglumpati pang-pangé. 14 Dadi wiwit saiki bakal ora ana wit, senajana wit sing olèh banyu akèh, sing bisa tuwuh dadi gedhé, sing dhuwuré sundhul ing méga. Wit-witan kabèh pinesthi apes kaya manungsa, iya pinesthi mati nunggal karo sing padha medhun ana ing jagading pati." 15 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa mengkéné, "Ing dina ambruké wit gedhé mau menyang donyané wog mati, sumber-sumber ing sangisoring bumi bakal Dakdhawuhi ngeleb panggonan kono minangka tandha béla-susah. Kali-kali bakal Dakdhawuhi mandheg enggoné mili, semono uga iliné kali-kali Dakendheg. Sarèhné wit gedhé kuwi wis mati, 136
YEHEZKIEL 31.16-18 mulané Aku bakal nekakaké pepeteng ana ing pegunungan Libanon, nganti wit-wit sing ana ing kono bakal padha alum. 16 Yèn wit gedhé mau wis ana ing donyané wong mati, rubuhé bakal kanthi gemuruh, nganti rubuhé mau ngoregaké para bangsa. Wit-wit sing ana ing petamanan Èden lan sakèhé wit-wit pilihan sing ora kekurangan banyu ing Libanon sing wis padha ana ing donyané wong mati bakal padha bungah merga rubuhé wit gedhé mau. 17 Lan bakal padha ngiring lakuné wit gedhé mau mlebu ing donyané wong mati kumpul karo sing padha ambruk luwih dhisik. Lan sapa waé sing tau ngéyub ana ing sangisoré wit gedhé mau bakal kabuyaraké ing satengahé para bangsa. 18 Wit gedhé mau ora liya raja Mesir lan rakyaté kabèh. Wit-wit ing petamanané Allah ora ana sing madhani gedhéné lan kawibawané. Nanging saiki, ora béda karo wit-witan sing ana ing petamanan Èden, wit gedhé mau iya bakal manggon ing donyané wong mati, kumpul karo wong-wong kapir sing ora kenal karo 137
YEHEZKIEL 32.1-5 Allah, lan karo wong-wong sing tiwas ana ing peprangan. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa." 32 1 Nalika enggoné padha ana ing pembuwangan nyandhak taun ping rolas, ing sasi kaping rolas, tanggal kapisan ana dhawuhé Pangéran marang aku, 2 "Hé wong apes, raja Mesir tuturana sing temenan. Pangandika-Ku iki kandhakna, 'Pratingkahmu ing antarané para bangsa kuwi kaya singa, nanging sajané kowé kuwi ngèmperi baya sing ciblon ana ing kali. Banyuné kokgawé buthek nganggo sikilmu, mula kali-kali dadi reged. 3 Yèn para bangsa padha nglumpuk, kowé bakal Dakjala lan kowé bakal digèrèd saka kali menyang dharatan. 4 Kowé bakal Dakbanting ana ing lemah lan dagingmu Dakpakakaké manuk ing awang-awang lan kéwan-kéwan ing salumahing bumi karebèn padha wareg. 5 Gunung-gunung lan lembah-lembah bakal Dakkebaki dagingmu sing bosok kuwi. 138
YEHEZKIEL 32.6 -11 6 Getihmu bakal Dakesokaké lan Dakciprataké ana ing gunung-gunung sarta Dakilèkaké ana ing kali-kali. 7 Samasa kowé Daktumpes, langit bakal Daktutupi lan lintang-lintang padha Dakpetengi. Srengéngé bakal Daktutupi nganggo mendhung lan rembulan bakal ora nyorotaké padhangé. 8 Kabèh sing sumunar ana ing langit bakal Dakdadèkaké peteng lan salumahing bumi bakal Dakkemuli pepeteng. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa kang ngandika. 9 Akèh bangsa bakal padha susah samasa krungu sing Dakwartakaké marang sakèhé negara bab sangsara sing nekani kowé. 10 Bangsa-bangsa bakal padha kagèt yèn krungu apa sing Daktindakaké marang kowé. Samasa Aku ngobat- abitaké pedhang-Ku, raja-raja bakal padha gemeter saka wediné. Ing dina sirnamu, sakèhé raja-raja bakal padha wèl-wèlan saka wediné merga nyumelangaké uripé dhéwé.'" 11 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika marang raja Mesir, "Kowé bakal ngadhepi pedhangé raja Babil. 139
YEHEZKIEL 32.12-17 12 Aku bakal nekakaké serdhadhu- serdhadhu sing ambek siya saka bangsa ngendi-endi. Bakal padha ngunus pedhangé matèni para kawulamu kabèh. Wongmu kabèh, lan samubarang liyané sing kokegung-egungaké bakal disirnakaké. 13 Raja-rajamu bakal Dakpatèni ing panggonané ngombé. Mula bakal ora ana manungsa utawa kéwan sing gawé butheké banyu menèh. 14 Banyu-banyu bakal menep lan bali bening menèh, kali-kali bakal anteng iliné. 15 Samasa Mesir wis Dakdadèkaké sepi mamring lan apa sing urip ing kana wis Daktumpes kabèh, ing kono wong bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran Kang Mahakwasa. 16 Pepéling sing tandhes iki dadia nyanyiané wong kepatèn. Para wong wadoné bangsa-bangsa bakal ngidungaké nyanyian kuwi kanggo nangisi Mesir lan penduduké sing padha mati. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa." 17 Nalika enggonku padha ana ing pembuwangan nyandhak taun ping 140
YEHEZKIEL 32.18-21 rolas, ing sasi kapisan tanggal limalas, Pangéran ngandika marang aku, 18 "Hé wong apes, wong Mesir pirang- pirang sing padha mati kuwi tangisana. Wong-wong sing padha mati lan para rajané bangsa-bangsa sing gedhé pangwasané kuwi cemplungna ing donyané wong mati. 19 Kowé munia mengkéné, 'Apa kokkira kowé kuwi luwih becik ketimbang karo wong-wong liyané? Kowé bakal kacemplungaké ana ing donyané wong mati, lan ana ing kono bebarengan karo wong sing ora kenal karo Allah.' 20 Wong-wong Mesir bakal kalebokaké ing donyané wong mati, bebarengan karo wong-wong sing padha mati ana ing peprangan. Pedhangé wis kaunus, kanggo matèni wong mau kabèh. 21 Para pahlawan sekti sing biyèn dadi balané Mesir, padha methukaké wong-wong Mesir sing mlebu ana ing donyané wong mati. Padha surak-surak mengkéné, 'Wong-wong sing padha ora kenal karo Allah lan mati ing sajroning peprangan padha teka lan saiki padha amor ana ing kéné!' 141
YEHEZKIEL 32.22-25 22 Asyur ana ing kono, dikubengi pekuburan-pekuburané para serdhadhuné. 23 Kuwi kabèh padha mati ing sajroning peprangan, kuburané ana ing donyané wong mati sing jero dhéwé. Kabèh serdhadhuné sing mati ing peprangan ana ing kono, lan kuburané padha ngubengi Asyur. Nanging dhèk biyèn wong-wong mau tau gawé girisé wong urip. 24 Élam iya ana ing kono, dikubengi kuburané serdhadhu-serdhadhuné. Wong mau kabèh matiné ana ing peprangan, lan mlebu ing donyané wong mati tanpa kenal karo Allah. Nalika uripé padha nggegirisi, nanging saiki padha gemléthak mati, diasoraké banget. 25 Élam amor karo wong-wong sing padha mati ana ing peprangan, kinubengan déning kuburané serdhadhu- serdhadhuné kabèh. Kuwi kabèh wong sing padha ora tepung karo Gusti Allah, lan mati ana ing peprangan. Nalika uripé padha nggegirisi, nanging saiki gemléthak lan diasoraké banget. Nasibé padha karo wong-wong liyané sing padha mati ana ing peprangan. 142
YEHEZKIEL 32.26-29 26 Mèsèkh lan Tubal iya ana ing kono, dikubengi kuburané para serdhadhuné. Kuwi kabèh wong sing padha ora wanuh karo Allah, lan matiné ana ing peprangan. Éwasemono dhèk biyèn padha dadi girisé wong urip. 27 Wong-wong mau padha dikubur nganggo pakurmatan, kaya carané wong ngubur pahlawan dhèk jaman kuna. Para pahlawan mau mlebu ing donyané wong mati nganggo sandhangan perwira lan digawani gegamané kabèh. Pedhangé disèlèhaké ing sangisoré sirahé lan tangané ditumpangaké ana ing awaké. Para pahlawan mau dhèk biyèn gedhé pangwasané lan gawé girisé wong urip. 28 Kaya mengkono kuwi para wong Mesir enggoné gemléthak ana ing antarané wong sing mati ing peprangan, sing padha ora kenal karo Allah. 29 Édom iya ana ing kono karo para rajané lan para penggedhéné. Biyèn dadi perwira-perwira sing gedhé pangwasané, nanging saiki padha gemléthak ana ing donyané wong mati, awor karo wong-wong sing padha ora kenal karo Allah, lan padha mati ana ing peprangan. 143
YEHEZKIEL 32.30-33.2 30 Para bangsawan negara-negara sisih Lor iya padha ana ing kono, lan wong-wong Sidon. Wong-wong kuwi dhèk biyèn padha nggegirisi, nanging saiki padha nandhang sangsara ana ing donyané wong mati, amor karo wong sing mati ana ing peprangan, wong-wong sing padha ora kenal karo Allah. 31 Ndeleng wong sing mati ana ing peprangan kuwi bakal dadi panglipur kanggoné raja Mesir lan tentarané. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa. 32 Raja Mesir pancèn Dakdadèkaké nggegirisi kanggo wong urip, nanging wong mau lan tentarané bakal dipatèni lan gemléthak amor karo wong- wong sing ora wanuh karo Allah, sing padha mati ana ing peprangan. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa." 33 1 Pangéran ngandika marang aku mengkéné, 2 "Hé wong apes, pangandika-Ku iki terusna marang bangsamu, yèn Aku ne kakaké peprangan ing sawijining negara, 144
YEHEZKIEL 33.3-8 wong-wong ing negara mau rak milih wong jaga siji. 3 Yèn wong mau weruh mungsuh teka, banjur ngunèkaké slomprèt kanggo ngabari saben wong yèn ana mungsuh teka. 4 Yèn ana wong sing krungu swarané slomprèt, nanging emoh nggatèkaké, samasa mungsuh teka matèni wong mau, matiné kuwi merga saka salahé dhéwé. 5 Patiné ditanggung dhéwé merga ora nggatèkaké pepéling. Yèn nggatèkaké, rak bisa oncat. 6 Nanging yèn wong jaga mau weruh ana mungsuh teka, mangka ora ngunèkaké slomprèt, mungsuh mau satekané banjur bakal matèni wong- wong ing kono, wong jaga mau kudu nanggung patiné wong-wong sing padha dipatèni kuwi. 7 Mulané, hé Yéhezkièl, kowé bakal Dakdadèkaké penjagané bangsa Israèl. Samasa kowé krungu pangandika-Ku, wong-wong nuli padha élingna. 8 Samasa Aku ngandika marang wong duraka yèn bakal mati, mangka kowé ora ngélingaké supaya mratobat, lan tetep 145
YEHEZKIEL 33.9 -12 urip, wong mau bakal mati merga saka durakané, nanging Aku bakal mundhut tanggung jawab bab nyawané marang kowé. 9 Nanging menawa kowé ngélingaké wong duraka mau supaya mratobat, mangka wongé emoh mratobat, wong kuwi bakal mati merga saka pialané, nanging nyawamu dhéwé bakal slamet." 10 Pangéran ngandika marang aku, "Yéhezkièl, wong Israèl kandhanana mengkéné, 'Kowé padha muni, aku padha nyangga sakèhé dosaku lan penggawéku sing ala, mula aku padha tiwas. Kepriyé bisaku padha lestari urip?' 11 Wong-wong kuwi kandhanana, 'Demi Aku iki Pangéran Kang Mahakwasa, Allah kang gesang, Aku ora ngersakaké patiné wong ala. Nanging ngersakaké mratobaté, supaya lestaria urip. Sing Dakkersakaké supaya padha marèni enggoné nglakoni duraka lan padha lestaria urip. Mulané hé Israèl, marènana enggonmu gawé dosa. Yagéné kowé padha seneng mati?' 12 Hé Yéhezkièl, wong Israèl kandhanana, yèn ana wong mursid gawé dosa, wong mau bakal ora dislametaké 146
YEHEZKIEL 33.13-17 déning penggawé becik sing wis dilakoni. Yèn wong jahat marèni pialané, wong mau bakal ora kaukum, lan wong mursid sing nglakoni dosa ora bakal diéman. 13 Senajan Aku janji paring urip karo wong mursid, nanging samasa wong mau duwé rumangsa yèn kamursidané sing uwis-uwis kuwi wis cukup, banjur nglakoni dosa, Aku bakal ora ngélingi kamursidané sing wis kepungkur. Wong mau bakal mati merga saka dosané. 14 Senajan Aku wis ngélingaké wong ala yèn bakal mati, mangka wong mau banjur marèni enggoné gawé dosa sarta nglakoni sing bener lan becik, 15 kayata mbalèkaké barang sing kanggo tanggungan utang marang wong mau, utawa mbalèkaké barang sing dicolong, sarta wong mau banjur netepi dhawuh-dhawuh sing njalari urip, wong mau bakal ora mati. 16 Dosa-dosa sing wis dilakoni bakal Dakapura, lan wong mau bakal lestari urip merga wis nglakoni sing bener lan becik. 17 Wong Israèl iya padha muni, yèn apa sing Daktindakaké mau ora bener! 147
YEHEZKIEL 33.18-24 Nanging ora mengkono. Sing ora bener wong kuwi. 18 Yèn ana wong mursid ninggal kamursidané lan nglakoni piala, kuwi mesthi bakal mati merga saka pialané mau. 19 Kosokbaliné yèn wong duraka ninggal durakané, banjur nglakoni sing bener lan becik, mesthi bakal urip merga saka tumindaké mau. 20 Nanging Israèl kandha yèn apa sing Daktindakaké kuwi ora bener! Yèn mengkono kowé bakal Dakadili manut kelakuanmu dhéwé-dhéwé." 21 Nalika enggonku padha kabuwang nyandhak taun ping rolas, ing sasi ping sepuluh, dina kalima, aku ketekan wong sing oncat saka Yérusalèm, kandha yèn Yérusalèm wis karebut déning mungsuh. 22 Soré sadurungé tekané wong mau aku dikwaosi déning Rohé Pangéran. Bareng wong mau teka, aku bisa caturan menèh. 23 Pangéran ngandika marang aku, 24 "Yéhezkièl! Wong-wong sing padha manggon ana ing jejugrugané kutha- kuthané Israèl kuwi padha duwé pocapan mengkéné, 'Abraham nalika isih 148
YEHEZKIEL 33.25-27 piyambakan kaparingan tanah iki kabèh dadi pusakané. Saiki kita wis dadi akèh, mulané tanah iki kabèh dadi pusaka kita kabèh.'" 25 Kandhaa karo wong-wong mau yèn Aku, Pangéran Kang Mahakwasa ngandika marang wong-wong mau mengkéné, "Kowé padha mangan daging sing isih ana getihé. Kowé padha nyembah brahala lan matèni wong. Ketemu pirang prekara kok kowé bisa kandha yèn tanah iki duwèkmu? 26 Kowé padha ngendelaké pedhangmu. Tingkah-lakumu nistha, sebab angger wong ing antaramu padha nylèwèng. Apa sebabé déné kowé duwé penganggep yèn tanah iki duwèkmu? 27 Kandhaa karo wong-wong mau, demi Aku iki Pangéran mahakwasa kang gesang, sakèhé wong sing padha manggon ana ing jejugrugané kutha- kutha ing Israèl kuwi bakal dipatèni kabèh. Sing padha manggon ana ing sanjabané kutha bakal padha mati dipangan kéwan galak. Sing padha manggon ing pegunungan lan ing guwa-guwa bakal padha mati déning pageblug. 149
YEHEZKIEL 33.28-33 150 28 Tanah mau bakal dadi ara-ara samun, lan pangwasané sing diumukaké bangsa kuwi bakal tamat. Gunung-gunungé tanah Israèl bakal kebak bebaya, nganti ora ana wong sing wani liwat ing kono. 29 Yèn wis ngrasakaké paukuman-Ku bab dosa-dosané, wong-wong mau lagi bakal padha ngerti yèn Aku iki Pangéran." 30 Pangandikané Pangéran menèh mengkéné, "Yéhezkièl! Wong Israèl padha ngrasani kowé samasa lagi padha kumpulan lan ana ing omahé dhéwé-dhéwé. Tembungé, 'Ayo padha nekani Yéhezkièl, ana pangandikané Pangéran apa marang kita.' 31 Umat-Ku padha nglumpuk arep ngrungokaké apa sing bakal Dakkandhakaké, nanging apa sing kokkandhakaké mau padha ora dilakoni. Tembungmu mung dianggep kekidungan, mulané padha nerusaké lakuné sing ala. 32 Kowé mung dianggep wong mbarang sing menyanyi karo nabuh clempung. Padha krungu tembungmu, nanging padha ora ngrèwès sethithik-thithika. 33 Nanging mbésuk menawa tembungmu ketitik nyata - lan
YEHEZKIEL 34.1-6 kuwi bakal kelakon - wong-wong mau bakal ngerti yèn ana nabi ing satengahé." 34 1 Pangandikané Pangéran marang aku, 2 "Hé Yéhezkièl, wartakna marang para penggedhé ing Israèl. Medhara wangsit marang wong-wong kuwi, kandhanana apa sing dadi dhawuh-Ku, Pangéran Kang Mahakwasa, mengkéné, 'Cilaka kowé, para pangoné Israèl! Kowé padha mikir awakmu dhéwé, padha ora ngrumati wedhusmu. 3 Powané padha kokombé, wuluné kokenggo gawé sandhangan, nanging wedhus sing becik dhéwé kokpatèni lan dagingé kokpangan. 4 Wedhus sing ringkih ora kokrumat, sing lara ora koktambani, sing tatu ora kokblebed, sing kesasar ora kokgawa bali, sing ilang ora kokgolèki. Malah sing kuwat koksiya-siya. 5 Sarèhné ora duwé pangon, wedhus- wedhus mau padha buyar, mula padha dimangsa déning kéwan galak. 6 Wedhus-Ku padha nglambrang ana ing pegunungan lan gunung-gunung sing dhuwur. Padha sumebar ana ing 151
YEHEZKIEL 34.7 -10 salumahé bumi, mangka ora ana sing ngopèni utawa nggolèki. 7 Mulané hé para pangon, rungokna pangandika-Ku. 8 Demi Aku iki Pangéran Kang Mahakwasa, kang sipat gesang, padha ngrungokna dhawuh-Ku. Para wedhus- Ku padha ditubruk déning kéwan galak, dipatèni lan dimangsa, merga padha ora duwé pangon sing ngawasi. Para pangon-Ku padha ora niyat nggolèki lan nemokaké wedhus-wedhus mau. Para pangon mung padha mikiraké awaké dhéwé, lan ora mikir wedhusé. 9 Mulané saiki padha rungokna, hé para pangon. 10 Aku, Pangéran Kang Mahakwasa ngandika, kowé bakal Dakmungsuh, wedhus-wedhus-Ku bakal Dakpundhut saka kowé, lan kowé bakal Daklèrèni enggonmu dadi pangon ing selawas- lawasé. Nanging kowé iya bakal ora bisa mikir awakmu dhéwé. Wedhus- wedhus-Ku bakal Dakuwalaké saka kowé, mula kowé bakal ora bisa mangan wedhus-wedhus mau.'" 152
YEHEZKIEL 34.11-16 11 "Aku Pangéran Kang Mahakwasa bakal madosi wedhus-wedhus-Ku lan bakal Dakrumati, 12 kaya carané pangon ngrumati wedhus-wedhusé sing sumebar lan diklumpukaké menèh. Bakal padha Dakklumpukaké saka ing pangonan- pangonan enggoné kabuyaraké, nalika ana pepeteng lan bebaya. 13 Bakal Dakluwari saka satengahé bangsa-bangsa manca, banjur Dakklumpukaké dadi siji sarta Dakirid mulih menyang tanahé dhéwé. Bakal padha Daktuntun bali menyang gunung- gunung lan kali-kaliné Israèl sarta Dakengon ana ing pangonan sing nyegeraké. 14 Mula bakal padha nyenggut karo ayem ana ing pasuketan ing gunung- gunung lan lembah-lembah sarta ing pangonan-pangonan sing ana ing Israèl. 15 Aku dhéwé sing bakal dadi pangoné wedhus-wedhus-Ku, sarta sing bakal nyawisaké papan pengasoan. Mengkono pangandikané Pangéran. 16 Wedhus sing ilang bakal Dakgolèki, sing kesasar bakal Dakulihaké, sing tatu bakal Dakblebed, sing lara bakal 153
YEHEZKIEL 34.17-22 Daktambani. Nanging sing lemu lan sing rosa bakal Daksirnakaké, merga Aku iki Pangon sing nindakaké apa samesthiné. 17 Hé para wedhus-Ku, Aku Pangéran Kang Mahakwasa bakal ngadili wedhus- wedhus-Ku siji-sijiné. Sing becik bakal Dakpisah saka sing ala, sing gèmbèl Dakpisah saka sing bérok. 18 Ing antaramu ana sing ora marem nyenggut suket sing becik dhéwé, ora kokpangan malah kokidak-idak! Banyu bening sing kokombé, dudu sing buthek! 19 Wedhus-Ku liya-liyané kudu mangan suket sing kokidak-idak lan ngombé banyu sing kokubek-ubek. 20 Mulané, Aku Pangéran Kang Mahakwasa bakal nindakaké keadilan ing satengahé wedhus-wedhus sing rosa lan sing ringkih. 21 Wedhus-wedhus sing laranen kokdhesek minggir lan kokgusah nganti metu saka pepanthan. 22 Nanging wedhus-wedhus kuwi bakal Dakluwari lan ora bakal Daktégakaké kasiya-siya. Saben wedhus-Ku bakal Dakrengkuh kanthi adil, sing becik bakal Dakpisah saka sing ala. 154
YEHEZKIEL 34.23-27 23 Aku bakal ngangkat pangon dadi ratuné, kaya Dawud abdi-Ku. Pangon sing bakal ngrumati wedhus-wedhus-Ku. 24 Aku, Pangéran, bakal jumeneng dadi Allahé, lan bakal ana ratu kaya abdi-Ku Dawud sing bakal mrenata. Mengkono dhawuh-Ku. 25 Aku bakal nganakaké prejanjian karo umat-Ku sing nanggung yèn umat-Ku bakal urip ayem tentrem. Sakèhé kéwan galak ing tanah kéné bakal Daksirnakaké, nganti wedhus-wedhus- Ku uripé ana ing pangonan krasa aman, lan padha bisa turu ana ing alas. 26 Wedhus-wedhus-Ku mau bakal Dakberkahi lan Dakpapanaké ing sakubengé gunung-Ku sing suci. Ana ing kono bakal padha Dakberkahi, Dakparingi udan ing mangsané. 27 Wit-witané bakal metokaké woh, palemahané bakal ngasilaké panèn, lan angger wong bakal urip kanthi tentrem lan ayem ana ing omahé dhéwé-dhéwé. Samasa blengguné wis Dakpedhot lan umat-Ku wis Dakluwari saka tangané wong-wong sing ndadèkaké baturtukon, ing kono umat-Ku bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran. 155
YEHEZKIEL 34.28-35.3 28 Umat-Ku bakal ora dijarah-rayah menèh déning para wong kapir, sarta ora dipatèni lan dimangsa déning kéwan galak. Uripé bakal tentrem-rahayu lan ora ana wong sing bakal ngganggu menèh. 29 Palemahané bakal Dakgawé subur, lan ing tanah kono bakal ora ana paceklik menèh. Bangsa-bangsa liya bakal padha lèrèn enggoné moyoki umat-Ku. 30 Saben wong bakal ngerti yèn Aku piyambak sing dadi tetamèngé, lan wong-wong kuwi umat kagungan-Ku. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa. 31 Hé para wedhus-Ku, pepanthan ngongonan-Ku. Kowé kuwi umat- Ku, lan Aku iki Allahmu. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa." 35 1 Pangéran ngandika marang aku, 2 "Yéhezkièl! Wartakna marang tanah Édom; 3 kandhakna karo wong Édom yèn Aku, Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, 'Aku iki mungsuhmu, hé pegunungan Édom! Kowé bakal Dakdadèkaké tanah sing sepi mamring. 156
YEHEZKIEL 35.4 -10 4 Kutha-kuthamu bakal Dakdadèkaké jugrugan, lan tanahmu bakal suwung. Yèn wis mengkono kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran. 5 Kowé kuwi mungsuhé Israèl turun- temurun, lan nalika Israèl kaukum merga saka dosa-dosané akèh wong Israèl sing kokpatèni. 6 Mulané, demi gesang-Ku, Pangéran Kang Mahakwasa, kowé bakal Dakukum pati, lan kowé bakal ora bisa oncat. Kowé wis ngwutahaké getih, mulané getihmu bakal kawutahaké. 7 Wilayah pegunungané Édom bakal Dakgawé sepi mamring, lan angger wong sing liwat kono bakal Dakpatèni. 8 Pegunungané Édom bakal Dakkebaki bangké, semono uga punthuk-punthuk lan lembah-lembah bakal kebak jisimé wong sing padha mati ing peprangan. 9 Tanah Édom bakal Dakdadèkaké ara-ara samun ing selawas-lawasé, lan ora ana wong sing bakal gelem manggon ing kutha-kuthané menèh. Mulané kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran. 10 Kowé padha kandha yèn bangsa Yéhuda lan bangsa Israèl lan tanah- tanahé kuwi duwèkmu lan karo-karoné 157
YEHEZKIEL 35.11-15 arep kokkwasani, senajan kowé ngerti yèn Aku iki Allahé Yéhuda lan Israèl. 11 Mulané demi gesang-Ku, Pangéran Kang Mahakwasa, kowé bakal Dakwales merga kowé wis muring, mèri, lan sengit karo umat-Ku. Umat-Ku bakal ngerti yèn kowé Dakukum merga saka penggawému. 12 Lan kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran, sing midhanget sakèhing pangala-ala, sing kokucapaké marang gunung-gunungé Israèl, yakuwi gunung- gunung sing wis dadi sepi mamring lan diulungaké minangka panganmu. 13 Aku iya miyarsakaké enggonmu nyuwara sora lan angkuh nyenyamah asma-Ku. 14 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika menèh mengkéné: Kowé bakal Dakdadèkaké sepi mamring lan wong salumahing bumi bakal padha mèlu bungah samasa kowé Dakrubuhaké. 15 Padha dhèk kowé bungah nalika Israèl, umat kagungan-Ku, Daktumpes. Mangka kowé iya bakal Dakgawé mengkono. Gunung-gunungé Séir, semono uga tanah Édom kabèh, bakal 158
YEHEZKIEL 36.1-4 dadi ara-ara samun, nganti angger wong bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran.'" 36 1 Pangandikané Pangéran marang aku, "Yéhezkièl, medhara wangsit marang gunung-gunungé Israèl, tuturana supaya padha ngrungokaké pangandika-Ku. 2 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika marang gunung-gunung mau, 'Para mungsuhé Israèl padha seneng nyawang kasangsarané Israèl, sarta padha muni: Gunung-gunung kuwi duwèk kita!' 3 Mulané mecaa lan wartakna pangandika-Ku, Pangéran Kang Mahakwasa, yèn samasa para bangsa ing sakiwa-tengené Israèl padha nelukaké Israèl lan njarah-rayah gunung-gunungé Israèl, wong-wong mau padha ngina Israèl. 4 Mulané rungokna pangandika-Ku, Pangéran Kang Mahakwasa, 'Hé gunung- gunung lan punthuk-punthuk, kali-kali lan lembah-lembah, sarta désa-désa sing dadi reruntuhan lan kutha-kutha sing suwung sawisé dijarah-rayah lan digawé pepoyokan déning bangsa-bangsa ing sakubengé. 159
YEHEZKIEL 36.5 -10 5 Aku, Pangéran Kang Mahakwasa ngandika karo duka marang para bangsa sakubengé Israèl, luwih-luwih karo Édom. Kalawan bungah lan angkuh enggoné nelukaké tanah kagungan-Ku sarta padha ngebèki pangonan-pangonan-Ku. 6 Mulané mecaa marang Israèl, kandhaa karo gunung-gunungé, punthuk-punthuké, kali-kaliné lan lembah-lembahé, pangandika-Ku sing Dakwedharaké sajroning bentèring penggalih-Ku bab carané bangsa-bangsa mau mirangaké lan ngasoraké umat-Ku Israèl. 7 Demi nama-Ku, Pangéran Kang Mahakwasa, bangsa-bangsa sakubengé Israèl bakal Dakasoraké. 8 Nanging ana ing gunung-gunungé Israèl wit-witan bakal tuwuh menèh metokaké godhong lan woh kanggo umat-Ku Israèl. Ora suwé menèh kowé bakal bali menyang tanahmu dhéwé. 9 Aku bakal ngayomi kowé lan palemahanmu bakal digarap sarta disebari wiji menèh. 10 Cacahmu bakal Dakgawé saya tambah akèh, lan kowé bakal padha 160
YEHEZKIEL 36.11-15 manggon ana ing kutha-kutha tilas jugrugan sing kabangun menèh. 11 Wong lan kéwan bakal Dakgawé bebranahan, lan bakal wuwuh akèh. Cacahé bakal ngungkuli sing uwis-uwis, lan kowé bakal padha duwé anak akèh. Kowé bakal padha manggon ing pomahanmu kaya sing uwis-uwis sarta katentremanmu bakal ngungkuli jaman-jaman kepungkur. Mula kowé bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran. 12 Kaya mengkono carané enggon-Ku bakal mbalèkaké umat-Ku Israèl menyang papan padunungané menèh. Tanah kuwi bakal dadi duwèkmu menèh lan anak-turunmu bakal ora ngalami mati kaliren selawas-lawasé.' 13 Aku, Pangéran Kang Mahakwasa ngandika, 'Pancèn bener kandhané wong menawa tanah iki diarani nyirnakaké bangsa sing manggon ana ing kono. 14 Nanging saiki tanah kéné bakal ora njalari patiné anak-anaké bangsa iki. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa sing ngandika mengkono. 15 Wong-wong bakal ora ngrasani ala menèh karo bangsa iki, utawa nacad lan moyoki umat-Ku. Tanah iki bakal ora 161
YEHEZKIEL 36.16-21 nyirnakaké umat-Ku lan anak-anaké. Mengkono pagandikané Pangéran Kang Mahakwasa.'" 16 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 17 "Yéhezkièl! Nalika padha manggon ana ing tanahé, Israèl gawé najisé tanah mau merga solah-tingkahé. Kelakuané ana ing ngarsa-Ku kaya déné najisé wong wadon sing lagi nggarap sari. 18 Mulané padha Dakdhawahi paukuman-Ku merga enggoné padha gawé pepati, sarta merga enggoné nyembah brahala, nganti padha gawé najisé tanah kono. 19 Merga saka tingkah-lakuné sing mengkono mau Israèl Dakdhawahi paukuman sarta Daksebar menyang tanah manca. 20 Menyanga ngendi waé parané, wong- wong kuwi mirang-mirangaké asma-Ku, merga saben wong banjur muni, 'Wong- wong kuwi padha ditundhung saka tanah sing diparingaké déning Allahé.' 21 Mulané Aku gerah ing penggalih, merga asma-Ku kang suci dinajisaké déning wong Israèl ana ing satengahé bangsa-bangsa sing padha ditekani. 162
YEHEZKIEL 36.22-26 22 Mulané Aku Pangéran Kang Mahakwasa ngandika marang wong- wong kuwi lan pangandika iki kandhakna, 'Ora merga saka kowé, Israèl, enggon-Ku tumindak kuwi, nanging merga saka asma-Ku kang suci, sing koknajisaké ana ing satengahé para bangsa sing padha koktekani. 23 Aku bakal nucèkaké asma-Ku kang luhur sing wis koknajisaké ana ing satengahé para bangsa mau. Mulané para bangsa bakal padha ngerti, yèn Aku iki Pangéran. Aku Pangéran Kang Mahakwasa sing ngandika. Aku bakal ngetingalaké marang para bangsa yèn Aku iki Allah kang mahasuci. 24 Kowé bakal Dakpundhut saka saben bangsa lan negara, Dakulihaké menyang tanahmu dhéwé. 25 Sabanjuré kowé bakal Dakkepyuri banyu bening kanggo ngresiki sakèhing brahala lan penggawému sing gawé najismu. 26 Kowé bakal Dakparingi ati anyar lan roh anyar ana ing sajroning batinmu. Atimu sing wangkot lan atos kaya watu bakal Daksingkiraké lan kowé bakal Dakparingi ati sing mbangun-turut. 163
YEHEZKIEL 36.27-32 27 Roh-Ku bakal Dakparingaké supaya dumunung ana ing batinmu lan Aku bakal ndadèkaké kowé padha urip manut sakèhing dhawuh-Ku lan tansah netepi prenatan-prenatan-Ku. 28 Sawisé mengkono kowé bakal manggon ana ing tanah sing Dakparingaké marang para leluhurmu. Kowé bakal padha dadi umat-Ku lan Aku dadi Allahmu. 29 Kowé bakal Dakluwari saka sakèhé dosa lan najismu. Aku bakal ndhawuhaké supaya panènmu gandum metu nganti turah-turah, nganti kowé ora bakal ngalami paceklik menèh. 30 Pametuné woh-wohanmu bakal Dakgawé akèh, semono uga pametuné palemahanmu, mula bakal ora ana paceklik menèh sing mirang-mirangaké kowé ana ing satengahé para bangsa. 31 Kowé bakal tansah kèlingan karo tingkah-lakumu sing ala, lan sakèhé panerakmu, nganti kowé bakal padha éwa karo awakmu dhéwé merga saka dosa-dosa lan kanisthan sing wis koklakoni. 32 Israèl, ngertia yèn pendamel-Ku kuwi mau kabèh ora merga kowé, 164
YEHEZKIEL 36.33-36 nanging supaya kowé padha rumangsa isin lan wirang marang sakèhé piala lan kanisthan sing wis koklakoni. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa sing ngandika.'" 33 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa, "Menawa kowé wis Dakresiki saka sakèhé dosa-dosamu, kowé bakal Dakparengaké ngenggoni kutha-kuthamu menèh lan mbangun reruntuhané. 34 Saben wong sing tau liwat ing palemahanmu padha weruh enggoné bera lan kethukulan rerungkudan. Nanging kowé bakal Dakparengaké nggarap palemahanmu menèh. 35 Saben wong ngrasani yèn lemah sing biyèn kaya alas kuwi saiki dadi kaya petamanan Éden. Mengkono uga kutha-kutha sing biyèn dijugrugaké, dirampog lan rupa jugrugan, saiki wis dienggoni lan ditémbok mubeng. 36 Déné kekarèné bangsa-bangsa sing isih urip bakal padha ngerti yèn Aku, Pangéran kwasa mbangun kutha sing rupa reruntuhan lan nanduri menèh palemahan sing mauné bera. Aku, Pangéran, janji, yèn bakal nindakaké 165
YEHEZKIEL 36.37-37.3 kuwi kabèh, lan ya mesthi kelakon mengkono." 37 Pangandikané Pangéran marang aku, "Yéhezkièl, Aku ngersakaké supaya wong Israèl sepisan menèh nyuwun tulung marang Aku, mula Aku bakal nambahi cacahé, nganti dadi kaya pepanthané wedhus gèmbèl. 38 Kutha-kutha sing mauné rupa jugrugan bakal bali kebak wong menèh, kaya dhèk biyèn kutha kuwi kebak wedhus gèmbèl sing dienggo kurban ing dina riaya. Ing kono bakal padha ngerti yèn Aku iki Pangéran." 37 1 Aku banjur dikwaosi déning Rohé Allah, sing ngangkat lan mapanaké aku ana ing lembah, sing kebak balung. 2 Aku diirid ngubengi lembah mau; aku weruh saiba akèhé balung sing ana ing kono, mangka balung-balung mau padha garing banget. 3 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, "Hé Yéhezkièl, apa balung-balung kuwi bisa urip menèh?" Atur wangsulanku, "Dhuh Allah, namung Paduka piyambak ingkang pirsa!" 166
YEHEZKIEL 37.4-9 4 Pangandikané Pangéran, "Medhara wangsit marang balung-balung kuwi. Balung-balung sing garing kuwi kandhanana supaya ngrungokaké pangandikané Pangéran. 5 Kandhaa yèn Aku Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, 'Kowé bakal Dakparingi ambekan lan bali urip menèh. 6 Kowé bakal Dakparingi otot lan daging, sarta Daktutupi kulit. Kowé bakal Dakparingi ambekan supaya bali urip menèh. Supaya kowé ngerti yèn Aku iki Pangéran.'" 7 Aku banjur medhar wangsit kaya sing didhawuhaké. Nalika aku lagi guneman, aku krungu swara pating kropyak, lan balung-balung mau padha nglumpuk dadi siji. 8 Aku ndeleng balung-balung mau enggoné katutup ing otot, banjur daging lan wekasané katutup ing kulit, nanging durung padha ambekan. 9 Gusti Allah banjur ngandika marang aku, "Hé Yéhezkièl, medhara wangsit marang angin. Kandhaa marang angin yèn didhawuhi Pangéran teka saka kéblat papat lan nyebula ambekan ana 167
YEHEZKIEL 37.10-14 ing badan-badan sing mati kuwi, supaya padha urip menèh." 10 Aku banjur medhar wangsit kaya sing didhawuhaké Gusti Allah marang aku. Badan-badan mau banjur padha wiwit ambekan, nganti padha urip menèh lan padha ngadeg. Cacahé akèh banget, nganti cukup saupama kadadèkna tentara. 11 Pangandikané Pangéran marang aku, "Yéhezkièl, umat Israèl ora béda karo balung-balung kuwi. Wong-wong mau padha muni dhéwé yèn balungé wis dadi garing, wis padha ora duwé pengarep-arep lan bakal sirna. 12 Mulané medhara wangsit marang umat-Ku Israèl, kandhanana, yèn Aku Pangéran Kang Mahakwasa bakal mbukak kubur-kuburé. Wong-wong bakal padha Daktangèkaké sarta Dakirid bali menyang tanah Israèl. 13 Yèn kubur-kuburé Dakbukak lan padha Daktangèkaké, ing kono bakal padha ngerti yèn Aku iki Pangéran. 14 Roh-Ku bakal Dakparingaké ana ing njeroné, mula bakal padha urip menèh lan bakal Dakbalèkaké menyang tanahé dhéwé. Ing kono wong-wong mau bakal 168
YEHEZKIEL 37.15-21 ngerti yèn Aku iki Pangéran. Aku wis janji bakal nindakaké kuwi mau kabèh lan bakal kelakon. Mengkono pangandikané Pangéran." 15 Pangéran ngandika menèh marang aku, 16 "Yéhezkièl, kowé njupuka kayu lan tulisana mengkéné: 'Kraton Yéhuda'. Nuli njupuka kayu siji menèh, tulisana: 'Kraton Israèl'. 17 Pucuké kayu sing siji gathukna karo bongkoté sing sijiné; panggonané gathukané mau cekelen, mula kayu loro mau katon kaya kayu siji sing wutuh. 18 Yèn wong-wong padha takon karo kowé apa tegesé kuwi mau, 19 padha kandhanana yèn Aku Pangéran Kang Mahakwasa, Aku bakal mundhut kayu sing mrelambangaké Israèl lan kayu sing mrelambangaké Yéhuda, karo-karoné bakal Dakdadèkaké kayu siji lan Dakasta dadi siji bebarengan. 20 Kayu loro kuwi cekelen lan tuduhna marang wong-wong supaya padha weruh. 21 Wong-wong mau banjur kandhanana yèn Aku, Pangéran Kang Mahakwasa bakal nimbali para wong Israèl saka 169
YEHEZKIEL 37.22-25 satengahé bangsa-bangsa sing ditekani, banjur dikempalaké lan diirid bali menyang tanahé dhéwé. 22 Wong-wong mau bakal Dakdadèkaké bangsa siji ana ing tanahé, ana ing gunung-gunungé Israèl. Bakal padha dierèh déning raja siji, lan bakal ora kapisah dadi bangsa loro utawa kapecah dadi kraton loro. 23 Bangsa mau bakal ora najisaké awaké menèh nganggo brahala lan reca-reca sing njijiki, lan srana pialané. Wong-wong bakal Dakluwari saka sakèhé dosané sing njalari padha nyingkur Aku. Umat mau bakal lestari, nganti bakal padha dadi umat-Ku lan Aku bakal dadi Allahé. 24 Wong kaya abdi-Ku Dawud bakal dadi rajané. Iya mung raja kuwi sing bakal ngerèh, lan sabangsa kabèh bakal padha netepi pepakon-pepakon-Ku kalawan setya. 25 Umat mau bakal padha manggon ana ing tanah sing Dakparingaké marang Yakub, abdi-Ku; tanah sing dienggoni déning para leluhuré. Ana ing kono umat-Ku bakal padha manggon ing selawas-lawasé, mengkono uga 170
YEHEZKIEL 37.26-38.3 anak-anaké turun-temurun, bakal padha dierèh déning raja, kaya abdi-Ku Dawud, ing selawas-lawasé. 26 Aku bakal damel prejanjian karo wong-wong mau lan nekakaké katentreman. Wong-wong mau bakal padha Dakslametaké sarta cacahé bakal Dakgawé akèh banget. Pedaleman-Ku bakal Dakyasa menèh lan bakal ngadeg selawasé ana ing kono. 27 Aku bakal ana ing satengahé, jumeneng dadi Allahé lan wong-wong bakal dadi umat-Ku. 28 Sarèhné Pedaleman-Ku ana ing satengahé umat-Ku ing selawasé, mulané para bangsa bakal padha ngerti yèn Aku iki Pangéran, sing wis milih Israèl dadi umat kagungan-Ku piyambak." 38 1 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, 2 "Yéhezkièl, medhara wangsit kanggo Gog maharaja ing Mèsèkh lan Tubal ing tanah Magog. 3 Wartakna lan kandhanana yèn Aku, Pangéran Kang Mahakwasa iki mungsuhé. 171
YEHEZKIEL 38.4-8 172 4 Kowé bakal Dakgèrèd nganggo tali ing irungmu lan Dakbekta metu bebarengan karo pasukan-pasukané. Tentarané jaranan sing padha nganggo pakéan seragam kuwi cacahé akèh banget, lan saben prejurit sikep gegaman pedhang lan tamèng. 5 Wong saka Pèrsia, Sudan lan Libia padha mèlu lan wong mau kabèh padha nganggo tropong karo tamèng. 6 Sakèhé wong ing tanah-tanah Gomèr lan Bèt-Togarma ing sisih Lor sing padha ahli perang, kabèh padha dadi balané, mengkono uga wong akèh saka negara-negara liyané. 7 Kandhanana supaya wong-wong kuwi siap, mengkono uga tentarané supaya siyaga maju ing perang. 8 Sawisé sawetara lawas bakal Dakdhawuhi nglurug perang menyang tanah panggonané bangsa sing diklumpukaké saka ing antarané bangsa-bangsa, sarta urip tentrem tanpa ngalami peprangan. Gog bakal jumedhul nyerbu ing gunung-gunungé Israèl, sing wis lawas suwung lan sepi mamring, nanging saiki dienggoni menèh déning bangsa sing urip tentrem.
