Referensi kanggo Jadwal Kagiyatan Urip lan Nginjil 1-7 OKTOBER SINAU SAKA ALKITAB YOHANES 9-10 ' ' e" esus Perduli karo Wedhus-wedhus "Y ' e aku kandha (Yohanes 10:1-3) "Saktenan ' e, wong sing mlebu kandhang marang kow ` wedhus ora liwat lawang, nanging m ek ' embok, wong kuwi maling lan rampok. 2 Na- t nging wong sing mlebu liwat lawang, wong ' e wedhus-wedhus kuwi. 3 Sing kuwi pangon ' e lawang kanggo wong njaga lawang mbukakk ' e swa- kuwi, lan wedhus-wedhus ' ran e manut ' ' ' jeneng e lan nggiring wedhus- e-dh e dh wedhus kuwi metu. ` en ' e ngrungokk ' e. Pangon kuwi nyeluk wedhus ' ew ' ew (Yohanes 10:11) Aku iki pangon sing apik. ' Pangon sing apik masrahk e kanggo wedhus-wedhus ' e nyawan ' e. (Yohanes 10:14) Aku iki pangon sing apik. Aku kenal wedhus-wedhusku, lan wedhus- wedhusku kenal aku, nwtsty media Kandhang Wedhus ' e kanggo diklumpukk ' e. Wedhus-wedhus ' e lan gelem ' e kebiasaan ` eni wedhus kuwi kenal karo swaran mara. (Yoh 10:3-5) Y kuwi kanggo nggambark ' murid-murid e. - Yoh 10:7-14. w11-IN 15/5 7-8 ˚5 Keluarga-Keluarga Kristen - "Tetepa Tangi" ' e pangon ' esus nggunakk ' ' ' esus ngop e Y e caran ' 5 Hubungan antaran e kuwi merga padha-padha kenal lan percaya. Pa- ' ngon biasan e. Terus wedhus-wedhus lan percaya karo ' e. Wedhus-wedhus kuwi kenal lan manut pangon ' esus kandha, wektu krungu swaran "Aku kenal wedhus-wedhusku, lan wedhus- wedhusku kenal aku." Kata Yunani "kenal" sing ' digunakk e "ngerti tenan, ' esus, Pangon sing Apik ora mung akrab". Dadi Y ' e, tapi kenal tenan ngerti bab wedhus-wedhus ' e lan ngerti tenan bab karo wedhus-wedhus ' ' esus sing dadi Tuladha apa sing dibutuhk e. Y ' ` kita bener-bener nggat e. ekk ' e kenal lan percaya tenan karo pa- Lan wedhus ' e. ngon ' e pangon lan wedhus ' e ngerti tenan bab wedhus ' e uga kenal ' e pangon ' e. Y ' en ' e ing k ' e maksud ' e wedhus-wedhus ' e kang- Kandhang wedhus biasan ' go nglindhungi wedhus saka pencuri lan k ewan ` buas. Para pangon njaga kawanan wedhus b en tetep aman ing kandhang wektu bengi. Ing ja- ' e wedhus iki ora ana man Alkitab, kandhang ' ' atap e mung e lan bentuk ' saka watu-watu sing disusun dadi t embok lan ' lawang e mung siji. (Wi 32:16; 1Sa 24:3; Zf 2:6) Yohanes kandha bab nggiring wedhus-wedhus lan ana "sing njaga lawang". "liwat lawang", (Yoh 10:1, 3) Ing siji kandhang wedhus, isa ' wa e ana luwih saka siji kawanan wedhus sing manggon ing kono wektu bengi, lan sing nja- jaga-jaga lan nglindhungi ga lawang bakal ' Ing wayah wedhus-wedhus kuwi. esuk, sing ' e lawang kanggo para njaga lawang mbukakk pangon. Para pangon kuwi nyeluki kawanan ' e ana pager ' e b ' eda-b ' eda, biasan ' e nggiring wedhus- (Yohanes 10:4, 5) Sakwis ' ' e e metu, dh wedhus ' e nge- wedhus-wedhus ' ' e. tutk e merga padha kenal swaran ' e 5 Wedhus-wedhus kuwi ora bakal ngetutk wong sing ora dikenal, nanging bakal mlayu saka wong kuwi, merga wedhus-wedhus kuwi ora kenal swaran cf-IN 124 ˚17 ' ` "N esus Mulang Mesthi Nganggo Perumpa- ek Y maan" ` ek ` ew ' e mlaku ing ngarep ' e, lan wedhus-wedhus ` ek ' e dh ` ew ' e wong kuwi." ' e The Historical Geo- George ` l e- ing sumur ' ' e telu ea, ana para pangon sing cacah ' e sing judhul the 17 Ing bukun graphy of A. Smith nulis, "Kadhang kala wektu lagi ` en awan-awan ing cedhak r Yud Holy Land, mwbr18.10-JA 1
utawa papat teka bareng karo kawanan we- ' e. Wedhus-wedhus kuwi ngumpul bareng, dhus ' e rampung, para ngomb ' eda- pangon ngadeg ing panggonan sing b ' ' b e. Terus eda banjur nyeluki kawanan wedhus wedhus-wedhus kuwi padha ngumpul nyedhaki ' ' ' e-dh pangon e." ew ' ' Perumpamaan esus iki pas banget kanggo e Y ' ` ek kita manut karo piwulang lan e n nandhesk ` ' ' eni karo "pa- esus, kita bakal diop e Y tuntunan ngon sing apik". ' e, lan dolanan. Sakwis ' e dh ' ew ' e lan ngetutk ' e pangon ' (Yohanes 10:16) "Lan aku nduw e wedhus- wedhus liya, sing dudu saka kandhang iki. Wedhus-wedhus kuwi uga kudu tak gawa mle- ' lan bakal padha ngrungokk bu, e swaraku. ` eh wedhus-wedhus kuwi bakal dadi sake- Kab lompok, lan pangon nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 10:16 ' e mung siji. gawa mlebu: Utawa "nggiring". Kata kerja ' Yunani ago sing digunakk e "nggawa (mlebu)" utawa "nggiring", tergantung ' e. Salah siji manuskrip Yunani saka kont ' e tembung Yunani sing taun 200 M nggunakk ' e karo kuwi (synago) sing te- ana hubungan ' ' esus, Pangon sing Apik, e "nglumpukk ges ` ' nglumpukk eni kawa- e, nuntun, njaga, lan ngop nan wedhus sing ana ing kandhang iki (sing uga disebut "kelompok cilik" ing Luk 12:32) lan ` eh wedhus-wedhus wedhus-wedhus liya. Kab ' kuwi bakal dadi sakelompok, lan pangon e siji. ' e keadaan rukun Perumpamaan iki nggambark ' e Y sing dialami karo para murid ' e ing k ' e teges ' en ` eks ' e". Y ' esus. Wulangan Penting (Yohanes 9:38) Wong lanang kuwi kandha, ' ' e, Gusti." "Aku nduw e iman marang dh ' e Banjur wong lanang kuwi sujud ing ngarep ' Y esus. nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 9:38 ' esus: Utawa "mbungkuk ' esus". Kata ` ew ` ek ' e Y sujud ing ngarep ing ngarep ' e Y ' esus, lan ngurmati Y mwbr18.10-JA 2 ' ' kerja Yunani proskyneo biasan e e diterjemahk dadi "nyembah", yaiku nyembah allah utawa ing ayat iki, d ' e kuwi nga- wong lanang wuta sing dimar ' ' e Gusti Allah lan koni n esus kuwi utusan ' ` ` ' esus. Wong la- ek ew dh e Y ' esus dadi Gusti nang kuwi ora nganggep