Hanacaraka Tipe: Abugida Basa: Basa Jawa, Basa Sundha, Basa Madura, Basa Bali, Basa Melayu Titimangsa: 804 - saiki (kanggo basa Jawa) Leluhur: Kanaan → Fenisia → Aram → Brahmi → Pallawa → Kawi → Hanacaraka Sedulur: Bali Buda Sundha Batak Baybayin Rejang Unicode UA980 ISO 15924 Java Cathetan: Kaca puniki mbokmenawa ngamot simbul fonétik IPA ing Unicode. Aksara Hanacaraka iku sawijining aksara é ing Tanah Jawa lan sing digunakak é kaya ta ing Madura, Bali, saubeng Lombok lan uga Tatar Sundha. Aksara Hanacaraka iku uga diarani aksara Jawa nanging sajatin é ukara iki kurang sreg amarga aksara Jawa iku warnan é ak è h saliyan é iku aksara iki ora mung dienggo é . Aksara iki uga nulis basa Jawa wa dienggo nulis basa Sangskreta, basa Arab, basa Bali, basa Sundha, basa Madura, basa Sasak lan uga basa Melayu. Nanging ing artikel iki ukara Hanacaraka lan aksara Jawa dienggo loro-loron é lan è n ana ukara aksara Jawa sing dirujuk y iku aksara Hancaraka. Aksara Hanacaraka kagolong aksara jinis abugida utawa hibridha antara aksara è silabik lan aksara alfab è é n saben aksara uga y iki teges t. Aksara silabik nyandhang sawijining swara. Hanacaraka kalebu kulawarga aksara Brahmi sing é é n saka Tanah Hindhustan. D é wis é asal é , aksara Hanacaraka anan wujud kaya saiki wiwit sa-ora-oran é abad kaping é 17. Aksara Hanacaraka iki jeneng é . 17. Aksara Hanacaraka iki jeneng é .
É è ndha asal timologi lan leg Artikel utama: Carita Aji Saka Aksara Hanacaraka jenenge dijupuk saka urutan limang aksara wiwitan iki sing é "hana caraka". Urutan dhasar aksara é ana rongpuluh unin Jawa nglegena iki cacah è h fon é kab é m basa Jawa. é n lan nglambangak é : Urutan aksara iki kaya mengk Hana caraka data sawala padha jayanya maga bathanga ha na ca ra ka da ta sa wa la pa dha ja ya nya ma ga ba tha nga Urutan iki uga bisa diwaca dadi ukara- ukara: é "Ana utusan" "Hana caraka" teges é "Padha "Data sawala" teges kekerengan" "Padha jayanya" teges é "Padha digjayan é " "Maga bathanga" teges é "Padha dadi bathang". Urutan aksara iki digaw é miturut leg è ndha è n aksara Jawa iku diasta d y é ning Aji Saka saka Tanah Hindhustan menyang Tanah Jawa. Banjur Aji Saka ngripta
urutan aksara kaya mengk é n é kanggo m è ngeti panakawan é ; Dora lan Sembada, é mati é sing setya nganti mati. Loro-loron é dhawuh è kak amerga ora bisa mbukt sang ratu. Mula Aji Saka banjur nyiptakak é aksara Hanacaraka supaya bisa kanggo nulis layang. Sajarah aksara Jawa Hanacaraka Aksara ka ing aksara Brahmi sing diw è hi sandhangan é Aksara Jawa kuwi lair saka critan é é wata D Ajisaka. Satria sing bisa ngalahak Cengkar sing dadi raja ing m é dan Kamulan. Wektu semana Ajisaka lan abdi setian é yaiku Dora lan Sembada lagi mangembara. Nalika wis tekan pulau è n è Majethi, Dora diw hi utusan jaga è è n hi amanat : aja m è n pusaka lan diw é è hk pusaka kuwi sakliyan é Ajisaka sing jupuk. Ajisaka lan sembada banjur nerusk é perjalanan. Sakwis é Ajisaka ngalahk é Dewata Cengkar lan dadi Raja, Ajisaka banjur ngutus sembada jupuk pusaka sekaliyan ngajak Dora ing kerajaan. é è n è hk Ananging Dora ora gelem m pusaka amarga wis diw è n è hi amanat Ajisaka. Banjur kabeh pada tarung lan mati kabeh amarga pada saktin é . Aksara Hanacaraka iku babon é aksara Brahmi sing asal é saka Hindhustan. Ing anak bawana Indhia iku ak è h rupa- rupaning aksara. Salah sijining aksara sing wigati iku aksara Pallawa saka Indhia sisih kidul. Aksara iki inaranan mengk é n é miturut jeneng é salah siji karaton ing Indhia kidul yaiku Karajan Pallawa. Aksara Pallawa iki digunakak é ing kiwa tengen è é hi. Ing abad kaping-4 Mas Nusantara patilasan sajarah arupa prasasti Yupa saka Kutai, Kalimantan W é tan tinulis nganggo aksara Pallawa. Aksara Pallawa iki dadi babon é kab è h aksara Nusantara, antaran é aksara Hanacaraka
