Alkitab Bahasa Sunda 2:00:47 PM
Kejadian 1 1 Nalika Allah nyiptakeun jagat raya, 2 harita bumi teh teu puguh wangunna, kaayaanana kacida matak geueumanana. Sagara motah ngaliputan satangkaraking jagat. Alam poek ngajumbleng. Pangawasa Allah murba saluhureun sagara. 3 Lajeng Allah ngandika, "Sing caang," bray bae caang. 4 Seug ku Allah ditilik sarta kamanah. Eta caang ku Mantenna dipisahkeun tina poek. 5 Caang dingaranan "Beurang", ari poek dingaranan "Peuting". Peuting geus kaganti ku isuk: Poe nu kahiji. 6 (1:6-7) Allah ngandika, "Sing aya kelewung, geusan misahkeun cai sina jadi dua tempat." Seug bae jadi. Allah geus ngadamel kelewung, anu misahkeun cai di sahandapeunana ti cai nu aya di saluhureun kelewung tea. 7 (1:6) 8 Eta kelewung ku Mantenna dingaranan "Langit". Peuting kaganti deui ku isuk: Poe nu kadua. 9 Allah ngandika, "Cai nu aya di sahandapeun langit sing ngumpul jadi satempat, sangkan tembong taneuh." Seug bae jadi.
Kejadian 1.10-19 10 Taneuh tea ku Mantenna dingaranan "Darat", ari pakumpulan cai dingaranan "Laut". Seug ku Allah ditilik sarta kamanah. 11 Allah ngandika, "Di darat sing aya rupa-rupa tatangkalan, boh nu ngabijilkeun sisikian, boh nu baruahan." Seug bae jadi. 12 Di darat jadi aya rupa-rupa tutuwuhan, boh bangsa sisikian boh nu baruahan, seug ku Allah ditilik sarta kamanah. 13 Peuting kaganti deui ku isuk: Poe nu katilu. 14 Allah ngandika, "Di langit sing aya sumber caang, geusan misahkeun beurang jeung peuting, jeung geusan nangtukeun mangsa, poe, taun jeung hari raya kaagamaan. 15 Eta sumber-sumber caang sina raang di langit, sangkan nyaangan ka bumi." Seug bae jadi. 16 Allah geus ngadamel dua rupa sumber caang anu galede, nya eta: Panonpoe, keur nyaangan ti beurang, jeung bulan, keur nyaangan ti peuting. Jaba ti eta dipidamel oge bentang-bentang. 17 Kabeh ku Mantenna dipernahkeun di langit, sina nyaangan bumi, 18 ngarajaan beurang, ngaratuan peuting, sarta misahkeun caang tina poek. Seug ku Allah ditilik sarta kamanah. 19 Peuting kaganti deui ku isuk: Poe nu kaopat. 2
3 Kejadian 1.20-28 20 Allah ngandika, "Di cai sing pinuh ku rupa- rupa sasatoan nu harirup, ari awang-awang sing pinuh ku rupa-rupa manuk." 21 Allah ngadamel mahluk-mahluk laut anu galede katut sagala rupa sasatoan anu harirup di laut, kitu deui sagala rupa bangsa manuk. Seug ku Allah ditilik sarta kamanah. 22 Ti dinya ku Mantenna diberkahan kabeh, nu harirup di laut ditimbalan sing nepi ka minuhan laut, manuk-manuk ditimbalan sing ngarekahan baranahan. 23 Peuting kaganti deui ku isuk: Poe nu kalima. 24 Allah ngandika, "Di darat sing aya rupa-rupa sasatoan, sato piaraan, sato leuweung, nu galede, nu laleutik." Seug bae jadi. 25 Sanggeus dipidamel, ku Allah ditilik sarta kamanah. 26 Allah ngandika, "Ayeuna Urang nyieun manusa, masing nyeples sarimbag jeung Urang. Urang sina murba ka bangsa lauk, ka bangsa manuk jeung ka bangsa sasatoan, boh sato piaraanana, boh sato leuweungna, nu galede, nu laleutik." 27 Lajeng Allah ngadamel bangsa manusa nyeples Mantenna. Ngadamelna lalaki jeung awewe. 28 Geus kitu diberkahan, timbalana-Na, "Masing loba anak, turunan maraneh sing nepi ka minuhan ieu bumi sarta murba ka
4 Kejadian 1.29-2.7 eta. Maneh ku Kami dikawasakeun murba ka bangsa lauk, ka bangsa manuk, kitu deui ka bangsa sasatoan leuweung. 29 Maneh ku Kami geus disadiaan sagala rupa sisikian jeung bubuahan keur dahareun. 30 Ari bangsa sasatoan jeung bangsa manuk ku Kami dibere jujukutan jeung dangdaunan keur hakaneunana." Nya kitu kajadianana. 31 Sakur anu geus dipidamel-Na tea kabeh ku Allah ditilik sarta pohara kamanah-Na. Peuting kaganti deui ku isuk: Poe nu kagenep. 2 1 Ku kituna jagat raya jadi lengkep sampurna. 2 Dina poe nu katujuh, Allah liren tina sagala padamelana-Na sabab geus rengse. 3 Poe nu katujuh teh ku Mantenna diberkahan tur diiwalkeun ti poe-poe sejenna, lantaran dina poe eta Mantenna geus nyampurnakeun sagala padamelan ciciptan-Na sarta terus reureuh. 4 Kitu hal dijadikeunana jagat raya teh. Waktu langit jeung bumi keur dipidamel keneh ku GUSTI Allah, 5 di bumi can aya pepelakan, can aya binih nu jadi, lantaran Mantenna teu acan nurunkeun hujan, tanah tacan aya nu ngolah, lantaran can aya jelema. 6 Kakara aya cai anu kaluar ti jero taneuh, ngabaseuhan beungeut bumi. 7 Ari manusa, dipidamelna ku GUSTI Allah teh nya eta tina taneuh. Sanggeus diwangun
5 Kejadian 2.8-17 mangrupa jelema, tuluy ditiupkeun napas anu matak hirup kana liang irungna, seug manusa teh ngajadi mahluk hirup. 8 Geus kitu GUSTI Allah ngadamel hiji taman di tanah Eden beulah wetan. Manusa teh dipernahkeun di dinya. 9 Mantenna ngajadikeun rupa-rupa tatangkalan nu aralus, jaradi di dinya jeung baruahan. Di tengah-tengah taman aya tangkal. Nu hiji tangkal kahirupan, nu hiji deui tangkal nu mere pangarti geusan ngabedakeun nu hade ti nu goreng. 10 Eta taman meunang cai ti hiji walungan anu aya di tanah Eden. Ti beh girangna eta walungan nyagak opat. 11 Nu kahiji ngaranna Walungan Pison, ngocorna ngurilingan tanah Hawila, 12 kawentar ku emas murnina, wawangian kitu deui batu-batu mulya. 13 Nu kadua ngaranna Walungan Gihon, ngocorna ngurilingan tanah Kus. 14 Nu katilu ngaranna Walungan Tigris, ngocorna ka tanah wetaneun tanah Asur. Nu kaopat ngaranna Walungan Eprat. 15 Nya di dinya manusa dipernahkeunana teh ku GUSTI Allah, sina ngurus jeung ngajaga. 16 Timbalana-Na ka manusa, "Bubuahan tangkal nu mana bae di ieu taman, meunang didahar, 17 kajaba ti tangkal anu mere pangarti geusan ngabedakeun nu hade ti nu goreng.
6 Kejadian 2.18-24 Eta buahna teu meunang didahar, sabab mun didahar, poe eta keneh maneh paeh." 18 GUSTI Allah ngandika, "Teu hade manusa hirup sorangan. Ku Kami rek dibere batur anu pantes, sina ngabaturan." 19 Tuluy Mantenna ngadamel sagala rupa sasatoan jeung rupa-rupa manuk tina taneuh, geus kitu sina daratang ka manusa tea. Mantenna palay uninga kumaha rek dingarananana eta sasatoan teh. Ku jalan kitu kabeh sasatoan teh sina baroga ngaran masing-masing. 20 Seug eta sagala rupa manuk jeung sasatoan teh ku manusa dingaranan. Tapi sahiji ge taya nu pantes geusan jadi batur hirupna. 21 Ti dinya eta manusa ku GUSTI Allah disina sare tibra. Sabot sare, tulang igana dicabut sahiji, ari urutna ditutupan ku daging. 22 Eta tulang iga ti lalaki teh diwangun sina mangrupa awewe, tuluy dibawa ka eta manusa. 23 Seug eta lalaki teh ngucap kieu, "Tah geuning, ayeuna mah aya anu sabangsa jeung aing. Tulangna asal ti aing, dagingna nya kitu keneh. Awewe bakal disebutna, sabab asal ti lalaki." 24 Eta sababna, lalaki teh baris ninggalkeun sarta misah ti indung bapana, seug ngahiji jeung bojona, sarta hirupna jadi satunggal.
Kejadian 2.25-3.7 25 Boh nu lalaki boh nu awewe duanana taranjang tapi teu ngarasa areraeun. 3 1 Aya sato damelan GUSTI Allah anu pangjailna, nya eta oray. Eta oray ngomong kieu ka awewe tea, "Na enya saur Allah, anjeun teu meunang ngadahar bubuahan nu aya di ieu taman?" 2 Jawab awewe, "Bubuahan di ieu taman, ti tangkal mana bae oge meunang didahar, 3 kajaba ti tangkal anu di tengah-tengah taman. Geus dielingan ku Allah yen teu meunang didahar, dicabak ge ulah, sabab mun ngadahar eta tangtu paeh." 4 Ceuk oray, "Teu kitu. Hamo matak paeh. 5 Allah sasauran kitu teh pedah uninga, yen upama aranjeun ngadahar eta buah kapinteran, aranjeun bakal mapakan Mantenna, bisa terang kana hade jeung goreng." 6 Seug tangkal teh ku eta awewe dipelong, pohara endahna, buahna bangun pohara ngeunahna. Ceuk pamikirna, tada teuing ahengna mun bisa terang kana sagala hal. Tuluy bae metik buahna seug didahar. Sok carogena dibere, tuluy milu ngadahar. 7 Harita keneh, sanggeus ngadahar eta buah, duanana kaancikan ku pangarti, sarta terus sadar yen taranjang. Tuluy maranehna ngantet-ngantetkeun daun kondang dipake apok. 7
Kejadian 3.8-16 8 Pasosore, waktu GUSTI Allah ngaroris ka eta taman, ku maranehna kadarengeeun, tuluy bae nyarumput kana sela-sela tatangkalan. 9 Nu lalaki ku GUSTI Allah digentraan, "Maneh di mana?" 10 Walonna, "Ku abdi kakuping Anjeun aya di taman. Abdi nyumput margi ngaraos gimir rehna taranjang." 11 Allah mariksa, "Nyaho ti saha yen ditaranjang? Na maneh ngadahar buah anu ku Kami dilarang?" 12 Walonna, "Sumuhun, dipaparin ti awewe paparin ti Anjeun tea." 13 GUSTI Allah mariksa ka awewe, "Naha maneh mana kitu?" Ari walonna, "Neda eta buah teh margi ditipu ku oray." 14 Ti dinya GUSTI Allah nimbalan ka eta oray, "Eta kalakuan maneh kudu dihukum. Ti antara sasatoan, ngan maneh nu ku Kami rek disapa. Ti semet ieu maneh baris ngengsod ku beuteung maneh sarta saumur-umur bakal ngahakan kekebul. 15 Maneh jeung eta awewe baris silih pikaceuceub. Bangsa manusa jeung bangsa oray baris mumusuhan sapapanjangna. Manusa baris ngaremukkeun hulu maneh, ari maneh mo weleh ngarah-ngarah rek macok keuneung manusa." 16 Ti dinya Mantenna nimbalan ka awewe tea, "Kanyeri maneh ku Kami rek ditambahan 8
Kejadian 3.17-22 sajeroning eukeur kakandungan, kitu keneh kanyeri dina waktu ngajuru. Sanajan kitu maneh mo weleh cumantel ka salaki, sanajan kudu tetep kumawula ka dinya." 17 Timbalana-Na ka lalaki, "Maneh geus kabawakeun ku pamajikan ngadahar buah anu ku Kami dilarang. Ku sabab eta, ieu bumi baris keuna ku panyapa. Mun hayang kaala hasilna geusan dahareun maneh sacukupna, maneh saumur-umur kudu digawe tisusut-tidungdung. 18 Sabab tanah teh baris ngabijilkeun jujukutan, hama jeung bangsa cucuk, nepi ka maneh kapaksa kudu ngadaharan tutuwuhan leuweung. 19 Maneh kudu luut-leet kesang heula sangkan bumi bisa mere hasil. Kitu bae sapapanjangna, nepi ka maneh mulang deui kana taneuh, asal maneh tea. Ku sabab maneh dijieun teh tina taneuh, nya kudu balik deui ngajadi taneuh." 20 Ku Adam, bojona dijenenganan Hawa, tegesna indung sakabeh kaom manusa. 21 Aranjeunna ku GUSTI Allah dipangdamelkeun anggoan tina kulit sato, sina diaranggo. 22 Geus kitu GUSTI Allah ngandika, "Ayeuna manusa teh geus nyaho ka nu goreng jeung ka nu hade, teu beda ti urang. Ku sabab eta teu meunang deui ngadahar buah tina tangkal kahirupan, bisi harirup sapapanjangna." 9
Kejadian 3.23-4.7 23 Tuluy manusa teh ku GUSTI Allah diusir kaluar ti Taman Eden, sangkan ngusahakeun tanah nu jadi asal wiwitanana. 24 Di beulah wetan eta taman, di hareupeun panto asup, Mantenna nempatkeun sababaraha mukarabin, kalayan make pedang hurung muter nguwak-ngawik ka unggal jihat, megatan sing saha anu rek ngadeukeutan kana tangkal kahirupan. 4 1 Geus kitu Adam sapatemon jeung geureuhana. Seug geureuhana bobot, tuluy babar, putrana pameget. Anjeunna sasauran, "Berkah pitulung PANGERAN, aing ayeuna boga anak." Seug putrana teh dijenenganan Kain. 2 Babar deui, pameget, dijenenganan Habil. Habil jadi tukang ngangon, Kain jadi tukang tani. 3 Hiji mangsa Kain ka PANGERAN nyanggakeun sabagian tina hasil panenna, dijieun kurban. 4 Habil ge nyanggakeun kurban, anak domba cikal. Anu dihaturkeun daging anu panghadena. Kurban Habil ku PANGERAN kaanggo, 5 kurban Kain ditolak. Kain jadi ngentab, murukusunu bakat ku ambek. 6 Ngandika PANGERAN ka Kain, "Ku naon murukusunu, kucem beungeut? 7 Coba lamun tas migawe anu bener mah tangtu beungeut teh marahmay. Tapi ku 10
Kejadian 4.8-15 sabab tas migawe anu goreng, tuh di lawang panto, dosa eukeur ngadodoho, arek kumawasa ka maneh. Ku maneh kudu dielehkeun." 8 Geus kitu saur Kain ka Habil rayina, "Adi, hayu urang ka tegal." Ari geus araya di tegal, rayina ditarajang, dipergasa nepi ka maot. 9 Mariksa PANGERAN ka Kain, "Mana Habil adi maneh?" Ari walonna, "Duka! Na abdi teh kedah ngangasuh adi?" 10 Dawuhan PANGERAN, "Na maneh teh jahat-jahat teuing? Getih adi maneh sasambat ka Kami di jero taneuh, semu menta dipangmaleskeun. 11 Maneh ayeuna katulah, hamo deui bisa ngolah taneuh. Sabab taneuh geus kaserepan ku getih adi maneh. Barang adi maneh dipaehan, taneuh teh lir nyalawakkeun sungut, geusan narima adi maneh. 12 Ana maneh nyoba pulak-pelak, taneuh teh moal mere hasil. Maneh baris uprak-apruk, moal boga enggon nyiruruk." 13 Piunjuk Kain ka PANGERAN, "Eta hukuman teh kalintang abotna, abdi hamo kiat nandanganana. 14 Mana diusir ti ieu tanah, mana ditebihkeun ti payuneun Anjeun. Mana kedah uprak-apruk teu gaduh enggon nyiruruk, tangtos abdi dipaehan ku jalma nu pareng manggihan." 15 Tapi PANGERAN ngawaler, "Hamo. Saupama maneh aya nu maehan, tujuh 11
12 Kejadian 4.16-23 nyawa pigantieunana, kaasup anu maehan ka maneh tea oge baris dipaehan." Ti dinya Kain teh dicirian ku PANGERAN geusan jadi tanda ka sing saha bae yen Kain teh teu meunang dipaehan. 16 Los Kain mungkur ti payuneun PANGERAN, tuluy matuh di hiji tempat anu disebut Nod, anu hartina ngumbara, di wetaneun tanah Eden. 17 Kain jeung garwana puputra, dijenenganan Hanok. Ti dinya Kain ngadamel hiji nagara, seug dingaranan ku jenengan putrana. 18 Hanok puputra Irad, Irad puputra Mehuyael. Mehuyael puputra Metusael. Metusael puputra Lamek. 19 Lamek geureuhana dua, Adah jeung Silah. 20 Adah ngababarkeun Yabal, karuhun jelema-jelema tukang maliara ingon-ingon sarta maratuhna di kemah-kemah. 21 Dulur Yabal ngaranna Yubal, karuhun ahli-ahli tatabeuhan, ahli-ahli ngacapi jeung nyuling. 22 Ari Silah ngababarkeun Tubal-Kain, tukang nyieun sagala rupa paparabotan tina parunggu jeung beusi. Saderek Tubal-Kain anu istri jenenganana Naamah. 23 Ngalahir Lamek ka dua geureuhana, "Adah, Silah, dengekeun! Akang tas maehan hiji jajaka, bongan neunggeul ka Akang.
Kejadian 4.24-5.9 24 Anu maehan Kain, kudu nebus ku tujuh nyawa, anu maehan Akang mah kudu nebus ku tujuh puluh tujuh nyawa." 25 Adam jeung geureuhana kagungan putra deui. Saur geureuhana, "Allah maparin deui anak, gaganti Habil anu dipaehan ku Kain." Seug putrana teh dijenenganan Set. 26 Set puputra Enos. Ti harita, jelema-jelema teh mimiti nyarebut jenengan PANGERAN upama nyarembah. 5 1 Ieu daptar turunan Adam. (Allah midamelna manusa teh numutkeun kumaha rupi Mantenna. 2 Dipidamelna lalaki jeung awewe. Ku Mantenna diberkahan, jeung dingaranan "Manusa".) 3 Sanggeus yuswana 130 taun, kenging putra, anu rupina siga anjeunna, dijenenganan Set. 4 Ti semet eta, Adam masih jumeneng keneh 800 taun, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 5 Pupusna dina yuswa 930 taun. 6 Set, sanggeus yuswana 105 taun, kenging putra Enos. 7 Ti semet eta jumeneng keneh 807 taun, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 8 Pupusna dina yuswa 912 taun. 9 Enos sanggeus yuswana 90 taun kenging putra, Kenan. 13
Kejadian 5.10-26 10 Ti semet eta jumeneng keneh 815 taun, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 11 Pupusna dina yuswa 905 taun. 12 Kenan, sanggeus yuswana 70 taun kenging putra, Mahalalel. 13 Ti semet eta jumeneng keneh 840 taun, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 14 Pupusna dina yuswa 910 taun. 15 Mahalalel, sanggeus yuswana 65 taun kenging putra, Yared. 16 Ti semet eta jumeneng keneh 830 taun, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 17 Pupusna dina yuswa 895 taun. 18 Yared, sanggeus yuswana 162 taun kenging putra, Hanok. 19 Ti semet eta jumeneng keneh 800 taun, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 20 Pupusna dina yuswa 962 taun. 21 Hanok, sanggeus yuswana 65 taun, kenging putra, Metusalah. 22 Ti semet eta jumeneng keneh 300 taun, ibadah ruket jeung Allah, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 23 Yuswana nepi ka 365 taun. 24 Sapanjang jumenengna raraketan jeung Allah, geus kitu gaib, karana dicandak ku Allah. 25 Metusalah, sanggeus yuswana 187 taun kenging putra, Lamek. 26 Ti semet eta jumeneng keneh 782 taun, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 14
Kejadian 5.27-6.4 27 Pupusna dina yuswa 969 taun. 28 Lamek, sanggeus yuswana 182 taun kenging putra. 29 Pok misaur, "Ieu budak bakal ngajait urang tina gawe beurat migawe taneuh anu geus keuna ku panyapa PANGERAN." Ku sabab eta, putrana teh dijenenganan Enoh. 30 Ti semet eta Lamek jumeneng keneh 595 taun, sarta kenging deui putra sababaraha urang. 31 Pupusna dina yuswa 777 taun. 32 Enoh, sanggeus yuswana 500 taun kenging putra tilu: Sem, Ham jeung Yapet. 6 1 Manusa geus mencar ka mana-mana, sarta barudak awewe geus lalahir. 2 Aya sawatara urang putra-putra surgawi anu barogoheun ka eta barudak awewe, kawantu gareulis. Tuluy bae nyarokot hiji sewang, sakabogohna-sakabogohna. 3 Ngandika PANGERAN, "Jelema-jelema teh ku Kami moal sina hirup sapapanjangna. Kabehanana sipat pipaeheun. Ti semet ayeuna umurna moal sina leuwih ti 120 taun." 4 Di jaman eta, malah sanggeus jaman eta oge, di ieu bumi teh loba jelema raksasa, turunan manusa awewe jeung putra-putra surgawi tea. Eta raksasa-raksasa teh baheula jaradi jelema anu kacida garagahna tur kamashur. 15
Kejadian 6.5-14 5 Ana PANGERAN uninga yen tiap manusa di dunya geus sakitu jarahatna, sarta pipikiranana salawasna pohara kalotorna, 6 Mantenna ngaraos hanjakal geus ngadamel sarta merenahkeun maranehna di bumi. Ku hanjakal-hanjakalna, 7 Mantenna ngalahir kieu, "Eta umat ciptaan Kami teh mending dibasmi ku Kami, kitu deui sasatoan jeung manuk. Kami hanjakal geus nyieun maranehanana." 8 Tapi ari ka Enoh mah PANGERAN misuka. 9 (6:9-10) Ieu carita Enoh. Anjeunna kagungan tilu putra, Sem, Ham jeung Yapet. Di jaman anjeunna harita, ngan anjeunna jelema nu hade teh. Hirupna rumaket ka Allah. 10 (6:9) 11 Salian ti anjeunna mah kabeh oge goreng katingalina ku Allah, katelengesanana geus sumebar ka mana-mana. 12 Dunya teh ku Allah diteuteup, tetela geus ruksak, kawantu kalakuan jelema-jelemana geus raruksak kabeh. 13 Ngandika Allah ka Enoh, "Kami geus nyieun putusan, jelema teh kabeh rek dianggeuskeun umurna. Rek ditumpes sama sakali, sabab dunya teh geus dedet ku kalakuan maranehanana anu telenges. 14 Maneh kudu nyieun kapal tina kai kibeusi, kamar-kamarkeun, lampudan luar jerona ku ter. 16
Kejadian 6.15-7.3 15 Ukuran panjangna eta kapal 133 meter, rubakna 22 meter, luhurna 13 meter. 16 Kudu make hateup, jeung sisi-sisina bere antara 44 sentimeter. Jieun tilu umpakan, sisina pantoan. 17 Ieu bumi ku Kami arek dibasmi ku caah. Sakur mahluk anu kumelip arek ditumpes. 18 Tapi ka maneh mah Kami seja mere jangji. Maneh saanak pamajikan jeung minantu-minantu, kudu asup ka eta kapal. 19 (6:19-20) Bawa deuih saban rupa golongan sasatoan, masing-masing hiji jaluna, hiji bikangna; kitu keneh manuk, supaya karaksa. 20 (6:19) 21 Bebekelan ulah kari, keur maneh jeung sasatoan." 22 Eta timbalan Allah ku Enoh dijalankeun. 7 1 Ngandika PANGERAN ka Enoh, "Maneh sakulawarga, geura arasup ka kapal. Ku Kami geus kanyahoan, ngan maneh jelema di ieu dunya anu bener kalakuan. 2 Bawa ka kapal saban rupa golongan sato, anu halal masing-masing tujuh jodo, anu haram sajodo-sajodo bae. 3 Oge saban rupa golongan manuk masing- masing tujuh jodo. Pek geura pigawe, sangkan eta bangsa sato jeung manuk anu sakitu teh karaksa hirupna, geusan bibit ka hareup. 17
Kejadian 7.4-14 18 4 Tujuh poe deui Kami rek nurunkeun hujan lilana opat puluh poe opat puluh peuting, rek dipake numpes sakur anu kumelip jijieunan Kami." 5 Eta sagala timbalan PANGERAN teh ku Enoh dijalankeun. 6 Dina waktu der caah, yuswa Enoh geus genep ratus taun. 7 Anjeunna, geureuhana, putra-putrana jeung mantu-mantuna, arunggah ka kapal nyingkahan caah. 8 Sasatoan, manuk, nu haram, nu halal, masing-masing hiji jalu hiji bikang ti saban golongan, 9 arasup jeung Enoh ka kapal, sakumaha anu ditimbalkeun ku Allah. 10 Tujuh poe ti harita caah geus mimiti der. 11 Nincak kana genep ratus taun yuswa Enoh, dina tanggal tujuh belas, bulan kadua, sungapan-sungapan cai anu rongkah di jero taneuh, kabeh mararudal tingburial, lawang-lawang cai di langit kabeh maruka, 12 breg hujan turun ka bumi, opat puluh poe opat puluh peuting. 13 Poe eta keneh Enoh, geureuhana, tilu putrana nya eta Sem, Ham, jeung Yapet, jeung bojo-bojona, arunggah ka kapal. 14 Dibarengan ku sasatoan, sato ingu, sato leuweung, nu gede, nu leutik, manuk, masing-masing ti saban golongan.
Kejadian 7.15-8.1 15 Ti saban golongan mahluk anu kumelip, masing-masing hiji jalu hiji bikang, arasup jeung Enoh ka kapal, 16 sakumaha anu ditimbalkeun ku Allah. Geus kitu panto kapal teh ditutup ku PANGERAN. 17 Caah lumangsung terus nepi ka opat puluh poe. Cai geus ngaluhuran, geus kuateun ngampulkeun eta kapal nepi ka ngambang. 18 Cai terus beuki luhur, soloyong eta kapal maju. 19 Cai geus kacida luhurna, mani geus laput gunung-gunung anu pangluhurna, 20 tapi masih naek keneh bae, nepi ka tujuh meter luhurna ti puncak-puncak gunung. 21 Sakur mahluk nu kumelip di bumi, manuk, sato, jelema, kabeh tiwas. 22 Tiap mahluk bumi nu boga ambekan, paeh. 23 Tiap mahluk anu kumelip di bumi, manusa, sato, manuk, kabeh ku PANGERAN dibasmi. Anu dikarikeun hirup ngan Enoh jeung anu marilu ka anjeunna ka kapal. 24 Cai henteu orot-orot nepi ka saratus lima puluh poe lilana. 8 1 Allah teu lalieun ka Enoh jeung ka sasatoan anu di kapal. Seug Mantenna ngagerakkeun angin niup cai. Cai mimiti rodrodan surud. 19
Kejadian 8.2-13 2 Sungapan-sungapan di jero taneuh, kitu keneh lawang-lawang hujan di langit ngalalingkup deui. Hujan raat, 3 cai beuki lila beuki surud di jero saratus lima puluh poe. 4 Dina tanggal tujuh belas bulan nu katujuh, kapal teh nyangsang di hiji puncak jajaran Gunung Ararat. 5 Cai surud terus, sarta dina tanggal hiji bulan kasapuluh, puncak-puncak gunung mimiti tarembong. 6 Opat puluh poe ti harita, Enoh mukakeun jandela, 7 pur ngaleupaskeun manuk gagak. Gagak teh teu balik deui, terus bae ngalayang kukurilingan nepi ka saatna cai. 8 Sabot kitu, pur deui Enoh ngaleupaskeun japati, seja naksir cai geus orot atawa acan. 9 Tapi ku sabab bumi kakeueum keneh, eta japati teu manggih pieunteupeun. Kalayang balik deui ka kapal, ku Enoh ditewak. 10 Anjeunna ngantos deui saminggu, pur japati teh dileupaskeun deui. 11 Pasosore eta manuk balik deui, mawa pucuk jetun seger keneh dina pamatukna. Ayeuna Enoh uninga, yen cai geus orot. 12 Anjeunna ngantos deui saminggu, japati dileupaskeun deui. Teu balik deui ayeuna mah. 13 Nincak kana 601 taun yuswa Enoh, dina tanggal hiji bulan nu kahiji, cai geus 20
Kejadian 8.14-9.1 saat. Enoh muka hateup kapal, rarat-reret, katingalieun taneuh geus mimiti tuus. 14 Dina tanggal dua puluh tujuh, bulan anu kadua, bumi geus tuhur pisan. 15 Ngandika Allah ka Enoh, 16 "Geura kaluar ti kapal saanak pamajikan jeung minantu. 17 Kaluarkeun deuih manuk jeung sasatoan sejenna, gede leutik, sina baranahan tuluy malencar ka sakuliah jagat." 18 Ti dinya Enoh saputra garwa jeung mantu kaluar ti kapal, 19 kitu deui sasatoan jeung manuk, kalaluar papasangan, nurutkeun golonganana. 20 Ti dinya Enoh ngadamel altar haturan PANGERAN. Tuluy ngurbankeun sasatoan jeung manuk anu halal, sasiki-sasiki ti tiap golongan, diduruk dina eta altar. 21 Seungitna eta kurban matak bingah ka PANGERAN, seug Mantenna sasauran lebeting manah, "Kami hamo nyapa-nyapa deui bumi ku tina kalakuan manusa. Kami nyaho, pipikiranana teh geus kotor ti ngongorana. Moal deui-deui Kami ngabasmi sakabeh mahluk anu nyawaan saperti ayeuna. 22 Sapanjang jagat gumelar, kudu aya usum pepelakan, aya usum panen. Sapapanjangna kudu aya panas, aya tiis, aya usum halodo, aya usum hujan, aya beurang, aya peuting." 9 1 Allah ngaberkahan ka Enoh jeung putra-putrana. Lahirana-Na, "Sing laloba 21
Kejadian 9.2-11 anak, sangkan turunan maraneh ngeusian sakuliah jagat. 2 Sasatoan, manuk, lauk, bakal mikasieun ka maraneh. Maraneh kawasa ka dinya. 3 Ti semet ayeuna, eta ku maraneh bisa didahar cara pepelakan anu harejo. Kop bae pikeun dahareun. 4 Anu teu meunang didahar ngan sarupa, nya eta daging anu ngandung keneh getih. Kami ngalarang, lantaran dina getih teh aya dat hirup. 5 Lamun aya anu ngala pati manusa tangtu dihukum. Sato anu maehan manusa, ku Kami baris dihukum paeh. 6 Manusa teh dijadikeunana sarimbag jeung Kami. Ku sabab eta, sing saha anu maehan manusa, baris dipaehan deui ku sasama manusa. 7 Maraneh sing laloba anak, sangkan turunan maraneh ngeusian sakuliah jagat." 8 Ngandika Allah ka Enoh jeung putra- putrana, 9 "Kami ayeuna arek nyieun perjangjian ka maneh saturun-tumurun, 10 kitu keneh ka sakabeh mahluk anu nyawaan manuk jeung sasatoan sagala rupa bae, anu kalaluar ti kapal reujeung maraneh. 11 Kieu ikrar perjangjian Kami ka maraneh: Kami jangji, moal deui-deui sakabeh mahluk anu nyawaan ku Kami dibasmi ku caah; moal aya deui caah gede anu ngaruksak jagat. 22
Kejadian 9.12-22 12 Pikeun tanda eta perjangjian Kami anu langgeng ka maraneh jeung ka sakabeh mahluk anu nyawaan, 13 Kami baris masang katumbiri dina mega. Eta tandana perjangjian Kami ka alam dunya. 14 Samangsa-mangsa Kami ngalaput langit ku mega tuluy timbul katumbiri, 15 eta tanda Kami eling kana jangji ka maraneh jeung ka sasatoan, yen hamo deui caah ngabasmi sakabeh mahluk anu nyawaan. 16 Samangsa-mangsa dina mega tembong katumbiri, tangtu tembong ka Kami, sarta Kami tangtu inget kana jangji Kami anu langgeng, antara Kami jeung sakabeh mahluk anu kumelip di jagat. 17 Kitu tandana perjangjian Kami ka sakabeh mahluk hirup di bumi." 18 Putra-putra Enoh anu kaluar ti kapal, nya eta: Sem, Ham jeung Yapet. (Ari Ham teh karuhun urang Kanaan.) 19 Ieu putra nu tiluan, jadi karuhun sakabeh manusa sajagat. 20 Enoh teh tukang tani. Nya anjeunna jelema anu pangmimitina melak anggur. 21 Sabada ngaleueut anggur, anjeunna mabok, seug ngalaanan anggoan terus ngagoledag di jero tenda bari purucul. 22 Ari Ham, karuhun urang Kanaan tea, ningali rama purucul kitu teh anggur wawartos ka dua saderekna. 23
Kejadian 9.23-10.3 23 Sem jeung Yapet nyandak kampuh, kampuhna dicepeng dikapungkurkeun. Geus kitu lalebet ka jero tenda, angkatna mundur, rup ramana dikampuhan bari mungkur ngalieuskeun raray, sangkan teu ningali kana kaayaan rama anu purucul. 24 Barang Enoh geus emut tur uninga kana kalakuan putra nu panganomna kitu ka anjeunna, 25 pok ngalahir, "Si Kanaan sing katulah! Dirina baris jadi badega dulur-dulurna. 26 Puji PANGERAN Allahna Sem! Si Kanaan baris jadi badega Sem. 27 Mugia Allah nambihan berekah ka Yapet, kalayan ngalegaan panganjrekanana. Mugia turunan Yapet runtut-raut jeung turunan Sem! Si Kanaan baris jadi badega Yapet." 28 Ti sanggeus caah gede tea, Enoh jumeneng keneh 350 taun. 29 Pupus dina yuswa 950 taun. 10 1 Ieu turunan Sem, Ham jeung Yapet, putra-putra Enoh. Ieu anu tilu, karagunganana putra teh ti sanggeus caah gede tea. 2 Putra-putra Yapet nya eta: Gomer, Magog, Madai, Yawan, Tubal, Mesek jeung Tiras aranjeunna karuhun jelema-jelema anu marake eta ngaran. 3 Turunan Gomer nya eta bangsa Askenas, Ripat jeung Togarma. 24
Kejadian 10.4-14 4 Turunan Yawan nya eta bangsa Elisa, Sepanyol, Siprus jeung Rodes; 5 eta jadi karuhun-karuhunna bangsa anu caricingna di sapanjang basisir jeung pulo- pulo. Tah eta turunan Yapet, jadi rupa-rupa kaom, beda-beda nagara, beda-beda basa. 6 Putra-putra Ham nya eta: Kus, Mesir, Libia jeung Kanaan, aranjeunna karuhun jelema-jelema anu marake eta ngaran. 7 Turunan Kus nya eta bangsa Seba, Hawila, Sabta, Raama jeung Sabteka. Turunan Raama nya eta bangsa Syeba jeung Dedan. 8 Kus puputra Namrud, Namrud teh anu pangmimitina jadi tukang naluk-nalukkeun dunya. 9 Tur kalawan pareng ti PANGERAN, jadi paninggaran anu kamashur, nepi ka jadi kacapangan, "Sing diparengkeun ku PANGERAN, anjeun jadi paninggaran nu kamashur kawas Namrud." 10 Karajaanana anu mimiti nya eta: Babul, Erek, Akad, kabehanana di tanah Babilonia. 11 Ti tanah eta Namrud terus ka tanah Asur, tuluy ngadegkeun nagara Ninewe, Rehobot Ir, Kalah, 12 jeung Resen, anu perenahna antara Ninewe jeung nagara gede Kalah. 13 Turunan Mesir nya eta: bangsa Lidia, Anam, Lehab, Naptuh, 14 Patrus, Kasluh jeung Kreta. Kreta nurunkeun bangsa Pelisti. 25
Kejadian 10.15-27 15 Putra-putra Kanaan nya eta: Sidon, anu cikal, jeung Het aranjeunna karuhun jelema-jelema anu marake eta ngaran. 16 Kanaan oge jadi karuhun bangsa Yebus, Emor, Girgas, 17 Hiwi, Arki, Sin, 18 Arwad, Semar jeung Hamat. Rupa-rupa kaom Kanaan pabalencar, 19 nepi ka wawatesan Kanaan teh legana ti Sidon terus ngidul ka Gerar deukeut Gasa, terus ngetan ka Sadumu, Gomora, Adma jeung Seboim deukeut Lasa. 20 Tah eta turunan Ham, jadi rupa-rupa kaom, beda-beda nagara, beda-beda basa. 21 Sem, rakana Yapet, jadi karuhun bangsa Ibrani. 22 Putra-putra Sem nya eta: Elam, Asur, Arpaksad, Lud, jeung Aram anu jaradi karuhun bangsa-bangsa anu marake eta ngaran. 23 Turunan Aram nya eta bangsa Us, Hul, Geter jeung Mesek. 24 Arpaksad puputra Selah, Selah puputra Eber. 25 Eber puputra dua. Nu hiji ngaranna Peleg, dumeh keur jaman eta bangsa-bangsa di dunya di pecah-pecah; nu hiji deui ngaranna Yoktan. 26 Turunan Yoktan nya eta bangsa Almodad, Selep, Hasar Mawet, Yarah, 27 Hadoram, Usal, Dikla, 26
Kejadian 10.28-11.4 28 Ebal, Abimael, Syeba, 29 Opir, Hawila jeung Yobab. Eta turunan Yoktan. 30 Tanah pangancikanana ti semet tanah Mesa nepi ka Separ di pagunungan beulah wetan. 31 Tah eta turunan Sem, jadi rupa-rupa kaom, beda-beda nagara, beda-beda basa. 32 Eta bangsa-bangsa kabeh turunan Enoh, sabangsana-sabangsana, nurutkeun garis turunanana masing-masing. Ti semet caah gede tea, bangsa-bangsa di dinya teh kabeh turunan ti putra-putra Enoh. 11 1 Asalna mah basa teh ngan hiji. Jelema-jelema sadunya, ngaromongna sabasa, kecap-kecapna sarua. 2 Sanggeus ngaprak ka tebeh wetan, maranehna narepi ka hiji wewengkon di Babilonia, seug maratuh di dinya. 3 Geus kitu maranehanana silih ajak pada batur, pokna, "Anggur urang nyieunan bata, urang beuleum sing alus." Terusna bata geus loba keur nyieun adegan, ter keur pamageuhna nya kitu keneh. 4 Terus ceuk maranehna, "Ayeuna urang nyieun nagara. Urang make munara anu puncakna nepi ka langit, sangkan urang kamashur jeung supaya ulah papencar ka mana-mendi." 27
Kejadian 11.5-13 5 Lajeng PANGERAN lungsur seja ningalian eta nagara jeung munara anu keur diadegkeun. 6 Mantenna ngandika, "Ayeuna eta jelema- jelema teh sabangsa jeung ngaromongna kabeh sabasa. Ayeuna maranehna kakara mimiti barang jieunna. Moal lila deui mah maranehna tangtu bisa ngalaksanakeun sagala pamaksudanana. 7 Hayu Urang turun, Urang kusutkeun basana, sina ulah ngarti batur pada batur." 8 Eta jelema-jelema ku PANGERAN dipaburencaykeun ka sakuliah dunya, pagaweanana nyieun nagara tea jadi bangkar. 9 Eta nagara dingaranan Babul, lantaran di dinya PANGERAN ngusutkeun basa manusa, sarta ti semet harita, manusa teh ku Mantenna dipaburencaykeun ka sakuliah dunya. 10 Ieu turunan Sem. Dua taun ti sanggeus caah gede, waktu Sem yuswa 100 taun, kagungan putra hiji, Arpaksad. 11 Ti semet eta, Sem jumeneng keneh 500 taun deui, sarta puputra deui sababaraha urang. 12 Arpaksad, dina yuswa 35 taun, puputra hiji, Selah. 13 Ti semet eta anjeunna jumeneng keneh 403 taun deui, sarta puputra deui sababaraha urang. 28
Kejadian 11.14-25 14 Selah, dina yuswa 30 taun, puputra hiji, Eber. 15 Ti semet harita anjeunna jumeneng keneh 403 taun deui, sarta puputra deui sababaraha urang. 16 Eber, dina yuswa 34 taun, puputra hiji, Peleg. 17 Ti semet harita anjeunna jumeneng keneh 430 taun deui, sarta puputra deui sababaraha urang. 18 Peleg, dina yuswa 30 taun, puputra hiji, Rehu. 19 Ti semet harita anjeunna jumeneng keneh 209 taun deui, sarta puputra deui sababaraha urang. 20 Rehu, dina yuswa 32 taun, puputra hiji, Serug. 21 Ti semet harita anjeunna jumeneng keneh 207 taun deui sarta puputra deui sababaraha urang. 22 Serug, dina yuswa 30 taun, puputra hiji, Nahor. 23 Ti semet harita anjeunna jumeneng keneh 200 taun deui, sarta puputra deui sababaraha urang. 24 Nahor, dina yuswa 29 taun, puputra hiji, Terah. 25 Ti semet harita anjeunna jumeneng keneh 119 taun deui, sarta puputra deui sababaraha urang. 29
Kejadian 11.26-12.3 26 Terah, dina yuswa 70 taun, jadi ramana Abram, Nahor jeung Haran. 27 Ieu turunan Terah, ramana Abram, Nahor jeung Haran. Haran puputra Elut. 28 Haran pupus di tanah asalna, kota Ur di Babilonia, waktu ramana jumeneng keneh. 29 Abram nikah ka Sarai. Nahor nikah ka Milka putra Haran. Aya keneh putra Haran anu lalaki, nya eta Yiska. 30 Sarai henteu kagungan bae putra. 31 Geus kitu Terah ngantunkeun kota Ur di Babilonia, seja ka tanah Kanaan. Abram, putrana, Elut putuna anu ti Haran, Sarai mantuna geureuha Abram, dicandak. Ari sarumping ka tanah Haran, tuluy tumetep di dinya. 32 Terah pupus di dinya, dina yuswa 205 taun. 12 1 Ngandika PANGERAN ka Abram, "Maneh kudu pindah. Lemah cai, baraya-baraya, eusi imah bapa, tinggalkeun. Jugjug hiji nagara anu engke rek dituduhkeun ku Kami. 2 Maneh rek dibere turunan loba, anu pijadieun bangsa gede. Kami seja mere berkah ka maneh, sarta ngaran maneh ku Kami seja dijieun kamashur, nepi ka maneh pijadieun berkah. 3 Kami baris ngaberkahan ka anu ngaberkahan ka maneh. Baris nyapa ka anu 30
31 Kejadian 12.4-10 nyapa ka maneh. Kabeh bangsa ku Kami baris diberkahan, ku jalan maneh." 4 Nincak kana yuswa tujuh puluh lima taun, Abram mimiti kaluar ti tanah Haran, tumut kana timbalan PANGERAN. Elut ngiring. 5 Jadi anu dicandak teh Sarai geureuhana, Elut suanna, sagala harta bandana, kitu deui badega-badega asal urang tanah Haran, tuluy miang seja ka tanah Kanaan. Sanggeus sumping ka tanah Kanaan, 6 Abram ngideran eta tanah nepi ka hiji tangkal karamat di More, hiji tempat karamat di wewengkon Sekem. (Harita mah urang Kanaan teh araya keneh di eta tanah.) 7 Lajeng PANGERAN nembongan ka Abram sarta ngandika ka anjeunna, "Tah ieu nagara anu ku Kami arek dibikeun pikeun turunan maneh teh." Deg di dinya Abram ngadamel altar haturan PANGERAN anu geus nembongan ka anjeunna. 8 Geus kitu anjeunna ngalih ka beulah kidul ka tanah pagunungan wetaneun kota Betel sarta masang tenda antara Betel di beulah kulon, jeung kota Ai di beulah wetan. Di dinya oge anjeunna ngadamel altar sarta ngabakti ka PANGERAN. 9 Ti dinya anjeunna ulah-alih bae, majeng ka Kanaan beulah kidul. 10 Tapi Kanaan pareng katarajang paceklik teu kira-kira, nepi ka Abram terus ka nu
Kejadian 12.11-18 leuwih kidul deui, ka Mesir, seja cicing di dinya saheulaanan. 11 Barang arek lebet ka wates Mesir, pok sasauran ka Sarai geureuhana, "Nyai teh geulis. 12 Ana engke urang Mesir narenjo, tangtu ceuk maranehanana teh euleuh itu pamajikanana. Tangtu Akang teh dipaehan ari Nyai mah moal. 13 Bejakeun bae yen Nyai adi Akang. Mun dibejakeun kitu mah Akang tangtu salamet, jeung diaku hade-hade ku maranehanana, da mandang ka Nyai." 14 Sanggeus anjeunna aya di jero wates Mesir, geureuhana ku urang dinya digeulis-geulis. 15 Aya sawatara ponggawa karaton anu narenjoeun kageulisanana, seug arunjukan ka raja yen aya istri geulisna kawanti-wanti. Tuluy Sarai diboyong ka karaton. 16 Abram ku raja diangken darehdeh ku karana Sarai, jeung dipaparin ganjaran, domba jeung embe, sapi, kalde, badega- badega, jeung onta. 17 Tapi raja nyandak Sarai teh ku PANGERAN diterapan panyawat pikapaureun pisan, urang karaton salianna oge nya kitu deui. 18 Seug raja ngutus ponggawa ka Abram. Kieu dawuhanana, "Ku naon maneh kitu peta ka kami? Ku naon henteu terus terang yen ieu teh bojo maneh? 32
Kejadian 12.19-13.7 19 Ku naon diaku yen adi, nepi ka ku kami dipigarwa? Heh ieu pamajikan maneh tarima, tuluy ingkah!" 20 Raja marentah ka ponggawa, seug Abram digiring kaluar ti eta nagara, jeung geureuhana katut sagala kagunganana. 13 1 Ti Mesir Abram angkatna ngaler ka pakidulan tanah Kanaan, geureuhana jeung sagala kagunganana dicandak, kitu deui Elut. 2 Abram kacida beungharna, loba dombana, embena, sapina, kitu deui emas jeung perakna. 3 Ti dinya majeng deui, majeng deui, ngajugjug ka Betel. Geus kitu sumping ka hiji tempat antara Betel jeung Ai urut anjeunna bareto ngadegkeun kemah 4 jeung altar tea. Seug anjeunna di dinya ngabakti ka PANGERAN. 5 Elut oge kagungan domba, embe jeung sapi, sarta kagungan baraya-baraya ku anjeun, jeung badega-badega. 6 Ku sabab kitu, ari dipake ku duaan mah tanah pangangonan di dinya teh moal cukup, kawantu ingon-ingon masing-masing sakitu reana. 7 Kajadianana, jelema-jelema anu ngurus ingon-ingon Abram jeung ingon-ingon Elut sok garelut bae. (Harita teh tanah masih dicicingan ku bangsa Kanaan jeung bangsa Pares.) 33
Kejadian 13.8-16 8 Saur Abram ka Elut, "Urang teh jeung dulur. Jelema-jelema anu ngurus ingon-ingon hidep jeung anu ngurus ingon-ingon Uwa ulah nepi ka cekcok. 9 Leuwih hade urang misah. Pek hidep rek milih tanah nu mana, terus misah ti Uwa. Mun hidep ngenca, Uwa ngatuhu, mun hidep ngatuhu, Uwa ngenca." 10 Elut rarat-reret ka sakurilingna, breh katingalieun sakuliah Walungan Yordan ngembat manjang ka Soar, daerah sugih ku cai lir taman Allah atawa lir tanah Mesir. (Harita mah nagara Sadumu jeung Gomora acan diduruk ku PANGERAN.) 11 Seug Elut milih eta lebak Walungan Yordan, geus kitu bral ngalih ka beulah wetan, misah ti uwana. 12 Abram mah tetep di tanah Kanaan. Ari Elut ngababakan di antara kota-kota di lebak nepi ka deukeut nagara Sadumu, 13 anu jelema-jelemana jarahat, doraka ka PANGERAN. 14 Sadikantunna ku Elut, PANGERAN ngadawuh ka Abram, "Cik, lieukan ti lebah maneh nangtung ka sakurilingna. 15 Eta tanah sakurilingna ku Kami rek dibikeun ka maneh salalawasna, turun-tumurun. 16 Turunan maneh ku Kami rek pohara dijembarkeunana, nepi ka lobana moal bisa 34
Kejadian 13.17-14.5 kaitung, sarua jeung lobana kekebul taneuh moal bisa kabilang. 17 Geura sadia, ideran eta tanah teh sakurilingna, sabab ku Kami rek diserenkeun kabeh ka maneh." 18 Sanggeus kitu Abram mindahkeun pakemahanana tuluy matuh di deukeut tatangkalan karamat tempat ibadah di Mamre deukeut Hebron, didinya anjeunna ngadegkeun altar haturan PANGERAN. 14 1 Hiji mangsa, Amrapel raja di nagara Babilonia, Ariok raja nagara Elasar, Kedorlaomer raja nagara Elam, jeung Tidal raja nagara Goyim, 2 perang ngalawan lima raja: Bera raja nagara Sadumu, Birsa raja nagara Gomora, Sinab raja nagara Admah, Semeber raja nagara Seboim, jeung raja ti nagara Bela atawa Soar. 3 Ieu lima raja jadi sabeungkeutan, sarta natakeun balad-baladna di Lebak Sidim, anu kiwari mah disebut Laut Paeh. 4 Tadina ieu lima raja teh taluk ka Raja Kedorlaomer, lilana dua belas taun. Ari dina katilu belas taunna tuluy barontak. 5 Dina taun kaopatbelasna Raja Kedorlaomer sakancana mepek balad, terus ngelehkeun urang Repaim di Asterot Karnaim, urang Susim di tanah Ham, urang Emim di padataran Kiryataim, 35
36 Kejadian 14.6-13 6 jeung urang Hor di pagunungan Edom, nepi ka El Paran anu pernahna di rarambu tanah gurun. 7 Ti dinya terus balik deui ka Kades anu saterusna disebut En Mispat, ngelehkeun tanah urang Amalek sagemblengna, kitu deui ngelehkeun urang Emor anu araya di Hasason Tamar. 8 Ti dinya raja-raja ti nagara Sadumu, Gomora, Admah, Seboim, jeung Bela mepek balad-baladna ka Lebak Sidim, 9 ngalawan raja-raja Kedorlaomer ti Elam, Tidal ti nagara Goyim, Amrapel ti nagara Babilonia, jeung Ariok ti nagara Elasar. Lima ngalawan opat. 10 Ari di Lebak Sidim teh loba pisan sumur- sumur aspal. Raja Sadumu jeung Gomora nyoba-nyoba arek kabur ti pangperangan, tapi tigalebrus kana sumur-sumur aspal tea. Nu tiluan kalabur ka pagunungan. 11 Raja-raja anu opat terus ngaranjah ka nagara Sadumu jeung Gomora, ngarampas sagala rupa katut bahan-bahan dahareun, terus marulang. 12 Ari Elut suanna Abram milu kaboyong katut sagala kakayaanana, kawantu matuh deukeut Sadumu. 13 Kabeneran aya anu bisa lolos saurang, bebeja ka Abram, urang Ibrani tea, anu aya di deukeut tatangkalan karamat tempat ibadah
37 Kejadian 14.14-20 milik Mamre, urang Emor, dulurna Eskol jeung Aner, anu geus ngahiji jeung Abram. 14 Barang Abram ngadangu yen suanna kaboyong, sakur jelema anu aya di pakemahanana dikumpulkeun, nya eta jelema anu ahli perang, lobana 318 urang, tuluy ngudag opat raja tea nepi ka kota Dan. 15 Di dieu dipencar jadi sababaraha barisan. Sanggeus peuting terus musuh ditempuh nepi ka eleh, dibeberik nepi ka Hoba kalereun Damsik. 16 Barang-barang anu dirampas ku musuh dicandakan deui. Kitu deui Elut katut sagala milikna jeung jelema-jelema nu sejenna deui awewe lalaki. 17 Satengahing mulih jurit tas ngelehkeun Raja Kedorlaomer saparakancana, Abram dipapag ku raja Sadumu di Lebak Sawe (katelah oge Lebak Raja). 18 Kitu deui Melkisidik, raja ti nagara Salem sarta jadi imam Allah Nu Maha Agung, mapag ka Abram ngahaturanan roti jeung anggur. 19 Anjeunna ngaberkahan ka Abram, pilahirna, "Mugi-mugi Abram ginanjar berkah Allah Nu Maha Agung, anu ngadamel bumi sareng langit. 20 Sagala puji ka Allah Nu Maha Agung, anu parantos nyelehkeun eta musuh ka pangersa salira." Anjeunna ku Abram dihaturanan sapersapuluh tina barang-barang hasil perang.
Kejadian 14.21-15.3 21 Geus kitu raja Sadumu tea sasauran ka Abram, "Mugi anjeun kersa mulangkeun eta rahayat sim kuring. Dupi barang-barang mah mangga candak sadayana, sumeja ngahaturanan." 22 Waler Abram, "Sim kuring sumpah di payuneun PANGERAN, Allah Nu Maha Agung, anu ngadamel langit sareng bumi, 23 hamo bade ngagaduh-gaduh kana barang- barang anjeun, benang salambar atanapi tali tarumpah sacewir oge moal, bisi engke saur anjeun: Aing geus ngabeungharkeun Abram. 24 Sim kuring pribadi mah moal ngabantun naon-naon iwal ti anu parantos kaanggo ku balad. Nanging ieu mitra sim kuring tiluan, Aner, Eskol sareng Mamre, sawios sina ngabarantun bagianana." 15 1 Geus kitu PANGERAN ngandika ka Abram dina titingalan. Dawuhana-Na, "Tong sieun, Abram! Ieu Kami anu jadi kepeng maneh. Ganjaran pikeun maneh taya wiwilanganana." 2 Abram ngawangsul, "Nun PANGERAN Nu Maha Agung, kangge naon ganjaran, da abdi teh teu gaduh anak. Ahli waris teh mung pun Elieser, urang Damsik tea. 3 Ku margi Gusti henteu maparin anak, rajakaya abdi baris ragragna teh tangtos ka salah sawios gandek abdi." 38
Kejadian 15.4-11 4 Gentra PANGERAN kadangu deui, dawuhana-Na, "Lain eta nu baris jadi ahli waris teh, tapi anak maneh pituin." 5 Ti dinya Abram ku PANGERAN dicandak ka luar. PANGERAN ngadawuh deui, "Cik tanggah ka langit, itung itu bentang ari bisa mah. Tah turunan maneh teh bakal sakitu lobana." 6 Abram percanteneun kana dawuhana-Na. Sikep Abram kitu ku PANGERAN kamanah sarta katampi. 7 PANGERAN ngadawuh deui, "Ieu Kami PANGERAN, anu nginditkeun maneh ti Ur di Babilonia, sangkan maneh narima ieu tanah Kami." 8 Abram ngawangsul, "Nun PANGERAN Nu Maha Agung, kumaha abdi nya piterangeun, yen abdi baris ngamilik ieu tanah?" 9 Dawuhan PANGERAN, "Kami pangnyokotkeun sapi bikang, embe bikang, jeung embe jalu anu umur tilu taunan hiji-hiji, tikukur hiji, japati hiji." 10 Seug sato-sato anu ditataan teh ku Abram dicandak haturkeuneun ka Allah, terus dipeuncit dibeulah-beulah dua. Eta beulahan-beulahan dientep, diatur sina pahareup-hareup jeung pada beubeulahanana masing-masing. Tapi manukna mah teu dibeulah. 11 Ti dinya aya manuk-manuk nu sok ngahakan bangke tarurun, tapi ku Abram digebahan. 39
Kejadian 15.12-18 12 Ari dina wanci surup panonpoe Abram kapulesan tibra naker, di dituna katarajang sieun anu pohara. 13 Lajeng PANGERAN ngadawuh ka anjeunna, "Kanyahokeun! Turunan maneh baris jaradi jalma asing di nagara deungeun, di dituna bakal jaradi jalma anu diereh ku deungeun jeung dikaniaya, 400 taun lilana. 14 Tapi bangsa anu nganiayana ku Kami baris dihukum. Sanggeus kitu turunan maneh baris kaluar ti eta nagara bari marawa rajabrana kacida lobana. 15 Tapi maneh pribadi mah baris cukup nya umur, maot oge engke ari geus kolot kabina-bina, tur mulang kalawan senang. 16 Turunan maneh anu baris marulang deui ka ieu tanah teh nya eta turunan anu kaopat. Nya harita bangsa Emor teh ku Kami baris dikaluarkeun, diusir, nya eta lamun kajahatan eta bangsa enggeus nepi ka jucungna." 17 Geus kitu, sanggeus panonpoe surup pisan sarta geus poek, ujug-ujug breh aya parapen, haseupna ngebul, jeung aya obor hurung nyorang ka lebah sato-sato beunang ngabeulahan tea. 18 Dina poe eta PANGERAN ngadamel hiji perjangjian jeung Abram, dawuhana-Na, "Kami jangji, rek mikeun ieu tanah pikeun turunan maneh, legana ti semet wates tanah Mesir nepi ka Walungan Eprat, 40
Kejadian 15.19-16.6 19 ngurung tanah-tanah urang Keni, urang Kenas, urang Kadmoni, 20 urang Het, urang Pares, urang Repaim, 21 urang Emor, urang Kanaan, urang Girgas jeung urang Yebus." 16 1 Sarai garwa Abram tea, teu kagungan putra bae. Anjeunna kagungan emban, hiji wanita urang Mesir ngaran Hajar. 2 Hiji mangsa Sarai sasauran ka Abram, "Abdi ku PANGERAN teu dikersakeun gaduh anak. Kumaha upami Akang ngarangkep sareng Hajar? Upami bae manehna ngajuru, budakna bade diaku ku abdi." Abram sapuk kana usul Sarai. 3 Tuluy Hajar teh ku Sarai diserenkeun ka Abram sina ditikah. Eta kitu teh sanggeus Abram sapuluh taun ayana di Kanaan. 4 Abram sapatemon jeung Hajar. Geus kitu Hajar teh ngandung. Barang ngarasa yen keur kakandungan, Hajar jadi unggah adat, malah ngahina ka Sarai. 5 Ari Sarai nempuhkeun ka Abram, saurna, "Mana manehna wantun ngahina ka abdi ge Akang nu lepat. Hanas ku abdi diserenkeun ka Akang, ari heug nembe oge ngawitan kakandungan parantos wantun ngunghak ka abdi. Mugia PANGERAN anu jadi hakim, antawis urang duaan saha nu leres." 6 Ari saur Abram, "Ari kitu mah ku Akang dipulangkeun deui bae ka Nyai. Rek dikitu rek dikieu kumaha Nyai, da tadina oge emban 41
42 Kejadian 16.7-14 Nyai." Ti dinya Hajar ku Sarai dikejeman nepi ka ahirna kabur. 7 Sanggeus nepi ka hiji cinyusu di gurun keusik deukeut jalan anu terus ka tanah Sur, Hajar ditepangan ku Malaikat PANGERAN. 8 Eta Malaikat sasauran kieu, "Hajar, emban Sarai, maneh ti mana jeung rek ka mana?" Hajar ngawangsul, "Abdi teh kabur ti juragan Sarai." 9 Saur Malaikat, "Balik deui ka ditu, kumawula deui ka Sarai." 10 Malaikat ngalahir deui, "Kami baris maparin ka maneh pirang-pirang lobana anak incu, nepi ka moal aya saurang oge anu bisa ngitung maranehna. 11 Moal lila deui maneh baris ngalahirkeun budak lalaki; seug ngaranan Ismail, karana PANGERAN geus ngadangu panyambat maneh. 12 Adat eta budak jagana lir ibarat kalde leuweung, ka saha-saha ngalawan, kitu deui tiap jalma baris ngalawan ka manehna. Hirupna baris mencil ti sakabeh babarayaanana." 13 Hajar nanya ka dirina, "Kutan ieu teh Anu Maha Tingali?" Seug pajenengan PANGERAN anu nembongan teh ku Hajar disebut "El Roi", hartosna "PANGERAN Nu Merhatoskeun". 14 Ari sumurna pada nyarebut "Sumur Lahai Roy", anu hartina "Cinyusu Anu Jumeneng
Kejadian 16.15-17.7 Anu Ningalieun ka Kuring", ayana di antara Kades jeung Bered. 15 Geus kitu Hajar ngalahirkeun hiji putra pikeun Abram. Seug ku Abram dijenenganan Ismail. 16 Yuswa Abram harita dalapan puluh genep taun. 17 1 Mangsa yuswa Abram salapan puluh salapan taun, PANGERAN nembongan deui sarta ngandika, "Ieu Kami, Allah Nu Maha Kawasa. Masing anut ka Kami ulah aya kuciwana. 2 Kami rek meungkeut perjangjian jeung maneh. Turunan maneh baris loba." 3 Bruk Abram sujud nyium taneuh. Allah ngadawuh deui, 4 "Kieu perjangjian anu rek dibeungkeut jeung maneh teh: Kami jangji, maneh baris jadi karuhun bangsa-bangsa loba pisan. 5 Ti semet waktu ieu ngaran maneh lain Abram, tapi Ibrahim. Sabab ku Kami baris dijadikeun karuhun bangsa-bangsa loba pisan. 6 Turunan maneh baris pohara reana, malah aya nu baris jaradi raja. Pohara baris reana turunan maneh teh, nepi ka ngajadi bangsa-bangsa. 7 Ieu jangji ka maneh saanak incu nu baris gumelar, baris dipageuhan ngajadi perjangjian anu langgeng. Kami baris jadi 43
Kejadian 17.8-15 Allah maneh jeung Allahna turunan-turunan maneh. 8 Ieu tanah, tempat maneh ayeuna ngumbara, baris dibikeun ka maneh jeung turunan-turunan maneh. Salegana tanah Kanaan baris milik maneh salalawasna, sarta Kami Allahna." 9 PANGERAN ngandika deui, "Sabalikna maneh saanak incu nu bakal gumelar masing tuhu kana ieu perjangjian ti Kami, turun-tumurun. 10 Maneh jeung sakumna turunan maneh anu lalaki kudu disunat. 11 Teu kaiwalkeun jalma-jalma anu karumawula ka maneh, boh anu asal lahir di maneh, boh anu beunang meuli ti nu sejen, kudu disarunatan. 12 Ti semet ayeuna, sakur budak lalaki, umur dalapan poe kudu disunatan. Ieu hal pikeun nuduhkeun yen Kami jeung maneh geus nyieun perjangjian. 13 Masing-masing kudu disunatan, pikeun ngajadi tanda dina awak, anu nuduhkeun langgengna perjangjian Kami ka maneh. 14 Sakabeh lalaki nu teu disunatan moal dianggap umat Kami, sabab manehna geus cidra kana perjangjian Kami." 15 Aya deui pangandika Allah ka Ibrahim, "Pamajikan maneh ulah disebut deui Sarai. Ngaranna ayeuna mah Sarah. 44
Kejadian 17.16-22 16 Kami baris ngaberkahan, manehna baris ngajuru hiji budak lalaki anu baris dibikeun ku Kami ka maneh. Enya, Kami baris ngaberkahan Sarah, manehna baris jadi karuhun bangsa-bangsa. Di antara turunanana baris aya raja-raja." 17 Bruk Ibrahim sujud nyium taneuh, tapi bari gumujeng, sabab ceuk manahna: "Karah jelema geus umur 100 taun rek boga anak? Sarah nu geus 90 taun, karah baris anakan?" 18 Tapi ari unjukanana mah kieu, "Disuhunkeun, mugi Ismail dipangraksakeun supados lulus mulus." 19 Tapi Allah ngandika, "Lain kitu. Sarah pribadi, pamajikan maneh, baris ngandung anak maneh, lalaki. Ku maneh kudu dingaranan Ishak. Eta budakna kaasup kana perjangjian Kami, kitu deui turunan-turunanana, keur salalanggengna. 20 Pamenta maneh ngeunaan Ismail, ku Kami tangtu dimakbul. Ku Kami rek diberkahan. Satuluyna baris anak baranahan loba turunan. Baris jadi karuhun dua welas kapala kaom, ari turunanana ku Kami baris dijadikeun hiji bangsa nu gede. 21 Ngeunaan anak maneh Ishak, anu baris lahir ti Sarah taun hareup kira-kira tepung waktu ieu, perjangjian Kami tetep moal barobah." 22 Sanggeus ngandika kitu, lajeng Allah angkat ngantun Ibrahim. 45
Kejadian 17.23-18.5 23 Poe eta keneh, Ibrahim nyepitan putrana, Ismail. Kitu deui jelema-jelema anu karumawula, boh anu asal lahir di dinya, boh anu meunang ngagaleuh, cindekna sakur lalaki kabeh ku anjeunna disarunatan, tumut satimbalan Allah. 24 Harita, waktu Ibrahim disepitan, yuswana geus 99 taun, 25 ari Ismail putrana geus 13 taun. 26 Ibrahim disepitanana sapoe reujeung jeung putrana, 27 (17-26b) bareng jeung sakabeh jelema-jelema anu karumawula ka anjeunna. 18 1 PANGERAN sumping deui ka Ibrahim, liren di deukeut tatangkalan karamat tempat ibadah di Mamre. Harita Ibrahim keur calik, ngangin di palataran hareupeun panto kemah, kawantu poe keur papanasna. 2 Ana cengkat, breh katingali di beulah ditu aya nu keur ngaradeg tiluan. Anjeunna terus nepangan mani gura-giru. Sanggeus pajonghok, anjeunna terus sujud kana taneuh, 3 bari sasauran, "Juragan-juragan mugi kersa sindang heula ka rorompok reureuh. Abdi sumeja ngalalayanan. 4 Saparantos wawasuh sampean, leleson di dieu handapeun tangkal. 5 Samemeh angkat taruang heula supados kiat salira. Ku margi Juragan-juragan sarumping teh ka dieu, tawis mihormat 46
Kejadian 18.6-12 ka sim abdi, abdi sumeja ngalalayanan." Tamu-tamu ngawaler, "Nuhun, katarima pisan." 6 Ibrahim geuwat ka kemah, saurna ka Sarah, "Nyai, geuwat nyieun roti buleud. Tipungna anu pangalusna, kira-kira sakantong." 7 Ti dinya geuwat indit ka tempat ingon-ingon, newak anak sapi anu keur meumeujeuhna tur lintuh, terus dipasrahkeun ka bujangna sina buru-buru direcah. 8 Tamu-tamu dituangkeun, susuguhna: kiju, susu jeung daging. Sabot tamu-tamu taruang, anjeunna ngalalayanan teu jauh ti tamu, di handapeun tatangkalan tea. 9 Geus kitu tamu teh mariksakeun Sarah, saurna, "Ari Sarah bojo maneh, aya?" Saur Ibrahim, "Aya, di lebet kemah." 10 Saur tamu nu saurang, "Kami ngajangjian, salapan bulan deui Sarah bakal boga anak. Waktu eta Kami baris ka dieu deui." Eta kasauran tamu ku Sarah oge kadangueun, da keur aya di tukangeun panto. 11 Ibrahim jeung Sarah teh geus sarepuh pisan, sarta Sarah geus liren tina adat biasa istri. 12 Ku sabab kitu Sarah teh gumujeng sajeroning batinna, saurna: "Aing anu geus kolot jeung pareot kieu, naha hayang keneh kitu kana kikituan? Salaki oge sarua geus kolot." 47
Kejadian 18.13-20 13 Tapi PANGERAN ngadawuh ka Ibrahim, "Ku naon Sarah nyeungseurikeun, jeung nyebutkeun: Aing nu geus sakieu kolotna, baruk rek boga anak? 14 Keur PANGERAN mah euweuh nu mustahil. Dina mangsana, salapan bulan deui, Kami baris ka dieu deui. Tangtu Sarah geus boga anak, lalaki." 15 Ku sabab sieun, Sarah mungkir, saurna, "Da abdi mah henteu seuri." Diwaler ku PANGERAN, "Puguh enya, seuri." 16 Ti dinya tamu teh angkat, ngabujeng hiji tempat anu ngemplong awas ka nagara Sadumu, dijajapkeun ku Ibrahim. 17 PANGERAN ngalahir sajeroning manah: "Kami moal ngarasiahkeun ieu maksud ka Ibrahim. 18 Turunanana pijadieun bangsa anu kuat, sarta sakabeh bangsa di bumi bakal marenta berkah Kami anu geus dibikeun ka Ibrahim. 19 Manehna ku Kami geus diperih sangkan ngadidik anakna jeung turunan saterusna, sina ngestokeun parentah Kami, sangkan bener hirupna. Upama kitu, sangkan anu geus dijangjikeun ku Kami ka manehna bisa dilaksanakeun." 20 Geus kitu Mantenna ngadawuh, "Geus kacida poharana sora-sora anu rarumahuh ku karana nagara Sadumu jeung Gomora. Eta nagara geus kacida dorakana. 48
Kejadian 18.21-27 21 Kami rek turun ka dinya, hayang nyaho, naha sakur anu ku Kami kadenge teh enya atawa henteu. Ku Kami rek disidikkeun heula." 22 Ti dinya tamu nu dua angkat ka nagara Sadumu. Ari PANGERAN ngantos di dinya jeung Ibrahim. 23 Ibrahim nyaketan ka PANGERAN, tumaros, "Leres kitu jalmi anu leres oge ku Gusti bade dibasmi, disamikeun sareng anu daroraka? 24 Upami di eta nagara aya lima puluh urang anu teu aya kalepatanana, naha eta nagara teh cios bae ditumpurkeun sama sakali? Kumaha ku Gusti moal dihapunten tina ngemutkeun ka lima puluh jalmi anu taya dosana? 25 Tangtosna oge jalmi-jalmi anu taya kalepatanana mah ku Gusti moal ngiring dibasmi, moal disamarutkeun sareng nu daroraka. Ceuk raraosan mah mustahil! Tangtosna oge moal dugi ka kitu. Jalaran upami dugi ka kitu teh, atuh anu taya dosana oge sami bae ditumpurkeun sapertos anu jarahat. Piraku! Kapan anu jadi hakim sabumi teh kedah nyepeng hukum adil." 26 PANGERAN ngawaler, "Upama aya lima puluh urang jalma hade di Sadumu, eta nagara hamo dibasmi, lantaran inget ka nu lima puluh." 27 Ibrahim unjukan deui, "Hapunten, abdi kumawantun unjukan deui, Gusti. Rumaos 49
50 Kejadian 18.28-19.1 abdi teh ukur manusa, teu wenang nyanggem kitu kieu. 28 Nanging kumaha upami nu leres mung opat puluh lima, sanes lima puluh, naha eta nagara teh bade dibasmi bae, dumeh kirang lima urang ti lima puluh?" PANGERAN ngawaler, "Moal tulus, lantaran inget ka opat puluh lima urang nu bener." 29 Ibrahim miunjuk deui, "Kumaha upami mung opat puluh?" Waler-Na, "Moal tulus, lantaran inget ka nu opat puluh urang." 30 Ibrahim, "Pamugi teu jadi bendu, Gusti, abdi unjukan deui. Kumaha upami mung aya tilu puluh?" Waler-Na, "Moal tulus najan ngan aya tilu puluh oge." 31 Ibrahim, "Hapunten, abdi kumawantun keneh. Kumaha upami mung aya dua puluh?" Waler-Na, "Moal tulus dibasmi eta nagara teh, najan nu benerna ngan dua puluh." 32 Piunjuk Ibrahim, "Nyanggakeun sewu- sewu bebendu, abdi sumeja nyanggem sakali ieu deui. Kumaha upami mung aya sapuluh urang?" Mantenna ngawaler, "Moal tulus dibasmina, sanajan ngan sapuluh urang." 33 Sanggeus ngadawuh kitu ka Ibrahim, PANGERAN lajeng jengkar, Ibrahim mulih ka kemah. 19 1 Wanci sareupna, dua malaikat tea geus sarumping ka Sadumu. Waktu eta Elut keur calik-calik di gapura nagara, tempat nu lalar liwat. Ningali aya nu sumping teh
51 Kejadian 19.2-9 geuwat cengkat tuluy mapagkeun. Anjeunna sujud payuneun tamu, 2 tuluy miunjuk, "Juragan-juragan, mugi sindang ka rorompok, sim kuring sumeja ngalalayanan. Wengi ieu sae karulem di abdi bae, cai kanggo wawasuh sampean mah sayagi. Enjing nembe lajeng deui." Waler tamu, "Nuhun, kami mah rek meuting di alun-alun bae." 3 Tapi bawaning ku dikeukeuhan, aranjeunna terus ngariring ka bumi Elut. Terus dituangkeun, katuanganana bangsa anu raraos. 4 Barang tamu-tamu rek karulem, burubul urang Sadumu dararatang ngepung bumi Elut, mani pinuh, boh nu kolot boh nu ngora. 5 Breng tinggorowok ka Elut, "Mana eta jelema-jelema anu keur meuting di dinya? Kaluarkeun, arek dijima ku kabehan!" 6 Elut kaluar, panto ditutupkeun. 7 "Dulur-dulur!" saurna. "Ulah kitu ka tatamu, teu hade. 8 Kieu bae. Kuring boga anak awewe dua, parawan keneh. Pek bae rek dikitu rek dikieu oge, asal ulah ka tatamu. Tamu kuring eta teh, wajib ku kuring dibelaan." 9 "Halik silaing, urang deungeun! Jadi naon di dinya teh wani-wani mamagahan ka kami? Halik, bisi beak disasaak!" ceuk maranehna bari ngadorong Elut, rek ngaruksak panto.
Kejadian 19.10-17 10 Geuwat Elut ku tamuna dibedol ka jero, pantona terus ditulakan. 11 Ari jelema-jelema nu di laluar ku aranjeunna dijieun lalolong, sina talag-tolog teu bisa neangan panto. 12 Saur tamu ka Elut, "Maneh boga baraya di dieu? Maneh kudu kaluar ti ieu nagara. Anak minantu, kitu deui baraya nu sejen-sejenna arajak. 13 Ieu nagara sakeudeung deui baris dibasmi ku kami. Rumahuhna jelema-jelema ku karana ieu nagara geus kadangu ku PANGERAN, sarta kami diutus ku Mantenna kudu ngabasmi ieu nagara." 14 Ti dinya Elut nepangan pimantueunana nu duaan, saurna, "Ujang, buru-buru urang kalaluar ti dieu, sabab ieu nagara sakeudeung deui rek dibasmi ku PANGERAN." Tapi ceuk pamikir pimantueunana tangtuna oge eta mah ukur lulucon. 15 Wanci subuh, malaikat ngageugeuwat ka Elut, saurna, "Buru-buru! Anak pamajikan bawa kaluar ti dieu, gancang, bisi kabawa cilaka jeung ieu nagara." 16 Tapi Elut kaleked pisan, tungtungna anjeunna saputra garwa dikekenyang dicandak kaluar ti jero nagara, bawaning ku watir-watirna PANGERAN ka anjeunna. Sanggeus aya di luareun nagara, terus ditilar. 17 Saur malaikat nu saurang ka Elut, samemeh nilarkeun, "Gancang ka ditu 52
Kejadian 19.18-25 lumpat, supaya salamet. Ulah nyoreang ka tukang, jeung ulah eureun di lebak. Kudu terus ka pagunungan, supaya teu milu musna." 18 Tapi saur Elut, "Sanes kitu, Juragan! 19 Leres Juragan teh sakitu mikarunya ka abdi. Juragan kalintang saena, kersa nyalametkeun ka abdi. Nanging pagunungan teh sakitu tebihna. Samemeh tepi ka ditu oge tangtos abdi-abdi paeh manten kaudag ku eta kacilakaan. 20 Kumaha upami ka kota nu itu bae, kota leutik? Ka dinya mah tangtos kabujeng da teu sabaraha tebihna. Ku Juragan ge katingali kotana alit. Widian ka dinya bae, supados abdi-abdi salamet." 21 Walerna, "Heug. Eta kota ku kami moal milu dibasmi. 22 Geuwat, lumpat sing tarik! Kami moal waka bisa nanaon samemeh maneh nepi ka dinya." Ku sabab ku Elut disebut leutik, eta kota dingaranan Soar. 23 Wanci meletek panonpoe, Elut geus dugi ka Soar. 24 Ti dinya PANGERAN ngaragragkeun hujan walirang hurung ti langit, ka nagara Sadumu jeung Gomora. 25 Eta dua nagara katut salegana lebak ku PANGERAN dibasmi. Jelema-jelemana kitu deui sagala tutuwuhan di eta nagara katut daerahna beak teu aya nu ngari. 53
Kejadian 19.26-33 26 Ari istri Elut anggur ngalieuk ka tukang, sarta harita keneh jleg bae ngajadi tihang uyah. 27 Poe isukna, poek keneh, Ibrahim gagancangan muru ka tempat kamari sasarengan jeung PANGERAN tea, 28 seja nempo Sadumu jeung Gomora kitu deui lebak. Ana breh teh salegana tanah mani mulek ku haseup, tingpeledug lir bijil tina liang pameuleuman anu pohara gedena. 29 Sajeroning Allah ngabasmi eta dua nagara katut tanah lebak lemparna, manahna tetep mikaemut ka Ibrahim, sarta ku karana eta Mantenna ngawidian Elut salamet kaluar ti dinya. 30 Ku sabab teu wantun cicing di Soar, Elut ngalih ka pagunungan jeung dua putrana, ngadon matuh di hiji guha. 31 Hiji poe, ceuk putra nu kolot ka raina, "Ama geus sepuh. Heug di dieu taya pisan lalaki. Atuh urang teh moal aya anu ngawin cara galibna di dunya supaya boga anak. 32 Urang kieu bae: Ama urang sina mabok, sina ngagaulan ka urang, supaya ti Ama boga anak." 33 Peuting eta Elut ku putra-putrana dihaturanan leueuteun anggur nepi ka mabok, tuluy pagaul jeung putrana nu cikal. Tapi teu uningaeun yen kikituan jeung putrana, kawantu mabokna pohara. 54
Kejadian 19.34-20.4 34 Poe isukna, ceuk nu cikal ka adina, "Tadi peuting, aceuk anu digarap ku Ama. Peuting engke giliran nyai. Amana urang sina mabok deui. Supaya urang pada-pada boga anak ti Ama." 35 Tuluy ramana dimabokan deui, sarta peutingna Elut pagaul jeung putrana nu kadua. Tapi teu uningaeun yen kikituan, lantaran mabokna pohara deui bae. 36 Ti dinya putrana duanana ngarandung ti ramana keneh. 37 Anu cikal, anakna lalaki, dingaranan Moab, anu engkena jadi karuhun bangsa Moab kiwari. 38 Ari adina, anakna sarua lalaki, dingaranan Ben Ami, anu engkena jadi karuhun bangsa Amon. 20 1 Ti Mamre Ibrahim ngalih ka daerah Kanaan beulah kidul, ngababakan antara Kades jeung Sur. Waktu anjeunna mukim di daerah Gerar, 2 Sarah geureuhana ku anjeunna diangken yen raina. Atuh Sarah diboyong ka karaton ku Abimelek, raja tanah Gerar. 3 Peutingna Allah nembongan ka eta raja dina impenan, sarta ngadawuh, "Maneh bakal paeh, sabab Sarah teh awewe boga salaki." 4 Tapi harita Sarah teh ku raja acan di deukeutan. Anjeunna ngawaler kieu, "Naon margina abdi sareng bangsa abdi kedah binasa, da teu gaduh kalepatan naon-naon? 55
56 Kejadian 20.5-13 5 Saur Ibrahim eta teh raina. Sanggem Sarah nya kitu, majar Ibrahim teh rakana. Niat abdi estu beresih, jadi asa teu aya lepatna." 6 Allah ngawaler, "Enya Kami ge nyaho niat maneh teh beresih; pang ku Kami dicegah ulah ngaganggu Sarah oge supaya maneh ulah nepi ka nyieun dosa ka Kami. 7 Pulangkeun deui ka salakina. Salakina teh nabi, tangtu baris mangnedakeun hampura pikeun maneh, supaya ulah tulus paeh. Lamun henteu dipulangkeun, maneh sakulawedet tangtu paeh." 8 Isukna isuk-isuk pisan Abimelek ngempelkeun para ponggawa, nyarioskeun hal eta. Maranehna kacida sarieuneunana. 9 Ti dinya Abimelek nyaur Ibrahim, sarta saurna, "Ku naon anjeun mana kitu? Lepat naon sim kuring ka salira, nepi ka sim kuring katut rahayat sanagara nandangan musibat? Nu sanes mah moal aya nu wantun kitu ka sim kuring, sapertos salira. 10 Cobi, naon margina?" 11 Waler Ibrahim, "Lantaran panyangka sim kuring teh sieun di dieu mah taya nu sieun ka Allah, ana heug urang dieu harayangeun ka pun bojo, heug bae sim kuring pada maehan. 12 Nanging leres pun bojo teh adi, sabapa mung misah indung, nu matak ku sim kuring ditikah. 13 Kitu nu mawi, waktos Allah nimbalan sim kuring kedah ngantunkeun babakan pun
57 Kejadian 20.14-21.2 bapa ngumbara ka nagri sanes, pun bojo teh ku sim kuring sok dipesen kieu, Nyai sing bela ka Akang, di mana bae oge Nyai kudu nyebutkeun yen Akang teh lanceuk." 14 Ti dinya Sarah ku Abimelek dipulangkeun ka Ibrahim, malah bari ditambahan ku domba, sapi jeung jelema-jelema purah kumawula. 15 Saurna ka Ibrahim, "Saena mah tetep- tetep bae sareng urang dieu. Tanah mah kantun milih nu mana copna, da sugri nu katingali ku salira teh sadayana oge tanah gagaduhan." 16 Ari saurna ka Sarah, "Sim kuring ngahaturanan ka tuang raka sarebu uang perak, kanggo panyecep ka sugri anu reureujeungan sareng Nyai, sina nyakseni yen salira taya kuciwa." 17 Geus kitu Ibrahim mangnedakeun Abimelek ka Allah. Seug Abimelek jeung geureuhana ku Allah dicageurkeun, sina iasa puputra sakumaha mistina. 18 Satadina PANGERAN geus mepet kandungan wanita-wanita saeusi bumi Abimelek dumeh Abimelek midamel kitu ka Sarah geureuhana Ibrahim. 21 1 PANGERAN netepan jangji-Na ka Sarah. 2 Sarah bobot terus ngababarkeun putra pameget ti Ibrahim, waktu Ibrahim geus
Kejadian 21.3-12 sepuh pisan. Ari dilahirkeunana cocog dina waktu anu geus didawuhkeun ku Allah. 3 Ku Ibrahim dijenenganan Ishak. 4 Sanggeus yuswa dalapan poe, murangkalih ku Ibrahim disepitan numutkeun timbalan Allah tea. 5 Yuswa Ibrahim waktu Ishak lahir saratus taun. 6 Sarah sasauran sorangan, "Aing ku Allah dipaparin kabungahan, tapi pikaseurieun. Sarerea oge mun ngadenge ieu kajadian tangtu sareuri kawas aing." 7 Saurna deui, "Bareto mah saha nu rek amang-omong ka Ibrahim yen Sarah bakal nyusuan anak sorangan? Tapi ayeuna, waktu Ibrahim geus sakitu sepuhna, geuning aing bisa boga anak, heug budak teh lalaki deuih." 8 Murangkalih beuki ageung. Sanggeus waktuna disapih, ku Ibrahim dipestakeun, hajat gede. 9 Dina hiji poe, Ismail putra ti Hajar urang Mesir, ameng jeung Ishak putra ti Sarah. 10 Ana katingali ku Sarah, seug Sarah sasauran ka Ibrahim, "Hajar teh sareng anakna tundung bae. Anakna ulah dipasihan warisan naon-naon. Ka anak abdikeun sadayana, warisan mah." 11 Atuh Ibrahim pohara ngungun manahna, kawantu Ismail oge putra. 12 Tapi aya pangandika Allah ka Ibrahim, "Hajar jeung anakna teu kudu dipake 58
Kejadian 21.13-19 susah. Pamenta Sarah turutkeun bae. Sabab memangna oge nya Ishak anu baris ngarundaykeun turunan anu ku Kami disebut dina perjangjian Kami teh. 13 Tapi budak anu ti Hajar oge ku Kami tangtu dibere turunan nu rendey, malah baris jadi hiji bangsa, da eta oge anak maneh." 14 Isukna isuk-isuk keneh Ibrahim nyayagikeun roti jeung cai sakimpul dipaparinkeun ka Hajar. Ismail ku anjeunna dipangkon tuluy disina dipunggu ku Hajar sarta Hajar dijurung laku. Hajar miang, satuluyna kasasar di tanah gurun Bersyeba. 15 Barang cai bekelna geus beak pisan, sot Hajar ngecagkeun Ismail di handapeun hiji rungkun, tuluy leumpang ngajauhan. 16 Sanggeus jauhna kira-kira sapamaledog, brek bae diuk bari ngomong sajeroning batinna: "Aing moal kuat nenjo anak paeh." Segruk bae Hajar teh ceurik. 17 Eta budak teh ceurik sarta kadangu ku Allah. Lajeng malaikat PANGERAN ti langit ngagentraan ka Hajar, saurna, "Ku naon Hajar nalangsa? Ulah susah-susah. Allah geus ngadangu ceurikna eta budak. 18 Geura cengkat, pangku budak teh, combo. Eta budak rek dijadikeun hiji bangsa gede." 19 Ku karana Allah, bray panon Hajar jadi awas, breh ningal aya hiji cinyusu. Geuwat Hajar nyiuk cai kana kimpul, terus murangkalih teh diinuman. 59
60 Kejadian 21.20-28 20 Eta murangkalih ditangtayungan ku Allah nepi ka sawawa, hirup matuh di tanah gurun Paran, jadi paninggaran anu ahli. 21 Ku ibuna dijodokeun ka hiji mojang ti Mesir. 22 Geus kitu Abimelek nepangan ka Ibrahim, disarengan ku Pikol, panglima angkatan perangna, seug sasauran ka Ibrahim, "Sugri anu dipidamel ku salira, kenging berkah ti Allah. 23 Kitu nu mawi, disuhunkeun supados salira jangji kalayan sumpah demi Allah yen moal midamel curang ka sim kuring, ka anak-anak sareng incu buyut sim kuring. Sim kuring parantos nawiskeun persetya ka salira. Salira oge mugi nawiskeun persetya ka sim kuring sareng ka ieu tanah tempat salira ngumbara." 24 Seug Ibrahim sumpah, "Sim kuring jangji." 25 Geus kitu Ibrahim ngagugat perkara hiji sumur anu direbut ku ponggawa-ponggawa Abimelek. 26 Waler Abimelek, "Sim kuring teu terang yen aya perkawis kitu. Nembe nguping ayeuna da tadi-tadina henteu wawartos." 27 Ti dinya Ibrahim nyandak domba jeung sapi sababaraha sele, diserenkeun ka Abimelek. Terus aranjeunna meungkeut hiji perjangjian. 28 Ibrahim misahkeun deui tujuh sele domba kagunganana.
Kejadian 21.29-22.3 29 Ku Abimelek ditaros, "Dupi eta kanggo naon?" 30 Waler Ibrahim, "Ieu anak domba tujuh sele mugi ditampi ku salira, kanggo tawis yen salira teu kaabotan ku perkawis eta sumur, yen sim kuring anu ngalina." 31 Ku kituna eta sumur pada nyarebut Bersyeba, dumeh eta dua jalmi pada meungkeut sumpah di dinya. 32 Sanggeus mareungkeut perjangjian di Bersyeba, Abimelek jeung Pikol panglima angkatan perangna marulih deui ka tanah Pelisti. 33 Ari Ibrahim di Bersyeba ceb melak hiji tangkal korma, nya ti mangsa harita, eta tempat dipake nyambat pajenengan PANGERAN, Allah Nu Maha Langgeng. 34 Ibrahim lila pisan matuhna di eta tanah Pelisti. 22 1 Hiji mangsa Allah nguji ka Ibrahim, timbalana-Na, "Ibrahim!" Ibrahim ngawaler, "Nun, aya pikersaeun naon?" 2 Timbalan Allah, "Anak kadeudeuh maneh anu ngan hiji-hijina, Ishak, bawa ka tanah Moria. Kurbankeun ku maneh ka ditu, duruk di hiji gunung anu ku Kami baris dituduhkeun." 3 Isukna, isuk-isuk pisan Ibrahim nyelaan kalde, meulahan suluh keur engke ngaduruk kurban. Bral angkat, nyandak Ishak jeung badega duaan, ngajugjug tempat anu dimaksad ku PANGERAN. 61
Kejadian 22.4-12 4 Nincak kana poe katiluna, tempat anu dijugjug teh geus tembong celak-celak. 5 Ibrahim ngalahir ka badegana, "Maraneh mah ngadaragoan di dieu bae, tungguan kalde. Kami jeung si Encep rek terus ka ditu, rek ngalampahkeun ibadah. Engke ge balik deui ka dieu." 6 Ishak ku anjeunna dipiwarang manggul suluh nu rek dipake ngaduruk kurban. Ibrahim ku anjeun ngajingjing gobang jeung areng ruhay, bral deui arangkat paduduaan. 7 Teu lila pok Ishak unjukan, "Ama!" Diwaler, "Naon Ujang?" Ishak, "Suluh nyandak, seuneu nyandak, dupi domba pikurbaneunana mana?" 8 Ibrahim ngawaler, "Enung, eta engke disayagikeun ku Allah ku manten." Ketruk arangkat deui paduduaan. 9 Sumping ka tempat anu dimaksad ku PANGERAN, Ibrahim ngadegkeun altar, terus suluhna ditumpukkeun di dinya. Reketek putrana diborogod, sok digolerkeun dina tumpukan suluh luhureun altar. 10 Kek Ibrahim kana gobang, seja meuncit putrana. 11 Sabot kitu, ngeng aya gentra malaikat PANGERAN ti langit, "Ibrahim, Ibrahim!" Anjeunna ngawaler, "Nun, ieu abdi!" 12 Gentra, "Ulah dipaehan budak teh, ulah digunasika! Ayeuna Kami nyaho, maneh sakitu nurutna ka Allah. Anak ngan 62
Kejadian 22.13-20 sasiki-sikina dipenta ku Kami, ku maneh teu dikoretkeun." 13 Barang Ibrahim ngareret ka gigir, bet ningali aya domba jalu, tandukna kagubed ku areuy-areuyan. Tuluy ditewak, dipeuncit sarta diduruk dijieun kurban, gaganti putrana. 14 Ti dinya eta tempat ku Ibrahim disebut "PANGERAN Nu Nyayagikeun". Nepi ka kiwari oge disarebutna teh "Di Gunung PANGERAN Mantenna Nyayagikeun". 15 Malaikat PANGERAN ti langit ngagentraan deui ka Ibrahim, 16 "Kieu timbalan PANGERAN: Ku sabab maneh geus sakitu nurutna, nepi ka teu ngoretkeun anak anu ngan sasiki-sikina dipenta ku Kami, 17 Kami jangji, Kami seja mere berkah tanpa wilangan. Seja ngarundaykeun turunan maneh, lobana lir bentang-bentang di langit, lir keusik di basisir. Turunan maneh baris mampuh nundung musuh-musuh. 18 Bangsa-bangsa saalam dunya baris mareunang berkah ku lantaran turunan maneh, sabab maneh tuhu kana parentah Kami." 19 Geus kitu Ibrahim nepangan badegana, tuluy bareng mulih ka babakanana di Bersyeba. 20 Hiji mangsa sanggeus kajadian di Gunung Moria tea, Ibrahim kenging wartos, yen 63
64 Kejadian 22.21-23.7 Nahor, raina kagungan putra dalapan urang ti Milka, garwana. 21 Us cikalna, terus nungturun: Bus, Kemuel bapana Aram, 22 Kesed, Haso, Pildas, Yidlap jeung Betuel, 23 ramana Rabeka tea. Milka ngowokeun putra-putra dalapan urang lalaki ti Nahor carogena, saderekna Ibrahim. 24 Ari putra-putra ti garwa anu kadua, Ruma, nya eta: Tebah, Gaham, Tahas jeung Maaka. 23 1 Sanggeus Sarah yuswana 127 taun, 2 Sarah pupus di Hebron di tanah Kanaan. Ibrahim anu dikantun, midangdam taya hinggana, lajeng sasayagian keur ngurebkeun. 3 Layon ku anjeunna dikantun nepangan heula urang Het anu maratuh di dinya. Saurna, 4 "Dulur-dulur, sim kuring teh kawantu anu ngumbara, padumukan oge teu acan jinek. Ayeuna butuh lahan keur nguburkeun pun bojo. Kumaha upami meser ti dulur-dulur?" 5 Jawab maranehna, 6 "Kieu eta mah, Juragan! Juragan teh kapala anu kawasa di dieu. Atuh sumangga tuang geureuha teh kurebkeun di salah sawios makam milik anu utami di dieu. Saurang ge moal aya nu kaabotan makam milikna dianggo keur ngurebkeun tuang geureuha." 7 Ibrahim dongko hormat ka maranehanana
Kejadian 23.8-15 8 sarta ngalahir, "Upami leres rarido sim kuring nguburkeun pun bojo di dieu, pangmundutkeun ka Epron, putra Sohar, 9 supados Guha Makpela kagunganana anu di sisi humana tea diical ka sim kuring. Bade dipeser sapangaosna kalayan disaksian ku aranjeun, supados eta pamakaman teh sah kagaduhanana ku sim kuring." 10 Ari Epron harita keur ngariung jeung urang Het di gapura kota. Pok Epron nyarita ka Ibrahim, kadenge ku sakur anu araya di dinya, 11 "Kaom sim kuring jaradi saksi yen eta huma katut guhana, ku sim kuring disanggakeun sangkan Juragan tiasa ngurebkeun tuang bojo." 12 Ibrahim dongko ka hareupeun urang dinya, 13 pok ngawaler ka Epron, kadarenge ku sarerea, saurna, "Hatur nuhun kana kasaean Saderek. Nanging ku sim kuring tetep bade dipeser, sadayana. Pun bojo bade dikuburkeun di dinya. Mangga ieu pameseranana ditampi." 14 Walon Epron, 15 "Kitu oge sae. Nanging da tanah mung sacangkewok, sayaktosna kanggo urang naon hartosna. Mangga tuang geureuha teh kurebkeun di dinya. Dupi pangaosna mah 400 uang perak." 65
Kejadian 23.16-24.4 66 16 Ibrahim rujuk. Bari disaksian ku bani Het anu araya di dinya, perak keur mayarna terus ditimbang ku timbangan anu sah diparake ku para sudagar, jumlahna 400 uang perak sakumaha pamenta Epron. 17 Ti dinya, eta lahan Epron anu di Makpela wetaneun Mamre teh geus sah jadi milik Ibrahim katut guhana, malah katut tatangkalanana, nepi ka tungtung-tungtung wawatesanana. 18 Ku bani Het geus diaraku kalawan sah, yen eta lahan teh geus jadi milik Ibrahim. 19 Ti dinya Ibrahim ngurebkeun Sarah geureuhana di eta guha di tanah Kanaan. 20 Jadi eta tanah anu tadina milik urang Het, ayeuna geus sah jadi milik Ibrahim, dianggo tanah makam. 24 1 Ibrahim geus kacida sepuhna. Sagala lampah hirupna ku Allah diberkahan. 2 Dina hiji poe ngalahir ka badega pangkolotna, purah ngurus kakayaan anjeunna, "Pernahkeun leungeun maneh ka antara tetepokan kami. 3 Kudu sumpah demi PANGERAN, Allah nu kagungan langit jeung bumi, yen keur pijodoeun anak kami maneh moal neangan awewe urang dieu, urang Kanaan. 4 Teangan pijodoeun anak kami Ishak ti lebah babarayaan kami di tanah asal kami. Jadi maneh kudu ka ditu."
Kejadian 24.5-12 5 Badega ngawangsul, "Kumaha upami piistrieunana teu kersaeun dicandak, hoyongeun tetep di ditu? Naha tuang putra kedah ka ditu ka tanah asal Juragan?" 6 Waler Ibrahim, "Ulah! Kahade, anak kami ulah dibawa ka ditu! 7 PANGERAN, Allah nu kagungan langit, nginditkeun kami ti lingkungan bapa jeung baraya. Mantenna geus jangji ka kami nganggo sumpah, baris masrahkeun ieu tanah keur turunan kami. Mantenna baris ngutus malaikat-Na nuyun ka maneh, sangkan hasil meunangkeun pijodoeun anak kami. 8 Saupama pijodoeunana embungeun milu, maneh geus henteu kabeungkeut ku jangji. Pokona mah anak kami ulah nepi ka kudu ka ditu." 9 Seug badega teh mernahkeun leungeunna ka antara tetepokan Ibrahim dununganana, tuluy sumpah seja tuhu kana pamundut. 10 Ti dinya nyadiakeun onta sapuluh anu dununganana, kitu deui barang-barang nu aralus. Bral miang ka nagara tempat Nahor jenatna di Mesopotami. 11 Sanggeus nepi ka nu dijugjug, seug ngareureuh deukeut hiji sumur luareun kota. Pasosore awewe urang dinya rabul rek ngarala cai. 12 Badega teh seug neneda, "Nun PANGERAN, Allah juragan Ibrahim. Mugi 67
Kejadian 24.13-20 abdi dinten ieu ditepangkeun sareng anu nuju dipilari. Mugi Gusti emut kana jangji ka dunungan abdi. 13 Abdi sumeja ngantos dongkapna barudak awewe ti kota ngarala cai ka dieu, 14 bade nyanggem ka salah saurang: Cik nyuhunkeun caina, Bapa halabhab. Upami wangsulanana: Mangga, malah onta-onta oge urang inuman, nya manehna anu ku Gusti kamanah baris pijodoeun juragan Ishak. Eta jadi tawis pikeun abdi, yen jangji Gusti ka dunungan abdi tetep pageuh." 15 Sabot manehna neneda keneh, jol aya hiji mojang nyuhun buyung wadah cai. Eta mojang teh Rabeka putra Betuel, putuna Milka garwa Nahor raina Ibrahim. 16 Rupana teuing ku geulis jeung parawan keneh. Jut turun ka sisi sumur ngeusian buyung, cat unggah deui. 17 Badega nyampeurkeun, pok ngomong, "Cik nyuhunkeun caina, Bapa halabhab." 18 Ari wangsulanana, "Mangga bade ngaleueut mah," bari buru-buru nyangkeh buyung di dengdekkeun. Regot manehna nginum. 19 Geus kitu eta mojang teh ngomong, "Onta-onta oge sae urang inuman. Keun caina ku abdi dipangalakeun." 20 Cai tina buyung dicicikeun kana panginuman nepi ka kosong, terus lumpat 68
Kejadian 24.21-29 ngeusian deui. Kitu jeung kitu bae, nepi ka onta-onta kabeh ngarinum. 21 Manehna bati bengong, ngawaskeun barina repeh, hayang nyaho, naha pamaksudanana teh baris diluluskeun ku PANGERAN atawa moal. 22 Geus kitu manehna ngaluarkeun anting emas jeung geulang emas sapasang, seug diterapkeun ka nyi mojang. 23 Pok nanya, "Eulis putra saha? Bapa hayang terang. Kumaha kinten-kintenna tuang rama kersaeun nampi Bapa sabatur-batur ngadon mondok barang sawengi?" 24 Ari wangsulanana, "Abdi putra Betuel, putu Eyang Nahor sareng Eyang Milka. 25 Kantenan di rorompok aya tempat. Jarami sareng parab onta oge sayagi." 26 Badega teh terus sujud, muji sukur ka PANGERAN. 27 Ari kedalna, "Sagala puji kagungan PANGERAN, Allah panutanana juragan Ibrahim. Mantenna satia nyepeng jangji-Na ka dunungan sim abdi. PANGERAN parantos nuyun sim abdi, nuduhkeun jalan ka bumi saderekna dunungan sim abdi." 28 Ari nyi mojang lumpat ka bumi, seug wawartos ka ibuna. 29 (24:29-30) Cacariosna kadangu ku raina, Laban, malah katingalieun yen nganggo anting emas jeung geulang emas, raina terus lumpat, seja neang jelema anu dicarioskeun 69
Kejadian 24.30-37 tea. Kasampak keur nangtung deukeut onta-onta sisi sumur. 30 (24:29) 31 Saur Laban, "Haturan Bapa, nu diberkahan ku PANGERAN! Ku naon linggih di dieu bae, sanes teras ka ditu. Mangga urang sareng ka rorompok, tempat parantos sayagi, kangge onta oge aya." 32 Badega teh terus milu. Sanggeus tepi onta-onta ku Laban dicuculan, diberean jarami jeung parab. Geus kitu disadiakeun cai keur eta badega Ibrahim sabatur-batur kukumbah suku. 33 Barang disina dalahar, manehna unjukan, "Nyuhunkeun widi, sateuacanna neda bade aya pisanggemeun heula." Saur Laban, "Mangga saurkeun bae." 34 "Sim kuring teh badegana juragan Ibrahim," pokna. 35 "Anjeunna ku PANGERAN dikersakeun kalintang beungharna sareng mulyana. Ingon-ingonna teu kinten seueurna, domba, embe, sapi, onta, kalde, kitu deui emas perak sareng badega-badega awewe lalaki. 36 Ti geureuhana, juragan Sarah tea, kenging putra pameget hiji. Dibabarkeunana saparantos juragan istri kalintang sepuhna. Ku ramana dipukpruk-pukpruk, sagala dipasihan. 37 Sim kuring ku juragan pameget diperih kedah milarian pijodoeun putrana. Saurna: 70
71 Kejadian 24.38-44 Maneh kudu sumpah heula yen moal neangan parawan urang Kanaan. 38 Anak kami kudu dipangneangankeun jodo ti rerehan bapa kami, ti lebah baraya-baraya kami di tanah asal kami. Upama lain ti ditu, maneh sing ulah jamuga. 39 Sanggem sim kuring, Kumaha upami piistrieunana teu kersaeun ngiring? 40 Waler juragan: PANGERAN, anu dibakti ku kami, baris ngutus malaikat-Na nuyun jeung nulung ka maneh, sangkan gawe maneh hasil. Tangtu maneh bakal manggih eta pijodoeun anak kami ti rerehan bapa kami, ti lebah wargi-wargina. 41 Upama ieu pamenta kami diestokeun, maneh moal tulus keuna ku supata kami. Kitu deui upama usaha maneh ku baraya kami teu ditarima, maneh bebas tina eta supata. 42 Tadi sadongkapna ka sisi sumur, sim kuring neneda kieu, Nun PANGERAN, Allah Ibrahim dunungan abdi, mugi kersa ngalaksanakeun ieu ihtiar. 43 Abdi sumeja ngantos di dieu di sisi sumur. Upami aya mojang anu dongkap rek ngala cai, abdi bade nyuhunkeun nginum tina buyungna. 44 Upami masihan, sarta ka onta-onta oge mangbantunkeun cai, mugi nya eta tawisna anu ku Gusti dipilih kangge pijodoeun putra dunungan sim abdi.
72 Kejadian 24.45-51 45 Sabot sim kuring neneda jeroning ati, euis Rabeka sumping bari munggu buyung, teras ka sisi sumur ngala cai. Sanggem sim kuring ka anjeunna: Cik Bapa pasihan caina. 46 Anjeunna enggal nurunkeun buyung, sarta saurna: Mangga bade ngaleueut mah, malah onta-onta ge urang inuman. Rot sim kuring nginum, ari anjeunna teras nginuman onta-onta. 47 Sanggem sim kuring: Euis putra saha? Walerna: Abdi putra Betuel, putu eyang Nahor sareng eyang Milka. Ti dinya sim kuring ngabantun anting emas sareng geulang emas, dianggokeun ka anjeunna. 48 Saparantos kitu sim kuring sideku muji sukur ka PANGERAN, Allahna juragan Ibrahim, wireh Mantenna parantos kersa maparin jalan pitepangeun sareng saderekna juragan Ibrahim, ditepangkeun sareng putrana nu istri, keur pigarwaeun putrana. 49 Ku margi kitu, sim kuring nyuhunkeun katangtosan. Upami eta kapalay juragan sim kuring karujukan, atuh sumangga saurkeun. Henteu bae karujukan, saurkeun keneh, supados puguh cekeleun sim kuring." 50 Waler Laban jeung Betuel, "Ku margi ieu teh pangersa PANGERAN, piraku kedah ditolak. 51 Mangga Rabeka candak ka ditu, tikahkeun ka putra dunungan anjeun, sakumaha timbalan PANGERAN tea."
Kejadian 24.52-60 52 Sanggeus aya ikrar kitu ti pribumi, brek badega Ibrahim teh sujud, sumembah ka PANGERAN. 53 Geus kitu ngaluar-luarkeun perhiasan tina emas jeung perak jeung anggoan-anggoan, keur Rabeka. Saderekna jeung ibuna karenging tawis kagegelan. 54 Sanggeus kitu kakara eta badega sabatur- batur teh dalahar nginum. Terus marondok. Isukna sanggeus harudang, manehna menta amit ka pribumi yen: "Bade wangsul ayeuna." 55 Walon ibu jeung saderekna Rabeka, "Ulah waka ayeuna. Engke bae saminggu deui atanapi sapuluh dinten, nembe pun anak candak ka ditu." 56 Ari jawabna, "Moal tiasa. PANGERAN parantos ngaberkahan perjalanan sim kuring dugi ka hasil anu diseja. Jadi ayeuna kedah enggal-enggal ngadeuheus ka dunungan." 57 Ceuk pribumi, "Urang saur heula bae Rabekana. Keun kumaha manehna." 58 Rabeka disaur seug dipariksa, "Daek ngiring ka ditu?" Wangsulanana, "Ngiringan." 59 Karujukan ku saderek-saderekna, Rabeka dijurungkeun, dibarengan ku pangasuhna, sina dibawa ku eta badega sabatur-batur, 60 bari pada ngadoakeun kieu, "Didoakeun sing jadi ibu ti mangrebu-rebu! Turunanana sing bisa ngarebut nagara musuh-musuhna!" 73
Kejadian 24.61-25.3 61 Sanggeus sagala tarapti, Rabeka jeung para inangna dicandak kana onta, terus ngiring ka ditu ngantunkeun lembur. 62 Ishak anyar sumping ka lebah Sumur Lahai-Roy, anu hartina "Cinyusu Anu Jumeneng Anu Ningalieun ka Kuring". 63 Isuk-isuk keneh pisan, waktu keur ngalanglangan huma, anjeunna ningali aleutan onta. 64 Rabeka oge geus awaseun ka Ishak, tuluy turun tina onta, 65 sarta mariksakeun ka badega, "Saha itu pameget anu nuju ka dieukeun?" Ceuk badega, "Juragan anom." Top Rabeka kana tiungna terus dicindungkeun. 66 Ti dinya badega teh ngunjukkeun sagala lalakonna ka Ishak. 67 Rabeka ku anjeunna dicandak ka kemah, satuluyna ditikah, kacida dipikacintana. Ku kituna Ishak teh manahna kabangbalerkeun, henteu cumantel teuing ka ibuna nu geus teu aya. 25 1 Ari Ibrahim nikah deui. Garwa nu ayeuna Keturah. 2 Ngababarkeun: Simran, Yoksan, Medan, Midian, Isbak jeung Suah. 3 Yoksan puputra Syeba jeung Dedan. Ari putra-putra Dedan nya eta: urang Asur, urang Letus jeung urang Leum. 74
Kejadian 25.4-16 4 Midian puputra Epa, Eper, Hanok, Habida jeung Eldaa. Sakitu turunan anjeunna ti Keturah. 5 Ibrahim ngahibahkeun sagala kakayaanana ka Ishak. 6 Tapi samemeh anjeunna pupus, putra-putra ti garwa nu lianna oge dipaparin bagian. Sanggeus mareunang bagian ku anjeunna dijarurung laku ka tanah wetan, sina jarauh ti Ishak. 7 Ibrahim yuswana nepi ka 175 taun. 8 Jadi pupusna teh sanggeus sepuh pisan. 9 Ku Ishak jeung Ismail dikurebkeun di Guha Makpela, anu pernahna di hiji lahan wetaneun Mamre, bogana Epron bin Sohar, urang Het. 10 Eta lahan ku Ibrahim geus digaleuh ti urang Het. Nya di dinya anjeunna dikurebkeunana. Sarah oge, geureuhana, dikurebkeunana teh di dinya. 11 Sadikantunna ku Ibrahim, Ishak diberkahan ku Allah, matuhna deukeut Sumur Lahai Roy. 12 Ari Ismail, putra Ibrahim ti Hajar urang Mesir, embanna Sarah tea, 13 kagungan sababaraha putra lalaki. Ieu ngaran-ngaranna, nurutkeun parelean umurna: Nebayot, Kedar, Adbel, Mibsam, 14 Misma, Duma, Masa, 15 Hadad, Tema, Yetur, Napis jeung Kedma. 16 Aranjeunna jaradi karuhun ti dua belas kaom, sarta ngaran-ngaranna diparake 75
Kejadian 25.17-25 ngaran-ngaran pakampungan-pakampungan jeung tempat-tempat pakemahanana. 17 Ari Ismail yuswana 137 taun, tuluy pupus. 18 Turunan anjeunna hirupna di wewengkon antara Hawila jeung Sur, wetaneun Mesir, sapanjang jalan anu brasna ka tanah Asur. Harirupna misah ti nu jadi dulur. 19 Ieu lalakon Ishak putra Ibrahim. 20 Nikahna dina yuswa opat puluh taun, ka Rabeka putra Betuel urang Aram ti Mesopotami, saderekna Laban. 21 Ku sabab garwana henteu bae kagungan putra, ku anjeunna dipangnedakeun ka PANGERAN. Panedana dikabul, Rabeka bobot, 22 bobotna kembar. Waktu keur dikandungna keneh, eta dua sakembaran teh papaduk- paduk. Saur Rabeka, "Ku naon aing teh nepi ka nyorang nu siga kieu?" Seug anjeunna neneda ka PANGERAN, neda bongbolongan. 23 Ku PANGERAN diwaler, lahirana-Na, "Di jero kandungan maneh aya dua bangsa. Di mana gumelar, baris jadi dua kaom anu silih lawan. Nu hiji leuwih kuat batan nu sejen, sarta cikalna baris ngawula ka adina." 24 Nepi ka waktuna, Rabeka babar, putrana kembar. 25 Anu kaluarna ti heula kulitna beureum jeung pinuh ku bulu, nu matak dingaranan Esau. 76
77 Kejadian 25.26-26.1 26 Anu kaluar pandeuri, leungeunna ngeupeul pageuh kana keuneung Esau, nya dingaranan Yakub. Harita, yuswa Ishak geus 60 taun. 27 Sanggeus sawawa, Esau jadi paninggaran anu ahli, purah ngencar ti imah, ari Yakub adatna cicingan, karesepna di imah. 28 Ishak resep ka Esau, da sedep daging beubeunangan Esau moro. Sabalikna Rabeka resep ka Yakub. 29 Dina hiji poe waktu Yakub keur popolah, jol Esau balik tas moro. Ku sabab lapar, 30 pok ngomong ka Yakub, "Cik Akang menta eta anu beureum-beureum, lapar mani leuleus." (Nya ti harita Esau teh meunang lalandian Edom.) 31 Ari tembal Yakub, "Mangga. Tapi kudu ditukeuran ku hak cikal Akang." 32 Ceuk Esau, "Heug! Akang mah dareukeut kana paeh ieuh; jadi naon untungna keur Akang hak kacikalan teh?" 33 Jawab Yakub, "Sumpah heula yen rek mikeun hak cikal Akang." Seug Esau sumpah, terus hak cikalna dijual ka Yakub. 34 Geus kitu ku Yakub diberean roti jeung kaolahan kacang beureum tea. Beres dahar nginum, Esau cengkat terus indit. Kitu Esau mah, luas miceun hak cikalna. 26 1 Hiji mangsa eta tanah katarajang deui paceklik, saperti bareto keur jaman Ibrahim. Ishak angkat ka Gerar nepangan Abimelek raja urang Pelisti.
Kejadian 26.2-9 2 PANGERAN nembongan ka Ishak sarta ngandika, "Maneh ulah ka Mesir. Cicing bae di tanah anu geus dituduhkeun ku Kami. 3 Saheulaanan di dieu bae, ku Kami dibarengan jeung bakal diberkahan. Sabab ieu tanah ku Kami bakal dibikeun ka maneh jeung turunan maneh. Kami tetep mageuhan jangji ka bapa maneh. 4 Maneh rek dibere turunan anu lobana lir bentang di langit, sarta maranehanana ku Kami bakal diserenan tanah sawewengkon ieu. Bangsa-bangsa kabeh bakal marenta diberkahan ku Kami cara ngaberkahan ka turunan maneh. 5 Kami bakal ngaberkahan ka maneh, lantaran Ibrahim geus nurut jeung ngestokeun parentah-parentah Kami." 6 Tuluy Ishak matuh di Gerar. 7 Urang dinya naranyakeun hal garwana. Ku anjeunna diwaler yen: "Eta teh pun adi." Teu wantuneun ngangken yen garwana, sieun dipaehan ku urang dinya, kawantu garwana geulis kabina-bina. 8 Hiji mangsa, anjeunna katingali tina jandela ku Abimelek raja tanah Gerar, keur nyacapkeun kasono jeung Rabeka. 9 Ishak ku anjeunna disaur, dipariksa, "Moal lepat deui, eta istri teh tangtos garwa salira! Naon margina diangkenkeun rai?" Waler Ishak, "Ku emutan, upami disebatkeun pun bojo, tangtos sim kuring aya nu maehan." 78
Kejadian 26.10-18 10 Abimelek, "Teu sae kitu. Da saupami kitu mah gampil bae tuang geureuha teh digunasika ku salah saurang rahayat sim kuring, matak lepat ka sadaya urang dieu." 11 Ti dinya Abimelek marentahkeun ka rahayatna, "Ieu juragan reujeung garwana, ulah aya anu ngaganggu. Sing saha nu kumawani, tanwande dihukum pati." 12 Di eta tanah Ishak teh ngahuma. Barang dipanenan, hasilna saratus kalieun, kawantu diberkahan ku PANGERAN. 13 Anjeunna jadi kacida beungharna, sabab usahana beuki maju, beuki maju. 14 Barang urang Pelisti nyarahoeun yen Ishak kagungan ingon-ingon embe, domba, kitu deui badega-badega sakitu lobana, seug jadi malik sirik. 15 Heug bae sumur-sumur anu bareto beunang ngali badega-badega Ibrahim ramana teh ku maranehanana diarurugan. 16 Saur Abimelek ka Ishak, "Ku margi ayeuna mah salira jadi leuwih kuat ti batan urang dieuna, sae ngalih bae ti dieu." 17 Ishak terus ngalih, ngababakan di hiji lengkob di Gerar, ngendek di dinya meunang sawatara lila. 18 Sumur-sumur anu dikali di jaman ramana, anu diarurugan ku urang Pelisti sanggeus ramana pupus, ku anjeunna dikalian deui, malah dingaranan deui numutkeun ngaran-ngaran ti ramana. 79
Kejadian 26.19-26 19 Hiji mangsa badega-badega Ishak ngali hiji sumur di eta lengkob, cinyusuna mani buburialan. 20 Tapi tukang-tukang angon urang Gerar ngajak cekcok ka tukang-tukang angon Ishak. Aromongna, "Ieu sumur anu kami!" Seug eta sumur teh ku Ishak dingaranan "Esek", anu hartina cekcok. 21 Badega-badega Ishak ngali deui sumur sejenna. Ieu oge jadi pacekcokan. Nya ku anjeunna dingaranan "Sitna" anu hartina mumusuhan. 22 Ishak ngalih deui jauh ti dinya, jeung ngali deui hiji sumur. Ieu mah berekah henteu jadi pacekcokan. Seug ku anjeunna dingaranan Rehobot, hartina "Kaluginaan". Saurna, "Nya di dieu urang ku PANGERAN dipaparin kaluginaan. Di dieu urang baris jadi makmur." 23 Hiji mangsa Ishak angkat ka Bersyeba. 24 Peutingna PANGERAN nembongan sarta ngandika, "Kami, Allah panutan bapa maneh Ibrahim. Ulah sieun Kami aya jeung maneh. Maneh bakal diberkahan, dibere loba turunan, ku karana abdi Kami Ibrahim." 25 Ishak ngadegkeun altar, seug ngabakti ka PANGERAN. Geus kitu masang kemah, badega-badegana ngarali sumur. 26 Abimelek sumping ka Ishak ti Gerar, disarengan ku Ahusat juru nasehatna jeung Pikol, panglima balatantara. 80
81 Kejadian 26.27-34 27 Saur Ishak ka anjeunna, "Aya pikersaeun ka sim kuring? Kapan kapungkur mah sakitu henteu saena ka sim kuring, dugi ka ngusir!" 28 Walerna, "Ayeuna mah parantos terang, salira disarengan ku Allah. Ku emutan, urang kedah meungkeut hiji perjangjian anu kiat. Salira kedah jangji 29 yen moal ganggu ka pihak sim kuring. Sim kuring oge kitu moal ngaganggu ka pihak salira. Geuning kapungkur oge sim kuring teu kieu-kieu ka salira. Nalika angkat ti ditu salira henteu disisikudi. Geuning ayeuna salira diberkahan keneh ku PANGERAN." 30 Ti dinya Ishak sasayagian seja nyukakeun tamuna, brak taruang leueut. 31 Isukna isuk-isuk keneh, aranjeunna masing-masing ngikrarkeun jangjina kalawan sumpah. Sanggeus beres, tamu-tamu dijurung marulih. Dina paturay tineungna, aranjeunna geus pada silih mimitran. 32 Poe eta badega-badega Ishak daratang, bebeja ka anjeunna perkara ngali sumur tea, pokna, "Caina parantos kapendak." 33 Eta sumur ku anjeunna dingaranan "Syeba". Ku sabab eta, eta tempat teh tetep dingaranan Bersyeba. 34 Ari Esau sanggeus yuswa opat puluh taun nikah ka Yudit, anak Beri urang Het. Jaba ti eta nikahna teh ka Basmat, anak Elon, urang Het keneh.
82 Kejadian 26.35-27.10 35 Ishak jeung Rabeka bati susah sajeroning manah. 27 1 Ishak kacida sepuhna, socana geus teu ningali. Hiji mangsa nyaur Esau, putra cikal, sarta saurna, "Ujang!" "Kulan!" wangsulanana. 2 Ishak, "Ama teh geus kolot, geus tereh maot. 3 Mana pakarang Ujang, gondewa jeung panah, Ama pangmorokeun. 4 Terus olahkeun ku Ujang, jieun kaolahan kasedep Ama, seug bawa ka dieu. Engke ku Ama didahar. Memeh Ama sah ti dunya, hayang ngaberkahan heula ka Ujang." 5 Kasauran Ishak ka Esau kadangueun ku Rabeka. Sanggeus Esau indit moro jang ramana, 6 Rabeka sasauran ka Yakub, "Bieu Ibu ngadenge Ama sasauran ka Esau, saurna: 7 Ama pangmorokeun, terus olahkeun jang Ama. Engke ku Ama didahar. Memeh Ama sah ti dunya, hayang ngaberkahan Ujang heula di payuneun PANGERAN. 8 Ayeuna kieu kasep, turutkeun omongan Ibu. 9 Jung ayeuna newak embe dua anu ngora, urang olahkeun, jieun rupa-rupa kaolahan kasedep Ama. 10 Sanggakeun ku Ujang, sina dituang ku Ama, engke Ujang ku Ama diberkahan, samemeh Ama pupus."
Kejadian 27.11-19 11 Wangsul Yakub ka ibuna, "Nanging kumaha, Ibu, kapan Esau mah pinuh ku bulu, dupi kulit abdi mah limit. 12 Boa engke Ama ngarampaan awak abdi, uningaeun we panginten yen abdi ngabohong. Upami kitu mah abdi teh ti batan diberkahan anggur disapa." 13 Saur ibuna, "Panyapana mah nu kumaha bae ge keun Ibu nu nyangga. Turut bae Ibu, jung ka ditu tewak embe, bawa ka Ibu." 14 Yakub newak embe, disanggakeun ka ibuna, terus diolahkeun didamel kaolahan kasedep Ishak. 15 Geus kitu Rabeka nyandak pakean Esau anu disimpen di bumi, rap dianggokeun ka Yakub. 16 Leungeun jeung punduk Yakub anu henteu katutup ku eta pakean, dibulenan ku kulit embe tea. 17 Kaolahan nu raraos teh dipiwarang disanggakeun ku Yakub jeung rotina ka ramana. 18 Ku Yakub disanggakeun ka ramana. Saurna, "Ama!" Walerna, "Saha eta? Anak anu mana Ujang teh?" 19 Yakub ngawangsul, "Abdi Esau, putra Ama anu cikal. Pamundut Ama parantos sayagi. Geura gugah. Tuang ieu daging kenging abdi moro. Saparantos tuang, abdi berkahan." 83
Kejadian 27.20-28 20 Ishak, "Geuning tereh pisan beubeunangan, Ujang?" Yakub ngawangsul, "Allah panutan Ama parantos nulung ka abdi." 21 Saur Ishak deui, "Ser atuh ka dieu, urang rampa ku Ama, na enya Ujang teh Esau anak Ama?" 22 Ser Yakub ngadeukeutan ka ramana. Saur ramana sanggeus ngarampaan, "Sorana mah sora Yakub, tapi dirampa leungeunna asa leungeun Esau." 23 Anjeunna teu uningaeun yen eta teh Yakub, kawantu leungeun Yakub karaos buluna cara Esau. Barang rek prak ngaberkahan, 24 anjeunna mariksa deui, "Na enya ieu teh anak Ama, Esau?" "Leres," wangsulna. 25 Saur Ishak, "Sok atuh daging teh asongkeun, ku Ama urang dahar. Engke Ujang diberkahan." Sor ku Yakub disanggakeun, sakalian jeung anggur keur leueuteunana. 26 Geus kitu ramana ngalahir, "Ser Ujang ka dieu, Ama cium." 27 Yakub nyampeurkeun ka ramana, seja nyium. Pakeanana ku ramana diangseuan. Pok ramana ngucapkeun berkah, "Ieu bau anak Ama, matak seger karasana, seungit tanah nu pinuh ku berkah Allah. 28 Mugia Allah ka hidep nurunkeun ibun ti langit, tanah teh mangka subur mangka makmur, sing dipaparin ceuyah ku gandum ceuyah ku anggur. 84
85 Kejadian 27.29-36 29 Bangsa-bangsa ka hidep mangka taraluk, sararujud tararunduk. Baraya-baraya, ka hidep mangka ngawula, anak-anak indung hidep, ku hidep mangka kapurba. Mangka kasapa sakur nu ka hidep nyapa, mangka jamuga, nu ka hidep ngadudunga." 30 Cacap Ishak ngucapkeun berkahna, Yakub geus undur. Ana torojol Esau rakana, tas moro. 31 Anjeunna ge popolah, terus disanggakeun ka ramana. Pok unjukan, "Ama, geura gugah. Geura tuang, ieu dagingna, kenging abdi putra Ama. Saparantosna, abdi berkahan." 32 Ishak mariksa, "Saha Ujang teh?" Wangsulanana, "Abdi Esau, putra Ama anu cikal." 33 Per Ishak ngadegdeg salirana. Mariksa deui, "Ari bieu saha atuh, ka Ama nyuguhan beunang moro? Ku Ama didahar, memeh Ujang datang. Malah ku Ama geus diberkahan, tur berkahna tetep tumetep." 34 Gauk Esau ngajerit tarik, terus nangis semu nalangsa kabina-bina. Pok unjukan, "Ama, atuh abdi ge berkahan!" 35 Waler Ishak, "Adi Ujang geus nipu ka Ama, nyokot berkah anu Ujang." 36 Wangsul Esau, "Parantos dua kali sareng ieu manehna nipu ka abdi. Surup ka ngaranna Yakub. Hak cikal ku manehna dirampas ti abdi, ayeuna berkah anu abdi oge dirampas. Na teu aya deui berkah ti Ama pikeun abdi?"