Y ' ' e manung- ewa, ning dadi "Putran Allah utawa d ' ` sa", yaiku M e karo Gusti esias sing dijanj Allah. (Yoh 9:35) Wektu wong lanang kuwi su- ' ' esus, mungkin kuwi padha jud ing ngarep e Y ' ' karo sing ditindakk e e wong-wong sing dicritakk ing Kitab-Kitab Ibrani. Wong-wong kuwi sujud ' e Gus- ing ngarep ti Allah. (1Sa 25:23, 24; 2Sa 14:4-7; 1Ra 1:16; ' 2Ra 4:36, 37) Kadhang kala, sujud ing ngarep e ' ' lan ngakoni e n esus kuwi nduduhk Y ' sing dadi wakil e Gusti Allah lan didukung karo Gusti Allah. - Deloken katrangan kanggo sinau Mat 2:2; 8:2; 14:33; 15:25. ' ewa. (Mat 4:10; Luk 4:8) Ning, ` ekk ` ek Y ' e sujud ing ngarep ` ekk ' e nabi, raja, utawa para wakil ` ek ngaj ` eni ` (Yohanes 10:22) Wektu kuwi, ing Y em lagi ana Riyaya Penahbisan. Pas kuwi uga musim dingin, nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 10:22 ' erusal Ing basa Ibrani, peraya- Riyaya Penahbisan: ' an iki disebut Hanukkah (chanukkah), artin e ' ' e en "Peresmian; Penahbisan". Perayaan iki suw wolung dina, dimulai saka tanggal 25 Khislew, nyedhaki musim dingin, (deloken buku Tun- tunan kanggo Sinau Alkitab kaca 64) kanggo ' ` ' eling penahbisan ng em sing eling- ` ditindakk eh ing taun 165 SM. Sakdu- ' e kuwi, Raja Antiokhus IV Epifanes saka rung ' ' e wong Ya- ehuwah, Gusti Allah Siria ng hudi, nganggo cara mbangun misbyah ing ' e misbyah utama bait sing saben dina ndhuwur ' ' digunakk e korban bakaran. e kanggo ngorbank Ing tanggal 25 Khislew, taun 168 SM, Antio- lan khus ngorbank ` ' ' e ngo- ew abun e disebark ' ' e e ruangan-ruangan bong pager bait, ngancurk lan nggawa lunga pethi emas, para imam, ' erusal ' e bait Y ' e man ' e Y ' ec ' e babi ' e ing sekitar bait. Dh ing misbyah kuwi ` ek
' lan wadah lampu minyak m eja roti cecaosan, ' ` saka emas. Banjur, dh e misbyah ew kuwi kanggo nyembah dewa palsu Zeus lan ' e, Yudas Maka- Olimpus. Rong taun sakbanjur ' ' e e. Sakwis be ngrebut kutha Y ` ' ` ' eh e man eh, bait kuwi ditahbisk e man disuc ' e Antio- taun 165 SM, telung taun pas sakwis khus nggaw ing ' ewa Zeus. Dadi, korban ba- misbyah kanggo d ` eh karan kanggo Y ' e. Ora ana cathetan ing Alkitab saben dinan ' ` ' e Yu- sing nyebutk ek Y e n ` ' das Makabeus kanggo ngrebut kutha Y em erusal ' ehuwah pan- lan mulihk ' ` e raja-raja saka bangsa liya, en tau nggunakk c ' ` ` e kersa- ersia, kanggo nindakk kaya Kor es saka P ' ` ' ehuwah ek Y e. (Y n ' ' ' e sapa wa e ker- e kanggo nindakk isa nggunakk ` ' ' e n san ek bait Allah kudu e. Alkitab nduduhk ' e kanggo ibadah sejati tetep ana lan digunakk ' ` ` e, esias, tugas nginjil eh nubuat bab M nganti kab ' e kuwi, lan pengorbanan ' ` e korban-korban persembahan sing disamp ekk ' ` e ewi kudu terus ditindakk liwat wong-wong L ' ' ` nganti M e dadi korban tebusan ew esias dh kanggo manungsa. (Dn 9:27; Yoh 2:17; Ibr 9:11- ' ' ' esus ora dipr 14) Dadi, murid-murid e e Y ' e Riyaya Penahbisan. (Kol 2: kanggo ngrayakk ' 16, 17) Ning, ing Alkitab uga ora ditulis n e- ' sus utawa para murid e wong-wong ' e riyaya iki. sing nganakk ' e nahbisk ` ek ' erusal ` em lan bait ` ekk ' e korban obaran sing njijiki ' ehuwah isa ditindakk ' e man ' ehuwah nggunakk ' e man ` eh bait ' e. Ning, Y ' e 45:1). Dadi, masuk akal n ' e wis kelakon. Sakliyan ' entahk ` ek Y ' e ngelokk Maca Alkitab ' (Yohanes 9:1-17) Wektu lagi mlaku, Y esus ndelok ana wong lanang sing wuta wiwit lair. ' e takon, "Rabi, sapa 2 Banjur murid-murid ' e, kok sing dosa, wong iki apa wong tuwan ' ` esus nja- nganti dh ek ' e wong iki utawa wab, "Dudu merga dosan ' ' e, nanging iki kelakon su- dosan e wong tuwan ' e Gusti paya wong-wong isa weruh kuwasan ' ' ' Allah liwat wong kuwi. 4 Awak e kudu ew e dh ' ' e sing ngu- ean nindakk ` ew ' e wuta wiwit lair?" 3 Y ' e gaw ' e Panjenengan mwbr18.10-JA 3 ` tus aku mumpung isih awan, merga n ek wis bengi, ora ana wong sing isa nyambut ' gaw e aku isih ana ing donya ' iki, aku iki pepadhang e ' ' esus ngidu ing lemah lan e kuwi, Y ngomongk ' ' ' e e karo lemah, banjur dil e idun nyampurk ' ing mripat e wong lanang wuta mau, 7 te- rus ngongkon wong lanang kuwi, "Lungaa lan ' raupa ing kolam Siloam" (n e ' e "Diutus"). Wong lanang kuwi banjur teges ` lunga lan raup ing kana. Lan wektu bali, dh e- ' e wis isa ndelok. 8 Banjur tangga-tangga w ' e lan wong-wong sing biasan ngemis padha kandha, "Wong iki kan sing ' ' e, ta?" 9 Ana biasan e lungguh lan ngemis ka ' sing ngomong, "Iya, kuwi wong e." Sing liya- ' e." Wong n lanang kuwi terus-terusan kandha, "Iya, aku ' panc e." 10 Mula wong-wong kuwi ta- kon, "Terus, kok mripatmu saiki isa ndelok?" 11 Wong lanang kuwi njawab, "Wong sing je- ' neng e kuwi ing mripatku, terus ngongkon aku, 'Lu- ngaa lan raupa ing kolam Siloam.' Mula aku lunga lan raup, terus aku isa ndelok." 12 Wong- ' wong kuwi takon man e ing ngendi?" Wong lanang kuwi njawab, "Aku ora ngerti." 13 Wong-wong nggawa wong lanang ' e wuta kuwi marang wong-wong sing maun ' Farisi. 14 Ndilalah, dina wektu Y e ' e wong wuta mau campuran kuwi lan mar ngepasi dina Sabat. 15 Mula wong-wong Farisi ' banjur nakoni wong lanang mau piy e cara- ' ` e isa ndelok. Wong lanang mau ew n ' kandha, "Dh e campuran ing mripatku, banjur aku raup, lan aku isa nde- lok." 16 Ana wong-wong Farisi sing mulai ' e Gusti Allah, kandha, "Wong iki dudu utusan ' ' merga dh e Sabat." Sing li- e ora nindakk ' e kandha, "Apa ya mungkin wong dosa yan ' e mukjijat kaya ngono?" Mula, isa nggaw ' ' e eda ing antaran ana pendapat sing b ' e. 5 Saksuw ' en ' e donya." 6 Sakwis ` el ` etk ` ek diterjemahk ` ek ' e weruh dh ` ek ` ew ' e kandha, "Dudu, mung mirip wa ` en wong ' e campuran lan ngl ' esus nggaw ' e Y ` etk ` el ` eh, "Terus wong ' esus nggaw ` ekk ' e dh ` ek ` ek ` el ' e ngl ` ew ` etk ` ew ` ek ' eda-b