YEHEZKIEL 38.9 -13 9 Gog karo tentarané sarta bangsa- bangsa sing mèlu mbantu bakal padha nyerbu kaya prahara lan ngebyuk ing tanah kono, nganti tanah mau kaya ketutupan ing méga." 10 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa marang Gog mengkéné, "Ing dina kuwi kowé bakal ngrancang prekara sing ala. 11 Kowé gawé keputusan arep nyerbu tanah sing penduduké urip kanthi tentrem, ana ing kutha-kutha sing tanpa bètèng lan ora dijaga. 12 Wong sing padha manggon ing kutha tilas gempuran mau arep kokjarah- rayah. Kuwi umat sing kaklumpukaké saka ing satengahé bangsa-bangsa, lan saiki wis padha duwé ingon-ingon lan palemahan sarta manggon ana ing pusering bumi. 13 Wong-wong Syéba, Dédan lan wong-wong sing padha dedagangan karo wong-wong mau saka tanah Spanyol bakal padha nakoni kowé, 'Yagéné kowé nglumpukaké tentara kanggo nempuh perang umat kuwi lan njarah-rayah barang darbèké, slaka, mas-masan, 173
YEHEZKIEL 38.14-18 raja-kaya lan barang darbèké, banjur kokangkat lunga?'" 14 Pangéran Kang Mahakwasa banjur ngutus aku marani Gog, ngandhakaké dhawuhé Pangéran mengkéné, "Nalika umat-Ku Israèl lagi manggon kalawan tentrem, kowé teka terus nyerbu. 15 Dhèk semono kowé bakal budhal saka panggonanmu ing tebing Lor nggawa tentara akèh lan kuwat, prejurit-prejurit jaranan sing asalé saka bangsa pirang-pirang. 16 Kowé arep nyerang umat-Ku kaya prahara sing nyapu resik tanah kono. Yèn wis tekan mangsané Aku bakal ngutus kowé nyerbu tanah-Ku, supaya para bangsa padha ngerti sapa Aku iki. Aku bakal ngetingalaké kasucèn-Ku srana pendamel-Ku lantaran kowé. 17 Ya kowé kuwi wongé sing Daksebut dhèk jaman-jaman sing wis kepungkur lantaran para abdi-Ku, para nabiné Israèl, yèn mbésuk Aku bakal nekakaké wong sing perang nglawan Israèl. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa." 18 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Ing wektu kuwi, samasa 174
YEHEZKIEL 38.19-23 Gog nyerbu marang Israèl, Aku bakal duka banget. 19 Sajroning bentèré duka-Ku Aku bakal nekakaké lindhu gedhé ing tanah Israèl. 20 Saben iwak, manuk lan kéwan gedhé-cilik lan saben wong ing salumahé bumi bakal padha gemeter ana ing ngarsa-Ku. Gunung-gunung bakal padha jugrug, pèrèng-pèrèngé karang bakal padha longsor lan témbok-témbok bakal padha ambruk. 21 Aku bakal nekakaké pagiris gedhé marang Gog wujud kasangsaran werna- werna. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa sing ngandika. Para prejurité Gog bakal patèn-patènan dhéwé, sing siji nempuh sijiné nganggo pedhang. 22 Gog bakal Dakukum nganggo pageblug lan pepati. Banjir bandhang lan udan bebarengan karo geni lan lirang bakal kaesokaké marang wong mau lan tentarané sarta bangsa-bangsa sing dadi balané. 23 Srana mengkono Aku bakal ngetingalaké marang para bangsa kamulyan-Ku lan kasucèn-Ku. Para bangsa bakal padha ngerti yèn Aku iki Pangéran." 175
YEHEZKIEL 39.1-7 39 1 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika, "Hé Yéhezkièl, medhara wangsit kanggo Gog, maharajané bangsa-bangsa ing Mèsèkh lan Tubal, aturana yèn Aku iki mungsuhé. 2 Raja mau bakal Dakingeraké adhepé lan Daktuntun saka tanah adoh ing sisih Lor menyang gunung-gunungé Israèl. 3 Tangané kiwa bakal Dakgebag, nganti gendhéwané bakal tiba, lan panahé bakal mrucut saka tangané tengen. 4 Gog lan tentarané, sarta bangsa- bangsa sing rujuk karo raja mau bakal tiwas ana ing gunung-gunungé Israèl, lan jisimé bakal dadi pakané manuk-manuk lan kéwan galak. 5 Wong-wong mau bakal padha mati ana ing ara-ara. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa sing ngandika. 6 Aku bakal nekakaké geni sing ngobong tanah Magog lan tanah-tanah sauruté pesisir sing dienggoni déning wong-wong sing saiki padha urip kanthi ayem tentrem. Lan saben wong bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran. 7 Sarta Aku bakal nedahaké asma-Ku sing suci ana ing satengahé umat-Ku Israèl, lan Aku bakal ora marengaké 176
YEHEZKIEL 39.8 -11 menèh asma-Ku sing suci dinajisaké, supaya para bangsa padha sumurup, yèn Aku iki Pangéran, Allahé Israèl kang mahasuci." 8 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa mengkéné, "Apa sing Dakngandikakaké iki bakal kelakon. 9 Wong-wong sing padha manggon ana ing kutha-kuthané Israèl bakal padha metu sarta bakal padha nglumpukaké sakèhé gegaman sing ditinggal déning Gog dienggo urub-urub. Tamèng, gendhéwa, panah, tumbak lan gada bakal dienggo gawé dadèn geni, sarta nganti pitung taun lawasé bakal padha ora mbutuhaké kayu kanggo urub-urub. 10 Sarta padha ora prelu golèk kayu ana ing alas utawa negor wit, merga gegaman-gegaman saka kayu sing kanggo perang mau cukup kanggo gegenèn. Wong Israèl bakal padha gentèn njarah-rayah wong-wong sing biyèn padha njarah-rayah awaké dhéwé. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa. 11 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Samasa kuwi kabèh wis kelakon, Aku bakal maringi papan kanggo ngubur 177
YEHEZKIEL 39.12-16 Gog ana ing Israèl, yakuwi ana ing Lembah Penyabrangan, ing sawétané Segara Mati. Gog lan wadyabalané bakal kakubur ana ing kana, lan lembah mau bakal karan 'Lembah Tentarané Gog'. 12 Wong-wong Israèl bakal ngubur jisim-jisim mau lawasé pitung sasi, yakuwi lawasé enggoné nucèkaké tanah mau menèh supaya ora najis. 13 Saben wong ing tanah kono bakal ngréwangi ngubur jisim-jisim mau, lan sing padha ngubur bakal nampa ganjaran ing dina kemenangan-Ku. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa sing ngandika. 14 Sawisé kliwat pitung sasi, bakal ana wong-wong sing kapilih mider nitipriksa mbokmenawa isih ana jisim sing kliwatan, iya banjur bakal dikubur, supaya tanah kono bali dadi suci menèh. 15 Sajroné munggah-mudhun ndlajahi tanah mau, samasa nemokaké balung manungsa banjur kudu diwènèhi tandha ing sisihé, supaya para tukang kubur bisa weruh, lan ngubur balung-balung mau ana ing Lembah Tentarané Gog. 16 (Ing sacedhaké kono bakal ana kutha sing karan Hamona.) Kaya mengkono 178
YEHEZKIEL 39.17-20 enggoné bakal padha nucèkaké tanah Israèl." 17 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika marang aku mengkéné, "Yéhezkièl, manuk-manuk lan kéwan galak saka ngendi-endi padha undangen, konen teka mangan kurban sing Dakcawisaké. Pésta gedhèn bakal dianakaké ana ing gunung-gunungé Israèl. Ana ing kono bakal padha mangan daging lan ngombé getih. 18 Kéwan-kéwan mau bakal padha mangan dagingé para prejurit lan ngombé getihé para raja ing bumi, sing bakal padha kasembelèh kaya wedhus lanang, utawa cempé, utawa wedhus jawa utawa sapi lemon. 19 Yèn wong-wong mau wis Daksembelèh kaya kurban, manuk- manuk lan kéwan-kéwan alasan bakal padha mangan daging nganti wareg lan ngombé getih nganti mendem. 20 Enggoné padha pésta bakal nganti sawaregé, mangan jaran, sing nunggangi, lan para prejurit liyané. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa kang ngandika." 179
YEHEZKIEL 39.21-26 21 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Aku bakal ngetingalaké kamulyan- Ku marang para bangsa sarta Aku bakal nedahaké enggon-Ku ngagem pangwasa-Ku kanggo nindakaké keputusan-Ku. 22 Mula umat Israèl wiwit dina kuwi bakal padha ngerti yèn Aku iki Pangéran Allahé. 23 Sarta para bangsa bakal padha ngerti yèn bangsa Israèl enggoné kabuwang kuwi merga saka dosa- dosané marang Aku. Mulané padha Dakungkuraké, lan Dakulungaké marang para mungsuhé, supaya padha dipatèni ana ing peprangan. 24 Wong-wong mau padha Dakukum timbang karo kaluputan lan pialané, sarta banjur Daksingkur." 25 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa menèh mengkéné, "Nanging saiki Aku bakal maringi piwelas karo anak-turuné Yakub, yakuwi umat Israèl lan Dakdadèkaké bangsa sing makmur. Aku bakal njagi kasucèné asma-Ku. 26 Samasa wis bali manggon ing tanahé kono kanthi tentrem, mangka ora ana sing ngancam, wong-wong mau bakal 180
YEHEZKIEL 39.27-40.2 padha lali karo kwirangané lan sakèhé tindaké sing ora setya karo Aku. 27 Supaya Aku bisa nélakaké kasucèn- Ku marang para bangsa, mula bangsa Israèl Dakirid bali saka satengahé para bangsa sing nyatru Israèl. 28 Mula umat-Ku bakal ngerti yèn Aku iki Pangéran Allahé. Enggoné ngerti mau merga Aku sing mbuwang lan Aku dhéwé sing nglumpukaké lan ngirid bali, mulih menyang tanahé dhéwé, nganti siji waé ora ana sing kari. 29 Roh-Ku bakal Dakesokaké marang umat-Ku Israèl lan ora bakal Daksingkur menèh. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa kang ngandika." 40 1 Nalika sasi anyar, dinané sing kasepuluh, taun kaping selawéné enggonku padha ana ing pembuwangan, lan taun kaping patbelasé ambruké Yérusalèm, aku dikwaosi déning Rohé Pangéran, lan aku kaangkat kabekta lunga. 2 Ing sajroning wahyu aku kabekta déning Allah menyang tanah Israèl, kapapanaké ing gunung sing dhuwur banget. Ing ngarepku aku weruh ana gedhong-gedhong sing mèmper kutha. 181
YEHEZKIEL 40.3-7 3 Aku dicedhakaké, banjur weruh ana wong lanang mencorong kaya swasa. Wong mau ngadeg ing gapura nyekeli ukuran saka léna, lan ukuran wujud teken. 4 Wong lanang mau ngandikani aku mengkéné, "Hé Yéhezkièl, tamatna, rungokna lan waspadakna apa sing bakal Daktedahaké marang kowé, merga yakuwi preluné enggonmu kabekta mréné. Kabèh sing kokdeleng kuwi critakna karo wong Israèl." 5 Aku weruh Pedalemané Allah, dikubengi témbok. Wong lanang mau njupuk teken ukurané sing dawané telung mèter, banjur ngukur témboké. Témbok mau dhuwuré telung mèter lan kandelé telung mèter. 6 Sawisé mengkono wong lanang mau banjur menyang gapura sing madhep mengétan, munggah ing undhak- undhakan. Satekané ing ndhuwur banjur ngukur ambané lawangé. Ketemu telung mèter. 7 Ing sanjabané lawang mau ana èmpèrané, ing kiwa-tengené ana kamaré pejagan telu-telu. Saben kamar mau pesagi, telung mèter ping telung mèter, 182
YEHEZKIEL 40.8 -13 lan témbok singgetan antarané kamar siji karo sijiné kandelé loro setengah mèter. Sanjabané kamar jaga ana lurung sing dawané telung mèter anjog ing kamar gedhé. Kamar gedhé mau ngadhepaké Pedalemané Allah. Kamar gedhé iya diukur. Ketemu jeroné patang mèter. Kuwi pungkasané lurung sing cedhak dhéwé karo Pedalemané Allah. Témboké lurung mau sing adoh dhéwé kandelé samèter. 8 (40:7) 9 (40:7) 10 (Kamar-kamar pejagan sing nèmpèl lurung jembaré padhakabèh, lan kandelé témbok singgetané iya padha kabèh.) 11 Wong lanang mau nuli ngukur ambané lurung sing ana ing gapura. Ketemu nem mèter, lan ambané ruangan antarané gapura karo gapura ana limang mèter. 12 Ing ngarepé kamar pejagan ana témboké cendhèk, dhuwuré setengah mèter lan kandelé setengah mèter. (Kamar-kamar pejagan mau jembaré telu ping telung mèter pesagi.) 13 Wong mau banjur ngukur adohé témbok pejagan sing mburi dhéwé tekan 183
YEHEZKIEL 40.14-19 témboké kamar gedhé, ngliwati lurung, dawané rolas mèter setengah. 14 Kamar sing gedhé, sing adoh dhéwé, ana lawangé sing anjog plataran. Kamar gedhé mau iya diukur, ambané sepuluh mèter. 15 Dawané gapura saka sanjabané témbok tekan témboké kamar sing adoh dhéwé ana selawé mèter. 16 Kamar-kamar mau témboké sing sisih njaba ana bolongan-bolongané cilik, mengkono uga ing témbok sisih njero, ing antarané kamar-kamar. Ing témbok-témbok sing sisih njero, sing ngadhepaké lurung ana ukir-ukiran wit-witan kurma. 17 Wong lanang mau nuntun aku metu gapura menyang plataran. Nèmpèl ing témbok njaba ana kamaré telung puluh. Ing ngarepé kamar-kamar mau ana plataran cilik sing ditatani watu, 18 ngubengi plataran sing amba. Plataran amba mau sing njaba luwih cendhèk ketimbang sing njero. 19 Ing antarané plataran njaba lan njero ana gapurané. Wong lanang mau ngukur adohé gapura sing njaba karo sing njero, ketemu sèket mèter. 184
YEHEZKIEL 40.20-24 20 Wong lanang mau banjur ngukur gapura sing ana ing sisih Lor, sing anjog ing plataran njaba. 21 Ing kéné iya ana lurung, lan ing kiwa-tengené ana kamaré pejagan telu-telu. Témbok-témboké singgetan lan kamaré kabèh ukurané padha kaya sing ana ing gapura sisih Wétan. Dawané gapura selawé mèter, ambané rolas setengah mèter. 22 Kamaré gedhé jendhélané lan ukir-ukirané wit-witan kurma padha karo sing ana ing gapura sisih Wétan. Ana undhak-undhakan pitu sing anjog ing gapura, lan kamaré gedhé ana ing pungkasané lurung, ngadhepaké plataran. 23 Saka gapura ing sisih Lor mau, yèn wis nyabrang plataran, banjur ana gapura menèh, sing anjog ing plataran njero, kaya gapura sing ana ing sisih Wétan. Wong lanang mau ngukur dohé gapura siji karo sijiné. 24 Sawisé mengkono, wong lanang mau banjur mbekta aku mengidul. Ing kono aku weruh ana gapura menèh. Gapura mau nuli diukur, ketemuné padha karo gapura liya-liyané. 185
YEHEZKIEL 40.25-30 25 Ing kamar-kamaré gapura mau ana jendhéla-jendhélané padha kaya ing gapura-gapura liyané. Dawané gapura mau selawé mèter lan ambané rolas setengah mèter. 26 Undhak-undhakané mrono ana pitu. Kamaré sing gedhé prenahé iya ana ing pungkasan, ngadhepaké plataran. Ing témbok sing ngadhepaké lurung iya ana ukir-ukirané wit-witan kurma. 27 Ing kono iya ana gapura sing anjog ing plataran. Wong lanang mau ngukur dohé tekan gapura sing kapindho, ketemu sèket mèter. 28 Aku banjur digawa déning wong lanang mau metu gapura sisih Kidul menyang plataran njero. Gapurané diukur lan ketemu padha karo gapurané témbok sing njaba dhéwé. 29 Kamar-kamaré pejagan, kamaré gedhé lan témbok-témboké singgetan gedhéné padha kabèh karo témbok- témbok sing ana ing gapura liya-liyané. Ing kamar-kamaré gapura iya ana jendhélané. Dawané gapura iya selawé mèter lan ambané rolas setengah mèter. 30 (40:29) 186
YEHEZKIEL 40.31-36 31 Kamaré gedhé iya ngadhepaké plataran, lan témbok sing madhep menyang lurung iya ana ukir-ukirané wit-witan kurma. Ana undhak-undhakan wolu kanggo munggah menyang gapura mau. 32 Aku banjur digawa wong lanang mau metu gapura sisih Wétan menyang plataran njero. Gapurané diukur, padha gedhéné karo liya-liyané. 33 Kamar-kamaré pejagan, kamaré gedhé lan témbok-témboké singgetan kabèh ukurané padha karo sing ana ing gapura liya-liyané. Kabèh kamar, semono uga kamaré gedhé, ana jendhélané. Dawané gapura mau kabèh selawé mèter lan ambané rolas setengah mèter. 34 Kamaré gedhé ngadhepaké plataran njaba. Ing témbok sisihé lurung iya ana ukir-ukirané wit-witan kurma. Ana undhak-undhakan wolu kanggo munggah menyang gapura mau. 35 Aku banjur digawa wong lanang mau menyang gapura sisih Lor. Gapurané diukur, lan kabèh padha ukurané karo gapura liya-liyané. 36 Uga gapura iki ana kamar-kamaré pejagan, témbok-témboké njero dihias, 187
YEHEZKIEL 40.37-41 ana kamaré gedhé, ing kamar-kamar kabèh ana jendhélané. Dawané gapura kabèh selawé mèter lan ambané rolas setengah mèter. 37 Kamaré gedhé ngadhepaké plataran. Témbok-témboké sing ana ing lurung ana ukirané wit-witan kurma. Ana undhak-undhakan wolu kanggo munggah menyang gapura mau. 38 Ing plataran njaba ana gedhong cilik sing ditèmplèkaké ana ing gapura njero sisih Kidul. Gedhong mau ana lawangé menyang kamar gedhé sing madhep plataran, panggonané ngresiki balung-balungé kéwan sing diobong kanggo kurban. 39 Ing kamar gedhé kono ana méjané papat; saben sisih loro-loro. Kéwan- kéwan sing arep dienggo kurban disembelèh ana ing méja-méja kono, ya sing arep kanggo kurban obongan, ya sing kanggo kurban panebusing dosa utawa kurban ngluwari ujar. 40 Ing sanjabané kamar ana méjané papat padha, saben sisih lawang sing mlebu gapura Lor ana méjané loro. 41 Méjané kabèh cacahé wolu, yakuwi panggonané nyembelèh kéwan-kéwan 188
YEHEZKIEL 40.42-46 sing arep dienggo kurban. Sing papat ana ing njero kamar, papat liyané ana ing plataran njaba. 42 Méja papat sing ana ing gedhong cilik dienggo nyawisaké kurban sing arep diobong wutuhan. Méja mau kagawé saka watu tatahan. Dhuwuré setengah mèter, sisih ndhuwur pesagi, pitung puluh lima ping pitung puluh lima sèntimèter. Sakèhé piranti kanggo nyembelèh kéwan-kéwan sing arep dienggo kurban ana ing méja-méja mau. 43 Ing sakubengé méja mau ana méja menèh sing ambané pitung puluh lima sèntimèter pesagi kanggo ndokokaké daging sing arep dienggo kurban. 44 Aku banjur digawa wong lanang mau mlebu ing plataran njero. Ing plataran njero mau ana lawangané loro, sing siji madhep ngidul, ana ing sasisihé gapura Kidul, sijiné madhep ngalor, ana ing sasisihé gapura Lor. 45 Wong mau kandha yèn kamar madhep ngidul kuwi kanggo para imam sing nindakaké peladosan ana ing Pedalemané Allah. 46 Déné kamar sing madhep ngalor kanggo para imam sing leladi ana 189
YEHEZKIEL 40.47-41.2 ing mesbèh. Imam-imam kabèh mau anak-turuné Zadhok. Saka taler Lèwi ya mung turuné Zadhok kuwi sing diparengaké ngadhep marang Pangéran lan ngladosi Panjenengané. 47 Wong lanang mau banjur ngukur plataran njero, ketemu sèket mèter pesagi. Pedalemané Allah dunungé ing sisih Kulon. Ing ngarepé ana mesbèhé. 48 Aku banjur digawa mlebu kamar gedhé sing anjog ing Pedalemané Allah. Kamar mau diukur, ketemuné menjero loro setengah mèter lan ambané pitung mèter. Déné témbok ing kiwa-tengené kandelé karotengah mèter. 49 Ing kono ana undhak-undhakan sing munggah menyang kamar gedhé mau, ambané sepuluh mèter lan menjeroné nem mèter. Panggonan mlebu mau ana sakané gedhé loro. 41 1 Aku banjur digawa mlebu ing kamar gedhé ing Pedalemané Allah kono. Wong mau banjur ngukur lurung sing anjog menyang Papan Kang Suci, ketemu dawané telung mèter, 2 témboké kiwa-tengen kandelé loro setengah mèter, ambané limang mèter. Kamar gedhé mau nuli iya diukur, 190
YEHEZKIEL 41.3-7 ketemu dawané rong puluh mèter, lan ambané sepuluh mèter. 3 Wong lanang mau banjur mlebu ing kamar njero. Lurung sing anjog mrono diukur. Dawané samèter, ambané telung mèter lan témbok sing ana ing kiwa-tengené kandelé telu setengah mèter. 4 Kamaré diukur, ketemu dawa lan ambané sepuluh mèter pesagi. Wong lanang mau banjur kandha karo aku, "Iki Papan Kang Mahasuci." 5 Wong lanang mau ngukur kandelé témbok Pedalemané Allah sing njero, ketemu telung mèter. Nèmplèk ing sakubengé Pedalemané mau ana kamar-kamar sing ambané rong mèter. 6 Kamar-kamar mau digawé sungsun telung lapis. Saben lapis kamaré telung puluh. Témboké Pedaleman mau sing sisih njaba ora padha kandelé. Témbok lapisan ndhuwur luwih tipis ketimbang karo sing ana ing ngisoré, mula glogoré kamar-kamar lapisan kapindho lan katelu disangga déning témbok ngisoré. 7 Srana mengkono témboké Pedalemané Allah mau yèn disawang saka njaba katoné saka ngisor tekan ndhuwur 191
YEHEZKIEL 41.8 -12 padha kandelé. Ing témboké Pedaleman sing sisih njaba ana undhak-undhakané loro sing jembar, kanggo munggah saka lapisan kamar-kamar sing ana ing ngisor menyang kamar-kamar sing ana ing lapisan tengah lan menyang lapisan sing ndhuwur dhéwé. 8 Témboké njaba kamar-kamar mau kandelé loro setengah mèter. Pedalemané Allah mau ing sisih Lor ana lawangé menyang kamar-kamar, mengkono uga ing sisih Kidul. Aku iya weruh ing sakubengé Pedaleman mau ana térasé sing ambané loro setengah mèter. Téras mau dhuwuré saka jrambahé Pedaleman telung mèter, dadi téras mau rata karo jrambahé kamar-kamar, sing nèmplèk ing témboké Pedaleman. Ing antarané téras mau lan gedhongé para imam ana ruangan bukakan ngubengi Pedaleman, ambané sepuluh mèter. 9 (41:8) 10 (41:8) 11 (41:8) 12 Ing sisih kuloné Pedalemané Allah ana gedhongé, dawané patang puluh lima mèter lan ambané telung puluh lima 192
YEHEZKIEL 41.13-18 mèter; kandelé témboké mubeng loro setengah mèter. 13 Wong lanang mau banjur ngukur Pedalemané Allah sing sisih njaba, dawané sèket mèter. Saka mburiné Pedalemané Allah tekan gedhong sing ana ing Kulon dhéwé dawané iya sèket mèter. 14 Ambané Pedaleman mau sing sisih ngarep, klebu ruang bukakan ing kiwa lan ing tengené, dawané iya sèket mèter. 15 (41-15a) Dawané gedhong uga diukur mengulon, klebu lurung-lurung sing ana ing sisih kiwa lan tengené, dawané iya sèket mèter. (41-15b) Ruangan gedhé sing kanggo mlebu ing Pedalemané Allah, Sasana Suci lan Sasana Mahasuci 16 kabèh dilapis nganggo kayu saka jrambah tekan jendhéla-jendhélané. Jendhéla-jendhéla mau kena ditutup saka ndhuwur. 17 Témboké Pedalemané Allah sing sisih njero dilapis nganggo ukir-ukiran, 18 ukiran kurma lan kéwan-kéwan nganggo swiwi. Ukiran kurma diseling ukiran kéwan, mengkono saterusé, 193
YEHEZKIEL 41.19-25 sakamar mubeng. Saben kéwan mau rainé loro, 19 rai sing siji madhep marang wit kurma sing sisih kéné, rai sijiné sing rupa singa, madhep ing wit kurma sing sisih kana. Kabèh témbok dihias nganggo ukir-ukiran kaya mengkono, 20 saka jrambah tekan ndhuwuré lawang-lawang. 21 (41-21a) Saka-sakané lawang ing Pedalemané Allah kabèh pesagi. (41- 21b) Ing sangarepé Sasana Mahasuci ana barang sing rupané kaya 22 mesbèh kayu. Dhuwuré siji setengah mèter, ambané samèter. Cagaké, dhasaré lan gebyogé kagawé saka kayu. Wong lanang mau kandha karo aku, "Iki méja sing ana ing ngarsané Pangéran." 23 Ing pungkasané lurung sing anjog ing Sasana Suci ana lawangé, semono uga ing pungkasané lurung sing anjog ing Sasana Mahasuci. 24 Saben lawang inebé loro, kusèn- kusèné ana ing tengah. 25 Lawang-lawangé Sasana Suci karengga nganggo ukiran wit kurma lan kéwan nganggo swiwi kaukir ing kayuné, kaya ukir-ukiran sing ana ing 194
YEHEZKIEL 41.26-42.5 témbok-témboké. Lawang-lawang mau ing sisih njaba ndhuwuré ana téndhané kayu. 26 Kamar gedhé mau kiwa-tengen ana jendhélané, lan témbok-témboké direngga nganggo ukir-ukiran wit kurma. 42 1 Aku banjur digawa wong lanang mau menyang plataran njaba, sisih loré Pedalemané Allah, menyang sawijining gedhong ora adoh saka Pedalemané Allah sing sisih Kulon. 2 Gedhong mau dawané sèket mèter lan ambané selawé mèter. 3 Ing sisihé gedhong mau ana plataran dawané sepuluh mèter lan ing sisih sijiné ngadhepaké plataran Pedalemané Allah sing njaba. Gedhong mau sungsun telu. Sing ndhuwur mundur sethithik ketimbang ngisoré. 4 Gedhong mau ing sisih Lor ana lurung sing ambané limang mèter lan dawané sèket mèter, déné lawang-lawangé mlebu ana ing sisih Lor. 5 Kamar-kamar sing ana ing ndhuwur luwih ciyut ketimbang karo sing ana ing tengah karo sing ana ing ngisoré, merga digawé rada mundur. 195
YEHEZKIEL 42.6 -12 6 Kamar-kamar sungsun telu mau presasat ana ing èmpèran lan ora kasangga déning cagak-cagak kaya gedhong-gedhong liyané ana ing plataran. 7 Témboké njaba kamar-kamar sing ana ing ngisor mau selawé mèter wutuh, nanging selawé mèter saterusé ana kamar-kamaré. Sungsun sing ndhuwur dhéwé kabèh ana kamar-kamaré, sadawané témbok gedhong. 8 (42:7) 9 Sangisoré kamar-kamar ing tingkat loro sing ana ing ndhuwur mau, wiwit saka pojoké gedhong sisih Wétan, ana dalan kanggo mlebu-metu menyang plataran njaba. Ing sisih kidulé Pedalemané Allah iya ana gedhong sing padha kaya kuwi, ora adoh saka sisih kuloné Pedaleman. 10 (42:9) 11 Ing ngarepé kamar-kamar kono iya ana lurung padha kaya lurung sing ana ing gedhong sisih Lor. Ukurané kabèh padha, mengkono uga ngèngrèngan lan dalané kanggo mlebu-metu. 12 Gedhong mau ing sisih Kidul, ing ngisoré lapisan kamar-kamar ana 196
YEHEZKIEL 42.13-15 lawangé, kaprenah ing pojok Wétan watesé témbok. 13 Wong mau kandha karo aku mengkéné, "Gedhong loro iki loro-loroné suci. Kuwi panggonané para imam sing tugas samasa padha mangan kurban sing suci dhéwé. Sarèhné kamar-kamar kuwi suci, mulané para imam padha nyèlèhaké kurban suci mau ana ing kono, kayata: kurban dhaharan, kurban pangruwating dosa lan kurban dhendha. 14 Yèn imam-imam mau wis ngladosi ing Pedalemané Allah, mangka arep metu menyang plataran njaba, kudu nyopot sandhangan suci sing dienggo nalika ngladèni ana ing Pedalemané Allah, lan ninggal sandhangan mau ana ing kamar-kamar kono. Para imam mau kudu nguculi sandhangané sing suci sadurungé metu menyang plataran, panggonané umat padha nglumpuk." 15 Bareng wis rampung enggoné ngukur gedhong-gedhong lan platarané Pedalemané Allah, wong lanang mau banjur ngajak aku metu liwat gapura Wétan, sarta ngukur palemahan wewengkoné Pedalemané Allah. 197
YEHEZKIEL 42.16-43.3 16 Enggoné ngukur nganggo teken ukuran mau. Sing diukur dhisik sisih Wétan. Ketemu dawané 250 mèter. 17 Banjur ngukur sing sisih Lor, nuli sisih Kidul, lan sisih Kulon. Kabèh dawané padha yaiku 250 mèter. 18 (42:17) 19 (42:17) 20 Mulané témbok, pager bumi sing ngubengi palemahan wewengkoné Pedalemané Allah kuwi, saben sisih dawané 250 mèter. Témbok mau kanggo misahaké papan sing suci karo sing ora suci. 43 1 Aku banjur dijak wong lanang mau menyang gapura sing madhep ngétan. 2 Saka kono aku weruh ana pepadhang mblerengi muncul saka Wétan, yakuwi kamulyané Pangéran, Allahé Israèl. Banjur keprungu swarané Allah kaya jumleguré ombaking segara, lan bumi katon mencorong merga saka kamulyané. 3 Wahyu iki kaya sing dakdeleng nalika Pangéran rawuh numpes kutha Yérusalèm, lan kaya sing dakdeleng ana 198
YEHEZKIEL 43.4-8 ing sapinggiré Kali Kebar. Aku banjur niba mengkureb ing lemah. 4 Pepadhang sing mblerengi mau liwat metu gapura Wétan, mlebu ing Pedalemané Allah. 5 Aku banjur kaangkat déning Rohé Pangéran, kabekta menyang plataran njero. Ing kono aku weruh Pedalemané Allah kapenuhana ing kamulyané Pangéran. 6 Wong lanang mau ngadeg ing sandhingku, lan aku krungu Pangéran ngandika saka ing Pedaleman kono marang aku mengkéné, 7 "Yéhezkièl, iki dhampar-Ku, Aku bakal dedalem ana ing satengahé umat Israèl lan ngerèh umat mau. Umat kuwi lan raja-rajané bakal ora najisaké asma-Ku kang suci srana nyembah brahala utawa ngubur layon-layoné rajané ana ing papan kéné. 8 Raja-raja mau padha ngedegaké balungan omah lan kusèn-kusèné mèpèt karo balungan lan kusèn-kusèné Pedaleman-Ku, mula Pedaleman-Ku mung kapisah déning témbok karo omahé wong-wong mau. Asma-Ku kang akapenuhan: isi kebak. 199
YEHEZKIEL 43.9 -12 suci dinajisaké nganggo penggawéné sing njijiki, mulané Aku duka banget, lan umat mau banjur Daktumpes. 9 Saiki wong-wong kuwi kudu marèni enggoné nyembah brahala-brahala lan nyingkiraké jisimé raja-rajané. Yèn kuwi wis dilakoni, Aku bakal manggon ana ing satengahé umat mau selawas-lawasé." 10 Pangéran ngandika menèh, "Yéhezkièl, umat Israèl kandhanana bab Pedalemané Allah iki, supaya padha nyinau tatarakité. Welèhna supaya padha kisinan merga dosa-dosa sing wis dilakoni. 11 Yèn wis padha ngakoni lan rumangsa isin bab penggawéné sing uwis-uwis, banjur terangna gambaré Pedalemané Allah kuwi; gambaré dalan sing kanggo mlebu lan metu, wanguné, penatané samubarang sing ana ing kono, prenatan-prenatan lan aturan-aturané. Kuwi kabèh tulisen kanggo wong-wong mau, supaya padha dingertèni, lan padha bisa nglakoni. 12 Mengkéné bab angger-anggeré Pedalemané Allah mau. Sakèhé palemahan ing pucuké gunung iki kabèh disengker lan disucèkaké." 200
YEHEZKIEL 43.13-18 13 Ukurané mesbèh yèn diukur nganggo ukuran Pedalemané Allah kuwi mengkéné: Ing saubengé pondhasiné mesbèh ana kalèné, sing jeroné setengah mèter, ambané setengah mèter lan ana pinggirané, dhuwuré seprapat mèter. 14 Pérangané mesbèh sing cendhèk dhéwé dhuwuré saka dhasaré mesbèh semèter. Saka ing pinggiran ngisor tekan ing pinggiran ndhuwur rong mèter, lan pinggirané ambané setengah mèter. Déné pucak mesbèh, luwih ciyut setengah mèter ketimbang kubenging tengahé. 15 Pérangan sing ndhuwur, panggonan kanggo ngobong kurban, dhuwuré iya rong mèter. Pojoké mesbèh papat-papaté luwih dhuwur. 16 Panggonané ngobong kurban mau pesagi, saben sisih dawané nem mèter. 17 Pérangan sing tengah iya pesagi, saben sisih pitung mèter, ing njaba ana pinggirané, sing dhuwuré seprapat mèter. (Ambané kalèn seprapat mèter.) Undhak-undhakan sing kanggo munggah ing mesbèh ana ing sisih Wétan. 18 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika marang aku mengkéné, "Yéhezkièl, 201
YEHEZKIEL 43.19-22 rungokna pangandika-Ku. Yèn mesbèhé wis rampung, resmèkna nganggo gawé kurban, getihé kéwan sing dienggo kurban mau pyur-pyurna ana ing kono. 19 Sing kepareng ngadhep lan ngladosi Aku mung imam-imam turuné Zadhok, saka klompok Lèwi waé. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa sing dhawuh mengkono. Imam-imam kuwi wènèhana sapi lanang nom kanggo kurban panebusing dosa. 20 Njupuka getihé sethithik, banjur lèlètna ing sunguné mesbèh papat pisan, sarta ing pojoké papat mubeng, karo pinggiré mubeng. Srana cara mengkono enggonmu nucèkaké mesbèh lan ngresmèkaké penganggoné. 21 Sapiné lanang sing dienggo kurban pangruwating dosa mau jupuken, banjur obongen ing panggonan sing wis katemtokaké, ing sanjabané wengkoné Pedalemané Allah. 22 Ésuké kowé njupuka wedhus jawa lanang sing tanpa cacad, gawénen kurban panebusing dosa. Mesbèhé banjur sucèkna nganggo getihé kéwan mau, kaya enggonmu nucèkaké nganggo getihé sapi. 202
YEHEZKIEL 43.23-44.1 23 Yèn wis rampung, banjur njupuka sapi lanang lan wedhus gèmbèl lanang enom siji, karo-karoné tanpa cacad, 24 banjur caosna marang Aku. Para imam bakal ngepyuri uyah lan ngobong kéwan-kéwan mau konjuk marang Aku. 25 Nganti pitung dina lawasé kowé saben dina kudu nyaosaké kurban wedhus jawa lanang siji, sapi lanang siji lan wedhus gèmbèl lanang siji, minangka kurban panebusing dosa. Kéwan-kéwan mau kudu tanpa cacad. 26 Pitung dina lawasé para imam enggoné kudu nucèkaké mesbèh sadurungé resmi kena dipigunakaké. 27 Yèn pitung dina mau wis puput, para imam kena miwiti saos kurban pangruwating dosa lan kurban keslametan kanggo umat Israèl. Ing kono Aku bakal rena penggalih-Ku marang kowé kabèh. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa." 44 1 Aku banjur digawa wong lanang mau menyang gapura njaba, sing papané ana ing pekarangané Pedalemané Allah sisih Wétan. Gapura mau mineb. 203
YEHEZKIEL 44.2-5 204 2 Pangéran ngandika mengkéné marang aku, "Gapura kuwi bakal mineb terus lan ora bakal diengakaké ing selawasé. Wong ora kena liwat kéné, merga Aku, Pangéran Allahé Israèl wis mlebet miyos kéné. Mulané gapura iki kudu mineb terus. 3 Mung raja sing isih jumeneng, kena liwat metu kéné prelu mangan panganan suci ana ing ngarsa-Ku. Kuwi sing kena mlebu lan metu gapura kéné, liwat kamar gedhé sing njero." 4 Aku banjur digawa wong lanang mau menyang ngarepé Pedalemané Allah metu gapura Lor. Aku ndeleng Pedalemané Allah kapenuhan cahya sing mblerengi, sing nélakaké yèn Pangéran ana ing kono. Aku banjur mengkureb ing lemah, 5 banjur krungu Pangéran ngandika mengkéné marang aku, "Yéhezkièl, waspadakna apa sing kokdeleng lan kokrungu. Kowé arep Dakngandikani bab prenatan lan tatanan sing kudu ditindakaké ana ing Pedalemané Allah. Titènana wong sing kena mlebu-metu ing Pedalemané Allah kuwi wong sing
YEHEZKIEL 44.6-9 kepriyé, lan wong sing ora kena sing kepriyé. 6 Wong-wong Israèl sing padha mbrontak ora bakal Dakumbar nindakaké penggawéné sing nistha, merga Aku iki Pangéran Kang Mahakwasa. 7 Wong-wong mau wis padha najisaké Pedaleman-Ku, merga wis padha nglebokaké wong manca sing ora tetak, yakuwi wong sing padha ora mbangun-turut karo Aku. Wong-wong mau padha dililani mlebu ing wayahé kurban dhaharan, gajih lan getih kaunjukaké marang Aku. Mengkono mau enggoné umat-Ku padha mbubrah prejanjian-Ku, srana penggawé nistha, sing wis padha ditindakaké. 8 Umat-Ku ora njaga kasucèné tata-cara ing Pedaleman-Ku, malah padha ngangkat wong kapir nindakaké kewajiban ana ing Pasucèn-Ku, sing mesthiné kudu ditindakaké umat-Ku dhéwé. 9 Aku, Pangéran Kang Mahakwasa dhawuh, yèn wong manca sing ora tetak, lan wong sing mbaléla marang Aku, ora kena mlebu ing Pedaleman-Ku, senajan 205
YEHEZKIEL 44.10-13 wong manca sing manggon ana ing satengahé bangsa Israèl." 10 Pangéran ngandika marang aku mengkéné, "Wong Lèwi sing bebarengan karo wong Israèl liyané padha nyingkur Aku lan nyembah brahala bakal Dakukum. 11 Wong-wong mau kena ngladosi Aku ana ing Pedalemané Allah, kayata jaga gapura, lan nglakoni pegawéan ana ing Pasucèn. Kena nyembelèh kéwan sing dikurbanaké déning umat minangka kurban obaran lan kurban sembelèhan, sarta kudu siaga ngladèni umat. 12 Nanging sarèhné wis tau padha leladi nalika umat Israèl padha nyembah brahala, lan srana mengkono padha dadi jalarané akèh wong Israèl padha nyembah brahala, mulané Aku, Pangéran Kang Mahakwasa sumpah yèn wong-wong mau kudu diukum. 13 Wong-wong kuwi ora kena dadi imam sing ngladosi Aku, lan ora kena cedhak-cedhak karo barang-barang sing suci, lan uga ora kena mlebu ing Sasana Mahasuci. Kuwi minangka paukumané, merga saka kanisthan-kanisthan sing biyèn wis tau dilakoni. 206
YEHEZKIEL 44.14-18 14 Mulané wong-wong kuwi bakal Daktetepaké nglakoni pegawèan- pegawèan kasar sing prelu ana ing Pasucèn kono." 15 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Para imam saka taler Lèwi turuné Zadhok, kuwi kanthi setya leladi marang Aku ana ing Pedalemané Allah, nalika umat Israèl liya-liyané padha nyingkur Aku. Mulané imam-imam kuwi saiki kena ngladosi Aku lan kena sowan marek ing ngarsa-Ku nyaosaké gajih lan getihé kurban. 16 Mung wong-wong kuwi dhéwé sing kena mlebu ing Pedalemané Allah, ngladosi ing mesbèh lan nuntun pangibadah ing Pasucèn-Ku. 17 Yèn para imam mau padha mlebu ing plataran njero metu gapura, kudu padha nganggo sandhangan léna. Yèn pinuju padha nindakaké pegawéan ana ing plataran njero, ing Pedalemané Allah, ora kena nganggo sandhangan sing kagawé saka wulu wedhus. 18 Kudu nganggo serban léna lan clana léna sarta ora nganggo sabuk, supaya padha ora kringeten. 207
YEHEZKIEL 44.19-24 208 19 Sadurungé metu ing plataran njaba, panggonané umat kumpul, para imam mau kudu padha nyopot sandhangan sing dienggo nalika leladi ana ing Pasucèn, sarta ninggal sandhangan mau ana ing kamar-kamar suci. Enggoné kudu padha ganti sandhangan mau supaya aja gawé cilakané umat. 20 Imam ora kena nyukur rambuté, nanging iya ora kena ngingu rambuté nganti gondrong. Dawané kudu mung sapantesé. 21 Para imam yèn arep mlebu ing plataran njero, sadurungé ora kena ngombé anggur apa waé. 22 Imam ora kena kawin karo randhané wong liya. Mung kena kawin karo wong wadon Israèl, prawan utawa randhané imam liya. 23 Para imam kudu mulang umat-Ku, bédané suci karo ora suci, bédané sing najis karo sing ora najis. 24 Yèn ana wong padu, para imam kudu gawé keputusan sing cocog karo dhawuh-Ku. Para imam kudu padha netepi dina-dina riaya sing Dakdhawuhaké miturut prenatan lan
YEHEZKIEL 44.25-29 tatanan sing wis Daktetepaké. Semono uga kudu padha nucèkaké dina Sabbat. 25 Para imam ora kena najisaké badané merga nggepok jisim, kejaba yèn sing mati mau wong tuwané dhéwé utawa anaké dhéwé, seduluré dhéwé, utawa seduluré wadon sing durung omah-omah. 26 Tekan mangsané, imam mau kudu ngentèni pitung dina. 27 Sawisé mengkono banjur mlebu ing plataran njero Pedalemané Allah nyaosaké kurban pasucèn, supaya kena leladi menèh ing Pedalemané Allah. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa. 28 Para imam kaparingan kalenggahané minangka pusaka, kaya déné pusaka sing kaparingaké marang umat Israèl, sing kudu diwarisaké turun-temurun. Imam ora kena duwé panduman lemah ana ing satengahé Israèl. Aku iki sing dadi pandumané. 29 Sakèhé sesaosan, kurban pangruwating dosa lan kurban dhendha kuwi dadi pangané para imam, sarta wenang nampa saka wong Israèl samubarang sing kapilih kanggo Aku. 209
YEHEZKIEL 44.30-45.2 30 Asilé panèn sing becik dhéwé kuwi dadi haké para imam, mengkono uga samubarang kabèh sing kasaosaké marang Aku. Saben-saben wong gawé roti, sing mateng dhisik dhéwé kudu disedhiyakaké kanggo imam minangka caosan (kurban), supaya brayaté wong mau Dakberkahi. 31 Para imam ora kena mangan bangsané manuk utawa kéwan liyané sing mati merga wis tuwa utawa matiné merga dipatèni déning kéwan liya." 45 1 Yèn kowé mbagé-mbagé tanah lan kokedum nganti saben taler olèh panduman, Pangéran pandumana sebagèan. Jembaré panduman mau dawané rolas setengah kilomèter, ambané sepuluh kilomèter. Tanah sing ana ing njeroné wates kuwi kabèh suci. 2 Ing tanah mau cawisana papan kanggo Pedalemané Allah, dawané 250 mèter lan ambané 250 mèter nganggo plataran, lan ing sakubengé anaa plataran sing ambané selawé mèter. Kejaba kuwi ngukura dawané rolas setengah kilomèter lan ambané limang kilomèter, kuwi kapisahna kanggo 210
YEHEZKIEL 45.3-7 Pedalemané Allah, yakuwi panggonan sing suci dhéwé. 3 (45:2) 4 Daérah kuwi kudu dadi pérangan sing suci ing sanegara kabèh, kacawisna kanggo para imam sing ngladosi Pangéran ing Pasucèné. Kuwi papan sing kanggo pomahané para imam lan gedhong-gedhongé Pedalemané Allah. 5 Separoné daérah mau kacawisna dadia pandumané wong Lèwi, sing padha nyambut-gawé ing Pedalemané Allah. Ing daérah kono degna kutha-kutha kanggo manggoné wong Lèwi. 6 Kejaba daérah suci mau kudu ana pérangan sing dawané rolas setengah kilomèter kanggo manggoné wong Israèl sapa waé. 7 Iya kudu ana palemahan sing kacawisaké kanggo raja sing isih jumeneng. Dunungé ana ing sisih Kulon adu wates karo daérah suci, mengulon tekan Segara Tengah. Mengétan, palemahan mau tekan tapel watesé negara. Dadi dawané mengétan padha karo dawané tanah pandumané taler-taler Israèl. 211
YEHEZKIEL 45.8 -12 8 Daérah kuwi dadi pandumané raja sing isih jumeneng, supaya ora nindhes rakyaté, lan ora ngganggu gugat tanah-tanah sing dadi pandumané taler-taleré Israèl. 9 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Hé raja-raja ing Israèl, wis suwé enggonmu padha gawé dosa! Marènana enggonmu nganiaya lan nindhes rakyat. Nindakna kabeneran lan keadilan. Aja pisan-pisan nundhung umat-Ku saka palemahané. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa kang ngandika. 10 Saben wong kudu migunakaké timbangan lan ukuran sing bener. 11 Éfa sing kanggo ngukur barang garingan kudu padha karo batb sing kanggo ngukur barang cuwèr. Sing kanggo pathokan homèr. Dadi prenatané ukuran mau mengkéné: 1 homèr padha karo 10 éfa, padha karo 10 bat. 12 Déné boboté barang diprenata mengkéné: 20 gera kuwi padha karo 1 sèkel; 60 sèkel padha karo 1 mina. bbat: ukuran kanggé barang cuwèr, kathahipun 36 liter. 212
YEHEZKIEL 45.13-18 13 Takeran kanggo kurban mengkéné: gandum: 1/60 pametuné panèn. sair: 1/60 pametuné panèn. lenga zaitun: 1/100 pametuné wit zaitun duwèkmu. wedhus gèmbèl: saben wedhus 200, jupuken siji kanggo kurban. Kowé kudu padha nyaosaké kurban rupa gandum-ganduman, kurban kéwan sing kudu diobong kabèh, lan kéwan kanggo kurban slametan, kabèh mau supaya kowé padha olèh pangapuraning dosa. Aku, Pangéran Kang Mahakwasa kang dhawuh. 14 (45:13) 15 (45:13) 16 Para penduduk kabèh kudu nyaosaké barang sing kanggo kurban-kurban mau marang raja Israèl. 17 Raja tanggung jawab bab kurban obongan, kurban dhaharan, kurban unjukan menawa pinuju dina gedhé, sasi anyar, dina Sabbat lan dina-dina riaya liyané. Raja mau kudu nyawisaké kurban pangruwating dosa, kurban obongan lan kurban keslametan kanggo nganakaké pirukunan kanggo umat Israèl." 18 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Ing dina kapisan, sasi 213
YEHEZKIEL 45.19-23 kapisan kowé kudu saos kurban rupa sapi lanang sing tanpa cacad kanggo nucèkaké Pedalemané Allah. 19 Para imam kudu padha njupuk getihé kéwan sing dienggo kurban mau sethithik lan diosèr-osèraké ing kosèn-kosèning lawangé Pedalemané Allah, lan ing pojoké papat mesbèh sarta ing saka-sakaning gapura plataran njero. 20 Saben sasi ing dina kapitu kowé uga nindakna kaya mengkono, kanggo sakèhé wong sing nglakoni dosa ora kejarag utawa saka ora ngertiné. Nganggo cara mengkono kowé njaga kasucèné Pedalemané Allah. 21 Ing dina kaping patbelas, sasi kapisan kowé kudu wiwit ngriayakaké Paskah. Sajroné pitung dina kowé kudu padha mangan roti tanpa ragi. 22 Ing dina mau raja kudu nyaosaké kurban sapi lanang, minangka pangruwaté dosané dhéwé lan dosané umat Israèl. 23 Sabanjuré saben dina sajroné riaya mau kudu nyaosaké kurban konjuk marang Pangéran rupa sapi lanang pitu, wedhus gèmbèl pitu, kabèh mau kéwan-kéwan sing tanpa cacad, sing 214
YEHEZKIEL 45.24-46.2 kudu diobong nganti entèk. Raja saben dina iya kudu nyaosaké kurban rupa wedhus jawa lanang siji minangka pangruwating dosa. 24 Saben sapi lanang siji lan wedhus gèmbèl lanang siji sing dienggo kurban mau, kudu dibarengi kurban dhaharan rupa gandum pitulas setengah liter lan lenga zaitun telung liter. 25 Kanggo Riaya Tarub Godhong sing kawiwitan ing dina kaping limalas sasi kapitu, raja saben dina, lawasé pitung dina, iya kudu saos kurban kaya mengkono kanggo pangruwating dosa, kurban obongan, kurban dhaharan rupa gandum lan lenga zaitun." 46 1 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Gapura plataran njero sing madhep ngétan kudu ditutup sajroné nem dina, dina nyambut-gawé, nanging ing dina Sabbat lan ing dina Riaya Sasi Anyar kudu dibukak. 2 Raja mlebuné kudu liwat plataran njaba, banjur menyang kamar gedhé sing ana ing gapura, sarta ngadeg ing sacedhaké saka gapura, karo ngentèni para imam enggoné padha nyaosaké 215
YEHEZKIEL 46.3-7 kurban obongan lan kurban keslametané raja. Ana ing gapura mau raja kudu nyembah sujud, banjur metu menèh. Lawangè gapura ora kena diinebaké nganti soré. 3 Saben dina Sabbat lan dina Riaya Sasi Anyar kabèh wong kudu padha sujud marang Pangéran ana ing gapura kono. 4 Ing dina Sabbat raja kudu saos kurban obongan marang Pangéran rupa wedhus gèmbèl wadon enem lan wedhus gèmbèl lanang siji, kabèh kudu tanpa cacad. 5 Saben wedhus gèmbèl lanang siji kudu dibarengi nyaosaké kurban dhaharan rupa gandum pitulas setengah liter lan saben wedhus gèmbèl siji dibarengi nyaosaké apa waé sing kepéngin disaosaké. Saben saos kurban dhaharan mau kudu uga nyaosaké lenga zaitun telung liter. 6 Ing dina Riaya Sasi Anyar raja kudu saos kurban rupa sapi lanang siji, wedhus gèmbèl nem, wedhus gèmbèl lanang siji, kabèh mau kudu tanpa cacad. 7 Saben kurban sapi lanang siji lan wedhus gèmbèl lanang siji kudu dibarengi sesaosan manasuka. Saben 216
YEHEZKIEL 46.8 -12 kurban dhaharan kudu dibarengi sesaosan lenga zaitun telung liter. 8 Yèn raja arep ninggal bangsalè gapura kono iya kudu metu dalan sing mau diliwati. 9 Yèn umat Israèl manembah Pangéran ing dina riaya, yèn mlebuné liwat gapura Lor, baliné kudu metu gapura Kidul. Aja ana wong sing metuné liwat ing gapura sing wis diliwati nalika mlebu. 10 Raja tekané bareng karo umat, mengkono uga metuné. 11 Ing dina-dina riaya lan ing dina-dina pèngetan sing wis ditemtokaké, kudu ana kurban dhaharan rupa gandum pitulas setengah liter kanggo saben sapi lanang siji utawa wedhus gèmbèl lanang siji, ditambahi menèh kanggo saben cempé dhaharan apa waé miturut lilaning atiné sing saos kurban. Saben kurban dhaharan kudu dibarengi lenga zaitun telung liter. 12 Yèn raja arep nyaosaké kurban mirunggan marang Pangéran, embuh kurban obongan utawa kurban keslametan, gapura plataran njero kudu diwengakaké. Kurban sing disaosaké mau padha karo kurban sing disaosaké 217
YEHEZKIEL 46.13-17 ing dina Sabbat. Yèn raja wis metu, lawanging gapurané kudu ditutup menèh." 13 Pangéran ngandika mengkéné, "Saben ésuk raja kudu nyaosaké kurban obongan konjuk ing Pangéran rupa cempé wedhus gèmbèl sing umur setaun lan tanpa cacad. Kurban mau kudu kasaosaké saben dina. 14 Semono uga raja saben ésuk kudu nyaosaké kurban dhaharan rupa glepung gandum patang kilogram lan lenga zaitun saliter kanggo ngulet glepungé. Prenatan iki katetepaké kanggo ing selawasé! 15 Kurban cempé, glepung gandum lan lenga zaitun mau kudu kasaosaké saben dina terus-terusan." 16 Pangéran Kang Mahakwasa dhawuh mengkéné, "Samasa raja masrahaké palemahané sapérangan kanggo anaké minangka ganjaran, palemahan mau dadi duwèké anak mau. 17 Nanging yèn raja mènèhaké sapéranganing palemahané marang abdiné, banjur dadi duwèké abdi mau, nganti tekan Taun Pangluwaran. Palemahan mau banjur bali marang raja 218
YEHEZKIEL 46.18-21 menèh. Mung para putraning raja sing kena nduwèni palemahané raja dadi warisané. 18 Raja ora kena njupuk palemahan duwèké rakyat lan ndarbèki tanah mau. Saben palemahan sing diwènèhaké marang anak-anaké kudu saka pandumané raja dhéwé, lan raja mau ora nindhes umat-Ku." 19 Aku banjur digawa wong lanang mau menyang kamar-kamar sing papané ing saloré pasucèn, liwat lawang ing sandhingé gapura plataran njero sing sisih Kidul. Kuwi kamar-kamar suci kanggo para imam. Aku dituduhi papan sakuloné kamar-kamar mau, 20 kandhané, "Iki panggonané para imam padha nggodhog dagingé kéwan sing dienggo kurban pangruwaté dosa, utawa kurban dhendha, lan panggonané gawé roti saka glepung gandum sing kasaosaké. Lan ora ana barang suci sing digawa metu menyang plataran njaba, nganti nekakaké paukuman marang umat." 21 Aku banjur digawa menyang plataran njaba lan dituduhaké yèn saben pojoké plataran mau ana platarané cilik sing 219
YEHEZKIEL 46.22-47.3 dawané rong puluh mèter lan ambané limalas mèter. 22 (46:21) 23 Saben plataran mau dikubengi témbok, lan ana pawoné sing nèmplèk karo témbok mau. 24 Wong mau kandha karo aku, "Pawon- pawon iki panggonané para peladèné Pasucèn padha nggodhog dagingé kéwan sing disaosaké umat kanggo kurban konjuk marang Pangéran." 47 1 Aku banjur digawa wong lanang mau menyang lawanging Pedalemané Allah menèh. Saka sangisoré lawang mau ana banyu mili mengétan, kaya madhepé Pedalemané Allah iya mengétan. Banyu mau mili ing njero lemah saka pérangané Pedalemané Allah sisih Kidul, sakidulé mesbèh. 2 Aku banjur digawa wong lanang mau metu saka wewengkoné Pedalemané Allah liwat gapura Lor, diajak mubeng- mubeng nganti tekan gapura sing madhep ngétan. Ing kono ana kali cilik, sing metu saka sakidulé gapura. 3 Wong lanang mau banjur ngukur saka panggonan metuné banyu limang atus mèter mengétan. Bareng tekan ing kono 220
YEHEZKIEL 47.4-9 aku dikon nyemplung ing kali. Jeroné kali mau mung sapolokku.c 4 Saka kono wong lanang mau ngukur menèh mengétan limang atus mèter. Ana ing kono jeroné banyu sadhengkulku. Saka kono wong mau ngukur menèh limang atus mèter nganut ilining banyu, jeroné banyu sabangkèkanku. 5 Wong mau ngukur saka kono limang atus mèter menèh, panggonan kono banyuné jero banget, saka jeroné nganti ora kena daksabrangi. Bisané nyabrang yèn nglangi. 6 Wong mau kandha karo aku, "Yéhezkièl, kabèh mau catheten sing tliti." Aku banjur dientas lan digawa bali metu ing uruting pinggir kali. 7 Ing pinggiring kali mau kiwa-tengen ana wit-witané akèh. 8 Kandhané wong mau marang aku, "Banyu iki mili mengétan, ngliwati daérah kono lan Lembah Yardèn menyang Segara Mati. Banyuné Segara Mati sing asin banget kuwi bakal dadi tawa. 9 Menyang endi waé iliné banyu mau bakal nguripi sakèhé kéwan lan iwak. cpolok: ugel-ugelé suku. 221
YEHEZKIEL 47.10-13 Merga kali mau banyuné Segara Mati bakal dadi tawa, lan merga iliné kuwi apa waé bakal urip. 10 Ing sauruting kali mau, wiwit saka Èn-Gédi tekan Èn-Églaim bakal akèh wong golèk iwak lan bakal padha manggon ing sapinggiring segara. Ing panggonan kono bakal akèh wong padha mépé jalané. Iwaké werna-werna, ora kalah karo sing ana ing Segara Tengah. 11 Nanging banyu sing ana ing rawa- rawa lan blumbang-blumbang sing ana ing sapinggiring segara ora dadi tawa. Lan bakal tetep dadi panggonan njupuk uyah. 12 Ing sakiwa-tengené kali mau bakal akèh wit-witané sing metokaké woh- wohan. Godhongé bakal ora tau alum, lan wohé bakal ora kendhat-kendhat. Saben sasi bakal metokaké woh, merga olèh banyu kali sing etuké saka Pedalemané Allah. Wit-wit mau wohé bakal dadi pangan lan godongé dadi tamba." 13 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Iki watesé tanah-tanah sing kudu kokedum ing antarané para 222
YEHEZKIEL 47.14-18 taler rolas. Taleré Yusuf wènèhana rong panduman. 14 Aku wis janji kanthi supaos marang para leluhuré, yèn bakal maringaké tanah iki dadi tanah pusakané. Saiki tanah iki dumen. 15 Watesé tanah Israèl kuwi sing sisih Lor wiwit saka Segara Tengah mengétan ngliwati Hètlon tekan dalan sing tekan Hamat, banjur ngliwati Zedad, 16 Berota, Sibraim, sing dunungé ing antarané wilayahé kraton Damsyik lan kraton Hamat; saka kono terus tekan Hazar-Enon sing dunungé ana ing wilayahé kraton Hauran. 17 Dadi watesé tanah Israèl sing sisih Lor mau lakuné saka Segara Tengah mengétan menyang kutha Énon, tunggal tapel wates karo wilayah kraton Damsyik lan kraton Hamat ing sisih Lor. 18 Tapel watesé tanah Israèl sing sisih Wétan wiwit saka tempuké tapel wates Damsyik lan Hauran, banjur sauruté Kali Yardèn. Sakuloné kali mau dadi tanahé Israèl, lan sawétané kali mau wilayahé Giléad, nganti tekan Tamar, sing ana ing sapinggiré Segara Mati. 223
YEHEZKIEL 47.19-48.1 19 Tapel watesé sing sisih Kidul-kulon lakuné saka Tamar terus menyang tanah Kadèsy, banjur ngalor ngulon sauruté tapel watesé tanah Mesir, nganti tekan Segara Tengah. 20 Tapel watesé sing sisih Kulon Segara Tengah, mengalor tekan ing panggonan sakuloné Hamat. 21 Tanah kuwi dumen ing antarané para taler Israèl, 22 supaya dadi tanah pusakané turun- temurun. Wong manca sing padha manggon ing satengahmu lan padha anak-anak ana ing kono wènèhana panduman. Wong-wong mau kudu kokrengkuh kaya wong Israèl asli lan uga olèh panduman palemahan nganggo undhi, bebarengan karo para taleré Israèl. 23 Wong manca sing manggon ing satengahé taler iya kudu kokwènèhi tanah pusaka kaya wargané taler mau. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa." 48 1 Tapel watesé tanah sing sisih Lor kuwi wiwit saka Segara Tengah mengétan tekan kutha Hètlon, terus tekan undhak-undhakan Hamat, tekan 224
YEHEZKIEL 48.2-9 kutha Énon, terus tekan tapel wates antarané kutha Damsyik lan Hamat. Saben taler nampa sapérangané tanah sing gumelar saka tapel wates Wétan mengulon tekan Segara Tengah. Urut- urutané saka Lor mengidul mengkéné: Dhan, Asyèr, Naftali, Manasyè, Éfraim, Rubèn, Yéhuda 2 (48:1) 3 (48:1) 4 (48:1) 5 (48:1) 6 (48:1) 7 (48:1) 8 Pérangan candhaké kudu kacawisaké kanggo kapreluan mirunggan.d Jembaré tanah mirunggan mau dawané rolas setengah kilomèter lan ambané rolas setengah kilomèter, saka Lor mengidul, lan saka Wétan mengulon, sauruté tapel watesé tanah pandumané para taler. Ana ing tanah mirunggan mau bakal kabangun Pedalemané Allah. 9 Ing satengahé tanah mau kudu ana sing kacawisaké kagem Pangéran, dmirunggan: mligi (khusus, istiméwa: bhs. Ind.). 225
YEHEZKIEL 48.10-14 jembaré rolas setengah kilomèter kaping sepuluh kilomèter. 10 Ana ing tanah suci kono para imam padha olèh panduman tanah. Tanahé para imam mau dawané saka Wétan mengulon rolas setengah kilomèter, lan saka Lor mengidul limang kilomèter. Pedalemané Allah kudu kabangun ana ing tengahé tanah suci mau. 11 Tanah suci mau kapilih kanggo pomahané imam-imam turuné Zadhok. Imam-imam mau wis padha ngladosi Aku kanthi setya lan ora mèlu nylèwèng gawé dosa karo wong Israèl liyané, kaya sing ditindakaké déning para wargané klompok Lèwi. 12 Mulané imam-imam mau ngenggoni daérah sing dipiji, jèjèr karo daérahé taler Lèwi, lan tanah mirunggan mau dadi daérah sing suci dhéwé. 13 Wong Lèwi iya ngenggoni tanah kang mirunggan ing sakidulé tanahé para imam. Jembaré saka Wétan mengulon rolas setengah kilomèter, lan saka Lor mengidul limang kilomèter. 14 Tanah mau apik dhéwé ing satanah Israèl kabèh, mulané ora kena didol 226
YEHEZKIEL 48.15-20 utawa diijolaké karo wong liya, merga dadi tanah sing dipiji kagem Gusti Allah. 15 Sisané tanah sing mirunggan mau, sing dohé rolas setengah kilomèter, lan ambané loro setengah kilomèter kuwi ora suci, lan kena dienggo kepentingané wong akèh. Wong lumrah kena manggon ing kono lan nggarap tanah mau. Kutha sing dibangun kudu ana ing tengah-tengahé tanah mau, 16 lan ukurané kutha kuwi saben sisihé kudu rongèwu rong atus sèket mèter. 17 Kutha mau kudu dikubengi ara-ara sing ambané satus selawé mèter. 18 Sawisé kuthané dibangun ing daérah mirunggan, sisané yakuwi ing sawétané lan ing kuloné kutha mau, siji-sijiné jembaré limang kilomèter kaping loro setengah kilomèter, kuwi kadadèkna pategalan karebèn digarap déning wong-wong sing padha nyambut-gawé ing kutha. 19 Saben wong sing manggon ing kutha kono, asal saka taler endi waé, kena nggarap tanah mau. 20 Dadi tanah sing ana ing satengahé palemahan mirunggan mau pesagi lan jembaré rolas setengah kilomèter ping 227
YEHEZKIEL 48.21-28 rolas setengah kilomèter. Klebu ing kono, tanah sing didegi kutha. 21 Sawétan lan sakuloné daérah mirunggan, yakuwi daérah sing dienggoni Pedalemané Allah, para imam lan wong Lèwi sarta didegi kutha, kuwi tanahé raja. Sisih Wétan tapel watesé negara, sisih Kulon Segara Tengah. Tapel watesé Lor tanah Yéhuda, lan sisih Kidul tanah Bènyamin. 22 (48:21) 23 Sakidulé daérah mirunggan, saka tapel watesé negara sisih Wétan mengulon tekan Segara Tengah, kuwi dadi pandumané para klompok liyané. Urut-urutané saka Lor mengidul: Bènyamin, Siméon, Isakar, Zébulon, Gad. 24 (48:23) 25 (48:23) 26 (48:23) 27 (48:23) 28 Tanah pandumané taler Gad kuwi watesé sing sisih Kidul-kulon padha karo tapel watesé negara, saka kutha Tamar terus tekan tanah Kadèsy, banjur ngalor-ngulon turut tapel watesé tanah Mesir menyang Segara Tengah. 228
YEHEZKIEL 48.29-35 229 29 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Kaya mengkono carané pamérangé tanah sing diedum ing antarané para taleré Israèl, supaya dadia tanah pusakané." 30 Kutha Yérusalèm ana gapurané rolas. Bètèngé patang iring; dawané saben iringé rongèwu rong atus sèket mèter, ing bètèng mau ana gapurané telu, kajenengaké manut salah sijiné taler. Gapura-gapura ing bètèng sisih Lor jenengé: Rubèn, Yéhuda lan Lèwi. Gapura-gapura ing bètèng sisih Wétan jenengé: Yusuf, Bènyamin lan Dhan. Gapura-gapura ing bètèng sisih Kidul jenengé: Siméon, Isakar lan Zébulon; gapura-gapura ing bètèng sisih Kulon jenengé: Gad, Asyèr lan Naftali. 31 (48:30) 32 (48:30) 33 (48:30) 34 (48:30) 35 Dawané bètèng kutha patang iring mau kabèh gunggungé sangangèwu mèter. Kutha mau sabanjuré bakal kasebut: "ALLAH ANA ING KÉNÉ!".