86 Kejadian 27.37-45 37 Waler Ishak ka Esau, "Yakub ku Ama geus diberkahan sina murba ka Ujang, sakabeh barayana baris jaradi kawulana. Ku Ama geus disina beunghar ku gandum jeung anggur. Jadi kudu kumaha atuh Ama ka Ujang teh?" 38 Esau ngeukeuhan ka ramana, "Naha Ama kagungan berkah teh mung hiji-hijina? Berkahan abdi oge, Ama!" saurna, bari segruk bae nangis. 39 Geus kitu saur Ishak, "Tanah hidep hamo subur hamo makmur, ti langit mo ngambeu ibun. 40 Hirup hidep ngan ku pedang, ka adi baris ngawula. Tapi upama hidep usaha bebeakan, engke bisa bebas tina kakawasaanana." 41 Esau kacida ngunek-ngunekna ka Yakub, dumeh berkahna enggeus dirampas. Heug bae mikir, "Mo lila deui ge Ama ngantunkeun. Beres eta, dipaehan si Yakub ku aing!" 42 Tapi eta niat Esau teh kauningaeun ku Rabeka. Yakub ku anjeunna disaur, "Ujang! Esau lanceuk Ujang ngarah, rek maehan ka Ujang. 43 Ayeuna turutkeun papatah Ibu. Geura sasadiaan, terus kabur ka Haran, ka dulur Ibu anu ngaran Laban. 44 Di dinya bae heula, nepi ka sirepna amarah lanceuk Ujang, 45 moal nginget-nginget deui kalakuan Ujang ka manehna. Mun geus kitu, Ibu tangtu ngajurungan saha bae ka ditu, neang Ujang
Kejadian 27.46-28.6 mulang deui ka Ibu. Ku naon atuh Ibu teh tepi ka kudu ditinggalkeun ku anak duanana sapoe reujeung?" 46 Ti dinya Rabeka nepangan Ishak, saurna, "Abdi teh parantos bosen ningal bojo-bojona Esau, teu sabangsa sareng urang. Upami Yakub oge dugi ka bojoan ka urang dieu, bangsa Het, langkung sae pondok umur bae abdi mah." 28 1 Yakub ku Ishak disaur. Sanggeus dibageakeun, diomat-omatan, saurna, "Ulah boga pamajikan ka urang Kanaan. 2 Ayeuna geura sasadiaan, terus indit ka Mesopotami. Tepungan Eyang Betuel ramana Ibu. Heug kawin ka urang ditu, ka putra Emang Laban. 3 Muga rumah tangga hidep meunang berkah Allah Nu Maha Kawasa, bisa reuay anak, sangkan jadi karuhun ti bangsa loba. 4 Hidep saturun-tumurun, sing meunang berkah PANGERAN cara berkah ka Ibrahim. Ieu tanah, tempat hidep dijurukeun, anu ku Allah geus dipaparinkeun ka Ibrahim, masing jadi milik hidep." 5 Geus kitu Yakub dijurung laku, indit ka Mesopotami, dipiwarang nepungan Laban putra Betuel urang Aram. Laban teh raina Rabeka ibuna Yakub jeung Esau. 6 Esau terangeun, yen Yakub diberkahan deui jeung diiangkeun ka Mesopotami, sina neangan jodo di ditu. Terangeun, yen waktu 87
Kejadian 28.7-15 keur diberkahanana diomat-omatan teu meunang kawin ka wanita urang Kanaan. 7 Terangeun, yen Yakub indit ka Mesopotami teh lantaran nurut ka rama ka ibu. 8 Ras bae kapikir, yen ramana teu resep ka wanita urang Kanaan. 9 Ku sabab eta manehna terus nepungan Ismail, putra Ibrahim tea, terus nikah jeung Mahalat adina Nebayot, putra Ismail. 10 Yakub iang ti Bersyeba, ngajugjug ka tanah Haran. 11 Barang jol ka hiji tempat, panonpoe enggeus surup. Yakub tuluy pasang kemah, dug ngedeng dina anggel batu, ti dinya reup bae mondok. 12 Bet ngimpi ningal taraje, nanggeuh ti bumi ka langit, dipake unggah turun ku para malaikat. 13 Breh deui ningal aya PANGERAN, ngadeg di gigireunana, nimbalan kieu, "Kami, Allah panutan Ibrahim jeung Ishak. Ieu tanah anu keur dikedengan ku maneh, baris jadi milik maneh, turun-tumurun. 14 Turunan maneh bakal loba liwat saking, tinanding keusik di bumi. Ari wewengkon tanahna, bakal terus ngalegaan, ka kulon, ka wetan, ka kidul, ka kaler. Bangsa-bangsa bakal mareunang berkah ku lantaran maneh sarta turunan maneh. 15 Satemenna, Kami seja nyarengan ka maneh. Ka mana bae nya indit, ku Kami 88
Kejadian 28.16-22 tangtu diraksa, sarta baris dibalikkeun deui ka ieu tanah. Maneh moal ditinggalkeun, nepi ka laksana saomong Kami ayeuna." 16 Korejat Yakub hudang, tuluy ngomong, "PANGERAN di dieu! Aing teu nyaho Mantenna aya di dieu!" 17 Yakub jadi sieuneun sarta tuluy ngomong deui, "Ieu tempat teh pikasieuneun! Ieu tangtu bumina Allah; tangtu ieu teh lawang asup ka sawarga." 18 Poek-poek keneh Yakub geus hudang. Top kana batu nu entas dipake anggel, seug ditangtungkeun, dijieun tugu pangeling- ngeling, cur dikucuran minyak rek dibaktikeun ka Allah. 19 Seug eta tempat teh ku Yakub dingaranan Betel. Tadina ngaranna Lus. 20 Geus kitu Yakub ikrar sumpah ka PANGERAN: "Saupami Gusti nyarengan sareng ngaraksa ka abdi salebeting perjalanan, salajengna maparin sandang sareng pangan, 21 sareng ngawangsulkeun deui abdi ka pangkonan pun bapa, Gusti teh nya Allah panutan abdi. 22 Ieu batu pangeling-eling anu ditangtungkeun ku abdi, bakal jadi tempat paranti ngabakti ka Anjeun. Sareng abdi sumeja nyanggakeun sapersapuluh ti sugri anu ku Gusti dipaparinkeun ka abdi." 89
Kejadian 29.1-10 29 1 Yakub jung deui lumaku, kebat angkat ka tanah Wetan. 2 Ti dinya jol ka hiji sumur, ayana di tengah tegal. Deukeut sumur aya domba tilu gunduk keur darepa, ngadago dibarere nginum. Ari sumurna ditutupan keneh ku batu gede. 3 Upama domba geus karumpul kabeh, kakara diarinuman, batu panutup sumurna diangkat babarengan. Mun geus beres nginuman, batuna ditutupkeun deui kana urutna. 4 Yakub terus uluk salam sarta saurna, "Punten, dulur-dulur anu ti mana?" Dijarawab yen ti Haran. 5 Yakub, "Manawi kenal sareng Laban putra Nahor?" Dijarawab yen kenal. 6 Yakub, "Kumaha anjeunna damang?" Dijarawab, "Damang. Tuh geuning Rahel putrana, ngagiringkeun domba ka dieu." 7 Saur Yakub, "Siang keneh, can meujeuhna ngandangkeun. Ku naon teu enggal-enggal dibere nginum, sina nyaratuan deui?" 8 Jawabna, "Ngantos kumpul heula sadayana. Ayeuna mah can tiasa, margi batuna kedah diangkat babarengan, nembe tiasa nginuman." 9 Sabot Yakub sasauran, Rahel datang ngagiring domba ramana, kawantu Rahel oge kabagian kudu ngangon. 10 Ana jol Rahel datang ngagiring domba anu emang Laban, Yakub buru-buru muru ka 90
91 Kejadian 29.11-19 sumur, gulipak batuna digulingkeun, terus eta domba-domba disina ngarinum. 11 Ti dinya gabrug ngarangkul ka Rahel bari sumegruk. 12 "Akang teh," saurna, "putra ti Ibu Rabeka, wargi tuang rama." Deregdeg Rahel lumpat rek wawartos ka ramana. 13 Sanggeus diwartosan yen aya Yakub putra rakana, Laban gura-giru mapagkeun. Gabrug ngarangkul bari nyiuman, terus Yakub dikaleng, dicandak ka bumi. Ti dinya Yakub cacarios ngunjukkeun sagala nu kaalaman. 14 Saur Laban, "Enya, hidep teh tunggal getih daging Ama." Saterusna Yakub di pamanna geus meunang sabulan. 15 Geus kitu saur Laban ka Yakub, "Kumaha hidep teh, digawe teu dibayar pedah kulawarga keneh. Cik hidep menta sabaraha bayaran?" 16 Ari Laban kagungan putra istri dua, Lea rakana, Rahel raina. 17 Lea alus panonna, tapi Rahel mah awakna camperenik jeung rupana geulis. 18 Yakub nu cinta ka Rahel ngawalon, "Abdi seja babantu di Emang tujuh taun, asal dipaparin Rahel, putra Ama anu anom." 19 Saur Laban, "Nya mending dika-aguskeun eta anak Ama teh, tinimbang ka nu sejen mah. Heug, hidep didieu bae jeung Ama."
Kejadian 29.20-30 20 Digawe tujuh taun keur meunangkeun Rahel, karaosna ku Yakub mah ukur popoean bae, awahing ku cinta-cintana. 21 Tutup anu tujuh taun, Yakub unjukan ka Laban, "Abdi nagih perjangjian, putra Ama tikahkeun ka abdi, margi parantos seep waktosna." 22 Prak Laban hajat, urang dinya kabeh diondang. 23 Tapi peutinganana, anu dianteurkeun ka Yakub teh lain Rahel, tapi Lea, seug salulut. 24 Lea ku Laban dibere emban saurang, ngaranna Silpa. 25 Isukna ku Yakub kakara katangen, sihoreng eta teh Lea. Yakub ngadesek ka Laban, "Geuning kitu Ama mah, ngabobodo! Abdi ngawula teh hayang Rahel!" 26 Walon Laban, "Di dieu mah teu lumrah adi dikawinkeun miheulaan lanceuk. 27 Sabar heula saminggu ieu nepi ka bubar hajat, kakara Rahel ku Ama diserenkeun. Tapi hidep kudu digawe di Ama tujuh taun deui." 28 Yakub satuju. Sabubarna hajat kawinan, Rahel diserenkeun ka Yakub. 29 Rahel oge ku ramana dibere emban saurang, ngaranna Bilha. 30 Yakub jeung Rahel enggeus salulut, tur asihna ka Rahel leuwih ti batan ka Lea. Yakub ngawula ka Laban tujuh taun deui. 92
93 Kejadian 29.31-30.3 31 PANGERAN uninga yen Lea teu dipikacinta. Seug ku Mantenna sina boga anak, sabalikna Rahel mah sina gabug. 32 Seug Lea kakandungan terus ngalahirkeun putra lalaki. Terus dingaranan Rubin, sabab saurna, "PANGERAN geus ningali kasusah aing. Ayeuna mah salaki tangtu nyaaheun." 33 Geus kitu kakandungan deui. Ana lahir putrana pameget, tuluy dingaranan Simeon, sabab saurna, "PANGERAN maparin deui anak, uningaeun aing teu dipikacinta." 34 Ngandung deui, ana lahir putrana pameget, seug dingaranan Lewi, sabab saurna, "Ayeuna mah salaki tangtu layeut ka aing, da aing geus mere tilu anak." 35 Ngandung deui, ana lahir putrana pameget, seug dingaranan Yuda, karana saurna, "Aing muji sukur ka PANGERAN." Ti dinya pet teu putraan deui. 30 1 Ku sabab henteu bae kagungan putra ti Yakub, Rahel jadi sirik ka nu jadi raka. Ti dinya unjukan ka Yakub, "Abdi menta anak! Kieu bae mah langkung sae pondok umur!" 2 Bawaning jengkel ka Rahel, Yakub ngawalon, "Na Akang teh gaganti Allah? Nyai teu boga anak teh kapan ku pangersa-Na!" 3 Walon Rahel, "Kapan abdi gaduh inang, Bilha. Kawin ku Akang sina ngandung, anakna jang abdi, sarta abdi jadi indung ku jalan kitu."
Kejadian 30.4-14 4 Seug Bilha, inangna, diserenkeun sina salulut jeung carogena. 5 Ti dinya Bilha nyiram, terus ngalahirkeun pikeun Yakub. 6 Saur Rahel, "Allah geus midamel kaadilan ka aing, ngamakbul paneda aing, maparin anak." Seug orok teh dingaranan Dan. 7 Bilha inang Rahel nyiram deui, terus ngalahirkeun putra pameget ti Yakub. 8 Saur Rahel, "Aing tas tarung jeung lanceuk. Aing anu meunang." Seug orok teh dingaranan Naptali. 9 Ari Lea, sanggeus pet teu putraan deui, seug nyerenkeun Silpa inangna, sina ditikah ku Yakub. 10 Ti dinya Silpa ngalahirkeun putra pameget ti Yakub, 11 terus dingaranan Gad. "Sabab mawa untung!" saur Lea. 12 Silpa inang Lea ngalahirkeun deui putra pameget ti Yakub. 13 Saur Lea, "Bagja temen ieu aing! Aing bakal disebut jelema bagja ku sakabeh awewe." Ku sabab kitu eta putrana teh dingaranan Aser. 14 Hiji mangsa keur usum panen gandum, Rubin ka huma, beh manggih buah, ngaranna buah asihan. Seug diserenkeun ka Lea, ibuna. Rahel menta, "Cik abdi menta eta buah asihan panimu anak aceuk." 94
95 Kejadian 30.15-23 15 Lea ngawalon, "Acan puas ngarebut salaki aceuk? Ayeuna prak deui, menta buah asihan panimu anak aceuk!" Ari walon Rahel, "Engke wengi, aceuk kenging kulem sareng Kang Yakub, asal abdi dipasihan eta buah." 16 Pasosore Yakub sumping tas ti huma, Lea mapagkeun sarta saurna, "Engke wengi Akang kulem di abdi, margi parantos disewa ku abdi ku buah asihan panimu anak abdi." Peutingna Yakub kulem di Lea sarta salulut. 17 Allah ngamakbul paneda Lea. Lea nyiram deui, tuluy ngalahirkeun putra anu kalima ti Yakub. 18 Saur Lea, "Allah ngaganjar ka aing, lantaran aing ngabaktikeun inang aing ka salaki." Seug putrana dingaranan Isaskar. 19 Ti dinya nyiram deui, terus ngalahirkeun putra anu kagenep ti Yakub. 20 Saurna, "Allah ka aing maparin nugraha. Ayeuna mah salaki teh tangtu daekeun deui ka aing, da aing geus genep ngajurukeun anakna anu lalaki." Ku sabab kitu eta budak teh ku Lea dingaranan Sebulun. 21 Ti dinya ngalahirkeun deui, istri, dingaranan Dinah. 22 Geus kitu Allah emut ka Rahel. Paneda Rahel dikabul, dipaparin kasempetan kana puputra. 23 Seug nyiram terus ngalahirkeun putra lalaki. Pok sasauran, "Allah geus ngajait aing tina kahinaan teu boga anak.
Kejadian 30.24-31 24 Mugi-mugi Mantenna maparin deui anak ka aing." Seug putrana dingaranan Yusup. 25 Sanggeus lahir Yusup, Yakub neda amit ka Laban, saurna, "Ama, abdi widian mulang ka bali geusan ngajadi. 26 Pun bojo, anu dikengingkeunana ku jalan abdi ngawula ka Ama, kitu deui pun anak, sadayana bade dibantun. Ku Ama parantos kauninga, abdi digawe di Ama teh sakitu temen wekelna." 27 Walon Laban, "Hidep sing karunya ka Ama, enya ku Ama ge karasa, pangna Ama sakieu diberkahanana ku PANGERAN teh nya hidep lantaranana. 28 Bisi hidep hayang dibayar, sabaraha oge ku Ama tangtu dibayar." 29 Walon Yakub, "Ku Ama tangtos karaos, kumaha suhudna abdi ngawula. Ingon-ingon Ama oge jadi sakitu gereyekna saparantos diurus ku abdi mah. 30 Memeh ku abdi diurus mah mung saeutik, ayeuna parantos jadi mangpirang-pirang. Sajleg abdi aya di Ama, sakitu diberkahanana Ama ku PANGERAN. Meujeuhna ayeuna mah abdi ngemut-ngemut kapentingan rumah tangga pribadi." 31 Saur Laban, "Mere naon atuh Ama ka hidep?" Walon Yakub, "Ama teu kedah maparin naon-naon. Heug abdi ngurus deui ingon-ingon Ama, upami Ama satuju sarat-saratna. 96
97 Kejadian 30.32-38 32 Dinten ieu abdi bade mariksa ingon-ingon. Mana-mana domba anu bulu hideung, embe anu totol-totol sareng anu belang, bade dipisahkeun, keur buruhan abdi. 33 Kitu teh supados ka payunna Ama gampil mariksana, bilih palay uninga abdi jujur henteuna. Jadi upami mendakan dinu bagian abdi aya embe anu buluna henteu belang atanapi totol-totol, atanapi domba anu sanes bulu hideung, tangtos eta kenging maling ti Ama." 34 Walon Laban, "Ama akur. Kumaha hidep bae." 35 Tapi poe eta keneh Laban buru-buru misah-misahkeun embe-embe badot anu kendit jeung anu belang, embe-embe bikang anu totol-totol jeung nu belang, kitu deui anu bodas. Jaba ti eta, domba-domba bulu hideung kabeh dipisah-pisahkeun. Geus kitu dipasrahkeun ka putra-putrana sina dijaga. 36 Ti dinya anjeunna angkat ngajauhan Yakub, jauhna kira-kira lalakon tilu poe. Jadi ingon-ingon Laban anu diurus ku Yakub mah sasesana bae. 37 Ti dinya Yakub mesekan dahan-dahan anu harejo, dahan kimenyan, dahan jarak jeung dahan caringin. Dipesekna dipontrang- pontrang sina tembong nu bodasna, jadi udat-udat belang. 38 Eta dahan-dahan teh diteundeunna dina jolang-jolang paranti embe ngarinum. Ana
98 Kejadian 30.39-31.1 embe dararatang rek ngarinum, sok ngaradon lakian di dinya. 39 Ku lantaran keur waktu kituna narenjoeun kana dahan-dahan nu dibelang-belang tea, ana ngajaruru anakna teh tararotol, kararendit jeung barelang. 40 Ari domba-domba jalu ku Yakub dipisahkeun, sina ngudag-ngudag bikang anu warna kendit jeung hideung anu Laban. Ku anjeunna dipisah-pisahkeun, henteu dihijikeun jeung anu Laban. Kitu carana Yakub nambahan ingon-ingonna, sarta henteu dihijikeun jeung anu Laban. 41 Jeung ana embe domba anu barodas rek lakian, jolang-jolang paragi ngarinumna diteundeunan dahan-dahan beunang montrang. Atuh embe domba teh lakianana nyalanghareup kana dahan-dahan tea. 42 Ari embe domba anu halengker mah henteu dikitukeun. Kajadianana, Laban kabagian nu halengkerna, ari Yakub meunang nu karuat tur sarehat. 43 Atuh Yakub teh gancang naker jadi beunghar, embe dombana mangpirang- pirang, onta, kalde, jeung badega-badega teu kurang-kurang. 31 1 Hiji mangsa Yakub ngadangu diupat ku putra-putra Laban, cenah, "Yakub geus ngarampogan sagala rupa ti bapa urang. Beunghar soteh bane beunang nyokotan ti bapa urang."
Kejadian 31.2-10 2 Jeung deui ku Yakub ge geus kajudi, yen bubuden Laban ka anjeunna geus henteu cara kamari mangkukna. 3 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka anjeunna, "Geura mulang ka tanah karuhun maneh, ka kaom sorangan. Heug ku Kami dibaturan." 4 Seug Yakub miwarang nyusulan Rahel jeung Lea sina ka tegal pangangonan. 5 Saurna ka Rahel jeung Lea, "Bubuden rama nyai ka Akang ayeuna mah geus henteu cara bareto-bareto. Tapi Allah panutan bapa Akang teu petot-petot nyarengan ka Akang. 6 Akang digawe di Ama teh estu dug hulu pet nyawa, ku Nyai ge tangtu karasa. 7 Tapi Ama ka Akang kalah ka ngalicikan, buruhan Akang ku anjeunna dihala-hili nepi ka sapuluh kali. Ngan teu diwidian bae ku Allah ari nepi ka nyilakakeun mah ka Akang teh. 8 Mun ceuk anjeunna, Bagian hidep anu totol-totol, embe domba aranakanana teh totol. Mun ceuk anjeunna, Bagian hidep ayeuna mah anu barelang, heug aranakanana teh barelang. 9 Jadi embe domba anu Ama teh ku Allah sasat dicandakan dipasihkeun ka Akang. 10 Hiji mangsa, dina usum embe domba lakian, Akang teh ngimpi: Embe domba jalu anu keur mararacek teh kararendit, tararotol, jeung barelang. 99
Kejadian 31.11-18 11 Dina eta impian Akang teh dilahiran ku Malaikat Pangeran, saur-Na, Yakub! Nun, ceuk Akang. 12 Tuh awaskeun, lahirana-Na deui, itu badot-badot anu keur mararacek teh karendit, tararotol jeung barelang. Eta dihaja ku Kami, lantaran Kami nyaho kumaha kalakuan Laban ka maneh. 13 Kami, Allah anu nembongan ka maneh di Betel, enggon maneh bareto nyieun tugu pangeling-ngeling anu dikucuran ku minyak, tempat maneh bareto ngucapkeun nadar. Geura sasadiaan geusan incah ti ieu tanah, balik ka bali geusan ngajadi." 14 Rahel jeung Lea ngawangsul, "Abdi ti Ama teh parantos moal kenging nanaon. 15 Ku anjeunna parantos dijieun deungeun- deungeun. Abdi ku anjeunna sasat dijual, ari ladang ngajual abdi dikeukeuweuk nyalira bae. 16 Ieu sagala rupi kakayaan nu aya di urang ayeuna, anu ku Allah dicandakan ti Ama, sayaktosna gaduh urang sareng anu anak urang. Eta dawuhan Allah teh ku Akang tumutkeun." 17 Prak Yakub sasadiaan. Putra-putra jeung garwa-garwa sina naraek kana onta. 18 Sanggeus tarapti, leugeudeut mimiti maju, seja mulang ka pangkonan rama di tanah Kanaan. Sagala harta bandana anu meunang 100
Kejadian 31.19-27 ti Mesopotami taya nu kari. Ingon-ingon embe domba sina digiring ti heula. 19 Harita Laban keur teu aya, keur nyukuran domba. Sabot sepi, batarana dipaling ku Rahel. 20 Jadi Yakub teh angkatna ngabokong ka Laban, urang Aram tea, henteu wawartos yen seja mulang ka asal. 21 Sagala rupa anu jadi milikna dicandak kabur. Angkatna geus meuntasan Walungan Eprat, terus maju ngajugjug pagunungan Gilad. 22 Sanggeus meunang tilu poe, Laban kakara kawartosan yen Yakub kabur. 23 Laban ngeprak jalma-jalmana. Gurudug nyusul Yakub. Sanggeus meunang tujuh poe, kakara kasusul di pagunungan Gilad. 24 Peutingna Laban meunang impian, ngimpen disumpingan ku Alah sarta nimbalan kieu, "Inget, poma maneh ulah nyieun kitu-kieu ka Yakub." 25 Yakub, anu harita geus masang kemah di hiji gunung, ku Laban enggeus kasusul. Laban nyeblokkeun kemah di pagunungan Gilad. 26 Saur Laban ka Yakub, "Ku naon ngabongohan, anak Ama dibawa kitu bae kawas awewe beunang ngajarah ti pangperangan? 27 Pang ngabongohan Ama teh ku naon, nepi ka indit henteu amitan heula? Coba upama 101
Kejadian 31.28-34 terus terang, meureun ku Ama dirame-rame ku tatabeuhan, genjring jeung kacapi bari dikawihan. 28 Ama teu dibere nyium-nyium acan ka incu-incu, teu ngomong-ngomong acan ka anak. Ku asa kacida teuing maneh teh! 29 Ama bisa bae nyilakakeun hidep. Tapi tadi peuting Allah panutan bapa maneh ngomat-ngomatan ka Ama, saur-Na, Poma maneh ulah kitu-kieu ka Yakub. 30 Ku Ama oge kamalum, pangna maneh kabur teh lantaran geus teu tahan hayang manggihan bapa. Heug. Tapi ku naon batara Ama diringkid?" 31 Yakub ngawangsul, "Puguh abdi teh ngarasa risi. Ku emutan, putra-putra Ama moal diwidian marilu, heug bae jadi rebutan. 32 Perkawis batara Ama, mun kapendak jelemana anu maling, paehan bae. Mangga garadah, saksina kulawarga urang masing- masing. Upama aya barang Ama naon bae, candak!" Yakub teu uningaeun Rahel maling batara ramana. 33 Ti dinya Laban ngagaradah kemah Yakub, kemah Lea, kemah inang nu duaan, tapi weleh batarana teu kapendak. Ti dinya sup ka kemah Rahel. 34 Ari ku Rahel eta batarana geus disumputkeun, dibebeskeun kana kakasuran luhur onta, seug dicalikan. Saeusi kemah ku Laban digaradahan. 102
103 Kejadian 31.35-41 35 Saur Rahel ka ramana, "Ama, ulah bendu, abdi teu tiasa mantuan, teu werat cengkat, ieu nuju haid." Laban hantem gagaradah, tapi weleh batarana teu kapendak. 36 Yakub ilang kasabaran, ngong ka Laban sasauran bangun napsu, "Ama! Naon kajahatan abdi? Naon dosa abdi mana Ama kitu-kitu teuing? 37 Cobi eta barang-barang mani diubrak- abrik. Cik, naon barang Ama anu kapendak? Jengjrengkeun, sina ditarongton ku jelema- jelema ti abdi jeung ti Ama! Keun sina dibaruktikeun, saha di antawis urang anu leres. 38 Dua puluh taun abdi ngawula ka Ama, ngurus embe domba kagungan Ama. Nu bikangna can aya nu burung ngajuru, nu jaluna can aya anu ku abdi dipeuncit didahar dagingna. 39 Anu digusur ku kerud, tara ditembong- tembong ka Ama, dumeh abdi nu talobeh, digantian ku nu sorangan. Nu dipaling boh ti beurang boh ti peuting, salawasna tara teu digantian. 40 Remen nandangan balangsak, ti beurang kapanasan, ti peuting katirisan, rajeun tara bisa mondok. 41 Kirang kumaha abdi teh nya bela, ngadukduk nepi ka dua puluh taun. Keur meunangkeun tuang putra, opat belas taun kumawula ka Ama. Keur meunangkeun
Kejadian 31.42-48 ingon-ingon, genep taun dibujangkeun, parandene Ama masih tega ngahala-hili buruhan abdi, nepi ka sapuluh kali. 42 Cacak upami henteu ditangtayungan ku Allah panutan pun bapa, Allah panutan Eyang Ibrahim, Allah nu dibakti ku Ishak, tangtu abdi ku Ama ditundung, kudu balik ngaligincing. Kabalangsakan sareng pagawean abdi, Allah nu langkung tingali. Geuning tadi peuting Ama dipepelingan ku Mantenna." 43 Walon Laban, "Eta anak, duanana anak Ama. Eta barudak, kabeh incu-incu Ama. Eta ingon-ingon, kabeh anu Ama. Malah sakur nu katenjo di dieu, kabeh Ama anu boga. Ama arek kua arek kieu ka anak atawa ka barudakna, naon halanganana! 44 Ayeuna urang nyieun perjangjian antara urang. Urang numpukkeun batu minangka keur jadi saksi." 45 Seug Yakub nyandak hiji batu, ditangtungkeun dijieun tutunggul. 46 Jung miwarang kulawarga sina ngarumpulkeun batu terus ditumpuk, geus kitu dalalahar dina eta tumpukan batu. 47 Eta tumpukan ku Laban disebut Yegar Sahaduta, ari ku Yakub disebutna Galed. 48 Saur Laban, "Ieu tumpukan batu, kiwari ngajadi saksi antara Ama jeung hidep." Kitu asalna pangna dingaranan Galed. 104
105 Kejadian 31.49-32.1 49 Saur Laban deui, "Jeroning urang papisah, mangka kasaksi ku Allah." Eta sababna eta tempat dingaranan Mispa. 50 Laban sasauran keneh, "Mun hidep nganyenyeri anak Ama, atawa boga deui pamajikan, sanajan Ama teu nyaho, inget aya Allah nu ngawaskeun, Saksi ti urang duaan." 51 Saurna deui ka Yakub, "Tah ieu tumpukan jeung tutunggulna beunang Ama. 52 Ieu dua rupa tanda jadi saksi yen: Ama moal rek ngaliwat ieu wates geusan nempuh ka hidep. Hidep oge ulah ngaliwatan ieu wates geusan nempuh ka Ama. 53 Allah panutan Ibrahim jeung Allah panutan Nahor baris jadi Hakim nu ngahukum, upama ieu ku urang dirempak." Geus kitu Yakub ngikrarkeun sumpah demi pajenengan Allah nu dibakti ku Ishak ramana. 54 Terus Yakub meuncit kurban disembahkeun di pagunungan eta, sarta kulawargana dicandak ngariung dahar. Sanggeus dalahar, peutingna mondok deui di eta gunung. 55 Isukna isuk-isuk keneh Laban sosonoan jeung putu-putu, diciuman, andum salam jeung putra-putra, amit mundur terus mulang. 32 1 Yakub sarombonganana maju deui. Di satengahing jalan Yakub ningali aya para malaikat Allah.
Kejadian 32.2-9 2 Pok bae misaur, "Ieu tangtu balad Allah." Ku sabab kitu eta tempat ku anjeunna dingaranan Mahanaim. 3 Ti dinya Yakub ngirim sawatara utusan sina leumpang miheulaan anjeunna, sina ka Esau rakana, di nagri Edom. 4 Anjeunna titip saur keur Esau rakana, kieu, "Jisim abdi, Yakub, badega nu laip, sumeja unjuk uninga ka Juragan Esau, yen nembe tiasa wangsul deui ayeuna, saparantos lami nya matuh di Paman Laban. 5 Wangsul teh babantunan, sapi, kalde, domba sareng embe, sarawuh badega- badega. Sakitu nu kapiunjuk, taya sanes mung sumeja nyuhunkeun piwelasna." 6 Sanggeus baralik deui, para utusan teh unjukan ka Yakub, "Sareng Esau tuang raka parantos tepang. Anjeunna keur ka dieukeun, nyandak balad opat ratus." 7 Yakub sakalangkung gugup bawaning ngaraos gimir. Jalma-jalmana dibagi dua bagian, kitu deui domba, embe, sapi jeung onta. 8 Dina manahna, "Bisi upama pareng digempur ku Esau, sugan bae anu sabagian deui bisa lolos." 9 Yakub neneda, "Nun Allah panutan Aki Ibrahim, Allah panutan pun Bapa Ishak! GUSTI kapungkur nimbalan, Maneh geura mulang ka kaom sorangan di bali geusan. Kami baris hade-hade ngurus ka maneh. 106
Kejadian 32.10-16 10 Sayaktosna abdi Gusti henteu layak nampi kasaean sareng kagetenan Gusti anu parantos-parantos. Abdi mios meuntasan Walungan Yordan mung ukur kadua iteuk, wangsulna abdi sareng ieu rombongan, anu ayeuna dibagi dua bagian. 11 Jait abdi, nun Gusti! Abdi sieun ku pun lanceuk Esau. Abdi gimir sieun anjeunna ngagempur abdi sadaya katut para wanita sareng barudak. 12 Mugi Gusti emut kana jangji, Kami baris hade-hade ngurus ka maneh. Turunan maneh baris loba tanpa wilangan, tinanding keusik di sapanjang basisir." 13 Sanggeus ngarereb peuting eta di lebah dinya, isukna anjeunna nyadiakeun pangruruba keur nyecep manah rakana, Esau. 14 Embe, bikangna dua ratus, jaluna dua puluh. Domba, bikangna dua ratus, jaluna dua puluh. 15 Onta nu keur nyarusuan tilu puluh, sakalian katut jeung anak-anakna. Sapi, bikangna opat puluh, jaluna sapuluh. Kalde, bikangna dua puluh, jaluna sapuluh. 16 Seug dititipkeun ka badega-badega, hiji badega hiji rombongan. Kieu saurna ka badega-badega, "Jung ka ditu ieu sato-sato barawa ti heula. Atur, ti rombongan ka rombongan deui sing aya antara anu cukup anggangna." 107
Kejadian 32.17-24 17 Badega anu kahiji diamanatan, "Upama tepung jeung dulur kami Esau sarta anjeunna mariksa, Saha juragan maneh, arek ka mana, ieu ingon-ingon saha, 18 ku maneh kudu dijawab kieu, Sumuhun gaduhna pun Yakub, badega gamparan, seja kahaturkeun ka pangersa dunungan, Juragan Esau. Yakubna di pungkur keneh." 19 Ka badega nu kadua, katilu jeung saterusna sakur anu dititipan rombongan sato-sato tea, amanatna kitu keneh. "Kitu pipokkeun maraneh ka Esau upama geus amprok. 20 Seug sebutkeun, Leres, Yakub badega gamparan nyusul ti pungkur." Ceuk Yakub dina manahna, "Aing rek nyoba ngaleehkeun hatena ku panyecep, sato-sato anu sina diinditkeun ti heula. Malak mandar upama geus tepung, anjeunna kersaeun ngahampura ka aing." 21 Sato-sato keur panyecep enggeus diinditkeun ti heula, ari anjeunna peuting eta ngarerebna masanggrahan di lebah dinya. 22 Peutingna, Yakub nyandak garwa duanana, inang duanana jeung sabelas putrana, meuntasan Walungan Yabok ka peuntas ditu. 23 Sanggeus kitu meuntaskeun sagala kakayaanana. 24 Beres meuntas-meuntaskeun sagala rupa, anjeunna kantun nyorangan di peuntas 108
Kejadian 32.25-32 dieu. Ari geus nyalira, dumadakan datang hiji jelema, terus galungan jeung Yakub sapeupeuting, nepi ka wanci balebat. 25 Sanggeus eta jelema ngarasa moal baris meunang dina gelutna, Yakub diteunggeul tetepokanana nepi ka misalah. 26 Saur eta jelema, "Leupaskeun kami! Kaburu bray beurang!" Diwaler ku Yakub, "Kuring moal ngaleupaskeun Juragan, kajabi upami Juragan ngaberkahan kuring." 27 "Saha ngaran maneh?" saur eta jelema. "Yakub," walerna. 28 Saur eta jelema, "Ngaran maneh lain Yakub deui. Maneh geus gelut jeung Allah, oge jeung manusa, kalawan unggul, ku sabab eta ngaran maneh jadi Israil." 29 Saur Yakub, "Dupi salira, saha tea?" Ari walerna, "Naon perluna nanyakeun ngaran kami?" Seug Yakub ku eta jelema diberkahan. 30 Saur Yakub, "Aing geus nenjo pameunteu Allah. Ieu aing hirup keneh." Tuluy eta tempat ku anjeunna dingaranan Peniel. 31 Panonpoe enggeus meletek, Yakub ngantunkeun Peniel, angkatna jadi pincang lantaran tetepokanana misalah. 32 Nya ku karana eta, tug nepi ka kiwari turunan Israil pantrang ngadahar daging urat panjang anu nyambungkeun tetepokan, sabab nya lebah tetepokanana Yakub diteunggeul nepi ka misalah. 109
Kejadian 33.1-9 33 1 Esau jeung opat ratus baladna geus beh katembong. Gancang Yakub ngabagi-bagikeun putrana ka ibuna masing-masing, ka Lea, ka Rahel jeung ka emban-emban. 2 Emban-emban jeung putra-putrana ditempatkeun beulah hareup. Lea jeung putra-putrana satukangeun eta. Rahel jeung Yusup pangtukangna. 3 Ari Yakub maju pangheulana seja nepangan Esau. Ti kajauhan keneh anjeunna sujud deui sujud deui nepi ka tujuh kali. 4 Tapi Esau lumpat muru, terus ngarangkul jeung nyiuman. Aranjeunna silih tangisan. 5 Ret Esau ka wanita-wanita jeung marurangkalih, pok mariksakeun, "Ari eta saha, rai?" Walon Yakub, "Sumuhun pun anak, paparin Allah ka jisim abdi." 6 Ser dua emban jeung marurangkalih ngadareuheusan ka Esau, terus marando. 7 Ser deui Lea jeung marurangkalih, seug marando. Ahirna Rahel jeung Yusup, ngadeuheusan. 8 Esau mariksa deui, "Tadi Akang ningal rombongan sejen. Kumaha eta teh maksudna?" Walon Yakub, "Sumuhun, eta sumeja kahaturkeun ka gamparan, pamugi ditampi." 9 Saur Esau, "Akang geus ngarasa cukup. Sing tetep-tetep bae eta mah di rai." 110
Kejadian 33.10-17 10 Walon Yakub, "Sanes kitu. Saupami leres gamparan ngangken ka jisim abdi, eta pangbakti mugi ditampi. Ningal pameunteu gamparan, jisim abdi mah asa ningal pameunteu Allah. 11 Ulah dugi ka teu ditampi eta pangbakti ti jisim abdi. Jisim abdi ku Allah parantos dipaparin pirang-pirang berkah, dugi ka gaduh sagala rupi." Ku sabab dikeukeuhan, tungtungna ku Esau ditampi. 12 Saur Esau, "Hayu atuh urang terus, Akang ti hareup." 13 Tapi saur Yakub, "Gamparan langkung tingali, eta barudak parantos lalungse. Domba sareng sapi sanesna eta oge jadi emutan, tur anak-anakna aralit keneh. Upami dipaksa dibantun gancang, sadinten oge tangtos pararaeh sadayana. 14 Mangga gamparan mulih ti payun. Abdi tangtos nuturkeun lalaunan, sagancang-gancang lakuning barudak sareng ingon-ingon, seja ngetruk dugi ka panglinggihan gamparan, di Edom." 15 Saur Esau, "Lamun sapuk, ieu balad Akang sawareh sina maturan." Walon Yakub, "Kasaean gamparan estu katampi. Nanging teu perlu dugi ka kitu." 16 Poe eta keneh Esau mulih deui ka Edom. 17 Tapi Yakub anggur terus ka Sukot. Di dinya anjeunna ngadamel bumi kitu deui kandang-kandang keur ingon-ingon. Nya ku 111
Kejadian 33.18-34.7 lantaran kitu eta tempat disebut Sukot, anu hartina kandang. 18 Ti dinya, samulihna ti Mesopotami teh Yakub cunduk ka kota Sekem di tanah Kanaan. Tuluy masanggrahan di hiji lahan hareupeun eta kota. 19 Saterusna eta lahan digaleuh sabagian ti rundayan Hemor, bapana Sekem, ku pangaji saratus potong perak. 20 Ti dinya anjeunna ngadamel altar, dingaranan "El, Allah Panutan Israil". 34 1 Hiji mangsa Dinah, putra istri Yakub ti Lea, nganjang ka mojang-mojang urang dinya. 2 Katingal ku Sekem, putra Hemor urang Hiwi, gegeden di dinya. Dinah dipaksa dibawa, seug diperkosa. 3 Tapi saterusna Sekem jadi malik asih, Dinah dililipur sabisa-bisa. 4 Ti dinya Sekem unjukan ka Hemor ramana, "Ieu istri bade dipirabi, ku Ama panglamarkeun." 5 Yakub uningaeun yen Dinah geus bahla. Tapi anjeunna henteu geruh, ngantos heula putra-putrana anu keur di taregal jeung ingon-ingon. 6 Hemor ramana Sekem sumping ka Yakub seja badami. 7 Meh bareng jeung anjeunna, putra-putra Yakub oge daratang ti tegal. Pohara ngajarenghokna ku kajadian anu tumiba 112
Kejadian 34.8-14 ka raina, sarta pada amarah. Anggapanana ngageugeuleuh putra Yakub sarua jeung ngahina luar biasa ka kaom Israil. 8 Hemor ramana Sekem misaur ka Yakub, "Pun anak, Sekem, cinta ka tuang putra, maksadna bade leres-leres ditikah. Nyuhunkeun ridona, mugi kawidian. 9 Urang sakalian bae nalikeun kawargian. Pala putra anu istri tikahkeun ka anak-anak sim kuring anu lalaki. Anak-anak sim kuring anu awewe, jodokeun ka pala putra anu pameget. 10 Salajengna mugi tetep renggenek di dieu. Tanahna mah kantun milih palay nu mana. Bade dagang, atanapi kagungan milik naon bae, teu aya pamenganana." 11 Ti dinya Sekem nyundul pihatur. Kieu saurna ka Yakub sapala putra, "Mugi aya sih citeres ka sim kuring. Mundut naon ge sumeja dicumponan. 12 Mangga salaurkeun palay naon. Perkawis mas kawinna sakumaha bae mangga sebatkeun. Sapamundut sumeja ditumutkeun, asal sim kuring kajodokeun ka anjeunna." 13 Putra-putra Yakub ngawalon ka Sekem jeung Hemor, tapi ngandung tipu daya arek ngabales ku hal raina. 14 Salaurna, "Teu doa gaduh dulur ditikah ku nu kulup, matak penal sakulawargi. 113
Kejadian 34.15-22 15 Kajabi ku sarat ieu: Anjeun, kitu deui sakur lalaki di anjeun, kedah disarunatan heula sapertos kaom sim kuring. 16 Ari parantos kitu mah taya pamenganana lalaki kaom anjeun ngajarodo ka awewe kaom sim kuring, lalaki ti kaom sim kuring ngajarodo ka awewe kaom anjeun, sarta kaom sim kuring sumeja tetep renggenek di aranjeun, ngajadi sakaom. 17 Upami ieu sarat henteu karujukan, teu kersa disarunatan, pun dulur bade dibantun wangsul ti ditu." 18 Ku pamendak Hemor jeung Sekem eta sarat geus sapantesna. 19 Nonoman Sekem, anu di kulawargana jadi pangutamana, henteu panjang nimbang-nimbang, harita keneh nyatujuan. 20 Geus kitu Hemor jeung Sekem arangkat ka tempat gempungan di gapura kota, sasauran ka warga kotana, saurna, 21 "Aranjeunna jalma-jalma nu harade hate. Keun sina maratuh saenggon di tanah urang, bebas wara-wiri. Tanah urang lega keneh, cukup keur aranjeunna oge. Anak-anakna anu awewe karawin ku urang, anak-anak urang anu awewe sina dikarawin ku itu. 22 Maranehna daraekeun maratuh ngahiji jeung urang, ngan aya saratna sarupa, nya eta lalaki urang kabeh kudu disarunatan sakumaha maranehanana. 114
Kejadian 34.23-30 23 Lain bakal jadi anu urang ingon-ingonna jeung sagala kabogana teh? Anu matak keun maranehanana sina caricing di urang." 24 Warga eta kota kabeh satuju kana kasauran Hemor jeung Sekem kitu, sarta seug sakur anu lalaki mah kabeh disarunatan. 25 Tilu poe ti sanggeus maranehna disarunatan, keur meumeujeuhna nyeri, aya putra Yakub duaan, Simeon jeung Lewi raka-rakana Dinah tea nyulumun ka jero kota ngajingjing gobang, sarta terus ngamuk maehan lalaki-lalaki urang dinya, 26 kaasup Hemor jeung Sekem, ari Dinah dibawa balik ti imah Sekem. 27 Sanggeus eta putra-putra Yakub nu sejenna ngaranjah kota mangmaleskeun saderekna anu istri anu geus dinajiskeun. 28 Maranehna nyarokotan embe jeung domba, sapi, kalde, jeung sagala rupa deui boh nu dijero kota, boh nu di tegalan. 29 Rajakaya harta banda urang dinya, kitu deui wanita-wanita jeung barudak dirayah dijarah, imah-imah urang dinya sagala eusina diringkid. 30 Simeon jeung Lewi ku Yakub diseukseukan, saurna, "Maraneh wungkul nyusahkeun ka Ama. Urang dieu, urang Kanaan jeung urang Pares bakal ngamusuh ka Ama. Upama maranehna sakait ngahiji terus ngabales ngagempur, urang kabeh bakal tumpur, sabab balad Ama henteu loba." 115
Kejadian 34.31-35.6 31 Tapi putra-putrana ngawalon, "Abdi henteu suka gaduh adi digeugeuleuh sapertos ka awewe palacuran bae." 35 1 Allah ngandika ka Yakub, "Maneh kudu pindah ka Betel, urut maneh nyieun altar keur ka Allah, anu nembongan basa maneh kabur nyingkiran dulur maneh Esau." 2 Ti dinya Yakub marentahkeun kulawargina jeung sakabeh jelema anu caricing di anjeunna, saurna, "Kumpulkeun sagala patung anu ku maraneh sok dipiallah. Terus maraneh marandi, salin ku nu bersih. 3 Urang pindah ti dieu ka Betel, tempat kami bareto ngadegkeun altar paranti ngabakti ka Allah, anu geus nulung kami mangsa keur kabalangsak, jeung teu kendat-kendat nyarengan boh di mana, boh di mendi." 4 Tuluy patung-patung sesembahan teh diserenkeun ka Yakub, kitu deui masing- masing papaes ceuli. Ari ku anjeunna terus dikubur di handapeun tangkal kiara anu pernahna deukeut ka Sekem tea. 5 Yakub sapala putra enggeus leut ngaleugeudeut seja ngalih. Kota-kota sakuriling eta pada ngarasa gimir, nu matak caricing bae teu daek ngudag. 6 Aleutan Yakub geus cunduk ka nagri Lus, anu ayeuna mah disebutna teh Betel, di tanah Kanaan. 116
117 Kejadian 35.7-15 7 Anjeunna ngadegkeun altar di dinya, sarta tempatna dingaranan El-Betel, hartina Allah anu disembah di kota Betel. Dumeh keur basa anjeunna kabur nyingkahan saderekna tea, Allah nembongan ka anjeunna di dinya. 8 Geus kitu Debora, emban Rabeka, maot, dikuburkeun di landeuheun tangkal kiara di Betel, sarta tempatna dingaranan "Kiara Panyeungceurikan", ayana kiduleun Betel. 9 Basa Yakub mulang ti Mesopotami tea, Allah nembongan deui ka anjeunna sarta maparin berkah. 10 Pangandika-Na harita ka anjeunna, "Ngaran maneh Yakub. Tapi ti semet ieu ngaran maneh teh Israil." Nya ti harita jenenganana teh Israil. 11 Kieu deui pangandika-Na ka anjeunna, "Kami, Allah Nu Maha Kawasa. Maneh sing reuay anak. Maneh baris loba turunan, aya nu baris jaradi raja. Turunan maneh baris mangpirang-pirang lobana, baris jadi bangsa. 12 Tanah anu ku Kami dibikeun ka Ibrahim jeung Ishak, ka maneh oge, nya kitu deui ka turunan maneh, rek dibikeun." 13 Sanggeus ngandika kitu, Allah ngantunkeun Yakub. 14 Ti dinya Yakub nangtungkeun hiji batu keur pangeling-eling, tuluy ditahbiskeun, dikucuran anggur jeung minyak jetun. 15 Nya tempatna ku anjeunna dingaranan Betel.
Kejadian 35.16-25 16 Ti Betel leut deui ngaleut. Sanggeus lalampahanana kira-kira sajongjonan deui ka nagri Eprata, Rahel babar. Babarna hese beleke. 17 Dina keur meumeujeuhna nyeri, parajina ngalilipur kieu, "Kedah sabar. Murangkalihna pameget deui." 18 Tapi Rahel geus taya harepan. Memeh cekleuk panungtungan kabujeng keneh maparin ngaran ka murangkalih, Ben Oni. Tapi ku ramana dingaranan Binyamin. 19 Sanggeus Rahel pupus, dikurebkeunana di sisi jalan ka Eprata, anu ayeuna mah disebutna teh Betlehem. 20 Kuburanana ku Yakub diberean tutunggul. Eta tutunggul kuburan Rahel aya tepi ka kiwari. 21 Ti dinya Yakub maju deui, deg ngadegkeun pasanggrahan di hiji tempat anu paeunteung- eunteung jeung munara Eder. 22 Waktu Israil matuh di eta tanah, Rubin jinah jeung salah sahiji parekan ramana nu ngaranna Bilha. Sanggeus kauninga, Yakub pohara benduna. Putra-putra Yakub kabehna dua belas. 23 Anu ti Lea: Rubin, cikalna, terus: Simeon, Lewi, Yuda, Isaskar jeung Sebulun. 24 Putra ti Rahel: Yusup jeung Binyamin. 25 Putra ti emban Rahel nu ngaranna Bilha: Dan jeung Naptali. 118
Kejadian 35.26-36.7 26 Putra ti Silpa emban Lea: Gad jeung Aser. Eta putra-putrana nu pameget anu dilahirkeun di Mesopotami. 27 Yakub sumping ka Ishak ramana di Mamre, deukeut Hebron, panglinggihan Ibrahim jeung Ishak bareto. 28 Ishak pupus dina yuswa 180 taun. 29 Anjeunna pupus dina yuswa geus kacida sepuhna. Dikurebkeunana ku Esau jeung Yakub, putrana. 36 1 Ieu turunan-turunan Esau, anu disebut oge Edom: 2 Esau nikah ka urang kanaan, ka Adah binti Elon urang Het, jeung ka Oholibama binti Ana, putu Sibeon urang Hiwi, 3 jeung ka Basmat binti Ismail, rayina Nebayot. 4 Putra Esau ti Adah nya eta Elipas, ti Basmat putrana teh Rehuel. 5 Ari ti Oholibama putrana teh Yehus, Yalam jeung Korah. Eta putra-putra Esau anu lalaki, dilahirkeunana kabeh di tanah Kanaan. 6 Ti dinya garwa-garwana, pala putra lalaki awewe kitu deui sakabeh jiwa eusi bumina, katut ingon-ingon jeung sakabeh babandaanana beubeunangan ti tanah Kanaan, ku Esau dicandak ka tanah sejen, ngantunkeun Yakub rayina. 7 Pangna ngalih, lantaran eta tanah geus taya petana bisa dicalikan reureujeungan, kawantu 119
Kejadian 36.8-17 rajakaya jeung ingon-ingon masing-masing kacida lobana. 8 Ku sabab kitu Esau matuhna teh di pagunungan Edom. 9 Ieu turunan Esau, karuhun bangsa Edom. 10 (36:10-13) Elipas, putra ti geureuha nu ngaran Adah, kagungan putra lima lalaki nya eta: Tman, Omar, Sepi, Gatam jeung Kenas. Aya deui putra lalaki ngaranna Amalek, ieu mah putra ti parekan, Timna. Rehuel, putra Esau ti geureuha nu ngaran Basmat, kagungan opat putra lalaki nya eta: Nahat, Serah, Syama jeung Misa. 11 (36:10) 12 (36:10) 13 (36:10) 14 Ari ti geureuha nu ngaran Oholibama binti Ana putu Sibeon, putrana Yehus, Yalam jeung Korah tea. 15 Ieu kaom-kaom turunan Esau: Putra Esau anu cikal, Elipas tea, jadi karuhun kaom Tman, kaom Omar, kaom Sepo, kaom Kenas, 16 kaom Korah, kaom Gatam, jeung kaom Amalek. Eta kabeh turunan Esau ti geureuhana nu ngaran Adah. 17 Ari putrana anu jenengan Rehuel, jadi karuhun kaom Nahat, kaom Serah, kaom Syama jeung kaom Misa. Eta kabeh turunan Esau ti geureuhana nu ngaran Basmat. 120
Kejadian 36.18-28 18 Turunan Esau ti geureuhana nu ngaran Oholibama binti Ana nya eta kaom Yehus, kaom Yalam jeung kaom Korah. 19 Eta kaom-kaom kabeh turunan Esau, Edom tea. 20 (36:20-21) Pribumi asli tanah Edom dibagi ku kaom-kaom nurutkeun ngaran luluhurna, putra-putra Seir urang Hori, nya eta: Lotan, Sobal, Sibeon, Ana, Dison, Eser, jeung Disan. 21 (36:20) 22 Lotan jadi karuhun kaom Hori jeung kaom Heman. (Lotan kagungan saderek istri, Timna.) 23 Sobal jadi karuhun kaom Alwan, kaom Manahat, kaom Ebal, kaom Syepo jeung kaom Onam. 24 Ari Sibeon kagungan dua putra lalaki, nya eta: Aya jeung Ana. (Ana teh anu manggih sababaraha cinyusu di gurun keusik basa keur ngangon kalde anu ramana.) 25 (36:25-26) Ana teh ramana Dison, karuhun warga-warga Hemdan, Esban, Yitran, jeung Keran. Ana kagungan oge putra istri, jenenganana Oholibama. 26 (36:25) 27 Ari putra-putra Eser nya eta Bilhan, Saawan jeung Akan. 28 Ari putra-putra Disan nya eta Us jeung Aran. 121
122 Kejadian 36.29-42 29 (36:29-30) Ieu ngaran kaom-kaom Hori di tanah Edom, nya eta: Lotan, Sobal, Sibeon, Ana, Dison, Eser, jeung Disan. 30 (36:29) 31 (36:31-39) Samemeh anak putu Israil boga raja, tanah Edom teh patuturut diparentah ku raja-raja bangsa Edom. Raja anu mimiti marentah di tanah Edom nya eta: Bela bin Beor, ti Dinhaba. Yobab bin Serah ti Bosra. Husam ti wewengkon Tman. Hadad bin Bedad ti Awit, anu ngelehkeun urang Midian di tanah Moab. Samla ti Masreka. Saul ti Rehobot sisi walungan. Baal Hanan bin Akbor. Hadad ti Pahu (garwaanana ka Mehetabel putra Matred putuna Mesahab). 32 (36:31) 33 (36:31) 34 (36:31) 35 (36:31) 36 (36:31) 37 (36:31) 38 (36:31) 39 (36:31) 40 Ari kaom-kaom Edom turunan Esau, nurutkeun kaomna masing-masing, tanah pamatuhanana masing-masing, sanagarana- sanagarana, nya eta: Kaom Timna, kaom Alwa, kaom Yetet, 41 kaom Oholibama, kaom Ela, kaom Pinon; 42 kaom Kenas, kaom Tman, kaom Mibsar,
123 Kejadian 36.43-37.8 43 kaom Magdiel, kaom Iram. Ngaran-ngaran tanah pamatuhan tiap-tiap kaom katelah ku ngaran kaomna masing-masing. 37 1 Ari Yakub matuhna di tanah tempat ramana ngumbara, Kanaan tea. 2 Ieu lalakon anjeunna saterusna. Yusup geus jadi nonoman yuswa 17 taun. Sok ngiring ngangon jeung saderek-saderekna anu lahir ti parekan ramana, Bilha jeung Silpa tea. Mun aya kalakuan saderek-saderekna anu goreng, ku anjeunna sok dicarioskeun ka ramana. 3 Yakub nyaahna ka Yusup leuwih ti batan ka putra-putra sejenna, kawantu dilahirkeunana sanggeus anjeunna sepuh. Seug dipangdamelkeun raksukan anu warna-warni. 4 Ku sabab sakitu diugung-ugungna, saderek-saderekna pohara mikangewana, nyaritana oge ka Yusup mah tara aya leuleuy-leuleuyna. 5 Hiji mangsa Yusup nyarioskeun impian. Saderek-saderekna beuki arijideun. 6 Kieu saur Yusup, "Abdi ngimpi. 7 Urang keur marangkek gandum di huma. Dak dumadak beungkeutan gandum abdi hudang terus nangtung. Ari beungkeutan- beungkeutan gandum nu Akang terus ngararubung sarta sarujud ka nu abdi." 8 "Jadi maneh teh ngira rek jadi raja jeung marentah ka dewek kabeh?" saur
Kejadian 37.9-15 saderek-saderekna anu beuki arijideun, pedah Yusup ngimpi kitu jeung nyaritakeun eta impian ka maranehanana. 9 Teu lila, Yusup nyarioskeun impian deui ka saderek-saderekna, "Abdi ngimpi deui. Panonpoe, bulan sareng bentang sawelas sarujud ka abdi." 10 Ka ramana oge dicarioskeun, atuh diwewelingan, saurna, "Ngimpi naon eta teh! Piraku Ibu, dulur-dulur, kitu deui Ama kudu sarujud ka Enung?" 11 Saderek-saderekna beuki ngunek-ngunek. Tapi ari ramana mah teu weleh ngamanahan. 12 Dina hiji poe, waktu saderek-saderek Yusup keur ngangon embe jeung domba ramana di Sekem, 13 Yakub ngalahir ka Yusup, "Dulur-dulur Enung keur ngarangon di Sekem. Enung ku Ama arek dititah ka ditu." "Mangga," saur Yusup. 14 Saur ramana deui, "Jung longok dulur teh ku Enung, naha calageur, kumaha ingon-ingon marulus? Geus kitu Enung mah balik deui bae, bebeja ka Ama." Bral Yusup angkat ti Hebron, piwarangan ramana. Cunduk ka Sekem, 15 Yusup udar-ider milarian. Jol aya nu nyampeurkeun, terus nanya, "Neangan saha, Ujang?" 124
Kejadian 37.16-25 16 Yusup, "Milarian dulur-dulur, nuju ngarangon di wewengkon ieu. Manawi uninga, di mana?" 17 Jawabna, "Geus parindah. Kadengena mah badamina teh rek ka Dotan." Ku Yusup disusul ka Dotan, kapendak. 18 Ti kajauhan keneh ku saderek-saderekna geus katembong. Seug pada sakait, Yusup rek dipaehan. 19 Salaurna, "Tuh si tukang ngimpi! 20 Urang paehan, bangkena alungkeun ka jero sumur. Bejakeun bae dihakan ku sato galak. Hayang nyaho impianana teh bukti atawa moal." 21 Omongan maranehanana kadengeeun ku Rubin sarta manehna hayangeun nulungan Yusup. Pok ngomong, "Ulah dipaehan. 22 Asupkeun bae ka ieu sumur di tanah gurun, ulah dirogahala." Maksud Rubin, Yusup rek dihanjatkeun ririkipan sina terus mulang ka ramana. 23 Barang Yusup cunduk, bol-bol dijewang raksukanana ku saderek-saderekna. 24 Kek direjeng, tuluy diasupkeun kana sumur saat. 25 Tas kitu, saderek-saderekna terus bararang dahar. Sabot ngariung, aya kapilah kaom Ismail ngaliwat, tas ti tanah Gilad. Onta-ontana pinuh dimomotan ku damar jeung bungbu-bungbuan rek dibawa ka Mesir. 125
126 Kejadian 37.26-34 26 Saur Yuda, "Naon untungna maehan dulur tur kudu rarasiahan? 27 Mending urang jual si Yusup teh tuh ka kaom Ismail, ti batan dipergasa mah. Di lain-lain oge manehna teh dulur urang, tunggal sagetih sadaging." Dulur-dulurna rempug. 28 Sanggeus sudagar-sudagar urang Midian tea dareukeut, Yusup dihanjatkeun ku saderek-saderekna, terus dijual ka eta sudagar-sudagar, pangaji dua puluh potong perak, terus dibawa ka Mesir. 29 Rubin ka sumur deui, terus nempoan. Barang katangen yen Yusup geus teu aya, Rubin nyosoek pakeanana awahing ku sumpeg. 30 Terus mariksa ka saderek-saderekna, saurna, "Dikamanakeun budak teh? Kumaha ari geus kieu?" 31 Sanggeus badami, maranehna meuncit embe hiji. Raksukan Yusup dicelupkeun kana getih embe. 32 Tuluy disanggakeun ka ramana bari akon-akon, "Abdi mendakan ieu. Leres kitu ieu teh raksukan putra Ama?" 33 Ramana apal kana eta raksukan, tuluy ngalahir, "Enya geuning pakean anak kami! Anak kami dihakan ku sato galak! Moal salah Yusup geus disasaak!" 34 Yakub nyosoeh anggoanana awahing ku nalangsa, tuluy salin ku anggoan tina
Kejadian 37.35-38.8 kaen karung. Lila pisan anjeunna ngaraos nalangsana ku hal Yusup teh. 35 Putra-putrana istri pameget kabeh ngalilipur, tapi anjeunna teu kersaeun dililipur, sarta saurna, "Masing nepi ka dug ka kubur oge kami arek terus nyeungceurikan eta anak kami." Jadi anjeunna terus bae kaleleban ku Yusup putrana. 36 Ari Yusup, di Mesirna ku urang Midian teh dijual ka Potipar, kapala kawal karaton raja. 38 1 Harita Yuda indit ninggalkan dulur- dulurna, ngadon cicing di hiji jelema anu ngaran Hirah, anu asalna ti Adulam. 2 Hiji mangsa nenjo hiji wanita, anakna urang Kanaan nu ngaran Sua, tuluy dikawin. 3 Sanggeus kakandungan terus ngalahirkeun, anakna lalaki, dingaranan Er. 4 Boga deui anak, lalaki, dingaranan Onan. 5 Anakna anu katilu lalaki deui, dingaranan Selah. Waktu Selah lahir, Yuda geus pindah ka Kesib. 6 Pikeun bojo putra cikalna anu ngaran Er, Yuda milih Tamar. 7 Tapi Er nyieun pibendueun PANGERAN, nyieun hiji kajahatan. Ku sabab kitu ku PANGERAN dicabut nyawana. 8 "Eta randa akangna teruskeun pirabi ku maneh," ceuk Yuda ka Onan dulurna Er. "Wajiban sakumaha mistina, neruskeun kawajiban akangna, supaya lanceuk maneh aya turunanana." 127
Kejadian 38.9-15 9 Ari Onan, ku sabab nyaho yen anak ti eta awewe lain eukeurna, nu matak unggal sapatemon jeung eta, cimanina sok dikana taneuhkeun, ngarah lanceukna teu boga turunan. 10 PANGERAN bendu, nu matak Onan oge dicabut nyawana. 11 Ceuk Yuda ka Tamar, "Balik bae heula ka bapa Nyai, ngadago Selah anak bapa akil baleg." Nitah kitu soteh pedah risi, bisi Selah oge dicabut nyawana kawas lanceuk-lanceukna. Tamar balik ka bapana. 12 Rada lila ti harita, bojo Yuda tea maot. Sanggeus waktu-waktu sungkawana kaliwat, Yuda indit ka Timna, duaan jeung Hirah sobatna, urang Adulam tea, rek nyukuran domba. 13 Aya nu bebeja ka Tamar, pokna, "Mitoha Nyai ayeuna keur ka Timna, rek nyukuran domba." 14 Tamar dangdan, papakean rarandaanana diganti ku pakean biasa, ari beungeutna buni make cindung. Bral leumpang ka Enaim, hiji lembur sisi jalan ka Timna, tuluy ngajanteng di lebah kaca-kaca. Tamar geus nyahoeun yen Selah anak Yuda nu lalaki ayeuna geus sawawa, tapi tacan bae diamprokkeun ka manehna. 15 Ana katenjo ku Yuda, panyanana awewe bangor. Teu wawuheun kawantu buni dicindung. 128
Kejadian 38.16-23 16 Ku Yuda disampeurkeun ka sisi jalan. Ceuk Yuda, "Nyai, urang pelesir." Panyanana lain minantuna. Tembal Tamar, "Bade ku naon mayarna?" 17 Ceuk Yuda, "Ku embe bae, engke ku Akang dikirimkeun." "Mangga," tembal Tamar, "nanging kedah nganggo barang tanggungan, kangge tawis moal jalir." 18 Ceuk Yuda, "Hayang ku naon?" Tembal Tamar, "Ku eta bae, cap sareng rantayna, sareng eta teteken." Sok barangna diserenkeun, tuluy sapatemon. Lila-lila Tamar ngandung. 19 Harita Tamar tuluy balik, cindungna dibuka, rap make deui pakean rarandaanana. 20 Ti dinya Yuda ngirimkeun embe keur pamayar, dianteurkeun ku sobatna urang Adulam tea sarta barang nu dipake tanggungan kudu dipenta. Tapi anu diteang teu kapanggih. 21 Seug ditanyakeun, "Di mana rorompokna awewe bangor urang Enaim teh?" Jawabna, "Da di dieu mah ti kapungkur oge teu aya awewe bangor." 22 Sobat Yuda balik, bebeja, "Teu kapanggih. Ceuk katerangan, ti bareto oge di dinya mah teu aya awewe bangor." 23 Ceuk Yuda, "Kajeun atuh. Hanas barang lapur, geus bae teu kudu dipapay, bisi matak disaleungseurikeun. Boro dikirim embe, ari heug henteu kapanggih." 129
Kejadian 38.24-30 24 Heuleut tilu bulan aya anu bebeja ka Yuda, pokna, "Nyi Tamar, mantu Bapa, gaduh kalakuan sapertos awewe bangor, ayeuna keur ngandung." Jawab Yuda, "Duruk awakna, sina paeh." 25 Waktu rek diduruk, Tamar nitahan jelema sina ngomong ka mitohana, kieu, "Abdi ngandung teh ku lalaki anu gaduh barang ieu: Cap sareng rantayna, sareng teteken. Mangga barangna tingalian." 26 Yuda ujug-ujug wawuh kana barangna. Ceuk Yuda, "Bener manehna, aing nu salah. Henteu buru-buru dikawinkeun ka Selah anak aing." Ti harita, tetep Yuda henteu sapatemon deui jeung Tamar. 27 Barang geus deukeut kana waktuna Tamar ngalahirkeun, kanyahoan yen kakandunganana kembar. 28 Waktuna keur diheujeunkeun, orok nu hiji kaluar leungeunna heula. Ceg ku parajina dicekel, tuluy leungeunna dibeungkeut ku benang beureum, sarta ceuk parajina, "Ieu lanceukna." 29 Tapi eta leungeun teh ngalepot deui, ana borojol anu kaluar teh orok nu hiji deui. Ceuk parajina, "Na utun, bedas-bedas teuing ngaborojol teh!" Ku kituna seug dingaranan Peres. 30 Ti dinya kakara nu hiji deui kaluar, anu leungeunna geus dibeungkeut ku benang beureum tea. Tuluy dingaranan Serah. 130
Kejadian 39.1-9 39 1 Geus dicaritakeun yen Yusup ku kaom Ismail dibawa ka Mesir, terus digaleuh ku Potipar, kapala kawal karaton. 2 Tapi Yusup disarengan ku PANGERAN, sagala lampahna mulus. Ari cicingna di gedong juraganana, urang Mesir tea. 3 Juraganana geus waspada yen Yusup ditangtayungan ku PANGERAN, da sagala cabakna ngan kabiruyungan bae. 4 Ngagandekna ku Potipar kaanggo pisan, nepi ka diangkat jadi purah ngurus gedong katut eusina sapuratina. 5 Ti semet diurus ku anjeunna rajakaya jeung harta banda eta urang Mesir teh aya berkah ti PANGERAN, boh nu aya di gedong boh nu aya di kebon. 6 Saniskara urusan ku Potipar diselehkeun ka Yusup, anjeunna mah geus tara pipilueun, iwal ti urusan tuangeun keur salirana. Ari Yusup nya kasep nya tegep dedeganana. 7 Lila-lila geureuha juraganana kapincut, ka Yusup rajeun melong, tungtungna waleh, saurna, "Urang ngedeng jeung kami." 8 Ku Yusup ditolak, saurna, "Abdi ku juragan pameget parantos dipercanten ngurus gedong saeusina, anjeunna mah tara milu-milu uninga. Sagala kagunganana sina diurus ku abdi. 9 Sagala rupi di ieu gedong dikawasakeun ka abdi, teu aya anu diulahkeun, lintang ti ka juragan istri, geureuhana. Paliyas abdi 131
Kejadian 39.10-17 ngabales ku lampah anu sakitu kotorna tur matak dosa ka Allah." 10 Unggal-unggal poe eta istri teh ngagoda bae, tapi Yusup tagen teu kasasarkeun, pangajak juragan istri teu didangu. 11 Ari dina hiji poe, waktu Yusup rek nedunan papancen, di gedong teh sepi teu aya sasaha. 12 Gep juragan istri ngajewang ka Yusup kana anggoanana, sarta saurna, "Sok, urang ngedeng jeung kami." Yusup nerejel terus lumpat kaluar, kari raksukanana bae dicecepeng ku juragan istri. 13 Barang eling yen keur nyenyepeng eta raksukan sarta Yusupna lumpat, 14 juragan istri ngagorowok ka pagawe- pagawe gedong. Ti dinya saurna, "Deuleu ieu! Juragan pameget ngasupkeun eta urang Ibrani ka gedong, kari-kari eta jelema teh jadi kurang ajar. Bieu asup ka kamar kami, ngajak serong. Kami jejeritan. 15 Ku sabab kami jejeritan, manehna ngagurinjal terus kabur kaluar. Ieu bajuna, katinggaleun di gigireun kami." 16 Eta raksukan ku anjeunna disimpen nepi ka juragan pameget sumping. 17 Nyariosna ka carogena oge kawas tadi bae, saurna, "Eta badega Akang, urang Ibrani tea anu ku Akang dicandak ka gedong, tadi asup ka kamar abdi bari teu uni, niatna ngaheureuyan ka abdi. 132
Kejadian 39.18-40.6 18 Ku margi abdi jejeritan, manehna kabur kaluar, papakeanana tinggaleun di kamar." 19 Dunungan Yusup pohara benduna. 20 Yusup ku anjeunna ditangkep terus diselehkeun ka panjara, paranti ngabui sakitan-sakitan anu dihukum ku raja. 21 Tapi Yusup ditangtayungan ku PANGERAN nepi ka jadi kanyaah sipir, meunang kurnia, 22 dipercaya ngurus sakitan-sakitan sejenna. Yusup enya-enya pisan ngajalankeun papancenna. 23 Sipirna mah geus tara nyaho-nyaho, kabeh kumaha Yusup bae, tina katembong mulus sagala lampahna, lantaran ditangtayungan ku PANGERAN. 40 1 Hiji mangsa, mantri nu ngurus leueuteun jeung mantri nu ngurus katuangan raja Mesir baroga dosa ka gustina. 2 Raja pohara benduna ka eta dua ponggawa. 3 Duanana diselehkeun ka panjara anu ayana di gedong kapala kawal karaton tea, nu dipake ngerem Yusup. 4 Ku eta kapala, Yusup dibakukeun purah ngalalayanan aranjeunna. Eta dua ponggawa dipanjarana teh teu wudu lila. 5 Hiji peuting, eta ponggawa-ponggawa raja Mesir teh ngarimpi, anu pihartieunana teu sarua. 6 Isukna ku Yusup kasampak keur tingharuleng. 133
Kejadian 40.7-15 7 Seug ditaros, "Ku naon Juragan teh sapertos anu ngarangluh?" 8 Walonna, "Puguh tadi peuting ngimpi. Ku taya anu bisa nerangkeun ilapatna." "Allah anu maparin katiasa pikeun nerangkeun impi- impian teh," saur Yusup. "Cobi carioskeun ngimpen naon." 9 Mantri nu ngurus leueuteun raja nyarita, "Kami ngimpi aya tangkal anggur, ujug-ujug jadi di hareupeun. 10 Dahanna aya tilu, sarta harita keneh daraunan, karembangan, terus baruahan nepi ka asak. 11 Ari kami keur nyekel lumur raja, seug anggur teh ku kami dipetik terus diperes kana lumur, geus kitu dihaturkeun ka raja." 12 Saur Yusup, "Tilu dahan hartosna tilu dinten. 13 Tilu dinten deui Juragan bakal dikaluarkeun, dipaparin ampun ku raja sareng dijenengkeun deui nyepeng damel sapertos tadina, jadi deui mantri nu ngurus leueuteun raja. 14 Saupami Juragan parantos mendak deui kagenahan, mugi sing emut ka sim abdi. Unjukkeun perkawis abdi teh ka raja, manawi jadi lantaran abdi dikaluarkeun ti ieu bui. 15 Sayaktosna abdi teh dipaling ti tanah Ibrani. Ayeuna aya di jero panjara oge sayaktosna mah teu gaduh kalepatan naon-naon." 134
135 Kejadian 40.16-41.2 16 Ngadenge eta katerangan sakitu genahna, pok mantri nu ngurus katuangan raja oge nyaritakeun impianana, "Kami mah ngimpi nyuhun tilu tetenong. 17 Dina tetenong nu pangluhurna aya rupa-rupa katuangan hancengan raja. Tapi eta katuangan teh kabeh diparacokan ku manuk." 18 Saur Yusup, "Tilu tetenong hartosna tilu dinten. 19 Tilu dinten deui Juragan oge bakal dikaluarkeun, nanging teras dihukum, ditugel mastaka. Salira Juragan bakal digantung di luhur tangkal teras diparacokan ku manuk." 20 Tilu poe ti harita raja ngajamu mantri- mantri, sabab meneran poe weweton anjeunna. Mantri nu ngurus leueuteun jeung mantri nu ngurus katuangan disaur sina ka payuneun mantri-mantri sejenna. 21 Satuluyna mantri nu ngurus leueuteun dijenengkeun deui. 22 Ari mantri nu ngurus katuangan mah terus digantung, cocog jeung anu diterangkeun ku Yusup. 23 Tapi mantri nu ngurus leueuteun teh ari geus kitu mah lat bae ka Yusup teu inget-inget acan. 41 1 Dua taun ti harita, raja Mesir ngimpen ngadeg di sisi Walungan Nil. 2 Anjeunna ningali aya tujuh sapi lalintuh naker haranjat ti walungan terus nyaratuan.
Kejadian 41.3-12 3 Beh deui ningali tujuh sapi sejen, rarangkebong awahing ku begang-begangna, haranjat ti walungan, nyalampeurkeun ka sapi anu lalintuh. 4 Seug nu lalintuh teh ku eta dileglegan taya nu ngari. Nyah raja lilir. 5 Ana kulem deui, ngimpen deui, ningali gandum tujuh ranggeuy tina satangkal, nya baleuneur nya parepel. 6 Beh ningali tujuh ranggeuy deui barijil tina satangkal, nya harapa nya parerang lantaran katebak angin ti gurun keusik. 7 Eta tujuh ranggeuy anu harapa teh ngaleglegan ka nu baleuneur nepi ka beak. Korejat raja tanghi, emut yen ngimpen. 8 Nepi ka isukna manahna guling-gasahan. Geus kitu, tukang-tukang sihir, jelema-jelema pinter ti sa-Mesir diangkir kudu nerangkeun impenan, tapi weleh taya nu sanggup. 9 Ti dinya mantri nu ngurus leueuteun tea miunjuk ka raja, "Kapungkur, nalika abdi Gusti gaduh dosa, 10 ku Gusti dihukum dikabuikeun, ka panjara anu di gedong kapala kawal karaton, bareng sareng mantri nu ngurus katuangan. 11 Hiji wengi abdi sareng pribadosna masing- masing kenging impenan, masing-masing aya hartosna. 12 Eta impenan disanggemkeun ka hiji nonoman urang Ibrani, sami-sami sakitan, gandekna kapala kawal karaton. Ku eta 136
Kejadian 41.13-21 nonoman, impian abdi masing-masing diterangkeun pihartoseunana. 13 Bet leres, kateranganana kabuktosan: Abdi Gusti dijenengkeun deui, pun mantri nu sanesna digantung." 14 Raja miwarangan supaya Yusup disaur. Gancang Yusup dikaluarkeun ti panjara, diparasan jeung disalinan, tuluy dideuheuskeun ka raja. 15 Timbalan raja ka Yusup, "Kami ngimpi, euweuh nu bisa nerangkeun. Aya nu nyarita ka kami, yen maneh bisa nerangkeun impian." 16 Wangsulan Yusup, "Abdi Gusti mah teu pisan-pisan. Anging Allah nu iasa nerangkeun, sareng bakal kamanah ku dampal Gusti." 17 Timbalan raja, "Kami ngimpi keur nangtung di sisi Walungan Nil. 18 Beh aya tujuh sapi lalintuh naker haranjat ti walungan terus nyaratuan. 19 Aya deui tujuh sapi garoreng patut, bararegang kari tulang. Di sa-Mesir, kami mah kakara nenjo aya sapi begang-begang teuing. 20 Eta sapi nu baregang teh seug ngaleglegan nu lalintuh. 21 Tapi sakitu tas ngalegleg hiji ge taya nu jadi lintuh, angger bae rangkebong jiga tadina. Nyah kami lilir. 137
Kejadian 41.22-30 22 Sakali deui kami ngimpi, nenjo aya gandum tujuh ranggeuy dina satangkal, baleuneur jeung parepel, meujeuhna asak. 23 Beh tujuh ranggeuy deui tina satangkal, hararapa jeung parerang katebak angin ti gurun keusik. 24 Ieu tujuh ranggeuy nu harapa ngaleglegan ka nu baleuneur. Ku kami geus diomongkeun ka dukun-dukun, tapi saurang ge taya nu sanggup nerangkeun." 25 Piunjuk Yusup ka raja, "Impenan Gusti, duanana sami hartosna. Allah parantos mintonkeun ka dampal Gusti naon pikersaeuna-Na. 26 Tujuh sapi nu lalintuh, hartosna tujuh taun, sareng tujuh ranggeuy gandum anu pepel, eta oge nawiskeun tujuh taun. Duanana sahartos. 27 Saparantos eta, tujuh sapi kuru sareng tujuh ranggeuy gandum anu hapa tur perang katebak angin ti gurun keusik, hartosna tujuh taun paceklik. 28 Sapertos anu bieu ku abdi Gusti kapiunjuk: Allah parantos mintonkeun ka dampal Gusti naon pikersaeuna-Na. 29 Di salebet tujuh taun, nagara Mesir bakal nyorang kamakmuran. 30 Saparantos eta, bakal katarajang ku paceklik anu kalintang bangetna, lamina tujuh taun, dugi ka kamakmuran di salebet tujuh 138
139 Kejadian 41.31-38 taun nu kalangkung teh teu aya urut-urutna, tigerat di sakuliah nagara. 31 Mangsa-mangsa makmur moal kaemut- emut deui, ku hebat-hebatna paceklik anu nuturkeunana. 32 Gusti ngimpen dugi ka dua kali, nun Gusti, eta nawiskeun yen Allah parantos ngadamel kapastian pijadieunana, tur bade enggal-enggal dibuktoskeun. 33 Dampal Gusti kedah milari hiji jalmi, nu tarampil tur wijaksana, kanggo nyangking sareng ngatur bahan pangan rahayat Mesir. 34 Sareng kedah ngangkat padamel-padamel purah ngatur-ngatur. Saperlima tina hasil tatanen salebet tujuh taun kamakmuran, kedah disimpen. 35 Eta padamel-padamel kedah ngempelkeun katedaan samangsa taun-taun kamakmuran nu bakal dongkap. Eta sadayana kedah aya dina panalingaan dampal Gusti. Bahan- bahan tedaeun kedah disimpen sae-sae di gudang-gudang nagara sareng dijagi. 36 Maksadna taya sanes, kanggo pibekeleun sanagara di mana paceklik anu tujuh taun tea dongkap ka ieu nagara, supados rahayat Mesir ulah kantos maraot ku langlayeuseun." 37 Eta rarancang ku raja Mesir katut mantri-mantrina kamanah pisan. 38 Dawuhan raja ka mantri-mantrina, "Saha deui jelema nu kawas ieu, kalinggihan Roh Allah?"
Kejadian 41.39-46 39 Geus kitu dawuhanana ka Yusup, "Eta katerangan-katerangan maneh tetela asal ti Allah. Hamo aya anu leuwih pinter jeung wijaksana kawas maneh. 40 Maneh pantes ngatur di karajaan kami, ditarurut ku sakumna rahayat. Euweuh nu leuwih luhur ti maneh kajaba kami, raja." 41 Dawuhanana deui, "Maneh ayeuna ku kami diangkat jadi kawasa di sakuliah Mesir." 42 Raja nyabut lelepen cap karajaan tina remana, dianggokeun ka Yusup. Rap Yusup dianggoanan anggoan tina linen lemes, tenggekna dianggoanan kangkalung emas. 43 Clak ditunggangkeun kana kareta kadua tutungganganana raja. Heulaeun kareta aya palatuk purah ceceluk: "Hormat, bere jalan!" Kitu carana Yusup diangkat geusan mangkon kawasa di sakuliah Mesir. 44 Ngadawuh deui raja ka anjeunna, "Kami raja. Tapi tanpa idin ti maneh, di sakuliah Mesir teu meunang aya nu ngajalankeun pokal naon-naon." 45 Yusup ku anjeunna dipaparin jenengan bangsa Mesir, Sapnat-Paaneah, tuluy direndengankeun ka Asnat, putra istri Potifera, imam kota On. Geus kitu Yusup ngideran satanah Mesir. 46 Basa mimiti ngabdi ka raja Mesir yuswa Yusup geus tilu puluh taun. Damelna papariksa ka sakuliah nagara. 140
Kejadian 41.47-55 47 Sajero tujuh taun nagara teh mani lubak-libuk subur makmur, sagala tatanen ngajadi, cukul mucekil beunghar ku hasil. 48 Sapanjang taun-taun anu makmur, sagala hasil bumi ku Yusup disimpen di gudang di kota-kota. Di unggal kota aya gudang hasil bumi ti wewengkon masing-masing. 49 Hasil gandum mani kawas banjir, tinanding salobana keusik jero sagara, nepi ka teu ditaker-taker acan da geus lain taker-takereun. 50 Memeh usum paceklik datang, Yusup geus kagungan dua putra ti Asnat geureuhana. 51 Duanana pameget. Nu cikal dijenenganan Menase, sabab saurna, "Ku kersaning Allah, aing geus hanjat tina balangsak, geus paler tina inget ka bapa sapala putra." 52 Nu kadua dijenenganan Epraim, karana saurna, "Di nagara urut aing kabalangsak, ku Allah dipaparin anak." 53 Ti dinya, musim makmur tujuh taun di Mesir enggeus wekasan. 54 Musim paceklik nu tujuh taun mimiti narajang, cocog sakumaha panorah Yusup. Di mana-mana, di nagara sejen geus meh taya dahareun, sabalikna di Mesir mah cukup kabina-bina. 55 Tapi di Mesir oge saterusna mah geus mimiti aya bahla kalaparan. Rahayat jumerit ka raja. Ari dawuhan raja ka rahayatna, 141
Kejadian 41.56-42.7 "Maraneh ka Yusup bae, turut kuma dipetakeun ku anjeunna." 56 Sanggeus sakuliah nagara keuna ku paceklik, tur paceklikna beuki rosa, Yusup muka gudang-gudang gandum, dijualan ka rahayat Mesir. 57 Jalma-jalma ti nagara-nagara sejen oge murubul ka Mesir ngaradon meuli gandum, kawantu paceklik teh geus nerekab ka unggal nagara. 42 1 Yakub geus ngadangu yen di Mesir loba gandum. Seug nyaur pala putra, sarta saurna, "Ulah jarongjon bae, ku naon teu alihtiar? 2 Bejana di Mesir loba gandum. Cik ka daritu meuli, supaya urang ulah nepi ka paraeh ku kalaparan." 3 Bral sapuluh saderek-saderek Yusup arindit ka Mesir rek mareuli gandum. 4 Tapi Binyamin, rayi tegesna Yusup mah teu dibikeun milu, sieun kuma onam. 5 Pala putra Yakub geus carunduk ka Mesir, bareng jeung abrulan sejen-sejenna nu pada arek ngaruyang, sabab sakuliah Kanaan oge katarajang paceklik. 6 Yusup, anu mangkon kawasa di satanah Mesir, ngicalna gandum ka unggal bangsa bae. Saderek-saderekna geus aya di payuneunana, sararujud ka anjeunna. 7 Barang gok ge Yusup teh jol-jol wawuh bae, tapi teu nyirikeun anjeun. Pok mariksa 142
143 Kejadian 42.8-16 bengis pisan, saurna, "Maraneh nu ti mana?" Wangsulanana, "Sumuhun ti Kanaan, sumeja ngiring meser tedaeun." 8 Maranehna mah kalinglap, teu saperti Yusup ka maranehna. 9 Ras Yusup emut ka nu kaimpenkeun ngeunaan maranehna. Pok ngalahir deui, "Maraneh mata-mata rek ngintip kalemahan nagara kami." 10 Wangsulanana, "Sanes, Gusti! Pang dongkap teh sumeja meser tedaeun bae. 11 Abdi Gusti sadayana padudulur. Sadayana jalmi-jalmi jujur, sanes pisan mata-mata." 12 Waler Yusup, "Ah puguh maraneh teh arek ngintip melengna nagara kami!" 13 Piunjuk maranehna, "Gusti, abdi-abdi teh sadayana mah dua belas, tunggal sabapa, di tanah Kanaan. Anu bungsu dikantun di lembur sareng pun bapa, dupi anu hiji deui parantos tilar dunya." 14 Waler Yusup, "Geus! Ceuk kami tadi, maraneh mata-mata! 15 Pangakuan maraneh rek diuji. Demi asmaning raja Mesir, kami sumpah: Maraneh moal dileupaskeun, upama dulur maraneh anu bungsu teu didatangkeun ka kami. 16 Meunang balik saurang, sina nyokot eta adi, bawa ka dieu. Nu sejen-sejenna ditahan, rek dijaga masing keras, ngadago bukti omongan maraneh. Upama teu bukti, demi jayaning raja, tetela maraneh mata-mata."
Kejadian 42.17-24 17 Tutas sasauran kitu, geblus saderek- saderekna diasupkeun ka jero panjara, meunang tilu poe. 18 Dina katilu poena anjeunna sumping, saurna, "Kami teh nyembah ka Allah. Nu matak, mun maraneh hayang lila hirup kudu kieu: 19 Buktikeun kajujuran. Maraneh meunang balik, meunang mareuli gandum keur dahareun sakulawarga anu keur kalaparan. Tapi saurang tetep di tahan di dieu. 20 Maraneh kudu daratang deui mawa dulur anu bungsu, geusan bukti benerna pangakuan maraneh, sangkan kami ulah nepi ka maehan maraneh." Saderek-saderekna kapaksa ngiringan. 21 Ti dinya seug ngaromong pada dulur, "Enya, talajak urang bareto ka Yusup teh telenges pisan, teu tolih kumaha nalangsana hatena basa menta dipikarunya. Ayeuna karasa wawalesna." 22 Ceuk Rubin, "Nu matak ceuk Akang ge bareto, ulah dikaniaya eta budak teh. Tapi maraneh teu ngagarugu. Ayeuna urang kudu naur wawales patina." 23 Teu nyarahoeun yen sagala caritaanana kahartos ku Yusup, kawantu ari miunjuk ka anjeunna teh make juru basa. 24 Yusup ngajengkat ka nu singkur, ngadon nangis heula. Sanggeus leler kakara nemonan 144
Kejadian 42.25-32 deui, ceg bae nyepeng ka Simeon. Red Simeon dibarogod hareupeun dulur-dulurna. 25 Sanggeus kitu Yusup miwarangan supaya karung-karung maranehna diareusian. Ari duit pameulianana kudu diasupkeun kana karung masing-masing, jeung dipiwarang dibekelan dahareun keur di jalan. Prak dilalampahkeun. 26 Geus kitu bral saderek-saderekna marulang marawa gandum beunang meuli, dimuatkeun kana kalde. 27 Ari nepi ka panganjrekan, aya nu muka karung bawana rek maraban kalde. Ana gorehel bet aya duitan. 28 Atuh hariweusweus ka dulur-dulurna, pokna, "Ieu duit kuring mah bet dipulangkeun, aya di jero karung!" Atuh mani ngararenjag bari silih tenjo beungeut dibarung ku keketegan. Aromongna, "Ya Allah, bade dikumahakeun abdi-abdi teh?" 29 Sanggeus cunduk ka Kanaan puk-pok nyaritakeun pangalaman ka ramana, 30 "Nu nyepeng kawasa di ditu teh mariksana bengis pisan, malah nuding yen abdi sadaya mata-mata nu keur ngintip nagarana. 31 Nya teras unjukan deui, Abdi-abdi jalmi jujur, sanes mata-mata. 32 Abdi-abdi sadayana mah dua belas padudulur tunggal sabapa. Nu hiji parantos tilar dunya, nu hiji deui dikantun sareng pun bapa. 145
Kejadian 42.33-38 33 Tapi saurna teh, Hal eta ku kami rek diuji, enya henteuna maraneh jelema jujur. Dulur maraneh ku kami rek ditahan saurang, sesana meunang baralik mawa gandum, dahareun maraneh sakulawarga anu eukeur kalaparan. 34 Kudu daratang deui ka kami, bawa eta dulur anu bungsu. Mun geus bukti, kakara kami percaya yen maraneh jujur, lain mata-mata. Mun kitu heug, maraneh meunang nyorang ieu nagara, sarta dulur maneh nu ditahan dibikeun deui." 35 Ti dinya karung-karung dibarukaan rek dibudalkeun. Ana gorehel dina karung masing-masing aya duitan. Sarerea, kitu deui ramana mani sarepa. 36 Pok ramana sasauran, "Ari maraneh bet nyieun-nyieun sangkan Ama kaleungitan anak. Yusup geus euweuh di kieuna. Simeon ditahan. Ayeuna Binyamin arek dibawa! Ama anu kudu kaleleban!" 37 Pok Rubin mihatur ka ramana, "Saupami Binyamin teu kabantun wangsul deui, anak abdi lalaki anu dua paehan ku Ama. Sing percanten, Binyamin tangtos kabantun deui wangsul." 38 Waler Yakub, "Ulah, anak kami anu ieu mah moal dibikeun. Lanceukna geus ajal, kari ieu anak kami teh. Kumaha mun cilaka di jalan nepi ka hanteuna. Kami geus sakieu kolotna, hamo kuat nandangan prihatin 146
Kejadian 43.1-9 balukar ti maraneh. Paeh kami teh kitu-kitu teuing mah!" 43 1 Paceklik di Kanaan beuki parna. 2 Bahan dahareun pamili Yakub beunang bareto meuli ti Mesir geus koredas. Yakub sasauran ka pala putrana, saurna, "Mareuli deui dahareun ka ditu." 3 Ditembal ku Yuda, "Ama, kapungkur oge abdi-abdi diancam ku nu kawasa di ditu, teu kenging datang deui upami henteu sareng si bungsu. 4 Upami si bungsu diwidian mah milu, mangga ka ditu deui oge, meser tedaeun. 5 Moal, abdi-abdi moal wantun ka ditu upami si bungsu henteu diwidian milu mah, margi saur nu ti ditu: Ulah datang-datang deui mun dulur maraneh nu hiji deui henteu kabawa." 6 Saur Yakub, "Naha atuh bebeja boga keneh dulur sejenna? Nyieun pisusaheun Ama bae!" 7 Dijarawab, "Ituna keukeuh naletekeun pamili urang saurna, Ari bapa maraneh aya keneh? Maraneh boga deui dulur? Kapaksa diwangsul satarabasna, manawi teh moal dugi ka marentah ngabantun pun adi." 8 Yuda unjukan deui ka Yakub ramana, "Titipkeun Binyamin ka abdi, supados tiasa mios ayeuna keneh. Diengke-engke mah bilih urang maraot manten ku langlayeuseun, nya Ama, nya abdi-abdi, nya barudak. 9 Perkawis Binyamin, ditanggel ku abdi. Abdi sumeja naruhkeun pati, ngabelaan. Upami 147
Kejadian 43.10-16 manehna teu tiasa kabantun deui wangsul kalayan salamet sarta walagri, abdi sing ulah jamuga satutup umur. 10 Cobi upama teu talangke mah, tangtos ayeuna teh parantos baralik deui ti ditu kadua kalina." 11 Waler Yakub, "Nya ari geus teu beunang diulah-ulah mah dalah dikumaha. Tapi kudu babawaan ti dieu, keur tanda soca, bangsa hasil ieu tanah sarwa saeutik, nu pangalusna: kismis, madu, bungbu-bungbuan, muncang, jeung buah badam. 12 Duit kudu mawa dua kalieun. Duit nu bareto dipulangkeun kudu dibayarkeun, bisi ti ditu kaliru. 13 Heug si bungsu bawa, los geura bral. 14 Mugi-mugi ku pitulung Allah Nu Maha Kawasa, eta jelema teh sing aya welasna ka maraneh, kersaeun ngaleupaskeun dulur maraneh anu ayeuna ditahan di ditu, sarta mulangkeun deui Binyamin. Mun kudu nepi ka leungit anak, ari geus teu bisa sumingkir deui mah Ama kari pasrah." 15 Seug eta sadudulur teh nyadiakeun keur kikintunan jeung duit dua kalieun, geus kitu arindit ka Mesir jeung Binyamin. Sacundukna ka Mesir, terus ngadareuheusan ka Yusup. 16 Ana ningali yen Binyamin oge aya, geuwat Yusup marentah hiji gandek, juru kawasa bumina, saurna, "Ieu semah kami bawa ka 148
Kejadian 43.17-23 bumi. Meuncit sato hiji, maranehna ku kami rek dibawa tuang engke beurang." 17 Gandek tumut ka parentah, semah-semah dibawa ka gedong Yusup. 18 Ari maranehna dibawa ka gedong teh bati rarisi. Ceuk pikiran maranehanana, "Boa dibawa ka gedong teh dilantarankeun ku duit anu bareto dipulangkeun tea. Boa ujug-ujug breg bae diraponan terus dijieun budak beulian, kalde-kalde dirampas." 19 Nu matak, sanggeus nepi ka lawang gedong, maranehna ngomong ka juru kawasa bumi tea, pokna, 20 "Juragan, abdi-abdi teh kapungkur meser tedaeun ti dieu. 21 Ari dongkap ka lembur, artos pameseranana teh bet aya di lebet karung masing-masing, palih luhur, tur teu aya nu coceng. Ayeuna eta artos teh dibantun. 22 Artos kangge meser deui oge ngabantun. Kapungkur teh duka saha anu ngalebetkeun eta artos kana lebet karung." 23 Ari jawabna, "Tong jadi pikir. Teu kudu dipake risi. Anu neundeun eta duit ka jero karung teh tangtu Allah panutan aranjeun, panutan bapa aranjeun, da duit pamayaran tea mah bareto geus katarima." Geus kitu eta jelema teh ngaleupaskeun Simeon, dipasrahkeun deui ka maranehna. 149
Kejadian 43.24-32 24 Sanggeus araya di gedong Yusup, eta jelema mawakeun cai keur maranehna karukumbah suku, ari maranehna terus maraban kalde. 25 Sabot nunggu Yusup sumping palolohor, maranehna nyadiakeun keur tanda soca tea. Geus nyarahoeun yen engke beurang maranehna baris dalahar di dinya. 26 Jol Yusup sumping, brek maranehna sarujud, terus nyanggakeun tanda soca. 27 Pok Yusup papariksa, "Kumaha, calageur? Sabaraha taun umurna bapa maneh anu dicaritakeun bareto teh? Kumaha aya keneh, cageur?" 28 Wangsulanna, "Pun bapa, gandek dampal Gusti, aya keneh sareng wilujeng." Bruk deui maranehna sarujud. 29 Ret Yusup ka Binyamin, rayina teges, pok ngalahir, "Euh ieu, nya, adi bungsu anu dicaritakeun teh? Anaking, sing aya berkah ti Allah." 30 Geus kitu gura-giru ka nu singkur, tina teu kawawa ku ngahelas ningali rayina. Cisocana meh teu kaampeuh, nu matak enggal ka kamar, segruk bae nangis. 31 Sanggeus ditamas kaluar deui bari mereketkeun anjeun, terus nimbalan sangkan sadia tuangeun. 32 Yusup misah meja, saderekna meja nu hiji deui, urang Mesirna anu bareng milu ngariung, misah deui, kawantu pikeun urang 150
Kejadian 43.33-44.4 Mesir mah ngahiji dahar jeung urang Ibrani teh hina. 33 Meja Yusup sina paeunteung-eunteung jeung meja saderek-saderekna. Ari dariukna diatur dipanta-panta, ti nu pangkolotna panungtungan di nu pangorana. Diatur nurutkeun panta-panta umurna teh maranehna bati silih teuteup bari harookeun. 34 Ari kadaharanana diberean tina meja Yusup. Hancengan keur Binyamin mah mani lima kalieun keur lanceuk-lanceukna. Brak balakecrakan, dalahar nginum jeung Yusup. 44 1 Ti dinya Yusup marentah ka juru kawasa bumi, saurna, "Eusian karung- karungna sing dedet, sina kabawa ku sataker tanagana. Duit pameulianana asup-asupkeun deui ka jero karung masing-masing, teundeun pangluhurna. 2 Lumur perak kami asupkeun kana karung anu bungsu, sakalian jeung duit pameulian gandumna." Prak dilampahkeun. 3 Isukna, barang bray beurang maranehna geus dijurung laku, bral arindit nungtun kalde masing-masing. 4 Sanggeus maranehna rada anggang ti kota, Yusup marentah ka juru kawasa bumi, saurna, "Gancang jelema-jelema nu tadi teh udag. Mun geus kaudag, maneh kudu ngomong kieu: Ku naon ari maraneh, mulang jahat ka nu mikanyaah? 151
Kejadian 44.5-13 5 Ku naon maling lumur perak kami? Eta lumur paranti gusti kami ngaleueut, jeung paranti anjeunna norah. Kacida teuing eta kalakuan teh!" 6 Sanggeus kasusul, seug gandek teh malikan kalimah gustina. 7 Ari tembal maranehna, "Kumaha, Juragan? Naon maksadna eta kasaurah teh? Sageuy abdi-abdi gaduh emutan kana kitu. 8 Dalah artos anu kapendak di lebet karung tea oge geuning disanggakeun deui ka Juragan. Teu wararantun teuing pulang-paling emas atanapi perak ti gedong panutan Juragan. 9 Saupami eta lumur kapendak ti salah sawios abdi sadaya, jalmina paehan bae, sesana sumeja masrahkeun diri, rido jaradi badega." 10 Jawabna, "Hade. Tapi nu rek dijieun badega mah saurang bae, anu malingna. Nu sejenna bebas." 11 Cag karung-karungna diecag-ecagkeun kana taneuh gagancangan, terus dibaruka ku masing-masing. 12 Gandek Yusup mariksa mani taliti, mimiti ti karung nu cikal nepi ka karung nu bungsu. Gorehel, lumur teh kapanggih tina karung nu Binyamin. 13 Bawaning ku ngenes-ngenesna, maranehna nepi ka nyarosoek papakean. 152
Kejadian 44.14-20 Geus kitu karung-karung teh dimuatkeun deui kana kalde, tuluy baralik deui ka kota. 14 Sacundukna Yuda sadudulur ka gedong Yusup, kasampak anjeunna keur ngantos. Bruk bae sadudulur teh pada meubeutkeun maneh kana taneuh payuneunana. 15 Yusup ngalahir, "Nahaon eta kalakuan kitu teh? Na teu kataksir yen eta kalakuan maraneh teh ku jelema saperti kami mah baris katorah?" 16 "Gusti, kumaha abdi-abdi nya kedah unjukan?" wangsul Yuda. "Kumaha nya bade mungkir? Kumaha nya kedah nembongkeun yen abdi-abdi beresih? Allah parantos nembrakkeun kalepatan abdi-abdi. Mangga sadayana damel badega, sanes mung anu kapendak nyumputkeun lumur bae." 17 Waler Yusup, "Hamo! Kami hamo kitu! Saurang bae anu rek dijieun badega mah. Anu sejen jung baralik ka bapa maraneh, aman, moal dikumamahakeun." 18 Cong Yuda nyembah, pok deui miunjuk, "Nun Gusti, manawi aya paidin, abdi Gusti sumeja nyanggakeun ieu piunjuk. Mugi Gusti teu jadi bendu. Gusti sasat Piraon ku manten. 19 Gusti kapungkur mariksa, Kumaha maraneh boga keneh bapa, atawa boga deui dulur? 20 Wangsul abdi-abdi, Gaduh. Pun bapa parantos kolot, dulur saurang deui, bungsu, anu lahirna saparantos pun bapa kolot pisan. 153
154 Kejadian 44.21-29 Kaka teges eta barudak parantos tilar dunya. Jadi ti biang tegesna mah mung kantun eta, ku pun bapa kalintang dipideudeuhna. 21 Dupi pilahir Gusti, Bawa ka dieu, kami hayang nyaho. 22 Ku abdi-abdi diunjukkeun ka Gusti, yen eta budak teu kenging lesot ti pun bapa. Saupami dugi ka papisah, tinangtos pun bapa puput umur. 23 Nanging pilahir Gusti, Lamun dulur maraneh nu eta henteu kabawa, maraneh ulah nete-nete deui ka dieu nemonan kami. 24 Sadongkapna ka pun bapa, gandek dampal Gusti tea, sugri pilahir Gusti teh disanggemkeun. 25 Lami-lami pun bapa ngajurung deui abdi-abdi meser tedaeun ka dieu. 26 Sanggem abdi-abdi henteu wantun, reh diancam ku Gusti teu kenging deui ngadeuheus, upami henteu sareng pun dulur. Si bungsu kedah kabantun, nembe abdi-abdi wantun mios. Kitu sanggem abdi-abdi ka pun bapa. 27 Ari sanggem pun bapa, Maraneh nyaho, Ama boga anak ti indung tegesna teh ngan dua. 28 Nu saurang enggeus hilang, moal salah disasaak sato galak, lantaran taya beja-bejana. 29 Ayeuna, lamun anu ieu oge kudu leupas ti Ama, sarta nepi ka henteuna, atuh kami nu
Kejadian 44.30-45.1 geus sakieu kolotna teh sasat diturihan nya hate ku maraneh, sina buru-buru paeh. 30 Nun Gusti, upami ayeuna abdi-abdi wangsul henteu sareng eta budak, pisakumahaeun teuing remukna hate pun bapa, jalaran nyawana parantos kacangcang ku eta budak. 31 Tinangtos pun bapa teras ngalenggerek dumugi kana patina. Nya tangtos abdi-abdi keneh nu jadi lantaran pun bapa anu sakitu kolotna gudawang hatena, temahna ajal sapisan. 32 Sajabi ti kitu, abdi Gusti parantos ikrar ka pun bapa, nanggel yen eta budak baris salamet. Saupami eta budak henteu kasanggakeun deui, abdi parantos sumpah sing ulah jamuga satutup umur. 33 Kitu nu mawi, nun Gusti, abdi bae gegentosna, anu ku Gusti kedah disiksa. Pun adi mah sanget-sanget nya panuhun mugi diwidian wangsul sareng lanceuk-lanceukna. 34 Kumaha nya wangsul, saupami henteu sareng eta budak? Abdi Gusti moal kiat ningal pun bapa ngalaman nasib sial." 45 1 Yusup meh-mehan bae teu kiat mereketkeun anjeun di hareupeun para pagawena. Pok ngalahir bari ngagorowok, "Pagawe-pagawe kabeh kalaluar!" Sanggeus pagawe-pagawe teu aya saurang-urang acan, brak bae Yusup nembrakkeun anjeun ka saderek-saderekna. 155
Kejadian 45.2-8 2 Brah cisocana bedah, nangis mani ngagukguk satarikna, kadarenge sumegrukna ku urang Mesir. Atuh gancang pisan bejana ka karaton raja. 3 Ceuk Yusup ka saderek-saderekna, "Kuring teh Yusup! Kumaha Ama, bapa kuring, jumeneng keneh?" Maranehna anggur tingpoyongkod sarieuneun, nepi ka jarempling teu bisa ngajawab. 4 Saur Yusup deui, "Ka darieu, sing dareukeut." Esod, esod, maranehna ngadareukeutan. Saur Yusup, "Kuring teh dulur aranjeun. Anu ku aranjeun dijual ka dieu ka Mesir. 5 Ulah reuwas-reuwas. Jeung teu perlu nyalahkeun maneh pedah bareto ngajual kuring ka urang dieu. Eta saenyana geus kitu diaturna ku Allah. Ku Mantenna, kuring dikirim ti heula ka dieu, sangkan numbu umur aranjeun. 6 Sabab ieu paceklik teh kakara dua taun. Lila keneh, lima taun deui, tur sapanjang eta moal aya usum melak, moal aya usum dibuat. 7 Allah ngutus kuring ti heula ka dieu teh sangkan puguh bisa nulungan aranjeun ulah nepi ka pegat turunan. Kuring disina ti heula ka dieu, sangkan aranjeun loba anu katulungan ku kuring, jeung sangkan aranjeun ulah nepi ka paregat umur. 8 Jadi, pangna kuring aya di dieu teh lain ku dumeh dipiceun-piceun teuing ku 156
Kejadian 45.9-14 aranjeun, tapi geus diatur ku Allah. Ku pitulung Mantenna, kuring ayeuna di dieu teh sasat jadi ramana raja Mesir, nyekel urusan sanagara, nyekel kawasa sanagara Mesir. 9 Ayeuna geuwat marulang buru-buru. Bejakeun ka bapa kuring, kieu kituh ceuk Yusup putrana, Abdi ku Allah parantos dijadikeun anu kawasa di sakuliah nagara Mesir. Ama kedah enggal-enggal sumping ka abdi, ulah dilami-lami deui. 10 Kangge pamatuhan parantos di sayagikeun di Gosen, supados Ama saputra putu pacaket sareng abdi. Embe, domba, sapi, sagala rupa bae kagungan Ama, candak. 11 Di Gosen mah Ama tiasa ditalingakeun ku abdi. Paceklik teh lima taun deui; abdi moal ngantep Ama sakulawargi dugi ka langlayeuseun, kitu keneh ingon-ingon." 12 Yusup ngalahir deui, "Ayeuna dulur-dulur, jeung hidep oge, Binyamin, tangtu geus tenget enyaan yen kuring teh Yusup, lain nu lian. 13 Bejakeun ka Ama, yen kuring di Mesir manggih kamulyaan tur kawasa kabina-bina. Sagala rupa anu ku aranjeun kasaksian di dieu, caritakeun ka Ama. Jung buru-buru Ama teh sina sumping ka dieu." 14 Tutas sasauranana, gabrug anjeunna ngarangkul ka Binyamin rayina bari nangis. Binyamin oge ceurik bari montel ka anjeunna. 157
158 Kejadian 45.15-22 15 Geus kitu raka-rakana oge pada dirangkul diciuman jeung ditangisan. 16 Beja yen Yusup tepang jeung saderek- saderekna geus tepi ka raja di karaton. Raja sapara mantri sami-sami ngiring bingah. 17 Seug raja ngalahir ka Yusup, "Eta dulur-dulur kang putra sina ngamomotan sato umbalna, sina buru-buru marulang deui ka Kanaan. 18 Bapana kudu buru-buru dibawa ka dieu. Kitu deui maranehna sakulawarga kudu ka darieu deui, ngadeuheus ka kami. Ku kami rek dibere pigeusaneun matuh, tanah anu panghadena di Mesir. Perkara dahareunana, kami anu ngabayuan, tina hasil bumi anu panghadena. 19 Sina mawa kareta ti dieu, tumpakaneun anak pamajikanana, sarta bapana ulah teu kabawa. 20 Perkara pakaya-pakaya anu ditinggalkeun di ditu teu kudu dipake lebar. Rek dibere gagantina, tanah-tanah anu pangsuburna di satanah Mesir." 21 Pala putra Israil tumut parentah. Ku Yusup dibahanan kareta sababaraha hiji, sakumaha timbalan raja. Bekel keur di jalan oge dicukupan. 22 Jaba ti eta pada dibere pisalin sapangadeg sewang. Malah ka Binyamin mah aya leuwihna, jaba ti papakean lima pangadeg teh masihan perak 300 potong.
Kejadian 45.23-46.2 23 Ari keur ramana, kalde sapuluh pinuh ku muatan hasil bumi Mesir nomer hijina, sapuluh kalde deui dimuatan gandum, roti jeung warna-warna katuangan, baris tuangeun ingkang rama di jalan nuju ka Mesir. 24 Geus kitu saderek-saderekna dijurung laku sarta saurna, "Di jalan teu kudu salempang." 25 Bral marulang ka Kanaan, ka Yakub ramana. 26 Sadatangna pada hariweusweus, "Yusup hirup keneh. Nu nyekel kawasa satanah Mesir teh horeng manehna!" Bis bae Yakub kapiuhan, reuwas jeung ku awahing teu percanten. 27 Tapi sanggeus sagala pihatur Yusup tea dicaritakeun ka anjeunna, turug-turug beh kareta-kareta anu dibahankeun ku Yusup kanggo anjeunna angkat ka Mesir, pangacian anjeunna kumpul deui. 28 Pok ngalahir, "Kami sugema kaliwat saking. Anak kami, Yusup, hirup keneh! Kami rek indit, rek manggihan, meungpeung hirup keneh." 46 1 Yakub ngepak barang-barangna, bral angkat ka Bersyeba, terus ngahaturkeun kurban ka Allah, panutan Ishak ramana. 2 Peutingna, dina tetenjoan, Allah nimbalan, dawuhana-Na, "Yakub, Yakub!" Diwaler, "Nun, ieu abdi." 159
Kejadian 46.3-12 160 3 Dawuhana-Na, "Kami Allah. Allah panutan bapa maneh. Ulah asa-asa rek indit ka Mesir teh. Rundayan maneh ku Kami rek dijieun bangsa gede di ditu. 4 Maneh ku Kami rek dianteur indit ka Mesir. Ari turunan maneh baris dipulangkeun deui ka dieu. Mun maneh datang ka ajal, baris katungkulan ku Yusup." 5 Bersyeba ku Yakub enggeus dikantun. Yakub, putu-putuna, jeung para wanita mantu-mantuna, ku pala putrana sina tarumpak kareta anu dikintun ku raja Mesir. 6 Ingon-ingon katut sagala harta banda meunang ti Kanaan milu diakut ka Mesir. Kabeh nu jadi rundayan ku Yakub dicandak ngalih, nya eta: 7 pala putra nu lalaki nu awewe, para putu nu lalaki nu awewe. 8 Anggota kulawarga Yakub anu arindit ka Mesir jeung anjeunna nya eta Rubin, putrana anu cikal, 9 jeung putra-putrana: Hanok, Palu, Hesron jeung Karmi. 10 Simeon jeung putra-putrana: Yemuel, Yamin, Ohad, Yakin, Sohar, jeung saurang deui, ngaranna Saul, anak Simeon ti hiji wanita urang Kanaan. 11 Lewi jeung putra-putrana: Gerson, Kahat jeung Merari. 12 Yuda jeung putra-putrana: Selah, Peres jeung Serah. (Putra-putra Yuda sejenna
Kejadian 46.13-22 anu lalaki, Er jeung Onan geus maraot di Kanaan.) Putra-putra Peres nya eta Hesron jeung Hamul. 13 Isaskar jeung putra-putrana: Tola, Pua, Ayub jeung Simron. 14 Sebulun jeung putra-putrana: Sered, Elon jeung Yahlel. 15 Eta putra-putra Yakub ti Lea anu dijurukeun di Mesopotami. Jeung hiji putra istri, Dinah. Jumlah turunan anjeunna ti Lea aya tilu puluh tilu urang. 16 Gad jeung putra-putrana: Sepon, Hagi, Suni, Esbon, Eri, Arod, jeung Areli. 17 Aser jeung putra-putrana: Yimna, Yiswa, Yiswi, Beria, jeung Serah dulur maranehanana anu awewe. Putra-putra Beria nya eta Heber jeung Malkiel. 18 Ieu anu genep belas urang turunan Yakub ti Silpa, asalna emban pamere Laban ka Lea putrana. 19 Putra Yakub ti garwana nu ngaran Rahel, nya eta Yusup jeung Binyamin. 20 Di Mesir, Yusup kagungan dua putra pameget ti Asnat geureuhana putra Potifera, imam di kota On, nya eta Menase jeung Epraim. 21 Putra-putra Binyamin nya eta: Bela, Beker, Asbel, Gera, Naaman, Ehi, Ros, Mupim, Hupim jeung Arda. 22 Ieu anu opat belas urang turunan Yakub ti Rahel. 161
Kejadian 46.23-31 23 Dan jeung putrana, Husim. 24 Naptali jeung putra-putrana: Yahsel, Guni, Yeser jeung Silem. 25 Ieu anu tujuhan turunan Yakub ti Bilha, asalna emban pamere Laban ka Rahel putrana. 26 Jadi jumlah turunan Yakub anu landes, basa mimiti ngalih ka Mesir teh aya genep puluh genep jiwa, jaba deui bojo-bojo pala putrana. 27 Diitung jeung dua putra ti Yusup anu dilahirkeun di Mesir, pamili Yakub teh kabehna tujuh puluh jiwa. 28 Yakub ngajurung Yuda ti heula, sina ngawartosan ka Yusup yen anjeunna mundut diantosan di Gosen. Sanggeus aleutan Yakub cunduk ka wates Gosen, 29 Yusup angkat kana kareta, rek nepangan ingkang rama. Barang gok patepang, gabrug ngarangkul, pananganana meulit kana tenggek ramana. Gauk nangis lila pisan bari tipepereket nangkeup ka ramana. 30 Geus kitu Yakub ngalahir ka Yusup, "Bagea teuing Enung! Geuning Enung teh hirup keneh. Ayeuna mah Ama teh paeh ge rido, da jeung Enung geus papanggih." 31 Ti dinya Yusup ngalahir ka saderek- saderek jeung wargi-wargi ramana, saurna, "Kuring kudu ngadeuheus unjukan ka raja yen aranjeun jeung Ama sakulawarga geus daratang ti Kanaan, araya di kuring. 162
Kejadian 46.32-47.4 32 Rek diterangkeun yen aranjeun tukang ngangon, maliara ingon-ingon, sarta eta pipiaraan kabeh dibawa ka dieu. 33 Upama engke aranjeun ku raja disaur jeung dipariksa pagawean, 34 ngajawabna ulah salah yen aranjeun ti bubudak hirup tina miara ingon-ingon sakumaha karuhun. Ku jalan kieu raja tangtu ngidinan aranjeun matuh di Gosen." Maksud Yusup mamatahan kitu teh lantaran urang Mesir mah kabeh oge henteu raresepeun ka tukang ngangon. 47 1 Yusup ngadeuheus ka raja nyandak saderekna limaan, seug unjukan kieu, "Pun bapa sareng dulur-dulur parantos darongkap ti Kanaan. Pipiaraanana oge sareng sagala kagaduhna dibarantun ka dieu, ayeuna parantos araya di Gosen." 2 Geus kitu Yusup ngunjukkeun saderek- saderekna tea ka raja. 3 Raja mariksa, "Naon pagawean maraneh?" Wangsulanana, "Abdi Gusti sadayana tukang angon, tumut ti karuhun. 4 Darongkap ka nagara Gusti, sumeja ngiring cicing di Mesir, wireh tanah Kanaan katarajang paceklik hebat, parantos teu aya jukut-jukut acan kangge ingon-ingon. Nyuhunkeun piwelas Gusti, sumeja ngiring cicing di tanah Gosen." 163
Kejadian 47.5-12 5 Raja ngalahir ka Yusup, "Rama jeung dulur-dulur kang putra geus araya di kang putra. 6 Tanah-tanah di Mesir aya dina kawasa kang putra. Pilih anu pangsuburna keur anjeunna jeung dulur-dulur. Harayangeun matuh di Gosen, teu aya halangan. Jeung upama ti dulur-dulur kang putra aya anu boga kamampuhan, hade sina ngurus ingon-ingon kami." 7 Yusup ngadeuheuskeun oge Yakub ramana, ka raja. Yakub ngucapkeun wilujeng ka raja. 8 Ku raja dipariksa, "Sabaraha taun umur Bapa?" 9 Waler Yakub, "Sumuhun parantos 130 taun, salamina mung ngumbara. Upami dibandingkeun sareng karuhun-karuhun anu sami-sami tukang ngumbara, umur Bapa mah kalintang pondokna, sareng teu kendat dipuuk ku kasusah." 10 Tutas ngadeuheus, Yakub neda undur ti payuneun raja. 11 Anjeunna ku Yusup geus dipatuhkeun di Mesir, kitu deui saderek-saderekna, dipaparin tanah milik anu pangalusna, pernahna di Rameses, numutkeun timbalan raja. 12 Keur kaperluan tedaeunana, boh ramana, boh saderek-saderekna, katut sakumna pamili ramana nepi ka anu pangorana, dibayuan ku Yusup. 164
Kejadian 47.13-18 13 Paceklik beuki hebat. Saalam dunya teu boga dahareun. Rahayat Mesir jeung urang Kanaan, awakna enggeus lalungse nandangan kalaparan. 14 Ti dinya Yusup ngumpulkeun duit sisimpenan urang Mesir jeung urang Kanaan, anu disimpen keur mareuli gandum, tuluy dicandak ka karaton raja. 15 Sanggeus urang Mesir jeung urang Kanaan teu baroga deui duit sama sakali, urang Mesir daratang ka Yusup. "Nyuhunkeun tedaeun," pokna. "Abdi-abdi ulah diantep sina paraeh langlayeuseun. Artos oge parantos teu gaduh pisan. Tulungan, Gusti!" 16 "Bawa ingon-ingon maraneh. Ke ku kami ditukeuran ku kadaharan ari geus teu baroga duit mah," waler Yusup. 17 Ahirna maranehna murubul marawa ingon-ingon ka Yusup, nu mawa kuda, nu mawa domba atawa embe, nu mawa sapi, nu mawa kalde, ditalukeurkeun kana bahan pangan. Sataun lilana kitu jeung kitu ngabagi-bagi bahan panganna, ditukeur jeung ingon-ingon. 18 Dina taun sanggeusna, rahayat pada waleh ka anjeunna, pokna, "Gusti, abdi-abdi waleh bae. Artos seep, ingon-ingon seep, sadayana parantos kacepeng ku Gusti. Abdi-abdi parantos teu gaduh serenkeuneun deui, kajabi ti tanah sareng badan sakujur. 165
166 Kejadian 47.19-25 19 Abdi-abdi ulah diantep sina maraot, enggal jait! Tanah abdi-abdi ulah dugi ka gaplah jeung gapong. Ieu diri abdi-abdi galeuh, tanah abdi-abdi candak, liron sareng tedaeun. Sawios jadi badega raja sinareng lahan sawios jadi kagunganana, asal dipaparin binih, sangkan ulah maraot ku kalaparan, sareng lahan ulah kantos jadi keri." 20 Seug sakabeh lahan di Mesir ku Yusup digaleuh baris ka raja, kawantu ku nu barogana dijarual, ku tina banget-bangetna paceklik. Sakabeh tanah sakuliah nagara geus jadi kagungan raja. 21 Ari rahayat, ti tungtung Mesir nepi ka tungtung Mesir deui ku Yusup digarawekeun jaradi kuli. 22 Tanah anu teu digaleuh ngan tanahna para imam. Para imam mah teu kungsi ngajarual tanah, kawantu mareunang sokongan anu baku ti raja. 23 Pilahir Yusup ka rahayat, "Poe ieu, maraneh jeung lahan-lahan maraneh enggeus dibeuli ku kami, haturan raja. Ieu binih keur maraneh, lahan-lahan teh pelakan. 24 Lamun geus panen, kudu diserenkeun pikeun raja, saperlimana. Sesana pake keur ngabinihan deui, jeung keur dahareun maraneh katut sanak kulawarga." 25 Rahayat ngajarawab, "Gusti parantos mintonkeun kasaean, numbu umur abdi-abdi.