wong-wong kuwi. 17 Wong-wong kuwi banjur ` eh marang wong lanang wuta mau, takon man ' ` "Mripatmu kan wis dimar e, dadi ekk miturutmu, wong kuwi sapa?" Wong lanang ' e kuwi nabi." kuwi njawab, "Dh ' e dh ` ek ` ew ` ek ` ew 8-14 OKTOBER SINAU SAKA ALKITAB YOHANES 11-12 "Niru Y ' esus sing Welas Asih" ' esus kandha, "Sedulur- ` eh." 24 Marta njawab, "Aku ' e bakal urip wektu wong ` eh ing dina pungkasan." ' esus kandha marang Marta, "Aku iki sing ` eh lan sing marahi urip. Sapa ' e iman marang aku, sena- ` eh. ' e ' e (Yohanes 11:23-26) Y mu bakal urip man ` ` ` ek ek dh ngerti n ew ' mati diuripk e man 25 Y ' e man nguripk ' e sing nduduhk wa ` ' ` jan dh ew e mati, dh ek 26 Lan saben wong sing urip lan nduduhk iman marang aku ora bakal mati. Apa kow percaya bab iki?" nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 11:24, 25 ` ' e bakal urip: Marta Aku ngerti n ek ' ' ` esus yaiku kebang- ngira n e Y ek sing diomongk ' kitan ing dina pungkasan. e Marta luar biasa. Ana pemimpin bab wulangan kuwi agama sing disebut Saduki ora percaya bab ke- ' bangkitan senajan kuwi diwulangk e ing Kitab ` ek wong Farisi Suci. (Dn 12:13; Mrk 12:18) N ' ` e ma- ek ana bag malah percaya n ' nungsa sing isih urip sakwis e manungsa kuwi mati. Ning, Marta percaya tenan karo wulangan ' e, malah bab kebangkitan sing Y ` ' eh Lazarus esus isa nguripk yakin n sing wis mati pirang-pirang dina sakdurung ' e man ` ew ` ek ' e bakal urip man ` ew ` ek dh Iman ' ean saka awak ' esus wulangk ` ek Y ' e man ' e. ` eh lan sing marahi ` eh lan diuripk ' ` e ek wong sing wis mati isa diuripk ` ' ' e Y eh. Sakwis ehu- ' ` ` esus kuwasa ora mung kanggo ehi Y en ` ' ` eh wong sing mati ning uga m e man e- Aku iki sing nguripk urip: Y dadi conto n man wah m nguripk ' esus sing wis mati ' e man ' esus diuripk ' e man ` eh, Y mwbr18.10-JA 4 ` ehi urip langgeng. Ing Why 1:18, Y ' esus "sing ' ' e "kuncin e Kubur- ' esus isa dadi harapan wong sing ` ek ` eh wong sing wis dipilih ` ' eh wong e man ' entah n urip", nduw an". Mula, Y isih urip lan sing wis mati. Dh ' bakal nguripk e man munggah swarga, sing nduw karo Y ' e pati lan kuncin ' e janji n ` ew ` ek lan nguripk ' e harapan ing bumi sing dipr ' e. - Yoh 5:28, 29; 2Ptr 3:13. ' esus dh ' ew ' esus weruh Maria na- (Yohanes 11:33-35) Y ngis lan wong-wong Yahudi sing teka bareng ' esus dadi se- Maria ya nangis, mula atin ' dhih banget lan ngrasa susah. 34 Y esus takon, ' e ing ngendi?" Wong- "Dh wong kuwi njawab, "Ayo Gusti, ndelok mrana." 35 Y nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 11:33-35 ' e Y ` ek ` ew ' e kok papank ' esus n ` esk ` et ' e luh. ' e mak- ' e nangis gero-gero. Kata kerja sing padha ' ' ' e e bab ancur esus ngramalk nangis: Tembung Yunani "nangis" biasan sud digunakk ' erusal Y ' e wektu Y ` em. - Luk 19:41. ` sedhih banget lan ngrasa susah: N ek dide- ' ' lok basa aslin e e, tembung-tembung iki nduduhk ' ' esus sing paling jero wektu kuwi. e Y perasaan Kata kerja Yunani kanggo "sedhih banget" ' ' e perasaan (embrimaomai) biasan e nduduhk ` ' ek e n sing kuwat, ning ing ayat iki nduduhk ' esus ngrasa sedhih banget. Kata Yu- atin ' nani kanggo "ngrasa susah" (tarasso) maksud e perasaan resah. Nurut salah siji pakar, sing ' e pe- dimaksud ing ayat iki yaiku "sing nyebabk ' rasaan batin sing resah; sing pengaruh e yaiku sedhih lan pedih hati". Kata kerja sing padha ' ' e ing Yoh 13:21 kanggo nggambark e digunakk ' ' perasaan esus wektu dikhianati karo Yudas. e Y ` esk ' e Y ` et ' e luh: Tembung sing digunakk ' ' e en n (dakryo) kuwi bentuk kata kerja saka kata ' e ing Luk benda Yunani "luh" sing uga digunakk 7:38; Kis 20:19, 31; Ibr 5:7; Why 7:17; 21:4. Sing ' e luh dimaksud ing k iki wektu nangis gero-gero. Kata kerja Yunani ' e ing ayat iki ing Kitab-Kitab Yu- mung digunakk ' e ing k ' en ' e dudu mung ngetokk
' nani Kristen, lan iki b e ' ' ing Yoh 11:33 sing nggambark e tangis e Ma- ' ' liyan ria lan wong-wong Yahudi esus ngerti e. Y ' ' ` ` ek dh n e Lazarus man e bakal nguripk eh. ' esus ngrasa sedhih banget wektu ndelok Tapi Y ' e sing ditresnani padha sedhih kanca-kancan ' elangan wong sing ditresnani. Merga tresna- k ` ' ` ' ' ' esk et e, Y e. Crita n e lan welas asih e luh ` ' ' ' esus nduw ek Y e kanthi cetha n iki nduduhk e ' ' elangan wong empati marang wong-wong sing k ' e Adam. sing ditresnani sing mati merga dosan ' eda karo sing digunakk ` ew ` ek ' esus n ' (Yohanes 11:43, 44) Sakwis e ngomong kuwi, ' esus banjur mbengok, "Lazarus, metua!" Y 44 Wong sing wis mati kuwi banjur metu. Sikil ' lan tangan e uga ' esus banjur kandha marang keblebed kain. Y ' wong-wong kuwi, "Uculana blebed e lan ejar- na dh ' e isih keblebed kain, lan rain ` ew ` ek ' e lunga." Wulangan Penting (Yohanes 11:49) Nanging salah siji wong ' ' saka antaran e e wong-wong mau, sing jeneng Kayafas, yaiku imam agung ing taun kuwi, ` ' eh padha ora ngerti? e kab kandha, "Apa kow nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 11:49 ` el ora dikuwa- imam agung: Wektu bangsa Isra imam sani karo