Daniel 1 1 Nalika Yoyakim enggoné jumeneng raja Yéhuda nyandhak taun kateluné, Nebukadnésar, raja ing Babil nyerang kutha Yérusalèm, banjur dikepung. 2 Raja Yoyakim diulungaké déning Pangéran ing tangané Raja Nebukadnésar, semono uga praboté Pedalemané Allah sebagéan. Sakonduré menyang Babil Raja Nebukadnésar mbekta wong tawanan sawetara ing kuil brahalané. Déné prabot Pedalemané Allah disimpen ana ing gudhangé kuil mau. 3 Raja Nebukadnésar ndhawuhi Aspenas, penggedhéné para pegawé, supaya milih saka ing antarané wong Israèl sing ditawan mau nonoman sawetara sing kagolong turuné ratu lan tedhaking wong luhur. 4 Yakuwi nonoman sing bagus rupané, wasis, trampil, gampang nampani piwulang, lan awaké tanpa cacad, supaya mbésuk bisa ngladèni apa mesthiné ana ing kraton. Aspenas kudu
DANIEL 1.5-10 mulang nonoman mau maca lan nulis basa Babil. 5 Sang Raja iya dhawuh supaya para nonoman mau saben dina diparingi pangan lan anggur kaya sing kasaosaké marang para wargané kraton. Sawisé dilatih telung taun para nonoman mau kudu disowanaké ing ngarsané Sang Raja. 6 Ing antarané nonoman sing kapilih mau ana sing jenengé Dhanièl, Hananya, Misaèl lan Azarya. 7 Penggedhéné kraton paring jeneng anyar marang para nonoman mau. Dhanièl dijenengaké Bèltsazar, Hananya dijenengaké Sadrakh, Misaèl dijenengaké Mésakh lan Azarya dijenengaké Abèdnégo. 8 Dhanièl niyaté ora bakal najisaké awak nganggo pangan lan ombèn-ombèn saka kedhaton. Mulané banjur njaluk pitulungané Aspenas, 9 lan Pangéran ngosikaké atiné Aspenas supaya becik srawungé karo Dhanièl. 10 Nanging Aspenas wedi karo Sang Raja, mulané kandha karo Dhanièl, "Sang Prabu sampun nemtokaken bab menapa ingkang kedah panjenengan 2
DANIEL 1.11-15 dhahar lan unjuk. Menawi sarira panjenengan ketingal mboten seger kados para nènèman sanès-sanèsipun, kula mesthi badhé dipun pejahi." 11 Dhanièl banjur nemoni wong jaga sing diangkat déning Aspenas dadi pengawasé Dhanièl, Hananya, Misaèl lan Azarya, aturé, 12 "Kula sakanca mugi panjenengan cobi; selaminipun sedasa dinten mugi kaparingana nedha sayuran lan ngombé toya pethak kémawon. 13 Lajeng kula aturi nandhing kawontenan kula sakanca kaliyan para nènèman ingkang sami nedha dhaharan saking kedhaton. Menawi sampun, panjenengan lajeng netepna adhedhasar kawontenan kula tiyang sekawan menika." 14 Panyuwuné mau dijurungi déning wong sing jaga, banjur padha dicoba suwéné sepuluh dina. 15 Bareng wis kliwat sepuluh dina, kaanané Dhanièl sakanca nyata luwih seger lan rosa tinimbang karo para nonoman sing padha mangan dhaharané Sang Prabu. 3
DANIEL 1.16-21 16 Sabanjuré wong jaga mau nerusaké enggoné mènèhi sayuran lan ora dhaharan saka kedhaton. 17 Nonoman papat mau padha diparingi kawruh lan kapinteran bab kasusastran lan filsafat déning Pangéran. Malah Dhanièl kaparingan kawicaksanan nerangaké maknané wahyu lan impèn. 18 Bareng wektu telung taun sing katetepaké déning Sang Prabu wis kliwat, Aspenas banjur nyowanaké para nonoman mau marang ngarsané Sang Prabu Nebukadnésar. 19 Kabèh padha diajak ngandikan karo Sang Prabu. Sang Prabu kepranan déné ing antarané para nonoman kabèh ora ana sing madhani Dhanièl, Hananya, Misaèl lan Azarya. Mulané kabèh banjur padha diangkat dadi pegawé kraton. 20 Pandanguné Sang Prabu bab apa waé utawa prekara sing angèl-angèl, nonoman papat mau bisa ngaturi wangsulan, lan kawruhé ngungkuli tikel sepuluhé para peramal lan juru nujum sanegara kabèh. 21 Dhanièl manggon ana ing kedhaton kono nganti Babil katelukaké déning Sang Prabu Korèsy ing Pèrsia. 4
DANIEL 2.1-5 2 1 Nalika Nebukadnésar, raja ing Babil, enggoné dadi raja nyandhak taun kapindho, panjenengané supena, mula penggalihé ora jenjem nganti ora bisa saré. 2 Sang Prabu banjur utusan nimbali para abdiné tukang ngramal, ahli nujum lan ahli sihir kadhawuhan nerangaké supenané mau. Bareng wis padha sowan ing ngarsané, 3 Sang Prabu nuli ngandika, "Atiku ora kepénak, merga ngimpi lan kepéngin ngerti apa maknané impèn mau." 4 Sing padha marek mau banjur munjuk nganggo basa Aram, "Dhuh Sang Prabu, mugi langgenga kasugengan panjenengan! Mugi kersa paring sumerep menggah ing supena menika, lajeng kawula sami badhé nyaosi pirsa maknanipun." 5 Pangandikané Sang Prabu, "Aku wis netepaké yèn kowé sing kudu nyaosi pirsa marang aku apa impènku mau lan nerangaké apa maknané. Yèn ora bisa, kowé mesthi bakal dikethok-kethok sarta omahmu bakal padha didadèkaké jugrugan. 5
DANIEL 2.6-10 6 Nanging yèn kowé bisa nyaosi pirsa apa impènku mau lan nerangaké maknané, kowé bakal dakparingi ganjaran lan kaurmatan gedhé. Saiki critakna impènku lan terangna maknané!" 7 Unjuké wong-wong mau, "Dhuh Sang Prabu, mugi kersa ngandikakaken supena panjenengan, mangké kawula sami badhé ngunjukaken uninga maknanipun." 8 Mireng unjuké wong-wong mau, Sang Prabu ngandika, "Aku wis ngira yèn kowé padha arep ngulur wektu; kowé wis padha krungu putusanku. 9 Kowé kabèh bakal nampa paukuman kaya mengkono yèn ora bisa ngunjukaké uninga apa sing dakimpèkaké. Kowé wis padha nganakaké sarujukan ing antaramu arep ngapusi aku, kanthi pengarep-arep putusanku bakal béda. Matura waé aku ngimpi apa lan apa tegesé!" 10 Unjuk wangsulané para abdi mau, "Mboten wonten tiyang setunggal kémawon ing salumahing bumi, ingkang saged ngunjuki uninga bab pamundhutipun Sang Prabu. Mboten 6
DANIEL 2.11-15 wonten ratu, senajan ingkang agung piyambak pangwaosipun mundhut ingkang kados mekaten menika dhateng para abdinipun tukang ngramal, ahli nujum tuwin ahli sihir. 11 Pamundhutipun Sang Prabu menika saklangkung awrat ngantos mboten badhé wonten tiyang ingkang saged minangkani, kejawi para déwa, mangka menika mboten dedalem ing satengahing manungsa." 12 Mireng unjuké wong-wong mau Sang Prabu duka banget lan dhawuh matèni para penaséhaté kraton Babil kabèh. 13 Sarèhné dhawuh mau katujokaké marang sakèhé para penaséhat kraton, dadi iya klebu Dhanièl lan kanca-kancané. 14 Dhanièl banjur nemoni Ariokh, penggedhéné pengawalé kraton, sing kadhawuhan nindakaké putusané Sang Prabu. Kalawan ngati-ati Dhanièl nyuwun pirsa, 15 yagéné Sang Prabu paring dhawuh sing semono kerasé. Mulané Ariokh banjur nyritakaké marang Dhanièl sebab musababé kedadéan mau. 7
DANIEL 2.16-21 16 Sanalika Dhanièl nyuwun palilah séba ing ngarsané Sang Prabu lan iya diparingi wektu longgar supaya bisa ngaturi pirsa apa tegesé impèné Sang Prabu mau. 17 Dhanièl banjur mulih lan ngandhakaké bab mau kabèh karo kanca-kancané, yakuwi Hananya, Misaèl lan Azarya. 18 Padha dikon nyenyuwun sih-piwelas marang Allah ing swarga supaya kersa paring ketrangan bab impèné Sang Prabu, supaya padha ora dipatèni bareng karo para penaséhaté kraton ing Babil. 19 Benginé Dhanièl diparingi weruh déning Allah bab tegesé wewadi mau ana ing sajroning tetingalan. Mulané Dhanièl banjur memuji marang Allah ing swarga mengkéné, 20 "Allah kuwi Mahawicaksana lan Mahakwasa! Kaluhurna asmané ing selawasé. 21 Panjenengané ngwaosi sakèhé wektu lan mangsa; Panjenengané sing njumenengaké lan nglèngsèr para ratu; Panjenengané uga sing paring kawicaksanan, lan paring pangertèn. 8
DANIEL 2.22-25 22 Panjenengané sing ngudhari prekara-prekara sing jero lan winadi; Panjenengané sing pirsa prekara-prekara sing ketutupan déning pepeteng, merga Panjenengané piyambak kuwi pepadhang. 23 Dhuh Allahipun para leluhur kawula, Paduka kawula luhuraken lan kawula puji, awit Paduka sampun paring kawicaksanan lan karosan dhateng kawula; inggih sampun miyarsakaken dhateng pandonga kawula, mila kawula badhé sami saged ngaturaken wangsulan dhateng Sang Prabu." 24 Dhanièl banjur nemoni Ariokh, sing kapasrahan matèni para penaséhaté kraton kabèh. Aturé Dhanièl marang Ariokh, "Para penaséhat menika sampun ngantos panjenengan pejahi. Panjenengan kula aturi nyowanaken kula ing ngarsanipun Sang Prabu, mangké kula badhé ngaturi ketrangan bab tegesipun impèn menika." 25 Dhanièl banjur disowanaké Sang Prabu Nebukadnésar karo matur mengkéné, "Kula manggih tiyang ing antawisipun para tiyang bucalan saking tanah Yahudi, ingkang saged ngaturaken 9
DANIEL 2.26-29 supenanipun Sang Prabu lan menapa tegesipun supena wau." 26 Pangandikané Sang Prabu marang Dhanièl (sing iya karan Bèltsazar), "Apa bener kowé bisa ngaturi uninga marang aku apa sing dakdeleng ing impènku lan nerangaké apa tegesé?" 27 Atur wangsulané Dhanièl, "Dhuh Sang Prabu, mboten wonten ahli ngèlmu, dhukun, tukang ngramal lan ahli nujum ingkang saged ngaturi uninga dhateng Panjenenganipun Sang Prabu bab prekawis menika. 28 Nanging wonten Allah ing swarga ingkang mbikak prekawis-prekawis ingkang winados. Inggih Allah menika ingkang paring pirsa dhateng Panjenenganipun Sang Prabu bab menapa ingkang mbénjing badhé kelampahan. Samenika keparenga kula ngaturi pirsa supena ingkang Panjenengan pirsani ing salebetipun saré. 29 Nalika saré Sang Prabu supena bab menapa ingkang mbénjing badhé kelampahan. Pangéran ingkang mbikak prekawis-prekawis ingkang 10
DANIEL 2.30-34 winados kersa paring uninga dhateng Panjenengan. 30 Prekawis ingkang winados wau sampun kawedharaken dhateng kula, mboten margi kula langkung wicaksana tinimbang tiyang-tiyang sanèsipun, nanging supados Sang Prabu pirsa tegesipun supena menika, sarta prekawis-prekawis ingkang tuwuh wonten ing penggalihipun Sang Prabu. 31 Dhuh Sang Prabu, wonten ing supena menika Sang Prabu jumeneng ing sangajengipun reca ingkang ageng sanget, rupinipun mencorong ngédab-édabi. 32 Reca wau sirahipun kadamel saking emas murni; dhadha lan lengenipun saking slaka, weteng lan lambungipun saking tembaga; 33 pupunipun saking tosan, lan sukunipun sapérangan saking tosan lan sapérangan saking lempung. 34 Nalika Sang Prabu taksih jumeneng mirsani reca wau, wonten séla ageng tanpa kagepok déning tanganing tiyang, mlesat ndhawahi sukunipun reca wau, suku wau ngantos remuk. 11
DANIEL 2.35-39 35 Sanalika tosan, lempung, tembaga, slaka lan emas ing reca wau ajur-mumur kados awu ingkang wonten ing papan patuton ing mangsa bentèr. Tumunten kabur ing angin, ngantos tilas-tilasipun mboten ketingal malih. Nanging séla ingkang ngremuk reca wau saya dangu saya mindhak ageng ngantos dados redi ngebaki salumahing bumi. 36 Kados mekaten supena menika. Samenika keparenga kula ngunjukaken ketrangan menapa tegesipun. 37 Dhuh Sang Prabu, paduka menika ratu ingkang agung piyambak ing antawisipun para ratu. Allah ing swarga sampun paring dhateng panjenengan pangwaos ageng, kasantosan lan kaurmatan. 38 Panjenengan ngerèh para manungsa ingkang manggèn ing salumahing bumi, mekaten ugi ngerèh sakathahing kéwan lan peksi. Inggih Panjenengan menika ingkang kaibarataken sirah emas ing reca menika. 39 Sapengker Panjenengan badhé madeg kraton malih, ingkang mboten ageng kados kraton Panjenengan, sesampunipun menika badhé madeg 12
DANIEL 2.40-43 kraton ingkang kaping tiga, kraton ingkang kaibarataken tembaga, ingkang ngratoni salumahing bumi ugi. 40 Sesampunipun menika lajeng badhé wonten kraton ingkang kaping sekawan, ingkang rosanipun kados tosan, ingkang ngremuk samukawis menika, kraton wau badhé ngremuk lan nggiles kraton-kraton ingkang madeg sadèrèngipun. 41 Panjenengan inggih pirsa, bilih pupu lan sukunipun reca menika sapérangan saking tosan lan sapérangan saking lempung. Menika ateges nglebetipun pecah. Saking njawi ketingalipun sentosa kados tosan, margi ing nglebet pancèn wonten tosanipun ingkang kacampur kaliyan lempung. 42 Drijinipun suku sapérangan wonten ingkang saking tosan, sapérangan malih saking lempung, menika tegesipun kraton wau sapérangan kiyat, nanging sapérangan malih ringkih. 43 Panjenengan inggih pirsa, bilih tosan menika kacampur kaliyan lempung. Menika tegesipun, bilih para raja ing kraton wau sami nyobi nyatunggilaken para kulawarganipun srana sesémahan, nanging gagal, kados déné tosan lan 13
DANIEL 2.44-46 lempung mboten saged kacampur dados setunggal. 44 Ing jamanipun para ratu wau Allah ing swarga badhé ngedegaken kraton ingkang langgeng. Ingkang selaminipun mboten badhé saged katelukaken, malah Panjenenganipun badhé numpes kraton-kraton sanèsipun sedaya, lajeng madeg lestantun ing selaminipun. 45 Panjenengan pirsa bilih wonten séla ingkang mlesat tanpa kagepok déning tanganing manungsa lan kadospundi séla wau nrejang reca ingkang kayasa saking lempung, tosan, tembaga, slaka lan emas? Menika tegesipun bilih Allah Ingkang Mahaluhur paring sumerep dhateng Panjenengan menapa ingkang mbénjing badhé kelampahan. Kula sampun ngunjukaken pirsa menapa ingkang mbénjing badhé kelampahan. Kula sampun ngunjukaken pirsa menapa ingkang Panjenengan pirsani ing salebeting supena, mekaten ugi sampun ngunjukaken menapa tegesipun sedaya." 46 Sang Prabu Nebukadnésar sujud nyembah marang Dhanièl sarta paring 14
DANIEL 2.47-3.2 dhawuh supaya gawé kurban kanggo Dhanièl. 47 Pangandikané Sang Prabu, "Allahmu kuwi pinunjul dhéwé ing antarané para allah. Panjenengané kuwi ratuning para ratu, sing mbikak prekara-prekara winadi. Aku yakin temenan, merga kowé wis bisa ngerti lan nerangaké wewadiné impènku." 48 Dhanièl banjur kadadèkaké pegawé sing dhuwur pangkaté, lan kaganjar rupa-rupa kang éndah-éndah. Dhanièl diangkat dadi gubernur propinsi Babil, lan didadèkaké penggedhéné para penaséhaté kraton. 49 Dhanièl nyuwun marang Sang Prabu supaya Sadrakh, Mésakh lan Abèdnégo kapasrahan ngurusi pepréntahan ing propinsi Babil mau; déné Dhanièl dhéwé tetep manggon ana ing kratoné Sang Prabu. 3 1 Sang Prabu Nebukadnésar yasa reca emas, dhuwuré pitulikur mèter, gedhéné mèh telung mèter. Reca mau didegaké ing Lembah Dura, ing propinsi Babil. 2 Sang Prabu banjur dhawuh nglumpukaké para priyagung lan 15
DANIEL 3.3-7 para pegawé, yakuwi para pangéran, para gubernur, para menteri, para wargané Déwan Pertimbangan Agung, para hakim agung, para bupati, para bendaharawan, para ahli hukum lan sakèhé pegawé propinsi-propinsi. Kabèh kadhawuhan njenengi enggoné ngresmèkaké reca sing wis didegaké déning Sang Prabu Nebukadnésar mau. 3 Bareng para priyagung wis padha nglumpuk prelu njenengi enggoné ngresmèkaké reca mau, 4 banjur ana abdi dalem sing kapatah ngacarani, swarané sora, "Hé umaté negara kabèh, para bangsa sing basané werna-werna. 5 Samasa kowé padha krungu swarané slomprèt, suling, clempung, rebab, gambus, serdam lan unèn-unèn liyané, kowé banjur padha sujuda nyembah reca sing didegaké déning Sang Prabu Nebukadnésar. 6 Sing sapa ora sujud lan nyembah reca mau, sanalika bakal kacemplungaké ing pawon sing murub makantar-kantar." 7 Mulané bareng padha krungu uniné slomprèt lan unèn-unèn liyané mau sakèhé umat, bangsa-bangsa sing 16
DANIEL 3.8-13 basané apa waé banjur padha sujud lan nyembah reca emas sing didegaké déning Sang Prabu Nebukadnésar mau. 8 Dhèk semono ana wong Babil sawetara sing nggugat wong-wong Yahudi. 9 Unjuké marang Sang Prabu Nebukadnésar mengkéné, "Dhuh Sang Prabu, sugenga ing selaminipun! 10 Paduka sampun ndhawuhaken, bilih samasa ungel-ungelan dipun ungelaken, saben tiyang kedah sujud nyembah dhateng reca emas. 11 Sarta sinten kémawon ingkang mboten sujud lan nyembah reca wau, badhé kacemplungaken ing pawon ingkang murub mulad-mulad. 12 Wonten tiyang Yahudi sawetawis, ingkang paduka pasrahi pepréntahan ing Babil, inggih menika Sadrakh, Mésakh lan Abèdnégo, mboten mreduli dhateng dhawuh paduka. Tiyang-tiyang wau mboten sami nyembah allahipun Sang Prabu utawi sujud dhateng reca emas ingkang dipun yasa déning Sang Prabu." 13 Mireng atur mengkono mau Sang Prabu duka banget, banjur dhawuh supaya wong telu mau kasowanaké ing ngarsané. 17
DANIEL 3.14-18 14 Pangandikané Sang Prabu marang wong telu mau mengkéné, "Sadrakh, Mésakh lan Abèdnégo, apa temenan kowé padha ora gelem nyembah déwaku lan ora gelem sujud marang reca emas sing dakdegaké? 15 Saikiné, samasa kowé padha krungu uniné slomprèt lan unèn-unèn liyané, padha sujuda lan nyembaha reca kuwi? Yèn ora, sanalika iku uga kowé bakal kacemplungaké ing pawon sing murub ngalad-alad. Apa saka pangiramu ana déwa sing bisa ngluwari kowé?" 16 Sadrakh, Mésakh lan Abèdnégo banjur munjuk marang Sang Prabu Nebukadnésar mengkéné, "Dhuh Sang Prabu, kawula mboten badhé mbélani badan kawula piyambak. 17 Menawi Allah ingkang kawula bektèni saged ngluwari kawula saking pawon murub lan saking astanipun Sang Prabu, temtu Panjenenganipun badhé kersa ngluwari. 18 Éwasemanten senajan Panjenenganipun mboten kersa, mugi ndadosna ing pamirsanipun Sang Prabu, bilih kawula sami mboten badhé nyembah dhateng déwanipun Sang 18
DANIEL 3.19-24 Prabu, lan inggih mboten badhé sujud dhateng reca emas ingkang sampun panjenengan degaken." 19 Ing kono Sang Prabu Nebukadnésar duka banget, lan pasuryané dadi abang mbranang mirsani Sadrakh, Mésakh lan Abèdnégo. Banjur dhawuh supaya panasing pawoné ditikelaké pitu, 20 sarta dhawuh marang wong sing rosa dhéwé saka ing antarané tentara, mbanda wong telu mau sarta nyemplungaké ing pawon sing murub ngalad-alad. 21 Wong telu mau nuli dibanda karo isih nganggo sandhangané, yakuwi jubah, clana, serban, lan penganggoné liyané, banjur kacemplungaké ing pawon murub. 22 Sarèhné panasé pawon ditikelaké pitu, mula prejurit sing padha nyemplungaké wong telu ing pawon mau nganti padha kobong lan mati. 23 Sadrakh, Mésakh lan Abèdnégo sing isih padha kabanda banjur padha tiba ing satengahé pawon sing murub ngalad-alad mau. 24 Sanalika Sang Prabu Nebukadnésar jumeneng merga kagèt sarta gumun 19
DANIEL 3.25-28 banget. Pandanguné marang para pegawéné, "Apa dudu wong telu mau sing kabanda lan kacemplungaké ing pawon murub kuwi?" Unjuké sing kadangu, "Inggih leres, Gusti." 25 "Nanging aku weruh wong papat padha mlaku ngénak-énak ana ing satengahé geni? Ora padha kabanda, lan ora apa-apa. Malah wong sing nomer papat kuwi rupané kaya putraning déwa." 26 Sang Prabu Nebukadnésar banjur nyelaki lawanging pawon sarta nimbali wong telu mau, "Sadrakh, Mésakh lan Abèdnégo, para abdiné Allah Kang Mahaluhur, metua lan mrénéa!" Sanalika banjur padha metu. 27 Para pangéran, para gubernur, para bupati lan para penggedhéné liyané banjur padha nglumpuk lan namataké wong telu mau, déné padha ora kobong babar-pisan. Rambuté ora kebrongot, sandhangané ora kobong, malah mambu sangit waé ora! 28 Sang Prabu banjur ngandika, "Pinujia Allahé Sadrakh, Mésakh lan Abèdnégo! Déné Panjenengané wis ngutus malaékaté ngluwari abdi-abdiné sing 20
DANIEL 3.29-4.3 padha precaya marang Panjenengané. Padha pilih nerak dhawuhé ratu lan ngetohaké nyawané ketimbang sujud lan nyembah marang allah liyané, sing dudu Allahé dhéwé. 29 Mulané saiki aku ndhawuhaké, sapa waé ing antarané umat, bangsa lan basa sing ngala-ala marang Allahé Sadrakh, Mésakh lan Abèdnégo bakal ditugel-tugel lan omahé bakal dirubuhaké, merga ora ana allah liyané sing bisa ngluwari kaya mengkono." 30 Pangkaté Sadrakh, Mésakh lan Abèdnégo banjur diunggahaké déning Sang Prabu ana ing propinsi Babil. 4 1 Sang Prabu Nebukadnésar nyebar pengumuman marang sakèhé umat, bangsa lan basa ing salumahing bumi mengkéné: "Salamku tumekaa marang kowé kabèh! 2 Rungokna, aku arep nyritakaké mujijat-mujijat sing diketingalaké déning Allah Kang Mahaluhur marang aku. 3 Saiba gedhéné kaélokan-kaélokan sing diparingaké marang kita! Saiba gedhéné pangwasané mujijat-mujijat sing ditindakaké! Allah jumeneng 21
DANIEL 4.4-9 raja ing selawas-lawasé; pangwasané langgeng." 4 Aku Nebukadnésar manggon ing kratonku kanthi kepénak, merga kasugihanku akèh banget. 5 Nanging aku banjur ngimpi lan ing sajroning impèn weruh rerupan sing medèni banget. 6 Aku banjur dhawuh nglumpukaké sakèhé penaséhat kraton ing Babil sarta kasowanaké ing ngarepku, supaya padha nerangaké tegesé impènku mau. 7 Para juru ngramal, juru sihir, juru tenung lan ahli pelintangan banjur padha kasowanaké ing ngarsaku, lan banjur padha dakcritani bab impènku. Nanging wong-wong mau padha ora bisa ngunjukaké ketrangan bab impènku. 8 Sawisé mengkono Dhanièl, (kang uga karan Bèltsazar, kaya asmané déwaku) kasowanaké marang aku. Dhanièl kadunungan rohing para déwa, mulané impènku dakcritakaké marang dhèwèké, mengkéné, 9 "Bèltsazar, aku ngerti yèn kowé kadunungan rohé para déwa, mulané ngerti marang prekara sing winadi. 22
DANIEL 4.10-15 Mengkéné impènku, lan aku kandhanana apa tegesé. 10 Sajroning turu aku ngimpi weruh ana wit gedhé lan dhuwur banget ngadeg ing satengahing bumi. 11 Wit mau saya suwé saya gedhé lan saya dhuwur nganti sundhul ing langit lan saben wong ing bumi padha weruh. 12 Godhongé wit mau éndah banget, wohé mbiyet akèh banget, nganti cukup kanggo ngingoni makluk sajagad kabèh. Kéwan galak padha ngéyub ing sangisoré lan manuk ing awang-awang padha nusuh ing pang-pangé, sakèhing titah padha olèh pangan saka wit mau. 13 Nalika aku lagi mikir-mikir bab impèn mau, dumadakan ana malaékat tumedhak saka langit kalawan waspada lan siaga. 14 Ngandika kanthi sora mengkéné, 'Wit kuwi tegoren, pang-pangé kethoken. Godhongé prithilana lan wohé sebaren. Kéwan-kéwan sing ana ing ngisoré buyarna lan manuk-manuk sing ana ing pang-pangé gusahen. 15 Nanging tunggaké karebèn kèri ing lemah, cancangen nganggo ranté wesi lan tembaga. Karebèn tetep 23
DANIEL 4.16-19 ana ing ara-ara awor suket. Karebèn katelesan déning ebuning langit lan urip bebarengan karo kéwan lan thethukulan. 16 Pitung taun lawasé wong kuwi bakal ora kadunungan budining manungsa, nanging budining kéwan. 17 Mengkono putusané para malaékat sing waspada lan siaga. Kaya mengkono mau supaya wong kabèh ing ngendi waé ngerti, yèn Pangéran Kang Mahaluhur ngwaosi kraton-kratoné manungsa lan maringaké kraton mau marang sapa waé sing dikersakaké, senajan wong sing asor dhéwé pisan bisa kaparingan déning Panjenengané.' 18 Kaya mengkono impèn sing daktampa, mengkono pangandikané Sang Prabu Nebukadnésar, 'Saiki kowé, Bèltsazar, aturna marang aku apa tegesé impèn kuwi. Merga sakèhing para penaséhaté kraton ora ana sing bisa, mung kowé sing bisa, jalaran kowé kadunungan rohé para déwa suci.'" 19 Krungu mengkono mau Dhanièl sing iya karan Bèltsazar mung meneng waé karo dheleg-dheleg merga saka kagèté. Sang Prabu ngandika menèh, "Bèltsazar, impèn lan tegesé kuwi aja 24
DANIEL 4.20-23 nganti gawé kagètmu." Atur wangsulané Bèltsazar, "Dhuh Sang Prabu, impèn lan ketranganipun menika mugi namunga katujokaken dhateng para satru paduka lan mboten dhateng paduka. 20 Wit ingkang agengipun ngantos sundhul ing langit menika ketingal ing salumahing bumi. 21 Ronipun éndah sanget, lan wohipun mbiyet sanget ngantos saged kanggé nggesangi jagad saisènipun. Kéwan galak sami njerum ngaso ing sangandhapipun, lan peksi-peksi sami damel susuh wonten ing pang-pangipun. 22 Dhuh Sang Prabu, wit menika mboten sanès Sang Prabu piyambak, inggil lan sentosa. Paduka sampun mindhak-mindhak ing kamulyan ngantos sundhul ing langit, lan pangwaos paduka nyrambahi salumahing bumi. 23 Nalika Sang Prabu taksih maspadakaken tetingalan menika, wonten malaékat tumedhak saking swarga kalayan ngandika, 'Wité tegoren lan sirnakna, mung karèkna tunggaké. Tunggak kacancanga nganggo ranté wesi lan tembaga, karebèn tetep ana ing ara-ara awor suket, lan teles déning 25
DANIEL 4.24-26 ebuning langit sarta awor kéwan galak nganti pitung taun lawasé.' 24 Tegesipun menika mekaten: Dhuh Sang Prabu, Gusti Allah Ingkang Mahaluhur sampun paring pirsa dhateng panjenengan bab menapa ingkang badhé kelampahan. 25 Paduka badhé katundhung saking masarakating manungsa lan manggèn awor kaliyan kéwan-kéwan ing wana. Pitung taun laminipun paduka badhé dhahar rumput kados lembu jaler, lan saré wonten ing ara-ara, teles déning ebuning langit ingkang ndhawahi paduka, ngantos paduka ngakeni bilih Allah Ingkang Mahaluhur menika ingkang ngwaosi kraton-kratoning manungsa, sarta saged maringaken dhateng soktiyanga ingkang dipun kersakaken. 26 Para malaékat sami mutusaken nilar tunggak menika wonten ing siti. Menika tegesipun bilih paduka badhé jumeneng raja malih, sesampunipun paduka ngakeni, bilih ingkang ngratoni salumahing bumi menika namung Allah piyambak. 26
DANIEL 4.27-32 27 Pramila dhuh Sang Prabu, kersaa nampi pamrayogi kawula, inggih menika ngèndeli damel dosa sarta nindakna kaleresan saha kawelasan dhateng tiyang miskin. Menawi mekaten Sang Prabu badhé lestantun ngalami karaharjan." 28 Kabèh mau kelakon nekani marang Sang Prabu Nebukadnésar; 29 awit let rolas sasi, nalika pinuju tindak-tindak ana ing payoné kedhaton ing Babil, 30 panjenengané ngandika, "Saiba ta gedhéné Babil iki! Apa dudu aku sing yasa kutha Babil nganggo kekuwataning pangwasaku, dakdadèkaké kutha krajan tandha gedhéning kamulyanku." 31 Durung rampung enggoné ngandika, dumadakan ana swara saka langit ngandika, "Raja Nebukadnésar, rungokna pangandika-Ku! Kratonmu wis kapundhut saka ing kowé. 32 Kowé bakal katundhung saka antarané manungsa lan bakal urip amor karo kéwan alasan, sarta mangan suket kaya sapi, nganti pitung taun lawasé. Kowé bakal ngakoni yèn Allah Kang Mahaluhur kuwi sing ngwaosi kraton- 27
DANIEL 4.33-36 kratoning manungsa lan maringaké marang sokwonga sing dikersakaké." 33 Pangandika mau sanalika kelakon. Sang Prabu Nebukadnésar kasingkiraké saka antarané masarakating manungsa lan dhahar suket kaya sapi. Sarirané teles déning ebuning langit. Rémané dadi dawa kaya wuluning manuk garudha, lan kukuné iya kaya kukuning manuk. 34 Sang Prabu Nebukadnésar ngandika, "Bareng wis kliwat pitung taun, aku banjur tumenga ing langit lan akal-budiku bali menèh. Aku banjur memuji asmané Allah Kang Mahaluhur, dakluhuraké lan dakmulyakaké Panjenengané kang gesang langgeng ing selawas-lawasé. Panjenengané bakal ngerèh ing selawasé, lan kratoné bakal langgeng tanpa wangenan. 35 Para wong sing ana ing bumi kaanggep rèmèh. Malaékat ing swarga lan manungsa ing bumi kabèh ana ing pangwasané. Ora ana manungsa sing bisa nyegah kersané utawa nyuwun pirsa bab pendamelé." 36 Bareng akal-budiku pulih, kaluhuran lan kamulyaning kratonku iya kabalèkaké marang aku menèh. Para pegawéku lan 28
DANIEL 4.37-5.4 para luhur padha methukaké aku. Aku nampani menèh kraton lan pangwasaku, malah ngungkuli sing wis kepungkur. 37 Saiki aku, Nebukadnésar, memuji, ngluhuraké sarta mulyakaké Ratuning Swarga. Sakèhé pendamelé bener lan adil; sarta kwaos ngasoraké wong-wong sing gemunggung. 5 1 Ing sawijining bengi Sang Prabu Bèlsyazar ngulemi para priyagung sèwu diajak kembul bujana ana ing kraton. Ana ing kono padha ngunjuk anggur bebarengan. 2 Nalika lagi padha ngunjuk Sang Prabu Bèlsyazar dhawuh nggawa mlebu tuwung-tuwung saka emas lan slaka sing biyèn kaasta déning Sang Prabu Nebukadnésar, ramané, saka Pedalemané Allah ing Yérusalèm. Enggoné utusan njupuk tuwung-tuwung kuwi supaya panjenengané, para luhur, garwa-garwané lan selir-seliré bisa padha ngunjuk nganggo tuwung mau. 3 Tuwung-tuwungé banjur digawa mrono, sarta kabèh nuli padha ngunjuk anggur nganggo tuwung-tuwung kuwi. 4 Sajroné padha ngunjuk anggur karo memuji déwa-déwa emas lan slaka, 29
DANIEL 5.5-9 tembaga sarta wesi apa déné kayu lan watu. 5 Dumadakan katon kaya tanganing manungsa nulis ana ing témboké kedhaton sing kasorotan déning lampu- lampu sing padhang banget. Sang Prabu pirsa tangan sing lagi nulis, 6 pasuryané banjur dadi pucet lan saka wediné sampéyané ngoplok. 7 Banjur dhawuh kanthi sora utusan nekakaké para ahli sihir, ahli tenung lan ahli pelintangan. Bareng wis padha kasowanaké Sang Prabu, banjur dingandikani, "Sapa waé sing bisa maca tulisan kuwi lan nerangaké apa tegesé bakal dienggoni jubah keprabon wungu, dikalungi ranté emas, sarta kaparingan pangwasa dadi wong katelu ana ing kratonku." 8 Para penaséhaté kraton mau banjur padha maju, nanging siji waé ora ana sing bisa maca tulisané utawa ngaturaké apa tegesé. 9 Sang Prabu Bèlsyazar penggalihé saya semplah, sarta banjur dadi saya pucet, lan para penggedhé ora ngerti apa sing kudu ditindakaké. 30
DANIEL 5.10-13 10 Ibuné Sang Prabu bareng mireng banjur mlebet ing papaning bujana, sarta ngandika, "Sang Prabu lestaria sugeng ing selawasé! Aja kuwatir lan aja dadi pucet. 11 Ing kraton kéné ana wong sing kadunungan rohing para déwa suci. Nalika kang rama jumeneng raja, wong mau ketitik enggoné wasis, duwé kawruh, lan wicaksana. Lan Sang Prabu Nebukadnésar, kang rama wis misudha wong mau dadi penggedhéné para sarjana, para nujum, para juru tenung lan para ahli pelintangan. 12 Wong kuwi ampuh, wasis lan pinter nerangaké impèn, ngudhari prekara- prekara sing ruwed, sarta ngungkap prekara-prekara sing winadi. Jenengé Dhanièl, sing iya karan Bèltsazar, dhawuha nggolèki. Wong mau bakal bisa nerangaké apa tegesé kuwi kabèh." 13 Sanalika Dhanièl disowanaké ing ngarsané Sang Prabu. Sang Prabu banjur ngandika marang Dhanièl, "Apa kowé kuwi Dhanièl, wong Yahudi sing kaboyong mréné saka Yéhuda déning ramaku? 31
DANIEL 5.14-18 14 Aku krungu yèn kowé kadunungan rohing para déwa suci, lan kowé wong wasis kaparingan kawruh lan kawicaksanan. 15 Para wong wicaksana lan para ahli ngèlmu wis padha kasowanaké mréné supaya maca lan nerangaké tegesé tulisan iki marang aku, nanging padha ora bisa. 16 Aku krungu yèn kowé ngerti prekara sing samar sarta bisa nerangaké prekara-prekara sing winadi. Yèn kowé bisa maca tulisan kuwi lan ngaturaké uninga marang aku apa tegesé, kowé bakal dienggoni jubah keprabon wungu, dikalungi ranté emas lan kawisudha dadi wong katelu sing nyekel pangwasa ana ing kraton." 17 Unjuké Dhanièl, "Ganjaranipun Sang Prabu kagema Sang Prabu piyambak, utawi kaparingna tiyang sanès, kawula badhé maosaken kagem Paduka menapa ingkang kaserat sarta ngaturi pirsa menapa tegesipun. 18 Gusti Allah Ingkang Mahakwasa sampun njumenengaken kang rama, Sang Prabu Nebukadnésar dados ratu 32
DANIEL 5.19-21 agung, kanthi kaparingan pangwaos lan kamulyan. 19 Kawibawanipun semanten agengipun ngantos tiyang sedaya, bangsa-bangsa menapa kémawon basanipun sami ajrih saha gemeter wonten ing ngarsanipun. Sinten ingkang dipun kersakaken pejah, dipun pejahi. Sinten ingkang dipun kersakaken gesang, dipun gesangi. Panjenenganipun paring kaluhuran dhateng ingkang dipun kersakaken, lan nglorod sinten ingkang dipun kersakaken. 20 Nanging sarèhné panjenenganipun gemunggung, wangkot lan ambek siya mila lajeng kalèngsèr saking dhamparipun sarta kécalan kalenggahanipun ingkang luhur wau. 21 Panjenenganipun lajeng kasingkiraken saking jagading manungsa, sarta budinipun dados kados budinipun kéwan. Panjenenganipun lajeng awor kaliyan kuldi wana, dhahar rumput kados lembu sarta saré ing ara- ara, ngantos teles déning ebuning langit. Ngantos panjenenganipun ngakeni, bilih Gusti Allah Ingkang Mahaluhur menika 33
DANIEL 5.22-26 ngwaosi kratoning manungsa sarta saged maringaken dhateng soksintena ingkang dipun kersakaken. 22 Nanging paduka, putranipun, mboten andhap-asor, senajan paduka nguningani menika sedaya. 23 Paduka sampun ngrèmèhaken dhateng Allah ing swarga margi dhawuh nganggé pirantosing Pedalemanipun Allah, inggih menika tuwung lan cangkir kagem ngunjuk anggur para pengageng, para garwa saha para selir kalayan memuji dhateng déwa-déwa ingkang kadamel saking emas, slaka, tembaga, tosan, kajeng lan séla, inggih déwa-déwa ingkang mboten saged ningali, mireng, menapa malih ngertos menapa-menapa. Paduka mboten ngluhuraken Gusti Allah ingkang nemtokaken pejah gesangipun manungsa, sarta mirsani tindak-tanduk paduka. 24 Inggih awit saking menika Gusti Allah lajeng ngutus tangan ingkang nyerat seratan menika wonten ing témbok. 25 Seratan menika ungelipun mekaten: 'Mené, mené, tekèl, ufarsin'. 26 Mené, (étang, cacah) tegesipun: wekdal pepréntahan paduka sampun 34
DANIEL 5.27-6.2 kaétang déning Gusti Allah sarta dipun pungkasi. 27 Tekèl (timbangan), tegesipun: paduka sampun dipun timbang mawi timbangan, mangka pinanggih kènthèngen. 28 Ufarsin (dipun bagi), tegesipun: kratonipun Sang Prabu badhé kabagi lan kaparingaken dhateng bangsa Médi lan bangsa Pèrsia." 29 Sanalika Sang Prabu Bèlsyazar dhawuh ngenggoni Dhanièl jubah keprabon wungu lan ngalungaké ranté emas ing guluné. Dhanièl kawisudha ing kalenggahan kang nyekel pangwasa katelu ing kraton Babil. 30 Ing bengi kuwi uga Sang Prabu Bèlsyazar, ratuné wong Babil, kasédanan. 31 (6-1)sang Prabu Dharius, raja Médi sing yuswa 62 taun nggentèni jumeneng raja. 6 1 (6-2) Sang Prabu Dharius banjur misudha gubernur cacahé 120, sing bakal nindakaké pepréntahan ing sanegara kabèh. 2 (6-3) Kejaba kuwi panjenengané ngangkat Dhanièl lan wong loro liyané dadi pengawas sing ngawat-awati para 35
DANIEL 6.3-7 gubernur sarta nggatèkaké kepentingané Sang Prabu, supaya Sang Prabu aja nganti kapitunan. 3 (6-4) Ora suwé banjur ketitik yèn Dhanièl enggoné nyambut-gawé luwih becik ketimbang karo pengawas liya- liyané lan para gubernur. Merga saka kabecikané mau Sang Prabu menggalih arep ngangkat Dhanièl dadi pengawasé sanegara kabèh. 4 (6-5) Para pengawas lan para gubernur nuli padha nggolèki kaluputané Dhanièl sajroning nglakoni pegawéané. Nanging padha ora bisa nemokaké, sebab Dhanièl kuwi wong temen, lan ora gelem laku slingkuh utawa ngapusi. 5 (6-6) Wong-wong mau banjur padha rerasanan, "Kita mesthi ora bakal bisa nemokaké kaluputané Dhanièl, kejaba bab kaprecayané." 6 (6-7) Wong-wong mau nuli padha sowan ing ngarsané Sang Prabu lan matur, "Dhuh Sang Prabu Dharius, sugenga ing selaminipun! 7 (6-8) Kawula sedaya ingkang nyepeng pepréntahan: para pengawas, para gubernur, wakil gubernur lan pegawé sanès-sanèsipun, sami sarujuk, bilih 36
DANIEL 6.8-10 Sang Prabu ndhawuhaken prenatan keras, inggih menika bilih salebetipun tigang dasa dinten menika mboten wonten tiyang setunggal-tunggala kaparengaken ngunjukaken panyuwunan menapa-menapa dhateng déwa utawi tiyang menapa kémawon, kejawi dhateng Sang Prabu piyambak. Sinten kémawon tiyangipun ingkang nerak prenatan menika kedah kacemplungaken wonten ing luwengipun singa. 8 (6-9) Sang Prabu mugi kersa ndhawuhaken prenatan menika sarta napak-asmani, dadosa prenatan miturut hukumipun tiyang Médi lan Pèrsia, ingkang mboten saged kasuwak." 9 (6-10) Sang Prabu Dharius iya banjur napak-asmani dhawuh mau. 10 (6-11) Bareng Dhanièl krungu yèn dhawuh mau wis ditapak-asmani banjur mulih. Ing omahé ana lotèngé, jendhéla-jendhélané madhep menyang Yérusalèm. Ana ing kamaré lotèng mau Dhanièl kaya adat-sabené sujud jèngkèng madhep jendhéla lan ndedonga marang Allah sedina ping telu. 37
DANIEL 6.11-14 38 11 (6-12) Bareng para mungsuhé weruh Dhanièl lagi ndedonga marang Gusti Allah, 12 (6-13) wong kabèh mau banjur padha bebarengan sowan Sang Prabu nglapuraké Dhanièl. Unjuké, "Dhuh Sang Prabu, paduka sampun napak-asmani dhawuh, bilih sinten kémawon ingkang salebetipun tigang dasa dinten menika ngunjukaken panyuwun dhateng déwa utawi manungsa sinten kémawon, kejawi dhateng paduka piyambak, badhé kacemplungaken ing luwenging singa?" Paring wangsulané Sang Prabu, "Iya bener, kuwi préntah keras, miturut hukumé wong Médi lan wong Pèrsia sing ora kena dibatalaké." 13 (6-14) Wong-wong mau banjur padha munjuk, "Dhanièl, tiyang bucalan saking Yéhuda menika mboten maèlu utawi ngèstokaken dhawuh ingkang sampun kaundhangaken menika. Piyambakipun ajeg sembahyang sedinten kaping tiga." 14 (6-15) Bareng mireng atur sing mengkono mau Sang Prabu kagèt banget lan ngudi bisané ngluwari Dhanièl, nganti srengéngéné surup.
DANIEL 6.15-19 15 (6-16) Wong-wong mau banjur bali menèh sowan Sang Prabu sarta munjuk, "Dhuh Sang Prabu, paduka pirsa bilih miturut hukumipun tiyang Médi lan Pèrsia dhawuh ingkang sampun kaundhangaken menika mboten kénging dipun éwahi." 16 (6-17) Sang Prabu banjur dhawuh supaya Dhanièl dicekel lan kacemplungaké ing guwa sing kebak singa. Pangandikané Sang Prabu marang Dhanièl, "Muga-muga Allah sing kokbektèni kanthi mantep kuwi kersa ngluwari kowé." 17 (6-18) Cangkemé guwa mau banjur katutup nganggo watu gedhé. Watu mau banjur disègel nganggo sègel keprabon lan sègelé para penggedhé, supaya aja ana wong sing bisa ngluwari Dhanièl. 18 (6-19) Sang Prabu banjur kondur menyang kedhaton, nanging sawengi muput panjenengané ora saré, ora dhahar lan ora ngersakaké kasenengan apa-apa. 19 (6-20) Bareng wis ésuk panjenengané wungu lan énggal-énggal tindak menyang guwa singa. 39
DANIEL 6.20-24 20 (6-21) Tekan sacedhaké guwa panjenengané nimbali Dhanièl karo sedhih, "Dhanièl, abdiné Allah kang gesang! Apa Allahmu sing kokbektèni kanthi tumemen saged ngluwari kowé saka singa-singa kuwi?" 21 (6-22) Unjuk wangsulané Dhanièl, "Dhuh Sang Prabu, mugi langgenga yuswa paduka! 22 (6-23) Gusti Allah sampun ngutus malaékatipun mbungkem cangkemipun singa-singa menika. Gusti Allah sampun tumindak mekaten margi pirsa bilih kula mboten gadhah kalepatan dhateng Sang Prabu." 23 (6-24) Sang Prabu banget bungahé, banjur paring dhawuh supaya Dhanièl diwetokaké saka guwa. Dhanièl banjur diunggahaké lan ketitik ora ana tatuné apa-apa, merga saka enggoné kumandel marang Allahé. 24 (6-25) Sang Prabu banjur dhawuh nyepeng wong-wong sing padha nggugat Dhanièl sarta sing padha nyemplungaké ing guwa sing kebak singa, malah iya para bojo lan anak-anaké kabèh. Wong- wong mau durung nganti tekan ing jero 40
DANIEL 6.25-7.1 guwa wis ditubruk déning singa-singa mau lan balungé diremuk-remuk. 25 (6-26) Raja Dharius banjur kintun serat marang wong-wong ing salumahé bumi, yakuwi para bangsa, trah lan basa apa waé, uniné mengkéné, "Salam! 26 (6-27) Lantaran layang iki aku dhawuh marang sedhéngah wong sing ana ing wilayah kraton padha wedia lan hurmata marang Allahé Dhanièl. Panjenengané iku Allah kang gesang, lan pangrèhé bakal langgeng ing selawasé. Kratoné bakal ora ngalami rusak, lan pangwasané langgeng tanpa wekasan. 27 (6-28) Panjenengané nylametaké lan ngluwari, damel kaélokan lan mujijat ana ing swarga lan ing bumi. Iya Panjenengané sing ngluwari Dhanièl, nganti ora dimangsa déning singa." 28 (6-29) Dhanièl ngalami katentreman ing jaman pepréntahané Raja Dharius lan ing jamané Sang Prabu Korèsy, raja Pèrsia. 7 1 Ing taun kapisané Sang Prabu Bèlsyazar jumeneng raja ing Babil, aku ing sawijining bengi nampa wahyu sajroning impèn. Impèn mau daktulis ing ngisor iki 41
DANIEL 7.2-7 2 lan dakcritakaké rerupan sing dakdeleng ing bengi kuwi: Ana angin teka saka kéblat papat gawé kocaké banyuné segara. 3 Banjur ana sato kéwan papat gedhé banget jumedhul saka njeroné segara. Sato mau rupané béda-béda. 4 Sato sing kapisan rupané kaya singa, nanging duwé swiwi kaya swiwiné manuk garudha. Sajroné isih daksawang, swiwiné kajabud. Sato mau banjur tangi lan ngadeg kaya wong, lan sato mau banjur kaparingan budi kaya manungsa. 5 Sato sing kapindho rupané kaya bruwang, ngadeg nganggo sikilé mburi. Cangkemé bruwang mau nyokot balung iga telu, lan ana swara kandha karo bruwang mau, "Terusna enggonmu mangan daging, mangana sawaregmu!" 6 Nalika aku isih nyawang bruwang mau ana sato siji menèh jumedhul. Rupané kaya macan tutul, nanging ing gegeré ana swiwiné papat, kaya swiwi manuk. Sato mau endhasé papat, sarta duwé pangwasa. 7 Sajroné aku isih nyawang sato mau, sato sing nomer papat jumedhul. Rupané medèni banget, katon rosa 42
DANIEL 7.8-10 lan nggegirisi. Nganggo untuné wesi sing gedhé banget sato mau ngremuk mangsané, banjur diidak-idak. Béda karo sato liya-liyané, sato mau ana sunguné sepuluh. 8 Nalika aku isih nyawang sunguné, dumadakan ana sungu cilik muncul ing antarané sungu-sungu liyané. Sungu cilik mau nyundhul sungu telu sing wis ana nganti coplok. Sungu cilik mau ana matané kaya mripat manungsa lan duwé cangkem lan sumbar-sumbar nganggo tembung angkuh. 9 Sajroné isih nyawang terus dumadakan ana dhampar-dhampar katata. Panjenengané Kang Gesang Langgeng pinarak ing dhampar mau salah siji. Agemané putih memplak kaya salju, lan rémané putih kaya wuluning wedhus gèmbèl. Dhampar sing dilenggahi mau kapasangan rodha murub, mula dhampar kuwi iya murub makantar-kantar. 10 Dhampar mau metokaké geni kaya ilining banyu sing diesokaké. Ing kanané ana wong maèwu-èwu sing padha ngladosi Panjenengané, lan wong mayuta-yuta padha ngadeg ana ing 43
DANIEL 7.11-15 ngarsané. Pradataning Pengadilan banjur mbukak sidhangé lan kitab-kitabé padha dibukak. 11 Sajroné nyawang terus, aku isih krungu swarané sungu cilik mau ngucapaké tembung-tembung gemunggung. Bareng daksawang, sato sing nomer papat dipatèni, lan dibuwang ing geni nganti sirna. 12 Sato-sato liyané kapundhut pangwasané, nanging padha diparengaké urip kanggo sawetara mangsa. 13 Ing wahyu sing daktampa bengi kuwi aku weruh rerupan mèmper manungsa, nyedhaki aku, ketutupan ing méga. Banjur sowan Panjenengané Kang Gesang Langgeng. 14 Panjenengané kaparingan pangwasa, kaurmatan lan wewenangé ratu, supaya sakèhé umat, bangsa, trah lan basa padha ngladosi Panjenengané. Pangwasané bakal langgeng ing selawasé, lan kratoné bakal ora ana wekasané. 15 Wahyu-wahyu sing dakdeleng mau gawé kagètku, nganti atiku resah. 44
DANIEL 7.16-20 16 Aku banjur nyedhaki wong sing ngadeg ana ing kono karo njaluk tulung nerangaké marang aku, apa tegesé kuwi mau kabèh. Wong mau banjur nerangaké marang aku, apa tegesé kuwi mau kabèh. 17 Pangandikané, "Sato papat sing gedhé-gedhé kuwi kraton papat sing bakal madeg ing bumi. 18 Umaté Allah Kang Mahaluhur bakal padha nampani pangwasa nindakaké pepréntahan lan bakal padha nyekel pepréntahan mau ing selawas-lawasé." 19 Aku kepéngin ngerti luwih akèh menèh bab sato papat, sing béda- béda, kayata sato sing gedhé banget, sing ngremuk mangsané nganggo cakaré tembaga lan untuné wesi sarta ngidak-idak mangsané mau. 20 Semono uga aku kepéngin ngerti bab sungu sepuluh sing ana ing endhasé, sarta sungu sing thukulé kèri lan marakaké sungu telu sing wis ana dhisik padha coplok. Sungu mau duwé mata lan cangkem sarta ngucapaké tembung-tembung gemunggung. Sungu kuwi luwih nggegirisi ketimbang karo sungu-sungu liyané. 45
DANIEL 7.21-25 46 21 Sajroné isih daksawang, dumadakan sungu mau nglurugi perang umaté Allah lan nelukaké umat mau. 22 Panjenengané Kang Gesang ing selawasé nuli rawuh lan paring keadilan marang para umaté Allah Kang Mahaluhur. Wis tekan wektuné para umaté Allah padha nyekel pepréntahan. 23 Ketrangan sing diparingaké marang aku mengkéné, "Sato sing nomer papat kuwi kraton sing madeg nomer papat ana ing bumi lan bakal béda kaanané karo kraton liya-liyané kabèh. Kraton sing nomer papat kuwi bakal ngremuk lan ngidak-idak salumahé bumi. 24 Sungu sepuluh kuwi raja sepuluh sing bakal ngerèh kraton mau. Sawisé mengkono banjur bakal ana raja jumeneng; raja kuwi bakal béda banget karo raja-raja sadurungé, sarta nglèngsèr raja telu sing wis ana. 25 Raja anyar kuwi bakal nyenyamah Allah Kang Mahaluhur sarta nganiaya umaté Allah. Raja mau iya bakal ngudi ngowahi wektu lan prenatan-prenatan. Umaté Allah bakal kelakon dirèh déning ratu mau, lawasé telu setengah taun.