Kejadian 47.26-48.1 Abdi-abdi sumeja pasrah diri jadi kuli-kulina raja." 26 Ti dinya Yusup ngadamel undang-undang tanah pikeun nagara Mesir, nya eta saperlima tina hasil tanah kudu diserenkeun ka raja. Ieu undang-undang tug nepi ka kiwari jalan terus. Ngan tanahna para imam anu henteu jadi milik raja teh. 27 Urang Israil enggeus tumetep di Mesir di wewengkon Gosen. Geus balaleunghar jeung anak baranahan. 28 Ari Yakub mukimna di Mesir tujuh belas taun, nepi ka yuswa 147 taun. 29 Yakub geus ngaraos baris tereh-tereh pupus, tuluy nyaur Yusup putrana, pok ngalahir, "Ama menta Enung sumpah. Tumpangkeun leungeun Enung kana tetepokan Ama, tuluy ikrar masing enya- enya, yen Enung seja ngestokeun wasiat Ama. Ama ulah dikubur di Mesir. 30 Ama hayang dikubur di makam karuhun. Ama kudu dipindahkeun ti Mesir, kubur di makam para luluhur." Yusup ngawaler, "Wasiat Ama tangtos diestokeun pisan." 31 Saur Yakub, "Sumpah heula ka Ama, yen Enung seja ngestokeun." Ti dinya Yusup sumpah. Terus Yakub tumungkul dina pangkulemanana lajeng ngucap sukur. 48 1 Teu lila ti harita Yusup kenging wartos yen ramana teu damang. 167
Kejadian 48.2-8 Bral anjeunna angkat seja ngalayad Yakub disarengan ku putrana Menase jeung Epraim. 2 Barang Yakub terangeun yen putrana Yusup geus sumping seja ngalayad maksakeun calik dina pangkulemanana. 3 Ti dinya saurna ka Yusup, "Allah Nu Maha Kawasa bareto nembongan sarta ngaberkahan ka Ama di Lus, di tanah Kanaan. 4 Kieu dawuhana-Na, Maneh ku Kami baris dibere anak loba pisan, sarta turunan maneh baris pijadieun rupa-rupa bangsa; tanah ieu ku Kami rek diserenkeun ka turunan maneh geusan jadi milikna salalawasna." 5 Saur Yakub deui, "Yusup, dua anak hidep, Epraim jeung Menase dijurukeun di Mesir samemeh Ama aya di dieu, duanana oge rek diaku anak, sakumaha Rubin jeung Simeon. 6 Upama hidep boga deui anak, Ama moal rek mikahayang; ari warisan mah maranehanana oge baris meunang ti Epraim jeung Menase. 7 Maksud Ama kitu teh lantaran inget ka ibu hidep Rahel. Basa ibu hidep maot di tanah Kanaan teu jauh ti Eprata, keur Ama balik ti Mesopotami, Ama teh kacida nalangsana. Ibu teh ku Ama dikurebkeun di sisi jalan nu ka Eprata." (Eprata teh kiwari mah katelah Betlehem.) 8 Barang ret Yakub ningal ka putra Yusup anu dua tea, seug mariksa, "Ari ieu barudak teh saha?" 168
Kejadian 48.9-16 9 Waler Yusup, "Ieu teh duanana oge pun anak, nu diganjarkeun ka abdi ku Gusti Allah di dieu, di tanah Mesir." Ari saur Yakub, "Asrogkeun ka Ama, ku Ama rek diberkahan." 10 Ari Yakub teh socana geus teu pati awas bakat ku sepuh. Ku Yusup barudak dicaketkeun ka ramana. Tuluy barudak teh dirangkul bari digalentor. 11 Ti dinya saur Yakub ka Yusup, "Satadina Ama teh geus taya harepan yen baris pipanggiheun deui jeung hidep. Kari-kari ayeuna ku Allah ditepungkeun pisan jeung anak-anak hidep sagala." 12 Ti dinya barudak teh ku Yusup dicandak tina pangkonan ramana, seug anjeunna sujud di payuneun ramana. 13 Geus kitu Epraim ku Yusup diperenahkeun di kiwaeun Yakub ari Menase di tengeneunana. 14 Tapi Yakub teh bet anggur numpangkeun pananganana nu tengen kana sirah Epraim anu umurna leuwih ngora; ari panangan kiwana ditumpangkeun kana sirah Menase, lanceukna. 15 Tuluy Yusup diberkahan ku anjeunna, saurna, "Mugia ieu barudak diberkahan ku Allah, anu disembah ku aki jeung bapa kaula Ibrahim jeung Ishak! Mangka maranehna diberkahan ku Allah nu geus nyarengan kaula nepi ka ayeuna! 16 Mangka diberkahan ku malaikat, nu geus ngajait kaula tina sagala bahla! Mugia ngaran 169
Kejadian 48.17-21 kaula, kitu deui jenengan Aki Ibrahim jeung Bapa Ishak masing bisa tuluy-tumuluy ku lantaran ieu barudak! Mugia maranehna sing loba anak, ceuyah turunan!" 17 Barang Yusup ningali yen panangan ramana anu katuhu ditumpangkeun kana sirah Epraim, anjeunna ngarenjag; tuluy panangan ramana dipindahkeun kana sirah Menase, 18 bari saurna ka ramana, "Sanes kitu, Ama! Anu ieu anu langkung kolot; panangan Ama anu tengen kedah ka anu ieu ditumpangkeunana!" 19 Tapi ceuk ramana, "Ama oge nyaho, anaking, nyaho. Turunan Menase ge pijadieun bangsa gede. Tapi turunan adina bakal leuwih punjul ti manehanana sarta turunanana bakal pijadieun bangsa-bangsa gede." 20 Seug eta barudak anu dua teh poe eta diberkahan. Saurna, "Ngaran maraneh bakal dipake ku urang Israil dina keur ngucapkeun berkah. Piucapeunana: Muga maraneh ku Allah dikersakeun ngajadi saperti Epraim jeung Menase." Jadi berkah anu dipaparinkeun ku Yakub ka Epraim teh leuwih mulya ti batan nu dipaparinkeun ka Menase. 21 Geus kitu saur Yakub ka Yusup, "Anaking, Ama teh moal lila deui oge mulang ka kalanggengan, tapi hidep baris tetep disarengan ku Allah sarta bakal dipulangkeun ka tanah karuhun hidep. 170
Kejadian 48.22-49.7 22 Tanah Sekem anu subur, beunang Ama ngarebut ti urang Emor ku pedang jeung gondewa teh pikeun hidep, lain pikeun dulur-dulur hidep." 49 1 Yakub ngumpulkeun putra-putrana tuluy ngalahir, "Ka darieu kumpul, Ama rek ngucapkeun hal-hal anu bakal kasorang ku maraneh engke ka hareup: 2 Ka darieu kumpul, regepkeun, he anak- anak Yakub. Regepkeun ieu bapa maraneh Israil. 3 Rubin, anak kami anu cikal, maneh wujud kabedasan kami anak kahiji ti kalalakian kami. Pangangkuhna jeung pangbedasna ti antara anak-anak kami. 4 Maneh saibarat caah rongkah, tapi hamo jadi anu pangutamana, sabab maneh geus ngedengan selir kami ngunghak kana pangsarean kami. 5 Simeon jeung Lewi adi lanceuk. Maranehanana nyikep pakarang pikeun katelengesan. 6 Kami moal miluan rarasiahanana, moal miluan babadamianana, sabab sajeroning ambek maranehanana maehan jalma jeung ngabajegan sapi-sapi sakadar keur karesepan. 7 Ambekna sing kasapa, tina kacida bengisna, amarahna sing kasapa, tina kacida kejemna. Ku kami rek disina pabencar di 171
Kejadian 49.8-16 satanah Israil. Disina pabuyar di tengah bangsana. 8 Yuda, maneh bakal dipuji ku dulur-dulur. Musuh-musuh ku maneh dicerek pundukna. Dulur-dulur ka maneh bakal rarengkuh. 9 Yuda saibarat singa, maehan mamangsanna seug asup kana dungusna, ngendorkeun urat seug ngagelehe. Taya nu wani ngaganggu. 10 Yuda bakal nyangking iteuk karajaan, turunanana bakal marentah salalawasna. Bangsa-bangsa bakal marere upeti tunduk deku di hareupeunana. 11 Seug manehna nyangcang kalde ngora kana hiji tangkal anggur, anu buahna pangalus-alusna. Ngupyakkeun pakeanana kana cianggur anu warnana beureum getih. 12 Panonna sumorot euceuy ku nginum anggur, huntuna bodas ku nginuman susu. 13 Sebulun bakal matuh di sisi laut. Basisirna jadi palabuan kapal-kapal. Wewengkonna nepi ka Sidon. 14 Isaskar mo leuwih senang ti kalde, keur depa ge teu lesot tina momotna. 15 Tapi nyahoeun yen tempat reureuhna hade tur tanahna pikaresepeun. Seug ngajurungkunung ngangkat momotanana kawantu nu kumawula, tukang nadah gawe beurat. 16 Dan bakal kawasa marentah rahayatna. Maranehanana ge kawas kaom-kaom Israil sejenna. 172
Kejadian 49.17-26 17 Dan bakal saibarat oray di sisi jalan, oray matih di jalan gupit. Macok kana keuneung kuda, nepi ka anu tumpakna ragrag tijengkang. 18 Abdi ngantos salamet ti Anjeun, PANGERAN. 19 Gad bakal ditempuh ku gorombolan rampog, tapi bakal malik ngudag ka nu nempuh. 20 Aser, tanahna bakal beunghar ku dahareun. Bisa ngayakeun anu surup keur tuangeun raja. 21 Naptali saibarat uncal bikang anu lumpatna lugina, anak nu bakal dijurukeunana bakal lalucu. 22 Yusup saibarat kalde linghas sisi cinyusu. Saibarat anak kuda giras di lamping pasir. 23 Musuh-musuhna nempuh kacida rosana, ngudag bari mawa gondewa reujeung panah. 24 Tapi gondewa Yusup angger tanggoh, leungeunna aya anu ngabedaskeun, bedas ku kawasa Nu Maha Kawasa, Allahna Yakub, ku nu jadi Pangangon, Panyalindungan Israil. 25 Allah bapa maneh anu mitulung ka maneh, Allah Nu Maha Kawasa anu ka maneh ngaberkahan ku hujan ti awang-awang jeung cai anu jarero ti jero bumi, dipaparin pirang-pirang sapi jeung anak, 26 dipaparin gandum jeung kekembangan, dipaparin gunung-gunung jaman purwa, dipaparin kabetah ti pasir-pasir abadi. Ieu 173
Kejadian 49.27-50.2 berkah-berkah masing tumetep mayungan sirah Yusup, ngauban halis jelema nu pangunculna ti sakabeh dulur-dulurna. 27 Binyamin saibarat ajag anu kacida galakna. Isuk, sore, ngarubuhkeun jeung ngahakan mamangsan." 28 Sakitu dua belas kaom Israil teh. Kitu ungelna ucap pamitan ramana anu dilahirkeunana saluyu keur masing-masing dirina. 29 Ti dinya Yakub wewekas, "Ama ayeuna rek mulang, nyusul warga-warga Ama ka alam kubur. Layon Ama hijikeun jeung bapa Ama di guha kuburan di tanahna Epron urang Het, 30 di Makpela wetaneun Mamre, di tanah Kanaan. Eta guha jeung tegalan ku Ibrahim geus digaleuh ti Epron keur tanah kuburan. 31 Ibrahim jeung Sarah geureuhana, Ishak jeung Rabeka, kitu deui Lea, nya di dinya dipendemna. 32 Eta tegalan jeung guhana geus dibeuli ti urang Het. Kuburkeun Ama di dinya." 33 Tamat Yakub wewekasna, seug ngagoledag kereles bae pupus. 50 1 Gabrug layon teh ku Yusup dirangkul, ditatangkeup ditangisan, rarayna digalentoran. 2 Yusup marentahkeun tabib-tabib bawahanana, sina ngabalsem ramana. 174
Kejadian 50.3-10 3 Lilana ngabalsem opat puluh poe, sakumaha biasana. Urang Mesir kabeh barela sungkawa meunang tujuh puluh poe. 4 Sanggeus liwat mangsa sungkawa, Yusup ngalahir ka mantri-mantri raja, saurna, "Pangunjukkeun ieu pisanggem ka raja: 5 Nalika pun bapa bade dug pupus, mundut supaya abdi sumpah yen bakal ngurebkeun layonna di makam kengingna ngadamel di tanah Kanaan. Ku margi kitu jisim abdi mugi diwidian mios nguburkeun pun bapa, upami parantos beres tangtos wangsul deui." 6 Waler raja, "Kami idin. Kurebkeun rama kang putra sakumaha pamundutna." 7 Yusup jengkar seja ngurebkeun ramana. Nu jarajap mangpirang-pirang lobana: mantri-mantri raja, para sesepuh karaton, para sesepuh nagara, 8 wargi-wargina ku anjeun, raka-rakana jeung wargi-wargi ramana. Anu teu marilu jajap ngan barudakna anu laleutik keneh, ditinggalkeun di Gosen jeung ingon-ingon: embe, domba jeung sapi. 9 Anu marilu ngiringkeun teh aya oge anu tarumpak kareta jeung kuda, jadi aleutan anu kacida gedena. 10 Sanggeus narepi ka tempat pangirikan di Atad, wetaneun Walungan Yordan, ger careurik aluk-alukan lila pisan. Eta upacara bela sungkawa diayakeunana ku Yusup tujuh poe. 175
Kejadian 50.11-18 11 Urang Kanaan anu narenjo eta jelema- jelema maridangdam di Atad, ngaromong, "Kacida hidmatna nya upacara bela sungkawa urang Mesir mah!" Ku sabab kitu eta tempat dingaranan Abel Misraim. 12 Piwekas Yakub enggeus dilaksanakeun ku pala putrana. 13 Layonna dibawa ka Kanaan, dikurebkeun di guha Makpela di wetaneun Mamre, urut lahan Epron urang Het, anu digaleuh ku Ibrahim keur tanah pakuburan. 14 Tarapti ngurebkeun, Yusup mulih deui ka Mesir jeung raka-rakana kitu deui sakur nu ngariring jajap. 15 Sapesna ditilar pupus, raka-raka Yusup ngaromong kieu, "Kumaha mun Yusup tetep neuteuli? Kumaha lamun manehna ngabales kadengkian jeung kajahatan urang bareto?" 16 Seug maranehna nitah jalma, titip omong pikeun Yusup, kieu, "Tuang rama memeh pupus ngalahir kieu, 17 Bejakeun ka Yusup, Ama menta sangkan hidep daek ngahampura dulur-dulur, kajahatan jeung dosana ka hidep. Ku margi kitu, mugi-mugi sim kuring sadaya, abdi-abdi ka pangersa Allah panutan tuang rama, dihapunten samudaya kalepatan." Sanggeus dihaturkeun, Yusup ngadanguna nepi ka nangis. 18 Geus kitu saderek-saderekna daratang, bruk sarujud, pok arunjukan, "Sim kuring 176
Kejadian 50.19-25 sadaya, gandek-gandek anu hina kagungan gamparan." 19 Ari saur Yusup, "Ulah sieun ku kuring. Kuring moal ngangkat diri jadi Allah. 20 Enya bareto kuring ku aranjeun dicilakakeun. Tapi ku Allah geus dibalikkeun jadi pitulung, sangkan kuring bisa nyambung umur sanak baraya anu sakitu lobana, nya geuning ayeuna bukti aranjeun bararisa keneh hirup. Nya ti dinya lantaranana. 21 Geus ulah sieun-sieun. Aranjeun saanak incu ku kuring baris diurus." Pilahir sakitu genahna, matak nengtremkeun raka-rakana, nyerep genah karasana, plong hatena ngararemplong. 22 Nepi ka pupusna dina yuswa 110 taun, Yusup tetep ngariksa saderek-saderekna di Mesir. 23 Anjeunna kungsi ningali heula putu ti Epraim putrana, nepi ka turunan nu katilu. Ti Menase ge kagungan putu ngaranna Makir. Makir puputra sababaraha urang, kabeh ku Yusup dilebetkeun kana rerehan kulawargina. 24 Ti dinya anjeunna wewekas ka saderek- saderekna, "Umur kuring moal lila deui. Tapi aranjeun baris tetep diraksa ku Allah, tur engke dicandak budal ti ieu nagara, dipulangkeun ka tanah anu ku Mantenna geus dijangjikeun ka Ibrahim, Ishak jeung Yakub." 25 Geus kitu eta putra-putra Yakub ku Yusup sina sarumpah, saurna, "Aranjeun kudu 177
Kejadian 50.26 sumpah, yen mun geus aya pitulung Allah budal ti dieu, tulang-taleng kuring kudu dibawa." 26 Yusup pupus dina yuswa 110 taun. Layonna ku maranehanana dibalsem, terus disimpen dina peti mati. 178
Keluaran 1 1 Yakub ngungsina ka Mesir teh sapala putra, masing-masing jeung saanak bojona. Putra-putrana nya eta: 2 Rubin, Simeon, Lewi, Yuda, 3 Isaskar, Sebulun, Binyamin, 4 Dan, Naptali, Gad, jeung Aser. 5 Jumlahna aya tujuh puluh urang turunan Yakub. Ari putrana nu jenengan Yusup mah geus ti heula aya di Mesir. 6 Yusup pupus, saderek-saderekna parupus, kitu deui jalma-jalma anu saentragan jeung Yusup. 7 Kari turunan-turunanana, nya eta urang Israil. Ieu bangsa laloba anakna, jumlahna beuki ngarekahan sarta jadi kuat, Mesir geus pinuh ku maranehna. 8 Geus kitu ngadeg hiji raja anyar nyangking Mesir, anu henteu uningaeun ka Yusup. 9 Eta raja nimbalan ka rahayatna, saurna, "Urang Israil kacida lobana jeung kuat. Urang jadi kaancam. 10 Mun aya perang palangsiang maranehna biluk ka musuh merangan ka urang tuluy kalabur ti dieu. Ayeuna urang akalan supaya ulah ngalobaan." 11 Seug urang Israil teh ku urang Mesir ditarik, dipaksa kana gawe beurat, nu dipalar
Keluaran 1.12-20 supaya paeheun pikir. Urang Israil dipaksa gawe nyieun kota pagudangan pikeun raja, nya eta kota Pitom jeung Raamses. 12 Tapi beuki dikaniaya kalah ka beuki loba, sumebar di sakuliah nagara, kacida dipikainggisna ku urang Mesir. 13 (1:13-14) Atuh beuki dikaniaya, kacida diteungteuinganana, sina nyarieunan bata jeung rupa-rupa pagawean di tegalan-tegalan, teu pisan diomberan. 14 (1:13) 15 Malah raja Mesir marentah ka Sipra jeung Pua, dua paraji anu sok marajian ka awewe urang Ibrani, timbalanana, 16 "Lamun marajian awewe urang Ibrani, orokna lamun lalaki paehan, mun awewe meunang dihirupan." 17 Tapi eta dua paraji teh mikasieun ka Allah, parentah rajana henteu diturut. Teu aya orok lalaki anu dipaehan. 18 Ku raja disalaur jeung dipariksa, "Ari maraneh kumaha? Ku naon orok-orok lalaki diantep bae sina harirup?" 19 Piunjuk paraji, "Awewe urang Ibrani teu sapertos awewe Mesir. Awakna kariat, ngajuruna garampil, memeh paraji dongkap orokna parantos brol manten." 20 (1:20-21) Nu matak eta dua paraji teh mareunang kurnia ti Allah, nepi ka barisa imah-imah kurenan. Ari urang Israil terus bae ngalobaan, beuki kuat. 2
Keluaran 1.21-2.7 21 (1:20) 22 Tungtungna raja Mesir marentah ka sakabeh rahayatna, timbalanana, "Rampas sakabeh orok lalaki urang Ibrani, palid- palidkeun ka Walungan Nil. Nu awewe ingkeun, hirupan." 2 1 Aya hiji jelema kaom Lewi, nikah ka hiji istri sakaom keneh. 2 Seug eta istri ngalahirkeun hiji anak lalaki. Orokna teh teuing ku kasep, tuluy disumputkeun. Sanggeus meunang tilu bulan, 3 orok teh geus teu bisa disumput-sumput deui. Tuluy dipangnyieunkeun kandaga tina wawalinian, dibalur ku ter supaya teu asup cai. Sok orok teh diasupkeun kana eta kandaga, tuluy diteundeun di sisi walungan, di antara jujukutan anu jarangkung. 4 Ceuceuna ngawaskeun ti kajauhan hayangeun nyaho kumaha orok teh pijadieunana. 5 Putri raja sumping arek ngebak di walungan, inang-inangna leuleumpangan turut-turut sisi. Ret putri ningali aya kandaga di bunian ku jujukutan, seug dipiwarang dicandak. 6 Kandaga dibuka, eusina orok. Orok teh gogoaran, putri ngahelas pok sasauran, "Tangtu ieu teh orok urang Ibrani." 7 Torojol ceuceu eta murangkalih marek ka putri tuluy miunjuk, "Kumaha upama ku abdi 3
Keluaran 2.8-14 dipangmilariankeun awewe urang Ibrani anu nuju nyusuan?" 8 "Enya, jig," waler putri. Leos nyi lanjang indit, teu lila geus datang deui jeung ibuna murangkalih tea. 9 Saur putri, "Pangnyusuankeun ieu orok, engke ku kami digajih." Murangkalih ku ibuna dibawa mulang, dirorok sakumaha biasa. 10 Sanggeus rada ageung disanggakeun ka putri. Ku putri diangken putra. Ceuk putri dina manahna, "Ieu budak ku kami dibedol ti cai. Ngaranna kudu Musa." 11 Dina hiji poe sanggeus akil baleg Musa angkat nepangan bangsana, urang Israil. Katingalieun yen bangsana sakitu diteungteuinganana, digawekeun sakitu beuratna. Malah katingalieun aya urang Israil, bangsa anjeunna, anu dipaehan ku urang Mesir. 12 Musa luak-lieuk. Sanggeus tetela yen moal aya anu nangenan, habek urang Mesir teh ku anjeunna dipaehan, mayitna diruang dina keusik. 13 Poe isukna anjeunna ka dinya deui. Beh ningali dua jelema papada urang Israil keur garelut. Ku anjeunna dipisah, nu salahna dielingan, "Ku naon ka bangsa sorangan mahala?" 14 Eta jelema nambalang, "Na maneh teh dunungan kami? Rek jadi hakim? Rek maehan deuih ka kami, cara kamari maehan 4
Keluaran 2.15-21 urang Mesir?" Musa ngagebeg sarta ceuk panggalihna, "Ana kitu perkara aing kamari maehan teh geus kautara!" 15 (2:15-16) Eta warta kadangu ku raja, seug raja ihtiar arek nelasan Musa. Tapi Musa ngejat manten ka tanah Midian, sarta rek terus matuh di ditu. Dina hiji poe Musa keur calik deukeut hiji sumur. Torojol aya mojang tujuhan, putra-putra imam di Midian anu jenenganana Yitro. Eta mojang-mojang tuluy narimba ngareusian jolang, rek nginuman domba-domba jeung embe-embe ramana. 16 (2:15) 17 Torojol deui tarukang ngangon lalaki, mojang-mojang teh disuntrung- suntrungkeun. Ku Musa dibelaan, angonanana sina ngarinum. 18 Ti dinya mojang-mojang teh baralik. Ku ramana dipariksa, "Sinarieun bisa tereh baralik?" 19 Tembalna, "Dibantuan ku hiji urang Mesir, anu ngabelaan ngalawan tarukang ngangon, mangnimbakeun, sareng manginumankeun ingon-ingon urang." 20 Saur ramana, "Di mana ayeuna jelemana? Ku naon ditaringgalkeun? Teang, sina ka dieu urang ajak dahar." 21 Musa kersaeun diandeg sarta terus matuh. Saterusna ku Yitro ditikahkeun ka Sipora, putrana, 5
6 Keluaran 2.22-3.5 22 seug puputra, lalaki. Saur Musa sajeroning manah, "Aing di dieu teh ngumbara. Jadi ieu budak ngaranna kudu Gersom." 23 Geus kitu lawas ti lawas raja Mesir pupus. Tapi urang Israil mah angger bae ripuh, mani tingjarerit menta tulung, sasambat ka Allah. 24 Ku Allah kadangu sarta Mantenna emuteun kana perjangjiana-Na ka Ibrahim, Ishak, jeung Yakub. 25 Kasangsaraan urang Israil ku Mantenna katingali sarta diperhatoskeun. 3 1 Dina hiji poe waktu ngangon domba jeung embe kagungan Yitro, mertuana, imam di Midian tea, Musa nyandak angonanana meuntasan gurun keusik. Jol ka Sinai, hiji gunung karamat. 2 Breh malaikat PANGERAN nembongan ka anjeunna, jiga seuneu, ngagedur dina rungkun cucuk. Katingalieun ku Musa eta rungkun cucuk teh ngagedur ku seuneu, tapi weuteuh bae henteu kahuru. 3 Ceuk panggalihna, "Aneh! Ku naon eta rungkun teh teu kahuru? Cing rek dideukeutan." 4 Katingalieun ku PANGERAN yen Musa ngadeukeutan, seug Mantenna ngagentraan ti tengah rungkun cucuk, "Musa! Musa!" Wangsul Musa, "Nun, kaulan!" 5 Allah nimbalan, "Ulah deukeut-deukeut ka dieu. Laan tarumpah, sabab anu ditincak ku maneh teh tanah suci.
Keluaran 3.6-12 6 Kami teh Allah karuhun maneh, Allah panutan Ibrahim, Ishak, jeung Yakub." Musa meungpeun, sieuneun ningali Allah. 7 Ti dinya PANGERAN nimbalan, "Kami geus waspaos yen umat Kami di Mesir kacida dikakayana. Sasambatna ku polah jelema- jelema anu ngagarawekeunana ku Kami geus kadangu. Kami uninga kasangsaraan maranehanana. 8 Nu matak Kami teh lungsur rek ngajait maranehna ti urang Mesir. Arek dikaluarkeun ti Mesir, rek dibawa ka hiji tanah anu nya lega, nya mukti, nya lendo, anu ayeuna keur dicaricingan keneh ku urang Kanaan, urang Het, urang Emor, urang Pares, urang Hiwi, jeung urang Yebus. 9 Enya ku Kami geus kadangu sasambatna umat Kami teh, katenjo yen kacida digencetna ku urang Mesir. 10 Maneh ku Kami rek diutus ka raja Mesir, supaya bisa nungtun umat Kami kaluar ti nagarana." 11 Piunjuk Musa ka Allah, "Abdi teh jalmi batan sakieu. Pimanaeun werat mendakan eta raja sareng ngaluarkeun urang Israil ti Mesir?" 12 Timbalan Allah, "Ku Kami tangtu direujeungan. Pikeun tanda yen maneh ka ditu teh diutus ku Kami, engke ana umat Kami geus kaluar ti Mesir, maneh bakal bisa ka dieu deui, ngabakti ka Kami di ieu gunung." 7
Keluaran 3.13-18 13 Tapi piunjuk Musa, "Upami parantos pendak sareng urang Israil sarta nyanggem yen diutus ku Allah panutan karuhun maraneh, seug maranehna nanyakeun, Saha jenengana-Na? kedah diwangsul kumaha?" 14 Timbalan Allah, "Kami teh Anu Jumeneng. Sebutkeun kieu, Kami diutus ku anu ngangkenkeun ANU JUMENENG. 15 Sebutkeun yen anu ngutus maneh teh Kami, PANGERAN, Allah panutan karuhunna, Allah panutan Ibrahim, Ishak, jeung Yakub. Kitu salalanggengna jenengan Kami teh; turunan anu bakal datang ari nyebut Kami teh kudu kitu. 16 Jung tepungan kokolot-kokolot Israil. Bejakeun yen Kami PANGERAN, Allah panutan karuhunna, Allah panutan Ibrahim, Ishak, jeung Yakub, enggeus nembongan ka maneh. Bejakeun yen Kami geus ngalayad ka maranehna, geus ningali katelengesan urang Mesir ka maranehna. 17 Kami tangtu engke ngaluarkeun maranehna ti Mesir, ti anu neungteuinganan, rek dibawa ka hiji tanah anu lendo jeung gemah ripah, tanahna urang Kanaan, urang Het, urang Emor, urang Pares, urang Hiwi, jeung urang Yebus. 18 Umat Kami tangtu percayaeun ka maneh. Maneh jeung kokolot-kokolot Israil kudu madep ka raja Mesir, bejakeun ka eta raja kieu, PANGERAN, Allahna urang Israil, geus 8
Keluaran 3.19-4.2 ngebrehkeun salira-Na ka kaula. Kaula menta idin tilu poe rek ka tanah gurun, seja ngahaturkeun kurban ka PANGERAN, Allah kaula. 19 Ku Kami geus kauninga, kumaha bae ge raja moal ngidinan, kajaba lamun dipaksa kudu kitu. 20 Tapi Kami oge rek ngagunakeun kakawasaan, ngahukum Mesir ku rupa-rupa balahi. Geus kitu kakara eta raja bakal ngidinan indit. 21 Urang Mesir ku Kami rek disina serabeun ku maneh, nepi ka umat Kami arinditna teh moal aya anu lengoh. 22 Tiap awewe urang Israil kudu datang ka awewe urang Mesir tatanggana. Ka maranehanana, kitu deui ka awewe urang Mesir anu saimah reujeung, kudu marenta papakean, perhiasan-perhiasan tina emas jeung perak. Beubeunanganana sina diparanggul ku anak-anakna lalaki awewe. Akut harta banda urang Mesir teh." 4 1 Ngawangsul deui Musa ka PANGERAN, "Nanging kumaha upami urang Israil henteu palercayaeun, henteu nolih kana pisanggem abdi? Kumaha upami sanggemna pamohalan Gusti nembongan ka abdi?" 2 PANGERAN mariksa, "Eta maneh nyekel naon?" "Sumuhun iteuk," wangsul Musa. 9
Keluaran 4.3-9 3 Timbalan PANGERAN, "Alungkeun kana taneuh." Ku Musa dialungkeun, seug jadi oray nepi ka Musa ngejat. 4 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Tewak buntutna!" Ku Musa ditewak, seug jadi deui iteuk. 5 PANGERAN nimbalan, "Gunakeun eta pikeun ngayakinkeun ka urang Israil yen maneh enya geus ditembongan ku Kami, PANGERAN, Allah karuhunna, Allahna Ibrahim, Ishak, jeung Yakub." 6 PANGERAN nimbalan deui ka Musa, "Asupkeun leungeun maneh kana jeroeun jubah." Musa ngasupkeun pananganana ka jeroeun jubah; ari dikaluarkeun deui bet geus katerap ku kasakit, baruntusan rupana bodas kawas salju. 7 PANGERAN nimbalan, "Asupkeun deui ka jeroeun jubah." Sup diasupkeun deui, sarta barang ditarik deui bet geus pulih cara sasari kawas anggahota lianna. 8 PANGERAN nimbalan, "Upama maranehna teu palercayaeun, henteu bisa diyakinkeun ku mujijat nu kahiji, ku nu kadua mah tangtu bisa diyakinkeun. 9 Tapi upama ku eta dua mujijat tetep maranehna teu palercayaeun, tetep arembungeun malire kana omongan maneh, maneh kudu nyiuk cai Walungan Nil, bahekeun kana taneuh. Eta cai bakal robah jadi getih." 10
Keluaran 4.10-17 10 Tapi piunjuk Musa, "Nun PANGERAN, ulah abdi anu diutus. Abdi teh sanes jalmi anu pinter nyarita, boh ti kapungkur, boh ti saparantos Gusti sasauran ka abdi. Abdi mah jalmi heurin ku letah, sok asa-asa." 11 Timbalan PANGERAN ka anjeunna, "Saha anu maparin letah ka manusa? Saha anu ngersakeun manusa torek atawa pireu? Saha anu ngersakeun manusa boga panenjo atawa merem? Nya Kami, PANGERAN. 12 Bral bae ka ditu, Kami anu bakal nyebutan piomongeun maneh." 13 Tapi piunjuk Musa, "Nun PANGERAN, sae ku nu sanes bae." 14 PANGERAN jadi bendu ka Musa lajeng nimbalan, "Kumaha lamun Harun, dulur maneh, urang Lewi tea? Kami uninga, manehna ahli nyarita. Manehna ayeuna keur ka dieu rek manggihan maneh, tangtu atoheun papanggih jeung maneh. 15 Caritakeun ka manehna, terangkeun naon anu kudu diomongkeun. Boh maneh boh Harun, tangtu ku Kami dibantuan nyarita, dituduhan naon-naon anu kudu dilampahkeun. 16 Harun kudu jadi lalambe maneh, ngawakilan maneh nyarita ka jalma rea. Jadi maneh ka Harun teh minangka Allah, nyebutan sakur anu kudu diomongkeun. 17 Eta iteuk bawa, pakeeun di ditu paranti nembongkeun mujijat-mujijat." 11
Keluaran 4.18-25 18 Sanggeus kitu Musa mulih ka Yitro mertuana seug unjukan, "Putra sumeja nepangan dulur-dulur di Mesir, hoyong terang naha harirup keneh." Ku Yitro karujukan, tuluy dijurung. 19 Sabot Musa di Midian keneh, PANGERAN nimbalan ka anjeunna, "Geura ka Mesir deui, sabab jelema-jelema anu ngarah pati ka maneh kabeh geus paraeh." 20 Bral Musa angkat ka Mesir, garwana, putra-putrana dicandak, ditumpakkeun kana kalde. Iteukna dicandak sakumaha timbalan Allah. 21 Ngandika deui Allah ka Musa, "Maneh ayeuna kudu ka Mesir deui. Ku kami dibere kawasa nembongkeun mujijat-mujijat Kami tea ka raja Mesir. Lampahkeun. Ari raja ku Kami rek dihaja dibedegongkeun, sina teu mikeun urang Israil indit. 22 Geus kitu bejakeun ka manehna, kieu kituh timbalan Kami, PANGERAN, Israil teh putra cikal Kami. 23 Ku Kami geus dipundut ka maneh sangkan diidinan indit ngabakti ka Kami. Ku sabab maneh teu ngidinan, anak cikal maneh ku Kami rek dipaehan." 24 Di satengahing jalan di pangrereban, Musa ku PANGERAN dipegat kersa-Na rek dipaehan. 25 (4:25-26) Seug Sipora garwa Musa nyandak hiji batu seukeut, tuluy ngeureut 12
Keluaran 4.26-5.1 kokocop putrana, seug eta kulit kokocop teh diusapkeun kana sampean Musa. Ku karana eta sunat, Sipora sasauran kieu ka Musa, "Akang teh pikeun abdi salaki getih." Ku hal eta Musa ku PANGERAN teu tulus dicabut nyawana. 26 (4:25) 27 Sajeroning kitu PANGERAN nimbalan ka Harun, "Tepungan Musa di gurun." Bral Harun angkat rek nepangan Musa di gunung karamat. Sanggeus patepung tuluy ngarangkul. 28 Musa cacarios yen ditimbalan mulang ka Mesir ku PANGERAN. Sagala timbalana-Na oge dicarioskeun, kitu deui mujijat-mujijat PANGERAN anu kudu dilampahkeun engke di Mesir. 29 Musa jeung Harun kebat ka Mesir. Sanggeus sarumping tuluy ngumpulkeun kokolot-kokolot Israil. 30 Sagala timbalan PANGERAN ka Musa ku Harun dicarioskeun ka maranehna, sarta Musa nembongkeun mujijat-mujijat tea ka jalma rea. 31 Jalma rea palercayaeun. Barang dicaritaan yen maranehna geus dilayad ku PANGERAN, sarta kabalangsakanana geus katingali ku Mantenna, maranehna sarujud ngabakti. 5 1 Musa jeung Harun arangkat marek ka raja Mesir. Tuluy arunjukan, "Kaula ngemban timbalan PANGERAN, Allahna urang 13
Keluaran 5.2-7 Israil. Kieu timbalana-Na, Umat Kami idinan indit ka gurun keusik, geusan ngayakeun pesta ngamulyakeun ka Kami." 2 Lahiran raja, "Saha PANGERAN teh? Naha aing kudu nurut kana parentah-Na, kudu ngidinan urang Israil iang? Aing teu wawuh ka PANGERAN. Aing moal ngidinan urang Israil arindit." 3 Waler Musa jeung Harun, "Allahna urang Ibrani parantos mendakan ka kaula. Kitu nu mawi mugi kaula sadaya diwidian leumpang ka gurun, lamina tilu dinten, seja nyanggakeun kurban ka PANGERAN, Allah karuhun kaula sadaya. Upami teu kitu tangtos Mantenna bendu ka kaula sadaya, narajang ku kasakit atanapi ku perang." 4 Timbalan raja, "Kumaha ari pipikiran maraneh? Na urang Israil teh sina nunda pagaweanana? Geura baralik ka ditu, sina digarawe deui eta abid-abid teh! 5 Bangsa maneh di dieu geus heurin usik, leuwih loba ti batan urang Mesir. Bet ku maraneh rek disina naringgalkeun pagaweanana!" 6 Harita keneh raja marentahkeun ka urang Mesir tukang-tukang ngagawekeun jeung ka mandor-mandor urang Israil, timbalanana, 7 "Jelema-jelema anu nyarieunan bata teh ulah dibere deui jarami, keun sina arusaha neangan sorangan. 14
Keluaran 5.8-15 8 Tapi beubeunangan nyieun bata kudu angger lobana sakumaha sasari, hiji ge teu meunang kurang. Mana marenta idin rek ngurban ka Allahna ge tangtu lantaran geus kurang pagawean! 9 Garawekeun leuwih beurat, sing leuwih ripuh, tong dibere tempo geusan nanggap nu bohong." 10 Seug tukang-tukang maksa ngagawekeun teh jeung mandor-mandorna ngabejaan ka urang Israil, pokna, "Saur raja, maraneh moal dibarere deui jarami. 11 Saurna jarami nareangan sorangan ti mana bae meunangna, tapi beubeunangan nyieun bata kudu angger sarua lobana jeung nu enggeus-enggeus." 12 Urang Israil riab nareangan jarami ka sakuliah Mesir, 13 bari digegentak ku tukang-tukang ngagawekeunana, kudu anggeus nyieun bata sarua lobana jeung basa keur dibarere keneh jarami. 14 Mandor-mandor urang Israil nepi ka ditareunggeulan ku tukang-tukang ngagawekeun, jeung dicararekan pokna, "Ku naon maraneh teu nyumponan jumlah bata cara sasari?" 15 Seug mandor-mandor teh melas- melis arunjukan ka raja, pokna, "Nun Kangjeng Raja, ku naon abdi-abdi sakieu diteungteuinganana? 15
Keluaran 5.16-23 16 Ongkoh teu dipaparin jarami, nanging ngadamel bata kedah teras. Abdi-abdi dugi ka diteunggeulan, padahal nu lepatna jalmi-jalmi gamparan." 17 Timbalan raja, "Dasar pangedulan, mumul kana gawe! Paingan atuh marenta idin rek ngabarakti ka PANGERAN. 18 Hayoh digarawe deui ka ditu! Jarami moal dibere, bata beubeunangan kudu angger!" 19 Geus tetela ka mandor-mandor yen dirina carilaka, dikudukeun saban poe nyumponan jumlah bata sarua lobana jeung nu enggeus-enggeus. 20 Di jalan maranehna papanggih jeung Musa jeung Harun anu ngahaja ngarantosan. 21 Pok maranehna ngaromong kieu, "PANGERAN langkung uninga, ieu teh gara-gara aranjeun. Sing dihukum aranjeun ku Mantenna, parantos ngalantarankeun kuring dipikasengit ku raja jeung ku mantri-mantrina. Ieu mah sarua bae jeung dititah dipaehan!" 22 Musa marek deui ka PANGERAN sarta miunjuk, "Nun PANGERAN, ku naon umat kagungan teh ku Gusti sakitu dibengisanana? Sareng ku naon abdi anu ku Gusti diutus teh? 23 Saparantos abdi marek ka raja ngemban timbalan Gusti, raja jadi wuwuh neungteuinganan ka maranehna. Ku Gusti diantep teu ditulungan!" 16
Keluaran 6.1-7 6 1 PANGERAN ngandika ka Musa, "Tenjokeun ku maneh rek dikumahakeun eta raja teh ku Kami. Saenya-enyana, ku Kami rek dipaksa nepi ka manehna kapaksa ngaluarkeun umat Kami ti nagarana." 2 Allah ngandika ka Musa, dawuhana-Na, "Kami teh PANGERAN. 3 Kami nembongan ka Ibrahim, ka Ishak, jeung ka Yakub teh sok nyebut diri Kami Allah Nu Maha Kawasa, tara mere nyaho jenengan Kami anu suci, nya eta PANGERAN. 4 Jeung deui Kami geus ngadamel perjangjian jeung maranehna, jangji yen maranehna ku Kami rek dibere tanah Kanaan, nya eta tanah urut maranehna ngumbara. 5 Ayeuna urang Israil tinggarerung lantaran diperbudak ku urang Mesir. Jumeritna ku Kami geus kadangu, sarta Kami inget kana eta perjangjian. 6 Mana bejakeun ka urang Israil, kieu kituh timbalan Kami, Kami teh PANGERAN. Maraneh ku Kami bakal dijait, dibebaskeun tina siksaan urang Mesir. Kami rek metakeun panangan Kami anu digjaya. Urang Mesir ku Kami rek dihukum ku siksaan-siksaan anu kacida beuratna, sarta maraneh tangtu dirahayukeun ku Kami. 7 Maraneh rek dijadikeun umat Kami pribadi, sarta Kami bakal jadi Allah maraneh. Engke ku maraneh kanyahoan lamun geus leupas 17
Keluaran 6.8-15 tina genggeman urang Mesir, yen Kami teh PANGERAN Allah maraneh. 8 Maraneh ku Kami rek dibawa ka tanah anu ku Kami geus diikrarkeun rek dibikeun ka Ibrahim, Ishak, jeung Yakub, jeung pikeun maraneh, jadi tanah milik maraneh. Ieu Kami teh PANGERAN." 9 Eta timbalan ku Musa dicarioskeun ka urang Israil, tapi ku maranehna teu didarenge lantaran geus paregat harepan, ku beurat- beuratna nandangan paneungteuinganan. 10 Demi timbalan PANGERAN ka Musa, 11 "Datangan deui raja, idinan kituh umat Kami ninggalkeun nagarana." 12 Piunjuk Musa, "Pisanggem abdi teh ku urang Israil ge parantos henteu dipalire, komo ku raja, da teu tiasa nganggit-nganggit carios." 13 Timbalan PANGERAN ka Musa jeung Harun, "Bejakeun ka raja, kitu deui ka urang Israil, yen maraneh diparentah ku Kami mingpin urang Israil budal ti Mesir." 14 Rubin putra cikal Yakub tea puputra opat: Hanok, Palu, Hesron, jeung Karmi, jaradi karuhun warga-warga anu marake ngaran eta. 15 Simon puputra genep: Yemuel, Yamin, Ohad, Yakin, Sohar, jeung Saul putra ti hiji wanita urang Kanaan, jaradi karuhun warga-warga anu marake ngaran eta. 18
Keluaran 6.16-26 16 Lewi puputra tilu: Gerson, Kahat, jeung Merari, jaradi karuhun warga-warga anu marake ngaran eta. Lewi yuswana 137 taun. 17 Gerson puputra dua: Libni jeung Simei, turunanana loba. 18 Kahat puputra opat: Amram, Yishar, Hebron, jeung Usiel. Yuswa Kahat 133 taun. 19 Merari puputra dua: Mahli jeung Musi. Eta warga-warga Lewi katut turunan-turunanana. 20 Amram nikah ka Yokebed, embina, ari putrana nya eta Harun jeung Musa. Yuswa Amram 137 taun. 21 Yishar puputra tilu: Korah, Nepeg, jeung Sihri. 22 Usiel oge puputra tilu: Misael, Elsapan, jeung Sitri. 23 Harun geureuhaan ka Elisaba saderekna Nahson, putra Aminadab. Putra-putrana nya eta: Nadab, Abihu, Elasar, jeung Itamar. 24 Korah puputra tilu: Asir, Elkana, jeung Abiasap, jaradi karuhun bangsa-bangsa Korah. 25 Elasar putra Harun nikah ka binti Putiel, ari putrana nya eta Pinehas. Eta kabeh jaradi lulugu ahli karuhun kaom Lewi sabangsana-sabangsana. 26 Anu ku PANGERAN ditimbalan mingpin urang Israil budal ti Mesir teh nya Musa jeung Harun. 19
Keluaran 6.27-7.5 27 Nya aranjeunna anu arunjukan ka raja Mesir, anu mundut supaya urang Israil dibebaskeun. 28 Basa PANGERAN nimbalan ka Musa di tanah Mesir, 29 kieu dawuhana-Na, "Kami teh PANGERAN. Bejakeun ka raja sakur anu ku Kami rek diandikakeun ka maneh." 30 Tapi piunjuk Musa, "Gusti langkung tingali abdi teh sanes jalmi anu pinter nganggit carios, pimanaeun raja ngagugu ka abdi?" 7 1 Ari dawuhan PANGERAN, "Maneh ku Kami rek dijieun minangka Allah ka eta raja. Ari Harun minangka nabi maneh, anu bakal ngawakilan maneh nyarita. 2 Naon-naon anu ku Kami diandikakeun ka maneh, tepikeun ka Harun anu kudu neruskeun eta pangandika ka raja, menta sangkan urang Israil dibikeun ninggalkeun nagarana. 3 Tapi eta raja ku Kami rek dijieun bedegong, sina ulah daekeun ngagugu ka maneh. Najan sakumaha beuratna Mesir ku Kami dihukum ge eta raja moal mirosea. 4 Geus kitu Kami bakal narajang Mesir ku rupa-rupa balahi, ti dinya Kami bakal mingpin umat Kami budal ti eta nagara. 5 Urang Mesir bakal nganyarahokeun yen Kami teh PANGERAN, lamun kami geus ngangkat panangan ka maranehna, jeung geus ngaluarkeun urang Israil ti eta nagara." 20
21 Keluaran 7.6-15 6 Timbalan PANGERAN ku Musa jeung Harun dijalankeun. 7 Harita, waktu aranjeunna ngadareuheus ka raja, yuswa Musa dalapan puluh taun, yuswa Harun dalapan puluh tilu taun. 8 PANGERAN nimbalan ka Musa jeung Harun, 9 "Lamun raja nitah maneh nyieun mujijat, Harun bejaan yen kudu ngalungkeun iteukna ka hareupeun raja, eta iteuk bakal jadi oray." 10 Bral Musa jeung Harun ngadareuheus ka raja sakumaha ditimbalanana ku PANGERAN. Harun ngalungkeun iteukna ka hareupeun raja sapara mantrina, seug iteukna jadi oray. 11 Sabalikna raja nyaur jelemana anu palinter jeung tukang-tukang sihirna. Seug maranehna oge nyarieun anu sarupa kitu ku sihirna, 12 narurutan ngaralungkeun iteuk sarta iteukna jaradi oray. Tapi orayna dileglegan ku oray ti Harun. 13 Parandene kitu raja teu kersaeun tunduk, cocog sakumaha anu diandikakeun ku PANGERAN yen eta raja moal ngagugu ka Musa jeung Harun. 14 PANGERAN ngandika ka Musa, "Bener eta raja teh bedegong, teu mikeun urang Israil indit. 15 Tepungan isukan isuk-isuk, waktu manehna arek mandi ka Walungan Nil, dagoan di sisi eta walungan. Iteuk anu tas jadi oray tea bawa.
Keluaran 7.16-21 16 Omongkeun kieu ka eta raja, Kalawan timbalan PANGERAN, Allahna urang Ibrani, kaula parantos nyuhunkeun supados kangjeng raja ngawidian urang Israil iang ngabarakti ka Mantenna di gurun keusik. Dugi ka ayeuna kangjeng raja teu kersa ngabulkeun. 17 Kangjeng raja! Dawuhan PANGERAN, kangjeng raja bakal uninga leres-leres saha Mantenna, saparantos ningali dadamelana- Na, sakedap deui. Tingalikeun, ieu walungan ku kaula bade digebug ku ieu iteuk, caina bakal robah jadi getih. 18 Laukna bakal paraeh, caina jadi bau biuk, urang Mesir moal kariat nginum cai ieu walungan." 19 Dawuhan PANGERAN ka Musa, "Harun sina ngungkulkeun iteukna ka walungan- walungan, susukan-susukan, jeung situ-situ di Mesir. Caina bakal robah jadi getih, kitu deui cai di mana-mana di sakuliah ieu tanah bakal jadi getih. Nu dina tahang jeung dina kendi ge bakal jadi getih." 20 Timbalan PANGERAN ku Musa jeung Harun dijalankeun. Kalawan kasaksian ku raja sapara mantri, Harun ngungkulkeun iteukna terus diteunggeulkeun ka walungan, seug caina jadi getih. 21 Laukna paraeh, caina jadi bau kabina-bina, urang Mesir taya anu kuat nginum ti dinya. Di 22
23 Keluaran 7.22-8.3 mana-mana di sakuliah Mesir, cai geus jaradi getih. 22 Tapi tukang-tukang sihir raja oge maretakeun sihirna, nyarieun anu sarupa kitu. Jadi eta raja teh angger teuas manahna, cocog jeung anu didawuhkeun ku PANGERAN yen eta raja moal ngagugu ka Musa jeung Harun. 23 Anjeunna kalah ka ngaleos ka karaton. Eta kajadian nepi ka kitu teh ku anjeunna teu ditolih. 24 Urang Mesir pahibut ngarali taneuh sisi-sisi eta walungan nareangan cai, da teu kadarugaeun nginum cai ti eta walungan. 25 Ti barang PANGERAN ngagebug eta walungan, kaayaanana terus bae kitu nepi ka tujuh poe. 8 1 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Tepungan deui raja. Bejakeun kieu timbalan Kami, Umat Kami idinan iang sina ngabarakti ka Kami. 2 Lamun maneh baha, nagara maneh ku Kami rek disiksa dipinuhan ku bangkong. 3 Walungan Nil bakal pinuh ku bangkong, arunggah ti dinya tuluy arasup ka karaton maneh, ka jero kamar, kana enggon hees, ka imah-imah rahayat maneh, ka imah-imah para mantri maneh, kana pangbakaran roti, kana adonan-adonan dina panci,
Keluaran 8.4-11 4 nararaek kana awak maneh, kana awak rahayat maneh, jeung kana awak mantri-mantri maneh." 5 Nimbalan deui PANGERAN ka Musa, "Harun titah ngungkulkeun iteukna ka walungan- walungan, susukan-susukan, jeung situ-situ, sina arunggah ti dinya bangkong-bangkong minuhan sakuliah tanah Mesir." 6 Prak Harun ngungkulkeun iteukna kana cai di sakuliah Mesir, breg bangkong nararanjak ti cai minuhan sakuliah Mesir. 7 Tapi tukang-tukang sihir Mesir oge metakeun elmuna ngayakeun bangkong, nararanjak minuhan tanahna. 8 Geus kitu raja nyaur Musa jeung Harun, ti dinya timbalanana, "Kami pangnedakeun ka PANGERAN, pangnyingkirkeun ieu bangkong- bangkong. Geus kitu jelema-jelema teh ku aing tangtu diidinan iang sina ngurban ka PANGERAN." 9 Waler Musa, "Sumangga bade dipangnedakeun. Iraha kaula kedah mangnedakeun raja sapara mantri sareng rahayat teh? Bangkong-bangkong tangtos leungit, kantun anu di Walungan Nil." 10 Lahiran raja, "Isukan kami pangnedakeun." Piunjuk Musa, "Sumangga. Engke ku Gusti kauninga yen taya deui allah anu sapertos PANGERAN, Allah kaula sadaya. 11 Bangkong-bangkong teh tangtos musna ti gamparan, ti para mantri sareng ti sakumna 24
Keluaran 8.12-18 rahayat. Moal aya anu nyesa, kajabi anu di Walungan Nil." 12 Geus kitu Musa jeung Harun kaluar ninggalkeun raja tuluy neneda ka PANGERAN, neda dipangmusnakeun bangkong-bangkong anu ku Mantenna ditarajangkeun ka eta raja. 13 Paneda Musa ku PANGERAN dimakbul. Bangkong-bangkong teh nu di imah-imah, nu di buruan-buruan, anu di kebon-kebon, pararaeh. 14 Bangkena ku urang Mesir diunggul- unggulkeun manggunung-gunung, bauna nyambuang ka mana-mana. 15 Sanggeus uninga yen bangkong- bangkong teh geus paraeh, raja neuaskeun deui manahna, cocog jeung pangandika PANGERAN yen eta raja moal ngagugu ka Musa jeung Harun. 16 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Harun titah neunggeulkeun iteukna kana taneuh ngebul. Peledugna bakal jadi rambetuk minuhan sakuliah tanah Mesir." 17 Harun neunggeulkeun iteukna kana taneuh ngebul. Dadak sakala kekebul di sakuliah Mesir robah ngajadi rambetuk, napuk ka jelema jeung ka sasatoan. 18 Tukang-tukang sihir tea ge metakeun elmuna rek nurutan ngabijilkeun rambetuk, tapi teu barisaeun. Rambetuk narapuk di mana-mana. 25
Keluaran 8.19-25 19 Tukang-tukang sihir Mesir arunjukan ka raja pokna, "Saleresna ieu teh mujijat Allah!" Tapi raja tetep neuaskeun manahna, cocog jeung pangandika PANGERAN yen eta raja moal kersaeun ngagugu ka Musa jeung Harun. 20 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Isukan isuk-isuk maneh kudu nepungan deui raja, pegat waktu manehna rek ka walungan. Bejakeun kieu kituh timbalan Kami, Umat Kami idinan iang ngabakti ka Kami. 21 Lamun maneh henteu ngagugu tangtu dihukum diamuk ku seungseureudan: diri maneh, mantri-mantri, jeung rahayat maneh. Imah-imah urang Mesir bakal pinuh ku seungseureudan, ka taneuh-taneuh bakal pinuh ku seungseureudan. 22 Tapi tanah Gosen tempat umat Kami mah rek dijaga, eta seungseureudan moal nepi ka dinya, supaya maneh nyaho yen Kami, PANGERAN, aya di ieu tanah. 23 Kami rek ngabedakeun umat Kami ti rahayat maneh. Ieu mujijat isukan tangtu bukti." 24 Tuluy PANGERAN midamel kitu, seungseureudan tingsalebrung ka karaton raja, ka imah mantri-mantri. Sakuliah Mesir datang ka ruksak ku seungseureudan. 25 Raja nyaur Musa jeung Harun, ti dinya timbalanana, "Heug arek ngabarakti ka Allah maraneh mah, tapi di dieu bae, di nagara." 26
Keluaran 8.26-9.1 26 Piunjuk Musa, "Sanes kitu. Upami urang Mesir naringal satona anu dijieun kurban ka Allah kaula tangtos asa kahina. Upami ngurbanna di dieu sarta kataringal ku urang Mesir, kaula sadaya tangtu pada ngabenturan ku batu. 27 Ku perkawis eta, ngurban ka Allah kaula sadaya teh kedah di gurun keusik, lalampahan tilu dinten ti dieu. Kitu timbalan Mantenna." 28 Lahiran raja, "Jig, aing ngidinan maraneh ngabakti ka PANGERAN Allah maraneh di gurun keusik, tapi ulah jauh teuing, jeung aing pangnedakeun." 29 Waler Musa, "Sae. Samiosna ti dieu kaula rek neneda ka PANGERAN. Seungseureudan teh enjing tangtos nyingkah ti gamparan, ti para mantri sareng ti rahayat gamparan. Nanging gamparan ulah cidra deui, ulah ngahalang-halang kaula iang ngabakti ka PANGERAN." 30 Musa angkat ti raja tuluy neneda ka PANGERAN. 31 Paneda ku PANGERAN dimakbul. Seungseureudan teh nyalingkir ti raja, ti para mantri, jeung ti rahayat, taya deui anu kari. 32 Tapi ayeuna ge eta raja teh neuaskeun manah deui bae, teu kersaeun ngidinan iang. 9 1 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Tepungan deui raja. Kieu kituh timbalan Kami, PANGERAN, Allahna urang Ibrani, Umat Kami idinan iang sina ngabakti ka Kami. 27
Keluaran 9.2-11 2 Lamun maneh deui-deui teu ngidinan, 3 maneh tangtu dihukum, ingon-ingon maneh, kuda, kalde, onta, sapi, domba, embe, bakal digebug ku sasalad. 4 Kami rek ngabedakeun ingon-ingon urang Israil ti ingon-ingon urang Mesir. Ingon-ingon urang Israil hiji ge moal aya anu paeh. 5 Kami PANGERAN, tangtu ngabuktikeun hal eta isukan." 6 Poe isukna PANGERAN midamel kitu. Ingon-ingon urang Mesir kabeh gempar paraeh, sabalikna ingon-ingon urang Israil mah taya nu paeh hiji-hiji acan. 7 Raja mariksakeun eta kajadian, seug diunjukkeun yen ingon-ingon urang Israil teu aya nu paeh. Tapi anjeunna keukeuh henteu ngidinan urang Israil iang. 8 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa jeung Harun, "Maraneh kudu ngarawu lebu sacanggeum ti pameuleuman. Awurkeun ku Musa ka awang-awang hareupeun raja. 9 Eta lebu bakal terus nyebar ka sakuliah tanah Mesir, di mana-mana bakal nyebarkeun kasakit bisul sarta barucat, tumerap ka jelema jeung ka sasatoan." 10 Prak aranjeunna ngarawu lebu terus dicandak ka raja, tuluy ku Musa diawurkeun ka awang-awang. Jalma-jalma jeung sasatoan katerap ku kasakit bisul saluar awak, barucat. 11 Tukang-tukang sihir teu karuateun nagenan Musa, sabab maranehna oge katerap 28
Keluaran 9.12-19 ku eta kasakit, teu beda ti urang Mesir sejenna. 12 Tapi manah raja ku PANGERAN diheuraskeun, sakumaha anu geus diandikakeun ku Mantenna yen eta raja moal ngagugu ka Musa jeung Harun. 13 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Isukan isuk-isuk pisan tepungan raja. Bejakeun kieu kituh timbalan PANGERAN, Allahna urang Ibrani, Umat Kami idinan iang sina ngabakti ka Kami. 14 Sakali ieu anu rek disiksa lain ngan mantri-mantri jeung rahayat maneh bae, maneh pribadi ge ku Kami tangtu disiksa, sangkan nyaho yen di saalam dunya euweuh nu saperti Kami. 15 Upama Kami geus ngangkat leungeun ngagebug maneh jeung rahayat maneh ku hiji kasakit, maneh tangtu tumpur lebur. 16 Tapi maneh kudu nyaksian kakawasaan Kami, sangkan Kami kamashur ka sakuliah jagat. Ku sabab kitu maneh rek dibere keneh hirup. 17 Parandene maneh mo weleh adigung, moal ngidinan umat Kami iang. 18 Tenjokeun, isukan wayah kieu Kami rek nurunkeun hujan es anu kacida hebatna. Dina sapanjang sajarah Mesir, balahi kawas kitu kakara ayeuna bakal aya. 19 Pek ayeuna parentahkeun sangkan ingon-ingon maneh jeung naon bae anu 29
Keluaran 9.20-26 keur dikencarkeun di tegalan, kandangkeun. Sabab naon bae anu araya di nu muka, jelema, sasatoan, tangtu paraeh katinggang ku hujan es." 20 Sawatara mantri raja sarieuneun ku eta timbalan PANGERAN, tuluy pahibut ngampih-ngampihkeun badega-badegana jeung ingon-ingonna. 21 Tapi anu salianna mah teu malire kana eta timbalan teh, abid-abid jeung ingon-ingonna diarantep di luar. 22 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Acungkeun leungeun maneh ka langit, engke turun hujan es ka sakuliah tanah Mesir, ninggang ka jelema, ka sasatoan, kana pepelakan." 23 Musa ngacungkeun iteukna ka awang- awang, breg PANGERAN nurunkeun hujan es dibarung ku guludug nyamberan bumi. PANGERAN nurunkeun 24 hujan es kacida hebatna reujeung kilat tingsalamber. Ti baheula kakara harita Mesir katarajang hujan sakitu ributna. 25 Sakuliah Mesir, sakur anu di laluar mah burak-barik, jelema-jelema jeung sasatoan tariwas. Pepelakan rarebah, tatangkalan rarungkad, ruksak beak diamuk ku hujan es. 26 Hiji-hijina tempat anu henteu kadatangan ku eta hujan es ngan Gosen, tempat urang Israil. 30
31 Keluaran 9.27- 10.1 27 Raja nyaur Musa jeung Harun, timbalana, "Sakali ieu aing rumasa dosa. PANGERAN bener, aing jeung rahayat salah. 28 Aing pangnedakeun ka PANGERAN! Sina enggeus ieu guludug jeung hujan es teh. Aing jangji ngidinan iang, maraneh teu kudu lila-lila deui araya di ieu nagara." 29 Piunjuk Musa, "Saparantos kaula kaluar ti jero kota bade nadahkeun leungeun neneda ka PANGERAN. Guludug bakal rerep, hujan es bakal sirep, supados Gusti uninga yen sakuliah jagat teh PANGERAN anu kagungan. 30 Nanging ku kaula parantos kajudi, gamparan sapara mantri teu acan keneh ngaraos sieun ku GUSTI Allah." 31 Pelak haramay jeung gandrung ruksak, lantaran gandrung geus arasak, ari haramay keur parucukan. 32 Tapi pelak gandum mah teu aya anu ruksak lantaran asakna pandeuri. 33 Musa undur ti raja. Sanggeus aya di luar dayeuh anjeunna nadahkeun panangan, neneda ka PANGERAN. Jep gelap jempe, hujan es eureun, hujan geus teu ngucur deui. 34 Ana raja uninga yen bahaya geus sirep seug ngadosa deui. Anjeunna sapara mantri tetep neugtreug, 35 cocog jeung dawuhan PANGERAN ka Musa yen eta raja moal ngidinan urang Israil iang. 10 1 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Tepungan raja. Eta raja sapara
Keluaran 10.2-7 mantrina ku Kami rek disina neugtreug, sabab Kami rek nembongkeun mujijat ka maranehna, 2 jeung supaya maneh boga caritakeuneun ka anak incu hal petaning Kami ngagejulkeun urang Mesir ku mujijat-mujijat. Sangkan maraneh nyaho yen Kami teh PANGERAN." 3 Musa jeung Harun marek ka raja tuluy miunjuk, "Kieu timbalan PANGERAN, Allahna urang Ibrani, Maneh teh rek keukeuh embung tunduk ka Kami? Umat Kami idinan iang sina ngabakti ka Kami. 4 Lamun keukeuh henteu nurut, isukan nagara maneh ku Kami rek ditarajang ku simeut, 5 mangpirang-pirang lobana datang ka beungeut taneuh katutup. Anu henteu diruksak ku hujan es bakal diruksak ku simeut disaregetan, tatangkalan oge moal disesakeun. 6 Karaton maneh, imah-imah para mantri, imah-imah rahayat, kabeh bakal pinuh ku simeut, anu ngagalaksakna leuwih-leuwih ti batan simeut keur jaman karuhun maneh." Geus kitu Musa malik tuluy angkat. 7 Para mantri arunjukan ka raja, "Bade diantep bae eta jalmi nyesahkeun ka urang? Urang Israil sae diwidian ariang ngabakti ka PANGERAN Allahna. Na teu katingali Mesir jadi sakieu reksakna?" 32
Keluaran 10.8-14 8 Musa jeung Harun diudag dibawa marek deui ka raja. Saur raja ka aranjeunna, "Jig geura ariang ngabakti ka PANGERAN Allah maraneh. Tapi saha anu rek ka daritu teh?" 9 Waler Musa, "Sadayana, bade mios katut barudak sareng anu parantos karolot. Kitu deui anak-anakna nu lalaki nu awewe, domba, embe sareng sapi. Margi sadayana kedah ngurban ngamulyakeun ka PANGERAN." 10 Timbalan raja, "Demi PANGERAN, kami sumpah moal ngidinan awewe jeung barudak dibawa! Tetela maneh boga maksud teu uni ana kitu mah. 11 Teu! Lamun enya ka daritu teh rek ngabakti ka PANGERAN, meunang, tapi lalaki bae wungkul." Geus kitu Musa jeung Harun ditundung ti payuneun raja. 12 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Ungkulkeun leungeun ka tanah Mesir pikeun ngadatangkeun simeut tea, sina ambreg nyaregetan sarupaning tutuwuhan anu henteu diruksak ku hujan es." 13 Musa ngungkulkeun iteukna, hiuk PANGERAN ngadatangkeun angin ti wetan ka sakuliah tanah, ngagelebug sapoe eta teu eureun-eureun, terus nepi ka sapeuting jeput. Ari bray isuk eta angin teh mawa simeut 14 kaliwat saking lobana, ambreg ka sakuliah nagara. Ti baheula kakara harita aya simeut sakitu lobana, tur ka hareupna oge moal aya deui anu siga kitu. 33
Keluaran 10.15-22 15 Beungeut taneuh saluluar datang ka liput katutup ku simeut, warnana datang ka belewuk. Sagala rupa anu disesakeun ku hujan es tea beak digalaksak, bubuahan katut ka tangkal-tangkalna. Tatangkalan jeung tutuwuhan di sakuliah tanah Mesir datang ka boleklak geus teu aya anu hejo-hejo deui. 16 Raja rurusuhan nyaur Musa jeung Harun sarta timbalanana, "Aing tarima dosa ka PANGERAN Allah maraneh, jeung dosa ka maneh ongkoh. 17 Sakali ieu mah aing menta ampun, jeung pangnedakeun ka PANGERAN Allah maraneh, ieu siksaan ka aing anu sakieu bangetna teh eureunkeun." 18 Musa undur ti raja, tuluy neneda ka PANGERAN. 19 Seug angin ti wetan teh ku PANGERAN dirobah jadi angin ti kulon, rongkah kacida. Saayana simeut kakeduk terus digebruskeun ka laut di Teluk Sues. Simeut di satanah Mesir beak taya anu nyesa. 20 Tapi raja ku PANGERAN disina neugtreug, teu ngidinan urang Israil iang. 21 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Jungjungkeun leungeun ka langit, sakuliah tanah Mesir bakal jadi poek mongkleng." 22 Musa ngajungjungkeun pananganana ka langit, reup sakuliah Mesir poek mani ngajumbleng, lilana nepi ka tilu poe. 34
Keluaran 10.23-11.1 23 Urang Mesir teu barisaeun patenjo pada batur, sarta sajeroning kitu taya anu kaluar ti imah. Ari di pilemburan urang Israil mah biasa bae caang. 24 Raja nyaur Musa, timbalanana, "Geura arindit ngabakti ka PANGERAN. Awewe jeung barudak ge meunang dibawa. Tapi ingon-ingon, domba, embe, sapi, tinggalkeun." 25 Waler Musa, "Kedahna mah malah gamparan ngabahanan sato keur kurban sareng keur kurban beuleuman kangge PANGERAN Allah kaula. 26 Pipiaraan bade dibantun, saceker ge moal aya anu dikantun. Sarengna deui anu bade dikurbankeun ka PANGERAN Allah kaula teh satona kedah ditangtoskeun heula. Sateuacanna dongkap ka ditu mah kaula tacan terang naon satona anu kedah disanggakeun ka Mantenna teh." 27 Manah raja ku PANGERAN disina neugtreug, keukeuh henteu ngidinan. 28 Lahirna ka Musa, "Geura jor mantog ti dieu! Sing ulah kadeuleu-deuleu deui ku kami. Lamun kadeuleu deui ku aing dipaehan!" 29 Waler Musa, "Cocog! Anjeun memang moal kungsi nenjo deui ka kaula!" 11 1 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Kari sarupa deui siksaan anu ku Kami rek dikeunakeun ka raja sarahayatna. Geus kitu manehna bakal ngidinan iang, 35
36 Keluaran 11.2-8 malah maksa sangkan maraneh kabeh budal ti ieu nagara. 2 Bejakeun hal ieu ka kabeh bangsa Israil. Jeung bejakeun deui, engke urang Israil kudu barang penta ka tatanggana urang Mesir barang-barang perhiasan emas jeung perak." 3 Geus kitu urang Mesir ku PANGERAN dikersakeun halormat ka urang Israil. Ari Musa dianggapna ku para mantri jeung ku rahayat Mesir teh jelema anu kacida punjulna. 4 Ti dinya Musa miunjuk ka raja, "Kieu timbalan PANGERAN, Engke kira-kira tengah peuting, Kami rek ngider ka sakuliah Mesir. 5 Tuluy sakabeh anak cikal urang Mesir anu lalaki bakal paraeh, ti cikal anak raja anu digadangkeun naek tahta, nepi ka cikal anak jariah purah ngagiling, kitu deui sakabeh cikal sasatoan. 6 Sakuliah Mesir bakal pinuh ku sora anu aluk-alukan. Kajadian sarupa kitu ti bareto tacan aya, ka hareupna ge moal aya deui. 7 Sabalikna di Israil mah bakal jempe- jempe bae moal aya sora anjing-anjing acan, pipiaraanana moal disarada. Engke kanyahoan ku maneh yen Kami PANGERAN, ngabedakeun antara urang Mesir jeung urang Israil." 8 Musa nutup piunjukna kieu, "Kabeh mantri- mantri anjeun engke bakal tingsampoyong ka kaula, menta-menta sangkan sakumna bangsa kaula ku kaula dibawa kaluar ti ieu
Keluaran 11.9- 12.6 nagara. Sanggeus kitu tangtu kaula indit." Tuluy Musa undur ngantunkeun raja, kacida benduna. 9 PANGERAN geus nimbalan ka Musa, "Eta raja bakal tetep ngaberung, moal ngagugu ka maneh, sangkan Kami ngayakeun deui mujijat di Mesir." 10 Musa jeung Harun geus nembongkeun rupa-rupa kaahengan ka raja, tapi manah raja ku PANGERAN diheuraskeun, teu ngidinan urang Israil ninggalkeun nagarana. 12 1 Aya deui timbalan PANGERAN ka Musa jeung Harun di Mesir. Timbalana-Na, 2 "Bulan anu ieu ku maneh kudu dijieun bulan anu kahiji. 3 Parentahkeun ka sakumna bangsa Israil kieu: Dina tanggal sapuluh bulan ieu, unggal lalaki urang Israil kudu milih anak domba atawa anak embe, saimah hiji. 4 Anu cacah jiwa imahna saeutik nepi ka moal kuat meakkeun anak domba hiji, kudu menta dibantuan ka tatanggana, bagi-bagi meujeuhnakeun, sameujeuhna keur dahareun masing-masing. 5 Satona meunang domba meunang embe, asal kudu anu jalu, ulah aya cacad naon-naon jeung umurna anu sataun. 6 Dina maleman tanggal opat welas, unggal imah kudu meuncit eta embe atawa domba. 37
38 Keluaran 12.7-14 7 Getihna sawareh kudu dipake ngulasan dua tihang panto jeung tarang panto saban imah, tempat ngadahar eta peupeuncitan. 8 Dagingna panggang, terus dahar peuting eta keneh. Didaharna kudu make lalab pait jeung roti teu make ragi. 9 Teu meunang didahar atah, jeung teu meunang dikulub. Kudu dipanggang bae kabeh jeung sirahna, sukuna jeung jeroanana. 10 Jeung teu meunang nyesa nepi ka isuk. Upama kapaksa nyesa kudu diduruk. 11 Ngadalaharna kudu rurusuhan, sabab kudu terus tarapti geus rap pakean rap tarumpah ceg iteuk. Eta teh Paska pikeun ngamulyakeun ka Kami PANGERAN. 12 Dina peuting eta Kami rek ngideran sakuliah Mesir, rek maehan sakabeh cikal lalaki, boh jelema boh sato, sarta nerapkeun siksaan ka sakabeh allah nagara Mesir. Kami teh PANGERAN. 13 Getih anu dina tihang panto baris jadi tanda yen eta imah maraneh. Anu make tanda eta getih ku Kami bakal diliwat moal dikua-kieu, sarta Kami bakal tuluy nerapkeun siksaan ka urang Mesir. 14 Poe anu eta saterusna ku maraneh kudu dijieun poe pesta kaagamaan, pikeun pangeling-eling kana padamelan Kami, PANGERAN. Ka hareupna kudu dilampahkeun saperti kitu deui, sapapanjangna."
Keluaran 12.15-21 15 PANGERAN nimbalan, "Tujuh poe lilana maraneh teu meunang ngadahar roti anu make ragi. Jadi dahar teh rotina teu meunang make ragi. Ti poe nu kahiji keneh ragi kudu geus disingkirkeun ti imah. Sing saha anu di sajero tujuh poe eta dahar roti anu make ragi, moal diaku umat Kami. 16 Dina poe nu kahiji jeung dina poe nu katujuhna, maraneh kudu ngadegkeun kumpulan ngabakti. Dina poe-poe eta teu meunang aya anu digarawe, ngan meunang nyadiakeun keur dahareun bae. 17 Ieu poe roti teu make ragi kudu diarestokeun, sabab nya dina poe eta pisan Kami ngabudalkeun kaom-kaom maraneh ti Mesir. Sarta ka hareupna poe eta kudu dieling-eling jadi poe anu dimulyakeun. 18 Ti mimiti maleman tanggal opat welas bulan kahiji, nepi ka tanggal dua puluh hiji, teu meunang dalahar roti anu make ragi. 19 (12:19-20) Tujuh poe lilana di saban imah teu meunang aya ragi. Saha-saha anu dahar roti anu make ragi, boh pribumi boh nu lain pribumi bakal dieuweuhkeun ti pakumbuhan umat Kami." 20 (12:19) 21 Musa ngumpulkeun sakabeh pamingpin Israil. Geus kitu saurna, "Aranjeun masing- masing kudu nyokot anak domba atawa anak embe jalu hiji pikeun ngalampahkeun Paska. 39
Keluaran 12.22-29 22 Getihna wadahan kana bokor, ulaskeun make hisop sabeungkeut kana dua tihang panto jeung kana tarang panto masing- masing. Peutingna nepi ka bray isuk ulah aya anu kaluar ti imah. 23 Dina waktu PANGERAN ngideran sakuliah Mesir pikeun maehan urang Mesir, ana ningali tanda getih dina tihang panto jeung dina tarang panto, Mantenna moal ngidinan Malakalmaot asup sarta maehan maraneh. 24 Ieu katetepan kudu diestokeun ku maraneh saanak-anak sapapanjangna, 25 kudu dijaralankeun di mana maraneh geus arasup ka tanah anu bakal dipaparinkeun ku PANGERAN tea. 26 Lamun barudak nanyakeun, Naon maksudna eta aturan? 27 terangkeun, Ieu teh kurban Paska tanda muji sukur ka PANGERAN, lantaran basa Mantenna maehan urang Mesir, imah bangsa Israil mah ku Mantenna diliwat, nu matak urang mah salamet." Urang Israil tuluy sarujud ngabarakti, 28 ti dinya baralik sarta ngajalankeun sakur anu diparentahkeun ku Musa jeung Harun. 29 Sanggeus wanci tengah peuting, PANGERAN maehan sakabeh cikal lalaki di Mesir ti cikal putra raja anu digadangkeun naek tahta, nepi ka cikal anak sakitan di jero panjara, kitu deui cikal sasatoan. 40
Keluaran 12.30-37 30 Raja gugah, mantri-mantri lalilir, urang Mesir kabeh nyararing. Mesir sakuliahna midangdam aluk-alukan, sabab taya hiji imah anu henteu katinggal paeh ku anak cikal. 31 Peuting harita keneh raja miwarang nyaur Musa jeung Harun, geus kitu timbalanana ka aranjeunna, "Buru-buru geura arindit ti dieu, maraneh kitu deui sakumna bangsa Israil! Tinggalkeun nagara aing. Jig geura ngabarakti ka PANGERAN, sakumaha pamenta maraneh. 32 Ingon-ingon oge bawa, domba, embe, sapi. Geura bral, sarta aing pangnedakeun berkah." 33 Urang Mesir mani mararaksa supaya urang Israil buru-buru indit ti nagarana. Pokna, "Bisi kuring paraeh kabeh ari aranjeun teu arindit mah. 34 Urang Israil pakepuk ngawadahan adonan anu tacan diragian tuluy dibaruntel, diparanggul. 35 Urang Israil ka urang Mesir marenta barang-barang perhiasan emas jeung perak kitu deui papakean, sakumaha parentah Musa tea. 36 Urang Israil ku PANGERAN dikersakeun dipikaserab ku urang Mesir, naon bae sapamentana ditedunan. Harta banda urang Mesir mani beresih diakut ku urang Israil. 37 Brul urang Israil ngabrul ti Raamses, laleumpang badarat ka Sukot. Aya 600.000 jalma lalaki, jaba awewe jeung barudak. 41
Keluaran 12.38-45 38 Malah kacampuran ku jalma-jalma sejen loba pisan, anu marilu ka maranehna sarta marawa ingon-ingonna, domba, embe, jeung sapi. 39 Adonan bawa ti Mesir tea dijarieun kueh tanpa ragi, sabab adonanana can kaburu diragian di Mesir, kawantu arinditna ti ditu teh sasat disurung-surungkeun ku urang Mesir, tur dadak-dadakan pisan, nepi ka taya waktu keur nyadiakeun bebekelan. 40 Urang Israil caricingna di Mesir teh 430 taun. 41 Dina poe panutup taun ka 430, kabeh kaom-kaom urang Israil ku PANGERAN dituyun kaluar ti Mesir. 42 Dina peuting eta ku PANGERAN dianggo caringcing ngaping umat-Na kaluar ti Mesir. Pikeun ka hareupna, peuting anu eta ku urang Israil salawasna kudu dijieun peuting caringcing, pikeun ngamulyakeun ka PANGERAN. 43 PANGERAN nimbalan ka Musa jeung Harun, "Ieu papakon Paska. Jelema anu lain urang Israil teu meunang milu dahar jamuan Paska. 44 Bangsa budak beunang maraneh meuli meunang milu ngadahar, tapi kudu disunatan heula. 45 Jelema anu majikna ngan pikeun saheulaanan, kitu deui kuli-kuli, teu meunang milu ngadahar. 42
Keluaran 12.46-13.3 46 Jamuanana kudu didahar di imah anu nyadiakeunana, teu meunang dibawa kaluar ti dinya. Tulang-tulang eta sato hiji ge ulah aya nu potong. 47 Sakumna jamaah Israil wajib nekanan Paska. 48 Anu henteu disunatan henteu meunang milu ngadahar jamuan Paska. Jelema anu lain urang Israil anu geus sagulung-sagalang jeung maraneh, upama hayangeun milu nekanan Paska ku sabab hayangeun milu ngamulyakeun ka PANGERAN, kudu disunatan heula katut sakabeh lalaki anu di imahna, saruakeun jeung hak pribumi, kakara meunang milu. 49 Jadi eta anu lain pribumi teh tunggal sapapakon jeung urang Israil asli." 50 Sakur anu ku PANGERAN diandikakeun ka Musa jeung Harun ku sakabeh urang Israil diestokeun. 51 Geus kitu poe eta PANGERAN ngabudalkeun urang Israil ti Mesir. 13 1 PANGERAN ngandika ka Musa, 2 "Sakabeh anak cikal lalaki kudu dibaktikeun ka Kami. Unggal anak cikal urang Israil anu lalaki, kitu deui cikal sato jalu, eta kagungan kami." 3 Musa misaur ka jalma rea, "Poe ieu poean maraneh kaluar ti Mesir, ti tempat maraneh diperbudak, kudu dieling-eling. Karana poe ieu PANGERAN ngaluarkeun maraneh ti 43
Keluaran 13.4-9 eta nagara kalawan digjaya. Dina poe ieu maraneh teu meunang ngadahar roti make ragi. 4 Ayeuna, poean maraneh ninggalkeun Mesir teh nya eta dina bulan Abib, bulan kahiji. 5 PANGERAN geus ikrar ka karuhun maraneh, yen maraneh bakal dipaparin tanah urang Kanaan, tanah urang Het, tanah urang Emor, tanah urang Hiwi, jeung tanah urang Yebus. Lamun maraneh ku Mantenna geus diasupkeun ka eta tanah anu gemah-ripah, hal sarupa kieu kudu dilampahkeun saban-saban bulan kahiji, unggal-unggal taun. 6 Tujuh poe lilana maraneh kudu dalahar roti teu make ragi, sarta poe katujuhna kudu dipestakeun ngamulyakeun ka PANGERAN. 7 Tujuh poe lilana maraneh teu meunang ngadahar roti anu make ragi. Sajeroning kitu, di satanah maraneh teu meunang aya roti anu make ragi atawa anu dihaseuman. 8 Dina ngamimitian pesta, maraneh kudu nerangkeun ka anak, yen eta pesta teh pikeun mieling sagala dadamelan PANGERAN waktu maraneh budal ti Mesir. 9 Hal ieu kudu dijieun pepeling, lir tanda anu dicangreudkeun dina leungeun atawa dina tarang maraneh anu bakal ngingetan sangkan maraneh terus nyaritakeun jeung ngulik ieu Papakon PANGERAN, lantaran maraneh 44
Keluaran 13.10-16 ku Mantenna geus dikaluarkeun ti Mesir ku kakawasaana-Na anu digjaya. 10 Lampahkeun eta pesta teh dina waktuna, saban-saban taun." 11 "Maraneh ku PANGERAN bakal dicandak ka tanah Kanaan, sakumaha sumpah-Na ka maraneh jeung ka karuhun. Lamun eta geus dipaparinkeun, 12 maraneh kudu nyanggakeun sakur anak cikal anu lalaki ka PANGERAN. Anak sato-sato maneh anu cikal sarta jalu, eta kagungan PANGERAN. 13 Tapi cikal jalu anak kalde mah kudu ditebus ku anak domba. Lamun teu ditebus kudu ditekuk. Anak cikal maraneh oge anu lalaki kudu ditebus. 14 Engke jaga lamun anak maraneh nanyakeun naon maksudna eta kamistian, kudu diterangkeun, Geusan pangeling-eling, yen ku karana kadigjayaan PANGERAN, urang dijait ti Mesir, ti bangsa anu ngabudakkeun ka urang. 15 Sanggeus raja Mesir henteu ngidinan bae urang kaluar ku lantaran hatena tetep teuas, sakabeh cikal di satanah Mesir boh jelema boh sato ku PANGERAN ditiwaskeun. Kitu sababna pang urang ngurbankeun unggal cikal jalu anak sato teh, tapi cikal-cikal lalaki anak urang mah kudu ditebus. 16 Ieu teh geus jadi kamistian, pikeun ngingetan urang lir tanda anu digantelkeun 45
46 Keluaran 13.17-21 dina leungeun atawa ditapelkeun dina tarang, sangkan urang salawasna inget yen ku karana kadigjayaan PANGERAN geus bisa ucul ti Mesir." 17 Jalma-jalma anu ku raja geus diidinan naringgalkeun Mesir teh ku Allah henteu dicandak nyorang jalan anu brasna ka basisir tanah Pelisti, sanajan eta jalan pangdeukeutna. Sabab panggalih Allah kieu, "Kami teu hayang ieu jelema-jelema rarobah pikiran sarta baralik deui ka Mesir upama nyarahoeun yen kudu tarung." 18 Dituyunna teh nyandak jalan anu belot jeung nyorang tanah gurun anu brasna ka Laut Beureum. Urang Israil kabeh nyaroren pakarang. 19 Layon Yusup oge ku Musa dicandak sakumaha piwekasna ka urang Israil, piwekas kalawan sumpah saurna, "Lamun Allah geus ngajait ka maraneh, layon kami oge kudu dibawa kaluar ti ieu tanah." 20 Urang Israil geus ngaliwatan Sukot, tuluy masanggrahan di Etam, di rarambu tanah gurun. 21 Mun ti beurang PANGERAN aya di heulaeun maranehna dina hiji tihang mega nuduhan jalan. Mun ti peuting aya di heulaeunana dina hiji tihang seuneu, nyaangan pijalaneunana. Jadi eta jelema-jelema teh bisa terus laleumpangna beurang peuting.
Keluaran 13.22-14.7 22 Kitu bae terus, tihang mega paranti ti beurang jeung tihang seuneu paranti ti peuting teh salawasna aya di heulaeun maranehna. 14 1 Geus kitu PANGERAN nimbalan ka Musa, 2 "Parentahkeun ka urang Israil sina maralik deui, tuluy masanggrahan di Pi Hahirot, antara Migdol jeung Laut Beureum palebah Baal Sepon. 3 Raja bakal nyangka urang Israil kapaider di luareun nagara kakurung ku tanah gurun. 4 Eta raja ku Kami rek disina terus ngaberung, tangtu ngudag ka dieu. Eta raja sawadya baladna ku Kami rek diserenkeun geusan jadi kamulyaan Kami. Urang Mesir kudu nyaho yen Kami teh PANGERAN." Seug urang Israil maralik deui. 5 Ari raja Mesir sapara mantri sanggeus diuningaan yen urang Israil geus budal, ngadadak rarobah deui pikiranana. Pokna, "Naha urang teh bet ngantep bae urang Israil kalabur. Atuh urang ayeuna mah geus teu boga jalma badega!" 6 Raja gancang natakeun kareta perang jeung wadya balad. 7 Raja Mesir kaluar jeung sakabeh kareta perangna, malah aya genep ratus kareta anu panghadena katut reujeung para senapatina. 47
Keluaran 14.8-14 8 Eta raja ku PANGERAN disina ngaberung, semprung ngudag ka urang Israil anu geus unggul bisa ucul tina genggemanana. 9 Wadya balad Mesir lengkep jeung pasukan serdadu kuda jeung pasukan kareta tingsalebrut ngobrot urang Israil anu harita keur masanggrahan di sisi Laut Beureum deukeut Pi Hahirot jeung Baal Sepon. 10 Barang urang Israil nyarahoeun keur diudag ku raja Mesir sabalad-balad, kacida sarieuneunana. Tuluy tingjarerit marenta tulung ka PANGERAN. 11 Seug ngaromong ka Musa, "Na di Mesir teh parantos teu aya tanah jang kuburan? Kuring dibantun ka dieu teh sina tariwas di gurun keusik? Bet kieu geuning jadina dikaluarkeun ti Mesir teh! 12 Sanes parantos disanggemkeun ti samemehna ge ka Bapa yen tangtos kieu temahna? Pan ceuk kuring oge tadina keun bae kuring teh antep di Mesir, teu nanaon jadi jelema budak oge. Nya mending jadi jalma budak tinimbang kudu tiwas di gurun mah." 13 Waler Musa, "Tong sarieun, sing taleger. Tenjokeun engke kumaha PANGERAN ngarahayukeun maraneh poe ieu. Eta urang Mesir teh ku maraneh moal katenjo-tenjo deui. 14 PANGERAN bakal mangmerangankeun maraneh. Maraneh mah teu kudu naon-naon." 48
Keluaran 14.15-21 15 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Ku naon maneh sasambat bae? Urang Israil parentahkeun sina terus kebat. 16 Ungkulkeun iteuk maneh ka luhureun laut. Cai laut bakal beulah ngenca ngatuhu. Pudunkeun urang Israil sina mareuntas di nu tuhur. 17 Ari urang Mesir ku Kami rek disina ngaberung, sina ngarudag ti tukang. Raja Mesir sabalad-balad katut pasukan kareta jeung pasukan serdadu kudana ku kami rek dielehkeun di dieu, pikeun kamulyaan Kami. 18 Geus kitu kakara eta urang Mesir teh bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN." 19 Geus kitu Malaikat Allah anu tadina aya di hareupeun pasukan Israil pindah ka beulah tukang. Tihang mega tea oge pindah jadi aya di tengah-tengah, 20 antara pasukan urang Mesir jeung pasukan urang Israil. Ari megana ka urang Mesir matak poek, ka urang Israil tetep caang, jadi eta dua pasukan teh sapeuting jeput teu bisa padeukeut. 21 Musa ngungkulkeun iteukna ka luhureun laut, hiuk PANGERAN ngadatangkeun angin ti wetan kacida rongkahna, siak cai laut miak. Angin terus ngagelebug sapeupeuting, datang ka cai laut teh miak nepi ka dasarna, caina jadi dua bagian. 49
Keluaran 14.22-28 22 Urang Israil marudun nyorang dasar laut anu geus tuus, kenca katuhueunana cai ngadingding. 23 Urang Mesir oge tuturubun ka dinya, ngudag pandeurieunana jeung pasukan kudana, pasukan karetana katut kusir- kusirna. 24 Barang geus meh janari, PANGERAN nyoreang ka balad Mesir tina tihang seuneu jeung tihang mega, seug balad Mesir teh ku Mantenna digujrudkeun. 25 Kikiping kareta-karetana mararacet nepi ka meh teu bisa laju. Ceuk urang Mesir, "Gancang urang ngejat! Urang dilawan ku PANGERAN anu mangmerangankeun urang Israil!" 26 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Ungkulkeun deui iteuk maneh ka laut, caina bakal liput ngalingkup deui, ngarungkup urang Mesir katut kareta jeung jelema-jelemana." 27 Musa ngungkulkeun deui iteukna ka luhureun laut, sarta wanci rek bray isuk cai laut geus liput deui sabiasana. Urang Mesir pahibut arek buru-buru ngarejat ti jero cai, tapi kabeh ku PANGERAN dilelepkeun di laut. 28 Cai laut liput deui. Kareta-kareta, nu tarumpakna, sawadya balad Mesir anu ngudag ka urang Israil kabeh tiwas diteureuy ku laut, taya anu kaiwalkeun. 50
Keluaran 14.29-15.5 29 Teu cara urang Israil anu tumaninah nyorang dasar laut, dihapit ku cai anu ngadingding kenca katuhu. 30 Poe eta PANGERAN ngarahayukeun urang Israil tina ancaman urang Mesir, anu geus kari bangkena bae ngalalumbuk di basisir, katarenjoeun ku urang Israil. 31 Sanggeus nyarahoeun kana kadigjayaan PANGERAN numpes urang Mesir, urang Israil jadi mikasieun ka PANGERAN, sarta palercayaeun ka Mantenna kitu deui ka Musa, abdi-Na. 15 1 Geus kitu Musa jeung sakumna bangsa Israil ngawihkeun ieu pupujian ka PANGERAN, "Kuring seja ngawihkeun puji ka PANGERAN, nu geus unggul kalawan pinunjul. Kuda jeung nu tarumpakna dilelepkeun di sagara. 2 PANGERAN teh pangbela kuring nu tanggoh, anu geus ngarahayukeun kuring. Mantenna teh Allah panutan kuring, kuring seja muji ka Mantenna, Allah panutan karuhun kuring, seja ngawihkeun kaagungana-Na. 3 Mantenna prajurit anu lineuwih, PANGERAN jenengana-Na. 4 Balad Mesir jeung pasukan karetana, dikunclungkeun ka sagara. Para senapatina anu garagah, dikubur di Laut Beureum. 5 Kabeh diteureuy ku laut, jeg batu ngalelep nepi ka dasar. 51
Keluaran 15.6-14 6 Panangan tengen Gusti nun PANGERAN, teguhna pikahelokeun. Musuh rangsak disasaak. 7 Gusti unggul kaliwat saking, musuh dugi ka pating koleang. Amarah Gusti lir seuneu ngagedag, musuh dihuru lir jarami garing. 8 Laut ku Gusti ditiup dugi ka nyiak, caina ngadingding nanjeur sapertos kuta. Kalbu laut jadi padet lir ngabata. 9 Musuh susumbar, Jalma-jalma ku aing arek diudag, barangna arek direbut, dirampasan sakahayang. Aing rek metakeun pedang, dipake ngaburak-barik. 10 Nanging ku Gusti ditiup, mung sakeak urang Mesir gulagepan, tingkerelep lir timah kaceot ku cai nyedot. 11 Nun PANGERAN, batara mana anu sapertos Gusti? Saha nu tiasa nandingan ka Gusti, anu pikahelokeun bawaning ku suci? Saha anu tiasa ngadamel mujijat sareng kaahengan sapertos kenging Gusti? 12 Gusti ngulangkeun panangan tengen, les musuh dicapluk bumi. 13 Gusti pengkuh kana jangji, nuyun umat anu kenging nebus, dituyun ku panangan anu digjaya, dianteurkeun ka tanah Gusti nu suci. 14 Kakuping wartana ku bangsa-bangsa, seug galumeter sadayana. Urang Pelisti kadatangan ketir ati. 52
Keluaran 15.15-22 15 Para kekentong Edom pating rarempod, para satria Moab pating sareblak, urang Kanaan kasingsieunan. 16 Sadayana sami tagiwur hatena, ningal kadigjayaan Gusti, nun PANGERAN, ilang daya kapupul bayu. Umat Gusti nu kenging ngarebut ti nu neungteuinganan, tumaninah ngaliwatan wewengkon maranehna. 17 Urang Israil ku Gusti dicandak ka pigunungan, lajeng dipelak di ditu, di tanah kenging Gusti nyayagikeun, caket Bait kenging Gusti ngadegkeun. 18 Gusti teh nun PANGERAN, nu jumeneng Raja salalanggengna." 19 Urang Israil salamet ngambah dasar laut. Sabalikna urang Mesir, barang pasukan karetana jeung pasukan kudana katut anu tarumpakna tuturubun ka laut, kabeh tiwas tikerelep, sabab cai laut ku PANGERAN diliputkeun deui sabiasana. 20 Ti dinya nabi istri, Miryam, saderekna Harun, nyandak terebang, diturutan ku sakabeh wanita, narabeuh terebang bari ngarigel, 21 dikawihan ku Miryam, kieu, "Urang ngarawih, muji ka PANGERAN, anu geus unggul kalawan pinunjul. Pasukan kuda musuh reujeung anu tarumpakna ku Mantenna dikunclungkeun ka sagara." 22 Ti dinya Musa mingpin urang Israil ti Laut Beureum ka gurun keusik Sur. Tilu poe 53
Keluaran 15.23-16.2 laleumpang ngambah gurun keusik tacan keneh manggih cai. 23 Sanggeus nepi ka hiji tempat anu disebut Mara, aya cai, tapi caina pait teu bisa diinum. Nya ku sabab kitu eta tempat teh dingaranan Mara. 24 Urang Israil ngarasula ka Musa pokna, "Naon nu bisa diinum atuh?" 25 Seug Musa neneda ka PANGERAN, nemen pisan sasambatna. Ku PANGERAN dituduhan kai sateukteuk. Ku Musa dianclomkeun kana cai pait tea, seug caina jadi bisa diinum. Di dinya PANGERAN maparin pikukuh ka urang Israil sarta terus diujikeun ka maranehna. 26 Timbalana-Na, "Upama maraneh enya-enya nurut, ngalampahkeun anu bener dipayuneun Kami, jeung ngestokeun timbalan-timbalan Kami, maraneh moal katerap ku sagala kasakit anu ku Kami dikeunakeun ka urang Mesir, sabab nya Kami PANGERAN anu nyageurkeun maraneh." 27 Ti dinya maranehna maju deui nepi ka Elim. Di dinya aya dua welas cinyusu jeung tujuh puluh tangkal korma, tuluy masanggrahan sisi cai. 16 1 Ti Elim maju deui. Dina tanggal lima welas bulan ka dua ti sanggeus naringgalkeun Mesir, narepi ka gurun keusik Sin antara Elim jeung Sinai. 2 Di dinya maranehna gegelendeng ka Musa jeung ka Harun, 54
Keluaran 16.3-8 3 pokna, "Mending dicabut nyawa keur di Mesir keneh we ku PANGERAN teh! Di ditu mah bisa keneh ngariung dalahar daging, dahareun-dahareun bae mah loba. Ari ayeuna, bet dibawa apruk-aprukan ka gurun keusik, sina paraeh kalaparan!" 4 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Kami rek nurunkeun hujan kadaharan ti langit pikeun maranehna. Pulungan unggal poe. Ngumpulkeunana kudu sameujeuhna bae keur sapoeeun. Diwatesan teh rek didoja, rek ngesto atawa moal kana katangtuan ti Kami. 5 Dina poe kagenep ngumpulkeunana kudu dua kalieun poe-poe sejen." 6 Musa jeung Harun misaur ka urang Israil, "Engke sore maraneh bakal nyaraho yen anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir teh estu PANGERAN. 7 Isukan isuk-isuk maraneh bakal narenjo cahaya PANGERAN. Maraneh gegelendeng teh didangukeun ku Mantenna. Maraneh gegelendeng teh ka PANGERAN, sabab parentah ti Bapa teh ti Mantenna." 8 Saurna deui, "Unggal sore maraneh bakal dipaparin lauk, isuk-isuk dipaparin roti sacukupna. PANGERAN anu maparin eta kadaharan teh, da kadangueun maraneh sakitu gegelendengna ka Mantenna. Maraneh gegelendeng ka Bapa teh saenyana mah ka PANGERAN." 55
Keluaran 16.9-17 9 Musa misaur ka Harun, "Wartoskeun ka sadayana sina kempel ka payuneun PANGERAN, margi Mantenna ngadangu maranehna gegelendeng." 10 Barang Harun misaur ka jalma-jalma sarta maranehna geus nyalanghareup ka gurun keusik, bray cahaya kamulyaan PANGERAN tembongngagebray dina hiji mega. 11 PANGERAN ngadawuh ka Musa, 12 "Kami geus ngadangu gegelendengna urang Israil. Bejakeun, wanci sariak layung maranehna bakal nyaratu lauk, isuk-isuk bakal dalahar saseubeuhna. Sangkan nyarahoeun yen Kami PANGERAN, Allah maranehna." 13 Wanci pabuburit, brul aya manuk puyuh kacida lobana mani nakleuk saluluar pasanggrahan. Isukna, sakuriling pasanggrahan uyuh-ayah ciibun. 14 Sanggeus ibunna nyaab, dina beungeut taneuh aya anu tingguruntul semu garing, rasana ngeunah ngerekes. 15 Barang urang Israil narenjoeun aya anu kitu, seug silih tanya lantaran teu nyarahoeun ngaranna. "Naon eta?" cenah. Saur Musa, "Eta dahareun maraneh ti PANGERAN. 16 Timbalana-Na, pek parulungan sakumaha perluna, nurutkeun lobana cacah jiwa tiap kulawarga, sajiwa dua liter." 17 Seug urang Israil marulungan, aya nu leuwih aya nu kurang. 56
Keluaran 16.18-25 18 Tapi bareng ditaker, nu leuwih teu jadi kalobaan, nu kurang teu jadi kasaeutikan, masing-masing tiba cukup sakumaha perluna bae. 19 Saur Musa, "Ulah disesakeun nepi ka isuk." 20 Tapi sawatara urang bandel teu narurut kana weweling Musa, nyaresakeun keur isuk. Ari isukna barang diilik bet geus bau jeung bilatungan. Anu nyarimpenna ku Musa diseuseul. 21 Kitu bae saterusna unggal isuk, masing- masing marulunganana saperluna bae. Jeung ari geus rada beurang mah anu aya keneh dina taneuh teh laleeh. 22 Dina poe nu kagenep ngarumpulkeunana dua kalieun, sajiwa opat liter. Hal eta ku para pamingpinna diunjukkeun ka Musa. 23 Saur Musa, "Geus ditimbalan ku PANGERAN, sabab isukan mah poe anu kudu dimulyakeun, poe reureuh kagungan PANGERAN. Naon-naon anu rek dipanggang atawa dikulub, dipigawena kudu poe ieu. Leuwihna simpen keur isukan." 24 Parentah Musa ditarurut, sarta masing- masing nyaresakeun keur poe isuk. Tapi harita mah teu kungsi buruk atawa bilatungan. 25 Saur Musa, "Pek anu ieu dalahar ayeuna, sabab poe ieu teh poe Sabat, poe reureuh kagungan PANGERAN, jadi maraneh ulah mulung naon-naon ti luareun pasanggrahan. 57
Keluaran 16.26-33 26 Mulungan dahareun teh genep poe. Poe katujuhna poe reureuh, di tegal moal aya pulunganeun." 27 Tapi dina poe nu katujuh teh aya bae anu kalaluar rek marulungan, tapi teu maranggih naon-naon. 28 Seug PANGERAN ngadawuh ka Musa, "Rek angger bae kitu eta jelema-jelema teh, teu narurut kana parentah Kami? 29 Sing areling atuh! Kami, PANGERAN, mere hiji poe pikeun maraneh reureuh. Nu matak dina poe nu kagenep dahareun teh ku Kami disadiakeun keur dua poeeun, kitu saterusna. Unggal jelema dina poe nu katujuh kudu caricing di imah, ulah kalaluar." 30 Ku sabab kitu dina poe nu katujuh jelema-jelema teh teu digarawe. 31 Eta kadaharan ku urang Israil disebutna manna, bangunna kawas siki pedes, rupana bodas, rasana saperti kueh madu. 32 Musa ngalahir, "Aya timbalan PANGERAN, saur-Na urang kudu nyimpen manna saeutik keur simpeneun saterusna, tenjoeun turunan urang engke, sangkan nyarahoeun rupa kadaharan anu ku Mantenna dipaparinkeun ka urang di gurun keusik, basa ku Mantenna dikaluarkeun ti Mesir." 33 Ari lahiranana ka Harun, "Nyandak goci, eusian manna dua liter, teras simpen, teundeun payuneun PANGERAN, titinggal keur anak incu." 58
59 Keluaran 16.34-17.5 34 Prak timbalan PANGERAN ka Musa teh ku Harun dilampahkeun, goci anu dieusi manna teh disimpen gigireun Peti Perjangjian supaya aman. 35 Sapanjang opat puluh taun, nya eta samemeh narepi ka tanah Kanaan sarta maratuh di ditu, anu didalahar ku urang Israil teh nya eta manna tea. 36 (Takeran keringan anu diparake ku maranehna eusina sarua jeung dua puluh liter.) 17 1 Urang Israil arindit deui ti gurun keusik Sin, pundah-pindah bae kumaha ditimbalanana ku PANGERAN, tuluy masanggrahan di Repidim. Di dinya teu aya cai keur nginum, 2 seug gegelendeng ka Musa, "Menta cai, hayang nginum!" Waler Musa, "Ku naon gegelendeng? Rek ngadoja ka PANGERAN?" 3 Tapi maranehna geus kacida arauseunana, gegelendengna ka Musa teu eureun-eureun, pokna, "Naha atuh make diinditkeun ti Mesir kuring teh? Rek disina paraeh ku halabhab kitu ieu kuring, anak, jeung pipiaraan teh?" 4 Musa sasambat ka PANGERAN, "Kumaha pipetaeun abdi ka eta jalmi-jalmi? Sakedap deui ge moal teu maledogan ku batu ka abdi." 5 Timbalan PANGERAN ka Musa, "Maneh kudu indit miheulaan jalma rea, bawa sawatara pamingpin Israil. Iteuk anu dipake neunggeul Walungan Nil bawa.
60 Keluaran 17.6-12 6 Kami rek ngadeg gigireun hiji batu cadas di Gunung Sinai. Teunggeul eta cadas, tangtu engke bijil cai ti dinya keur eta jelema-jelema ngarinum." Ku Musa dilampahkeun, disaksian ku para pamingpin Israil. 7 Ti dinya eta tempat dingaranan Masa jeung Meriba, lantaran urang Israil gegelendeng sarta ngadoja, pokna, "Aya atawa euweuh PANGERAN teh di urang?" 8 Urang Amalek murubul ka Repidim narajang ka urang Israil. 9 Musa ngalahir ka Yosua, "Hidep kudu milih jalma-jalma, isukan bawa merangan urang Amalek. Isukan Bapa rek nangtung di luhur pasir nyekel iteuk anu ku PANGERAN dipiwarang dibabawa ku Bapa." 10 Yosua kaluar ngayonan urang Amalek, ngalampahkeun parentah Musa. Ari Musa unggah ka puncak pasir jeung Harun jeung Hur. 11 Geus kitu lamun Musa ngacungkeun panangan, urang Amalek perangna kadeseh, lamun Musa nurunkeun panangan, urang Israil anu kadeseh. 12 Lila-lila panangan Musa cangkeweng ngacung bae. Ku Harun jeung Hur dipangneangankeun batu tuluy sina calik, sarta pananganana ditanggeuy ku duaan supaya ulah ngulapes. Kitu bae nepi ka surup panonpoe,
Keluaran 17.13-18.6 13 nepi ka perang teh Yosua anu unggul, urang Amalek eleh bebeakan. 14 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Ieu kaunggulan catet supaya henteu kapopohokeun. Bejakeun ka Yosua, eta urang Amalek ku Kami rek dielehkeun sama sakali." 15 Musa ngadegkeun hiji altar, dingaranan "PANGERAN bandera kuring". 16 Saurna, "Tanjeurkeun terus bandera PANGERAN! PANGERAN bakal merangan urang Amalek sapapanjangna!" 18 1 Yitro, imam di Midian mertuana Musa, geus meunang warta hal dadamelan Allah nulungan Musa jeung bangsa Israil waktu ku Mantenna dicandak kaluar ti Mesir. 2 Anjeunna ngalayad ka Musa, nyandak Sipora, garwa Musa anu dikantun di Midian. 3 Dua putra Musa oge, Gersom jeung Elieser dicandak. (Putra Musa nu hiji dingaranan Gersom, sabab saurna bareto, "Aing teh jalma ngumbara di lembur batur." 4 Nu hiji deui nu matak dingaranan Elieser lantaran saurna bareto, "Aing salamet ti raja anu ngarah pati, diluputkeun ku Allah panutan bapa aing.") 5 Yitro geus sumping ka gurun keusik jeung garwa Musa katut dua putrana ka pasanggrahan Musa di gunung karamat. 6 Yitro ngiberan ka Musa ngawartosan yen sumping. 61
Keluaran 18.7-14 7 Musa mapagkeun, geus tepung cong nyembah ka mertua tuluy ngarangkul. Sanggeus silih taros damang henteuna tuluy arangkat ka kemah Musa. 8 Musa ka mertuana nyarioskeun sakur anu dipidamel ku PANGERAN ka raja jeung ka urang Mesir waktu ngaluputkeun urang Israil. Kabalangsakan urang Israil di jalan jeung hal ditulunganana ku PANGERAN, eta oge dicarioskeun. 9 Yitro milu bungah, 10 sarta saurna, "Sagala puji ka PANGERAN, anu geus ngarahayukeun hidep tina ancaman raja jeung urang Mesir! Sagala puji ka PANGERAN anu geus ngajait umat-Na ti anu neungteuinganan! 11 Ama jadi terang, PANGERAN teh estu pinunjul ti sakabeh batara, iasa ngaleupaskeun urang Israil ti urang Mesir anu sakitu neungteuinganana." 12 Geus kitu Yitro nyanggakeun kurban ka Allah, diduruk kabeh, kitu deui kurban-kurban sejenna. Harun jeung sakabeh pamingpin Israil calik ka anjeunna, ngajalankeun upacara ibadah, ngariung tuang eta jamuan suci. 13 Poe isukna Musa calik mutus perkara jalma rea, teu liren-liren ti isuk nepi ka burit. 14 Ningali Musa sakitu repotna Yitro mariksa, "Jang naon hidep mayunan eta jalma-jalma teh? Sareng naha mung nyalira bae mayunan 62
Keluaran 18.15-22 jalmi-jalmi sina narangtung ti enjing-enjing nepi ka burit?" 15 Waler Musa, "Abdi kedah kitu. Margi jalmi-jalmi darongkap ka abdi haroyongeun terang hal pangersa Allah. 16 Upami aya anu padu, dongkapna ka abdi. Abdi anu mutus mana anu lepatna, mana anu leres. Salajengna dipaparin terang pikukuh sareng papakon Allah." 17 Saur Yitro, "Carana sanes kitu, 18 matak ripuh sarerea. Hidep cape, jalma rea cape. Keur hidep ge beurat teuing. 19 Ama seja mituahan, sareng mugia Allah nyarengan ka hidep. Leres hidep kedah ngawakilan jalma rea ka payuneun Allah sareng mutus perkarana. 20 Hidep kudu ngajarkeun pikukuh-pikukuh Allah ka maranehanana, ngajarkeun lakuning hirup sareng nuduhan pilampaheunana. 21 Nanging kajabi ti kitu teh hidep kedah milih jalma-jalma anu cakep, jenengkeun kapala anu nyangking jalmi sarebuan, nu saratusan, nu lima puluhan, sareng nu sapuluhan. Nu dipilih kedah jalmi-jalmi anu garaduh kasieun ku Allah, tiasa dipercaya, tahan ku pangruruba. 22 Bakukeun jadi hakim-hakim rahayat. Perkara-perkara anu karasana ku maranehna beurat, sina diteruskeun ka hidep, anu arenteng sina diputus ku maranehna bae. Hal 63
Keluaran 18.23-19.4 ieu tangtos matak enteng ka hidep lantaran pada ngarojong. 23 Upami diatur kitu nanging kitu soteh upami sapagodos sareng timbalan Allah hidep moal ripuh teuing, tur jalma-jalma oge perkarana tiasa kalayanan sadayana, warangsulna sarugema." 24 Pituah Yitro ku Musa ditampi. 25 Anjeunna milih jalma-jalma anu cakep ti bangsa Israil, diangkat jaradi kapala anu nyangking sarebuan, saratusan, lima puluhan, jeung sapuluhan, 26 jadi hakim-hakim rahayat anu baku. Perkara-perkara anu beurat diteruskeun ka Musa, anu babari diputus ku maranehna bae. 27 Geus kitu Yitro mulih ka Midian, dipileuleuyankeun ku Musa. 19 1 (19:1-2) Ti Repidim urang Israil arindit deui. Dina tanggal hiji bulan katilu ti sanggeus kaluar ti Mesir, narepi ka Gunung Sinai, tuluy masanggrahan di gurun keusik Sinai. 2 (19:1) 3 Musa unggah ka eta gunung seja ngadeuheusan ka Allah. PANGERAN ngandika ka anjeunna ti luhur gunung, miwarang supaya anjeunna misaur kieu ka urang Israil, turunan Yakub, 4 "Maraneh geus narenjo anu ku Kami, PANGERAN, dijalankeun ka urang Mesir, geus nyaraho petaning Kami mawa maraneh 64
Keluaran 19.5-12 lir galudra anu mawa hiber anakna dina jangjangna, nepi ka dieu ka payuneun Kami. 5 Lamun maraneh narurut kana perjangjian Kami, tanwande bakal jadi umat Kami pribadi. Jagat saeusina memang kagungan Kami, ngan ari maraneh mah ku Kami diunculkeun 6 geusan jadi milik Kami, dijadikeun imam-imam anu ngabarakti ka Kami." 7 Musa lungsur ti gunung, ngumpulkeun kapala-kapala. Sakur timbalan PANGERAN ka anjeunna tea disaurkeun. 8 Jalma-jalma narembalan, "Sagala timbalan PANGERAN bakal diestokeun." Ku Musa tuluy diunjukkeun ka PANGERAN. 9 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Kami rek datang ka maneh dina mega kandel, rek cacarios jeung maneh, sina kadarengeeun ku jalma rea, supaya ti ayeuna maranehna palercayaeun ka maneh." Jawaban jalma-jalma tea ku Musa diunjukkeun ka PANGERAN, 10 sarta Mantenna ngadawuh, "Bejaan jalma-jalma, poe ieu jeung isukan kudu dipake susuci geusan ngabakti. Parentahkeun sina nyareuseuh papakean, 11 pakeeun pageto. Pageto Kami rek lungsur ka ieu Gunung Sinai, bakal tembong ku jalma rea. 12 Turut-turut sisi ieu gunung kudu diwatesan, teu meunang diliwatan. Omat- omatkeun supaya jalma-jalma ulah unggah 65
Keluaran 19.13-18 ka ieu gunung, ulah deukeut-deukeut acan. Sing saha anu liwat tina eta wates kudu dipaehan, 13 baledogan ku batu atawa dijamparingan, awakna teu meunangkacabak. Boh jalma boh sato kudu dikitukeun, misti dipaehan. Lamun geus aya tangara tarompet, kakara maranehna meunang arunggah." 14 Musa lungsur ti gunung, ngawartosan jalma-jalma sina sasadiaan pikeun ngabakti. Prak jalma-jalma nyareuseuh papakean. 15 Ti dinya Musa ngalahir, "Pageto maraneh kudu geus tarapti. Jeung sajero waktu kitu teu meunang sapatemon heula." 16 Dina poe pagetona isuk-isuk aya kilat ngajorelat dituturkeun ku sora gugur ngageleger. Pucunghul di luhur gunung aya mega angkeub ngabelegbeg, sengek aya sora tarompet tarik pisan. Jalma- jalma sapasanggrahan mani kokoplokan sarieuneun. 17 Tuluy ku Musa dijejeran kaluar ti pasanggrahan rek dicandak marek ka Allah. Reg ngarandeg heula deukeut suku gunung. 18 Gunung Sinai buni kabulen ku haseup, sabab PANGERAN lungsurna ka dinya teh dina seuneu hurung, haseupna ngabulak-bulak kawas haseup tina tungku gede. Jalma-jalma ngagaleter awakna sarieuneun beak karep. 66
67 Keluaran 19.19-20.3 19 Sora tarompet beuki tarik, beuki tarik. Pok Musa miunjuk, diwaler ku Allah ku sora gugur ngageleger. 20 PANGERAN lungsur ka puncak Gunung Sinai, tuluy ngagentraan ka Musa. Seug Musa unggah ka puncak. 21 PANGERAN nimbalan ka anjeunna, "Turun heula, jalma-jalma elingan ulah liwat tina kalang dumeh harayang nenjo Kami, sabab tangtu bakal loba anu paraeh. 22 Kajeun para imam, memeh ngadareuheus ka Kami teh kudu susuci heula, bisi ku Kami disamber." 23 Piunjuk Musa, "Sumuhun, jalmi-jalmi moal warantuneun ngaliwat tina wates pedah harayang ningal ka Gusti, reh ku Gusti parantos diemutan yen ieu gunung kedah diwatesan sareng disucikeun." 24 Waler PANGERAN, "Geura jut mudun, jeung Harun bawa ka dieu. Para imam jeung jalma lianna pacuan liwat tina wates, ulah naranjak harayang teges ka Kami, supaya ku Kami henteu disamber." 25 Musa mudun, ngawartoskeun timbalan PANGERAN ka jalma rea. 20 1 Ti dinya Allah nimbalan, kieu timbalana-Na, 2 "Kami teh PANGERAN Allah maraneh, anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir tempat maraneh dibudakkeun. 3 Ulah ngabakti ka aallahan salian ti ka Kami.
Keluaran 20.4-11 4 Ulah nyieun titironan saniskara anu aya di langit, atawa di bumi, atawa di cai sahandapeun bumi. 5 Poma ulah nyembah atawa ngabakti ka brahala. Sabab ieu Kami, PANGERAN Allah maraneh. Kami moal aya hampura ka sakur anu ngalawan. Kami bakal nyiksa ka sakur anu mikagiruk ka Kami, kitu deui ka turunanana, nepi ka turunan katilu jeung kaopat. 6 Sabalikna bakal mikaasih ka rebuan turunan, ka sakur anu mikanyaah ka Kami sarta ngestokeun hukum-hukum Kami. 7 Ulah nyebut jenengan Kami geusan teu puguh, sabab Kami, PANGERAN Allah maraneh, moal henteu nyiksa ka sakur anu nyumahkeun jenengan Kami. 8 Masing gumati kana poe Sabat, kudu disucikeun salalawasna. 9 Aya genep poe pikeun maraneh barang gawe, 10 ari poe nu katujuh eta teh poe reureuh, poe kagungan Kami. Dina poe eta ulah aya anu digawe, boh maraneh, boh anak, boh badega, boh sato, nya kitu keneh jalma asing anu ngadon hirup di nagri maraneh. 11 Di jero genep poe Kami PANGERAN ngadamel bumi, langit, laut, jeung saniskara eusina. Dina poe nu katujuh Kami reureuh. Ku sabab kitu poe Sabat diberkahan jeung disucikeun ku Kami, PANGERAN. 68
Keluaran 20.12-22 12 Masing hormat ka bapa jeung ka indung, supaya awet nya hirup di tanah anu rek dipaparinkeun ku Kami. 13 Ulah maehan. 14 Ulah ngaranyed. 15 Ulah maling. 16 Ulah jadi saksi palsu. 17 Ulah mikahayang imah batur; ulah mikahayang pamajikan batur, atawa mikahayang badegana, sapina, kaldena, atawa naon bae sakur nu jadi milik batur." 18 Sanggeus jalma-jalma ngadarenge sora tarompet jeung narenjo kilat kitu deui gunung anu kabulen ku haseup, kacida sarieuneunana, terus ngarejat narangtung ti kajauhan bari tingdaregdeg. 19 Pok arunjukan ka Musa, "Kuring sadaya teu wantun nguping pangandika Allah, tangtos paraeh. Pangandika-Na lahirkeun ku Bapa bae, tangtos diestokeun." 20 Waler Musa, "Tong sarieun. Allah ngan rek ngadoja ka maraneh, jeung supaya maraneh salalawasna boga kasieun ku Mantenna, nepi ka moal marigawe dosa." 21 Tapi maranehna marugen, narangtung bae ti kajauhan. Seug Musa angkat nyalira, nyaketan mega angkeub anu dilinggihan ku Allah. 22 PANGERAN nimbalan ka Musa, miwarang nyaurkeun kieu ka urang Israil, "Maraneh 69
Keluaran 20.23-21.4 nyaho yen Kami PANGERAN ngandika ka maraneh ti sawarga. 23 Ulah nyieun sesembahan gaganti Kami, boh tina perak boh tina emas. 24 Kudu nyieun hiji altar tina taneuh pikeun Kami, paragi maraneh ngurbankeun domba jeung sapi anu kudu diduruk kabeh jeung geusan kurban panarima. Kami bakal sumping ka saban tempat anu ku Kami ditangtukeun pikeun tempat ngabakti ka Kami, rek ngaberkahan ka maraneh. 25 Upama rek nyieun altar batu, batuna teu meunang aya anu dibeulah. Sabab lamun batuna kaungkulan ku pahat, nista pikeun Kami. 26 Jeung altarna teu meunang make hambalan paranti mancat, bisi ana maraneh mancat ka dinya heug tembong orat." 21 1 "Bikeun ieu papakon ka urang Israil: 2 Lamun maraneh meuli jelema bangsa Ibrani pikeun jadi badega, eta jelema ngabadegana kudu genep taun. Dina taun katujuhna kudu dimerdikakeun, teu kudu mayar naon-naon. 3 Lamun keur waktu dibeulina tacan kawin, kaluarna kudu mawa dirina bae. Tapi lamun keur dibeulina geus boga pamajikan, kudu dimerdikakeun jeung pamajikanana. 4 Lamun bogana pamajikan teh dikawinkeun ku dununganana, sarta boga anak awewe 70
71 Keluaran 21.5-12 lalaki, anu dimerdikakeun teh manehna bae, anak pamajikanana mah boga dununganana. 5 Tapi lamun eta badega teh nyebutkeun nyaah ka dununganana, pamajikanana jeung ka anak-anakna sarta embungeun dibebaskeun, 6 ku dununganana kudu dibawa ka tempat paranti ngabakti, tekenkeun ceulina kana panto atawa kana tihangna tuluy tiir, tanda yen jadi badega dununganana saumur hirup. 7 Badega awewe anu dijual ku kolotna ulah dibebaskeun, teu cara badega lalaki. 8 Lamun dijualna terus dipibojo ku dununganana, upama dununganana geus teu resepeun, kudu dijual deui ka bapana, teu meunang dijual ka jalma sejen, sabab ari kitu mah neungteuinganan. 9 Lamun aya anu meuli badega awewe seug dijodokeun ka anakna, hakna eta badega kudu disaruakeun jeung anakna anu awewe. 10 Anu enggeus boga pamajikan, lamun boga pamajikan hiji deui, hak pamajikanana anu kahiji kitu deui sandang panganna, teu meunang kurang, kudu angger saperti samemehna. 11 Lamun eta kawajiban teu dicumponan, pamajikanana kudu dibebaskeun, sarta salakina teu meunang nyieun parurugi naon-naon." 12 "Anu ngarogahala nepi ka paeh kudu dipaehan.
Keluaran 21.13-22 13 Tapi lamun maehanana teh geus tariking cilaka, lain ku karana niat, kudu kabur ka hiji tempat. Pitempateunana ku Kami bakal diayakeun. 14 Sabalikna lamun maehanana ku karana amarah atawa neuteuli, sanajan kabur kana altar Kami kudu dipaehan. 15 Anu neunggeul ka bapa atawa ka indung kudu dipaehan. 16 Anu nyulik, boh keur jualeun boh keur badega sorangan, kudu dipaehan. 17 Anu nyumpahan ka bapa atawa ka indung kudu dipaehan. 18 (21:18-19) Lamun aya anu gelut, pek anu saurang neunggeul make batu atawa nonjok lawanna, teu nepi ka paeh ngan nepi ka matak ngalonjor di enggon, jeung bisaeun deui leuleumpangan di luar sanajan bari kundang iteuk, anu neunggeulna henteu manjing disiksa, tapi kudu ngurus jeung kudu ngongkosan diubaranana nepi ka cageurna. 19 (21:18) 20 Lamun aya dunungan neunggeul make panggebug ka badega lalaki atawa ka badega awewe nepi ka paeh di dinya keneh, pasti kudu dibales. 21 Lamun badegana tea hirup keneh nepi ka tilu poe, dununganana teu kudu dibales, da eta badega teh duitna. 22 Upama aya anu garelut sababaraha urang, heug anu saurang neunggeulna teh kalepasan 72
Keluaran 21.23-29 keuna ka wanita anu eukeur kakandungan nepi ka kakandunganana kaluron, lamun awewena teu nepi ka kumaonam, nu kalepasan neunggeulna kudu didengda, sapamenta salakina kudu ditedunan, sarta mayarna kudu disaksian ku nu wajib. 23 Sabalikna lamun awewena nepi ka kumaonam, anu kalepasan neunggeul teh katempuhan: Nyawa bayar nyawa, 24 mata bayar mata, huntu bayar huntu, leungeun bayar leungeun, suku bayar suku, 25 tutung bayar tutung, bohak bayar bohak, benjut bayar benjut. 26 Lamun dunungan neunggeul kana panon badega anu lalaki atawa anu awewe, nepi ka panonna teu bisa dipake, badegana kudu dimerdikakeun, gaganti panonna. 27 Atawa upama neunggeulna kana huntu nepi ka punglak, badegana tea kudu dimerdikakeun, gaganti huntuna." 28 "Lamun sapi hiji jelema neunggar jelema sejen nepi ka jelemana paeh, sapina kudu dipaehan, benturan ku batu, dagingna teu meunang didahar. Anu bogana kudu dihukum. 29 Tapi lamun sapina memang galak sok teuteunggar bae, jeung nu bogana teu beunang diingetan, sapina diantep dikencar nepi ka neunggar jelema datang ka paeh, sapina kudu dipaehan, benturan ku batu, nu bogana ge kudu dipaehan. 73
Keluaran 21.30-22.1 30 Tapi upama anu bogana dimeunangkeun nebus nyawana sorangan, nya kudu mayar sakumaha gedena oge. 31 Upama neunggarna ka budak, lalaki atawa awewe, katangtuan hukumna sarua jeung eta. 32 Lamun neunggarna ka badega, lalaki atawa awewe, nu boga eta sapi kudu mayar ka dunungan eta badega tilu puluh uang perak, sapina paehan. 33 Upama aya sapi tigebrus kana lombang lantaran tutup lombangna aya anu ngangkat, atawa lantaran aya anu nyieun lombang teu ditutupan, 34 anu boga gawena kudu ngagantian ku duit ka nu bogana, sapi paehna meunang dicokot ku manehna. 35 Lamun sapi si Anu neunggar sapi batur nepi ka paeh, sapi anu hirup keneh kudu dijual ku duaan, duitna bagi dua, sapi paehna peuncit, dagingna bagi dua. 36 Tapi lamun sapi anu maehanana tea memang harak ka nu sejen jeung ku nu bogana diantep bae dikencar, kudu dibikeun ka anu paeh sapina, sapi paehna ajang manehna." 22 1 "Jelema anu maling sapi atawa domba heug dipeuncit atawa dijual, kudu ngagantian, sapi hiji gantina lima, domba hiji gantina opat. 74
Keluaran 22.2-7 2 (22:2-4) Pasti nu maling mah kudu ngagantian barang anu dipalingna. Lamun jinisna taya kaboga, dirina kudu dijual jadi badega, keur mayar nu dipalingna. Lamun sato anu dipalingna kapanggih aya keneh di manehna, boh sapi boh kalde atawa domba tur hirup keneh, kudu ngagantianana teh dua kana hiji. Bangsat anu kacerek keur ngabobok imah ti peuting terus dipaehan, anu maehanana teu kaasup maehan. Tapi lamun kajadianana ti beurang, anu maehanana manjing hukum maehan. 3 (22:2) 4 (22:2) 5 Lamun aya sapi diabur asup ka kebon batur, upamana ka lahan anggur, terus ngaranjah pepelakanana, dunungan eta sato kudu ngaganti ku hasil tina lahanna sorangan, atawa tina hasil kebon anggurna. 6 Lamun aya jelema ngadurukan dina lahanna heug seuneuna ngarambat kana jukut anu aya di kebon batur, nepi ka ngahuru pelak gandumna anu keur jadi, atawa ngahuru tumpukan gandumna beunang mibuatan, anu ngadurukanana kudu ngaganti anu ruksak ku seuneu tea. 7 Jalma anu katitipan duit atawa barang- barang mahal lianna, lamun heug eta titipan aya anu maling ti imahna, lamun bangsatna kapanggih, eta bangsat kudu ngaganti dua kalieun. 75
Keluaran 22.8-15 8 Lamun bangsatna henteu kapanggih, jelema anu dititipan eta duit atawa barang mahal tea kudu dibawa ka tempat ngabakti, sina sumpah di dinya yen manehna henteu maling barang titipan batur. 9 Lamun aya dua jelema hoghag parebut banda, silih aku yen eta banda teh anuna, naha sapi, naha kalde, domba, pakean, atawa naon bae, duanana kudu dibawa ka tempat ngabakti. Mana-mana anu ku Allah disalahkeun kudu ngaganti dua kalieun ka nu saurang deui. 10 Jalma anu katitipan ingon-ingon, kalde, sapi, domba atawa salian ti eta, heug eta sato paeh atawa cilaka atawa aya anu ngarampog, sarta waktu kajadianana euweuh anu nyahoeun, 11 eta jelema kudu sumpah ka PANGERAN di tempat ngabakti yen teu maling eta titipan. Anu bogana kudu tarima, anu dititipanana teu kudu ngaganti. 12 Sabalikna lamun tetela manehna anu malingna, kudu ngaganti. 13 Upama titipan tea dihakan ku sato leuweung, sesa bangkena kudu dituduhkeun pikeun bukti ka nu boga, teu kudu ngaganti. 14 Lamun aya jelema nginjeum sato batur heug satona paeh atawa cilaka, teu kasaksian ku nu bogana, kudu ngagantian. 15 Kajaba lamun dina waktu kajadianana kasaksian ku nu bogana, teu kudu ngagantian. 76
Keluaran 22.16-26 Lamun eta sato teh disewa, najan lapur oge bakal kabual ku harga sewaanana." 16 "Upamana, aya lalaki ngaheureuyan parawan anu tacan babakalan, terus reujeung sapatemon. Eta lalaki kudu mayar mas kawin kontan, awewena kudu terus dikawin. 17 Upama bapa awewena teu mikeun anakna dikawin, eta lalaki tetep kudu mayar mas kawin sakumaha mas kawin ka parawan. 18 Awewe anu migawe sihir kudu dipaehan. 19 Jalma anu ngajima sato kudu dipaehan. 20 Jalma anu ngurban ka aallahan ongkoh ka Kami ongkoh, kudu dibasmi. 21 Ulah neungteuinganan atawa ngagencet ka jelema anu ngumbara, da maraneh oge kungsi ngumbara di Mesir. 22 Ulah nyusuker ka randa atawa ka nu pahatu. 23 Upama maraneh nyusuker, seug maranehna sasambat menta tulung ka Kami, tangtu ku Kami dimakbul, 24 tur Kami tangtu bendu datang ka maraneh ku Kami disina paeh ku perang, pamajikan jadi randa, anak jadi yatim. 25 Lamun nginjeumkeun duit ka umat Kami anu kabalangsak, ulah kawas tukang nginjeumkeun, ulah make dianakan. 26 Upama maraneh nyekel gadean baju batur, memeh surup panonpoe kudu dipulangkeun heula, 77
Keluaran 22.27-23.4 27 karana bajuna ngan eta-etana paranti ngahaneutan awakna. Upama teu dipulangkeun heula heesna make naon? Lamun manehna sasambat menta tulung ka Kami pasti ku Kami dimakbul, sabab Kami welas asih. 28 Ulah ngagogoreng ka Allah, jeung ulah nyumpahan para gegeden pamingpin rahayat. 29 Hasil kebon maraneh, gandum, cianggur, minyak jetun, kudu aya anu dibaktikeun ka Kami, jeung ulah diengke-engke. Anak cikal maraneh baktikeun ka Kami. 30 Baktikeun ka Kami cikal ingon-ingon maraneh sapi jeung domba. Cikal jaluna ingkeun heula di indungna tujuh poe, dina kadalapan poena sanggakeun ka Kami. 31 Ku sabab maraneh teh umat Kami, maraneh teu meunang ngadahar daging sato anu paeh ku sato leuweung. Parabkeun bae ka anjing." 23 1 "Ulah ngaliarkeun beja teu puguh. Ulah daek biluk ka nu salah, nyimbutan kasalahanana. 2 Ulah tuturut ka jalma rea anu marigawe kasalahan, atawa lamun maranehna nyerongkeun urusan jeung kaadilan. 3 Nguruskeun perkara jelema anu malarat ulah beurat sabeulah. 4 Upama maraneh pareng nenjo sapi atawa kalde musuh leupas ka mana-mana pangnewakkeun, anteurkeun ka nu bogana. 78
79 Keluaran 23.5-12 5 Upama kalde musuh maneh tea ngudupruk ku momotanana, bantuan ngahudangkeun, ulah api lain. 6 Upama aya jalma malarat datang ka pangadilan ngunjukkeun urusanana, uruskeun sakumaha mistina, ulah nyimpang tina kaadilan. 7 Ulah nyieun panuding palsu nepi ka anu teu salah meunang hukum pati. Kalakuan kitu kacida jahatna, ku Kami pasti disapa. 8 Ulah beunang ku pangruruba, sabab pangruruba teh sok ngalolongkeun rasa bebeneran, ngaruntuhkeun hak nu tanpa dosa. 9 Ulah neungteuinganan ka jelema anu ngumbara, da maraneh oge kungsi ngumbara di Mesir, nyaho kumaha rasana jalma ngumbara." 10 "Lahan dipelakanana genep taun genep taun, hasilna kumpulkeun. 11 Dina katujuh taunna lahan kudu diperekeun sarta tutuwuhanana ulah diala, nu kitu mah keur bagian anu mariskin, ari sesa ngalaan anu mariskin keur bagian sato leuweung. Pon kitu keneh kebon anggur jeung kebon jetun. 12 Barang gawe kudu genep poe genep poe bae, supaya badega-badega jeung anu karuli di maneh nyareunghap heula. Malah sasatoan oge kudu direureuhkeun.