bangsa liya, wong sing dadi ' imam agung sak- agung biasan e bakal dadi ' ' e. (Wi 35:25) Ning, wektu bangsa lawas e urip ' ` entahan Roma, Isra el dikuwasani karo pamr ' entah- para pemimpin sing dilantik karo pamr ' an e wewenang kanggo nglantik lan mecat imam agung. (Deloken Daftar Istilah Alkitab, "Imam agung.") Salah siji sing di- ' lantik yaiku Kayafas. Merga ketrampilan e, ' ' ` e timbang e dadi imam agung luwih suw dh ek ' sakdurung imam agung saka e dadi kira-kira taun 18 M nganti taun 36 M. Yoha- ` nes nyebutk ek Kayafas dadi imam agung ing taun kuwi, yaiku taun 33 M. Sing dimaksud Yo- hanes kuwi mungkin Kayafas dadi imam agung ` eksekusi. - Deloken buku Tuntun- wektu Y ' e Roma nduw ` ew ' e. Dh ` ew ` ek ' e n ' esus di mwbr18.10-JA 5 an kanggo Sinau Alkitab bab 16, kanggo ngerti kira-kira omah ' e Kayafas. ` ' eh wong, klebu e, ak (Yohanes 12:42) Sakjan ' ' para pemimpin, nduw e- e iman marang Y sus, nanging padha ora wani ngakoni merga wong-wong Farisi. Wong-wong kuwi wedi di- usir saka sinagog nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 12:42 ' e. ' e tembung Yunani kang- para pemimpin: K ' ' e e anggotan go "para pemimpin" iki maksud ` edrin, mahkamah agung Yahudi. Tembung Sanh ' e- iki digunakk mus, salah siji anggota saka mahkamah kuwi. ' etok ' e ing Yoh 3:1 sing nyebutk ' e Nikod ' e: Utawa "ora dianggep diusir saka sinagog ' ` e". Kata Yu- eh; dilarang mlebu ing Sinagog man ' nani aposynagogos mung digunakk e ing ayat iki, ing Yoh 12:42, lan 16:2. Wong sing diusir ba- ' e karo wong-wong Yahudi kal diedohi ' ' e bakal e. Akibat liyan ' e dienggo ngalami masalah ' e biasa- pusat pendidikan, sinagog ' ' e kanggo pengadilan dha n erah ' e wewenang kanggo ngukum wong sing nduw nganggo cara dicambuk lan dipecat. ' ec lan di ' e wong kuwi lan keluargan ' ekonomi. Sakliyan ' e-sinagog ' e uga digunakk Maca Alkitab ' (Yohanes 12:35-50) Y esus kandha marang wong-wong kuwi, "Mung kari sawetara wek- tu pepadhang ana ing antaramu. Mlakua ' e pepadhang kuwi, mumpung kow ' supaya pepeteng ora nguwasani kow e. Sapa ' e sing mlaku ing pepeteng ora ngerti arep wa ' lunga menyang ngendi. 36 Mumpung kow e ' e pepadhang kuwi, duduhna iman isih nduw ' marang pepadhang kuwi, supaya kow e dadi ' anak-anak e ngomong ' esus banjur lunga lan ndhe- kaya ngono, Y ' lik saka wong-wong kuwi. 37 Senajan Y esus ' wis nggaw e wong- wong kuwi, nanging wong-wong kuwi ora ' esus. 38 Nganggo cara nduw ' e isih nduw ' e pepadhang." Sakwis ' e ak ` eh mukjijat ing ngarep ' e iman marang Y
' ' e Nabi Y e- kuwi, kelakon apa sing dikandhakk ' e iman saya, yaiku, "Y ' e? Lan ma- marang kabar sing tak wartakk ' ' e?" rang sapa kuwasan e Y ' ' 39 Nabi Y e ngapa esaya uga ngandhani alesan wong-wong kuwi ora isa percaya, yaiku, ' ' 40 "Panjenengan e wong- e wis nggaw ' wong kuwi wuta lan atin e ketutup, supaya wong-wong kuwi ora isa ndelok nganggo ' e banjur mripat ' mertobat lan Aku mar e wong-wong kuwi." ' ' e bab Kristus iki merga 41 Y esaya ngomongk ' ` e. 42 Sakja- ew dh ' ' n e e, ak ' iman marang Y esus, nanging padha ora wani ngakoni merga wong-wong Farisi. Wong-wong ' e. 43 Wong- kuwi wedi diusir saka sinagog wong kuwi luwih seneng nampa kamulyan saka manungsa ketimbang kamulyan saka ' Gusti Allah. 44 Nanging Y esus kandha ngang- ' ' e iman go swara seru, "Sapa wa e sing nduw ' e iman ma- marang aku, kuwi ora mung nduw ' rang aku, nanging uga marang Panjenengan e ' sing ngutus aku. 45 Sapa wa e sing ndelok aku ' uga ndelok Panjenengan e sing ngutus aku. 46 Aku teka ing donya iki dadi pepadhang, su- ' e iman marang paya saben wong sing nduw aku ora tetep ana ing pepeteng 47 Nanging ' e omongan- n ' ` ku lan ora manut, aku ora ngadili dh e, ew merga aku teka ora kanggo ngadili donya na- ' nging kanggo nylametk e sing nolak aku lan ora nampa omonganku ba- ' e kal diadili. Omongan sing wis tak omongk kuwi sing bakal ngadili wong kuwi ing dina pungkasan. 49 Merga aku ora ngomong manut ' e, nanging Bapak sing ngutus karepku dh ' entah bab apa sing kudu aku, maringi aku pr ' ' e. 50 Aku ngerti e lan tak wulangk tak omongk ' ' ' ' ` entah n e. Mula, e urip saklawas e ngasilk ek pr ' ' e kuwi persis kaya e sing tak omongk apa wa sing dingendikakk ' ehuwah, sapa sing nduw ' ehuwah diduduhk ' e mripat ' e lan paham nganggo atin ` ekk ' e wis ndelok kamulyan ` ek ` eh wong, klebu para pemimpin, nduw ` ek ana wong sing ngrungokk ` ek ' e donya. 48 Sapa wa ' ew ' e Bapak marang aku." mwbr18.10-JA 6 15-21 OKTOBER SINAU SAKA ALKITAB YOHANES 13-14 ' e" "Aku Wis M ` en ` ehi Tuladha kanggo Kow ` (Yohanes 13:5) Sakwis eni banyu ing baskom, banjur mulai ngwijiki si- ' e lan ngelapi nganti garing kil ' nganggo andhuk sing digubedk e ing ping- gang nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 13:5 ' e kuwi, Y ' esus ngis ' e murid-murid ' e mau. ' e murid-murid ' e: Ing jaman Isra- ngwijiki sikil ` ' el, wong-wong biasan e nganggo sandal. Sandal ' ' e mesthi reged kena e ak sing talin debu lan lumpur wektu mlaku ing dalan lan Ing jaman kuwi, wong-wong biasa ladhang. ' e wektu arep mlebu omah. Te- nyopot sandhal ' ' ' rus, sing nduw e e ngwijiki sikil e omah biasan ' tamun e. Kebiasaan kuwi dicathet ing ayat-ayat Alkitab. (Pd 18:4, 5; 24:32; 1Sa 25:41; Luk 7: ' e murid- 37, 38, 44) Wektu Y ` ' esus mulang para murid murid en dadi ` eni siji lan sijin andhap asor lan nglad ` eh, dadi sikil ' esus ngwijiki sikil ' e b ' e. ' e, Y ' esus ngwi- ' e lan nganggo klambi ` eh lan kan- ' e ngerti ' e? ' e nyebut aku, 'Guru' lan 'Gusti', lan kuwi ' e, senajan Gus- ' e uga ' e Y (Yohanes 13:12-14) Sakwis ' e murid-murid jiki sikil ' njaban e, Y dha marang murid-murid ngapa aku nindakk 13 Kow ` panc en bener. 