é ncong (aksara Kaganga), uga aksara R Surat Batak, aksara Makassar lan aksara é saka Filipina). Baybayin (aksaran Professor J.G. de Casparis, yaiku pakar pal é ografi utawa ahli ng è lmu sajarah aksara misuwur saka Walanda m é rang sajarah tuwuhing aksara Hanacaraka ing limang mangsa utama [1] : 1. Aksara Pallawa 2. Aksara Kawi Wiwitan 3. Aksara Kawi Pungkasan 4. Aksara Majapait 5. Aksara Pasca-Majapait utawa Hanacaraka Aksara Pallawa iki digunakak é ing Nusantara saka abad kaping 4 nganti kurang luwih abad kaping 8. Banjur aksara Kawi Wiwitan dienggo saka abad é kaping 8 nganti abad kaping 10 utaman ing Jawa Tengah. Aksara Kawi Pungkasan digunakak é sawis é abad kaping 10 nganti kira-kira abad kaping 13 ing Jawa W Banjur aksara Majapait iku digunakak é tan. é ing Jawa W é tan nalika jaman Majapait. Banjur sawis é karajan Majapait binedhah, muncul aksara Hanacaraka modh è rn sing uga kerep diarani aksara Jawa. Aksara ini banjur dadi kanggo ing saubenging Tanah Jawa, Tatar Sundha, Madura, lan Bali. Kab è h-kab è h aksara iki dadi sakelompok é ugi lan isih sakerabat. Nanging sajatin é ing tanah Jawa sing ana aksara liyan luwih lawas lan isih dienggo. Aksara ini jeneng é dadi aksara Buda. é ning wong- Aksara Hanacaraka banjur d è rsi aksara é v è kak wong Eropah digaw é thak ing abad kaping 19. c Aksara Pallawa Prasasti Yupa
é saka India sisih é ing Aksara Pallawa iku asal kidul. Jinis aksara iki digunakak kiwa-tengen é abad kaping 4 lan abad kaping 5. Bukti kapisan panganggonan jinis aksara iki ing Nuswantara ditemokak é ing pulo Kalimantan sisih w é tan ing cedhak tlatah sing saiki diarani Kutai. Banjur aksara iki uga digunakak é ing pulo Jawa ing Tatar Sundha ing prasastin é Tarumanegara sing katulis ing é taun 450. Ing Tanah Jawa kiwa-tengen é aksara iki kagunakak é w é dh ing Prasasti Tuk Mas lan Prasasti Canggal. Aksara Pallawa iki bisa dianggep baboning kab è h aksara ing Nuswantara, kalebu aksara Hanacaraka. Y è n dideleng aksara Pallawa iki rupan é makothak- kothak. Ing basa Inggris prekara iki diarani nganggo ukara box head utawa square head-mark. Banjur m è h kab è h aksara tinulis nganggo apa sing kasebut mawa istilah serif. Serif- é tinulis ing sisih kiwa. [2] Senadyan aksara Pallawa wis ditepangi ing Nuswantara wiwit abad kaping 4, nanging basa Nuswantara asli durung ana sing katulis ing aksara iki. Aksara Kawi Wiwitan Prab é dan antara aksara Kawi Wiwitan karo aksara Pallawa iku utaman é gayan é . è n sawijining Aksara Pallawa iku ketara y è ntal sing kanggo nulis ing aksara monum watu. Aksara Kawi Wiwitan katon é utaman é aksara sing kanggo nulis ing rontal lan mulan é bentuk é dadi luwih kursif. Aksara Kawi Wiwitan digunakak é antara taun 750 nganti 925. Prasasti- prasasti sing katulis ing aksara Kawi è h, kurang luwih 1/3 é ak Wiwitan cacah è h prasasti sing (sapratelon) saka kab é ing pulo Jawa. ditemokak Ing Tanah Jawa, aksara iki paling tuwa ditemokak é ing Prasasti Plumpungan (cedhak Salatiga) sing kurang luwih ditulis ing taun 750. Prasasti iki isih ditulis ing basa Sangskreta.