DANIEL 7.26-8.3 26 Sawisé mengkono Pradataning Pengadilan sing ana ing swarga bakal ndhawahaké kerampungan. Ratu mau bakal kapundhut pangwasané, banjur ditumpes babar-pisan. 27 Sakèhé pangwasaning pepréntahané para raja ing salumahing bumi bakal kaparingaké marang wong-wong kagungané Allah Kang Mahaluhur. Pepréntahané wong-wong mau bakal ora ana wekasané, lan sakèhé raja ing bumi bakal padha dadi abdiné lan mbangun-turut marang pangrèhé. 28 Tekan seméné critaku. Aku ketaman ing giris, nganti rupaku pucet. Kabèh mau daksimpen ana ing atiku dhéwé." 8 1 Ing taun kateluné pepréntahané Sang Prabu Bèlsyazar, aku nampa wahyu sing kapindho. 2 Ing wahyu mau aku jebul ana ing kutha Susan sing dikubengi bètèng, dunungé ana ing propinsi Élam. Aku ngadeg ana ing sapinggiring Kali Ulai. 3 Ing kono aku weruh ana wedhus gèmbèl lanang ngadeg ing sapinggiring kali. Wedhus mau sunguné loro dawa- dawa, sungu sing siji luwih dawa lan luwih enom ketimbang karo sijiné. 47
DANIEL 8.4-8 4 Aku ndeleng wedhus gèmbèl mau mbijig mengulon, mengalor, lan mengidul. Ora ana kéwan siji-sijia sing bisa ngendheg tumindaké wedhus mau utawa ngéndhani. Wedhus mau tumindak sekarep-karep lan dadi gemedhé. 5 Sajroné nyawang karo gumun lan kepéngin ngerti tegesé kuwi mau, dumadakan ana wedhus bérok lanang mlayu banter banget saka Kulon, saka banteré playuné nganti tracaké presasat ora ngambah lemah. Ing selaning matané ana sunguné siji. 6 Wedhus mau nuli nyrudug wedhus gèmbèl lanang sing ngadeg ing sapinggiring kali; enggoné nyrudug sekatogé karosané. 7 Aku ngawasaké. Saka nepsuné wedhus gèmbèl lanang mau disundhang nganti sunguné loro pisan tugel. Wedhusé gèmbèl lanang ora duwé kekuwatan kanggo nanggulangi. Malah dibanting lan diidak-idak déning wedhus bérok, mangka ora ana sing bisa mitulungi wedhus gèmbèl mau. 8 Wedhus bérok mau enggoné gemedhé saya ndadi, nanging bareng wis tekan pucuking pangwasané sunguné tugel. 48
DANIEL 8.9-13 Minangka gantiné banjur thukul sungu anyar gedhé cacahé papat, saben sungu madhep kéblat séjé. 9 Sungu mau ana siji sing kethukulan sungu cilik, sing banjur dadi gedhé banget. Thukulé mengidul, mengétan lan madhep marang Tanah Prejanjian. 10 Sungu mau dadi rosa banget nganti wani nyerang tentara swarga, malah uga lintang-lintang, nganti ana lintang sing tiba ing bumi, banjur diidak-idak. 11 Wedhusé malah nantang Allah, Ratuning tentara swarga, sarta nglarang wong nyaosaké kurban pedinan marang Panjenengané sarta najisaké Pedalemané Allah. 12 Ana ing Pedaleman kono wong ora padha nyaosaké kurban, nanging malah padha gawé dosa, sarta ngabekti marang allah sing sabeneré kudu kabuwang kaya larahan ana ing lemah. Apa waé sing ditindakaké déning sungu mau dadi. 13 Aku banjur krungu ana malaékat sing takon karo kancané, "Nganti pira lawasé tumindaké prekara-prekara sing katon ing wahyu iki? Nganti pira lawasé dosa sing njijiki kuwi ngganti kurban pedinan? Nganti pira lawasé tentara 49
DANIEL 8.14-19 swarga diidak-idak lan Pedalemané Allah kuwi dijag-jag?" 14 Aku krungu malaékat sijiné mangsuli, "Lawasé nganti 1.150 dina, sawisé kuwi ing Pedalemané Allah bakal kacaosaké kurban soré lan ésuk menèh. Pedalemané Allah bakal pulih kaya sing uwis-uwis." 15 Sajroné aku ngudi supaya ngerti maknané wahyu mau, dumadakan ana wong ngadeg ana ing ngarepku. 16 Aku krungu ana swara saka Kali Ulai muni mengkéné, "Gabrièl, terangna tegesé wahyu sing dideleng kuwi." 17 Gabrièl banjur teka lan ngadeg jèjèr aku, lan saka wediku aku nganti ambruk ing lemah. Pangandikané Gabrièl marang aku, "Hé manungsa sing apes, ngertia yèn wahyu mau kanggo ing jaman wekasan!" 18 Sajroné Gabrièl isih ngandika, aku ambruk ing lemah semaput. Nanging aku dicekel lan didegaké menèh, 19 karo ngandika, "Kowé dakkandhani apa sing bakal kelakon merga saka paukumané Allah ing wekasané jaman. 50
DANIEL 8.20-25 20 Wedhus gèmbèl lanang sing kokdeleng lan sunguné loro mau ibaraté kraton Médi lan Pèrsia. 21 Déné wedhus bérok lanang mrelambangi kraton Yunani. Sungu siji sing gedhé ing selaning matané kuwi raja sing kawitan. 22 Déné sungu papat sing thukul nalika sungu sing kawitan tugel, kuwi nerangaké yèn kraton Yunani mau bakal pecah dadi papat. Papat-papaté ora ana sing pangwasané ngungkuli kraton sing kapisan. 23 Ngadhepaké ambruké kraton papat mau piala wis tekan pucaké nganti kudu diukum. Ing kono bakal jumedhul ratu sing wangkot atiné, ambek siya lan dhemen ngapusi. 24 Ratu mau bakal olèh pangwasa gedhé, nanging ora saka kekuwatané dhéwé. Ratu mau bakal nekakaké karusakan gedhé lan apa sing ditandangi olèh gawé. Bakal nekakaké karusakan marang para penggedhé lan marang para umat kagungané Allah. 25 Merga saka juligé raja mau, nganti apa waé sing dikersakaké bisa kelakon. Raja mau bakal dadi gemunggung 51
DANIEL 8.26-9.3 sarta matèni wong akèh tanpa dipriksa. Nanging wekasané raja mau bakal katumpes, tanpa migunakaké tangané manungsa. 26 Wahyu bab kurban soré lan kurban ésuk sing wis katerangaké marang kowé mau kabèh bakal kelakon temenan. Nanging wewadi iki enggonen dhéwé, sebab kelakoné isih suwé banget." 27 Atiku sedhih lan awakku lara kabèh nganti sawetara dina lawasé. Aku banjur tangi lan wiwit nyambut-gawé menèh kanggo Sang Prabu, nanging atiku geter merga saka wahyu mau lan ora ngerti apa karepé. 9 1 Sang Prabu Dharius trah Média, putrané Sang Prabu Akhaswéros, jumeneng raja ing Babil. 2 Ing taun wiwitané pepréntahané, aku nitipriksa kitab-kitab suci lan mikir-mikir bab kaanané Yérusalèm, sing miturut pangandikané Allah marang Nabi Yérémia, pitung puluh taun lawasé bakal dadi jugrugan. 3 Aku nyuwun kanthi banget ing pandongaku marang Gusti Allah, kanthi ngasih-asih, pasa, nganggo sandhangan bagor, lan lungguh ing awu. 52
DANIEL 9.4-7 4 Aku ndedonga marang Pangéran Allahku, karo ngakoni dosa-dosaku. Unjukku, "Dhuh Allah, Paduka menika Mahaluhur, mila kawula ngluhuraken Paduka. Paduka menika setya dhateng prejanjian Paduka, saha ngetingalaken sih Paduka dhateng sedaya tiyang ingkang tresna dhateng Paduka, sarta nglampahi dhawuh-dhawuh Paduka. 5 Kawula sami damel dosa, kawula sami tiyang awon, ingkang nglampahi piawon. Kawula sami nampik dhawuh ingkang Paduka paringaken supados kawula lampahi, nanging milih nyimpang saking mergining kaleresan ingkang Paduka tedahaken. 6 Kawula mboten sami mirengaken abdi Paduka, para nabi, ingkang sami ngandika atas asma Paduka dhateng para ratu kawula, dhateng leluhur kawula, saha dhateng umat Israèl sedaya. 7 Dhuh Allah, Paduka menika ingkang leres, nanging kawula tansah ndhatengaken wirang dhateng badan kawula piyambak. Inggih kawula, bangsa Israèl ingkang sami manggèn ing Yéhuda lan ing Yérusalèm, menapa 53
DANIEL 9.8-12 malih ingkang Paduka sebar manggèn ing negari-negari celak lan tebih; kawula sedaya mboten sami setya dhateng Paduka. 8 Para ratu kawula, para pengageng lan para leluhur kawula sampun damel wirang dhateng Paduka lan damel dosa dhateng Paduka. 9 (9:8) 10 Dhuh Pangéran Allah kawula, nalika Paduka ngandika bilih kawula kedah sami gesang miturut dhawuh-dhawuh peparing Paduka lantaran para nabi, abdi Paduka. 11 Tiyang Israèl sedaya sampun nerak dhawuh-dhawuh Paduka lan nampik mirengaken pangandika Paduka. Kawula sampun sami damel dosa dhateng Paduka, ngantos Paduka sampun ndhatengaken paukuman kados ingkang kaserat ing prenatanipun Musa, abdi Paduka. 12 Paduka sampun netepi menapa ingkang sampun Paduka ngandikakaken sadèrèngipun, bab kasangsaran ingkang badhé Paduka paringaken dhateng kawula. Yérusalèm sampun Paduka ukum, awratipun ngungkuli paukuman 54
DANIEL 9.13-16 ingkang kadhawahaken dhateng kitha sanès-sanèsipun. 13 Cocog kaliyan paukuman ingkang kasebut ing prenatanipun Musa. Éwasemanten, dhuh Allah, menika wau sedaya mboten damel kawula sami mratobat saking dosa-dosa kawula, sarta mlampah ing mergining kaleresan. 14 Dhuh Pangéran, Paduka menika Allah kawula. Paduka nyawisi paukuman kanggé kawula lan inggih Paduka paringaken, margi Paduka selaminipun nindakaken kaleresan, mangka kawula mboten sami purun mirengaken dhawuh Paduka. 15 Dhuh Pangéran, Allah kawula, Paduka sampun ngetingalaken pangwaos srana ngirid umat Paduka medal saking tanah Mesir, lan pangwaos Paduka menika inggih tansah sami kawula èngeti. Kawula sampun nglampahi dosa; kawula sampun sami damel piawon. 16 Ing jaman ingkang sampun kepengker kawula sampun Paduka ayomi, pramila Yérusalèm sampun Paduka ukum malih. Menika rak kitha kagungan Paduka piyambak, gunung Paduka ingkang suci. Sedaya bangsa 55
DANIEL 9.17-20 sakiwa-tengen kawula ngrèmèhaken Yérusalèm lan umat Paduka margi saking dosa-dosa kawula lan dosa-dosanipun para leluhur kawula. 17 Dhuh Allah, mugi miyarsakaken pesambat lan panyuwun kawula. Pedaleman Paduka ingkang sampun karisak menika mugi Paduka bangun malih. Kabanguna malih, supados saben tiyang sumerep bilih Paduka menika Allah. 18 Mugi kersa miyarsakaken atur kawula, dhuh Allah. Kersaa mirsani kasisahan kawula, saha kasangsaranipun kitha ingkang kasebut mawi asma Paduka. Enggèn kawula ndedonga lambaran sih-piwelas Paduka, mboten lambaran kasaénan kawula. 19 Dhuh Pangéran, mugi kersa paring pangapunten. Dhuh Pangéran, kersaa miyarsakaken lan lajeng kersa tumindak! Supados saben tiyang sami sumerepa, bilih Paduka menika Allah. Mugi sampun andedangu! Kitha saha umat menika rak kagungan Paduka piyambak!" 20 Aku nerusaké enggonku ndedonga, ngakoni dosa-dosaku lan dosa-dosané 56
DANIEL 9.21-24 umat Israèl, karo ngrerepaa ing ngarsané Pangéran, Allahku, supaya kersa mbangun Pedalemané Allah. 21 Sajroné ndedonga, dumadakan Gabrièl, sing wis dakdeleng ana ing wahyu sadurungé, mabur medhun marani aku. Nalika semono lagi wektuné saos kurban soré. 22 Gabrièl paring ketrangan mengkéné, "Dhanièl, tekaku mréné prelu mbiyantu kowé supaya ngerti maknané wahyu. 23 Nalika kowé ngasih-asih ana ing ngarsané Pangéran, Panjenengané paring wangsulan marang kowé. Panjenengané asih marang kowé, mulané aku teka prelu awèh weruh marang kowé. Saiki rungokna sing temenan ketranganku bab wahyu mau. 24 Wektu sing ditetepaké déning Allah kanggo ngluwari umatmu lan nucèkaké kutha suci saka dosa lan kanisthan kuwi lawasé pitu ping pitung puluh taun. Ing kono dosa bakal diapura lan keadilan langgeng ditetepaké. Srana mengkono wahyu lan ramalan bakal kelakon, sarta Pedalemané Allah karesmèkaké menèh. angrerepa: nyuwun kawelasan, ngasih-asih. 57
DANIEL 9.25-27 58 25 Titènana lan ngertia: Wiwit saka wektu Allah dhawuh mbangun Yérusalèm, tekan rawuhé Kang Jinebadanb déning Allah, kuwi lawasé pitu ping pitung taun. Sajroné sewidak loro taun ping pitu Yérusalèm bakal kabangun menèh, dalan-dalané lan bètèngé, nanging ing jaman kuwi bakal ana kasusahan akèh. 26 Sawisé jaman mau Kang Jinebadan déning Allah bakal kasédanan tanpa kaluputan. Kutha Yérusalèm lan Pedalemané Allah bakal kagempur déning tentaraning ratu sing gedhé pangwasané, nglurugi perang mrono. Tekané serangan kaya banjir, nggawa karusakan sing wis katetepaké déning Allah. 27 Raja mau bakal gawé prejanjian sing abot karo rakyat lawasé pitung taun, lan sawisé kliwat telu setengah taun, raja bakal nglarang kurban sembelèhan lan kurban dhaharan. Juru Pangrusak banjur bakal teka rerikatan ing Pedalemané Allah lan manggon ing kana, sarta padha bKang Jinebadan: Yang Diurapi Mèsias. (bhs. Ind.);
DANIEL 10.1-6 kasirnakaké déning Allah, kaya sing wis katetepaké." 10 1 (Ing taun kang kateluné pepréntahané Korèsy, ratu ing Pèrsia, ana pangandikané Allah kadhawuhaké marang Dhanièl, sing iya karan Bèltsazar. Pangandika mau nyata saka Pangéran, nanging angèl banget digayuh ing nalar. Ketrangan bab tegesé kaparingaké ana ing wahyu.) 2 Nalika semono aku lagi nglakoni prihatin lawasé telung minggu. 3 Aku nyegah mangan énak lan daging, ora ngombé anggur lan ora jungkatan nganti sapundhaté telung minggu mau. 4 Nalika sasi kapisan taun kuwi tanggal kaping patlikur, aku ngadeg ana ing sapinggiré kali gedhé, yakuwi Bengawan Tigris. 5 Bareng aku ngawasaké mendhuwur aku weruh ana wong nganggo jubah léna putih, sabukan emas murni. 6 Sarirané mencorong kaya permata. Pasuryané padhang njingglang kaya padhanging kilat. Paningalé murub kaya geni. Astané lan sampéyané gilap kaya tembaga sing digebeg, sarta swantené 59
DANIEL 10.7-12 kaya gemuruhé wong akèh padha nglumpuk. 7 Sing weruh wahyu mau mung aku dhéwé. Wong-wong sing bebarengan karo aku ora padha weruh apa-apa, nanging padha ketaman ing giris, banjur padha mlayu ndhelik. Dadi aku mung kari ijèn. 8 Bareng weruh wahyu sing nggumunaké mau, awakku lemes, ora duwé kekuwatan sethithik-thithika. Raiku saking puceté nganti wong sing ndeleng aku mesthi pangling. 9 Nalika aku krungu swarané, aku semaput ambruk mengkureb ing lemah. 10 Banjur ana tangan sing nyekel aku, aku diangkat cagakan tangan lan dhengkulku karo wèl-wèlan. 11 Pangandikané malaékat marang aku, "Dhanièl, Gusti Allah asih marang kowé. Ngadega, rungokna lan gatèkna apa sing dakkandhakaké iki. Aku diutus nemoni kowé." Nalika krungu pangandika mau, aku banjur ngadeg karo wèl-wèlan. 12 Malaékat mau ngandika karo aku, "Dhanièl, aja wedi. Gusti Allah wis miyarsakaké pandongamu wiwit dina kapisan, nalika kowé duwé niyat 60
DANIEL 10.13-17 ngasoraké awakmu supaya diparingi pangertèn. Tekaku iki merga arep awèh wangsulan bab pandongamu mau. 13 Penggedhéné kraton Pèrsia nglawan aku nganti selikur dina. Nanging Mikhaèl, penggedhéné malaékat banjur teka nulungi aku, merga ing Pèrsia aku dhèwèkan. 14 Tekaku arep awèh pangertèn marang kowé bab apa sing bakal kelakon tumraping bangsamu ing dina mbésuk. Wahyu kuwi magepokan karo apa sing mbésuk bakal kelakon." 15 Nalika malaékat mau ngandika mengkono, aku mandeng lemah, blangkemen. 16 Malaékat sing rupané kaya wong lanang mau, banjur ngathungaké astané karo ndumuk lambéku. Aku banjur matur, "Wahyu menika njalari kula kécalan daya kekiyatan kula, ngantos badan kula sekojur lemes lan gemeter. 17 Kula ibaratipun réncang-tumbasan ingkang ngadeg ing ngajenging bendaranipun. Kadospundi enggèn kula saged wicanten? Menawi mboten gadhah daya kekiyatan, malah mboten gadhah daya kanggé ambekan." 61
DANIEL 10.18-11.2 62 18 Aku didemèk sepisan menèh, banjur krasa kuwat. 19 Pangandikané, "Gusti Allah asih marang kowé, mulané aja wedi utawa nyumelangaké prekara apa waé." Bareng krungu pangandika mau, rasané awakku saya kuwat. Aku banjur matur, "Mugi kersa ngandikakaken menapa ingkang badhé kadhawuhaken, awit badan kula sampun kraos sekéca." 20 Pangandikané malaékat mau, "Apa kowé ngerti apa sebabé aku nemoni kowé? Ora liya mung arep medharaké apa sing katulis ana ing Kitabé Kayektèn. Saiki aku arep bali dhisik, perang nglawan pengawalé kraton Pèrsia. Sawisé mengkono penggedhéné kraton Yunani bakal teka. Ora ana sing ngréwangi aku kejaba Mikhaèl, pengawalé bangsa Israèl. 21 (10:20) 11 1 Mikhaèl kuwi sing tanggung jawab ngréwangi lan mbélani aku. 2 (11-2a) Apa sing dakkandhakaké saiki marang kowé kuwi nyata." (11-2b) Pangandikané malaékat, "Isih ana raja telu menèh sing bakal ngerèh Pèrsia, kasusul déning sing nomer papat, sing
DANIEL 11.3-7 sugihé ngungkuli liya-liyané. Bareng tekan pucaké kasugihan lan pangwasané raja mau bakal nantang kraton Yunani. 3 Yèn wis mengkono bakal ana raja sing gagah prakosa. Raja mau bakal mréntah nganggo pangwasa gedhé lan tumindak sekarepé dhéwé. 4 Bareng wis tekan pucaking pangwasané, kratoné bakal pecah dadi papat. Raja-raja sing dudu tedhaké bakal ngganti dadi raja, nanging bakal padha ora kadunungan pangwasa kaya raja mau. 5 Raja ing Mesir bakal dadi kuwat. Nanging salah sijining jéndralé pangwasané bakal ngungkuli. Jéndral kuwi bakal nyekel pepréntahan nganggo pangwasa sing luwih gedhé. 6 Sawisé wetara taun raja Mesir bakal gawé prejanjian karo raja Siria. Raja Mesir mau maringaké putrané putri dadi garwané raja Siria. Nanging prejanjian mau ora langgeng. Putri mau, garwa lan putrané, sarta para pendhèrèké enggoné nggawa saka Mesir, padha dipatèni. 7 Sawisé mengkono ora let suwé sedhèrèké dadi raja. Raja mau nglurugi 63
DANIEL 11.8-13 perang tentara Siria, mbedhah kratoné lan nelukaké tentara Siria mau. 8 Raja kuwi bakal kondur menyang Mesir karo ngasta reca-reca pepundhèné wong Siria sarta barang-barang saka emas lan slaka sing kanggo memuja reca-reca mau. Sawisé ngalami katentreman sawetara taun lawasé. 9 Raja Siria nyerbu tanah Mesir, nanging kalah perangé lan dipeksa mundur. 10 Para putrané raja Siria banjur bakal tata-tata nglurug perang menèh lan nglumpukaké tentara sing luwih akèh menèh. Ana putrané ngebyuki tanah Mesir kaya banjir, banjur nyerbu bètèngé mungsuh. 11 Raja Mesir saka nepsuné bakal metoni perang nglawan raja Siria mau. Tentarané Siria sing akèh mau bakal kalah perangé. 12 Raja Mesir bakal dadi gemunggung merga wis menang perangé, lan wis matèni serdhadhu akèh. Nanging kemenangané mau bakal ora langgeng. 13 Raja Siria saulihé saka peprangan banjur bakal nglumpukaké tentarané sing luwih akèh ketimbang karo sing uwis-uwis. Samasa wis tekan titi- 64
DANIEL 11.14-17 mangsané raja Siria mau bakal nglurugi perang Mesir menèh karo nggawa tentara sing luwih akèh lan dipraboti luwih pepak. 14 Ing Mesir bakal akèh wong sing padha brontak marang Sang Prabu. Panunggalané bangsamu sing ambek siya iya bakal gemrégah mbangkang merga nampa wahyu, nanging bakal dikalahaké. 15 Raja Siria banjur bakal ngepung kutha sing disentosani nganggo bètèng, lan ngrebut kutha mau. Para prejurité Mesir bakal ora nerusaké perangé. Senajan sing rosa dhéwé bakal ora keconggah perang. 16 Tentarané Siria sing nglurugi perang mau bakal tumindak sewenang-wenang tanpa ana sing bisa ngalang-alangi. Bakal padha ngenggoni Tanah Prejanjian lan ngwasani tanah mau kabèh. 17 Raja Siria bakal ngrancang nglurug perang nggawa balané kabèh. Supaya bisa nelukaké tentaraning mungsuhé, mungsuh mau bakal diajak gawé prejanjian nganggo diwènèhi anaké wadon dikon ngepèk bojo. Nanging rancangané mau bakal ora olèh gawé. 65
DANIEL 11.18-21 18 Sawisé mengkono raja Siria mau bakal nyerang bangsa-bangsa sing padha manggon ing sapinggiring segara, sarta akèh sing bakal ditelukaké. Nanging raja mau bakal ditelukaké déning raja saka manca negara, lan kuwi sing bakal nglèrèni pretingkahé raja Siria sing gemedhé, lan gentèn digawé wirang. 19 Raja Siria bakal bali menyang negarané dhéwé, menyang kutha- kuthané sing disentosakaké nganggo bètèng-bètèng nanging bakal terus kalah perangé. Lan yakuwi wekasané riwayaté. 20 Raja mau bakal diganti déning raja liyané. Raja mau bakal utusan pegawé sing meres rakyat srana pajeg sing abot, kanggo ngundhakaké kasugihané kraton Siria. Nanging ora let suwé raja mau bakal dipatèni sesidheman, ora ana ing ngarepé wong akèh lan ora ana ing peprangan." 21 Malaékat mau banjur nerusaké ngandikané, "Raja Siria mau banjur digentèni wong sing asor budiné, sing ora pantes dadi raja. Ora kanyana-nyana wong mau muncul, ngrebut pangwasa nganggo cara licik. 66
DANIEL 11.22-27 22 Sapa waé sing ngalang-alangi, senajan Imam Agungé Allah pisan, bakal disirnakaké. 23 Srana gawé prejanjian karo liya-liya bangsa, raja mau bakal saya mundhak gedhé pangwasané, senajan bangsané dhéwé mung cilik. 24 Raja mau bakal nyerang propinsi sing subur tanpa kandha-kandha lan nindakaké penggawé-penggawé sing ora tau ditindakaké déning para leluhuré. Olèh-olèhané enggoné njarah-rayah ing peprangan bakal diedum ing antarané para balané. Raja bakal ngrancang nyerbu bètèng-bètèng, nanging wektu sing dicawisaké wis entèk. 25 Kalawan kendel raja mau bakal nglumpukaké tentara lan nyerang Mesir, sing iya siap karo tentarané sing akèh banget. Nanging raja Mesir bakal dikalahaké nganti ora olèh gawé. 26 Para penaséhaté padha nyulayani, nganti akèh prejurité sing mati ing peprangan lan tentarané kasirnakaké kabèh. 27 Raja loro mau banjur padha lungguh mangan saméja, nanging padha-padha sangu kekarepan ala, nganti sing siji 67
DANIEL 11.28-32 nggorohi sijiné. Karo-karoné bakal padha ora olèh gawé, merga durung tekan wektuné. 28 Raja Siria banjur bakal mulih menyang negarané dhéwé karo nggawa barang-barang rayahané. Atiné ngigit- igit arep nyirnakaké wong sing padha nggegegi Prejanjiané Allah. Kuwi iya énggal katindakaké, banjur lagi mulih menyang negarané. 29 Ora wetara suwé raja mau banjur nyerang negara Mesir menèh, nanging kelakoné ora kaya sing dhèk kapisan. 30 Sebab wong Rumawi bakal padha teka nganggo prau lan nglawan, nganti raja Siria mau bakal miris atiné. Mulané mulihé bakal karo nepsu banget lan sajroning gregeten nedya numpes piyandelé para umaté Allah, bakal nggatèkaké naséhaté wong-wong sing padha nyingkur saka piyandelé. 31 Tentarané bakal dikon najisaké Pedalemané Allah. Kurban pedinan bakal disuwak, banjur diedegaké mesbèh kanggo déwané. 32 Nganggo cara rupa-rupa raja mau bakal olèh bantuané wong-wong sing padha murtad saka piyandelé marang 68
DANIEL 11.33-36 Allah, nanging wong-wong sing ngabekti marang Allah bakal padha nglawan. 33 Para wicaksana sing dadi pemimpiné umat mau bakal padha rembugan karo wong akèh supaya padha tumindaka kanthi wicaksana. Nanging ing sawetara mangsa akèh panunggalané umaté Allah sing dipatèni ing sajroning peprangan utawa diobong nganti mati, ana menèh sing dirampog lan dilebokaké ing pakunjaran. 34 Sajroné disiya-siya umaté Allah bakal olèh pitulungan sawetara, senajan akèh wong sing olèhé padha nggabung karo umat mau mung merga mburu kepénak kanggo awaké dhéwé. 35 Para pemimpin sing wicaksana mau bakal ana sawetara sing dipatèni, nanging kuwi njalari kaprecayané wong akèh padha disentosakaké. Lelakon kuwi bakal lestari nganti wekasané jaman, sing wis katetepaké déning Allah. 36 Raja Siria bakal tumindak sewenang- wenang. Bakal ngaku yèn luwih luhur lan luwih ampuh ketimbang karo para déwa, malah ngungkuli Gusti Allah. Enggoné bisa tumindak mengkono mau nganti tekan titi-mangsané Allah nibakaké 69
DANIEL 11.37-40 paukuman. Gusti Allah bakal nindakaké cocog karo apa sing wis karancang. 37 Raja mau bakal ngabekti marang allahé para leluhuré, uga déwa-déwa sing disembah déning para wong wadon. Satemené ora ngrèwès déwa ngendi waé, merga rumangsané awaké dhéwé kuwi ngungkuli sakèhé para déwa. 38 Kosokbaliné iya éring karo déwa sing mbaureksa bètèng-bètèng. Raja mau bakal nyaosaké kurban rupa emas, slaka, permata adi lan pisungsung sing larang-larang regané marang para déwané sing durung tau diweruhi déning para leluhuré. 39 Bètèng-bètèngé bakal dikon njaga wong-wong sing nyembah déwa liya menèh. Raja mau bakal awèh ganjaran gedhé marang wong sing gelem ngakoni olèhé dadi raja. Bakal padha diganjar pangkat dhuwur, lan palemahan. 40 Bareng wis mèh tekan titi-mangsané wekasané sugengé raja Siria, raja Mesir bakal teka nyerang. Raja Siria siaga nglawan serangan mau kalawan ngetog karosané, rupa kréta perang, jaran lan kapal pirang-pirang. Raja Siria mau 70
DANIEL 11.41-12.1 ngrancang bakal nyerang negara akèh, kaya banjir sing ngeleb samubarang. 41 Malah iya arep nyerang Tanah Prejanjian lan matèni wong nganti pirang-pirang leksa, nanging tanah Édom, Moab lan sisané tanah Amon bakal oncat. 42 Samasa nyerang negara-negara mau kabèh, tanah Mesir uga bakal diserang. 43 Raja-branané tanah Mesir sing kapendhem kayata emas, slaka lan barang-barang pengaji liyané bakal digawa lunga kabèh. Raja Siria mau iya ngrancang arep nelukaké Libia lan Sudan. 44 Dumadakan bakal ana kabar teka saka Wétan lan Kulon sing gawé girisé raja mau. Éwasemono ora bakal nglawan perang karo ngiwut, matèni wong waton akèh. 45 Raja Siria bakal masang kémahé keprabon ing antarané segara lan gunung sing dienggoni Pedalemané Allah. Nanging raja mau bakal tiwas, tanpa ana sing bisa awèh pitulungan." 12 1 Malaékat sing ngagem ageman léna mau nuli ngandika, "Ing wektu kuwi Mikhaèl, malaékat agung 71
DANIEL 12.2-5 sing ngamping-ampingi bangsamu, bakal rawuh. Ing kono bakal ana kasangsaran akèh, sing durung tau kelakon wiwit anané bangsa-bangsa nganti tekan ing wektu kuwi. Ing wektu kuwi wong kabèh sing klebu umat Israèl, sing jenengé katulis ana ing kitabé Allah bakal kapitulungan rahayu. 2 Sarta akèh wong sing wis mati, bakal urip menèh, ana sing banjur kaparingan urip langgeng, lan ana sing nandhang sangsara lan kanisthan langgeng. 3 Para wong wicaksana bakal padha mencorong kaya padhanging langit. Lan sing wis padha nuntun wong akèh ing dalan sing becik, bakal padha mengkilat kaya lintang-lintang ing selawasé." 4 Pangandikané marang aku, "Saikiné, Dhanièl, kitab kuwi tutupen lan sègelen nganti tekan wekasané jaman. Akèh wong sing bakal ngetog kabisané merga kepéngin ngerti apa sing satemené lagi kelakon." 5 Sawisé mengkono aku weruh ana wong lanang loro lagi ngadeg ana ing sapinggiré kali, sing siji ing sisih kéné, sijiné ing sisih kana. 72
DANIEL 12.6-11 6 Sing siji banjur nyuwun pirsa karo malaékat sing jumeneng ing sapinggiré kali rada munggah, "Mbénjing menapa prekawis-prekawis ingkang ngéram- éramaken menika badhé kelampahan sedaya?" 7 Malaékat mau supaos ing asmané Allah kang asipat langgeng karo ngangkat astané kiwa lan tengen, "Kuwi lawasé telu setengah taun, yakuwi samasa panguya-uya marang umaté Allah wis rampung. Yèn wis rampung, samubarang kabèh mau bakal kelakon." 8 Apa sing dingandikakaké mau aku krungu kabèh, nanging aku ora ngerti tegesé. Aku banjur matur, "Kadospundi sagedipun prekawis menika kelampahan?" 9 Wangsulané, "Wis mangkata Dhanièl, merga pangandika mau wewadi sing ora kena kawiyak nganti tekan wekasané jaman." 10 Akèh wong bakal disucèkaké. Wong ala bakal ora ngerti lan nerusaké enggoné nindakaké piala. Mung wong sing wicaksana bakal padha ngerti. 11 "Wiwit ora anané kurban pedinan, yakuwi wiwit madegé déwa-déwané 73
DANIEL 12.12-13 kanisthan sing gawé rusak kuwi 1.290 dina. 12 Rahayu wong sing tetep setya nganti tekan 1.335 dina! 13 Lan kowé, Dhanièl, lestaria nganti tekan wekasan. Kowé bakal mati, nanging bakal tangi lan nampani ganjaran ing wekasané jaman." 74
Hosea 1 1 Iki pangandikané Pangéran sing didhawuhaké marang Hoséa bin Beèri nalika jamané Uzia, Yotam, Ahas lan Hizkia padha jumeneng ratu ing Yéhuda lan Yérobéam bin Yoas jumeneng ratu ing Israèl. 2 Nalika Pangéran ing wiwitan ngandika marang bangsa Israèl lantaran Nabi Hoséa, dhawuhé mengkéné, "Kowé rabia; lan bojomu bakal ora setya, anak-anakmu bakal plek kaya ibuné. Kaya mengkono uga enggoné umat-Ku wis ninggal Aku lan ora setya marang Aku." 3 Nabi Hoséa banjur kawin karo wong wadon jenengé Gomèr, anaké Diblaim. Sawisé anak sing kawitan lair, lanang. 4 Pangéran ngandika marang Nabi Hoséa, "Bayi kuwi jenengna 'Yésreèl', sebab ora suwé menèh Aku bakal ndhawahaké paukuman marang raja Israèl, merga Yéhu, leluhuré wis matèni wong akèh ing Yésreèl. Turuné Yéhu bakal Daksirnakaké.
HOSEA 1.5-10 2 5 Lan ing wektu kuwi iya bakal numpes tentarané Israèl ana ing Lembah Yésreèl." 6 Gomèr banjur duwé anak sing kapindho, wadon. Pangéran ngandika marang Nabi Hoséa, "Bocah wadon kuwi jenengna 'Lo Ruhama', merga turuné Israèl bakal ora Dakwelasi, babar-pisan ora bakal Dakwelasi menèh. 7 Nanging wong-wong Yéhuda bakal Dakwelasi, malah bakal padha Daktulungi, merga Aku iki Pangéran Allahé. Enggon-Ku nulungi ora srana perang, nganggo pedhang, panah utawa srana jaran lan prejurit jaranan." 8 Sawisé Gomèr nyapih bayiné wadon banjur meteng menèh lan mbabar anak lanang. 9 Pangéran ngandika marang Hoséa, "Bocah kuwi jenengna 'Dudu umat-Ku', merga umat Israèl kuwi dudu umat-Ku, lan Aku dudu Allahé." 10 "Bangsa Israèl cacahé bakal kaya wedhi ing segara, nganti ora kena diétung utawa ditaker." Pangandikané Pangéran marang bangsa mau, "Kowé kuwi dudu umat-Ku," nanging bakal
HOSEA 1.11-2.5 tekan mangsané kowé disebut: "Putraning Allah kang gesang." 11 Wong Yéhuda lan wong Israèl bakal padha didadèkaké siji menèh. Wong-wong mau bakal padha milih panutan siji, lan bakal padha ngalami kemakmuran lan katentreman ana ing tanahé. Kaya mengkono dinané Yésreèl kuwi bakal dadi dina kabungahan! 2 1 Para sedulurmu Israèl undangen: "Ami" (umat-Ku), lan "Rokhama" (sing ditresnani). 2 "Hé anak-anakku, biyungmu suwunna pangapura, senajan wis dudu sisihan-Ku menèh, lan Aku dudu bojoné. Konen marèni enggoné laku jina lan nyundel. 3 Yèn ora, mesthi bakal Dakdhèdhèli sandhangané nganti wuda kaya dhèk nalika lairé. Sarta Dakdadèkaké kaya ara-ara samun sing garing lan cengkar, wekasané bakal mati kasatan. 4 Anak-anaké bakal ora Dakwelasi, merga kuwi anak-anaké sundel sing ora duwé isin. 5 Biyungé dhéwé mau kandha, 'Aku dakmarani para dhemenanku, sebab wong-wong kuwi sing mènèhi pangan 3
HOSEA 2.6-11 lan ombèn-ombèn marang aku, wulu wedhus, léna, lenga zaitun lan anggur.' 6 Mulané wong mau bakal Dakpasangi sangkrah eri lan Dakpageri témbok mubeng, supaya aja bisa nuruti kekarepané. 7 Biyungmu bakal ngoyak-oyak para dhemenané, nanging ora kecandhak. Bakal nggolèki, nanging ora ketemu. Wong mau banjur bakal muni, 'Aku dakmbalèni bojoku jaka-lara, merga kaananku nalika semana luwih kepénak ketimbang karo saiki.' 8 Wong kuwi ora ngrumangsani yèn Aku sing maringi gandum, anggur, lan lenga, sarta sakèhé slaka lan emas, sing dienggo gawé recané Baal. 9 Mulané mbésuk ing mangsa panèn Aku bakal mundhut bali gandum, anggur, wuluning wedhus lan kain léna-Ku sing dienggo sandhangan. 10 Sandhangané bakal Dakdhèdhèli ana ing ngarepé para bédhangané, lan bakal ora ana wong siji-sijia sing bisa ngluwari wong mau saka tangan-Ku. 11 Dina-dina riayané pendhak taun lan pendhak sasi bakal Dakbatalaké, 4
HOSEA 2.12-16 mengkono uga riayané dina Sabbat, sarta dina-dina riaya agama liya-liyané. 12 Wité anggur lan wité anjir bakal Daksirnakaké, merga wong mau kandha- kandha yèn kuwi kabèh pawèwèhé para dhemenané. Keboné anggur lan keboné woh-wohan bakal Dakdadèkaké ara-ara samun, merga dirusak déning kéwan-kéwan galak. 13 Wong mau bakal Dakukum miturut dina-dina enggoné nglalèkaké Aku, samasa ngobong menyan kanggo Baal, sarta samasa nganggo hiasan adi, banjur ngetutaké para dhemenané. Mengkono pangandikané Pangéran." 14 Mulané wong mau bakal Dakgawa bali menyang ara-ara samun menèh. Ing kana bakal Dakarih-arih supaya mbalèni Aku menèh. 15 Kebon angguré bakal Dakbalèkaké menèh lan Akhor (Lembah Kasusahan) bakal Dakdadèkaké gapuraning pengarep-arep. Ana ing kono wong mau bakal nggatèkaké menèh marang Aku, kaya dhèk isih enomé, nalika metu saka tanah Mesir. 16 Ing dina kuwi Aku bakal disebut 'Sisihanku', lan ora 'Baalku', 5
HOSEA 2.17-23 17 Aku bakal ora marengaké nyebut jenengé Baal menèh. 18 Aku bakal gawé prejanjian karo sakèhé kéwan alasan lan manuk-manuk, supaya aja padha gawé cilakané umat-Ku menèh. Sakèhé gegamaning perang bakal Daksingkiraké saka tanah kéné, sakèhé pedhang lan panah, supaya umat-Ku bisa urip kanthi ayem tentrem. 19 "Hé Israèl, kowé arep Dakpundhut garwa; Aku bakal jujur lan setya; Aku bakal ngetingalaké sih-katresnan-Ku lan piwelas-Ku, sarta kowé Dakrengkuh dadi kagungan-Ku dhéwé selawas-lawasé. 20 Janji-Ku bakal Daktetepi lan kowé Dakdadèkaké kagungan-Ku, sarta kowé bakal nganggep Aku Allahmu. 21 Ing dina kuwi Aku bakal miyarsakaké pandongané umat-Ku Israèl. Aku bakal nekakaké udan ing bumi lan bumi bakal metokaké gandum, anggur lan lenga zaitun. 22 (2:21) 23 Umat-Ku bakal Daksentosakaké ana ing bumi, sarta Dakparingi kemakmuran sing lubèr. Aku bakal ngetingalaké katresnan-Ku marang wong-wong sing disebut: 'Lo-Ami' (dudu umat-Ku). Aku 6
HOSEA 3.1-5 bakal ngandika, 'Kowé kuwi umat-Ku!' Lan kowé bakal munjuk, 'Paduka menika Allah kawula.'" 3 1 Pangandikané Pangéran marang aku mengkéné, "Golèka wong wadon menèh sing lagi nylèwèng karo dhemenané. Ngétokna kepéncutmu karo wong mau. Wong kuwi tresnanana kaya enggon-Ku nresnani wong Israèl, senajan padha nyingkur marang Aku lan ngetut allah-allah liyané karo nggawa sesajèn kismis marang reca-reca mau." 2 Wong wadon mau banjur dakbayar limalas sèkel slaka lan sair 150 kilogram. 3 Banjur dakkandhani yèn dhèwèké kudu urip bebarengan karo aku nganti suwé lan ora kena nyambi nyundel utawa nylèwèng, lan selawasé ora bakal dakwori turu. 4 Kaya mengkono carané wong Israèl kudu padha urip nganti suwé, tanpa raja, tanpa penuntun lan tanpa saos kurban marang tugu-tugu brahala, tanpa éfod lan tanpa térafim kanggo ngramal. 5 Sawisé mengkono wong Israèl bakal padha mratobat lan nggolèki Pangéran Allahé, lan marang turuné Dawud, ratuné. Yèn wis mengkono, umat Israèl 7
HOSEA 4.1-6 bakal padha ngabekti marang Allah lan nampa peparing-peparing sing becik. 4 1 Pangéran ndakwa marang Israèl. Rungokna hé Israèl pangandikané, "Ing tanah kéné ora ana kasetyan lan katresnan, lan wong-wong ing kéné padha ora ngakoni yèn Aku iki Allahé. 2 Padha gawé prejanjian, nanging padha diterak. Padha goroh, mematèni, nyolong lan nylèwèng. Padha nindhes lan nganiaya, lan ora kendhat-kendhat gawé pepati. 3 Mulané tanah kéné bakal dadi garing, lan apa sing urip ing kéné bakal mati. Sakèhing kéwan lan manuk, apa déné iwak bakal padha mati." 4 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Aja ana wong sing nggugat utawa nyalahaké rakyat, sebab sing Dakgugat kuwi para imam. 5 Rina wengi kowé padha gawé kaluputan merga saka bodhomu, semono uga para nabi ora béda karo kowé, Israèl, biyungmu bakal Daksirnakaké. 6 Umat-Ku bakal sirna merga ora tepung karo Aku. Para imamé padha emoh wanuh karo Aku, semono uga piwulang- 8
HOSEA 4.7-12 Ku padha ditampik. Mulané kowé padha Daktampik lan Aku ora ngakoni anak-anakmu dadi imam-imam-Ku. 7 Saya akèh cacahé imam, saya tambah dosané marang Aku. Mulané kaluhuranmu bakal Dakwalik dadi kanisthan. 8 Kowé padha dadi sugih merga saka dosané umat-Ku, mulané kowé padha kepéngin supaya umat-Ku padha nindakaké kaluputan. 9 Kowé bakal nampa paukuman kaya sing disangga déning Umat-Ku. Kowé bakal Dakukum kanggo males dosa-dosa sing koklakoni. 10 Kowé bakal mangan bagéanmu saka kurban-kurban, nanging bakal tetep ngelih. Kowé bakal padha nyembah brahalané kesuburan, éwasemono bakal padha ora duwé anak, merga kowé padha nyingkur Aku lan ngetutaké allah-allah liyané." 11 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Anggur sing lawas lan sing anyar karo-karoné njalari umat-Ku mendem! 12 Padha ngarep-arep wahyu saka kayu setengkel! Padha njagakaké olèh wangsulan saka teken! Wis padha 9
HOSEA 4.13-15 nyingkur Aku, kaya wong wadon sing dadi sundel, mengkono wong-wong mau enggoné padha ngandel marang allah-allah liyané. 13 Padha gawé kurban ana ing pucaké gunung-gunung. Ana ing punthuk- punthuk padha ngobong menyan, ing sangisoring wit-wit sing éyub, merga ana ing panggonan sing édhum kuwi kepénak! Wekasané anak-anakmu wadon bakal padha dadi sundel, lan para mantumu wadon bakal padha laku jina. 14 Éwasemono ora bakal padha Dakukum merga saka penggawéné mau, jalaran kowé dhéwé iya padha laku jina karo para sundel-sundel candhi, lan bebarengan karo wong-wong mau kowé padha gawé kurban kaya carané wong kapir. Kaya uniné unèn-unèn: 'Wong sing ora duwé pangertèn bakal ngalami karusakan.' 15 Senajan kowé, hé umat Israèl, ora setya marang Aku, muga-muga umat Yéhuda ora padha karo kowé. Muga-muga aja padha nyembah brahala ana ing Gilgal utawa ana ing Bètèl, lan muga-muga aja padha ngucapaké kaul nganggo asmané Allah kang gesang. 10
HOSEA 4.16-5.3 11 16 Umat Israèl kuwi atiné wangkal kaya bihal. Kepriyé bisa-Ku ngengon kaya wedhus gèmbèl?" 17 Umat Israèl wis kepéncut karo brahala-brahala. Mulané karebèn padha nggugu karepé dhéwé. 18 Yèn wis padha mendem anggur banjur padha laku jina, sarta milih kanisthan ketimbang karo kaurmatan. 19 Wong-wong mau bakal padha kabur sirna kagawa ing angin, bakal padha nandhang kawirangan merga saka enggoné gawé kurban kaya carané wong kapir. 5 1 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Hé para imam, padha ngrungokna! Hé wong Israèl, padha nggatèkna! Hé para krabaté ratu! Mesthiné kowé padha ngadili kanthi adil, supaya kowé dhéwé olèh keadilan. Kowé wis dadi kala-jiret ana ing Mizpa, lan dadi jaring sing kapasang ana ing Gunung Tabor. 2 Kaya luwangan sing kadhudhuk ana ing Lebak Sitim. Kowé bakal Dakukum kabèh. 3 Aku pirsa Israèl kuwi sapa. Israèl ora bisa ndhelik saka ngarsa-Ku. Israèl wis
HOSEA 5.4-8 nylèwèng, lan wong-wongé wis ora bisa ngabekti marang Aku." 4 Piala sing dilakoni wong Israèl yakuwi nyegah wong-wong nganti padha ora bisa mratobat marang Pangéran Allahé. Sebab wong-wong mau wis padha dikwasani déning rohing penylèwèng, nganti padha ora ngakoni yèn Pangéran kuwi Allahé. 5 Gemunggungé wong Israèl kuwi dadi seksi sing nglawan marang awaké dhéwé. Dosa-dosané kuwi sing marakaké padha kesandhung lan tiba, sarta wong Yéhuda padha katut tiba. 6 Wong-wong mau padha saos kurban rupa wedhus gèmbèl lan sapi marang Pangéran, nanging ora ketemu karo Panjenengané, merga wis ditilar. 7 Wong-wong mau padha ora setya marang Pangéran, lan anak-anaké kuwi dudu anak absah. Mulané saiki wong-wong mau lan palemahané bakal karusak. 8 Ngunèkna slomprèt ana ing Gibéa! Ngunèkna slomprèt ing Rama! Kumandhangna aba-abané perang ing Bètèl. Mèlua mlebu ing peprangan, hé wong Bènyamin. 12
HOSEA 5.9-14 9 Dinaning paukuman wis teka. Israèl bakal katumpes. Hé wong Israèl, ngandela yèn kuwi kabèh bakal kelakon! 10 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Aku duka merga para penuntuné Yéhuda padha nlusup mlebu ing Israèl lan padha nyolongi pametuné lemahé. Mulané Aku bakal ngesokaké paukuman- Ku marang wong-wong mau nganti lubèr. 11 Israèl katindhes, nganti padha kélangan palemahan sing dadi duwèké kanthi sah, merga padha golèk pitulungan karo pihak sing ora bisa awèh pitulungan. 12 Aku bakal gawé rusaké Israèl lan Yéhuda bakal Dakdadèkaké jugrugan. 13 Yèn Israèl wis ngrumangsani bangeté larané lan Yéhuda weruh tatu-tatuning awaké dhéwé, Israèl banjur bakal lunga menyang Asyur njaluk tulung raja Asyur, nanging kuwi ora bisa nambani utawa marasaké tatu-tatuné. 14 Wong Israèl lan wong Yéhuda bakal Daktubruk kaya singa nubruk mangsané. Bakal Daksempal-sempal, nuli Daktinggal lunga. Yèn Daksèrèd- sèrèd ora ana wong sing bisa ngluwari. 13
HOSEA 5.15-6.5 15 Umat-Ku bakal Daktégakaké nganti cukup enggoné nandhang sangsara merga saka dosané, sarta nggolèki Aku menèh. Muga-muga sajroning sangsarané padha kangen marang Aku." 6 1 Ana wong sing padha kandha, "Ayo padha bali mratobat marang Pangéran! Panjenengané wis natoni kita, nanging mesthi bakal marasaké kita. Panjenengané wis nggebagi kita, nanging apa iya ora bakal nambani kita? 2 Sajroning loro utawa telung dina Panjenengané bakal nangèkaké kita menèh, lan kita bakal padha urip ana ing ngarsané. 3 Ayo padha nggolèki Panjenengané. Panjenengané mesthi bakal miyos methukaké kaya tekané byar raina, kaya tekané udan ing mangsa semi sing nelesi bumi." 4 Nanging Pangéran bakal ngandika, "Hé Israèl lan Yéhuda, kowé kuwi apa gunané kanggoné Aku? Katresnanmu marang Aku mung kaya pedhut ing wayah ésuk sing bakal ilang; kaya ebun sing nguwap ing wayah ésuk umun-umun. 5 Iya merga kaya ngono mau Aku ngutus para nabi-Ku marang 14
HOSEA 6.6-11 kowé ngundhangaké paukuman lan karusakan. Pamundhut-Ku tumraping kowé wis cetha: 6 Aku mundhut katresnanmu sing tetep, dudu kurban kéwan. Aku luwih seneng yèn umat-Ku wanuh karo Aku, ketimbang karo kasaosan kurban obongan. 7 Nanging wong-wong mau wis padha kaya Adam, sing nerak prejanjiané karo Aku. 8 Giléad kuwi kutha kebak wong sing nindakaké piala lan dhemen matèni. 9 Imam-imamé kaya grombolan bégal sing ngadhang mangsané. Malah ana ing dalan sing anjog marang Sikèm panggonan sing suci, padha tegel matèni wong. Mangka penggawéné sing mengkono kuwi dijarag! 10 Aku pirsa yèn Israèl ana lelakon- lelakon sing nggegirisi; umat-Ku wis najisaké awaké dhéwé srana enggoné padha nyembah brahala. 11 Kanggoné kowé, wong Yéhuda, Aku wis netepaké wektu enggon-Ku arep nekakaké paukuman marang kowé. Kowé bakal Dakwales timbang karo penggawému." 15
HOSEA 7.1-6 7 1 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Saben-saben Aku arep marasaké umat-Ku Israèl lan gawé makmuré, Aku mung pirsa penggawé nistha lan piala sing dilakoni. Wong padha apus-apusan; padha mbabah omah lan nyolong; padha mbégal ana ing dalan-dalan. 2 Ora padha mikir yèn piala-pialané kuwi bakal tansah Dakèngeti. Nanging wong-wong mau bakal dikepung déning pratingkahé sing ala, mangka kabèh kuwi ora luput saka pamirsa-Ku." 3 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Wong padha ngapusi ratuné lan para penggedhé srana nganakaké sekongkelan. 4 Wong kabèh padha licik lan ora temen. Padha ngendhem sengit, sing mengangah kaya geni ing pawon, sing ora disugokaké ngentèni tukangé roti rampung enggoné ngadoni jladrèné. 5 Ing dina wisudhané Sang Prabu, panjenengané lan para penggedhé digawé supaya mendem anggur. 6 Wong-wong wis padha saiyeg merga ing batiné ngendhem sengit sing mengangah kaya geni ing pawon 16
HOSEA 7.7-12 sewengi muput, banjur ésuké murub mulad-mulad. 7 Merga saka panasing atiné wong-wong mau banjur padha matèni ratu lan para penggedhéné. Para ratuné siji-siji dipatèni, lan ora ana siji-sijia sing ndedonga nyuwun pitulungan marang Aku." 8 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Wong Israèl kuwi kaya roti sing setengah mateng. 9 Padha suméndhé marang bangsa- bangsa ing sakiwa-tengené lan ora ngerti yèn suméndhé marang bangsa manca mau njalari ilangé kekuwatané dhéwé. Wis kari ngentèni ambruké, éwasemono padha ora rumangsa. 10 Gemunggungé wong kuwi wis cetha, sebab senajan wis akèh lelakon sing dialami, éwasemono padha ora mratobat marang Aku, Pangéran Allahé. 11 Israèl mabur rana-réné kaya manuk dara sing bodho; biyèn njaluk tulung karo wong Mesir, sawisé mengkono banjur mlayu menyang Asyur! 12 Nanging Aku bakal masang jaring kanggo nyekel wong-wong mau samasa 17
HOSEA 7.13-16 lagi mabur, lan Israèl bakal Dakukum merga saka piala-pialané. 13 Cilaka wong-wong kuwi! Sarèhné wis padha ninggal Aku lan nglawan marang Aku, mulané bakal Daktumpes. Aku kepéngin nylametaké, nanging enggoné ngabekti marang Aku kuwi mung éthok-éthok. 14 Enggoné ndedonga marang Aku ora kanthi éklasing atiné. Padha sumungkem ing lemah lan padha nangis gero-gero kaya carané wong kapir. Yèn ndedonga nyuwun gandum lan anggur padha natoni awaké dhéwé kaya wong kapir. Semono enggoné nglawan marang Aku! 15 Senajan wis Dakrumati lan Dakdadèkaké rosa, éwasemono padha ngrancang nindakaké piala marang Aku. 16 Saya suwé saya adoh enggoné ninggal Aku lan ngetut marang brahala sing ora duwé kekuwatan apa-apa. Wong-wong mau ora kena diendelaké kaya gendhéwa sing ala. Sarèhné para pemimpiné padha gemunggung, mulané bakal padha tiwas déning pedhang, mula bakal padha dipoyoki déning wong Mesir." 18
HOSEA 8.1-6 8 1 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Ngunèkna tandha bebaya! Mungsuh-mungsuh padha ngebyuk ing tanah-Ku kaya manuk garudha! Umat-Ku wis padha nerak prejanjiané karo Aku, sarta padha mbangkang karo piwulang-Ku. 2 Éwasemono isih nyebut Aku Allahé lan ngarani yèn wong-wong kuwi umat-Ku lan ngaku yèn tepung karo Aku, 3 senajan wis padha nampik barang sing becik. Iya merga saka dosané kuwi umat-Ku bakal dikuya-kuya déning mungsuh-mungsuhé. 4 Umat-Ku padha ngedegaké raja, nanging metu saka karepé dhéwé. Padha ngangkat penggedhé-penggedhé, nanging Aku ora rujuk. Padha njupuk slaka lan emas, padha digawé brahala sing nekakaké karusakan kanggoné umat-Ku. 5 Aku sengit karo wong sing padha nyembah sapi emas ing kutha Samaria. Paukuman-Ku mulad-mulad marang wong-wong kuwi. Nganti pira lawasé enggoné mari nyembah brahala? 6 Sing gawé reca ukir-ukiran kuwi tukang emas, mangka kuwi wong Israèl. 19
HOSEA 8.7-11 Reca kuwi rak babar-pisan dudu allah! Sapi emas sing padha disembah-sembah ing kutha Samaria kuwi bakal dibanting nganti ajur-mumur! 7 Sapa sing nyebar angin, bakal ngundhuh prahara! Gandum sategal yèn ora tuwa, ora metokaké glepung sing kena kanggo gawé roti. Nanging yèn tuwa, bakal dipangan déning bangsa liya. 8 Israèl wis padha waé karo bangsa liya-liyané, mula wis ora ana gunané, kaya kwali sing pecah. 9 Wangkoté atiné wong Israèl kuwi kaya kuldi alasan; wong-wong mau padha nggugu karepé dhéwé. Padha lunga golèk pitulungan marang Asyur, sarta padha mbayar bangsa liya kanggo njaga keslametané. 10 Nanging saiki wong-wong mau bakal Dakklumpukaké lan Dakukum. Sedhéla menèh bakal padha glimpangan ngrasakaké panindhesé raja Asyur. 11 Saya akèh mesbèh sing dibangun wong Israèl kanggo nyingkiri dosa, saya akèh panggonan sing kena dienggo gawé dosa! 20
HOSEA 8.12-9.1 21 12 Tanpa wilangan cacahé piwulang sing Daktulis kanggo wong Israèl, nanging ditampik merga dianggep ora kanggo. 13 Wong-wong mau padha saos kurban marang Aku, lan padha mangan dagingé kurban, nanging Aku, Pangéran ora rena. Lan saiki Aku bakal ngèngeti sakèhé dosané lan bakal Dakukum timbang karo paneraké, sarta Dakbalèkaké menyang Mesir menèh! 14 Wong Israèl wis padha mbangun kedhaton-kedhaton, nanging padha nglalèkaké marang Allah sing nitahaké wong-wong mau. Wong Yéhuda padha mbangun kutha-kutha sing dibètèngi, nanging Aku bakal nekakaké geni sing ngobong kedhaton-kedhaton lan kutha-kuthané mau." 9 1 Hé Israèl, padha lèrèna enggonmu mahargya dina-dina riaya kaya carané wong Mesir. Kowé wis nyingkur Allahmu lan wis kokkianati. Ana ing ngendi-endi kowé wis ngedol awakmu dhéwé dadi sundel marang Baal, lan kowé seneng olèh gandum sing kokkira opahé enggonmu nyembah marang Baal!