14 N ti lan Guru, gelem ngwijiki sikilmu, kow ' kudu padha ngwijiki sikil e. nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 13:12-14 ' esus lungguh man ' e, "Apa kow ' e kuwi mau marang kow ` ek aku wa ' e siji lan sijin kudu: Utawa "wajib". Kata kerja Yunani sing di- ' ' ' e biasan gunakk e kanggo e digunakk ' urusan dhuwit, sing artin e "utang; utawa nyilih barang karo wong liya." (Mat 18:28, 30, 34; Luk ' lan e ing ayat iki 16:5, 7) Kata sing digunakk ' ' ' e kanggo njelas- sing liyan e digunakk e biasan ' ' k e, utawa e bab kewajiban sing kudu ditindakk ' e salah siji bab. - 1Yoh 3:16; 4:11; wajib nindakk 3Yoh 8. ' e ing k ' en
` en ' e uga nindakk ` ehi tuladha ' e apa (Yohanes 13:15) Aku wis m kanggo kow sing tak tindakk w99-IN 1/3 31 ˚1 Wong Lanang sing Paling Terkenal Nindakk Gaw ' ' e sipat andhap asor sing luar Y esus nduduhk ` ' eh e murid-murid biasa wektu ngwijiki sikil ' ' e e dh wong Kristen ora mentingk nganti kudu dilayani, klebu ora ngoyak jabatan ` en isa terkenal. Ning, wong Kristen kudu niru b ' esus sing "teka, ora kanggo dila- tuladhan ' ` d e eni ` urip eh". (Mat. ' 20:28) Dadi, murid esus kudu gelem nglayani liyan ' e, supaya kow ' e. ' e marang kow ' e ' ean sing Rendhahan ' e. Ak ' ew ' e awak ' e Y ` eni, nanging kanggo nglad lan masrahk ' e dadi tebusan kanggo wong ak ' e Y ' e senajan dianggep rendhahan. Wulangan Penting ' (Yohanes 14:6) Y esus njawab, "Aku iki dalan, lan sing bener, lan sing marahi urip. Ora ana ` sing isa teka marang Bapak n ek ora liwat aku. nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 14:6 Aku iki dalan, lan sing bener, lan sing marahi ' urip: Y esus kuwi dadi dalan merga mung li- ' esus kita isa nyedhak marang Gusti Allah wat Y ` en ma- wektu ndonga. Y nungsa isa rukun karo Gusti Allah. (Yoh 16:23; ' esus kuwi sing bener merga omong- Rm 5:8) Y ' e cocog karo apa sing bener. an ` ' eh nubuat sing ndu- esus uga nggenepi ak Y ' ' ` ` e peran sing penting ek ew duhk e nduw ' ' kanggo nindakk e Gusti Allah. (Yoh 1:14; e kersan Why 19:10) Nubuat iki bakal dadi " 'ya' [utawa ' ` e- wis kelakon] liwat dh ew ' e dadi sus kuwi sing marahi urip merga dh ' tebusan, mula kab e ' e" yaiku, "urip langgeng". "urip sing saktenan ' ' (1Tim 6:12, 19; esus uga dadi Ef 1:7; 1Yoh 1:7) Y "sing marahi urip" kanggo jutaan wong sing ba- ' e ing kal diuripk Firdaus. - Yoh 5:28, 29. ' esus uga dadi "dalan" b ' e lan cara urip ' e n ` ek dh ` ek ' e". (2Kor 1:20) Y ` ew ` ek ` eh manungsa isa ngrasakk ' e man ` eh kanggo urip saklawas mwbr18.10-JA 7 ' e aku kandha ' ' e iman e sing nduduhk ' ' ean sing e gaw ' e ga- ` eh, merga aku (Yohanes 13:12-14) Saktenan marang kow marang aku uga bakal nindakk ' tak tindakk e, lan dh w bakal lunga marang Bapak. nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 14:12 ' e, sapa wa ` ew ' ean sing luwih gedh ` ek ' e man ' e bakal nindakk ' nindakk e gaw ' esus ora kandha n Y ' ditindakk e para murid bang mukjijat-mukjijat sing Y Ning, Y ' ean nginjil lan mulang sing ditindakk gaw murid tindakk ` eh dha ak wektu sing luwih suw sus p ` eh: ` ek mukjijat-mukjijat sing ' ' e tim- e bakal luwih gedh ' ' e. esus tindakk ` ' ek esus kanthi andhap asor ngakoni n ' e para ' esus ing luwih ` eh wong, lan ing ' ' esus. Dadi Y e- ' ean ' ean sing luwih gedh ' e man ' e timbang sing Y ' e bakal luwih gedh ' e. Para murid ' e bakal nginjil ' erah, marang luwih ak ' e timbang Y ' e nerusk ' engin para murid ' e gaw ' e. Maca Alkitab ' e Riyaya Pas- (Yohanes 13:1-17) Sakdurung ' e kanggo kah, Y ` ` lan lunga ma- dh ek ew ' ' e esus nresnani para pengikut rang Bapak. Y ' sing ana ing donya, lan Y esus terus nresna- ni wong-wong kuwi nganti pungkasan.2 Wektu ' e lagi padha nin- kuwi Y ' e perjamuan ing wayah wengi, lan Iblis dakk ' e Simon, mengaruhi Yudas Iskariot, anak ' ` ' esus. 3 Y kanggo ngianati Y ek esus ngerti n ' ' ` ' e e ing tangan eh e sakab Bapak wis masrahk ' ` ` lan uga ngerti n e teka saka Gus- ek ew ti Allah lan bakal bali marang Gusti Allah. ' e perjamu- 4 Mula wektu isih padha nindakk ' an, Y e. lan nggubed- Banjur Y ' ' ' k e kuwi ing pinggang esus e kuwi, Y ` eni banyu ing baskom, banjur mulai ngwi- ngis ' e lan ngelapi nganti jiki sikil ' e ing garing nganggo andhuk sing digubedk ' ' e mau. 6 Wektu tekan giliran pinggang e Si- ' ' esus, e kandha marang Y mon P ' esus ngerti n ' e ninggalk ` ek wis wektun ' e donya iki ' esus lan para murid ` ek dh ' esus ngadeg lan nyopot klambi njaban ' esus njupuk andhuk, ' e. 5 Sakwis ' e murid-murid ' etrus, dh ` ew ` ek