Aksara Kawi Pungkasan Kira-kira sawis é taun 925, pusat kakuwasan ing pulo Jawa dadi pindhah ing Jawa W é tan. Pangalihan kakuwasan iki uga katon pangaruh é ing jenising aksara sing kanggo. Mangsa aksara Kawi Pungkasan iki kira-kira saka taun 925 nganti 1250. Sajatin é aksara Kawi Pungkasan ora b é da ak è h ing wujud é karo é aksara Kawi Wiwitan, namung gayan é é j sing dadi rada s wa é . Ing sisi liya, gaya aksara sing kanggo ing é taun 925 uga wis é tan sadurung Jawa W b é da karo gaya ing Jawa Tengah. Dadi é dan iki ora namung prab é nanging uga ing papan. ing wektu wa é prab katon é dan é dakak Ing mangsa iki bisa dib é papat gaya aksara sing b é da-b é da: 1. Aksara Kawi Jawa W é tanan saka taun 910 - 950; 2. Aksara Kawi Jawa W é tanan saka jaman prabu Airlangga (1019 - 1042); 3. Aksara Kawi Jawa W é tanan Kedhiri (kurang luwih 1100 - 1220; 4. Aksara tegak (quadrate script) isih saka mangsa Kedhiri (1050-1220). [3] Aksara Majapait Prasasti Singhasari 1351 Ing sajarah Nuswantara mangsa antara taun 1250 - 1450 iki ditandhani karo dhominansi Majapait ing Jawa W é Aksara Majapait iki uga nuduhak é tan. pangaruh saka gaya panulisan ing rontal lan rupan é é ndhah. Gayan é semu kaligrafis. Conto utama gaya panulisan aksara iki bisa paling becik dideleng ing Prasasti Singhasari 1351 sing gambar é ana ing sisih kiwa iki.
Gaya panulisan aksara gaya Majapait iki wis nyedhaki gaya modh è rn. Aksara Pasca-Majapait Prasasti Ngadoman Sawis é jaman Majapait sing miturut tradhisi Jawa negara binedhah ing taun 1478 (candrasangkalan é sirna ilang kretaning bumi) nganti pungkasan abad kaping 16 utawa awal abad kaping 17, kanggo sajarah aksara Jawa bisa diarani "jaman peteng". Amerga sawis é iku nganti awal kaping 17 m è h ora ditemokak é bukti panulisan. Ujug-ujug bentuk aksara Jawa dadi bentuk é sing modh è rn. Senadyan mengkono uga ditemokak é prasasti sing wigati amerga dianggep dadi "missing link" antara aksara Hanacaraka saka jaman Jawa Kuna lan aksara Buda sing isih dienggo ing Tanah Jawa, utaman é ing sakiwa-tengening Gunung Merapi lan Merbabu nganti abad kaping 18. Prasasti sing diomongak é iki diarani é Prasasti Ngadoman sing ditemokak cedhak Salatiga. Nanging conto aksara Buda sing paling tuwa diduga asal é saka Jawa Kulon lan ditemokak é ing naskah- naskah sing ngamot Kakawin Arjunawiwaha lan Kunjarakarna gancaran. é Aksara Hanacaraka Anyar Weton Sawis é jaman Majapait, muncul jaman Islam lan uga jaman Kolonialisme Kulon ing Tanah Jawa. Ing jaman iki banjur muncul naskah-naskah manuskrip kapisan sing wis nganggo aksara Hanacaraka Anyar. Naskah-naskah iki ora namung katulis ing godhong palem (rontal utawa nipah) man è h, nanging uga ing dluwang utawa kertas lan awujud buku utawa é ing codex. Naskah-naskah iki ditemokak tlatah pasisir lor Jawa lan padha digawani menyang Eropah ing abad kaping 16 utawa 17.
Bentuk é aksara Hanacaraka Anyar iki wis b é da karo aksara sadurung é kayata aksara Majapaitan. Prab é dan utama iku anan é serif tambahan ing aksara Hanacaraka Anyaran. Aksara-aksara Hanacaraka awal iki bentuk é m è mper kab è h saka Banten ing sisih kulon nganti tekan Bali. Nanging é pirang-pirang tlatah ora banjur akir nganggo aksara Hanacaraka lan pindhah é gon lan aksara Hanacaraka nganggo P gaya Surakartan sing dadi baku. Nanging è h aksara iku, aksara Bali sing saka kab é tetep padha nganti ing abad bentuk kaping 20. Aksara Hanacaraka ing é dia cithak m Aksara Hanacaraka wiwit digunakak é kanggo nyithak buku ing purwan é abad è knik m kaping 19. T é ing Eropah ing tengah é dhia cithak wiwit ditepangi purwan abad kaping 15 ing kiwa-tengen é tahun 1450. Sing kapisan ngripta iku Johannes é Gutenberg saka Jerman. Mawa sist é m è ks ora é ning Gutenberg