CARA GAMPANG NGRIPTA TREMBANG MACAPAT GAMBUH LAN POCUNG MARANG PESERTA DIDIK KELAS XI ING SEKOLAH MENENGAH ATAS (SMA) Penulis : Heppy Irvana, S.Pd Tembang macapat tembang iku kalebu tengahan. Uga kalebu jinising geguritan kang nduweni paugeran kang gumathok, yaiku kang aran guru gatra, guru lan guru wilangan. Guru gatra yaiku cacahing larik saben sak pada. Guru lagu iku tibaning swara ing pungkasaning gatra. Dene guru wilangan yaiku cacahing wanda saben sak gatra. jinising lagu, Paugerane tembang gambuh yaiku: anduweni limang gatra kang guru wilangan lan guru lagune yaiku 7u, 10u, 12i, 8u, 8o. Dene paugerane tembang pacung iku guru gatrane ana papat, guru wilangan lan guru lagune yaiku 12u, 6a, 8i, 12a. Tuladhane tembang gambuh saking serat wedhatama: Sekar gambuh ping catur Kang cinatur polah kang kalantur Tanpa tutur katula-tula katali Kadaluwarsa apatuh Katutuh pan dadi awon Tuladhane tembang pocung saka serat wedhatama: Ngelmu iku kalakone kanthi laku Lekase lawan kas Tegese kas nyantosani Setya budya pengekese dur angkara Conto tembang kang kaya ngono kuwi kanggone bocah sekolah angil banget amarga basa kang dianggo ora basa padinan. Saengga tegese tembang kuwi mau apa boca hora ngerti. Apa maneh basa Jawa ing jaman saiki posisine wis kaya basa asing utawa basa manca awit saka basa padinane bocah saiki nganggo basa Indonesia. Mula tips supaya bocah utawa peserta didik bisa ngripta tembang macapat yaiku:
1. Nganggo basa jawa ngoko padinan kang kulina dianggo dening bocah utawa peserta didik. Bocah wis familiar disik marang basane, iku ndadekake boca hora bingung maneh ngenani diksi kang arep dianggo nulis utawa ngripta tembang 2. Nganggo basa gaul kang lagi moncer ing kalangane bocah utawa peserta didik. Bab iki bisa narik kawigatene bocah utawa peserta didik. Pranyata basa- basa kang lagi digandrungi bocah utawa peserta didik bisa dipilih kanggo ngripta tembang 3. Nganggo keadaaan mangsa kang dialami bocah. Saka keadaan iki bocah bisa nduweni gambaran bab apa kang arep ditulis dadi tembang. Contone swasana malem minggu utawa swasana nalika sekolah 4. Di wenehi conto langsung ing sangarepe bocah utawa peserta didik. Yen bocah diwenehi conto langsung ing ngarrepe, ateges gurune ndamel tembang langsung ing sangarepe bocah, iku bakal ndadekake bocah rumangsa gampang ngripta tembang. Ing ngisor iki conto tembange kang ditulis langsung ing sangarepe bocah utawa peserta didik nalika pasinaon: Conto tembang pocung: Yen bengi wayahe ngaji lan sinau Ayo bebarengan Sinaune karo besti Sangu jajanan ben tambah semangat Cah sekolah kewajibane sinau Aja seneng mabar Nganti ora turu bengi Ora manfaati tur gawe sengsara Garapane bocah: Akhmad Sultan Arsyi kelas XI Mipa 3: Ayo kanca bareng-bareng do sinau Ja padha sembrana Ngelmu kuwi bekal dhiri Kanggo pedhoman awake dewe ing Donya Nailatus Safitri kelas XI IPS 1: Aku mondok iku damel golek ilmu
Ngaji lan sorogan Aku seneng dadi santri Isa ngabdi marang guru lan wong tuwa Hilmiyana Noor Asyifa Izza kelas XI IPS 1: Sesok ulangan aku kudu sinau Sinau aksara Kang angel disinaoni Ben entuk satus aku kudu semangat Conto tembang gambuh: Yen awakmu bar putus Ra perlu terus-terusan lesu Mula akeh-akeha kumpul ro besti Aja malah nangis terus Supayane bisa move-on Aku tangi jam telu Arep saur terus pasa nyaur Supaya bisa lunas ing tahun iki Utang pasa ora numpuk Yen ayem atiku mengko Garapane bocah: Fita Nikmatul M. kelas XI Mipa 3: Setu minggu wis libur Ayo kanca padha mlaku-mlaku Ayo kanca-kanca subuh padha tangi Mlakune ning alon-alon Mlaku-mlaku banjur ngaso Mutia Farah F. kelas XI MIPA 4: Wajibe murid iku Ngormati bapak lan ibu guru Sinau basa Jawa kalih Bu Hepi Lan sinau sopan santun Sing alon penting kelakon
Dhian Faihah Afriani kelas XI Mipa 3: Apurane awakku Menawa wae akeh luputku Ora lali ngaturake sugeng riyadi Uga rasa matur nuwun Merga diparingi motor Iku conto sethithik kang isa dak aturake, muga bisa manfaati lan migunani. Sugeng makarya.