"Gusti, apa panjenengan arep ngwijiki si- ' ' kilku?" 7 Y e durung esus njawab, "Saiki kow ' e iki, nanging suk- ngerti apa sing tak tindakk ' ' mb e bakal ngerti." 8 P etrus kandha, ' "Aja nganti panjenengan ngwijiki sikilku." Y e- ` ek aku ora ngwijiki sikilmu, sus njawab, "N ' kow etrus kan- dha, "Gusti, aja mung ngwijiki sikilku, nanging ' uga tangan lan sirahku." 10 Y esus njawab, "Wong sing wis adus, mung perlu diwijiki ' ' e wis resik. Kow sikil e wis pa- ` dha resik, nanging ora kab eh ing antaramu ' resik." 11 Y esus ngerti sapa sing bakal ngia- ' ' ` ` esus kandha, ew nati dh e Y ek ` ' "Ora kab eh ing antaramu resik." 12 Sakwis e ' ' e lan ngang- Y esus ngwijiki sikil ` eh go klambi njaban ' lan kandha marang murid-murid e ' ngerti ngapa aku nindakk e kuwi mau marang ' ' e? 13 Kow kow e nyebut aku, 'Guru' lan 'Gus- ' e, ti', lan kuwi panc lan Guru, gelem ngwijiki sikil- senajan Gusti ' ' mu, kow e siji e uga kudu padha ngwijiki sikil ' ` ` lan sijin e. 15 Aku wis m ehi tuladha kang- en ' ' e apa sing go kow e, supaya kow ' ' e aku e. 16 Saktenan tak tindakk ' e, budhak ora ngungkuli kandha marang kow ' e, lan wong sing diutus ora ngungkuli majikan ' wong sing ngutus 17 Saiki kow e ngerti bab- ' ` bab iki, nanging kow e ek kow ' e kuwi. nindakk ` en kow ' e ora isa bareng aku." 9 Simon P ' e, merga badan ' e. Kuwi sebab ' e murid-murid ' e, Y ' esus lungguh man ' e, "Apa kow ` en bener. 14 N ` ek aku wa ' e uga nindakk ' e marang kow ' e bakal bungah n 22-28 OKTOBER SINAU SAKA ALKITAB YOHANES 15-17 "Kow ' e Dudu Bag ' ean saka Donya" ' ( Yohanes 15:19) N e bag donya, donya bakal nresnani kow kow an saka donya, nanging kow saka donya. Kuwi sebab rang kow ' ean saka ' e merga ' ' ' e dudu bag e donya. Saiki kow e- ' e wis tak pilih ' e, donya sengit ma- ` ek kow ' e duw ` ek ' e. mwbr18.10-JA 8 nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 15:19 Ing ayat iki, tembung Yunani kosmos donya: ' e manungsa sing kepisah saka kuwi maksud ' umat e Gusti Allah, yaiku wong-wong sing ora kenal karo Gusti Allah. Mung Yohanes sing nu- ` ek para lis omongan ' ' ' murid ean saka donya utawa e Y esus dudu bag ' ` e donya. Iki uga padha karo sing di- ek dudu duw ' ' ' dongakk e esus karo para murid e Y mati. - Yoh 17:14, 16. ' e Y ' esus sing nyebutk ' e n ' e sakdurung (Yohanes 15:21) Nanging wong-wong kuwi ' e merga bakal nindakk jenengku, sebab wong-wong kuwi ora kenal ' Panjenengan e sing ngutus aku. nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 15:21 ' e kab ` eh iki marang kow Ing Alkitab, kata "jeneng" merga jenengku: ' e- kuwi maksud ' ' e e. N putasin ' ' e wewenang lan kedhudhu- esus, kuwi maksud Y ' esus. (Mat kan sing diw ' esus nerang- 28:18; Flp 2:9, 10; ' ' e wong-wong ing ndonya bakal k e apa sebab ' e: merga wong-wong nentang murid-murid ' e sing ngu- kuwi ora kenal karo panjenengan ' ` tus Y e ek kenal Gusti Allah, kuwi nggaw wong-wong kuwi isa ngerti lan paham bab mak- ' esus. (Kis 4:12) Iki klebu ngerti sud ' ` kedhudhukan sing diw e Gusti Allah ma- ehk ' rang Y esus yaiku dadi Raja sing kudu dihormati ` en isa terus urip. - Yoh 17:3; Why 19:11-16; ba- b ndhingna Ms 2:7-12. ' e jeneng ' e wong kuwi dh ' ' e, r ew ` ek jeneng ' e, ` eh tumindak lan kab ` en ' e marang Y ' e Bapak ` ehk Ibr 1:3, 4) Y ' esus. N ' e jeneng ' e Y ` en ` ' e kab eh (Yohanes 16:33) Aku wis ngomongk ' ' e katen- e nduw iki marang kow ' treman merga aku. Ing donya iki kow e bakal ngalami sengsara, nanging kuwatna atimu! Aku wis ngalahk it-2-IN 917 Kuwat ' e supaya kow ' e donya." ` ' en ora e kekuwatan b ' e wong- Wong Kristen mbutuhk m ` elu-m ` elu cara mikir lan tumindak
' e Gusti wong ing donya iki sing dadi mungsuh ` en Allah. Lan kita uga mbutuhk ' ehuwah senajan dibenci tetep setya marang Y ' esus Kristus tau kandha karo karo donya iki. Y ' para murid e bakal ngalami sengsara, nanging kuwatna atimu! Aku wis nga- ' lahk e Gusti Allah ora bakal gelem dipengaruhi karo donya iki. ' Malah dh e donya merga ora ge- lem dadi kaya wong-wong ing donya iki. Kita isa ' ' esus sing wis ngalahk niru tuladhan e donya ' e tetep setya karo Gusti Allah. Dadi lan akhir ' ean saka kita kudu tetep kuwat lan ora dadi bag donya iki. - Yoh 17:16. ' e kekuwatan b ' e, "Ing donya iki kow ' e donya." (Yoh 16:33) Putran ` ew ` ek ' e ngalahk ' e Y Wulangan Penting ` eh wong kuwi (Yohanes 17:21-23) supaya kab dadi siji, kaya Panjenengan, Bapak, nyawiji karo aku lan aku nyawiji karo Panjeneng- an, supaya wong-wong kuwi uga nyawiji karo lan donya isa perca- aku lan Panjenengan, ` ek Panjenengan sing ngutus aku. 22 Aku ya n ` ehi wong-wong kuwi kamulyan sing wis m ' e marang aku, supaya Panjenengan paringk wong-wong kuwi dadi siji, kaya aku lan Pan- jenengan siji. 23 Aku nyawiji karo wong-wong kuwi lan Panjenengan nyawiji karo aku, su- paya wong-wong kuwi bener-bener nyawiji. ` Nganggo cara kuwi, donya bakal ngerti n ek Panjenengan sing ngutus aku, lan uga bakal ` ek Panjenengan nresnani wong-wong ngerti n kuwi kaya Panjenengan nresnani aku. nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 17:21-23 ' esus ndonga b ' e dadi "siji", yaiku nyambut gaw ` en ` siji: Utawa "bersatu". Y en para ' murid e beba- ' rengan nindakk e tujuan sing padha. Kuwi kaya ' ' ' Y esus lan Bapak e e sing uga dadi "siji", maksud ' isa kerja sama lan nduw e pikiran sing padha. ' (Yoh 17:22) Ing 1Kor 3:6-9, Paulus njelask e bab ' persatuan e wong-wong Kristen sing nyambut ' e bebarengan karo Gusti Allah lan karo li- gaw ' e. yan mwbr18.10-JA 9 bener-bener nyawiji: Utawa "bener-bener ber- ` satu". Ing ayat iki, Y ek persatuan Iki isa ana merga Bapak nresnani kita. kuwi cocog karo Kol 3:14, sing kandha, "Katresnan ' e wong-wong bener-bener nyawiji." kuwi nggaw ' e ke- Persatuan kuwi isa ana senajan kita nduw lan hati pribadian, kesanggupan, kebiasaan, ' ' ' nurani sing b esus isa e Y eda. Murid-murid bersatu ing tumindak, kepercayaan, lan ajaran. - Rm 15:5, 6; 1Kor 