iki, dadi sawijining t è h d usah ditulad mawa tangan man sawijining juru tulis nanging bisa dicithak. Akibat é buku-buku bisa diprodhuksi massal lan é wad é n é bisa diedol luwih murah lan panyebaran é luwih jembar. Bangsa É ropah wis padha nekani Nuswantara wiwit taun 1511, lan manyinaoni basa-basa pribumi ing tlatah k é n é , nanging gagasan kanggo nyithak buku-buku mawa aksara pribumi lagi é abad kaping 19. muncul ing purwan é ana aksara sing maremi brayat Sadurung umum, ana sawetara gagasan-gagasan sing muncul prekara aksara Jawa cithak sing é j apik saka sumber sing s é -s é j é . Ing kala semono pangripta aksara Jawa cithak iki é ning kelompok sing é ntah dadi diprakarsani d é j s é é j -s é yaiku: Raffles, pamar Hindhia-Walanda, kaum panyebar agama Kristen (zending), lan para ng è lmuwan. Kanggo aksara Hanacaraka Jawa, priyayi é cithakan aksara sing kapisan nggaw Hanacaraka iku Thomas Stamford Raffles
ing bukun é sing misuwur The History of Java (Raffles 1817). Nanging aksara cithak Jawa iki namung kanggo ilustrasi ing é é , ora kanggo nyithak t wa bukun è h. [4] ak è ks sing Van Vlissingen Sawis é iku ing taun 1820, kepala Algemeene Secretarie ing Batavia, J.C. Baud mutusak é supaya ana mesin cithak mawa aksara Jawa. Baud banjur aw è h é ntah marang sawijining pakar basa par Jawa Walanda sing nalika iku manggon ing Surakarta, P. van Vlissingen supaya bisa ngrancang sawijining aksara cithak sing praktis tur apik. Van Vlissingen è é sawijining modh l é ing taun 1821 sarujuk lan nggaw é . Nanging dh è è k w aksaran mulih menyang Walanda. Senadyan mengkono para penggedh seneng marang rancangan é ing Batavia é lan Van Vlissingen sing wis ing Walanda dikirim layang supaya nerusak é gayuh é . Banjur wusanan é ing Juni 1825 aksara cithak iki tekan ing Batavia. Wong-wong ing kana padha seneng amerga aksaran é bisa kanggo nyithak tulisan tenanan lan é ya aksara sing kaanggep apik tuladhan é w é kala iku: aksara Hanacaraka gaya dh keratonan Surakarta. Nanging senadyan mengkono uga ana kritik marang aksara é keciliken ukuran cithak iki. Aksaran é é latif lan ak minangka r sandhangan sing ora m è h pada-pada saha è lu kacipta dadi è ks- aksara iki ora bisa kanggo nyithak t è t ks kasusastran, namung kanggo nyithak è è ks biyasa wa ks-t t é ing koran. Kamangka é è aksara h é mbiy é nggaw è n ol rencanan cithak iku supaya bisa nyithak buku-buku kasusastran. [5] Br ü ckner Banjur kurang luwih ing mangsa sing padha ana sawijining juru dakwah Prot è stan (Walanda zendeling) saka ü Jerman ajeneng Gottlob Br ckner sing nduw é é nginan nerjemahak kap é Alkitab ing basa Jawa. Br ü ckner wis manggon wiwit taun 1814 ing Semarang. Alihbasa é wis rampung ing taun 1821, è w Alkitab è k é kepengin nyithak naskah banjur dh lan takon menyang pamar é ntah kolonial é
é mesin cithak aksara Jawa é è h r aksi é aksara apa bisa nggaw é ora ol é nggaw ora. Nanging suw è é dh k é w è w é sing rampung ing taun é é kanggo iki saliyan wusanan cithakan dh 1831. Aksaran é , uga dienggo nyithak pretalan Alkitab nyithak pamfl è t-pamfl è t Kristen sing diedumak é ing Semarang taun 1831. Ing é Semarang para pedunung pribumi tibak seneng banget marang tulisan é nganti é ntah kolonial dadi wedi lan pamar ü mbeslah apa sing turah. Banjur Br ckner é è è è n Alkitab-Alkitab ngetan y h p è uga bakal dibeslah y n diedumak ü uga ol é . Wujud aksara Jawa gaya Br ckner iki ditliti d é ning para pakar sastra Jawa kala iku yaiku C.F. Winter lan J.F.C. Gericke. Para pakar iki kurang seneng marang modh è l aksaran ü é Br ckner amerga kaanggep dudu cangkokan gaya Keraton Surakartan sing kala iku kaanggep apik dh é w é . [6] Hē Kainé Ḍiaṭéké: tegesipun sakaṭah ing seratipun Prajanjiyan ingkang Anyar menggah ing maagusti Yésus Kristus - Gottlob Brückner - Srirampor (Serampore) 1829 Prajangjiyan Anyar Proeve eener Javaansche spraakkunst - Gottlob Brückner - Serampore 1830 Een klein woordenboek der Hollandsche, Engelsche, en Javaansche Talen - Gottlob Brückner - Batavia 1842 Kosakata basa Wlanda, Inggris, lan Jawa Roorda van Eysinga lan Rad è n Saleh Roorda van Eysinga, sawijining pakar sastra Jawa ing negara Walanda uga tau ditugasi nggaw é aksara cithak. Roorda van