Keluaran 23.13-19 13 Gumatikeun ieu timbalan Kami, PANGERAN. Jeung maraneh ulah neneda ka allah-allah sejen, ulah nyambat-nyambat acan ngaranna." 14 "Tilu kali dina sataun maraneh kudu ngayakeun pesta pikeun ngamulyakeun ka Kami. 15 Kahiji dina bulan Abib, nya eta bulan maraneh ninggalkeun Mesir, kudu ngayakeun Pesta Roti Teu Make Ragi sakumaha anu ku Kami diandikakeun tea, lilana tujuh poe. Sapanjang pesta maraneh teu meunang dalahar roti anu make ragi. Maraneh ngabakti ka Kami teh teu meunang lengoh. 16 Pesta kadua nya eta Pesta Panen, dilampahkeunana waktu mitembeyan panen. Pesta katilu nya eta Pesta Saung, dilampahkeunana dina usum ngala buah anggur jeung bubuahan lianna. 17 Dina eta pesta anu tilu rupa, sakabeh lalaki kudu ngadareuheus jeung ngabarakti ka Kami, PANGERAN Allah maraneh. Kitu bae unggal-unggal taun. 18 Lamun maraneh ngurbankeun sato ka Kami, rotina teu meunang nu make ragi. Jeung sato-sato nu dikurbankeun ka Kami sapanjang pesta, gajihna teu meunang nyesa nepi ka isuk. 19 Unggal-unggal taun, hasil lahan maraneh anu diala pangheulana kudu dibaktikeun ka gedong panglinggihan PANGERAN Allah 80
Keluaran 23.20-27 maraneh. Ngulub daging anak domba atawa anak embe teu meunang ku cisusu indungna." 20 "Kami rek miwarang hiji malaikat heulaeun maraneh, sina ngaraksa di jalan nepi ka datang ka tempat beunang Kami nyadiakeun. 21 Sing hade-hade, naon parentahna turut, ulah baha, sabab eta piwarangan Kami. Lamun dilawan moal aya hampurana. 22 Sabalikna lamun maraneh nurut kana parentahna sarta ngalakonan sagala timbalan Kami, ieu Kami anu bakal merangan musuh-musuh maraneh. 23 Malaikat Kami bakal aya di hareup heulaeun maraneh mawa asup ka tanahna urang Emor, urang Het, urang Pares, urang Kanaan, urang Hiwi, jeung urang Yebus. Eta bangsa-bangsa ku Kami bakal dibasmi. 24 Pacuan maraneh nyembah atawa ngabakti ka allah-allah maranehna, jeung ulah nurutan tata ibadahna. Aallahan-aallahanana basmi, pilar-pilar batu karamatna gempur. 25 Upama maraneh ngabarakti ka Kami, PANGERAN Allah maraneh, tanwande diberkahan, dicukup dahareun dicukup cai, jeung lamun katerap ku kasakit, Kami nu bakal ngaleungitkeun panyakitna. 26 Di tanah tempat maraneh moal aya awewe kaluron, moal aya anu gabug, jeung maraneh bakal dipanjangkeun umur. 27 Bangsa-bangsa lawan maraneh rek disina ngompod sarieuneun ka Kami. Bangsa anu 81
Keluaran 23.28-24.1 merangan ka maraneh rek disina guyur tagiwur, musuh-musuh sina kalabur. 28 Musuh-musuh maraneh ku Kami rek disina garugup. Urang Hiwi, urang Kanaan jeung urang Het, ana ku maraneh geus dijorag ku Kami rek dijongklok-jongklokkeun sina nyaringkah. 29 Tapi disingkahkeunana moal disakalikeun di jero sataun, sabab lamun kitu tanahna bakal suwung jeung diareusian ku sato-sato galak, tangtu matak susah ka maraneh. 30 Diusiranana rek ditungtut saeutik-saeutik, nepi ka maraneh cukup waktu pikeun ngarebut tanahna. 31 Wawatesan tanah maraneh nya eta ti semet Teluk Akaba kebat ka Walungan Eprat, jeung ti semet basisir Laut Tengah nepi ka gurun. Upama ku maraneh geus dijorag, pribumina ku Kami rek disina kadeseh ku maraneh datang ka kalalabur. 32 Maraneh ulah nyieun perjangjian naon-naon ka maranehna, sumawonna ka allah-allah sesembahanana. 33 Ulah dibere cicing di nagara maraneh, supaya ulah jadi lantaran maraneh migawe dosa ka Kami. Lamun maraneh ngabakti ka allah-allah sesembahanana, geus tangtu maraneh kajiret terus carilaka." 24 1 PANGERAN ngandika ka Musa, "Maneh kudu ka puncak ngadeuheus ka Kami, maneh, Harun, Nadab, Abihu, jeung 82
83 Keluaran 24.2-8 tujuh puluh kokolot Israil. Ti kajauhan keneh kudu geus sarujud ka Kami. 2 Anu meunang datang deukeut ka Kami ngan maneh sorangan, nu sejen teu meunang kitu deui jalma loba teu meunang arunggah." 3 Eta timbalan jeung sakabeh aturan ti PANGERAN teh ku Musa dicarioskeun ka jalma rea. Maranehna ngajawab, "Sagala timbalan PANGERAN seja diestokeun." 4 Ti dinya timbalan-timbalan PANGERAN teh ku Musa diseratkeun. Isukna, isuk-isuk pisan Musa ngadegkeun hiji altar di suku eta gunung, jeung nangtungkeun batu dua welas siki, masing-masing ngalambangkeun tiap kaom Israil anu dua welas. 5 Geus kitu anjeunna miwarang barudak bujang nyanggakeun kurban anu dibeuleum haturan PANGERAN, jeung mareuncit sapi sababaraha siki keur kurban panarima. 6 Getih sato-sato kurban ku Musa dicandak saparona, diwadahan, anu saparona deui dikana-altarkeun. 7 Sanggeus kitu anjeunna nyandak kitab perjangjian anu eusina timbalan-timbalan PANGERAN tea, tuluy diaoskeun ka jalma rea. Pok maranehna miunjuk, "Kuring seja tumut ka PANGERAN, sagala timbalana-Na seja diestokeun." 8 Geus kitu Musa nyandak getih dina bokor tea, tuluy dikepret-kepret ka jalma rea, bari saurna, "Ieu getih ngukuhkeun perjangjian
84 Keluaran 24.9-16 anu dipidamel ku PANGERAN ka maraneh hal sakabeh pangandika-Na anu bieu dibaca." 9 Ti dinya Musa, Harun, Nadab, Abihu, jeung tujuh puluh urang kokolot Israil naranjak ka gunung, 10 sarta aranjeunna naringal Allah Israil. Sampean Mantenna kawas ngadampal ka nu jiga lante tina batu nilem warna biru langit, herang ngagenclang. 11 Eta para kapala Israil teh ku Allah henteu dikieu-kieu, sarta sanggeus naringal Allah aranjeunna dalahar leueut bareng. 12 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Hiap ka Kami, ka puncak. Sabot maneh di dieu ku Kami rek diserenan dua papan batu anu ditulisan ku pikukuh-pikukuh, anu kudu ditarurut ku urang Israil, beunang Kami nuliskeun." 13 Seug Musa sasadiaan jeung Yosua anu ngabantu ka anjeunna, tuluy unggah ka eta gunung anu suci. 14 Saur Musa ka para pamingpin, "Antosan di pasanggrahan nepi ka kaula jeung Yosua dongkap deui. Harun sareng Hur oge ngantosan di dieu bae, upama aya anu boga urusan sina datang ka aranjeunna." 15 Musa unggah ka Gunung Sinai, gunungna tuluy diliputan ku mega. 16 (24:16-17) Gebrayna cahaya kamulyaan PANGERAN nyinaran eta gunung. Tembongna ka urang Israil eta cahaya teh kawas seuneu
Keluaran 24.17-25.9 hurung di puncak gunung. Eta gunung kaliputan ku mega genep poe lilana. Dina katujuh poena PANGERAN ngagentraan ka Musa, nyaur ti jero mega. 17 (24:16) 18 Musa nanjak ka puncak eta gunung nembus mega, sarta terus aya di dinya opat puluh poe opat puluh peuting. 25 1 PANGERAN nimbalan ka Musa, 2 "Bejakeun ka urang Israil, kudu marere pangbakti ka Kami. Tarimaan barang-barangna ku maneh, naon bae anu diridokeun ku maranehna, 3 nya eta: emas, perak, tambaga; 4 lenen lemes; wol biru, wol wungu, wol beureum; baju tina bulu embe; 5 kulit domba jalu celepan beureum, kulit lemes; kayu pilang; 6 minyak lampu; wawangian pikeun minyak pangistrenan jeung pikeun seuseungitan anu arum; 7 batu angkik jeung batu permata lianna pikeun naretes epod jeung oto Panghulu Agung. 8 Jeung kudu nyieun hiji kemah suci pikeun Kami, sabab Kami rek linggih reureujeungan jeung maranehna. 9 Jieun, lengkep jeung paparabotanana anu engke ku Kami ditembongkeun contona ka maneh." 85
Keluaran 25.10-22 10 "Jeung sina nyieun hiji peti tina kayu pilang, panjangna 110 sentimeter, rubakna 66 sentimeter, luhurna 66 sentimeter. 11 Luar jerona kudu disaput ku emas murni, sisi sakurilingna kudu dielis ku emas keneh. 12 Dina opat sukuna kudu diberean geugeulangan emas sabeulahna dua-dua. 13 Jeung kudu nyieun rancatanana tina kayu pilang disaput emas, 14 corokkeun kana geugeulangan eta peti, sabeulahna hiji rancatan. 15 Rancatanana kudu diantep nyorok kana geugeulanganana ulah dicabut-cabut. 16 Dua papan batu ti Kami anu ditulisan papakon-papakon tea asupkeun kana eta peti. 17 Jieun tutupna, panjangna 110 sentimeter, rubakna 66 sentimeter. 18 Tuluy nyieun mumukarabinan dua siki tina emas ketokan, 19 pasangkeun dina tutupna, sabeulahna hiji-hiji. Masangkeunana kudu dihijikeun kana tutup peti tea. 20 Eta mumukarabinan kudu pahareup- hareup, beungeutna masing-masing tungkulkeun kana tutup peti, jangjangna sina meber ngauban petina. 21 Dua papan batu tea teundeun di jero eta peti, tutupna terapkeun ti beulah luhur peti. 22 Nya di dinya Kami baris patepung jeung maneh, ngandikakeun papakon-papakon 86
Keluaran 25.23-31 Kami pikeun urang Israil ti luhureun turub pangrapih nya eta tutup peti tea, antara dua mumukarabinan." 23 "Jeung kudu nyieun hiji meja tina kayu pilang, panjangna 88 sentimeter, rubakna 44 sentimeter, jangkungna 66 sentimeter. 24 Kudu dilapis ku emas murni, sisi sakurilingna kudu dielisan ku emas. 25 Titimbirna sakuriling rubakna 75 milimeter, sisina kudu dielis ku emas. 26 Dina opat sukuna unggal juru kudu diberean geulang emas hiji-hiji paranti ngagotong eta meja. 27 Geulang-geulang paranti nyorokkeun rancatan lamun eta meja rek digotong, diterapkeunana kudu deukeut kana titimbir mejana. 28 Rancatanana oge kudu ku kayu pilang dilapis emas. 29 Tuluy nyieun piringna, cangkirna, kendina, jeung pingganna paranti ngahaturanan cianggur. Kabeh kudu tina emas tulen. 30 Eta meja diteundeunna kudu di hareupeun Peti Perjangjian, sarta salawasna kudu dieusi ku roti anu geus disucikeun pikeun Kami." 31 "Kudu nyieun suku palita tina emas tulen. Tihang jeung dadamparna kudu emas ketokan. Berean papaes anu direkakeun kembang-kembang, lengkep katut kuncup jeung daun kembangna, hijikeun kana tihangna. 87
88 Keluaran 25.32-26.1 32 Tihangna kudu cabang genep, sabeulahna tilu-tilu. 33 Unggal cabang kudu dihias ku tilu papaes anu direkakeun kembang kanari, lengkep katut kuncup jeung daun kembangna. 34 Tihangna oge kudu dihias ku opat papaes anu direkakeun kembang kanari, lengkep katut kuncup jeung daun kembangna. 35 Handapeun unggal cabang kenca katuhu, masing-masing kudu diheuleutan ku papaes anu direkakeun kembang sapentol. 36 Pentol-pentol kembangna, cabang- cabangna, kitu deui tihang lampuna dijieunna kudu tina emas ketokan tulen sarta asal tina sagebleg. 37 Kudu nyieun palitana tujuh siki, pasang dina cabang-cabangna, seungeut, caangna ka hareupkeun. 38 Kudu nyieun cacapitna jeung tatadahna tina emas tulen. 39 Emas pikeun nyieun eta suku palita katut papaesna emas tulen, beuratna kudu tilu puluh lima kilo. 40 Sing ati-ati, nyieunna kudu cocog teu meunang mencog tina conto anu ku Kami diterangkeun di gunung." 26 1 "Ari Kemah Suci, Kemah Tepangan Kami, ti jerona kudu make reregan sapuluh gebar tina lenen lemes anu digintir tina wol biru, wungu, jeung beureum.
Keluaran 26.2-11 Rereganana kudu make sulaman-sulaman anu direkakeun mukarabin. 2 Gebaranana kabeh saukuran, panjangna 12 meter, rubakna 2 meter. 3 Anu lima gebar sambung-sambungkeun, jait sagebarkeun, pon kitu anu lima gebar deui. 4 Kudu nyieun kakantet-kakantet tina lawon biru, terapkeun kana tungtung-tungtung luar tiap gebaran. 5 Gebaran kahiji kakantetna lima puluh, nerapkeunana sing meneran kana lima puluh kakantet dina gebaran kadua. 6 Dikantetkeunana kudu make kakantet tina emas, lobana lima puluh siki. 7 Kemah pongpok kaler ti luhurna kudu dikeput ku lawon tina bulu embe, sawelas gebar, 8 masing-masing ukuranana kudu sarua, panjangna 13 meter, rubakna 2 meter. 9 Anu lima gebar sambung-sambung, jait sagebarkeun, pon kitu anu genep gebar deui. Gebar anu kagenep tilep dua di lebah Kemah bagian hareup. 10 Tungtung lambaran anu hiji dina sisina kudu diberean lima puluh kakantet, kitu keneh lambaran sejenna dina tungtung sisina kudu diberean lima puluh kakantet. 11 Kudu nyieun lima puluh kakait tambaga, tuluy terapkeun kana kakantet-kakantet 89
Keluaran 26.12-24 tea pikeun nyambungkeun supaya anu dua lambar teh jadi disalambarkeun. 12 Reregan anu sapotong deui gantungkeun dina tukangeun Kemah. 13 Leuleuwihna dina dua tungtung ka panjangna anu masing-masing 50 sentimeter, gantungkeun dina gigir Kemah dua beulahanana sina nutupan. 14 Kudu nyieun dua deui pikeun tutup pangluarna, hiji tina kulit domba jalu beunang ngabeureuman, hiji deui tina kulit anu lemes. 15 Pikeun Kemahna kudu nyieun papan- papan kayu pilang, sing lalempeng, 16 anu ukuranana masing-masing panjangna opat meter, rubakna 66 sentimeter, 17 sarta kudu make dua pupurus supaya bisa diranjing-ranjingkeun. Kabeh papan kudu dipupurusan. 18 Papan pikeun sisi kidul lobana dua puluh, 19 make dadampar opat puluh siki tina perak, sapapanna dua-dua pikeun nahan pupurusna. 20 Pikeun sisi kaler dua puluh papan, 21 dadampar perakna opat puluh, sapapanna dua-dua. 22 Pikeun sisi tukang beulah kulon genep papan. 23 Dina tiap juruna dua-dua papan. 24 Ieu papan-papan pojok dipasangna di handap kudu pasambung terus nepi ka luhur. Papan anu dua lambar anu ngawangun dua popojok, dijieunna kudu kitu. 90
Keluaran 26.25-33 25 Jadi kudu aya dalapan lambar papan, katut genep belas dadampar perakna, unggal papan dua-dua. 26 Kudu nyieun pikeun papalangna lima welas siki tina kayu pilang, lima keur papalang papan-papan Kemah sisi anu sabeulah, 27 lima keur papalang papan-papan sisi anu sabeulah deui, lima deui keur papalang papan-papan tukang beulah kulon. 28 Papalang panengah cicingna kudu satengah tangtung papan jeung kudu kebat ti tungtung nepi ka tungtung. 29 Papan-papanna kudu dilapis ku emas, jeung kudu diberean geulang-geulang tina emas keur imah papalang. Papalang- papalangna oge kudu dilapis ku emas. 30 Jieun eta Kemah sing cocog jeung anu ku Kami ditataan ka maneh di gunung. 31 Rereganana nyieun hiji deui, lenen anu ditinun jeung benang wol warna biru, wungu, jeung beureum, sarta kudu dihias ku sulaman anu direkakeun mukarabin. 32 Eta reregan gantungkeun dina opat tihang kayu pilang lapis emas anu dadamparna perak, cocogkeun jeung kakait-kakaitna. 33 Dipernahkeunana handapeun jajaran cacantel anu dina lalangit Kemah, kait- kaitkeun rereganana kana eta. Peti Perjangjian anu dieusi dua papan batu tea, teundeun di tukangeun eta reregan. Gunana 91
Keluaran 26.34-27.4 eta reregan pikeun wates anu misahkeun Kamar Suci ti Kamar Pangsucina. 34 Tutup pangrapihna pasang dina luhur Peti Perjangjianana. 35 Ari meja tea diteundeunna kudu di luareun Kamar Pangsucina, nyanghareup ka sisi kaler, ari suku palita diteundeunna nyanghareup ka sisi kidul. 36 Lawang asup ka jero Kemah kudu ditetebengan ku reregan tina lenen lemes anu ditinun jeung benang wol warna biru, wungu, jeung beureum, dihias ku sulaman. 37 Rereganana kudu make lima tihang tina kai pilang anu dilapis ku emas. Tatapakan tihang-tihangna kudu ku tambaga." 27 1 "Kudu nyieun hiji altar tina kayu pilang, pasagi, panjangna jeung rubakna masing-masing 2,2 meter, jangkungna 1,3 meter. 2 Dina opat juru luhurna kudu make tatandukan dihijikeun kana altarna. Altar katut tatandukanana saluluar kudu dilapis ku tambaga. 3 Kudu nyieun dulangna pikeun wadah lebu, sosodokna, bokor-bokor, garpuhna, jeung piring-piringna pikeun wadah ruhak. Kabeh dijieunna kudu ku tambaga. 4 Kudu nyieun panggarangan tina tambaga, unggal juruna kudu diceulian keur cecekel tina tambaga. 92
Keluaran 27.5-16 5 Teundeun eta panggarangan handapeun biwir altar, beungeut luhurna kudu nepi ka satengahna tina jangkungna altar. 6 Kudu nyieun rancatan altar tina kayu pilang anu dilapis ku tambaga. 7 Corokkeun rancatanana kana ceuli altar dua beulahanana lamun eta altar rek dipindahkeun. 8 Altarna dijieunna ku papan dikolowongkeun, sakumaha anu ku Kami diterangkeun ka maneh di gunung." 9 "Kemah Tepangan Kami teh kudu make palataran anu dikubeng ku reregan tina lenen anu lemes. Panjang reregan palataran sisi kidul kudu 44 meter, 10 dipasangna kana dua puluh tihang tambaga anu masing-masing make tatapakan tambaga. Kakait tihangna jeung papalang-papalangna tina perak. 11 Latar sisi kaler oge sarua kudu kitu. 12 Reregan palataran sisi kulon panjangna 22 meter, tihangna sapuluh, tatapakanana sapuluh. 13 Palataran sisi wetan, anu aya lawangna, rubakna 22 meter. 14 (27:14-15) Reregan kenca katuhueun lawangna masing-masing 6,6 meter, tihangna tilu-tilu, tatapakanana tilu-tilu. 15 (27:14) 16 Reregan lawangna panjangna kudu 9 meter tina lenen lemes anu ditinun jeung 93
Keluaran 27.17-28.1 benang wol warna biru, wungu, jeung beureum, jeung kudu disulam, tihangna opat, tatapakanana opat. 17 Tihang-tihang anu ngurilingan palataran kudu disambungkeun ku papalang-papalang tina perak, kakait-kakaitna tina perak, tatapakan-tatapakanana tambaga. 18 Ukuran palataran panjangna kudu 44 meter, rubakna 22 meter, luhurna 2,2 meter. Rereganana kudu lenen lemes, tatapakanana tambaga. 19 Paparabotan anu dipake di jero Kemah, kitu deui pancuh-pancuh Kemah jeung pancuh-pancuh palataranana kabeh tambaga." 20 "Parentahkeun ka urang Israil kudu marere minyak jetun anu pangherangna, pikeun ngaminyakan palita di Kemah, supaya bisa diseungeut unggal peuting. 21 Eta palita di Kemah Tepangan Kami anu pernahna di luareun reregan hareupeun Peti Perjangjian, diseungeutna kudu ku Harun saanak-anak. Seungeut eta palita payuneun Kami, kudu hurung terus ti sore nepi ka isuk. Ieu kamistian kudu dijalankeun sapapanjangna ku urang Israil turun-tumurun." 28 1 "Harun, lanceuk maneh jeung anak-anakna, Nadab, Abihu, Elasar jeung Itamar, calukan. Pisahkeun ti urang 94
Keluaran 28.2-11 Israil sina jaradi imam purah ngawulaan Kami. 2 Harun lanceuk maneh kudu dipangnyieunkeun pakean imam, ciri pangkat jeung martabatna. 3 Calukan sakabeh tukang anu ku Kami geus dibere kaahlian, titah nyieun pakean pikeun Harun, supaya manehna bisa disucikeun jadi imam anu ngawulaan Kami. 4 Maranehna titah nyieun oto, epod, jubah, kameja songket, dastar, jeung solempang. Maranehna sina nyieun eta pakean imam pikeun Harun jeung anak-anakna lalaki, paranti ngimaman ngawulaan Kami. 5 Bahanna kudu wol warna biru, wungu jeung beureum, benang emas, jeung lenen lemes. 6 Bahan pikeun epod lawonna tina wol warna biru, wungu jeung beureum, benang emas jeung lenen lemes. Epodna kudu disulam. 7 Jeung kudu make tali taktak dua kenca katuhu, 8 kitu deui tali beulitkeuneun kana cangkeng, dua jeung kudu dirara, bahanna sarua jeung bahan epodna. 9 Nyokot batu permata dalima dua siki, ukir dina eta batu ngaran dua welas anak Yakub, 10 nungturun nurutkeun panta-panta umurna, hiji batu genep ngaran. 11 Percayakeun batu permata dalimana ka juru ukir permata sina diukiran ku ngaran 95
Keluaran 28.12-20 dua welas anak Yakub, tuluy sina dicangkok ku emas. 12 Terapkeun dina tali epod anu kana taktak pikeun ngalambangkeun dua welas kaom Israil. Ku kituna ngaran maranehna teh diemban dina taktak Harun, sangkan Kami salawasna mikainget ka umat Kami. 13 Kudu nyieun cangkok emasna dua siki, 14 kitu deui rantayna dua tina emas dirara. Batu-batu permata dalima cangkok emas tea gantelkeun kana eta rantay." 15 "Pikeun Imam Agung kudu nyieun baju oto, gunana pikeun nganyahokeun pangersa PANGERAN. Bahanna sarua jeung bahan epod, pon kitu sulamanana kudu sarua. 16 Potonganana kudu masagi jeung kudu dirangkep. Panjangna jeung rubakna masing-masing 22 sentimeter. 17 Taretes ku batu-batu permata opat jajar. Permata jajaran kahiji: mirah dalima, manikem koneng, batu dalima. 18 Permata jajaran kadua: jambrut, nilem jeung inten. 19 Permata jajaran katilu: pirus, angkik, kucubung. 20 Permata jajaran kaopat: ratna-campaka, permata dalima jeung widuri pandan. Batu-batu permatana kabeh kudu dicangkok ku emas, 96
Keluaran 28.21-30 21 jeung dina permatana kudu diukiran ku ngaran-ngaran anak Yakub, hiji permata hiji ngaran, ngalambangkeun kaom-kaom Israil. 22 Kudu nyieun rantay tina emas murni dirarakeun cara tali, pikeun oto. 23 Kudu nyieun dua ali-ali emas, tuluy pasang dina dua tungtung oto beulah luhur, 24 sina ngagantel dina rantay emas anu dua tea. 25 Tungtung rantay emas anu sabeulah deui cantelkeun kana cangkok emas anu dina taktak epod beulah hareup. 26 Nyieun deui dua ali emas anu kudu diterapkeun dina tungtung-tungtung oto beulah handap dina sisi jero luareun epod. 27 Nyieun deui dua ali emas, terapkeun dina taktak epod kenca katuhu ti handap beulah hareup deukeut kelinna, luhureun beubeur epod. 28 Ali-ali oto tea beungkeutkeun kana ali-ali epod ku pita biru, nepi ka otona bener terapna luareun epod moal lesot. 29 Tiap-tiap Harun asup ka Kamar Suci, eta oto anu make ngaran kaom-kaom Israil kudu dipake, sangkan Kami PANGERAN salawasna inget ka umat Kami. 30 Simpen dina eta oto palebah angen, Urim jeung Tumim, supaya ana Harun asup ka tempat Kami anu suci, eta dua barang salawasna kabawa. Nya dina waktu-waktu kitu eta oto teh kudu dipakena ku Harun 97
Keluaran 28.31-40 pikeun nganyahokeun pangersa Kami ka urang Israil." 31 "Jeung kudu nyieun baju kurung pikeun di luareun epod. Bahanna kudu wol warna biru; 32 ti luhurna liangan paragi ngasupkeun sirah. Pinggiran liang beuheungna kudu dikelin ku lawon tinun supaya ulah soeh. 33 (28:33-34) Kelin beulah handap sakurilingna kudu diterapan dadalimaan tina wol warna biru, wungu jeung beureum, dipaselangkeun jeung genta-genta emas. 34 (28:33) 35 Ana Harun keur ngimaman eta baju kudu dipake, supaya ari manehna asup ka tempat Kami di Kamar Suci, kitu deui dina waktu kaluarna, genta-gentana kadenge disarada, supaya manehna ulah tiwas ku Kami. 36 Kudu nyieun hiji jamang emas murni, ukiran ku kalimah Suci kangge PANGERAN. 37 Gantelkeun eta jamang dina dastar lebah tarang ku pita biru. 38 Sina dipake ku Harun dina tarang supaya barang-barang pangbakti ti urang Israil ka Kami ku Kami ditarima, sanajan upama urang Israil aya kasalahan dina hal ngabaktikeunana. 39 Kamejana, dastarna, dijieunna tina lenen lemes, kitu deui solempangna oge tina lenen lemes jeung kudu dihias ku sulaman. 40 Pikeun anak-anakna kudu dipangnyieunkeun kameja, solempang, 98
Keluaran 28.41-29.4 jeung kerepus, ciri pangkat jeung martabatna. 41 Sina diparake eta teh ku Harun, dulur maneh, jeung ku anak-anakna, tuluy jarenengkeun, minyakan ku minyak suci, jaradikeun imam purah ngawulaan kami. 42 Jeung deui Harun saanak-anakna kudu dipangnyieunkeun calana pondok ti semet cangkeng tepi ka pingping keur nutupan oratna. 43 Ana Harun, kitu deui anakna, asup ka Kemah Tepangan Kami nyampeurkeun altar pikeun ngimaman di Kamar Suci, eta calana salawasna kudu dipake supaya ku Kami teu dipaehan dumeh tembong oratna. Ieu jadi pikukuh pikeun Harun salalawasna, turun-tumurun." 29 1 "Pikeun kaperluan ngistrenan Harun jeung anak-anakna jadi imam, nya eta: Sapi jalu ngora hiji, domba jalu dua, kabeh ulah aya cacadna. 2 Jeung tipung tarigu anu panglemesna tapi ulah diragian, sawareh jieun roti anu make minyak jetun, sawareh deui jieun kueh-kueh sejen anu diulasan minyak jetun, 3 wadahan ku karanjang tuluy sanggakeun ka Kami jeung sapina jeung dombana. 4 Harun saanak-anakna bawa ka lawang Kemah Tepangan Kami. Ku maneh kudu dikucuran ku cai, mandi suci. 99
Keluaran 29.5-14 5 Dangdanan Harun ku pakean imam: kameja, epod, baju kurung epod, oto, beubeur. 6 Dastarna terapkeun. Jamang suci anu make kalimah Suci kangge PANGERAN gantelkeun dina dastarna. 7 Sirahna kucuran minyak suci ciri yen diistrenan. 8 Anak-anakna pakeanan kameja, 9 solempang beulitkeun kana cangkengna, pakekeun kerepusna. Kitu petana maneh ngistrenan Harun jeung anak-anakna. Maranehna saturunanana kudu jaradi imam salalawasna, ngawulaan Kami. 10 Sapi tungtun ka hareupeun Kemah Tepangan Kami. Harun jeung anak-anakna sina narumpangkeun leungeun kana sirah eta sapi. 11 Eta sapi peuncit di payuneun Pangeran di hareupeun lawang Kemah. 12 Getihna sawareh kepret-kepret ku maneh make ramo kana tatandukan altar. Getih sesana tamplokkeun kabeh kana dasar liang altar. 13 Gajihna anu mulen jeroan laanan, kitu deui babagian ati anu panghadena jeung dua giginjelna katut gajihna, beuleum dina altar jadi kurban pikeun Kami. 14 Dagingna, kulitna, jeung peujitna, duruk luareun pasanggrahan, jadi kurban pikeun nebus dosa imam. 100
Keluaran 29.15-22 15 Domba cokot hiji, Harun jeung anak- anakna sina narumpangkeun leungeun kana sirah eta domba. 16 Peuncit dombana, getihna sawareh kepret-kepret kana opat pongpok altar. 17 Dagingna recah; jeroan jeung pingping tukang duanana kumbah, tuluy teundeun luhureun sirahna jeung babagian sejenna, 18 beuleum kabeh dina altar jadi kurban kadaharan. Seungitna eta kurban baris kamanah ku Kami. 19 Domba anu hiji deui, domba pangistrenan, cokot. Harun jeung anak-anakna sina numpangkeun leungeun kana sirah eta domba. 20 Peuncit dombana, getihna ulaskeun saeutik kana daun ceuli Harun jeung kana daun ceuli anak-anakna, nu katuhu, kana indung leungeunna nu katuhu, jeung kana indung sukuna nu katuhu. Getih sesana siramkeun kana opat pongpok altar. 21 Getih anu dina altar cokot saeutik, jeung minyak suci saeutik, kepretkeun ka Harun jeung kana papakeanana, kitu deui ka anak-anakna jeung kana pakeanana. Ku hal eta Harun, anak-anakna, katut papakeanana baris jadi suci pikeun Kami. 22 Domba tea laanan gajihna, gajih buntut, gajih anu ngalampud jeroan, babagian ati anu panghadena, giginjelna duanana katut gajihna, jeung pingping tukang nu katuhu. 101
Keluaran 29.23-30 23 Eusi karanjang anu geus dibaktikeun ka Kami tea cokot sarupa-sarupa hiji-hiji: roti anu make minyak jetun hiji, anu teu make minyak jetun hiji, kuehna hiji. 24 Teundeun kana dampal leungeun Harun jeung anak-anakna, sarta ku maneh titah sanggakeun ka Kami, jadi pangbakti anu peryoga. 25 Cokot deui tuluy beuleum dina altar dina luhur kurban beuleuman anu tadi, jadi kurban kadaharan pikeun Kami. Angseuna eta kurban bakal katarima ku Kami. 26 Dada domba jalu tea cokot, sanggakeun ka Kami jadi pangbakti anu peryoga. Eta teh bagian pikeun maneh. 27 Kitu petana hal ngabaktikeun dada jeung pingping domba anu dipake ngistrenan imam ka Kami, jadi pangbakti anu peryoga, geus kitu eta pangbakti teh jadi bagian imam. 28 Hal ieu ku Kami geus dijieun pikukuh anu teu meunang dirobah, nya eta lamun umat Kami nyieun kurban panarima, dada jeung pingping sato kurban teh ajangkeun pikeun imam-imam, ngandung harti umat teh mere pangbakti ka Kami, PANGERAN. 29 Lamun Harun geus tilar dunya, pakean imam kudu turun ka anak-anakna, sina dipake ana maranehna diistrenan jadi imam. 30 Anak Harun anu diistrenan jadi imam gantina, anu baris baku asup ka Kemah Tepangan paranti Kami pikeun ngawulaan di 102
103 Keluaran 29.31-37 Kamar Suci, kudu make eta pakean tujuh poe lilana. 31 Daging domba anu dipake ngistrenan Harun jeung anak-anakna tea kudu dikulub di tempat anu suci. 32 Tuluy didahar jeung roti anu aya keneh dina karanjang tea, didaharna kudu di lawang Kemah Tepangan Kami. 33 Jadi anu dipake kurban panebus dosa waktu maranehna diistrenan teh kudu didalahar. Anu meunang ngadalahar ieu kadaharan ngan imam-imam wungkul, sabab eta kadaharan teh kaayaanana geus suci. 34 Lamun daging atawa roti tea nyesa teu kadahar nepi ka isukna kudu diduruk, teu meunang didahar sabab geus disucikeun. 35 Jalanna upacara ngistrenan Harun jeung anak-anakna, lilana kudu tujuh poe jejeg, sakumaha anu ku Kami geus diandikakeun ka maneh. 36 Unggal poe maneh kudu ngurbankeun hiji sapi jalu pikeun panghampura dosa. Hal ieu bakal ngamurnikeun altar. Geus kitu altar teh minyakan ku minyak jetun sina jadi suci. 37 Kitu bae saterusna nepi ka tujuh poe. Lamun geus kitu, altar teh kaayaanana jadi kacida sucina, nepi ka sing saha anu nyabak atawa antel kana eta tangtu cilaka kasamber ku pangaruh kasucianana."
Keluaran 29.38-46 38 "Ka hareupna, saban poe kudu ngurbankeun dua anak domba umur sataun kana eta altar, 39 isuk hiji sore hiji. 40 Anu hiji dikurbankeunana kudu jeung tipung tarigu anu lemes sakilo beunang ngadonan ku minyak jetun anu herang saliter, jeung ditambah ku kurban cianggur saliter, kucurkeun. 41 Nu hiji deui dikurbankeunana pabuburit, jeung tipung, minyak jetun, jeung cianggur, lobana sarua jeung anu dikurbankeun isuk-isuk. Ieu jadi kurban kadaharan pikeun Kami, anu angseuna bakal kamanah ku Kami, PANGERAN. 42 Eta kurban beuleuman kudu dilampahkeun sapapanjangna ka Kami, di lawang Kemah Tepangan Kami, payuneun Kami. Nya di dinya Kami bakal nepungan umat Kami sarta ngandika ka maneh. 43 Nya di dinya Kami bakal nepungan urang Israil, sarta gebrayna cahaya kamulyaan Kami bakal nyucikeun eta tempat. 44 Kami bakal nyucikeun eta Kemah jeung altarna, sarta Harun jeung anak-anakna ku Kami rek dipisahkeun, dijadikeun imam purah ngawulaan Kami. 45 Kami bakal cicing di urang Israil, baris jadi Allahna. 46 Urang Israil kudu nyaraho yen Kami PANGERAN Allahna, anu ngaluarkeunana ti 104
105 Keluaran 30.1-9 Mesir, kersa linggih jumeneng di maranehna. Kami teh PANGERAN Allahna." 30 1 "Kudu nyieun altar tina kayu pilang paranti ngukus. 2 Ukuranana kudu pasagi, panjang jeung rubakna masing-masing 45 sentimeter, jangkungna 90 sentimeter. Berean tatandukan di opat juru luhurna hijikeun kana altarna. 3 Beungeutna, badanna sakurilingna pon kitu tatandukanana, kudu disaput ku emas. Pinggiran biwirna kudu diwengku ku emas sakurilingna. 4 Di handapeun wengkuna kudu diceulian kenca katuhu paranti nyorokkeun rancatan ana kudu digotong dipindahkeun. 5 Rancatanana kudu kayu pilang keneh, disaput ku emas. 6 Dipernahkeunana kudu di luareun reregan hareupeun Peti Perjangjian, tempat Kami patepung jeung maneh, engke. 7 Unggal isuk, waktu Harun datang ngurus palita, Harun kudu meuleum seuseungitan anu arum dina eta altar. 8 Pon kitu saban pabuburit, dina waktuna nyeungeut palita. Nyanggakeun kurban seuseungitan teh kudu mayeng dina waktuna, teu meunang belang betong. 9 Eta altar teu meunang dipake pikeun kurban seuseungitan atawa kurban sato,
Keluaran 30.10-17 atawa kurban gandum, jeung teu meunang dikucuran cianggur. 10 Sataun sakali eta altar kudu disetrakeun ku Harun, nya eta opat tatandukanana kudu diulasan getih sato anu dijieun kurban panghampura dosa. Kitu bae saterusna saban-saban taun. Eta altar kudu suci sama sakali, sembahkeuneun ka Kami, PANGERAN." 11 PANGERAN nimbalan ka Musa, 12 "Lamun maneh geus ngitung cacah jiwa urang Israil, unggal jelema kudu mere upeti ka Kami pikeun panebus nyawa, sangkan dina waktu keur dicacahkeun ulah keuna ku balahi. 13 Unggal jelema anu dicacahkeun kudu mayar duit upeti, jumlahna nurutkeun patokan anu ilahar. Unggal jelema wajib mayar eta upeti ka Kami, 14 nya eta anu geus manjing dicacah, anu umurna ti dua puluh taun ka luhur. 15 Gedena upeti pameuli umur teh kabeh sarua kudu sakitu, nu beunghar ulah mayar leuwih, nu miskin ulah mayar kurang. 16 Pupul duitna ti urang Israil, gunakeun pikeun ongkos miara Kemah Kami. Jadi eta duit upeti teh pikeun tandon umur maranehanana, sangkan ku Kami dipikainget sarta bakal ditangtayungan." 17 PANGERAN nimbalan ka Musa, 106
Keluaran 30.18-28 18 "Kudu nyieun jolang tambaga, anu make dadampar tambaga. Tuluy pernahkeun antara Kemah jeung altar, eusian cai. 19 (30:19-20) Memeh asup ka Kemah atawa nyampurkeun altar rek ngurban kadaharan, Harun jeung anak-anakna kudu make eta cai keur ngumbah leungeun jeung suku. Ku cara kitu maranehna moal kungsi tiwas. 20 (30:19) 21 Perlu maranehna ngumbah heula leungeun jeung suku supaya teu nepi ka paeh. Ieu jadi pikukuh pikeun maranehna saanak incu, turun-tumurun." 22 PANGERAN nimbalan ka Musa, 23 "Maneh kudu nyokot bahan-bahan wawangian lulugu, nya eta emur encer genep kilo, kayumanis wangi tilu kilo, tiwu wangi tilu kilo, 24 jeung kiamis genep kilo (timbangan beuratna kudu cocog kabeh jeung timbangan patokan), jeung minyak jetun opat liter. 25 Eta bahan-bahan kudu diaduk dijieun minyak bauran anu seungit, minyak suci paranti ngistrenan. 26 Eta minyak kudu dipake ngaminyakan Kemah Tepangan Kami, Peti Perjangjian, 27 meja sapuratina, ajug lampu jeung paparabotanana, altar pangukusan, 28 altar kurban beuleuman sapuratina, jeung jolang paranti beberesih katut dadamparna. 107
Keluaran 30.29-36 29 Eta barang-barang kudu diistrenan kitu petana, sanggeus kitu kaayaanana bakal jadi suci kabina-bina, sing saha anu nyabak atawa antel tangtu cilaka ku pangaruh kasucianana. 30 Geus kitu Harun jeung anak-anakna kudu diminyakan ku eta, diistrenan, disucikeun jaradi imam purah ngawulaan Kami. 31 Caritakeun ka urang Israil, eta minyak teh minyak suci pikeun kaperluan ngawulaan Kami, pakeeun sapapanjangna. 32 Teu meunang dipake ngaminyakan sambarang jelema, jeung teu meunang aya anu nurutan nyieun minyak anu campuranana sarua jeung eta. Tegesna eta teh minyak suci anu kudu dipupusti kasucianana. 33 Sing saha anu nurutan nyieun, atawa make eta minyak ka jelema anu lain imam, ku Kami moal diaku deui umat." 34 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Maneh kudu nyieun deui arum-aruman, bahanna menyan putih, onik, getah rasamala arum, jeung dupa anu tulen, masing-masing lobana kudu sarua. 35 Campurkeun kabeh jieun dupa sakumaha nyieun seuseungitan, tambahan ku uyah sangkan kaayaanana tetep murni tur suci. 36 Sawareh kudu digerus masing lembut tuluy bawa ka Kemah Kami, awur-awur hareupeun Peti Perjangjian. Ieu seuseungitan kudu dipupusti, suci kaliwat saking. 108
Keluaran 30.37-31.9 37 Ulah aya anu nurutan nyieun anu campuranana saperti eta keur diri sorangan. Kudu dipupusti sakumaha ka barang suci baktikeuneun ka Kami. 38 Saha-saha anu nurutan nyieun keur pakeeunana, ku Kami moal diaku deui umat." 31 1 PANGERAN nimbalan ka Musa, 2 "Kami geus milih hiji jelema ti kaom Yuda, ngaranna Besalel bin Uri, incu Hur, 3 dieusian pangawasa Kami, dibere pangarti, kaahlian, jeung pangabisa kana juan-jieun rupa-rupa barang seni, 4 mahir ngareka-reka jeung migawe barang-barang karajinan tina emas, perak, jeung tambaga; 5 mahir meulah inten, ngukir kayu, kitu deui sarupaning barang-barang seni. 6 Pikeun batur digawena ku Kami geus dipangmilihkeun Oholiab bin Ahisamak ti kaom Dan. Malah jalma-jalma ahli karajinan anu sejen oge ku Kami geus dibere pangabisa anu punjul, sina nyarieun naon bae sakur anu ku Kami diparentahkeun kudu dijieun, nya eta: 7 Kemah Tepangan Kami, Peti Perjangjian katut tutup pangrapihna, barang-barang perhiasan Kemah, 8 meja sapuratina, suku palita sapuratina tina emas murni, altar pangukusan, 9 altar kurban beuleuman sapuratina, jolang katut dadamparna, 109
Keluaran 31.10-17 10 pakean agung imam pikeun Harun jeung anak-anakna parantina ngimaman, 11 minyak pangistrenan, jeung seuseungitan anu arum pikeun di Kamar Suci. Dijieunna ku maranehna teh kabeh kudu cocog sakumaha anu ku Kami geus diandikakeun ka maneh tea." 12 PANGERAN nimbalan ka Musa 13 supaya misaur ka urang Israil, "Maraneh kudu ngagumatikeun poe Sabat, poe reureuh Kami, karana eta poe teh jadi tanda di antara Kami jeung maraneh turun-tumurun, anu nandakeun yen maraneh geus dipilih dijieun umat Kami. 14 Ieu poe reureuh teh suci, ku maraneh kudu disucikeun. Saha-saha anu henteu ngestokeun, saha-saha anu barang gawe dina poe eta, kudu dipaehan. 15 Pikeun maraneh barang gawe teh genep poe. Poe nu katujuh poe reureuh anu hidmat anu kudu dibaktikeun ka Kami. Saha bae, anu barang gawe dina poe eta kudu dipaehan. 16 Poe Sabat ku urang Israil kudu digumatikeun, karana eta teh tanda tina perjangjian tea, 17 tanda anu tetep antara urang Israil jeung Kami. Karana Kami, PANGERAN ngajadikeun langit jeung bumi di jero genep poe, ari dina poe nu katujuh Kami reureuh, liren tina sagala damel." 110
Keluaran 31.18-32.6 18 Sanggeus ngadawuh ka Musa di Gunung Sinai, Allah ka Musa maparinkeun dua papan batu tea, anu dieusi ku papakon-papakon kenging nyeratkeun Allah ku manten. 32 1 Sanggeus sakitu lilana Musa henteu lungsur-lungsur ti gunung, jalma-jalma teh karumpul ka Harun sarta miunjuk kieu ka anjeunna, "Duka katarajang naon Juragan Musa anu nginditkeun kuring sadaya ti Mesir teh, teu lungsur-lungsur. Ku margi kitu kuring sadaya pangdamelkeun hiji allah anu bakal mingpin." 2 Saur Harun ka maranehna, "Laanan anting-anting anu diparake ku pamajikan, ku anak lalaki, ku anak awewe, kumpulkeun terus bawa ka Bapa." 3 Seug maranehna ngaralaanan anting emasna tuluy diserenkeun ka Harun. 4 Ku Harun dicandak tuluy dilebur kabeh dicitak jadi hiji sasapian emas. Ceuk jalma-jalma teh, "Eh urang Israil, tah ieu allah urang, anu ngaluarkeun urang ti Mesir!" 5 Harun tuluy ngadamel hiji altar, diadegkeun hareupeun eta sasapian emas, tuluy ngembarkeun kieu, "Isukan kudu pesta, ngagungkeun PANGERAN." 6 Isukna isuk-isuk keneh jalma-jalma geus rabul marawa sasatoan, sawareh keur kurban beuleuman, sawareh deui keur dijieun dahareun pikeun kurban panarima. Brek jalma-jalma dariuk, tuluy pesta 111
Keluaran 32.7-12 curak-curak nyaratu nginum, pestana robah jadi borak-borak jeung cabul. 7 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Geuwat turun ayeuna keneh. Jalma-jalma meunang maneh ngaluarkeun ti Mesir teh marigawe dosa, murtad ti Kami. 8 Pituduh laku anu ceuk Kami kudu dilakonan geus teu diparake pisan. Malah geus nyarieun sasapian emas dicitak, disarembah, dibere kurban. Carekna eta teh allahna, anu ngaluarkeunana ti Mesir. 9 Eta jalma-jalma teh saenyana kacida ngaralawanna. 10 Ku Kami rek dibasmi, amarah Kami geus teu katahan. Maneh ulah nyoba-nyoba mondah Kami. Lamun maranehna geus dibasmi, maneh jeung turunan maneh rek dijieun hiji bangsa gede." 11 Tapi Musa kacida muntang-muntangna ka PANGERAN Allahna, piunjukna, "Nun PANGERAN, naon damelna Gusti bendu dugi ka kitu ka eta jalmi-jalmi kenging Gusti ngajait ti Mesir, kenging ngarebut ku kawasa sareng kadigjayaan? 12 Mana teuing piomongeun urang Mesir! Tangtos carekna mana eta umat kagungan ku Gusti dikaluarkeun ti Mesir teh bade ditumpes di pagunungan, bade dibasmi sama sakali. Mugi ulah kateterasan bendu. Sing hawatos ka maranehna, ulah dugi ka dicilakakeun. 112
Keluaran 32.13-20 13 Mugi emut ka abdi-abdi Gusti, Ibrahim, Ishak, sareng Yakub. Gusti parantos ikrar kalayan hidmat bade ngajembarkeun turunan aranjeunna dugi ka seueurna sapertos bentang-bentang di langit, tur bade dipaparin tanah anu parantos dijangjikeun tea yen bade dimilikkeun ka maranehna salalanggengna." 14 PANGERAN lemper, teu tulus ngancamna ka umat-Na. 15 Musa lungsur ti gunung, nyandak dua papan batu anu dua beulahanana bulak-balik geus ditulisan papakon-papakon. 16 Anu ngadamel eta papan batu jeung anu ngukur papakon-papakonna PANGERAN ku manten. 17 Yosua ngareungeu sora anu surak, unjukan ka Musa, "Kakupingna di pasanggrahan teh sapertos keur perang." 18 Saur Musa, "Eta lain sora surak unggul, lain sora jerit anu eleh. Eta mah sora anu ngarawih." 19 Musa geus deukeut ka pasanggrahan. Katingalieun jalma-jalma keur ngarigel. Sasapian tea ge geus katingalieun. Anjeunna kacida benduna, nepi ka papan batu candakna teh dibeubeutkeun di dinya keneh, di suku gunung. 20 Ti dinya sasapian teh ku anjeunna dicandak tuluy dilebur dijieun bubuk lembut, cur dicaian, tuluy sina diarinum ku urang Israil. 113
Keluaran 32.21-27 21 Geus kitu anjeunna mariksa ka Harun, "Akang teh dikumahakeun ku eta jalmi-jalmi, dugi ka ngantep maranehna marigawe dosa sakitu dorakana?" 22 Waler Harun, "Mugi rayi ulah bendu. Rayi langkung uninga, ieu jalmi-jalmi teh parantos bakatna kana awon. 23 Kawitna maranehna nyanggem kieu ka Akang, Duka katarajang naon Juragan Musa anu ngaluarkeun kuring ti Mesir teh, teu lungsur-lungsur. Mana kuring sadaya pangnyieunkeun hiji allah anu bakal mingpin. 24 Ku Akang dititah nyarerenkeun perhiasan- perhiasan emasna. Sakur anu garaduheun mah sadayana nyarerenkeun, seug ku Akang dilebur dina seuneu, nya jadi eta sasapian!" 25 Geus kauninga ku Musa, yen pangna eta jelema-jelema jadi kawas kuda leupas ti gedogan teh lantaran dikencar kahayangna ku Harun, ngarerakeun maneh di hareupeun musuh. 26 Ti dinya Musa ngadeg di lawang pasanggrahan, tuluy sasauran bedas, "Saha anu mihak ka PANGERAN, hiap nyampeurkeun!" Seug sakabeh urang Lewi nyalampeurkeun. 27 Musa ngalahir ka maranehna, "Timbalan GUSTI Allah, Panutan Israil ka maraneh, soren pedang. Ideran pasanggrahan ti lawang ka lawang. Dulur, sobat, tatangga, paehan!" 114
Keluaran 32.28-34 28 Prak urang Lewi ngajalankeun parentah Musa. Poe eta aya tilu rebu urang anu diparaehan. 29 Saur Musa ka urang Lewi, "Poe ieu maraneh geus nyarucikeun diri sakumaha kuduna imam, ngalakonan gawe pikeun PANGERAN, geus rarido najan dititah maehan anak sorangan jeung baraya sorangan. Nu matak maraneh ku Mantenna diganjar ku berkah-Na." 30 Poe isukna Musa ngalahir ka jalma rea, "Maraneh geus marigawe dosa anu doraka kabina-bina. Parandene kitu kami rek ka gunung deui ngadeuheus ka PANGERAN, sugan kami bisa mangmentakeun hampura pikeun maraneh." 31 Sanggeus kitu Musa unggah deui marek ka PANGERAN. Piunjukna, "Jalmi-jalmi teh parantos midamel dosa kalintang ageungna, nyarieun aallahan tina emas sareng disarembah. 32 Mugi dosana dihapunten. Upami Gusti teu kersa maparin hapunten ka maranehna, langkung sae ngaran abdi kenging Gusti nyeratkeun dina daptar ngaran-ngaran umat Gusti tea dipupus." 33 PANGERAN ngawaler, "Anu rek dipupus ngaranna tina kitab Kami, nya anu geus marigawe dosa ka Kami. 34 Ayeuna mah anteurkeun eta jelema- jelema teh ka tanah anu ku Kami geus 115
Keluaran 32.35-33.5 diandikakeun tea. Jeung inget, maneh bakal dipingpin ku malaikat Kami. Tapi eta jelema-jelema teh tangtu ku Kami dihukum ku karana dosana." 35 Ti dinya PANGERAN ngadatangkeun balahi ka eta jelema-jelema, anu geus maraksa ka Harun mangnyieunkeun sasapian emas. 33 1 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Jelema-jelema anu ku maneh dikaluarkeun ti Mesir teh bawa indit ti dieu, anteurkeun ka tanah anu ku Kami geus dijangjikeun ka Ibrahim, Ishak, jeung Yakub, pikeun turunanana. 2 Malaikat Kami tangtu nyarengan ka maneh. Urang Kanaan, urang Emor, urang Het, urang Pares, urang Hiwi, jeung urang Yebus, bakal disingkahkeun. 3 Anu keur diteang teh tanah anu gemah ripah. Tapi Kami mah pribadi moal milu bareng, bisi ana maranehna baha heug ku Kami dilebur di tengah jalan." 4 Barang urang Israil ngadarenge aya timbalan kitu, kacida naralangsaeunana, nepi ka teu daraekeun marake deui perhiasan. 5 Wantu-wantu PANGERAN nimbalan ka maranehna ku Musa, timbalan-Na, "Maraneh jalma-jalma basangkal. Lamun Kami bareng jeung maraneh, sakeudeung ge tangtu maraneh ku Kami dilebur. Mana ayeuna mah ulah marake deui perhiasan, engke Kami rek nangtukeun kudu kumaha ka maraneh teh." 116
Keluaran 33.6-12 6 Anu matak barang bring ti Gunung Sinai, urang Israil geus teu marake deui perhiasan. 7 Unggal-unggal urang Israil masanggrahan, Kemah suci teh ku Musa dicandak, tuluy dipasang rada anggang ti pasanggrahan. Eta Kemah disebutna Kemah Tepangan PANGERAN. Saha-saha anu hayang ngadeuheus ka PANGERAN, kudu ka dinya asup. 8 Ana Musa kaluar angkat ka eta kemah, jalma-jalma kudu narangtung di lawang kemahna masing-masing bari mencrong, nepi ka Musa lebet. 9 Ana Musa geus lebet, tihang mega tea turun tuluy nanjeur di lawang eta Kemah, sarta PANGERAN bakal nimbalan ka Musa tina eta mega. 10 Lamun geus narenjo tihang mega tea turun jeung nanjeur di lawang Kemah, jalma-jalma kudu buru-buru sarujud. 11 PANGERAN ngadawuh ka Musa teh papayun-payun, cara jelema cacarita jeung sobatna. Sanggeus kitu Musa mulih ka pasanggrahan. Tapi budak ngora pangbantu Musa, Yosua bin Nun tea, tetep aya di eta Kemah. 12 Musa miunjuk ka PANGERAN, "Timbalan Gusti abdi kedah nganteurkeun eta jalmi-jalmi ka tanah di ditu, nanging saha anu ku Gusti bade diutus nyarengan abdi, ku Gusti teu diwartoskeun. Ongkoh saur Gusti ka abdi teh 117
Keluaran 33.13-19 kenal pisan, sareng nyaurkeun yen abdi teh ku Gusti dipisuka. 13 Upami leres mah abdi mendak kurnia dina soca Gusti, atuh wartoskeun pangersa teh bade kumaha, supados abdi tiasa ngawulaanana, sareng supados tetela yen leres abdi teh kamanah. Mugi diemut, ieu bangsa teh ku Gusti parantos dipilih dijadikeun umat Gusti." 14 PANGERAN ngadawuh, "Kami kersa nyarengan, maneh rek dibere kaunggulan." 15 Piunjuk Musa, "Upami Gusti teu kersa nyarengan, atuh abdi sadaya ulah dipiwarang mios ti ieu tempat. 16 Margi kumaha bakal katawisna Gusti mikurnia ka umat kagungan sinareng ka diri abdi, upami teu kersa nyarengan? Katawisna abdi sadaya dipunjulkeun ti bangsa-bangsa sajagat teh upami Gusti aya di tengah abdi sadaya." 17 Dawuhan PANGERAN, "Hade, sapamenta maneh rek diturut, lantaran Kami ka maneh teh geus teu asa-asa jeung resep." 18 Piunjuk Musa, "Upami kitu, abdi hoyong ditembongan kamulyaan Gusti." 19 PANGERAN ngawaler, "Heug, sagala kamulyaan Kami bakal ngaliwat ka hareupeun maneh, sarta jenengan Kami anu suci rek disebut. Kami, PANGERAN, rek nembongkeun katresnan jeung kawelas ka jelema anu kaanggo ku Kami. 118
Keluaran 33.20-34.4 20 Tapi pameunteu Kami mah moal ditembongkeun, sabab moal aya anu kuat nenjo, tangtu tiwas. 21 Ieu di gigireun Kami aya gunung karang, pek engke maneh ka dieu, nangtung dina ieu gunung karang. 22 Dina waktu kamulyaan Kami katembong liwat ngagebray, maneh rek diasupkeun kana guha dina eta gunung karang, sarta panangan Kami rek dipindingkeun ka maneh nepi ka Kami enggeus ngaliwat. 23 Lamun panangan Kami geus diangkat, anu bakal katenjo ku maneh ngan pungkur Kami bae, pameunteu mah moal ditembongkeun." 34 1 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Maneh kudu nyieun papan batu saperti anu ti heula, dua gebleg. Ku Kami rek ditulisan deui papakon-papakon tina batu anu ti heula anu ruksak ku maneh. 2 Isukan isuk-isuk kudu geus aya, bawa unggah ka puncak gunung Sinai, ngadeuheus ka Kami. 3 Ulah mawa saha-saha. Teu meunang aya anu ngalanto ka ieu gunung lebah mana bae. Malah domba jeung sapi oge ulah sina nyaratuan di suku ieu gunung." 4 Musa ngadamel papan batu dua gebleg, isukna isuk-isuk dicandak unggah ka puncak Gunung Sinai, sakumaha timbalan PANGERAN. 119
Keluaran 34.5-10 120 5 Ti dinya PANGERAN lungsur nitihan mega, ngadeg palebah Musa bari nyebatkeun jenenganana nu suci: PANGERAN. 6 Geus kitu lar PANGERAN ngalangkung ka payuneun Musa bari ngagentra kieu, "Kami PANGERAN, nya eta Allah anu sipat welas, sipat karunya, tara barangasan, sugih kaasih, sipat satuhu. 7 Teguh kana jangji ka rebuan turunan, satia ngahampura dosa jeung kadorakaan. Parandene kitu moal teu ngahukum ka anak incu jelema-jelema anu marigawe dosa, nepi ka turunan katilu jeung kaopat." 8 Bruk Musa sujud kana taneuh, ngabakti ka Mantenna. 9 Pok miunjuk, "Nun PANGERAN, upami yaktos Gusti mikurnia ka diri abdi, mugi kersa angkat nyarengan ka abdi sadaya. Leres jalmi-jalmi teh barahula, nanging mugi dosa sareng kadorakaanana dihapunten. Abdi sadaya mugi ditampi jadi umat Gusti." 10 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Ayeuna Kami rek ngayakeun perjangjian pikeun urang Israil. Kami rek ngadamel mujijat-mujijat di hareupeun maranehna, kaahengan-kaahengan anu di mana-mana ge tacan katarenjo ku bangsa-bangsa di sakuliah jagat. Eta jelema-jelema teh rek dibere nenjo mujijat-mujijat anu araheng dadamelan Kami, PANGERAN, sabab Kami rek
121 Keluaran 34.11-17 ngayakeun perkara-perkara anu pikahelokeun kabina-bina. 11 Estokeun pikukuh-pikukuh ti Kami, anu poe ieu rek diserenkeun ka maneh. Dina waktu maneh geus prung ngarurug ka ditu, Kami rek nyingkahkeun urang Emor, urang Kanaan, urang Het, urang Pares, urang Hiwi, jeung urang Yebus. 12 Poma, ulah ngayakeun perjangjian naon-naon jeung pribumi eta tanah anu bakal diasupan ku maneh, bisi jadi pangjiret anu nyilakakeun. 13 Anggur bongkaran altar-altarna, burak-barik pilar-pilar brahalana, kitu deui lambang-lambang Dewi Asera, tuaran. 14 Pacuan ngabakti ka aallahan batur anu mana bae. Sabab Kami PANGERAN, moal nyabaran ka nu nandingan. 15 Anu matak teu meunang nyieun perjangjian jeung bangsa-bangsa eta nagara teh, bisi diondang diajak ngabakti jeung ngurban ka brahala-brahalana, bisi kagoda milu ngadahar kurban anu disuguhkeun ka aallahan-aallahanana. 16 Jeung supaya anak maraneh ulah nepi ka baroga pamajikan ka awewe eta bangsa, heug engke kabawa nyembah ka brahalana, murtad ti Kami. 17 Ulah nyitak aallahan, ulah nyembah ka nu kitu.
Keluaran 34.18-24 18 Kudu nekanan Pesta Roti Teu Make Ragi sakumaha timbalan Kami tea. Dina eta pesta maraneh kudu dalahar roti anu teu make ragi, tujuh poe lilana. Ari waktuna nya eta dina bulan Abib, sabab dina bulan Abib maraneh budal ti Mesir. 19 Sakabeh cikal lalaki jeung cikal jalu sato piaraan, kagungan Kami. 20 Tapi cikal kalde mah kudu ditebus, diganti ku anak domba dikurbankeun. Lamun teu ditebus kudu ditekuk. Anak cikal anu lalaki kabeh kudu ditebus. Jeung ari ngadareuheus ka Kami teu meunang lengoh, kudu mere pangabakti. 21 Pikeun barang gawe, maraneh boga waktu genep poe. Dina poe nu katujuh, sanajan keur usum ngawuluku atawa usum dibuat, teu meunang digarawe. 22 Kudu nekanan Pesta Panen, waktuna dina ngamimitian panen gandum. Kudu nekanan Pesta Saung, waktuna dina usum mupu bubuahan. 23 Tilu kali dina sataun sakabeh lalaki kudu daratang ngabakti ka Kami, PANGERAN, Allah Israil. 24 Sanggeus Kami nyingkahkeun bangsa- bangsa tea engke, jeung geus ngalegakeun wewengkon tanah maraneh, sapanjang maraneh keur nekanan eta pesta anu tilu rupa, moal aya musuh anu wanieun ngarurug ka nagara maraneh. 122
Keluaran 34.25-31 25 Waktu ngurbankeun sato ka Kami, ulah nyuguhkeun roti anu make ragi. Sato peuncitan anu dikurbankeun dina Pesta Paska, dagingna teu meunang disesakeun nepi ka isukna. 26 Unggal-unggal taun, ka gedong panglinggihan Kami kudu marawa hasil panen gandum anu diala pangheulana. Ngulub daging anak domba atawa anak embe, teu meunang ku cisusu indungna." 27 PANGERAN nimbalan deui ka Musa, "Tuliskeun eta timbalan-timbalan anu bieu teh, sabab eta timbalan-timbalan teh jadi dasar perjangjian anu ku Kami rek dipidamel ka maneh jeung ka urang Israil." 28 Ari Musa ayana di PANGERAN teh opat puluh poe opat puluh peuting, teu tuang teu leueut. Saungeling perjangjian, nya eta Sapuluh Timbalan, ku anjeunna diseratkeun. 29 Geus kitu Musa lungsur ti Gunung Sinai nyandak papan batu Sapuluh Timbalan tea. Jeung ku sabab geus sasauran jeung Allah, rarayna mani moncorong. Tapi anjeunna mah henteu ngaraoseun. 30 Orokaya Harun jeung jalma rea barang narenjoeun raray anjeunna ngempur teh kacida sarieuneunana, nepi ka henteu waranieun deukeut. 31 Ku Musa disalaur. Sanggeus Harun jeung para pamingpin Israil nyalampeurkeun, Musa cacarios. 123
Keluaran 34.32-35.5 32 Ti dinya mah jalma rea nyalampeurkeun ngalingkung ka anjeunna. Musa ngalahirkeun sakabeh pikukuh ti PANGERAN anu diandikakeun ka anjeunna di Gunung Sinai. 33 Sanggeus tamat ngalahirna, Musa nutupan rarayna ku cindung. 34 Dibuka-dibuka sanggeus lebet ka Kemah Tepangan PANGERAN. Ana kaluar ti dinya rek ngumumkeun sakur anu ku PANGERAN didawuhkeun ka anjeunna pikeun urang Israil, 35 rarayna anu moncorong teh dicindungan deui, nepi ka lebetna deui ka jero Kemah baris unjukan ka PANGERAN. 35 1 Musa ngumpulkeun sakumna bangsa Israil, geus kitu ngalahir, "Kieu timbalan PANGERAN anu ku maraneh kudu diarestokeun: 2 Maraneh kudu digarawe teh genep poe bae. Poe nu katujuh poe suci, poe reureuh anu hidmat pikeun Kami, PANGERAN. Saha-saha anu barang gawe dina poe eta pasti kudu dipaehan. 3 Dina poe Sabat mah teu meunang ngahurungkeun seuneu-seuneu acan di imah." 4 Ngalahir deui Musa ka sakumna bangsa Israil, "Kieu anu didawuhkeun ku PANGERAN. 5 Maraneh kudu mere derma haturan PANGERAN, saha bae anu rido, naon bae 124
Keluaran 35.6-16 mana suka, naon anu rek didermakeun: emas, perak, tambaga; 6 lenen lemes, wol biru, wol wungu, wol beureum; lawon tina bulu embe; 7 kulit domba beunang ngabeureuman; kulit lemes; kayu pilang; 8 minyak pikeun palita; bahan-bahan wawangian keur minyak pangistrenan jeung pikeun seuseungitan anu arum; 9 batu angkik jeung sarupaning batu permata lianna, tareteskeuneun dina epod jeung oto Imam Agung." 10 "Sakur anu baroga kaahlian barang jieun, kudu nyarieun barang-barang pamundut PANGERAN, nya eta: 11 Kemah, lapisna, tutup luarna, cacantel- cacantelna, papan-papanna, papalang- papalangna; tihang-tihangna jeung tatapakan-tatapakanana; 12 Peti Perjangjian, tutup pangrapihna, rancatanana jeung unak-anikna; 13 meja, rancatanana, paparabotanana sapuratina katut roti suci haturan Allah; 14 suku palita salengkepna jeung palita- palitana kitu deui minyakna; 15 altar pangukusan, rancatanana, minyak pangistrenan, jeung seuseungitan anu arum; reregan pikeun lawang Kemah; 16 altar paranti kurban beuleuman katut panggaranganana tina tambaga, rancatanana, 125
Keluaran 35.17-24 kitu deui pakakas-pakakasna; jolang paranti kukumbah jeung dadamparna; 17 reregan palataran, tihang-tihangna katut dadamparna, reregan pikeun lawang palataran; 18 pancuh-pancuh Kemah jeung tambang- tambangna; kitu deui pancuh-pancuh jeung tambang-tambang pikeun di palataranana; 19 pakean agreng para imam paranti babakti di Kamar Suci, nya eta pakean suci pikeun Imam Harun jeung anak-anakna." 20 Ti dinya urang Israil bubar ti payuneun Musa. 21 Geus kitu murubul deui marawa pangabakti haturkeuneun ka PANGERAN sasukana-sasukana, nya eta bahan-bahan pikeun nyieun Kemah Tepangan, pikeun nyieun paparabotan paranti ngabakti, kitu deui bahan pikeun nyieun pakean imam. 22 Anu daratang teh awewe lalaki sakur anu rido ngahaturkeun pangbakti ka PANGERAN. Aya anu mere panitih, anting, ali, kongkorong, jeung perhiasan emas lianna, dibaktikeun ka PANGERAN. 23 Aya anu mere lenen lemes, wol biru, wol wungu, wol beureum; lawon bulu embe, kulit domba beunang ngabeureuman, jeung kulit anu lemes. 24 Anu kuatna mere perak atawa tambaga, merena eta, dibaktikeun ka PANGERAN. Anu 126
Keluaran 35.25-33 boga kayu pilang pikeun dijieun naon bae, merena eta. 25 Para wanita anu barisa ngagintir, nyaranggakeun benang lenen anu lemes, jeung benang wol warna biru, wungu, jeung beureum, beunang maranehna ngagintir. 26 Maranehna nyarieun oge benang tina bulu embe. 27 Para pamingpin aya anu mere batu ratna-campaka, aya anu mere batu-batu permata lianna, tareteskeuneun dina epod jeung oto; 28 aya anu marere bahan-bahan wawangian jeung minyak pikeun lampu, pikeun nyieun minyak pangistrenan, jeung pikeun seuseungitan anu arum. 29 Urang Israil rarido ngabakti ka PANGERAN, pikeun nyieun barang-barang anu ku PANGERAN geus diandikakeun ka Musa. 30 Geus kitu Musa ngalahir ka urang Israil, "PANGERAN geus nyaur Besalel bin Uri, incu Hur, ti kaom Yuda. 31 Ku Allah geus dieusian ku pangawasa-Na, dipaparin kabinangkitan jeung pangabisa, ngarti kana nyieun sarupaning barang seni, 32 ahli ngareka barang-barang tina emas, perak, tambaga, reujeung migawena; 33 ahli meulah inten pikeun diukir dijieun barang-barang perhiasan, ahli ngukir kayu jeung sarupaning barang seni. 127
Keluaran 35.34-36.5 34 Manehna jeung Oholiab bin Ahisamak ti kaom Dan geus disina saranggupeun ngajarkeun pangabisana ka anu sejen. 35 Oholiab ku PANGERAN dipaparin pangabisa nyieun sarupaning barang ukiran, nyieun model-model, migawe lenen lemes, wol biru, wol wungu, wol beureum jeung lawon lianna. Duanana sanggup nyieun rupa-rupa barang jeung mikiran model-modelna. 36 1 Besalel, Oholiab, jeung tukang- tukang anu sejen, anu ku PANGERAN geus dipaparin pangabisa jeung kanyaho, anu ngalarti kana sagala rupa anu tumali jeung kaperluan nyieun Kemah Suci, kudu nyieun eta barang-barang sakumaha timbalan PANGERAN." 2 Geus kitu Musa nyaur Besalel, Oholiab, jeung tukang-tukang anu sejen, anu ku PANGERAN geus dipaparin pangabisa tur iklas ngabarantu barang gawe, ditimbalan mimiti digarawe. 3 Barang-barang pangbakti ti urang Israil pikeun kaperluan nyieun Kemah Suci tea ku Musa diserenkeun ka maranehna. Tapi unggal isuk urang Israil teh merul keneh bae marawa pangbakti ka Musa. 4 Anu matak tukang-tukang teh 5 arunjukan ka Musa, "Hatur uninga, derma ti jalmi-jalmi teh parantos seueur teuing, langkung ti anu kedah dianggo 128
Keluaran 36.6-13 ngadamelan barang-barang anu dipiwarang ku PANGERAN." 6 Ti dinya Musa miwarang ngiderkeun parentah ka pasanggrahan, yen derma pikeun Kemah Suci teh eureunan bae, tong aya anu derma deui. Geus kitu kakara jelema-jelema teh eureun dermana. 7 Ari derma-derma anu geus asup geus leuwih ti cukup pikeun nganggeuskeun sagala rupa barang anu kudu dijieun. 8 Ari Kemah Tepangan PANGERAN dijieunna teh ku tukang-tukang anu pangpinterna. Mimitina nyieun rereganana, tina lenen lemes sapuluh gebar, anu ditinun jeung wol warna, biru, wungu, beureum, tuluy disulam ku sulaman-sulaman anu direka mukarabin. 9 Tiap gebar saukuran, panjang dua welas meter, rubak dua meter. 10 Anu lima gebar diranjingkeun, dijait dijieun sagebar. Pon kitu anu lima gebar deui. 11 Sisi luar gebaran unggal setel ku maranehna diberean kakantet-kakantet tina lawon biru, 12 lima puluh kakantet dina gebaran nu hiji setelan kahiji, dicangreudkeun kana lima puluh kakantet anu aya dina tungtung gebaran setelan anu kadua. 13 Maranehna nyieun lima puluh kakait emas, tuluy anu dua gebaran teh dihijikeun ku eta kakait-kakait. 129
130 Keluaran 36.14-25 14 Tuluy nyieun lapis Kemah tina lawon bulu embe sawelas gebar, 15 kabeh saukuran, panjang tilu welas meter, rubak dua meter. 16 Anu lima gebar diranjingkeun dijait dijieun sagebar, pon kitu anu genep gebar deui. 17 Dina sisi gebaran panungtung setelan nu hiji ku maranehna diberean lima puluh kakantet, kitu keneh dina sisi gebaran setelan nu hiji deui lima puluh kakantet. 18 Ti dinya nyieun kakantet-kakantetna tina tambaga, lima puluh siki pikeun ngantetkeun eta anu dua gebar sina ngahiji. 19 Seug nyieun deui lapis, dua gebar, nu hiji tina kulit domba beunang ngabeureuman, nu hiji deui tina kulit lemes, pikeun tutup Kemah beulah luar. 20 Geus kitu nyieun papan-papan anu lalempeng tina kayu pilang, pikeun Kemah. 21 Ukuran masing-masing panjang opat meter, rubak genep puluh genep sentimeter, 22 marake dua pupurus supaya bisa diranjing-ranjingkeun. Unggal papan kabeh make pupurus kitu. 23 Papan pikeun pongpok kidul nyieun dua puluh lembar, 24 katut opat puluh tatapakanana tina perak pikeun nahan dua pupurus handap, sapapanna dua tatapakan. 25 Pikeun kemah pongpok kaler nyieun dua puluh papan,
Keluaran 36.26-35 26 katut tatapakan perakna opat puluh, sapapanna dua tatapakan. 27 Pikeun pongpok Kemah beulah tukang beh kulon nyieun genep papan. 28 Pikeun popojok-popojokna masing-masing dua papan. 29 Papan dina popojok diranjingkeunana tina dasar nepi ka congo luhur. Kitu petana masang papan pojok, sina nyiku. 30 kabehna aya dalapan papan pojok katut genep welas tatapakan perakna, sapapanna dua tatapakan. 31 Ti dinya nyieun papalang-papalangna tina kayu pilang. Pikeun nahan papan-papan pongpok Kemah beulah ditu lima papalang, 32 pikeun nahan papan-papan pongpok beulah dieu lima papalang, pikeun nahan papan-papan pongpok tukang beulah kulon lima papalang. 33 Papalang-papalang anu panengah dipalangkeunana satengahna tina luhurna papan-papan, malang ti tungtung Kemah beulah dieu nepi ka tungtung beulah ditu. 34 Papan-papanna kabeh dilapis ku emas, kabeh marake imah tulak tina emas paragi nyorokkeun papalang-papalang. Papalang-papalangna oge kabeh dilapis ku emas. 35 Ti dinya nyieun deui reregan tina lenen lemes anu ditinun jeung wol warna biru, 131
Keluaran 36.36-37.7 wungu jeung beureum, sarta disulam ku sulaman-sulaman anu direkakeun mukarabin. 36 Geus kitu nyieun tihang reregan opat tina kayu pilang lapis emas, make kakait-kakait tina emas, jeung opat tatapakanana tina perak. 37 Reregan pikeun lawang kemah lawonna lenen lemes anu ditinun jeung wol warna biru, wungu, jeung beureum, dihias ku sulaman. 38 Pikeun tihang rereganana nyieun lima, make kakait-kakait. Congo-congo tihang jeung papalang-papalangna kabeh dilapis ku emas, katut lima tatapakanana tina tambaga. 37 1 Besalel nyieun Peti Perjangjian tina kayu pilang, panjangna 110 sentimeter, rubakna 66 sentimeter, jangkungna 66 sentimeter. 2 Luar jerona dilapis ku emas, sarta sakurilingna diwengkuan ku emas. 3 Opat sukuna kenca katuhu make geugeulangan emas paranti ngagotong, sabeulahna dua-dua. 4 Tuluy nyieun rancatanana tina kayu pilang disaput emas, 5 seug dicorokkeun kana geugeulanganana kenca katuhu. 6 Ti dinya nyieun tutupna tina emas tulen, panjangna 110 sentimeter, rubakna 66 sentimeter. 7 Geus kitu nyieun dua mukarabin tina emas ketokan, 132
Keluaran 37.8-18 8 dipasang dihijikeun kana tutup peti tungtung pada tungtung, 9 disina pahareup-hareup tarungkul kana tutup peti, jangjangna maleber mayungan. 10 Geus kitu Besalel nyieun meja tina kayu pilang, panjangna 88 sentimeter, rubakna 44 sentimeter, jangkungna 66 sentimeter, 11 saluluarna dilapis ku emas, sisi-sisina dielis ku emas, 12 sarta sakurilingna make titimbir rubakna 75 milimeter, terus diwengku ku emas. 13 Dina opat popojok lebah sukuna make geugeulangan emas paranti ngagotong. 14 Eta geugeulangan paranti nyorokkeun rancatan supaya mejana bisa digotong, diterapkeunana deukeut kana garis sisi. 15 Tuluy nyieun rancatanana tina kayu pilang dilapis ku emas. 16 Paparabotan pikeun eta meja kabeh tina emas: piring, cangkir, kendi, jeung bokor-bokor paranti ngahaturkeun cianggur. 17 Geus kitu Besalel nyieun suku palita tina emas tulen. Dadampar jeung tihangna tina emas ketokan. Papaesna direkakeun kembang-kembang, lengkep katut kuncup jeung daun kembangna, ngahiji kana badanna. 18 Cabangna kenca katuhu aya genep, sabeulahna tilu-tilu. 133
Keluaran 37.19-27 19 Unggal cabang genepanana make tilu papaes direkakeun kembang kanari, lengkep katut kuncup jeung daun kembangna. 20 Tihangna make opat papaes anu direkakeun kembang kanari, lengkep katut kuncup jeung daun kembangna. 21 Handapeun unggal cabang kenca katuhu, masing-masing diheuleutan ku papaes anu direkakeun kembang sapentol. 22 Pentol-pentol kembangna, cabang- cabangna, jeung tihangna, kabeh emas ketokan anu ngajadi sahiji bagian. 23 Sanggeus kitu tuluy nyieun palitana tujuh pasangkeuneun dina eta suku palita. Ti dinya nyieun cacapitna jeung tatadahna tina emas tulen. 24 Emas tulen anu dipake nyieun eta suku palita lengkep jeung parabotna, beuratna 35 kilo. 25 Geus kitu Besalel nyieun altar tina kayu pilang pikeun pangukusan. Ukuranana pasagi, panjangna 45 sentimeter, rubakna 45 sentimeter, jangkungna 90 sentimeter, tatandukanana dihijikeun ka dinya di opat juruna. 26 Beungeutna, badanna sakurilingna jeung tatandukanana disaput ku emas, biwirna sakurilingna diwengku ku emas. 27 Tuluy diceulian kenca katuhu handapeun wengkuna paranti ngagotong, dicorok ku rancatan. 134
Keluaran 37.28-38.8 28 Rancatanana tina kayu pilang dilapis ku emas. 29 Geus kitu Besalel nyieun minyak suci paranti ngistrenan, kitu deui seuseungitan anu arum anu tulen dicampur cara buatan tukang wawangian. 38 1 Altar pikeun ngaduruk kurban dijieunna tina kayu pilang, ukuranana pasagi, panjang jeung rubakna masing- masing 2,2 meter, jangkungna 1,3 meter. 2 Di opat pojok luhurna diberean tatandukan anu dihijikeun kana altarna. Saluluarna dilapis ku tambaga. 3 Tuluy nyieun paparabotanana: dulangna, sosodokna, bokor-bokorna, garpuhna, jeung piring ruhakna. Kabeh dijieunna tina tambaga. 4 Geus kitu nyieun panggaranganana tina tambaga, diteundeunna handapeun biwir eta altar, jangkungna satengah tina jangkungna altar. 5 Tuluy nyieun opat geugeulangan pikeun nyorokkeun rancatan, diterapkeunana di opat juru eta altar. 6 Seug nyieun rancatanana tina kayu pilang dilapis ku tambaga, 7 dicorokkeun kana geugeulanganana kenca katuhu. Eta altar dijieunna make papan dikolowongkeun. 8 Geus kitu Besalel nyieun jolang tina tambaga, dadamparna oge tina tambaga. Ari 135
Keluaran 38.9-17 tambagana beunang ngumpulkeun, nya eta eunteung-eunteung para wanita purah lalayan di lawang Kemah Tepangan PANGERAN. 9 Geus kitu Besalel nyieun reregan pikeun ngabudeur palataran Kemah Tepangan PANGERAN tina lenen lemes. Panjang reregan pikeun sisi kidul 44 meter. 10 Tihang rereganana tambaga, lobana dua puluh tihang katut tatapakanana dua puluh, tambaga keneh. Kakait-kakait tihangna kitu deui papalang-papalangna tina perak. 11 Palataran sisi kaler oge ukuranana sarua jeung anu beulah kidul. 12 Reregan pikeun sisi kulon panjangna 22 meter. Tihang rereganana sapuluh, tatapakanana sapuluh, kakait-kakaitna jeung papalang-papalangna tina perak. 13 Palataran sisi wetan anu aya lawangna, rubakna sarua jeung nu beulah kulon, 22 meter. 14 (38:14-15) Reregan kenca katuhueun lawang panjangna masing-masing 6,6 meter, tihang rereganana kenca katuhu tilu-tilu, nya kitu deui tatapakanana kenca katuhu tilu-tilu. 15 (38:14) 16 Reregan anu dipake ngubengan palataran, lawonna kabeh lenen lemes. 17 Tatapakan tihang-tihang rereganana kabeh tina tambaga, kakait-kakait jeung papalang-papalang tihangna kabeh tina perak, kitu deui congo-congo tihangna oge 136
Keluaran 38.18-24 dilapis ku perak. Tihang-tihang reregan sakurilingeun palataran, nu hiji ka nu hiji deui disambungkeun ku papalang tina perak. 18 Reregan pikeun lawang palataran bahanna lenen lemes ditinun jeung wol warna biru, wungu, jeung beureum, dihias ku sulaman. Panjangna 9 meter, jangkungna 2 meter, sarua jeung reregan palataranana. 19 Tihang rereganana opat, tatapakanana opat tina tambaga, kakait-kakait jeung papalangna perak, congona dilapis ku perak. 20 Pancuh-pancuh Kemah kitu deui pancuh- pancuh sakuriling palataranana kabeh tina tambaga. 21 Ieu daptar lobana logam anu dipake di jero Kemah Tepangan PANGERAN, tempat nyimpen dua papan batu anu ditulisan Sapuluh Timbalan tea. Anu miwarang nyieun ieu daptar teh Musa, ari nu migawena jalma-jalma urang Lewi anu diatur ku Itamar putra Imam Harun. 22 Barang-barang anu dipundut ku PANGERAN tea kabeh geus anggeus dijieunna ku Besalel bin Uri incu Hur ti kaom Yuda, 23 anu dibaturan ku Oholiab bin Ahisamak ti kaom Dan, ahli ngukir, ahli nyieun model, ahli ninun kain lenen jeung wol warna biru, wungu, jeung beureum. 24 Lobana emas anu dibaktikeun ka PANGERAN pikeun Kemah Suci, beuratna 137
Keluaran 38.25-39.1 sarebu kilo, nurutkeun patokan timbangan resmi. 25 Lobana perak tina upeti cacah jiwa aya 3.430 kilo nurutkeun patokan timbangan resmi. 26 Jumlahna cocog sakumaha anu kudu dibayar ku nu geus meujeuhna dicacahkeun tea, mayarna masing-masing sakumaha diwajibkeunana, ditimbangna nurutkeun patokan resmi. Anu dicacahkeunana nya eta lalaki anu umurna ti dua puluh taun ka luhur, jumlahna aya 603.550 urang. 27 Perak tea anu 3.400 kilo dipake nyieun saratus tatapakan pikeun Kemah Suci jeung pikeun tihang-tihang reregan, hiji tatapakan beuratna 34 kilo. 28 Anu 30 kilo deui ku Besalel dipake ngalapis congo-congo tihang. 29 Lobana tambaga anu dibaktikeun ka PANGERAN 2.425 kilo. 30 Ku Besalel dipake nyieun tatapakan lawang Kemah Tepangan PANGERAN, dipake nyieun altar katut panggaranganana, dipake nyieun paparabotan altar, 31 dipake nyieun tatapakan tihang-tihang sakuriling palataran jeung di lawang palataran, kitu deui pancuh-pancuh Kemah jeung pancuh-pancuh sakuriling palataran. 39 1 Ari pakean agreng pikeun imam- imam keur pakeeun ari babakti di Kamar Suci, bahanna wol biru, wungu, jeung 138
139 Keluaran 39.2-9 beureum. Prak we tukang-tukang teh nyieun pakean imam pikeun Harun, nurutkeun sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. 2 Nyieun epodna tina lenen lemes, wol biru, wungu, jeung beureum, jeung benang emas. 3 Sarta eta tukang-tukang teh ngetok emas sina meber tuluy diguntingan aripis, diterap-terapkeun kana kaen lenen lemes jeung kana wol warna biru, wungu, jeung beureum tea. 4 Geus kitu nyieun tali taktakna dua, dijaitkeun kana tungtung-tungtung epod ti luhur kenca katuhu supaya eta oto bisa dipageuhan. 5 Tuluy nyieun tali beubeurna tina bahan anu eta keneh, dijaitkeun kana epodna sina ngahiji, sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa tea. 6 Ti dinya nyadiakeun batu-batu permata dalima tuluy dicangkokan ku emas disusunkeun, sarta batuna diukiran ku dua welas ngaran putra-putra Yakub, kacida alusna, 7 seug diterapkeun dina tali taktak epod kenca katuhu, ngalambangkeun dua welas kaom Israil, sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. 8 Ari otona bahanna sarua jeung bahan epod, sulamanana oge sarua. 9 Bangunna pasagi jeung dirangkep. Panjangna 22 sentimeter, rubakna oge sakitu.
Keluaran 39.10-20 10 Eta oto ditaretes ku batu-batu permata opat jajar. Permata jajaran kahiji: mirah dalima, manikem koneng jeung batu dalima. 11 Permata jajaran kadua: jambrut, nilem jeung inten. 12 Permata jajaran katilu: pirus, angkik jeung kucubung. 13 Permata jajaran kaopat: ratna-campaka, permata dalima, jeung widuri pandan. Permatana kabeh dicangkok ku emas. 14 Unggal batu permatana diukiran ku ngaran pala putra Yakub, ngalambangkeun dua welas kaom Israil. 15 Otona make dua rantay emas murni anu dirarakeun siga tali, 16 dua cangkok emas, jeung dua ali emas. Ali emasna dijaitkeun dina tungtung oto beulah luhur kenca katuhu, 17 sarta rantay emas tea dicantelkeun kana eta dua ali. 18 Ari tungtung rantay nu sabeulah deui duanana dicantelkeun kana dua cangkok emas anu ayana dina tali taktak epod beulah hareup kenca katuhu. 19 Nyieun deui dua ali emas, dijaitkeun dina tungtung-tungtung oto beulah handap dina sisina beulah jero luareun epod. 20 Nyieun deui dua ali emas, tuluy dijaitkeun kana puhu tali taktak epod beulah hareup deukeut kelinna, luhureun tali beubeur epod kenca katuhu. 140
Keluaran 39.21-31 141 21 Sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa, ali-ali oto jeung ali-ali epod dirempetkeun tuluy dibeungkeut ku pita biru, supaya otona bener cicingna di luhureun tali beubeur jeung supaya henteu lesot. 22 Ari baju kurung anu baris dipake luareun epod bahanna kabeh wol biru. 23 Pinggiran beuheungna sakurilingna dikelin ku lawon tinun supaya henteu soeh. 24 (39:24-26) Tungtung handap nu ngarumbay sakurilingna dirarawisan ku dadalimaan tina lenen lemes jeung wol biru, wungu, beureum, dipaselangkeun jeung genta-genta laleutik tina emas tulen, sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. 25 (39:24) 26 (39:24) 27 Jeung nyieun kameja pikeun Harun jeung putra-putrana pameget, 28 dastar, kerepus, calana pondok tina lenen lemes; 29 nyieun solempang tina lenen lemes jeung tina wol warna biru, wungu jeung beureum, dimamanis ku sulaman, sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. 30 Jeung nyieun perhiasan jamang suci tina emas murni, diukiran kalimah "Suci bade ka PANGERAN". 31 Eta perhiasan digantelkeun kana dastar beulah ti hareup ku tali warna biru, sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa.
Keluaran 39.32-40 32 Sagala rupa pagawean anu tumali jeung Kemah Tepangan PANGERAN geus anggeus kabeh. Ku urang Israil dijieunna kabeh cocog jeung timbalan PANGERAN ka Musa. 33 Geus kitu Kemah teh disanggakeun ka Musa jeung sakabeh paparabotanana: kakait- kakait, papan-papan, papalang-papalang, tihang-tihang katut tatapakan-tatapakanana; 34 tutup tina kulit domba beunang ngabeureuman, tutup tina kulit lemes; reregan aling-aling; 35 Peti Perjangjian anu dieusi dua papan batu, rancatanana, tutupna; 36 meja jeung sakabeh paparabotanana katut roti haturkeuneun ka Allah; 37 suku palita tina emas tulen, palita- palitana, sakabeh paparabotanana katut jeung minyak lampuna; 38 altar emas; minyak pangistrenan; seuseungitan anu arum; reregan lawang Kemah; 39 altar tambaga katut panggarangan tambagana; rancatanana jeung sakabeh paparabotanana; jolang paranti kukumbah jeung dadamparna; 40 reregan-reregan palataran, tihang-tihang katut tatapakan-tatapakanana; reregan lawang palataran jeung tambang-tambangna, pancuh-pancuh Kemah, sakabeh paparabotan pakeeun di jero Kemah; 142
Keluaran 39.41-40.9 41 pakean agreng imam paranti babakti di Kamar Suci, nya eta pakean suci pikeun Imam Harun sapala putra. 42 Eta kabeh dijieunna ku urang Israil teh cocog jeung pangandika PANGERAN ka Musa. 43 Seug eta barang-barang teh ku Musa dipariksaan hiji-hiji. Sanggeus kauninga yen kabeh cocog sakumaha pamundut PANGERAN, seug sakabehna ku Musa diberkahan. 40 1 PANGERAN nimbalan ka Musa, 2 "Kemah Tepangan PANGERAN teh adegkeun dina tanggal hiji bulan kahiji. 3 Peti Perjangjian anu dieusi Sapuluh Timbalan tea simpen di eta Kemah, halangan ku lalangse ti hareupna. 4 Meja ka jerokeun, parabotna tatakeun. Suku palita asupkeun, palita-palitana terapkeun. 5 Altar emas pangukusan teundeun hareupeun Peti Perjangjian, lawang Kemahna alingan ku lalangse. 6 Altar kurban beuleuman teundeun hareupeun Kemah. 7 Jolang paranti kukumbah teundeun antara Kemah jeung altar, eusian cai. 8 Jieun palataran Kemah, kubeng, lawangna alingan ku lalangse. 9 Kemah jeung paparabotanana istrenan, lisahan ku minyak suci supaya jadi suci. 143
Keluaran 40.10-20 10 Tuluy altar jeung paparabotanana istrenan, lisahan ku minyak suci, tanwande jadi suci. 11 Pon kitu jolang paranti kukumbah jeung alasna, sucikeun saperti kitu. 12 Harun jeung anak-anakna bawa ka lawang Kemah, tuluy sina mandi suci. 13 Harun dangdanan ku pakean imam, lisahan sangkan jadi suci, layak jadi imam anu ngawula ka Kami. 14 Anak-anakna kamejaan, 15 tuluy lisahan saperti bapana, supaya jaradi imam ngawulaan Kami. Ieu pangistrenan bakal ngukuhkeun maranehna jeneng imam saterusna." 16 Musa ngajalankeun piwarangan PANGERAN. 17 Dina tanggal hiji bulan kahiji, taun kadua ti barang kaluar ti Mesir, Kemah Tepangan PANGERAN geus nangtung. 18 Ku Musa geus dilantean, dipapanan, dipapalangan,tihang-tihangna geus ditangtungkeun, 19 lapis-lapis Kemah beulah jero jeung tutup luarna geus diterapkeun sakumaha timbalan PANGERAN. 20 Papan batu anu dua gebleg tea ku Musa geus diasupkeun ka jero Peti Perjangjian, rancatan petina geus dicorokkeun kana geugeulanganana, tutup petina geus dipasang di luhurna. 144
Keluaran 40.21-31 21 Petina disimpen di jero Kemah, jeroeun lalangse aling-aling, jadi eta Peti Perjangjian teh dibunikeun, sakumaha dipiwarangna ku PANGERAN. 22 Ari meja diteundeunna di jero Kemah teh di sisi kaler luareun reregan, 23 sarta roti haturan PANGERAN ditata dina eta meja sakumaha dipiwarangna ku PANGERAN. 24 Ari suku palita diteundeunna di Kemah teh di sisi kidul, paeunteung-eunteung jeung eta meja, 25 sarta palita-palitana geus diseungeut di payuneun PANGERAN, sakumaha dipiwarangna ku Mantenna. 26 Altar emas ku anjeunna diteundeunna di jero Kemah, hareupeun reregan, 27 seug dibeuleuman seuseungitan anu arum sakumaha timbalan PANGERAN. 28 Lawang kemah geus dialingan ku lalangse, 29 sarta di hareupeun lalangsena Musa neundeun altar paranti kurban beuleuman jeung kurban gandum, sakumaha dipiwarangna ku PANGERAN. 30 Jolang paranti kukumbah diteundeunna di antara Kemah jeung eta altar, dieusian cai. 31 Musa, Harun, jeung putra-putra Harun, kudu wawasuh heula panangan jeung sampean ku cai tina eta jolang, 145
Keluaran 40.32-38 32 samemeh lebet ka jero Kemah atawa nyampeurkeun altar, sakumaha timbalan PANGERAN. 33 Palataran sakuriling Kemah jeung altar ku Musa geus dipidamel, lawang palataranana geus dialingan ku lalangse. Geus kitu sagala padamelan Musa teh beres. 34 Geus kitu Kemah teh diliputan ku mega bray aya cahaya matak serab nandakeun yen PANGERAN hadir ngeusian eta Kemah. 35 Ku hal eta Musa jadi teu iasa lebet. 36 Ari urang Israil, samangsa-mangsa eta mega unggah ti Kemah, bral parindah masanggrahanana. 37 Sapanjang eta mega tacan unggah mah maranehna tacan waka parindah masanggrahanana. 38 Sapanjang maranehna ngalalakon di jalan, eta mega anu nandakeun yen PANGERAN hadir teh mun ti beurang katembong mayungan Kemah, mun ti peuting katembong ngagebur luhureun Kemah. 146
Imamat 1 1 Musa ku PANGERAN disaur ti jero Kemah Tepangan PANGERAN tuluy dipaparin aturan 2 tina hal kurban pikeun urang Israil. Kieu: Lamun aya anu ngurbankeun sato, meunang sapi atawa domba atawa embe. 3 Lamun anu rek dijieun kurban beuleuman teh sapi, kudu anu jalu sarta mulus. Jogokeun sapina hareupeun lawang Kemah Tepangan, sina kamanah ku PANGERAN. 4 Tumpangkeun leungeun nu boga kurban kana sirah eta sapi, geus kitu kakara bakal katampi keur kurban pamupus dosa. 5 Peuncit di dinya, getihna sanggakeun ka PANGERAN ku imam turunan Harun, kepret-kepret kana sakuriling altar anu aya di lawang Kemah. 6 Kulitna sisit, awakna potongan. 7 Imam kudu nyuluhan altar, sakalian ngahurungkeun suluhna. 8 Sapi beunang motongan teh tumpangkeun luhureun seuneu katut sirah jeung gajihna. 9 Jeroan jeung pingping tukang duanana ku nu boga kurban kudu dikumbah sing beresih, tuluy teundeun ku imam kana altar, hijikeun jeung baturna. Jadi kabeh kurbankeun. Ieu
Imamat 1.10-2.1 kurban kadaharan, anu bakal katampi ku PANGERAN nya eta seungitna. 10 Lamun pikurbaneunana domba atawa embe, sarua keneh kudu jalu tur mulus. 11 Peuncit gigireun altar sisi kaler, kepret- kepret getihna ku imam kana sakuriling altar. 12 Awakna potongan ku nu boga kurban, sagala babagian katut sirah jeung gajihna teundeun ku imam kana altar. 13 Jeroan jeung pingping tukang duanana sina dikumbah ku nu boga kurban, kakara haturkeun ku imam ka PANGERAN, beuleum kabeh dina altar. Anu bakal katampi ku PANGERAN nya eta seungitna. 14 Lamun manuk, kudu manuk japati atawa tikukur. 15 Eta manuk ku imam kudu dibawa kana altar, beuheungna palitekkeun, sirahna beuleum dina altar. Urutan getihna sina ngeclak kana biwir altar. 16 Telih jeung eusina piceun alungkeun kana tempat lebu wetaneun altar. 17 Cekel puhu jangjangna, sowehkeun dadana sina beulah, tapi jangjangna ulah nepi ka semplak. Beuleum dina altar. Anu bakal katampi ku PANGERAN nya eta seungitna. 2 1 Lamun ngahaturkeun kurban tina gandum ka PANGERAN, gandumna kudu ditipungkeun heula. Tipungna kucuran minyak jetun, tumpangan dupa. 2
Imamat 2.2-10 2 Bawa ka imam turunan Harun. Ku imam eta tipung comot sakeupeul jeung minyakna saeutik, dupana cokot kabeh, tuluy beuleum dina altar, pikeun sarat yen eta kurban geus dihaturkeun kabeh ka PANGERAN. Anu bakal katampi ku PANGERAN nya eta seungitna. 3 Tipung sesana keur imam, sarta kaayaanana jadi kacida sucina lantaran asal tina hancengan PANGERAN. 4 Saupama kurban kadaharan teh beunang meuleum, henteu meunang make ragi. Anu kandel, ngadonanana kudu ku minyak jetun, anu ipis ulasan ku minyak jetun. 5 Lamun bangsa dadar, ngadonanana kudu ku minyak jetun, teu meunang make ragi. 6 Geus didadar kudu diremuk-remuk heula, tuluy kucuran minyak jetun, kakara kurbankeun. 7 Lamun dibuburkeun, adonanana kudu make minyak jetun. 8 Bikeun eta adonan ka imam sina dibawa ka altar, haturkeuneun ka PANGERAN. 9 Ku imam adonanana kudu dicokot saeutik, tuluy sina dibeuleum dina altar, pikeun sarat yen eta kurban geus dihaturkeun kabeh ka PANGERAN. Anu bakal katampi ku PANGERAN nya eta seungitna. 10 Sesana keur imam, sarta kaayaanana jadi kacida sucina, sabab asal tina hancengan PANGERAN. 3
Imamat 2.11-3.3 11 Sagala rupa kurban kadaharan tina gandum ulah diragian. Pacuan tutuangeun haturan PANGERAN mah ulah make ragi atawa madu. 12 Saban metik panen, indung panen kudu disanggakeun ka PANGERAN, tapi ulah dibawa kana altar, lain keur beuleumeun. 13 Sagala rupa kurban tina gandum kudu make uyah, sabab uyah teh jadi ciri perjangjian antara maraneh jeung Allah. Jadi sagala rupa kurban kudu diuyahan. 14 Lamun rek nyanggakeun kurban tina gandum panen munggaran, kudu anu geus disanggray atawa tipungna. 15 Tuluy campuran ku minyak jetun jeung tumpangan dupa. 16 Sabagian eta tipung jeung minyak katut dupana kabeh ku imam kudu dibeuleum, pikeun tanda yen kabeh geus dihaturkeun ka PANGERAN, dijieun kurban kadaharan. 3 1 Lamun aya anu ngahaturkeun kurban panarima, sarta anu rek dikurbankeunana teh sapi, jalu meunang bikang meunang, tapi kudu anu mulus. 2 Tumpangkeun leungeun kana sirah eta sapi, peuncit sapina di hareupeun lawang Kemah Tepangan PANGERAN. Kepret-kepret getihna ku imam turunan Harun kana sakuriling altar. 3 Tuluy sanggakeun pikurbaneunana, jieun kurban kadaharan haturan PANGERAN. 4
Imamat 3.4-13 Babagian anu kudu dihaturkeun nya eta kabeh gajih jeroan, 4 giginjel duanana jeung gajihna, jeung babagian ati anu pangalusna. 5 Beuleum kabeh dina altar ku imam, hijikeun jeung baturna anu geus aya dina altar. Anu bakal katampi ku PANGERAN nya eta seungitna. 6 Lamun pikurbaneunana domba atawa embe, jalu meunang bikang meunang, tapi kudu anu mulus. 7 Upama domba, 8 tumpangkeun leungeun nu boga kurban kana sirah eta domba, peuncit dombana hareupeun Kemah Tepangan. Kepret-kepret getihna ku imam kana sakuriling altar. 9 Haturkeun pikurbaneunana, jieun kurban kadaharan haturan PANGERAN. Babagian anu kudu dihaturkeun nya eta gajih, buntutna saweuteuhna anu pinuh ku gajih anu dipotong tina bagalna, sakabeh gajih anu ngabulen eusi beuteungna, 10 giginjel duanana jeung gajihna, jeung babagian ati anu pangalusna. 11 Beuleum kabeh dina altar ku panghulu, jieun kurban kadaharan haturan PANGERAN. 12 Upama embe, 13 tumpangkeun leungeun nu boga kurban kana sirah eta embe, peuncit embena hareupeun Kemah Tepangan. Kepret-kepret getihna ku imam kana sakuriling altar. 5
Imamat 3.14-4.5 14 Babagian anu kudu dihaturkeun keur kurban kadaharan nya eta sakabeh gajih anu ngabulen eusi beuteungna, 15 giginjel duanana jeung gajihna, jeung babagian ati anu pangalusna. 16 Beuleum kabeh dina altar ku imam jieun kurban kadaharan, anu bakal katampi ku PANGERAN. Gajihna haturkeun kabeh ka PANGERAN. 17 Urang Israil sanajan di mana bae teu meunang ngadahar gajih atawa getih. Ieu katangtuan kudu digumatikeun saumur-umur ku urang Israil. 4 1 Aya deui pangandika PANGERAN ka Musa. 2 Musa kudu ngembarkeun ka urang Israil, yen lamun aya anu boga dosa lantaran ngalanggar cegahan PANGERAN teu kahaja, kudu nekanan ieu aturan. 3 Upama anu boga dosa teh Imam Agung, anu geus tangtu mawa ka sakumna rayat, manehna kudu ngurbankeun sapi jalu ngora anu mulus ka PANGERAN, pikeun nebus dosana. 4 Jogokeun sapina di hareupeun lawang Kemah Tepangan, tumpangkeun leungeun kana sirah eta sapi, peuncit sapina di dinya payuneun PANGERAN. 5 Imam Agung kudu nyokot getihna saeutik bawa asup ka jero Kemah. 6
Imamat 4.6-16 6 Anclomkeun ramona kana eta getih, kepret-kepret getihna tujuh kali ka hareupeun lalangse suci. 7 Sawareh deui oles-oles kana juru tatandukan pangukusan di eta Kemah. Getih sesana bahekeun kana dasar liang altar anu di lawang Kemah, pikeun kurban beuleuman. 8 Sapi teh ala kabeh gajihna, gajih anu ngabulen eusi beuteung, 9 giginjel duanana jeung gajihna, jeung babagian ati anu pangalusna. 10 Gajihna beuleum ku imam dina altar, kurbankeun sakumaha halna gajih sato kurban-panarima. 11 Ari kulitna, kabeh dagingna, sirahna, sukuna, jeroanana, peujit jeung eusina, 12 bawa ka luareun pasanggrahan ka tempat beberesih, nya eta tempat miceun lebu, beuleum di dinya make suluh. 13 Upama anu dosana sakumna bangsa Israil, sarta jadi kasalahan anu ngalanggar cegahan PANGERAN ngan teu kahaja, 14 ti barang eta dosa kanyahoan, jalma kabeh kudu nyokot sapi keur kurban pamupus dosa. Bawa sapina ku maranehna ka hareupeun Kemah Tepangan. 15 Para kokolot kudu narumpangkeun leungeun kana sirah eta sapi, tuluy peuncit sapina di dinya. 16 Getihna sawareh kudu dibawa ku Imam Agung ka jero Kemah Tepangan, 7
Imamat 4.17-25 17 celupkeun ramona kana eta getih, tuluy kepret-kepret ka hareupeun lalangse tujuh kali. 18 Sawareh deui ku Imam Agung kudu dioles-oles kana juru tatandukan altar pangukusan di eta Kemah. Getih sesana bahekeun kana dasar liang altar anu di lawang Kemah, pikeun kurban beuleuman. 19 Gajihna kabeh kudu dibeuleum dina altar. 20 Prakprakanana sakumaha halna ngurbankeun sapi jalu pikeun kurban pamupus dosa. Ku jalan kitu rahayat sakumna dipangurbankeun ku imam tangtu dosana dihampura. 21 Awak sapina bawa ka luareun pasanggrahan tuluy beuleum sakumaha kurban pikeun nebus dosa imam. Kitu carana kurban pikeun nebus dosa sakumna rayat. 22 Upama anu boga dosa teh gegeden, teu kahaja ngalanggar salah sarupa cegahan PANGERAN, 23 ti barang ngarasa yen boga dosa, eta gegeden kudu buru-buru nyokot embe jalu anu mulus keur kurban. 24 Eta gegeden kudu numpangkeun leungeun kana sirah eta embe, tuluy embena peuncit gigireun altar beulah kaler, paranti meuncit kurban beuleuman. Eta teh kurban pamupus dosa. 25 Imam kudu nyelupkeun ramo kana getih eta embe, tuluy getihna oles-oles kana 8
Imamat 4.26-33 tatandukan altar. Getih sesana bahekeun kana dasar liang altar. 26 Kabeh gajihna ku imam kudu dibeuleum dina altar sakumaha gajih sato kurban panarima. Ku jalan kitu eta gegeden teh ku eta imam dipangnyieunkeun kurban pikeun nebus dosana, tangtu dihampura. 27 Upama anu boga dosana rayat biasa, teu kahaja ngalanggar salah sarupa cegahan PANGERAN, 28 ti barang dibejaan yen salah kudu ngahaturkeun embe bikang anu mulus. 29 Tumpangkeun leungeun kana huluna, peuncit gigireun altar sisi kaler paranti meuncit sato kurban beuleuman. 30 Imam kudu nyelupkeun ramo kana eta getih embe, oles-oles kana juru tatandukan altar. Getih sesana bahekeun kana dasar liang altar. 31 Gajihna kabeh ala sakumaha sato anu dijieun kurban panarima, tuluy beuleum dina altar, seungitna bakal katampi ku PANGERAN. Ku jalan kitu eta jelema teh ku imam dipangnyieunkeun kurban dosa, tangtu dihampura. 32 Upama sato kurban pamupus dosa teh domba, kudu nu bikang jeung mulus. 33 Tumpangkeun leungeun kana sirah eta domba, peuncit dombana di gigireun altar beulah kaler paranti meuncit kurban beuleuman. 9
Imamat 4.34-5.5 34 Imam kudu nyelupkeun ramona kana getih eta domba, tuluy oles-oles kana juru tatandukan altar. Getih sesana bahekeun kana dasar liang altar. 35 Gajihna ala kabeh sakumaha gajih domba keur kurban panarima, tuluy beuleum hijikeun jeung kurban kadaharan haturan PANGERAN. Ku jalan kitu eta jelema ku imam dipangnyieunkeun kurban dosa, tangtu dihampura. 5 1 Kurban pamupus dosa perlu kudu dihaturkeun dina hal-hal anu kieu: Lamun aya jelema anu kalawan resmi dipenta panyaksina di pangadilan, tapi teu mere katerangan tina hal anu ku manehna geus katenjo atawa kadenge, nepi ka manehna kudu nanggung balukarna. 2 Lamun aya jelema anu teu kahaja nyabak barang najis, upama bae bangke sato, tapi sanggeusna tuluy ngarasa yen dirina jadi najis jeung salah. 3 Lamun aya jelema anu teu kahaja nyabak barang najis naon bae anu asal ti jelema, tapi sanggeusna tuluy ngarasa kana kasalahanana. 4 Lamun aya jelema anu sumpah sambarangan tina hal naon bae, tapi geus kitu tuluy ngarasa yen eta kalakuanana teh salah. 5 Dina hal-hal saperti kitu, jelema nu salah teh kudu ngaku kana kasalahanana. 10
Imamat 5.6-12 6 Pikeun nebus kasalahanana tea manehna kudu mawa hiji domba bikang atawa embe bikang haturkeuneun ka PANGERAN. Eta sato ku imam kudu dijieun kurban pikeun mupus dosana eta jelema. 7 Anu teu kuat ngahaturkeun domba atawa embe, meunang ku japati atawa tikukur dua siki, hiji keur kurban pamupus dosa, hiji keur kurban beuleuman. 8 Serenkeun manukna ka imam. Imam kudu ngaheulakeun kurban pamupus dosa. Manuk teh pinggeskeun beuheungna deukeut kana huluna tapi ulah nepi ka pegat. 9 Getihna sina ngeclak saeutik kana biwir altar, sesana kucurkeun kana dasar liang altar. Eta pikeun kurban pamupus dosa. 10 Manuk anu hiji deui jieun kurban beuleuman, aturanana sakumaha mistina. Jadi eta jelema teh ku imam dipangurbankeun pikeun nebus dosana, tangtu dihampura. 11 Upama teu kuat ngahaturkeun japati atawa tikukur, meunang ku tipung sakilo. Tipung wungkul, ulah diteundeunan minyak atawa dupa, da eta mah kurban pamupus dosa, lain kurban gandum. 12 Serenkeun ka imam. Ku imam kudu dicokot sakeupeul pikeun jadi sarat yen geus dihaturkeun kabeh ka PANGERAN. Beuleum dina altar jadi kurban kadaharan. Eta pikeun kurban dosa. 11
12 Imamat 5.13-6.1 13 Jadi eta jelema ku imam dipangurbankeun pikeun nebus dosana, tangtu dosana dihampura. Tipung sesana jadi bagian imam sakumaha halna kurban kadaharan. 14 PANGERAN ngandika deui ka Musa perkara katangtuan kieu: 15 Jelema anu boga dosa teu kahaja henteu mayar-mayar kaperluan anu disucikeun haturan PANGERAN, kudu ngurbankeun domba atawa embe jalu anu mulus, pikeun nebus kasalahanana. Dombana ditaksir heula pihargaeunana nurutkeun patokan Kemah PANGERAN. 16 Tunggakanana kudu dibayar, ditambah dengda saperlimana tina tunggakanana. Dombana serenkeun ka imam supaya dikurbankeun pikeun nebus dosana, tangtu dosana dihampura. 17 Jelema anu teu kahaja ngalanggar cegahan PANGERAN, eta salah sarta kudu dihukum. 18 Hukumanana kudu nyerenkeun domba atawa embe jalu anu mulus, sarta hargana ditaksir nurutkeun patokan Kemah PANGERAN. Eta sato ku imam kudu dikurbankeun pikeun nebus dosa eta jelema. 19 Eta teh kurban ganti rugi pikeun kasalahanana ka PANGERAN. 6 1 PANGERAN ngandikakeun deui aturan-aturan ka Musa.
Imamat 6.2-10 2 (6:2-3) Jelema anu boga dosa ka PANGERAN lantaran miboga barang baturna papada urang Israil, boh beunang manggih boh beunang maling atawa beunang nipu, atawa ngangles nepi ka susumpahan majar teu manggihan eta barang, eta jelema kudu dipangnyieunkeun kurban. 3 (6:2) 4 (6:4-5) Anu boga dosa saperti kieu, barang naon bae anu dipibogana ku jalan teu jujur tea kudu dibayar. Lamun dosana geus kabitur, barang tea kudu dibayar sahargana ka nu boga hakna, ditambah uang dengda saperlimana tina harga barang papanggihanana. 5 (6:4) 6 Tuluy kudu nyerenkeun domba atawa embe jalu anu mulus ka imam, sina dikurbankeun ka PANGERAN. Satona kudu ditaksir heula pihargaeunana nurutkeun patokan Kemah PANGERAN. 7 Jadi eta jelema teh ku imam dipangurbankeun pikeun nebus dosana, tangtu dosana dihampura. 8 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 9 hal aturan kurban beuleuman anu dipapancenkeun ka Harun. Kurbanna dibeuleumna dina altar kudu sapeupeuting, seuneuna teu meunang pareum. 10 Imamna kudu make calana pondok jeung jubah lawon kaci, geus kitu kudu ngangkat 13
Imamat 6.11-18 lebu anu geus kalabur ku minyak gajih tina altar, simpen heula gigireun altar. 11 Geus kitu kudu ganti pakean. Lebu teh bawa ka luareun pasanggrahan, ka tempat paranti beberesih. 12 Seuneu dina altar kudu terus hurung. Saban isuk ku imam kudu disuluhan deui. Kurban beuleuman tea teundeun dina luhurna, tuluy gajih kurban panarima tea beuleum. 13 Seuneuna kudu mayeng hurungna ulah pareum-pareum. 14 Kurban gandum papakonna kieu: Kurbanna ku imam turunan Harun kudu dihaturkeun ka PANGERAN, hareupeun altar. 15 Cokot tipungna sakeupeul, minyakna saeutik jeung dupana, beuleum dina altar, pikeun sarat yen enggeus disanggakeun kabeh ka PANGERAN. Anu baris ditampi ku PANGERAN nya eta seungitna. 16 (6:16-17) Sesana kudu dijieun roti teu diragi terus dalahar ku imam-imam. Didalaharna kudu di tempat suci, di latar Kemah Tepangan. Eta sabagian kurban kadaharan ku PANGERAN diajangkeun pikeun para imam, sarta kaayaanana kacida sucina sakumaha kurban pamupus dosa jeung kurban ganti rugi. 17 (6:16) 18 Pikeun saterusna, kabeh turunan Harun anu lalaki meunang ngadalahar, tur bakal 14
Imamat 6.19-26 mayeng mareunang bagian tina kadaharan anu dihaturkeun ka PANGERAN. Salian ti eta saha-saha anu nyabak eta kadaharan bakal cilaka ku pangaruh kasucianana. 19 PANGERAN ngandikakeun deui aturan 20 hal ngangkat imam turunan Harun. Dina poean diangkatna kudu ngahaturkeun kurban ka PANGERAN, tipung sakilo (sarua lobana jeung pikeun kurban kadaharan sapopoe), satengahna dikurbankeunana isuk-isuk, satengahna deui pasosore. 21 Galeyan ku minyak tuluy dadarkeun. Sanggeus didadar tuluy bubukkeun, seug sanggakeun jadi kurban kadaharan. Seungitna bakal katampi ku PANGERAN. 22 Saban turunan Harun anu jadi Imam Agung kudu nekanan ieu kurban. Kurbanna kudu beak kabeh dibeuleumna, haturan PANGERAN. 23 Kabeh kurban kadaharan ti imam teu meunang didahar, kudu beak kabeh diduruk. 24 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 25 hal aturan-aturan anu kudu ditekanan ku Harun sapala putra hal kurban pamupus dosa. Sato anu rek dijieun kurban dosa kudu dipeuncit kalereun altar, tempat paranti meuncit sato kurban beuleuman. Ieu kurban kacida sucina. 26 Imam anu ngurbankeunana kudu ngadahar eta kurban di tempat anu suci, nya eta di buruan Kemah Tepangan. 15
16 Imamat 6.27-7.6 27 Sing saha atawa naon bae anu antel kana daging eta kurban bakal cilaka ku suci-sucina eta kurban. Barang atawa papakean anu kakecretan ku getihna kudu diseuseuh di tempat anu suci. 28 Pariuk urut ngagodogna kudu dipeupeuskeun. Upama tempat ngagodogna tina tambaga, kudu dikosokan tuluy kumbah ku cai sing beresih pisan. 29 Kulawarga eta imam anu lalaki meunang ngadahar ieu kurban anu geus jadi kacida sucina. 30 Tapi kurban anu getihna dibawa asup ka jero Kemah Tepangan pikeun dipake upacara mupus dosa, dagingna teu meunang didahar, kudu dibeuleum nepi ka beak. 7 1 Ieu aturan kurban kasalahan. Aturanana suci. 2 Pikurbaneunana peuncit di tempat paranti meuncit sato kurban beuleuman, nya eta di kalereun altar, sarta getihna kudu disiramkeun kana opat pongpok altar. 3 Gajihna kabeh ala kana altarkeun, nya eta gajih buntut, gajih jeroan, 4 giginjel duanana jeung gajihna, jeung babagian ati anu pangalusna. 5 Beuleum gajihna kabeh ku imam dina altar, jieun kurban kadaharan haturan PANGERAN. Eta kurban kasalahan. 6 Kulawarga imam anu lalaki kabeh kudu milu ngadahar eta daging kurban. Didaharna
17 Imamat 7.7-14 kudu di tempat anu suci, sabab eta kadaharan teh suci. 7 Boh pikeun kurban pamupus dosa boh pikeun kurban kasalahan, aya katangtuanana, nya eta dagingna pikeun imam anu ngurbankeun. 8 Sato kurban beuleuman kulitna pikeun imam anu ngurbankeun. 9 Tiap kurban kadaharan, boh anu meunang meuleum boh anu digoreng atawa didadar, eta pikeun imam anu ngurbankeun. 10 Kurban kadaharan anu henteu diasakan, boh nu make minyak boh nu tuhur, eta pikeun para imam turunan Harun, bagikeun sing walatra di antara maranehna. 11 Ieu aturan hal nyanggakeun kurban panarima ka PANGERAN. 12 Anu nyieun kurban panarima tanda rasa sukur ka Allah, jaba ti ngurbankeun sato kudu ngahaturkeun roti anu teu diragi. Rotina meunang anu kandel anu diadonan ku minyak jetun, meunang anu ipis anu diulasan ku minyak jetun, atawa kueh-kueh anu diadonanana ku minyak jetun, 13 jeung beuleum roti anu teu diragi. 14 Tina tiap eta kadaharan ku manehna kudu dibaktikeun sabagian ka PANGERAN; eta teh jadi bagian pikeun imam anu nyiramkeun getih sato kurban kana altar tea.