1:10; ' esus kandha n ' eda-b ' Ef 4:3; Flp 1:27. ' engin supaya (Yohanes 17:24) Bapak, aku p ' wong-wong sing wis Panjenengan pasrahk e marang aku isa ana karo aku ing pang- gonanku, supaya wong-wong kuwi weruh kamulyanku sing wis Panjenengan paring- ' e marang aku, merga Panjenengan nresnani k ' aku sakdurung e wiwitan nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 17:24 ' e donya. ' ' e" ing e donya: Basa Yunani "wiwitan wiwitan Ibrani 11:11, yaiku "mbobot". Kuwi ana hubung- ' ' ' e "wiwitan e donya" an e karo "winih". Maksud ' ' e Adam e anak-anak ing ayat iki yaiku wiwit lair ' ` ' e donya" ek "wiwitan e n lan Hawa. Y ` el, manungsa kuwi ana hubungan ' e sepisanan sing isa ditebus lan sing jeneng ' e "ditulis ing gulungan kauripan saka wiwitan ' ' donya". (Luk 11:50, 51; Why 17:8) Dongan e- e Y ` ek Gusti sus marang Bapak ' Allah wis nresnani Putra siji-sijin e kuwi, sakdu- ' e Adam lan Hawa nduw rung ' esus njelask ' e karo Hab ' e iki uga nduduhk ' e n ' e keturunan. Maca Alkitab ' e kuwi (Yohanes 17:1-14) Sakwis ' esus ndhangak ndelok langit lan kan- kab ' dha, "Bapak, wektun e wis teka. Mulyakna putra Panjenengan supaya putra Panjeneng- ' e Panjenengan. 2 Panjenengan an mulyakk ' e wewenang tumrap ka- wis maringi dh ` ` ` ek b ehi urip en ` eh wong sing wis saklawas ' e. Panjenengan pasrahk ' e ngomongk ` eh, Y ` ew ` ek ` eh wong, supaya dh ` ew ' e marang kab ' e isa m ' e marang dh ` ew ` ek
' entuk urip langgeng, wong-wong 3 Kanggo ' e Gusti kudu kenal karo Panjenengan, siji-sijin ' Allah sing sejati, lan kenal karo Y esus Kristus sing Panjenengan utus. 4 Aku wis ngluhur- ' ' lan ngrampungk k e e Panjenengan ing bumi ' e marang gaw aku. 5 Mula saiki, Bapak, mulyakna aku ing ' e Panjenengan nganggo kamulyan sing sisih ' e Panjenengan sakdu- tak duw ' ' ' e donya ana. 6 "Aku wis nggaw rung e e asman Panjenengan nyata marang wong-wong sing ' e marang aku saka Panjenengan pasrahk ' ` e Panjeneng- donya. Wong-wong kuwi duw ek ' an, e wong-wong lan Panjenengan masrahk lan wong-wong kuwi wis kuwi marang aku, ' ' e Panjenengan. 7 Saiki nindakk e pangandikan ` eh sing Pan- wong-wong kuwi ngerti n ' e saka jenengan pasrahk ` Panjenengan. 8 Merga aku wis m ehi wong- wong kuwi pangandika sing wis Panjenengan paringk lan wong-wong kuwi wis nampa pangandika kuwi. Wong-wong ` kuwi ngerti tenan n ek aku teka dadi wa- ` ' ek e Panjenengan lan wis padha percaya n kil Panjenengan sing ngutus aku. 9 Aku ndonga kanggo wong-wong kuwi. Aku ora ndonga kanggo donya, nanging kanggo wong-wong ' e marang aku, sing Panjenengan pasrahk ' ` e Panjeneng- merga wong-wong kuwi duw ek ' ` an. eni kuwi duw e ' e Panjenengan kuwi Panjenengan, lan duw ' ` uga duw e ing ekku, ' e wong-wong kuwi. 11 "Aku bakal ora antaran ` eh ing donya, nanging wong-wong ana man kuwi ana ing donya, lan aku bakal lunga ma- rang Panjenengan. Bapak sing suci, jaganen ' e Panjeneng- wong-wong kuwi demi asman ' e marang an sing wis Panjenengan paringk aku, supaya wong-wong kuwi dadi siji, kaya aku lan Panjenengan dadi siji. 12 Wektu aku karo wong-wong kuwi, aku terus njaga wong- ' e Panjenengan sing wong kuwi demi asman ' ean sing Panjenengan paringk ` eni ing sisih ` ek kab ' e marang aku asal ` en ' e marang aku, ` eh sing tak duw 10 Kab ` ek lan aku wis dimulyakk mwbr18.10-JA ` ek 10 ' wis Panjenengan paringk e marang aku. Aku wis nglindhungi wong-wong kuwi lan ora ana ' e wong-wong kuwi sing siji-sijia ing antaran ` sirna, kejaba wong siji sing panc en bakal di- ' sirnakk e, supaya kelakon apa sing ditulis ing Kitab Suci. 13 Nanging saiki aku arep lunga ' marang Panjenengan, e ing donya supaya wong-wong bab-bab iki ' e kabungahanku. kuwi bener-bener ngrasakk ' e Panje- 14 Aku wis ngomongk nengan marang wong-wong kuwi, nanging donya sengit marang wong-wong kuwi, merga ' ean saka donya, wong-wong kuwi dudu bag kaya aku dudu bag lan aku ngomongk ' e pangandikan ' ean saka donya. 29 OKTOBER-4 NOVEMBER SINAU SAKA ALKITAB YOHANES 18-19 ' "Y e bab Wulangan sing Bener" ' (Yohanes 18:36) Y esus njawab, "Kratonku ' ` ean saka donya iki. N dudu bag ek Kratonku ' ean saka donya iki, para abdiku mesthi bag ' bakal nglawan supaya aku ora diserahk e ma- rang wong-wong Yahudi. Nanging, Kratonku dudu saka donya iki." ` ek (Yohanes 18:37) Mula Pilatus takon, "N ' esus njawab, ngono, apa kow ` ' ' ek aku iki raja. "Kow ew e dh ` Aku kudu m ehi kesaksian bab apa sing bener, merga kanggo kuwi aku lair, lan kang- ' e sing go kuwi aku teka ing donya. Sapa wa ' manut karo apa sing bener ngrungokk e swa- raku." nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 18:37 ' esus Martakk ' e kuwi raja?" Y ' e sing ngomong n ` en ` en ` en ` ehi kesaksian: Tembung Yunani kanggo ` ehi kesaksian" (martyreo) lan "kesaksian" ' eda ing ' e mak- ` ehi kesaksian bab fakta-fakta sing ' ' ' e. e utawa sing didelok dh ew ' ' ` e; e; mast ekk ` ` ehi ke- en m "m ' (martyria; martys), maknan eda-b Kitab-Kitab Yunani Kristen. Loro-loron ' ` en e m sud ` dingert eni dh Ning, maksud ngomongk ' e isa b ' ew ' e uga isa "ngumumk ' e sing saktenan ' e". Y ' esus m