Eysinga banjur ngrancang sawijining è h. é wangan d é ning Rad è n Sal aksara, rin Aksara riptan Roorda van Eysingan iki é rampung ing taun 1835. Nanging kasil dikritik amerga rupan é isih ala lan wujud wujud aksara pesisiran, dudu aksara gaya Surakartan. Javaansche spraakkunst, of de wijze om op eene gemakkelijke manier de Javaansche taal te leeren schrijven lezen, en spreken - Philippus Pieter Roorda van Eysinga - Amsterdam 1835 De Brata Joeda of de Krijg der Bharatas - mpu Sedah, Philippus Pieter Roorda van Eysinga 1849 é Taco Roorda Taco Roorda iku sing kapisan bisa nggaw aksara Jawa sing bisa dianggep suks è s amerga aksaran é ditampa d é ning para pakar sajaman lan tetep dienggo nganti luwih saka 100 taun. Aksara Roorda iki rampung ing taun 1838. Taco Roorda iku sajatin é pakar basa é tan Tengah kaya ta basa Ibrani, budaya é tan Tengah, saha tafsir Prajanjian é è sor w W W è k é dadi prof Lawas. Nanging dh basa lan sastra Jawa wiwit taun 1842 ing Delftsche Academie, akademi studi é ' ' lembaga iki ing Delft. Sawis Hinda è k é ing taun 1864, dh é dadi è w é ing Leiden dibubarak é sor ing lembaga penerus prof é
sing diarani Rijksinstelling tot Opleiding van Indische Ambtenaren utawa 'Lembaga Negara bagi Pendidikan Pegawai Negeri Hindia'. [7] Roorda dh bisa nggaw é w é aksara sing apik merga bisa é miturut panutur é dh é w é niliki lan sinau saka pengalaman para é iku dh é bisa é . é . Saliyan è k è w é bisa pendahulu-n nggambar mawa apik, mulan è p cithakan aksaran é ning nggambar kons Banjur jenis aksara sing dienggo d é panc è n tepat, yaiku Roorda iku jenis aksara Jawa gaya Karaton Surakarta sing kala iku dianggep apik dh é w é . [8] Komputerisasi aksara Hanacaraka Wiwit dasawarsa 1980-an pungkasan lan é 1990-an, aksara Hanacaraka uga purwan é è font ing kanggo panrapan ing kak é digaw komputer. Salah siji sing kapisan nggaw font aksara Jawa iku Willem van der Molen, dhos è n filologi lan sastra Jawa Kuna ing Univ è rsitas Leiden Upaya é supaya saben è ni kodhe sing integrasi diperlokak anggota aksara Jawa nduw mligi sing diakoni ing saindhenging é donya. Jeroen Hellingman ngajokak é aksara iki jroning proposal ndaftarak Unicode ing tengahan taun 1993 lan Maret 1998. Sabanjur é , Jason Glavy é "font" aksara Jawa sing di é bas wiwit taun 2002 lan é proposal uga menyang nggaw sacara b ngajokak é dharak é Unicode. Ing Indonesia Ermawan Pratomo gaw é font hanacaraka taun 2001, Teguh Budi Sayoga ing taun 2004 uga gaw é font aksara Jawa kanggo Windows (diarani "Hanacaraka") miturut ANSI. Matthew Arciniega gaw é screen font kanggo Mac ing taun 1992 lan dijenengak é [9] "Surakarta". é ning Bayu Kusuma Purwanto Sing anyar yakuwi sing digarap d (2006), sing bisa di é kspor menyang html. Nemb é wiwit taun 2005 diayahi upaya é aksara Jawa è kak nyata kanggo ngintegras é Michael Everson jroning Unicode sawis