HOSEA 9.2-6 2 Nanging sedhéla menèh gandummu bakal entèk, semono uga lengamu zaitun lan anggurmu. 3 Wong Israèl bakal ora lestari manggon ing tanahé Pangéran, merga kowé kudu bali menyang tanah Mesir. Ing Asyur kowé bakal mangan pangan sing karam. 4 Ing tanah-tanah manca kowé bakal ora bisa saos kurban dhaharan konjuk marang Allah, utawa saos kurban obongan marang Panjenengané. Panganan sing dipangan bakal gawé najisé saben wong sing mangan, kaya ana ing pelayatan, mung kanggo ngisi weteng luwé. Ora ana sing bakal kacaosaké dadi kurban marang Pedalemané Allah. 5 Yèn wis tekan dina riaya, apa sing arep padha ditindakaké kanggo ngluhuraké Pangéran? 6 Samasa ana kasangsaran, mangka wong Israèl padha sumebar, wong-wong mau bakal diklumpukaké déning wong Mesir, banjur dikubur ana ing Mèmfis. Bandhané rupa emas lan slaka sarta panggonan tilas omahé bakal padha kethukulan eri lan rerungkudan. 22
HOSEA 9.7-10 23 7 Paukumané wis tekan wektuné, saben wong nampa sing dadi bagéané. Yèn wis kelakon, Israèl bakal ngerti! Kowé bakal muni, "Nabi kuwi gemblung. Wong sing kerasukan roh kuwi owah!" Kowé padha sengit banget karo aku, merga dosamu gedhé banget. 8 Enggonku diutus dadi nabi iki supaya ngélingaké Israèl, umaté. Nanging menyanga ngendi waé paranku, aku arep kokjiret kaya manuk. Ana ing tanahé Allah piyambak wong-wongé padha mungsuhi para nabi. 9 Penggawéné mung ala thok, padha kaya nalika ana ing Gibéa, Gusti Allah bakal ngèngeti lan ngukum dosa-dosané. 10 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Nalika Aku ketemu karo Israèl sing wiwitan, rasané kaya nemu wit anggur sing thukul ing ara-ara samun. Nalika Aku pirsa para leluhurmu sing kawitan, kaya pirsa woh anjir sing mateng gasik dhéwé ing mangsa wowohan. Nanging bareng padha tekan Gunung Péor wong-wong padha miwiti nyembah marang Baal, nganti padha dadi nistha lan njijiki, padha karo brahala sing padha diraketi.
HOSEA 9.11-16 11 Kaluhurané Israèl mabur kaya manuk, lan bakal ora duwé anak menèh, wong wadon ing kono bakal padha ora meteng lan nglairaké. 12 Senajan duwé anak, anaké bakal Dakpundhut, nganti ora ana sing kari urip. Samasa wong-wong mau Daktégakaké, bakal padha ngalami prekara-prekara sing nggegirisi." 13 Dhuh Allah, kawula sumerep anak- anakipun sami dipun oyak-oyak lan dipun pejahi. 14 Menapa ingkang badhé kawula suwun kanggé tiyang-tiyang menika? Para tiyangipun èstri kadamela gabug! Kadamela supados mboten sami saged ngrimati bayi-bayinipun. 15 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Pratingkahé Israèl sing ala mau kawiwitan ing Gilgal. Wiwit dhèk semana Aku sengit karo wong-wong mau. Merga saka penggawéné sing ala, wong-wong bakal Daktundhung saka tanah-Ku, sarta wis ora bakal Dakraketi menèh. Para pemimpiné wis padha mbrontak marang Aku. 16 Israèl kuwi presasat wit sing oyodé padha garing, sarta ora metokaké woh. 24
HOSEA 9.17-10.4 Bakal padha ora duwé anak, lan senajan padha duwé anak, bocah-bocah sing ditresnani mau bakal Dakpatèni." 17 Allah sing dakbektèni kuwi bakal nampik umat kagungané, merga padha ora ngrungokaké marang Panjenengané. Wong-wong mau bakal padha nglambrang ing antarané bangsa-bangsa. 10 1 Umat Israèl kuwi kaya wit anggur sing metokaké woh akèh; saya akèh pametuné, saya akèh enggoné gawé mesbèh. Saya subur lemahé, saya éndah enggoné gawé tugu-tugu watu kanggo brahala sing disembah. 2 Umat sing atiné lamis kuwi saiki kudu padha nanggung dosa-dosané. Gusti Allah bakal nggempur mesbèh-mesbèhé lan ngebrukaké tugu-tuguné brahala. 3 Wong-wong mau bakal padha kandha, "Kita padha ora duwé ratu, merga kita padha ora ngabekti marang Allah. Nanging ratu mono apa gunané kanggo awaké dhéwé?" 4 Wong-wong mau padha umuk, padha ngucapaké sumpah palsu lan gawé prejanjian sing tanpa guna. Keadilan dislèwèngaké dadi penggawé 25
HOSEA 10.5-9 sewenang-wenang, sing ngrembuyung kaya rerungkudan sing ngandhut wisa. 5 Sing padha manggon ing kutha Samaria bakal padha nggresah merga kélangan brahalané pedhèt emas sing ana ing Bètèl. Wong-wong mau lan para imamé sing ngladèni brahala mau bakal padha nangis. Bakal padha sesambat, merga brahala mau emasé wis diklèthèk, 6 lan bakal diboyong menyang tanah Asyur, kasaosaké minangka pisungsung marang Sang Prabu. Israèl bakal kwirangan merga nggugu naséhat sing ora bener. 7 Ratuné bakal kaboyong, kéntir kaya epang ana ing banyu. 8 Mesbèh-mesbèhé sing kanggo gawé kurban ana ing punthuk-punthuk Awèn bakal disirnakaké, sarta ketutupan déning eri lan rerungkudan. Wong-wong sing padha nyembah brahala mau bakal padha kandha karo gunung- gunung, "Aku padha dhelikna," lan marang punthuk-punthuk, "Aku padha aling-alingana!" 9 Pangéran ngandika mengkéné, "Wiwit ana ing Gibéa kowé wis gawé dosa marang Aku lan kuwi ora kokmarèni 26
HOSEA 10.10-13 nganti sepréné. Ana ing Gibéa kono wong sing duraka mau wis kagebag ing perang. 10 Aku sing nglawan lan ngukum bangsa sing duraka iki. Para bangsa bakal padha nglumpuk merangi, sebab bangsa iki bakal kaukum merga saka dosa-dosané. 11 Israèl kuwi biyèn kaya pedhèt sing wis dilatih kanggo nggiling gandum. Nanging banjur Dakpasangi rakitan ing githoké supaya bisa nandangi pegawéan sing luwih akèh. Yéhuda Dakenggo mluku lan Israèl Dakenggo nggaru. 12 'Mlukua lan mbukaka lemah garapan anyar kanggo kapreluanmu dhéwé. Nandura kamursidan lan ngundhuha berkah saka enggonmu ngabekti marang Aku. Wis tekan wektuné kowé mbalèni Aku, Pangéran Allahmu, sarta Aku bakal ngesokaké berkah-Ku nganti lubèr marang kowé.' 13 Nanging kowé malah padha nandur piala lan ngundhuh asilé. Saiki kowé padha mangan asil panèné enggonmu goroh." Pangéran ngandika menèh, "Merga kowé padha ngendelaké kréta perangmu lan serdhadhumu sing akèh cacahé, 27
HOSEA 10.14-11.4 14 mulané kowé bakal ketekan ing perang, lan sakèhé bètèngmu bakal disirnakaké. Kelakoné kuwi bakal kaya dhèk jamané Raja Salman nggempur kutha Bèt-Arbèl sajroning perang, nganti biyung saanak-anaké padha mati kabèh. 15 Mengkono sing bakal kelakon tumraping kowé, hé wong Bètèl, merga saka bangeté pialamu. Samasa peprangané diwiwiti ratuné Israèl bakal mati." 11 1 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Nalika isih cilik, Israèl Daktresnani lan Daktimbali metu saka tanah Mesir kaya putra-Ku kakung. 2 Nanging saya kerep enggon-Ku nimbali, saya banget enggoné ngedohi Aku. Umat-Ku padha gawé kurban marang Baal, lan ngobong dupa kanggo para brahala. 3 Mangka Aku sing nétah Israèl nganti bisa mlaku, Aku sing mbopong, éwadéné padha ora gelem ngrumangsani, yèn Aku sing ngrumati wong-wong mau. 4 Dakrangkul kanthi katresnan, Dakjunjung lan Dakambungi. Karo ndhingkluk enggon-Ku ndulang. 28
HOSEA 11.5-9 5 Padha ora gelem mratobat lan mbalèni Aku, mulané bakal Dakbalèkaké menyang tanah Mesir, lan wong Asyur sing bakal dadi ratuné. 6 Kutha-kuthané bakal katempuh ing perang lan gapurané bakal dibubrahi. Umat-Ku bakal Dakremuk merga saka enggoné nggugu karepé dhéwé. 7 Padha mantep enggoné nyingkur marang Aku. Mulané bakal sesambat merga saka aboting momotané, nanging ora ana sing bakal ngangkat momotan mau." 8 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Hé Israèl, apa Aku tegel ngetogaké kowé? Apa Aku téga ninggal kowé? Apa Aku mentala ngremuk kowé kaya enggon-Ku ngremuk Admah, utawa ngrusak kowé kaya enggon-Ku ngrusak Zéboim? Ati-Ku ora tekan nindakaké sing mengkono! Merga banget tresna-Ku marang kowé. 9 Kowé bakal ora Dakajar nganggo paukuman-Ku; Israèl bakal ora Dakremuk menèh. Aku iki Allah, dudu manungsa. Aku, Allah Kang Mahasuci, nunggil karo kowé. Aku bakal ora ngrawuhi kowé karo duka." 29
HOSEA 11.10-12.2 10 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Umat-Ku bakal manut menèh karo Aku, samasa Aku nglawan para mungsuhé karo nggero kaya singa. Umat-Ku banjur bakal padha marek marang Aku saka Kulon. 11 Bakal padha teka saka Mesir, kaya aburé manuk dara. Banjur bakal padha Dakulihaké menyang omahé menèh. Mengkono pangandikané Pangéran." 12 (12-1) Pangandikané Pangéran mengkéné, "Wong Israèl padha ngepung Aku nganggo goroh lan piala. Wong Yéhuda isih padha nerusaké enggoné nglawan Aku, Allah kang mahasetya lan mahasuci. 12 1 (12-2) Samubarang sing ditindakaké wong Israèl saka ésuk tekan soré kuwi ora migunani, malah ngrusak. Goroh lan panganiaya saya mundhak akèh. Padha gawé prejanjian karo tanah Asyur lan dedagangan karo wong Mesir." 2 (12-3) Pangéran wis nggugat marang Yéhuda, lan Israèl bakal diukum merga saka pretingkahé wong-wongé. Panjenengané bakal males murwat karo penggawéné. 30
HOSEA 12.3-9 3 (12-4) Yakub, leluhuré gelut karo Ésau, seduluré kembar. Bareng wis gedhé Yakub gelut karo Pangéran - 4 (12-5) yakuwi gelut karo malaékat sarta menang. Dhèwèké nangis-nangis nyuwun berkah. Pangéran ngrawuhi ing Bètèl lan ngandika marang Yakub. 5 (12-6) Kuwi Pangéran Allah Kang Mahakwasa - Pangéran, kuwi asmané sing wajib dibektèni. 6 (12-7) Mulané saiki, hé turuné Yakub, padha ngandela marang Allahmu, sarta mratobata marang Panjenengané. Sing setya lan temen, sarta padha nganti-antia kanthi sabar marang apa sing bakal katindakaké déning Allahmu. 7 (12-8) Pangandikané Pangéran, "Wong Israèl kuwi goroh, ora béda karo wong Kenaan. Padha seneng ngapusi lengganané nganggo timbangan palsu. 8 (12-9) Kandhané, 'Aku sugih. Bathiku akèh. Ora ana sing ngarani yèn kita iki sugihé merga saka ngapusi.' 9 (12-10) Nanging Aku, Pangéran Allahmu, sing ngirid kowé metu saka tanah Mesir, Aku bakal ngulihaké kowé bali manggon ana ing kémah-kémah 31
HOSEA 12.10-13.1 menèh, kaya sing wis kokalami, nalika Aku murugi kowé ana ing ara-ara samun. 10 (12-11) Aku wis ngandika bola-bali lantaran para nabi, padha Dakparingi wahyu bola-bali, sarta lantaran para nabi mau Aku ngélingaké marang umat-Ku. 11 (12-12) Éwasemono ing Giléad wong padha nyembah brahala, lan wong mau kabèh padha nemahi pati. Ing Gilgal wong padha gawé kurban sembelèhan sapi lanang, lan sing digawé mesbèh saka watu ditumpuk-tumpuk ana ing ara-ara." 12 (12-13) Leluhur kita Yakub kepeksa ngungsi menyang tanah Mésopotamia. Ing kana panjenengané kepeksa ngèngèr, nglakoni dadi pangon wedhus. 13 (12-14) Gusti Allah ngutus nabi ngluwari umat Israèl saka tanah Mesir lan ngopèni umat mau. 14 (12-15) Umat Israèl mau memungu dukané Pangéran, lan wis samesthiné diukum pati merga saka pialané. Pangéran bakal ngukum umat mau merga wis gawé wirangé asmané. 13 1 Dhèk biyèn, samasa klompok Éfraim kandha, klompok-klompok liyané padha wedi, sebab padha éring 32
HOSEA 13.2-6 marang Éfraim. Nanging wong-wong mau padha gawé dosa merga padha nyembah marang Baal, lan merga saka dosané mau bakal padha nemahi pati. 2 Enggoné padha gawé dosa diterus- terusaké srana gawé reca ukir-ukiran saka slaka gawéané tangané manungsa. Banjur padha kandha, "Saosa kurban marang reca-reca kuwi!" Kokbisa-bisané ngambung reca-reca mau, sing diwangun kaya sapi lanang. 3 Mulané wong-wong mau bakal kasirnakaké kaya pedhut ing wayah ésuk, kaya ebun sing ilang sadurungé raina. Kaya mrambut sing kabur ing angin ana ing pengirigan gandum, kaya kukus sing metu saka crobong. 4 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Aku iki Pangéran Allahmu, sing ngirid kowé metu saka tanah Mesir. Kowé ora duwé allah liyané kejaba Aku piyambak Juru Slametmu. 5 Nalika kowé ana ing ara-ara samun sing garing, Aku sing ngopèni kowé. 6 Nanging bareng kowé wis mlebu ing tanah sing becik iki, kowé banjur padha dadi wareg lan marem, nganti padha dadi gemunggung lan lali karo Aku. 33
HOSEA 13.7-13 7 Mulané kowé bakal padha Dakserang kaya carané singa, lan Dakadhepi kaya carané macan tutul ndhelik ing sapinggiring dalanmu. 8 Kowé bakal Dakserang kaya carané bruwang sing kélangan anaké, sarta Daksuwèk-suwèk. Kowé bakal Dakmangsa ngenggon. Daksempal- sempal kaya carané kéwan galak. 9 Hé wong Israèl, kowé bakal Daktumpes! Sapa sing bisa mitulungi kowé? 10 Kowé padha njaluk ratu lan penggedhé-penggedhé, nanging kepriyé bisané wong-wong kuwi ngluwari bangsané? 11 Sajroning paukuman-Ku kowé Dakparingi ratu lan sajroning duka padha Dakpundhut menèh." 12 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Dosané Israèl lan kaluputané kacathet kabèh, lan cathetan mau kasimpen primpen. 13 Israèl kaparingan wektu kanggo urip, nanging merga saka bodhoné wektu mau ora dipigunakaké, kaya bayi sing tekan mangsané lair, ora gelem metu saka wetengané biyungé. 34
HOSEA 13.14-14.2 35 14 Umat iki bakal ora Dakoncataké saka donyané wong mati, lan ora Dakluwari saka pangwasané pati! Umat iki ora bakal Dakwelasi menèh. 15 Senajan Israèl ngrembuyung kaya lateng, Aku bakal nekakaké angin panas saka Wétan, saka segara wedhi sing bakal njalari etuk-etuk lan sumur-sumur padha garing. Samubarang sing pengaji bakal Dakpundhut. 16 (14-1) Samaria mesthi bakal kaukum merga wis cukup panglawané marang Aku. Wong-wongé bakal padha mati ana ing peprangan. Bayi-bayiné bakal padha kabanting ajur ana ing lemah lan wong meteng wetengé bakal dibedhèl." 14 1 (14-2) Hé umat Israèl, mratobata marang Pangéran Allahmu. Dosamu njalari kowé kesandhung lan tiba. 2 (14-3) Mratobata marang Pangéran, lan ndedongaa mengkéné minangka panyuwunmu marang Panjenengané, "Mugi kersa ngapunten sakathahing dosa kawula lan miyarsakaken pandonga kawula, lan kawula sami badhé ngluhuraken asma Paduka miturut janji kawula.
HOSEA 14.3-7 3 (14-4) Asyur mboten badhé saged mitulungi kawula, lan prejurit kapalan inggih mboten badhé saged ngayomi kawula. Kawula mboten badhé criyos dhateng reca ukir-ukiran, bilih menika Allah kawula. Dhuh Pangéran, Paduka menika nandukaken piwelas dhateng tiyang ingkang mboten gadhah pengajeng-ajeng sanèsipun kejawi Paduka piyambak." 4 (14-5) Pangandikané Pangéran mengkéné, "Umat-Ku bakal Dakpulihaké saka enggoné murtad, lan bakal Dakkasihi kalawan gumolonging ati; Aku bakal ora duka menèh karo wong-wong mau. 5 (14-6) Aku bakal dadi kaya udan ing tanah garing kanggoné Israèl. Bakal padha tuwuh subur kaya kembang. Bakal padha ngoyod jero kaya kekayon ing Gunung Libanon. 6 (14-7) Bakal padha lestari urip lan ngambra-ambra, sarta dadi éndah kaya wit zaitun, metokaké ganda arum kaya wit sédar ing Libanon. 7 (14-8) Bakal padha bali manggon ana ing pengayoman-Ku. Bakal padha tuwuh ndadi kaya tanduran ana ing tamanan 36
HOSEA 14.8-9 lan metokaké woh akèh kaya wit anggur. Bakal padha misuwur kaya anggur ing Libanon. 8 (14-9) Umat Israèl bakal nyingkur marang brahala selawas-lawasé. Mula Aku bakal miyarsakaké pandongané sarta bakal padha Dakrumati. Bakal padha Dakayomi kaya carané wit barus; Aku bakal dadi etuking berkahé kabèh." 9 (14-10) Wong sing wicaksana muga- muga ngerti apa sing katulis ing kitab iki, sarta padha digatèkaké. Mergining Pangéran kuwi bener, lan wong mursid padha ngambah ing kono, nanging wong dosa bakal padha kesandhung sarta tiba, merga padha nyepèlèkaké dalan mau. 37
Yoel 1 1 Pangandikané Pangéran Allah sing kadhawuhaké marang Nabi Yoèl bin Petuèl. 2 Hé para wong tuwa, padha nggatèkna; wong-wong ing Yéhuda, padha nitènana. Apa tau ana lelakon sing kaya mengkéné, sajegmu urip utawa ing jamané para leluhurmu? 3 Anak-anakmu padha kandhanana; supaya padha nyritani anak-anaké, lan anak-anaké mau supaya nyritakaké marang anak-putuné. 4 Walang mbrobol ambruk ngebyuki lan mangan tanduran; grombolan sing siji lunga, sijiné teka ngentèkaké sisané. 5 Hé para wong mendem, padha tangia lan padha nangisa! Wohing anggur arep kanggo gawé minuman anyar wis rusak kabèh. 6 Grombolan walang wis nyerang tanah kita, cacahé tanpa wilangan lan pangwasané gedhé; untuné landhepé kaya untu singa.
YOEL 1.7-13 7 Kuwi wis padha ngrusak srana ngemah-ngemah wit anggur kita. Kulité wit-wit mau wis dikrokoti, nganti pang-pangé padha katon putih. 8 Padha nangisa hé wong kabèh, kaya prawan sing nangisi pacangané, sing mati sadurungé kawin. 9 Gandum lan anggur sing arep kasaosaké ing Pedalemané Allah wis entèk. Para imam padha sesambat merga wis ora ana apa-apa, sing kena disaosaké marang Pangéran. 10 Sawah-sawah padha bera; buminé mèlu ngenes, merga gandumé padha rusak, wité anggur padha dadi garing, sarta wit-wit zaitun padha alum. 11 Hé para wong tani, padha sambat- sambata, sing padha jaga kebon anggur padha nangisa, merga gandum lan saira sarta pametuné bumi kabèh wis lebur. 12 Wit-wit anggur lan zaitun wis padha alum, lan sakèhé wowohan wis mati garing; kabungahané wong wis sirna kabèh. 13 Padha nganggoa bagor lan nangisa, hé sakèhé imam sing leladi ing mesbèh! Padha mlebua ing Pedalemané Allah asair: bangsanipun gandum. 2
YOEL 1.14-19 lan sesambata. Wis ora ana gandum utawa anggur kanggo nyaosaké kurban dhaharan marang Allahmu. 14 Padha umumna supaya wong padha pasa; wong-wong padha klumpukna! Para pemimpin lan sakèhé wong Yéhuda konen ngumpul ana ing Pasucèné Pangéran Allahmu, nuli padha nangisa marang Panjenengané. 15 Dinané Pangéran wis cedhak; yakuwi dinané Allah nekakaké karusakan. Iba gedhéné bilai sing bakal katekakaké ing dina mau! 16 Kita padha ora duwé daya apa-apa, jalaran pametuné bumi wis rusak kabèh. Ing Pedalemané Pangéran Allah kita wis ora ana kabungahan babar-pisan. 17 Winih-winih padha mati garing ana ing njero lemah. Lumbung-lumbung wis padha resik gusis, lan gudhang-gudhang wis kothong lan wis padha ambruk. 18 Kéwan-kéwan padha sangsara pating brengok, merga wis ora ana pangonan; mengkono uga pepanthaning wedhus padha nandhang sangsara kurang pangan. 19 Kawula sami njerit dhateng Paduka, dhuh Pangéran, margi pangènan lan 3
YOEL 1.20-2.4 wit-witan sami garing, kados sami kebrongot ing latu. 20 Ugi para kéwan galak sami sesambat dhateng Paduka, margi etuk-etuk sami asat sedaya. 2 1 Slomprèté unèkna, kanggo tandha ing Sion, ing gunungé Pangéran sing suci. Padha gemetera, hé wong sing padha manggon ing Yéhuda! Dinané Pangéran bakal énggal teka. 2 Dina mau bakal peteng lan surem, mendhungé peteng nggegirisi. Walang byuk-byukan gedhé bakal teka kaya pepeteng nutupi gunung-gunung. Kedadéan sing mengkono mau durung tau kelakon, lan uga ora bakal kelakon menèh. 3 Walang-walang mau padha mangani tanduran kaya geni sing memangsa. Mangka tanah sing gumelar ing ngarepé éndah kaya petamanan Èden, nanging ing mburiné mau tanahé dadi ara-ara samun gundhul, merga ora ana tanduran sing bisa oncat saka walang-walang mau. 4 Walang-walang kuwi rupané kaya jaran; playuné kaya jaran sing kanggo perang. 4
YOEL 2.5-11 5 Enggoné padha mlaku ana ing gunung-gunung swarané kaya krétaning perang. Kumrètèké kaya suket garing kamangsa ing geni. Padha baris kaya tentara akèh, sing arep nyerang ing peprangan. 6 Samasa nyedhak saben wong padha giris, rainé dadi pucet. 7 Enggoné nyerang kaya carané prejurit ing peprangan; padha mènèk témbok kaya carané serdhadhu. Yèn maju lakuné lenceng, ora ménggok ngiwa utawa nengen, 8 ana ing ngendi-endia iya mengkono. Padha nabrak lan mbrobos pager, lan ora ana sing bisa ngendhegaké lakuné. 9 Padha gegancangan mlebu ing kutha; ngunggahi témbok-témbok; banjur padha mrambat lan mlebu omah metu jendhéla-jendhéla kaya maling. 10 Yèn padha maju buminé horeg, langité gemeter. Srengéngé lan rembulan padha dadi peteng, lan lintang-lintang padha ora katon soroté. 11 Pangéran paring aba marang tentarané, kanthi sora lan gemleger. Tentara sing tanpa wilangan cacahé, gedhé lan rosa-rosa padha ngèstokaké 5
YOEL 2.12-16 dhawuhé. Iba enggoné ngédab-édabi Dinané Pangéran kuwi! Sapa sing bisa lestari urip? 12 Pangandikané Pangéran, "Saiki padha mratobata sing temenan lan mbalènana Aku, karo pasa, nangis lan nlangsa. 13 Atimu sing remuk mau nélakna enggonmu sedhih; nyuwèk-nyuwèk penganggo waé durung cukup." Balia ngabekti marang Pangéran Allahmu. Panjenengané becik lan kebak kawelasan; sabar lan netepi janjiné; tansah dhangan paring pangapura lan ora tansah paring paukuman. 14 Sapa sing ngerti, mbokmenawa Pangéran Allahmu salin penggalihé, lan kersa mberkahi panènanmu kanthi lubèr-lubèr. Yèn mengkono kowé bakal padha bisa saos kurban dhaharan lan kurban unjukan. 15 Slomprèté unèkna ana ing Gunung Sion; nglakonana pasa lan wong-wong padha klumpukna. 16 Wong-wong konen padha nglumpuk; padha cecawisa kanggo parepatan gedhé. Wong tuwa-tuwa padha tekakna; mengkono uga bocah-bocah lan para bayi sing isih nusu. Pengantèn anyar 6
YOEL 2.17-20 pisan karebèn padha metu saka kamaré lan mèlu ing parepatan. 17 Para imam kang ngladèni Pangéran ing antarané mesbèh lan pendhapané Pedalemané Allah kudu padha ndedonga karo nangis, "Dhuh Allah, mugi kersa melasi dhateng umat Paduka; sampun ngantos kawula dipun rèmèhaken," lan dipun écé déning bangsa-bangsa sanèsipun kalayan mungel, "Allahé ana ing ngendi?" 18 Gusti Allah menggalih lemah kagungané; merga tuwuh welasé marang umaté. 19 Panjenengané paring wangsulan, "Kowé saiki bakal Dakparingi gandum, anggur lan lenga zaitun, nganti kowé bakal padha wareg. Kowé bakal ora dirèmèhaké déning para bangsa menèh. 20 Walang sing teka saka Lor bakal Daksingkiraké, lan sapérangan bakal Dakbuwang menyang ara-ara samun. Barisané sing ngarep dhéwé bakal Dakgiring menyang Segara Mati, sarta barisané sing mburi bakal Dakcemplungaké ana ing Segara Tengah. Bathangé bakal mambu bacin. 7
YOEL 2.21-26 Walang-walang mau bakal Daktumpes merga saka penggawéné marang kowé. 21 Hé tanah tegalan, aja padha wedi, padha surak-suraka lan bungah-bungaha merga saka pendamelé Pangéran marang kowé. 22 Hé sakèhé sato kéwan, aja padha wedi. Pangonané padha ijo royo-royo; wit-witan padha metokaké woh, woh anjir lan woh anggur padha ngemohi. 23 Hé para wong sing padha manggon ing Sion, padha bungah-bungaha. Padha giyak-giyaka kanggo apa waé sing wis katandukaké déning Pangéran marang kowé. Panjenengané wis paring udan awal sacukupé, lan wis ngesokaké udan ing mangsa bedhidhing, sarta udan ing mangsa semi kaya adat sabené. 24 Penggilingan-penggilingan kebak gandum; pemipitané bakal kebak anggur lan lenga zaitun. 25 Aku bakal mbalèkaké panènanmu sing wurung sajroning sawetara taun iki, merga dipangan grombolan walang nganti ludhes. Sing nekakaké tentara nglawan kowé kuwi Aku dhéwé. 26 Saiki kowé bisa mangan akèh nganti wareg. Kowé bakal ngluhuraké asmané 8
YOEL 2.27-32 Pangéran, Allahmu, sing wis nindakaké kaélokan marang kowé. Umat-Ku bakal ora kwirangan menèh. 27 Lan kowé bakal padha ngerti yèn Aku iki ana ing satengahmu, lan yèn Aku, Pangéran iki Allahmu. Ora ana menèh kejaba Aku. Umat-Ku bakal ora kwirangan menèh ing selawas-lawasé." 28 "Sawisé mengkono Aku bakal ngesokaké Roh-Ku marang saben wong; anak-anakmu lanang lan wadon bakal padha medhar wangsit; wong tuwa-tuwa bakal padha ngimpi, lan wong nom-noman bakal padha weruh wahyu. 29 Ing wektu kuwi Aku bakal ngesokaké Roh-Ku, senajan marang para batur- tukon pisan lanang lan wadon." 30 Aku bakal nganakaké pretandha ana ing langit lan ana ing bumi; bakal akèh getih kawutahaké, bareng karo anané geni lan kumeluné kukus. 31 Ing kono srengéngé bakal dadi peteng, lan rembulan dadi abang kaya getih, sadurungé tekané Dinané Pangéran sing nggegirisi. 32 Nanging saben wong sing nyenyuwun marang Pangéran bakal kapitulungan rahayu. Kaya sing wis dipangandikakaké 9
YOEL 3.1 -5 déning Pangéran, "Ing Yérusalèm bakal ana wong sawetara sing bisa oncat lan wong sing Daktimbali bakal kaentas." 3 1 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Ing wektu kuwi Aku bakal mulihaké kemakmurané Yéhuda lan Yérusalèm menèh. 2 Bangsa-bangsa bakal Dakklumpukaké lan Dakgawa menyang Lembah Pengadilan. Ana ing kono Aku bakal nindakaké pengadilan, lan ngadili apa sing wis ditindakaké déning umat- Ku. Wong Israèl wis padha disebar menyang negara-negara manca, sarta ngedum-edum tanah-Ku nganti entèk. 3 Padha nggawé lotré kanggo netepaké sapa sing bakal ngwasani wong tawanan. Bocah lanang lan bocah wadon padha diedol dadi batur-tukon, kanggo mbayar regané anggur lan opahé sundel. 4 Hé wong Tirus lan wong Sidon sarta wong ing wengkoné tanah Filistéa, Aku arep kokkapakaké? Apa kowé arep males karo tumindak-Ku? Yèn nyata mengkono, kowé sanalika bakal Dakwales gentèn! 5 Kowé wis mboyong slaka lan emas, sarta raja-brana-Ku, koklebokaké ana ing candhi-candhimu. 10
YOEL 3.6-12 6 Wong Yéhuda lan wong Yérusalèm wis kokboyongi menyang negara-negara adoh lan kokedol marang wong Yunani. 7 Saiki wong-wong mau bakal Dakluwari saka panggonan enggonmu ngedol. Saiki Aku males marang kowé kaya penggawému marang wong-wong mau. 8 Saiki Aku bakal dhawuh ngedol anak-anakmu lanang lan wadon marang wong Yéhuda, lan wong mau bakal ngedol menèh marang panggonan sing adoh, yakuwi Syéba. Mengkono pangandikané Pangéran." 9 Wartakna marang sakèhé para bangsa: "Padha cecawisa perang; klumpukna para prejuritmu, tatanen barisané, nuli mangkata! 10 Kajèné lukumu gemblèngen dadèkna pedhang, lan arit-aritmu gawénen tumbak. Tekan wong sing ringkih pisan kudu mèlu perang. 11 Diénggal, tekaa, hé sakèhé bangsa-bangsa ing ngendi-endi, padha nglumpuka ana ing lembah. Dhuh Pangéran, mugi ngutus tentara Paduka nempuh piyambakipun. 12 Para bangsa kudu padha siap lan teka ing Lembah Pengadilan. Aku bakal 11
YOEL 3.13-18 lenggah ana ing kana, ngadili sakèhé para bangsa. 13 Pialané gedhé banget, mulané babaden kaya gandum ing mangsa panèn; iles-ilesen kaya woh anggur diiles-iles ana ing pemipitan, nganti banyuné anggur mili lubèr! 14 Maèwu-èwu wong sing padha nglumpuk ana ing Lembah Pengadilan. Dinaning Pangéran wis cedhak. 15 Srengéngé lan rembulan bakal dadi peteng, lan lintang-lintang ora bakal nyunaraké pepadhang." 16 Pangéran bakal dhawuh saka Sion; swarané ngemandhang kaya gludhug saka Yérusalèm; bumi lan langit bakal padha horeg. Nanging umaté bakal diayomi. 17 "Sabanjuré kowé, Israèl, bakal sumurup yèn Aku iki Pangéran, Allahmu! Aku dedalem ing Sion, gunung-Ku sing suci. Yérusalèm bakal dadi kutha suci, sing ora bakal ditelukaké menèh déning wong manca! 18 Ing wektu kuwi gunung-gunung bakal kebak kebon anggur, lan punthuk- punthuk bakal kebak sapi lan wedhus; ing kana bakal akèh banyuné, nganti 12
YOEL 3.19-21 lubèr, mili ing kali-kaliné Yéhuda. Saka Pedalemané Pangéran bakal ana kali, sing mili mbanyoni Lebak Sitim. 19 Mesir bakal dadi ara-ara samun, lan Édom dadi gempuran sing sepi, merga wong Édom wis padha nyerang tanah Yéhuda, lan matèni wong-wong sing ora ngerti apa-apa. 20 Aku bakal males getihé wong sing padha dipatèni; sing kaluputan bakal ora Dakéman. Nanging Yéhuda lan Yérusalèm bakal dienggoni menèh nganti turun-temurun, lan Aku Pangéran, bakal dedalem ana ing Sion." 21 (3:20) 13
Amos 1 1 Iki pamedhar wangsité Nabi Amos, pangon sing asalé saka kutha Tekoa. Kelakoné rong taun sadurungé lindhu gedhé, yakuwi nalika jamané Uzia jumeneng raja ing Yéhuda lan Yérobéam bin Yoas jumeneng raja ing Israèl. Ing kono Pangéran paring wahyu marang Amos bab Israèl. 2 Pangandikané Nabi Amos mengkéné, "Pangéran dhawuh saka Gunung Sion; swarané kaya gludhug saka Yérusalèm. Pangonan-pangonan bakal dadi garing, lan suket ing Gunung Karmèl bakal malih rupané dadi soklat." 3 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Wong Damsyik ora lèrèn-lèrèn enggoné gawé dosa, mulané bakal padha Dakukum. Bangsa kuwi wis nindhes wong Giléad sarta ambek siya. 4 Aku bakal nekakaké geni lan ngobong kedhatoné Hazaèl, semono uga bètèng-bètèngé Raja Bènhadad. 5 Gapurané kutha Damsyik bakal Dakrubuhaké lan Aku bakal nyingkiraké
AMOS 1.6-10 wong-wong sing manggon ana ing Lembah Awèn, mengkono uga rajané Bèt-Èden. Bangsa Siria bakal kaboyong dadi tawanan menyang tanah Kir." 6 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Wong Gaza ora lèrèn-lèrèn padha gawé dosa, mulané mesthi bakal Dakukum, merga wis padha ngangkataké wong sabangsa, diedol dadi batur-tukon marang bangsa Édom. 7 Sarèhné mengkono, Aku bakal nekakaké geni ana ing bètèngé kutha Gaza lan ngobong bètèng-bètèngé mau nganti tapis. 8 Para penggedhéné kutha-kutha Asdod lan Askelon bakal Daksingkiraké. Kutha Ékron bakal Dakukum lan kekarèné wong Filistin bakal mati kabèh." 9 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Bangsa Tirus kuwi enggoné gawé dosa ora lèrèn-lèrèn, mulané mesthi bakal Dakukum. Sebab wis padha ngangkataké wong sabangsa menyang tanah Édom, dadi ora netepi prejanjian memitrané karo bangsa mau. 10 Mulané Aku bakal nekakaké geni ana ing bètèngé kutha Tirus lan ngobong bètèng-bètèngé mau nganti tapis." 2
AMOS 1.11-15 11 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Bangsa Édom enggoné gawé dosa ora uwis-uwis, mulané mesthi bakal Dakukum. Sebab wis padha nguya-uya seduluré, yakuwi bangsa Israèl, tanpa welas. Nepsuné sing diendhem ora kena disirep. 12 Mulané Aku bakal nekakaké geni ana ing kutha Téman lan bètèng-bètèngé kutha Bozra bakal Dakobong nganti tapis." 13 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Wong Amon enggoné gawé dosa ora uwis-uwis, mulané mesthi bakal Dakukum. Enggoné perang kanggo ngelar jajahané nganti tegel mbedhèl wetengan ana ing Giléad. 14 Merga saka kuwi Aku bakal nekakaké geni ana ing bètèngé kutha Raba lan ngobong bètèng-bètèngé mau nganti tapis. Ing dina kuwi bakal ana perang lan keprungu swaraning wong sing padha sesambat. Raméning perang kaya pangamuké prahara. 15 Raja lan para penggedhéné bakal ditawan lan kabuwang menyang tanah manca." 3
AMOS 2.1-5 2 1 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Bangsa Moab enggoné gawé dosa wis marambah-rambah, mulané mesthi bakal Dakukum. Bangsa mau wis ngina balung-balungé raja Édom, merga ngobongi balung-balung mau nganti dadi awu. 2 Aku bakal nekakaké geni ana ing tanah Moab lan ngobong bètèng-bètèngé kutha Kériot. Wong Moab bakal mati ing satengahing peprangan, bareng karo swarané prejurit sing padha pating brengok lan swaraning slomprèt. 3 Rajané Moab bakal nemahi pati, semono uga penggedhéné negara kono kabèh." 4 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Wong Yéhuda enggoné gawé dosa bola- bali, mulané mesthi bakal Dakukum. Wong-wong mau padha nampik piwulang-Ku lan padha ora netepi pepakon-Ku. Padha gelem disasaraké déning para brahala sing biyèn disembah déning para leluhuré. 5 Mulané Aku bakal nekakaké geni ing Yéhuda, lan ngobong bètèng-bètèngé Yérusalèm nganti tapis." 4
AMOS 2.6-10 6 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Bangsa Israèl marambah-rambah gawé dosa, mulané mesthi bakal Dakukum. Wong mursid sing ora bisa nyaur utangé padha diedol, mengkono uga wong mlarat mbayar regané sandhal sepasang waé ora bisa. 7 Wong sèkèng lan wong sing tanpa kekuwatan padha diidak-idak. Wong miskin padha disasaraké. Bapak lan anaké lanang padha-padha nuroni batur-tukon wadon siji, lan srana mengkono padha nyewiyah kasucèn-Ku. 8 Ing saben panggonan sing dienggo ndedonga padha slèmèkan sandhangané wong miskin sing digadhèkaké marang wong mau. Ana ing Pedalemané Allahé wong mau padha ngombé anggur, sing dijupuk saka wong-wong sing utang marang wong mau. 9 Mangka iya merga kowé Aku wis numpes bangsa Amori, sing dedegé gedhé dhuwur kaya wit èrès lan rosané kaya wit élon. 10 Kowé Dakirid metu saka tanah Mesir. Dakkanthi ana ing ara-ara samun nganti patang puluh taun lawasé, sarta 5
AMOS 2.11-16 Dakparingi tanahé wong Amori dadi duwèkmu. 11 Ing antarané anak-anakmu lanang ana sawetara sing Dakpilih dadi nabi, lan ana nonoman sing dadi nasir,a apa ora mengkono, hé Israèl? Mengkono pangandikané Pangéran. 12 Nanging para nasir padha kokkon ngombé anggur lan para nabi kokpenging medhar wangsit sing ditampa saka Aku. 13 Mulané saiki kowé bakal Dakiles-iles ing lemah, nganti kowé bakal sesambat pating krengkèt kaya grobag sing kabotan momotan gandum. 14 Senajan wong sing banter playuné bakal ora bisa oncat, lan wong rosa bakal kélangan karosané sarta para prejurit bakal ora bisa nylametaké awaké dhéwé. 15 Prejurit panahan bakal ora bisa tahan, wong sing rikat playuné bakal ora bisa ngoncati, sarta prejurit jaranan uga ora bisa ngluwari awaké dhéwé. 16 Ing dina kuwi wong sing kendel dhéwé bakal mbuwang gegamané lan mlayu ngungsi. Mengkono pangandikané Pangéran." anasir: sinengker, pinilih. 6
AMOS 3.1-8 3 1 Hé wong Israèl, rungokna pangandikané Pangéran kanggo bangsamu kabèh, sing wis diirid metu saka tanah Mesir déning Pangéran. 2 "Saka ing antarané bangsa-bangsa salumahing bumi mung kowé dhéwé sing Dakraketi lan Dakrumati. Kuwi sing ndadèkaké dosamu saya abot, lan njalari Aku mesthi kudu ngukum kowé." 3 Apa wong loro sing lelungan bebarengan ora rembugan dhisik? 4 Apa ana singa sing nggero ing alas, menawa durung olèh memangsan? Singa nom apa nyuwara ing guwané menawa durung nubruk apa-apa? 5 Manuk apa bisa mlebu ing pasangan, menawa pasangané ora disèlèhi pakan? Apa pasangan bakal njeplak menawa durung diidak? 6 Apa ana slomprèt diunèkaké mangka wong-wong ing kutha padha ora wedi? Apa ana kutha ketekan paukuman sing ora ditekakaké déning Pangéran? 7 Pangéran Allah ora bakal nindakaké apa-apa, sing sadurungé ora dilairaké dhisik marang para nabi, abdiné. 8 Yèn ana singa nggero, sapa sing ora wedi? Yèn Pangéran Kang Mahakwasa 7
AMOS 3.9-13 ngandika, sapa bisa ora medharaké pangandikané? 9 Wartakna marang wong-wong sing padha manggon ing kedhaton Mesir lan Asdod, "Padha nglumpuka ana ing punthuk-punthuk sakubengé Samaria, lan delengen gègèr sing kelakon ing negara kono sarta panganiaya sing katindakaké ana ing kana." 10 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Wong-wong kuwi padha ngisèni omahé nganggo barang colongan lan asilé enggoné ngrampog. Padha ora ngerti sing diarani jujur kuwi kepriyé. 11 Mulané tanahé bakal dikepung déning mungsuh, témbok lan bètèng-bètèngé bakal dirusak, lan omah-omahé bakal dijarah-rayah. 12 Pangandikané Pangéran mengkéné, 'Kaya déné pangon mung bisa ngrebut sikil loro utawa kuping secuwil saka cangkemé singa, semono uga mung sethithik cacahé wong Samaria sing bisa oncat, yakuwi wong sing saiki padha lèyèh-lèyèh ana ing peturon sing méwah.'" 13 Pangandikané Pangéran Kang Mahaluhur lan Mahakwasa mengkéné, 8
AMOS 3.14-4.3 "Padha ngrungokna, lan turuné Yakub padha élingna. 14 Ing dinané enggon-Ku ngukum umat Israèl merga saka dosa-dosané, mesbèh-mesbèh ing Bètèl bakal Dakrusak. Sungu-sunguné mesbèh mau bakal padha ditugeli, dibuwang ing lemah. 15 Pasanggrahan mangsa bedhidhing lan pasanggrahan mangsa panas bakal Dakrusak. Omah-omah sing dihias nganggo gadhing bakal digempur, lan saben omah gedhé bakal diremuk. 4 1 Iki rungokna, hé para wong wadon Samaria, sing padha lemu ginuk- ginuk kaya sapi Basan sing dilemokaké. Kowé padha nyia-nyia wong sèkèng lan nindhes wong miskin, sarta akon bojomu nyawisi kowé anggur sing apik dhéwé! 2 Allah Kang Mahakwasa lan Mahasuci wis supaos mengkéné: Bakal tekan wektuné kowé padha kagèrèd nganggo keluh, saben wong ditarik nganggo pancing kaya iwak. 3 Kowé bakal digèrèd menyang bètèng sing bolong lan dibuwang metu saka kono." 9
AMOS 4.4-8 4 Pangandikané Pangéran Kang Mahaluhur mengkéné, "Hé wong Israèl, lungaa menyang pasucènmu ing Bètèl lan terus-terusna enggonmu gawé dosa! Lungaa menyang Gilgal lan gawéa dosa sakatogmu! Terus-terusna lan gawéa kurban sembelèhan, saben ésuk sarta saosna prasepuluhanmu pendhak telung dina sepisan. 5 Terusna enggonmu nyaosaké kurban dhaharan marang Allah, lan ngumukna enggonmu saos kurban mirunggan! Mengkono mau rak wis dadi kasenenganmu. 6 'Aku bakal nekakaké paceklik ana ing kutha-kuthamu, éwasemono kowé padha ora mratobat marang Aku. 7 Aku nyegah tekané udan, samasa tanduranmu nedheng-nedhengé mbutuhaké banyu. Kutha sing siji Dakparingi udan, nanging sijiné ora. Udan tiba ing sawah sing siji, nanging liyané tetep garing. 8 Wong saka kutha ngendi-endi sing lemes merga ketaton, padha golèk banyu ing kutha sing dikira ana banyuné, jebul banyuné ing kono ora cukup kanggo 10
AMOS 4.9-11 ngombé. Éwasemono kowé padha ora mratobat marang Aku. 9 Aku banjur nekakaké angin panas sing mbrongot tanduranmu. Walang-walang padha mangan wit-witan sing ana ing kebonmu, wit anggurmu sarta wit anjir lan wit zaitun, nganti entèk tapis. Éwasemono kowé padha ora mratobat marang Aku. 10 Aku wis ngintunaké pageblug ana ing tengahmu kaya kang Dakkintunaké marang wong Mesir; para nonomanmu wis padha Dakpatèni ana ing peprangan, semono uga jaran-jaranmu wis padha dirayah. Panggonanmu wis Dakdamel bacin merga bathangé wong lan kéwan nganti ambuné mau nyogok irungmu, éwasemono kowé padha ora mratobat marang Aku. 11 Wongmu sawetara ana sing Daktumpes kaya enggon-Ku numpes Sodom lan Gomora. Ana sing kari urip, presasat kayu murub kaentas saka geni. Éwasemono kowé ora mratobat marang Aku', mengkono pangandikané Pangéran. 11
AMOS 4.12-5.5 12 Mulané hé wong Israèl, kowé bakal Dakukum, lan sarèhné mengkono, kowé tata-tataa nampani paukuman-Ku!" 13 Allah kang yasa gunung-gunung sarta nitahaké angin. Panjenengané nyumurupaké marang manungsa apa sing digalih. Panjenengané sing nitahaké rina lan wengi. Panjenengané tindak ana ing sandhuwuré punthuk-punthuking bumi. Asmané kasebut: Pangéran Allah Kang Mahakwasa! 5 1 Padha rungokna hé Israèl! Kidung patangisané wong mati sing Dakkidungaké kanggo kowé: 2 Israèl kuwi putri sing tiba, lan ora bisa tangi menèh! Nggléthak ana ing lemah, mangka ora ana sing nangèkaké. 3 Pangandikané Pangéran Kang Mahaluhur mengkéné, "Ana kutha ing Israèl nglurug perang, nggawa tentara sèwu, nanging sing bali mung wong satus. Kutha liyané nggawa tentara satus, nanging sing bali mung sepuluh." 4 Pangandikané Pangéran marang wong Israèl, "Kowé nggolèkana Aku, temah kowé bakal urip. 5 Aja ngabekti marang Aku ing Bèrsyéba utawa nggolèki Aku ana ing Bètèl. 12
AMOS 5.6-11 Bètèl kuwi dudu apa-apa. Aja menyang Gilgal - wong ing Gilgal bakal mati ing pembuwangan." 6 Padha nggolèkana Pangéran, temah kowé bakal urip. Yèn kowé ora nggolèki Panjenengané, Panjenengané bakal ngrawuhi kowé kaya geni sing ngebyuki umat Israèl. Geni mau bakal ngobong wong-wong ing Bètèl, lan ora ana wong sing bakal bisa nyirep. 7 Kowé wis ketiban paukuman, merga kowé wis nylèwèngaké keadilan lan nasaraké wong saka dalan sing bener! 8 Pangéran kang yasa lintang-lintang - lintang Wuluh lan lintang Luku. Panjenengané sing malik awan dadi bengi, lan bengi dadi awan. Panjenengané sing nimbali banyuné segara, nuli diesokaké ana ing bumi. Asmané kasebut: Pangéran. 9 Panjenengané sing ngrusak wong kwasa sarta sabètèng-bètèngé pisan. 10 Kowé padha sengit marang wong sing mbélani kabeneran ana ing pengadilan sarta ngucapaké tembung sing sanyatané. 11 Wong miskin padha kokidak-idak, gandumé padha karampog. Mulané kowé 13
AMOS 5.12-16 bakal ora manggon ana ing omahmu sing kokbangun nganggo watu becik utawa ngombé anggur tanduranmu saka kebon anggurmu sing nyenengaké. 12 Ngertia sepira gedhéné dosa-dosamu lan sepira akèhé pialamu sing wis koktindakaké. Wong mursid padha kokkuya-kuya, kowé nampani suap lan nyegah wong miskin olèh kabeneran ana ing pengadilan. 13 Mulané ing mangsa sing ala mengkono, sing becik dhéwé yèn meneng waé! 14 Padha nggolèka prekara sing becik, aja sing ala, supaya kowé urip, sarta Pangéran Kang Mahakwasa bakal nunggil karo kowé temenan, kaya sing dadi kandhamu. 15 Piala sengitana lan kabecikan raketana, sarta kabeneran bakal unggul ana ing pengadilan. Mbokmenawa Pangéran rentah welasé marang wong- wong kekarèné umaté sing isih padha urip. 16 Pangéran Allah Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Ing lurung- lurunging kutha bakal keprungu pesambat lan panangisé wong sing mèlu 14
AMOS 5.17-22 sambat-sambat, nangisi wong sing mati, bebarengan karo tukang tangis bayaran. 17 Ing kebon anggur ngendi-endi bakal keprungu swarané wong sing padha sesambat. Iki kabèh bakal kelakon, merga Aku bakal teka ngukum kowé. Mengkono pangandikané Pangéran." 18 Saiba gedhéning cilakamu sing padha ngarep-arep tekané dinané Pangéran. Apa gunané dina mau kanggoné kowé? Kanggoné kowé dina mau bakal peteng, ora padhang. 19 Mungguh ing kowé dina kuwi ibaraté wong sing mlayu ngoncati singa, jebul kepethuk bruwang! Utawa kaya wong sing tekan omah, cekelan témbok, jebul tangané dicokot ula! 20 Dinané Pangéran kuwi bakal nekakaké pepeteng, dudu pepadhang. Dina sing surem tanpa cahya. 21 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Aku gething karo dina-dinamu riaya. Aku ora rena ing penggalih! 22 Samasa kowé padha ngunjukaké kurban obongan lan kurban dhaharan, bakal ora Daktampa. Kurbanmu kéwan lemon bakal Daktampik. 15
AMOS 5.23-6.1 23 Mandhega enggonmu menyanyi ramé. Aku ora butuh ngrungokaké swaraning rebabmu. 24 Kosokbaliné keadilan padha golèkana, supaya lubèr kaya ilining banyu, lan kabeneran kaya kali sing ora tau garing. 25 Hé wong Israèl, sajroning patang puluh taun Aku nuntun kowé metu segara wedhi, Aku ora tau mundhut kurban sembelèhan utawa kurban dhaharan. 26 Nanging saiki bareng kowé padha nyembah recané Sakkut, rajaning brahalamu, lan Kaiwan, déwané lintang, kowé kudu tetep nggawa reca-recamu mau. 27 Yakuwi samasa kowé Dakbuwang ing tanah adoh saka Damsyik. Mengkono pangandikané Pangéran, sing asmané kasebut: Allah Kang Mahakwasa." 6 1 Saiba gedhéning kasangsaran sing bakal nekani kowé, hé wong-wong sing padha ayem-ayem manggon ana ing Sion, lan rumangsa tentrem manggon ing Samaria - hé para wong gedhé sing ngerèh Israèl, bangsa sing gedhé iki, kowé sing padha dadi paran pitakonané wong sing padha mbutuhaké pitulungan! 16
AMOS 6.2-8 2 Padha menyanga Kalné lan titinen. Banjur menyanga Hamat, kutha gedhé kuwi, nuli menyanga Gat, kuthané wong Filistin. Apa kutha-kutha kuwi luwih becik ketimbang karo kraton Yéhuda utawa kraton Israèl? Apa daérahé luwih jembar ketimbang karo daérahmu? 3 Kowé ora gelem ngakoni yèn kowé bakal ketekan kasangsaran, nanging penggawému kuwi mung nggelisaké tekané dina mau. 4 Saiba bakal cilakamu, kowé sing kulina lèyèh-lèyèh ana ing peturon méwah lan mangan bestik daging pedhèt lan cempé! 5 Kowé seneng nganggit nyanyian lan ngunèkaké clempung kaya Dawud. 6 Seneng ngombé anggur ing tuwung lan nganggo wewangèn sing wangi banget, nanging ora mreduli rusaké bangsa Israèl. 7 Mulané kowé bakal sing dhisik dhéwé kaboyong menyang pembuwangan. Pésta-péstamu lan enggonmu mangan énak bakal mandheg. 8 Pangéran Kang Mahakwasa wis ngélingaké kalawan supaos, "Aku gething karo Israèl sing angkuh; Aku 17
AMOS 6.9-13 sengit karo omah-omahé sing méwah. Mulané kutha krajané saisiné kabèh bakal Dakulungaké marang mungsuhé." 9 Yèn ing brayat kono ana wongé sepuluh, bakal mati kabèh. 10 Seduluré, sing ngurus panguburé sing padha mati, bakal ngetokaké mayit-mayité saka omah. Banjur bakal celuk-celuk, sapa sing isih kari urip ana ing omah kono, "Apa isih ana wong menèh kejaba kowé?" Bakal ana swara sing mangsuli, "Ora ana!" Sedulur mau banjur bakal kandha, "Wis menenga! Kita kudu ngati-ati, senajan nyebut asmané Allah pisan, aja!" 11 Samasa Pangéran wis paring dhawuh, omah gedhé cilik bakal diremuk ajur-mumur. 12 Jaran apa negar ana ing gunung karang? Lan wong apa mluku segara nganggo sapi? Éwasemono kabeneran wis kokowahi dadi wisa, lan sing bener kokdadèkaké luput. 13 Kowé ngumukaké enggonmu wis nelukaké kutha Lodebar. Kowé kandha, "Kita wis kuwat lan bisa nelukaké Karnayim." 18
AMOS 6.14-7.4 14 Pangéran Allah Kang Mahaluhur piyambak ngandika, "Hé wong Israèl, Aku bakal nekakaké tentara manca. Kuwi bakal nindhes kowé saka undhak- undhakan Hamat ing sisih Lor tekan Lembah Arabah ing sisih Kidul." 7 1 Aku nampa wahyu saka Pangéran Kang Mahakwasa. Ing sajroning wahyu mau aku weruh Gusti Allah ndhatengaké walang gegolongan yakuwi sawisé damèn sing kanggo Sang Prabu dierit lan suket anyar tuwuh menèh. 2 Ing sajroning wahyu kuwi aku weruh walang-walang mau padha mangsa sedhéngah tanduran sing ijo sing ana ing tanah kono. Aku banjur munjuk marang Pangéran, "Dhuh Allah Ingkang Mahaluhur, mugi kersa paring pangapunten dhateng umat Paduka! Kadospundi sagedipun gesang, jalaran piyambakipun menika alit, tur ringkih sanget!" 3 Gusti Allah banjur santun penggalihé, sarta ngandika, "Apa sing kokdeleng kuwi bakal ora sida Daktindakaké!" 4 Aku nampa wahyu menèh saka Pangéran Kang Mahaluhur. Sajroning wahyu mau aku weruh Panjenengané 19
AMOS 7.5-9 tata-tata arep ngukum umaté nganggo geni. Geni mau ngobong segara gedhé nganti entèk, lan geniné mrambat arep ngobong dharatan. 5 Aku banjur munjuk, "Dhuh Allah! Kadospundi umat Paduka sagedipun lestantun gesang, jalaran piyambakipun alit tur ringkih sanget!" 6 Gusti Allah banjur santun penggalihé sarta ngandika, "Yèn mengkono iki iya ora bakal kelakon." 7 Aku nampa wahyu menèh saka Pangéran lan weruh Panjenengané jumeneng ana ing sisihing témbok, sing dibangun jejeg, astané ngasta tali sipat gantung. 8 Panjenengané ndangu, "Amos, kowé weruh apa?" Unjukku, "Kawula sumerep tali sipat gantung." Panjenengané banjur ngandika, "Tali sipat gantung iki Dakagem mbuktèkaké yèn umat-Ku kaya témbok sing dhoyong. Aku bakal ora maringi pangapura menèh, sarta mesthi bakal Dakukum. 9 Panggonan-panggonan sing dienggo saos kurban déning anak-turuné Iskak bakal Dakdadèkaké ludhesan. Papan suciné Israèl bakal karusak kabèh. 20
AMOS 7.10-15 Anak-turuné Raja Yérobéam bakal Dakpatèni kabèh." 10 Amazia, imam ing Bètèl ngaturaké lapuran marang Yérobéam, raja ing Israèl, "Amos ngojok-ojoki rakyat supados nglawan dhateng Panjenengan. Khotbah-khotbahipun temtu badhé ngrisak negari menika. 11 Piyambakipun criyos mekaten, 'Yérobéam bakal mati ing peprangan, lan umat Israèl bakal kaboyong dadi tawanan menyang tanah manca.'" 12 Amazia banjur kandha karo Amos mengkéné, "Hé nabi, cukup seméné waé! Kowé balia menyang Yéhuda; khotbaha ing kana, karo njaluka bayaran pisan. 13 Aja medhar wangsit ana ing kéné menèh. Iki pasucèné Sang Prabu, candhi kraton." 14 Amos banjur mangsuli, "Aku dudu nabi sing medhar wangsit merga mélik opah. Aku iki pangon lan duwé kebon ara. 15 Nanging aku ditimbali déning Pangéran ninggal pegawéanku enggonku dadi pangon, kadhawuhan medhar wangsit marang umaté Israèl. 21