' e bab sing bener sing wis saksian lan ngumumk ' dh e percayani. Ning, ora mung kuwi thok. ' esus uga tumindak cocog karo apa sing wis Y ' ' e. (2Kor 1:20) dinubuatk e Bapak ' entah- Kersan ` ' eh e M an ' e nubuat bab Y ' ing perjanjian Hukum wis kelakon wektu Y esus urip ing bumi nganti mati dadi korban tebusan. ` ehi (Kol 2:16, 17; Ibr 10:1) Dadi, Y kesaksian bab apa sing bener" liwat tumindak lan omongan ` ew ` ek ` ekk ' e Gusti Allah bab Kraton lan Pamr ` esias wis dinubuatk ' e lan dijanj ' e kanthi rinci. Kab ' esus, klebu pola sing diterangk ' esus isa "m ` en ' e. ' esus kuwi sing ' e Gusti Allah. Bab ' esus, Imam Agung lan Raja ' ' e esus njelask ' e ing ' e ' ekat ' esus ' ' e ea, yaiku ing kutha lair apa sing bener: Sing dimaksud Y ana hubungan utama saka kersan "putran saka Kraton n bumi, sing bener bab Kraton uga ngumumk ' lair ing B eh Daud. - Luk 1:32, 33; 2:10-14. ' e karo kersan ' e Gusti Allah yaiku, Y ' e Daud", dadi ' e Allah. (Mat 1:1) Y ` ek tujuan utaman ' e teka ing bumi, urip ' e yaiku kanggo martakk ' e Allah. Para mala ' e bab sing padha wektu Y ` em Yud lan pelayanan ` etl (Yohanes 18:38a) Pilatus takon marang Y sus, "Sing bener kuwi apa?" nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 18:38a ' e- ' Sing bener kuwi apa?: Sing ditakokk e Pilatus ' ' kuwi k etok e apik, ning dudu bab "sing bener" ` ' kaya omongan ek Pila- esus. (Yoh 18:37) N ' ' tus panc esus engin ngerti, Y ' ' mesthi wis njawab pitakonan e pi- etok ' takonan Pilatus kuwi ora tulus, sing nduduhk e ` ' ` ek dh n e ora percaya. Kaya- ew ' e Pilatus ngomong, "Sing bener? Apa kayan kuwi sing bener? Ora ana bab sing bener!" ' ` esus jawab merga eni Y Mula, Pilatus ora ngent ' ` ` bar takon kaya ngono dh e langsung lunga ek ew lan metu nemoni wong-wong Yahudi. ' e Y ` en bener-bener p ' e. Ning, k ' e kuwi sakjan ` ek Wulangan Penting (Yohanes 19:30, ctn) Sakwis gur ' esus kecut kuwi, Y ' e nyecep ang- " Wis kandha, mwbr18.10-JA 11 ' esus ndhingkluk lan ma- rampung." Banjur Y srahk nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 19:30 ' e roh ' e. ' e: Utawa "mati; mandheg ambe- masrahk ' ' e, pneuma) e." Tembung "roh" (Yunanin gan ' isa diart e "ambegan" utawa "daya urip". Iki cocog karo kata kerja Yunani ekpneo (lit., ' e ing Mrk 15:37 lan "ambegan") sing digunakk ' e "mati" utawa, makna Luk 23:46 (sing artin ' ' e ing katrangan kanggo si- liyan e sing disebutk ' nau ing ayat-ayat kuwi, yaiku "ambegan e sing ` ek kata Yunani terakhir"). Ana sing kandha n ' ' ' esus wis e n e" kuwi teges kanggo "masrahk ' e ora ngupaya kanggo urip, merga kab ' ' esus lila "masrahk wis rampung. Y e ' e 53:12; Yoh 10:11. marang pati". - Y ' e roh ` ekk ` ek Y ` eh tujuan ' e nyawan (Yohanes 19:31) Wong-wong Yahudi ora ge- ' lem n e wong-wong kuwi tetep ana ing cagak paukuman pas dina Sabat, merga wektu kuwi dina Persiapan Sabat (lan dina ' sakbanjur ewa), mula wong- wong Yahudi njaluk marang Pilatus supaya ` ' ek e wong-wong sing dihukum kuwi dicekl sikil ' lan mayit e. nwtsty katrangan kanggo sinau Yoh 19:31 ` ek mayit ' e dina Sabat istim ' e diedhunk ' ' ewa: Tang- e dina Sabat istim dina sakbanjur ' e Paskah, kuwi mesthi gal 15 Nisan, dina sakwis (Km 23:5-7) Kadhang ana dina sabat. ' ' e padha karo Sa- ewa" sing wektun Sabat "istim ' bat biasa (dina kepitu ing itungan minggun e wong Yahudi, sing dimulai saka matahari ang- slup dina Jumat nganti matahari angslup dina ' e Setu). Y ' kuwi yaiku Sabat istim ewa. Saka taun 29 nganti 35 M, mung ing taun 33 M sing tanggal 14 Ni- ' san esus matin ' esus mati dina Jumat. Dina sakwis ' e dina Jumat. Dadi, iki mbukt ` ekk ' e ing tanggal 14 Nisan 33 M. ' e n ` ek Y Maca Alkitab ' e ngomongk ' e ka- ' e (Yohanes 18:1-14) Sakwis b ` eh iki, Y ' esus lunga karo murid-murid
' e taman sing ana ing se- menyang sawijin ' e Lembah Kidron. 2 Yudas, wong sing brang ngianati, uga ngerti panggonan kuwi merga ' ' Y e ing esus kerep ngumpul karo murid-murid kana. 3 Mula Yudas nggawa sak pasukan prajurit lan para petugas sing diutus para imam kepala lan wong-wong Farisi, banjur teka mrana karo nggawa obor, lampu minyak, ` lan senjata. 4 Y eh sing ba- ' esus maju lan kandha kal dialami. Mula Y marang wong-wong kuwi, "Sapa sing kok go- ` ' l eki?" 5 Wong-wong kuwi njawab, "Y esus wong ' e." Nazar Yudas, wong sing ngianati, uga ngadeg ba- ' reng wong-wong kuwi. 6 Nanging wektu Y esus kandha marang wong-wong kuwi, "Aku iki ' e," wong-wong kuwi padha mundur lan wong ` ' tiba ing lemah. 7 Mula Y eh, esus takon man ` eki?" Wong-wong kuwi "Sapa sing kok gol ` ' ' et." 8 Y esus wong Nazar njawab, "Y esus nja- ` ' wab, "Aku wis ngandhani kow ek aku iki e n ` ` wong eki aku, ejarna ek kow wong-wong iki lunga." 9 Nganggo cara kuwi, ' esus kelakon, ya- apa sing tau diomongk ' elangan siji-sijia wong sing wis iku, "Aku ora k ' e marang aku." 10 Banjur Panjenengan pasrahk ' ' etrus ngetokk Simon P e, nyerang ' ' e budhak e imam agung, lan nyabet kuping ' tengen nganti pothol. Budhak kuwi e jeneng ' Malkhus. esus kandha marang ' ' etrus, "Lebokna pedhangmu ing wadhah e. P ' Aku kan kudu ngomb e saka cawan sing Ba- ' e marang aku, ta?" 12 Banjur para pak paringk ` er, lan para petugas prajurit, komandan milit ' sing diutus wong-wong Yahudi, nangkep Y e- ` ' sus lan mbanda dh ew esus digawa dhisik marang Hanas, merga Hanas kuwi ba- ' e Kayafas, yaiku imam agung pak maratuwan ' ing taun kuwi. 14 Sakjan e Kayafas iki wong ' ` ` sing tau m ehat marang wong-wong ehi nas en ` ek luwih becik wong siji mati kang- Yahudi n go kepentingan ' esus ngerti kab ' esus kandha, "Aku iki wong ` et." Y ' e nggol ' e. Mula n ' e Y ' e pedhang 11 Nanging Y ` ek ' e. 13 Y ' e sak bangsa. mwbr18.10-JA 12