gaw é code table sauntara kanggo didaftarak é . Kelambatan iki amarga kurang é dhukungan saka masarakat pangnggo aksara iki. Sabanjur é wiwit kaimpun dhukungan saka masarakat panganggo. Aksara Jawa Hanacara wektu iki wis dirilis jroning Unicode versi 5.2 (kagabung jroning Amandemen 6) sing metu tanggal 1 Oktober 2009. [10] Alokasi Memori Aksara Jawa (Javanese) ing Unicode 5.2.0 yakuwi ing alamat A980 nganti A9DF [11] . Aksara Hanacaraka kanggo é é é Jawa saliyan j basa s Tulisan basa Madura mawa Hanacaraka Hanacaraka uga dienggo nulis basa-basa é basa Jawa. Conto sing cetha é basa Bali. Basa Bali Kuna liya, saliyan banget tamtun ditulis nganggo sawijining aksara sing bisa é é j é . Nanging mbokmenawa sawis diarani s jaman Majapait, aksara Hanacaraka gaya Jawa dadi kanggo nganti sepr é n é . Dadi è è n dirunut rn iku y aksara Bali modh é asal é saka aksara Majapait lan sarasilah ora saka aksara Bali Kuna. Sabanjur é aksara Hanacaraka sing diarani Carakan uga dadi dienggo ing Tatar Sundha wiwit abad kaping 16 nalika Mataram mbedhah karajan Sundha lan ngasta budaya Jawa saha agama Islam ing Jawa Kulon. Sadurung é iku wong-wong Sundha nganggo aksara Sundha sing senadyan isih sakrabat karo aksara Hanacaraka, nanging s é é rupan j é . Aksara Sundha iki luwih cedhak lan luwih m è mper karo aksara Buda. Carakan disinaoni ing Tatar Sundha nganti sawis é Perang Donya II. Ing sawetara pirang taun pungkasan iki ana gerakan ing Tatar
é panggunan Sundha sing nyoba nrapak è h. aksara Sundha Kuna man é Terus saka pulo Madura ak è h ditemokak é naskah-naskah manuskrip ing rontal utawa è n tinulis ing basa è h dluwang. Ak é panc Jawa, nanging aksara Hanacaraka uga é kanggo nulis basa Madura. ditrapak é wiwit ing abad kaping 19. Saka Utaman pungkasan é abad kaping 19 lan wiwitan abad kaping 20 uga ak è h buku-buku mawa basa Madura ing aksara Hanacaraka sing kacithak. Banjur ing wusana, aksara Hanacaraka uga kadhangkala dienggo nulis basa Melayu. Biyasan é wujud é layang sing tinulis d é ning wong-wong sing dudu kalebu wong pribumi ing Tanah Jawa utawa Bali lan dadi ora nguwasani basa lokal. Aksara Hanacaraka Aksara Hanacaraka iku bisa dip é rang dadi pam é rangan gaya Jawa utawa gaya Sangskreta. Ing ngisor iki loro-loron é kapacak. Nanging sing kapacak ing ngisor iki aksara Hanacaraka baku gaya Jawa. é rangan gaya Jawa Pam Basa Jawa bisa dip é rang dadi pirang- pirang jinis. Aksara nglegena ha na ca ra ka /hɔ/ /nɔ/ /tʃɔ/ /ɽɔ/ /kɔ/ ꦲ ꦤ ꦕ ꦫ ꦏ da ta sa wa la /dɔ/ /tɔ/ /sɔ/ /wɔ/ /ɭɔ/ ꦢ ꦠ ꦱ ꦮ ꦭ pa dha ja ya nya /pɔ/ /ɖɔ/ /dʒɔ/ /jɔ/ /ɲɔ/ ꦥ ꦝ ꦗ ꦪ ꦚ ma ga ba tha Nga /mɔ/ /gɔ/ /bɔ/ /ʈɔ/ /ŋɔ/ ꦩ ꦒ ꦧ ꦛ ꦔ
Ing aksara Hanacaraka, aksara nglegena é ana 20. Aksara iki kab é m-fon è h cacah é fon é m basa Jawa. nglambangak Sandhangan swara a i u é o e /a/ atau /ɔ/ /i/ /u/ /e/ atau /ɛ/ /o/ /ə/ Wulu Suku Taling Taling - tarung Pepet ꦏ ꦏꦶ ꦏꦸ ꦏꦺ ꦏꦺꦴ ꦏꦼ Sandhangan swara iku ngowahi swara saka fon é m /a/ ing aksara nglegena ing swara liyan é . Wulu ngowahi swara dadi /i/ Suku ngowahi swara dadi /u/ ə / Pepet ngowahi swara dadi / Taling ngowahi swara dadi /e/ Taling tarung ngowahi swara dadi /o/ Sandhangan panyigeging wanda Sandhangan panyigeging wanda iku é sigeging wanda sandhangan sing nggaw è ni swara. Sandhangan iki ana: utawa mat layar, wignyan, cecak lan pat è n. Panyang ga Cecak Wingya n Layar Pangko n kaṃ kang kah kar k ꦏꦀ ꦏꦁ ꦏꦃ ꦏꦂ ꦏ꧀ Cecak Cecak iku m è n è hi fon ŋ é / ing m / sawijining aksara Wignyan Wignyan iku m è n è hi fon é m /h/ ing sawijining aksara Layar Layar iku m è n è hi fon é m /r/ ing sawijining aksara Pat è n utawa pangkon
Pat è n utawa pangkon iku kanggo mat è ni é sawijining aksara supaya ora ana swaran man é è ri mung konsonan h. Sing k é utawa wyanjanan é . Sandhangan wyanjana Sandhangan wyanjana iku cacah é ana telu lan diarani cakra, keret, lan p é ngkal. Cakra Keret Pengkal kra kre kya ꦏꦿ ꦏꦽ ꦏꦾ Cakra Cakra iku m è n è hi wanda /ra/ ing sawijining aksara. Aksara sing wis ditambahi cakra uga bisa didokoki sandhangan swara man è h. Keret Keret iku m è n è hi wanda /re/ ing sawijining aksara. P é ngkal é ngkal iku m P è n è hi wanda /ya/ ing sawijining aksara, m è mper cakra. Aksara sing wis ditambahi cakra uga bisa è h, ya didokoki sandhangan swara man kaya cakra. Pasangan aksara ha na ca ra ka da ta sa wa la pa dha ja ya nya ma ga ba tha nga è h aksara uga nduw è ni aksara pasangan sing bisa mat é sawijining Kab sadurung é . Aksara swara a i u é o re le /a/ atau /i/ /u/ /e/ atau /o/ /ɽə/ /ɭə/