Imamat 7.15-23 15 Daging kurbanna kudu beak didahar poe eta keneh, poe dikurbankeunana, teu meunang disesakeun nepi ka isuk. 16 Kurban panarima ti jelema anu maksudna nekanan nadar, atawa pedah kajurung ku niat sorangan, dagingna kudu didahar poe eta keneh, poe dikurbankeunana; upama teu beak, meunang diisukkeun. 17 Tapi lamun nepi ka pagetona aya keneh, kudu diduruk masing beak. 18 Sabab lamun geus tilu poe didahar keneh bae, kurbanna ku PANGERAN moal ditampi jeung moal matak jadi berkah ka manehna, malah haram sarta bakal aya balukarna ka anu ngadahar. 19 Upama eta daging kakeunaan ku nu najis, teu meunang didahar, kudu diduruk. Saha bae meunang milu ngadahar asal dirina teu kanajisan. 20 Sing saha anu dirina keur kanajisan seug ngadahar eta, teu meunang diaku deui umat Allah. 21 Kitu deui jelema anu tas nyabak barang najis, boh najis nu asal ti jelema boh anu asal ti sato, lamun ngadahar eta daging kurban teu meunang diaku deui umat Allah. 22 PANGERAN ka Musa ngandikakeun deui aturan 23 pikeun urang Israil. Urang Israil teu meunang ngadahar gajih sapi, domba atawa embe. 18
19 Imamat 7.24-34 24 Gajih sato anu paeh sorangan atawa paeh lantaran ditekuk sato galak, teu meunang didahar tapi bisa dipake pikeun kaperluan sejen. 25 Anu ngadahar gajih sato anu bisa dijieun kurban kadaharan haturan PANGERAN, teu meunang diaku deui umat Allah. 26 Urang Israil di mana bae teu meunang nyieun dahareun tina getih manuk atawa sato lianna. 27 Anu ngalanggar teu meunang diaku deui umat Allah. 28 PANGERAN ngandikakeun ieu aturan ka Musa 29 pikeun urang Israil. Saha-saha anu boga kurban panarima, sabagian kurbanna hususkeun haturan PANGERAN. 30 Kurban kadaharanana sanggakeun ku leungeun sorangan. Gajih jeung dada sato kurbanna haturkeun ka PANGERAN, jadi pangbakti husus. 31 Gajihna ku imam kudu diduruk dina altar, dadana pikeun para imam. 32 Pingping tukangna anu katuhu husus dermakeun 33 ka imam anu ngurbankeun getih jeung gajih eta kurban panarima. 34 Dadana jadi pangbakti husus, ari pingping tukangna nu katuhu ku PANGERAN geus ditangtukeun ka urang Israil pikeun didermakeun ka para imam. Eta kitu anu ku
Imamat 7.35-8.6 urang Israil kudu dibikeun ka imam-imam, salilana. 35 Kitu bagian Harun sapala putra tina sagala kurban anu dihaturkeun ka PANGERAN, anu diandikakeun dina poean aranjeunna diangkat. 36 Harita PANGERAN nimbalan ka urang Israil yen kudu mere bagian saperti kitu ka aranjeunna. Ieu katangtuan ku urang Israil kudu dilakonan saterusna. 37 Kitu aturan-aturan hal kurban beuleuman, kurban kadaharan, kurban pamupus dosa, kurban kasalahan, kurban pangistrenan, jeung kurban panarima. 38 Kitu timbalan PANGERAN ka Musa di Gunung Sinai di tanah gurun, dina poean anjeunna ngembarkeun aturan-aturan kurban pikeun urang Israil. 8 1 PANGERAN ngandika ka Musa, 2 "Harun jeung anak-anakna nu lalaki bawa ka hareupeun panto Kemah Kami. Bawa pakean imam, minyak suci, anak sapi jalu pikeun kurban pamupus dosa, dua domba jalu, jeung roti anu teu diragi dina karanjang. 3 Urang Israil sina karumpul di dinya." 4 Ku Musa dijalankeun. Sanggeus jelema karumpul, 5 anjeunna sasauran, "Ayeuna Bapa arek nekanan timbalan PANGERAN." 6 Harun sapala putra ku Musa disina ka parayun ngalakonan upacara mandi. 20
21 Imamat 8.7-15 7 Sanggeus kitu Harun dianggoanan kameja, jubah, angkengna dibeulitan solempang, terus dianggoan epod, pitana tina kaen lemes dicangreudkeun dina angkengna. 8 Rap deui tutup dada digantelan Urim jeung Tumim. 9 Mastakana dianggoanan dastar, lebah taarna diterapan perhiasan emas suci tanda ngabdi, sakumaha timbalan PANGERAN. 10 Ti dinya Musa nyandak minyak suci, diulas-ulaskeun kana Kemah Tepangan katut sagala rupa anu aya di dinya, nandakeun eta kabeh dibaktikeun ka PANGERAN. 11 Altar oge dikepretan sapuratina tujuh kali, kitu deui wadah cai katut dadasarna, tanda dibaktikeun ka PANGERAN. 12 Sanggeus eta, mastaka Harun dikucuran minyak suci, diistrenan. 13 Ti dinya putra-putra Harun disina ka parayun, masing-masing dianggoanan kameja, dibeulitan solempang, dikerepusan, numutkeun timbalan PANGERAN. 14 Sapi jalu ngora keur kurban pamupus dosa ku Musa dicandak. Harun sapala putra narumpangkeun panangan kana sirah eta sapi. 15 Sapina ku Musa dipiwarang dipeuncit, geus kitu remana ngulasan tatandukan altar ku getih eta sapi, supaya eta altar kusus pikeun PANGERAN. Getih sesana dibahekeun
Imamat 8.16-23 kana dasar liang altar, tanda dibaktikeun jeung disucikeun. 16 Sakabeh gajih anu ngabulen eusi beuteungna, babagian ati anu pangalusna jeung giginjel katut gajihna ku Musa dibeuleum dina altar. 17 Babagian sapi lianna, kaasup kulit, daging jeung eusi beuteungna dibeuleum di luareun pasanggrahan, tumut sakumaha timbalan PANGERAN. 18 Geus kitu Musa nyandak domba jalu keur kurban beuleuman. Harun sapala putra narumpangkeun panangan kana sirah eta domba. 19 Dombana ku Musa dipiwarang dipeuncit, getihna disiramkeun kana sakuriling altar. 20 (8:20-21) Dombana dipotongan, jeroan jeung suku tukangna dikumbah ku cai, sirahna, gajihna jeung sakabeh babagian sesana dibeuleum dina altar sakumaha timbalan PANGERAN. Ieu kurban durukan dijieun kurban kadaharan, seungitna bakal katampi ku PANGERAN. 21 (8:20) 22 Ti dinya domba nu hiji deui ku Musa dicandak keur upacara ngistrenan para imam lianna. Harun sapala putra narumpangkeun panangan kana sirah eta domba. 23 Dombana ku Musa dipeuncit, getihna ku Musa diulaskeun kana daun cepil Harun nu 22
Imamat 8.24-29 katuhu, kana indungan panangan katuhu, jeung kana indung sampean katuhu. 24 Ti dinya anjeunna miwarang supaya putra-putra Harun, nyalampeurkeun, tuluy diulasan saeutik ku getih tea, masing-masing daun cepilna anu katuhu, indung panangan anu katuhu, jeung indung sampean anu katuhu. Getih sesana disiramkeun kana sakuriling altar. 25 Geus kitu Musa nyandak gajih domba tea, buntutna anu loba gajihna, gajih anu ngabulen eusi beuteungna, babagian ati nu pangalusna, giginjel duanana jeung gajihna, jeung pingping tukang nu katuhu. 26 Tina karanjang roti teu diragi anu geus dibaktikeun ka PANGERAN tea Musa nyandak roti kandel hiji, anu diolahna make minyak, jeung roti nu ipis hiji. Tuluy diteundeun dina luhur gajih jeung suku tukang anu katuhu. 27 Eta bahan tuangeun kabeh disina ditampanan ku Harun sapala putra sangkan terus dibaktikeun jadi pangabakti husus ka PANGERAN. 28 Geus kitu ku Musa dicandak deui ti aranjeunna, terus dibeuleum dina altar dina luhur kurban beuleuman, didamel sarat kurban pangistrenan. Ieu teh kurban kadaharan, sarta seungitna bakal katampi ku PANGERAN. 29 Ari dada domba tea ku Musa ditingalikeun ka PANGERAN. Eta keur bagian anjeunna tina 23
Imamat 8.30-36 domba jalu anu dikurbankeun dina upacara ngistrenan. Sagala rupa ku Musa dijalankeun kalawan numutkeun timbalan PANGERAN. 30 Minyak suci jeung getih anu dina altar ku Musa dicandak saeutik, dikepret-kepret ka Harun sapala putra kana anggoan masing-masing, pikeun tanda ka PANGERAN yen aranjeunna geus resmi diistrenan katut anggoanana. 31 Musa misaur ka Harun sapala putra, "Eta daging candak ka lawang Kemah Tepangan, asakan lajeng ditaruang di dinya sareng roti tina karanjang pangistrenan, sakumaha timbalan PANGERAN. 32 Daging atanapi roti anu nyesa kedah diduruk. 33 Di lebet tujuh dinten ieu ulah waka ngantunkeun lawang Kemah, dugi ka rengse upacara pangistrenan. 34 Kitu pidameleun urang ayeuna sakumaha timbalan PANGERAN keur mupus dosa aranjeun. 35 Siang wengi aranjeun kedah tetep aya di lawang Kemah Tepangan nekanan perkawis anu ku PANGERAN parantos diandikakeun. Upami henteu kitu tangtos aranjeun tiwas. Kitu timbalan PANGERAN ka kaula." 36 Sagala rupa anu ku PANGERAN ditimbalkeun ka Musa, ku Harun sapala putra dijalankeun. 24
Imamat 9.1-7 9 1 Dina poe kadalapanna, nya eta sanggeus beres upacara ngistrenan, Musa nyaur Harun sapala putra jeung para kokolot Israil. 2 Tuluy misaur ka Harun, "Ajengan kedah nyandak anak sapi jalu hiji keur kurban pamupus dosa, sareng domba jalu, duanana kedah anu mulus keur kurban beuleuman. 3 Urang Israil parentahkeun sina ngabantun embe jalu keur kurban pamupus dosa, anak sapi umur sataun hiji, sareng anak domba umur sataun hiji, masing-masing ulah aya cacadna, keur kurban beuleuman, 4 sapi jalu hiji, domba jalu hiji, keur kurban panarima. Ku maranehna kedah dikurbankeun ka PANGERAN, barengkeun sareng kurban kadaharan anu dicampur minyak. Margi dinten ieu PANGERAN bade nembongan ka urang Israil." 5 Sakur anu dipundut ku Musa geus sadia di hareupeun Kemah Tepangan. Urang Israil oge geus kumpul rek ngabakti ka PANGERAN. 6 Musa sasauran, "Maraneh ku PANGERAN ditimbalan kieu teh supaya engke narenjo kamulyaan Mantenna." 7 Saurna deui ka Harun, "Geura ngadeg caket altar, ngadamel kurban pamupus dosa sareng kurban beuleuman keur nyirnakeun dosa anjeun sareng dosa urang Israil. Kurban keur nyirnakeun dosa maranehna oge sanggakeun sakumaha timbalan PANGERAN." 25
Imamat 9.8-15 8 Harun majeng kana altar tuluy meuncit sapi ngora tea keur kurban pamupus dosa anjeunna. 9 Getihna disodorkeun ku putra-putrana, clom anjeunna nganclomkeun ramo kana getih tuluy dioleskeun kana juru altar, kana tatandukanana. Getih sesana dibahekeun kana dasar liang altar. 10 Gajih, giginjel duanana jeung babagian ati anu pangalusna diduruk dina altar numutkeun timbalan PANGERAN ka Musa. 11 Ari daging jeung kulitna dibeuleumna di luareun pasanggrahan. 12 Ti dinya Harun meuncit sato kurban kasalahan keur nebus kaluluputan salirana. Getihna ku putra-putrana disodorkeun ka anjeunna. Eta getih ku anjeunna disiramkeun kana pongpok altar sakurilingna. 13 Sirah jeung babagian lianna ku putra- putrana disodorkeun ka anjeunna tuluy ku anjeunna dibeuleum dina altar. 14 Jeroan jeung pingping tukang duanana ku anjeunna dikumbah tuluy dibeuleum dina altar, dihijikeun jeung kurban beuleuman anu tadi. 15 Sanggeus eta tuluy nyanggakeun kurban pikeun urang Israil. Anu dikurbankeun pikeun nebus dosa maranehna nya eta embe. Embena dipeuncit tuluy dikurbankeun sakumaha halna kurban pikeun nebus dosana ku anjeun. 26
Imamat 9.16-23 16 Geus kitu anjeunna nyandak deui sato pikeun kurban beuleuman, tuluy dikurbankeun sakumaha mistina. 17 Ti dinya anjeunna nyanggakeun kurban kadaharan. Tipungna dicandak sakeupeul tuluy dibeuleum dina altar, keur nambahan kurban kadaharan nu biasa sapopoe. 18 Geus kitu meuncit sapi jeung domba jalu tea, dijieun kurban panarima pikeun urang Israil. Getihna diasongkeun ka anjeunna ku putra-putrana, ku anjeunna disiramkeun kana pongpok altar sakurilingna. 19 Gajih sapi jeung gajih domba ku Harun diteundeun 20 dina luhur dada dua sato kurban tea, tuluy dibawa kabeh kana altar. Ari gajihna ku Harun diduruk dina altar. 21 Dada jeung pingping tukang kabeh disanggakeun ka PANGERAN, engkena jadi bagian pikeun para imam sakumaha anu dipiwarang ku Musa. 22 Sanggeus sagala kurban beres dijalankeun, Harun ngajungjungkeun panangan ka urang Israil, ngucapkeun berkah. Geus kitu jut lungsur. 23 Ti dinya Musa jeung Harun lalebet ka jero Kemah Tepangan. Barang kaluar deui seug aranjeunna ngucapkeun berkah pikeun urang Israil. Geus kitu bray bae kamulyaan PANGERAN nembongan ka sakabeh urang Israil. 27
Imamat 9.24-10.6 24 Gur aya seuneu ti PANGERAN nyamber jeung ngalebur kurban beuleuman jeung gajih dina altar. Barang urang Israil narenjo hal eta, ger bae sarurak, tuluy sarujud. 10 1 Dina hiji mangsa dua putra Harun anu jenengan Nadab jeung Abihu ngarukus, parukuyanana hiji sewang. Geus diseuneuan tuluy dipurulukan dupa dihaturkeun ka PANGERAN. Tapi seuneuna lain seuneu suci, lain pamundut PANGERAN. 2 Gur aya seuneu ti PANGERAN ngalebur ka aranjeunna nepi ka tiwas di dinya. 3 Saur Musa ka Harun, "Timbalan PANGERAN kapungkur kumaha! Kapan timbalana-Na ge, Anu marek ka Kami kudu nganyahokeun kana kasucian Kami. Kami mundut dimulyakeun di hareupeun sakabeh jelema." Harun cicing bae teu ngawaler. 4 Musa nyaur Misael jeung Elsapan anak Usiel, pamanna Harun. Saurna, "Gotong ieu mayit dulur maraneh, kaluarkeun ti ieu Kemah anu suci, bawa ka luareun pasanggrahan." 5 Dua mayit digotong dina jubahna keneh, dibarawa ka luareun pasanggrahan sakumaha parentah Musa. 6 Musa misaur ka Harun jeung ka putrana anu jenengan Elasar jeung Itamar, saurna, "Aranjeun teu kenging ngusut-ngusut rambut sareng nyosoeh anggoan ciri prihatin katilar ku ieu nu nembe hilang, sabab tangtu aranjeun tiwas, sarta PANGERAN tangtu 28
Imamat 10.7-13 bendu ka sakumna urang Israil. Wargi-wargi anu sanesna kenging nawiskeun prihatinna ku ieu nu nembe hilang, anu tiwasna ku seuneu ti PANGERAN. 7 Sareng aranjeun ulah ngantunkeun lawang Kemah Tepangan. Upami ngantunkeun tangtos tiwas, karana aranjeun parantos disucikeun ku minyak suci kagungan PANGERAN." Aranjeunna nurut. 8 PANGERAN nimbalan ka Harun, 9 "Maneh jeung anak maneh, mun rek asup ka jero Kemah Tepangan teu meunang nginum anggur atawa arak, bisi tiwas. Ieu jadi papakon pikeun maneh turun tumurun. 10 Maneh kudu ngabedakeun mana anggoeun Allah, mana pakeeun umum, mana nu halal mana nu haram. 11 Pikukuh-pikukuh Kami geus ditimbalkeun ka Musa, ku maraneh ajarkeun ka urang Israil." 12 Musa ngalahir ka Harun jeung putrana nu araya keneh, nya eta Elasar jeung Itamar, pilahirna, "Kurban kadaharan sesa tina hancengan PANGERAN tea candak, damel roti teu diragi, lajeng taruang di gigireun altar, margi eta katedaan teh kacida sucina. 13 Eta pibagianeun anjeun sareng putra tina hancengan anu dihaturkeun ka PANGERAN. Omat, dituangna kedah di tempat anu suci. Kitu timbalan PANGERAN ka kaula. 29
Imamat 10.14-19 14 Dada sareng pingping anu parantos dihaturkeun ka PANGERAN keur bagian para imam, kenging dituang ku anjeun saputra garwa, di tempat anu beresih. Eta pibagianeun anjeun sareng putra-putra, bagian tina kurban panarima ti urang Israil. 15 Pingping sareng dada kurban kedah disanggakeun heula ka PANGERAN, hijikeun sareng gajih anu bade dijieun kurban kadaharan. Saparantos kitu nembe eta jadi pibagianeun anjeun sareng putra- putra; kedah kitu salamina, kitu timbalan PANGERAN." 16 Ti dinya Musa mariksakeun embe anu dijieun kurban pamupus dosa tea. Seug kauninga yen geus beak diduruk. Ku sabab kitu anjeunna bendu ka Elasar jeung Itamar nepi ka nyeuseul, 17 "Ku naon henteu ditaruang di tempat suci? Eta teh suci kabina-bina, ku PANGERAN dipaparinkeun ka aranjeun pikeun ngaleungitkeun dosa sakumna bangsa Israil. 18 Getih embe tea henteu dibawa asup ka Kemah PANGERAN, jadi eta kurban teh ku aranjeun kedah dituang di dinya. Kitu kapan sanggem kaula teh." 19 Harun ngawaler, "Saupami dinten ieu sim kuring ngadahar eta kurban pamupus dosa, naha eta teh matak langkung bingah ka PANGERAN? Dinten ieu sakumna bangsa Israil nyanggakeun kurban dosa ka PANGERAN, kitu 30
Imamat 10.20-11.12 deui kurban beuleuman. Kari-kari balukarna ka sim kuring sakieu awonna." 20 (10-19b) Waleran Harun ku Musa kahartoseun. 11 1 PANGERAN ngandika ka Musa jeung Harun, ngandikakeun aturan-aturan 2 pikeun urang Israil. Sasatoan anu aya di darat anu meunang ku maraneh didahar, 3 nya eta anu kukuna beulah jeung ngagayem. 4 (11:4-6) Tapi onta, marmot jeung kelenci mah najis teu meunang didahar, sabab enya ge ngagayem tapi kukuna henteu beulah. 5 (11:4) 6 (11:4) 7 Babi oge haram, teu meunang didahar, sabab enya ge kukuna beulah tapi henteu ngagayem. 8 Pacuan ngadahar sato anu najis, antel kana bangkena ge ulah. 9 Lauk anu sisitan jeung cecepetan meunang didahar. 10 Anu teu meunang didahar nya eta sarupaning sato cai anu henteu sisitan jeung teu cecepetan; 11 nu kitu kudu dinajiskeun, ulah bon didahar, dicabak bangkena ge teu meunang. 12 Jadi naon bae sarupaning sato cai anu henteu sisitan henteu cecepetan teu meunang didahar. 31
Imamat 11.13-29 13 (11:13-19) Manuk anu henteu meunang didahar nya eta rajawali, bueuk, heulang, dadali, alap-alap, kaak, gagak, manuk onta, camar, bango, belokok, julang, kapimis, koreak, atawa kalong. 14 (11:13) 15 (11:13) 16 (11:13) 17 (11:13) 18 (11:13) 19 (11:13) 20 Sato hama anu jarangjangan eta najis, 21 kajaba anu sok ngarajlok. 22 Maraneh meunang ngadahar simeut, jangkrik, jonggrang. 23 Sato lalembut sejenna anu jarangjangan kitu deui anu ngarayap kudu dinajiskeun. 24 (11:24-28) Sing saha anu nyabak bangke sato anu kukuan, awakna jadi najis nepi ka surup panonpoe, kajaba lamun kukuna beulah sarta ngagayem, kitu deui sasatoan suku opat anu cekeran. Anu mawa bangke sato najis kudu nyeuseuh pakeanana, tapi awakna tetep najis nepi ka burit. 25 (11:24) 26 (11:24) 27 (11:24) 28 (11:24) 29 (11:29-30) Ganggarangan, beurit cantung, beurit leutik jeung cakcak, kudu dinajiskeun. 32
Imamat 11.30-40 30 (11:29) 31 Anu nyabak nu kitu atawa kana bangkena, bakal kanajisan nepi ka burit, 32 naon bae anu karagragan ku bangkena jadi najis. Paparabotan paranti naon bae, tina kai, tina lawon, tina kulit atawa tina goni, lamun karagragan ku bangke sato najis jadi najis. Kudu buru-buru dikelabkeun kana cai, tapi kaayaanana mah tetep najis nepi ka burit. 33 Lamun bangkena ragrag kana wawadahan tina taneuh, saeusi eta wadah jadi najis, wadahna kudu terus dipeupeuskeun. 34 Sabab sanajan dahareun anu halal ge ari caina tina eta pariuk mah jadi najis, kitu deui cai inum tina eta wadah anu najis. 35 Naon bae anu karagragan ku nu kitu kudu dipeupeuskeun; anglo atawa hawu oge kudu dipeupeuskeun. 36 Tapi cinyusu atawa sumur mah caina tetep beresih, sanajan anu sejenna mah mun kakeunaan ku bangke nu kitu teh jadi najis. 37 Sisikian anu geus rek dipelakkeun karagragan ku bangke nu kitu, kaayaanana tetep beresih. 38 Tapi lamun karagraganana keur waktu eta siki bibit dikeueum, jadi najis. 39 Anu nyabak bangke sato sanajan sato halal, jadi najis nepi ka burit. 40 Saha-saha anu ngahakan bangkena kudu nyeuseuh pakeanana, tapi awakna mah tetep 33
34 Imamat 11.41-12.4 najis nepi ka burit. Anu mawa bangkena, eta oge kudu nyeuseuh pakeanana, tapi awakna mah tetep najis nepi ka burit. 41 Sato-sato taneuh anu lalembut teu meunang didahar, 42 boh anu leumpangna ngagulusur ku beuteung, boh anu leumpangna ku suku opat atawa sukuna loba. 43 Pacuan ulah nganajiskeun maneh ngadahar anu karitu. 44 Karana Kami PANGERAN Allah maraneh teh suci. Jadi maraneh oge kudu nyucikeun diri. 45 Kami teh PANGERAN anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir, nepi ka jadi Allah maraneh. Kami teh suci, jadi maraneh oge kudu suci. 46 Ieu kabeh jadi aturan anu ngeunaan sasatoan, manuk, sato cai, jeung sato taneuh. 47 Maraneh kudu taliti ngabedakeun mana anu najis mana anu henteu najis, mana anu meunang didahar mana anu henteu. 12 1 PANGERAN ngandikakeun ieu papakon ka Musa, 2 pikeun urang Israil. Awewe anu tas ngajuru sarta anakna lalaki, dina sajero tujuh poe kaayaanana jadi kotor, sarua jeung keur waktu dirina kotoran. 3 Upama orokna geus dalapan poe kudu disunatan. 4 Ti semet poe eta awewe anu tas ngajuru teh tilu puluh tilu poe deui kakara bakal pulih
Imamat 12.5-13.1 beresih tina getihna tas ngajuru. Sajeroning kitu pacuan nyabak barang naon bae anu suci, pacuan asup ka Kemah Suci, nepi ka jangkep mangsana beberesih diri. 5 Lamun orokna awewe, dina sajero opat welas poe kaayaanana jadi najis cara waktu keur kotoran. Ti sanggeus eta, genep puluh genep poe deui kakara bakal pulih beresih tina getihna urut ngajuru. 6 Upama waktu beberesih diri geus jangkep kalakonan, boh tas ngajurukeun lalaki, boh tas ngajurukeun awewe, kudu ngadeuheus ka imam di lawang Kemah Tepangan, mawa anak domba hiji umur sataun pikeun dijieun kurban beuleuman, jeung manuk tikukur atawa japati sahiji pikeun kurban dosa. 7 Ku imam kudu dipangurbankeun ka PANGERAN, dipangnyieunkeun upacara pikeun ngaleungitkeun kanajisanana, geus kitu kakara kaayaanana bisa pulih beresih deui. Kitu petana papakon pikeun awewe nu tas ngajuru. 8 Saupama henteu kuateun nyanggakeun anak domba, bisa diganti ku japati atawa manuk tikukur dua siki, hiji keur kurban beuleuman, hiji keur kurban dosa, sarta ku imam kudu dipangnyieunkeun upacara pikeun ngaleungitkeun kanajisanana, tangtu kaayaanana bakal pulih beresih deui. 13 1 PANGERAN ngandikakeun ieu papakon ka Musa jeung Harun. 35
Imamat 13.2-10 2 Upama aya jelema nu kulitna carenang atawa radang atawa baruntus siga kasakit lepra kudu sina ngadeuheus ka imam kaom Harun, 3 menta dipariksa. Lamun bulu dina lebah eta jadi bodas jeung korengna legok, enya lepra. Ku imam kudu dinyatakeun najis. 4 Upama ukur semu bodas jeung henteu legok jeung buluna henteu jadi bodas, jelemana kerem tujuh poe. 5 Dina katujuh poena pariksa deui. Mun radangna henteu ngalegaan, kerem deui tujuh poe. 6 Dina katujuh poena pariksa deui. Upama radangna henteu ngalegaan malah ngipisan, eta radang biasa bae. Ku imam kudu dinyatakeun beresih. Pakeanana sina diseuseuh, jelemana geus beresih. 7 Upama ti saentas dipariksa jeung dinyatakeun beresih tea radangna ngalegaan, kudu ngadeuheus deui ka imam, 8 menta dipariksa deui. Upama tetela radangna ngalegaan, ku imam kudu dinyatakeun najis, sabab eta teh lepra. 9 Anu katerap ku kasakit anu disangka lepra, kudu ngadeuheus ka imam, 10 menta dipariksa. Upama radangna semu bodas jeung nanahan, sarta bulu lebah radangna jadi bodas, 36
Imamat 13.11-21 11 eta tanda kasakit leprana geus lila. Ku imam kudu dinyatakeun najis. Teu kudu dikerem heula da geus sidik najisna. 12 Upama kasakitna geus nyaliara kana sirah jeung suku, 13 ku imam kudu dipariksa deui. Upama tetela geus nyaliara ka sakujur awakna, ku imam kudu dinyatakeun beresih. Upama saluluar kulitna jadi bodas, eta beresih. 14 Tapi upama radangna teh melekah, eta najis. 15 Ku imam kudu dipariksa deui. Upama bener radangna melekah, kudu dinyatakeun najis. Eta kasakit lepra. Jelemana jadi najis. 16 Upama jadi cageur sarta rupana jadi bodas, kudu ngadeuheus deui ka imam, 17 menta dipariksa. Upama urutna jadi bodas, ku imam kudu dinyatakeun beresih, sabab beresih. 18 Upama aya nu bisul cageur, 19 seug dina urutna jadi koreng semu bodas, atawa coklat bodas semu beureum, kudu ngadeuheus ka imam. 20 Ku imam kudu dipariksa. Upama korengna ngalegokan jeung buluna jadi bodas, eta teh lepra anu ngamimitianana dina urut bisul. 21 Tapi upama keur waktu dipariksa ku imam buluna henteu bodas jeung korengna henteu legok sarta warnana ipis, jelemana kudu dikerem tujuh poe heula. 37
Imamat 13.22-31 22 Upama korengna ngalegaan, ku imam kudu dinyatakeun najis, eta lepra. 23 Upama angger sakitu henteu ngalegaan, eta mah urut bisul bae, ku imam kudu dinyatakeun beresih. 24 Anu kulitna tutung ku seuneu seug jadi boleksek jeung semu bodas atawa bodas semu beureum, 25 kudu dipariksakeun ka imam. Upama bulu lebah dinya jadi bodas sarta borokna legok, eta lepra, anu ngamimitianana dina bagian anu tutung. Ku imam kudu dinyatakeun najis. 26 Tapi lamun buluna henteu jadi bodas, korengna henteu legok sarta warnana ipis, ku imam kudu dikerem tujuh poe. 27 Dina katujuh poena ku imam kudu dipariksa deui. Upama ngalegaan, eta lepra, ku imam kudu dinyatakeun najis. 28 Tapi upama angger teu kitu kieu sarta warnana ipis, eta lain lepra, ukur koreng tapak kabeuleum bae, ku imam kudu dinyatakeun beresih. 29 Boh lalaki boh awewe anu koreng dina sirah atawa gado, 30 kudu dipariksakeun ka imam. Upama korengna legok sarta buukna jadi semu koneng jeung curiwing, eta teh lepra. Jelemana kudu dinyatakeun najis. 31 Upama waktu keur dipariksa ku imam korengna henteu legok, tapi buuk lebah dinya 38
39 Imamat 13.32-39 goreng jadina, jelemana kudu dikerem tujuh poe. 32 Dina katujuh poena ku imam kudu dipariksa deui. Lamun korengna henteu ngalegaan henteu ngalegokan sarta buukna geus henteu koneng, 33 buuk sabudeureun korengna sina dikurud. Terus kerem tujuh poe deui. 34 Dina katujuh poena ku imam kudu dipariksa deui. Lamun korengna angger henteu ngalegaan henteu ngalegokan, ku imam kudu dinyatakeun beresih, sarta jelemana kudu nyeuseuhan papakeanana. 35 Tapi upama ti saentas ku imam dinyatakeun beresih teh korengna ngalegaan, 36 ku imam kudu dipariksa deui. Lamun bener panyakitna ngalegaan, buuk atawa janggotna teu kudu dipariksa deui semu koneng henteuna, sabab geus tetela eta jelema teh jadi najis. 37 Tapi upama ceuk timbangan imam korengna henteu ngalegaan jeung buukna geus mimiti jaradi deui, ku imam kudu dinyatakeun geus beresih. 38 Boh lalaki boh awewe anu boga colat bodas dina kulit, 39 ku imam kudu dipariksa. Upama colat- colat bodasna lenang, eta ukur panyakit kulit biasa, jelemana tetep beresih.
40 Imamat 13.40-50 40 (13:40-41) Lalaki anu buukna maruragan nepi ka tarangna atawa sirah tukangna lenang, henteu matak najis. 41 (13:40) 42 Tapi upama dina bolenangna tea aya pitak-pitak bodas semu beureum, eta lepra. 43 Kudu dipariksakeun ka imam. Upama aya korengan anu warnana semu beureum, 44 eta tetela lepra anu ngamimitianana dina sirah. Ku imam kudu dinyatakeun najis. 45 Jelema anu katerap kasakit lepra, barang pakena kudu anu rubat-rabet, buukna teu meunang disisiran, jeung kudu nutupan beungeut beulah handap, sarta kudu ceceluk, "Najis! Najis!" 46 Sapanjang kasakitna tacan cageur mah dirina tetep najis, hirupna kudu mencil di luareun pasanggrahan, teu meunang campur jeung nu sejen. 47 Upama dina pakean-pakean aya tanda buluk, boh pakean tina lawon wol, boh tina lawon kaci, 48 atawa dina barang kulit atawa sakur barang tina kulit, 49 upama eta tanda buluk warnana geus semu hejo atawa semu beureum, eta tanda yen bulukna geus mimiti nemen, barangna kudu ditembongkeun ka imam. 50 Ku imam kudu diilikan, terus singkurkeun tujuh poe.
41 Imamat 13.51-14.2 51 Dina poe katujuhna ku imam kudu diilikan deui. Upama tanda bulukna ngalegaan, eta barang jadi najis. 52 Ku imam kudu diduruk sabab bulukna bisi nerekab, jadi kudu diduruk ku seuneu sina beak. 53 Tapi upama buluk tea dina eta barang henteu ngalegaan, 54 ku imam kudu dititah dikumbah heula tuluy disingkurkeun tujuh poe deui. 55 Tuluy diilikan deui. Lamun warna bulukna henteu robah, sanajan teu ngalegaan eta barang masih keneh najis. Boh bulukna teh beulah luar boh beulah jero, eta barang kudu diduruk. 56 Tapi saupama tas diilikan deui bulukna teh siga geus rek leungit, barangna boh lawon boh kulit kudu disoehkeun. 57 Saupama geus kitu bulukna aya deui jeung ngalegaan, eta barang ku nu bogana kudu diduruk. 58 Upama eta buluk bisa leungit ku dikumbah, kumbah deui bae barangna ambeh beresih. 59 Kitu papakon ngeunaan hal buluk dina papakean atawa lawon boh tina wol atawa kaci, atawa dina barang naon bae anu dijieun tina kulit. 14 1 PANGERAN nimbalan ka Musa 2 hal aturan pikeun jelema anu cageur tina kasakit lepra. Dina poean
Imamat 14.3-10 baris dinyatakeun beresih, jelemana kudu dideuheuskeun ka imam. 3 Imam kudu kaluar ti pasanggrahan, mariksa. Upama katembong geus cageur, 4 imam kudu nitahan mawa manuk anu halal dua siki, kai kiputri sateukteuk, benang beureum jeung hisop sagagang. 5 Imam kudu nitah meuncit manuk anu hiji di luhureun wadah tina taneuh beunang ngusian ku cai tina cinyusu. 6 Manuk anu hirup keneh ku imam kudu dianclomkeun kana getih manuk anu dipeuncit tea, barengkeun jeung kai kiputri, benang beureum jeung hisop. 7 Getih tea kepret-kepret ku imam tujuh kali ka jelema anu rek dinyatakeun beresih tina leprana, tuluy nyatakeun yen eta jelema geus beresih. Manuk anu hirup keneh tea leupaskeun sina hiber ka tegalan. 8 Jelemana sina nyeuseuh pakeanana, tuluy titah ngagundulan sirah jeung titah mandi. Geus beresih meunang asup deui ka pasanggrahan, tapi tetep kudu cicing heula di luar kemahna salila tujuh poe. 9 Dina katujuh poena sirahna kudu dikerik deui, kitu keneh janggot, halis jeung bulu-bulu awakna kudu dikerik. Pakeanana oge kudu diseuseuh deui, tuluy mandi, kakara beresih. 10 Dina kadalapan poena kudu ka imam, mawa anak domba jalu dua bikang hiji umur 42
Imamat 14.11-17 sataunan sarta anu mulus, tipung tilu kilo campur ku minyak jetun, jeung minyak jetunna sapertilu liter. 11 Eta jelema jeung babawaanana ku imam kudu dibawa ka lawang Kemah Tepangan. 12 Geus kitu anak domba jalu jeung minyak anu sapertilu liter tea ku imam cokot jieun kurban panebus, sanggakeun ka PANGERAN, sarta engkena pikeun eta imam. 13 Eta anak domba kudu dipeuncit di nu suci, paranti meuncit sato kurban pamupus dosa jeung kurban beuleuman. Anu matak kudu kitu, lantaran kurban panebus teh kaayaana suci kacida sakumaha kurban pamupus dosa, eta engkena jadi bagian imam. 14 Getihna ku imam kudu dicokot saeutik tuluy oleskeun ka jelema anu rek dinyatakeun bersih tea, kana daun ceulina anu katuhu, kana indung leungeunna nu katuhu jeung kana indung sukuna anu katuhu. 15 Minyak jetunna bahekeun saeutik kana dampal leungeun imam anu kenca, 16 tuluy kepret-kepret ku saramo nu katuhu di dinya di jero Kemah Tepangan PANGERAN tujuh kali. 17 Geus kitu jelema anu rek dinyatakeun beresih teh ku imam diolesan ku minyak anu aya dina dampal leungeunna, dina tempat-tempat anu geus diolesan ku getih anak domba tea, nya eta daun ceulina nu 43
44 Imamat 14.18-24 katuhu, indung leungeunna nu katuhu, jeung indung sukuna nu katuhu. 18 Minyak anu nyesa keneh dina dampal leungeun kenca imam susutkeun kana sirah jelema anu rek dinyatakeun beresih tea. Kitu petana imam ngajalankeun upacara ngaberesihkeun teh. 19 Ti dinya imam kudu ngahaturkeun kurban pamupus dosa, neruskeun upacara ngaberesihkeun. Geus kitu kudu meuncit sato keur kurban beuleuman. 20 Tuluy sanggakeun kana altar jeung kurban gandum, neruskeun upacara ngaberesihkeun tea. Geus kitu jelema tea jadi beresih. 21 Upama jelemana kurang mampuh lantaran miskin, anak domba pikeun sarat ngaberesihkeun dirina teh cukup ku hiji bae pikeun kurban panebus, sanggakeun ka PANGERAN pikeun bagian imam. Tipung pikeun kurban gandum oge sakilo bae, campur ku minyak jetun, jeung minyak jetunna sapertilu liter. 22 Jeung kudu ngahaturkeun japati ngora atawa tikukur ngora dua siki, hiji keur kurban pamupus dosa, hiji keur kurban beuleuman. 23 Dina kadalapan poena ti sanggeus dirina beresih, eta pikurbaneun bawa ka imam ka lawang Kemah Tepangan. 24 Anak domba jeung minyak jetunna ku imam cokot, sanggakeun ka PANGERAN, engkena keur bagian imam.
Imamat 14.25-34 25 Dombana peuncit, getihna cokot saeutik pake ngulasan jelema tea, daun ceulina nu katuhu, indung leungeunna nu katuhu, jeung indung sukuna nu katuhu. 26 Minyak bahekeun saeutik ku imam kana dampal leungeun anu kenca, 27 tuluy kepret-kepret ku curuk katuhu tujuh kali di dinya di jero Kemah PANGERAN. 28 Ti dinya minyak anu dina dampal leungeunna oleskeun saeutik kana tempat- tempat anu geus diolesan getih tea, nya eta daun ceulina nu katuhu, indung leungeunna nu katuhu, jeung indung sukuna nu katuhu. 29 Minyak anu nyesa keneh dina dampal leungeun imam kudu digesrek-gesrekkeun kana sirah eta jelema. Kitu petana upacara ngaberesihkeun. 30 Ti dinya imam kudu nyanggakeun hiji japati ngora atawa tikukur ngora, 31 jieun kurban pamupus dosa. Anu hiji deui jieun kurban beuleuman, barengkeun jeung kurban kadaharan. Kitu petana upacara ngaberesihkeun. 32 Kitu papakonna pikeun jelema anu tas katerap kasakit lepra, anu meh teu kabedag nyumponan pikurbaneun sakumaha mistina pikeun sarat ngaberesihkeun dirina. 33 PANGERAN nimbalan ka Musa jeung Harun 34 nimbalkeun papakon pikeun imah anu kakeunaan ku panyakit buluk. (Ieu papakon dipaparinkeun keur urang Israil mun geus 45
Imamat 14.35-44 arasup ka tanah Kanaan anu ku PANGERAN rek dipaparinkeun jadi milik maranehna.) 35 Sing saha anu imahna keuna ku panyakit buluk, kudu bebeja ka imam. 36 Samemeh imam datang mariksa kudu marentahkeun supaya eta imah dikosongkeun, sabab mun teu kitu saeusi eta imah bakal dinyatakeun najis. Geus kitu imam datang, 37 mariksa eta panyakit buluk. Mun aya ceda-ceda semu hejo atawa semu beureum mimiti ngaruksak tembok, 38 imam kudu terus kaluar sarta eta imah terus konci lilana tujuh poe. 39 Dina katujuh poena ku imam kudu dipariksa deui. Upama panyakit bulukna geus nyebar, 40 parentahkeun ku imam supaya tembok anu kakeunaan dibongkar tuluy piceun ka tempat pamiceunan di luar kota. 41 Urut ngabongkar kudu ditambal ku nu anyar. Tembok sakurilingna kerik tuluy lapis deui ku nu anyar. 42 Upama sanggeus tembokna dibongkar jeung didangdanan teh panyakit bulukna aya deui, 43 kudu dipariksa deui ku imam. 44 Upama tetela kitu, eta imah teh geus keuna ku najis, 46
Imamat 14.45-53 45 kudu dirubuhkeun; batu-batuna, kayu- kayuna, lapis tembokna, akutan ka luar kota ka tempat pamiceunan. 46 Sajeroning eta imah dikonci tea ku imam, sing saha anu asup ka dinya jadi najis nepi ka burit. 47 Sing saha anu kekedengan atawa dahar di dinya, kudu nyeuseuh pakeanana anu harita keur dipake. 48 Upama sanggeus tembok eta imah dilapis deui, sarta waktu dipariksa deui ku imam panyakit bulukna teu tembong deui, eta imah kaayaanana jadi beresih, sabab geus tetela panyakit bulukna geus leungit. 49 Pikeun nyucikeun eta imah, imam kudu nyadiakeun manuk dua siki, kayu kiputri, benang beureum, jeung hisop sagagang. 50 Manuk peuncit hiji luhureun wadah tina taneuh anu dieusian cai tina cinyusu. 51 Kayu kiputri, hisop, benang beureum, jeung manuk nu hirup keneh anclomkeun kana getih manuk anu dipeuncit tea jeung kana cai anu dina wadah, terus eta imah teh kepretan tujuh kali. 52 Ku cara kitu eta imam teh nyucikeun eta imah ku getih manuk, ku cai seger, ku manuk hirup, ku kayu kiputri, ku hisop, jeung ku benang beureum. 53 Manuk anu hirup keneh leupaskeun sina hiber ka luareun kota, ka tegalan. Ku cara kitu imam teh nyucikeun eta imah kalawan 47
Imamat 14.54-15.9 upacara, geus kitu eta imah teh beresih tina kanajisanana. 54 Kitu papakon hal kasakit kulit anu gawat, 55 (14:55-56) cenang, bisul atawa baruntusan, kitu keneh ngeunaan panyakit buluk anu terap kana papakean jeung kana imah. 56 (14:55) 57 Ieu papakon teh pituduh geusan nangtukeun suci henteuna barang atawa naon bae. 15 1 PANGERAN ngandikakeun ieu papakon ka Musa jeung Harun, 2 pikeun urang Israil. Lalaki anu boga kasakit bengang, bengangna teh najis, 3 boh nanahna ngaley boh meteng. 4 Enggon anu dikedengan ku nu bengang, najis. 5 Anu antel kana urut ngedengna, 6 atawa diuk dina urut diukna, kudu nyeuseuh pakeanana terus mandi, tapi najisna mah nepi ka burit. 7 Anu antel ka jelema anu bengang kudu nyeuseuh pakeanana terus mandi, tapi najisna mah terus nepi ka burit. 8 Jelema anu beresih mun kaciduhan ku nu bengang kudu nyeuseuh pakeanana terus mandi, tapi najisna mah nepi ka burit. 9 Sela atawa naon bae anu didiukan ku nu bengang, najis. 48
49 Imamat 15.10-17 10 Anu antel kana naon bae anu tas kadiukan ku nu bengang najis nepi ka burit. Anu mawa barang urut diuk anu bengang, kudu nyeuseuh pakeanana terus mandi, tapi najisna mah nepi ka burit. 11 Lamun anu bengang nyabak batur henteu ngumbah leungeun heula, nu dicabakna kudu nyeuseuh pakeanana terus mandi, tapi najisna mah nepi ka burit. 12 Parabot tina taneuh anu kacabak ku nu bengang kudu terus dipeupeuskeun, upama parabot tina kayu kudu dikumbah. 13 Upama nu bengang tea cageur, ti saentas cageurna kudu nunggu tujuh poe. Tuluy kudu nyeuseuh pakeanana jeung mandi di cinyusu, geus kitu jadi beresih. 14 Dina poe kadalapanna kudu mawa dua manuk japati atawa tikukur ka lawang Kemah Tepangan PANGERAN, serenkeun ka imam. 15 Manukna ku imam kudu dipeuncit, hiji keur kurban pamupus dosa hiji keur kurban beuleuman. Jadi eta jelema ku imam dipangurbankeun pikeun ngesahkeun kaberesihanana. 16 Lalaki tas kaluar cikama kudu mandi ngaguyur awakna, tapi najisna mah nepi ka burit. 17 Barang-barang tina lawon atawa kulit anu kacakclakan cikama kudu dikumbah, najisna nepi ka burit.
Imamat 15.18-28 18 Lalaki jeung awewe anu tas sapatemon kudu mandi sarta najisna nepi ka burit. 19 Awewe anu tas haid sajero tujuh poe tetep kotor. Anu antel ka eta awewe kabawa kotor nepi ka burit. 20 Naon bae anu didiukan atawa dikedengan ku awewe keur haid kabawa kotor. 21 (15:21-23) Anu antel kana enggon hees atawa kana naon bae anu kadiukan ku awewe anu haid, kudu nyeuseuh pakeanana terus mandi, tapi najisna mah nepi ka burit. 22 (15:21) 23 (15:21) 24 Lalaki anu sapatemon jeung awewe keur haid, katepaan kotor tujuh poe lilana. Enggon heesna oge kabawa kotor. 25 Awewe anu ngagetih lain mangsa, atawa ngagetih liwat ti waktu haidna, salila ngagetihna can eureun kaayaanana sarua jeung haid, najis. 26 Enggon heesna, kitu deui sagala rupa anu didiukan ku manehna salila dina kaayaan kitu, najis. 27 Anu antel kana awakna kudu nyeuseuh pakeanana terus mandi, tapi najisna mah nepi ka burit. 28 Sanggeus ngagetihna eureun, eta awewe kudu nunggu tujuh poe deui, geus kitu kakara dirina beresih deui. 50
Imamat 15.29-16.3 29 Dina kadalapan poena kudu ka imam di lawang Kemah Tepangan PANGERAN, mawa dua manuk japati atawa tikukur. 30 Manukna ku imam kudu dipeuncit, hiji keur kurban pamupus dosa, hiji keur kurban beuleuman. Ku jalan kitu imam teh ngajalankeun upacara nyucikeun eta awewe. 31 Timbalan PANGERAN ka Musa, urang Israil kudu kacida dipeupeujeuhanana perkara kateuberesihanana, ulah nepi ka jadi matak nganajiskeun ka Kemah Tepangan anu aya di tengah-tengah pasanggrahanana, bisi maranehna paraeh. 32 Kitu papakon pikeun lalaki anu boga kasakit bengang atawa kaluar cikama, 33 pikeun awewe sapanjang keur haid, pikeun lalaki anu nyorang awewe nu keur haid. 16 1 Sanggeus putra Harun anu duaan tea tiwas lantaran ngahaturkeun seuneu anu henteu suci, PANGERAN nimbalan deui ka Musa. 2 Kieu timbalana-Na, "Bejakeun ka Harun lanceuk maneh, yen ari asup ka jeroeun lalangse rek ka Kamar Pangsucina, kudu dina waktu nu geus tangtu. Sabab dina waktu-waktu eta bae Kami aya di dinya, dina mega luhureun tutup Peti Perjangjian. Lamun hal ieu ku manehna dirempak tangtu tiwas. 3 Manehna kakara meunang asup ka Kamar Pangsucina lamun geus ngurbankeun hiji anak 51
Imamat 16.4-11 sapi jalu keur kurban pamupus dosa jeung hiji domba jalu keur kurban beuleuman." 4 Geus kitu PANGERAN maparinkeun papakonna. Samemeh lebet ka Kamar Pangsucina, Harun kudu siram heula, terus dangdos ku anggoan imam, nya eta jubah kaci, lancingan pondok, beulitan, jeung dastar. 5 Ari jamaah Israil kudu nyerenkeun dua embe jalu ka Harun keur kurban pamupus dosa, jeung hiji domba jalu keur kurban beuleuman. 6 Harun ku anjeun kudu ngahaturkeun kurban sapi jalu keur mupus dosa salirana saputra garwa. 7 Geus kitu dua embe jalu tea ku anjeunna kudu dijogokeun di lawang Kemah PANGERAN, 8 tuluy kudu dilotrekeun ku dua batu elot. Elot nu hiji unina "Haturan PANGERAN", nu hiji deui unina "Pikeun Asasel". 9 Embe anu keuna ku elot haturan PANGERAN ku Harun kudu dipeuncit pikeun kurban pamupus dosa. 10 Embe anu keuna ku elot pikeun Asasel kudu disanggakeun hirup-hirup ka PANGERAN, engkena kudu dibuburak ka gurun keusik pikeun Asasel keur mupus dosa jamaah. 11 Sapi jalu ku Harun kudu dipeuncit keur kurban pamupus dosa, panebus dosa salirana saputra garwa. 52
Imamat 16.12-17 12 Sanggeus kitu anjeunna kudu nyandak parukuyan dieusi ruhak tina altar, jeung seuseungitan dua keupeul, bawa asup ka Tempat Pangsucina. 13 Sanggeus aya di pangdeuheusan ka PANGERAN, eta seuseungitan asupkeun kana parukuyan, haseup kukusna sina ngaliputan turub Peti Perjangjian, nepi ka eta Peti teu katingali ku anjeunna, sabab lamun katingali tanwande anjeunna tiwas. 14 Getih sapi tea kudu dicandak saeutik, kepret-kepret kana turub Peti Perjangjian jeung ka hareupeun eta Peti tujuh kali. 15 Geus kitu kudu meuncit embe pikeun kurban mupus dosa tea pikeun nebus dosa jamaah. Getihna bawa ka Kamar Pangsucina, kepret-kepret kana turub Peti Perjangjian jeung ka hareupeun eta Peti sakumaha halna getih sapi tea. 16 Ku jalan kitu anjeunna ngadamel upacara nyucikeun Kamar Pangsucina tina rereged jeung sagala dosa urang Israil. Nu matak kudu kitu teh lantaran eta Kemah Tepangan aya di tengah pasanggrahan, tempat rereged. 17 Salila Harun keur aya di jero Tempat Pangsucina ngajalankeun upacara nyucikeun nepi ka kaluarna deui, di jero Kemah teu meunang pisan aya jelema sejen. Sarengsena ngajalankeun upacara keur salirana saputra garwa jeung keur sajamaah, 53
54 Imamat 16.18-24 18 kudu terus kaluar ka tempat altar kurban beuleuman; eta oge kudu disucikeun, tatandukanana sakurilingna olesan getih sapi jeung getih embe tea. 19 Altarna kudu dikepretan getih ku curuk tujuh kali. Ku jalan kitu eta altar teh disucikeun tina dosa urang Israil. 20 Sanggeus beres upacara nyucikeun Tempat Pangsucina, babagian Kemah Tepangan jeung altar, embe pikeun Asasel, nu hirup keneh tea, ku Harun kudu disanggakeun ka PANGERAN. 21 Anjeunna kudu numpangkeun panangan duanana kana sirah eta embe bari ngikrarkeun sagala kadorakaan, sagala dosa, jeung sagala kabasangkalan urang Israil, diteumbleuhkeun kana sirah eta embe. Ti dinya eta embe kudu dibuburak ka tengah gurun keusik ku hiji jelema anu geus ditangtukeun. 22 Jadi sagala dosa urang Israil teh dibawa ku eta embe ka salah sahiji tempat anu taya jelemana. 23 Geus kitu Harun kudu lebet deui ka jero Kemah, tuluy cucul-cucul anggoan imam anu dianggo basa memeh lebet ka Tempat Pangsucina. Anggoan teh disimpen di jero Kemah. 24 Ti dinya anjeunna kudu siram di tempat suci, tuluy gentos anggoan ku anggoan ku anjeun. Sanggeus kitu kudu kaluar pikeun nyanggakeun kurban beuleuman pikeun
Imamat 16.25-32 ngaleungitkeun dosa salirana jeung dosa jamaah. 25 Gajih sato kurban dosa tea kudu dibeuleum dina altar. 26 Jelema anu ngabuburak embe pikeun Asasel tea, memeh asup deui ka pasanggrahan kudu nyeuseuh heula pakeanana terus mandi. 27 Sapi jeung embe anu geus dipeuncit pikeun kurban dosa, anu getihna dibawa asup ka Tempat Pangsucina pikeun ngaleungitkeun dosa tea, kudu dibawa ka luareun pasanggrahan terus duruk. Kulitna, dagingna, jeroanana, kabeh kudu diduruk. 28 Jelema anu ngadurukna samemeh asup deui ka pasanggrahan kudu nyeuseuh heula pakeanana terus mandi. 29 Ieu aturan-aturan anu kudu digumatikeun salilana. Dina poe nu kasapuluh bulan katujuh, urang Israil kitu deui urang asing anu cicing di maranehna kudu paruasa sarta teu meunang barang gawe naon-naon. 30 Dina poe eta kudu nyieun upacara nyucikeun urang Israil tina sagala dosana supaya dirina beresih nurutkeun agama. 31 Poe eta kudu jadi poe anu kacida sucina, kudu dipake pikeun puasa jeung teu meunang pisan barang gawe. Ieu aturan kudu digumatikeun salilana. 32 Imam Agung, anu geus diistrenan jeung geus disucikeun pikeun ngaganti bapana, 55
56 Imamat 16.33-17.5 kudu ngalampahkeun eta upacara nyucikeun. Kudu make pakean imam, 33 tuluy kudu ngalampahkeun upacara nyucikeun Kamar Pangsucina, nyucikeun bagian-bagian sejen Kemah PANGERAN, nyucikeun imam-imam, jeung nyucikeun sakumna urang Israil. 34 Ieu aturan-aturan kudu digumatikeun salilana. Upacara kieu kudu dilampahkeunana sataun sakali, pikeun nyucikeun sakumna urang Israil tina sakabeh dosana. Eta timbalan PANGERAN ku Musa dijalankeun. 17 1 PANGERAN nimbalan ka Musa, 2 nepikeun ieu pikukuh anu kudu dilakonan ku Harun jeung putra-putrana jeung ku bangsa Israil. 3 (17:3-4) Urang Israil anu meuncit sapi atawa domba atawa embe kurbankeuneun ka PANGERAN di mana bae, lain di hareupeun lawang Kemah Tepangan, eta ngarempak Hukum. Peta kitu kaasup maehan, ngocorkeun getih, teu meunang diaku deui umat Allah. 4 (17:3) 5 Maksud ieu pikukuh sangkan urang Israil anu biasana meuncit pikurbaneun di luar, ayeuna mah satona kudu disanggakeun heula ka PANGERAN. Jadi ayeuna mah sato kurban teh kudu dibawa ka imam di lawang Kemah Tepangan, dipeuncit di dinya keur kurban panarima ka PANGERAN.
Imamat 17.6-12 6 Getihna ku imam kudu dikepret-kepret kana sakuriling altar nu di lawang Kemah Tepangan, sarta gajihna dibeuleum, sangkan seungitna kaangseu ku PANGERAN. 7 Urang Israil teu meunang peupeuncitan deui di tegalan pikeun kurban ka jurig-jurig, sabab peta kitu teh hartina teu satia ka PANGERAN. Ieu pikukuh ku urang Israil kudu digumatikeun sapapanjangna. 8 Lamun urang Israil atawa urang asing anu numpang di urang Israil rek nyieun kurban beuleuman, atawa kurban naon bae haturan PANGERAN, ngahaturkeunana kudu di hareupeun lawang Kemah PANGERAN. 9 Lamun ngahaturkeunana di tempat sejen, teu meunang diaku deui umat Allah. 10 Urang Israil atawa urang luar nu maratuh di Israil, lamun ngadahar daging anu getihna aya keneh bakal diancam ku PANGERAN tur moal diaku deui jadi umat Mantenna. 11 Sabab hirupna sakabeh mahluk aya dina getihna. Nu matak saur PANGERAN getih teh kudu dikucurkeun kana altar, pikeun ngaleungitkeun dosa Israil sajamaah. Anu ngaleungitkeun dosa teh nya eta getih, nyawa tea. 12 Eta sababna nu matak PANGERAN nimbalan ka urang Israil yen boh maranehna boh urang luarna, teu meunang ngadahar daging anu aya keneh getihna. 57
Imamat 17.13-18.7 13 Urang Israil atawa urang luar anu ngarancik di Israil, lamun moro sato atawa manuk anu halal, getihna kudu dikucurkeun tuluy rimbunan ku taneuh. 14 Nyawa tiap mahluk aya dina getihna. Eta sababna PANGERAN ngalarang urang Israil ngadahar daging anu getihan keneh. Sing saha nu kitu moal diaku deui umat Mantenna. 15 Unggal jelema, urang Israil atawa lain, lamun ngadahar daging sato anu paeh bangkar atawa paeh ku sato galak, kudu nyeuseuh pakean terus mandi. Dirina bisa beresih deui lamun geus burit. 16 Lamun teu kitu bakal narima balukarna. 18 1 PANGERAN ngandika ka Musa 2 pikeun urang Israil. Pangandika-Na, "Maraneh ulah nurutan urang Mesir urut maraneh bareto ngumbara. 3 Jeung ulah nurutan urang Kanaan anu ayeuna ku Kami dituju rek mawa maraneh ka ditu. 4 Tarurut aturan jeung hukum Kami, lampahkeun timbalan Kami, PANGERAN Allah maraneh. 5 Estokeun pituduh ti Kami, lakonan sangkan salamet. Kami teh PANGERAN." 6 Ti dinya PANGERAN nurunkeun ieu pikukuh: Maraneh teu meunang sapatemon jeung awewe baraya sorangan. 7 Teu meunang sapatemon jeung indung, ngahina ka bapa jeung ka indung sorangan. 58
59 Imamat 18.8-21 8 Teu meunang ngahina ka bapa, sapatemon jeung salah saurang pamajikanana. 9 Teu meunang sapatemon jeung dulur awewe atawa dulur tere awewe, boh jeung nu saimah boh jeung nu misah imah. 10 Teu meunang sapatemon jeung incu awewe, hina diri. 11 Teu meunang sapatemon jeung kapiadi awewe, da eta teh sasat adi teges. 12 (18:12-13) Teu meunang sapatemon jeung bibi ti bapa atawa bibi ti indung. 13 (18:12) 14 Teu meunang sapatemon jeung pamajikan paman da eta teh bibi maneh keneh. 15 Teu meunang sapatemon jeung minantu awewe, 16 teu meunang sapatemon jeung pamajikan adi atawa pamajikan lanceuk. 17 Teu meunang sapatemon jeung anak atawa incu ti awewe anu kungsi sapatemon jeung maraneh, sabab eta teh sasat anak atawa incu sorangan, lampah kitu rucah. 18 Ulah nyandung ka adi atawa lanceuk pamajikan satungtung pamajikan maneh hirup keneh. 19 Teu meunang sapatemon jeung awewe anu keur haid sabab awewena keur reged. 20 Teu meunang sapatemon jeung pamajikan batur, eta lampah najis. 21 Anak maraneh ulah dibikeun dijieun sarat muja ka aallahan anu ngaranna si Molek,
60 Imamat 18.22-30 kalakuan kitu ngahinakeun pajenengan Allah PANGERAN. 22 Teu meunang jima jeung papada lalaki, eta kalakuan pikacuaeun Allah. 23 Teu meunang ngajima sasatoan. Awewe teu meunang sapatemon jeung sato, kalakuan anu nya nista nya rujit. 24 Pacuan ngarurujit diri ku kalakuan anu karitu. Anu sok ngarurujit diri kitu teh urang kapir, anu maratuhna di Kanaan saheulaeun maraneh, anu ku PANGERAN keur disingkirkeun supaya maraneh bisa arasup ka ditu. 25 Kalakuan maranehna kitu bakal ngalantarankeun eta tanah reged, sarta eta tanah ku PANGERAN tangtu disiksa datang ka ngutahkeun jalma-jalma pangeusina. 26 (18:26-27) Kalakuan maranehna kacida rarujitna nepi ka tanahna oge jadi rujit. Maraneh mah ulah kitu. Maraneh kabeh urang Israil kitu deui nu lain urang Israil nu di darieu, kudu tunduk kana pikukuh jeung timbalan PANGERAN, 27 (18:26) 28 sangkan ulah diutahkeun ku eta tanah cara urang ditu anu maratuhna ti heulaeun maraneh. 29 Nu matak sing saha anu boga kalakuan rujit saperti kitu moal diaku deui umat Allah. 30 PANGERAN ngandika deui, "Tekanan ieu pikukuh-pikukuh ti Kami. Ulah boga kalakuan
Imamat 19.1-8 cara jelema-jelema anu baheula maratuh di ditu samemeh maraneh. Ulah ngarereged maneh ku kalakuan-kalakuan anu karitu. Kami teh PANGERAN, Allah maraneh." 19 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 pikeun sakumna urang Israil, "Kudu beresih lampah. Sabab Kami PANGERAN Allah maraneh, suci. 3 Masing hormat ka indung bapa. Masing satia kana Sabat Kami. Ieu Kami PANGERAN Allah maraneh. 4 Ulah ngalieus ti Kami tuluy muja ka brahala-brahala. Ulah nyieun arca-arca aallahan tuluy disembah. Ieu Kami PANGERAN Allah maraneh. 5 Lamun meuncit sato keur kurban panarima kudu nurutkeun pikukuh ti Kami, supaya ku Kami ditarima. 6 Dagingna kudu didahar dina poe dipeuncitna, meunang nyesa nepi ka poe isukna. Lamun pagetona nyesa keneh kudu diduruk sabab geus henteu beresih, geus najis. 7 Upama didahar bae, kurbanna ku Kami moal ditarima. 8 Sing saha anu ngadaharna kudu nanggung kasalahanana sabab geus nganistakeun barang suci kagungan Kami. Balukarna moal diaku deui umat Kami. 61
Imamat 19.9-17 9 Lamun dibuat, gandum anu di sisi-sisi kotakan ulah diala, jeung ulah ngimeutan anu geus kaliwat. 10 Kitu deui ari mupu anggur, anu can kaala lantaran kaliwat mah ulah diimeutan, nu murag ulah dipulung, keun bae antepkeun pikeun anu mariskin jeung nu lain pribumi. Kami teh PANGERAN Allah maraneh. 11 Ulah maling, ulah nipu, ulah cidra. 12 Ulah jangji nyebut jenengan Kami ari baris jalir mah, sabab nganistakeun jenengan Kami. Kami teh PANGERAN Allah maraneh. 13 Ulah miboga atawa ngarampas barang batur. Ulah nunda kulian jelema anu buburuh, ulah dipeutingkeun nepi ka isukna. 14 Ulah nyumpahan ka jelema torek, ulah ngajailan anu lolong neundeun tatajongeun dina jajalaneunana. Sing sieun ku Kami, PANGERAN Allah maraneh. 15 Mun mutus perkara sah kudu jujur, kudu nurutkeun kumaha perkara nu sabenerna, ulah dumeh watir ka nu miskin atawa serab ku nu beunghar, 16 ulah bari ngagogoreng ngupat batur. Jeung lamun aya jelema kaancam hirupna teh belaan, terangkeun halna nu saenyana kumaha, malak mandar panyaksi maneh jadi pitulung. Kami teh PANGERAN. 17 Lamun keur pasalingsingan jeung batur ulah panas, mending ngelehan, ulah nepi ka matak jadi dosa ku hal manehna. 62
Imamat 19.18-25 18 Ulah hayang ngabales atawa ngunek- ngunek, malah kudu nyaah ka batur saperti ka diri sorangan. Kami teh PANGERAN. 19 Sing narurut ka timbalan-timbalan Kami. Ulah ngabasterkeun sato ingu. Ulah melak dua rupa binih disakebonkeun. Ulah make papakean tina dua rupa lawon. 20 Lamun aya lalaki ngalanggar kahormatan jariahna anu geus pait rek dijual ka lalaki sejen keur piselireunana ngan can dibayar, lalaki dununganana jeung jariahna henteu manjing hukum paeh, hukum rangket bae, sabab awewena jadi jariahna keneh. 21 Dununganana kudu mawa hiji domba jalu ka lawang Kemah Tepangan Kami pikeun kurban kasalahan. 22 Dombana ku imam kudu dijieun sarat pikeun ngaberesihkeun dirina, nyirnakeun dosana, tangtu ku Allah dihampura. 23 Di mana maraneh geus arasup ka tanah Kanaan, lamun melak bubuahan naon bae, di jero tilu taun mimiti mah buahna kudu diharamkeun, pacuan didahar sapanjang eta mah. 24 Dina taun kaopatna bubuahanana kudu disanggakeun kabeh ka Kami, kurbankeun, tanda panarima maraneh ka Kami, PANGERAN. 25 Bubuahan taun kalimana kop jang maraneh. Saupama hal ieu ditekanan, tatangkalan maraneh bakal leuwih laleubeut 63
Imamat 19.26-34 baruahanana. Kami teh PANGERAN Allah maraneh. 26 Pacuan ngadahar daging anu aya keneh getihna. Pacuan nyieun sihir. 27 Buuk teu meunang dipolka, sisi janggot teu meunang dikerik. 28 Teu meunang ngukir awak, dicocogan. Ari keur kapapatenan teu meunang nurihan maneh. Kami teh PANGERAN. 29 Ulah nganistakeun anak awewe sina jaradi dayang imah pamujaan. Upama maraneh kitu maraneh teh malik nyembah ka allah-allah sejen, sarta tanah teh tangtu pinuh ku nu raruksak ahlak. 30 Sing gumati kana Sabat Kami, sing ngajenan tempat paranti ngabakti ka Kami. Kami teh PANGERAN. 31 Ulah marenta nasehat ka tukang tatanya ka arwah-arwah jelema nu geus paraeh. Upama maraneh kitu maraneh teh najis. Kami teh PANGERAN Allah maraneh. 32 Masing hormat, ngajenan ka jelema- jelema anu geus karolot. Masing sarieun ku Kami. Kami teh PANGERAN. 33 Ulah sok sakama-kama ka batur teu sabangsa anu ngumbara di maraneh. 34 Aku maranehna kawas ka sasama urang Israil, pikanyaah cara ka awak sorangan. Sing aringet maraneh ge kungsi narumpang hirup di tanah batur di Mesir. Kami teh PANGERAN Allah maraneh. 64
Imamat 19.35-20.7 35 Ulah malsu eloan, timbangan, takeran, dipake ngalicikan batur. 36 Taraju kudu bener, timbangan kudu bener, eloan kudu bener. Kami teh PANGERAN Allah maraneh, anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir. 37 Sing narurut kana sagala pikukuh jeung timbalan Kami. Kami teh PANGERAN." 20 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 pikeun urang Israil, "Anu mikeun salah saurang anakna pikeun sarat ngabakti ka si Molek aallahan tea, boh ti kalangan maraneh boh ti nu sejen anu narumpang di maraneh, ku sakabeh jelema kudu dibaledogan ku batu nepi ka paeh. 3 Anu nyerenkeun salah saurang anakna ka si Molek pikeun maksud nyumahkeun kasucian Kemah jeung kasucian jenengan Kami, ku Kami tangtu dilawan sarta moal diaku deui umat. 4 Upama anu boga kalakuan kitu ku jamaah diantep teu dipaehan, 5 bakal dilawan ku Kami pribadi, boh manehna saanak pamajikanana, boh nu marilu teu satia ka Kami ngabarakti ka si Molek, ku Kami moal diaku deui umat. 6 Jelema anu menta pituduh ka tukang nyarumah bakal dilawan ku Kami, jeung moal diaku deui umat. 7 Masing marulus kalakuan, sabab Kami teh PANGERAN Allah maraneh. 65
Imamat 20.8-16 8 Masing narurut kana pikukuh-pikukuh Kami, sabab maraneh geus dipilih ku Kami, PANGERAN." 9 Ti dinya PANGERAN nurunkeun pikukuh-Na, "Sing saha anu nyumpahan ka bapa atawa ka indung kudu dipaehan, sabab manjing hukum paeh. 10 Sing saha anu ngaranyed ka pamajikan batur sasama Israil kudu dipaehan jeung awewena. 11 Sing saha anu ngajinahan salah sahiji pamajikan bapana, teu ngendahkeun ka nu jadi bapa, kudu dipaehan jeung awewena. Kudu paraeh ku salahna sorangan. 12 Sing saha anu jinah jeung minantu awewe kudu dipaehan jeung awewena, sabab kanircaanana manjing hukum paeh. Kudu paeh ku salahna sorangan. 13 Sing saha anu silih jima jeung papada lalaki, hiji kalakuan anu pikagirukeun, kudu dipaehan duanana. Kudu paraeh ku salahna sorangan. 14 Sing saha nu kawin nya ka anakna nya ka indungna, kudu diduruk tiluanana nepi ka paeh ku karana eta kalakuanana; hal anu saperti kitu pacuan aya di maraneh. 15 Lalaki anu ngajima sato kudu dipaehan jeung satona. 16 Awewe anu sapatemon jeung sato kudu dipaehan jeung satona, sabab manjing hukum paeh. 66
Imamat 20.17-23 17 Anu kawin jeung dulur saindung sabapa atawa jeung kapidulur, duanana kudu diearkeun ka balarea tuluy usir kaluar ti jamaah. Lalakina ku sabab geus nyorang orat dulur sorangan, kudu nanggung susah payahna. 18 Lalaki anu sapatemon jeung awewe nu keur haid kudu diusir jeung awewena ti jero jamaah, sabab nyumahkeun pikukuh hal kaberesihan diri. 19 Alo sapatemon jeung bibi duanana kudu nanggung balukar kanircaanana. 20 Anu ngajinahan salah sahiji pamajikan pamanna, ngahina ka nu jadi paman, duanana kudu nanggung balukarna moal baroga anak. 21 Lalaki anu kawin ka dulur saindung sabapa moal boga anak. Lalakina geus migawe kanistaan sarta teu ngajenan ka nu jadi dulur." 22 PANGERAN nimbalan deui, "Tarurut pikukuh jeung timbalan-timbalan Kami, supaya maraneh ulah nepi ka ditolak ku tanah Kanaan anu ayeuna keur diteang kalawan panuyun Kami. 23 Pacuan nyangkok adat kabiasaan urang ditu. Eta bangsa-bangsa anu nyarembah ka brahala teh ku Kami rek diusir ti ditu, sangkan maraneh bisa arasup. Maranehna geus nyumahkeun ka Kami ku sagala kadorakaanana. 67
Imamat 20.24-21.3 24 Kami geus jangji, eta tanah anu mukti jeung lendo taneuhna teh rek dibikeun ka maraneh. Kami teh PANGERAN, Allah maraneh anu geus ngahaja milih maraneh dipisahkeun ti bangsa-bangsa sejen. 25 Ku sabab kitu maraneh kudu enya-enya ngabedakeun sasatoan jeung bangsa manuk anu halal jeung nu haram. Naon bae anu kudu diharamkeun ku Kami geus diterangkeun. Lamun didalahar maraneh bakal najis. 26 Maraneh kudu mulus kalakuan, kudu tetep jadi umat Kami bae nyalira, sabab Kami teh PANGERAN, sarta Kami teh suci. Maraneh ku Kami geus dipeting, dipisahkeun ti bangsa-bangsa sejen, sangkan jadi umat Kami bae. 27 Sing saha anu menta nasehat ka arwah-arwah jelema nu geus paraeh kudu dibaledogan ku batu nepi ka paeh, sabab kalakuan kitu teh manjing hukum paeh." 21 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, supaya anjeunna micatur ka imam-imam putra Harun, kieu, "Pacuan imam milu kana upacara nguburkeun mayit barayana. 2 Kajaba lamun nu paeh teh indungna, bapana, anakna nu lalaki, anakna nu awewe, dulur lalaki, 3 atawa dulur anu parawan keneh anu saimah jeung manehna. 68
69 Imamat 21.4-11 4 Ulah ngotoran maneh ku hal paehna baraya ti pamajikan. 5 Imam teu meunang ngabotakan sirah sapotong, teu meunang ngerik sisi janggot, teu meunang nurihan maneh dumeh keur tunggara. 6 Diri kudu suci, ulah nyumahkeun pajenengan Kami. Imam teh purah nyanggakeun kurban kadaharan ka Kami, jadi kudu suci. 7 Imam teu meunang mihukum awewe urut dayang atawa ka anu geus lain parawan, atawa ka popotongan batur, sabab dirina suci. 8 Jalma-jalma kudu nyaraho yen imam teh suci, anu dibakukeun purah nyanggakeun kurban kadaharan pikeun Kami. Kami teh PANGERAN. Kami teh suci, anu geus nyucikeun umat Kami. 9 Upama anak imam jadi dayang, eta teh nyumahkeun kalungguhan bapana, hukumanana kudu paeh diduruk. 10 Imam teh sirahna geus dikucuran minyak suci, jeung geus diistrenan, sah make pakean imam. Jadi buuk kudu luis ulah diantep teu disisiran, jeung teu meunang nyosoeh pakean ari keur tunggara. 11 (21:11-12) Dirina geus dibaktikeun ka Kami, teu meunang ngarereged maneh; ulah ninggalkeun Kemah Suci Kami tuluy asup ka imah anu keur kapapatenan, sanajan upamana anu maot teh bapa atawa indung
Imamat 21.12-22 sorangan, sabab kitu teh nyumahkeun kana Kemah Kami anu suci. 12 (21:11) 13 Rarabina kudu ka parawan, 14 teu meunang ka randa atawa ka popotongan batur atawa ka urut dayang. Anu meunang dipirabi ku imam ngan parawan ti kalanganana sorangan. 15 Lamun teu kitu, engkena anak-anakna anu kuduna disucikeun teh jadi henteu suci. Kapan imam teh geus ngahaja ku Kami dipilih, ku PANGERAN, dijieun Imam Agung." 16 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 17 supaya anjeunna micatur ka Harun kieu, "Turunan maneh anu awakna aya cacadna, pacuan ngasongkeun kurban kadaharan ka Kami. Pikukuh ieu pikeun sapapanjangna. 18 Pacuan jelema cacad awak nyieun kurban, nya eta: anu lolong, anu cingked, anu beungeutna aya cedaan, atawa bengo, 19 nu keked, nu deog, 20 anu pupundakan, anu pecekrek, nu belekan, nu boga kasakit kulit, jeung nu dikabiri. 21 Pacuan, turunan Harun anu boga cacad awak kumaha bae ngahaturkeun kurban kadaharan pikeun Kami. 22 Ari kadaharanana mah meunang milu ngadahar tina hancengan Kami, boh tina kurban kadaharan anu suci boh tina kurban kadaharan anu pangsucina. 70
Imamat 21.23-22.5 23 Ngan ku sabab awakna aya cacadna, pacuan deukeut-deukeut kana reregan suci atawa deukeut-deukeut kana altar, sabab eta teh barang-barang suci, ulah nepi ka reged lantaran dideukeutan ku manehna, sabab eta barang-barang geus disucikeun ku Kami, PANGERAN." 24 Kitu ungelna pangandika PANGERAN anu ku Musa diuningakeun ka Harun jeung ka bangsa Israil. 22 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 sangkan anjeunna nyaurkeun ka Harun sapala putra kieu, "Maraneh sing ati-ati ngajaga kasucian jenengan Kami. Jadi lamun keur ngahaturkeun kurban-kurban pangbakti ti urang Israil kudu nurutkeun anggah-ungguh anu baku. Kami teh PANGERAN. 3 Lamun maraneh keur dina kaayaan najis heug deukeut-deukeut kana kurban suci pangbakti ti urang Israil, saumur-umur teu meunang deui ngalalayanan altar. Pikukuh ieu pikeun sapapanjangna. Kami teh PANGERAN. 4 Turunan Harun anu boga kasakit lepra atawa bengang, teu meunang aya anu milu ngadahar kurban-kurban suci sapanjang kaayaanana tacan pulih beresih deui. Unggal imam bakal najis kaayaanana lamun tas antel kana bangke, atawa tas kaluar cikama, 5 atawa tas antel kana sato anu najis, atawa ka jelema anu keur najis. 71
Imamat 22.6-13 6 Imam anu kanajisan, sanajan meunang ngadahar kurban suci oge lamun can tepi ka burit jeung can mandi beberesih mah kaayaanana tetep najis. 7 Bisana beresih deui sanggeus surup panonpoe. Geus kitu kakara meunang ngadahar kurban-kurban suci anu memang dahareunana. 8 Imam teu meunang ngadahar daging sato anu paeh bangkar atawa paeh ku sato galak, matak najis kana dirina. Kami teh PANGERAN. 9 Kabeh imam kudu gumati kana pikukuh- pikukuh ti Kami. Salah lamun teu kitu, sarta tangtu bakal tiwas lantaran henteu iman kana pikukuh-pikukuh suci. Kami teh PANGERAN, anu geus nyucikeun maranehna. 10 Anu wenang milu ngadahar kurban-kurban suci ngan anak jeung pamajikanana bae. Nu lian mah kajeun saimah atawa jelema upahanana, teu diidinan. 11 Tapi gandek-gandek beulianana atawa anu dijurukeunana di imahna, meunang ngadahar sesa urut imam. 12 Anak imam nu awewe, anu salakina lain imam, teu meunang ngadahar kurban-kurban suci. 13 Tapi upama geus jadi randa atawa geus ditalak tur saimah deui sarta jadi tanggunganana, meunang ngadahar tina alas imam, ti bapana. Jadi anu meunang milu 72
Imamat 22.14-22 ngadahar teh ngan saanak pamajikanana bae. 14 Jelema anu lain kulawarga imam, lamun teu kahaja ngadahar kurban suci, ka imam kudu ngaganti saharga anu didahar ditambah saperlimana tina pihargaeunana. 15 Imam kudu ngajaga kasucianana kurban pikeun Kami, 16 teu meunang ngajeunkeun eta didahar ku nu lain hakna. Jelema kitu teh salah jeung kudu dihukum. Kami teh PANGERAN, anu nyucikeun sagala kurban." 17 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 18 supaya anjeunna nyaurkeun ka Harun sapala putra jeung ka bangsa Israil, pikukuh ieu: Lamun urang Israil atawa nu sejen rek ngabaktikeun kurban beuleuman, boh keur mayar kaul boh ku karana suka rela, satona teu meunang cacad naon-naon, 19 sarta kudu anu jalu jeung mulus supaya ditampi. 20 Nu cacad mah ku PANGERAN moal ditampi. 21 Lamun rek ngabaktikeun kurban panarima ka PANGERAN, boh keur mayar kaul boh ku karana suka sorangan, anu bakal ditampi teh anu teu aya cacadna. 22 Ka PANGERAN teu meunang ngabaktikeun sato pecak, pengkor, buntung, gering, kurap atawa budug. Sato kitu mah ulah dikana altarkeun, ulah dijieun kurban kadaharan. 73
74 Imamat 22.23-31 23 Lamun ngurban ku karana suka sorangan, sato kore atawa anggahotana kurang sampurna oge meunang. Tapi keur mayar kaul mah sato kitu teh moal ditampi. 24 Sato anu kanjutna pejet atawa kakeureut atawa eumeur atawa rangsak, ulah dibaktikeun ka PANGERAN. Hal sarupa kitu ulah dijalankeun di sakuliah tanah maraneh. 25 Ulah mere sato anu asal ti urang asing pikeun jadi kurban kadaharan. Nu kitu mah dianggap cacad bae, moal ditampi. 26 (22:26-27) Anak sapi atawa anak domba atawa anak embe anu anyar dijurukeun, samemeh umurna tujuh poe mah acan meunang dicokot ti indungna. Lamun geus umur sakitu meunang dijieun kurban kadaharan sarta bakal ditampi. 27 (22:26) 28 Indung sapi atawa indung domba atawa indung embe lamun rek dikurbankeun jeung anakna, dikurbankeunana ulah dibarengkeun sapoe reujeung. 29 Nyanggakeun kurban panarima ka PANGERAN kudu nurutkeun pikukuhna, sangkan panarima maraneh katampi. 30 Dagingna kudu beak didahar sapoe eta teu meunang nyesa nepi ka poe isukna. 31 PANGERAN ngandika, "Turutkeun timbalan-timbalan Kami; Kami teh PANGERAN.
Imamat 22.32-23.7 32 Ulah ngotoran jenengan Kami nu suci. Sakumna urang Israil kudu ngaku yen Kami teh Maha Suci. Kami teh PANGERAN, sarta maraneh ku Kami geus dijadikeun suci. 33 Kami geus ngaluarkeun maraneh ti Mesir sangkan Kami jadi Allah maraneh. Kami teh PANGERAN." 23 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 ngeunaan pikukuh poe-poe anu mulya pikeun urang Israil karumpul ngalakonan ibadahna. 3 Poe pikeun digawe lilana genep poe. Poe katujuh poe Sabat, poe pikeun reureuh. Dina poe eta maraneh ulah barang gawe, kudu karumpul ngabakti. Ngancik di mana bae, poe Sabat ku maraneh kudu disanggakeun ka PANGERAN. 4 Poe-poe mulya saban-saban cunduk waktuna kudu diumumkeun, nya eta ieu: 5 Pesta Paska teh pikeun ngagungkeun PANGERAN. Dimimitianana dina bulan kahiji tanggal opat belas, sanggeus surup panon poe. 6 Ari Pesta Roti Teu Make Ragi dimimitianana tanggal lima belasna. Tujuh poe lilana maraneh teu meunang ngadalahar roti anu diragi. 7 Dina poean mimiti pesta maraneh kudu kumpul ngabakti, sarta teu meunang barang gawe naon-naon. 75
Imamat 23.8-15 8 Tujuh poe lilana maraneh kabeh kudu nyanggakeun kurban kadaharan ka PANGERAN. Dina poe katujuhna kudu kumpul deui ngabakti, sarta teu meunang barang gawe naon-naon. 9 (23:9-10) Upama maraneh engke geus araya di tanah anu ku Kami rek dibikeun, lamun geus usum dibuat, keupeulan anu mimiti kudu diserenkeun ka imam. 10 (23:9) 11 Ku imam kudu disanggakeun ka PANGERAN, sangkan maraneh kamanah. Disanggakeunana kudu sabada poe Sabat, isukna. 12 Poe eta waktu nyanggakeun gandum tea, maraneh kudu ngabaktikeun anak domba jalu umur sataun anu mulus keur kurban beuleuman, 13 jeung tipung dua kilo campur minyak jetun keur kurban kadaharan. Seungitna eta kurban bakal ngabingahkeun ka PANGERAN. Jeung maraneh kudu ngahaturkeun anggur saliter. 14 Memeh eta kabeh disanggakeun, hasil dibuat teh can meunang didalahar, boh gilingna boh sanggrayna, boh anu geus jadi roti. Pikukuh ieu kudu digumatikeun turun-tumurun sapapanjangna. 15 Ti wates poe isukna sabada Sabat, nya eta ti wates maraneh nyanggakeun gandum tea 76
77 Imamat 23.16-21 ka PANGERAN, maraneh kudu ngitung waktu lilana campleng tujuh minggu. 16 Sabada poe Sabat anu katujuh tea isukna dina kalima puluh poena, maraneh kudu nyanggakeun deui hasil dibuat. 17 Unggal rumah tangga kudu nyanggakeun kurban asongan, roti dua siki ka PANGERAN, anu bahanna masing-masing dua kilo tipung beunang ngaragian, sarta asal tina gandum anu diala pangmimitina. 18 Kajaba ti eta roti, jamaah kudu nyanggakeun anak domba tujuh siki umur sataunan, sapi jalu hiji jeung embe dua, kabeh kudu anu mulus. Kabeh kudu dijieun kurban beuleuman haturan PANGERAN, bareng jeung kurban kadaharan kitu deui kurban anggur. Seungitna eta kurban bakal ngabingahkeun ka PANGERAN. 19 Jeung kudu nyanggakeun embe jalu hiji pikeun kurban pamupus dosa, jeung dua anak domba jalu anu umur sataun pikeun kurban karapihan. 20 Imam kudu nyanggakeun roti tea jeung dua anak domba ka PANGERAN, pikeun bagian imam. Eta kurban-kurban sipatna kabeh suci. 21 Dina poe eta maraneh teu meunang digawe, kudu kumpul ngabakti. Pikukuh ieu kudu digumatikeun ku maraneh turun-tumurun sapapanjangna di mana bae.
Imamat 23.22-32 22 Lamun dibuat, gandum di sisi kotakan mah ulah diala, jeung anu kaliwat teu kaala ulah dibalikan, tinggalkeun bae pikeun anu mariskin jeung nu lain pribumi. PANGERAN teh Allah maraneh. 23 (23:23-24) Bulan katujuh tanggal hiji kudu dipake reureuh jeung lamun geus aya sora tarompet maraneh kudu kumpul ngabakti. 24 (23:23) 25 Maraneh kudu nyanggakeun kurban kadaharan haturan PANGERAN jeung teu meunang digarawe. 26 (23:26-27) Bulan katujuh tanggal sapuluh kudu ngayakeun upacara taunan pikeun ngahampura dosa jamaah. Poe eta teu meunang dahar naon-naon, kudu kumpul ngabakti jeung nyanggakeun kurban kadaharan ka PANGERAN. 27 (23:26) 28 Teu meunang digawe naon-naon, sabab poe eta teh poe pangampura dosa. 29 Sing saha anu barang dahar dina poe eta moal diaku deui umat Allah. 30 Jeung saha-saha anu digawe poe eta bakal tiwas ku PANGERAN ku manten. 31 Pikukuh ieu kudu digumatikeun turun-tumurun sapapanjangna di mana bae. 32 Ti semet surup panonpoe tanggal salapan bulan eta nepi ka surup panonpoe tanggal sapuluh, kudu dijieun poe reureuh 78
Imamat 23.33-39 anu hidmat, sarta sapapanjang waktu eta maraneh teu meunang barang dahar naon-naon. 33 (23:33-34) Pesta Saung Daun dimimitian dina tanggal lima belas bulan katujuh, lilana tujuh poe. 34 (23:33) 35 Dina poe kahijina maraneh teu meunang digarawe, kudu ngadegkeun kumpulan ngabakti. 36 Saban poe di jero tujuh poe eta maraneh kudu nyanggakeun kurban kadaharan. Dina kadalapan poena kudu ngadegkeun deui kumpulan ngabakti jeung nyanggakeun kurban kadaharan. Poe eta poe ngabakti, teu meunang digarawe. 37 Eta poe-poe kaagamaan kudu dipake ngamulyakeun PANGERAN, nya eta kumpul ngabakti ka PANGERAN sarta nyanggakeun kurban kadaharan, kurban beuleuman, kurban gandum, kurban peuncitan, jeung kurban anggur, sakumaha anu baku sapopoe. 38 Ieu poe-poe kaagamaan teh ditambahkeun kana poe-poe Sabat. Ari kurban-kurban ditambahkeun kana pangbakti-pangbakti maraneh anu geus baku, kana kurban-kurban mayar kaul maraneh, jeung kana kurban- kurban maraneh ka PANGERAN ku karana suka sorangan. 39 Unggal tas dibuat kudu dipestakeun tujuh poe mimiti ti tanggal lima belas bulan 79
80 Imamat 23.40-24.3 katujuh. Dina poe kahijina kudu reureuh sing hidmat, 40 sarta kudu metik bubuahan nu pangalusna ti kebon maraneh, ngarala palapah korma jeung dangdaunan anu garomplok jeung gagangna, pikeun ngamimitian pesta kaagamaan ngamulyakeun PANGERAN, 41 anu lilana tujuh poe. Ieu pikukuh kudu dijalankeun turun-tumurun salawasana. 42 Salila tujuh poe sakumna urang Israil kudu caricing di saung-saung, 43 supaya anak incu maraneh nyarahoeun yen bareto basa ku PANGERAN dicandak kaluar ti Mesir dikersakeun kudu hirup di saung-saung. Mantenna teh PANGERAN, Allah maraneh. 44 Kitu pikukuh ti Musa ka urang Israil sarta maranehna kudu gumati kana pesta- pesta kaagamaan pikeun ngamulyakeun PANGERAN. 24 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 supaya maparinkeun ieu pikukuh ka urang Israil: Lampu-lampu Kemah Tepangan kudu make minyak anu pangalusna pangherangna, supaya hurungna bisa terus. 3 Saban geus burit lampu-lampuna kudu diseungeutan ku Harun, hurungna kudu terus nepi ka isuk di payuneun PANGERAN, nya eta di luareun reregan anu ngaalingan Peti Perjangjian di Tempat Pangsucina. Ieu pikukuh kudu diestokeun salalawasna.
Imamat 24.4-12 4 Eta lampu-lampu anu sukuna emas murni diurusna kudu ku Harun, jeung kudu dijaga supaya hurungna angger, di payuneun PANGERAN. 5 Nyokot tipung dua belas kilo, jeung jieun roti dua belas siki. 6 Rotina ambengkeun dua jajar genep-genep dina meja emas murni tea payuneun PANGERAN. 7 Unggal jajaran teundeunan dupa anu tulen, sarat ngalinggihkeun PANGERAN mayunan eta katuangan. 8 Diambengkeunana kudu mayeng saban poe Sabat jeung kudu cara kitu, di payuneun PANGERAN. Ieu jadi kawajiban urang Israil salalawasna. 9 Eta roti engkena pikeun Harun jeung anak-anakna. Didaharna kudu di tempat suci, sabab sipat eta kadaharan teh kacida sucina lantaran tina ambengan anu dibaktikeun ka PANGERAN pikeun imam-imam. 10 (24:10-11) Aya hiji jelema, bapana urang Mesir indungna urang Israil ngaran Selomit binti Dibri ti kaom Dan. Eta jelema pasea di pasanggrahan jeung hiji urang Israil nepi ka ngagogoreng jenengan Allah. Seug dideuheuskeun ka Musa 11 (24:10) 12 bari di jaga sabot ngadago pituduh PANGERAN, kudu dikumahakeun eta jelema teh. 81
Imamat 24.13-22 13 Ari dawuhan PANGERAN ka Musa, 14 "Bawa eta jelema ka luareun pasanggrahan. Sakur anu ngadenge ngagogorengna ka Kami kudu numpangkeun leungeun kana hulu eta jelema, tanda ngaenyakeun eta jelema teh salah, geus kitu jelemana baledogan ku sarerea make batu nepi ka paeh. 15 Urang Israil bere nyaho yen anu ngagogoreng jenengan Allah kudu narima wawales, 16 dipaehan. Saha bae, boh urang Israil boh nu sejen nu aya di Israil anu ngagogoreng jenengan PANGERAN kudu dibaledogan ku batu ku sajamaah. 17 Sing saha anu maehan kudu dipaehan. 18 Sing saha anu maehan pipiaraan batur kudu ngaganti. Sabab hutang nyawa bayar nyawa. 19 Anu nyacadan batur kudu dicacadan deui. 20 Nu mateuhkeun pateuhan deui, nu mecakan pecakan deui, nu ngompongan ompongan deui. Naon bae kalakuanana anu ngalantarankeun batur jadi ruksak, kudu dibales kitu deui. 21 Nu maehan pipiaraan batur sakadar kudu ngaganti, tapi nu maehan jelema mah kudu dipaehan. 22 Ieu hukum teh pikeun maraneh kabeh urang Israil, jeung oge pikeun urang asing 82
Imamat 24.23-25.6 anu caricing di maraneh, karana Kami teh PANGERAN, Allah maraneh." 23 Sanggeus Musa misaur, seug eta jelema teh ku urang Israil dibawa ka luareun pasanggrahan tuluy dibaledogan ku batu nepi ka paeh. Pangandika Allah ka Musa perkara eta ku urang Israil geus dilaksanakeun. 25 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa di Gunung Sinai, 2 supaya anjeunna ngembarkeun ieu pikukuh ka urang Israil. Sanggeus maraneh aya di tanah anu bakal dibikeun ku PANGERAN, unggal-unggal nincak tujuh taun eta tanah teu meunang dipelakan, pikeun ngamulyakeun PANGERAN. 3 Jadi digarapna kudu genep taun genep taun, melak gandum melak anggur jeung mangkasna jeung ngala hasilna. 4 Dina taun katujuhna tanah teh kudu direureuhkeun sama sakali, sarta taun eta kudu disanggakeun ka PANGERAN, lahan-lahan teu meunang dipelakan, pelak anggur teu meunang dipangkas. 5 Gandum anu jadi sorangan jeung pelak anggur anu henteu dipangkas teu meunang diala. Dina taun eta tanah teh kudu reureuh enya-enya. 6 Tapi sanajan sataun teu dipelakan oge mo burung mere hasil dahareun keur maraneh, keur jelema-jelema anu dibeuli, keur nu buburuh, keur urang asing nu narumpang, 83
Imamat 25.7-15 7 keur pipiaraan kitu deui keur sato-sato jarah. Hasilna meunang diala keur dahareun. 8 Tiap taun katujuh ku maraneh kudu diitung nepi ka tujuh kali, jadi opat puluh salapan taun. 9 Geus kitu dina tanggal sapuluh bulan katujuh, nya eta dina Poe Pangampura Dosa, kudu aya jelema ngideran sakuliah tanah bari niup tarompet. 10 Taun anu kalima puluh ku maraneh kudu dipeting pikeun ngumumkeun kabebasan ka sakumna pangeusi tanah. Dina sataun eta lamun aya tanah milik anu geus dijual, kudu pulang ka nu boga asalna atawa ka anak incuna. Jelema-jelema anu dibeuli kudu sina marulang ka kulawargana sorangan. 11 Sabab taun anu kalima puluh teh jadi taun mulangkeun. Lahan-lahan teu meunang dipelakan, gandum nu jadi sorangan jeung anggur anu henteu dipangkas teu meunang diala. 12 Campleng sataun eta jadi taun suci. Keur dahareun maraneh dina taun eta ngan anu asal tina tutuwuhan anu jaradi sorangan. 13 Dina taun eta kabeh tanah milik anu geus dijual kudu pulang ka anu boga asalna. 14 Jadi lamun maraneh jual meuli lahan antara batur sabangsa ulah curang. 15 Pihargaeunana kudu diijir tina sabaraha kali eta lahan mere hasil di jero saanu taun nepi ka Taun Mulangkeun anu bakal datang. 84
Imamat 25.16-24 16 Beuki loba taunna harga lahanna beuki luhur, beuki saeutik taunna harga lahanna beuki handap, sabab anu dijualna teh nya eta jumlah pihasileun eta lahan. 17 Jadi ulah ngalicikan batur sabangsa, masing sarieun ku PANGERAN, Allah maraneh. 18 Lampahkeun sagala pikukuh jeung sagala timbalan PANGERAN, supaya maraneh di eta tanah hirup reujeung lulus mulus. 19 Tanahna tangtu loba hasilna pikeun dahareun, sagala aya tur maraneh di ditu teh bakal mulus rahayu. 20 Meureun aya anu hayang nanya, ti mana meunang dahareun sapanjang tanah keur teu dipelakan jeung teu kaala hasilna. 21 Ulah salempang! Kalawan berkah PANGERAN hasil lahan dina taun kagenep bakal lipet ganda, cukup keur dahareun dua tauneun. 22 Malah hasil panen taun kagenep teh picukupeun keneh keur dahareun taun kadalapan, bari nunggu hasil pepelakan taun eta. 23 Mun maraneh ngajual lahan ulah dijual lepas, da eta lahan teh lain anu maraneh tapi kagungan PANGERAN. Maraneh mah sakadar katitipan jeung ngan diwidian ngagarap wungkul. 24 Jadi lamun ngajual lahan kudu dijentrekeun yen anu bogana aya hak meuli deui. 85
86 Imamat 25.25-32 25 Lamun aya urang Israil nepi ka jadi miskin kapaksa ngajual lahan, lamun henteu bisaeun nebus kudu dipangnebuskeun ku barayana anu pangdeukeutna. 26 Lamun teu bogaeun baraya nu mangnebuskeun, engke lamun geus aya milikna nepi ka bisa sorangan nebus lahanna, 27 gedena duit panebus ka nu meulina, ngan pikeun taun-taun anu enggeus kajalanan bae, nepi ka Taun Mulangkeun nu bakal datang. Can beak waktu gadean ge tanahna bisa kapimilik deui. 28 Tapi upama teu kuateun bae nebus, lahanna cekel heula ku nu meuli nepi ka Taun Mulangkeun nu bakal datang, geus kitu kudu dipulangkeun. 29 Jelema anu ngajual imah di jero kota anu make kuta, meunang nebus deui imahna sanggeus sataun ti semet ngajualna. 30 Upama dina taun eta henteu katebus, imahna jadi hak milik anu meulina turun tumurun. Jadi dina Taun Mulangkeun eta imah teh teu dipulangkeun. 31 Imah-imah di desa-desa anu teu make kuta, eta mah kudu disaruakeun jeung lahan, kudu dibeuli deui ku nu bogana sarta lamun geus nepi ka Taun Mulangkeun bisa kapimilik deui. 32 Pikeun di kota-kota anu geus dimilikkeun ka kaom Lewi, kaom Lewi mah meunang nebus hak milikna iraha bae.
Imamat 25.33-40 33 Lamun di kota-kota saperti kitu aya urang Lewi ngajual imah tapi teu bisaeun bae nebus, dina Taun Mulangkeun mah kudu dipulangkeun bae, sabab sakabeh imah nu aya di kota-kota kaom Lewi mah kabeh jadi hak milikna anu tetep di antara bangsa Israil. 34 Tapi tanah-tanah sampalan sakurilingeun kota-kota kaom Lewi mah teu meunang dijual, sabab geus jadi hak milikna salalawasna. 35 Lamun aya sasama urang Israil jadi miskin nepi ka teu bisaeun ngabayuan hirupna, ku maraneh bantu cara ngabantu urang asing atawa nu ngadon, supaya manehna bisa neruskeun hirupna di maraneh. 36 Ulah ngarah naon-naon ti manehna, sing sieun ku Allah keun eta batur teh hirup deukeut maraneh. 37 Lamun nginjeumkeun duit ka manehna ulah make renten. Kitu deui lamun manehna meuli dahareun ti maraneh ulah diarah bati. 38 Kitu timbalan PANGERAN, Allah maraneh anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir supaya maratuh di tanah Kanaan, sarta anu geus kersaeun jadi Allah maraneh. 39 Lamun aya dulur sabangsa ngajual maneh ka maraneh bawaning ku malarat, ulah digawekeun kawas ka jelema beulian. 40 Bawa cicing di maraneh sina babantu nepi ka Taun Mulangkeun nu bakal datang. 87
Imamat 25.41-49 41 Dina taun eta manehna jeung anak- anakna sina baralik ka kulawargana jeung ka tanah hak milik karuhunna. 42 Urang Israil teh kabeh kawula-kawula PANGERAN anu ngaluarkeun maranehna ti Mesir ulah aya anu dijual dijieun jelema beulian. 43 Urang Israil anu ngajual dirina ka maraneh ulah dibengisan, sing sarieun ku Allah maraneh. 44 Lamun maraneh butuh badega, meuli ti bangsa sejen bae anu caricing di sakurilingeun maraneh. 45 Anak urang asing di tanah maraneh meunang dibeuli. Barudakna anu dijurukeunana di tanah maraneh meunang dijieun hak milik, 46 meunang diwariskeun ka anak incu sina ngabadega saumur hirup. Ka dulur sabangsa mah omat ulah ngabengisan. 47 Upamakeun aya urang asing anu hirupna di maraneh jadi beunghar, seug aya sasama urang Israil jadi malarat sarta ngajual maneh ka eta urang asing atawa ka salah saurang barayana. 48 Sanggeus dibeuli, eta sasama urang Israil teh boga keneh hak pikeun ditebus. Salah saurang dulurna 49 atawa pamanna, alona, atawa baraya deukeutna nu sejen, meunang nebus 88
Imamat 25.50-26.2 manehna, atawa jelemana sorangan nebus maneh sangkan bebas, ari sanggupeun mah. 50 Manehna jeung anu meulina kudu balitungan, geus sabaraha taun manehna ngagadekeun maneh ka nu meulina nepi ka Taun Mulangkeun. Harga pameuli dirina kudu ditangtukeun nurutkeun reana taun. Hargana kudu disaruakeun jeung upah anu buburuh. 51 (25:51-52) Sesa taun anu tacan kajalanan kudu dibalitungkeun sarta ku manehna kudu dibayar. 52 (25:51) 53 Gedena duit anu kudu dibayarkeun deui kudu nurutkeun patokan upah kuli taunan. Salila eta, dununganana teu meunang ngabengisan. 54 Upama teu bisa ku jalan kitu, manehna jeung barudakna dibebaskeunana teh kudu nunggu Taun Mulangkeun heula. 55 Urang Israil teu meunang dijieun jelema beulian saumur hirup, sabab kabeh geus jadi kawula-kawula PANGERAN anu ngaluarkeun maranehna ti Mesir, anu jadi PANGERAN Allah maraneh. 26 1 PANGERAN nimbalan, "Maraneh ulah nyieun brahala, arca, tugu brahala, atawa ngukir batu keur sesembahan. Kami teh PANGERAN, Allah maraneh. 2 Jeung masing gumati ngalakonan poe-poe kaagamaan sarta ajrih ka tempat Kami dibakti. Kami teh PANGERAN. 89
Imamat 26.3-12 3 Lamun maraneh nurut kana pikukuh- pikukuh jeung timbalan-timbalan Kami, 4 lahan-lahan maraneh bakal mere hasil, tatangkalanana bakal baruahan sabab tangtu ku Kami dibere hujan unggal usum. 5 Hasilna bakal mucekil, gandum bakal nyesa nepi ka usum ngala anggur, anggur bakal nyesa nepi ka usum melak deui gandum. Hayang dahareun naon bae bakal aya di dinya tur maraneh tangtu mulus rahayu. 6 Maraneh di eta tanah ku Kami rek dijieun aman santosa, hees jongjon sepi karisi. Sato-sato galakna rek disina jarauh ka maraneh, tur maraneh moal kungsi nyorang perang. 7 Sanajan mun kudu ngayonan musuh, maraneh nu bakal unggul. 8 Maraneh limaan bakal sanggup ngelehkeun musuh saratus. Maraneh saratus urang bakal sanggup ngelehkeun musuh salaksa. 9 Maraneh rek diberkahan jeung dilobakeun turunan. Kami bakal pageuh kana jangji ka maraneh. 10 Saban maraneh panen bakal mucekil cukup satauneun, malah kapaksa kudu miceun sesa supaya hasil nu anyar kawadahan. 11 Kami rek terus nyarengan ti Kemah Kami anu suci, moal ninggalkeun. 12 Tangtu nyarengan, jadi Allah maraneh sarta maraneh jadi umat Kami. 90
Imamat 26.13-20 13 Kami teh PANGERAN Allah maraneh, anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir sangkan bebas tina kumawula ka batur. Bangsa anu tadina ngagencet ka maraneh ku Kami geus diancurkeun, maraneh jadi bebas lugina." 14 PANGERAN nimbalan, "Lamun maraneh ngalawan kana timbalan-timbalan Kami tangtu dihukum. 15 Lamun nolak kana pikukuh-pikukuh jeung timbalan-timbalan Kami, jeung ngarempak perjangjian antara Kami jeung maraneh, 16 ku Kami tangtu disiksa diragragan balahi, dibere panyakit anu moal picageureun, panyakit muriang anu matak lolong nepi ka hirup ge cumah. Mun pepelakan moal kadahar bakal aya nu ngaranjah, batur anu ngadaharna. 17 Kami bakal malik ngalawan ka maraneh nepi ka maraneh eleh ku musuh, bakal dijieun sakama-kama ku batur nu mikageuleuh, bakal pinuh ku kasieun anu pohara, nepi ka taya anu ngudag ge ngabiur kabur. 18 Lamun geus nepi ka kitu maraneh teu nurut keneh, hukumanana rek dilipet tujuh. 19 Kamantangulan maraneh rek diancurkeun, moal dibere hujan, tanah maraneh disina teuas kawas beusi. 20 Sanajan tohtohan dipigawe ge moal aya hasilna naon-naon, sabab lahanna geus moal ngabijilkeun hasil sama sakali, pepelakan moal jadi, tatangkalanana moal baruahan. 91
Imamat 26.21-30 21 Lamun tetep keneh ngaralawan sarta arembung ngagugu ka Kami, hukumanana dilipet tujuh deui. 22 Rek sina didatangan ku sato-sato galak, anak-anak maraneh sina tariwas, pipiaraan maraneh sina beak diamuk, maraneh ngan tinggal saeutik datang ka jalan-jalan saruwung. 23 Saupama ku siksaan ieu angger keneh henteu ngagarugu, henteu nolih ka Kami, 24 siksaanana rek dijieun tujuh tikeleun ti nu enggeus-enggeus. 25 Ku sabab ngalanggar perjangjian ku Kami rek disiksa ku perang. Najan marubus ka kota-kota tangtu disusul ku pagebug, datang ka maraneh kapaksa kudu nyerah ka musuh. 26 Bekel maraneh ku Kami rek dipendet nepikeun ka hawu sahiji mahi dipake ngasakan dahareun ku sapuluh awewe. Dahareun nepi ka kudu dialas, kitu ge teu matak seubeuh. 27 Lamun geus kitu angger keneh teu malire jeung arembung nurut, 28 Kami tangtu reujeung ambek ngahajar ka maraneh, sarta hukuman maraneh rek dijieun tujuh kalieun ti nu ti heula. 29 Maraneh bakal ngahakan anak sorangan bawaning ku kalaparan. 30 Tempat-tempat maraneh ngabakti di pasir-pasir rek diaduk-aduk, altar-altar parukuyanana rek diremuk-remukkeun, 92
Imamat 26.31-39 bangke-bangke maraneh rek dialung- alungkeun sina ninggangan arca-arca brahala sesembahan maraneh. Bakating Kami ijid, 31 kota-kota maraneh rek dibalik lemah, tempat-tempat ibadahna rek dibasmi, kurban-kurban maraneh moal ditarima. 32 Tanah maraneh rek ditumpurkeun nepi ka lebur, nepi ka matak ngarenjag musuh-musuh nu di dinya ku ruksak-ruksakna. 33 Maraneh bakal aya anu ngarurug, tuluy paburisat ka tanah-tanah musuh. Tanah sorangan jadi suwung, kota-kota lebur. 34 (26:34-35) Geus kitu tanah anu ku maraneh tara pisan diperekeun teh bakal ngaso da geus pada naringgalkeun ka tanah-tanah musuh, reureuhna jongjon. 35 (26:34) 36 Sanggeus aya di pangboyongan maraneh rek dibibira ku rasa kasieun, ku kalakay ngeresek ku angin ge datang ka ngacir, lumpat tibuburanjat kawas kabur ti medan perang diudag-udag musuh. 37 Euweuh nu ngudag oge nepi ka pateunggar jeung pada batur, jeung moal kuat ka musuh nu mana bae oge. 38 Maraneh bakal paraeh di pangboyongan dicaplukan ku bumi di tanah musuh. 39 Sesana nu tinggal saeutik bakal mudedes, wawales tina dosa maraneh jeung karuhun. 93
94 Imamat 26.40-45 40 Tapi anak incu maraneh bakal insap, bakal ngaku kana dosana jeung dosa karuhunna anu geus nolak jeung ngalawan ka Kami, 41 nepi ka ku Kami dipiceun ka tanah musuh lantaran Kami kacida jengkelna. Sanggeus anak incu maraneh jadi hina sarta dosa jeung kabasangkalanana geus katebus ku hukuman, 42 kakara Kami rek inget deui kana perjangjian reujeung Yakub, Ishak, jeung Ibrahim, sarta eta jangji rek dianyarkeun, nya eta rek mikeun eta tanah ka umat Kami. 43 Tapi samemeh eta, tanah teh kudu diberesihkeun heula pangeusina, sina jongjon heula ngareureuh. Ari umat Kami sina nandang heula siksaan lantaran geus nolak pikukuh-pikukuh jeung timbalan-timbalan Kami. 44 Tapi papadaning kitu ge di nagara musuhna teh ku Kami moal ditinggalkeun kitu bae, jeung moal dibasmi nepi ka beak. Sabab lamun nepi ka kitu jangji Kami ka maranehna tangtu putus. Kami teh PANGERAN Allahna. 45 Kami rek nganyarkeun deui perjangjian anu bareto diikrarkeun ka karuhunna, basa Kami nembongkeun pangawasa ka bangsa-bangsa, nya eta ngaluarkeun umat Kami ti Mesir, sangkan Kami PANGERAN jadi Allah maranehna."
Imamat 26.46-27.9 46 Kitu pikukuh-pikukuh jeung timbalan- timbalan PANGERAN ka Musa di Gunung Sinai pikeun urang Israil. 27 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 ngeunaan pikukuh pikeun urang Israil: Jelema anu geus disanggakeun ka PANGERAN pikeun nedunan nadar, meunang ditebus deui sina bebas. 3 (27:3-7) Pikeun nebusna kudu nurutkeun patokan harga di Kemah PANGERAN: umur leuwih ti 60 taun: lalaki-15 gebleg perak; awewe-10 gebleg perak; antara 20-60 taun: lalaki-50 gebleg perak; awewe-30 gebleg perak; antara 5-20 taun: lalaki-20 gebleg perak; awewe-10 gebleg perak; kurang ti 5 taun: lalaki-5 gebleg perak; awewe-3 gebleg perak. 4 (27:3) 5 (27:3) 6 (27:3) 7 (27:3) 8 Lamun nu nadarna teu kuateun mayar panebus nurutkeun patokan lantaran kacida miskinna, nu rek ditebusna kudu dibawa ka imam sina diturunkeun hargana sangkan ditebus sakadugana bae. 9 Lamun anu dipake nadar teh sato anu layak dikurbankeun ka PANGERAN, ngingetkeun yen sakur anu geus disanggakeun ka PANGERAN teh sipatna geus suci, 95
Imamat 27.10-18 10 eta sato ku nu boga nadar teu meunang dihilian ku nu sejen. Lamun dihilian, panghilianana oge jadi kagungan PANGERAN. 11 Tapi lamun anu dipake nadarna teh sato haram anu teu layak dikurbankeun ka PANGERAN, satona kudu dibawa ka imam 12 sina ditaksir pihargaeunana nurutkeun hade gorengna eta sato. Upama ceuk imam hargana sakitu, sakitu. 13 Mun rek ditebus kudu dibayar sakitu, ditambah saperlima tina hargana. 14 Lamun anu dibaktikeun ka PANGERAN teh imah, kudu ditaksir heula pihargaeunana ku imam nilik kaayaan eta imah. Lamun ceuk imam sakitu, sakitu. 15 Lamun anu nadarna aya niat nebusan, panebusna kudu dibayar sakitu, ditambah saperlima tina hargana. 16 Lamun anu dibaktikeun ka PANGERAN teh lahan saluwuk, hargana kudu saharga pibiniheun anu bakal dipelak dina eta lahan. Harga pibiniheunana ditangtukeun tiap dua puluh kilo jawawut sapuluh gebleg perak. 17 Lamun dibaktikeunana kakara tas Taun Mulangkeun pisan, pihargaeunana tetep sakitu. 18 Lamun rada lila ti harita, ku imam kudu dipangitungkeun pihargaeunana nurutkeun taun anu bakal kajalanan nepi ka Taun Mulangkeun nu bakal datang, terus diitung sabaraha kurangna. 96
Imamat 27.19-27 19 Lamun anu ngabaktikeunana arek nebusan, kudu mayar sahargana, ditambah saperlimana tina hargana. 20 Lamun memeh ditebus ti PANGERAN geus dijual ka nu sejen, anu bogana leungit hakna pikeun nebus, 21 sarta dina Taun Mulangkeun nu engke, lahanna bakal terus jadi kagungan PANGERAN, ragragna ka imam. 22 Lamun anu dibaktikeun ka PANGERAN teh lahan anu geus dibeuli, 23 pihargaeunana kudu ditaksir ku imam nurutkeun lobana taun nepi ka Taun Mulangkeun nu bakal datang, sarta hargana kudu dibayar harita keneh. Duit pamayarna jadi kagungan PANGERAN. 24 Dina Taun Mulangkeun eta lahan kudu geus mulang ka nu boga tadina atawa ka anak incuna. 25 Unggal imam lamun naksir harga kudu nurutkeun patokan Kemah PANGERAN. 26 Kabeh sato cikal geus jadi kagungan PANGERAN, jadi teu meunang dibaktikeun jadi kurban suka sorangan. Anak sapi, anak domba atawa anak embe, kagungan PANGERAN. 27 Tapi cikal sato haram meunang ditebus deui, harga panebusna kudu nurutkeun patokan harga di Kemah PANGERAN ditambah saperlima. Lamun teu ditebus, meunang 97
Imamat 27.28-34 dijual ka saha bae nurutkeun patokan harga di Kemah PANGERAN. 28 Jelema, sato, lahan, lamun dibaktikeunana ka PANGERAN teu make sarat, teu meunang dijual jeung teu meunang ditebus, sabab mutlak jadi kagungan PANGERAN. 29 Kajeun jelema, ari keur dibaktikeunana henteu make kayid naon-naon mah teu meunang dibeuli deui, kudu dipaehan. 30 Sakur hasil bumi naha gandum naha bubuahan, sapersapuluhna geus jadi kagungan PANGERAN. 31 Lamun anu bogana hayang nebus kudu mayar nurutkeun patokan harga di Kemah PANGERAN ditambah saperlima tina hargana. 32 Sato piaraan, hiji tina sapuluh geus jadi kagungan PANGERAN. Dina waktu pipiaraan diitung, tiap-tiap tina sapuluh, hiji sanggakeun ka PANGERAN. 33 Anu bogana teu meunang tataksir palah- pilih nu alus jeung nu goreng, sakatunjukna bae jeung teu meunang dihilian ku nu sejen. Upama nepi ka dihilian, boh nu dihilianana boh panghilianana, duanana bakal jadi kagungan PANGERAN, teu meunang ditebus. 34 Kitu timbalan-timbalan PANGERAN ka Musa di Gunung Sinai, pikeun urang Israil. 98
Bilangan 1 1 Dina tanggal hiji bulan kadua, taun kadua ti sanggeus urang Israil budal ti Mesir, PANGERAN nimbalan ka Musa ti Kemah Tepangana-Na di Gurun Keusik Sinai. Timbalana-Na, 2 (1:2-3) "Maneh jeung Harun kudu nyacahkeun urang Israil, nurutkeun kaom jeung wargana masing-masing. Anu geus meujeuhna jadi prajurit, nya eta anu umurna ti semet dua puluh taun ka luhur, kabeh catet ngaranna. 3 (1:2) 4 Menta dibantu ku kapala ti unggal kaom." 5 (1:5-16) Ieu ngaran-ngaranna anu jaradi kapala kaom masing-masing anu dihiras ngabantu Musa jeung Harun: Kaom-Kapala; Rubin-Elisur bin Sedeur; Simeon-Selumiel bin Surisaday; Yuda-Nahson bin Aminadab; Isaskar-Netanel bin Suar; Sebulun-Eliab bin Helon; Epraim-Elisama bin Amihud; Menase- Gamaliel bin Pedasur; Binyamin-Abidan bin Gidoni; Dan-Ahieser bin Amisaday; Aser-Pegiel bin Okran; Gad-Elisap bin Rehuel; Naptali-Ahira bin Enan. 6 (1:5) 7 (1:5) 8 (1:5)
Bilangan 1.9-20 9 (1:5) 10 (1:5) 11 (1:5) 12 (1:5) 13 (1:5) 14 (1:5) 15 (1:5) 16 (1:5) 17 Dibantu ku ieu dua welas urang, Musa jeung Harun 18 dina tanggal hiji bulan kadua ngumpulkeun jelema, didaptarkeun nurutkeun rundayan jeung wargana. Sakur anu umurna dua puluh taun ka luhur diitung jeung dicatetkeun ngaranna, 19 sakumaha timbalan PANGERAN. Didaptarkeunana ku Musa di Gurun Keusik Sinai. 20 (1:20-46) Kabeh sakur anu umurna geus dua puluh taun atawa leuwih, anu pantes jadi prajurit, ngaranna dicatet nurutkeun kaom jeung wargana, mimiti ti kaom Rubin, putra Yakub anu cikal. Pareleanana kieu: Kaom-Jumlah; Rubin- 46.500 urang; Simeon-59.300 urang; Gad-45.650 urang; Yuda-74.600 urang; Isaskar-54.400 urang; Sebulun-57.400 urang; Epraim-40.500 urang; Menase-32.200 urang; Binyamin-35.400 urang; Dan-62.700 urang; Aser-41.500 urang; Naptali-53.400 urang; Jumlah=603.550 urang. 2
Bilangan 1.21-49 21 (1:20) 22 (1:20) 23 (1:20) 24 (1:20) 25 (1:20) 26 (1:20) 27 (1:20) 28 (1:20) 29 (1:20) 30 (1:20) 31 (1:20) 32 (1:20) 33 (1:20) 34 (1:20) 35 (1:20) 36 (1:20) 37 (1:20) 38 (1:20) 39 (1:20) 40 (1:20) 41 (1:20) 42 (1:20) 43 (1:20) 44 (1:20) 45 (1:20) 46 (1:20) 47 Kaom Lewi henteu bareng didaptarkeun jeung kaom-kaom sejen. 48 Sabab kieu timbalan PANGERAN ka Musa, 49 "Waktu nyacahkeun anu geus meujeuhna dijieun prajurit, kaom Lewi ulah diasupkeun. 3
Bilangan 1.50-2.3 50 Kaom Lewi mah sina ngurus Kemah Tepangan jeung parabotna, purah ngagotong Kemah Tepangan saparabotna katut purah ngalalayananana. Pakemahanana oge kudu sakuriling eta. 51 Upama maraneh pindah, anu ngaruag Kemah Tepangan jeung masangna deui di pasanggrahan anyar kudu kaom Lewi. Anu sejen, saha bae anu wani deukeut-deukeut ka Kemah Tepangan kudu dipaehan. 52 Urang Israil anu lianna, pakemahanana kudu nurutkeun kumbuhanana masing- masing, unggal kumbuhan boga umbul-umbul sorangan, kapalana saurang. 53 Kemah kaom Lewi kudu ngurilingan Kemah Tepangan, pikeun ngajaga nu sejen ulah deukeut-deukeut ka dinya, bisi urang Israil disamber ku bebendu Kami." 54 Seug urang Israil ngalampahkeun sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa tea. 2 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa jeung Harun hal aturan kieu: 2 Urang Israil kudu diatur masang pakemahanana. Unggal jelema kudu nurutkeun umbul-umbul pasukan jeung bandera kaomna masing-masing. Pakemahanana kudu dipasang sakurilingeun Kemah Tepangan. 3 (2:3-9) Pakemahan pasukan umbul-umbul Yuda di beulah wetan, sapasukan-sapasukan katut kapalana masing-masing nya eta: 4
Bilangan 2.4-17 Kaom-Kapala-Jumlah Prajurit; Yuda-Nahson bin Aminadab-74.600 urang; Isaskar-Netanel bin Suar-54.400 urang; Sebulun-Eliab bin Helon-57.400 urang; Jumlah=186.400 urang. Lamun maju, balad Yuda anu pangheulana. 4 (2:3) 5 (2:3) 6 (2:3) 7 (2:3) 8 (2:3) 9 (2:3) 10 (2:10-16) Pakemahan pasukan umbul- umbul Rubin di beulah kidul, sapasukan- sapasukan katut kapalana masing-masing nya eta: Kaom-Kapala-Jumlah Prajurit; Rubin-Elisur bin Sedeur-46.500 urang; Simeon-Selumiel bin Surisaday-59.300 urang; Gad-Elisap bin Rehuel-45.650 urang; Jumlah=151.450 urang. Lamun maju, balad Rubin kudu kadua. 11 (2:10) 12 (2:10) 13 (2:10) 14 (2:10) 15 (2:10) 16 (2:10) 17 Ti dinya, antara pasukan balad kahiji jeung kadua, nya eta aleutan kaom Lewi anu ngagotong Kemah Tepangan. Unggal pasukan balad barisna kudu nurutkeun aturan 5
Bilangan 2.18-30 pasukan anu diatur di pasanggrahan katut umbul-umbul masing-masing. 18 (2:18-24) Pakemahan pasukan umbul- umbul Epraim di beulah kulon, sapasukan- sapasukan katut kapalana masing-masing nya eta: Kaom-Kapala-Jumlah Prajurit; Epraim-Elisama bin Amihud-40.500 urang; Menase-Gamaliel bin Pedasur-32.200 urang; Binyamin-Abidan bin Gidoni-35.400 urang; Jumlah=108.100 urang. Balad Epraim majuna katilu. 19 (2:18) 20 (2:18) 21 (2:18) 22 (2:18) 23 (2:18) 24 (2:18) 25 (2:25-31) Pakemahan pasukan umbul-umbul Dan di beulah kaler, sapasukan- sapasukan katut kapalana masing-masing nya eta: Kaom-Kapala-Jumlah Prajurit; Dan-Ahieser bin Amisaday-62.700 urang; Aser-Pegiel bin Okran-41.500 urang; Naptali-Ahira bin Enan-53.400 urang; Jumlah=157.600 urang. Pasukan balad Dan majuna pangpandeurina. 26 (2:25) 27 (2:25) 28 (2:25) 29 (2:25) 30 (2:25) 6
Bilangan 2.31-3.7 31 (2:25) 32 Jumlah urang Israil anu asup kana daptar pasukan-pasukan nurutkeun rombonganana masing-masing aya 603.550 urang. 33 Kaom Lewi henteu diasupkeun ka dinya, sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. 34 Sagala timbalan PANGERAN ka Musa ku urang Israil dijalankeun. Masanggrahanana, majuna, kabeh nurutkeun umbul-umbul masing-masing, sapasukanana- sapasukanana. 3 1 Ieu turunan Harun jeung Musa basa PANGERAN di Gunung Sinai nimbalan ka Musa. 2 Putra Harun opat nya eta: Nadab anu cikal, Abihu, Elasar jeung Itamar. 3 Opatanana geus diistrenan jeung dilisahan jadi imam. 4 Tapi Nadab jeung Abihu mah geus teu araya, tariwas waktu nyanggakeun kurban ka PANGERAN di Gurun Keusik Sinai, lantaran ngagunakeun seuneu anu henteu halal. Duanana henteu karagungan putra. Tinggal Elasar jeung Itamar anu jaradi imam waktu Harun jumeneng keneh. 5 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 6 "Kaom Lewi sina ka harareup, diangkat jadi purah babantu ka Imam Harun. 7 Sagala pagawean pikeun Kemah Tepangan, sagala kaperluan pikeun imam 7
Bilangan 3.8-17 jeung sabangsa Israil, jadi kawajiban maranehanana. 8 Kitu deui ngurus paparabotan Kemah Tepangan jeung nguruskeun kaperluan urang Israil lianna. 9 Ti urang Israil, anu ku Kami dibakukeun pikeun ngalalayanan Harun jeung anak- anakna ngan urang Lewi wungkul. 10 Tetepkeun ku maneh, kawajiban imam mah ngan Harun jeung anak-anakna bae anu diwenangkeun. Anu sejen, anu wani-wani ngajalankeun kaimaman kudu dipaehan." 11 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 12 (3:12-13) "Ayeuna urang Lewi jadi boga Kami. Basa Kami maehan sakabeh cikal urang Mesir, cikal-cikal urang Israil mah ku Kami disucikeun pikeun Kami, boh jelema boh sato. Ayeuna pikeun gantina ti sakabeh cikal urang Israil, Kami nyandak urang Lewi pikeun Kami. Kami teh PANGERAN." 13 (3:12) 14 PANGERAN nimbalan deui ka Musa di Gurun Keusik Sinai, 15 supaya anjeunna nyacahkeun kaom Lewi, nurutkeun kaom jeung wargana. Barudak lalaki ti umur sabulan atawa leuwih kudu didaptarkeun. 16 Eta timbalan ku Musa dijalankeun. 17 (3:17-20) Anak Lewi tilu: Gerson, Kahat jeung Merari, luluhur kaom anu marake ngaran eta. Anak Gerson dua: Libni jeung 8
Bilangan 3.18-31 Simei. Anak Kahat opat: Amram, Yishar, Hebron, jeung Usiel. Anak Merari dua: Mahli jeung Musi, anu jadi luluhur warga-warga nu marake eta ngaran. 18 (3:17) 19 (3:17) 20 (3:17) 21 Kaom Gerson nya eta warga Libni jeung warga Simei. 22 Jumlah lalaki ti umur sabulan ka luhur kacatet aya 7.500 urang. 23 Ieu kaom pakemahanana di beulah kulon, tukangeun Kemah Tepangan. 24 Kapalana Elisap bin Lael. 25 Kawajibanana ngurus Kemah Tepangan, ngurus tendana luar jero, ngurus lalangse pantona, 26 ngurus lalangse palataranana sabudeur Kemah Tepangan, ngurus altar, jeung ngurus lalangse lawang ka palataran. Sakabeh pagawean anu tumali jeung eta, maranehna anu kawajiban ngurusna. 27 Kaom Kahat nya eta warga-warga Amram, Yishar, Hebron, jeung Usiel. 28 Jumlah lalakina ti umur sabulan ka luhur aya 8.600 urang. 29 Pakemahanana di kiduleun Kemah Tepangan, 30 kapalana Elisapan bin Usiel. 31 Kawajibanana ngurus Peti Perjangjian, meja, ajug-ajug lampu, altar-altar, 9
Bilangan 3.32-38 paparabotan imam paranti Tempat Suci, jeung ngurus lalangse lawang ka Kamar Pangsucina. Sagala pagawean anu tumali jeung eta, maranehna anu kawajiban ngurusna. 32 Anu ngapalaan urang Lewi nya eta Imam Elasar putra Harun, ngatur jelema-jelema anu baroga kawajiban di jero Tempat Suci. 33 Kaom Merari nya eta warga-warga Mahli jeung Musi. 34 Jumlah lalaki ti umur sabulan ka luhur aya 6.200 urang. 35 Pakemahanana di kalereun Kemah Tepangan, dikapalaan ku Suriel bin Abihail. 36 Kawajibanana ngurus papan-papan dingding Kemah, jaruji-jarujina, tihang- tihangna, tatapakan-tatapakanana, jeung sakur anu patali jeung eta. Sagala pagawean anu tumali jeung eta, maranehna anu kudu ngurusna. 37 Jaba ti eta kudu ngurus tihang-tihang katut tatapakanana, pancuh-pancuh katut tambang-tambangna di palataran luar. 38 Ari Musa, Harun jeung putra-putrana, kemahna di payuneun Kemah Tepangan, beulah wetan. Kawajiban aranjeunna nya eta ngalaksanakeun upacara-upacara ibadah di Tempat Suci pikeun kapentingan urang Israil. Anu sejen, anu wani-wani pipilueun kana eta kawajiban kudu dipaehan. 10
11 Bilangan 3.39-46 39 Jumlah sakabeh lalaki urang Lewi ti umur sabulan ka luhur anu ku Musa didaptarkeun nurutkeun timbalan PANGERAN, ti kabeh rundayan aya 22.000 urang. 40 (3:40-41) PANGERAN ngandika deui ka Musa, "Sakabeh anak cikal urang Israil kagungan Kami. Jadi sakur anak cikal urang Israil anu lalaki, ti umur sabulan ka luhur, kabeh kudu didaptarkeun. Tapi keur gaganti maranehna anu ku Kami dicokot pikeun Kami teh ngan sakabeh urang Lewi. Kami teh PANGERAN! Nya kitu deui ingon-ingon urang Lewi ku Kami dijieun gaganti sakabeh cikal ingon-ingon urang Israil." 41 (3:40) 42 Prak ku Musa dijalankeun, sakabeh anak cikal lalaki 43 ti umur sabulan ka luhur didaptarkeun, jumlahna aya 22.273 urang. 44 PANGERAN nimbalan deui ka Musa, 45 "Ayeuna geura sanggakeun ka Kami sakabeh urang Lewi, pikeun gaganti sakabeh anak cikal lalaki urang Israil. Kitu deui sakabeh cikal ingon-ingon urang Lewi sanggakeun ka Kami, pikeun gaganti cikal ingon-ingon urang Israil. 46 Ku sabab anak cikal urang Israil anu lalaki leuwih 273 urang ti batan urang Lewi, eta leuwihna ku maneh kudu ditebus,
Bilangan 3.47-4.7 47 saurangna masing-masing lima gebleg uang perak nurutkeun harga patokan di Kemah Kami. 48 Duitna serenkeun ka Harun jeung anak-anakna." 49 Ku Musa dijalankeun, sarta duitna, 50 anu gedena 1.365 gebleg perak, 51 diserenkeun ka Harun sapala putra. 4 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 miwarang nyatetkeun urang Lewi kaom Kahat, kaom-kaomna, warga-wargana, 3 ti semet umur tilu puluh nepi ka lima puluh taun, anu pantes pikeun digawekeun di Kemah Tepangan. 4 Pagaweanana nya eta ngurus barang- barang anu pangsucina. 5 Ti dinya PANGERAN ngandikakeun ieu aturan ka Musa: Lamun pasanggrahan rek pindah, Harun sapala putra kudu ka jero Kemah, nurunkeun lalangse anu mindingan Peti Perjangjian, tuluy kudu dipake ngarurub eta peti. 6 Geus kitu kudu ditutupan ku kulit lemes sarta saterusna kudu diruruban ku lawon biru, tuluy petina kudu dicorok ku rancatan. 7 Meja paranti neundeun roti haturan PANGERAN kudu ditaplakan ku taplak biru. Piring-piring, pinggan-pinggan wadah dupa, pinggan-pinggan paranti kurban, kendi-kendi anggur kurban, teundeunan di dinya. Dina eta meja salawasna kudu aya roti haturkeuneun. 12
Bilangan 4.8-15 8 Eta kabeh tutup ku lawon beureum, tutupan deui ku kulit lemes, tuluy corok mejana ku rancatan dina parantina. 9 Ajug-ajug lampu, lampu-lampu, cacapit- cacapit, cepuk-cepuk, jeung wadah-wadah minyak jetun, bungkus ku lawon biru. 10 Eta ajug-ajug jeung parabot-parabotna kudu ditutupan ku kulit lemes, tuluy kudu diteundeun kana gotongan. 11 Geus kitu altar emas kudu ditutupan ku lawon biru, tuluy ku kulit lemes, altarna tuluy corok ku rancatan. 12 Pakakas-pakakas paranti Tempat Suci kudu dibungkus ku lawon biru, tuluy ku kulit lemes, terus teundeun kana gotongan. 13 Lebu gemuk tina altar kudu dikeduk, altarna tutupan ku lawon wungu. 14 Sagala pakakas kaperluan altar, piring- piring wadah seuneu, pangrojok, panyodok, jeung jambangan-jambangan, teundeunan dina luhur eta altar, tutupan ku kulit lemes, tuluy altarna corok ku rancatan. 15 Dina waktuna pasanggrahan indit, eta barang-barang suci digotongna kudu ku kaom Kahat. Kitu soteh lamun eta paparabotan geus tarapti kabeh dibungkusanana ku Harun sapala putra. Kaom Kahat teu meunang cubuk-cabak kana eta barang-barang suci, sabab tangtu tiwas. Kitu kawajiban kaom Kahat lamun Kemah Tepangan dipindahkeun. 13
Bilangan 4.16-24 16 Ari Imam Elasar putra Harun, kawajibanana ngurus Kemah sagemblengna, ngaminyakan lampu-lampu, ngurus padupaan, ngurus kurban gandum, ngurus minyak suci jeung sagala rupa anu aya di jero Kemah Tepangan, anu enggeus disucikeun haturan PANGERAN. 17 PANGERAN ngandika deui ka Musa jeung Harun, 18 "Kahade, kaom Kahat 19 ulah deukeut-deukeut kana barang-barang suci supaya ulah tiwas. Sangkan ulah nepi ka kajadian kitu, Harun jeung anak-anakna kudu ngatur heula eta barang-barang di jero Kemah Tepangan. Lamun geus beres dibungkusanana, kakara jalma-jalma kaom Kahat diatur sacabakna-sacabakna nu mana gotongeunana. 20 Sabab lamun maranehna asup ka jero Kemah Tepangan memeh beres sarta heug narenjo eta parabot-parabot suci bawaeun pindah keur diuruskeun keneh ku imam-imam, tangtu tariwas." 21 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 22 miwarang nyatetkeun urang Lewi kaom Gerson sakaomna sawargana, 23 jeung nyatet anu umurna ti tilu puluh nepi ka lima puluh taun, anu nyumponan sarat pikeun digawekeun di Kemah Tepangan. 24 Anu baris jadi kawajibanana nya eta ngurus ieu barang-barang: 14
15 Bilangan 4.25-32 25 Kemah, tenda luar, tenda jero, kulit lemes tutup puncak Kemah, lalangse lawang asup, 26 reregan jeung tali-talina anu di palataran sakuriling Kemah jeung altar, lalangse lawang asup ka palataran, jeung sagala rupa anu aya patalina jeung eta barang-barang. Sagala urusan anu tumali jeung eta, maranehna anu kudu ngurusna. 27 Musa jeung Harun kudu ngajaga supaya kaom Gerson ngalampahkeun eta kawajiban jeung nadah parentah Harun sapala putra. 28 Eta sagala kawajiban kaom Gerson di jero Kemah dikapalaan ku Imam Itamar putra Harun. 29 PANGERAN ngandika deui ka Musa, miwarang nyatetkeun urang Lewi ti kaom Merari, nurutkeun wargana masing-masing. 30 Jeung kudu nyatet anu umurna ti tilu puluh nepi ka lima puluh taun, anu nyumponan sarat pikeun digawekeun di Kemah Tepangan. 31 Anu baris jadi kawajibanana nya eta ngurus papan-papan dingding Kemah, jaruji-jarujina, tihang-tihangna jeung tatapakan-tatapakanana, 32 pancuh-pancuh jeung tambang- tambangna anu di palataran sakuriling Kemah, jeung sakur anu aya patalina jeung eta. Kawajibanana masing-masing aya bagianana sorangan.