AMOS 7.16-8.3 22 16 Mulané saiki rungokna pangandikané Pangéran. Kowé akon aku meneng saka enggonku medhar wangsit nglawan Israèl. 17 Mulané Pangéran saiki ngandika marang kowé mengkéné, 'Somahmu bakal dadi sundel ing dalan-dalan, lan anak-anakmu mati ana ing peprangan. Palemahanmu bakal diedum-edum lan diwènèhaké marang wong liya. Déné kowé dhéwé bakal mati ana ing tanahé wong kapir. Wong Israèl dhéwé mesthi bakal kasingkiraké saka ing tanahé dhéwé.'" 8 1 Aku kaparingan wahyu menèh déning Pangéran. Ing wahyu mau aku weruh ana kranjang isi woh-wohan. 2 Pangéran ndhangu, "Amos, kowé weruh apa?" Unjukku, "Kawula sumerep kranjang isi woh-wohan." Pangandikané Pangéran, "Umat-Ku Israèl wis tekan wekasané. Aku ora arep santun penggalih menèh bab enggon-Ku arep ngukum Israèl. 3 Ing dina kuwi nyanyian ing kedhaton bakal dadi pesambat. Ing ngendi- endi bakal ana jisim kabuwang ing
AMOS 8.4-8 saenggon-enggon, tanpa ana wong weruh." 4 Rungokna, hé wong sing ngidak-idak wong mlarat lan sing arep nyirnakaké wong miskin saka negara. 5 Kowé ngunandika, "Aku ora sabar ngentèni rampungé dina-dina riaya, merga selak arep ngedol gandumku. Dina Sabbat kuwi gèk suk kapan rampungé; aku selak ngedol daganganku? Supaya akèh bathiku, aku arep migunakaké takeran palsu lan ngowahi timbangan kanggo ngapusi lenggananku. 6 Gandum sing wis ala bisa payu akèh. Kita bakal olèh wong miskin sing ora bisa nyaur utangé, sing saking miskiné nganti ora bisa mbayar regané trumpah sepasang. Wong mau banjur kita tuku dadi batur-tukon." 7 Pangéran Allahé Israèl wis supaos, "Aku bakal ora nyupèkaké pialamu ing selawasé. 8 Aku bakal nekakaké lindhu, nganti wong sanegara bakal padha nandhang sangsara. Sanegara bakal gemeter kabèh; bakal mumbul lan ambles kaya Bengawan Nil. 23
AMOS 8.9-12 9 Aku bakal nekakaké grahana srengéngé, nganti buminé ing wayah awan bakal dadi peteng. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahaluhur. 10 Dina-dina riaya bakal Dakdadèkaké dinané wong kepatèn, lan nyanyian kabungahan bakal Dakdadèkaké patangisan. Kowé bakal Dakpeksa nyukur rambutmu lan nganggo bagor, lan kowé bakal padha nangis kaya wong tuwa sing sambat-sambat nangisi patiné anaké ontang-anting. Ing dina kuwi bakal kebak kasusahan nganti tekan wekasané." 11 Pangandikané Pangéran Kang Mahaluhur mengkéné, "'Bakal tekan wektuné Aku nekakaké paceklik ing negara kéné. Wong bakal padha kaliren, nanging ora merga kekurangan pangan; bakal padha ngelak nanging ora merga kekurangan banyu, nanging merga ngelih lan ngorong marang pangandikané Pangéran.' Mengkono pangandikané Pangéran. 12 Wong-wong bakal padha nglembara saka Lor mengidul, lan saka Wétan mengulon. Ana ing ngendi-endi bakal 24
AMOS 8.13-9.3 padha nggolèki pangandikané Pangéran, nanging padha ora olèh. 13 Ing dina kuwi wong nonoman lan prawan pisan, bakal padha ambruk merga kasatan. 14 Nanging wong-wong sing padha nyembah marang brahala ing Samaria lan padha sumpah, 'Demi déwané Dhan', utawa sumpah, 'Demi déwané Bèrsyéba' - bakal padha ambruk lan ora tangi menèh." 9 1 Aku ndeleng Pangéran jumeneng ana ing sisihé mesbèh. Panjenengané paring dhawuh, "Cagak-cagaké Pasucèn kuwi pucuké penthungen sing seru, supaya ambyar. Karebèn pethal lan nibani sirahé wong-wong. Kandhakna yèn umat bakal Dakpatèni ing peprangan. Ora ana siji-sijia sing bakal bisa mlayu; ora ana siji-sijia sing bakal oncat. 2 Senajana mlebu ing jagadé wong mati pisan, bakal Dakcekel. Senajan ana sing mènèk tekan langit pisan, bakal Dakdhunaké. 3 Menawa padha ndhelik ing pucaké Gunung Karmèl bakal Dakgolèki lan Dakcekel. Samasa arep nilapaké Aku lan umpetan ana ing dhasaré segara, 25
AMOS 9.4-8 Aku bakal ngutus naga segara nyokot wong-wong mau. 4 Samasa kaboyong dadi tawanan déning para mungsuhé, Aku bakal dhawuh matèni. Wong-wong mau mesthi bakal Daktumpes, lan ora Daktulungi." 5 Pangéran Kang Mahakwasa banjur ndumuk bumi, nganti gonjing; kabèh sing padha manggon ing kono padha sambat-sambat. Jagadé mumbul lan mendhak kaya Bengawan Nil. 6 Pangéran yasa dalemé ana ing langit lan bumi ditutupi nganggo kubah angkasa. Banyuné segara ditimbali lan diesokaké ana ing bumi. Asmané kasebut: Pangéran. 7 Pangéran ngandika mengkéné, "Hé wong Israèl. Kowé Dakanggep padha waé karo wong Sudan. Wong Filistin Daktekakaké saka Kréta, lan wong Siria saka Kir, kaya enggon-Ku nekakaké kowé saka Mesir. 8 Aku, Pangéran Kang Mahaluhur wis ngawasaké dosané kraton Israèl, lan bakal Daksirnakaké saka bumi. Nanging ora kabèh turuné Yakub bakal Daktumpes. 26
AMOS 9.9-13 9 Aku bakal paring dhawuh lan ngoregaké bangsa Israèl kaya gandum sing diinteri; bakal Dakawut-awut ana ing antarané bangsa-bangsa, mula wong sing ora ana gunané padha Daksingkiraké kabèh. 10 Para wong dosa ing antarané umat-Ku bakal padha mati ing peprangan, yakuwi sing padha muni, 'Gusti Allah ora bakal nekakaké paukuman marang kita.'" 11 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Bakal ana mangsané Aku mbangun kratoné Dawud, sing wis kaya omah bubrah. Bètèngé bakal Dakyasa menèh kaya mauné. 12 Bangsa Israèl bakal nelukaké kekarèné tanah Édom lan tanahé bangsa-bangsa sing biyèn dadi pilihan- Ku. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa, sing bakal nindakaké kuwi mau kabèh." 13 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Lah bakal tekan titi-mangsané thukulé gandum luwih cepet ketimbang karo sing derep, lan woh anggur luwih cepet matengé ketimbang karo suwéné gawé anggur sing diombé. Gunung-gunung bakal padha nètèsaké anggur legi, 27
AMOS 9.14-15 lan punthuk-punthuk bakal metokaké anggur nganti lubèr. 14 Umat-Ku bakal Dakulihaké menyang tanahé. Banjur bakal padha mbangun menèh kutha-kuthané sing dadi jugrugan, sarta bakal padha manggon ing kana; ing kono bakal padha yasa kebon anggur lan ngombé anggur; bakal padha mbangun kebon woh-wohan lan padha mangan wohé. 15 Umat-Ku bakal Daktandur ana ing tanahé dhéwé, sing Dakparingaké marang wong-wong mau. Lan bakal padha ora katundhung menèh saka kono. Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa." 28
Obaja 1 1 Iki ramalané Nabi Obaja: Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa kanggo Édom mengkéné: Gusti Allah wis ngutus utusané marang para bangsa, lan kita wis padha krungu pangandikané, "Padha tata-tataa! Ayo padha nglurug perang nglawan Édom!" 2 Pangandikané Pangéran marang Édom mengkéné, "Kowé bakal Dakgawé tanpa daya; nganti saben wong bakal ngrèmèhaké kowé. 3 Atimu sing angkuh kuwi wis mblondrokaké kowé. Kutha krajanmu presasat bètèng sing kukuh kaya watu karang; omahmu dumunung ana ing pegunungan sing dhuwur, mula kowé padha mosik ing atimu, 'Sapa sing bisa nyèrèd aku medhun ing bumi?' 4 Nanging senajan enggonmu gawé omah ing papan sing dhuwur kaya susuhé manuk garudha, nganti kaya ana ing antarané lintang-lintang, éwasemono kowé bakal Daksèrèd medhun ing bumi.
OBAJA 1.5-10 5 Maling sing teka ing wayah bengi, mung njupuk barang sing dibutuhaké. Wong ngundhuh anggur, rak mesthi ana sethithik sing kecècèr. Nanging kowé bakal disapu resik déning para satrumu. 6 Hé turuné Ésau, raja-branamu bakal dirampog. 7 Kowé bakal digorohi déning para mitramu, temah kowé bakal katundhung metu saka tanahmu. Bangsa sing biyèn urip rukun karo kowé bakal nelukaké lan njajah marang kowé. Kanca sing biyèn mangan bebarengan karo kowé, bakal padha masang kala-jiret kanggo kowé; malah bakal padha ngrasani kowé, 'Jaréné pinter, lah endi kapinterané?' 8 Bakal kelakon ing dinané Aku nekakaké paukuman, wongé sing pinter-pinter bakal Daktumpes bareng karo kapinterané pisan. 9 Para prejurité Téman bakal padha giris, lan serdhadhuné Édom bakal mati kabèh." 10 "Sarèhné kowé wis ngrampog lan matèni para sedulurmu, yakuwi anak- turuné Yakub, kowé bakal katumpes lan nandhang kanisthan ing selawasé. 2
OBAJA 1.11-15 11 Nalika para mungsuh padha nggempur gapurané sedulurmu, kowé mung ngadeg ndeleng saka kadohan. Mulané pialamu padha waé karo pialané para wong manca sing padha ngusungi barang-darbèké wong Yérusalèm, banjur diedum ing antarané kanca-kancané. 12 Kuduné kowé ora bungah merga sedulurmu ing Yéhuda padha ngalami cilaka. Kuduné kowé padha sedhih nalika sedulurmu padha kélangan entèk- entèkan. Kuduné kowé ora nggeguyu sedulurmu sing lagi nandhang sangsara. 13 Kuduné kowé ora kena mlebu ing gapurané kutha-kuthané umat-Ku, lan nggeguyu enggoné padha kasangsaran, sarta njarah-rayah darbèké nalika sedulurmu ngalami musibah. 14 Kuduné kowé ora ngadeg ana ing prapatan lan nyekel saben wong sing mlayu arep oncat. Kuduné wong-wong mau ora kokulungaké ing tangané mungsuh, nalikané sedulurmu nandhang kasangsaran." 15 Pangandikané Pangéran, "Wis cedhak wektuné, enggon-Ku ndhawahaké paukuman marang para bangsa. Hé Édom, apa sing koktindakaké marang 3
OBAJA 1.16-20 liyan, kuwi bakal katindakaké marang kowé. Kowé bakal ngundhuh apa sing wis koksebar. 16 Umat-Ku bakal ngombé saka tuwunging paukuman sing pait ana ing gunung-Ku sing suci. Nanging iya para bangsa sing ana ing sakiwa-tengené bakal padha ngombé, malah paukuman sing kepara luwih abot; kabèh bakal padha ngombé lan sirna." 17 "Nanging bakal ana sing oncat saka Sion, lan Gunung Sion bakal dadi papan sing suci. Turuné Yakub bakal padha ndarbèki tanah sing pancèn dadi haké. 18 Turuné Yakub lan Yusuf presasat geni; bakal padha nyirnakaké Édom kaya geni sing ngobong sisané damèn, sing wis dibabad ora ana ing sawah. Turuné Ésau bakal ora ana sing urip. 19 Édom bakal dienggoni déning wong Yéhuda sing saka sisih Kidul; déné wong Yéhuda sing saka sakuloné pegunungan bakal nelukaké wong Filistéa. Wong Israèl bakal ngenggoni daérahé Éfraim lan Samaria. Taler Bènyamin bakal ngebroki Giléad. 20 Wong-wong Israèl sing bali saka pembuwangan bakal ngebèki tanahé 4
OBAJA 1.21 wong Kenaan nganti tekan Zarfat. Wong- wong saka Yérusalèm sing kabuwang ing Sardis bakal padha nelukaké lan ngenggoni Yéhuda sisih Kidul. 21 Wong-wong Yérusalèm sing padha menang mau bakal nyerang Édom didadèkaké jajahané, lan Pangéran piyambak bakal jumeneng raja." 5
Yunus 1 1 Ing sawijining dina Pangéran ngandika marang Yunus bin Amitai mengkéné, 2 "Lungaa menyang Ninewé, kutha sing gedhé kuwi, lan ana ing kono ngramala. Aku pirsa gedhéning pialané kutha kuwi." 3 Nanging Yunus ora menyang Ninewé, malah arep lunga menyang Spanyol, nyingkiri dhawuhé Pangéran. Yunus budhal menyang Yopé lan ana ing kono olèh prau sing arep mangkat menyang Spanyol. Bareng wis mbayar ongkosé banjur munggah ing prau, bebarengan karo para penumpang prau mau. Yunus adoh saka ngarsané Pangéran. 4 Nanging Gusti Allah banjur nekakaké prahara ing segara. Saking gedhéné nganti prau mau kaancam déning bebaya. 5 Para kelasi padha wedi banget lan sambat-sambat njaluk tulung marang déwa sesembahané dhéwé-dhéwé. Lan supaya ngurangi bebaya kèrem,
YUNUS 1.6-10 wong-wong banjur padha mbuwangi momotané prau. Déné Nabi Yunus wis medhun ing péranganing prau sing ngisor dhéwé, banjur saré kepati. 6 Nabi Yunus banjur diparani kaptèné prau, karo matur mengkéné, "Lho, kénging menapa panjenengan koksaré kémawon? Kula aturi wungu lan ndedonga dhateng allah panjenengan nyuwun pitulunganipun. Saged ugi tuwuh welasipun dhateng kita lan milujengaken gesang kita." 7 Para kelasi padha rerasanan, "Ayo padha gawé undhi, supaya ngerti sapa sing sejatiné marakaké kita padha kaancam ing bebaya iki." Banjur padha gawé undhi lan undhi mau tiba Yunus. 8 Mulané banjur matur marang Nabi Yunus, "Panjenengan kalepatan menapa? Panjenengan nglampahi menapa wonten ing ngriki? Panjenengan saking negari pundi lan bangsa menapa?" 9 "Kula menika tiyang Ibrani," mengkono wangsulané Nabi Yunus. "Kula ngabekti dhateng Allah ingkang nitahaken langit, bumi lan seganten." 10 Yunus nyritakaké enggoné mlayu saka ngarsané Pangéran. Para kelasi 2
YUNUS 1.11-14 padha wedi banget, banjur matur marang Nabi Yunus mengkéné, "Tindak panjenengan menika lepat sanget!" 11 Praharané saya suwé saya mundhak gedhé. Mulané para kelasi banjur matur marang Nabi Yunus, "Sekécanipun kadospundi, panjenengan kedah kula menapakaken, supados prahara menika sirep?" 12 Wangsulané Nabi Yunus, "Prayoginipun kula sampéyan bucal dhateng seganten kémawon, mangké praharanipun badhé tumunten sirep. Sebab menika sedaya rak mergi saking lepat kula, temah sampéyan ngantos sami katempuh ing prahara kados mekaten." 13 Para kelasi ngudi supaya prauné bisa ndharat, banjur padha ngetog karosan ndhayung prauné. Nanging praharané saya mundhak gedhé lan prauné kompal-kampul ora bisa maju utawa mundur. 14 Mulané padha ndedonga karo nyuwara sora, "Dhuh Pangéran, kawula mugi sampun ngantos Paduka ukum pejah mergi saking nyawanipun tiyang menika, awit kedadosan menika 3
YUNUS 1.15-2.3 sedaya pinangkanipun saking Paduka piyambak." 15 Sawisé mengkono Nabi Yunus nuli dijunjung lan diuncalaké ing segara. Sanalika praharané banjur sirep. 16 Merga saka kaanan mau wong kabèh padha wedi banget marang Pangéran, mula banjur padha nyaosaké kurban lan janji arep ngabekti marang Pangéran. 17 Pangéran banjur nekakaké iwak gedhé; iwak mau nguntal Nabi Yunus. Nabi mau ana ing sajroning wetengé iwak kuwi lawasé telung dina telung bengi. 2 1 Ana ing sajroning wetengé iwak mau Nabi Yunus ndedonga marang Pangéran Allah mengkéné, 2 "Ing salebeting kasangsaran kawula sesambat dhateng Paduka, dhuh Allah, sarta Paduka inggih nunten paring wangsulan. Saking tengahing donyanipun tiyang pejah kawula nyuwun tulung, lan Paduka inggih nunten miyarsakaken. 3 Kawula Paduka bucal dhateng panggènan ingkang lebet, ngantos dumugi ing dhasaring seganten. Kawula kinepung ing toya, Paduka ndhatengaken 4
YUNUS 2.4-8 alun lan ombak ageng, sami ngurugi kawula. 4 Rumaos kawula: Kawula sampun kasingkiraken saking ngarsa Paduka, lan mboten badhé sumerep Pedaleman Paduka malih. 5 Kawula sampun kleleb ing toya lan badan kawula sekojur sampun teles sedaya; kawula sampun kapendhem wonten ing seganten, lan sirah kawula sampun ginubed déning rumput seganten. 6 Kawula sampun ambles dumugi ing dhasaripun gunung-gunung, lan mlebet ing negari ingkang gapuranipun kakancing ing selaminipun. Nanging Paduka, dhuh Allah, sampun ngentas kawula saking tengahing seganten, mila kawula gesang. 7 Nalika kawula kraos kados-kados nyawa kawula sampun badhé ical, kawula lajeng ndedonga dhateng Paduka, dhuh Allah, lan saking Pedaleman Paduka ingkang suci. Paduka miyarsakaken atur kawula. 8 Tiyang ingkang nyembah dhateng brahala ingkang tanpa gina, menika sami nilar kasetyanipun dhateng Paduka. 5
YUNUS 2.9-3.5 9 Nanging kawula badhé memuji ngluhuraken asma Paduka. Paduka badhé kawula saosi kurban; sarta kawula badhé ngluwari janji kawula. Keslametan kuwi asalé saka Pangéran!" 10 Pangéran banjur ndhawuhi iwak mau, lan Nabi Yunus diwutahaké ana ing dharatan. 3 1 Gusti Allah banjur ngandika kaping pindhoné marang Nabi Yunus. 2 Pangandikané, "Lungaa menyang Ninewé, kutha gedhé kuwi lan wartakna pangandika sing wis Dakparingaké marang kowé." 3 Nabi Yunus ngèstokaké pangandikané Pangéran, banjur budhal menyang Ninewé, kutha sing jembaré yèn ditrabas lakon telung dina. 4 Yunus banjur mlebu ing kutha mau, lan sawisé mlaku sedina muput banjur wiwit medhar pangandika, "Sajroné patang puluh dina Ninewé bakal katumpes!" 5 Wong Ninewé ngandel karo pangandikané Allah mau, mula padha mutusaké yèn saben wong kudu pasa; kabèh, gedhé cilik padha nganggo bagor, kanggo nélakaké yèn padha nlangsani dosa-dosané. 6
YUNUS 3.6-10 7 6 Bareng Sang Prabu ing Ninewé mireng bab mau kabèh, banjur tedhak saka dhamparé, nyopot jubahé, nuli ngagem ageman bagor, sarta nglésod ana ing awu. 7 Panjenengané banjur ngutus utusan ngumumaké marang wong Ninewé kabèh mengkéné, "Iki dhawuhé Sang Prabu lan para penggedhé abdiné: Aja ana wong sing mangan apa-apa; ya sakèhé wong, ya sakèhé sapi lan wedhus aja padha mangan utawa ngombé. 8 Manungsa lan kéwan kudu padha nganggo bagor. Lan saben wong kudu nyenyuwun temenan marang Pangéran lan kudu ninggal penggawéné sing ala. 9 Muga-muga merga saka mengkono Pangéran santun penggalihé, lan murungaké kersané enggoné bakal nekakaké paukuman, sarta kita bakal padha ora nemahi mati!" 10 Gusti Allah mirsani apa sing padha ditindakaké déning wong-wong Ninewé mau, yakuwi enggoné padha marèni nindakaké penggawé ala. Mulané Panjenengané santun penggalihé, ora sida mbendoni wong Ninewé, kaya sing wis didhawuhaké.
YUNUS 4.1-6 4 1 Nabi Yunus ora seneng banget karo lelakon mau, mula banjur nepsu. 2 Sarta banjur ndedonga, unjuké, "Dhuh Pangéran, sadèrèngipun bidhal saking griya, kawula rak sampun matur, bilih Paduka mesthi badhé tumindak mekaten? Pramila kawula badhé mlajeng dhateng Spanyol! Kawula mangertos bilih Paduka menika Allah ingkang sipat mirah lan asih-mirma, sabar, welasan, sarta tansah kersa santun penggalih lan mboten lajeng ngukum. 3 Sarèhné mekaten, dhuh Allah, kawula aluwung kapundhuta kémawon. Langkung saé pejah, ketimbang gesang." 4 Paring wangsulané Pangéran, "Enggonmu nepsu kuwi apa maton?" 5 Nabi Yunus banjur metu saka kutha kono, lunga menyang sawétané kutha, banjur lungguh. Ana ing kono Yunus gawé gubug kanggo ngéyub, ngiras ngentèni kepriyé bakal kedadéané kutha Ninewé. 6 Pangéran banjur nukulaké wit sing dhuwuré ngungkuli sirahé Yunus, supaya nabi mau ora kepanasen, lan bisa lungguh ing kono kanthi senenging 8
YUNUS 4.7-11 atiné. Nabi Yunus bungah banget merga wit mau. 7 Nanging ésuké, nalika srengéngé arep mlethèk Gusti Allah dhawuh marang uler ngrikiti wit mau, nganti wité banjur mati. 8 Bareng srengéngéné wis dhuwur Gusti Allah nekakaké angin panas saka Wétan, nganti Nabi Yunus mèh semaput, merga sirahé kepanasen. Mulané Yunus kepéngin énggala kapundhut waé. Kandhané, "Aku luwih becik mati ketimbang urip." 9 Nanging Gusti Allah ngandika marang Yunus, "Enggonmu nepsu marang wit kuwi apa wis maton?" Unjuké Yunus, "Sampun; cekakipun cekap kanggé alasan nglampahi pejah!" 10 Pangandikané Pangéran marang Yunus, "Wit kuwi thukul sajroning wektu sewengi lan ésuké mati. Wit mau rak ora kokkapak-kapakaké lan rak dudu kowé sing nggedhèkaké - éwasemono kowé nggetuni matiné wit mau. 11 Luwih menèh kutha Ninewé kanggoné Aku. Apa kutha gedhé kuwi ora kudu Dakéman. Ing kutha mau bocahé cilik waé cacahé 120.000, durung kéwan-kéwané sing iya akèh cacahé?" 9
Mikha 1 1 Nalika jamané Yotam, Ahas lan Hizkia jumeneng raja ing Yéhuda, Pangéran paring pangandika marang Nabi Mikha. Nabi Mikha kuwi asalé saka kutha Morèsyèt. Pangéran medharaké prekara-prekara iki kabèh marang Mikha bab Samaria lan Yérusalèm. 2 Hé para bangsa, padha rungokna; hé sakèhé wong sing manggon ing bumi, rungokna! Pangéran Kang Mahakwasa dadi seksi kanggoné kowé. Rungokna! Panjenengané ngandika saka Papan Suci ing swarga. 3 Pangéran rawuh saka Pedalemané Kang Suci; Panjenengané bakal rawuh lan tindak ngambah pucaking gunung-gunung. 4 Gunung-gunung banjur bakal lèlèh kaya malam ana ing geni; banjur mili ing lembah-lembah, kaya banyu kaesokaké saka punthuk-punthuk. 5 Kuwi kabèh bakal klakon merga umat Israèl wis gawé dosa lan nglawan marang Allah. Yèn Israèl nglawan kuwi salahé
MIKHA 1.6-8 sapa? Samaria, kutha krajané Israèl dhéwé! Sapa sing salah, yèn Yéhuda nyembah brahala? Kuwi Yérusalèm dhéwé! 6 Mulané Pangéran ngandika, "Samaria bakal Dakdadèkaké jugrugan ana ing ara-ara, panggonané wong nandur anggur. Jugrugané kutha bakal Dakbuwang menyang lembah, lan pondhasiné bakal Dakelèr. 7 Brahala-brahalané sing larang regané bakal Dakgawé ajur-mumur, lan sakèhé opahané laku nylèwèng karo para sundel ing papan sing suci bakal Dakobong, sarta sakèhé reca ukir-ukiran bakal dadi uwuh ngundhung-undhung. Samaria migunakaké barang-barang kanggo sesaji marang déwané kasuburan, lan saiki para mungsuhé bakal ngusungi barang-barang mau digawa lunga kanggo sesaji ing liya panggonan." 8 Nabi Mikha banjur ngandika, "Merga saka kuwi mau kabèh aku sedhih lan sesambat. Minangka pretandha enggonku nandhang sedhih, aku bakal mlaku tanpa trumpah lan sandhangan. Aku arep mbaung kaya asu ajag lan nangis kaya manuk unta. 2
MIKHA 1.9-14 9 Tatuné Samaria wis ora kena ditambani, lan Yéhuda iya bakal nandhang sangsara kaya mengkono. Karusakan wis tekan gapurané Yérusalèm, panggonané bangsaku." 10 Mungsuh kita ing Gat aja dikandhani yèn kita wis mèh kalah; aja nganti katon yèn kowé nangis. Wong Bèt-Le-Afra, padha nglosoda ana ing lebu! 11 Hé wong Safir, lungaa menyang pembuwangan tanpa sandhangan karo nandhang wirang. Wong Zaaman ora wani metu saka kuthané. Menawa krungu tangisé wong Bèt-Haézel, kuwi tandhané yèn kowé ora kena ngungsi mrana. 12 Wong Marot padha ngarep-arep banget anaa pitulungan, merga Pangéran wis nekakaké karusakan, mangka kuwi wis saya cedhak karo Yérusalèm. 13 Hé wong sing padha manggon ing Lakhis, jaran-jaran padha rakitna ing kréta-krétaning perang. Kowé wis niru dosané Israèl, nganti marakaké Yérusalèm iya gawé dosa. 14 Saikiné, hé wong-wong Yéhuda, kowé padha pamita karo kutha-kutha 3
MIKHA 1.15-2.3 Morèsyèt-Gat. Ratuné Israèl bakal ora olèh pitulungan saka kutha Akhzib. 15 Hé wong Marésya, kowé bakal kaulungaké déning Pangéran marang mungsuh, sing bakal nelukaké kuthamu. Para penggedhéné Israèl sing hébat-hébat bakal padha ndhelik ing guwa-guwa Adulam. 16 Hé wong Yéhuda, cukuren rambutmu lan nangisana anak-anakmu sing koktresnani. Dadia gundhul kaya manuk garudha, merga anak-anakmu bakal kaboyong menyang pembuwangan. 2 1 Saiba cilakané wong sing karo turon ngrancang-ngrancang piala! Bareng wis ésuk rancangan-rancangan mau samasa ana wektu sing dianggep becik banjur ditindakaké. 2 Yèn kepéngin nduwèni palemahan, banjur ngrebut. Yèn kepéngin dhuwèni omah, banjur nyrobot. Ora ana wong, brayat lan barang-darbèké sing aman. 3 Mulané Pangéran ngandika, "Aku ngrancang nekakaké paukuman marang kowé, lan kowé ora bakal bisa ngoncati. Kowé bakal nampa karubedan, nganti kowé wis ora bisa angkuh menèh. 4
MIKHA 2.4-8 5 4 Ing dina kuwi wong-wong bakal padha nyritakaké lelakonmu kanggo pepéling, lan padha ngucapaké unèn-unèn bab wong sing semplah kaya kowé: 'Kita wis bangkrut babar-pisan! Gusti Allah wis mundhut palemahan kita, lan diparingaké marang wong sing nggawa kita menyang pembuwangan.'" 5 Mulané yèn wis tekan titi-mangsané palemahan kabalèkaké marang umaté Allah, kowé bakal ora klebu wong sing nampa panduman. 6 Wong padha ngandhani aku, "Aja medhar wangsit menèh. Aja medhar wangsit bab kuwi. Allah ora bakal gawé wirang marang kita. 7 Apa kokkira wong Israèl diukum déning Allah? Apa kokkira Gusti Allah wis entèk sabaré? Apa Gusti Allah téga nindakaké sing mengkono kuwi? Apa Panjenengané ora gawé becik marang saben wong sing bener lakuné?" 8 Gusti Allah paring wangsulan mengkéné, "Umat-Ku kokserang kaya mungsuh. Wong padha bali saka perang, ngira yèn ana ing omah aman. Jebul kowé wis ngadhang wong mau, banjur kokrampog jubahé saka gegeré.
MIKHA 2.9-13 9 Para umat-Ku wadon kokgiring metu saka omah sing disenengi, lan anak- anaké kokrampog, mula padha kélangan berkah peparing-Ku ing selawasé. 10 Ngadega lan mangkata. Ing kéné wis ora aman menèh. Merga saka dosa-dosamu, panggonan iki wis dadi papaning karusakan. 11 Wong-wong iki sing disenengi nabi- nabi sing dhemen ngapusi lan nasaraké, sarta kandha, 'Aku medhar wangsit: kowé bakal ora kekurangan anggur lan ombèn-ombèn sing énak-énak.'" 12 Pangandikané Allah menèh mengkéné, "Nanging kowé bakal padha Dakklumpukaké dadi siji, iya sakèhé kekarèné Israèl. Kowé bakal Dakulihaké kaya wedhus sing bali menyang kandhangé. Kaya pangonan sing kebak wedhus, kaya mengkono tanahmu bakal kebak wong menèh. 13 Gusti Allah bakal mbikak dalané sarta ngirid wong-wong mau metu saka pembuwangan. Bakal padha gemrudug metu saka gapuraning kutha, dadi wong merdika. Ratuné, yakuwi Gusti Allah piyambak, bakal ngirid wong-wong mau metu saka papan kono." 6
MIKHA 3.1-6 3 1 Hé para penggedhéné Israèl, rungokna! Kowé kuduné nggatèkaké keadilan. 2 Éwasemono kowé padha sengit marang kabecikan lan tresna marang piala. Umat-Ku padha kokkelèti kulité lan dagingé kokbesèti saka balungé. 3 Umat-Ku padha kokpangan. Kulité padha kokbesèt, balungé koktugel-tugel, nuli kokiris-iris kaya daging sing koklebokaké ing kwali. 4 Bakal tekan mangsané kowé padha sambat-sambat marang Pangéran, nanging ora diwangsuli. Panjenengané bakal ora miyarsakaké marang pandongamu, merga kowé wis padha nglakoni piala. 5 Umat-Ku padha disasaraké déning nabi-nabi sing njanjèkaké katentreman marang wong sing ngopahi, lan ngancam perang karo wong sing ora ngopahi. Marang nabi-nabi sing mengkono mau Pangéran ngandika, 6 "Hé para nabi, riwayatmu wis mèh tamat. Srengéngéné wis angslup kanggoné kowé. Merga kowé wis padha nasaraké umat-Ku. Kowé wis ora bakal 7
MIKHA 3.7-11 nampa wahyu menèh, lan ora bisa medharaké apa-apa." 7 Wong sing ngramal apa sing bakal kelakon, bakal padha kisinan merga ramalané ora kelakon. Mulané nabi-nabi mau bakal kaasoraké, merga Gusti Allah ora kersa paring wangsulan marang wong mau. 8 Nanging mungguh ing aku, Pangéran wis ngebaki aku srana Roh lan pangwasané lan maringi aku rasa keadilan lan kekendelan melèhaké wong Israèl bab dosa-dosané. 9 Padha ngrungokna tembungku, hé para penggedhéné umat Israèl, ya kowé sing padha sengit karo keadilan lan nggawé barang lenceng dadi béngkong. 10 Kowé mbangun Yérusalèm, kuthané Allah, kokdhasari pepati lan panganiaya. 11 Para penggedhé enggoné ngerèh rakyat supaya olèh beselan. Mengkono uga para imam padha mulang bab Torèt merga dibayar. Para nabi padha medhar wangsit merga nampa dhuwit. Lan wong kabèh padha ngaku yèn Gusti Allah nunggil karo wong mau. Padha muni, "Kita ora bakal kena paukuman, merga Allah nunggil karo kita." 8
MIKHA 3.12-4.3 12 Mulané, ya merga saka kowé, Sion bakal diluku kaya tegalan lan Yérusalèm didadèkaké jugrugan, sarta Pedalemané Allah bakal dadi alas. 4 1 Mbésuk gunung sing didegi Pedalemané Allah kuwi bakal dadi dhuwur dhéwé ketimbang karo gunung-gunung liyané. Bangsa-bangsa bakal padha gemrudug mrono. 2 Wong-wong mau bakal padha kandha mengkéné, "Ayo padha munggah menyang gunungé Pangéran, menyang Pasucèné Allahé Israèl. Sebab Panjenengané bakal nedahaké bab kersané sing kudu kita lakoni. Supaya kita padha mlakua ana ing lurung-lurung sing dipilih kanggo kita. Merga saka Yérusalèm bakal ana pituduh; lan saka Sion Pangéran bakal ngandika marang kita." 3 Panjenengané bakal ngadili para bangsa, lan jumeneng dadi wasit tumraping bangsa-bangsa sing gedhé, sing manggoné cedhak utawa adoh. Pedhang-pedhangé bakal padha digemblèng dadi kajèna lan tumbak- tumbaké dadi arit. Para bangsa ora bakal akajèn: landheping luku. 9
MIKHA 4.4-8 padha perang menèh, lan wong-wong bakal padha ora nganakaké latihan perang. 4 Angger wong bakal urip kanthi tentrem, ngadhepi kebon anggur lan keboné anjir dhéwé-dhéwé, sarta ora ana prekara sing diwedèni. Pangéran, Allah Kang Mahakwasa sing janji mengkono. 5 Saben bangsa ing bumi iki nyembah lan ngabekti marang déwané. Nanging kita bakal ngabekti marang Pangéran, Allah kita ing salawasé. 6 Pangandikané Pangéran, "Dinané wis cedhak, Aku bakal nglumpukaké wong-wong sing Dakukum dadi siji, yakuwi sing padha nandhang sangsara ana ing pembuwangan. 7 Wong mau padha pincang, mangka adoh saka tanahé. Nanging kekarèné wong-wong mau bakal Dakbangun dadi bangsa anyar sing gedhé. Aku, Pangéran Allahé, bakal jumeneng dadi ratuné ana ing Gunung Sion, wiwit saiki nganti ing selawas-lawasé." 8 Lan saka kutha Yérusalèm, Gusti Allah bakal ngreksa umaté kaya pangon, 10
MIKHA 4.9-13 sebab Yérusalèm bakal bali dadi kutha krajanmu menèh. 9 Yagéné kowé sesambat seru? Yagéné kowé nglarani kaya wong wadon sing arep babaran? Apa merga kowé padha ora duwé ratu, lan para penggedhému padha mati? 10 Hé wong Yérusalèm, padha sesambata lan ngadhuh-adhuha kaya wong wadon sing arep babaran, sebab saiki kowé kudu metu saka kutha menyang pedésan. Kowé bakal kaboyong menyang tanah Babil, nanging ana ing kana Pangéran bakal ngluwari kowé saka tangané para mungsuhmu. 11 Akèh bangsa padha nglumpuk arep nyerang kowé, kandhané, "Yérusalèm kudu diremuk! Kutha kuwi dadèkna jugrugan!" 12 Nanging bangsa-bangsa iki ora padha ngerti sing dadi rancangané Allah. Ora padha ngerti yèn enggoné kaklumpukaké dadi siji kuwi merga arep ditumpes, kaya gandum sing diklumpukaké ana ing penggilingan. 13 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Hé wong Yérusalèm, padha metua, tumpesen mungsuh-mungsuhmu! Kowé 11
MIKHA 5.1-4 bakal Dakgawé rosa kaya sapi lanang sing sunguné wesi, lan sirahé kaya tembaga. Mula kowé bakal ngremuk bangsa akèh, lan raja-brana akèh saka enggoné njarah-rayah bakal koksaosaké marang Aku, Pangérané langit lan bumi." 5 1 (4-14) Hé wong Yérusalèm, nyuwuna pitulungan marang Pangéran! Kita padha dikepung! Wong- wong kuwi padha nyerang pemimpiné Israèl! 2 (5-1) Pangandikané Pangéran, "Hé Bètléhèm Éfrata, kowé kuwi kutha cilik ing tanah Yéhuda, nanging saka kono Aku bakal nekakaké ratu kanggo Israèl, sing sarasilahé kawiwitan ing jaman kuna mula." 3 (5-2) Mulané Pangéran bakal négakaké umaté dijajah déning mungsuh-mungsuhé nganti tekan wektuné wong wadon sing pinesthi nglairaké calon-ratu mau wis klakon mbabar putrané kakung. Sawisé mengkono kekarèné seduluré sing ana ing pembuwangan bakal padha bali nunggal karo umaté dhéwé. 4 (5-3) Sang Ratu mau samasa rawuh bakal ngerèh rakyaté nganggo 12
MIKHA 5.5-8 pangwasané Pangéran lan kalawan kaluhurané Allah piyambak. Umat kagungané bakal manggon kanthi tentrem, merga wong ing salumahing bumi padha ngakoni kaluhurané Sang Prabu, lan Panjenengané bakal nekakaké katentreman. 5 (5-4) Samasa Asyur nyerbu negara kita lan mbedhah témbok kita, kita bakal nekakaké prejurit-prejurit pilihan nanggulangi mungsuh mau. Asyur banjur bakal ditelukaké nganggo pedhang, lan saterusé njaga supaya aja nganti negara kita kena diserbu déning Asyur menèh. 6 (5-5) (5:5) 7 (5-6) Kekarèné Israèl sing isih urip bakal kautus déning Pangéran kaya ebun sing nyegeraké bangsa akèh, kaya udan sing nyiram tanduran. Israèl bakal ngendelaké marang Pangéran, ora marang manungsa. 8 (5-7) Kekarèné bangsa-bangsa sing isih urip bakal kaya singa golèk pangan ana ing alas-alas lan ing pangonan; yèn wis mlebu, banjur nubruki lan wedhusé disempal-sempal, mula ora ana pengarep-arep bisa oncat. 13
MIKHA 5.9-6.1 14 9 (5-8) Israèl bakal nelukaké mungsuh- mungsuhé sarta disirnakaké. 10 (5-9) Pangandikané Pangéran mengkéné, "Ing wektu kuwi jaran- jaranmu lan krétamu perang bakal Dakpundhut lan Daksirnakaké. 11 (5-10) Kutha-kutha ing negaramu bakal Daksirnakaké lan bètèng- bètèngmu Dakbubrahi. 12 (5-11) Japa mantramu lan jimat- jimat bakal Daksirnakaké; kowé bakal ora ngendelaké ramalané nujum utawa tukang ramal. 13 (5-12) Recamu ukir-ukiran lan tugu-tugumu suci bakal Dakgempur, sarta kowé bakal ora nyembah brahala gawéané tanganmu dhéwé. 14 (5-13) Reca-recané Déwa Asyéra ing tanahmu bakal Dakrubuhaké lan kutha-kuthamu bakal Daktumpes tapis. 15 (5-14) Aku bakal males sakèhing bangsa sing padha ora ngèstokaké dhawuh-Ku nganggo paukuman." 6 1 Rungokna gugatané Pangéran kanggo Israèl. Dhuh Pangéran, mugi kersa jumeneng lan ngajengaken gugatan Paduka kanggé Israèl, supados
MIKHA 6.2-7 gunung-gunung lan punthuk-punthuk sami mireng. 2 Hé gunung-gunung, pondhasiné bumi sing langgeng, padha ngrungokna gugatané Pangéran! Pangéran nggugat umaté, lan mrekarakaké Israèl. 3 Pangandikané Pangéran, "Umat-Ku! Aku wis nindakaké apa kanggo kowé? Apa aku ngebot-eboti kowé? Ngunjukna wangsulan. 4 Kowé Dakirid metu saka tanah Mesir, kowé Dakluwari saka enggonmu dadi batur-tukon. Aku ngutus Musa, Harun lan Miryam nuntun kowé. 5 Élinga marang apa sing dirancang déning Balak raja ing Moab kanggo kowé, lan wangsulané Biléam bin Béor. Élinga marang lelakon wiwit saka Lebak Sitim tekan Gilgal, supaya kowé ngakonana pendamel-pendamelé Pangéran kanggo nylametaké kowé." 6 Aku nyaosi apa marang Pangéran, Allah ing langit lan bumi, samasa aku sowan sujud marang Panjenengané? Apa pedhèt sing becik dhéwé kanggo kurban obongan konjuk marang Panjenengané? 7 Apa Pangéran rena penggalihé yèn aku nyaosaké wedhus éwon lan lenga 15
MIKHA 6.8-14 zaitun sing mili kaya kali? Apa arep dakcaosi kurban anakku sing mbarep, minangka panebusing dosa-dosaku? 8 Ora! Pangéran wis ngandika apa sing becik kagem Panjenengané. Pepundhutané marang kita kuwi mengkéné: penggawé sing adil, nandukaké katresnan lan andhap-asor ing pesrawungan karo Panjenengané. 9 Pangabekti marang Pangéran kuwi kawicaksanan sing sejati. Panjenengané ngandika marang wong sing padha manggon ing kutha, "Rungokna, hé kowé sing padha manggon ana ing kutha! 10 Ing omahé wong ala ana tumpukan raja-brana sing asalé saka tumindak ala. Wong-wong mau padha migunakaké ukuran lan takeran palsu sing banget Daksengiti. 11 Aku rak ora bisa ngapura wong sing padha migunakaké timbangan palsu utawa bandhul timbangan sing goroh? 12 Hé, kowé wong sugih sing padha dhemen ngapusi. 13 Merga saka dosa-dosamu kowé wiwit saiki Dakajar. 14 Kowé bakal mangan, nanging ora krasa wareg, lan pancèn, kowé bakal 16
MIKHA 6.15-7.2 tansah krasa luwé. Kowé bakal njupuki barang rupa-rupa, nanging ora bisa nyimpen. Apa sing koksimpen mau bakal Daksirnakaké ing peprangan. 15 Kowé bakal nyebar gandum, nanging ora bakal ngenèni. Kowé bakal mipit lenga saka woh zaitun, nanging ora bisa migunakaké. Kowé bakal gawé anggur, nanging ora ngombé. 16 Kuwi kabèh bakal kelakon, merga kowé wis padha nganut prenatan ala sing ditetepaké déning Raja Omri lan Raja Ahab, anaké. Kowé padha nerusaké netepi prenatan-prenatan mau, mulané kowé bakal Daktumpes, nganti kowé bakal dadi poyokané saben wong. Lan anaa ing ngendi waé kowé bakal dianggep wong sing ora kanggo." 7 1 Cilaka temenan! Aku kaya wong kaliren sing golèk woh-wohan sing kari ana wit anggur, nanging ora nemu apa-apa. Sakèhé woh anggur lan woh ara wis entèk diundhuhi kabèh. 2 Ing tanah kéné wongé mursid wis entèk, wis ora ana wong sing setya marang Allah. Angger wong ngentèni wektu bisané matèni pepadhané. Siji 17
MIKHA 7.3-7 lan sijiné padha gentèn ngarah patiné seduluré dhéwé. 3 Padha ahli nindakaké piala. Penggedhé lan hakim padha ngarah besel. Para penggedhé gawé putusan manut karepé dhéwé lan gawé rancangan bebarengan. 4 Senajan wong sing dianggep becik lan jujur dhéwé ing antarané wong-wong mau, kuwi ora ana ajiné, ora béda kaya grumbul lateng.b Wis tekan wektuné wong-wong mau padha diukum déning Pangéran, kaya pepéling sing diwedharaké déning para nabiné. Wong-wong mau banjur padha bingung. 5 Aja padha ngandel karo tanggamu, lan aja precaya karo kanca. Enggonmu caturan sing ngati-ati, senajan karo bojomu dhéwé. 6 Ing wektu kuwi anak lanang bakal nganggep bapakné wong bodho, anak wadon bakal nglawan ibuné, lan mantu wadon nglawan ibuné mara tuwa; sing dadi mungsuh yakuwi wong-wong sing tunggal saomah. 7 Nanging pengarep-arep kita marang Gusti Allah kanthi yakin, yèn Panjenengané bakal midhangetaké blateng: tetuwuhan ronipun nggateli. 18
MIKHA 7.8-11 pandonga kita sarta bakal nylametaké kita. 8 Para mungsuh kita aja nganti seneng ndeleng kita nandhang sangsara. Kita pancèn wis padha tiba, nanging banjur tangi menèh. Saiki kita padha ana ing pepeteng, nanging Pangéran bakal paring pepadhang marang kita. 9 Kita wis padha gawé dosa marang Pangéran, mulané ing sawetara wektu kita kudu ngrasakaké paukumané. Nanging wekasané Panjenengané bakal ngampingi kita. Panjenengané bakal nuntun kita menyang pepadhang; kita bakal padha urip lan nyipati pitulungané Allah marang kita. 10 Ing kono para mungsuh kita bakal padha kwirangan - yakuwi wong-wong sing biyèn padha memoyok, "Ana ing ngendi Pangéran, Allahmu?" Kita bakal nyipati ambruké wong-wong mau, enggoné diidak-idak kaya blethok ana ing dalan. 11 Hé wong Yérusalèm, wis tekan titi- mangsané mbangun témbok-témbokmu. Ing wektu kuwi daérahmu bakal kajembaraké. 19
MIKHA 7.12-16 12 Wong-wongmu bakal padha bali menèh, saka ngendi-endi. Saka Asyur ing Wétan, saka Mesir ing Kidul, saka daérah Éfrat, saka segara-segara lan gunung-gunung sing adoh. 13 Nanging bumi bakal dadi cengkar merga saka pialané wong-wong sing padha manggon ing kono. 14 Dhuh Pangéran, mugi kersa ngengèn umat Paduka, inggih umat pilihan Paduka piyambak. Senajan sami manggèn pating prenca wonten ing ara-ara samun, selaminipun badhé manggih siti ingkang subur ing sakiwa- tengenipun. Sami kagiringa dhateng pangènan ing Basan lan ing Giléad ingkang kathah rumputipun, supados sami saged nedha tuwuk, kados ing jaman rumiyin. 15 Dhuh Pangéran, mugi Paduka ngetingalaken kaélokan-kaélokan dhateng kawula kados ing jamanipun Paduka ngirid kawula medal saking tanah Mesir. 16 Bangsa-bangsa badhé sami sumerep sarta sami kisinan, senajan sami gadhah kekiyatan ageng. Tiyang-tiyang wau 20
MIKHA 7.17-20 badhé semplah manahipun lan sami nutupi cangkem lan kupingipun. 17 Sami badhé glimpangan wonten ing siti kados sawer, sarta sami medal saking bètèng-bètèngipun, kalayan ajrih lan gemeter. Tiyang-tiyang wau badhé sami mratobat dhateng Pangéran, Allah kita. 18 Dhuh Allah, mboten wonten Allah ingkang kados Paduka. Paduka paring pangapunten dhateng dosa-dosanipun umat Paduka, ingkang taksih gesang. Mboten selaminipun Paduka mbendoni, malah Paduka rena nandukaken sih-kamirahan dhateng umat Paduka. 19 Paduka badhé melasi kawula sepisan malih. Dosa-dosa kawula badhé Paduka idak-idak lan Paduka bucal ing tengahing seganten! 20 Paduka badhé ngetingalaken sih Paduka ingkang langgeng dhateng umat Paduka, anak-turunipun Abraham lan Yakub, kados ingkang sampun Paduka janjèkaken kalayan supaos wiwit ing jaman kina! 21
Nahum 1 1 Iki pangandikané Pangéran bab Ninewé, sing kawangsitaké marang Nabi Nahum, wong Èlkosy. 2 Pangéran Allah kuwi ora kersa ditandhingi; sapa sing nglawan Panjenengané mesthi diukum, sarta diwales srana paukumané. 3 Gusti Allah ora gampang duka, nanging mahakwasa lan wong sing kaluputan ora bakal bébas saka ing paukuman. Samasa Pangéran miyos, ing kono bakal ana prahara; mendhung, kuwi lebuning sampéyané! 4 Atas saka dhawuhé, segara dadi garing! Kali-kali dadi asat, pangonan- pangonan ing Basan padha alum. Gunung Karmèl rupané dadi soklat, lan kembang-kembang ing Libanon dadi alum. 5 Lindhu ing pegunungan kuwi nélakaké yèn Pangéran ana ing kono; punthuk- punthuk padha lèlèh ing ngarsané. Buminé geter samasa Pangéran rawuh ing kono; bumi sarta sakèhé wong sing
NAHUM 1.6-12 manggon ing kono padha ketaman ing giris. 6 Yèn Pangéran duka, sapa sing bisa lestari urip? Sapa sing tahan nadhahi bebenduné sing nggegirisi? Paukumané sing mulad-mulad diesokaké, gunung karang nganti padha jugrug. 7 Pangéran kuwi becik, asih lan welasan; wong mursid padha direksa ing mangsa karubedan; wong sing mratobat lan bali menyang Panjenengané padha digematèni. 8 Para mungsuhé ditumpes tapis kaya kéntir ing banjir bandhang. Wong sing nglawan Panjenengané dijabut nyawané. 9 Apa kowé ngrancang nindakaké piala marang Pangéran? Kowé bakal ditumpes déning Panjenengané! Ora ana wong sing nglawan Panjenengané senajan mung sepisan, isih lestari urip. 10 Kaya eri bebundhetan lan damèn garing, mengkono enggonmu bakal kaobong nganti sirna. 11 Ana wong teka saka Ninewé, sing ngrancang arep nindakaké piala rupa-rupa marang Pangéran. 12 Pangéran banjur ngandika mengkéné marang umaté, "Senajan wong Asyur 2
NAHUM 1.13-2.1 kuwi gedhé pangwasané lan akèh cacahé, éwasemono bakal katumpes sirna babar-pisan. Hé umat-Ku, kowé wis Dakgawé sangsara, nanging ora bakal Dakpindhoni menèh. 13 Aku bakal mungkasi pangwasané Asyur enggoné njajah kowé, lan medhot blenggu sing mbanda kowé." 14 Mengkéné dhawuhé Pangéran tumrap Asyur, "Asyur bakal ora duwé turun sing nganggo jenengé dhéwé. Recané ukir-ukiran sing ana ing kuil-kuilé, Aku bakal nyawisaké kuburané, merga wong Asyur ora pantes lestari urip!" 15 Delengen, ana utusan teka medhun saka pegunungan, nggawa kabar sing becik! Tekané wong mau martakaké kemenangan! Wong-wong ing Yéhuda, padha nganakna kraméan lan luwarana janjimu karo Pangéran. Wong-wong ala kuwi bakal ora ngenggoni tanahmu menèh, merga wis padha tumpes tapis! 2 1 Ninewé, kowé saiki lagi diserang! Kekuwatan sing arep ngrusak kowé wis teka! Bètèng-bètèngmu sèlèhana wong jaga! Jaganen dalan-dalanmu! Tata-tataa ngadhepi peprangan! 3
NAHUM 2.2-8 2 (Pangéran wis cepak-cepak arep mbangun kaluhurané Israèlmenèh, kadadèkaké kaya biyèn sadurungé dirampog déning mungsuh.) 3 Tentarané mungsuh padha nggawa tamèng abang, lan nganggo pakéan seragam abang. Wis padha samekta arep nyerang! Kréta-krétané perang mengkilat kaya geni! Jaran-jarané padha selak ora sabar! 4 Krétané perang padha mbalap bolak-balik ing dalan-dalan menyang alun-alun, abyor kaya obor lan gesit kaya thathit. 5 Para perwira wis padha diabani; nanging bareng maju padha kesandhung. Énggal-énggal padha nyerbu bètèng, banjur masang piranti sing kanggo njebol gapura. 6 Lawanging gapura sing cedhak kali wis jebol; wong-wong ing kedhaton padha giris. 7 Sang pramèswari dicekel kadadèkaké tawanan; para abdiné wadon padha sesambat kaya manuk dara, karo tebah-tebah dhadha merga saka susahé. 8 Kaya carané banyu saka bendungan sing jebol wong padha gemrudug metu 4
NAHUM 2.9-13 saka Ninewé! Ana swara sing bengok- bengok, "Mandhega! Mandhega!" Nanging ora ana sing mandheg lan bali. 9 Padha ngrayaha slaka! Padha ngrayaha emas! Kutha iki kebak raja-brana! 10 Ninewé wis dadi gempuran, suwung lan sepi mamring! Atiné wong saka wediné presasat lèlèh; dhengkul- dhengkul padha gemeter. Kekuwatan wis ilang babar-pisan, wong kabèh padha pucet tanpa cahya. 11 Ninewé wis ora katon kutha, malah wis kaya guwa panggonané singa! Panggonané singa enom padha disusoni; senajan singa lanang lan singa wadon padha lunga, anak-anaké ditinggal, éwasemono aman. 12 Singané olèh mangsan, banjur disempal-sempal, diwènèhaké marang sing wadon lan anak-anaké. Guwané dikebaki mangsan. 13 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika, "Aku iki mungsuhmu. Kréta-krétamu bakal Dakobong, tentaramu bakal mati ing peprangan, lan barang-barang olèh-olèhané enggonmu nyolong saka wong liya, bakal Dakpundhut kabèh. 5
NAHUM 3.1-5 Pangwasamu ing jagad bakal ora kocap menèh." 3 1 Cilaka kutha sing isiné mung goroh lan gawé pati, kutha sing sugih raja-brana kuwi bakal dijarah-rayah nganti gusis! 2 Rungokna cumethèring pecut, lan gemlèdhèging rodha, swaraning jaran mlayu sesanderan, lan kréta perang pating krengkot. 3 Serdhadhu jaranan padha nyerbu, pedhang-pedhang pating clèrèt, tumbak-tumbak pating clorot! Jisim tumpuk-undhung, wong mati nganti ora kena diétung, marakaké wong padha kesandhung! 4 Ninewé, si sundel kuwi saiki nampa paukumané. Bangsa-bangsa biyèn padha kepéncut merga saka éndahing rupané sing nengsemaké, nanging banjur didadèkaké batur-tukoné. 5 Pangéran kang mahasuci ngandika, "Hé, Ninewé, kowé bakal Dakukum! Kowé bakal Dakwudani, Dakdadèkaké tontonané para bangsa, nganti kowé bakal kwirangan. 6
NAHUM 3.6-12 7 6 Kowé bakal Dakasoraké, lan badanmu Dakebyuki kotoran. Wong bakal ndeleng kowé karo giris. 7 Sing sapa weruh bakal mlayu lunga, karo kandha, 'Saiki Ninewé wis dadi jugrugan! Sapa sing isih seneng nyawang? Sapa sing arep nglipur?'" 8 Ninewé, apa kowé luwih becik ketimbang karo Tébé, kutha krajan Mesir? Tébé iya ana kaliné kanggo ngayomi kaya témbok. Bengawan Nil kuwi dadi bètèngé. 9 Tébé kuwi ngerèh Sudan lan Mesir. Pangwasané tanpa wates. Libia dadi kanca sekuthoné. 10 Éwasemono wong sing padha manggon ing Tébé padha ditawan lan saiki manggon ana ing pembuwangan. Anak-anaké padha dipatèni ana ing prapatan-prapatan. Para penggedhéné padha dibanda déning para mungsuhé. 11 Ninewé, iya kowé bakal padha mendem lan tanpa daya! Kowé iya bakal padha ngudi bisané oncat saka tangané mungsuhmu. 12 Nanging bètèng-bètèngmu bakal kaya wit anjir sing wohé wis tuwa. Yèn
NAHUM 3.13-17 wit mau dierog, wohé padha tiba pas ing cangkemé sing ngerog! 13 Tentara-tentaramu mau kaya wong wadon, lan negaramu presasat menga ana ing ngarepé mungsuhmu. Rujiné lawanging gapura-gapuramu bakal entèk kobong dimangsa déning geni. 14 Padha nyepakna banyu, sebab kowé bakal dikepung. Bètèng-bètèngmu sentosakna! Padha ngidak-idaka lemah lempung kanggo gawé bata, banjur énggal-énggal cithaken! 15 Nanging senajan kaya apa polahmu, kowé bakal diobong urip-uripan nganti mati, utawa dipatèni ing peprangan. Kowé bakal kasapu resik, kaya gandum sing dimangsa déning walang. Enggonmu tangkar-tumangkar kaya walang! 16 Wongmu sing laku dagang cacahé ngluwihi cacahé lintang ing langit! Nanging saiki wis entèk sirna kabèh, kaya walang sing mabur lunga. 17 Para penggedhému kaya walang gegolongan sing padha ménclok témbok ing mangsa atis. Nanging bareng srengéngéné jumedhul banjur padha mabur lunga, lan ora ana wong sing ngerti menyang endi parané! 8
NAHUM 3.18-19 18 Hé ratuné wong Asyur! Pepréntahanmu wis tamat, lan para penggedhému wis padha turu selawas-lawasé! Wong-wongmu padha kasebar ing gunung-gunung, lan ora ana sing bakal ngulihaké menèh. 19 Tatu-tatumu ora ana tambané, lan ora bakal mari. Saben wong sing krungu kabaré karusakanmu bakal padha keplok-keplok saka bungahé, sebab ora ana wong sing bisa ngoncati ambek siyamu. 9
Habakuk 1 1 Wangsité Pangéran sing kaparingaké marang Nabi Habakuk mengkéné, 2 "Dhuh Pangéran, taksih pinten dangunipun kawula kedah sesambat nyuwun pitulungan, supados Paduka kersa miyarsakaken, lajeng ngluwari kawula saking panganiaya? 3 Menapa ginanipun Paduka nedahaken piawon dhateng kawula? Kénging menapa Paduka kersa mirsani lan Paduka kèndelaken kémawon piawon ingkang semanten agengipun? Pangrisak lan pangrodha-peksa ingkang ngepung kawula, sarta ing pundi-pundi wontenipun namung congkrah lan tukar paben kémawon. 4 Prenatan sampun mboten gadhah daya kekiyatan, mila mboten wonten ginanipun. Ingkang sami nindakaken piawon kawontenanipun langkung saé ketimbang kaliyan tiyang mursid, ngantos keadilan presasat kawalik."