/ɔ/ /ɛ/ ꦄ ꦆ ꦈ ꦌ ꦎ ꦉ ꦊ Aksara swara iku aksara swatantra sing nglambangak é vokal b é bas. Ing é , lan Hanacaraka aksara iki yaiku: a, i, u, o. Banjur re (diarani pa cerek) lan le (diarani nga lelet) uga diarani aksara swara. Alesan é amarga ing basa Sangskreta "re" lan "le" sing tinulis ṛ ḷ , lan kaanggep aksara swara. Mulan aksara swara sing nglambangak é ora ana é pepet amerga ing basa Sanskreta ora ana pepet. Aksara murda Aksara Pasangan Font Nama ꦟ Na murda ꦖ Ca Murda ꦑ Ka murda ꦡ Ta murda ꦯ Sa murda ꦦ Pa murda ꦘ Nya murda ꦓ Ga murda ꦨ Ba murda Aksara murda ing panggunan basa Jawa saiki biasa dienggo dadi kaya d é n é huruf gedh é ing aksara Latin utawa dienggo nulis jeneng-jeneng sing dimul è ni utawa dikurmati lan jeneng panggonan utawa negara. Aksara murda uga diarani aksara mahaprana. Sajatin é aksara iki unin é b é é da karo sing lumrah, amerga mula-mulan piridan saka ing basa Sangskreta. Nanging tumraping basa Jawa dianggep pada wa é pocapan é , mung gunan é dadi s é j é . Ing dhuwur iki bisa dideleng y è n ora kab è h aksara nduw é aksara lan pasangan. Banjur aksara sa ana loro cacah jenis é .
Tulisan sa- ngrujuk ing aksara sing diarani sa kembang. é kan Aksara r ꦱ꦳ ꦲ꦳ ꦏ꦳ ꦢ꦳ ꦗ꦳ ꦰ꦳ ꦝ꦳ ꦛ꦳ ꦘ꦳ ꦔ꦳ ꦒ꦳ ꦥ꦳ ꦐ tsa ḥ a kha dza za ṣ a ḍ a ṭ a ẓ a a' gha fa θ a ħ a xa ð a za ˤ s a ðˤ a t ˤ a d ˤ a ʔ ɣ a fa Aksara r é kan iku aksara-aksara Hanacaraka sing ditambahi tandha dhiakritik arupa cecak é kanggo "ngr telu. Cecak telu iki karep é m saka basa ngamanca, utaman é m-fon é ka" fon é é kan. Aksara r kan iki wujud é é . Y wa é da karo aksara biasa é kan iki bisa diucapak é ora b Arab. Mula diarani aksara r è n ora ngerti pocapan é , aksara r namung ana cecak telun é . miturut pocapan Jawan Angka 1 2 3 4 5 6 7 8 9 siji loro telu papat lima enem pitu wolu sanga ꧑ ꧒ ꧓ ꦄ ꧔ ꧕ ꧖ ꧗ ꧙ Hanacaraka uga nrapak é angka-angka dh é simal. qa qa é basa é 0 nol ꧐
Pada Pada iku tandha-tandha kanggo nulis. Pada Utama Nama Gambar Font Pada adeg ꧊ Pada adeg-adeg ꧋ Pada lingsa ꧈ Pada lungsi ꧉ Pada Khusus Nama Gambar Pada luhur Pada madya Pada andhap Pada guru Pada pancak Purwa pada Madya pada Wasana pada Font ꧅ ꧄ ꧃ ꧋꧆꧋ ꧉꧆꧉ ꧅ ꦧ꧀ꦕ ꧅ ꧅ ꦟ꧀ꦢꦿ ꧅ ꧅ ꦆ ꧅
Gagrag Miturut wangun aksara, panulisan aksara Jawa kap Ngetumbar Mbata Sarimbag Mucuk eri é rang dadi 3 ya iku:
é rah asal Pujangga/Manuskrip, dikenal gagrag panulisan aksara Jawa : Miturut dha Jogjakarta Surakarta
Liyan é :
Filsafat Paku Buwana IX Filsafat hanacaraka kawedharak é d é ning é ning é han Paku Buwana IX dicuplik d Yasadirupa minangka bahan saras sing kagelar ing Balai Kajian dan Nilai Tradisional Yogyakarta nalika tanggal 13 Juli 1992. Irah-irahan makalah sing kaasta Yasadipura ya iku 'Basa Jawi ing Temb é Wingking Sarta Aksara Jawi kang Mawa Tuntutan Panggalih Dalem Ingkang Sinuhun Paku Buwana IX' ing Kraton Surakarta Hadiningrat. Sajroning makalah iku dingendikak é d é ning Yasadipura è n Paku Buwana IX (1992:9-10) y maringak é wewarah adhedhasar hanacaraka lan sabanjur é , sing kapurwakan kanthi sekar Kinanthi. Ajaran/wewarah filsafat urip adhedhasar aksara Jawa kuwi ya iku: ha-na-ca-ra-ka ateges ana utusan yaiku utusan urip, wujude napas sing kajibah manunggalake jiwa lan raganing manungsa. Karepe ana sing paring kapercayan, ana sing dipercaya, lan ana sing dipercaya kanggo makarya. Telung prakara iku ananging Allah, manungsa lan jejibahane manungsa (minangka titah).