Bilangan 4.33-49 33 Kitu kawajiban kaom Merari di Kemah Tepangan, dikapalaan ku Imam Itamar putra Harun. 34 (4:34-48) Luyu jeung timbalan PANGERAN, Musa, Harun, jeung para kokolot umat, nyacahkeun urang Lewi anu tilu kaom, nya eta kaom Kahat, kaom Gerson, jeung kaom Merari. Ku aranjeunna didaptar anu umurna ti tilu puluh nepi ka lima puluh taun, anu nyumponan sarat pikeun digawekeun di Kemah Tepangan. Hasilna: Kaom-Jumlah; Kahat-2.750 urang; Gerson-2.630 urang; Merari-3.200 urang; Jumlah=8.580 urang. 35 (4:34) 36 (4:34) 37 (4:34) 38 (4:34) 39 (4:34) 40 (4:34) 41 (4:34) 42 (4:34) 43 (4:34) 44 (4:34) 45 (4:34) 46 (4:34) 47 (4:34) 48 (4:34) 49 Jelema-jelema teh didaptarkeun sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. Unggal jelema kudu sina tanggung jawab kana kawajibanana masing-masing, naon anu 16
17 Bilangan 5.1-11 kudu dipigawe, naon anu kudu digotong. Kitu timbalan PANGERAN ka Musa. 5 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 "Parentahkeun ka urang Israil supaya jelema anu boga kasakit lepra atawa kasakit bengang, atawa anu antel kana bangke, kudu dikaluarkeun ti pasanggrahan. 3 Sakur anu kaayaanana najis saperti kitu sina kaluar, supaya ieu pasanggrahan tempat Kami di maraneh ulah kanajisan." 4 Urang Israil narurut, sakur anu kaayaanana najis dikaluarkeun ti pasanggrahan. 5 PANGERAN maparinkeun ieu aturan ka Musa, 6 pikeun urang Israil: Lamun aya anu henteu satia ka PANGERAN lantaran ngarugikeun batur, 7 kudu ngaku kana kasalahanana sarta karugian baturna tea kudu dibayarkeun deui sajenisna ditambah saperlimana. 8 Upama baturna tea geus maot tur teu aya baraya deukeutna, duit pamayar karugian teh kudu diserenkeun ka PANGERAN pikeun imam. Kajaba ti eta kudu ditambah ku domba jalu pikeun upacara mupus kasalahanana. 9 Naon bae pangbakti urang Israil ka PANGERAN anu diserenkeun ka imam, eta keur imam. 10 Jadi sagala pangbakti anu diserenkeun ka imam, keur imam. 11 PANGERAN ngandika deui ka Musa,
Bilangan 5.12-19 12 (5:12-14) maparinkeun ieu aturan keur urang Israil: Bisa jadi aya salaki anu curiga ka pamajikanana. Nyangka pamajikanana serong jeung geus nganajiskeun diri jinah jeung lalaki sejen. Tapi teu bisa mastikeun, lantaran kalakuan pamajikanana tea rikip tur teu aya saksi, sarta henteu kaperego. Atawa hiji salaki teu pupuguh timburuan ka pamajikanana, padahal pamajikanana teh teu serong teu naon. 13 (5:12) 14 (5:12) 15 Dina hal saperti kitu, eta salaki kudu mawa pamajikanana ka imam bari mawa tipung tarigu sakilo pikeun kurban, tipungna ulah dikucuran minyak jetun jeung ulah diteundeunan dupa, sabab eta mah kurban ti hiji salaki anu timburuan, pikeun ngabuktikeun hal anu sabenerna. 16 Awewena ku imam kudu dibawa ka hareupeun altar sina nangtung di dinya. 17 Imam kudu nyicikeun cai suci kana hiji paso, cemplungan taneuh sacolek tina dasar Kemah supaya jadi pait. 18 Udar buuk eta awewe ku imam sina ngarumbay, tipung kurban tea sina dicekel ku leungeunna. Paso eusi cai anu geus jadi pait jeung geus ngandung panyapa, cekel ku imam. 19 Geus kitu awewena sina ngaregepkeun ucapan anu diikrarkeun ku imam, anu kieu 18
Bilangan 5.20-27 pokpokanana, "Lamun maneh henteu jinah, panyapa anu dikandung ku ieu cai suci moal teurak ka maneh. 20 Sabalikna lamun maneh jinah, 21 demi kersaning PANGERAN, maneh masing jadi sasapaan di antara umat Mantenna. Ieu cai sing matak bareuh beuteung, sing matak murungkut puhu pingping. 22 Ieu cai masing muhit dina peujit, sing ngabareuhkeun beuteung, sing murungkutkeun puhu pingping maneh." Awewe tea kudu ngahaminan, "Amin, demi PANGERAN, sing kabuktian." 23 Geus kitu eta panyapa teh ku imam kudu dituliskeun, tuluy kucekkeun kana cai pait tea. 24 Samemeh eta cai suci diinumkeun ka eta awewe, anu bisa jadi bakal nimbulkeun kanyeri luar biasa, 25 tipung pikurbaneun anu dicekel ku eta awewe tea cokot ku imam, tuluy unjukkeun ka PANGERAN, teundeun dina altar. 26 Cokot sakeupeul terus beuleum di dinya, tanda yen enggeus dikurbankeun. Geus kitu awewe teh sina nginum eta cai panyapa. 27 Upama enya manehna jinah, bakal ngarasa nyeri luar biasa, beuteungna jadi bareuh, puhu pingpingna jadi murungkut. Ngaranna bakal jadi sasapaan di kalangan bangsana. 19
20 Bilangan 5.28-6.6 28 Tapi saupama manehna taya dosana, moal kua-kieu sarta bakal bisa boga anak. 29 (5:29-30) Kitu pikukuhna upama aya salaki nu curiga jeung timburuan, nyangka pamajikanana geus jinah. Awewena sina nangtung hareupeun altar, imam ngajalankeun upacarana. 30 (5:29) 31 Ari salakina mah henteu kabawa salah. Sabalikna pamajikanana, lamun enya salah, kitu pitemaheunana. 6 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 ngandikakeun ieu pikukuh pikeun urang Israil: Lalaki atawa awewe anu ikrar panadaran seja ngawulakeun dirina ka PANGERAN jadi Nasir, 3 henteu meunang nginum anggur atawa inuman keras. Henteu meunang nginum inuman naon bae anu asalna tina buah anggur atawa ngadahar buahna atawa kismisna. 4 Sapanjang jadi keneh Nasir teu meunang ngadahar naon bae anu tina buah anggur, kulitna atawa sikina ge teu meunang. 5 Sapanjang jadi Nasir teu meunang dicukur. Dirina geus kabeungkeut ku ikrar seja ngawulakeun diri ka PANGERAN tepi ka beak waktuna. Sapanjang kitu buukna jeung janggotna kudu diantep manjangan. 6 (6:6-7) Buukna teh jadi ciri kumawulana ka Allah. Jeung sapanjang kitu ulah nganajiskeun maneh deukeut-deukeut kana mayit, kajeun
21 Bilangan 6.7-14 mayit bapana atawa indungna, dulurna lalaki atawa awewe. 7 (6:6) 8 Sabab sapanjang jadi Nasir, dirina geus dibaktikeun jadi kawula PANGERAN. 9 Upama nepi ka kajadian kungsi padeukeut jeung nu maot lantaran maotna ngadadak, nepi ka matak najis kana buuk Nasirna, heuleut tujuh poe ti saentasna, sirahna jeung janggotna kudu dikerik masing beresih, supaya dirina beresih deui. 10 Isukna, dina kadalapan poena kudu nepungan imam di lawang Kemah Suci, mawa dua manuk japati atawa tikukur. 11 Manuk anu hiji ku imam kudu dijieun kurban dosa, anu hiji deui kurban beuleuman, jadi sarat nyucikeun diri tina kanajisan paantel jeung mayit. Jadi dina poe eta buukna teh disucikeun deui, 12 sarta waktu Nasirna dibaktikeun deui ka PANGERAN. Waktu kumawulana anu enggeus kalakonan mah dibatalkeun bae, sabab geus kanajisan. Kasalahanana kudu ditebus ku anak domba anu umur sataun, dijieun kurban kasalahan. 13 Lamun waktuna jadi Nasir geus tamat kalakonan sakumaha panadaranana, kudu nyieun upacara. Manehna kudu ka lawang Kemah Suci, 14 ngahaturkeun tilu rupa sato kurban anu mulus ka PANGERAN, nya eta: hiji
Bilangan 6.15-21 anak domba jalu umur sataun keur kurban beuleuman, hiji domba bikang keur kurban dosa, jeung hiji domba jalu keur kurban panarima. 15 Jaba ti eta kudu ngahaturkeun roti anu teu diragian sakaranjang, anu karandel, tina tipung anu diadonan ku minyak jetun, jeung anu aripis anu diulasan ku minyak jetun, kitu deui kurban gandum jeung anggur. 16 Imam nyanggakeun eta kabeh ka PANGERAN, tuluy metakeun kurban pamupus dosa jeung kurban beuleuman. 17 Domba jaluna kurbankeun ka PANGERAN jieun kurban panarima, barengkeun jeung roti anu sakaranjang tea. Kurban kadaharan jeung kurban inuman oge sanggakeun. 18 Nasirna kudu ngagundulan sirah di lawang Kemah Suci, buukna teundeun dina luhur kurban panarima anu keur dibeuleum. 19 Pingping hareup domba tea ku imam kudu dikulub, tuluy jait sina ditampanan ku eta Nasir jeung rotina anu kandel sasiki, anu ipis sasiki, tina karanjang. 20 Saterusna ku imam kudu diunjukkeun ka PANGERAN jadi kurban ajang imam sarta sipatna geus suci. Dada domba jeung pingping tukangna oge keur imam sakumaha ceuk pikukuhna. Sanggeus eta, Nasirna meunang nginum anggur. 21 Kitu pikukuhna hal Nasir, jaba ti anu geus diikrarkeun dina panadaranana, sabab sagala 22
23 Bilangan 6.22-7.4 anu diikrarkeun dina panadaranana tea kudu ditekanan kabeh. 22 PANGERAN ngandika deui ka Musa 23 hal ucapan berkah anu kudu dilisankeun ku Harun jeung putrana ari keur ngaberkahan urang Israil, kieu: 24 Mugia maraneh ku PANGERAN dirahmat sarta diraksa. 25 Mugia maraneh ku PANGERAN dipiwelas jeung dipaparin kurnia. 26 Mugia maraneh ku PANGERAN digalih jeung dijamugakeun. 27 Sarta kieu timbalan PANGERAN: "Saupama dina ucapan berkah pikeun urang Israil jenengan kami disebut, tangtu Kami ngamakbul." 7 1 Sanggeus Musa beres ngadegkeun Kemah Tepangan, poe eta keneh eta Kemah Suci teh ku anjeunna diresmikeun, diminyakan ku minyak suci katut sagala paparabotanana, kitu deui altarna sapuratina. 2 Ti dinya para kapala urang Israil, nya eta para pamingpin kaom-kaom anu ditugaskeun kudu nyacahkeun tea, 3 nyaranggakeun pangbakti ka PANGERAN, padati genep jeung sapi dua welas; tiap dua urang pamingpin hiji padati, sarta saurangna masing-masing hiji sapi. Sanggeus kabeh disanggakeun ka PANGERAN, 4 PANGERAN nimbalan ka Musa,
Bilangan 7.5-12 5 "Tarima eta pangbakti, gunakeun pikeun kaperluan pagawean anu kudu dipigawe di ieu Kemah. Serenkeun ka urang Lewi sing luyu jeung pigaweeun maranehanana masing-masing." 6 Seug eta padati-padati eusi sapi teh ku Musa diserenkeun ka urang Lewi: 7 Dua padati jeung opat sapi diserenkeun ka urang Gerson, 8 opat padati jeung dalapan sapi diserenkeun ka urang Merari. Sagala pigaweeun maranehna diaturna ku Itamar putra Harun. 9 Urang Kahat ku Musa henteu diserenan padati teu diserenan sapi, sabab maranehna mah kabagian ngurus jeung nanggung barang-barang suci dina taktakna. 10 Jeung deui para pamingpin teh nyaranggakeun kurban pikeun ngaresmikeun altar. Sanggeus maranehna tarapti rek prak nyanggakeun pangbaktina kana altar, 11 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Bejakeun ka maranehna, salila dua welas poe saban poe kudu aya hiji pamingpin anu nyanggakeun pangbakti pikeun ngaresmikeun altar." 12 (7:12-83) Seug giliran anu kudu nyanggakeun kurban-kurban teh ku maranehna diatur. Kieu: Poe-Giliran Kaom-Pamingpinna; Ka-1-Yuda-Nahson bin Aminadab; Ka-2-Isaskar-Netanel bin Suar; Ka-3-Sebulun-Eliab bin Helon; Ka-4-Rubin-Elisur bin Sedeur; Ka-5-Simeon- 24
Bilangan 7.13-23 Selumiel bin Surisaday; Ka-6-Gad-Elisap bin Rehuel; Ka-7-Epraim-Elisama bin Amihud; Ka-8-Menase-Gamaliel bin Pedasur; Ka-9-Binyamin-Abidan bin Gidoni; Ka-10- Dan-Ahieser bin Amisaday; Ka-11-Aser-Pegiel bin Okran; Ka-12-Naptali-Ahira bin Enan. Kurban-kurban anu ku masing-masing kudu dibaktikeun teh sarua, nya eta: hiji baki perak anu beuratna 1,5 kilogram, hiji bokor perak anu beuratna 800 gram, timbanganana nurutkeun patokan Kemah PANGERAN. Duanana dieusi tipung sapinuhna campur minyak jetun, pikeun kurban kadaharan, hiji pisin emas anu beuratna 110 gram, pinuh ku seuseungitan, hiji sapi jalu, hiji domba jalu, hiji anak domba umur sataun keur kurban beuleuman, hiji embe keur kurban pamupus dosa. Tuluy dua sapi jalu, lima domba jalu, lima embe jalu, jeung lima anak domba anu umur sataunan keur kurban panarima. 13 (7:12) 14 (7:12) 15 (7:12) 16 (7:12) 17 (7:12) 18 (7:12) 19 (7:12) 20 (7:12) 21 (7:12) 22 (7:12) 23 (7:12) 25
24 (7:12) 25 (7:12) 26 (7:12) 27 (7:12) 28 (7:12) 29 (7:12) 30 (7:12) 31 (7:12) 32 (7:12) 33 (7:12) 34 (7:12) 35 (7:12) 36 (7:12) 37 (7:12) 38 (7:12) 39 (7:12) 40 (7:12) 41 (7:12) 42 (7:12) 43 (7:12) 44 (7:12) 45 (7:12) 46 (7:12) 47 (7:12) 48 (7:12) 49 (7:12) 50 (7:12) 51 (7:12) 52 (7:12) 53 (7:12) 54 (7:12) Bilangan 7.24-54 26
Bilangan 7.55-84 55 (7:12) 56 (7:12) 57 (7:12) 58 (7:12) 59 (7:12) 60 (7:12) 61 (7:12) 62 (7:12) 63 (7:12) 64 (7:12) 65 (7:12) 66 (7:12) 67 (7:12) 68 (7:12) 69 (7:12) 70 (7:12) 71 (7:12) 72 (7:12) 73 (7:12) 74 (7:12) 75 (7:12) 76 (7:12) 77 (7:12) 78 (7:12) 79 (7:12) 80 (7:12) 81 (7:12) 82 (7:12) 83 (7:12) 84 (7:84-88) Jumlah lobana pangbakti ti dua welas urang pamingpin pikeun 27
Bilangan 7.85-8.4 kaperluan-kaperluan altar nya eta: - dua welas pinggan perak jeung dua welas baskom perak, beuratna kabeh 27,6 kilogram; - dua welas pisin emas, beuratna kabeh aya 1,32 kilogram, parinuh ku seuseungitan; - dua welas sapi jalu, dua welas domba jalu, dua welas anak domba umur sataunan, kitu deui pikeun kurban-kurban kadaharan jeung pikeun kurban-kurban panarima; - dua welas embe keur kurban dosa; - dua puluh opat sapi jalu, genep puluh domba jalu, genep puluh embe, genep puluh anak domba umur sataunan keur kurban panarima. 85 (7:84) 86 (7:84) 87 (7:84) 88 (7:84) 89 Ari Musa, tiap-tiap lebet ka jero eta Kemah seja miunjuk ka PANGERAN, sok ngadangu PANGERAN nimbalan ka anjeunna tina luhureun tutup Peti Perjangjian di antara dua jangjang mumukarabinan. 8 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 "Bejakeun ka Harun, lampu-lampu teh pasang dina ajugna, atur supaya caangna ka beulah hareup." 3 Seug lampu-lampu teh ku Harun disanghareupkeun kana ajugna. 4 Eta ajug lampu ti puhu nepi ka congona mangrupa emas ketokan, direkana nurutkeun 28
Bilangan 8.5-13 conto anu ku PANGERAN ditembongkeun ka Musa tea. 5 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 6 "Jelema-jelema urang Lewi kudu dipetel ti urang Israil lianna tuluy sucikeun. 7 Kieu aturanana: Kepretan ku cai suci, tuluy sina ngerik bulu awakna jeung sina nyareuseuhan pakean. Sanggeus kitu maranehna jadi beresih. 8 Tuluy sina nyarerenkeun hiji sapi jalu anu ngora keneh jeung tipung anu diadonan ku minyak jetun keur kurban kadaharan; ari maneh kudu nyokot hiji sapi jalu keur kurban dosa. 9 Ti dinya bangsa Israil kumpulkeun, urang Lewi sina narangtung hareupeun Kemah Kami. 10 Urang Israil sina narumpangkeun leungeunna kana sirah urang Lewi. 11 Tuluy sanggakeun eta jelema-jelema ka Kami, ku Harun, jadi pangbakti ti urang Israil ka Kami, pikeun ngajalankeun gawe ti Kami. 12 Geus kitu urang Lewi sina narumpangkeun leungeun kana sirah dua sapi tea; sapina peuncit, hiji keur kurban dosa, hiji keur kurban beuleuman, pikeun sarat nyucikeun urang Lewi. 13 Urang Lewi kudu dihususkeun pikeun Kami, sarta kudu dititah ngalalayanan Harun jeung anak-anakna. 29
Bilangan 8.14-22 14 Kitu petana urang Lewi dipetel ti urang Israil lianna keur Kami. 15 Sanggeus ku maneh disucikeun, urang Lewi manjing sarat pikeun ngajalankeun gawe di Kemah Kami. 16 Maranehna ku Kami dijieun gaganti anak cikal di sakumna bangsa Israil, jadi hak milik Kami pribadi. 17 Basa Kami di Mesir maehan sakabeh cikal lalaki, cikal-cikal urang Israil kitu deui cikal-cikal ingon-ingon ku Kami dijadikeun hak milik. 18 Ayeuna Kami nyandak urang Lewi pikeun gaganti sakabeh cikal lalaki urang Israil. 19 Maranehna ku Kami diserenkeun ka Harun jeung anak-anakna jadi pangbakti ti urang Israil, pikeun digarawekeun di Kemah Kami, nalangan bangsa Israil, pikeun nyegah sangkan urang Israil ulah cilaka lamun deukeut-deukeut ka ieu Kamar Suci." 20 Seug urang Lewi teh ku Musa, ku Harun, jeung ku bangsa Israil dibaktikeun sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. 21 Urang Lewi kabeh susuci, nyareuseuhan pakean, tuluy ku Harun disanggakeun ka PANGERAN sarta disucikeun sakumaha mistina. 22 Sagala rupa timbalan PANGERAN ka Musa perkara urang Lewi ku sakumna bangsa Israil dilampahkeun. Sakabeh urang Lewi enggeus manjing sarat pikeun ngajalankeun gawe 30
Bilangan 8.23-9.6 di Kemah PANGERAN, dikapalaan ku Harun jeung putra-putrana. 23 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 24 "Sakur urang Lewi ti semet umur dua puluh taun wajib digawe di Kemah Kami, 25 eureun-eureun sanggeus umur lima puluh taun. 26 Sanggeusing kitu ari daek mah ngabantuan gawe ka baturna heug bae, tapi lain ku karana wajib. Kitu pikukuhna hal kawajiban urang Lewi." 9 1 Dina bulan kahiji taun kadua ti barang urang Israil budal ti Mesir, PANGERAN ngandika ka Musa di Gurun Keusik Sinai. Pangandika-Na, 2 (9:2-3) "Dina tanggal opat welas bulan ieu, sasurupna panonpoe, sakumna bangsa Israil kudu ngalakonan Paska, prakprakanana kudu nurutkeun aturan jeung pikukuhna." 3 (9:2) 4 Seug Musa marentahkeun sangkan urang Israil ngalakonan Paska. 5 Tuluy ku maranehna dilampahkeun di Gurun Keusik Sinai dina tanggal opat welas bulan kahiji, sasurupna panonpoe. Sagala rupa timbalan PANGERAN ka Musa ditarurut. 6 Aya sawatara jelema anu kanajisan lantaran nyabak mayit, jadi henteu meunang marilu ngalakonan Paska. Seug ngadareuheus ka Musa jeung Harun 31
Bilangan 9.7-14 7 sarta arunjukan, "Nun, abdi-abdi teh keur kanajisan, nyabak mayit. Nanging piraku dugi ka teu kenging ngiring nyanggakeun kurban ka PANGERAN sapertos nu sanes?" 8 Waler Musa, "Ke heulaanan urang taroskeun ku bapa ka PANGERAN." 9 PANGERAN nimbalan ka Musa, 10 pikeun urang Israil, timbalana-Na, "Sing saha bae, maraneh atawa anak incu, anu keur kanajisan lantaran nyabak mayit, atawa keur di satengahing perjalanan jauh, lamun hayang ngalakonan Paska, 11 meunang, tapi kudu sabulan sanggeusna, nya eta dina maleman tanggal opat welas bulan kadua, pabuburit. Pek lampahkeun dina waktu eta, dahar domba Paska jeung roti teu diragi jeung lalab pait. 12 Dahareunana teu meunang aya anu disesakeun nepi ka poe isukna, sarta tulang-tulangna ulah aya anu dipotongkeun. Ngalakonan Paska kudu nurutkeun sakabeh pikukuhna. 13 Sabalikna, sing saha anu henteu keur kanajisan, atawa keur henteu di satengahing perjalanan, heug henteu ngalakonan Paska, moal diaku deui umat Kami, sabab henteu ngahaturkeun kurban ka Kami, padahal enggeus waktuna. Eta kitu teh dosa sarta bakal aya balukarna. 14 Saupama aya jelema lain urang Israil anu cicing di Israil hayang milu ngalakonan 32
Bilangan 9.15-21 Paska, meunang, sarta prakprakanana kudu luyu jeung aturan katut pikukuhna. Sabab aturanana teh pikeun sakabeh jelema boh pribumi boh lain pribumi." 15 (9:15-16) Sanggeus Kemah PANGERAN beres diadegkeun, dina poeanana keneh aya mega turun nyimbutan eta Kemah. Ari ti peuting eta mega teh siga hurung kawas seuneu, kitu bae salawasna. 16 (9:15) 17 Lamun eta mega unggah, eta tanda yen urang Israil kudu bobongkar pasanggrahan pikeun pindah tempat nuturkeun eta mega, di mana turunna di dinya masanggrahanana. 18 Boh bobongkarna boh masanggrahanana deui salawasna kudu kalawan timbalan PANGERAN. Sapanjang eta mega nyimbutan keneh Kemah PANGERAN, pasanggrahan urang Israil kudu tetep di tempatna. 19 Lamun mega tea unggah tapi tetep ngagantung luhureun Kemah PANGERAN sawatara lilana, urang Israil kudu tetep ngajaraga kawajibanana ka PANGERAN, acan prak parindah. 20 Tempo-tempo eta mega teh ngagantungna di luhureun eta Kemah ngan sababaraha poe bae. Sajeroning kitu urang Israil teh naha kudu pindah atawa henteu, kudu kumaha timbalan PANGERAN. 21 Sakapeung eta mega teh aya di luhureun Kemah Suci ngan ti sareupna nepi ka isuk, 33
34 Bilangan 9.22-10.7 terus unggah, sarta urang Israil kudu pindah harita keneh. Iraha bae eta mega unggahna, urang Israil kudu terus pindah. 22 Ari eta mega tacan unggah mah sarta tetep keneh ngagantung luhureun Kemah Suci, naha dua poe, naha sabulan, atawa sataun atawa leuwih, maranehna tetep bae di tempatna. Pindah-pindah lamun eta mega geus unggah. 23 Masanggrahanana jeung arinditna ti pasanggrahan teh nurutkeun sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa tea. 10 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 "Kudu nyieun dua tarompet tina perak ketokan pikeun nyalukan jelema-jelema sina karumpul, jeung pikeun tangara kudu ngaruag pasanggrahan. 3 Upama ditiup duanana sarta sorana panjang, hartina jalma-jalma kudu kumpul kabeh ka maneh di hareupeun lawang ka Kemah Kami. 4 Upama ditiup hiji bae, hartina anu kudu kumpul teh ngan para pamingpin kaom wungkul. 5 Sora pondok tangara kaom-kaom beulah wetan kudu indit. 6 Lamun sora pondok ditiup kadua kalina, tangara pasukan beulah kidul kudu indit. Jadi soara anu parondok teh tangara umat kudu arindit, 7 ari sora panjang tangara kudu karumpul.
Bilangan 10.8-14 8 Tarompet ditiupna kudu ku imam, anak- anak Harun. Kitu aturan anu kudu diturut salilana. 9 Saupama engke tanah maraneh katarajang perang, geusan ngabela diri ti musuh anu ngarurug, eta dua tarompet tiup geusan tangara ngahucuhkeun jurit. Kami, PANGERAN Allah maraneh tangtu baris nulungan nyalametkeun maraneh ti leungeun musuh. 10 Kitu deui dina musim-musim kasukaan, dina Pesta Bulan Anyar, jeung dina pesta- pesta kaagamaan lianna, ana maraneh nyaranggakeun kurban beuleuman jeung kurban panarima, eta dua tarompet kudu ditiup. Tan wande Kami mere pitulung ka maraneh. Kami teh PANGERAN Allah maraneh." 11 Dina tanggal dua puluh bulan kadua taun kadua ti barang urang Israil budal ti Mesir, mega luhureun Kemah PANGERAN teh unggah. 12 Seug urang Israil nungtutan arindit ninggalkeun Gurun Keusik Sinai. Ari mega tea ngarandeg di palebah tanah gurun Paran. 13 Mimiti arinditna teh kalawan timbalan PANGERAN ka Musa, 14 sarta saban waktu indit aturanana sarua. Anu maju pangheulana nya eta aleutan pasukan umbul-umbul pingpinan kaom Yuda, 35
36 Bilangan 10.15-25 sapasukan-sapasukan, dikapalaan ku Nahson bin Aminadab. 15 Netanel bin Suar ngapalaan aleutan kaom Isaskar, 16 Eliab bin Helon ngapalaan aleutan kaom Sebulun. 17 Geus kitu Kemah Suci diruag tuluy digotong ku kaom Gerson jeung kaom Merari, bral iang. 18 Ditema ku iangan pasukan umbul- umbul kaom Rubin sapasukan-sapasukan, dikapalaan ku Elisur bin Sedeur. 19 Selumiel bin Surisaday ngapalaan aleutan kaom Simeon, 20 jeung Elisap bin Rehuel ngapalaan aleutan kaom Gad. 21 Leut deui iangan urang Lewi kaom Kahat, ngagarotong parabot-parabot suci. Lamun maranehanana geus daratang ka pasanggrahan anu anyar, eta Kemah kudu geus ngadeg deui. 22 Ti dinya ditema ku pasukan umbul- umbul kaom Epraim, saaleutan-saaleutan, dikapalaan ku Elisama bin Amihud. 23 Gamaliel bin Pedasur ngapalaan kaom Menase, 24 jeung Abidan bin Gidoni ngapalaan kaom Binyamin. 25 Pangpandeurina pasukan umbul-umbul kaom Dan, anu jadi bebenteng beulah tukang, dikapalaan ku Ahieser bin Amisaday.
37 Bilangan 10.26-33 26 Pegiel bin Okran ngapalaan aleutan kaom Aser, 27 jeung Ahira bin Enan ngapalaan aleutan kaom Naptali. 28 Kitu aturan tata barisna urang Israil, saaleutan-saaleutanana, ana maraju pindah pasanggrahan. 29 Geus kitu Musa ngalahir ka kapisaderekna, Hobab bin Yitro urang Midian, "Ayeuna urang nuju ngawitan majeng ngajugjug tempat anu bade dipaparinkeun ku PANGERAN tea, kitu timbalan Mantenna anu parantos jangji bade maparin kamuktian ka urang Israil. Mangga urang sareng ka ditu, urang sasarengan hirup dina kamuktian." 30 Walon Hobab, "Hatur nuhun, nanging sim kuring teh hayang wangsul ka lembur sorangan." 31 "Panuhun, mugi ulah ngantunkeun," saur Musa. "Mugi kersa jadi tuduh jalan, da saderek mah uninga di mana pisaeeunana ieu aleutan kedah ngarerebna. 32 Saupami kersa nyarengan, sagala berkah PANGERAN urang tampi sasarengan." 33 Sanggeus arindit ti Sinai ninggalkeun gunung PANGERAN, maranehna terus maju tilu poe. Peti Perjangjian PANGERAN geus ti heula diinditkeunana, salawasna heulaeun maranehanana pikeun nangtukeun pitempateun geusan masanggrahan deui.
38 Bilangan 10.34-11.5 34 Saban maranehna maju ninggalkeun urut pangrerebanana, mega aheng ti PANGERAN tea salawasna aya luhureunana ari ti beurang. 35 Saban Peti Perjangjian mimiti diinditkeun, Musa miunjuk, "Mangga majeng nun PANGERAN, musuh-musuh paburisatkeun, sugri anu ka Gusti mikageuleuh perangan!" 36 Satiap-tiap eta eureun Musa miunjuk, "Mangga linggih deui nun PANGERAN, ka ieu mangketi-keti urang Israil." 11 1 Hiji mangsa jalma-jalma mimiti ngarasula ka PANGERAN dumeh ngarasa sangsara. Ngadangu kitu PANGERAN jadi bendu, gur bae aya seuneu ti Mantenna ngamuk ka maranehna jeung ngalebur sabagian pakemahan. 2 Jalma-jalma tingjarerit marenta tulung ka Musa. Seug Musa neneda ka PANGERAN, pes seuneu pareum. 3 Ti dinya eta tempat dingaranan Tabarah, sabab di dinya maranehna dilebur ku seuneu ti PANGERAN. 4 Aya sababaraha urang asing anu marilu lumaku jeung urang Israil, pohara harayangeunana manggih daging, nepi ka urang Israil oge milu ngarasula pokna, "Eh hayang teuing meunang daging! 5 Di Mesir mah lauk naon ge urang ngadahar jeung teu kudu meuli. Aringet keneh kana bonteng, kana samangka, bawang beureum, bawang daun, bawang bodas?
Bilangan 11.6-12 6 Bet ayeuna mah urang nepi ka sakieu kalempohanana, euweuh gahel-gaheleun acan. Nu aya saban poe manna deui, manna deui!" 7 (Manna teh bangunna siga siki, laleutik, warnana bodas semu-semu koneng, 8 (11:8-9) asalna ti awang-awang, turunna ti peuting bareng jeung ibun, isukna ku maranehna diparulungan tuluy dirarendos atawa ditutuan dijieun tipung, digodog tuluy dijieun sabangsa gegeplak, rasana asa kueh anu dipanggang make minyak jetun.) 9 (11:8) 10 Kekecapan maranehna kitu kadangu ku Musa, da ngaromongna bari tingrariung hareupeun kemah-kemahna. Anjeunna jadi nalangsa, lantaran PANGERAN jadi bendu ka maranehna. 11 Pok anjeunna ngalengis ka PANGERAN, "Naha abdi teh dugi ka dikieu-kieu teuing? Ku naon Gusti sakieu henteu misukana ka abdi? Ku naon abdi teh dikedahkeun ngurus ieu jalmi-jalmi? 12 Padahal maranehna teh jadina sanes ku abdi, dijurukeunana sanes ku abdi, kari-kari bet abdi anu dipiwarang ngurus, teu benten ti ngarorok sareng ngangais orok sapanjang jalan salami muru ka tanah anu ku Gusti kapungkur dijangjikeun ka karuhunna! 39
Bilangan 11.13-19 13 Ti mana abdi teh pikengingeun daging nyumponan kahayang maranehna? Damelna ngeceblek mementa daging! 14 Abdi teu sanggem ngurus jalmi sakitu seueurna sorangan bae, abot langkung ti abot! 15 Ti batan dikieu-kieu, langkung sae paehan bae abdi teh, ulah lami-lami nandangan panyiksa. Kitu soteh ari bade dipikawelas." 16 Timbalan PANGERAN ka Musa, "Kami pangumpulkeun jelema tujuh puluh urang anu pantes ajenaneun, anu pantes jaradi pangurus, sina ka darieu ka Kemah Kami, jaronghokkeun barengan ku maneh. 17 Engke Kami lungsur ngandika ka maneh, jeung nyandak sabagian pangawasa Kami anu di maneh, baris diancikkeun ka maranehna. Engke maranehna sina ngabantu ngasuh eta jelema-jelema, supaya ulah sagala rupa ditangkes ku maneh sorangan. 18 Pek ka ditu bejakeun ka jelema-jelema, kieu kituh, Ari harayang daging, maraneh isukan kudu susuci. Maraneh ngeceblek majar hayang teuing nyatu daging, majar ngeunah keneh ge di Mesir. Omongan maraneh teh kadangu ku PANGERAN, sarta Mantenna tangtu engke maparin daging, sangkan maraneh nyaratu daging. 19 Lain sapoe dua poe, lain ngan lima poe atawa sapuluh poe atawa dua puluh poe, 40
Bilangan 11.20-26 20 tapi sabulan campleng bakal nyaratu daging, nepi ka daging teh barijilan deui tina ceuli, nepi ka maraneh garering utah-utahan. Bongan maraneh keneh anu geus teu ngahiding ka PANGERAN anu aya di tengah maraneh. Bongan maraneh keneh anu geus ngarasula ka Mantenna, majar mending ge tong budal ti Mesir." 21 Musa miunjuk, "Anu diurus ku abdi teh 600.000 jalmi. Saur Gusti sadayana bade dipaparin daging dugi ka sasasih campleng. Kumaha? 22 Na cekap sapina, dombana, peunciteun dugi ka maranehna sareubeuheun? Na cekap lauk di laut kanggo diteda ku maranehna?" 23 PANGERAN ngawaler, "Ari pangawasa Kami na aya watesna? Tenjokeun ku maneh, timbalan Kami teh baris bukti atawa moal!" 24 Bral Musa angkat nepangan jelema-jelema nepikeun timbalan PANGERAN tea. Anjeunna ngumpulkeun tujuh puluh urang pamingpin, tuluy sina ngariung Kemah Suci. 25 Seug PANGERAN lungsur dina mega nimbalan ka Musa, ti dinya nyandak sabagian pangawasa anu ngancik di Musa diancikkeun ka anu tujuh puluh pamingpin tea. Barang Roh tea ngancik, maranehna ujug-ujug ngagarero kawas nabi, ngan teu lila. 26 Ti nu tujuh puluh urang tea aya duaan anu ninggalkeun maneh di pasanggrahan henteu marilu indit ka Kemah Suci, ngaranna Eldad 41
Bilangan 11.27-34 jeung Medad. Maranehna oge kaancikan Roh, seug deuih ngagarero kawas nabi, di pasanggrahan. 27 Tuluy aya budak ngora lumpat ka Musa bebeja hal Eldad jeung Medad kitu. 28 Pok Yosua bin Nun anu gagandek ka Musa ti ngongora unjukan ka anjeunna, "Hulag, Juragan!" 29 Waler Musa, "Pipilueun teuing kana urusan kami! Kahayang kami mah malah sing saban jelema ku PANGERAN diancikan Roh, sina barisa ngucap kawas ucapan nabi!" 30 Geus kitu Musa jeung para pamingpin tea marulang deui ka pasanggrahan. 31 Gelebug aya angin ti PANGERAN, mawa manuk puyuh ti laut, haliberna harandap pisan, teu sameter-meter acan tina taneuh, tuluy tarurun ka pasanggrahan, nakleuk sakuriling bungking nepi ka sababaraha kilometer jauhna. 32 Sapoe eta nepi ka sapeupeuting, nepi ka isukna deui jelema-jelema narewakan puyuh. Beubeunangan saurangna paling saeutik sarebu kilogram. Dagingna diparoe sakuriling pasanggrahan. 33 Tacan beak eta daging didalahar, PANGERAN bendu, seug narajangkeun pagebug ngabasmi ka maranehna. 34 Ti dinya eta tempat dingaranan Kibrot Taawa, anu hartina "Kuburan Kahawekan", 42
Bilangan 11.35-12.7 sabab jadi kuburan jelema-jelema anu harawek kana daging. 35 Geus kitu maranehna neruskeun lumakuna tuluy masanggrahan di Haserot. 12 1 Hiji mangsa Musa diupat ku Harun jeung saderekna nu istri, Miryam, dumeh geus migarwa wanita urang Kus. 2 Salaurna, "Naha ngan anjeunna bae anu ku PANGERAN dianggo jalan ngandika teh? Ari ka urang tara ngandika, kitu?" Kasauran aranjeunna kadangu ku PANGERAN. 3 (Ari Musa tabeatna rendah manah, taya tandingna di sadunya anu rendah manah kawas anjeunna.) 4 Ti dinya PANGERAN ujug-ujug ngandika ka Musa, Harun jeung Miryam, "Kami mundut maraneh tiluan kudu daratang ka Kemah Kami." Bral aranjeunna arangkat. 5 PANGERAN lungsur dina pilar mega. Mantenna ngadeg di lawang Kemah-Na, tuluy ngagentra, "Harun! Miryam!" Seug duanana maju, 6 PANGERAN tuluy ngandika, "Darengekeun ieu dawuhan Kami! Upama tea mah di maraneh aya nabi, mun Kami seja nembongan ka nabi mah cukup dina tetenjoanana bae. Nimbalan oge arek dina impianana wungkul. 7 Ari nimbalan ka Musa mah anu jadi abdi Kami, beda deui. Manehna ku Kami geus 43
44 Bilangan 12.8-14 dipercaya ngurus sakabeh urang Israil, umat Kami. 8 Ana Kami nimbalan, ka Musa mah nepi ka adu-hareupan, tur sageblasna lain anu pikiraneun! Malah manehna mah geus nenjoeun rupa Kami! Maraneh nepi ka wani campelak kitu ngagogoreng ka Musa, ka abdi Kami?" 9 Kacida benduna PANGERAN ka Harun jeung Miryam. Barang Mantenna ngantunkeun, 10 sarta mega tea geus nyingkah ti eta Kemah, Miryam ngadak-ngadak keuna ku kasakit lepra sakujur salirana, kulitna mani ngeplak bodas kawas salju. Barang katangen ku Harun yen Miryam jadi kitu, 11 terus bae ngalengis ka Musa saurna, "Aduh Juragan, mugi ieu hukuman teh ulah kalalajengan nyiksana. Rumaos di kabodoan parantos midamel dosa. 12 Mugi ieu pun dulur ulah dugi ka sapertos anu maot ti barang dijurukeun, anu dagingna parantos satengah buruk." 13 Musa sasambat ka PANGERAN, "Nun Allah, mugi ieu pun dulur dicageurkeun!" 14 Waler PANGERAN, "Lamun manehna diciduhan beungeutna ku bapana, tangtu nyandang wirang nepi ka tujuh poe. Ku sabab kitu ayeuna oge sina saperti kitu, saminggu lilana teu meunang aya di jero pasanggrahan. Mun geus saminggu kakara meunang diasupkeun deui."
Bilangan 12.15-13.12 15 Ti dinya Miryam dilarang aya di jero pasanggrahan, saminggu lilana. Sabot kitu anu sejen tacan waka neruskeun laku, ngadarago heula. 16 Sanggeus kitu kakara maranehna arindit ti Haserot, tuluy masanggrahan di tanah gurun Paran. 13 1 PANGERAN ngandika ka Musa, 2 "Maneh kudu milih salah saurang pamingpin ti saban kaom anu dua welas, tuluy utus sina ngintip ka tanah Kanaan anu ku Kami rek dibikeun ka urang Israil tea." 3 (13:3-15) Ku Musa dilampahkeun, sarta anjeunna ti tanah gurun Paran ngirimkeun para pamingpin tea, nya eta: Ti kaom-Nu dikirim; Rubin-Samua bin Sakur; Simeon- Sapat bin Hori; Yuda-Kaleb bin Yepune; Isaskar-Igal bin Yusup; Epraim-Hosea bin Nun; Binyamin-Palti bin Rapu; Sebulun- Gadiel bin Sodi; Menase-Gadi bin Susi; Dan-Amiel bin Gemali; Aser-Setur bin Mikael; Naptali-Nahbi bin Wapsi; Gad-Guel bin Maki. 4 (13:3) 5 (13:3) 6 (13:3) 7 (13:3) 8 (13:3) 9 (13:3) 10 (13:3) 11 (13:3) 12 (13:3) 45
Bilangan 13.13-22 13 (13:3) 14 (13:3) 15 (13:3) 16 Sakitu jelema-jelema anu ku Musa diutus kudu ngintip tanah Kanaan teh. Aya anu diganti ngaranna ku Musa, Hosea bin Nun jadi Yosua. 17 Memeh bral ku Musa dipaparin amanat heula, saurna, "Ti dieu kudu ngaler nepi ka tanah Kanaan beulah kidul, tuluy arunggah ka pagunungan. 18 Arintip ti dinya kumaha kaayaanana eta tanah, sabaraha cacah jiwana, sakumaha kakuatanana. 19 Naha eta tanah teh alus atawa goreng, jelemana caricing di desa-desa anu bolongor atawa di kota-kota anu dikuta. 20 Pariksa taneuhna lendo henteuna, loba henteuna tatangkalanana. Jeung balikna omat kudu mawa conto bubuahanana." Harita memang keur musimna buah anggur mimiti arasak. 21 Bral utusan arindit maju ngaler. Tuluy ngintip eta tanah, ti kidulna mimiti ti tanah gurun Sin terus ngaler mapay jalan nepi ka Rehob, hiji tempat anu geus deukeut ka Hamat. 22 Ti dinya terus ka Hebron, wewengkon eta tanah beulah ti kidul, pamatuhan urang Ahiman, urang Sesai jeung urang Talmai; ieu tilu suku bangsa teh turunan bangsa Enak, 46
Bilangan 13.23-29 hiji bangsa anu awakna jarangkung gede. (Hebron mimiti kabukana teh tujuh taun samemeh Soan, hiji tempat di tanah Mesir.) 23 Sanggeus nepi ka Lebak Eskol, maranehna ngala buah anggur saranggeuy. Ranggeuyanana kacida beuratna nepi ka digotong ku duaan. Ngala buah dalima deuih jeung buah kondang bawaeun mulang. 24 (Eta tempat anu matak dingaranan Lebak Eskol teh lantaran perkara eta buah anggur saranggeuy anu diala ku urang Israil tea.) 25 Sanggeus beres ngintipna nepi ka opat puluh poe, mata-mata teh marulang ka bangsana, 26 ka Musa, Harun, jeung bangsa Israil di tanah gurun Paran wewengkon tanah Kades. Sagala papanggihanana ditepikeun bari nembongkeun bubuahan babawaanana. 27 Kieu pupulihna ka Musa, "Eta tanah parantos disidikkeun. Kaayaanana beunghar sareng subur. Ieu ngabantun bubuahanana saeutik. 28 Mung jalmi-jalmina kacida baredasna, kota-kotana nya arageung nya wareweg, dikuta kuat sakurilingna. Kajabi ti kitu di ditu teh aya suku bangsa anu jarangkung gede. 29 Palih kidul dicicingan ku urang Amalek. Pagununganana dicicingan ku urang Het, urang Yebus, sareng urang Emor. Tempat- tempat sapanjang basisir Laut Tengah sareng 47
Bilangan 13.30-14.3 sapanjang Walungan Yordan dicicingan ku urang Kanaan." 30 Ti dinya Kaleb ngarepehkeun jelema- jelema anu mimiti ngageder nembongkeun kateupanujuna ka Musa. Kieu ceuk Kaleb, "Urang rurug eta tanah teh, urang rebut. Tangtu beunang ku urang." 31 Tapi ceuk nu sejen-sejenna anu arindit jeung Kaleb, ngaromongna teh kieu: "Urang moal kuat ngarurug ka ditu. Urang ditu teh baredasna leuwih ti urang." 32 Saterusna maranehna nyebarkeun carita palsu ka urang Israil perkara hasil lolongokna ka eta tanah, majar: "Hasil eta tanah teh keur pribumina ge teu matak mahi. Jalma-jalmana jararangkung pisan, 33 malah di ditu teh loba raksasa turunan bangsa Enak. Dibanding jeung itu, urang mah mani asa sagede simeut. Moal teu kitu itu ge nganggapna ka urang." 14 1 Sapeupeuting eta jelema-jelema teh gawena tinggorowok jeung nembongkeun kasusah. 2 Seug ngarasula ka Musa jeung Harun, pokna, "Mending ge paeh bareto di Mesir, atawa mending paeh di dieu keneh di tanah gurun! 3 Jang naon urang teh ku PANGERAN digiring ka eta tanah? Perang moal teu eleh, anak pamajikan dijabel. Kumaha lamun urang baralik deui bae ka Mesir?" 48
Bilangan 14.4-11 4 Terus maranehna baradami, "Hayu urang pilih pamingpinna, sina mawa urang ka Mesir deui!" 5 Bruk Musa jeung Harun nyaruuh kana taneuh hareupeun eta jelema-jelema. 6 Ari Yosua bin Nun jeung Kaleb bin Yepune, dua jelema anu tas ngalongok tanah tea nyarosoeh pakeanana bawaning ku susah, 7 tuluy ngomong ka nu loba pokna, "Eta tanah anu kakara tas ditalengteng teh kacida pikabitaeunana. 8 Asal kalakuan urang sing matak sapuk kana manah PANGERAN, ku Mantenna tangtu dicandak ka ditu, sarta eta tanah anu sakitu beungharna tur sakitu lendona teh tangtu dipaparinkeun ka urang. 9 Ulah ngalawan ka PANGERAN, jeung ulah gimir ku urang ditu. Moal teu babari ngelehkeunana. PANGERAN nyarengan urang, sarta Mantenna geus ngelehkeun allah-allah urang ditu, jadi ulah sieun-sieun." 10 Tapi jelema-jelema teh anggur ngancam rek maehan, arek maraledogan ku batu, ngan kaburu narenjoeun aya cahaya anu ujug-ujug ngagebray luhureun Kemah Suci, cahaya PANGERAN. 11 PANGERAN ngandika ka Musa, "Rek iraha enggeusna eta jelema-jelema nampik ka Kami teh? Rek sabaraha lilana maranehna henteu percaya ka Kami anu geus sakitu lobana nembongkeun mujijat? 49
Bilangan 14.12-18 12 Ku Kami rek ditarajang, rek dibasmi ku pagebug. Ari maneh ku Kami rek dijieun karuhun hiji bangsa anu leuwih gede jeung leuwih kuat ti batan maranehna!" 13 Tapi piunjuk Musa ka PANGERAN, "Ieu bangsa teh ku Gusti parantos dikaluarkeun ti Mesir kalayan metakeun pangawasa. Sugri padamelan Gusti pikeun maranehna, saupami kakupingeun ku urang Mesir 14 tangtos dicarioskeun ka urang dieu. Urang dieu parantos kawartosan yen Gusti PANGERAN nyarengan ka abdi sadaya, malah sok tembong ngajirim upami mega Gusti aya di luhureun abdi sadaya, ari siang angkat ti payun dina tihang mega, wengina dina tihang seuneu. 15 Saupami ieu jalmi-jalmi ayeuna dibasmi, tangtos ceuk bangsa-bangsa anu kantos nguping kajayaan Gusti teh 16 pangna ieu umat dugi ka dibasmi, lantaran Gusti parantos teu sanggup nungtunna ka tanah anu parantos dijangjikeun. 17 Kitu nu mawi nun PANGERAN, mugi kakawasaan Gusti teh dianggo ngabuktoskeun pilahir anu kieu tea: 18 Kami teh PANGERAN, jembar panalar, jembar asih, satuhu, jembar hampura ka nu baroga dosa jeung ka anu sok ngalawan. Tapi nu salah mah moal teu dihukum, boh kaom bapa, boh anak incuna, nepi ka turunan katilu jeung kaopat. 50
Bilangan 14.19-25 19 Sarehing kitu nun PANGERAN, luyu sareng sipat asih Gusti anu jembar tur tara gingsir, sim abdi nunuhun mugi ieu jalmi-jalmi teh dihapunten dosana, sapertos kapungkur-pungkur ti barang maranehna budal ti Mesir." 20 PANGERAN ngawaler, "Ku Kami dihampura sakumaha pamenta maneh. 21 Tapi demi hirup Kami, jeung demi kamulyaan Kami anu minuhan jagat, 22 maranehna moal aya anu diasupkeun ka eta tanah. Sangkilang maranehna geus narenjoeun gebrayna kamulyaan jeung mujijat-mujijat Kami di Mesir jeung di gurun keusik, tapi teu eureun-eureun maranehna teh ngalawan, ngadoja kasabaran Kami. 23 Maranehna hamo asup ka tanah anu ku Kami dijangjikeun ka karuhunna. Sakur anu ngalawan ku Kami moal aya anu diasupkeun ka ditu. 24 Ari Kaleb, abdi Kami, ku sabab beda deui sarta tetep satuhu, tangtu ku Kami dicandak ka ditu, ka tanah anu ku manehna tas ditalengteng. Anak incuna bakal ngamilik eta tanah, 25 bakal nyaricingan tanah-tanah lebak anu ayeuna dicaricingan keneh ku urang Amalek jeung urang Kanaan. Maraneh isukan kudu malik ngajugjug ka gurun keusik, anu nuju ka Teluk Akaba." 51
Bilangan 14.26-34 26 PANGERAN ngandika ka Musa jeung Harun, 27 "Rek sabaraha lilana jelema-jelema garoreng hate teh gegelendengna ka Kami? Kami geus kesel ngadangu gegelendengna! 28 Bejakeun, kieu kituh waleran Kami, Kami sumpah demi hirup Kami, saomong maraneh ku Kami rek dibuktikeun. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 29 Maraneh bakal tariwas, bangke-bangke maraneh bakal nyebar di gurun keusik. Sakur anu ayeuna umurna leuwih ti dua puluh taun, ku sabab geus gegelendeng ka Kami, moal aya anu asup ka eta tanah. 30 Pamohalan maraneh narepi sarta maratuh di ditu, sanajan Kami geus jangji. Kajaba Kaleb jeung Yosua. 31 Ceuk maraneh, anak pamajikan bakal kajabel. Tapi malah nya maranehna anu ku Kami rek dicandak ka ditu ka tanah anu ku maraneh teu dipikahayang. Eta tanah baris pamatuhanana. 32 Maraneh mah bakal paraeh di dieu di tanah gurun. 33 Anak maraneh bakal ngalumbara di ieu tanah gurun nepi ka opat puluh taun, balangsak ku karana kateusatiaan maraneh, nepi ka maraneh tumpes beak. 34 Balukarna tina dosa sorangan, maraneh bakal balangsak nepi ka opat puluh taun, ngingetkeun lilana waktu anu dipake lolongok 52
Bilangan 14.35-43 ka eta tanah opat puluh poe, sapoena satauneun. Sangkan karasa temahna dilawan ku Kami! 35 Kami sumpah rek nyieun kitu ka maraneh anu jarahat, anu geus ngalawan ka Kami. Maraneh masing-masing tangtu tariwas di tanah gurun. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 36 (14:36-37) Ari jelema-jelema anu diutus ngintip tanah tea, anu nyebarkeun carita bohong nepi ka jelema-jelema gegelendeng ka PANGERAN, ku PANGERAN digebug ku hiji kasakit, hos paraeh. 37 (14:36) 38 Ti nu dua welas urang teh ngan duaan nu salamet, Yosua jeung Kaleb. 39 Barang timbalan PANGERAN teh dicarioskeun ku Musa, urang Israil jadi kacida sarusaheunana. 40 Isukna isuk-isuk keneh pisan maranehna geus rek bring bae ngarurug ka pagunungan di ditu, sarta kieu omongna ka Musa, "Ayeuna mah abdi sadaya daek ka ditu, ka tanah anu diandikakeun ku PANGERAN. Rumaos lepat." 41 Tapi saur Musa, "Arek ngaralawan deui ka PANGERAN? Moal aya hasilna! 42 Ulah ka daritu, ku PANGERAN moal disarengan, temahna engke beunang ku musuh. 43 Maraneh tangtu eleh ngayonan urang Amalek jeung urang Kanaan. PANGERAN teu 53
Bilangan 14.44-15.6 kersaeun nyarengan lantaran maraneh geus teu narolih ka Mantenna." 44 Tapi maranehna murugul, terus ngajugjug ka pagunungan, padahal Peti Perjangjian PANGERAN jeung Musa tetep-tetep henteu incah ti pasanggrahan. 45 Maranehna ditarajang ku urang Amalek jeung urang Kanaan, kadeseh sarta diuber nepi ka Hormah. 15 1 PANGERAN ka Musa maparinkeun 2 ieu pikukuh pikeun urang Israil, anu kudu dilakonan ari geus araya di tanah anu bakal dipaparinkeun tea: 3 Lamun maraneh arek ngurban ka PANGERAN, kurban beuleuman, kurban pikeun nekanan panadaran, kurban ku karana suka rela, atawa kurban-kurban anu dimistikeun dina pesta-pesta kaagamaan, sato kurbanna meunang ku sapi jalu, domba jalu, domba atawa embe, jieun kurban kadaharan. Seungitna kurban-kurban kadaharan tea bakal kagalih ku PANGERAN. 4 (15:4-5) Sing saha anu nyanggakeun domba atawa embe ka PANGERAN pikeun kurban beuleuman, sarta pikeun tiap-tiap sato kudu dilengkepan ku tipung sakilo anu diadonan ku saliter minyak jetun keur kurban kadaharan, jeung cianggur saliter. 5 (15:4) 6 Lamun anu dikurbankeunana domba jalu, kudu oge ngahaturkeun kurban kadaharan 54
Bilangan 15.7-15 tina tipung dua kilo anu diadonan ku saliter satengah minyak jetun, 7 jeung cianggur saliter satengah. Seungitna kurban bakal kagalih ku PANGERAN. 8 Lamun anu dihaturkeun ka PANGERAN teh sapi jalu, boh keur kurban beuleuman boh keur kurban pikeun nekanan panadaran atawa keur kurban panarima, 9 kudu oge ngahaturkeun kurban kadaharan tina tipung tilu kilo anu diadonan ku dua liter minyak jetun, 10 jeung cianggur dua liter. Seungitna kurban bakal kagalih ku PANGERAN. 11 Kitu patokan kurban-kurban pangiring pikeun satiap kurban sapi jalu, satiap domba jalu, satiap domba, satiap embe. 12 Sakumaha bae lobana sato anu dikurbankeun, lobana kurban pangiring oge kudu disaluyukeun kana patokan eta. 13 Unggal warga Israil asli, saban ngahaturkeun kurban kadaharan anu angseuna hayang kagalih ku PANGERAN, kudu kitu. 14 Urang asing anu aya di maraneh, boh anu sawatara waktu, boh anu tetep matuh, lamun rek nyieun kurban kadaharan, supaya angseuna kagalih ku PANGERAN, aturanana kudu sarua cara kitu. 15 Eta aturan teh diwajibkeun pikeun saterusna, boh ka maraneh boh ka urang 55
Bilangan 15.16-24 asing anu aya di maraneh. Sabab dina soca PANGERAN mah maraneh jeung itu teh sarua, 16 jadi pikukuh jeung aturan kitu teh nya pikeun maraneh nya pikeun itu. 17 PANGERAN ka Musa maparinkeun deui 18 aturan pikeun urang Israil anu kudu dilakonan ari geus araya di tanah anu rek dipaparinkeun tea: 19 Bahan dahareun tina hasil eta tanah, sabagian wajib disanggakeun ka PANGERAN. 20 Lamun nyieun roti tina gandum anu diala pangheulana, roti nu kahiji kudu husus dibaktikeun ka PANGERAN. Cara ngabaktikeunana sarua jeung cara ngabaktikeun roti tina gandum anu digiling pangheulana. 21 Pikukuh kudu nyanggakeun roti saperti kitu saban-saban nyieun, kudu dilakonan salawasna. 22 Tapi bisa jadi aya nu teu kahaja henteu ngalakonan salah sarupa pikukuh anu ku PANGERAN diandikakeun ka Musa. 23 Atawa bisa jadi engke sakumna masarakat henteu ngalakonan sagala pikukuh anu ku PANGERAN geus diandikakeun ka Musa. 24 Saupama kasalahanana teh lantaran lalawora, maranehna kudu ngahaturkeun sapi jalu keur kurban beuleuman, anu angseuna matak sedep ka PANGERAN, diiring ku kurban kadaharan jeung kurban anggur sakumaha tali parantina. Kurban pangiring sejenna 56
57 Bilangan 15.25-32 kudu ngahaturkeun embe badot keur kurban pamupus dosa. 25 Ku imam kudu dikurbankeun pikeun nebus dosa masarakat, tangtu bakal dihampura, sabab kasalahanana lain dihaja. Kurban pamupus dosa tea dijieun kurban kadaharan haturan PANGERAN. 26 Sakumna bangsa Israil tangtu bakal dihampura, kitu deui urang asing, sabab eta kasalahan teh mawa ka sarerea. 27 Upama anu dosa teu kahaja teh ngan saurang, jelemana kudu ngahaturkeun anak embe bikang umur sataun keur kurban dosa. 28 Embena kudu dikurbankeun ku imam dina altar pikeun nebus dosa eta jelema, tangtu ku Mantenna dihampura. 29 Ieu pikukuh pikeun saha bae sakur anu nyieun dosa teu kahaja, boh urang Israil boh urang asing. 30 Tapi lamun kasalahan tea dihaja, boh urang Israil boh lain, eta teges salah, lantaran mandang enteng ka PANGERAN, kudu dipaehan, 31 sabab nyapelekeun timbalan PANGERAN, ngahaja ngarempak salah sahiji pikukuh-Na, anu matak kudu dipaehan ku karana kasalahanana. 32 Hiji mangsa waktu urang Israil di tanah gurun keneh, aya hiji jelema kanyahoan ngala suluh dina poe Sabat.
58 Bilangan 15.33-16.1 33 Tuluy dideuheuskeun ka Musa jeung Harun jeung ka sakumna bangsa Israil, 34 sarta dijaga lantaran tacan terang kudu dikumahakeun. 35 PANGERAN nimbalan ka Musa, "Eta kudu dipaehan. Paehan di luareun pasanggrahan, baledogan ku batu ku sarerea." 36 Seug eta jelema teh dibawa ka luareun pasanggrahan tuluy dipaehan, dibaledogan ku batu ku sarerea sakumaha piwarangan PANGERAN. 37 PANGERAN ngandika deui ka Musa 38 pikeun urang Israil, "Maraneh kudu nyieun rarawis dina tungtung baju. Unggal rarawis kudu diberean benang biru salambar. Gumatikeun kitu salalawasna. 39 Gawena pikeun ngingetan sangkan saban maraneh nenjo eta rarawis aringet sarta narurut kana sagala timbalan Kami, moal bengkok sembah, moal ngajujur napsu ngencar kahayang sorangan. 40 Jadi gawena eta rarawis teh sangkan maraneh gumati kana sagala timbalan Kami, sangkan gembleng jadi kagungan Kami. 41 Kami teh PANGERAN Allah maraneh. Kami ngaluarkeun maraneh ti Mesir teh supaya jadi Allah maraneh. Kami teh PANGERAN." 16 1 (16:1-2) Aya hiji jelema urang Lewi kaom Kahat, ngaranna Korah bin Yishar. Eta jelema geus nangtang ka Musa. Aya baturna tiluan ti kaom Rubin, ngaranna
Bilangan 16.2-8 Datan, jeung Abiram, duanana anak Eliab, anu saurang deui ngaranna On bin Pelet, dipiluan ku dua ratus lima puluh urang Israil anu aya kasebutna lantaran kabehanana pamingpin pilihan rahayat. 2 (16:1) 3 Ngaronom ka Musa jeung Harun sarta nangtang kieu, "Andika geus kaleuleuwihi! Bangsa Israil teh kagungan PANGERAN. Anu disarengan ku PANGERAN teh urang, kabeh. Jadi naon leuwihna andika, he Musa, make munjulkeun maneh ti sapakumpulan umat PANGERAN?" 4 Bareng Musa ngadangu kitu, bruk sujud kana taneuh tuluy neneda. 5 Geus kitu ngalahir ka Korah sabatur-batur, "Isukan isuk-isuk PANGERAN anu bakal mutus mana nu jadi kagungana-Na, mana anu wenang ngadeuheus ka Mantenna, anu dimeunangkeun deukeut ka Mantenna kana altar. 6 (16:6-7) Isukan isuk-isuk arandika kudu mawa parukuyan meunang ngaruhakan jeung dupana, teundeuneun kana altar. Urang cirikeun saha antara urang anu saenyana dipilih ku PANGERAN. Arandika anu kaleuleuwihi, he urang Lewi!" 7 (16:6) 8 Musa terus keneh ngalahirna ka Korah, "He urang Lewi, regepkeun! 59
60 Bilangan 16.9-16 9 Arandika teh ku Allahna Israil geus dipilih ti antara sakabeh urang Israil, nepi ka meunang deukeut ka Mantenna, meunang digarawe di Kemah PANGERAN, meunang ngatur jeung nguruskeun kapentingan sakumna urang Israil. Ceuk pangira arandika, na eta teh perkara leutik? 10 Arandika, kitu deui urang Lewi sakumna, ku PANGERAN dipaparin harkat sakitu masih harayang leuwih, harayang jadi imam! 11 Arandika jeung sakur anu bariluk gegelendeng ka Harun teh saenyana mah gegelendeng jeung nangtang ka PANGERAN." 12 Musa miwarang ngala Datan jeung Abiram. Tapi jawabna, "Moal, moal nemonan! 13 Karah kurang puas keneh ngabudalkeun kaula kabeh ti Mesir, ti tanah anu medah- meduh, ngarah kaula kabeh paraeh di tanah gurun? Arek ngangkat maneh ongkoh jadi juragan kaula sakabeh? 14 Geus tetela andika lain mawa ka tanah anu gemah ripah, lain mere lahan-lahan atawa kebon-kebon anggur. Masih keneh arek ngabobodo. Moal, moal nemonan!" 15 Musa kasebit manahna tuluy unjukan ka PANGERAN, "Mugi kurban maranehna engke ulah aya anu ditampi. Abdi ka maranehna teh teu acan ngarugelkeun, teu acan kantos ngabantun kalde-kaldena acan." 16 Geus kitu anjeunna sasauran deui ka Korah, "Isukan isuk-isuk andika jeung anu
61 Bilangan 16.17-26 dua ratus lima puluh urang anu bariluk, kudu ka Kemah PANGERAN. Harun oge tangtu aya. 17 Masing-masing kudu mawa parukuyan didupaan, teundeun kana altar." 18 Isukna maranehna daratang marawa parukuyan meunang ngaruhakan jeung dupana, tuluy narangtung hareupeun lawang Kemah PANGERAN jeung Musa jeung Harun. 19 Korah ngumpulkeun jelema sapakumpulan sina narangtung nyanghareup ka Musa jeung Harun di hareupeun lawang Kemah. Bray cahaya kamulyaan PANGERAN ngagebray nembongan ka sakabeh. 20 PANGERAN nimbalan ka Musa jeung Harun, 21 "Maraneh kudu nyingkir ti eta jelema- jelema. Maranehna ku Kami arek dibasmi ayeuna keneh." 22 Tapi Musa jeung Harun bruk sarujud sarta arunjukan, "Nun Allah, Gusti teh sumber hirupna saniskara. Anu lepat mung saurang, naha bendu ka sadayana?" 23 Timbalan PANGERAN ka Musa, 24 "Jalma loba titah nyalingkir ti kemah Korah, Datan jeung Abiram." 25 Bral Musa angkat ka kemah Datan jeung Abiram diiring ku para pamingpin, 26 tuluy miwarang ka jalma loba, "Maraneh nyaringkah kabeh ti kemah ieu jelema-jelema doraka. Kade ulah aya barang-barangna anu
Bilangan 16.27-33 kacabak, bisi maraneh milu tumpes kabawa ku dosa maranehna." 27 Jalma-jalma nyaringkah ti kemah Korah, Datan jeung Abiram. Geus kitu Datan jeung Abiram kaluar jeung saanak-majikanana masing-masing, ngajaranteng di lawang kemahna. 28 Musa ngalahir ka jalma rea, "Tarenjokeun, sangkan kanyahoan yen sagala anu dijalankeun ku bapa teh ku karana timbalan PANGERAN, lain karep sorangan. 29 Lamun eta jelema-jelema paehna paeh sabiasa lain ku karana hukuman ti Allah, eta tandana bapa lain piwarangan PANGERAN. 30 Sabalikna upama PANGERAN midamel hal anu tacan kungsi kadenge sarta taneuh beulah ngalegleg maranehna katut sagala pangabogana, nepi ka maranehna hirup-hirup keneh tarurun ka enggon anu paraeh, tetela eta jelema-jelema teh geus murtad ti PANGERAN." 31 Tutup anjeunna sasauran, bray bae taneuh anu ditincak ku Datan jeung Abiram ujug-ujug beulah ngewag, 32 ngalegleg ka maranehna sakulawargana, katut Korah jeung sakur anu bariluk ka manehna katut sagala pangabogana. 33 Kabeh diteureuy hirup-hirup ku taneuh, tarurun ka enggon anu paraeh jeung sagala pangabogana. Geus kitu taneuh anu beulah 62
63 Bilangan 16.34-40 teh liput deui, anu dileglegna lep les taya anu tembong deui. 34 Sakur nu aya di dinya barang ngadarenge tingjareritna jelema-jelema anu dilegleg ku taneuh, tingbalecir lalumpatan bari gogorowokan, "Nyingkir! Bisi milu kakubur!" 35 Sanggeus kitu gur deui aya seuneu ti PANGERAN, ngahuru jelema-jelema anu dua ratus lima puluh urang, anu tas nyaranggakeun kukus tea. 36 Ti dinya PANGERAN ngandika ka Musa, 37 "Parukuyan-parukuyan tambaga anu dibarawa ku jelema-jelema anu dihuru teh sina dicokot ku Elasar anak Imam Harun. Arengna awur-awur ka mana-mana. Eta parukuyan-parukuyan teh suci, 38 sabab geus ditareundeun kana altar PANGERAN. Jadi cokotan eta parukuyan- parukuyan teh ti maranehna anu dihukum paeh ku karana dosa-dosana, tuluy pekprekan gepeng-gepengkeun, pake ngalapis altar, sina jadi paringetan ka urang Israil." 39 Seug parukuyan-parukuyan teh ku Imam Elasar dicandak, tuluy miwarang jelema supaya eta dipekprekan digepeng- gepengkeun aripis dipake ngalapis altar. 40 Eta teh pikeun jadi paringetan ka urang Israil, yen anu lain turunan Harun mah lamun ngukus ka PANGERAN teu meunang aya anu datang sorangan kana altar, sabab tangtu tiwas cara Korah sabatur-batur. Sakumaha
Bilangan 16.41-48 timbalan PANGERAN ka Musa pikeun Elasar geus dijalankeun. 41 Poe isukna sakumna bangsa Israil nyaralahkeun ka Musa jeung Harun, pokna, "Bapa parantos ngabinasa umat PANGERAN." 42 Sanggeus nyaralahkeun ka Musa jeung Harun, bring arindit ka Kemah Suci. Beh eta Kemah teh kasampak geus katutup ku mega sarta cahaya PANGERAN tembong ngagebray. 43 Jol Musa jeung Harun ka dinya sarta ngaradeg payuneun eta Kemah. 44 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, 45 "Maraneh kudu nyingkir ti eta jelema- jelema. Maranehna ku Kami rek dibasmi di dinya keneh!" Bruk aranjeunna sarujud kana taneuh. 46 Ti dinya Musa ngalahir ka Harun, "Candak parukuyan, ruhakan sareng teundeunan dupa. Enggal itu jalmi-jalmi pangukuskeun, pangnyirnakeun dosana. Enggal! PANGERAN parantos meh bedah bendu-Na, sakedap deui ge narajangkeun pagebug." 47 Geuwat Harun nyandak parukuyan tuluy rurusuhan muru ka jalma-jalma anu keur ngagimbung. Ana breh teh pagebug geus mimiti nerekab. Teu talangke deui, sok dupa kana ruhak parukuyan, bul ngukus nyirnakeun dosa maranehna. 48 Rep pagebug teh eureun, Harun ngajanteng di antara anu geus tariwas jeung anu harirup keneh. 64
Bilangan 16.49-17.9 49 Anu paraeh harita wungkul aya 14.700 urang, jaba anu geus paraeh ku karana kadorakaan Korah. 50 Sapepesna eta pagebug, Harun nyampeurkeun ka Musa di lawang Kemah Suci. 17 1 PANGERAN ngandika ka Musa, 2 "Urang Israil pentaan iteuk dua welas siki, hiji iteuk ti unggal pamingpin kaom masing-masing. Ngaran anu bogana tuliskeun dina iteukna. 3 Ngaran Harun tulis dina iteuk wakil urang Lewi. Jadi hiji iteuk ti saban pamingpin kaom. 4 Bawa ka Kemah Kami, teundeun hareupeun Peti Perjangjian paranti Kami mayunan maneh. 5 Jelema anu ku Kami kapilih, iteukna bakal sirungan. Hal ieu ku Kami rek dipake jalan ngeureunkeun gegelendengna urang Israil, ulah sina ngaralawan bae ka maneh." 6 Musa mundutan ka urang Israil hiji iteuk ti unggal pamingpin kaom, jumlah dua welas iteuk. Iteuk Harun dicampurkeun ka dinya. 7 Ku Musa tuluy diteundeun di Kemah Suci hareupeun Peti Perjangjian. 8 Poe isukna sasumpingna ka Kemah, katingali iteuk Harun anu ngawakilan urang Lewi teh sirungan, pucukan, kembangan, malah buahan geus arasak, kanari! 9 Ku Musa ditembongkeun kabeh ka urang Israil. Sanggeus katarenjoeun kitu 65
Bilangan 17.10-18.3 kajadianana, iteuk teh dicarokot deui ku nu bogana masing-masing. 10 Ti dinya PANGERAN ngandika ka Musa, "Iteuk Harun teundeun deui hareupeun Peti Perjangjian, pikeun jadi peringetan ka jelema-jelema anu daroraka yen teu meunang gegelendeng deui bisi tariwas." 11 Eta timbalan PANGERAN ku Musa dijalankeun. 12 Ti dinya urang Israil arunjukan ka Musa, "Upami kitu mah tiwas atuh abdi-abdi teh! 13 Asal deukeut-deukeut ka Kemah Suci, saha bae oge moal teu tiwas. Sami bae sareng parantos tiwas ieu mah!" 18 1 Ti dinya PANGERAN ngandika ka Harun, "Satiap kasalahan pagawean di Kemah Kami, maneh jeung anak-anak maneh katut kabeh urang Lewi anu kudu narima balukarna. Tapi anu kudu nanggung balukar tina hal-hal anu tumali jeung kaimaman mah ngan maneh jeung anak-anak maneh bae. 2 Baraya-baraya maneh urang Lewi bawa ka dieu, sina digarawe babantu ka maneh sabot maneh nekanan kawajiban di Kemah Suci. 3 Maranehna kudu ngalakonan kawajibanana ka maneh jeung ngajalankeun tugasna di jero Kemah Kami. Tapi pacuan cubuk-cabak kana paparabotan suci nu aya di Kamar Suci atawa nyabak altar. Lamun nyabak, boh maranehna boh maneh, tan wande tiwas. 66
Bilangan 18.4-9 4 Sina digarawe jeung maneh sagala pigaweeun di ieu Kemah. Tapi anu saratna teu cumpon mah teu meunang. 5 Kamar Suci jeung altar ngan maneh jeung anak maneh anu wenang ngurus, ulah nepi ka urang Israil kasiksa deui ku Kami. 6 Ari baraya-baraya maneh, Kami pribadi anu milihna ti urang Israil, ku Kami dipasrahkeun ka maneh. Kabeh geus diabdikeun ka Kami, jadi meunang gawe di ieu Kemah. 7 Tapi anu meunang mangku kaimaman pikeun ngajalankeun hal-hal anu tumali jeung altar jeung Kamar Pangsucina mah ngan maneh jeung anak-anak maneh wungkul. Maneh wungkul anu tanggung jawabna, sabab ngan maneh anu ku Kami dibere harkat imam. Jelema anu henteu nyumponan saratna mun deukeut-deukeut kana paparabotan suci bakal tiwas." 8 PANGERAN ngandika deui ka Harun, "Ingetkeun, Kami geus mere keur pibagianeun maneh tina kurban-kurban anu henteu dibeuleum, anu dijieun pikeun Kami. Kop eta bagian keur maneh jeung keur turunan maneh. Kitu salawasna. 9 Pibagianeun maneh tina kurban-kurban pangsucina anu henteu dibeuleum dina altar nya eta: tiap kurban kadaharan, kurban dosa, jeung kurban kasalahan. Sagala rupa kurban suci anu disanggakeun ka Kami, eta keur maneh jeung anak maneh. 67
Bilangan 18.10-17 10 Didaharna kudu di tempat suci, sabab sipatna suci. Anu meunang ngadahar ngan lalaki. 11 Jaba ti eta satiap pangbakti urang Israil pikeun Kami, eta oge keur maneh, keur anak-anak maneh lalaki, awewe. Kitu salawasna. Satiap kulawarga maneh anu setra meunang ngadahar. 12 Hasil tanah anu dialana pangheulana, anu unggal-unggal taun ku urang Israil dihaturkeun ka Kami: minyak jetun, anggur, jeung gandum, 13 eta oge keur maneh kabeh. Satiap anggota kulawarga maneh anu setra meunang ngadahar. 14 Sagala rupa di Israil anu geus dibaktikeun ka Kami tanpa sarat, eta oge keur maneh. 15 Sakur anak cikal, boh budak boh sato anu ku urang Israil dibaktikeun ka Kami, eta keur maneh. Ngan ari budak mah ku maneh kudu ditebus heula, kitu deui cikal sato nu haram kudu ditebus heula. 16 Budak ditebusna di mana geus umur sabulan. Gedena tebusan ditangtukeun lima gebleg uang perak nurutkeun harga patokan di Kemah Kami. 17 Cikal sapi, domba, jeung embe, teu meunang ditebus, sabab mutlak pikeun Kami, kurbankeuneun. Getihna kudu disiramkeun kana altar, gajihna kudu dibeuleum dijieun 68
Bilangan 18.18-23 kurban kadaharan, anu seungitna matak sedep ka Kami. 18 Dagingna keur maneh, sakumaha dada jeung pingping katuhuna anu dijieun sasajen. 19 Sagala rupa pangbakti urang Israil ka Kami, ku Kami geus diajangkeun pikeun maneh, pikeun anak-anak maneh lalaki, awewe. Kitu salawasna. Ieu jadi hiji katangtuan anu langgeng ti Kami pikeun maneh turun-tumurun." 20 PANGERAN ngandika deui ka Harun, "Maneh teu meunang ngabogaan pusaka, sarta di satanah Israil maneh teu meunang boga tanah milik. Hak milik jeung pibagianeun maneh mah ieu Kami, PANGERAN." 21 PANGERAN ngandika deui, "Ari pibagianeun urang Lewi ku Kami diajangan jakat perpuluhan anu ku urang Israil dibaktikeun ka Kami. Eta bagian jadi bayaran tina pagaweanana di Kemah Kami, 22 da urang Israil anu lianna mah geus teu diidinan deukeut-deukeut acan ka Kemah Suci, sabab geus tangtu bakal tiwas keuna ku hukuman. 23 Jadi ti semet ayeuna anu meunang digarawe ngurus eta Kemah ngan urang Lewi bae. Eta tetep kudu kitu, jadi pikukuh langgeng pikeun maneh turun-tumurun. Di satanah Israil, urang Lewi teu meunang ngabogaan pusaka. 69
70 Bilangan 18.24-32 24 Sabab bagian pimilikeun maranehna mah nya eta jakat perpuluhan anu ku urang Israil dihaturkeun ka Kami. Eta sababna maranehna ku Kami geus dibejaan yen teu meunang baroga hak milik di Israil." 25 PANGERAN ngandika ka Musa, 26 pikeun urang Lewi, "Satiap maraneh narima perpuluhan ti urang Israil anu ku PANGERAN geus diajangkeun pikeun maraneh, saperpuluhna ku maraneh kudu disanggakeun ka PANGERAN. 27 Eta pangbakti maraneh dianggap sarua jeung ngabaktikeun gandum jeung anggur cikal hasil lahan. 28 Eta sababna sakabeh hasil perpuluhan ti urang Israil pikeun PANGERAN anu katarima ku maraneh, saperpuluhna tina eta ku maraneh kudu dibaktikeun. Eta pangbakti maraneh kudu diserenkeun ka Imam Harun. 29 Anu dibaktikeun teh kudu anu pangalusna. 30 Lamun anu pangalusna geus dibaktikeun, pek sesana keur maraneh, sakumaha halna patani nyokot bagian ajangna sanggeus pangbaktina disanggakeun. 31 Maraneh kitu deui kulawarga meunang ngadahar sesana di mana bae, sabab eta teh upah maraneh digarawe di Kemah Suci. 32 Maraneh moal matak salah ngadalahar eta bagian, asal anu pangalusna geus dibaktikeun ka PANGERAN. Pacuan maraneh nganajisan pangbakti-pangbakti suci ti urang
Bilangan 19.1-8 Israil. Tegesna, pacuan maraneh ngadahar eta pangbakti-pangbakti samemeh anu pangalusna dibaktikeun ka PANGERAN. Lamun eta dilanggar, maraneh tangtu tiwas." 19 1 PANGERAN ngandika ka Musa jeung Harun, 2 ngandikakeun ieu pikukuh pikeun urang Israil: Maraneh kudu nyokot hiji sapi bulu beureum anu euweuh cacadna jeung anu can dipake gawe. 3 Serenkeun ka Imam Elasar, tuluy tungtun ka luareun pasanggrahan, peuncit saksian ku manehna. 4 Getihna ku Elasar cokot saeutik, kepret- kepretkeun ka lebah Kemah Suci tujuh kali. 5 Sagemblengna eta sapi jeung kulit-kulitna, dagingna, getihna jeung jeroanana kudu diduruk, saksian ku Elasar. 6 Seuneuna ku imam kudu dialungan suluh kiputri sababaraha teukteuk, hisop saranggeuy jeung tali beureum salambar. 7 Geus kitu imam kudu nyeuseuh pakeanana tuluy ngaguyur awakna ku cai, kakara meunang asup deui ka pasanggrahan, kitu ge kakara setra deui lamun geus surup panonpoe. 8 Anu ngaduruk sapi tea oge kudu nyeuseuh pakeanana jeung ngaguyur awakna ku cai, tapi kakara setra deui lamun geus surup panonpoe. 71
Bilangan 19.9-15 9 Lebu sapi anu diduruk kudu dikeduk ku hiji jelema anu setra, teundeun di tempat anu setra di luareun pasanggrahan, keur piparantieun urang Israil nyieun cai setra pikeun nyirnakeun kanajisanana, paranti mupus dosa. 10 Anu ngeduk lebuna oge kudu nyeuseuh pakeanana, sarta kakara bisa setra deui sanggeus surup panonpoe. Pikukuh ieu langgeng pikeun salawasna, boh pikeun urang Israil boh pikeun nu sejen anu harirup di Israil. 11 Sing saha anu antel kana mayit jadi najis tujuh poe. Kudu nyucikeun diri ku cai upacara. 12 Dina poe katiluna ti sanggeus kanajisan jeung dina katujuh poena, kudu nyucikeun diri ku cai upacara, kakara bisa beresih deui. Upama dina katilu jeung katujuh poena henteu nyucikeun diri, eta teh najis. 13 Saha bae anu antel kana mayit henteu nyucikeun diri, tetep najis, sabab henteu dikepretan ku cai upacara. Sarua jeung nganajisan Kemah PANGERAN, temahna moal diangken deui umat Allah. 14 Upama aya anu maot di jero kemah, sakur nu araya di eta kemah waktu jelema tea maot, kitu deui anu daratang ngalayad, kabeh kanajisan salila tujuh poe. 15 Wawadahan anu henteu make turub oge kanajisan. 72
Bilangan 19.16-19 16 Jeung saha-saha anu antel kana mayit anu aya di luareun kemah, boh mayit anu dipaehan boh mayit anu paeh sawajarna, kitu keneh anu antel kana tulang-tulang jelema atawa kuburan, jadi kanajisan tujuh poe. 17 Supaya najisna leungit kudu nyokot lebu sapi beureum paranti nyirnakeun dosa tea sakadarna, asupkeun kana wadah, caian ku cai beresih. 18 Pikeun hal nu kahiji, nya eta lamun aya nu maot di jero kemah kudu kieu: Jelema anu henteu najis kudu nyokot hisop saranggeuy, celubkeun kana cai upara tea, tuluy kepret- kepret ka eta kemah, kana barang-barangna jeung ka jelema-jelema anu araya di dinya. Pikeun hal nu kadua, nya eta lamun aya jelema anu keuna kana mayit, atawa kana kuburan, atawa kana tulang-taleng jelema nu geus maot, kudu kieu: Jelema anu kanajisan tea kudu dikepretan ku cai upacara ku jelema anu henteu kanajisan. Carana saperti kitu keneh. 19 Dina katilu jeung katujuh poena, jelema anu setra teh kudu ngepretan deui jelema anu kanajisan tea ku eta cai setra. Dina poe katujuhna ngepretanana teh baris nyetrakeun. Sanggeus anu kanajisan tea nyeuseuh pakeanana jeung nyiram maneh ku cai, sanggeus surup panonpoe baris setra deui. 73
Bilangan 19.20-20.5 20 Sing saha anu kanajisan henteu nyetrakeun diri, tetep najis sabab awakna henteu dikepretan ku cai setra, matak nganajisan Kemah PANGERAN, sarta temahna moal diaku deui umat Allah. 21 Ieu pikukuh ku maraneh kudu digumatikeun sapapanjangna. Jelema anu ngepret-ngepretkeun cai setra tea ge kudu nyeuseuh pakeanana, sing saha anu antel kana eta cai eta jadi najis nepi ka surup panonpoe. 22 Naon-naon anu kacabak ku jelema anu kanajisan, kitu deui sing saha anu antel kana eta, jadi najis nepi ka surup panonpoe. 20 1 Dina bulan kahiji sakumna bangsa Israil narepi ka tanah gurun Sin, masanggrahan di Kades. Miryam maot sarta dikuburkeun di dinya. 2 Di eta tempat teu aya cai. Seug jelema-jelema ngagimbung ka Musa jeung Harun. 3 Gegelendeng kieu, "Mending ge kapungkur teh maraot sakalian sareng nu sanesna di payuneun Kemah PANGERAN. 4 Kanggo naon dicandak ka ieu tanah gurun? Naha ieu teh ngarah abdi-abdi sareng pipiaraan maraot di dieu? 5 Naha atuh dibudalkeun ti Mesir, dicandak ka tempat sakieu balangsakna, mani teu aya naon-naon anu jadi. Bujeng-bujeng jagong, kondang, anggur, dalima, taya cai-cai acan!" 74
Bilangan 20.6-12 6 Musa jeung Harun ngantunkeun eta jalma-jalma, tuluy ngaradeg di lawang Kemah Suci, bruk sarujud kana taneuh. Bray cahaya PANGERAN nembongan. 7 PANGERAN nimbalan ka Musa, 8 "Cokot iteuk hareupeun Peti Perjangjian. Sakumna bangsa Israil kumpulkeun ku maneh jeung Harun. Di hareupeun maranehna maneh kudu ngomong kana batu cadas itu, anu nangtung di ditu. Engke eta cadas bakal ngabijilkeun cai ngagurujug. Kitu petana maneh ngabijilkeun cai tina eta cadas pikeun ngarinum eta jelema-jelema jeung sasatoanana." 9 Bral Musa angkat nyandak iteuk sakumaha timbalan PANGERAN. 10 Sakumna bangsa Israil ku anjeunna jeung Harun dikumpulkeun hareupeun batu cadas tea. Pok Musa ngalahir, "Darengekeun, eh jelema-jelema doraka! Na Kami jeung Harun teh kudu ngabijilkeun cai tina ieu batu cadas pikeun maraneh?" 11 Ti dinya Musa ngangkat iteuk terus dipake ngagitik dua kali kana eta cadas, cor ti dinya bijil cai ngagolontor. Jelema-jelema ngarinum kitu deui sasatoanana. 12 Tapi PANGERAN nyeuseul ka Musa jeung Harun, timbalana-Na, "Ku sabab maraneh kurang tuhu nganyatakeun pangawasa Kami anu suci di hareupeun bangsa Israil, maraneh moal bisa terus nungtun eta jelema-jelema 75
Bilangan 20.13-17 ka tanah anu ku Kami dijangjikeun pikeun maranehna." 13 Eta kajadian teh di Meriba, tempat urang Israil gegelendeng ka PANGERAN, sarta PANGERAN di dinya nembongkeun yen Mantenna teh suci. 14 Ti dinya Musa ngintun sawatara utusan ka raja Edom ti Kades. Ceuk utusan, "Aya pihatur ti tuang saderek, bangsa Israil. Anjeun langkung uninga kana kabalangsakanana, 15 uninga yen karuhun urang kantos ngumbara di Mesir lami pisan. Di ditu karuhun urang teh kitu deui tuang saderek sadaya dikaniaya ku urang Mesir, 16 lajeng sasambat ka PANGERAN nyuhunkeun pitulung. Panyambatna ku PANGERAN didangu, Mantenna ngutus hiji malaikat, anu nuyun tuang saderek sadaya kaluar ti Mesir. Ayeuna tuang saderek sadaya aya di Kades, di tapel wates karajaan anjeun. 17 Mugi anjeun kersa ngawidian tuang saderek ngalangkung. Tuang saderek sadaya katut ingon-ingon tangtos moal kaluar ti jalan gede, moal nyimpang ka lahan-lahan atanapi kebon-kebon anggur kagungan anjeun. Cai leueuteun oge moal ngabantun ti sumur anjeun, bade junun nyorang jalan gede bae, dugi ka kaluar ti tapel wates karajaan anjeun." 76
Bilangan 20.18-26 18 Tapi jawab urang Edom, "Kami teu idin maraneh ngaliwat ka ieu nagara! Lamun wani-wani, ku kami rek dipapag ditarajang!" 19 Ari ceuk utusan urang Israil, "Sim kuring sadaya bade nyorang jalan gede bae. Bilih bae aya jalmi atanapi ingon-ingon sim kuring anu nginum tina sumur nu aya di dieu, tangtos dibayar sapantesna. Anu disuhunkeun teh mung widi ngalangkung wungkul." 20 Urang Edom ngajawab, "Teu meunang!" Seug maranehna mepek balad gede pisan, tuluy kaluar rek merangan urang Israil. 21 Ku lantaran teu diidinan ngaliwat tanah urang Edom, urang Israil nyimpang ka jalan sejen. 22 Sanggeus arindit ti Kades, sakumna bangsa Israil narepi ka Gunung Hor, 23 wates tanah Moab. Di dinya PANGERAN nimbalan ka Musa jeung Harun, kieu, 24 "Harun teu meunang terus ka tanah anu ku Kami rek dibikeun ka urang Israil, bakal maot di dieu, lantaran maraneh duaan basa keur di Meriba geus nyimpang tina timbalan Kami. 25 Harun jeung Elasar anakna ajak unggah ka Gunung Hor. 26 Bukaan di ditu pakean kaimaman Harun, tuluy pakekeun ka Elasar, sabab Harun kudu maot di ditu." 77
Bilangan 20.27-21.4 27 Musa tumut sakumaha timbalan PANGERAN. Tuluy arunggah ka Gunung Hor kasaksian ku sarerea. 28 Di luhur gunung Musa ngalaanan panganggo kaimaman ti Harun, seug dianggokeun ka Elasar. Harun pupus di puncak eta gunung. Musa jeung Elasar lalungsur deui ti dinya. 29 Sakumna bangsa Israil geus ngajudi yen Harun geus pupus, tuluy bela sungkawa tilu puluh poe lilana. 21 1 Raja tanah Arad, urang Kanaan, di wewengkon Kanaan kidul, meunang beja yen urang Israil geus araya di jalan ka Atarim. Seug mapag merangan, malah bisa ngaboyong sababaraha urang. 2 Urang Israil ngedalkeun ikrar ka PANGERAN, kieu, "Upami aya widi ti Gusti dugi ka abdi sadaya tiasa ngelehkeun eta bangsa, maranehna sareng nagara-nagarana seja mutlak dibaktikeun ka kersa Gusti, bade ditumpurkeun." 3 Eta ikrar ku PANGERAN dikabul, sarta Mantenna maparin pitulung, nepi ka maranehna bisa ngelehkeun urang Kanaan, jelema-jelema jeung nagara-nagarana ditumpurkeun sama sakali. Tuluy eta tempat teh dingaranan Hormah. 4 Ti Gunung Hor urang Israil maju ka Teluk Akaba, maksudna rek ngurilingan wewengkon 78
Bilangan 21.5-13 tanah Edom. Tapi di satengahing jalan maranehna leungit kasabaran, 5 ngabijilkeun ucap garihal ka Musa jeung ka PANGERAN, pokna, "Ku naon abdi sadaya dibudalkeun ti Mesir, sina paraeh di ieu gurun keusik anu teu aya cai teu aya dahareun? Aya ge dahareun siga kieu, bosen!" 6 Seug PANGERAN ngadatangkeun oray-oray matih, urang Israil rea nu datang ka paraeh diparacok. 7 Jalma-jalma tingkaroceak ka Musa, "Abdi-abdi rumaos dosa ka PANGERAN sareng ka Bapa. Pangnedakeun ka PANGERAN supados ieu oray-oray teh disingkirkeun!" 8 PANGERAN nimbalan ka Musa miwarang ngadamel oorayan tina tambaga sina dipanjer ku galah, sina dipalencrong ku nu diparacok ku oray. Anu mencrong eta tangtu moal sakara-kara. 9 Musa ngadamel oorayan tina tambaga tuluy dipanjer ku galah, seug dipalencrong ku anu digaregel ku oray, tuluy calageur. 10 Urang Israil maju deui, tuluy masanggrahan di Obot. 11 Ti Obot maju deui, tuluy masanggrahan di ruruntuk Abarim di gurun wewengkon Moab beulah wetan. 12 Ti dinya maju deui, tuluy masanggrahan di Lebak Sered. 13 Maju deui, tuluy masanggrahan di Walungan Arnon peuntas kaler di tanah gurun 79
Bilangan 21.14-22 anu tembus ka wewengkon urang Emor. Walungan Arnon jadi tapel wates antara wewengkon urang Moab jeung urang Emor. 14 Anu matak dina Kitab Perang PANGERAN ditulis kieu " kota Waheb di wewengkon Supa, jeung tanah-tanah landeuh; Walungan Arnon, 15 jeung barisan lamping landeuh-landeuh anu kebat ka Ar notog ka tanah Moab." 16 Ti dinya maju deui ka hiji tempat anu disebut Beer, hartina Sumur-sumur. Di dinya PANGERAN nimbalan ka Musa, "Jelema kabeh kumpulkeun, ku Kami rek dibere cai." 17 Harita urang Israil ngarawih kieu: "Eh sumur-sumur, sing bijil cai, arek dikawihkeun kieu ku kami: 18 Ieu sumur dikali ku para narpati. Jeung ku para pamingpin bangsa. Dikalina ku teteken karajaan jeung ku iteuk-iteuk kakawasaanana." Ti tanah gurun eta maranehna maju deui ka Matana. 19 Ti dinya maju deui ka Nahaliel. Ti Nahaliel terus ka Bamot. 20 Ti Bamot terus ka hiji lengkob di wewengkon urang Moab, nampeu ka puncak Gunung Pisga, ngeunteung ka lempengan gurun keusik. 21 Geus kitu urang Israil ngirim utusan ka Sihon raja urang Emor. Pamentana: 22 "Kaula neda idin ngalangkung ka tanah Sang Raja. Kaula sadaya sareng ingon-ingon moal nyimpang ti jalan gede, moal ngacak 80
81 Bilangan 21.23-29 ka lahan-lahan atanapi kebon-kebon anggur, moal ngala cai ti sumur, seja nyorang jalan gede bae dugi ka kaluar ti wewengkon Sang Raja." 23 Raja Sihon teu ngidinan urang Israil ngaliwatan wewengkonna, kalah ka mepek balad muru ka Yahas di tanah gurun, merangan urang Israil. 24 Tapi perangna eleh, baladna loba pisan anu paeh. Tanahna ku urang Israil dilindih ti semet Walungan Arnon nepi ka Walungan Yabok wates wewengkon urang Amon. Nepi ka dinya bae, da wates wewengkon urang Amon mah kuat. 25 Kota-kota urang Emor, kaasup kota Hesbon jeung desa-desa sakurilingna dijabel ku urang Israil sarta dicaricingan. 26 Hesbon teh ibukota tempat Sihon raja urang Emor. Eta raja tadina ngelehkeun raja Moab, raja anu ti heula, sarta ngajabel sakuliah tanahna nepi ka Walungan Arnon. 27 Hal eta ku ahli dangding mah dijieun guguritan kieu, "Yu urang ka Hesbon, kota tempat Raja Sihon. Hayang terang menyatna jeung pulihna deui. 28 Bareto ti Hesbon ngaburubul balad Sihon, lir seuneu ngahuru kota Ar di Moab, neureuy pasir-pasir girangeun Walungan Arnon. 29 Cilaka arandika urang Moab! Cilaka arandika umat Kamos! Nu lalaki kalabur, nu
82 Bilangan 21.30-22.2 awewe diboyong ku raja Emor, ku allah-allah arandika diantep bae. 30 Tapi ayeuna turunan eta raja geus tumpur, dicacar sapanjang jalan ti Hesbon nepi ka Dibon ti Nasim nepi ka Nopa deukeut Medeba." 31 Wewengkon urang Emor geus diandih ku urang Israil. 32 Geus kitu Musa miwarang nalengteng jalan geusan ngarurug ka kota Yaser. Seug eta kota jeung desa-desa sakurilingna beunang ku urang Israil. Urang Emor anu araya di dinya dibuburak. 33 Ti dinya urang Israil malik ka jalan anu ka Basan, tapi dipegat ku Raja Og sabaladna, der digempur di Edrei. 34 PANGERAN ngandika ka Musa, "Tong sieun-sieun ku eta raja, maneh tangtu meunang. Eta raja jeung rahayatna katut tanahna ku Kami rek diserenkeun ka maneh. Ku maneh jieun cara ka Sihon raja urang Emor anu marentah di Hesbon." 35 Og beunang ku urang Israil, dipaehan jeung anak-anakna katut rahayatna kabeh, hiji ge taya anu dihirupan, tanahna diandih. 22 1 Urang Israil maju deui, terus masanggrahan di hiji tegalan di Moab, peuntaseun Walungan Yordan beulah wetan nyanghareup ka Yeriho. 2 Barang Balak bin Sipor raja Moab ngareungeu beja hal wewesen urang Israil
Bilangan 22.3-8 ka urang Emor, jeung barang meunang beja sakumaha lobana urang Israil, 3 Balak jeung rahayatna jadi sieuneun. 4 Ti dinya urang Moab teh ngomong ka para pamingpin urang Midian, pokna, "Eta gorombolan teh sakeudeung deui ge datang ngaruksak ka sakurilingeun urang cara banteng nyatuan di sampalan." Geus kitu Balak 5 nitah ngahaturanan Balhum bin Beor anu calik di Petor deukeut Walungan Eprat di tanah Amaw. Kieu amanat Balak, "Hatur uninga, aya hiji bangsa datang ti Mesir, mani nakleuk pinuh di mana-mana ngancam rek ngajabel tanah kaula. 6 Bilanganana langkung seueur ti batan bilangan kaula. Ku margi kitu saderek mugi kersa linggih ka kaula, pangnyapakeun eta bangsa supados kaula tiasa ngelehkeun atanapi ngabuburak. Kaula terang, mana- mana anu diberkahan ku saderek tangtos jamuga, anu disapa ku saderek tangtos cilaka." 7 Utusan Moab jeung para kapala urang Midian arindit nepungan Balhum, mawa duit pikeun upah nyapa, tuluy ngunjukkeun amanat Balak. 8 Saur Balhum, "Marondok heula di dieu sawengi, isukan aya wartos kumaha timbalan PANGERAN ka kaula." Utusan Moab peuting eta marondok di Balhum. 83
Bilangan 22.9-18 9 Allah sumping ka Balhum, mariksa, "Saha eta jelema-jelema anu marondok teh?" 10 Wangsul Balhum, "Sumuhun utusan Raja Balak ti Moab, ngawartosan 11 yen aya hiji bangsa jebulna ti Mesir minuhan sakuliah tanahna. Sanggemna ku abdi kedah disapa supados tiasa dielehkeun atanapi diusir ti tanahna." 12 Dawuhan Allah, "Ulah milu, jeung ulah daek nyapa ka urang Israil, sabab eta umat diberkahan ku Kami." 13 Isukna Balhum mendakan utusan Balak sarta saurna, "Geura marulang. Kaula moal ka ditu, henteu widi ku PANGERAN." 14 Para utusan marulang, pupulih ka Balak yen Balhum teu kersaeun. 15 Balak ngirim deui utusan leuwih loba tur jelema-jelemana leuwih parenting ti batan nu ti heula. 16 Sadaratangna ka Balhum pok ngunjukkeun amanat Balak, "Mugi saderek teu ngaraos kaabotan sumping ka kaula. 17 Tangtos ku kaula dipulang tarima sapantesna, sareng naon bae sapamundut tangtos ditedunan. Ulah teu sumping, pangnyapakeun eta bangsa." 18 Waler Balhum, "Masing Balak dugi ka maparin emas perak nu aya di karatonna, kaula teu werat ngalanggar dawuhan PANGERAN Allah kaula, teu wantun saeutik-eutik acan. 84
Bilangan 22.19-27 19 Parandene, sae karulem heula sawengi di dieu sapertos nu ti payun, manawi kaula kenging deui pituduh ti PANGERAN." 20 Peutingna Allah sumping deui ka Balhum, ngandika, "Ari dikeukeuhan mah jig bae milu, tapi pilampaheun maneh kudu kumaha timbalan Kami." 21 Isukna Balhum nyelaan kalde, bral angkat jeung para utusan Moab. 22 Allah bendu ka Balhum dumeh Balhum ngiring ka nu ngangkir. Balhum jongjon dina tonggong kalde diiring ku dua gandek, teu uningaeun di hareup dipegatan ku malaikat PANGERAN anu ngadeg di tengah jalan. 23 Kaldena nenjoeun di hareup aya malaikat anu ngabar pedang, tuluy nyimpang mapay tegalan. Ku Balhum digitik sina ka jalan deui. 24 Malaikat megatan deui di lebah anu gupit, anu kahapit ku dua pager tembok kebon anggur. 25 Katenjoeun deui ku eta kalde, seug kalde teh meped kana pager tembok nepi ka sampean Balhum ngagasruk ka dinya. Ku Balhum digitik deui. 26 Sakali deui malaikat teh megatan, ngadegna di nu kacida gupitna, kenca katuhu taya lolongkrang deui. 27 Kalde nenjoeun, seug kalde teh ayeuna mah ngagolerkeun maneh. Balhum seep kasabaranana, jebrod deui kalde teh digitik ku teteken. 85
Bilangan 22.28-35 28 Kersaning PANGERAN, ngong bae kalde teh bisa ngomong ka Balhum, kieu, "Na lepat naon kuring teh? Juragan dugi ka tilu kali ieu ngagitik, naon margina?" 29 Waler Balhum, "Salah sia ngajengkelkeun ka aing! Cacak lamun aing nyekel pedang boa sia dipodaran!" 30 Kalde ngajawab, "Sanes kuring teh kalde Juragan ti kapungkur, anu salamina dianggo ku Juragan? Na biasana kuring kieu peta ka Juragan teh?" "Henteu!" walerna. 31 Ti dinya Balhum ku PANGERAN dikersakeun iasa ningali ka eta malaikat anu keur ngabarkeun pedang. Bruk Balhum sujud kana taneuh. 32 Malaikat mariksa, "Salah naon eta kalde digitikan nepi ka tilu kali ieu? Kami ngahaja megatan jalan sangkan maneh ulah laju. 33 Untung eta kalde nenjoeun ka kami nepi ka tilu kali nyisi. Cacak lamun henteu, maneh ku kami dipaehan, kalde mah moal." 34 Balhum ngawangsul, "Sadaya-daya rumaos dosa, sareng teu terang aya anu ngadeg megatan. Nanging bilih dimanah awon saupami teras ka ditu, sim abdi sumeja wangsul deui bae." 35 Tapi waler eta malaikat, "Jig bae rek diteruskeun mah. Tapi piomongeun maneh kudu kumaha timbalan kami." Balhum ngalajengkeun lampah bareng jeung jelema-jelema anu ngangkir. 86
Bilangan 22.36-23.3 36 Barang Balak meunang beja yen Balhum geus aya di jalan tuluy mapagkeun ka kota Ar di wewengkon Walungan Arnon, wates tanah Moab. 37 Saur Balak ka Balhum, "Ku naon kamari ieu teu sumping waktos diangkir ti payun? Bilih teu diutamikeun panginten, bilih kaula kirang panarima?" 38 Waler Balhum, "Kapan ieu dongkap, geuning! Nanging bade tiasa naon ari kaula? Mung tiasa ngucapkeun naon-naon anu diandikakeun ku Allah bae." 39 Balhum ku Balak dicandak ka kota Hasot. 40 Di dinya Balak meuncit sapi jeung domba dipake mupundutan ka Balhum jeung ka para kapala anu ngangkir anjeunna. 41 Poe isukna Balhum ku Balak disampeur, tuluy dicandak ka Pasir Baal. Ti lebah dinya katingalieun ku Balhum sabagian urang Israil keur neba. 23 1 Balhum misaur ka Balak, "Pangdamelkeun altar tujuh sareng sayagikeun sapi jalu tujuh, domba jalu tujuh." 2 Ku Balak ditedunan. Balak jeung Balhum tuluy ngurbankeun eta sapi jeung domba dina altar, saaltarna hiji sapi hiji domba. 3 Geus kitu saur Balhum ka Balak, "Ieu kurban-kurban jagi heula, kaula bade ningal sumping moalna PANGERAN ka kaula. Naon-naon anu ku Mantenna diwahyukeun ka 87
Bilangan 23.4-11 kaula engke diwartoskeun." Ti dinya Balhum angkat nyalira ka hiji puncak pasir. 4 Allah sumping ka dinya, seug Balhum unjukan, "Sim abdi parantos ngadegkeun kurban dina tujuh altar, saaltarna hiji sapi hiji domba." 5 Balhum ku PANGERAN diuningaan kudu sasauran kumaha, tuluy dipiwarang ka Balak deui ngadongkapkeun timbalana-Na. 6 Balhum nepangan deui Balak, kasampak keur ngajaga keneh kurban beuleuman jeung para kapala Moab. 7 Ti dinya Balhum ngucapkeun wejanganana: "Kaula dihiras ku Balak, raja Moab. Diala ti Siria ti pagunungan di wetan. Carekna, Ka dieu, jadi panyambung lemek kaula. Pangnyapakeun urang Israil. 8 Kumaha kaula rek bisa nyapa ka umat anu ku Allah henteu disapa? Kumaha kaula rek bisa ngalaknat ka umat anu ku Allah henteu dilaknat? 9 Atra kaula nya ningal ti puncak cadas. Sidik nya nilik ti luhur pasir. Hiji bangsa nu mandiri, anu sadar yen bangsana pangdiberkahanana. 10 Turunan Israil tinanding keusik lobana. Moal kabilang ku loba-lobana. Mugia pati kaula asup pati umat Allah, hayang ajal jeung bagjana cara jalma nu ibadah." 11 Ari saur Balak, "Kumaha saderek teh? Kapan diangkir teh supaya nyapa ka musuh kaula, anggur ngaberkahan?" 88
89 Bilangan 23.12-21 12 Waler Balhum, "Kitu anu katampi ku kaula ti PANGERAN." 13 Saur Balak ka Balhum, "Upami kitu urang ngalih, supaya urang Israil anu katingali mung saeutik." 14 Ti dinya Balhum diajak ka Sopim, hiji tanah lempar di puncak Gunung Pisga. Tuluy ngadegkeun deui tujuh altar sarta tuluy ngurban, saaltarna hiji sapi jalu hiji domba jalu. 15 Saur Balhum ka Balak, "Jagi ieu kurban beuleuman, kaula bade ka ditu ngadeuheus ka Allah." 16 Allah sumping ka Balhum maparin uninga pisaureun, tuluy miwarang nepangan deui Balak ngadongkapkeun sabda-Na. 17 Balhum mulih deui, Balak kasampak keur ngajaga kurbanna jeung para kapala Moab. Balak mariksakeun dawuhan Allah. 18 Seug Balhum ngedalkeun wejanganana: "Mangga Balak bin Sipor dangukeun ieu ucapan. 19 Allah tara ngabohong cara jelema, tara gumingsir kawas manusa. Mun jangji pasti ngajadi, mun nyabda pasti laksana. 20 Kaula seja ngucapkeun berkah. Ku sabab Allah nu miwarangna, kaula henteu kaduga nolakna. 21 Geus kapeleng ku kaula kumaha Israil jagana. Bangsa nu moal sangsara nu moal
Bilangan 23.22-24.1 nyorang balangsak. Diaaping ku PANGERAN Allahna, anu ku maranehna diaku jadi Rajana. 22 Allah ngaluarkeun eta bangsa ti Mesir. Tur bumela jeung rosa lir banteng leuweung. 23 Bangsa Israil moal beunang diheureuyan. Moal katepi ku sihir. Moal kasusul ku tenung. Kieu hal Israil ceuk jalma-jalma kiwari: Kanyahokeun, sakitu ahengna damel PANGERAN! 24 Bangsa Israil lir singa rosa tanaga. Tacan eureun mun tacan nyasaak jeung neureuy, mun tacan nginum getih korbanna." 25 Ari saur Balak ka Balhum, "Ari teu kersa mah nyapa ka urang Israil, atuh ulah-ulah ngaberkahan!" 26 Waler Balhum, "Sanggem kaula ge kaula mah darma nepikeun pangandika PANGERAN. Sanes kitu tadi teh?" 27 Saur Balak ka Balhum, "Sae urang ngalih deui atuh, manawi di tempat sanes mah Allah ngawidian saderek nyapa eta bangsa." 28 Balhum ku Balak dicandak ka puncak Gunung Peor anu negla ka lebah gurun keusik. 29 Saur Balhum ka Balak, "Ngadegkeun deui tujuh altar, sayagikeun sapi jalu sareng domba jalu tujuh-tujuh." 30 Ku Balak ditedunan, tuluy dikurbankeun kana altar, saaltarna hiji sapi hiji domba. 24 1 Tapi Balhum di dinya keneh ge geus uningaeun kana pangersa PANGERAN, 90
Bilangan 24.2-9 yen anjeunna kudu ngucapkeun berkah pikeun urang Israil. Jadi henteu angkat milari ilapat cara ti heula. Seug malik mayun ka lebah gurun keusik. 2 Breh katingalieun pasanggrahan Israil sakaomna-sakaomna. Kalawan kersaning Roh Allah, 3 pok anjeunna ngedalkeun wejanganana: "Ieu wejangan ti Balhum bin Beor. Ucapan jalma anu terus tingal, 4 nu bisa ngarungu Allah ngandika. Kieu titingalan kaula, titingalan gaib ti Allah Nu Maha Kawasa. 5 Asri rasmi jajaran kemah Israil. 6 Lir jajaran tangkal korma, lir taman sisi walungan, lir tangkal garu nu dipelak ku PANGERAN, lir tangkal kiputri sisi cai. 7 Bakal cukup meunang hujan, pepelakanana moal kakurangan cai. Rajana bakal leuwih agung batan Agag, karajaanana lega tepi ka jauhna. 8 Allah ngaluarkeun eta bangsa ti Mesir, tur bumela jeung rosa lir banteng leuweung. Kabeh musuh maranehna dilegleg, balung-balungna dipingges-pinggeskeun, gondewa-gondewana diririkes. 9 Eta bangsa lir singa rosa tanaga, mun keur hees mo aya nu wani ngahudangkeun. Anu ngaberkahan Israil bakal diberkahan deui, anu nyapa Israil tangtu disapa deui." 91
Bilangan 24.10-17 10 Balak ngeupeulkeun peureupna bakat ku ambek, sarta kieu saurna ka Balhum, "Andika diala teh supaya nyapa musuh kaula. Ari heug ti batan nyapa kalah ka ngaberkahan nepi ka tilu kali. 11 Geus, geura balik! Kami tadi geus jangji mere upah. Tapi upahna ku PANGERAN dicaram dibikeun ka maneh." 12 Balhum ngawaler, "Ongkoh ceuk kami ge ka utusan andika, 13 najan andika nepi ka mere emas-perak sakaraton, kami moal mungpang kana pangandika PANGERAN, moal ngagugu karep sorangan. Nu baris diucapkeun teh ngan pangandika PANGERAN wungkul." 14 Balhum ngalahir deui, "Ayeuna kami rek balik, mulang ka bangsa sorangan. Tapi memeh balik rek ngabejaan bakal dikumahakeun engke bangsa andika ku bangsa Israil." 15 Pok anjeunna ngucapkeun wejangan: "Ieu wejangan ti Balhum bin Beor. Ucapan jelema nu awas tingal, 16 nu bisa ngarungu Allah ngandika, nu meunang wahyu ti Nu Maha Agung. Kieu tetenjoan kami, tetenjoan gaib ti Allah Nu Maha Kawasa. 17 Mangsa jaga ku kami katoong, kami nenjo bangsa Israil. Ti eta bangsa mucunghul hiji raja, sumorot lir bentang, lir bentang pindah, 92
Bilangan 24.18-25.1 bijil ti Israil, bakal ngagitik kapala-kapala Moab, ngarubuh-rubuhkeun urang Set, 18 ngelehkeun musuh-musuhna di Edom, tanahna diandih milik. Ari Israil terus unggul terus nanjung. 19 Maranehna ku bangsa Israil bakal dileyek. Anu harirup keneh beak disapu." 20 Dina paningal gaibna, Balhum ningali urang Amalek. Pok deui ngedalkeun wejanganana: "Ti antara kabeh, Amalek pangkuatna. Tapi ahirna eta ge bakal euweuh salalawasna." 21 Dina paningal gaibna Balhum ningali urang Keni, pok ngedalkeun deui wejanganana: "Tempat maneh nya keker nya weweg, reugreug lir sayang diluhur gunung karang. 22 Parandene he Keni, maneh geus tangtu rugrug, digempur ku urang Asur sarta diboyong." 23 Balhum ngedalkeun deui ieu wejangan: "Bangsa naon itu ngabengbreng di tebeh kaler? 24 Aya aleutan kapal ti Siprus, nu bakal nalukkeun Asur jeung Eber. Tapi sabalikna, eta ge bakal carem salalanggengna." 25 Sanggeus kitu Balhum tuluy mulih. Balak oge tuluy balik. 25 1 Sanggeus masanggrahan di Lebak Sitim, urang Israil mimiti maraen awewe ka urang Moab anu marukim di dinya. 93
94 Bilangan 25.2-10 2 Urang Israil ku eta awewe-awewe diarajak kana pesta-pesta anu diayakeun pikeun muja allah urang Moab. Urang Israil marilu ngadahar kadaharanana, marilu nyembah ka eta allah, 3 nya eta Baal di Peor. Ku sabab eta PANGERAN jadi wera, 4 tuluy nimbalan ka Musa, "Tangkepan kabeh kapala Israil, geus ngaralawan ka Kami! Paehan hareupeun sakabeh, sangkan lemper wera Kami ka urang Israil." 5 Ti dinya Musa miwarang logojo-logojo, saurna, "Paehan ku maraneh masing-masing, sakur jelema ti kaom maraneh anu nyembah ka Baal di Peor." 6 Sabot jelema-jelema keur careurik hareupeun gapura Kemah PANGERAN, dumadakan aya hiji urang Israil liwat mawa awewe urang Midian terus asup ka kemahna, kasaksian ku Musa, ku sarerea. 7 Ari Pinehas putra Elasar putu Imam Harun, barang ret ningal terus ngorejat, ceg kana tumbak, 8 tuluy ngagidig ka kemah eta jelema, gecrok eta jelema jeung awewena dipanggang ku tumbak, parat duanana. Reg balahi ka urang Israil kandeg. 9 Tapi geus katalanjuran, geus loba anu paraeh mani dua puluh opat rebu urang. 10 PANGERAN ngandika ka Musa,
Bilangan 25.11-26.2 11 "Pinehas anak Elasar incu Harun geus nyirnakeun wera Kami ka urang Israil. Teu mere ampun ka nu nyembah ka allah sejen lian ti ka Kami. Ku sabab kitu urang Israil ku Kami henteu terus dibeakkeun sanajan manah Kami ngentab panas. 12 Bejakeun ka Pinehas, Kami rek ngadamel perjangjian ka manehna, langgeng moal barobah. 13 Ku sabab sakitu gumatina, henteu mere ampun ka satru Kami, nepi ka Kami kersa mere ampun kana kasalahan bangsa Israil, manehna turun-tumurun bakal jaradi imam." 14 Anu dipaehan jeung awewe urang Midian teh ngaranna Simri bin Salu, kapala hiji warga kaom Simeon. 15 Nu awewe ngaranna Kosbi, bapa eta awewe ngaranna Sur, kapala salah sahiji kaom Midian. 16 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 17 "Urang Midian tarajang, tumpurkeun, 18 (25-17b) sabab geus dosa merdayakeun ka maraneh di Peor, jeung ku sabab Kosbi anu dipaehan waktu keur aya balahi di Peor." 26 1 Sanggeus balahi nu tadi, PANGERAN ngandika ka Musa jeung Elasar putra Harun. Pangandika-Na, 2 "Urang Israil cacahkeun, nurutkeun ahli karuhun masing-masing, anu umurna dua puluh taun atawa leuwih, anu geus manjing jadi prajurit." 95
96 Bilangan 26.3-17 3 (26:3-4) Ku Musa jeung Elasar jalma-jalma nu umurna sakitu sina kumpul di hiji tanah lapang di Moab, sisi Walungan Yordan deukeut kota Yeriho. Ieu catetan urang Israil anu budal ti Mesir. 4 (26:3) 5 Turunan ti kaom Rubin putra cikal Yakub: Kaom-kaom Hanok, Palu, 6 Hesron, jeung Karmi. 7 Ti ieu kaom-kaom, lalakina aya 43.730 urang. 8 Turunan Palu nya eta Eliab 9 jeung anak-anakna: Nemuel, Datan, jeung Abiram. (Datan jeung Abiram teh dua kapala anu dipilih ku urang Israil, anu nangtang ka Musa jeung Harun bariluk ka Korah ngalawan ka PANGERAN, 10 sarta tariwas jeung Korah dilegleg ku taneuh bareng jeung 250 urang anu bariluk ka maranehna sarta tariwas ku seuneu. Eta kajadian jadi hiji peringetan ka urang Israil. 11 Tapi anak-anak Korah mah henteu kabawa tiwas.) 12 Turunan ti kaom Simeon: Kaom-kaom Nemuel, Yamin, Yakin, 13 Serah, jeung Saul. 14 Lalakina aya 22.200 urang. 15 Turunan ti kaom Gad: Kaom-kaom Yepon, Hagi, Suni, 16 Osni, Eri, 17 Arod, jeung Areli.
Bilangan 26.18-36 18 Lalakina aya 40.500 urang. 19 (26:19-21) Turunan ti kaom Yuda: Kaom-kaom Sela, Peres, Serah, Hesron, jeung Hamul. (Aya dua putra Yuda anu tilar dunya di Kanaan, nya eta Er jeung Onan.) 20 (26:19) 21 (26:19) 22 Lalakina aya 76.500 urang. 23 Turunan ti kaom Isaskar: Kaom-kaom Tola, Puah, 24 Yasub, jeung Simron. 25 Lalakina aya 64.300 urang. 26 Turunan ti kaom Sebulun: Kaom-kaom Sered, Elon, jeung Yahlel. 27 Lalakina aya 60.500 urang. 28 Turunan ti kaom Yusup, ti putrana anu ngaran Menase jeung Epraim. 29 Turunan ti kaom Menase: Menase puputra Mahir, Mahir puputra Gilad. Turunan Gilad nya eta: 30 Kaom-kaom Ieser, Helek, 31 Asriel, Sekem, 32 Semida, jeung Heper. 33 Heper puputra Selopehad, ari Selopehad anakna awewe kabeh, ngaranna: Mahla, Noa, Hogla, Milka, jeung Tirsa. 34 Lalakina aya 52.700 urang. 35 Anak incu ti kaom Epraim: Kaom-kaom Sutelah, Beker jeung Tahan. 36 Ti turunan Sutelah nya eta kaom Eran. 97
Bilangan 26.37-55 37 Lalakina aya 32.500 urang. Eta catetan kaom-kaom ti putra putu Yusup. 38 Anak incu ti kaom Binyamin: Kaom-kaom Bela, Asbel, Ahiram, 39 Sepupam, jeung Hupam. 40 Ari turunan Bela nya eta kaom Arda jeung kaom Naaman. 41 Lalakina aya 45.600 urang. 42 Anak incu ti kaom Dan: Suham. 43 Lalakina aya 64.400 urang. 44 Anak incu ti kaom Aser: Kaom-kaom Yimna, Yiswi, jeung Beria. 45 Ari turunan Beria nya eta kaom Heber jeung kaom Malkiel. 46 Aser boga anak awewe ngaranna Serah. 47 Jumlah lalaki ti ieu kaom-kaom aya 53.400 urang. 48 Anak incu ti kaom Naptali: Kaom-kaom Yahsel, Guni, 49 Yeser, jeung Silem. 50 Lalakina aya 45.400 urang. 51 Jumlah lalaki urang Israil kabeh aya 601.730 urang. 52 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 53 "Tanah teh bagi-bagikeun ka unggal kaom nurutkeun ukuran cacah jiwana. 54 (26:54-56) Ngabagikeunana kudu ku lotre. Bagian anu lega bikeun ka kaom anu cacah jiwana loba, bagian anu heureut bikeun ka kaom anu cacah jiwana saeutik." 55 (26:54) 98
Bilangan 26.56-27.1 56 (26:54) 57 Anak incu ti kaom Lewi nya eta kaom-kaom Gerson, Kahat, jeung Merari. 58 Ari turunan ti maranehna kaasup oge kaom-kaom Libni, Hebron, Mahli, Musi, jeung Korah. Ari Kahat teh nya eta ramana Amram. 59 Amram nikah ka Yokebed binti Lewi, anu dilahirkeunana di Mesir. Putra Amram ti Yokebed anu pameget nya eta Harun jeung Musa, anu istri Miryam. 60 Harun kagungan opat putra pameget nya eta Nadab, Abihu, Elasar, jeung Itamar. 61 Nadab jeung Abihu tiwas lantaran ngukus ka PANGERAN ku seuneu nu henteu halal. 62 Jalma lalaki urang Lewi ti umur sabulan ka luhur aya 23.000 urang. Didaptarna dipisah ti urang Israil nu lian, sabab ieu mah moal mareunang tanah milik di Israil. 63 Dicacahkeunana ku Musa jeung Elasar waktu nyacahkeun urang Israil di hiji tanah lapang di Moab, sisi Walungan Yordan deukeut kota Yeriho. 64 Ari jelema-jelema anu dicacahkeun ku Musa jeung Harun basa di Gurun Keusik Sinai keneh, harita geus teu araya. 65 Kajaba ti Kaleb bin Yepune jeung Yosua bin Nun. Nu sejenna mah geus paraeh di tanah gurun. Kitu kersaning PANGERAN, sakumaha timbalana-Na. 27 1 Aya hiji jalma lalaki, ngaranna Selopehad bin Heper, turunan Yusup. 99
Bilangan 27.2-9 Jujutan silsilahna ti luhur kieu: Yusup, Menase, Mahir, Gilad, Heper, Selopehad. Manehna boga anak awewe ngaranna Ahla, Noa, Hogla, Milka, jeung Tirsa. Eta anak-anakna teh 2 ngadareuheus ka Musa, Imam Elasar, para kapala, jeung ka sakumna bangsa Israil, di gapura Kemah PANGERAN. Arunjukan kieu, 3 "Pun bapa parantos tiwas di tanah gurun, henteu gaduh anak lalaki. Dupi tiwasna henteu bareng sareng anu marilu ka Korah anu ngalawan ka PANGERAN, tiwasna ku margi dosana bae. 4 Ku naon ngaran pun bapa kedah leungit ti Israil mung ku karana teu gaduh anak lalaki? Atuh abdi-abdi oge paparin tanah milik sapertos wargi-wargi pun bapa anu sanesna." 5 Eta perkara ku Musa disanggakeun ka PANGERAN. 6 Ari timbalan PANGERAN ka anjeunna, 7 "Pamenta anak-anak Selopehad layak. Pek bere tanah milik saperti baraya-baraya bapana nu lian. Pusaka pikeun bapana wariskeun ka maranehna. 8 Jeung umumkeun ka jalma rea yen upama bapa paeh teu ninggalan anak lalaki, tanah milikna kudu diwariskeun ka anakna anu awewe. 9 Upama anak awewe ge teu boga, wariskeun ka dulurna nu lalaki. 100
Bilangan 27.10-17 10 Upama teu boga dulur lalaki, kudu diwariskeun ka dulur-dulur lalaki bapana. 11 Upama bapana teu bogaeun dulur lalaki, sarta paman oge henteu boga, kudu diwariskeun ka baraya pangdeukeutna, sina jadi hak milikna. Ieu aturan sahkeun, sarta kudu digarumatikeun ku urang Israil. Kitu diaturna ku Kami, PANGERAN." 12 PANGERAN ngandika deui ka Musa, "Maneh kudu unggah ka Gunung Abarim. Awas-awas ti dinya tanah anu ku Kami rek dibikeun ka urang Israil teh. 13 Upama eta enggeus ka tenjo, maneh ku Kami bakal dipundut sakumaha Harun lanceuk maneh, 14 lantaran maraneh basa keur di tanah gurun Sin kungsi ngalawan ka Kami. Harita, basa sakumna bangsa Israil gegelendeng ka Kami di Meriba, maneh henteu ngajalankeun sakumaha timbalan Kami, teu nembongkeun pangawasa Kami anu suci ka maranehna." (Meriba teh hiji cinyusu di Kades, di tanah gurun Sin.) 15 Musa nyanggakeun panuhun, 16 "Nun GUSTI Allah, Sumber hirupna sugri anu kumelip, mugi nuduhkeun keur gegentosna anu bakal nungtun urang Israil, 17 anu bakal ngapalaan dina perang, supados umat Gusti ulah dugi ka sapertos domba teu aya nu ngangon." 101
102 Bilangan 27.18-28.3 18 Timbalan PANGERAN ka Musa, "Yosua bin Nun layak pikeun ngaganti. Tumpangkeun leungeun maneh kana sirahna 19 hareupeun Imam Elasar, kasaksian ku sapakumpulan. Tuluy umumkeun di dinya yen manehna pikeun gaganti maneh. 20 Sawatara kakawasaan maneh turunkeun ka manehna supaya urang Israil tunduk kana parentahna. 21 Pikeun nganyahokeun naon-naon pangersa Kami, Yosua kudu gumantung ka Imam Elasar, anu baris nanyakeun ka Kami make Urim jeung Tumim. Ku hal eta Elasar kudu nuduhan Yosua dina sagala urusan perkara urang Israil umumna." 22 Sakumaha timbalan PANGERAN ku Musa dilaksanakeun. Yosua dicandak sina nangtung payuneun Imam Elasar kasaksian ku sakumna bangsa Israil, 23 seug ku anjeunna ditumpangan panangan sarta diumumkeun yen bakal jadi gaganti anjeunna, sakumaha timbalan PANGERAN tea. 28 1 PANGERAN ngandika ka Musa, 2 miwarang marentahkeun ka urang Israil yen kudu ngahaturkeun kurban-kurban kadaharan anu matak nyukakeun manah Allah, dina saban-saban waktu anu geus baku. 3 Kurban-kurban kadaharan anu kudu dihaturkeun teh nya eta: kurban beuleuman,
103 Bilangan 28.4-11 saban poe dua anak domba jalu umur sataun anu taya cacadna naon-naon. 4 Dikurbankeunana isuk-isuk hiji, pabuburit hiji, 5 tiap-tiapna kudu bari ngahaturkeun tipung sakilo anu diadonan ku saliter minyak jetun anu pangalusna. 6 Kitu anu kudu dihaturkeun saban poe sarta kabeh kudu dibeuleum. Nya kurban kitu anu pangheulana dihaturkeun di Gunung Sinai teh, angseuna nyukakeun manah PANGERAN. 7 Anak domba anu dikurbankeun isuk- isuk kudu jeung kurban anggur saliter, dikucurkeun kana altar. 8 Sorena kurbankeun domba anu hiji deui cara kurban anu isuk-isuk, dibarengan ku cianggur. Eta oge kurban kadaharan, angseuna baris kagalih ku PANGERAN. 9 Saban poe Sabat kudu ngurbankeun dua anak domba jalu umur sataun anu taya cacadna naon-naon. Kudu make kurban kadaharan, tipung dua kilo diadonan ku minyak jetun, jeung kurban anggur. 10 Ieu kurban beuleuman dihaturkeunana kudu saban poe Sabat, jadi panambah kana kurban sapopoe, bareng jeung kurban cianggurna. 11 Unggal tanggal hiji tiap bulan kudu ngahaturkeun ka PANGERAN keur kurban beuleuman: dua sapi jalu ngora, hiji domba
Bilangan 28.12-19 jalu, tujuh anak domba jalu anu sataunan, kabeh ulah aya cacad naon-naon. 12 Pikeun kurban kadaharanana tipung diadonan ku minyak jetun, reana: tilu kilo pikeun tiap sapi, dua kilo pikeun domba, 13 sakilo pikeun tiap anak domba. Ieu kabeh kurban beuleuman teh jadi kurban kadaharan, angseuna matak sedep ka PANGERAN. 14 Kudu make kurban anggur, dua liter pikeun tiap sapi, saliter satengah pikeun tiap domba, saliter pikeun tiap anak domba. Kitu pikukuh kurban beuleuman unggal-unggal tanggal hiji saban bulan, sapanjang taun. 15 Jeung pikeun panambah kana kurban beuleuman anu sapopoe, kudu ngurbankeun hiji embe badot pikeun kurban dosa make kurban anggur. 16 Pesta Paska diayakeunana dina tanggal opat welas bulan kahiji, pikeun ngamulyakeun ka PANGERAN. 17 Dina tanggal lima welasna kudu ngamimitian pesta kaagamaan anu lilana tujuh poe. Sajeroning kitu dahar teh kudu roti anu teu make ragi. 18 Dina poean mimiti kudu ngadegkeun kumpulan ngabakti, jeung teu meunang digarawe. 19 Kudu mupundutan ka PANGERAN kurban beuleuman anu dijieun kurban kadaharan, nya eta: dua sapi jalu ngora, hiji domba jalu, 104
105 Bilangan 28.20-27 jeung tujuh anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 20 Kurban kadaharanana kudu make tipung anu diadonan ku minyak jetun, reana: Pikeun tiap sapi tilu kilo, pikeun domba jalu dua kilo, 21 pikeun tiap domba sakilo. 22 Kudu jeung kurban pamupus dosa, nya eta hiji embe badot, pikeun nyirnakeun dosa jalma rea. 23 Eta kurban-kurban teh jadi panambah kana kurban beuleuman anu saban isuk tea. 24 Jeung salila tujuh poe eta kudu ngahaturkeun kurban kadaharan baris aangseuan anu matak sedep ka PANGERAN, keur panambah kana kurban beuleuman jeung kurban anggur anu sapopoe. 25 Dina katujuh poena kudu ngadegkeun deui kumpulan ngabakti sarta henteu meunang digarawe. 26 Dina Pesta Panen poe kahiji, bari nyanggakeun gandum anyar ka PANGERAN, maraneh kudu ngadegkeun kumpulan ngabakti jeung teu meunang digarawe. 27 Poe eta kudu nyanggakeun kurban beuleuman pikeun aangseuan anu matak sedep ka PANGERAN, nya eta: dua sapi jalu ngora, hiji domba jalu, jeung tujuh anak domba jalu anu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon.