HABAKUK 1.5-10 5 Pangéran nuli paring wangsulan marang umaté mengkéné, "Padha nitènana bangsa-bangsa sing ana ing sakiwa-tengenmu, lan kowé bakal padha gumun. Aku bakal nindakaké prekara sing kowé mesthi ora ngandel. 6 Bangsa Babil sing ambek siya lan trengginas bakal Dakdamel gedhé pangwasané. Nganti banjur padha ndlajahi bumi nelukaké bangsa-bangsa liya. 7 Ing ngendi-endi padha nekakaké pagiris lan panganiaya, lan saka angkuhé nganti nganggep yèn wong mau sing wenang netepaké keadilan. 8 Jaran-jarané luwih rikat ketimbang karo macan tutul, luwih ambek siya ketimbang karo asu ajag sing luwé. Tentarané jaranan tekané saka panggonan adoh, jarané nyakar-nyakar lemah. Tekané ngebyuk kaya garudha sing nyamber mangsané. 9 Tentarané padha nglurug, perangé saya maju nelukaké bangsa-bangsa kanthi panganiaya, lan saben wong sing ditekani mesthi giris. 10 Para raja padha dipoyoki lan para penggedhé padha digeguyu. Cacahé 2
HABAKUK 1.11-13 wong sing ditawan akèhé presasat wedhiné segara. Ora ana bètèng sing keconggah nadhahi serangané. Sebab bètèngé diurugi lemah, banjur diserbu. 11 Panyerbuné kaya angin lésus, banjur lunga ngilang menèh. Kaya mengkono wong-wong mau ngegungaké kekuwatané." 12 Dhuh Pangéran, wiwit-wiwitan mila Paduka menika jumeneng Allah. Paduka menika Allah kawula, suci saha langgeng, inggih Allah ingkang ngreksa kawula. Paduka sampun milih bangsa Babil, kadamel kiyat, supados sami saged ngukum kawula. 13 Nanging kawula mboten mudheng déné ing ngatasipun Paduka menika mahasuci, koktahan mirsani tiyang- tiyang ingkang seneng goroh lan damel piawon menika? Ing ngatasipun paningal Paduka menika mahasuci, koktegel kèndel kémawon mirsani pendamel awon ingkang semanten agengipun. Kénging menapa Paduka kèndel kémawon menawi tiyang Babil sami mejahi tiyang-tiyang ingkang langkung mursid ketimbang kaliyan piyambakipun? 3
HABAKUK 1.14-2.2 14 Kadospundi déné Paduka matrapi manungsa kados dhateng ulam ing seganten utawi kados iber-iberan gegolongan tanpa pepréntahan? 15 Tiyang Babil sami nyepeng tiyang mawi pancing kados nyepeng ulam, sami dipun klempakaken mawi jaring, lajeng sami giyak-giyak margi angsal-angsalanipun njaring kathah! 16 Tiyang-tiyang menika sami nyembah jaring-jaringipun, sarta sami dipun sajèni, margi jaring-jaring wau ngangsalaken barang-barang ingkang ageng pengaosipun. 17 Menapa tiyang Babil ing selaminipun badhé migunakaken pedhangipun, saha terus kémawon numpes bangsa-bangsa kalayan ambek siya. 2 1 Aku dakmunggah ing pangungakanku lan ngentèni dhawuhé Pangéran minangka wangsulané pesambatku. 2 Pangéran paring wangsulan mengkéné, "Tulisen sing cetha ana ing papan sing Dakparingaké marang kowé, supaya gampang diwaca déning saben wong. 4
HABAKUK 2.3-6 5 3 Tulisen dhisik, sebab durung tekan titi- mangsané kelakon. Nanging kelakoné bakal ora suwé menèh, lan apa sing Daktedahaké marang kowé bakal énggal kelakon. Katoné kelakoné mau alon-alon, nanging entènana waé; sebab prekara kuwi mesthi bakal kelakon, ora diundur lan ora dibatalaké. 4 Wosing wangsit kuwi mengkéné, 'Wong ala bakal ora lestari urip, nanging wong mursid bakal urip merga saka precayané marang Allah.'" 5 Kasugihan kuwi kanggo ngakali. Wong srakah kuwi angkuh lan ngangsa-angsa. Kaya pati iya ora wareg-wareg, yakuwi sebabé enggoné ora lèrèn-lèrèn nelukaké bangsa-bangsa. Rampung siji banjur sijiné, padha didadèkaké kawulané lan dirèmèhaké. 6 Bangsa-bangsa sing ditelukaké mau bakal padha moyoki bangsa Babil lan ngétokaké enggoné ngrèmèhaké. Bakal padha muni, "Kowé padha njupuki barang-barang sing dudu duwèkmu, mulané kowé bakal kena ing paukuman! Nganti pira lawasé enggonmu arep nyugihaké awakmu dhéwé srana meksa
HABAKUK 2.7-10 wong-wong sing nggadhèkaké barangé marang kowé supaya nglunasi utangé?" 7 Nanging tanpa kanyana kowé sing nelukaké bangsa-bangsa, bakal duwé utang dhéwé lan bakal kepeksa mbayar utangmu nganggo anakan sing akèh. Kowé bakal ketekan mungsuh- mungsuh akèh, mula kowé bakal gemeter! Kuwi bakal padha ngrampog barang-darbèkmu! 8 Kowé wis ngrampog bangsa pirang- pirang, saiki kekarèné bangsa-bangsa mau sing isih padha urip, bakal gentèn ngrampog kowé, merga kowé wis matèni wong akèh lan merga saka tindakmu sing ambek siya marang wong-wong sajagad lan marang kutha-kuthané. 9 Saiki kowé nampa paukuman! Sebab kowé wis nyugihaké brayatmu srana ngrampog lan meksa, nanging omahmu dhéwé arep kokgawé aman, luwar saka bebaya! 10 Nanging rancanganmu wis gawé wirang marang brayatmu. Kowé wis numpes bangsa akèh, mangka penggawému kuwi nekakaké karusakan marang kowé. 6
HABAKUK 2.11-16 11 Watu-watu ing bètèngmu padha nggugat kowé lan usuk-usuké omahmu iya padha sesambat. 12 Kowé wis tampa paukuman! Kowé wis ngedegaké kutha sing kokdhasari panganiaya lan kokbangun nganggo matèni wong akèh. 13 Bangsa-bangsa sing koktelukaké padha nyambut-gawé ora ngétung sayah, lan apa sing padha dibangun mau wekasané mung dadi pakané geni. Pangéran Allah Kang Mahakwasa sing nindakaké kuwi mau kabèh. 14 Nanging bumi bakal kebak kawruh bab kamulyané Pangéran, kaya déné segara enggoné kebak banyu. 15 Kowé kena ing laknat! Sajroning nepsumu kowé wis gawé wirang marang wong-wong ing kiwa-tengenmu. Padha kokgawé sempoyongan kaya wong mendem. 16 Mulané kowé dhéwé bakal digawé wirang lan ora kajèn. Kowé dhéwé bakal ngombé lan sempoyongan. Pangéran bakal paring kowé ngombé saka tuwungmu dhéwé, tuwunging paukuman. Sarta kaurmatanmu bakal diwalik dadi kanisthan. 7
HABAKUK 2.17-20 17 Kowé wis negori wit-witané alas Libanon, saiki kowé gentèn bakal kategor. Kéwan-kéwané padha kokpatèni, saiki kéwan-kéwan mau bakal nekakaké pagiris marang kowé. Iki kabèh merga saka enggonmu gawé pepati lan tumindakmu sing ambek siya marang wong-wong ing bumi lan marang kutha-kuthané. 18 Brahala reca ukir-ukiran kuwi gunané apa? Apa kuwi dudu gawéaning tangané manungsa, lan kuwi kabèh apa ora mung apus-apusan? Kuwi nekakaké kabecikan apa kanggoné sing gawé lan sing precaya? Allah sing nyuwara waé ora bisa! 19 Mulané kowé kena ing laknat! Merga kowé wis kandha karo kayu, "Panjenengan mugi kersa wungu!" lan kandha karo watu, "Panjenengan mugi kersa wungu!" Apa reca ukir-ukiran mau bisa medhar wangsit kanggo kowé? Pancèn reca-reca mau kablongsong ing emas lan slaka, nanging ing njeroné ora ana rohé babar-pisan! 20 Nanging Pangéran lenggah ing Pedalemané Kang Suci. Hé salumahing bumi, padha menenga ana ing ngarsané! 8
HABAKUK 3.1-6 3 1 Nabi Habakuk ndedonga, surasané mengkéné: 2 "Dhuh Allah, kawula sampun mireng bab pakaryan ingkang Paduka tindakaken, ngantos manah kawula kepranan sanget. Pakaryan kaélokan ing jaman kepengker menika mugi Paduka wontenaken malih ing jaman samenika. Ing salebeting duka, mugi kersaa ngèngeti kanthi kawelasan!" 3 Gusti Allah rawuh menèh saka Édom. Kang Mahasuci rawuh menèh saka gunung-gunung ing Paran. Kamulyané nutupi sakèhé langit; lan bumi kebak pepujian kagem Panjenengané. 4 Rawuhé ngagem cahya kaya cahyaning kilat; pepadhang nylorot saka astané, sing ngregem pangwasa. 5 Pageblug ndhisiki tindaké lan pepati ngiringaké ing wingkingé. 6 Menawa Panjengané mandheg, bumi banjur gonjing; para bangsa padha gemeter samasa dipandeng déning paningalé. Gunung-gunung sing wis ana wiwit kuna mula padha remuk, lan punthuk-punthuk sing selawasé ora tau gingsir saka panggonané padha ambles, 9
HABAKUK 3.7-11 nalika Panjenengané dhèk jaman kuna tindak miyos kono. 7 Aku weruh wong Kusyan padha wedi, lan wong Midian padha gemeter. 8 Menapa lèpèn-lèpèn menika ingkang ndhatengaken paukuman Paduka, dhuh Pangéran? Menapa seganten menika ingkang njalari Paduka duka? Paduka nitih méga; mendhunging prahara Paduka titihi minangka kréta, nalika Paduka ndhatengaken kemenangan dhateng umat kagungan Paduka. 9 Gendhéwa Paduka sampun Paduka penthang, sampun Paduka pasangi panah. Bumi Paduka belah krana bledhèg. 10 Samasa ningali Paduka, gunung- gunung lajeng sami gemeter, toya lajeng gumrojog kados kaesokaken saking langit. Toya ing sangandhapipun bumi lajeng nyuwanten gemuruh, sarta ombak-ombakipun mumbul ngantos inggil. 11 Nalika panah Paduka kalepas ngedalaken sorot, sarta nalika tumbak Paduka cumlorot, surya lan rembulan sami kèndel ing papanipun. 10
HABAKUK 3.12-16 12 Kanthi duka Paduka tindak ndlajahi bumi, para bangsa sami Paduka iles-iles nandhang sangsara. 13 Paduka miyos prelu mitulungi umat Paduka, sarta milujengaken Ratu pilihan Paduka. Para pengagengipun tiyang duraka sami Paduka remuk, lan para penganutipun Paduka awut-awut. 14 Panah-panah Paduka nembus dhadhané komandhanipun tentara, nalika sami dhateng ngebyuk kados prahara ingkang badhé ngremuk kawula. Lan ing salebeting manah sami remen ningali kasisahan kawula, kados tiyang ingkang kalayan sidheman nindhes tiyang miskin. 15 Seganten Paduka iles-iles mawi kapal-kapal ingkang Paduka titihi, ngantos toyanipun ingkang ngédab- édabi menika nglumpuk. 16 Krungu swara kuwi mau kabèh aku ndhredheg, lambéku gemeter merga saka wedi. Awakku sekojur lemes, lan sikilku théklok ora bisa ngadeg. Éwasemono aku arep ngentèni kanthi ayem tekaning dina paukuman, sing ditekakaké déning Allah marang sakèhé 11
HABAKUK 3.17-19 wong sing padha nyerang marang bangsaku. 17 Senajan wit anjir ora metokaké woh lan wit anggur semono uga, senajan wit zaitun ora ngasilaké lenga, sarta palemahan ora ngasilaké gandum, wedhus-wedhus ing kandhang padha mati, apa menèh kéwan ing kandhang wis entèk kabèh. 18 Aku meksa bakal surak-surak lan bungah-bungah, merga Pangéran kuwi Allah lan Juru Slametku. 19 Pangéran sing maringi kekuwatan marang aku. Sikilku digawé kukuh kaya sikiling menjangan, lan aku direksa keslametanku ana ing punthuk-punthuk. 12
Zefanya 1 1 Wangsité Pangéran sing kaparingaké marang Zéfanya nalika Yosia bin Amon jumeneng raja ing Yéhuda. (Nabi Zéfanya kuwi turuné Sang Prabu Hizkia, Hizkia peputra Amarya, Amarya peputra Gedalya, Gedalya peputra Kusy, Kusy peputra Zéfanya.) 2 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Aku bakal nyingkiraké samubarang sing ana ing bumi, 3 sakèhé manungsa lan kéwan, manuk lan iwak. Aku bakal numpes sakèhé wong ala, numpes manungsa kabèh, nganti ora ana sing kliwatan. Mengkono pangandikané Pangéran. 4 Aku bakal ngukum wong Yérusalèm lan wong Yéhuda kabèh. Apa waé sing ana gepok-sénggolé karo Baal bakal Dakgempur nganti tapis, semono uga sakèhé imamé Baal bakal Daksirnakaké, supaya jenengé ora diéling-éling menèh. 5 Iya bakal Daktumpes sakèhé wong sing padha munggah ing payon lan nyembah marang srengéngé, rembulan
ZEFANYA 1.6-10 lan lintang-lintang. Semono uga bakal Daktumpes wong sing padha ngabekti marang Aku lan setya marang Aku, nanging banjur iya wani sumpah atas jenengé Déwa Molokh. 6 Kejaba kuwi iya bakal Daktumpes sakèhé wong sing padha nyingkur lan ninggal Aku, yakuwi wong-wong sing padha ora ngabekti lan ora nyuwun pituduh marang Aku." 7 Dinané Pangéran wis cedhak; ing dina kuwi Pangéran bakal ndhawahaké paukumané; mulané padha menenga ana ing ngarsané. Pangéran wis tata-tata arep nandangi umaté, kaya wong nyembelèh kéwan kanggo kurban. 8 Pangandikané, "Ing dina panyembelèhan mau Aku bakal ngukum para penggedhé, para putra raja, lan sakèhé wong sing nyembah brahala manca. 9 Aku bakal ngukum sakèhé wong sing ngabekti manut carané wong kapir, sing padha nyolong lan mematèni supaya bisa ngebaki omahé bendarané nganggo barang colongan." 10 Pangandikané Pangéran, "Ing dina kuwi kowé bakal krungu swarané 2
ZEFANYA 1.11-15 tangis ing Gapura Iwak ing Yérusalèm. Ing péranganing kutha anyar kono kowé bakal krungu pesambat, lan ing gunung-gunung bakal keprungu swarané punthuk-punthuk sing padha jugrug. 11 Yèn kowé sing padha manggon ing pérangané kutha sing ngisor krungu sambat lan tangis, ngertia yèn para sudagar wis padha mati kabèh! 12 Ing dina kuwi Aku bakal mundhut lampu, banjur ngglédhah kutha Yérusalèm. Aku bakal ngukum wong sing marem karo uripé dhéwé, sing batiné kandha, 'Pangéran ora bakal ngaruhaké ngéné utawa ngono.' 13 Bandhané bakal dijarah-rayah lan omahé digempur dadi jugrugan. Bakal ora ngenggoni omah sing dibangun, lan ngombé anggur saka kebon anggur sing digarap." 14 Dinané Pangéran wis cedhak, malah wis cedhak banget lan tekané kanthi rerikatan! Dina mau bakal nekakaké kasusahan akèh, sarta para serdhadhu sing kendel pisan bakal padha nangis saka semplahing atiné! 15 Dina kuwi dinaning paukuman, dinaning karubedan lan kasedhihan, 3
ZEFANYA 1.16-2.2 dinaning karusakan, pepeteng lan kaanan sing surem. Dinaning mendhung sing peteng ireng nggegirisi, 16 dina sing kebak swaraning slomprèt lan bengoké serdhadhu sing padha perang nyerbu bètèng-bètèngé kutha lan menara-menara pangungakan. 17 Pangéran ngandika mengkéné, "Karubedan sing Daktekakaké marang manungsa kuwi semono gedhéné nganti wong bakal padha gagap-gagap kaya wong wuta. Sebab wong-wong mau wis padha gawé dosa marang Aku, mulané saiki getihé bakal kawutahaké kaya banyu, lan jisimé bakal padha bosok ana ing lemah." 18 Ing dinané Pangéran kuwi Panjenengané bakal ngetingalaké bebenduné, mula emas lan slakané bakal ora bisa mitulungi apa-apa. Salumahing bumi bakal katumpes déning mulading dukané Pangéran. Panjenengané bakal ngendhegaké tanpa kanyana-nyana sakèhing kumelip sing urip ana ing bumi. 2 1 Hé para bangsa sing padha ora duwé isin, padha élinga 2 sadurungé kowé padha alum lan mati kaya kembang! Élinga sadurungé 4
ZEFANYA 2.3-6 paukumané Pangéran sing ngalad- alad nekani kowé, ya sadurungé Panjenengané ngetingalaké dukané. 3 Padha mratobata marang Pangéran hé sakèhé umaté sing andhap-asor ing ati lan ngèstokaké dhawuhé. Nindakna kabeneran lan ngasorna awakmu ana ing ngarsané Pangéran. Mbokmenawa kowé kepareng oncat saka paukuman, iya ing dinané Pangéran ngetingalaké paukumané. 4 Bakal ora ana wong siji-sijia sing kari ana ing kutha Gaza. Askelon bakal suwung, ditinggal lunga rakyaté. Wong sing padha manggon ing Asdod bakal katundhung metu ing wayah awan, lan wong Ékron iya bakal katundhung saka kuthané. 5 Kowé hé wong Filistin, kowé wis diukum, ya sakèhé wong sing padha manggon ing pesisir. Pangéran bakal ndhawahaké paukuman marang kowé. Kowé bakal katumpes, nganti ora ana wong siji-sijia sing kari. 6 Daérah ing sapinggiring segara bakal dadi pangonan lan didegi gubugé para pangon lan kandhang-kandhang wedhusé. 5
ZEFANYA 2.7-10 7 Wong Yéhuda sing isih padha urip bakal ngenggoni tanahmu, bakal padha angon wedhusé ana ing kono lan padha turu ana ing tilas omah-omahé wong Askelon. Pangéran Allahé bakal nunggal karo wong-wong mau, nganti bakal padha makmur menèh. 8 Pangéran Allah Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Aku mireng yèn wong Moab lan wong Amon padha ngala-ala lan ngina marang umat-Ku, lan padha sumbar yèn bakal nelukaké tanahé. 9 Demi Aku iki Allahé Israèl kang gesang, Moab lan Amon bakal Daktumpes kaya Sodom lan Gomora. Panggonan kono bakal dadi panggonané wong gawé uyah lan selawas-lawasé dadi jugrugan sing kurugan thethukulan eri lan lateng. Umat-Ku sing isih urip bakal padha njarah rayah panggonan mau lan ngebèki lemahé." 10 Wong-wong Moab lan Amon bakal diukum merga enggoné umuk lan angkuhé, apa déné enggoné ngina marang umaté Pangéran Kang Mahakwasa. 6
ZEFANYA 2.11-3.1 11 Sabanjuré sakèhing bangsa bakal ngabekti marang Pangéran ana ing negarané dhéwé-dhéwé. 12 Semono uga wong Sudan bakal padha katumpes tapis. 13 Pangéran bakal ngagem pangwasané kanggo numpes Asyur. Kutha Ninewé bakal kadadèkaké jugrugan sing sepi, dadi ara-ara samun sing tanpa banyu. 14 Panggonan kono bakal dadi pangonan wedhus lan papan pengasoané sato kéwan rupa-rupa. Manuk beluk bakal manggon ing jugrugan kono lan manggung ing jendhélané. Manuk gagak bakal padha kaok-kaok ana ing undhak- undhakané omah. Blabag-blabag kayu èrès ing omah-omah bakal dicopoti. 15 Mengkono bakal kedadéané kutha sing ngegung-egungaké kekuwatané lan rumangsa wis sentosa. Wong-wongé padha rumangsa yèn kuthané sing gedhé dhéwé ing salumahé bumi. Saiba bakal sepiné panggonan mau, merga bakal dadi panggonané sato kéwan padha ngaso! Saben wong sing liwat bakal padha kekes atiné merga saka wedi. 3 1 Yérusalèm sing bejat lan nglawan, sarta nganiaya marang wong-wongé 7
ZEFANYA 3.2-6 dhéwé, bakal tampa paukumané Pangéran. 2 Yérusalèm ora gelem ngrungokaké lan mbangun-turut marang Pangéran. Ora suméndhé lan ngendelaké Pangéran sarta nyuwun pitulungané. 3 Para penggedhéné kuwi presasat singa sing gero-gero, para hakimé presasat asu ajag sing keluwèn, saka srakahé bakal ora ninggal balung nganti ésuk. 4 Para nabiné ora duwé rasa tanggung jawab lan ora kena diprecaya. Para imamé najisaké samubarang sing suci, sarta napsiraké dhawuhé Allah sasenengé atiné dhéwé. 5 Nanging Gusti Allah isih ana ing kutha kono. Panjenengané nindakaké kabeneran lan keadilan, ora naté damel kaluputan. Saben ésuk tanpa kendhat Panjenengané nekakaké keadilan marang umat kagungané. Éwasemono wong sing padha ala isih nerusaké enggoné gawé dosa tanpa duwé isin. 6 Pangandikané Pangéran, "Aku wis numpes bangsa akèh. Kutha-kuthané, témbok-témboké apa déné menara- menarané dadi gempuran. Kutha-kutha lan dalan-dalané dadi sepi. 8
ZEFANYA 3.7-11 7 Pangira-Ku, umat-Ku saiki mesthi ngurmati Aku lan nggatèkaké dhawuh- Ku. Mesthiné padha éling marang piwulang-Ku." Nyatané malah saya banget pamblasaré. 8 Pangandikané Pangéran, "Entènana, bakal tekan mangsané, Aku jumeneng lan nggugat para bangsa. Aku wis mutusaké, bakal nglumpukaké para bangsa lan kraton, bakal Daktedahi sepira kekuwatané paukuman-Ku. Salumahing bumi kabèh bakal Daksirnakaké nganggo genining paukuman-Ku. 9 Sawisé mengkono para bangsa bakal Daksantuni, mula bakal padha ndedonga marang Aku lan ora marang allah liyané. Kabèh bakal padha mbangun-turut marang Aku. 10 Senajan adoh lan pating slebar ana ing Sudan umat-Ku bakal padha saos kurban marang Aku. 11 Ing dina kuwi kowé ora bakal nandhang kwirangan awit saka sakèhé pokalmu sing ala marang aku. Saben wong sing angkuh lan gemedhé bakal Daksingkiraké, lan kowé ora bakal 9
ZEFANYA 3.12-18 nglawan menèh marang Aku ana ing gunung-Ku sing suci. 12 Aku bakal ngèngèh umat sing andhap-asor lan lembah ing ati, sing padha gelem sowan nyuwun pitulungan marang Aku. 13 Umat Israèl sing isih bakal padha urip rukun, ora padha akal-akalan sarta ora goroh-ginorohan. Mula bakal padha nandhang kalubèran lan katentreman." 14 Hé umat Israèl, padha menyanyia kanthi bungah! Hé Yérusalèm, padha bungaha sakatogmu! 15 Pangéran wis ora ngukum kowé menèh; sakèhé mungsuhmu wis disingkiraké. Pangéran Ratuné Israèl wis nunggil karo kowé, saiki kowé ora susah wedi. 16 Bakal tekan wektuné wong padha kandha karo Yérusalèm, "Hé kutha Sion, aja wedi! Tanganmu aja nglokro. 17 Pangéran Allah ana ing tengahmu; pangwasané nekakaké kamenangan marang kowé. Pangéran rena penggalihé ing ngatasé kowé, merga saka sihé, kowé padha kaparingan urip anyar. 18 Kaya atiné wong sing lagi pésta." Pangandikané Pangéran, "Aku wis mari 10
ZEFANYA 3.19-20 enggon-Ku duka lan ngukum, sarta sakèhé kanisthan wis Daksingkiraké. 19 Bakal tekan wektuné Aku ndhawahaké paukuman, marang para wong sing padha nganiaya kowé. Sakèhé wong sing kaboyong ing pembuwangan bakal Dakulihaké, lan wong lumpuh bakal Dakluwari. Kanisthané bakal Daksantuni kaluhuran, lan wong salumahé bumi bakal ngalembana. 20 Bakal tekan wektuné, wong-wongmu sing pating slebar bakal Dakulihaké. Lan jenengmu bakal Dakgawé misuwur ing salumahing bumi, mengkono uga kowé bakal Dakparingi luwar!" Mengkono pangandikané Pangéran. 11
Hagai 1 1 Nalika Sang Prabu Dharius enggoné jumeneng ratu nyandhak rong taun, ing dina kapisan, sasi kaping nem, Pangéran ngandika lantaran Nabi Hagai. Pangandika mau katujokaké marang Zérubabel bin Séaltièl, gubernur ing Yéhuda, lan marang Imam Agung Yosua bin Yozadak. 2 Pangandikané Pangéran marang Hagai mengkéné, "Wong-wong kuwi padha kandha yèn saiki durung wektuné mbangun Pedalemané Allah." 3 Pangéran banjur paring dhawuh marang wong kabèh lantaran Nabi Hagai mengkéné, 4 "Hé umat-Ku, yagéné kowé padha manggon ing omah-omah sing méwah, mangka Pedaleman-Ku isih rupa jugrugan. 5 Apa kowé padha ora nitèni lelakon sing kokalami? 6 Kowé padha nyebar gandum akèh, nanging panènmu mung sethithik. Kowé duwé pangan, nanging ora wareg
HAGAI 1.7-11 kokpangan. Kowé duwé anggur, nanging ora cukup kokombé nganti marem! Kowé padha nyandhang, nanging awakmu ora nganti anget. Wong sing buruh opahané ora cukup dipangan. 7 Apa kowé ngerti apa sebabé kuwi mau kabèh? 8 Mulané padha munggaha ing gunung- gunung, golèka kayu; Pedalemané Allah bangunen. Supaya penggalih-Ku dadi rena lan Aku bakal dibektèni kaya sing samesthiné. 9 Kowé padha kepéngin supaya panènmu metu akèh, jebul wetuné mung sethithik. Mangka yèn panènmu kokgawa mulih banjur Daksebul, sirna. Apa sebabé? Merga Pedaleman-Ku isih rupa jugrugan, lan kowé padha ribut yasa omahmu dhéwé-dhéwé. 10 Mulané ora ana udan lan ora ana tetuwuhan sing thukul. 11 Aku sing nekakaké ketiga ngerak ing tanah kéné, ing gunung-gunungé, ing sawah-sawahé, ing kebon angguré lan ing keboné woh-wohan, marang saben pametuné bumi, manungsa lan kéwan, lan samubarang sing koktandur." 2
HAGAI 1.12-2.3 12 Zérubabel lan Yosua sarta wong- wong sing bali saka pembuwangan ing tanah Babil banjur padha nindakaké apa sadhawuhé Pangéran, merga padha wedi, mula banjur ngèstokaké dhawuhé Nabi Hagai, utusané Pangéran. 13 Nabi Hagai banjur nglantaraké dhawuhé Pangéran mengkéné, "Aku janji, yèn Aku bakal nunggal karo kowé." 14 Pangéran nggigah semangaté saben wong, supaya padha mbangun Pedalemané Allah, kayata: Zérubabel, gubernur, Imam Agung Yosua lan wong kabèh sing bali saka pembuwangan. Wong kabèh mau banjur padha miwiti nyambut-gawé mbangun Pedalemané Pangéran, Allah Kang Mahakwasa. 15 Ing dina kaping patlikur, sasi kanem, taun kapindhoné Dharius jumeneng raja. 2 1 Ing dina kaping selikur, sasi kapitu taun kuwi uga Pangéran ngandika menèh lantaran Nabi Hagai. 2 Nabi Hagai kadhawuhan nglantaraké dhawuh marang Zérubabel, gubernur ing Yéhuda, marang Imam Agung Yosua, lan marang rakyat kabèh, mengkéné, 3 "Apa ana ing antaramu sing isih kèlingan karo kaéndahané Pedalemané 3
HAGAI 2.4-10 Allah sing dhisik? Lan kepriyé kaanané saiki? Rak ora imbang babar-pisan? 4 Nanging aja padha cilik atimu. Padha giata enggonmu nyambut-gawé, sebab Aku nunggil karo kowé. 5 Nalika Aku ngirid kowé metu saka tanah Mesir Aku wis janji yèn bakal nunggal karo kowé ing selawasé. Tekan sepréné Aku isih nunggal karo kowé, mulané aja wedi. 6 Ora suwé menèh Aku bakal ngoregaké langit lan bumi, segara lan dharatan. 7 Sakèhé bangsa bakal digawa mréné, lan Pedaleman iki bakal kebak raja-brana. 8 Sakèhé slaka lan emas sajagad kuwi kagungan-Ku. 9 Pedaleman-Ku sing anyar bakal luwih éndah ketimbang karo sing lawas, lan ana ing Pedaleman kono Aku bakal paring karaharjan lan katentreman marang umat-Ku." Mengkono pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa. 10 Ing dina kaping patlikur, sasi kaping sanga, taun kapindhoné jamané Sang Prabu Dharius, Pangéran Kang Mahakwasa ngandika menèh marang Nabi Hagai. 4
HAGAI 2.11-15 11 Dhawuhé, "Coba takona karo para imam, kepriyé ukumé prekara sing mengkéné iki: 12 Saupama ana wong njupuk daging suci saka kurban, banjur dilebokaké ing lempitaning jubahé. Yèn jubahé mau nggepok roti, panganan ratengan, anggur, lenga zaitun utawa sedhéngah apa sing kena dipangan, apa sing kagepok iya dadi suci?" Wangsulané para imam, "Mboten." 13 Pangandikané Nabi Hagai menèh, "Saupami wonten tiyang ingkang najis mergi nggepok jisim, lajeng nggepok tetedhan wau, menapa tetedhan wau lajeng dados najis?" Wangsulané para imam, "Inggih." 14 Nabi Hagai banjur ngandika, "Pangéran ngandika, bilih kados mekaten ugi tumrap umat menika, lan tumrap sakathahing pendameling tanganipun, sarta sakathahing kurban ingkang sami dipun saosaken wonten ing mesbèh, menika sedaya najis." 15 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Apa kowé ngerti kaanan sing kokalami? Nalika kowé durung miwiti mbangun Pedaleman-Ku? 5
HAGAI 2.16-22 16 Kowé arep nutu gandum sing kokkira olèh-olèhané bisa nyandhak rong atus kilogram, jebul mung metu satus kilogram. Koksengguh genthong anggurmu ana isiné satus liter, jebul anané mung patang puluh liter. 17 Aku nekakaké angin panas lan udan ès kanggo ngrusak tanduranmu, éwasemono kowé ora padha mratobat. 18 Saiki dina kaping patlikur, sasi kaping sanga, pondhasiné Pedaleman-Ku wis rampung. Titènana apa sing wiwit dina iki bakal kelakon. 19 Senajan wis ora ana gandum lan ora ana anggur, mangka durung mangsané wit ara, dlima lan zaitun metokaké woh, éwasemono wiwit dina iki kowé bakal padha Dakberkahi." 20 Ing dina iki uga, yakuwi tanggal kaping patlikur, Pangéran paring pangandika menèh marang Hagai 21 kanggo Zérubabel, gubernur ing Yéhuda mengkéné, "Aku bakal ngoregaké langit lan bumi, 22 sarta ngrubuhaké kraton-kraton lan nyirnakaké pangwasané. Kréta perang lan sing nunggangi bakal Dakrusak. Jarané bakal padha mati lan sing 6
HAGAI 2.23 nunggangi bakal padha patèn-patènan dhéwé. 23 Ing dina kuwi kowé Zérubabel, abdi- Ku, bakal Dakpundhut lan Dakwisudha dadi penggedhé sing ngerèh bangsa iki atas asma-Ku, sebab kowé wis Dakpilih." Mengkono pangandikané Pangéran. 7
Zakharia 1 1 Ing sasi kawolu ing taun kapindho jamané Dharius jumeneng raja, Pangéran ngandika marang Nabi Zakharia bin Bèrékia, putuné Idho mengkéné, 2 "Aku Pangéran duka banget karo para leluhurmu. 3 Mulané kandhakna karo umat Israèl, 'Padha mratobata lan sowana Aku.' 4 Kowé aja padha kaya leluhurmu. Dhèk jaman biyèn para nabi wis padha medharaké pangandika-Ku sing wosé mituturi supaya ninggala uripé sing ala lan aja nerus-nerusaké enggoné nglakoni dosa. Nanging para leluhurmu mau padha ora gelem ngrungokaké dhawuh-Ku lan padha ora ngèstokaké. 5 Para leluhurmu lan para nabi mau saiki wis padha mati. 6 Lantaran para abdi-Ku, para nabi, para leluhurmu wis Dakdhawuhi lan Dakélingaké, nanging padha ora ngrèwès, mula padha nampa paukumané. Wusana padha mratobat
ZAKHARIA 1.7-12 lan ngakoni yèn Aku, Pangéran, Allahé Kang Mahakwasa, sing ngukum kalawan adil, manut penggawéné." 7 Ing taun kapindho jamané Dharius jumeneng raja, ing dina kaping patlikur, sasi ping sewelas (sasi Shébat), Pangéran paring pangandika ing sajroning wahyu, ing wayah bengi. 8 Aku weruh ana malaékating Pangéran nitih jaran abang, mandheg ing antarané wit jambu kelinga sing ana ing lembah. Ing mburiné ana jaran telu sing ulesé abang, dhawuk lan putih. 9 Aku matur marang malaékat mau, "Menapa tegesipun kapal-kapal menika sedaya?" Paring wangsulané, "Aku bakal nuduhaké apa tegesé kabèh mau! 10 Gusti Allah ngutus jaran-jaran kuwi ndlajahi bumi lan mriksa kaanané." 11 Jaran-jaran banjur padha lapur marang malaékat mau mengkéné, "Kula sampun ndlajahi bumi lan kawontenanipun sarwa memelas, mergi wontenipun panindhes." 12 Malaékat mau banjur ngandika, "Dhuh Allah ingkang mahakwaos. Yérusalèm lan kitha-kitha ing tanah ajambu keling: bangsané jambu. 2
ZAKHARIA 1.13- 17 Yéhuda sepriki sampun pitung dasa taun laminipun enggèn Paduka ukum. Ngantos pinten laminipun enggèn Paduka badhé nindakaken piwales dhateng Yérusalèm lan kitha-kitha sanèsipun wau?" 13 Pangéran paring wangsulan marang malaékat mau nganggo tembung panglipur, 14 lan malaékat banjur ngandika karo aku, "Wartakna dhawuhé Pangéran Allah Kang Mahakwasa mengkéné, 'Banget tresna-Ku marang Yérusalèm, kutha-Ku sing suci, mulané tansah Dakgatèkaké. 15 Nanging Aku ora rena karo bangsa- bangsa sing rumangsa ayem-tentrem. Merga nalika Aku ngampet duka-Ku marang umat-Ku, bangsa-bangsa mau malah padha gawé aboting sangsarané umat-Ku. 16 Mulané Aku wangsul menèh menyang Yérusalèm kanthi sih-kadarman. Pedaleman-Ku lan kutha kuwi bakal kabangun menèh.'" 17 Malaékat mau iya dhawuh ngumumaké mengkéné, "Pangéran Kang Mahakwasa ngandika yèn kutha- kutha bakal padha makmur menèh lan 3
ZAKHARIA 1.18- 2.2 Panjenengané bakal paring pitulungan marang Yérusalèm, sarta nganggep kutha kuwi kagungané piyambak." 18 Ana ing wahyu liyané aku ndeleng ana sungu sapi lanang papat. 19 Aku nyuwun pirsa marang malaékat sing ngandikan karo aku, "Menapa maknanipun sungu sekawan menika?" Paring wangsulané, "Kuwi mrelambangi pangwasa-pangwasané jagad sing mbuyaraké wong Yéhuda, wong Israèl sarta wong Yérusalèm." 20 Pangéran nuli nedahi aku wong papat nggawa martil. 21 Aku nyuwun pirsa, "Tiyang-tiyang menika sami badhé nindakaken menapa?" Paring wangsulané, "Tekané supaya gawé geteré bangsa-bangsa sing bakal padha ditumpes merga wis padha nindhes tanah Yéhuda lan mbuyaraké wong-wongé." 2 1 Ana ing wahyu liyané aku weruh ana priya nyekel tali ukuran. 2 Aku banjur takon, "Panjenengan badhé tindak dhateng pundi?" Wangsulané wong mau, "Arep ngukur Yérusalèm, kepéngin weruh pira ambané lan pira dawané." 4
ZAKHARIA 2.3-8 3 Malaékat sing ngandikan karo aku mau banjur majeng, lan ana malaékat liyané sing methukaké. 4 Malaékat sing kapisan mau ngandika karo sing methukaké, "Mlayua, nonoman sing nggawa tali ukuran kaé kandhanana, yèn merga saka akèhé wong lan kéwan sing manggon ing Yérusalèm kéné, kuthané bakal kegedhèn saupama diubengi bètèng. 5 Pangéran wis janji, yèn Panjenengané piyambak sing bakal jumeneng dadi témbok geni ing sakubengé kutha lan ngreksa kutha mau. Panjenengané bakal dedalem ana ing kana ngagem sakèhing kamulyané." 6 Pangandikané Pangéran marang umat kagungané, "Kowé wis padha Dakgawé buyar saenggon-enggon. Nanging saiki, hé wong sing padha ana ing pembuwangan, padha metua saka tanah Babil, balia menyang Yérusalèm. 7 (2:6) 8 Sing sapa nggepok kowé presasat nggepok maniking mripat-Ku." Pangéran Kang Mahakwasa ngutus aku martakaké pangandika mau marang para bangsa 5
ZAKHARIA 2.9-3.1 sing biyèn padha njarah-rayah umat kagungané. Dhawuhé, 9 "Pangéran piyambak sing bakal perang nglawan kowé, lan kowé bakal gentèn dijarah-rayah déning umat sing biyèn dadi baturmu." Samasa kuwi kelakon, saben wong bakal ngerti yèn Pangéran piyambak sing ngutus aku. 10 Pangandikané Pangéran, "Hé wong sing padha manggon ing Yérusalèm, padha surak-suraka! Aku bakal dedalem ana ing tengahmu!" 11 Ing mangsa kuwi bakal akèh bangsa sing padha sowan ing ngarsané Pangéran sarta dadi umaté. Panjenengané bakal dedalem ana ing tengahmu, lan kowé bakal weruh yèn Panjenengané sing ngutus aku marang kowé. 12 Yéhuda bakal dadi umat pilihané Pangéran menèh ana ing tanahé kang suci, lan Yérusalèm bakal dadi kutha sing ditresnani piyambak. 13 Padha menenga, hé saben wong sing ana ing ngarsané Pangéran, awit Panjenengané tedhak saka Pedalemané Kang Suci. 3 1 Ana ing wahyu liyané Pangéran nedahaké aku Imam Agung Yosua 6
ZAKHARIA 3.2-7 jumeneng ing ngarsané Malaékating Pangéran. Déné Sétan ngadeg jèjèr karo Yosua, arep nggugat panjenengané. 2 Malaékating Pangéran ngandika marang Sétan, "Hé Sétan, paukumané Pangéran nekanana kowé. Pangéran kang ngasihi Yérusalèm ngukum kowé. Wong iki rak kaya kayu setengkel sing kasendhal saka geni." 3 Yosua jumeneng ana ing kono, ngagem ageman reged. 4 Dhawuhé Malaékating Pangéran marang para sing ngladosi, "Uculana sandhangané sing reged." Banjur ngandika marang Yosua, "Dosamu wis Dakluwari lan kowé bakal Dakparingi sandhangan sing anyar." 5 Panjenengané banjur ndhawuhi para abdi supaya Yosua diagemi ageman anyar ana ing ngarsané Malaékating Pangéran. 6 Malaékat mau banjur ngandika marang Yosua, yèn Gusti Allah wis ngandika mengkéné, 7 "Yèn kowé ngèstokaké dhawuh- Ku lan nglakoni kuwajiban sing Dakparingaké marang kowé, kowé selawasé bakal ngladèni Aku ing 7
ZAKHARIA 3.8-4.2 Pedaleman-Ku lan ing platarané. Aku bakal nggatèkaké pandongamu kaya enggon-Ku miyarsakaké pandongané para malaékat sing padha ngadhep ana ing ngarsa-Ku. 8 Hé Imam Agung Yosua, rungokna, kowé sing dadi Imam Agung. Lan kowé para Imam sing padha dadi pembantuné Yosua, kowé padha dadi pretandha jaman becik sing bakal kelakon. Aku bakal ngutus abdi-Ku sing karan 'Sang Trubusan!' 9 Aku bakal masang watu adi ing ngarepé Yosua sing ana matané pitu. Watu mau bakal Dakukir nganggo tulisan. Sajroning sedina Aku bakal ngluwari dosané tanah iki. 10 Ing dina kuwi kowé bakal ngulemi tangga-teparomu dhéwé-dhéwé ing omahmu, supaya ngrasakaké nikmaté katentreman ana ing satengahing kebon anggur lan kebon ara." 4 1 Malaékat sing ngandikan karo aku mau rawuh menèh, banjur nggugah aku carané kaya nggugah wong turu. 2 Pangandikané marang aku, "Kowé weruh apa?" Unjukku, "Dilah emas. Ing nginggil wonten wadhahipun lisah. 8
ZAKHARIA 4.3-8 Dilah menika wonten damaripun pitu, saben damar ing nginggilipun wonten torongipun pitu. 3 Ing sisihipun dilah wau wonten witipun kurma kalih, setunggal ing sisih kiwa lan setunggalipun ing sisih tengen." 4 Aku banjur munjuk nyuwun pirsa marang malaékat mau, "Menapa tegesipun menika sedaya?" 5 Pendanguné marang aku, "Apa kowé ora ngerti?" Unjukku, "Mboten, kula mboten mangertos." 6 Malaékat mau ngandika marang aku yèn Pangéran paring dhawuh marang Zérubabel mengkéné, "Kowé bakal menang, ora merga saka akèhé tentara utawa merga saka kekuwatanmu dhéwé, nanging merga saka Roh-Ku. 7 Apa waé sing ngalang-alangi kowé senajan gedhéné sagunung pisan bakal sumingkir saka ngarepmu. Kowé bakal mbangun Pedaleman-Ku, lan mengko yèn kowé masang watu sing pungkasan, wong-wong bakal padha kandha, 'Becik banget, wah apik temenan!'" 8 Ana pangandikané Pangéran liyané menèh marang aku. 9
ZAKHARIA 4.9-14 10 9 Pangandikané, "Zérubabel wis masang pondhasiné Pedaleman-Ku, lan iya sing bakal ngrampungaké. Samasa kuwi kabèh wis kelakon, wong-wong bakal padha ngerti yèn Aku sing ngutus kowé marang wong mau. 10 (4-10a) Wong-wong bakal padha gela, déné majuné rendhet temen. Nanging bakal padha ngerti yèn Zérubabel nerusaké pembanguné Pedaleman-Ku, mula bakal padha bungah." (4-10b) Pangandikané malaékat, "Damar pitu kuwi ibaraté tingalé Allah sing mirsani salumahing bumi." 11 Aku banjur nyuwun pirsa, "Wit kurma kalih ing kiwa lan tengenipun dilah menika tegesipun menapa? 12 Lan menapa tegesipun pang- pangipun wit kurma kalih ingkang jèjèr kaliyan torong emas ingkang kanggé ngisèni lisah dhateng damar menika?" 13 Panjenengané banjur ndangu, "Apa kowé ora ngerti?" Unjukku, "Mboten, kula mboten mangertos." 14 Paring wangsulané, "Kuwi ngibarataké wong loro sing dipilih déning Allah lan dilantik supaya ngladosi
ZAKHARIA 5.1-5 Panjenengané, Pangéran Gustiné langit lan bumi." 5 1 Aku banjur ndhangak, banjur weruh ana Kitab Gulungan kumléyang ing langit. 2 Malaékat mau ndangu aku, "Kowé weruh apa?" Unjukku, "Kula sumerep Kitab Gulungan kumléyang ing langit. Panjangipun sangang mèter lan wiyaripun sekawan setengah mèter." 3 Aku banjur dingandikani, "Kitab Gulungan kuwi isi tulisan bab paukuman sing bakal nekani satanah kéné kabèh. Sing sesisih ditulisi sing surasané, sakèhé maling bakal kasingkiraké saka tanah kéné; sisih liyané mratélakaké yèn saben wong sing ngucapaké sumpah palsu iya bakal kabuwang. 4 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika yèn Panjenengané sing bakal nekakaké paukuman mau, lan paukumané bakal mlebu ing omahé saben wong sing sumpah palsu. Paukuman mau bakal tetep manggon ana ing kono nganti omah-omahé dadi jugrugan." 5 Malaékat mau ngetingal menèh, lan ngandika, "Delengen! Apa sing kokdeleng?" 11
ZAKHARIA 5.6-6.1 6 Unjukku, "Menapa menika?" Wangsulané, "Kuwi kranjang, sing ngibarati dosané umat satanah kéné kabèh." 7 Kranjang mau ana tutupé, kagawé saka kawat nam-naman. Bareng daktamat-tamataké, tutup mau kaangkat lan ing njero kranjang mau ana wongé wadon lagi lungguh. 8 Pangandikané malaékat mau, "Wong wadon kuwi ngibarataké piala." Wong wadon mau banjur diblesekaké ing kranjang menèh lan tutupé dirapeti. 9 Aku banjur ndhangak lan weruh wong wadon loro mabur marani aku nganggo swiwi sing rosané kaya swiwiné manuk cangak. Banjur padha ngangkat kranjangé nganggo cucuké, digawa lunga. 10 Unjukku marang malaékat mau, "Dipun bekta dhateng pundi kranjang menika?" 11 Wangsulané, "Menyang Babil, sebab ing kana bakal padha yasa kuil. Yèn kuil mau wis rampung kranjang mau bakal didokok ana ing kono lan disembah." 6 1 Aku kaparingan wahyu menèh. Nalika semono aku weruh ana kréta 12
ZAKHARIA 6.2-8 papat metu saka antarané gunung tembaga loro. 2 Kréta sing kapisan ditarik jaran abang sarakit, sing kapindho ditarik jaran ireng sarakit. 3 Kréta sing katelu ditarik jaran putih sarakit lan sing kapat ditarik jaran dhawuk sarakit. 4 Aku banjur munjuk nyuwun pirsa, "Kréta-kréta menika tegesipun menapa?" 5 Wangsulané, "Kuwi ngibarataké angin papat; kréta-kréta kuwi lagi teka saka ngarsané Pangéran, Allahé wong salumahing bumi." 6 Kréta sing ditarik jaran ireng sarakit mau arep menyang tanah Babil, sing ditarik jaran-jaran putih arep mengulon, lan sing ditarik jaran-jaran dhawuk arep menyang tanah-tanah sisih Kidul. 7 Jaran-jaran dhawuk mau bareng metu katon enggoné ora sabar, selak arep mlayu ndlajahi bumi. Pangandikané malaékat, "Lungaa ndlajahi bumi!" Banjur padha budhal. 8 Malaékat mau banjur ndhawuhi aku, "Jaran-jaran sing budhal menyang Babil kuwi nahan paukumané Pangéran ana ing tanah Lor kono." 13