da-ta-sa-wa-la ateges manungsa é é cinipta nganti tekan saat sawis tinimbalan, ora bisa nolak utawa é ndha apad é n é semaya. Manungsa é kudu ndh è è k r lan samubarang sendika dhawuh, nampa sarta nindakake kersane Allah. pa-dha-ja-ya-nya ateges manunggale Dzat Kang Paring Urip (Khalik) karo sing diparingi urip (makhluk). é cocog nunggal batine sing Karep bisa disawang ing sajron é solah bawan é adhedhasar kaluhuran lan kautaman. Jaya iku menang, unggul sing sabener-benere, ora mung menang-menangan utawa menang ora sportif. ma-ga-ba-tha-nga ateges nampa sakabehing dhedhawuhan sarta larangane Allah Kang Maha Kuwasa (takwa). Maksud é , manungsa kudu pasrah, sumarah marang garising diwajibake, sanajanta manungsa diparingi wenang kanggo ngiradati, budidaya kanggo nanggulangi. Wusanan é , kabeh mung ana panguwasan é Allah. Cathetan sikil 1. Jump up ^ Miturut bukun é : Indonesian Palaeography (De Casparis 1975) 2. Jump up ^ De Casparis (1975:15) 3. Jump up ^ De Casparis (1975:38). 4. Jump up ^ Miturut Van der Molen (2000:134) 5. Jump up ^ Van der Molen (2000:136- 140) 6. Jump up ^ Van der Molen (2000:140- 149) 7. Jump up ^ Wieringa 1998:246 8. Jump up ^ Van der Molen (2000:154) 9. Jump up ^ Downloadable Surakarta fonts by M. Arciniega. 10. Jump up ^ Unicode 5.2.0 11. Jump up ^ Tabel Unicode Aksara Jawa (Hanacaraka)
Sumber Conto gambar bausastra basa Jawa- Walanda, wetonan taun 1903. J.G. de Casparis. 1975. Indonesian Palaeography. Leiden: Brill Pedoman. 1996. Pedoman penulisan aksara Jawa. Yogyakarta: Yayasan Pustaka nustamaa. ISBN 979-8628-00-4 W. van der Molen. 1993. Javaans schrift. Opleiding Talen en ë en Culturen van ZuidoostAzi Oceani ë , Rijksuniversiteit Leiden. Semaian 8. ISBN 90-73084-09-1 W. van der Molen. 2000. 'Hoe heeft zulks kunnen geschieden? Het begin van de Javaanse typografie'. In Molen, W. van der & Arps, B. (Ed.), Woord en Schrift in de Oost. De betekenis van zending en missie voor de studie van taal en literatuur in ë . Opleiding Talen en Zuidoost-Azi Culturen van ZuidoostAzi ë en Oceani ë , Rijksuniversiteit Leiden. Semaian 20. ISBN 90-73084-23-8 Prijs W.J.S. Poerwadarminta. 1953. Sarining Paramasastra Djawa. Djakarta: Noordhoff-Kolff
Pranala jaba (id)(jv) Font Carakan Font hanacaraka saged dipun download gratis. (en) Piranti lunak Hanacaraka ing Omniglot (en) Website resmi Komputerisasi aksara Tradhisional Donya :: Hanacaraka (id) Software Aksara Jawa (en) Tabel Unicode Aksara Jawa Hanacaraka (id) Download OnScreen Keyboard Hanacaraka (id) Fonta Hanacaraka Unicode nganggo teknologi Graphite (id) Download Carakan_setup (id) keyboard-jawa Official website HANACARAKA v.1.0 asi-hanacaraka-v10-belajar- menulis.html download download HANACARAKA v.1.0 Latin and Javanesse converter download FONT aksara jawa Latin to Javanesse converter online alphabet/ Retrieved from anacaraka&oldid=880138"