106 Bilangan 28.28-29.6 28 Kudu make kurban kadaharan tina tipung anu diadonan ku minyak jetun, reana: Pikeun tiap sapi tilu kilo, pikeun tiap domba dua kilo, 29 pikeun tiap anak domba sakilo. 30 Jeung kudu make kurban dosa pikeun nyirnakeun dosa jalma rea, hiji embe badot. Ku cara kitu maraneh ngajalankeun upacara mupus dosa umat. 31 Eta kurban-kurban jeung kurban cianggurna jadi panambah kana kurban beuleuman jeung kurban kadaharan anu sapopoe. 29 1 Dina tanggal hiji bulan katujuh maraneh kudu ngadegkeun kumpulan ngabakti jeung teu meunang digarawe. Poe eta tarompet-tarompet kudu ditiup. 2 Kudu ngahaturkeun kurban beuleuman baris aangseuan anu matak sedep ka PANGERAN: hiji sapi jalu ngora, hiji domba jalu, jeung tujuh anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 3 Kudu make kurban kadaharan tina tipung anu diadonan ku minyak jetun, reana: tilu kilo pikeun sapi, dua kilo pikeun domba jalu, 4 sakilo pikeun tiap anak domba. 5 Jeung kudu make kurban pamupus dosa pikeun nyirnakeun dosa jalma rea, hiji embe badot. 6 Sanggakeun eta kurban-kurban teh, jadi panambah kana kurban beuleuman, kurban
107 Bilangan 29.7-13 anggur jeung kurban kadaharan anu sapopoe, pikeun aangseuan anu matak sedep ka PANGERAN. 7 Dina tanggal sapuluh bulan katujuh kudu ngadegkeun kumpulan ngabakti, teu meunang barang dahar naon-naon jeung teu meunang digarawe. 8 Kudu nyanggakeun kurban beuleuman pikeun aangseuan anu matak sedep ka PANGERAN, nya eta: hiji sapi jalu ngora, hiji domba jalu, jeung tujuh anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 9 Kudu make kurban kadaharan tina tipung anu diadonan ku minyak jetun, reana: tilu kilo pikeun sapi, dua kilo pikeun domba, 10 sakilo pikeun tiap anak domba. 11 Jeung deui kudu ngahaturkeun embe jalu hiji pikeun upacara pamupus dosa umat, sajaba ti kurban pamupus dosa, kurban beuleuman, kurban asongan jeung kurban cianggur anu dihaturkeun dina poe eta. 12 Dina tanggal lima welas bulan katujuh kudu ngadegkeun kumpulan ngabakti. Ieu pesta pikeun ngamulyakeun PANGERAN, lilana tujuh poe jeung teu meunang digarawe. 13 Dina poe ngamimitianana kudu nyanggakeun kurban kadaharan pikeun aangseuan anu matak sedep ka PANGERAN, nya eta: Tilu welas sapi ngora jalu, dua domba jalu, jeung opat welas anak domba
108 Bilangan 29.14-23 jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 14 Kudu make kurban kadaharan tina tipung anu diadonan ku minyak jetun, reana: tilu kilo pikeun tiap sapi, dua kilo pikeun tiap domba, 15 sakilo pikeun tiap anak domba, ditambah ku kurban anggur. 16 Jeung kudu make kurban pamupus dosa, hiji embe badot. Sanggakeun eta kurban-kurban teh pikeun panambah kana kurban beuleuman, kurban kadaharan jeung kurban anggur anu sapopoe. 17 Poe kaduana kudu nyanggakeun dua welas sapi jalu ngora, dua domba jalu, jeung opat welas anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 18 (29:18-19) Jaba ti eta kudu make kurban- kurban sejen saperti anu disanggakeun dina poe kahiji. 19 (29:18) 20 Poe katiluna kudu nyanggakeun sawelas sapi jalu ngora, dua domba jalu, jeung opat welas anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 21 (29:21-22) Jaba ti eta kudu make kurban- kurban sejen saperti anu disanggakeun dina poe kahiji. 22 (29:21) 23 Poe kaopat kudu nyanggakeun sapuluh sapi jalu ngora, dua domba jalu, jeung opat
109 Bilangan 29.24-34 welas anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 24 (29:24-25) Jaba ti eta kudu make kurban- kurban sejen saperti anu disanggakeun dina poe kahiji. 25 (29:24) 26 Poe kalima kudu nyanggakeun salapan sapi jalu ngora, dua domba jalu, jeung opat welas anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 27 (29:27-28) Jaba ti eta kudu make kurban- kurban sejen saperti anu dikurbankeun dina poe kahiji. 28 (29:27) 29 Poe kagenep kudu nyanggakeun dalapan sapi jalu ngora, dua domba jalu, jeung opat welas anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 30 (29:30-31) Jaba ti eta kudu make kurban- kurban sejen saperti anu dikurbankeun dina poe kahiji. 31 (29:30) 32 Poe katujuh kudu nyanggakeun tujuh sapi jalu ngora, dua domba jalu, jeung opat welas anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 33 (29:33-34) Jaba ti eta kudu make kurban- kurban sejen saperti anu dikurbankeun dina poe kahiji. 34 (29:33)
Bilangan 29.35-30.2 35 Poe kadalapan kudu ngadegkeun kumpulan ngabakti, jeung teu meunang digarawe. 36 Kudu nyanggakeun kurban beuleuman pikeun aangseuan anu matak sedep ka PANGERAN: hiji sapi jalu ngora, hiji domba jalu, jeung tujuh anak domba jalu umur sataunan, kabeh ulah aya cacadna naon-naon. 37 (29:37-38) Jaba ti eta kudu make kurban-kurban saperti anu dikurbankeun dina poe kahiji. 38 (29:37) 39 Kitu pikukuhna hal kurban beuleuman, kurban kadaharan, kurban anggur, jeung kurban panarima anu ku maraneh kudu disanggakeun ka PANGERAN dina saban- saban poe pesta maraneh. Eta kabeh jadi panambah kana kurban pikeun nekanan panadaran jeung kurban ku karana andon suka. 40 Sagala timbalan PANGERAN tea ku Musa diumumkeun ka sakumna urang Israil. 30 1 Musa ngumumkeun ieu parentah- parentah pikeun para kapala kaom-kaom Israil: 2 Upama aya anu kaluar nadar seja barang sanggakeun ka PANGERAN, atawa sumpah turun pacaduan, sagala anu diikrarkeunana teu meunang dicabut deui, kudu ditekanan. 110
Bilangan 30.3-11 3 Budak parawan anu cicing di bapana keneh, lamun nyieun panadaran seja barang sanggakeun ka PANGERAN, atawa sumpah turun pacaduan, 4 sagala anu diikrarkeun dina panadaranana kitu deui sumpah pacaduanana kudu ditekanan, kajaba lamun bapana ngadengeeun seug henteu panujueun. 5 Lamun bapana sanggeus nyahoeun seug henteu nyatujuan kana panadaranana, eta panadaranana henteu kudu ditekanan, sarta ku PANGERAN ge baris dihampura lantaran bapana henteu satuju. 6 Awewe anu keur tacan kawinna ngucapkeun panadaran, boh niat enya-enya boh sambarangan kitu bae, atawa sumpah turun pacaduan, geus kitu heug kawin, 7 sagala anu diikrarkeun dina panadaranana kitu deui sumpah pacaduanana kudu ditekanan, kajaba lamun salakina sanggeus ngadenge hal eta henteu satujueun. 8 Lamun salakina sanggeus ngadenge hal eta henteu satujueun, henteu kudu, ditekanan, sarta ku PANGERAN ge baris dihampura. 9 Randa atawa awewe anu geus ditalak, sagala anu diikrarkeun dina panadaranana atawa sumpah pacaduanana kudu ditekanan. 10 Awewe anu boga salaki seug boga panadaran atawa sumpah turun pacaduan, 11 kudu nekanan sagala anu diikrarkeun dina panadaranana atawa sumpah pacaduanana, 111
Bilangan 30.12-31.2 kajaba lamun salakina sanggeus nyahoeun hal eta henteu nyatujuan. 12 Lamun salakina sanggeus nyahoeun seug henteu nyatujuan kana panadaranana, henteu kudu ditedunan. Ku PANGERAN ge bakal dihampura, lantaran dicegah ku salakina. 13 Salakina boga hak neguhkeun atawa ngabatalkeun panadaranana atawa sumpah pacaduanana. 14 Tapi upama sanggeus ngadengeeun panadaranana henteu terus ngalarang naon-naon, eta panadaran atawa sumpah pacaduanana teh kudu ditedunan. Upama salakina dina poean ngadenge eta panadaran teh henteu terus ngalarang, eta sarua jeung nguatkeun panadaran pamajikanana. 15 Tapi upama saterusna salakina teh ngabatalkeun panadaran pamajikanana, balukarna baris keuna ka salakina, lantaran geus ngabatalkeun eta panadaran. 16 Kitu pikukuh ti PANGERAN anu diandikakeun ka Musa ngeunaan panadaran- panadaran anu diucapkeun ku awewe anu can boga salaki anu cicing di bapana keneh, kitu deui pikeun awewe anu geus boga salaki. 31 1 PANGERAN ngandika ka Musa, 2 "Bales bangsa Midian, lantaran tina kalakuanana ka Israil. Sanggeus perang beres, maneh ku Kami bakal dipundut." 112
Bilangan 31.3-13 3 Seug Musa marentah ka urang Israil, "Geura darangdan, perangan urang Midian, ngabales kalakuanana ka PANGERAN. 4 Tiap kaom kudu nginditkeun sarebu prajurit." 5 Dua welas rebu prajurit geus sadia perang, ti saban kaom sarebu prajurit. 6 Ku Musa terus diinditkeun, dipingpin ku Pinehas putra Imam Elasar anu nyikep pakakas suci jeung tarompet-tarompet pikeun mere tangara. 7 Der Midian ditarajang sakumaha timbalan PANGERAN, lalakina kabeh dipaehan, 8 kaasup lima urang raja Midian: Ewi, Rekem, Sur, Hur, jeung Reba. Anak lalaki Balhum bin Beor oge dipaehan. 9 Awewe-awewe jeung barudak diboyong, ingon-ingon sapi, domba jeung sagala harta bandana ku urang Israil dijarah, 10 kota-kota jeung kampung-kampungna dihuru. 11 Barang-barang jarahan, para boyongan jeung ingon-ingonna dibawa balik, 12 sanggakeuneun ka Musa, Elasar jeung sakumna bangsa Israil anu keur masanggrahan di hiji tanah lempar di Moab peuntaseun Walungan Yordan deukeut kota Yeriho. 13 Musa, Elasar, jeung para kapala lianna kaluar ti pasanggrahan mapag balad anu mulang. 113
Bilangan 31.14-22 14 Tapi perwira-perwirana, para pamingpin pasukan jeung para pamingpin prajurit ku Musa diseuseul, 15 saurna, "Ku naon eta awewe-awewe teh diharirupan? 16 Kapan maranehna anu geus nyasabkeun urang di Peor teh ku tarekahna Balhum, nepi ka bangsa urang murtad ti PANGERAN, balukarna umat PANGERAN cilaka ku balahi. 17 Ku sabab kitu, barudak lalaki jeung awewe-awewe anu geus disorang ku lalaki paehan kabeh! 18 Barudak awewe jeung parawan-parawanna hirupan ajang maraneh. 19 Ayeuna sakur anu tas maehan atawa tas antel kana mayit, saheulaanan kudu tetep di luar pasanggrahan, tujuh poe lilana. Mun geus tilu poe jeung dina katujuh poena kudu susuci. Awewe-awewe boyongan oge kudu disucikeun heula. 20 Jaba ti susuci awak, papakean jeung barang-barang tina kulit, tina bulu embe atawa tina kai kudu disucikeun." 21 Ti dinya Elasar sasauran ka para prajurit, "Kieu pikukuh ti PANGERAN anu diandikakeun ka Bapa Musa: 22 (31:22-23) Sakabeh barang anu tahan ku seuneu kayaning emas, perak, parunggu, beusi, timah bodas jeung timah hideung, kudu disucikeun, nya eta dideangkeun kana 114
Bilangan 31.23-32 seuneu. Sagala barang kudu disucikeun ku cai upacara paranti nyucikeun. 23 (31:22) 24 Dina poe katujuhna kudu nyareuseuh pakean. Geus kitu kakara maraneh saletra deui sarta meunang arasup ka pasanggrahan." 25 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 26 "Barang-barang jarahan, kaasup oge para boyongan jeung sasatoanana, itung ku maneh jeung Elasar jeung para kapala lianna. 27 Tuluy bagi dua, sagalana sing sarua. Nu sabagian bikeun ka para prajurit, sabagian deui bikeun ka jalma rea. 28 Anu para prajurit kudu dicuke haturkeuneun ka PANGERAN, tina tiap lima ratus jelema boyongan cokot saurang. Kitu keneh halna ngeunaan sapi, kalde, domba, jeung embe. 29 Serenkeun ka Imam Elasar keur pangbakti husus ka PANGERAN. 30 Cuke tina bagian jalma rea, tiap lima puluh jalma boyongan cokot saurang. Kitu keneh halna ngeunaan sapi, kalde, domba jeung embe. Serenkeun ka urang Lewi anu digarawe di Kemah PANGERAN." 31 Sagala timbalan PANGERAN ku Musa jeung Elasar dijalankeun. 32 (31:32-35) Ieu daptar jarahan para prajurit, kajaba ti anu jadi bagianana 115
Bilangan 31.33-47 sorangan: 675.000 domba jeung embe, 72.000 sapi, 61.000 kalde, 32.000 parawan. 33 (31:32) 34 (31:32) 35 (31:32) 36 (31:36-40) Sanggeus dibagi dua bagian, bagian para prajurit nya eta 337.500 domba jeung embe, dicokot 675 pikeun haturkeuneun ka PANGERAN; 36.000 sapi anu prajurit dicokot 72 keur pangbakti husus ka PANGERAN; 30.500 kalde anu prajurit dicokot 61 keur pangbakti husus ka PANGERAN, jeung 16.000 parawan anu prajurit dicokot 32 urang keur pangbakti husus ka PANGERAN. 37 (31:36) 38 (31:36) 39 (31:36) 40 (31:36) 41 Eta pangbakti husus ku Musa diserenkeun ka Imam Elasar supaya disanggakeun ka PANGERAN sakumaha timbalan Mantenna. 42 (31:42-46) Bagian jalma rea oge lobana sarua jeung bagian para prajurit: 337.500 domba jeung embe, 36.000 sapi, 30.500 kalde, jeung 16.000 parawan. 43 (31:42) 44 (31:42) 45 (31:42) 46 (31:42) 47 Tina tiap 50 urang jalma boyongan ku Musa dicandak saurang, kitu keneh halna 116
117 Bilangan 31.48-32.1 ngeunaan sasatoan, sarta sakumaha timbalan PANGERAN ku anjeunna diserenkeun ka urang Lewi anu digarawe di Kemah PANGERAN. 48 Geus kitu para perwira anu mingpin para prajurit ngadareuheus ka Musa, 49 nyanggakeun laporan, "Bapa, para prajurit cangkingan abdi sadaya parantos dietang, berekah hiji ge teu aya nu kasambut. 50 Ku margi kitu ieu abdi-abdi masing-masing nyanggakeun perhiasan-perhiasan tina emas, rupi kilat bahu, pinggel, lelepen, anting sareng kangkalung. Seja kasanggakeun ka pangersa PANGERAN, tawis tumarima rehing Mantenna parantos nangtayungan nyawa abdi-abdi, dugi ka sadayana wilujeng teu sawios-wios." 51 Eta emas anu geus jadi perhiasan- perhiasan ku Musa jeung Elasar ditampi. 52 Tuluy dibilang, beuratna meh 200 kilogram. 53 Ari nu lain perwira mah beubeunanganana teh ngan keur masing-masing dirina bae. 54 Barang-barang anu disanggakeun ku para perwira ku Musa jeung Elasar dicandak ka Kemah Suci, supaya PANGERAN kersa ngaraksa ka urang Israil. 32 1 Kaom Rubin jeung kaom Gad boga ingon-ingon kacida lobana. Barang narenjo tanah Yaser jeung tanah Gilad kacida alusna pikeun ingon-ingon,
118 Bilangan 32.2-10 2 tuluy ngadareuheus ka Musa, Elasar jeung para kapala lianna, sarta arunjukan, 3 (32:3-4) "Nun, ieu wewengkon parantos kacepeng ku urang Israil berkah pitulung PANGERAN. Tanah-tanah Atarot, Dibon, Yaser, Nimra, Hesbon, Elale, Sibma, Nebo sareng Beon, kalintang saena kangge ingon-ingon. Ku margi abdi-abdi gaduh ingon-ingon sakitu seueurna, 4 (32:3) 5 manawi karujukan ieu wewengkon bade disuhunkeun jadi tanah milik. Sareng abdi-abdi mugi ulah dipiwarang nyicingan wewengkon peuntaseun Walungan Yordan." 6 Ku Musa diwaler, "Baruk harayang cicing di dieu, arek tarega ka papada urang Israil nu maraju perang? 7 Warani nya maraneh ngaleuleutik hate urang Israil sina ulah mareuntasan Walungan Yordan ka tanah anu geus diajangkeun ku PANGERAN? 8 Nya kitu kalakuan kolot-kolot maraneh oge basa ku kami diutus ti Kades Barnea nalengteng kaayaan eta tanah. 9 Sanggeus daratang ka Lebak Eskol tanah teh ku maranehna diilik-ilik. Tapi ari geus marulang bet ngaleuleutik hate jalma rea, nyaram asup ka eta tanah anu geus dipaparinkeun ku PANGERAN. 10 Temahna PANGERAN wera nepi ka nimbalan kieu:
Bilangan 32.11-17 11 Kami sumpah, ku sabab maranehna henteu junun satuhuna ka Kami, mana sakur anu budal ti Mesir, anu umurna dua puluh taun atawa leuwih, saurang ge moal aya anu asup ka tanah anu ku Kami geus dijangjikeun ka Ibrahim, Ishak, jeung Yakub. 12 Keunana ka sarerea, ka unggal jelema, kajaba Kaleb bin Yepune urang Kenas jeung Yosua bin Nun. Ieu mah duaan junun satuhu ka PANGERAN. 13 Ku sabab PANGERAN wera, urang Israil disina kukulibekan di tanah gurun opat puluh taun, nepi ka jelema-jelema anu geus ngajengkelkeun manah-Na paraeh kabeh. 14 Ayeuna bet maraneh, jalma-jalma doraka jaman kiwari, nurutan kagorengan kolot- kolot, rek nyieun deui bebendu PANGERAN ka urang Israil. 15 Lamun maraneh, urang Rubin jeung urang Gad, rek teu narurut ka Mantenna nepi ka sakumna bangsa Israil ku Mantenna ditilarkeun deui di tanah gurun nepi ka balahi, maraneh anu kudu tanggung jawab." 16 Eta jelema-jelema ngised marekna ka Musa, arunjukan deui, "Asal diwidian ngadamel karapyak bae heula kanggo ingon- ingon sareng ngabenteng kampung-kampung kanggo barudak. 17 Saparantos kitu, seja pisan ngiring sareng sasami urang Israil majeng perang, seja tarung pangpayunna dugi ka eta tanah 119
Bilangan 32.18-23 kajabel sareng kacicingan ku dulur-dulur. Sabot abdi-abdi perang, barudak kedah matuh heula di tempat anu parantos dibenteng, supados aman tina gangguan urang dieu. 18 Samemeh dulur-dulur sabangsa Israil tiasa ngarebut eta tanah anu parantos ditangtoskeun pikeun aranjeunna, abdi-abdi moal waka marulang. 19 Abdi sadaya moal ngiring ngagaduh-gaduh tanah peuntaseun Walungan Yordan, da parantos garaduh di dieu di wetaneunana." 20 Waler Musa, "Upama bener kitu, tembongkeun ayeuna di payuneun PANGERAN yen maraneh sadia maju perang. 21 Kabeh prajurit maraneh sina mareuntasan Walungan Yordan. Dibawah aturan PANGERAN pek ka ditu gempur musuh urang nepi ka musuh taluk ka Mantenna, 22 nepi ka tanah milikna karebut. Upama geus kitu hutang jangji maraneh ka PANGERAN jeung ka papada urang Israil lunas, kakara maraneh meunang mulang. Ti dinya ieu tanah wetaneun Walungan Yordan bakal disahkeun jadi tanah milik maraneh. 23 Sabalikna lamun maraneh jalir jangji, bapa ngingetan yen eta teh dosa ka PANGERAN. Ulah nyieun kasalahan, sabab lamun nepi ka dosa tan wande maraneh meunang siksa! 120
Bilangan 32.24-33 24 Ayeuna heug bisi rek ngadegkeun pakampungan jeung nyarieun karapyak mah. Tapi jangji kudu ditedunan!" 25 Jawab urang Gad jeung urang Rubin, "Seja diestokeun. 26 Pun bojo, barudak, sareng ingon-ingon sina di darieu di Gilad. 27 Abdi-abdi sadaya majeng jurit dibawah PANGERAN, seja perang meuntasan Walungan Yordan ngestokeun pilahir Bapa." 28 Geus kitu Musa ngalahir ka Elasar, ka Yosua, jeung ka para kapala lianna, 29 "Upama enya urang Gad jeung urang Rubin mareuntasan Walungan Yordan maju perang dibawah PANGERAN, sarta upama maraneh bisa ngarebut eta tanah karana dibantu ku maranehna, bikeun tanah Gilad ka maranehna jadi tanah milikna. 30 Tapi upama maranehna henteu marilu meuntas, henteu milu maju perang mantuan maraneh, engke bere tanah milik di Kanaan bae sakumaha halna maraneh." 31 Ceuk urang Gad jeung urang Rubin, "Bapa, abdi sadaya sumeja tumut kana timbalan PANGERAN. 32 Dibawah Mantenna abdi-abdi sumeja mareuntas muru perang ka tanah Kanaan. Teu aya sanes mung supados tiasa mageuhan tanah anu ieu, wetaneun Walungan Yordan." 33 Ti dinya kaom Gad, kaom Rubin, jeung kaom Menase anu saparona, ku Musa 121
122 Bilangan 32.34-33.1 diajangan sakuliah wewengkon karajaan Raja Sihon urang Emor jeung wewengkon karajaan Raja Og urang Basan, ngawengku desa-desa jeung kampung-kampung sakurilingna. 34 Kaom Gad ngomean deui kuta-kuta kota Dibon, Atarot, Arur, 35 Atrot Sopan, Yaser, Yogbeha, 36 Bet Nimra, jeung Bet Haran. 37 Urang Rubin ngomean kota-kota Hesbon, Elale, Kiryataim, 38 Nebo, Baal Meon (ieu ngaran meunang ngarobah), jeung Sibma. Kabeh ngaran- ngaran kota sanggeus anggeus diadegkeun deui diganti. 39 Kaom Mahir bin Menase ngarurug tanah Gilad nepi ka bisa kaandih. Urang Emor anu maratuh di dinya disingkirkeun. 40 Nya tuluy kaom Mahir ku Musa dipaparin tanah Gilad, seug maratuh di dinya. 41 Yair, putra Menase keneh, ngarebut sababaraha desa, terus dingaranan "Desa-desa Yair". 42 Nobah ngarurug jeung ngarebut Kenat jeung desa-desana seug eta tempat-tempat dingaranan Nobah, ngalap ngaranna sorangan. 33 1 Ieu catetan ngaran-ngaran tempat anu ku kaom-kaom Israil dipake masanggrahan sanggeus maranehna budal ti Mesir, dijejeran ku Musa jeung Harun.
123 Bilangan 33.2-12 2 Unggal tempat anu dipake masanggrahan, ku PANGERAN dipiwarang dicatet ku Musa. 3 Urang Israil budalna ti Mesir tanggal lima welas bulan kahiji taun budalanana, sapoe ti saentos Paska anu mimiti. Dibawah pangraksa PANGERAN urang Israil budal ti Raamses bari diarawaskeun ku urang Mesir, 4 anu harita keur ngaluburkeun anak-anak cikalna anu dipaehan ku PANGERAN. Ku midamel kitu PANGERAN teh mintonkeun kakawasaana-Na, ngabuktikeun yen Mantenna langkung-langkung kawasa ti batan allah-allah urang Mesir. 5 Sanggeus kaluar ti Raamses, urang Israil masanggrahan di Sukot. 6 Maju deui, masanggrahan di Etam sisi tanah gurun. 7 Ti dinya malik ka Pi Hahirot wetaneun Baal Sepon, masanggrahan deukeut Migdol. 8 Ti Pi Hahirot mareuntas nerus Laut Beureum terus asup ka Gurun Keusik Sur. Sanggeus ngetrik meunang tilu poe seug masanggrahan di Mara. 9 Ti dinya terus ka Elim seug masanggrahan, sabab di dinya aya dua welas cinyusu jeung tujuh tangkal korma. 10 Ti Elim maju deui terus masanggrahan deukeut Teluk Sues. 11 Maju deui terus masanggrahan di Gurun Keusik Sin. 12 Ti dinya masanggrahan di Dopka,
Bilangan 33.13-32 13 tuluy masanggrahan deui di Alus, 14 terus ka Repidim. Di dieu teu maranggih cai keur nginum. 15 (33:15-37) Ti Repidim terus ka Gunung Hor. Tempat-tempat anu dipake masanggrahanana nya eta: Gurun Keusik Sinai, Kibrot Taawa, hartina: "Kuburan Kahawekan", Haserot, Ritma, Rimon Peres, Libna, Risa, Kehelata, Gunung Seper, Harada, Mahelot, Tahat, Terah, Mitka, Hasmona, Moserot, Bene Yaakan, Hor Hagidgad, Yotbata, Abrona, Esion Geber, Gurun Keusik Sin (nya eta Kades), jeung Gunung Hor di tungtung tanah Edom. 16 (33:15) 17 (33:15) 18 (33:15) 19 (33:15) 20 (33:15) 21 (33:15) 22 (33:15) 23 (33:15) 24 (33:15) 25 (33:15) 26 (33:15) 27 (33:15) 28 (33:15) 29 (33:15) 30 (33:15) 31 (33:15) 32 (33:15) 124
Bilangan 33.33-49 33 (33:15) 34 (33:15) 35 (33:15) 36 (33:15) 37 (33:15) 38 (33:38-39) Ari Imam Harun ku PANGERAN dipiwarang unggah ka Gunung Hor, seug pupus di dinya dina yuswa 123 taun, dina tanggal hiji bulan kalima, taun kaopat puluh sabudalna urang Israil ti Mesir. 39 (33:38) 40 Geus kitu Raja Arad di Kanaan kidul meunang beja datangna urang Israil. 41 (33:41-49) Ti Gunung Hor urang Israil muru tanah-tanah lempar di Moab. Tempat masanggrahanana nya eta: Salmona, Punon, Obot, ruruntuhan Abarim di wewengkon Moab, Dibon Gad, Almon Diblataim, Pagunungan Abarim deukeut Gunung Nebo, jeung di tanah-tanah lempar wewengkon Moab peuntaseun Walungan Yordan deukeut kota Yeriho, antara Bet Yesimot jeung Lebak Sitim. 42 (33:41) 43 (33:41) 44 (33:41) 45 (33:41) 46 (33:41) 47 (33:41) 48 (33:41) 49 (33:41) 125
Bilangan 33.50-34.2 50 Di hiji padataran di Moab peuntaseun Yordan palebah Yeriho, PANGERAN nimbalan deui ka Musa, 51 ngandikakeun parentah-parentah pikeun urang Israil, "Sanggeus maraneh meuntasan Yordan asup ka tanah Kanaan, 52 pribumina singkirkeun, brahala-brahalana tina batu jeung logam, kitu deui tempat- tempat pamujaanana tumpurkeun. 53 Andih eta tanah seug caricingan, memang ajang maraneh ti Kami. 54 Bagikeun ka unggal kaom jeung kaom- kaomna, lotrekeun. Anu lega jang anu cacah jiwana loba, anu heureutan jang anu cacah jiwana saeutikan. 55 Sabalikna lamun sesa pribumina nu harirup keneh ku maraneh henteu diusir, engkena tangtu nyusahkeun, bakal jadi cucuk panon, bakal ngagitik ti sisi ti gigir, bakal hudang ngalawan. 56 Jeung saupama ku maraneh teu diusir, maraneh ku Kami tangtu dibasmi moal beda ti maranehna." 34 1 PANGERAN ngandika deui ka Musa, 2 ngandikakeun ieu parentah pikeun urang Israil, "Di mana maraneh geus arasup ka Kanaan, tanah anu ku Kami rek dipaparinkeun, wawatesan eta tanah teh bakal kieu: 126
127 Bilangan 34.3-14 3 Di beulah kidul watesna ti tanah gurun Sin malipid di sapanjang tanah Edom, mimiti ti wetan tungtung kidul Laut Paeh. 4 Ti dinya mengkol ngidul ka jalan Akrabim parat ngaliwatan Sin nepi ka Kades Barnea di kidul. Ti dinya nyela bumi ngaler ngulon nepi ka Hasar Adar terus ka Asmon, 5 mengkol ka lebak di wates tanah Mesir, anggeus di basisir Laut Tengah. 6 Di beulah kulon watesna Laut Tengah. 7 Di beulah kaler watesna mimiti ti basisir Laut Tengah terus mapay nepi ka Gunung Hor. 8 Ti dinya terus ka jalan Hamat, terus keneh nepi ka Sedad, 9 terus ka Sipron, anggeus di Hasar Enan. 10 Di beulah wetan watesna mimiti ti Hasar Enan terus mapay nepi ka Sepam. 11 Ti dinya mengkol ngidul ka Harbel di wetaneun Ain, terus nepi ka pasir-pasir di basisir Talaga Galilea beulah wetan, 12 tuluy ngidul mapay Walungan Yordan nepi ka Laut Paeh. Bakal kitu opat wawatesan tanah maraneh teh." 13 Geus kitu Musa ngalahir ka urang Israil, "Ieu tanah pikeun maraneh teh. Pek lotrekeun, sabab ku PANGERAN geus diajangkeun pikeun salapan kaom jeung anu satengah kaom deui. 14 Sabab kaom Rubin, kaom Gad jeung kaom Menase anu saparona geus baroga bagian
Bilangan 34.15-29 sarta geus dibagi-bagi nurutkeun saahli karuhunna masing-masing, 15 di peuntaseun Walungan Yordan beulah wetan nampeu ka Yeriho." 16 PANGERAN nimbalan deui ka Musa, 17 timbalana-Na, "Imam Elasar jeung Yosua bin Nun sina ngabagikeun ieu tanah ka urang Israil, 18 sina dibantuan ku para pamingpin ti tiap kaom." 19 (34:19-28) PANGERAN nangtoskeun jelema-jelemana nya eta: Ti Kaom- Pamingpinna; Yuda-Kaleb bin Yepune; Simeon-Selumi bin Amihud; Binyamin- Elidad bin Kislon; Dan-Buki bin Yogli; Menase-Haniel bin Epod; Epraim-Kemuel bin Siptan; Sebulun-Elisapan bin Parnak; Isaskar-Paltiel bin Asan; Aser-Ahihud bin Selomi; Naptali-Pedahel bin Amihud. 20 (34:19) 21 (34:19) 22 (34:19) 23 (34:19) 24 (34:19) 25 (34:19) 26 (34:19) 27 (34:19) 28 (34:19) 29 Sakitu jelema-jelema anu ku PANGERAN ditangtoskeun sina ngabagikeun tanah milik ka urang Israil di tanah Kanaan. 128
Bilangan 35.1-10 35 1 Di padataran Moab peuntaseun Yordan nampeu ka Yeriho, PANGERAN nimbalan deui ka Musa, 2 "Parentahkeun ka urang Israil, sina marere tempat ka urang Lewi di tanah milikna masing-masing, boh kota-kota keur tempat tinggalna, boh sampalan-sampalanana. 3 Barere tempat urang Lewi teh keur padumukanana, kitu deui sampalan- sampalan keur sapi jeung ingon-ingon sejenna. 4 Ari tanah sampalanana kudu dibere ti semet luareun kuta nagara, panjangna ka kulon, ka wetan, ka kidul, ka kaler, masing-masing kudu 450 meter, 5 jadi pasagi anu panjang sisina masing- masing 900 meter, di tengah-tengahna pikeun kotana. 6 Jeung urang Lewi teh kudu dibere genep kota suaka, pigeusaneun kabur jelema anu tas maehan teu kahaja. Jaba ti eta kudu dibere opat puluh dua kota deui, 7 jeung tanah-tanah sampalanana. Jadi jumlahna opat puluh dalapan kota. 8 Reana kota urang Lewi di saban kaom gumantung kana legana wewengkon tiap kaom." 9 PANGERAN ngandika deui ka Musa 10 pikeun urang Israil, "Di mana maraneh geus meuntasan Walungan Yordan jeung geus aya di tanah Kanaan, 129
Bilangan 35.11-21 11 kudu milih tempat-tempat anu cocog dijieun kota suaka pikeun panglumpatan jelema anu maehan teu dihaja. 12 Ari geus aya di dinya mah bisa salamet tina pamales baraya jelema anu dipaehan tea. Jelema anu dituduh maehan teu meunang dipaehan lamun perkarana can dipariksa di pangadilan umum. 13 Tangtukeun genep kota suaka, 14 tilu di wewengkon wetaneun Yordan, tilu di tanah Kanaan. 15 Eta kota-kota suaka meunang dipake nyalindung ku saha bae, ku urang Israil atawa ku urang asing anu ngadon tetep di Israil atawa anu ngan sawatara waktu. Saha bae anu maehan teu dihaja, kudu muru salah sahiji kota kitu. 16 (35:16-18) Anu maehan ku pakarang tina beusi, batu atawa kayu, eta memang maehan, kudu dipaehan. 17 (35:16) 18 (35:16) 19 Baraya landes jelema nu dipaehan tea meunang maehan eta jelema. Lamun eta jelema kapanggih, meunang dipaehan. 20 Kitu deui jelema anu ku sabab ceuceub seug nyuntrungkeun atawa maledog nepi ka paeh, 21 atawa nonjok batur nepi ka paeh, eta memang maehan, kudu dipaehan. Baraya landes jelema anu dipaehan tea meunang 130
Bilangan 35.22-29 maehan eta jelema. Lamun eta jelema kapanggih, meunang dipaehan. 22 Tapi bisa jadi aya anu teu kahaja maehan jelema anu teu dipikangewa, naha dibantingkeun atawa dibaledog ku naon bae. 23 Atawa bisa jadi aya anu ngaragragkeun batu teu barang tenjo heula, nepi ka ngalantarankeun jalma nu lain musuhna paeh, padahal taya maksud kitu. 24 Dina hal-hal kawas kitu, jalma anu maehan teh kudu dibawa ka pangadilan umum. Pangadilan umum kudu ngabela, ulah mihak ka baraya anu maot anu niat ngabales. 25 Patina kudu dijait ku pangadilan umum, ulah dibikeun ka baraya jelema anu ku manehna dipaehan. Nya eta kudu dibawa deui ka kota suaka tempat nyalindungna, lilana nepi ka Imam Agung anu keur jeneng harita tilar dunya. 26 Tapi upama kaluar ti kota suaka panyalindunganana 27 sarta seug dipaehan ku baraya jelema anu dipaehan tea, eta nu ngabales teh hukumna lain maehan. 28 Ku sabab kitu anu boga dosa maehan teh kudu tetep aya di kota suaka panyalindunganana nepi ka Imam Agungna tilar dunya. Sanggeus kitu kakara meunang balik. 29 Ieu pikukuh teh pikeun maraneh turun-tumurun, di mana bae. 131
Bilangan 35.30-36.3 30 Jelema anu didakwa maehan, kakara bisa dinyatakeun salah jeung dihukum paeh, lamun perkarana bisa dibuktikeun ku dua saksi. Saksi saurang teu cukup pikeun ngabuktikeun yen eta dakwaan teh bener. 31 Anu maehan kudu dipaehan, sarta hukumanana henteu bisa ditebus ku duit. 32 Jelema anu keur mubus di kota suaka teu meunang diidinan mere duit ngarah diidinan balik ka imahna, sapanjang Imam Agung can tilar dunya. 33 Upama hal eta dirempak maraneh sarua jeung nganajisan ieu tanah. Maehan teh nganajiskeun ieu tanah. Taya jalan pikeun nyucikeunana deui iwal ti ku pati jelema anu maehan tea. 34 Jadi pacuan maraneh nganajisan ieu tanah enggon maraneh, sabab Kami PANGERAN aya di dieu jeung urang Israil." 36 1 Para kapala warga-warga kaom Gilad bin Mahir bin Menase bin Yusup ngadareuheus ka Musa jeung ka para kapala lianna, 2 arunjukan, "Timbalan PANGERAN kapungkur, Bapa kedah ngabagikeun tanah ka urang Israil nganggo lotre. Sareng timbalana-Na Bapa kedah maparin tanah milik ka pun dulur Selopehad kanggo anak-anakna anu awewe. 3 Mugi kaemut, upami maranehna kawin ka kaom sanes, tanah milikna tangtos ragrag ka 132
133 Bilangan 36.4-10 eta kaom, ku margi kitu tanah milik abdi-abdi tangtos jadi ngirangan. 4 Dina Taun Kasukaan, waktos nebusan tanah-tanah milik anu parantos kaical supados kapimilik deui ku nu gaduh asalna, tanah-tanah milik anak-anak Selopehad mah tangtos moal tiasa kapimilik deui, ku kituna moal kaetangkeun kana bagian kaom abdi-abdi deui da parantos jadi tanah milik tetep kaom salakina." 5 Ti dinya Musa nyaurkeun timbalan PANGERAN ka urang Israil. Saurna, "Bener eta omongan kaom Menase teh. 6 Mana kieu timbalan PANGERAN: Anak-anak Selopehad meunang boga salaki ka saha bae, tapi kudu ka kaomna keneh. 7 Tanah milik satiap urang Israil kudu tetep aya dina cangkingan kaomna masing-masing. 8 Unggal awewe anu boga warisan tanah milik di hiji kaom Israil, kawinna kudu ka lalaki ti kaom eta keneh, supaya unggal urang Israil tetep ngabogaan warisan tanah milik karuhunna, 9 ulah aya tanah milik anu pindah ti kaom ieu ka kaom anu sejen. Tegesna unggal kaom kudu mageuhan tanah milikna masing-masing." 10 (36:10-11) Ku lantaran kitu, Mahla, Tirsa, Hogla, Milka jeung Noa, anak-anak Selopehad, karawinna teh ka lalaki ti kaomna keneh, nurut kana timbalan PANGERAN anu
134 Bilangan 36.11-13 diandikakeun ka Musa tea. Karawinna teh ka anak uana, 11 (36:10) 12 ka warga ti kaom Menase bin Yusup, jadi tanah milikna tetep aya dina genggeman kaom bapana. 13 Kitu aturan jeung pikukuh ti PANGERAN ka urang Israil anu diandikakeun ka Musa di padataran tanah Moab peuntaseun Walungan Yordan deukeut nagara Yeriho.
Ulangan 1 1 Ieu kitab muat pitutur Musa ka urang Israil di tanah gurun di Lebak Yordan. Eta tempat ayana di wetaneun Walungan Yordan, deukeut Sup, antara Paran ti beulah ditu, jeung Topel, Laban, Haserot, jeung Disahab beulah dieu. 2 (Ti Gunung Sinai nepi ka Kades Barnea, make jalan liwat wewengkon Pagunungan Edom, jauhna lalakon sabelas poe.) 3 Dina taun ka opat puluh budalna urang Israil ti Mesir, tanggal hiji bulan sawelas, Musa nyaurkeun sagala timbalan PANGERAN anu ku Mantenna dipiwarang ditepikeun ka maranehna. 4 Disaurkeunana sanggeusna PANGERAN ngelehkeun Sihon raja urang Emor anu calik di Hesbon, jeung ngelehkeun Og raja urang Basan anu calik di Astarot jeung Edrei. 5 Musa mimiti netelakeun hal hukum-hukum jeung parentah-parentah PANGERAN di wewengkon Moab, wetaneun Walungan Yordan. Kieu saurna, 6 "Bareto di Gunung Sinai, PANGERAN Allah urang ngandika kieu: Maraneh di ieu gunung geus kacida lilana. 7 Geura bobongkar, geura parindah. Jugjug pagunungan urang Emor jeung
Ulangan 1.8-15 tanah tatangga-tatanggana, Lebak Yordan, pagununganana, tanah-tanah handapna, pakidulanana, jeung basisir Laut Tengah. Datangan tanah Kanaan, Pagunungan Libanon, terus nepi ka cigede Walungan Eprat. 8 Kami, PANGERAN, geus ikrar yen eta tanah rek dibikeun ka karuhun maraneh, Ibrahim, Ishak, jeung Yakub, terus turun-tumurun. Geura tareang, tuluy caricingan!" 9 Saur Musa ka umat, "Bapa bareto di Gunung Sinai geus nyebutkeun kawalahan ngurus maraneh ku sorangan bae teh. 10 Maraneh, ku PANGERAN Allah maraneh geus dijadikeun sakieu lobana lir bentang- bentang di langit. 11 Mugi ku PANGERAN, Allah karuhun maraneh sing dijadikeun sarebu kalieun ti ayeuna, jeung masing marukti sakumaha jangji Mantenna. 12 Tapi naha bisa Bapa ngurus perkara maraneh ngan sorangan? 13 Mana ceuk Bapa, Bapa pangmilihkeun ti saban kaom sawatara jalma anu bijaksana, berbudi jeung boga pangalaman, rek diangkat pikeun ngurus maraneh. 14 Jawab maraneh, Satuju, sae kitu. 15 Eta jalma-jalma anu palinter jeung loba pangalaman beunang maraneh milih teh ku Bapa ditarima, jaradi pangurus maraneh. Cangkinganana aya nu sarebu urang, saratus 2
Ulangan 1.16-22 urang, lima puluh urang, sapuluh urang. Jeung di sakabeh kaom, Bapa teh ngangkat gegeden-gegeden. 16 Carek Bapa harita ka maranehna, Dengekeun masing taliti sagala perkara anu datang ti rahayat cangkingan maraneh. Uruskeun perkarana sing adil, boh perkara antara sasama bangsa, boh perkara jeung urang asing anu caricing di urang. 17 Nyieun putusan kudu adil, nimbang- nimbangna ulah beurat sabeulah, ulah pilih bulu. Ulah serab ku sasaha, sabab putusan maraneh teh asal ti Allah. Perkara anu ku maraneh karasana beurat, teruskeun ka Bapa, Bapa anu baris mutusna. 18 Jeung harita, maraneh ku Bapa dituduhan sagala rupa pipetaeun." 19 "Bring urang arindit ti Gunung Sinai, tumut timbalan PANGERAN Allah urang, ngambah gurun keusik anu nya lega nya matak sieun, make jalan pagunungan urang Emor. Sanggeus nepi ka Kades Barnea, 20 (1:20-21) Bapa nyarita kieu, Ayeuna maraneh geus nepi ka pagunungan urang Emor, anu bakal dipaparinkeun ka urang ku Gusti PANGERAN, Allah karuhun urang. Tuh itu. Pek datangan, eusian, tumut timbalan Mantenna. Ulah mangsar-mingsir, ulah sieun. 21 (1:20) 22 Tapi ceuk maraneh ka Bapa, Kedah aya anu diutus ka ditu ti heula, pikeun nalengteng 3
Ulangan 1.23-30 kaayaan eta nagara, sareng anu engkena kedah nungtun urang ka ditu nganggo jalan anu pangamanna. 23 Ku sabab hal eta katimbang hade, Bapa milih dua welas jelema, saurang ti saban kaom. 24 Bral maranehna arindit ka pagunungan nepi ka Lebak Eskol, nalengteng. 25 Baralikna deui bari mawa bubuahan asal ti ditu, jeung mupulihkeun yen tanah anu ku Gusti PANGERAN rek dipaparinkeun ka urang teh lendo kabina-bina. 26 Tapi maraneh anggur ngalawan kana timbalan PANGERAN Allah maraneh, arembung terus ka ditu. 27 Jeung tinggelendeng pada batur, Urang teh dipikageuleuh ku PANGERAN, dibawa ka dieu ti Mesir teh rek diserenkeun ka urang Emor, sina diparaehan. 28 Rek naraon ka daritu? Sieun urang mah! Geuning ceuk anu tas ti daritu jelemana leuwih baredas leuwih jarangkung ti urang, caricingna jeroeun kuta anu luhurna nepi ka langit. Anu katarenjo ku anu tas ti daritu teh bangsa raksasa! 29 Ari ceuk Bapa, Tong sarieun ku urang ditu. 30 Maraneh bakal dituyun ku PANGERAN Allah maraneh, bakal dipangmerangankeun ku Mantenna, cara nu geus kaalaman ku maraneh di Mesir, 4
5 Ulangan 1.31-38 31 jeung di gurun keusik. Ku maraneh kapan karasa petaning Mantenna nyandak maraneh sajajalan nepi ka dieu reujeung kasalametan, mani kawas bapa mangku anak. 32 Tapi maraneh ti batan ngagugu kana omongan Bapa anggur murugul, teu ngarandel ka PANGERAN, 33 sangkilang geus bukti Mantenna salawasna sok angkat heulaeun maraneh milari tempat pikeun maraneh masanggrahan. Mantenna nuduhkeun jalan, angkat hareupeun maraneh, ti peuting dina tihang seuneu, ti beurang dina tihang mega." 34 "Kadangueun ku PANGERAN yen maraneh gegelendeng, sarta ku bawaning bendu nepi ka nimbalan kieu, 35 Maraneh anu harirup ayeuna, saurang ge moal aya anu piasupeun ka eta tanah anu lendo, anu ku Kami geus diikrarkeun rek dibikeun ka karuhun maraneh. 36 Ngan Kaleb bin Yepune anu piasupeun ka ditu, lantaran tetep satuhu ka Kami. Eta tanah anu ku manehna geus didongdon, ku Kami rek dibikeun ka manehna jeung turunan-turunanana. 37 Ku lantaran maraneh kitu, Bapa oge nepi ka dibenduan ku PANGERAN, dawuhana-Na, Maneh oge, Musa, hamo asup ka ditu. 38 Yosua bin Nun pangbantu maneh, deudeul sumangetna, sabab manehna anu bakal nungtun urang Israil ngandih eta tanah.
Ulangan 1.39-45 39 Sanggeus kitu PANGERAN ngandika kieu ka urang, Anak-anak maraneh, anu tacan nyaraho salah jeung bener dumeh barudak keneh pisan, anu ceuk maraneh bakal dicarerek ku urang ditu, malah nya maranehna anu bakal arasup ka ditu. Eta tanah teh jang maranehna, pikeun pamatuhanana. 40 Sabalikna maraneh mah kudu baralik deui ka wewengkon gurun keusik, make jalan anu ka Teluk Akaba. 41 Tapi ceuk maraneh, Bapa Musa, kuring tarima dosa ka PANGERAN. Ayeuna rek narajang ka ditu, rek tumut kana timbalan Gusti PANGERAN. Seug maraneh rurusuhan arek arindit narajang, naksir eta tempat bakal babari dirurugna. 42 Tapi PANGERAN nimbalan ka Bapa, Eta jelema-jelema halangan, ulah dibikeun ngarurug. Kami moal nyarengan, tangtu maranehna tumpes ku musuh. 43 Timbalana-Na ku Bapa ditepikeun, tapi maraneh henteu nurut, murugul ka Mantenna, keukeuh ngarurug ka eta wilayah pagunungan, nguntup. 44 Urang Emor budal ti nagarana, merul kawas simeut, ngayonan maraneh. Maraneh diudag-udag nepi ka Hormah, ahirna eleh di wilayah pagunungan urang Emor. 45 Maraneh tingjarerit marenta tulung ka PANGERAN, tapi teu didangu." 6
Ulangan 1.46-2.7 46 "Ti dinya, sanggeus lila urang mukim di Kades Barnea, 2 1 tuluy malik ka urut, baralik deui ka gurun keusik, make jalan anu ka Teluk Akaba sakumaha timbalan PANGERAN. Urang katahan di dinya kacida lilana, udar-ider kuralang-kuriling di sabudeur wilayah Pagunungan Emor. 2 Sanggeus kitu PANGERAN nimbalan ka Bapa, 3 timbalana-Na urang teh geus meujeuhna lila udar-ider di eta pagunungan, sarta urang dipiwarang maju ka kaler. 4 Bapa dipiwarang nepikeun parentah- parentah Mantenna ka maraneh, anu kieu tea, Maraneh kudu ngambah wilayah Pagunungan Edom, wewengkon bangsa turunan Edom, baraya laer maraneh. Maranehna bakal sarieuneun. 5 Tapi kahade ulah diperangan, sabab tanahna sacangkewok oge ku Kami moal aya anu dibikeun ka maneh. Tanah Edom ku Kami geus dibikeun ka turunan Esau. 6 Keur dahareun jeung inumeun kudu mareuli ka maranehna. 7 Sing aringet, kumaha PANGERAN Allah maraneh ngaberkahan sagala panggawe maraneh. Sajeroning maraneh udar-ider di ieu gurun keusik anu sakieu legana, ku Mantenna dijaga diraksa. Opat puluh taun lilana maraneh terus disarengan, sagala 7
Ulangan 2.8-14 rupa pangabutuh maraneh ku Mantenna diayakeun. 8 Ti dinya urang arindit deui, ninggalkeun jalan anu jolna ti Elat jeung Esion Geber, ngajugjug ka Laut Paeh, tuluy mengkol ngaler ngetan ka palebah Moab. 9 PANGERAN ngandika ka Bapa, saur- Na, Urang Moab teh turunan Elut, ulah diperangan, ulah nyieun rusuh jeung eta. Nagara Ar ku Kami geus dibikeun ka maranehna, tanahna saluwuk ge moal aya anu ku Kami dibikeun ka maneh." 10 (Anu caricing di Ar tadina bangsa raksasa, disebutna bangsa Emim. Jarangkung gede kawas raksasa bangsa Enak. 11 Sarua jeung bangsa Enak, maranehna oge kasebutna mah urang Repaim. Tapi ku urang Moab mah disebutna bangsa Emim. 12 Ari anu caricing di Edom tadina urang Hor, tapi diusir kaluar ti dinya ku turunan Esau, bangsana ditumpes, tanahna diandih, kawas urang Israil engkena ngusir musuh-musuhna ti tanah anu ku PANGERAN dipaparinkeun ka maranehna.) 13 "Geus kitu urang meuntasan Walungan Sered sakumaha pituduh PANGERAN, 14 nya eta dina taun katilu puluh dalapan sabada urang ninggalkeun Kades Barnea. Prajurit-prajurit urang harita geus tariwas kabeh, tinekanan sakumaha timbalan PANGERAN. 8
Ulangan 2.15-23 15 Maranehna terus bae didamel lawan ku PANGERAN, nepi ka ditumpesna sama sakali. 16 Sanggeus maranehna beak kabeh maraot, 17 PANGERAN ngandika kieu ka urang, 18 Poe ieu maraneh kudu meuntasan wewengkon Moab, jalanna ka Ar. 19 Saterusna maraneh bakal narepi ka deukeut tanah urang Amon turunan Elut. Kahade, ulah nyieun rusuh jeung eta, ulah merangan, sabab tanahna saluwuk oge ku Kami moal aya anu dibikeun ka maraneh, ku Kami geus dibikeun ka maranehna." 20 (Ieu wewengkon sok disebut oge tanah Repaim, ngaran bangsa anu maratuh di dinya. Ku urang Amon mah disebutna Samsumim; 21 jelemana jarangkung gede kawas bangsa Enak, jumlahna loba, garagah. Tapi ku PANGERAN dibasmi, nepi ka tanahna bisa dirampas ku urang Amon sarta terus dicaricingan. 22 Ari pikeun urang Edom turunan Esau di Pagunungan Edom, PANGERAN mangnumpeskeun urang Hor, nepi ka urang Edom bisa ngarebut tanahna terus dicaricingan, nepi ka ayeuna. 23 Tanah sapanjang basisir Laut Tengah dicaricingan ku bangsa Kreta. Eta bangsa geus numpes bangsa Awim, bangsa pribumi eta tanah. Sakuliah tanahna nepi ka Gasa di kidul direbut, dicaricingan.) 9
Ulangan 2.24-30 24 "Sanggeus urang ngambah tanah Moab, PANGERAN nimbalan ka urang. Saur-Na, Ayeuna geura mareuntasan Walungan Arnon. Kami ka maraneh rek nyerenkeun Sihon, raja urang Emor di Hesbon reujeung tanahna. Pek gempur, rebut tanahna, andih. 25 Ti semet poe ieu, urang mana-mana ku Kami rek disina sarieuneun ku maraneh. Asal ngadenge ngaran maraneh, saban jelema bakal ngeleper." 26 "Ti dinya Bapa ngirim utusan-utusan ti Gurun Keusik Kedemot ka Raja Sihon di Hesbon, ngajak lulus. Bapa mesen kieu, 27 Kaula neda widi ngaliwat ka nagara sampean. Mung ngaliwat bae, sareng moal nyimpang ti jalan gede. 28 Tedaeun sareng cai bade ngiring meser. Taya sanes mung seja ngaliwat wungkul, 29 dugi ka meuntas Walungan Yordan, seja teras ka tanah sorangan, tanah paparin ti PANGERAN Allah kaula sadaya. Bangsa turunan Esau di Edom sareng bangsa Moab di Ar, parantos ngidinan kaula sadaya ngaliwat ka wewengkonna. 30 Raja Sihon teu ngidinan urang nyorang nagarana. Dihaja ku PANGERAN Allah maraneh sina murugul, sangkan digempur ku urang sarta tanahna dirampas cicinganeun urang. 10
11 Ulangan 2.31-3.2 31 Timbalan PANGERAN ka Bapa, Raja Sihon ku Kami geus disina taya dayana ka maneh. Rebut tanahna, andih! 32 Sihon kaluar mawa balad rek ngagempur ka urang di deukeut Yahas, 33 tapi ku Gusti PANGERAN diserenkeun ka urang, seug ku urang diparaehan jeung anakna kabeh kitu deui baladna. 34 Barengan eta urang terus ngagempuran kota-kotana, pribumina ditumpes beak, lalaki, awewe, barudak. 35 Ingon-ingonna direbut, nagarana diranjah. 36 Urang ku PANGERAN diluluskeun ngarebutan nagara-nagara ti semet Arur di rarambu Lebak Arnon, jeung nagara anu aya di tengah-tengah lebak eta, kitu deui nagara-nagara di sapanjang jalan anu bras ka Gilad. Taya pisan kuta nagara anu tahan ka urang. 37 Ari anu ku PANGERAN dilarang didatangan mah, saperti wewengkon urang Amon, wewengkon-wewengkon di sisi-sisi Walungan Yabok, kota-kota di pagunungan, jeung sababaraha tempat sejenna, ku urang henteu dijorag." 3 1 "Ti dinya urang terus ngaler ka wewengkon Basan. Raja Og sabaladna budal rek merangan urang deukeut Edrei. 2 Tapi aya timbalan PANGERAN ka Bapa, dawuhana-Na, Ulah sieun. Eta raja sabalad- balad, kitu deui sakuliah karajaanana ku
Ulangan 3.3-11 Kami rek diserenkeun ka maneh. Jieun cara ka Sihon raja urang Emor di Hesbon. 3 Raja Og sarahayatna ku PANGERAN diselehkeun ka urang, kabeh ditumpes ku urang, 4 sarta harita keneh kota-kotana ku urang kabeh direbut taya nu kari. Aya genep puluh kota, tegesna sakuliah Argob, tempat ngarajaanana Og raja urang Basan. 5 Kota-kotana dikuatan ku kuta-kuta anu laluhur, make panto-panto jeung tutulak paranti nulakan. 6 Kabeh ku urang digempur, pangeusina lalaki, awewe, barudak, paraeh ditumpes, kawas kota-kota bogana Raja Sihon di Hesbon. 7 Ingon-ingonna geus boga urang, kota-kotana terus dirayah. 8 Kitu harita urang ngarebut eta tanah ti dua raja urang Emor, mimiti ti peuntas wetan Walungan Yordan, ti semet Walungan Arnon nepi ka Gunung Hermon. 9 (Ceuk urang Sidon mah Gunung Hermon teh Siryon. Ari ceuk urang Emor mah Senir.) 10 Kota-kotana di dataran luhur, wewengkon Gilad jeung Basan, terus ngetan nepi ka Salka jeung Edrei bogana Og raja urang Basan, kabeh dibeunangkeun ku urang." 11 (Raja Og teh turunan Repaim anu pameakan. Tambelana aya keneh nepi ka ayeuna di kota Raba di Amon, tina batu. 12
Ulangan 3.12-17 Ukuranana nurutkeun ukuran anu geus tangtu, panjangna opat meter, rubakna meh dua meter.) 12 "Sanggeus eta tanah kacangking ku urang, wewengkon di kalereun Arur deukeut Walungan Arnon, jeung sabagian wilayah Pagunungan Gilad katut desa-desana, ku Bapa dibikeun ka kaom Rubin jeung kaom Gad. 13 Gilad sasesana jeung Basan tempat Og ngarajaan, tegesna sakuliah Argob, dibikeun ka saparo kaom Menase." (Ari Basan katelahna mah tanah Repaim. 14 Wewengkon Argob sakuliahna, nya eta Basan terus nepi ka wates tanah Gesur jeung Maaka, dicokot ku Yair urang kaom Menase. Desa-desana dingaranan ku ngaranna sorangan, katelahna desa-desa Yair nepi ka ayeuna.) 15 "Gilad ku Bapa dibikeun ka warga Mahir ti kaom Menase. 16 Kaom Rubin jeung kaom Gad ku Bapa dibere wewengkon ti semet wates Gilad nepi ka Walungan Arnon, watesna ti kidul tengah-tengah eta walungan, di kaler Walungan Yabok, anu sabagian jadi wates tanah urang Amon. 17 Di beulah kulon wewengkonna ngamparna nepi ka Walungan Yordan, ti semet Talaga Galilea beulah kalerna, terus mudun ka kidul 13
Ulangan 3.18-23 nepi ka Laut Paeh, mengkol ngetan nepi ka suku Gunung Pisga. 18 Ceuk Bapa harita ka maranehna kieu, Maraneh ku Gusti PANGERAN geus dipaparin ieu tanah wetaneun Walungan Yordan, cicinganeun. Ayeuna, jalma-jalma maraneh anu garagah inditkeun ti heula ka peuntaseun Walungan Yordan, ngabantu kaom-kaom Israil sejenna mangrebutkeun tanah milikna. 19 Anu meunang tinggal di tempat-tempat anu ku Bapa geus dibikeun ka maraneh ngan pamajikan, anak, jeung ingon-ingon. Bapa nyaho, ingon-ingon maraneh kacida lobana. 20 Tulungan sasama maraneh urang Israil, supaya bisa nyaricingan tanah milikna paparin PANGERAN, anu ayana di peuntas kulon Walungan Yordan, nepi ka maranehna oge dipaparin kagenahan ku PANGERAN, cara maraneh ayeuna di dieu. Geus beres mah pek rek baralik ge ka dieu, da ieu teh ku Bapa geus dibikeun ka maraneh. 21 Geus kitu Bapa marentah kieu ka Yosua, Hidep geus nyaksian petaning PANGERAN Allah hidep ka Raja Sihon jeung Raja Og. Nya kitu keneh deuih ka sing saha bae anu tanahna baris dirurug ku hidep engke. 22 Hidep teu kudu sieun ku maranehna, sabab bakal dipangmerangankeun ku PANGERAN Allah hidep." 23 "Harita Bapa neneda, sasambat kieu, 14
Ulangan 3.24-4.1 24 Nun PANGERAN Nu Maha Agung, abdi terang yen sugri kajadian anu rohaka sareng araheng, anu ku Gusti parantos dipintonkeun ka abdi teh sayaktosna nembe awitna. Di langit sareng di bumi, teu aya allah anu tiasa ngayakeun perkawis anu aragung kitu, sapertos anu dipidamel ku Gusti! 25 Mugi abdi widian meuntasan Walungan Yordan, nun PANGERAN, widian ningal eta tanah anu gemah raharja anu aya di peuntas ditu, widian ningal eta nagara pagunungan anu asri, kitu deui Gunung Libanon. 26 Tapi ku lantaran tingkah maraneh, PANGERAN bendu ka Bapa, paneda panyambat Bapa henteu dikabul. Malah ngadawuh kieu, Geus, ulah ngutik-ngutik deui sual eta! 27 Geura unggah ka puncak Gunung Pisga, pek alak-ilik ka kaler, ka kidul, ka wetan, ka kulon. Rarasakeun, serepkeun sakur nu katembong. Sabab maneh hamo nepi ka meuntasan Walungan Yordan. 28 Yosua pakihikeun, pengkuhkeun hatena sarta kuatkeun tekadna, sabab manehna kudu meuntaskeun eta jelema-jelema nepi ka bisa majik di eta tanah anu ku maneh katenjo ti dinya, ti kajauhan. 29 Ku hal eta urang teh jadi kacandet di lebak anu nyanghareup ka Bet Peor." 4 1 Geus kitu Musa misaur ka eta jelema- jelema, saurna, "Turutkeun sakabeh 15
Ulangan 4.2-7 papakon anu ku Bapa diwurukkeun ka maraneh, tangtu maraneh bakal maratuh di tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah karuhun maraneh. 2 Lampahkeun parentah Bapa, ulah dileuwihan ulah dikurangan. Lampahkeun sakabeh timbalan PANGERAN Allah maraneh anu ku Bapa geus diwurukkeun. 3 Maraneh narenjo sorangan, naon anu geus dipidamel ku PANGERAN di Gunung Peor. Kapan sakur anu nyarembah ka Baal mah kabeh oge ku Mantenna disina tariwas. 4 Sabalikna anu tetep suhud ka PANGERAN Allah maraneh mah geuning harirup tepi ka ayeuna. 5 Sakabeh papakon ku Bapa geus diwurukkeun ka maraneh, tumut sakumaha timbalan PANGERAN, Allah panutan Bapa. Lampahkeun engke di ditu, di tanah anu engke bakal diteang, nu bakal dicaricingan. 6 Lampahkeun sing enya-enya, malar kanyahoan ku bangsa-bangsa sejen yen maraneh teh bangsa anu pinter jeung binangkit. Supaya ana maranehna ngadarenge eta papakon-papakon teh ngucap, Ieu bangsa, keur gede teh nya pinter nya wijaksana! 7 Bangsa sejen, sakumaha gedena ge euweuh anu boga allah anu parek raketna ka umat cara parek raketna PANGERAN Allah 16
17 Ulangan 4.8-13 urang ka urang. Iraha bae ku urang disambat pitulung-Na, harita keneh ngawaler. 8 Bangsa sejen, sakumaha gedena ge euweuh anu bogaeun undang-undang anu adilna cara undang-undang anu poe ieu diwurukkeun ku Bapa ka maraneh. 9 Mana sing ati-ati, jaga, sangkan saumur- umur maraneh henteu nepi ka mopohokeun sakur anu geus kasaksi ku panon sorangan. Caritakeun ka anak incu, 10 hal maraneh dina poean narangtung di payuneun PANGERAN Allah maraneh di Gunung Sinai, waktu Mantenna nimbalan ka Bapa, Kumpulkeun jalma-jalma, sina ngadarengekeun pangandika anu baris diandikakeun ku Kami, sangkan dialajar nurut ka Kami saumur hirupna, jeung sangkan ngadidik anak-anakna sina diajar sieun ku Kami. 11 Caritakeun ka anak maraneh, yen basa maraneh marek di suku eta gunung, gunungna poek ku haseup, kabulen ku mega kandel jeung ngagedur ku seuneu anu muntab-muntab ka langit. 12 Sarta PANGERAN ngandika ka maraneh ti jero seuneu. Gentra-Na kadenge ku maraneh, tapi Mantenna ku maraneh teu katenjo, teu ngawujud naon-naon. 13 Mantenna nimbalan ka maraneh, sangkan maraneh nyekel kana perjangjian Mantenna, nya eta ngalampahkeun Sapuluh Timbalan
18 Ulangan 4.14-21 anu ku Mantenna diseratkeun dina dua papan batu. 14 Ari Bapa ku PANGERAN ditimbalan mapatahkeun eta papakon-papakon, lampahkeuneun maraneh engke ari geus maratuh di tanah anu ayeuna eukeur dijugjug." 15 "Waktu PANGERAN di Gunung Sinai nimbalan ti jero seuneu tea, wujud-Na henteu katembong. Keur pihadeeun maraneh sorangan, kahade 16 ulah nyarieun pidosaeun, ulah nyarieun arca sembaheun diri sorangan dina rupa naon bae, boh arca jalma lalaki atawa awewe, 17 boh tironan sato atawa manuk, 18 sato ngarayap atawa lauk. 19 Jeung ulah kagembang nyembah ngabakti ka anu katembong di langit, kayaning panonpoe, bulan jeung bentang-bentang. Nu karitu mah ku PANGERAN geus diajangkeun keur sembaheun bangsa-bangsa sejen. 20 Maraneh mah kapan beunang Mantenna ngarebut ti Mesir, ditarik ti jero tungku anu marong, dicandak ti dinya tuluy dijadikeun umat-Na, sakumaha buktina ayeuna. 21 Orokaya Bapa mah ku PANGERAN Allah maraneh teh dibenduan, lantaran tingkah maraneh. Mantenna nepi ka sumpah hamo ngidinan Bapa meuntasan Walungan Yordan, hamo ngidinan Bapa asup ka eta tanah anu
Ulangan 4.22-27 gemah raharja, anu bakal dipaparinkeun ka maraneh. 22 Bapa kudu ajal di dieu, moal nepi ka meuntasan eta walungan. Sabalikna maraneh mah bakal mareuntas, bakal arasup ka eta tanah anu mukti. 23 Ku sabab kitu peupeujeuh ulah nepi ka mopohokeun perjangjian anu geus ditetepkeun ku PANGERAN Allah maraneh, lampahkeuneun maraneh. Gumatikeun sagala papakonna. Ulah nyarieun arca keur sesembahan dina rupa naon bae. 24 Sabab PANGERAN Allah maraneh teh lir seuneu anu bakal ngalebur, teu aya ampunna ka sakur nu jadi lawanna. 25 Sanajan upama maraneh geus lila hirup di ditu nepi ka reuay anak incu, kade ulah nyieun dosa, nyieun arca wujud naon bae keur sembaheun maraneh. Lampah kitu teh jahat dina soca PANGERAN, Allah maraneh. 26 Mugia langit jeung bumi poe ieu jadi saksi, yen lamun maraneh teu narurut ka anu dipapatahkeun ku Bapa, tan wande maraneh gancang musna ti eta tanah peuntaseun Walungan Yordan. Maraneh moal lila-lila harirup di ditu. Geus tangtu maraneh engke ditumpurkeun sama sakali. 27 Bakal dipabalencarkeun ka bangsa-bangsa sejen, paraeh di tanah batur, nu hirup kari saeutik. 19
Ulangan 4.28-34 28 Di tanah batur mah maraneh kudu ngabarakti ka allah-allah sejen, jijieunan jelema keneh tina kayu, tina batu, allah nu taya kabisa, teu bisaeun nenjo, teu bisaeun ngadenge, teu bisaeun nyatu, teu bisaeun ngambeu. 29 Heug maraneh bakal nareangan PANGERAN Allah maraneh sorangan, geus tangtu bakal kapanggih. Kitu soteh lamun enya-enya nareangan. 30 Samangsa maraneh kasusahan nandangan rupa-rupa kasangsaraan, heug bae marulang deui ka PANGERAN, aranut deui ka Mantenna. 31 Mantenna ge moal nilarkeun deui, moal nyiksa deui, da Mantenna teh Allah anu sipat welas. Sarta Mantenna moal lali kana perjangjiana-Na anu diikrarkeun ka karuhun maraneh. 32 Pek papay ka jaman baheula, jaman samemeh maraneh dijurukeun, ti jaman Allah mimiti ngajadikeun manusa di bumi. Pariksa ka sakuliah jagat, iraha aya jelema anu nenjo kajadian anu aragungna kawas kieu? 33 Iraha aya jelema anu ngadenge gentra Allah ti jero seuneu tur harirup terus cara anu kaalaman ku maraneh? 34 Iraha aya allah sejen anu ngajorag ngarebut hiji bangsa tina genggeman bangsa sejen terus dijadikeun umatna, cara anu dipidamel ku PANGERAN Allah maraneh ka maraneh di Mesir? Ku maraneh katenjo 20
Ulangan 4.35-40 ku panon sorangan, kumaha Mantenna metakeun pangawasa jeung kadigjayaana- Na. Nyebarkeun pagebug, perang, ngadamel mujijat-mujijat, kaahengan-kaahengan, ngadamel perkara-perkara anu pikasieuneun. 35 Pangna PANGERAN mintonkeun anu kitu ka maraneh teh supaya maraneh nyaho, yen anu jumeneng Allah teh ngan Mantenna, teu aya deui nu sejen. 36 Maraneh ku Mantenna dibere ngadarenge gentra-Na ti sawarga, ngadawuhkeun parentah-parentah ka maraneh, jeung dibere narenjo seuneu-Na anu suci di ieu bumi, bari Mantenna nimbalan ti jero eta seuneu. 37 Ku bawaning asih-Na ka karuhun maraneh, heug maraneh teh ku Mantenna dipilih, sarta Mantenna metakeun kakawasaana-Na ngaluarkeun maraneh ti Mesir. 38 Saban maraneh maju, bangsa-bangsa anu leuwih gede jeung leuwih kuat ti batan maraneh ku Mantenna disingkir-singkirkeun, supaya maraneh bisa terus dicandak ka ditu, sarta tanah-tanah maranehna dipaparinkeun ka maraneh pikeun saterusna. 39 Nu matak sing aringet ulah nepi ka paroho, yen PANGERAN teh anu jumeneng Allah di sawarga jeung di bumi. Taya deui Allah sejen. 40 Lampahkeun sagala papakon Mantenna, anu poe ieu diwurukkeun ku Bapa. Lamun kitu, maraneh saanak incu tangtu jamuga, 21
Ulangan 4.41-47 bakal tumuluy nya hirup di tanah anu ku PANGERAN Allah maraneh diajangkeun pikeun maraneh salalanggengna." 41 Ti dinya Musa milih tilu kota di wetaneun Walungan Yordan, 42 jadi kota suaka pikeun anu nyalametkeun diri lantaran teu kahaja geus maehan jelema nu lain musuhna. Anu boga dosana kudu lumpat ngadon nyalindung ka salah sahiji ti eta kota anu tilu. Lamun geus aya di dinya henteu meunang dibales dipaehan. 43 Kota-kota anu kapilih, pikeun kaom Rubin kota Beser, pernahna di tanah gurun luhur, pikeun kaom Gad kota Ramot di wewengkon Gilad, pikeun kaom Menase kota Golan di wewengkon Basan. 44 Ti dinya Musa ngawurukkeun papakon- papakon jeung aturan-aturan Allah ka urang Israil. 45 (4:45-46) Diwurukkeunana sanggeus maranehna budal ti Mesir, di lebak wetaneun Walungan Yordan, anu nyanghareup ka Bet Peor. Eta wewengkon teh wewengkonna Raja Sihon, raja urang Emor anu ngarajaanana di Hesbon, anu geus dielehkeun ku Musa jeung urang Israil sabada budal ti Mesir. 46 (4:45) 47 Tanahna terus diandih, kitu deui tanah bogana Raja Og urang Basan, raja urang Emor keneh anu ngarajaan di wetaneun Walungan Yordan. 22
23 Ulangan 4.48-5.8 48 Ieu wewengkon, ngamparna ti semet Arur di sisi Walungan Arnon terus ka kaler nepi ka Gunung Siryon, nya eta Gunung Hermon tea, 49 kitu deui wewengkon wetaneun Walungan Yordan anu terus ka kidul ka Laut Paeh, terus nepi ka suku Gunung Pisga beulah wetan. 5 1 Musa ngumpulkeun sakumna bangsa Israil, seug dilahiran kieu, "Eh urang Israil! Barandungan ieu pikukuh-pikukuh anu ku Bapa rek diwurukkeun ka maraneh ayeuna. Arapalkeun, gumatikeun. 2 Gusti PANGERAN di Gunung Sinai ngadamel perjangjian. 3 Eta perjangjian lain keur kolot-kolot urang bae, tapi keur urang ongkoh anu hirup ayeuna. 4 Mantenna nimbalan ka maraneh ti luhur gunung, ti jero seuneu, hareupeun maraneh. 5 Bapa harita nangtung di antara maraneh jeung Mantenna, neruskeun timbalan- timbalana-Na, da maraneh sieun ku eta seuneu, jeung henteu arunggah ka gunung. Timbalan PANGERAN kieu, 6 Ieu Kami, PANGERAN Allah maraneh, anu ngajait maraneh ti Mesir, tempat maraneh dijieun badega. 7 Maraneh ulah ngabakti ka aallahan, kudu ngabakti ka Kami. 8 Maraneh ulah nyieun sesembahan rupa naon bae ti nu aya di langit atawa di bumi, atawa di cai sahandapeun bumi.
Ulangan 5.9-15 9 Poma ulah nyembah atawa ngabakti ka nu karitu. Karana Kami, PANGERAN Allah maraneh, embung disaruakeun jeung naon bae. Kami tangtu nyiksa ka anu mikageuleuh ka Kami, kitu deui ka turunanana, nepi ka turunan katilu jeung kaopat. 10 Sabalikna deui, Kami mikaheman nepi ka rebuan turunan, ka sakur anu nyaah ka Kami sarta ngestukeun timbalan Kami. 11 Ulah nyebut jenengan Kami dipake teu puguh, karana Kami PANGERAN Allah maraneh, moal teu nyiksa ka sakur anu sambarangan nyebut jenengan Kami. 12 Masing gumati kana poe Sabat, kudu disucikeun salalawasna sakumaha anu diparentahkeun ku Kami, PANGERAN Allah maraneh. 13 Genep poe pikeun maraneh migawe sagala pagawean, 14 ari poe nu katujuh poe reureuh, kudu dipake ngabakti ka Kami. Dina poe eta teu meunang aya anu digawe, boh maraneh, boh anak, boh badega, boh sasatoan, kitu deui sakur anu ngumbara di tanah maraneh. Badega-badega oge kudu sina reureuh sakumaha maraneh. 15 Sing aringet, maraneh oge bareto jadi badega di Mesir, nepi ka Kami PANGERAN Allah maraneh metakeun pangawasa jeung kadigjayaan anu taya bandingna, ngajait 24
Ulangan 5.16-24 maraneh. Kitu sababna maraneh ku Kami ditimbalan ngestokeun kana poe Sabat. 16 Kudu masing hormat ka bapa jeung ka indung, sakumaha anu diparentahkeun ku Kami, PANGERAN Allah maraneh, supaya maraneh jamuga jeung panjang umur di tanah anu bakal dipaparinkeun ku Kami. 17 Maraneh ulah maehan. 18 Maraneh ulah ngaranyed. 19 Maraneh ulah maling. 20 Maraneh ulah jadi saksi palsu. 21 Maraneh ulah bogoh ka pamajikan batur, ulah mikahayang imahna, tanahna, badega-badegana, sapina, kaldena, atawa naon bae pangaboga batur. 22 Kitu ungelna eta pikukuh-pikukuh ti PANGERAN anu ditimbalkeun ka maraneh basa maraneh karumpul di eta gunung. Kalawan gentra anu ngageleger ti jero seuneu jeung tina mega anu kandel, nya pikukuh-pikukuh ieu anu ku Mantenna diandikakeun teh, lain nu sejen. Geus kitu ieu pikukuh-pikukuh teh ku Mantenna diseratkeun dina dua papan batu, tuluy diserenkeun ka Bapa." 23 "Barang maraneh ngadarenge eta gentra ti lebah nu poek tur eta gunung ngagedur ku seuneu, maraneh kitu deui para pamingpin kaom daratang ka Bapa, 24 sarta ngaromong kieu, PANGERAN Allah kuring mintonkeun kaagungan sareng 25
26 Ulangan 5.25-31 kamulyaana-Na, gentrana disina kakuping ku kuring ti jero seuneu! Dinten ieu kaalaman ku kuring sadaya, yen najan manusa teh ngadenge sorangan timbalan Allah, geuning tiasa keneh hirup. 25 Parandene kitu, keur naon kuring sadaya nyampeurkeun ajal? Da tangtu kuring sadaya lebur ku eta seuneu anu sakitu ngagedurna. Upami kedah nguping deui gentra-Na tangtos kuring sarerea tiwas. 26 Iraha aya jelema anu tahan ngareungeu gentra Allah anu jumeneng, tur bijilna ti jero seuneu? 27 Ku margi kitu, anu ka ditu deui teh Bapa bae, tampi sagala rupi anu bakal didawuhkeun ku PANGERAN Allah kuring, nembe engke mulih ngawartoskeun timbalana-Na. Kuring sadaya sumeja tumut. 28 Ana PANGERAN ngadangu hal ieu, Mantenna ngadawuh ka Bapa, Kami geus ngadangu omongan eta jelema-jelema. Bener kudu kitu. 29 Lamun heug hatena kitu salalawasna! Lamun heug ngajenanana ka Kami jeung narurutna kana papakon-papakon Kami teh kawas kitu salilana, sangkan jaramuga turun-tumurun! 30 Tepungan ku maneh, titah baralik ka kemah-kemahna. 31 Tapi maneh, Musa, kudu ka dieu deui. Kami ka maneh rek ngandikakeun sakabeh
Ulangan 5.32-6.4 papakon jeung pikukuh Kami. Wurukkeun engke ku maneh ka eta jelema-jelema, estokeuneun maranehna engke di tanah anu ku Kami geus diajangkeun keur maranehna. 32 Ku sabab kitu eh urang Israil, peupeujeuh, tiginkeun eta sagala timbalan PANGERAN Allah maraneh teh. Ulah aya papakon Mantenna anu henteu diturut. 33 Kabeh estokeun, sangkan maraneh jamuga jeung bisa tetep renggenek di eta tanah." 6 1 "Kitu papakon-papakon ti PANGERAN Allah maraneh, anu ku Mantenna dipiwarang diwurukkeun ku Bapa, estokeuneun maraneh di tanah nu moal lila deui bakal diancikan ku maraneh. 2 Sapanjang araya umur, maraneh jeung anak incu kudu sarumujud ka PANGERAN Allah. Estokeun sakabeh papakon-Na anu ku Bapa geus diwurukkeun, supaya bisa tetep ngancik di ditu. 3 Tariginkeun, arestokeun, eh urang Israil! Lamun kitu tinangtu maraneh jamuga, pijadieun bangsa anu tohaga, tur ngancik di tanah anu gemah ripah, sakumaha anu dijangjikeun ku PANGERAN, Allah karuhun urang. 4 Kanyahokeun eh urang Israil! Nya PANGERAN, ngan PANGERAN, anu jadi Allah urang teh. 27
Ulangan 6.5-13 5 Masing nyaah ka PANGERAN Allah maraneh, terus jeung hate, terus jeung nyawa, sarta sing sakuat-kuat. 6 Sakur anu diwurukkeun ku Bapa poe ieu ulah dipopohokeun. 7 Ajarkeun ka anak. Ucapkeun tong weleh, keur di imah, keur di mana-mana, keur ngaso, keur digawe. 8 Cangreudkeun dina leungeun, sangsangkeun dina tarang, supaya terus inget. 9 Tuliskeun dina tihang panto jeung di gapura-gapura." 10 "Sakumaha jangji PANGERAN Allah maraneh ka anu jadi karuhun, nya eta ka Ibrahim, Ishak, jeung Yakub, maraneh bakal dipaparin tanah. Kota-kotana galede tur marukti, lain beunang ngadegkeun maraneh. 11 Dipaparin imah anu pinuh ku barang- barang anu aralus, lain beunang kukumpul maraneh. Dipaparin sumur, lain beunang maraneh nyieun. Dipaparin kebon anggur jeung kebon jetun, lain beunang maraneh melak. Di mana maraneh ku PANGERAN geus diasupkeun ka eta tanah, geus teu kakurangan hakaneun, 12 ulah paroho ka PANGERAN anu ngajait maraneh ti Mesir tempat maraneh dijieun badega. 13 Kudu sarieun ku PANGERAN Allah maraneh, kudu ngabakti teh ngan ka 28
Ulangan 6.14-22 Mantenna, sarta ana sumpah ngan kudu ku karana jenengana-Na bae. 14 Ulah ngabarakti ka allah-allah sejen, anu disarembah ku jalma-jalma anu ngarancikna di sakurilingeun maraneh. 15 Lamun ngabarakti ka allah-allah sejen, maraneh bakal meunang bebendu PANGERAN anu lir seuneu ngalebur ka maraneh, sabab PANGERAN Allah anu aya di maraneh teu kersaeun disaruakeun jeung naon bae. 16 Ulah ngadoja ka PANGERAN Allah maraneh kawas bareto di Masa. 17 Masing ngesto kana papakon-papakon ti Mantenna. 18 Lampahkeun nu pihadeeun jeung pibenereun ti Mantenna, tangtu maraneh jamuga, bakal laksana ngamilik eta tanah anu subur, anu dijangjikeun ku PANGERAN ka karuhun maraneh, 19 jeung bakal sanggup ngusir musuh-musuh ti dinya, sakumaha anu geus dijangjikeun ku Mantenna. 20 Engke jaga lamun ditanya ku anak, Naha PANGERAN Allah urang teh bet miwarang urang ngesto kana eta papakon-papakon? 21 jawab kieu, Urang tadina jadi badega raja Mesir, tapi ku kakawasaan PANGERAN anu araheng, urang dijait ti ditu. 22 Bangsa urang nyaksian pisan Mantenna ngeunakeun kaahengan-kaahengan jeung 29
Ulangan 6.23-7.3 balahi-balahi ka urang Mesir, ka rajana, ka mantri-mantrina. 23 Urang ku Mantenna dileupaskeun ti Mesir, dicandak ka dieu, dipaparin ieu tanah, nurutkeun jangji-Na ka karuhun urang. 24 Sanggeus kitu PANGERAN nurunkeun ieu papakon-papakon. Timbalana-Na ieu kudu diestokeun ku urang, sarta urang kudu sieun ku Mantenna. 25 Lamun urang nurut, bangsa urang ku Mantenna bakal dijaga jeung dipaparin kamuktian. Lamun urang ngalampahkeun sagala timbalan Allah kalawan suhud, tangtu bakal kamanah ku Mantenna." 7 1 "Maraneh ku PANGERAN Allah maraneh geus tangtu dicandak sarta diancikkeun di ditu. Bangsa-bangsa urang ditu loba anu bakal diusir ku PANGERAN. Di mana maraneh geus mimiti maju, aya tujuh bangsa anu bakal diusir ti dinya ku Mantenna, leuwih gede jeung leuwih kuat ti batan maraneh, nya eta bangsa Het, bangsa Girgas, bangsa Emor, bangsa Kanaan, bangsa Pares, bangsa Hiwi, jeung bangsa Yebus. 2 Lamun eta bangsa-bangsa ku PANGERAN Allah maraneh geus diserenkeun ka maraneh sarta geus areleh, paehan kabeh, ulah aya anu dipikarunya, komo diajak babarengan mah ulah. 3 Pacuan maraneh kawin ka bangsa eta. Anak maraneh oge henteu meunang, 30
Ulangan 7.4-9 4 sabab tangtu bakal dibawa mungkir ti PANGERAN tuluy ngabarakti ka allah-allah sejen. Upama nepi ka kitu, PANGERAN tangtu bendu ka maraneh, sarta bakal gancang nyiksa. 5 Ku sabab kitu, altar-altar maranehna ku maraneh kudu dibasmi, pilar-pilar batu karamatna raremukkeun, arca-arca Dewi Asera sesembahanana cacag, brahala-brahalana duruk. 6 Kudu kitu, sabab maraneh teh umat kagungan PANGERAN Allah maraneh. Ti sakabeh bangsa saalam dunya, maraneh teh ku Mantenna diunculkeun, dijadikeun umat-Na ku manten. 7 Tapi maraneh dipikaasih jeung diunculkeun ku PANGERAN teh lain ku sabab leuwih loba bilangan ti batan batur, malah maraneh teh bangsa anu pangleutikna di saalam dunya. 8 Saenyana mah lantaran PANGERAN nyaaheun ka maraneh, jeung seja nohonan jangji-Na anu diikrarkeun ka karuhun maraneh. Kitu sababna Mantenna, ku kakawasaana-Na anu digjaya, geus ngajait maraneh tina jadi budak raja Mesir. 9 Mana kanyahokeun, PANGERAN Allah maraneh teh estu Allah, tur sipat welas, tigin kana jangji-Na, sarta mikaheman nepi ka sarebu turunan ka sakur anu ngesto sarta gumati kana timbalana-Na. 31
Ulangan 7.10-15 10 Sabalikna Mantenna moal asa-asa ngabales ka sakur anu mikageuleuh ka Mantenna. 11 Mana ti ayeuna, sagala piwuruk anu geus katarima ku maraneh, boh anu enggeus- enggeus, boh papakon-papakon anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu, kudu diarestokeun." 12 "Lamun maraneh suhud ngestokeun ieu papakon-papakon, PANGERAN Allah maraneh bakal ngabuktikeun jangji-Na, sarta bakal mikanyaah salalanggengna, sakumaha anu ku Mantenna diikrarkeun ka karuhun maraneh. 13 Mantenna bakal maparin berkah, sarta maraneh bakal reuay anak nepi ka bilangan maraneh beuki ngalobaan. Bakal cukup dahareun, gandum, anggur, minyak jetun, lantaran tanah maraneh bakal disina cukul. Bakal baroga sapi, baroga domba, paparin ti Mantenna. Eta sagala berkah bakal dipaparinkeun ka maraneh, di tanah anu ku Mantenna geus dijangjikeun ka karuhun pikeun maraneh. 14 Di saalam dunya taya deui bangsa anu sakitu diberkahanana kawas maraneh. Boh jelema boh ingon-ingon di maraneh moal aya anu gabug. 15 Maraneh ku PANGERAN bakal dijauhkeun tina sagala panyakit, jeung moal dikeunaan sasalad anu bareto katarenjo ku maraneh tumerap ka Mesir. Bangsa kasakit kitu 32
Ulangan 7.16-21 ku Mantenna bakal dikeunakeun ka musuh-musuh maraneh. 16 Sakur bangsa anu ku PANGERAN geus diserenkeun ka leungeun maraneh, basmi, ulah aya anu dipikarunya. Maraneh ulah nyarembah ka aallahanana, sabab lampah kitu teh bisa matak cilaka ka maraneh. 17 Eta bangsa-bangsa anu jumlahna leuwih loba ti batan maraneh teh ulah dipikir, ulah dirasa hamo bisa diusir. 18 Ulah dipikasieun. Sing aringet, dikumahakeun bareto raja Mesir jeung rahayatna ku PANGERAN Allah maraneh. 19 Sing aringet, maraneh nyaho sorangan PANGERAN Allah maraneh bareto nurunkeun balahi-balahi sakitu bangetna, ngayakeun mujijat-mujijat anu araheng, metakeun pangawasa jeung kaperkosaan anu taya bandinganana, dianggo jalan ngajait maraneh ti Mesir. Eta bangsa-bangsa anu dipikasieun ku maraneh oge bakal dibasmi ku jalan kitu keneh. 20 Malah bakal disina geugeumeueun ku PANGERAN, jeung najan kalabur atawa nyarumput ge mo burung tumpur dibasmi. 21 Nu matak teu kudu sarieun ku eta jalma-jalma teh. PANGERAN Allah maraneh bakal nyarengan ka maraneh. Mantenna teh Allah anu punjul liwat saking, matak pikasieuneun sarerea. 33
Ulangan 7.22-8.1 22 Mun maraneh enggeus ka daritu, eta bangsa-bangsa teh ku PANGERAN bakal ditungtut disalingkirkeun. Ku maraneh ulah disakalikeun ngabasmina, sabab bakal ngabalukarkeun daratangna sato galak, matak nyusahkeun ka maraneh keneh. 23 Eta musuh-musuh teh ku PANGERAN bakal diserenkeun ka maraneh, disina tagayur garugup, nepi ka bisa dibasmi ku maraneh. 24 Raja-rajana oge bakal diserenkeun, paehan bae kabeh, sina ulah aya anu nginget-nginget deui. Moal aya anu bisa nyegah ka maraneh, kabeh oge ku maraneh bakal kabasmi. 25 Arca-arcana durukan. Jeung ulah kabita ku emas perak anu dipake ngahias eta arca-arca, komo nepi ka terus dipiboga mah ulah! Sabab lamun kitu maraneh bahla! Sabab PANGERAN mikageuleuh ka brahala-brahala. 26 Pacuan, ulah pisan aya arca anu ku maraneh dibawa ka imah. Lamun nepi ka kitu maraneh oge bakal disapa cara eta. Nistakeun eta brahala-brahala teh, pikagiruk, sabab kabeh ge eta teh geus disapa ku PANGERAN." 8 1 "Ieu papakon-papakon anu ku Bapa diwurukkeun ayeuna gumatikeun, supaya maraneh harirup, ngalobaan, jeung laksana engke nya ngancik di tanah anu ku PANGERAN geus dijangjikeun ka karuhun pikeun maraneh. 34
Ulangan 8.2-8 2 Sing aringet, PANGERAN Allah maraneh sakitu ngapingna, nuyun ngambah tanah gurun geus opat puluh taun ieu. Mantenna sok maparin kasukeran-kasukeran, mecak hate maraneh daraek henteuna anut kana sagala timbalana-Na. 3 Maraneh disina kalempohan taya dahareun, geus kitu dipaparin manna. Eta kadaharan tacan aya anu enggeus ngadahar. Maraneh tacan, kolot-kolot maraneh tacan. Maksud Mantenna supaya maraneh nyaho yen anu nunjang hirup manusa teh lain ngan dahareun wungkul, saenyana mah saniskara anu ditimbalkeun ku PANGERAN. 4 Di jero opat puluh taun ieu, pake maraneh teu datang ka butut, dampal suku teu datang ka maropog. 5 Kanyahokeun, PANGERAN Allah maraneh meperihna ka maraneh teh lir bapa ngadidik anak. 6 Mana oge lalampahkeun sagala timbalana- Na teh, tuturkeun sagala pikukuh-Na, jeung masing sieun ku Mantenna. 7 Ayeuna maraneh ku PANGERAN Allah maraneh keur dicandak ka hiji tanah anu kacida suburna, walungan-walungan cur-cor, cinyusu pating burial, ti jero taneuh cai tinggolontor mapay lebak mipir pasir, 8 tanahna pinuh ku gandum, jawawut, anggur, kondang, dalima, jetun, jeung madu, 35
36 Ulangan 8.9-16 9 taya bahan kalaparan atawa kurang dahar. Gunung-gunung cadasna ngandung beusi, tambaga di pasir-pasir bisa diala. 10 Sagala dahareun ge aya. Nu matak abong lamun teu nepi ka maruji sukur teh ka PANGERAN Allah maraneh, dumeh geus dipaparin tanah anu sakitu alusna." 11 "Peupeujeuh, ulah nepi ka poho ka PANGERAN Allah maraneh. Peupeujeuh, ulah nepi ka ingkar tina sagala papakon anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu. 12 Mun enggeus loba hakaneun, enggeus baroga imah alus, 13 enggeus loba boga sapi, domba, perak, emas, jeung sajaba ti eta, 14 peupeujeuh ulah nepi ka ujub ria terus poho ka PANGERAN Allah maraneh anu ngajait ti Mesir, tempat maraneh diperbudak. 15 Mantenna teh enggeus nuyun maraneh ngambah gurun anu nya lega nya pinuh ku nu matak paur, enggon oray nu maratih jeung kalajengking. Di tanah anu garing ngentak-ngentak teu aya cai, Mantenna ngabijilkeun cai tina batu cadas, supaya maraneh bisa ngarinum saseubeuhna. 16 Di satengahing jalan maraneh dipaparin Manna, kadaharan anu iraha teh teuing aya anu geus ngadahar, maraneh tacan, kolot-kolot maraneh tacan. Maraneh ku Mantenna sok disusuker, anu maksud-Na
Ulangan 8.17-9.3 mecak kasatiaan maraneh, anu engkena bakal diganjar ku nu pisenangeun. 17 Jadi, poma ulah dir, boga pikir beunghar beunang sorangan, kuat kawasa beunang sorangan. 18 Sing aringet nu matak barisa usaha nepi ka jadi baleunghar teh saenyana mah paparin ti PANGERAN. Kawantu Mantenna mah nepi ka waktu ieu ge tetep satia kana jangji-Na anu bareto diikrarkeun ka karuhun maraneh. 19 Peupeujeuh, ulah nepi ka poho ka PANGERAN Allah maraneh. Ulah nepi ka ingkar tuluy nyembah ngabakti ka allah-allah sejen. (8-20) Lamun nepi ka kitu, Bapa ngingetan ti ayeuna keneh, maraneh tangtu dibasmi. 20 (8-21) Teu narurut ka PANGERAN tangtu ditumpurkeun cara bangsa-bangsa anu ku Mantenna geus digempur hareupeun panon maraneh." 9 1 "Eh urang Israil, maraneh ayeuna tereh meuntasan Walungan Yordan, bakal ngarebut tanah bogana bangsa-bangsa anu leuwih gede leuwih kuat ti batan maraneh. Nagara-nagarana lalega, kuta-kutana laluhur nepi ka langit, 2 jelemana jarangkung gede, baredas, bangsa raksasa, pan aya bejana ka maraneh ge, cenah moal aya anu kuat ka maranehna. 3 Tapi engke ku maraneh katenjo, PANGERAN Allah maraneh bakal majeng ti heula lir 37
Ulangan 9.4-8 seuneu anu ngalebur. Ana maraneh geus maju, musuh ku Mantenna bakal diusir sarta gancang dibasmi. Kitu timbalana-Na. 4 Tapi lamun musuh geus disingkirkeun ku PANGERAN Allah maraneh, ulah boga rasa yen pangna ku Mantenna diasupkeun ka eta tanah jeung ngamilikna teh pedah geus pantesna kitu. Lain kitu! Eta musuh nu matak ku PANGERAN disingkirkeun teh lantaran daroraka. 5 PANGERAN Allah maraneh, nu matak ngawidian eta tanah dicokot ku maraneh teh lain ku sabab maraneh bageur jeung bener. Musuh anu matak disingkirkeun teh lantaran kalakuanana garoreng, jeung ku sabab Mantenna rek ngabuktikeun jangji anu diikrarkeun ka karuhun maraneh, Ibrahim, Ishak, jeung Yakub. 6 Kanyahokeun, PANGERAN maparinkeun eta tanah anu sakitu alusna teh lain ku sabab maraneh hade lampah. Lain! Da maraneh teh tetep tukang murugul. 7 Sing aringet, kumaha bareto maraneh di gurun keusik nyieun pibendueun PANGERAN Allah maraneh. Ti barang budal ti Mesir nepi ka ayeuna di dieu, maraneh ngan ngalawan bae ka Mantenna. 8 Malah di Gunung Sinai maraneh dibenduan ku PANGERAN. Harita Mantenna kacida benduna nepi ka meh ngabasmi. 38
39 Ulangan 9.9-14 9 Harita Bapa keur aya di puncak eta gunung, rek narima papan batu anu ditulisan ku perjangjian ti Allah pikeun maraneh. Opat puluh poe opat puluh peuting Bapa di dinya, teu dahar teu nginum. 10 Sanggeus kitu Bapa narima eta papan batu ti Mantenna, geus ditulisan ku timbalan- timbalan anu diandikakeun ti jero seuneu tea, basa maraneh kumpul di suku eta gunung. Anu nyeratna ge PANGERAN ku manten. 11 Sanggeus opat puluh poe opat puluh peuting, kakara PANGERAN masihkeun eta dua papan batu ka Bapa, geus dieusi ku perjangjian anu diserat ku Mantenna. 12 Harita PANGERAN ngadawuh kieu ka Bapa, Geuwat geura turun gunung, jelema-jelema anu ku maneh dibudalkeun ti Mesir teh geus nyarieun lampah goreng, marigawe dosa. Geus alingkar tina timbalan-timbalan Kami, jeung geus nyarieun aallahan keur sembaheunana. 13 Dawuhanana deui, Tetela eta jelema- jelema teh kacida mantangulna. 14 Maneh ulah ngahalang-halang ka Kami, eta jelema-jelema ku Kami arek dibasmi, sing ulah aya anu nginget-nginget deui. Sanggeus kitu maneh ku Kami arek dijadikeun karuhun hiji bangsa anu leuwih gede jeung leuwih kuat batan eta.
Ulangan 9.15-22 15 Bapa turun ti eta gunung, mawa dua papan batu anu dieusi perjangjian tea. Gebur aya seuneu ti luhur gunung. 16 Maraneh ku Bapa kasampak geus alingkar tina timbalan PANGERAN, geus marigawe dosa ka Mantenna, nyieun hiji brahala sasapian tina logam. 17 Bapa ngabeubeutkeun eta dua papan batu nepi ka beulah. 18 Ti dinya Bapa ngadeuheus deui ka payuneun PANGERAN, bruk sujud kana taneuh, opat puluh poe opat puluh peuting deui teu dahar teu nginum. Bapa nepi ka kitu teh ku sabab eta dosa maraneh nu sakitu matak benduna ka PANGERAN. 19 Bapa kacida paurna ningal PANGERAN mani ngagidir bendu-Na, meh bae ngabasmi ka maraneh. Hadena PANGERAN kersaeun keneh ngadangu panuhun Bapa. 20 Jeung harita Bapa teh mangnedakeun Harun ongkoh, sabab harun oge dibenduan meh disina tiwas. 21 Barang anu doraka jijieunan maraneh nya eta sasapian beunang nyitak tea ku Bapa dicokot, dialungkeun kana seuneu tuluy diancurkeun jadi bubuk, tuluy diawurkeun ka susukan anu ngocor ti eta gunung. 22 Nya kitu keneh di Taberah, di Masa, jeung di Kibrot Taawa, maraneh nyieun pibendueun PANGERAN. 40
Ulangan 9.23-10.1 23 Jeung basa maraneh ti Kades Barnea dipiwarang ngarebut tanah anu geus diajangkeun pikeun maraneh, maraneh baha, teu percaya, teu narurut. 24 Ti barang Bapa mimiti wawuh ge maraneh teh geus ngaralawan ka PANGERAN. 25 Bapa nyuuh ka payuneun PANGERAN, opat puluh poe opat puluh peuting, sabab Mantenna geus meh bae ngabasmi ka maraneh. 26 Bapa sasambat, Nun PANGERAN Nu Maha Agung, mugi ulah ngabasmi ka eta jalmi-jalmi kenging Gusti ngajait ti Mesir nganggo kawasa rosa. 27 Sing emut ka abdi-abdi Gusti, Ibrahim, Ishak sareng Yakub. Mugi teu dianggo kekeling galih sanaos maranehna teh mantangul, arawon lampah, marigawe dosa. 28 Bilih Gusti ku urang Mesir dipajarkeun teu iasa ngalebetkeun eta umat ka tanah anu dijangjikeun tea. Bilih ceuk urang Mesir Gusti ngaluarkeun eta umat ti Mesir teh baris dibasmi di gurun keusik reh ku Gusti parantos dipikageuleuh. 29 Sanaos kumaha oge eta jalmi-jalmi teh ku Gusti parantos diunculkeun dijadikeun umat kagungan, tur kenging Gusti ngajait ti Mesir nganggo kawasa rosa." 10 1 "PANGERAN ngadawuh ka Bapa, Maneh kudu nyieun deui papan batu dua siki kawas anu ti heula, tuluy nyieun peti 41
Ulangan 10.2-9 keur wadahna. Lamun enggeus maneh kudu ka Kami ka puncak gunung. 2 Tulisan Kami anu dina papan batu anu geus ruksak ku maneh ku Kami rek dituliskeun deui dina eta, tuluy petian ku maneh. 3 Seug Bapa nyieun peti tina kayu akasia, jeung nyieun dua papan batu kawas anu ti heula, tuluy dibawa unggah ka gunung. 4 PANGERAN nyeratkeun deui timbalan- timbalan anu diserat dina papan batu anu ti heula, nya eta Sapuluh Timbalan anu diandikakeun ti jero seuneu, basa maraneh kumpul di suku eta gunung tea. Geus kitu eta papan batu teh diserenkeun ka Bapa, 5 tuluy Bapa turun. Eta papan batu ku Bapa diasupkeun kana peti sakumaha dipiwarangna ku PANGERAN, nya eta dina peti anu dijieun ku Bapa. Ti harita tetep disimpen di dinya." 6 (Urang Israil arindit ti sumur-sumur urang Yaakan, ngajugjug ka Mosera. Di Mosera Harun pupus, tuluy dikurebkeun. Elasar putrana dijadikeun imam ngaganti anjeunna. 7 Ti Mosera terus ka Gudgod, ti Gudgod terus ka Yotbata anu loba susukanana. 8 Basa keur di gunung, PANGERAN ngangkat kaom Lewi jadi purah ngurus Peti Perjangjian, purah ngimaman ngawulaan Mantenna, jeung purah ngucapkeun berkah kalawan asma Mantenna. 9 Ku hal eta kaom Lewi mah henteu meunang bagian tanah saperti kaom-kaom sejen. 42
Ulangan 10.10-16 Tapi maranehna dibarere hak jaradi imam PANGERAN, sakumaha pangandika Gusti PANGERAN ka maranehna tea.) 10 "Bapa di luhur gunung meunang opat puluh poe opat puluh peuting, cara ti heula. Panuhun Bapa supaya Mantenna ulah tulus ngabasmi maraneh tea didangu. 11 Sanggeus kitu Bapa ku Mantenna dipiwarang turun ti gunung, sarta kudu mingpin maraneh ngarebut tanah anu ku Mantenna dijangjikeun ka karuhun maraneh." 12 "Ayeuna eh urang Israil, barandungan ieu pamundut PANGERAN Allah maraneh, nya eta: Maraneh kudu ngabakti ka PANGERAN. Sagala timbalanana lampahkeun. Ka Mantenna kudu sumujud, kudu kumawula sing jujur, 13 nurut kana sagala papakon-Na anu ku Bapa diwurukkeun ayeuna keur pijamugaeun maraneh. 14 PANGERAN teh nu kagungan langit, malah langit-langit beh ditueun langit ge kagungana-Na, kitu deui bumi jeung sagala eusina. 15 Parandene kitu kacida mikaasihna ka karuhun maraneh, nepi ka maraneh ku Mantenna diunculkeun ti bangsa-bangsa sejen, tur tetep jadi umat pilihan Mantenna. 16 Mana ti semet ayeuna kudu ngesto ka PANGERAN, ulah marantangul bae. 43
Ulangan 10.17-11.2 17 PANGERAN Allah maraneh teh Allahna sagala allah, Gustining sagala kakawasaan. Pinunjul, digjaya, matak sieun liwat saking. Mantenna tara pilih kasih, tara pandang ruruba. 18 Sipat-Na jujur satia, sanajan ka nu pahatu atawa ka randa-randa. Heman ka anu marilu hirup di urang, sarua dipaparinan dahar pake. 19 Mana kudu mikaheman ka anu eukeur ngumbara, da maraneh oge kungsi ngumbara di Mesir. 20 Masing anut ka PANGERAN, Allah maraneh, ngabakti ngan ka Mantenna bae wungkul. Sing sujud tumutur, sarta ari ikrar sumpah ngan kudu ku karana jenengana-Na bae. 21 Sanggakeun puji ka Mantenna, da Mantenna teh Allah maraneh, tur ku maraneh ge enggeus kasaksi naon-naon dadamelana-Na anu aragung jeung araheng, pikeun maraneh. 22 Basa karuhun maraneh mimiti daratang ka Mesir kabehna ngan tujuh puluh urang. Ari maraneh ayeuna ku PANGERAN Allah maraneh didamel sakieu lobana, lir bentang-bentang di langit ku loba-lobana." 11 1 "Mana kudu nyaraah ka PANGERAN. Salawasna kudu narurut kana sagala papakon-Na. 2 Sing aringet ayeuna naon-naon anu geus kanyahoan ku maraneh perkara PANGERAN 44
Ulangan 11.3-9 tina nu geus kaalaman ku maraneh. Anak- anak maraneh mah teu ngalaman hal-hal cara kitu. Maraneh anu geus narenjo kapunjulan PANGERAN, anu narenjo kakawasaana-Na, kadigjayaana-Na, jeung sagala mujijat-Na. 3 Maraneh anu narenjo dikumahakeun raja Mesir jeung sakuliah nagarana ku Mantenna. 4 Maraneh anu narenjo kumaha dimusnakeunana balad Mesir anu ngudag ka maraneh, ku PANGERAN dilelepkeun kabeh di Laut Beureum katut pasukan kuda jeung kareta-karetana. 5 Maraneh anu geus ngarasa kumaha pitulung Mantenna di gurun, samemeh maraneh nepi ka dieu. 6 Kitu deui anu dipidamel ku Mantenna ka Datan jeung Abiram anakna Eliab urang Rubin. Kapan katenjo ku sarerea eta dua jelema teh dilegleg ku bumi anu ngadadak beulah, dicapluk jeung sakulawargana katut jalma-jalma anu bariluk, katut jeung ingon-ingonna. 7 Maraneh, nya maraneh anu narenjo eta kajadian-kajadian dadamelan PANGERAN anu sakitu harebatna teh." 8 "Anu matak estokeun ieu papakon-papakon Mantenna anu ku Bapa keur diwurukkeun. Lamun kitu maraneh bisa terus meuntas ngarebut tanah anu keur dijugjug ayeuna. 9 Sarta engke bisa tetep renggenek di tanah anu kacida gemah ripahna, anu dijangjikeun 45
Ulangan 11.10-17 ku PANGERAN yen bakal dipaparinkeun ka karuhun maraneh turun-tumurun. 10 Eta tanah anu rek direbut teh jauh pisan bedana ti tanah Mesir urut maraneh bareto. Di Mesir mah maraneh rek pepelakan teh kudu hese cape heula, kudu ngatur heula picaieunana. 11 Sabalikna tanah anu rek direbut mah loba gunungna loba lebakna, tanahna riduh ku hujan. 12 Eta mah tanah sataun-sataunna teh dijaga jeung ditalingakeun ku PANGERAN Allah maraneh. 13 Mana kudu sing narurut kana timbalan- timbalan Mantenna anu ku Bapa diwurukkeun ayeuna. Sing nyaraah ka PANGERAN Allah maraneh teh, sing saruhud kumawula ka Mantenna. 14 Lamun kitu, lahan-lahan maraneh teh engke ku PANGERAN disiram ku hujan dina musimna, sanggeus maraneh panen, jeung dina waktu mimiti melak. Maraneh bakal cukup gandum, anggur jeung minyak jetun. 15 Jukut keur sapi moal kurang, jeung sagala dahareun aya. 16 Jadi poma ulah nepi ka ingkar ti PANGERAN tuluy nyembah ka allah-allah sejen. 17 Lamun lampah maraneh kitu geus tangtu PANGERAN bendu. Mantenna moal nurunkeun hujan; tanah maraneh jadi garing moal 46
Ulangan 11.18-24 ngabijilkeun hasil. Maraneh geus tangtu tereh maraot, sanajan eta tanah paparin ti Mantenna teh kacida alusna. 18 Aringetkeun ieu papakon-papakon teh, pupusti. Cangreudkeun dina leungeun, sangsangkeun dina tarang, supaya teu weleh inget. 19 Wurukkeun ka barudak, jeung kudu dipagunemkeun, keur di imah, keur di mana-mana, keur ngaso, keur barang gawe. 20 Tuliskeun dina tihang panto, di imah jeung di lawang buruan. 21 Lamun kitu maraneh saanak-anak bakal tumuluy saumur-umur nya matuh di tanah anu ku PANGERAN geus dijangjikeun ajang karuhun maraneh, bakal tetep renggenek di dinya sapanjang langit ngauban bumi. 22 Sing saruhud nya ngestokeun sagala papakon anu diwurukkeun ku Bapa, nya eta: Nyaah ka PANGERAN Allah maraneh, ngalakonan sagala timbalana-Na jeung satia ka Mantenna. 23 Engke ari maraneh geus maju, bangsa- bangsa di ditu anu leuwih gede jeung leuwih kuat ti maraneh, ku PANGERAN bakal disingkirkeun kabeh, nepi ka tanah urutna bisa dicokot ku maraneh. 24 Tanah mana bae anu katincak ku dampal suku maraneh bakal jadi milik. Pilegaeunana wewengkon maraneh ti kidul ti semet gurun keusik, kebat ka kaler nepi ka Pagunungan 47
Ulangan 11.25-31 Libanon, ti wetan ti semet Walungan Eprat kebat ka kulon nepi ka basisir Laut Tengah. 25 Ka mana bae maneh ngajugjug di eta tanah, pribumina ku PANGERAN bakal disina sarieuneun. Kitu jangji Mantenna. Moal aya anu bisa ngahalang-halang ka maraneh. 26 Ayeuna Bapa rek mere piliheun, piberkaheun atawa panyapa. 27 Nu piberkaheun, nya eta lamun maraneh ngestokeun timbalan-timbalan PANGERAN Allah maraneh anu ku Bapa diwurukkeun ayeuna. 28 Anu panyapa nya eta lamun maraneh ingkar tina ieu papakon sarta nyembah ka allah-allah sejen anu tadina maraneh can nyaho-nyaho acan. 29 Engke lamun maraneh ku PANGERAN geus diasupkeun ka tanah anu rek direbut tea, anu bakal piberkaheun dijalankeunana kudu di Gunung Gerisim, anu bakal jadi panyapa kudu di Gunung Ebal. 30 (Ieu gunung duanana aya di peuntas kulon Walungan Yordan, di wewengkon urang Kanaan anu maratuh di Lebak Walungan Yordan. Pernahna ngujur ka kulon, teu jauh ti sapasang tangkal di More, deukeut kota Gilgal.) 31 Moal lila deui maraneh bakal meuntasan Walungan Yordan, bakal ngarebut tanah anu ku PANGERAN bakal dipaparinkeun. 48
49 Ulangan 11.32-12.6 32 Lamun maraneh enggeus maratuh di ditu, peupeujeuh ieu papakon-papakon anu ayeuna diwurukkeun ku Bapa teh arestokeun." 12 1 "Aya deui pikukuh-pikukuh anu kudu digumatikeun saumur hirup, di tanah anu rek dipaparinkeun ka maraneh ku PANGERAN, Allah maraneh. Darengekeun! 2 Tempat-tempat anu ku urang ditu diparake ngabakti ka allah-allahna di gunung-gunung, di pasir-pasir, jeung di handapeun tangkal- tangkal anu ngararoyom kabeh ku maraneh kudu digempur. 3 Altar-altarna remukkeun, pilar-pilar karamatna ancurkeun, arca-arca Dewi Asera sesembahanana duruk, brahala-brahalana cacag, sangkan henteu disarembah deui. 4 Adat ibadah urang ditu ka allah-allahna ku maraneh ulah diturutan dipake ngabakti ka PANGERAN Allah maraneh. 5 Tempat pikeun ngadeuheus jeung ngabakti ka Mantenna kudu ngabaku, tur kudu ngan hiji. PANGERAN ku manten anu bakal nangtukeun tempatna, milih salah sahiji wewengkon ti kaom-kaom maraneh. 6 Ka dinya maraneh kudu nyanggakeun kurban-kurban anu dibeuleum, jeung anu rupa-rupa deui, nyanggakeun perpuluhan, jeung pangbakti-pangbakti sejen, kurban mayar panadaran, kurban sukarela, jeung bakti cikal sapi kitu deui cikal domba.
Ulangan 12.7-13 7 Nya di dinya, di payuneun PANGERAN Allah maraneh, maraneh sakulawarga nya kudu dahar jeung ngarasakeun kabungah tina usaha anu geus hasil ku karana berkah Mantenna. 8 Engke dina waktuna, kalakuan teh ulah cara anu enggeus-enggeus. Nepi ka ayeuna maraneh ngabakti teh sakarep-karep bae, 9 lantaran tacan matuh di tanah anu rek dipaparinkeun, jadi tacan boga pamatuhan anu aman. 10 Sanggeus maraneh meuntasan Walungan Yordan, tangtu ku PANGERAN ditulungan pikeun nempatan jeung nyicingan eta tanah. Mantenna baris ngajaga maraneh ti sakabeh musuh. Hirup maraneh baris lugina. 11 PANGERAN bakal milih hiji tempat keur paranti maraneh ngabakti ka Mantenna. Nya ka dinya maraneh kudu ngajugjug pikeun nyanggakeun sakur anu ku Bapa geus ditataan, nya eta: kurban-kurban beuleuman jeung kurban-kurban lianna, bakti perpuluhan jeung pangbakti husus anu ku maraneh geus dijangjikeun ka PANGERAN. 12 Sing barungah aya di payuneun Mantenna teh, reujeung anak, reujeung para badega, reujeung ahli-ahli Lewi anu salembur jeung maraneh, da kapan maranehna mah henteu dibagianan tanah milik. 13 Jadi nyanggakeun kurban teh ulah sambarang di mana bae, 50
Ulangan 12.14-18 14 kudu di tempat anu geus dibakukeun ku PANGERAN, tur ngan eta-etana, anu engke ku PANGERAN dipilih ti salah sahiji wewengkon kaom-kaom maraneh. Ngan di tempat eta maraneh meunang nyanggakeun kurban anu dibeuleum teh, kitu keneh nyanggakeun rupa-rupa deui saperti anu ku Bapa geus ditataan tadi. 15 Tapi ari meuncit keur dahareun biasa mah di mana-mana ge meunang. Masih rek meuncit sakumaha lobana oge pek bae, eta mah kumaha dipaparinna milik ku PANGERAN bae. Jeung ari anu kitu mah sing saha bae oge meunang ngadahar, boh nu susuci, boh nu henteu, taya bedana ti jeung ngadahar daging uncal atawa mencek. 16 Ngan getihna poma ulah didahar, kudu sina ngucur kana taneuh kawas cai. 17 Anu baris disanggakeun ka PANGERAN, sarupa ge teu meunang aya anu didahar di tempat cicing maraneh, boh perpuluhan- perpuluhan tina gandum, cianggur jeung minyak jetun, boh sapi cikal atawa embe domba cikal, kitu deui pamayar panadaran ka PANGERAN, pangbakti suka rela, jeung kurban-kurban sejenna. 18 Bangsa kieu mah didaharna kudu di payuneun PANGERAN bae, di tempat hiji- hijina anu geus dibakukeun ku PANGERAN, Allah maraneh. Didaharna bareng jeung anak, jeung para badega, jeung ahli-ahli Lewi anu 51
52 Ulangan 12.19-26 salembur jeung maraneh, dibarengan ku suka sukur dumeh geus bisa ngalampahkeun kitu. 19 Jeung omat, saumur-umur ge maraneh di ditu teh ulah nepi ka neler-neler urang Lewi. 20 Lamun wewengkon maraneh ku PANGERAN Allah maraneh geus dijadikeun tambah lega sakumaha jangji-Na, bisi harayang ngadahar daging, iraha-iraha ge meunang. 21 Upama ka tempat ngabakti teh kacida jauhna, heug maraneh hayang meuncit sapi atawa domba paparin ti PANGERAN, pek bae, jeung dagingna meunang didahar di imah, sakumaha ceuk Bapa tadi. 22 Nu suci nu henteu taya halangan ngadahar eta, sakumaha ka daging uncal atawa mencek. 23 Ngan getihna kahade ulah kadahar, karana getihna teh nyawana. Daging teu meunang didahar jeung nyawana. 24 Getihna kudu dikucurkeun kana taneuh kawas cai, teu meunang dijieun dahareun. 25 Lamun garumati kana hal ieu, maraneh bakal kagalih ku PANGERAN, bakal jamuga saanak incu. 26 Ngan sakur-sakur anu disucikeun pikeun PANGERAN, kurban-kurban jeung pangbakti-pangbakti anu tumali jeung ikrar ka PANGERAN, eta mah kudu disanggakeun ka tempat ngabakti anu hiji tea.