ZAKHARIA 6.9-14 9 Pangéran dhawuh marang aku mengkéné, 10 "Klumpukna pisungsung sing kasaosaké déning Hèldai, Tobia lan Yedaya sing padha bali saka pembuwangan ing Babil. Gawanen sanalika menyang omahé Yosia bin Zéfanya. 11 Gawéa makutha saka emas lan slaka sing dipisungsungaké mau, banjur enggokna ing sirahé Imam Agung Yosua bin Yozadak. 12 Kandhanana yèn Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, 'Wong sing karan Sang Trubusan mau, bakal jumedhul ana ing panggonané lan trubusané dadi subur. Kuwi sing bakal mbangun Pedaleman-Ku. 13 Kuwi sing bakal yasa lan nampa pakurmatan, sing pantes kaparingaké marang raja, lan wong mau bakal ngerèh umaté. Sajroné nindakaké pangrèhé mau bakal dibiyantu déning imam, lan wong loro mau bakal nyambut-gawé bebarengan nekakaké katentreman lan karukunan.' 14 Makutha mau bakal tetep kasimpen ana ing Pedalemané Allah minangka 14
ZAKHARIA 6.15- 7.3 pengéling-éling marang Hèldai, Tobia lan Yedaya lan marang Yosia anaké Zéfanya. 15 Wong-wong saka panggonan sing adoh bakal padha teka mèlu mbantu mbangun Pedaleman-Ku. Samasa enggoné padha mbangun mau wis rampung, kowé bakal ngerti yèn Pangéran Kang Mahakwasa piyambak sing ngutus aku marang kowé. Kuwi kabèh bakal kelakon, samasa kowé kanthi temen-temen padha ngèstokaké dhawuh-dhawuhé Pangéran Allahmu." 7 1 Ing taun sing kaping papat jamané Dharius jumeneng raja, ing dina kaping papat, sasi ping sanga (sasi Kislèw), Pangéran ngandika marang aku. 2 Wong-wong sing manggon ing Bètèl padha kongkonan Sarèzèr lan Règèm- Mèlèkh sakancané menyang Pedalemané Allah Pangéran Kang Mahakwasa, supaya ndedonga nyuwun berkahé Pangéran. 3 Sarta takon marang para imam lan para nabi mengkéné, "Menapa kula sami kedah nglajengaken enggèn kula sami siyam nangisi risaking Pedalemanipun Allah ing wulan kaping gangsal kados ingkang sampun sami kula lampahi mataun-taun?" 15
ZAKHARIA 7.4-10 4 Pangandikané Pangéran sing diparingaké aku mengkéné, 5 "Wong kabèh lan para imam kandhanana yèn enggoné padha pasa lan nangis ing sasi lima lan kapitu sajroné pitung puluh taun iki, kuwi ora kanggo ngurmati Aku. 6 Samasa padha mangan lan ngombé kuwi apa ora kanggo awaké dhéwé?" 7 Kaya mengkono pangandikané Pangéran lantaran para nabi sing dhisik, nalika Yérusalèm isih makmur lan dienggoni wong akèh, ora mung sing padha manggon ana ing kutha-kutha sakiwa-tengené kutha Yérusalèm, nanging iya ing wilayah sisih Kidul lan ing pegunungan sisih Kulon. 8 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika marang Zakharia, 9 "Dhèk jaman kuna umat-Ku Dakdhawuhi mengkéné, 'Nindakna keadilan, nindakna katresnan lan kawelasan siji karo sijiné. 10 Aja nindhes randha, bocah lola lan wong manca sing padha manggon ana ing satengahmu, sarta sedhéngah wong kecingkrangan liyané. Apa menèh aja 16
ZAKHARIA 7.11- 8.3 padha ngrancang gawé piala marang padha sedulur.' 11 Nanging umat-Ku wangkal lan wegah ngrungokaké. Padha nutupi kupingé lan ngatosaké atiné kaya watu. 12 Sarèhné padha ora gelem ngrungokaké piwulang sing Dakpréntahaké lantaran para nabi sing Dakutus dhèk jaman biyèn, mulané Aku duka banget. 13 Sarèhné padha ora ngrungokaké pangandika-Ku, mulané Aku iya ora midhangetaké pandongané. 14 Kaya carané angin prahara, mengkono wong-wong mau padha Daksebul, mula padha buyar manggon ing tanah manca. Tanah iki dadi panggonan sing suwung, sepi mamring." 8 1 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika marang Zakharia mengkéné, 2 "Banget enggon-Ku kepéngin mbiyantu mbangun Yérusalèm, merga Aku ngasihi wong-wong sing padha manggon ing kono. Sih-katresnan-Ku njalari Aku sengit karo para satruné. 3 Aku bakal rawuh menèh ing Yérusalèm, kutha-Ku kang suci, lan 17
ZAKHARIA 8.4-9 dedalem ana ing kono. Kutha mau bakal misuwur dadi kutha sing setya, lan gunungé Pangéran Kang Mahakwasa bakal kasebut Gunung Kang Suci. 4 Bakal kelakon kaki-kaki lan nini- nini sing merga saka tuwané padha tekenan, bakal padha lungguhan ana ing alun-alun. 5 Mengkono uga dalan-dalan bakal kebak bocah lanang lan wadon sing padha dolanan. 6 Lelakon kuwi bakal diarani anèh déning kekarèné bangsa iki, nanging kanggoné Aku, kuwi dudu prekara sing mokal. 7 Aku bakal ngluwari umat-Ku saka tanah-tanah panggonané kabuwang, 8 lan bakal Dakbalèkaké saka Wétan lan saka Kulon, supaya padha manggon ana ing Yérusalèm. Kuwi bakal padha dadi umat-Ku lan Aku bakal jumeneng dadi Allahé, sing ngerèh umat-Ku kanthi kasetyan lan keadilan." 9 Pangandikané Pangéran marang umaté, mengkéné, "Atimu padha sing tatag! Saiki kowé padha krungu pangandika sing biyèn diucapaké 18
ZAKHARIA 8.10- 13 déning para nabi, nalika pondhasiné Pedalemané Allah dipasang. 10 Sadurungé kuwi, ora ana wong sing kuwat mbayar tenaga séwan, iya tenaga manungsa utawa kéwan; sarta wong ora bisa mlebu-metu kanthi tentrem, merga saka anané mungsuh. Kuwi merga wong kabèh Dakdadèkaké padha memungsuhan, siji karo sijiné. 11 Nanging saiki enggon-Ku ngerèh bangsa iki béda. 12 Wong-wong mau bakal padha nyebar winih kanthi ati sing tentrem. Wité anggur bakal padha metokaké woh, bumi bakal ngasilaké panèn lan ing tanah kono bakal akèh udan. Berkah-berkah sing mengkono mau bakal Dakparingaké marang kekarèné bangsa kuwi. 13 Hé wong Yéhuda lan wong Israèl! Dhèk biyèn wong manca yèn ngipat-ipati wong liya muni, 'Muga-muga kowé nampanana paukuman sing nibani Yéhuda lan Israèl!' Nanging Aku bakal ngluwari kowé, mula wong manca bakal padha kandha siji karo sijiné, 'Muga-muga kowé padha ginanjara berkah kaya sing diparingaké marang 19
ZAKHARIA 8.14- 19 Yéhuda lan Israèl!' Mulané padha sing tatag atimu lan aja wedi." 14 Pangandikané Pangéran Allah Kang Mahakwasa mengkéné, "Dhèk biyèn, nalika para leluhurmu padha gawé duka-Ku, Aku banjur nekakaké kasangsaran lan apa sing Dakpenggalih mau Daktindakaké tanpa keduwung. 15 Nanging saiki Aku arep mberkahi wong Yérusalèm lan wong Yéhuda. Mulané kowé aja padha wedi. 16 Prekara-prekara iki sing kudu koktindakaké: kandhaa sing sanyatané siji karo sijiné. Ana ing pengadilan padha tumindaka sing adil, sing nekakaké katentreman. 17 Aja padha ngrancang nindakaké piala marang pepadhamu. Aja dadi seksi nganggo sumpah palsu. Aku sengit karo paseksi goroh, tindak sawenang-wenang lan nindhes." 18 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika marang Zakharia mengkéné, 19 "Wektu pasa ing sasi ping papat, sasi kalima, sasi kapitu lan sasi ping sepuluh kuwi bakal dadi riaya kabungahan kanggoné wong Yéhuda. Kowé padha 20
ZAKHARIA 8.20- 9.1 senenga nindakaké katresnan lan padha sing rukun." 20 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa mengkéné, "Bakal tekan wektuné wong saka kutha ngendi-endi padha menyang Yérusalèm. 21 Sing teka saka kutha sing siji bakal kandha karo sing teka saka kutha sijiné, 'Ayo padha ngabekti marang Pangéran, Allah Kang Mahakwasa lan padha nyuwun berkahé. Ayo padha mèlu aku sowan mrana!' 22 Wong akèh lan bangsa-bangsa sing gedhé pangwasané bakal padha teka ing Yérusalèm ngabekti, sujud marang Pangéran Kang Mahakwasa sarta nyuwun berkahé. 23 Ing dina-dina kuwi bakal ana wong manca sepuluh padha nekani wong Yahudi siji lan kandha, 'Kula sami kepéngin tumut panjenengan, mergi kula sami mireng bilih Allah nunggil kaliyan panjenengan.'" 9 1 Wangsit sing kaparingaké déning Allah surasané mengkéné, Gusti Allah wis damel putusan kanggo tanah Hadrakh lan kutha Damsyik. Ora mung 21
ZAKHARIA 9.2-7 bangsa Israèl, nanging iya kutha krajané Siria kuwi kagungané Allah. 2 Hamat sing tunggal wates karo Hadrakh kuwi iya kagungané Allah, semono uga kutha-kutha Tirus lan Sidon, sing kondhang ketrampilané. 3 Tirus yasa bètèng-bètèng kanggo njaga awaké dhéwé sarta nandho slaka lan emas akèh banget, nganti kaya larahan ing dalan! 4 Nanging kabèh mau bakal kapundhut déning Pangéran. Raja-brana mau bakal kabuwang ing segara, sarta kutha mau bakal sirna kobong ing geni nganti entèk kabèh. 5 Wong Askelon bakal ndeleng kuwi mau kabèh sarta giris banget. Semono uga Ékron, mula buyar pengarep-arepé. Gaza bakal kélangan ratuné, lan Askelon bakal dadi suwung. 6 Asdod bakal dienggoni déning bangsa campuran. Pangandikané Pangéran mengkéné, "Bangsa pilihan sing umuk bakal Dakasoraké. 7 Bangsa mau bakal mari enggoné mangan roti sing isi getih, utawa mangan pangan liyané sing najis. Kekarèné bangsa mau bakal dadi siji 22
ZAKHARIA 9.8-10 karo umat-Ku lan dadi golongané bangsa Yéhuda. Ékron bakal dadi péranganing umat-Ku, padha kaya wong Yébus. 8 Aku bakal njaga tanah kagungan-Ku lan bakal ora marengaké dienggo liwat tentara. Aku bakal ora marengaké menèh anané pangwasa sing nindhes bangsa-Ku, sebab Aku wis pirsa sepira sangsarané umat-Ku." 9 Hé putri Sion, padha bungaha! Padha surak-suraka hé wong sing padha manggon ing Yérusalèm! Delengen, Ratumu rawuh. Rawuhé ngasta kaluhuran lan kemenangan. Éwasemono Panjenengané lembah manah lan rawuhé nitih belo, anaké kuldi momotan. 10 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Kréta-kréta perangé Israèl bakal Daksirnakaké, lan jaran-jaran bakal Daklungakaké saka Yérusalèm; gendhéwa lan panah sing kanggo perang bakal Daksirnakaké. Ratumu bakal nekakaké katentreman ing antarané para bangsa; kratoné bakal gumelar wiwit saka segara tekan segara, saka Bengawan Éfrat tekan pungkasaning bumi." 23
ZAKHARIA 9.11- 15 11 Pangandikané Pangéran mengkéné, "Sarèhné Aku wis gawé prejanjian karo kowé, sing dicap nganggo getihé kurban- kurban, mulané Aku bakal ngluwari kowé; Dakluwari saka pembuwangan presasat Dakentas saka njeroning sumur asat. 12 Padha balia, hé wong ing pembuwangan, saiki kowé duwé pengarep-arep; padha muliha menyang panggonan sing tentrem. Kowé bakal Dakparingi berkah, tikel loroné kasangsaran sing kokalami. 13 Yéhuda bakal Dakdadèkaké gendhéwané prejurit lan Israèl bakal dadi panahé. Wong-wong ing Sion bakal Dakagem minangka pedhang, sajroning peprangan nglawan bangsa Yahudi." 14 Pangéran bakal ngetingal ana ing sandhuwuré umaté; panahé bakal dilepas kaya kilat. Allah Kang Mahaluhur bakal ngungelaké slomprèt; Panjenengané bakal tindak ing sajroning prahara saka tanah sisih Kidul. 15 Allah Kang Mahakwasa bakal ngayomi umaté, nganti umat mau bakal nyirnakaké para satruné. Umat mau bakal padha bengok-bengok ing 24
ZAKHARIA 9.16-10.2 peprangan kaya wong mendem anggur; getihing mungsuh-mungsuhé kaya getih sing mili saka kurban sing diesokaké ana ing mesbèh saka tuwung. 16 Ing dina kuwi Pangéran bakal ngluwari umaté, kaya pangon sing nguwalaké pepanthané wedhus saka bebaya. Umat kagungané mau bakal mencorong ing tanahé, kaya permata sing ana ing makutha! 17 Saiba bakal beciké lan éndahé tanah mau! Para nonoman bakal padha dadi gedhé lan rosa, krana saka gandum lan angguré. 10 1 Padha nyuwuna udan marang Pangéran ing mangsa semi! Sebab Pangéran sing yasa mendhung lan udan; sing damel tanduran ijo royo-royo kanggo saben wong. 2 Wong padha takon karo reca-reca lan tukang ramal, nanging wangsulané kuwi goroh, kothong tanpa teges. Ana sing nerangaké impèn, nanging kuwi mung nasaraké kowé; panglipuré tanpa guna. Mulané wong-wong mau padha nglembara kaya wedhus tanpa pangon. Padha nampa karubedan, merga ora duwé pemimpin. 25
ZAKHARIA 10.3-7 3 Pangandikané Pangéran, "Aku duka marang wong manca sing padha njajah bangsa-Ku, mulané bakal padha Dakukum. Bangsa Yéhuda kuwi kagungan-Ku, lan Aku Pangéran Kang Mahakwasa sing bakal ngrimati wong-wong mau. Bakal Dakgawé tentara jaranan sing prakosa. 4 Saka turuné Yéhuda bakal muncul raja-raja lan pangwasa-pangwasa sarta sénapati-sénapati sing ngerèh marang umat-Ku. 5 Bangsa Yéhuda bakal unggul kaya prejurit sing ngidak-idak mungsuhé ana ing blethoking dalan. Umat mau bakal perang kanthi kendel, merga Pangéran ngamping-ampingi dhèwèké, mulané bakal padha ngremuk mungsuhé senajan mungsuh mau nggawa tentara jaranan. 6 Umat Yéhuda bakal Dakgawé rosa; Israèl bakal Dakluwari. Bakal padha Dakwelasi lan Dakulihaké menyang tanahé. Kaanané kaya-kaya ora tau Daksébrataké. Aku iki Pangéran Allahé; Aku bakal nyembadani sapanyuwuné. 7 Umat Israèl bakal padha dadi rosa kaya pahlawan, atiné bakal bingar kaya kena dayaning anggur. Para turun-turuné 26
ZAKHARIA 10.8- 12 bakal padha kèlingan kemenangané, sarta padha bungah merga saka pakaryané Pangéran. 8 Aku bakal nimbali umat-Ku sarta Dakklumpukaké dadi siji. Bakal padha Dakluwari lan tangkar-tumangkar kaya mauné. 9 Senajan wis Dakbuyaraké ana ing antarané bangsa-bangsa, éwasemono ana ing tanah sing adoh mau tansah padha éling marang Aku. Wong-wong mau lan anak-turuné bakal padha tetep urip sarta bakal bali bebarengan menyang tanahé. 10 Bakal padha Dakulihaké saka Mesir lan saka Asyur, sarta Dakpapanaké ana ing tanahé dhéwé. Bakal Dakpapanaké ing Giléad lan iya ing Libanon; satanah kono kabèh bakal kebak wong. 11 Samasa padha nyabrang lan ngalami karubedan, Aku, Pangéran, bakal nyabet aluné segara, sarta kedhung-kedhungé Bengawan Nil bakal dadi garing. Asyur sing umuk kuwi bakal kwirangan, lan Mesir sing rosa bakal kélangan kekuwatané. 12 Umat-Ku bakal Dakgawé rosa; lan bakal padha ngabekti marang Aku sarta 27
ZAKHARIA 11.1-5 mbangun-turut marang Aku. Mengkono pangandikané Pangéran." 11 1 Hé Libanon, wengakna gapuramu, supaya wit èrèsmu kena diobong nganti tapis. 2 Hé wit sanobar, nangisa lan sambat- sambata, sebab wit-wit èrès wis padha rubuh; wit sing dhuwur-dhuwur wis sirna kabèh! Padha nangisa lan sesambata, hé wit élon ing Basan, alas sing gedhé kuwi wis dibabadi nganti resik! 3 Para raja padha tangisan saka sedhihing atiné, wis ilang kaluhurané. Padha rungokna panggeroning singa- singa; merga alas-alas sauruté Kali Yardèn, panggonané ndhelik wis sirna kabèh! 4 Pangéran Allahmu ngandika marang aku mengkéné, "Dadia pangoné golongané wedhus gèmbèl sing arep disembelèh. 5 Wedhus-wedhus mau padha dipatèni déning sing duwé, lan ora ana wong sing ngukum. Wong-wong mau padha ngedol dagingé sarta kandha, 'Pinujia Pangéran! Kita wis dadi sugih!' Senajan pangoné wedhus dhéwé padha ora duwé welas karo wedhusé." 28
ZAKHARIA 11.6- 10 6 Pangéran ngandika, "Aku bakal ora maringi kawelasan menèh ana ing bumi. Sakèhing umat bakal Dakpasrahaké ing tangané para penggedhéné. Para penggedhé mau bakal ngrusak bumi, lan Aku bakal ora nguwalaké bumi saka pangwasané para penggedhé mau." 7 Aku banjur diséwa déning wong sing adol lan wong sing tuku wedhus, mulané aku banjur dadi pangoné wedhus-wedhus sing bakal disembelèh. Aku banjur nggawa teken loro: sing siji dakjenengaké: "Kawelasan," sijiné "Manunggal". Pepanthan mau banjur dakengon. 8 Sajroning sesasi aku mecat pangon telu, sing padha sengit karo aku, merga aku wis ora sabar menèh. 9 Aku banjur kandha karo pepanthaning wedhusku, "Aku wis emoh ngengon kowé menèh. Sing arep mati, matia, sing arep ilang, ilanga. Sing isih kari karebèn padha patèn-patènan dhéwé." 10 Tekenku sing jeneng "Kawelasan" banjur dakjupuk, dakputung kanggo mbatalaké prejanjiané Pangéran karo para bangsa. 29
ZAKHARIA 11.11-16 30 11 Dadiné ing dina kuwi prejanjian mau wis batal. Wong sing padha tuku lan adol wedhus padha nyawang aku, merga padha ngerti yèn Pangéran ngandika lantaran penggawéku. 12 Kandhaku karo-karo wong-wong mau, "Yèn kowé cocog, aku wènèhana opah. Yèn ora, iya wis." Aku banjur dibayar telung puluh dhuwit slaka minangka opahku. 13 Pangéran ngandika marang aku mengkéné, "Dhuwit kuwi simpenen ana ing Kas Pedaleman-Ku." Dhuwit slaka telung puluh iji mau banjur daksimpen ing Kas Pedalemané Allah; dhuwit semono mau rumangsané wong-wong wis akèh banget kanggo ngregani tenagaku. 14 Teken sing kapindho sing karan "Manunggal" banjur dakputung, mretandhani yèn Yéhuda lan Israèl wis pecah. 15 Pangéran banjur ngandika mengkéné, "Kowé dadia pangon sepisan menèh, saiki dadia pangon sing tanpa-guna. 16 Aku wis ngangkat pangon, Dakdhawuhi ngrumati golongané wedhus-wedhus-Ku, nanging pangon
ZAKHARIA 11.17- 12.3 mau ora njaga para wedhus, sing kaancam déning karusakan. Sing ilang ora digolèki, sing ketaton ora ditambani, lan wedhus liyané ora dipakani. Nanging wedhus sing lemu dhéwé malah disembelèh, dipangan dagingé tekan tracaké. 17 Cilaka pangon sing tanpa guna kuwi! Pangon mau wis ninggal pepanthané. Samasa ketekan perang, pangwasané bakal sirna; tangané bakal apus lan mripaté tengen bakal dadi wuta." 12 1 Iki wangsité Pangéran kanggo Israèl. Panjenengané kuwi Allah sing yasa langit lan nitahaké bumi, sarta paring urip marang manungsa. Pangandikané, 2 "Yérusalèm bakal Dakdadèkaké kaya tuwung kebak anggur. Bangsa-bangsa sakubengé bakal padha ngombé, banjur gloyoran kaya wong mendem. Bangsa-bangsa mau bakal padha ngepung Yérusalèm lan kutha-kutha Yéhuda liyané. 3 Nanging banjur tekan wektuné Yérusalèm Dakdadèkaké watu sing abot. Bangsa sing arep njunjung watu mau bakal ketaton. Bangsa-bangsa ing 31
ZAKHARIA 12.4-7 salumahing bumi bakal padha saiyeg nglumpukaké tenagané dadi siji kanggo nyerang Yérusalèm. 4 Ing wektu kuwi sakèhé jarané bakal Dakgawé geter lan sing nunggangi Dakgawé édan kabèh. Wong Yéhuda bakal Dakreksa, nanging jarané mungsuhé bakal Dakgawé picak. 5 Wong Yéhuda banjur bakal kandha siji karo sijiné, 'Pangéran Allah Kang Mahakwasa wis paring kekuwatan marang umaté sing padha manggon ing Yérusalèm.' 6 Ing wektu mau umat Yéhuda bakal Dakgawé kaya geni ana ing alas utawa ing sawah sing gandumé wis tuwa; kaya mengkono enggoné Yéhuda bakal nyirnakaké bangsa-bangsa ing sakubengé. Wong Yéhuda dhéwé bakal padha tetep manggon ing kutha mau kanthi slamet. 7 Aku, Pangéran, bakal paring kamenangan, sing dhisik marang tentara Yéhuda, mula kaurmatan sing bakal ditampa déning para turuné Dawud lan para penduduké Yérusalèm ora ngungkuli kaurmatan sing diparingaké marang kekarèné Yéhuda. 32
ZAKHARIA 12.8- 12 8 Ing wektu kuwi Pangéran bakal ngreksa para wong sing manggon ing kutha Yérusalèm; malah wong sing ringkih dhéwé bakal dadi rosa kaya Dawud dhèk biyèn. Para turuné Dawud bakal dadi penuntuné kaya Malaékaté Pangéran, iya kaya Pangéran piyambak. 9 Ing wektu kuwi Aku bakal numpes saben bangsa sing arep nyerang kutha Yérusalèm. 10 Aku bakal ngesokaké roh isi sih-rahmat lan pandonga marang anak-turuné Dawud lan wong-wong sing manggon ana ing Yérusalèm. Mulané bakal padha ndeleng wong sing wis disuduk dhéwé nganti mati, lan nangisi sing disuduk mau kaya wong sing nangisi anaké ontang-anting. Enggoné nangisi nganti kelara-lara kaya wong sing nangisi anaké mbarep. 11 Ing wektu kuwi ing Yérusalèm bakal ana tangisan gedhé, kaya sing dianakaké kanggo Hadad-Rimon ana ing Lembah Megido. 12 Saben kulawarga bakal nganakaké tangisan kanggo kulawargané dhéwé; kulawarga turuné Dawud, turuné Natan, turuné Lèwi, turuné Simèi lan kulawarga 33
ZAKHARIA 12.13- 13.3 liya-liyané. Saben kulawarga mau bakal nganakaké tangisan dhéwé-dhéwé, wong lanang dhéwé, lan wong wadon dhéwé." 13 (12:12) 14 (12:12) 13 1 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa mengkéné, "Ing wektu kuwi bakal ana sumber kaparingaké marang turuné Dawud lan wong sing padha manggon ing Yérusalèm, kanggo ngumbah dosa lan najisé merga saka nyembah brahala. 2 Ing wektu kuwi Aku bakal nyirnakaké jenengé sakèhé brahala saka negara kono, nganti wong-wong padha ora kèlingan menèh. Para wong sing ngaku-aku nabi bakal Dakbuwang saka kono, semono uga pepénginan nyembah brahala bakal Daksirnakaké." 3 Nganti saupama ana wong sing meksa ngaku-aku nabi, bapak lan ibuné wong mau dhéwé bakal ngandhani wong mau, "Kowé kuwi aja urip waé, merga apa sing kokucapaké demi asmané Pangéran kuwi goroh!" Yèn wong mau medhar wangsit, bakal disuduk déning bapak lan ibuné dhéwé. 34
ZAKHARIA 13.4-9 35 4 Ing wektu kuwi wong sing ngaku-aku nabi bakal padha kwirangan samasa medhar wangsit, utawa nganggo jubah wungu kanggo ngapusi rakyat. 5 Nanging bakal padha kandha mengkéné, "Aku iki dudu nabi, nanging wong tani, merga wiwit cilik aku wis ngolah lemah. 6 Yèn ana wong sing takon, 'Tilas tatu apa sing ana ing dhadhamu kuwi?', banjur padha diwangsuli, 'Enggonku olèh tatu iki ana ing omahé kancaku!'" 7 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa mengkéné, "Hé pedhang, tangia, nyeranga abdi-Ku para pangon! Patènana pangoné, mula wedhusé bakal buyar. Umat-Ku bakal Dakgempur, 8 lan rong prateloné penduduké negara bakal mati. 9 Déné sing sapratelon kekarèné bakal Dakluluh kaya slaka ana ing geni supaya dadi murni. Enggon-Ku ngluluh carané kaya wong ngluluh emas. Sawisé mengkono wong-wong mau bakal padha ndedonga marang Aku, lan panyuwuné bakal Dakjurungi. Bakal Dakpangandikani, yèn wong kuwi umat
ZAKHARIA 14.1-5 kagungan-Ku, lan wong-wong mau bakal ngakoni yèn Aku jumeneng dadi Allahé." 14 1 Dina pengadilané Pangéran wis cedhak. Yérusalèm bakal dijarah-rayah, lan jarahan mau bakal diedum ana ing ngarepmu. 2 Pangéran bakal nglempakaké bangsa- bangsa supaya nyerang Yérusalèm. Kuthané bakal direbut, omah-omahé dijarah-rayah lan para wongé wadon dipeksa ngladèni karepé. Penduduké sing separo bakal ditawan, nanging liyané bakal ora diboyong. 3 Pangéran piyambak bakal miyos lan nglurugi perang marang bangsa-bangsa mau, kaya sing katindakaké dhèk jaman biyèn. 4 Panjenengané ing wektu kuwi bakal jumeneng ana ing Gunung Zaitun, sing ana ing sisih wétané Yérusalèm. Gunung Zaitun mau bakal kasigar dadi loro déning lembah amba, saka Wétan mengulon. Gunung mau sing separo bakal mingser ngalor lan sing separo mingser ngidul. 5 Kowé banjur bakal padha ngungsi metu lembah sing misahaké gunung mau dadi loro. Kowé banjur bakal 36
ZAKHARIA 14.6- 10 padha mlayu ngungsi kaya leluhurmu olèhé padha ngungsi dhèk jamané Uzia, raja ing Yéhuda, nalika tanah iki oreg déning lindhu. Pangéran Kang Mahakwasa banjur bakal rawuh, diiringi para malaékaté. 6 Ing wektu kuwi bakal ora ana mangsa bedhidhing lan ora ana pepeteng. Sing ana mung pepadhang kaya padhangé raina, bengi wis ora ana menèh. Mung Pangéran piyambak sing pirsa, mbésuk kapan tekané dina mau. 7 (14:6) 8 Ing dina kuwi bakal ana banyu seger mili saka Yérusalèm. Sing separo bakal mili menyang Segara Mati, lan sing separo liyané menyang Segara Tengah. Banyu mau bakal mili terus setaun muput, iya ing mangsa ketiga, utawa ing mangsa rendheng. 9 Ing kono Allah bakal jumeneng Raja ing salumahing bumi. Panjenengané bakal disembah lan diakoni déning saben wong sarta disebut Allahé. 10 Daérah kono kabèh, wiwit saka Géba, ing sisih Lor, tekan Rimon, ing sisih Kidul bakal dirata. Yérusalèm bakal mengklik-mengklik ing sandhuwuré 37
ZAKHARIA 14.11-16 tanah kono kabèh. Watesé kutha mau saka Gapura Bènyamin tutug ing gapura, sing biyèn kasebut Gapura Pojok. Lan saka Menara Hananèl tekan pamipitan angguré para ratu. 11 Para wargané kutha kono bakal padha manggon kanthi tentrem, ora wedi kaancam déning karusakan menèh. 12 Pangéran bakal ndhatengaké paukuman sing nggegirisi kanggo sakèhé bangsa-bangsa sing nyerang Yérusalèm. Dagingé wong-wong mau bakal dadi bosok sajroné isih padha urip; semono uga mripat lan ilaté. 13 Ing wektu kuwi Pangéran bakal gawé bingungé wong-wong mau, mula saben wong ngira yèn bakal dicekel lan diserang déning kancané. 14 Wong-wong Yéhuda bakal padha perang mbélani Yérusalèm, lan njarah-rayah raja-branané bangsa- bangsa kabèh, yakuwi emas, slaka lan sandhangan akèh banget. 15 Paukuman mau iya marang jaran, bihal, unta lan kuldi sing ana ing lingkungané mungsuh. 16 Kekarèné bangsa-bangsa sing nglurugi perang Yérusalèm mau saben 38
ZAKHARIA 14.17-21 taun bakal padha teka ngabekti marang Pangéran Allah Kang Mahakwasa, sing diakoni dadi Rajané ngiras mahargya Riaya Tarub Godhong. 17 Yèn ana bangsa sing ora gelem sowan menyang Yérusalèm nyembah marang Pangéran, sing dadi Rajané, bakal ora kaparingan udan. 18 Yèn wong Mesir ora gelem mahargya Riaya Tarub Godhong, bakal ketekan paukuman padha kaya sing nyerang marang saben bangsa sing ora gelem sowan menyang Yérusalèm. 19 Mengkono paukuman sing bakal nekani Mesir lan bangsa-bangsa liyané, yèn ora gelem mahargya Riaya Tarub Godhong. 20 Ing wektu kuwi klinthingané jaran bakal ana tulisané sing uniné: "Sengkerané Pangéran". Kuwali-kuwali sing ana ing Pedalemané Allah bakal padha suciné karo bokor-bokor sing ana ing ngareping mesbèh. 21 Saben kuwali ing Yérusalèm lan ing satanah Yéhuda bakal kapisahaké dienggo saos kurban marang Pangéran, Allah Kang Mahakwasa. Wong sing saos kurban bakal migunakaké kuwali mau 39
ZAKHARIA 14.21 kanggo nggodhog daging sing dienggo kurban. Ing wektu kuwi ing Pedalemané Allah bakal ora ana wong sing padha dedagangan menèh. 40
Maleakhi 1 1 Iki wangsité Pangéran marang bangsa Israèl lantaran Nabi Maléakhi. 2 Pangandikané Pangéran marang umat kagungané mengkéné, "Aku tansah nresnani kowé." Nanging umat mau ngunjukaké wangsulan, "Pundi buktinipun, bilih Paduka nresnani kawula?" Pangandikané Pangéran, "Ésau lan Yakub kuwi rak sedulur kakang adhi? Nanging Yakub lan anak-turuné Dakkasihi, 3 lan Ésau saanak-turuné Daksengiti. Mulané pegunungan-pegunungané Dakgawé sepi mamring. Dakdadèkaké panggonané kéwan galak." 4 Saupama wong Édom, anak-turuné Ésau padha kandha, "Kutha-kuthaku padha rusak, nanging bakal dakbangun menèh," Aku, Pangéran bakal mangsuli, "Bangunen, mengko bakal Dakgempur menèh. Tanah mau bakal karan: 'Tanah sangar,' utawa 'Bangsa sing diukum déning Allah ing selawasé.'"
MALEAKHI 1.5- 8 5 Wong Israèl bakal ndeleng lelakon mau srana mripaté dhéwé lan bakal padha kandha, "Pangéran kuwi kwaos nganti tekan sanjabaning tlatahé Israèl!" 6 Pangéran, Allah Kang Mahakwasa ngandika marang para imam mengkéné, "Anak lanang ngurmati bapakné, lan batur ngurmati bendarané. Aku iki Bapakmu, yagéné kowé ora ngurmati Aku? Aku iki Bendaramu. Yagéné kowé ora wedi karo Aku? Kowé ngrèmèhaké Aku, éwasemono kowé padha takon, 'Mawi cara kadospundi enggèn kawula ngrèmèhaken Paduka?' 7 Carané enggonmu ngrèmèhaké Aku yakuwi srana nyaosaké dhaharan sing najis ana ing mesbèh-Ku. Nanging kowé munjuk pitakon, 'Kadospundi caranipun enggèn kawula najisaken mesbèh Paduka?' Merga penganggepmu sing angkuh, mesbèhé Pangéran dadi koksepèlèkaké! 8 Yèn sing koksaosaké kanggo kurban marang Aku kuwi kéwan picak, utawa laranen, utawa pincang, apa saka pangiramu kuwi becik? Coba kéwan mengkono iku aturna marang bupatimu! 2
MALEAKHI 1.9-13 Apa wong mau bakal seneng karo kowé lan ngganjar marang kowé?" 9 Mulané kowé, para imam, yèn kowé nyuwun sing becik kanggo kita, Panjenengané bakal ora miyarsakaké pandongamu, lan kuwi merga salahmu dhéwé. 10 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika, "Beciké ana salah siji ing antaramu sing nutup lawangé Pedalemané Allah, supaya kowé ora bisa nyumed geni sing tanpa guna ana ing mesbèh-Ku. Aku ora seneng karo kowé; Aku ora kersa nampèni kurban sesaosanmu. 11 Wong saka kéblat papat padha teka saka pojoking bumi merga kepéngin ngurmati Aku, sarta ana ing ngendi-endi wong padha ngobong menyan konjuk marang Aku, sarta padha saos kurban sing gawé renaning penggalih-Ku. Wong kabèh mau padha ngurmati Aku! 12 Nanging kowé malah padha najisaké asma-Ku karo kandha, yèn mesbèh-Ku kuwi sepélé, sarta karo nyaosaké kurban dhaharan sing najis. 13 Pangucapmu, 'Aku wis bosen karo kuwi mau kabèh!' Kowé banjur ndhangak karo ngènjepi Aku. Samasa kowé saos 3
MALEAKHI 1.14-2.3 pisungsung marang Aku rupa kéwan colongan, utawa kéwan sing pincang utawa sing laranen, apa kokkira Aku kersa nampèni kurbanmu kuwi? 14 Cilaka wong julig sing ngurbanaké kéwan cacad marang Aku, mangka ing antarané pepanthané wedhusé ana kéwan sing becik, sing wis dipisahaké arep disaosaké marang Aku! Apa Aku iki dudu Ratu sing luhur, lan bangsa-bangsa salumahing bumi padha ngurmati Aku." 2 1 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika marang para imam mengkéné, "Dhawuh iki Daktujokaké marang kowé: 2 Kowé ngurmatana Aku nganggo penggawému. Yèn kowé ora nggatèkaké pangandika-Ku, kowé bakal Daktibani paukuman. Aku bakal nibakaké paukuman marang apa waé sing kokanggep dadi panguripanmu. Satemené paukuman mau malah wis Daktindakaké, merga kowé ora nggatèkaké dhawuh-Ku. 3 Anak-anakmu bakal Dakukum lan raimu Dakraupi nganggo tléthongé kéwan-kéwan sing kokenggo kurban, 4
MALEAKHI 2.4- 8 sarta kowé bakal kasèrèd menyang panggonan buwangané kotoran mau. 4 Ing kono kowé bakal ngerti yèn dhawuh iki wis Dakparingaké marang kowé, sebab janji-Ku karo para imam, anak-turuné Lèwi, ora Dakbatalaké. 5 Aku janji, yèn para imam bakal Dakganjar urip lan katentreman, mangka kuwi wis Dakparingaké supaya padha ngurmati Aku. Dhèk semana pancèn padha wedi-asih marang Aku. 6 Padha mulangaké apa sing bener, dudu sing salah. Pesrawungané karo Aku becik. Ora mung padha nglakoni becik kanggo awaké dhéwé, nanging iya nyegah pepadhané nglakoni piala. 7 Wis dadi kuwajibané para imam mulangaké kawruh sing bener bab Gusti Allah. Wong samesthiné padha marani imam, merga kepéngin ngerti marang kersa-Ku, sebab imam kuwi utusané Pangéran Kang Mahakwasa. 8 Nanging saiki kowé padha nyimpang saka dalan sing bener. Piwulangmu ndadèkaké wong akèh padha nglakoni piala. Srana mengkono kowé wis mbubrah prejanjian-Ku karo kowé. 5
MALEAKHI 2.9-12 9 Mulané Aku bakal gentèn ndadèkaké umat Israèl nyepèlèkaké marang kowé, merga kowé padha ora mbangun-turut karo kersa-Ku, lan yèn mulang nganggo mbédakaké wong." 10 Kita kabèh rak padha nunggal Rama? Kita kabèh rak padha-padha katitahaké déning Allah siji? Yagéné kita padha mbubrah janji kita dhéwé-dhéwé? Yagéné kita padha najisaké prejanjian sing dianakaké déning Allah karo para leluhur kita? 11 Umat Yéhuda wis mbubrah prejanjiané karo Pangéran merga nindakaké penggawé-penggawé sing nistha banget ing Yérusalèm lan ing satlatahé tanah Yéhuda kabèh. Wis padha najisaké Pedalemané sing dikasihi déning Allah lan padha kawin karo wong wadon sing nyembah brahala-brahalané bangsa liya. 12 Muga-muga Pangéran nyébrataké wong-wong sing mengkono mau saka masarakaté Israèl, lan aja pisan-pisan wong-wong mau olèh mèlu nyaosaké kurban kagem Allah Kang Mahakwasa bebarengan karo bangsa kita. 6
MALEAKHI 2.13- 16 7 13 Kejaba saka kuwi kowé isih nglakoni sing mengkéné: Kowé wis nutupi mesbèhé Pangéran nganggo luhmu, merga kowé nangis karo sambat- sambat, sebab Pangéran nampik kurban sesaosanmu. 14 Kowé padha nyuwun pirsa apa sebabé Panjenengané nampik pisungsungmu. Ora liya merga Panjenengané pirsa enggonmu wis nyélaki janjimu karo bojomu, sing kokkawin nalika kowé isih nom. Bojomu kuwi rak mitramu lan somahmu tunggal saprejanjian! Dadi kowé wis mbubrah janjimu karo somahmu, senajan kowé wis janji ana ing ngarsané Allah yèn kowé arep setya karo wong mau. 15 Apa dudu Gusti Allah sing wis njodhokaké kowé lan somahmu dadi daging lan roh siji? Apa sing dikersakaké ana ing kono? Ora liya supaya anak sing lair saka kowé mau nyata umaté Allah. Mulané jaganen awakmu, aja pisan-pisan nyélaki bojomu jaka-lara. 16 "Awit Aku sengit karo pegatan," mengkono pangandikané Pangéran, Allah Kang Mahakwasa. "Aku sengit yèn ana wong sing tumindak ambek
MALEAKHI 2.17-3.2 siya karo bojoné. Jaganen awakmu, aja nganti mbubrah janji tresnamu karo bojomu jaka-lara." 17 Kowé padha gawé sekeling galihé Pangéran srana tembung-tembungmu. Nanging kowé takon karo Aku, "Kadospundi caranipun kokkawula dipun wastani damel sekeling penggalih?" Ora liya srana tembungmu sing mengkéné, "Pangéran Kang Mahakwasa nganggep wong gawé piala kuwi dudu apa-apa. Diparengaké apa waé." Utawa kowé padha kandha, "Ana ing ngendi ta Gusti Allah sing ndhawahaké paukuman?" 3 1 Pangéran Kang Mahakwasa paring wangsulan mengkéné, "Aku bakal ngutus utusan sing ngrata dalan sing bakal Dakambah. Pangéran sing kokgolèki kuwi bakal rawuh dadakan, ing Pedalemané. Utusan-Ku sing kokarep- arep tekané mau bakal kokdeleng lan kuwi sing bakal medharaké prejanjian-Ku." 2 Nanging sapa sing kuwat ngadhepi dina rawuhé Utusané Pangéran mau? Sapa sing bakal tahan urip samasa Panjenengané ngetingal? Panjenengané 8
MALEAKHI 3.3- 7 mau presasat sabun sing keras, kaya geni sing ngluluh slaka. 3 Kaya carané kemasan ngluluh slaka lan emas, kaya mengkono Utusané Pangéran bakal nucèkaké para imam, nganti padha bisa nindakaké kurban sing pantes konjuk marang Pangéran. 4 Mula kurban-kurban sing kasaosaké déning wong Yéhuda lan wong Yérusalèm bakal gawé renaning galihé Pangéran, kaya dhèk jaman biyèn. 5 Pangandikané Pangéran Kang Mahakwasa mengkéné, "Aku bakal rawuh ngetingal ing antaramu ngadili kowé. Lan Aku sepisan menèh bakal nglawan wong sing padha dadi tukang tenung, wong sing padha laku ngiwa, wong sing dadi seksi palsu, wong sing ngunthet opahé para buruhé, wong sing nindhes randha lan bocah lola, sarta wong manca; kuwi wong sing padha nglawan marang dhawuh-Ku." 6 "Aku iki Pangéran, kang ora owah- gingsir. Mulané kowé anak-turuné Yakub ora bakal sirna. 7 Ora béda karo para leluhurmu, kowé wis padha nyingkur marang dhawuh- dhawuh-Ku, merga ora koklakoni. Padha 9
MALEAKHI 3.8-12 mratobata, sowana Aku, lan Aku bakal nunggal karo kowé. Nanging kowé padha munjuk, 'Kadospundi caranipun enggèn kawula saged sowan Paduka malih?' 8 Apa bisa manungsa ngapusi Allah, kaya enggonmu ngapusi Aku? Éwasemono kowé padha munjuk, 'Kadospundi enggèn kawula ngapusi Paduka?' Yakuwi ing bab nyaosaké pisungsung prasepuluhan. 9 Mulané kowé kabèh wis padha kena ing paukuman, ora liya merga saka enggonmu ngapusi Aku. 10 Pisungsung prasepuluhan kuwi kabèh gawanen menyang gudhangé Pedaleman-Ku, supaya ing Pedaleman- Ku anaa tandhon pangan. Banjur titènana, kowé mesthi Dakwengani korining langit, sarta Aku bakal ngesokaké berkah-Ku marang kowé nganti lubèr? 11 Aku bakal nggusah ama sing ngrusak tanduranmu lan wit anggurmu bakal metokaké dhompolan akèh. 12 Kowé bakal disebut bangsa sing begja déning para bangsa kabèh, merga tanahmu becik kanggo manggon." 10
MALEAKHI 3.13- 17 13 "Kowé ngrasani ala marang Aku," mengkono pangandikané Pangéran. "Nanging kowé munjuk, 'Kawula sami ngraosi awon?' 14 Kowé padha kandha, 'Ngabekti marang Pangéran kuwi apa gunané? Apa paédahé nglakoni dhawuh-dhawuhé sarta nggetuni piala kita? 15 Apa sing kita deleng, nyatané wong angkuh rak padha kepénak uripé. Wong ala ora mung kepénak uripé, malah padha wani nyoba marang Allah srana lakuné sing ala, mangka iya ora dikapak-kapakaké!'" 16 Nanging wong sing ngabekti marang Allah padha rerasanan karo kancané, mangka Pangéran midhanget apa sing padha diucapaké mau. Ana ing ngarsané Pangéran ana kitab kanggo nyatheti sakèhé wong sing ngabekti marang Panjenengané lan ngajèni asmané. 17 Pangandikané Pangéran Allah Kang Mahakwasa, "Wong-wong kuwi mau kagungan-Ku piyambak. Ing dina sing wis Daktetepaké Aku bakal maringi kawelasan, bakal Dakéman kaya bapak ngéman marang anaké sing mbangun-turut. 11
MALEAKHI 3.18-4.4 18 Kowé bakal weruh menèh bédané wong sing mursid karo wong duraka, bédané wong sing ngabekti marang Allah karo sing ora." 4 1 Pangéran Kang Mahakwasa ngandika mengkéné, "Bakal tekan mangsané wong angkuh lan wong ala kaobong kaya damèn. Ing dina kuwi wong-wong mau bakal kaobong, nganti sirna babar-pisan. 2 Nanging kanggoné kowé, sing padha mbangun-turut marang Aku, kowé bakal padha kapadhangan déning pangwasa- Ku sing nggawa keslametan, kaya srengéngé sing nekakaké kuwarasan srana panasé. Kowé bakal merdika kaya pedhèt sing diwetokaké saka kandhangé lan ngalami katentreman. 3 Ing dinané Pangéran mau kowé bakal nelukaké wong ala, presasat lebu sing kokidak-idak ing sangisoring tlapakaning sikilmu. 4 Padha élinga marang piwulangé abdi-Ku Musa, dhawuh-dhawuh lan prenatan-prenatan sing Dakparingaké marang Israèl lantaran wong mau ana ing Gunung Sinai, supaya padha dièstokaké. 12
MALEAKHI 4.5- 6 5 Nanging sadurungé tekan dinané Pangéran sing nggegirisi, Aku bakal ngutus Nabi Élia nekani kowé. 6 Kuwi sing bakal mbalèkaké para bapak lan para anak dadi siji menèh, supaya Aku ora nganti rawuh lan nyirnakaké negaramu nganti tapis." 13
Bahasa Jawa ========== Alkitab dalam bahasa Jawa Sehari-hari: Perjanjian Lama diterjemahkan berdasarkan teks bahasa Ibrani. Perjanjian Baru diterjemahkan berdasarkan teks bahasa Yunani. Terjemahan ini diterima dan diakui oleh Konperensi Waligereja Indonesia. KABAR KABINGAHAN KITAB SUCI mawi Basa Jawa Padintenan LEMBAGA ALKITAB INDONESIA JAKARTA 1994 K1TAB SUCI ©LAI, 1994 ISBN 979-463-030-6 IBS 10; JAWA; TJAWAV-062;10M-1994 Old and New Testament Today's Java Version Lembaga Alkitab Indonesia Jln. Salemba Raya 12, Tel. (021) 3142890 Jakarta 10430 Edisi I, cetakan pertama 1994 Dicetak oleh Percetakan Lembaga Alkitab Indonesia