Ulangan 12.27-13.2 27 Kurban beuleuman jeung kurban anu dagingna didahar, kudu dibaktikeun dina altar PANGERAN, sarta getihna kucurkeun kana altar. 28 Tarurut sing gumati sakur anu ku Bapa diparentahkeun teh, supaya maraneh saanak incu jamuga saumur-umur, lantaran ngalampahkeun anu bener, anu sapagodos jeung manah PANGERAN, Allah maraneh." 29 "Lamun maraneh enggeus ngarurug eta tanah, bangsa-bangsa urang ditu bakal dibasmi ku PANGERAN Allah maraneh, tanahna bisa dirampas terus diandih. 30 Sanggeus eta bangsa-bangsa tumpes ku PANGERAN, pacuan maraneh kairid ku tata ibadahna, matak bahla. Ulah harayang nyaho caraning maranehna ngajalankeun ibadah ka allah-allahna, bisi maraneh oge kitu. 31 Kahade, ngabakti ka Allah mah ulah make tata cara maranehna ngabarakti ka allah-allahna. Sabab cara-cara ngabarakti ka allah-allahna teh estu matak pikagirukeun PANGERAN. Malah sok mareuncit anakna sorangan diduruk dina altar pamujaanana. 32 Heug garumatikeun ieu piwuruk Bapa sing cara kitu, ulah leuwih ulah kurang. 13 1 Bisa jadi engke aya nabi atawa tukang norah impian-impian, nyebutkeun yen bakal aya mujijat atawa kaahengan, 2 anu maksudna rek ngagembang, sangkan maraneh ngabakti ka allah-allah anu 53
Ulangan 13.3-9 samemehna tacan disembah ku maraneh. Kahade, najan upama panorahna bukti oge, 3 maraneh ulah kagoda. Eta jelema saenyana keur dianggo jalan ku PANGERAN anu rek nguji kasuhudan hate maraneh ka Mantenna. 4 Sing junun ka PANGERAN, sing hormat, sing ngesto jeung tigin kana sagala timbalana-Na, ngabakti sarta satuhu. 5 Hukum paeh sakur tukang norah impian, atawa nabi anu ngicuk-ngicuk sangkan maraneh ngalawan ka PANGERAN, anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir urut maraneh dibadegakeun. Eta jelema teges doraka, ngagembang ka maraneh ngajak ingkar tina lampah hirup anu dipundut ku PANGERAN. Paehan bae, supaya maraneh luput tina dosa sarupa kitu. 6 Bisa jadi malah aya dulur, atawa anak lalaki, anak awewe, pamajikan, atawa sobat dalit, ngajak nyembah ririkipan ka allah-allah sejen, anu ku maraneh jeung ku karuhun maraneh can kungsi disembah. 7 Teu mustahil ti antarana aya anu ngagoda ka maraneh, ngajak ngabakti ka allah-allah urang dinya anu deukeut-deukeut ka maraneh atawa anu jauh. 8 Ulah kabengbat, ulah didenge. Ka jelema kitu ulah karunya atawa watir, ulah hayang ngabela. 9 Paehan! Benturan ku batu, maraneh anu kudu nimpugan ti heula, tuluy ku sarerea. 54
Ulangan 13.10-17 10 Haben timpugan ku batu nepi ka paeh! Sabab ngajak ingkar ti PANGERAN Allah maraneh, anu nyalametkeun maraneh ti Mesir, tempat maraneh dibadegakeun. 11 Sina kauar-aer ka sakumna bangsa Israil, sina sarieuneun, supaya ulah aya deui anu migawe kadorakaan saperti kitu. 12 Di mana maraneh geus maratuh di kota-kota anu geus dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh, lamun ngadenge beja 13 aya bangsa sorangan anu bangkawarah ngamurtadkeun warga kota sina ngabarakti ka allah-allah sejen anu ku maraneh tara disembah, 14 dongdon, talengteng sing gemet. Lamun enya aya kajadian kitu, 15 jelema-jelemana paehan kabeh katut jeung ingon-ingonna. Kotana tumpurkeun. 16 Harta bandana tumpukkeun di alun-alun, duruk kotana jeung sagala eusina, jieun kurban ka PANGERAN Allah maraneh, sina kari urut sapapanjangna. Ulah diadegkeun deui. 17 Naon bae anu asal ti dinya kudu diharamkeun, basmi sama sakali. Kade, ulah aya anu dicokot keur diri sorangan. Sangkan PANGERAN lemper benduna, kersaeun mikawelas ka maraneh, kersaeun maparin kurnia ngalobakeun bilangan maraneh, sakumaha jangji-Na ka karuhun maraneh, 55
Ulangan 13.18-14.10 18 asal maraneh tetep ngestokeun sagala parentah Mantenna, ngalampahkeun sagala pamundut-Na, sakumaha anu ku Bapa ditepikeun poe ieu." 14 1 "Maraneh teh umat PANGERAN Allah maraneh. Lamun katinggal maot ulah sok nurihan maneh atawa ngabotakan sirah lebah tarang kawas adat bangsa sejen. 2 Maraneh mah milik Gusti PANGERAN Allah maraneh. Geus dipisahkeun ti bangsa-bangsa sejen, dijadikeun umat Mantenna." 3 "Naon-naon anu diharamkeun ku PANGERAN ulah didahar. 4 Sato anu meunang didahar dagingna nya eta: sapi, domba, embe, 5 mencek, domba leuweung, embe leuweung, atawa uncal, 6 tegesna sato anu cekerna beulah dua jeung ngagayem. 7 Sato anu teu ngagayem jeung anu kukuna teu beulah, teu meunang didahar. Onta, kelinci, marmot, teu meunang didahar, enya ge ngagayem tapi cekerna henteu beulah. 8 Babi kudu diharamkeun, sabab enya ge cekerna beulah dua tapi henteu ngagayem. Ulah-bon didahar, dicabak bangkena ge ulah. 9 Sagala rupa lauk anu cecepetan jeung sisitan meunang didahar. 10 Sato cai anu henteu cecepetan atawa henteu sisitan kudu diharamkeun, ulah didahar. 56
Ulangan 14.11-23 11 Sagala rupa manuk anu halal meunang didahar. 12 (14:12-18) Anu henteu meunang didahar nya eta: rajawali, bueuk, rupa-rupa heulang, dadali, alap-alap, kaak, gagak, manuk onta, camar, belokok jeung rupa-rupa manuk bango, julang, kapimis, koreak jeung kalong. 13 (14:12) 14 (14:12) 15 (14:12) 16 (14:12) 17 (14:12) 18 (14:12) 19 Bangsa serangga anu jarangjangan haram, teu meunang didahar. 20 Bangsa serangga anu henteu haram, meunang didahar. 21 Sato anu paeh ku maneh teu meunang didahar, tapi meunang didahar ku urang asing anu cicing di maraneh, atawa jual ka urang asing. Omat, maraneh mah ulah ngadahar, da geus jadi milik PANGERAN Allah maraneh, umat kagungana-Na. Jeung ulah ngulub daging anak domba atawa anak embe ku cisusu indungna." 22 "Hasil bumi saban taun kudu dijakatkeun saperpuluh. 23 Perpuluhan gandum, cianggur, minyak jetun, cikal sapi, cikal domba, bawa sarta dahar di tempat ngabakti ka PANGERAN beunang ngabakukeun Mantenna. Biasakeun 57
Ulangan 14.24-15.2 kitu nandakeun maraneh saumur-umur ngamulyakeun ka PANGERAN Allah maraneh. 24 Upama tempat ngabakti teh jauh teuing ti imah nepi ka hese mawa perpuluhan berkah PANGERAN ka ditu, kieu bae: 25 Perpuluhanana jual heula. Anu dibawa ka tempat anu dipilih ku PANGERAN teh duitna. 26 Beulikeun kana naon bae: sapi atawa embe domba, anggur atawa tuak. Pek di eta tempat, di payuneun PANGERAN Allah maraneh, maraneh dalahar jeung kulawarga, sarta senang-senang. 27 Ulah poho ka urang Lewi batur sakota, kawantu teu barogaeun tanah milik. 28 Unggal-unggal tutup taun katilu, maraneh kudu marawa saperpuluhna tina hasil tanah, kumpulkeun di kota-kota maraneh. 29 Eta bahan dahareun teh keur urang Lewi, da teu barogaeun tanah milik, pikeun urang asing, pikeun yatim pahatu jeung randa-randa, anu caricing di kota-kota maraneh. Maranehna meunang daratang nyarokot naon bae butuhna. Lamun hal eta ku maraneh dilampahkeun, sagala usaha maraneh tangtu baris diberkahan ku PANGERAN Allah maraneh." 15 1 "Unggal-unggal tutup taun katujuh, sakur anu baroga hutang duit ka maraneh, hutangna kudu dipupus. 2 Nya eta sakur anu ngarinjeumkeun duit ka sasama Israil deui, pihutangna ulah ditagih, 58
Ulangan 15.3-9 kudu dilubarkeun bae. Sabab PANGERAN ku manten anu ngembarkeun, yen mangsa eta hutang-hutang kudu dilubarkeun. 3 Pihutang ka nu henteu sabangsa meunang ditagih. Pihutang ka sasama bangsa mah ulah ditagih. 4 Jeung ongkoh sasama bangsa sorangan mah moal aya anu miskin, sabab eta tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh teh ku Mantenna bakal diberkahan, 5 asal maraneh saruhud ngesto ka Mantenna sarta tigin kana sagala hal anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu. 6 PANGERAN tangtu ngaberkahan ka maraneh sakumaha pangandika-Na. Maraneh moal nepi ka kudu nginjeum ka bangsa sejen, sabalikna bakal nginjeumkeun. Moal nepi ka dikawasaan ku bangsa sejen, sabalikna bakal ngawasaan ka maranehna. 7 Bisi bae di salah sahiji kota di tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh, aya sasama bangsa sorangan anu kakurangan, maraneh ulah koret, ulah nepi ka teu nulungan. 8 Bere nginjeum sakumaha pangabutuhna, kudu balabah. 9 Ulah nepi ka mogogan mere nginjeum pedah upamana bae dumeh geus deukeut kana taun ngalubarkeun. Ulah kaasupan pikiran goreng kawas kitu. Sabab upama maneh nepi ka embung mere nginjeum, anu 59
Ulangan 15.10-17 nginjeum teh bakal jumerit ka PANGERAN ku hal maneh, geus tangtu matak dosa ka maneh. 10 Nu matak sing rido mere nginjeum ulah ngeked, supaya sagala usaha maneh meunang berkah ti PANGERAN. 11 Moal nepi ka teu aya urang Israil anu miskin jeung walurat, tangtu aya bae. Nu matak Bapa meupeujeuhan pisan sing balabah ka maranehna." 12 "Lamun aya sasama bangsa, lalaki atawa awewe ngajual diri kumawula ka maraneh, lamun kumawulana geus genep taun, dina mimiti taun anu katujuh kudu dilepas, sina bebas. 13 Tapi ulah disina balik kitu bae teu dibekelan naon-naon. 14 Kudu dibekelan masing loba, naon bae pangaboga maneh, domba, gandum, anggur. 15 Kudu rarumasa maraneh oge bareto bubudak di Mesir, geuning ku PANGERAN Allah maraneh dileupaskeun. Eta sababna Bapa marentahkeun kitu ka maraneh teh. 16 Tapi teu mustahil anu kumawula teh embungeun balik tina geus ngarasa betah jeung nyaaheun ka maraneh sakulawarga. 17 Lamun kitu bawa nu kumawula teh kana panto imah, tindik ceulina teueulkeun kana panto, nandakeun yen saumur hirupna seja kumawula ka maraneh. Nu awewe oge kudu dikitukeun. 60
Ulangan 15.18-16.2 18 Dina waktuna ngalepas ulah ngarasa lebar, karana sajero genep taun kumawula ka maneh, upahna ngan satengahna ti upah anu buburuh biasa. Pek arestokeun kitu, sangkan sagala usaha maraneh meunang berkah PANGERAN." 19 "Sakabeh cikal sapi jeung cikal domba anu jalu kudu disucikeun pikeun PANGERAN Allah maraneh. Sapina teu meunang dipake magawe, dombana teu meunang diala buluna. 20 Saban taun eta cikal-cikal teh sanggakeun ka PANGERAN di tempat anu baku paranti ngabakti, tuluy kudu didalahar di dinya sakulawarga, di payuneun Mantenna. 21 Tapi lamun satona cacad, cingked atawa pecak, atawa cacad leuwih ti kitu, teu meunang disanggakeun ka PANGERAN Allah maraneh. 22 Nu kitu mah peuncit bae di imah jeung bisa didahar ku saha bae, ku nu suci ku nu henteu, cara daging uncal atawa mencek. 23 (15-22b) Ngan getihna ulah didalahar, kudu dikucurkeun kana taneuh cara cai." 16 1 "Unggal bulan Abib kudu mestakeun Paska pikeun ngamulyakeun ka PANGERAN Allah maraneh. Sabab nya dina bulan eta dina hiji peuting bareto maraneh ku Mantenna diluputkeun ti Mesir. 2 Dina waktuna, maraneh kudu arindit ka tempat ngabakti, sarta di ditu masing-masing 61
Ulangan 16.3-8 kudu meuncit embe domba atawa sapi hiji pikeun dahar Paska, ngamulyakeun ka PANGERAN Allah maraneh. 3 Didaharna kudu jeung roti anu teu make ragi. Tujuh poe lilana ulah ngadalahar roti anu make ragi, cara bareto basa maraneh rurusuhan budal ti mesir. Roti kitu disebutna roti kabalangsakan. Maksudna pikeun jadi pangeling-eling saumur hirup kana poean maraneh budal ti mesir, ti tempat maraneh kabalangsak. 4 Di sakuliah wewengkon dina waktu eta di unggal imah ulah aya anu ngagunakeun ragi, tujuh poe lilana. Daging sato anu dipeuncit dina peutingan poe kahiji kudu beak didahar peuting eta keneh. 5 (16:5-6) Sato-sato pikeun Paska dipeuncitanana kudu di hiji tempat bae, nya eta di tempat ngabakti, teu meunang di mana-mana di sakuliah wewengkon anu dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh. Dipeuncitanana kudu sanggeus surup panonpoe, cara dina poean maraneh ninggalkeun Mesir. 6 (16:5) 7 Dagingna kulub tuluy kudu didalahar di dinya keneh di tempat ngabakti. Poe isukna, isuk-isuk kudu baralik. 8 Ngadalahar roti teu make ragi teh kudu terus keneh genep poe deui. Dina katujuh poena maraneh teu meunang barang gawe, 62
Ulangan 16.9-15 kudu kumpul ngabakti ka PANGERAN Allah maraneh." 9 "Dina usum dibuat gandum, ti barang ngamimitian dibuat maraneh kudu ngitung waktu tujuh minggu. 10 Geus kitu kudu ngayakeun Pesta Panen, pikeun ngamulyakeun ka PANGERAN Allah maraneh, ku jalan nyanggakeun pangbakti suka rela ka PANGERAN Allah maraneh, sakadarna nurutkeun gedena rejeki anu katarima ti Mantenna. 11 Sing barungah di payuneun PANGERAN, di tempat anu dipilih ku Mantenna tea, bareng jeung anak, para badega, urang Lewi, urang asing, para yatim pahatu, jeung randa-randa anu caricing di kota-kota maraneh. 12 Peupeujeuh ieu pikukuh-pikukuh teh gumatikeun. Ulah paroho, maraneh bareto di Mesir geus dibadegakeun." 13 "Sanggeus beres ngirik gandum jeung meres buah anggur, maraneh kudu nyieun Pesta Saung Daun lilana tujuh poe. 14 Pek saruka-suka jeung anak, para badega, urang Lewi, urang asing, para pahatu, randa-randa, batur sakota. 15 Pestana tujuh poe di tempat anu geus baku paranti ngabakti, pikeun ngamulyakeun ka PANGERAN Allah maraneh. Sing bungah lantaran PANGERAN geus ngaberkahan hasil bumi jeung pagawean maraneh. 63
Ulangan 16.16-17.1 16 Tilu kali di jero sataun sakabeh jelema bangsa maraneh kudu ngabarakti ka PANGERAN di tempat parantina, ngalaksanakeun tilu rupa pesta: Pesta Paska, Pesta Panen, Pesta Saung. Unggal jalma kudu mawa pangbakti, 17 sakumaha bae kadugana nurutkeun gedena rejeki anu katarima ku maraneh ti PANGERAN Allah maraneh." 18 "Di saban kota anu dipaparinkeun ku PANGERAN ka maraneh, kudu aya hakim sababaraha urang, kitu deui gegeden lianna, anu kudu nguruskeun perkara reujeung adil. 19 Nimbang perkara ulah sawenang-wenang, ulah beurat sabeulah, ulah kasogok, sabab pangruruba teh bisa ngabutakeun najan ka nu wijaksana jeung jujur oge, nepi ka salah mutus perkara. 20 Mana salawasna kudu lempeng satemenna, supaya bisa maratuh nepi ka tetep renggenek di eta tanah anu dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh. 21 Di sisi altar pikeun PANGERAN Allah maraneh ulah aya arca brahala tina kayu anu ngalambangkeun Asera. 22 Jeung teu meunang nyieun pilar batu pikeun ngabakti ka brahala. Barang kitu kaijid PANGERAN. 17 1 Ulah ngurbankeun sapi atawa embe domba cacad ka PANGERAN Allah maraneh, Mantenna moal kersaeun. 64
65 Ulangan 17.2-8 2 Upamana, maraneh meunang beja di salah sahiji kota maraneh aya jelema lalaki atawa awewe anu migawe dosa ka PANGERAN, ingkar tina perjangjian Mantenna, 3 ngabakti jeung ngawula ka allah-allah sejen, atawa nyembah ka panonpoe atawa ka bulan atawa ka bentang-bentang, anu papalingpang jeung pangandika PANGERAN. 4 Lamun meunang beja kitu kudu ditalengteng sing gemet. Upama enya di Israil aya lampah doraka kitu, 5 bawa jelemana ka luareun kota, tuluy tenggoran ku batu nepi ka paeh. 6 Tapi samemeh prak kudu aya saksi heula duaan atawa leuwih, anu ngaenyakeun kana dosana. Lamun saksina ngan saurang, ulah tulus dipaehan. 7 Anu kudu nenggor ti heula ku batu saksi-saksi, ti dinya kakara jalma rea nalenggoran eta jelema ku batu. Ku jalan kitu maraneh numpes eta kadorakaan. 8 Bisa jadi aya perkara anu hese diputusna ku hakim di salah sahiji kota, upamana bae urusan tanah milik, urusan anu ngarogahala, atawa perkara ngabedakeun antara anu maehan ngahaja jeung teu kahaja. Upama aya urusan kitu, hakim kudu muru ka tempat ngabakti anu dipilih ku PANGERAN Allah maraneh.
Ulangan 17.9-17 9 Bejakeun perkarana ka imam-imam Lewi jeung ka hakim anu keur tugas di dinya, sina diputus ku aranjeunna. 10 Nya aranjeunna anu baris mutusna, sarta maraneh kudu ngajalankeun sing taliti sakur anu disaurkeun ku aranjeunna. 11 Sakur anu diputuskeun jeung ditangtukeun ku aranjeunna jalankeun ulah aya anu kaliwat. 12 Sing saha anu wani-wani nolak putusan ti hakim jeung imam-imam anu keur tugas, kudu dipaehan, supaya eta kadorakaan tumpes ti Israil. 13 Jeung supaya anu ngadenge eta perkara jadi sieuneun, ambeh ulah aya deui anu wani-wani nyieun peta kitu." 14 "Lamun maraneh geus arasup ka tanah anu bakal dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh sarta geus tetep tumetep, bisa jadi harayang boga raja cara bangsa-bangsa sakurilingna. 15 Lamun arek nyieun raja, kudu milih jelema anu kapilih ku PANGERAN, jeung kudu bangsa sorangan. Ulah milih pirajaeun ti urang asing. 16 Raja teu meunang boga kuda loba-loba keur baladna jeung teu meunang nitah rahayat ka Mesir meuli kuda, sabab PANGERAN geus ngandika, yen umat-Na teu meunang ka ditu deui. 17 Raja ulah loba pamajikan, bisi matak ingkar ti PANGERAN, jeung teu meunang boga perak jeung emas loba-loba. 66
Ulangan 17.18-18.5 18 Lamun geus jeneng, raja kudu dibere buku anu eusina hukum-hukum Allah jeung pikukuh-pikukuh-Na, salinan tina aslina anu disimpen ku imam-imam Lewi. 19 Eta buku salinan ulah jauh ti raja, bacaeunana saumur hirup, sangkan daek ngamulyakeun ka PANGERAN, daek enya- enya ngestokeun sakur anu kaungel di dinya, 20 jeung supaya ulah boga rasa punjul ti sasama urang Israil, ulah datang ka ingkar tina patokan-patokan PANGERAN. Sangkan awet marentahna, sarta karajaan Israil sina tumurun ka anak incuna sapapanjangna." 18 1 "Ari imam-imam kaom Lewi, ku sabab henteu meunang bagian tanah milik, mareunangna pangasilan teh tina kurban-kurban jeung pangbakti-pangbakti anu dihaturkeun ka PANGERAN. 2 Maranehna teu meunang aya anu boga tanah milik cara kaom-kaom sejen, tapi dibere hak jaradi imam PANGERAN, sakumaha pangandika Mantenna tea. 3 Tiap-tiap aya kurban, sapi atawa domba, suku hareup ti semet walikat, cacapek, jeung kekemplong, kudu dibikeun ka para imam. 4 Hasil gandum munggaran, cianggur, minyak jetun jeung bulu domba, eta ge jang bagian maranehna. 5 Pangna kudu kitu, lantaran ti sakabeh kaom, kaom Lewi mah ku PANGERAN geus 67
Ulangan 18.6-13 dibakukeun salawasna kudu ngimaman ngalalayanan Mantenna. 6 Upama aya urang Lewi asal ti kota mana bae di Israil datang ka tempat ngabakti anu dipilih ku PANGERAN, sarta hayangeun cicing di dinya, 7 manehna meunang ngalakonan tugas imamna ngalalayanan PANGERAN Allahna, cara urang Lewi lianna anu tugas di eta tempat. 8 Eta oge kudu dibere bagian dahareun hakna, sing sarua jeung nu sejen sasamana imam. Kitu deui naon bae pangirim ti kulawargana, eta ge keur manehna." 9 "Saupama geus maratuh di tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh, peupeujeuh ulah nurutan kalakuan bangsa-bangsa urang ditu. 10 Ulah ngaduruk anak dijieun kurban dina altar. Ulah aya bangsa maraneh anu metangan atawa nujum, ngajampe, 11 atawa neangan tanda-tanda galagat, atawa ngumaha ka arwah jelema anu geus paraeh. 12 PANGERAN Allah maraneh mikaijid ka jelema anu kalakuanana sarupa kitu. Eta sababna bangsa-bangsa itu ku Mantenna diusir, disingkahkeun ti hareupeun maraneh. 13 Hirup maraneh kudu satia tuhu ka PANGERAN." 68
Ulangan 18.14-20 14 Saur Musa deui, "Bangsa-bangsa di tanah anu rek direbut tea, laku lampahna nuturkeun pituah tukang-tukang nujum jeung tukang-tukang ramal. Maraneh mah teu meunang kitu, dilarang ku PANGERAN Allah maraneh. 15 Sabalikna Mantenna baris ngutus hiji nabi ka maraneh, ti bangsa urang keneh, cara Bapa ayeuna. Ku maraneh kudu diturut. 16 Basa maraneh kumpul di Gunung Sinai, maraneh mani menta-menta ka Bapa supaya ulah dibere deui ngadenge gentra PANGERAN, ulah dibarere nenjo deui seuneu kamulyaana-Na, tina ku bawaning sarieun paeh. 17 Dawuhan PANGERAN ka Bapa harita kieu, Alus eta jelema-jelema marenta kitu, bener. 18 Lamun kitu engke ku Kami dibere nabi bae, anu cara maneh sarta anu asal ti maranehna keneh. Naon-naon anu kudu dipicatur ku eta nabi tangtu engke ku Kami dipapatahkeun. Nya manehna anu bakal nyaturkeun timbalan-timbalan Kami ka eta jelema-jelema. 19 Cacaturna kudu mawa jenengan Kami. Jalma anu teu nurut kana omonganana ku Kami tangtu dihukum. 20 Tapi sabalikna deui, upama aya nabi anu lancang nyaturkeun amanat mawa jenengan Kami, padahal Kami henteu ngadawuhkeun naon-naon, eta nabi tangtu tiwas. Kitu keneh 69
Ulangan 18.21-19.5 nabi anu micatur make ngaran allah-allah sejen. 21 Meureun ceuk maraneh, Kumaha rek kanyahoanana yen anu diucapkeun ku eta nabi teh lain asal ti PANGERAN? 22 Najan mawa jenengan PANGERAN, ari omonganana henteu bukti mah lain asal ti PANGERAN, asal tina karepna sorangan bae, ulah dipikasieun." 19 1 "Sanggeus bangsa-bangsa di tanah anu rek dipaparinkeun tea geus ditumpes ku PANGERAN Allah maraneh, sarta kota-kota jeung imah-imahna geus dicaricingan ku maraneh, 2 (19:2-3) eta tanah kudu dibagi tilu bagian, anu masing-masing ngabogaan hiji kota anu babari diburuna. Gunana, bisi aya jelema anu maehan, bisa kabur nyalindung ka salah sahiji kota kitu. 3 (19:2) 4 Lamun aya jelema tariking cilaka nepi ka niwaskeun batur nu lain musuh, bisa salamet lamun kaburu kabur ka salah sahiji kota anu tilu tea. 5 Upamana kieu: Aya dua jelema bareng arindit ka leuweung rek nuar kai. Nu saurang waktu keur ngulangkeun kampakna kana kai, hulu kampakna coplok, melesat keuna ka baturna nepi ka baturna misan. Anu niwaskeunana kudu gancang kabur ka salah sahiji kota panyalindungan sangkan salamet. 70
Ulangan 19.6-11 6 Lamun kota anu kitu teh ngan hiji-hijina, lamun jauh teuing meureun memeh tepi geus kaberik manten ku baraya anu tiwas, anu bek eta jelema nu teu salah teh dipaehan bawaning ku ambek. Padahal niwaskeun batur soteh geus tariking cilakana bae, lain ku sabab geuleuh. 7 Kitu maksudna nu matak ceuk Bapa kudu aya tilu. 8 Lamun wewengkon maraneh ku PANGERAN geus dilegaan sakumaha pangandika-Na ka karuhun maraneh bareto, sarta sakuliah eta tanah ku Mantenna geus diserenkeun ka maraneh sakumaha pangandika-Na tea, 9 maraneh kudu milih tilu kota deui salian ti eta. (Eta tanah teh tangtu dipaparinkeun kabeh, asal maraneh tigin kana sagala perkara anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu, jeung baroga hate nyaah ka Mantenna, narurut kana sagala papakon Mantenna.) 10 Ku sabab kitu jalankeun papatah Bapa anu bieu teh, nya eta milih tilu kota deui, sangkan jelema-jelema anu teu salah ulah nepi ka dipaehan, jeung supaya maraneh di tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN ulah nepi ka salah maehan jelema anu tanpa dosa. 11 Sabalikna, jelema anu ngamusuh ka batur tuluy ngarah nepi ka maehanana, geus kitu kabur ka salah sahiji kota panyalindungan, 71
Ulangan 19.12-21 12 nu kitu mah kudu gancang diala ku para kokolot ti kotana, tuluy serenkeun ka baraya anu dipaehanana sina dipaehan. 13 Ulah dipikarunya. Israil kudu beresih ti tukang maehan, supaya maraneh jamuga." 14 "Jeung di eta tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah teh maraneh teu meunang ngarobah patok wates lahan tatangga, anu geus ditetepkeun ti dituna." 15 "Pikeun ngabuktikeun kasalahan salah sahiji jelema, teu cukup saksi saurang. Saeutikna kudu aya dua saksi anu ngaenyakeun kana kasalahanana. 16 Lamun aya dua jelema padu, seug anu saurang nuduh ku tuduhan palsu ngarah anu dituduhna cilaka, 17 duanana kudu jagrag di tempat ngabakti, supaya perkarana dipariksa ku para imam jeung hakim di dinya anu keur tugas. 18 Perkarana ku hakim kudu disusud sing telik. Lamun bukti yen anu nuduh papada Israil teh teu bener, 19 kudu hukum ku hukuman anu ku manehna dipiharep keuna ka anu dituduh. Ku jalan kitu maraneh nyegah eta kajahatan aya di maraneh. 20 Sina kauar-aer ka jalma rea sangkan sarieuneun, sangkan ulah aya deui anu nyieun kajahatan kawas kitu. 21 Jelemana ulah dipikarunya, hukum sing satimpal: nyawa bayar nyawa, mata bayar 72
Ulangan 20.1-9 mata, huntu bayar huntu, leungeun bayar leungeun, suku bayar suku." 20 1 "Lamun maraneh budal ngayonan musuh, heug musuh bogaeun pasukan kareta jeung kuda, turug-turug baladna leuwih gede, maraneh teu kudu rentag. PANGERAN Allah maraneh anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir tan wande nyarengan. 2 Samemeh perang campuh, imam kudu ngahatean balad. Kieu, 3 Eh bangsa Israil! Ayeuna maraneh rek indit jurit. Tong sieun ku musuh. Ulah miris mangsar-mingsir. 4 PANGERAN Allah maraneh bakal nyarengan. Ku Mantenna maraneh tinangtu unggul. 5 Ti dinya tema ku senapati, Saha anu kakara anggeus nyieun imah acan ngayakeun upacara ngaresmikeunana? Jig balik bae, bisi ana paeh di medan perang imahna dicicingan ku batur. 6 Saha anu kakara tas melak anggur can kaburu mupu buahna? Jig balik bae, bisi ana kasambut jurit anggurna batur nu mupu. 7 Saha anu eukeur babakalan tereh kawin? Jig balik bae, bisi ana tiwas kasambut, pipamajikaneunana dikawin batur. 8 Jeung kieu deuih senapati kudu ngomongan ka balad, Saha anu kecing taya kawani? Jig bae balik, bisi matak rentag ka sarerea. 9 Mun geus anggeus senapati ngomongan balad, para pangurus kudu milih pamuk- 73
Ulangan 20.10-17 pamuk anu kudu ngapalaan pasukan- pasukan. 10 Lamun maraneh pareng ngarurug ka nagara batur, pribumina sina milih heula rek nyerah atawa ngalawan. 11 Lamun mukakeun lawang nagarana tandaning nyerah, jieun babandan bae jaradikeun kawula, belekesekkeun kana gawe. 12 Sabalikna lamun arembungeun nyerah, milih perang, kepung nagarana, lingkung ku balad. 13 Ana nagarana ku PANGERAN geus diserenkeun ka maraneh, paehan kabeh sakur lalaki. 14 Awewena, barudakna, ingon-ingonna jeung sagala harta bandana cokotan jang maraneh. Naon bae urut pangaboga musuh pek parake, da ku PANGERAN geus diserenkeun ka maraneh. 15 Kitu anu kudu dilarapkeun ka nagara- nagara anu jarauh ti tanah maraneh anu bakal dipaparinkeun ku PANGERAN tea. 16 Tapi lamun ngarurug nagara-nagara anu aya di jero lingkungan tanah maraneh keneh, anu ku PANGERAN bakal dipaparinkeun tea, jelemana kabeh kudu dipaehan. 17 Jelema-jelemana kudu ditumpes kabeh: urang Het, urang Emor, urang Kanaan, urang Pares, urang Hiwi, jeung urang Yebus. Kitu dipiwarangna ku PANGERAN. 74
Ulangan 20.18-21.5 18 Paehan kabeh bisi engkena mawa maraneh migawe dosa ka PANGERAN, ngajarkeun kalakuanana anu pikagirukeun, nyembah ka allah-allahna. 19 Lamun maraneh ngajorag ka salah sahiji nagara, sarta kapareng ngepungna lila, maraneh ulah nepi ka ngagempur sarupaning tangkal bubuahanana. Bubuahanana pek alaan, tapi tangkalna ulah diganggu, da musuh maraneh teh lain tatangkalanana. 20 Kayu keur nyieun benteng paningker nagarana mah nuaran kayu sejen bae anu lain tangkal bubuahan." 21 1 "Upamakeun, di nagri anu dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh teh aya jelema anu kapanggih di tegal geus paeh lantaran aya anu maehan, teu nyaho saha nu maehanana. 2 Pamingpin jeung hakim maraneh kudu kaluar, ngukur anggangna tempat korban ti kota-kota anu dareukeut ka dinya. 3 Para pamingpin kota anu pangdeukeutna ka tempat korban kudu mawa hiji sapi ngora anu tacan meujeuhna dipake magawe. 4 Bawa eta sapi ka hiji susukan anu mayeng ngocorna, sarta tanah di lebah dinya tacan pisan diwuluku atawa dipelakan; pinggeskeun beuheungna di dinya. 5 Para imam Lewi oge kudu ka darinya, sabab maranehna kudu nyieun putusan perkara-perkara anu tumali jeung sual 75
Ulangan 21.6-13 kakerasan. Maranehna ku PANGERAN Allah maraneh geus diangkat jadi purah ngawulaan ka Mantenna, jeung purah ngaberkahan jalma rea kalawan asma PANGERAN. 6 Geus kitu para pamingpin kota anu pangdeukeutna ka tempat rajapati tea kudu ngarumbah leungeun luhureun eta sapi anu geus dipinggeskeun beuheungna, 7 bari ngucap kieu, Kaula sadaya henteu maehan ieu jelema, jeung henteu terang saha anu ngarogahalana. 8 Nun PANGERAN, mugi aya piwelas ka umat Gusti Israil, kenging Gusti nebus ti Mesir. Hapunten abdi sadaya, sareng luputkeun tina perkawis patina ieu jalmi anu taya kalepatanana. 9 Lamun eta katangtuan ti PANGERAN geus dijalankeun, maraneh leupas tina tanggung jawab kana eta urusan." 10 "Lamun maraneh, ku PANGERAN Allah maraneh diunggulkeun perang jeung meunang tawanan, 11 heug di antara tawanan teh aya awewe anu geulis, sarta maraneh bogoh, hayang ngawin. 12 Bawa eta awewe teh ku maraneh ka imah, tuluy sina ngagunting buukna, ngeureutan kukuna, 13 jeung sina salin papakean. Keun antep heula nepi ka sabulan sina nyacapkeun kaprihatinanana ku hal kolotna anu geus 76
Ulangan 21.14-21 tariwas. Geus kitu mah taya halanganana dikawin. 14 Lamun maraneh enggeus beak kasukaan ka dirina, pirak bae sina indit ka mana karepna. Ulah dinyenyeri deui, upamana bae dibujangkeun atawa dijual, sabab ku maraneh geus dipanjingan." 15 "Upamana, aya jelema pamajikanana dua. Duanana baroga anak, tapi anakna anu lahir ti heula teh lain ti pamajikan anu jadi kanyaahna. 16 Dina waktuna ngabagi warisan ka anak, ulah nepi ka warisan hak anu cikal teh diwariskeun ka anak ti pamajikan anu pangdipikanyaahna. 17 Warisan keur anak cikal kudu dua kalieun, sanajan lain anak ti pamajikan anu pangdipikanyaahna. Anak cikal kudu diaku anak cikal, hak warisanana kudu dicumponan sakumaha hak anak cikal." 18 "Upamana, aya jelema boga anak wangkelang resep ngalawan, bedang ka kolot teu kalis ku dihukum. 19 Ku kolotna kudu diserenkeun ka kokolot-kokolot kota pamatuhanana sina diadilan. 20 Kecap nyerenkeunana kieu, Ieu pun anak teh bedang, wangkelang tukang ngalawan, awuntah kana artos, sareng resep mabok. 21 Si basangkal teh kudu dibaledogan ku batu ku jalma rea nepi ka paeh. Jadi eta 77
Ulangan 21.22-22.6 anu jahat teh dieuweuhkeun ti maraneh. Perkarana sina kauar-aer supaya urang Israil anu sejenna sarieuneun." 22 "Upamana, aya jelema jahat dihukum paeh sarta mayitna digantung dina tihang, 23 eta mayit ulah diantep di dinya sapeupeuting, kudu diruang poe eta keneh. Sabab mayit anu diantep dina panggantungan teh matak ngadatangkeun panyapa Allah kana tanah. Nu matak kudu terus dikubur supaya tanah anu engke rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh teh ulah nepi ka jadi najis." 22 1 "Upamana, maraneh nenjo sapi atawa domba batur sasama urang Israil anu leupas, ulah kajeunan. Pangnewakkeun, pulangkeun ka nu bogana. 2 Tapi lamun imah anu bogana jauh atawa teu nyaho boga saha, bawa balik bae. Lamun anu bogana datang mapaykeun, bikeun. 3 Kitu keneh lamun anu leupas teh kalde, atawa lamun nimu pakean, atawa nimu naon bae barang leuleungiteun batur sabangsa. 4 Upamana, maraneh nenjo aya kalde atawa sapi boga sasama urang Israil anu ngedeprek ulah diantep, nu bogana bantuan ngahudangkeun. 5 Awewe teu meunang make papakean lalaki, lalaki teu meunang make papakean awewe. 6 Upamana, maraneh kabeneran nenjo manuk dina sayang keur nyirekeman endogna 78
Ulangan 22.7-15 atawa anakna, dina tangkal atawa dina taneuh, ulah ditewak. 7 Anakna meunang dicokot. Indungna mah ingkeun sina hiber, supaya maraneh panjang umur reujeung kamuktianana. 8 Lamun maraneh nyieun imah anyar, perelukeun sakuriling lotengna make hahalang, supaya upama aya anu ragrag ti dinya nepi ka paeh, maraneh teu disalahkeun. 9 Kebon anu dipake melak anggur ulah dipelakan pepelakan sejen. Lamun nepi ka kitu, boh buah anggurna boh nu sejenna ku maneh teu meunang diala. 10 Sapi jeung kalde teu meunang disapasangkeun narik wuluku. 11 Ulah make pakean anu tinunanana wol ongkoh kaci ongkoh. 12 Papakean opat tungtung juruna kudu make omyok." 13 "Upamana, hiji lalaki ngawin hiji parawan tapi heuleut teu lila lalakina enggeus beak kasukaan, 14 heug bae jijieunan, nuding majar pamajikanana ti barang dikawin ge geus lain parawan. 15 Lamun aya anu kitu, kolotna awewe tea kudu nyokot tilam panganten anu geus ceda ku getih, pikeun netelakeun yen anakna basa dikawinkeun teh sidik parawan. Eta tilam tembongkeun ka rengrengan kokolot kota. 79
Ulangan 22.16-23 16 Bapa awewe tea kudu mihatur kieu, Kuring ngawinkeun pun anak awewe ka Ki Anu. Ayeuna ku Ki Anu parantos teu dipisuka, 17 sareng dituding majar basa dikawin teh parantos sanes parawan. Padahal leres pun anak teh parawan. Tingali ieu buktosna, tilam pangantenna ceda ku getih! 18 Eta lalaki ku para kokolot kudu ditangkep tuluy rangket, 19 jeung dimistikeun mayar parurugi ka bapana awewe tea, lantaran geus ngahina hiji parawan Israil. Awewena tetep kudu jadi pamajikanana, saumur-umur henteu meunang diserahkeun. 20 Sabalikna lamun panudingna bener yen eta awewe teh henteu bukti kaparawananana, 21 eta awewe kudu dibawa ka lawang buruan imah bapana, tuluy baledogan ku batu ku jalma rea nepi ka paeh, sabab geus ngerakeun bangsa, memeh kawin tur cicing keneh di bapana geus nyerenkeun parawanna. Ku jalan kitu eta kadorakaan teh dieuweuhkeun ti maraneh. 22 Upamana, aya lalaki di hiji kota kanyahoan manjingan pamajikan batur. Tangkep duanana, paehan. Ku jalan dipaehan, eta kadorakaan teh dieuweuhkeun ti maraneh. 23 Upamana, di hiji kota aya lalaki kanyahoan manjingan budak parawan anu geus boga papacangan. 80
81 Ulangan 22.24-23.2 24 Giring duanana ka luareun kota, baledogan ku batu datang ka paeh. Nu matak kudu paeh duanana sabab: Nu awewe basa dianu teh sakitu di kota henteu jejeritan menta tulung; nu lalaki lantaran manjingan parawan papacangan batur. Ku jalan diparaehan, eta kadorakaan teh dieuweuhkeun ti maraneh. 25 Upamana, aya lalaki newak budak parawan luareun kota terus dipanjingan. Eta mah paehan lalakina bae. 26 Nyi lanjang mah ulah dikieu-kieu da taya dosana anu manjing dipaehan, lantaran teu beda ti nu jadi korban rajapati, 27 ditewak lalaki di luareun kota, upama jejeritan menta tulung ge moal aya nu bakal nulungan. 28 Upamana, aya lalaki kapanggih manjingan budak parawan anu tacan papacangan. 29 Eta lalaki kudu mayar mas kawin ka bapa nyi lanjang gedena lima puluh uang perak, nyi lanjang kudu terus dikawin sarta satutup umurna teu meunang diserahkeun. 30 Ulah aya anu kurang ajar manjingan salah sahiji pamajikan bapana." 23 1 "Jalma kabiri kitu deui anu buntung rarangan, henteu meunang jadi umat PANGERAN. 2 Jalma anu lahir di luar tikah jeung turunanana, najan nepi ka turunan nu kasapuluh ge teu meunang jadi umat PANGERAN.
Ulangan 23.3-11 3 Urang Amon, urang Moab, saanak incuna, najan geus turunan nu kasapuluh teu meunang jadi umat PANGERAN. 4 Basa maraneh di satengahing jalan tas ti Mesir, eta dua bangsa arembungan mere dahareun jeung cai-cai acan, anggur ngongkos Balhum anak Beor urang Petor ti Mesopotami sina nyapa ka maraneh. 5 Sukur PANGERAN Allah maraneh anu asih ka maraneh henteu malire ka Balhum, malah panyapana ku Mantenna dibalik jadi berkah. 6 Ku sabab kitu, sapanjang maraneh kasebut bangsa mah ulah daek mere pitulung naon-naon ka eta dua bangsa, ulah mere anu bakal jadi kamuktianana. 7 Urang Edom ulah dipikagiruk, baraya maraneh eta teh. Urang Mesir oge ulah dipikagiruk, sabab maraneh bareto milu numpang di tanahna. 8 Anak incu maranehna ti semet turunan katilu saterusna meunang jaradi umat PANGERAN." 9 "Dina waktu perang, pasanggrahan balad ulah nepi ka kanajisan. 10 Lamun ti peuting aya anu ngimpi baseuh nepi ka dirina najis, kudu buru-buru kaluar ti pasanggrahan, cicing di dinya 11 nepi ka burit, geus kitu tuluy beberesih. Sanggeus surup panonpoe kakara meunang asup deui ka pasanggrahan. 82
83 Ulangan 23.12-20 12 Di luareun pasanggrahan kudu aya tempat paranti miceun. 13 Ana maraneh aya kaperluan ka dinya kudu mawa cocokel keur nyieun lombang kotoran, urutna kudu dirimbunan. 14 Kahade pasanggrahan ulah kanajisan, sabab di pasanggrahan teh aya PANGERAN Allah maraneh nyarengan, ngaraksa, bakal nyerenkeun musuh ka maraneh. Jadi maraneh di pasanggrahan teh ulah nyieun lampah nista, sabab geus tangtu PANGERAN ngalieus ti maraneh." 15 "Badega anu kabur ti nu bogana sarta menta dibelaan, ku maraneh ulah diserenkeun deui ka nu bogana. 16 Keun sina cicing di kota maraneh di mana sukaeunana, jeung ulah dikaniaya. 17 Urang Israil lalaki awewe ulah aya anu lacur di kuil-kuil pamujaan, 18 jeung duit ladang lacur ulah dipake mayar panadaran, teu meunang diasupkeun ka gedong PANGERAN Allah maraneh, sabab nu lacur di kuil-kuil pamujaan jeung duit ladang palacuran teh kagiruk PANGERAN. 19 Lamun nginjeumkeun duit, dahareun atawa naon bae ka sasama urang Israil, ulah menta dianakan. 20 Meunang menta dianakan lamun nginjeumkeunana ka bangsa sejen. Ka sasama Israil mah ulah. Ieu larangan estokeun, supaya sagala usaha maraneh di
84 Ulangan 23.21-24.4 tanah anu bakal dipaparinkeun teh meunang berkah ti PANGERAN Allah maraneh. 21 Lamun boga panadaran ka PANGERAN Allah maraneh, naurna ulah diengke-engke, ulah datang ka diangkeran ku PANGERAN, dosa. 22 Teu nadar ge teu matak jadi dosa. 23 Tapi lamun geus ikrar panadaran peupeujeuh kudu ditedunan. 24 Lamun ngaliwat ka kebon anggur batur anu keur baruahan, bisi hayang mah pek bae ngala sakadar keur dahareun di dinya, tapi teu meunang diwadahan terus dibawa balik. 25 Kitu deui lamun ngaliwat ka kebon gandum batur, pek bae marol sarawueun mah dahareun di dinya, kahade ulah nepi ka dibabad tangkalna." 24 1 "Upamana, hiji lalaki ngawin hiji awewe tuluy beak kasukaan lantaran pamajikanana nyieun teu pikaresepeun, seug bojona teh dibere surat talak sarta diusir ti imahna. 2 Upamakeun eta awewe boga salaki deui ka nu sejen, 3 tapi ku nu ieu ge diserahkeun sarta diusir ti imahna dumeh geus beak duriat. Atawa, upamana bae salakina anu pandeuri teh tilar dunya. 4 Eta awewe anu pisah ti salakina anu pandeuri teh boh ku sabab diserahkeun, boh ku sabab katilar maot, teu meunang diruju ku
Ulangan 24.5-11 salakina anu ti heula, kudu dianggap awewe anu geus ceda. Mun dibalikan deui matak cua ka PANGERAN. Peupeujeuh ulah nyieun kanistaan kawas kitu di tanah anu bakal dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh." 5 "Lalaki anu anyar kawin ulah diwajibkeun jadi serdadu atawa tugas-tugas umum lianna, kudu diluginakeun nepi ka sataun, sina ngurus rumah tanggana jeung nyenangkeun pamajikanna. 6 Lamun maraneh mere nginjeum naon bae ka batur, ulah nyokot batu panggilingan gandumna keur jadi tandon. Lamun nyokot eta batu, maraneh teh ngarampas parabot tatali hurip eta kulawarga. 7 Anu nyulik sasama urang Israil keur pibadegaeun atawa keur jualeun ka pasar, kudu dipaehan, sangkan eta kajahatan ulah aya di Israil. 8 Anu katerap panyakit kulit anu banget, kudu enya-enya nurut kana kasauran imam- imam ahli Lewi. Turut sagala katangtuan anu ku Bapa geus dipapatahkeun ka aranjeunna. 9 Sing aringet ka Miryam dikumahakeun bareto ku PANGERAN Allah maraneh, keur di tengah jalan basa tas budal ti Mesir. 10 Lamun mere nginjeum ka batur sarta tandonna arek ku baju, bajuna ulah dicokot sorangan ka jero imah. 11 Dagoan di luar bae nepi ka diserenkeun ku nu bogana sorangan. 85
Ulangan 24.12-18 12 Lamun anu ngagadekeunana teh jalma balangsak, bajuna ulah disimpen nepi ka peuting, 13 unggal-unggal pabuburit kudu dianteurkeun ka imahna sina dipake sare. Tangtu manehna nganuhunkeun, sarta maneh oge ku PANGERAN Allah maraneh bakal kamanah. 14 Ulah teungteuingeun ka nu miskin jeung balangsak, anu ngadon buburuh ka maraneh, boh eta teh urang Israil boh urang asing anu nyiruruk di kota maraneh. 15 Unggal poe memeh surup panonpoe buruhanana kudu dibayar, sabab kacida dipikabutuhna jeung geus kaciptaeun bakal katarima. Mun nepi ka teu dibayar, mana teuing lumengisna ka PANGERAN, sarta maraneh jadi dosa. 16 Kolot teu meunang dipaehan ku lantaran kajahatan anakna. Kitu deui anak teu meunang dipaehan ku karana kajahatan kolot. Jalma kudu dipaehan teh ngan ku karana kajahatanana sorangan. 17 Ulah ngaleungitkeun hak jalma ngumbara atawa jalma pahatu; ulah nyokot papakean randa keur tandon injeumanana. 18 Sing aringet maraneh bareto keur jadi badega di Mesir geuning ku PANGERAN Allah maraneh dijait. Eta sababna nu matak Bapa menta ka maraneh kudu kitu. 86
Ulangan 24.19-25.5 19 Lamun keur dibuat di lahan sorangan aya ranggeuyan-ranggeuyan anu tinggaleun, ulah diimeutan. Keun bae jang nu keur ngalumbara, jang para pahatu, jang randa-randa, sangkan sagala usaha maraneh meunang berkah ti PANGERAN Allah maraneh. 20 (24:20-21) Sanggeus buah jetun jeung buah anggur maneh dipupu sakali, enggeus bae ulah diala deui, keun nu tacan kaala mah keur urang asing, keur para pahatu, keur randa-randa. 21 (24:20) 22 Ulah paroho maraneh teh kungsi kumawula di Mesir. Eta sababna nu matak Bapa nitah kitu teh." 25 1 "Upamana, aya dua jelema urang Israil daratang ka pangadilan arek muguhkeun perkarana. Nu saurang diputus teu salah, nu saurang deui diputus salah. 2 Lamun anu salah teh kudu dihukum rangket, ku hakim kudu disina nangkuban, tuluy rangket. Lobana pangrangket gumantung kana kajahatan anu dilampahkeunana. 3 Tapi teu meunang leuwih ti opat puluh kali. Sabab leuwih ti sakitu mah sarua jeung diwiwirang di hareupeun umum. 4 Sapi anu keur dipake ngirik gandum ulah dicalongcongan." 5 "Upamana, aya dua jelema adi lanceuk, cicing reureujeungan di lahan sahiji. Nu 87
88 Ulangan 25.6-13 saurang maot jeung teu ninggalan anak. Urut pamajikanana teu meunang kawin deui salian ti ka lalaki ti kalangan kulawarga eta keneh. 6 Dulurna almarhum teh wajib ngawin eta awewe, sarta ana engkena boga anak, cikalna kudu diitung anak almarhum dulurna, supaya silsilah almarhum ulah leungit ti Israil. 7 Upama dulur almarhum embungeun ngawin, eta awewe kudu pupulih ka rengrengan kokolot kota, Dulur jenatna pun lanceuk teu sayagi nedunan kawajiban, embungeun masihan turunan ka dulur. Pun lanceuk tangtos moal gaduh turunan di Israil. 8 Lalaki tea ku para kokolot kota kudu disaur terus weweleh. Lamun keukeuh teu daekeun ngawin, 9 ku eta awewe kudu disampeurkeun disaksian ku para kokolot kota, pecatkeun tarumpahna, ciduhan beungeutna, bari disebut kieu: Sing dikieukeun jelema anu embung mere turunan ka dulurna sorangan. 10 Saterusna kulawarga eta jelema ku urang Israil kudu disebut kulawarga jalma anu pecat tarumpah." 11 "Upamana, aya dua lalaki garelut. Bojo nu saurang datang mantuan salakina, newak rarangan lawan. 12 Eta awewe kudu diteukteuk leungeunna, ulah karunya. 13 (25:13-14) Ulah licik kana timbangan jeung takeran.
Ulangan 25.14-26.3 14 (25:13) 15 Timbangan kudu jejeg imbangna, takeran kudu jejeg takeranana, sangkan maraneh manjang hirup di tanah anu bakal dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh. 16 Jelema curang kagiruk PANGERAN." 17 "Sing aringet, kumaha kalakuan bangsa Amalek basa maraneh tas budal ti Mesir. 18 Taya pisan ngupamana ka Allah, make narajang tur ti tukangeun, sajeroning maraneh keur kalempohan beakeun tanaga. Bangsa urang anu kataringgaleun lantaran mopo, beak ditumpes. 19 Nu matak lamun engke geus araya di tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh, lamun geus lugina ti musuh- musuh anu di sakurilingeun, kudu ngagempur bangsa Amalek, tumpes kabeh sina ulah kasebut-sebut deui. Kahade paroho!" 26 1 "Engke, ari maraneh geus matuh di tanah anu dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh, 2 hasil beubeunangan anu pangheulana tina lahan maraneh asupkeun kana bakul. Ku maraneh bawa ka tempat ngabakti anu dipilih ku PANGERAN. 3 Maraneh kudu nepungan imam anu keur tugas dina waktu eta. Unjukkeun ka anjeunna kieu, Kuring seja unjuk uninga ka Gusti PANGERAN, yen parantos matuh di ieu tanah 89
Ulangan 26.4-10 anu kapungkur ku Mantenna diikrarkeun bakal dipaparinkeun ka kuring. 4 Barang pangbakti ku imam tarima, teundeun deukeut altar PANGERAN Allah maraneh. 5 Geus kitu maraneh di payuneun PANGERAN kudu ngucapkeun kieu, Karuhun abdi urang Aram ngumbara, sakulawarga ngungsi sareng matuh di Mesir. Barang dongkap mah cacah jiwana mung saeutik. Nanging lami-lami dugi ka jadi bangsa gede sareng kuat. 6 Seug ku urang Mesir diteungteuinganan, dipeleter kana gawe dijieun budak. 7 Abdi sadaya jumerit ka PANGERAN, Allah panutan karuhun. Mantenna ngamakbul, waspaos kana kabalangsakan sareng kasangsaraan abdi sadaya. 8 Seug Mantenna nembongkeun kakawasaan sareng kadigjayaan metakeun pangawasa sakalangkung digjayana, ngajait abdi sadaya ti Mesir, ngayakeun mujijat-mujijat, kaahengan-kaahengan sareng rupi-rupi kajadian anu pikasieuneun. 9 Ayeuna abdi sadaya ku Mantenna parantos ditempatkeun di dieu, dipaparin tanah anu subur sareng lendo. 10 Kitu margina ieu abdi nyanggakeun pangbakti rupi hasil bumi anu dialana pangheulana, paparin ti Mantenna. Ti dinya karanjang anu dieusi pangbakti teh 90
Ulangan 26.11-14 sanggakeun ka payuneun PANGERAN, sarta maraneh kudu ngabakti di dinya. 11 Sukurkeun sagala berkah PANGERAN Allah maraneh ka maraneh sakulawarga teh. Ajak urang Lewi jeung urang asing anu aya di maraneh, sina milu kana pesta maraneh. 12 Unggal-unggal taun katilu maraneh kudu mere perpuluhan, nya eta sapersapuluh tina sakabeh hasil tanah ka urang Lewi, ka urang asing, ka para pahatu, jeung ka randa-randa, supaya di saban lingkungan masarakat, maranehna oge mareunang rejeki. Sabada ngaluarkeun perpuluhan, 13 kudu unjukan ka PANGERAN, kieu, Sugri perpuluhan hasil tanah anu kedah dibaktikeun ka Gusti, saeutik ge teu aya nu nyesa di rorompok. Sadayana parantos dipasihkeun ka urang Lewi, ka urang asing, ka yatim pahatu, sareng ka randa-randa, tumut sakumaha timbalan Gusti. Sugri timbalan Gusti perkawis perpuluhan, teu aya anu dirempak, teu aya anu kalarung. 14 Dina waktos kaprihatinan, eta perpuluhan sarupi ge teu aya anu ku abdi diteda; dina waktos abdi eukeur kanajisan, sarupi ge eta teh teu aya anu dibantun kaluar ti rorompok, sareng teu aya sarupi oge anu dianggo ngahajatan anu maot. Nun PANGERAN, abdi teh ngesto ka Gusti. Sugri timbalan Gusti perkawis perpuluhan ku abdi parantos disubadanan. 91
Ulangan 26.15-27.1 15 Mugi urang Israil ku Gusti ditingalikeun ti sawarga, paparinan berkah, kitu deui berkahan ieu tanah anu gemah ripah teh, paparin ti Gusti tea, sakumaha jangji Gusti ka karuhun tea." 16 "Poe ieu maraneh ku PANGERAN Allah maraneh dipundut kudu tunduk kana sagala pikukuh Mantenna. Tedunan eta pamundut teh reujeung hate suhud. 17 Poe ieu maraneh geus ngaraku yen PANGERAN teh Allah maraneh, geus ikrar seja gumusti ka Mantenna, seja ngestokeun sagala pikukuh-Na, seja ngalampahkeun sagala timbalana-Na. 18 Poe ieu maraneh geus diangken ku PANGERAN, geus jadi umat kagungana-Na, cocog sakumaha jangji-Na, nu matak ku Mantenna dipundut kudu tunduk kana sagala papakon-Na. 19 Dawuhana-Na, maraneh teh bakal dijadikeun hiji bangsa anu leuwih punjul ti sakabeh bangsa kenging Mantenna ngajadikeun, sangkan matak jadi puji jeung hormat kana pajenengan Mantenna. Ku sabab kitu maraneh teh tangtu bakal jadi umat kagungan Mantenna sakumaha pangandika-Na tea." 27 1 Geus kitu Musa jeung para pamingpin Israil misaur ka jalma rea, kieu, "Ayeuna raregepkeun ieu papatah Bapa: 92
Ulangan 27.2-9 2 Engke, dina poean meuntasan Walungan Yordan baris terus asup ka tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh, kudu ngumpulkeun batu anu galede, baluran ku apu. 3 Kabeh ungel hukum Allah jeung pikukuh- pikukuh tea tuliskeun di dinya. Lamun geus narepi ka eta tanah anu makmur, anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah karuhun maraneh, 4 sanggeus araya di peuntaseun Walungan Yordan beulah ditu, maraneh kudu ngajugjug Gunung Ebal. Eta batu-batu teh tangtung- tangtungkeun di ditu, sarta baluran ku apu. 5 Jeung deui kudu nyieun hiji altar tina batu-batu anu can dipigawe make pakakas beusi, 6 sabab altar haturan PANGERAN mah kudu batu-batu weuteuh guluntungan. Dina eta altar maraneh kudu nyanggakeun kurban-kurban anu kudu dibeuleum. 7 Jeung kudu meuncit kurban-kurban pikeun panarima, didalahar di tempat eta, payuneun PANGERAN, nandakeun kabungah. 8 Tuliskeun ungel hukum-hukum PANGERAN dina batu-batu anu beunang ngabaluran ku apu tea." 9 Geus kitu Musa jeung imam-imam urang Lewi ngalahir deui, "Regepkeun, eh sakumna 93
Ulangan 27.10-17 bangsa Israil! Poe ieu maraneh geus jadi umat kagungan PANGERAN Allah maraneh. 10 Sing gumati ka Mantenna, gumatikeun sagala pikukuh Mantenna anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu." 11 Ngalahir deui Musa ka urang Israil, 12 "Di ditu, sanggeus meuntasan Walungan Yordan, waktuna jalma-jalma diberkahan, kaom Simeon, kaom Lewi, kaom Yuda, kaom Isaskar, kaom Yusup, jeung kaom Binyamin, kudu narangtung di Gunung Gerisim. 13 Kaom Rubin, kaom Gad, kaom Aser, kaom Sebulun, kaom Dan, jeung kaom Naptali, kudu narangtung di Gunung Ebal. 14 Urang Lewi kudu ngucapkeun ieu embaran sing bedas, sarta urang Israil kudu ngajawab, Amin. 15 Urang Lewi, Sing disapa ku Allah, jelema anu nyieun arca ku batu, kayu, atawa ku logam, seug disembah susulumputan. PANGERAN mikagiruk ka nu nyembah ka brahala. Jalma rea kudu ngajawab, Amin! 16 Sing disapa ku Allah, jelema anu teu hormat ka bapa atawa ka indung, sarta ngantep maranehna kalantar. Umat sakumna, Amin! 17 Sing disapa ku Allah, jelema anu mindahkeun patok wates lahan batur. Umat sakumna, Amin! 94
Ulangan 27.18-28.1 18 Sing disapa ku Allah, jelema anu ngalejokeun nu lolong sina sasab. Umat sakumna, Amin! 19 Sing disapa ku Allah, jelema anu ngarampas hak jalma ngumbara, hak para pahatu, jeung hak randa-randa. Umat sakumna, Amin! 20 Sing disapa ku Allah, jelema anu kurang ajar ka bapa, manjingan salah saurang pamajikan bapana. Umat sakumna, Amin! 21 Sing disapa ku Allah, jelema anu manjingan sato. Umat sakumna, Amin! 22 Sing disapa ku Allah, jelema anu manjingan dulur teges atawa dulur tere. Umat sakumna, Amin! 23 Sing disapa ku Allah, jelema anu manjingan mitoha awewe. Umat sakumna, Amin! 24 Sing disapa ku Allah, jelema anu bubunian maehan. Umat sakumna, Amin! 25 Sing disapa ku Allah, jelema anu daek disogok maehan nu tanpa dosa. Umat sakumna, Amin! 26 Sing disapa ku Allah, jelema anu ingkar tina pikukuh jeung papakon Allah. Umat sakumna, Amin!" 28 1 "Lamun maraneh nurut ka PANGERAN Allah maraneh, sarta tigin kana sagala timbalana-Na anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu, maraneh ku Mantenna bakal dijadikeun 95
Ulangan 28.2-10 hiji bangsa anu punjul ti sakabeh bangsa saalam dunya. 2 Sing nurut ka PANGERAN Allah maraneh. Lamun kitu ieu berkah-berkah tan wande katarima: 3 PANGERAN bakal ngaberkahan nagara jeung lahan-lahan maraneh. 4 PANGERAN bakal ngaberkahan maraneh, reuay anak, mukti tani, gereyek domba jeung sapi. 5 PANGERAN bakal ngaberkahan panen gandum maraneh, kitu deui dahareun anu ku maraneh dijieun tina gandum. 6 PANGERAN bakal ngaberkahan sagala usaha maraneh. 7 PANGERAN bakal ngelehkeun musuh- musuh maraneh anu narajang. Maranehna narajangna mah diatur rapih, tapi tuluy jadi paburisat kalalabur. 8 PANGERAN Allah maraneh bakal ngaberkahan usaha maraneh, sarta ngeusian leuit-leuit maraneh ku gandum. Mantenna bakal ngaberkahan ka maraneh di tanah anu dipaparinkeun ku Mantenna ka maraneh. 9 Lamun maraneh nurut ka PANGERAN Allah maraneh, ngalakonan sagala pangandika-Na, tangtu dijadikeun umat-Na, sakumaha anu ku Mantenna geus diandikakeun. 10 Saeusi jagat bakal nyarahoeun yen maraneh ku PANGERAN geus dipilih jadi umat-Na, nepi ka maraneh pada mikagimir. 96
Ulangan 28.11-17 11 Ku berkah PANGERAN, maraneh bakal reuay anak, gereyek ingon-ingon, tani mucekil, di tanah anu ku Mantenna geus diikrarkeun ka karuhun ajang maraneh. 12 Dina musimna, Mantenna bakal ngirim hujan ti gudang kagungana-Na di langit jeung ngaberkahan sagala usaha maraneh, datang ka maraneh teu kudu nguyang, sabalikna loba bangsa anu bakal datang ka maraneh ngarinjeum. 13 Maraneh ku PANGERAN Allah maraneh bakal dijieun pamingpin sagala bangsa, minangka sirah, lain buntut. Maraneh tan wande nanjung saumur-umur, pamohalan bakal gagal. Kitu soteh lamun nurut kana sagala perkara anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu. 14 Pacuan ingkar ti eta, jeung pacuan nyembah ngabakti ka allah-allah sejen." 15 "Lamun baha ka PANGERAN Allah maraneh, teu saregep kana timbalan- timbalana-Na anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu, tan wande ieu balakurna anu bakal katarima: 16 PANGERAN bakal nyapa kota-kota jeung lahan-lahan maraneh. 17 PANGERAN bakal nyapa pelak gandum maraneh, kitu deui dahareun anu bakal diolah tina eta. 97
Ulangan 28.18-25 18 PANGERAN bakal nyapa, maraneh hamo boga anak loba, tani hamo bisa mukti, ingon-ingon hamo bisa loba. 19 PANGERAN bakal nyapa sagala usaha maraneh. 20 Lamun goreng kalakuan jeung ingkar ti PANGERAN, ku Mantenna bakal digirijig ku balahi, sina pakucrut, sagala usaha moal laksana, gancang tumpes sarerea. 21 Engke di tanah anu keur dijugjug, ku Mantenna bakal diturugtug ku pagebug, panyakit bagilir-gilir, datang ka hamo aya nu nyesa. 22 Tangtu nandangan siksa PANGERAN, katerap kasakit nular, bareuh bungkul, muriang. Tanah ngahgar ku panas katiga katambah ku angin panas, pepelakan beak ruksak. Balahi mo indit-indit, datang ka maraneh paraeh kabeh. 23 Hujan hamo datang-datang, taneuh teuas ngabaketrak. 24 Tinimbang nurunkeun hujan, PANGERAN kalah ka ngadatangkeun angin lebu campur keusik, datang ka maraneh tumpur. 25 Maraneh ku PANGERAN bakal diserenkeun ka musuh. Maraneh ngarurug musuh, inditna beres diatur, tapi enggeusna katawuran, kalabur paburisat. Narenjo nasib maraneh kitu, kabeh bangsa di dunya ngarasa rempan sieun jadi kitu. 98
Ulangan 28.26-32 26 Ana maraneh geus pararaeh, rob bangsa manuk jeung sasatoan anu bareuki daging ngahakanan bangke-bangke maraneh, samemena taya nu ngagebah-gebah. 27 Maraneh ku PANGERAN bakal digebug pinuh ku bisul saperti urang Mesir bareto. Awak raca saluluar, tapak ngautan, barudug, euweuh piubareunana. 28 Bakal disina garelo, lalolong, pinuh ku kajuwet. 29 Ti beurang susur-sasar kawas nu lolong, teu nyaho jalan. Usaha kitu usaha kieu weleh teu aya hasilna, turug-turug pada ngagencet, pada ngarampogan, taya anu daekeun nulungan. 30 Babakalan, pipamajikaneun jadina dikawin ku batur. Nyieun imah, batur nu ngeusianana. Melak anggur, sorangan mah moal ngadahar. 31 Sapi dipeuncitan ku nu sejen, katenjo ku panon molotot, ngadahar dagingna mah hamo. Kalde ditungtun ku batur, maraneh bati neuleukeun, pamohalan pulang deui. Domba ku batur diserenkeun ka musuh, taya nu bisa ngahalang-halang. 32 Anak nu lalaki nu awewe dijual ka batur hareupeun panon sorangan, jaradi budak beulian. Panon celong balas melong ka nu kosong, tibelat ka anak anu hamo mulang-mulang. 99
Ulangan 28.33-41 33 Pepelakan, beunang luut-leet kesang, beak diranjah ku bangsa lian, sarta minangka panarimana maraneh digencet dikaniaya. 34 Ku banget-bangetna nandang sangsara, jadi laleungit ingetan. 35 Maraneh ku PANGERAN digebug, ti semet embun-embunan nepi ka dampal suku, baranang pinuh ku cenang, pingping raca, nyeri peurih karasana, taya piubareunana. 36 Maraneh katut raja ku PANGERAN bakal dibuang ka hiji nagara, anu maraneh tacan nyaho-nyaho acan, karuhun pon kitu keneh can nyarahoeun. Tur di ditu kudu nyarembah ka allah tina kayu tina batu. 37 Rahayat unggal nagara tempat maraneh dibuang jeung dipabalencarkeun ku PANGERAN, narenjo maraneh kitu teh tingraranjug jeung ngera-ngera. 38 Ana tebar kajeun sakumaha lobana nu kapetik ngan saeutik, beakeun manten ku simeut. 39 Maraneh bakal ngebon anggur, tapi moal ngala anggurna atawa nginum cianggurna, sabab tangkal-tangkalna beak dihakanan ku bilatung. 40 Tangkal jetun, najan di satanah maraneh jaradi di mana-mana tapi minyakna moal kaarah, buahna kaburu maruragan pareot. 41 Sanajan baroga anak lalaki awewe, ahir-ahir arareuweuh, dibarawa ka nu anggang, jaradi tawanan perang. 100
101 Ulangan 28.42-49 42 Pepelakan, tatangkalan, ruksak digalaksak ku hama. 43 Anu ngalumbara di maraneh beuki lila beuki kuat, sabalikna maraneh mah beuki lila beuki hengker. 44 Semah-semah jadi kuat ngarinjeumkeun ka maraneh, maraneh mah bororaah nginjeumkeun. Tungtungna semah-semah teh ka maraneh laluasa kumawasa. 45 Eta sagala kacilakaan teh baris keuna ka maraneh jeung baris terus ngaganggu nepi ka maraneh binasa, lantaran maraneh henteu tigin ka PANGERAN Allah maraneh, jeung henteu ngajalankeun hukum-hukum anu dipaparinkeun ku Mantenna. 46 Kitu bakalna hukuman ti Allah anu bakal tumerap salalawasna ka maraneh, pon kitu deui ka anak incu. 47 Maraneh ku PANGERAN geus diberkahan dina sagala rupa hal, tapi maraneh arembung ngabdi reujeung suka hate ka Mantenna. 48 Ku sabab kitu maraneh kudu ngawula ka musuh, anu engke bakal didatangkeun ku PANGERAN. Maraneh bakal kalaparan, bakal nandangan halabhab, tararanjang teu boga naon-naon. Ku PANGERAN bakal disiksa teu kira-kira nepi ka tumpes. 49 Ku PANGERAN bakal disina ditarajang ku hiji bangsa ti tungtung jagat, anu basana ku maraneh teu kaharti. Eta bangsa bakal nyamber lir galudra,
102 Ulangan 28.50-56 50 telenges taya rasrasan, ka nu kolot ka nu ngora moal aya karunyana. 51 Pepelakan maraneh kitu deui ingon-ingon, kabeh dikawasaan ku musuh keur dahareun maranehna, nepi ka maraneh paraeh langlayeuseun. Gandum, anggur, minyak jetun, sapi, domba, ku musuh moal aya anu dikarikeun. Maraneh tangtu paraeh. 52 Kota-kota di tanah anu ayeuna geus rek diserenkeun ku PANGERAN Allah maraneh, bakal gempur. Kuta-kutana anu luhur tur ditohagakeun sarta dipake andelan, kabeh runtuh. 53 Maraneh moal maranggih dahareun, lantaran kota-kota ditingker musuh. Awahing ku taya pisan dahareun, tungtungna anak oge paparin ti PANGERAN Allah maraneh, dihakan. 54 (28:54-55) Golongan ningrat ge ku sabab sarua ditingker musuh, sarua kabalangsakna. Sakumaha lemes budina ge mo burung nepi ka ngahakan anak da teu manggih deui dahareun. Malah nepi ka embung kasoro; ka dulur, ka pamajikan kameumeut, ka anak nu can kahakan, kuat teu mere. 55 (28:54) 56 (28:56-57) Pon kitu keneh ningrat-ningrat wanitana, anu tuman tara nincak-nincak acan kana taneuh bawaning ku beunghar, sarua kabalangsakna lantaran dikepung musuh. Tungtungna da teu manggih deui dahareun,
Ulangan 28.57-63 teu kalis ku lemes budi, orokna anu kakara borojol katut jeung balina pisan didahar. Ka salaki, kajeun sakumaha geugeutna, kitu deui ka barudakna, boro-boro mere, ngadaharna ge susulumputan. 57 (28:56) 58 Lamun maraneh ingkar tina sagala papakon anu aya dina ieu buku, teu ngupama kana pajenengan PANGERAN Allah maraneh anu luhung jeung pikahelokeun, 59 maraneh saanak incu ku Mantenna bakal disiksa ku rupa-rupa kasakit anu moal mental ku ubar; ku rupa-rupa kasakit tepa anu teu bisa dicegah. 60 Panyakit-panyakit pikasieuneun anu ku maraneh kasaksian di Mesir, baris narajang ka maraneh, sarta maraneh moal bisa cageur. 61 Ditambah deui ku rupa-rupa kasakit jeung rupa-rupa pagebug anu tacan kasebut dina ieu buku Hukum jeung pikukuh-pikukuh Allah. Maraneh tan wande tumpur. 62 Sanajan maraneh geus jadi mangpirang- pirang saperti bentang di langit oge mo burung beak. Nu harirup kari saeutik, lantaran geus ingkar ti PANGERAN Allah maraneh. 63 Sakumaha bareto PANGERAN ka maraneh maparin kamuktian jeung ngalobakeun bilangan maraneh kalawan gumbira manah, nya kitu keneh halna, kalawan gumbira manah Mantenna bakal ngabasmi, ngaburak- 103
104 Ulangan 28.64-29.1 barik maraneh. Maraneh baris dirabut ti tanah anu ayeuna rek diancikan. 64 Ku PANGERAN bakal dipabalencarkeun ka bangsa-bangsa ti tungtung jagat ka tungtung jagat. Di ditu kudu kumawula ka allah-allah tina kayu tina batu, anu iraha teh teuing tadi-tadina ku maraneh disarembah, pon kitu ku karuhun. 65 Di mana-mana maraneh teh moal manggih kaluginaan, moal boga tempat akuan. Ku PANGERAN bakal disiksa, dirungrung ku rasa mangpaung, pondok pikir pegat harepan. 66 Hirup dikikintil ku balahi, beurang peuting gegebegan sieun jol sieun jol malakal-maot. 67 Hate teu kendat lumenyap ku sagala tetenjoan. Bray beurang hayang geura-geura peuting, reup peuting hayang geura-geura beurang. 68 Maraneh ku PANGERAN bakal diiangkeun, dipiceun deui ka Mesir, teu kalis ku geus ngandika yen hamo malikkeun deui maraneh ka ditu. Di ditu maraneh bakal nawar- nawarkeun maneh ngajual badan ka musuh, keun bae jadi abid ge, tapi saurang ge taya anu daekeun meuli." 29 1 Kitu ungelna perjangjian anu ku PANGERAN ditimbalkeun ka Musa pikeun urang Israil, waktu maranehna aya di tanah Moab. Eta perjangjian teh panambah tina perjangjian PANGERAN ka maranehna anu dijieun di Gunung Sinai.
Ulangan 29.2-9 2 Musa miwarang supaya sakumna urang Israil kumpul. Ti dinya sasauran ka maranehna, "Maraneh geus narenjo sorangan sagala kajadian ti PANGERAN anu dikeunakeun ka raja Mesir, ka para gegedenna, jeung ka sakuliah tanahna. 3 Eta sagala balahi jeung kaahengan- kaahengan ti PANGERAN ku maraneh geus kasaksian. 4 Tapi nepi ka ayeuna maraneh ku Mantenna tacan diparengkeun ngaharti kana sagala perkara anu geus kasorang. 5 Opat puluh taun maraneh ku Mantenna dicandak ngambah gurun keusik, parandene pake teu datang ka butut, tarumpah pon kitu keneh. 6 Maraneh teu boga roti keur dahareun, teu boga cianggur atawa inuman keras, tapi ku PANGERAN teu burung dipaparin sakur nu perlu, supaya maraneh nyaho yen Mantenna teh Allah maraneh. 7 Kitu deui basa urang mimiti datang ka dieu, urang geus bisa ngelehkeun Raja Sihon ti Hesbon jeung Raja Og ti Basan anu ngahaja mapag merangan. 8 Tanahna ku urang bisa direbut, tuluy dibikeun ka kaom Rubin, ka kaom Gad, jeung ka satengah kaom Menase. 9 Anu matak supaya maraneh lulus saterusna, kudu ngestokeun sagala rupa anu kaungel dina perjangjian Mantenna. 105
Ulangan 29.10-18 10 Ayeuna maraneh jaronghok di dieu di payuneun PANGERAN. Kabeh araya, para pamingpin, para gegeden, lalaki, 11 awewe, barudak, pon kitu jalma lianna bangsa batur, purah mangalakeun suluh jeung cai. 12 Poe ieu maraneh bakal dibawa kana eta perjangjian katut sagala katangtuanana anu dipidamel ku PANGERAN Allah maraneh, sangkan dilampahkeun. 13 Maraneh rek diteguhkeun ngajadi umat PANGERAN, sarta Mantenna jadi Allah maraneh, sakumaha anu dijangjikeuna-Na ka maraneh jeung karuhun maraneh Ibrahim, Ishak jeung Yakub. 14 Eta perjangjian jeung pikukuh-pikukuh, dipidamelna ku PANGERAN lain ngan pikeun maraneh wungkul. 15 Tegesna pikeun kabeh, pikeun urang anu ayeuna di dieu jeung pikeun turunan urang nu bakal gumelar." 16 "Maraneh tangtu aringet keneh kana sagala hal anu kasorang di Mesir, jeung anu kalakon di jalan waktu nyorang wewengkon bangsa-bangsa sejen. 17 Arca-arca sesembahanana anu pikagirukeun, tina kayu, tina batu, tina perak, tina emas, ku maraneh geus katenjo. 18 Pacuan ti anu karumpul di dieu aya jelema, warga, kaom, lalaki atawa awewe, anu rek ingkar ti PANGERAN hayang nyembah 106
Ulangan 29.19-24 ka allah-allah maranehna, sabab matak jadi mamala, cara akar anu jadi tangkal anu pait jeung ngandung racun. 19 Pacuan maraneh anu ngadarenge ieu parentah angker aya anu rek ngayakin-yakin maneh, boga rasa najan mawa karep sorangan ge mo burung salamet. Tan wande matak cilaka sarerea, nu balageur, nu jarahat. 20 Jelema nu kitu ku PANGERAN moal dihampura, malah bakal kahuru ku bebendu- Na, ditarajang ku balahi-balahi anu kaungel dina eta kitab, ahirna ditumpes pisan, 21 pikeun conto ti PANGERAN ka kaom-kaom Israil, diterapan sagala panyapa anu kaungel dina perjangjian anu aya dina buku pikukuh PANGERAN tea. 22 Tanah maraneh ku PANGERAN bakal diruksak, pinuh ku kasangsaraan, tur bakal katarenjo ku turunan maraneh nu bakal datang, kitu deui ku jalma-jalma ti nagara nu jarauh. 23 Lahan-lahan raruksak pinuh ku walirang jeung uyah, taya pisan anu jadi, henteu jukut-jukut acan. Tanah maraneh bakal saperti kaayaan nagara Sadumu jeung Gomora, saperti nagara Adma jeung Seboim, anu dibasmi ku PANGERAN tea, awahing Mantenna bendu. 24 Jalma sajagat bakal silih tanya, Ku naon tanah eta bangsa teh ku PANGERAN nepi ka 107
Ulangan 29.25-30.2 dikitu-kitu? Ku naon nu matak PANGERAN sakitu benduna? 25 Jawabna, Eta umat PANGERAN teh ingkar tina perjangjian Allah karuhunna anu diikrarkeun waktu maranehna budal ti Mesir. 26 Maranehna ngabarakti ka allah-allah sejen anu tadi-tadina tacan disembah lantaran dilarang ku PANGERAN. 27 Kitu sababna PANGERAN bendu ka eta umat-Na, tanahna disina cilaka, keuna ku panyapa anu aya dina kitab pikukuh Mantenna. 28 Mantenna jadi kacida benduna nepi ka maranehna dirabut ti tanahna sorangan, dibuang ka nagara batur nepi ka ayeuna. 29 Aya keneh perkara-perkara anu ku PANGERAN Allah maraneh dirasiahkeun. Tapi ieu Hukum Mantenna anu enggeus dinyatakeun ka urang, ku urang jeung ku turunan urang kudu diestokeun salalawasna." 30 1 "Ayeuna maraneh meunang milih antara berkah jeung panyapa, sakumaha anu geus diterangkeun ku Bapa ka maraneh. Lamun hal-hal ieu ku maraneh geus kaalaman, sarta maraneh hirup di bangsa-bangsa asing tempat maraneh dipabalencarkeun ku PANGERAN Allah maraneh, tangtu maraneh bakal aringet kana ieu piliheun anu bieu ditawarkeun ku Bapa. 2 Tapi lamun engke maraneh saanak incu harayang balik deui ka PANGERAN, enya-enya 108
Ulangan 30.3-10 ngesto kana sagala pangandika-Na anu ku Bapa diwurukkeun ayeuna, 3 tangtu ku PANGERAN Allah maraneh dipikawelas, dipulangkeun ti bangsa-bangsa tempat maraneh dipabalencarkeun, sarta disina mukti deui. 4 Sanajan dibuang nepi ka tungtung jagat nu pangjauhna, tan wande dikumpulkeun, dipulangkeun deui 5 ka tanah pangancikan karuhun maraneh, tur bakal leuwih mukti sarta bilanganana leuwih loba ti batan karuhun maraneh ti heula. 6 Tabeat maraneh saanak incu ku PANGERAN Allah maraneh dirobah jadi nurut, ka Mantenna jadi enya-enya nyaahna, sarta bakal tetepi tumetep ngancik di eta tanah. 7 Sagala panyapa tea ku Mantenna bakal dibalikkeun ka musuh-musuh anu bareto mikaijid jeung nyangsara ka maraneh. 8 Maraneh bakal ngesto deui ka Mantenna, narurut deui kana sagala pangandika-Na anu ku Bapa diwurukkeun poe ieu. 9 Sagala usaha maraneh bakal mulus, bakal laloba anak, laloba ingon-ingon, lahan-lahan hasilna bakal mucekil. Kalawan bingah Mantenna bakal maparin kamuktian ka maraneh cara ka karuhun maraneh baheula. 10 Saratna, maraneh kudu ngesto ka Mantenna, nurut kana sagala pikukuh-Na anu 109
Ulangan 30.11-17 kaungel dina buku papakon Mantenna. Kudu madep deui ka Mantenna reujeung suhud. 11 Sagala hal anu ku Bapa dipapatahkeun poe ieu, moal hese-hese teuing ngalampahkeunana, lain hal anu moal kataekan, 12 da lain di langit ayana. Jadi maraneh teu kudu tingtaranya, Saha nu sanggup nurunkeunana sangkan ku urang kadenge, sangkan urang bisa nedunan? 13 Jeung lain di peuntaseun laut, jadi teu kudu patanya-tanya, Saha nu bisa meuntas laut mawa eta ka dieu, sangkan ku urang kadenge, supaya urang bisa nedunanana? 14 Ayana lain di mana-mana, di dieu keneh, di maraneh, katembong, bisa dipetik. Nu matak geura tarurut. 15 Poe ieu maraneh ku Bapa dibere piliheun antara nu hade jeung nu goreng, antara pijamugaeun jeung picilakaeun. 16 Lamun narurut kana sagala pangandika PANGERAN Allah maraneh anu ku Bapa diwurukkeun ayeuna, lamun nyaraah sarta ngesto ka Mantenna, tangtu bakal mukti tur jadi bangsa gede, bakal meunang berkah ti PANGERAN di tanah anu bakal dicicingan engke. 17 Sabalikna lamun henteu narurut, arembung ngadenge, kagembang ngabarakti ka allah-allah sejen, 110
111 Ulangan 30.18-31.4 18 Bapa ngingetan ti ayeuna, maraneh tangtu cilaka, moal panjang nya ngancik di tanah peuntaseun Walungan Yordan teh. 19 Ayeuna Bapa menta disaksian ku langit jeung bumi, mana anu rek dipilih ku maraneh ti PANGERAN, berkah-Na atawa panyapa-Na, rek milih hirup atawa rek milih paeh. Pilih anu pijamugaeun! 20 Sing sumujud madep mantep ka PANGERAN Allah maraneh, sangkan bisa tetep renggenek saanak incu di tanah anu ku Mantenna geus diikrarkeun ka karuhun maraneh, Ibrahim, Ishak, jeung Yakub." 31 1 Musa neruskeun sasauranana ka urang Israil. 2 Kieu, "Umur Bapa geus saratus dua puluh taun, moal bisa terus ngasuh ka maraneh. Jeung ongkoh dawuhan PANGERAN oge Bapa mah moal nepi ka milu meuntasan Walungan Yordan. 3 PANGERAN Allah maraneh engke bakal miheulaan ka ditu, ngabasmi bangsa-bangsa eta tanah, supaya tanahna bisa dicicingan ku maraneh. Pamingpin maraneh engke teh Yosua, sakumaha anu geus diandikakeun ku PANGERAN. 4 PANGERAN baris ngabinasakeun eta bangsa-bangsa, saperti Mantenna ngelehkeun Sihon jeung Og raja urang Emor tea sarta ngabasmi nagrina.
112 Ulangan 31.5-11 5 Maraneh ku PANGERAN baris diunggulkeun ngelehkeun maranehna, sarta ku maraneh kudu dijieun sakumaha anu ku Bapa geus diomongkeun. 6 Sing galede hate, sing warani! Ulah sieun ku maranehna, sabab PANGERAN Allah maraneh ku manten anu baris nulungan ka maraneh. Mantenna moal nguciwakeun maraneh, sarta moal nilarkeun." 7 Geus kitu Musa nyaur Yosua. Tuluy kieu lahiranana ka Yosua di hareupeun sakumna bangsa Israil, "Hidep masing gede hate, masing wani, Yosua! Nya hidep anu baris mingpin ieu bangsa pikeun nempatan nagri anu ku PANGERAN dijangjikeun ka karuhun maranehna. 8 PANGERAN ku manten anu baris nuyun jeung nulungan ka hidep. Mantenna moal nguciwakeun hidep, sarta moal ngantunkeun. Ku sabab kitu ulah sieun, ulah salempang." 9 Geus kitu saungel Hukum Allah teh ku Musa diseratkeun, tuluy dipasrahkeun ka imam-imam Lewi anu ngurus Peti Perjangjian PANGERAN, jeung ka para kokolot Israil. 10 Lahiranana, "Unggal-unggal tutup tujuh taun, dina taun mupus hutang, waktu Pesta Saung, ieu hukum-hukum kudu dibaca sing bedas. 11 Bacakeun ka urang Israil anu daratang babakti ka PANGERAN Allah maraneh di tempat parantina.
Ulangan 31.12-17 12 Jalma-jalma, lalaki, awewe, barudak, kitu deui nu sejenna anu marilu ngancik di maraneh kumpulkeun, sina ngabarandungan, sangkan dialajar sieun ku PANGERAN Allah maraneh, dialajar nurut kana sagala pikukuh Mantenna. 13 Ku jalan kitu anak incuna oge anu tacan ngadarenge ungelna Hukum PANGERAN Allah maraneh, jadi marilu ngadenge, supaya enggoning ngarancik di tanah peuntaseun Walungan Yordan teh maranehna oge dialajar sieun ku Mantenna." 14 Geus kitu PANGERAN ngandika ka Musa, "Umur maneh moal lila deui. Calukan Yosua, bawa marek ka Kemah Tepangan, Kami rek paparentah ka manehna." Bral Musa angkat jeung Yosua ka eta Kemah. 15 Breh PANGERAN nembongan dina tihang mega anu nanjeur lebah panto Kemah Tepangan. 16 Lajeng ngandika ka Musa, "Maneh geus tereh maot. Sanggeus maneh euweuh, bangsa Israil moal satia deui ka Kami, sarta alingkar tina perjangjian anu dijieun ku Kami jeung maranehna. Maranehna bakal naringgalkeun Kami, nyarembah ka allah-allah anu disarembah di nagri anu moal lila deui baris diasupan ku maranehna. 17 Geus tangtu Kami bendu. Ku Kami rek ditinggalkeun, rek dibasmi, ditarajang ku rupa-rupa kacilakaan. Sina kararasaeun 113
Ulangan 31.18-23 yen cilakana teh ku lantaran Kami, Allah maranehna, geus henteu nyarengan ka maranehna. 18 Moal ditulungan, lantaran kalakuanana doraka jeung ngabarakti ka allah-allah sejen. 19 Ieu aya lagu, catet, ajarkeun ka sakumna bangsa Israil. Ieu lagu pikeun jadi saksi perkara kalakuan maranehna. 20 Sabab ana maranehna geus didatangkeun ka eta tanah anu gemah raharja sakumaha ikrar Kami ka karuhunna, ana geus sarenang cukup sagala dahareun, tangtu malurtad, ngabarakti ka allah-allah sejen, Kami mah tangtu dipiceun, perjangjian Kami ditaringgalkeun. 21 Ku Kami rek dicilakakeun. Ieu lagu bakal aya anu ngawihkeun, jadi pangweweleh kana kalakuan maranehna. Ti ayeuna keneh ge, samemeh didatangkeun ka eta tempat ajangna, kaayaan hatena kitu ku Kami geus kauninga." 22 Seug eta lagu teh ku Musa diseratkeun poe eta keneh, tuluy diajarkeun ka urang Israil. 23 Geus kitu PANGERAN ngandika ka Yosua putra Nun. Pangandika-Na, "Maneh masing gede hate, masing wani. Maneh kudu ngapalaan urang Israil ka tanah anu ku Kami geus diikrarkeun jang maranehna. Maneh tangtu ku Kami disarengan." 114
115 Ulangan 31.24-32.1 24 Hukum Allah tea ku Musa diseratkeun dina hiji kitab, teu aya anu kaliwat. 25 Sanggeus beres nyeratkeunana, Musa ngalahir ka para imam anak putu Lewi anu ngajaraga Peti Perjangjian PANGERAN, lahiranana, 26 "Tarima ieu kitab Hukum Allah, simpen deukeut Peti Perjangjian PANGERAN Allah maraneh, sina jadi saksi perkara kalakuan umat Mantenna. 27 Ku Bapa geus kanyahoan, eta jelema- jelema teh kacida bantahanana, tukang ngalawan. Cacak diasuh keneh ku Bapa ge gawena ngan ngalawan bae ka PANGERAN, komo engke lamun Bapa geus teu aya, tangtu leuwih mantangul. 28 Ayeuna kumpulkeun para kokolot jeung kokojo-kokojo kaom-kaom maraneh, ieu hal ku Bapa rek dicaritakeun ka maranehna, kalawan menta saksi langit jeung bumi. 29 Sabab geus kawangwang ti ayeuna yen lamun Bapa geus teu aya, tangtu kalakuanana teh doraka, sagala perkara anu ku Bapa geus dipapatahkeun teh moal diparake, bakal ngararempak larangan PANGERAN, nyieun pibendueun Mantenna, tangtu cilaka." 30 Geus kitu Musa ngucapkeun ungelna eta lagu pupujian, dibarandungan ku sakumna urang Israil. 32 1 "Langit, bumi, bandungan omongan kami, regepkeun masing taliti.
Ulangan 32.2-10 2 Piwuruk kami lir keclak-keclak cihujan, lir ciibun anu tumurun ka bumi. Omongan kami ibarat hujan anu nyiram pepetetan, ngabiribis nyiram jujukutan. 3 Kami seja muji pajenengan PANGERAN, sarta umat-Na nyaturkeun kapunjulan Mantenna. 4 PANGERAN teh panulung maraneh anu digjaya, adil sampurna dina saniskara. Allah maraneh satuhu sarta saestu, lempeng bener sagala damel-Na. 5 Sabalikna maraneh mah serong hate, bangsa doraka jeung loba cacad, teu layak jadi umat-Na. 6 Eh nu garejul, anu teu baroga pikir! Karah kitu pamales maraneh ka PANGERAN teh? Mantenna teh Rama maraneh, anu nyiptakeun maraneh, anu ngadamel maraneh jadi hiji bangsa. 7 Inget-inget nu katukang, jaman baheula, tanyakeun ka bapa maraneh kumaha. Tanya kolot-kolot, perkara lalakon baheula. 8 Nu Maha Agung geus nangtukeun pitempateun bangsa-bangsa, jeung nangtukeun di mana jalma-jalma kuduna ngancik. Sarta tiap bangsa masing-masing dipaparin hiji allah. 9 Ari turunan Yakub mah diunculkeun, dijadikeun umat kagungana-Na ku manten. 10 Maranehna, kapendak ku Mantenna keur ngumbara di tanah gurun tempat nu 116
Ulangan 32.11-17 sepi. Ku Mantenna seug diraksa, estuning didama-dama, mani kawas ka salira ku manten. 11 Lir heulang anu ngajar anakna hiber anakna aman ditempatkeun dina jangjangna nu meber, nya kitu PANGERAN teh ngaraksana ka Israil. 12 PANGERAN ku manten anu nuyun maranehna, teu dibantu ku allah-allah sejenna. 13 Maranehna disina ngageugeuh tanah- tanah pagunungan, dicukup daharna, bangsa hasil ti tegalan, jeung madu leuweung tina sela-sela cadas, kitu deui tangkal jetun, anu jadi dina sela-sela batu. 14 Sapina, embena, jaruuh cisusuna. Ingon-ingonna, domba, embe, sapi, kaasup nu pangalusna, gandumna pangbaleuneurna, anggurna nu pangeunahna. 15 Umat PANGERAN ngajadi mukti, tapi bet jadi bantahan. Sanggeus lalintuh sarareubeuh barang hakan, seug ingkar ti Allahna, anu ngajadikeunana, naringgalkeun Juru Salametna anu digjaya. 16 Nyarembah ka brahala, matak panas PANGERAN. Kadorakaanana nangtang bebendu Mantenna. 17 Ngalurban ka allah-allah nu lain Allah, allah-allah anyar anu ku karuhunna can dipikawawuh, allah-allah anu ku Israil tacan disembah. 117
118 Ulangan 32.18-26 18 Allahna, Juru Salametna anu digjaya, anu ngahirupan maranehna, dipopohokeun. 19 Ningali sarupa kitu, PANGERAN jadi bendu. Seug eta pala putra-Na teh, lalaki, awewe, dipiceun. 20 Dawuhana-Na, Ku Kami moal ditulungan deui, hayang nyaho eta umat bantahan jeung teu satia teh kumaha panungtunganana. 21 Ka Kami mapanas ku arca-arca, ku brahala anu carekna mah Allah, ku aallahan anu lain Allah. Matak ku Kami ge rek dipapanas ku hiji bangsa, sina ngentab hatena ka eta bangsa nu gejul. 22 Amarah Kami tangtu ngagedur lir seuneu, saeusi bumi bakal kahuru. Malah bakal parat ka handapeun jagat, ngagehengkeun akar-akar pagunungan. 23 Maranehna rek dicehcer ku balahi, dihujanan ku jamparing. 24 Sina paraeh ku kalanti jeung muriang, sina tumpes ku sasalad nu baranget. Sina digalaksak ku sato galak, sina diparacok ku oray-oray anu maratih. 25 Sina paraeh ku perang, tingjaloprak di lulurung. Nu di arimah sina ngarompod loba kasieun. Bujang, lanjang, tinemu jeung pati, dalah orok, aki-aki, nini-nini, moal aya anu kari. 26 Ku Kami bakal ditumpes sama sakali, sina ulah kasebut-sebut deui.
Ulangan 32.27-37 27 Tapi musuhna ku Kami moal dibikeun agul, sina ulah majar maneh geus ngelehkeun umat Kami, da Kami sorangan anu ngitukeun umat Kami teh. 28 Israil teh bangsa anu teu boga pikiran, teu boga pisan panalar. 29 Teu kapikireun ku naon nepi ka eleh ku musuh. Teu kapikireun ku naon nu matak nepi ka kitu. 30 Ku naon sarebu eleh ku saurang, salaksa eleh ku duaan? Lantaran geus ditinggalkeun ku PANGERAN Allahna. Maranehna geus diculkeun ku Allahna nu digjaya. 31 Musuhna nyahoeun yen allahna sorangan mah lemah, teu digjaya saperti Allah Israil. 32 Musuhna teh doraka cara Sadumu jeung Gomora, ibarat buah anggur anu pait ngandung racun, 33 ibarat cianggur nu dijieun tina peurah oray. 34 Kalakuan musuhna ku PANGERAN diemutkeun, baris dibales dina waktuna. 35 Ku PANGERAN tangtu dituar disiksa, tangtu eta teh rugrug lamun geus datang mangsana, tur geus deukeut kana waktuna. 36 PANGERAN bakal ngajait umat-Na, sanggeus kauninga taya dayana. Nu aranut ka Mantenna bakal dipikawelas, sanggeus katingali yen sakitu sangsarana. 37 Seug umat-Na bakal dipariksa, Mana allah-allah maraneh nu digjaya teh? 119
Ulangan 32.38-46 38 Lain sok disuguhan gajih sato kurban? Lain sok dibaktian cianggur? Coba atuh ayeuna sina nulungan, sina ngorejat ngajait maraneh. 39 Saenyana ngan Kami nu jumeneng Allah, taya deui anu sejen. Kami anu kawasa maehkeun, kawasa ngahirupkeun, kawasa ngageringkeun, kawasa nyageurkeun. Moal aya nu bisa nandingan Kami. 40 Kami sumpah nadahkeun panangan: Demi Kami teh Allah anu jumeneng, 41 Kami arek ngasah pedang sina ngagurilap, rek nerapkeun hukum adil. Rek ngabales musuh-musuh, rek nyiksa ka nu arijid ka Kami. 42 Jamparing Kami bakal lamokot ku getih musuh, pedang Kami bakal ngababad sakabeh lawan. Nu ngaralawan rek dibeakkeun, moal ngarikeun nu geus kasabet jeung geus kajarah. 43 Eh bangsa-bangsa, geura pupunjung umat PANGERAN. Sabab sakur nu bareto ngabasmi maranehna, ku Mantenna baris disiksa. Saha anu ngamusuhan baris dibales. Sabalikna umat-Na tangtu dihampura dosa-dosana." 44 Musa jeung Yosua ngucapkeun eta lagu, kadenge ku sakumna bangsa Israil. 45 Sabada Musa ngawurukkeun papakon- papakon PANGERAN ka urang Israil, 46 anjeunna sasauran kieu, "Peupeujeuh, ieu papakon-papakon anu diwurukkeun ku 120
Ulangan 32.47-33.1 Bapa teh gumatikeun. Ajarkeun ku maraneh ka anak, supaya maranehna ge nurut jeung satia kana sagala pangandika-Na. 47 Sabab ieu pangajaran teh lain omong kosong, estuna mah hiji-hijina jalan pihirupeun maraneh. Nu matak kudu diturut, sangkan maraneh bisa tetep renggenek matuh di ditu di tanah anu rek dicicingan, di peuntaseun Walungan Yordan." 48 Dina poe eta keneh PANGERAN nimbalan ka Musa, 49 "Maneh kudu ka Pagunungan Abarim di tanah Moab peuntaseun Yeriho. Tuluy unggah ka Gunung Nebo, pek ti dinya ku maneh teuteup tanah Kanaan anu rek dipaparinkeun ka urang Israil teh. 50 Di puncak gunung eta maneh ku Kami rek dipundut nyawa, cara Harun dulur maneh anu ku Kami dipundut nyawana di Gunung Hor, 51 lantaran maraneh duaan geus nembongkeun kateusatiaan ka Kami di hareupeun urang Israil. Basa keur di cinyusu Meriba deukeut kota Kades di tanah gurun Sin, maneh nyapirakeun Kami di hareupeun jalma rea. 52 Tanah anu ku Kami rek dibikeun ka urang Israil teh bakal katembong ku maneh ti kajauhan, tapi maneh moal kungsi asup ka ditu." 33 1 Samemeh pupus, Musa abdi Allah teh ngaberkahan heula ka urang Israil. 121
Ulangan 33.2-9 2 PANGERAN sumping ti Gunung Sinai, lir panonpoe meletek luhureun Edom, ngebrehan ka umat-Na di Gunung Paran. Dibanding ku malaikat salaksa, dina panangan tengen-Na aya seuneu ngagebur. 3 PANGERAN estu asiheun ka umat-Na, ngaraksa ka sakur nu jadi kagungana-Na. Bruk urang sujud kana sampeana-Na, tumut kana sakabeh pangandika-Na. 4 Hukum anu ku Musa diselehkeun ka urang, urang turut, urang jieun puputon bangsa. 5 PANGERAN jumeneng Raja umat-Na, Israil, basa kaom-kaomna jeung para kapalana kumpul. 6 Ka kaom Rubin, berkah Musa kieu ungelna: "Mugia Rubin tong datang ka pareum, sanajan jumlahna teu sabaraha." 7 Ka kaom Yuda kieu berkahna: "Nun PANGERAN, mugi panyambat Yuda dimakbul. Mugi Yuda dihijikeun deui sareng kaom-kaom Israil. Mugi dipangmerangkeun, dibantu ngelehkeun musuh-musuhna." 8 Ka kaom Lewi kieu berkahna: "Nun PANGERAN, Gusti ngebrehkeun pangersa ku jalan Urim sareng Tumim, nganggo antara urang Lewi, abdi-abdi nu satia. Nalika di Masa ku Gusti parantos diuji. Di cinyusu Meriba bukti kaestuanana. 9 Ka Gusti kalintang satiana. Langkung ti batan ka kolot-kolotna, ka dulur-dulurna sareng ka anak-anakna. Estu madep kana 122
Ulangan 33.10-17 pangandika Gusti, kukuh nyekel kana perjangjian Gusti. 10 Maranehna anu bakal ngajar umat Gusti, sina gumati kana Hukum Gusti. Maranehna anu bakal nyanggakeun kurban dina altar Gusti. 11 Nun PANGERAN, mugi kaom maranehna ditohagakeun. Sagala pagaweanana mugi kamanah. Mugi musuh-musuhna dibasmi, ulah sina menyat deui." 12 Berkahna ka kaom Binyamin: "Ieu kaom kameumeut PANGERAN. Sapopoena diraksa, diauban. Henteu weleh disarengan." 13 Berkahna ka kaom Yusup: "Mugia tanahna ku PANGERAN dipaparin hujan. Dipaparin cai ti handapeun bumi. 14 Saban usum lahanna sing pinuh ku bubuahan. Bubuahan nu aralus, nu arasak dina tangkalna. 15 Pasir-pasir purbakalana sing meuhpeuy ku bubuahan, bubuahan anu pangaralusna. 16 Tanahna sing pinuh ku nu mangpaat. Sing kaseundeuhan ku berkah PANGERAN, anu ngandika ti leuweung cucuk nu hurung tea. Ieu berkah masing tumurun ka kaom Yusup, nu jadi pamingpin ti sakabeh dulur-dulurna. 17 Yusup boga kakuatan banteng jeung tanduk sapi leuweung, nya eta: Menase anu mangrebu-rebu, jeung Epraim anu manglaksa-laksa. Anu babarengan ngagadil 123
Ulangan 33.18-24 ka bangsa-bangsa, neunggar musuh sina mecleng ka tungtung jagat." 18 Berkahna ka kaom Sebulun jeung kaom Isaskar: "Sebulun masing untung buniagana di laut. Isaskar masing mukti di pakemahanana. 19 Maranehna bakal ngajak bangsa lian ngadongdon ka gunungna. Prak di dinya nyanggakeun kurban nu bener layak. Maranehna bakal ngareduk untung ti laut, jeung ngarali harta tina keusik sapanjang basisir." 20 Berkahna ka kaom Gad: "Puji sukur ka Allah anu ngalegakeun wewengkon Gad. Gad taki-taki kawas singa, rek ngabeset leungeun atawa kulit sirah. 21 Gad nyokot tanah anu pangalusna, pantes dipimilik ku anu jadi pamingpin. Maranehna narurut kana pikukuh jeung hukum Allah. Direujeungan ku para pamingpin Israil." 22 Berkahna ka kaom Dan: "Dan saibarat singa ngora, ngagajleng luncat ti Basan." 23 Berkahna ka kaom Naptali: "Naptali pohara meunangna berkah reujeung kurnia PANGERAN. Tanahna ngembat ka kidul ti semet Talaga Galilea." 24 Berkahna ka kaom Aser: "Ti antara sakabeh kaom, Aser pangdiberkahanana. Sing dipikaresep ku dulur-dulurna. Tanahna sing loba tangkal jetunna. 124
Ulangan 33.25-34.2 25 Kota-kotana sing weweg ku sarigsig tambaga jeung beusi. Mugia hirupna aman santosa." 26 Eh Israil, taya allah nu cara Allah maraneh, anu kalawan agungna nitih langit tunggang mega, baris mitulung ka maraneh. 27 Pitulung Allah ka maraneh sipatna kadim, panangana-Na anu ngadeudeul, sipatna langgeng. Ana maraneh maju, Mantenna anu ngajongklokkeun musuh, seug nimbalan sangkan ku maraneh digempur. 28 Turunan Yakub hirupna senang santosa, cicing di tempat gandum jeung anggur, bumina dibaseuhan ku ciibun ti langit. 29 Bagja maraneh, Israil! Taya nu mapakan. Estu bangsa anu rahayu ku PANGERAN. PANGERAN ku manten, minangka kepeng jeung pedang maraneh, nu ngabela jeung maparin kaunggulan. Musuh tangtu tingpoyongkod menta dikarunyaan, ku maraneh tuluy dileyek. 34 1 Ti dinya Musa angkat, ti padataran Moab nanjak ka Gunung Nebo, unggah ka puncak Gunung Pisga wetaneun Yeriho. Ti belah dinya, sakuliah tanah tea ku PANGERAN ditembongkeun ka anjeunna, nya eta wewengkon tanah Gilad anu terus ka kaler nepi ka kota Dan; 2 sakuliah wewengkon Naptali; wewengkon Epraim jeung wewengkon Menase; 125
126 Ulangan 34.3-9 wewengkon Yuda anu terus ka kulon nepi ka basisir Laut Tengah; 3 bagian pakidulan Yuda; kitu deui tanah lempar ti semet Soar nepi ka Yeriho, dayeuh anu pinuh ku tangkal korma. 4 Ngandika PANGERAN ka Musa, "Tah eta tanah anu dijangjikeun ku Kami teh, anu diikrarkeun ka Ibrahim, Ishak, jeung Yakub, ajang turunan-turunanana. Eta ku Kami ditembongkeun ka maneh, tapi Kami moal ngidinan maneh ka ditu." 5 Sanggeus kitu Musa abdi PANGERAN puput nyawa di tanah Moab, sakumaha anu geus ditimbalkeun ku PANGERAN. 6 Ku PANGERAN dikurebkeun di hiji lebak di tanah Moab, palebah dayeuh Bet Peor. Tapi nepi ka kiwari ge pajaratanana mah taya anu terangeun. 7 Musa pupus dina yuswa saratus dua puluh taun, salirana cangker keneh, socana awas keneh. 8 Meunang tilu puluh poe anjeunna dicaleungceurikan ku sakumna bangsa Israil di tanah datar Moab. 9 Ari Yosua putra Nun, gaganti Musa, binangkit sarta binekas, sabab ku Musa geus diberkahan. Urang Israil narurut ka Yosua. Sagala papakon PANGERAN anu diwurukkeun ku Musa tea diarestokeun.
127 Ulangan 34.10-12 10 Di Israil tacan aya nabi anu saperti Musa, anu dicandak sasauran papayun-payun ku PANGERAN. 11 Taya deui nabi anu ku PANGERAN dipaparin kawasa ngayakeun mujijat-mujijat jeung kaahengan-kaahengan, saperti anu diterapkeun ku Musa ka raja Mesir katut para gegedenna jeung ka sakuliah nagarana. 12 Taya deui nabi anu bisa ngayakeun kajadian-kajadian anu sakitu hebatna, saperti anu dijalankeun ku Musa kalawan kasaksian ku urang Israil.
Yosua 1 1 Sanggeus Musa, abdi Allah tea pupus, PANGERAN nimbalan ka pangbantuna Musa, nya eta Yosua putra Nun. 2 Timbalana-Na, "Musa abdi Kami geus tilar dunya. Ayeuna maneh katut bangsa Israil geura tarapti meuntasan Walungan Yordan, geusan asup ka tanah anu ku Kami rek dibikeun ka maranehna tea. 3 Kami geus nyarita ka Musa, yen tanah anu rek disorang teh sagemblengna geus dipasrahkeun ka maneh jeung ka saumat Kami. 4 Legana eta tanah, ti kidul mimiti ti gurun keusik terus ka kaler nepi ka Pagunungan Libanon, ti wetan ti semet walungan gede Walungan Eprat parat ka tanah Het terus ka kulon nepi ka Laut Tengah. 5 Yosua, saumur-umur ge ka maneh hamo aya nu kuat. Kami rek ngaping ka maneh sakumaha ka Musa. Sapapanjangna moal ninggalkeun. 6 Sing teteg, sing yakin, karana saupama ieu umat Kami geus maratuh di eta tanah nu ku Kami geus dijangjikeun ka karuhun-karuhunna, nya maneh anu baris jadi pamingpinna.
2 Yosua 1.7-13 7 Ku sabab eta sing teteg, sing yakin; jeung masing satia ka sakabeh Hukum anu dibikeun ka maneh ku Musa, abdi Kami tea. Sarupa ge ulah aya nu dilalaworakeun, tan wande maneh baris hasil ngajugjug ka mana bae oge. 8 Karepkeun yen maneh rek maca eta kitab Hukum salawasna dina ngajalankeun ibadah. Ulik beurang peuting, tiginkeun sakumaha anu ditulis di dinya. Upama kitu hirup maneh tan wande senang sarta hasil. 9 Sing inget timbalan Kami ka maneh, masing teteg sarta yakin! Ulah sieun atawa leutik hate, sabab Kami, PANGERAN Allah maneh ka mana-mana oge tan wande nyarengan." 10 Ti dinya Yosua miwarangan para pamingpin sina ka pakemahan, sangkan marentahkeun jalma-jalma, 11 "Geura saradia dahareun keur bekel, sabab tilu poe deui maraneh kudu meuntasan Walungan Yordan, baris maratuh di tanah anu rek dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh." 12 Yosua sasauran ka kaom Rubin, kaom Gad jeung ka satengahna kaom Menase, 13 "Inget, Musa abdi PANGERAN geus nyaurkeun ka maraneh yen ieu tanah wetaneun Walungan Yordan baris dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh, pikeun tempat tinggal maraneh.
Yosua 1.14-2.1 3 14 Bojo-bojo maraneh, anak-anak maraneh, jeung ingon-ingon tetep di darieu, ari balad-balad kudu samakta pakarang, sina mareuntas ti heula sangkan bisa ngabantu papada urang Israil deui, 15 nepi ka bisa ngajabel tanah kuloneun Walungan Yordan anu geus dipaparinkeun ku PANGERAN Allah maraneh ka maranehna. Saupama Mantenna geus maparin kaamanan ka sakumna kaom Israil, kakara maraneh meunang baralik deui ka dieu baris maratuh di tanah sorangan di wetaneun Walungan Yordan, anu geus dipaparinkeun ka maraneh ku Musa, abdi PANGERAN." 16 Jawab maranehna ka Yosua, "Sadaya pisaur anjeun tan wande dijalankeun. Dipiwarang ka mana bae ge sayagi. 17 Sadaya sumeja tunduk ka anjeun sapapanjangna, sakumaha ka Musa. Mugia PANGERAN Allah nyarengan ka anjeun sakumaha ka Musa! 18 Sing saha anu ngalawan kana kakawasaan anjeun atanapi wangkelang kana parentah, baris dipaehan. Sing percanten, teu kedah salempang!" 2 1 Geus kitu Yosua ngutus mata-mata duaan ti pakemahan di Sitim, sina ngintip nalungtik kaayaan tanah Kanaan, pangpangna kota Yeriho. Sadatangna ka dinya, mata-mata teh mareuting di imah hiji awewe palacuran ngaran Rahab.
4 Yosua 2.2-9 2 Raja Yeriho geus meunang beja yen peuting eta aya mata-mata urang Israil asup arek nalungtik kaayaan nagarana, 3 seug ngirim parentah ka Rahab, "Jelema anu duaan anu mareuting di maneh, eta teh mata-mata anu rek nalungtik kaayaan nagara. Bijilkeun!" 4 (2:4-6) Ari jawabna, "Leres aya sababaraha urang anu dongkap ka rorompok, nanging teu terang ti mana. Tadi oge sareupna memeh tutup lawang kota parantos marios deui. Duka bade teras ka marana, teu terang. Nanging upami enggal-enggal diudag mah tangtos kasusul." (Padahal eta dua mata-mata teh ku Rahab disumputkeun di para imahna dirimbunan ku haramay anu memang diteundeun di dinya.) 5 (2:4) 6 (2:4) 7 Ponggawa-ponggawa raja tuluy kalaluar ti jero kota, geus kitu lawang kotana ditutup. Mata-mata Israil tea terus disaksrak jauh pisan nepi ka tempat pameuntasan Walungan Yordan. 8 Memeh mata-mata tea marondok, ku Rahab ditepungan heula ka luhur. 9 Ceuk Rahab ka maranehna, "Kuring geus boga rasa ieu tanah geus diserenkeun ka aranjeun ku PANGERAN. Urang dieu kabeh ge gimir ka aranjeun.
Yosua 2.10-15 10 Kabeh geus ngadarenge beja hal PANGERAN nyaatkeun Laut Beureum basa aranjeun budal ti Mesir. Ngadarenge oge bejana basa aranjeun niwaskeun Raja Sihon jeung Raja Og, dua raja bangsa Emor di wetaneun Walungan Yordan. 11 Barang ngeng beja ge kacida galimireunana. Ngadarenge hal aranjeun teh terus bae leungit wawanen. PANGERAN Allah aranjeun teh nya Allahna sawarga jeung Allahna bumi. 12 (2:12-13) Kuring miharep aranjeun kersa sumpah demi asma-Na, yen aranjeun baris nyieun kahadean ka kulawarga kuring, kawas anu dilampahkeun ku kuring ka aranjeun. Mugi jangji yen indung bapa kuring, dulur-dulur katut sakumna kulawarga kuring ku aranjeun moal dipaehan, tapi diauban. Kanggo eta mugia dipaparin tanda anu tiasa dipercanten." 13 (2:12) 14 Walon nu duaan, "Saupama kuring jalir omong, masing dilanat ku Allah! Asal ieu pagawean kuring ku Nyai teu diucah-aceh ka sasaha, kuring jangji, upama ieu tanah ku PANGERAN geus diselehkeun ka bangsa kuring, Nyai baris ditarima hade-hade." 15 Imah Rahab tea nempel kana tembok kota, anu matak jelema anu duaan teh ku Rahab dikaluarkeunana diulur ku tambang tina jandela. 5
Yosua 2.16-23 16 Ceuk Rahab, "Nyarumput heula di gunung tilu poe mah, bisi katohyan ku ponggawa-ponggawa raja. Upama itu geus baralik kakara aranjeun terus." 17 Walon nu duaan, "Jangji kuring anu dipenta ku Nyai tea moal cidra. 18 Nyai kudu kieu. Saupama bangsa kuring geus nempuh ka dieu, ieu tali beureum ku Nyai kudu dibeungkeutkeun dina jandela urut Nyai ngulur kuring. Bapa, indung, dulur-dulur jeung kulawarga bapa Nyai sina karumpul di imah Nyai. 19 Sing saha anu kaluar ti dinya tur nepi ka tiwas, eta mah salahna sorangan, lain urusan kuring. Sabalikna anu araya di imah Nyai, upama aya nu meunang cilaka, eta urusan kuring. 20 Kitu deui lamun pagawean kuring tea ku Nyai diucah-aceh, jangji kuring anu dipenta ku Nyai tea cupar." 21 Rahab akur, sarta nu duaan teh dijurung laku. Sanggeus maranehna arindit, pita beureum tea ku Rahab dibeungkeutkeun kana jandela. 22 Mata-mata tea arindit ka gunung rek nyarumput. Tilu poe diteanganana ku ponggawa-ponggawa raja, diubek ka sakuliahna, tapi weleh teu kapanggih. Ponggawa-ponggawa tea marulang ka Yeriho. 23 Ti dinya mata-mata teh tarurun ti gunung tuluy meuntasan Walungan Yordan, 6
Yosua 2.24-3.7 marulang ka Yosua. Sagala pangalamanana dicaritakeun ka anjeunna 24 sarta aromongna, "Eta nagara teh segemblengna parantos diserenkeun ka urang ku PANGERAN. Pohara sarieuneunana urang ditu ku urang teh." 3 1 Isukna rebun-rebun keneh Yosua katut bangsa Israil geus arindit ti Sitim muru ka Walungan Yordan, tuluy mareuting heula di dinya memeh mareuntas. 2 Sanggeus meunang tilu poe, para pamingpin ngideran pakemahan, 3 bari marentah kieu ka jalma-jalma, "Lamun geus aya imam-imam anu ngagotong Peti Perjangjian PANGERAN Allah maraneh, buru-buru taluturkeun, tinggalkeun ieu pakemahan. 4 Maraneh can kungsi ka dieu, jadi nya aranjeunna nu jadi tuduh jalanna. Tapi ulah darareukeut kana Peti Perjangjian, kudu anggang kira-kira sakilometer." 5 Yosua marentah kieu ka jalma-jalma, "Maraneh kudu susuci, sabab isukan PANGERAN bakal mintonkeun mujijat- mujijat." 6 Ari para imam diparentah arangkat ti heula bari ngagotong Peti Perjangjian. Seug dilalampahkeun. 7 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Nu rek dipigawe ku Kami poe ieu, baris ngalantarankeun maneh dihormat-hormat 7
Yosua 3.8-14 sarta diagungkeun ku urang Israil, sarta ku maranehna baris katangen yen maneh disarengan ku Kami cara Musa. 8 Parentahkeun ka imam-imam anu ngagotong Peti Perjangjian, yen lamun geus narepi ka sisi Walungan Yordan kudu ancrub tuluy ngarandeg heula deukeut sisina." 9 Geus kitu saur Yosua ka jalma-jalma, "Ka darieu kumpul. Darengekeun pangandika PANGERAN Allah maraneh. 10 Engke maraneh bakal nyaraho yen Mantenna tan wande nyingkahkeun urang Kanaan, urang Het, urang Hiwi, urang Pares, urang Girgas, urang Emor jeung urang Yebus. Maraneh baris nyararaho yen disarengan ku Allah anu jumeneng, 11 samangsa Peti Perjangjian PANGERAN Gustining sajagat dibawa meuntasan Walungan Yordan heulaeun maraneh. 12 Ayeuna pilih dua belas jelema ti saban kaom Israil saurang-saurang. 13 Di mana para imam anu ngagotong Peti Perjangjian PANGERAN Gustining sajagat geus ngancrubkeun sukuna kana cai, Walungan Yordan moal bisa ngocor, ti beulah girang caina mendet jadi beungkak ngabadeden teu bisa laju." 14 (3:14-15) Harita teh keur usum dibuat, sarta eta walungan keur caah. Seug jalma-jalma teh arindit ti pakemahan rek mareuntas ka Walungan Yordan, para imam 8
Yosua 3.15-4.6 sina ti heula ngagotong Peti Perjangjian. Barang crub para imam alancrub, 15 (3:14) 16 eta walungan mendet, teu bisa ngocor, ngabadeden terus beungkak ka girang jauh pisan nepi ka kota Adam, hiji kota gigireun kota Sartan. Nu di hilir jadi kapenggel sama sakali, terus ngocorna ka Laut Paeh; ku hal eta jalma-jalma teh bararisa meuntas ka deukeut kota Yeriho. 17 Sabot jelema-jelema mareuntas di nu saat, imam-imam anu ngagotong Peti Perjangjian tea ngararandeg di nu saat di tengah-tengah Walungan Yordan, nepi ka jalma-jalma mareuntas kabeh. 4 1 Sanggeus kabeh mareuntasan Walungan Yordan, PANGERAN ngandika ka Yosua, 2 "Cokot dua belas jelema ti saban kaom saurang-saurang, 3 titah ngala batu dua belas siki ti tengah-tengah walungan, ti palebah urut narangtungna imam-imam. Sina dibarawa sarta engke peuting teundeun di pakemahan." 4 Seug Yosua nyandak dua belas urang, 5 sarta saurna, "Maraneh tarurun ka walungan heulaeun Peti Perjangjian PANGERAN Allah maraneh, ngala batu hiji sewang terus panggul keur kaom-kaom Israil sakaomna-sakaomna. 6 Eta teh keur panginget-nginget urang Israil ka nu geus dipidamel ku PANGERAN. Baring 9
Yosua 4.7-12 supagi anak maraneh nanyakeun boga harti naon eta tumpukan batu teh keur maraneh, 7 terangkeun yen Walungan Yordan kungsi mandeg ngocorna waktu dipeuntasan ku Peti Perjangjian PANGERAN. Eta teh sangkan urang Israil aringet salalawasna ka nu geus kajadian di dieu." 8 Eta parentah tuluy dijaralankeun. Akur jeung timbalan PANGERAN ka Yosua, maranehna ngarala batu ti tengah-tengah Walungan Yordan hiji sewang keur urang Israil sakaomna-sakaomna, dibarawa terus digoler-golerkeun di tempat pakemahanana. 9 Yosua oge numpukkeun batu dua belas siki di tengah-tengah Walungan Yordan, dina urut narangtungna imam-imam anu ngagotong Peti Perjangjian. (Ieu tumpukan batu kiwari aya keneh.) 10 Ari imam-imam ngararandegna di tengah-tengah eta walungan teh tepi ka beresna sagala hal anu kudu dilalampahkeun ku jalma-jalma, sakumaha anu geus didawuhkeun ku PANGERAN ka Yosua. Hal ieu cocog jeung anu bareto diparentahkeun ku Musa tea. Jelema-jelema teh mareuntasna gagancangan. 11 Sanggeus araya di peuntas ditu, imam- imam anu ngagotong Peti Perjangjian terus maraju heulaeun maranehna. 12 Ari kaom Rubin, kaom Gad jeung kaom Menase satengahna anu geus siap tempur, 10
11 Yosua 4.13-22 mareuntasna geus ti heula, cocog sakumaha anu bareto diparentahkeun ku Musa ka maranehna. 13 Aya kira-kira opat puluh rebu jalma di payuneun PANGERAN anu siap tempur geus hararanjat, terus muru hiji tegalan deukeut kota Yeriho. 14 Ku padamelan PANGERAN dina poe eta, urang Israil ngarasa yen Yosua teh agung. Sapanjang jumenengna anjeunna dipikaajrih ku maranehna cara mikaajrih ka Musa. 15 Geus kitu PANGERAN nimbalan ka Yosua 16 sangkan marentah ka imam-imam anu ngagotong Peti Perjangjian sina haranjat ti eta walungan. 17 Seug ku Yosua diparentahkeun, 18 sarta barang imam-imam tea haranjat, ger cai walungan teh ngocor deui nepi ka mudal ka sisi. 19 Eta jelema-jelema mareuntasan Walungan Yordan teh dina poe nu kasapuluh dina bulan nu kahiji, tuluy masang kemah di Gilgal wetaneun kota Yeriho. 20 Batu anu dua belas siki bawa ti Walungan Yordan tea ku Yosua disusun di dinya. 21 Saurna ka urang Israil, "Baring supagi anak maraneh nanyakeun boga harti naon ieu susunan batu teh, 22 terangkeun yen ieu jadi tanda pitulung PANGERAN, waktu Mantenna mendet
Yosua 4.23-5.4 Walungan Yordan nepi ka maraneh bisa mareuntas, 23 sakumaha Mantenna geus ngabendung Laut Beureum nepi ka urang bisa meuntas. 24 Sangkan unggal jelema di ieu bumi bakal nyaho kumaha rongkahna kakawasaan PANGERAN, sarta maraneh baris hormat ka PANGERAN Allah maraneh sapanjangna." 5 1 Raja-raja urang Emor di kuloneun Walungan Yordan, kitu deui raja-raja urang Kanaan di sisi Laut Tengah, geus ngadarenge beja yen Walungan Yordan dibendung ku PANGERAN sarta urang Israil geus mareuntas, kacida galimirna, miris ku urang Israil. 2 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Maneh kudu nyieun peso tina batu, urang Israil kudu disarunatan." 3 Timbalan teh ku Yosua dijalankeun, urang Israil disarunatan di hiji tempat anu disebut Pasir Pangeureutan. 4 (5:4-6) Basa bareto budal ti Mesir, kabeh lalaki geus disarunatan. Tapi waktu uprak-apruk di gurun keusik nepi ka opat puluh taun, barudak lalaki anu dijarurukeun di dinya mah taya anu disunatan. Sarta dina pameakan jaman eta, sakabeh lalaki anu basa budal ti Mesir geus meujeuhna jaradi prajurit, geus pararaeh lantaran ngabaha ka PANGERAN. Maranehanana keuna ku sumpah PANGERAN, yen moal kungsi narenjo tanah 12
Yosua 5.5-13 anu subur makmur, anu ku Anjeunna geus dijangjikeun ka karuhun-karuhunna tea. 5 (5:4) 6 (5:4) 7 Ari anak-anakna can aya nu disunatan, sarta nya turunan anyar ieu anu disarunatan ku Yosua teh. 8 Sanggeus ieu disarunatan, kabehanana sina ngarendek di pasanggrahan, sina calalageur heula. 9 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Poe ieu maraneh ku Kami geus diangkat tina kahinaan, geus lain abid-abid urang Mesir deui." Ku sabab kitu eta tempat teh dingaranan Gilgal, tetep nepi ka kiwari. 10 Sabot ngarendek di Gilgal di hiji padataran deukeut Yeriho, dina malem tanggal opat belas bulan eta, urang Israil mestakeun Paska. 11 Dina poe isukna maranehna geus mimiti ngasaan hasil pepelakan tanah Kanaan, dalahar sanggray gandum jeung roti jarieunna, teu diragian. 12 Geus kitu mah manna tea henteu turun deui sarta urang Israil eureun ngadahar manna. Ti semet harita dalalaharna teh tina hasil pepelakan tanah Kanaan. 13 Sabot aya di tempat anu deukeut ka tanah Yeriho, Yosua ujug-ujug ningali aya hiji jelema di payuneunana keur matek pedang. Seug 13
Yosua 5.14-6.5 disampeurkeun, dipariksa, "Ieu teh prajurit mana, batur atawa musuh?" 14 "Duanana lain," walonna. "Kami di dieu teh jadi panglima perang PANGERAN." Bruk Yosua sujud kana taneuh, ngahormat sarta unjukan, "Bade aya pikersaeun naon ka sim kuring? Sim kuring sumeja ngesto." 15 Panglima perang PANGERAN ngawaler, "Lesotkeun tarumpah maneh, sabab ieu bumi anu keur ditincak ku maneh teh suci." Yosua ngalesotkeun tarumpahna. 6 1 Ari kota Yeriho lawangna ditutup terus tur dijaga, sieun kaasupan ku urang Israil. Teu aya nu bisa asup atawa kaluar ti dinya. 2 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Ayeuna Yeriho katut raja jeung baladna anu garagah ku Kami rek diserenkeun ka maneh. 3 Maneh jeung balad-balad di jero genep poe kudu ngurilingan eta kota, sapoe sakuriling. 4 Kudu jeung tujuh imam, masing-masing imam kudu marawa tarompet sarta laleumpangna kudu di heulaeun Peti Perjangjian. Dina poe katujuhna maneh sabalad-balad ngurilinganana teh kudu tujuh kali, dibarengan ku imam-imam nariup tarompet. 5 Sora tarompetna kudu lambat, panjang. Lamun geus aya sora tarompet, harita keneh kabeh kudu surak masing bedas, kuta eta kota tangtu rugrug, terus gerebeg ku saayana balad ka jero." 14
Yosua 6.6-12 6 Seug Yosua nyaur imam-imam, saurna, "Peti Perjangjian gotong, sarta hareupeun eta kudu aya tujuh imam anu marawa tarompet." 7 Geus kitu anjeunna marentahkeun balad-balad geusan mimiti ngurilingan eta nagara, diaping ku barisan pangawal hareup anu laleumpangna hareupeun Peti Perjangjian PANGERAN. 8 (6:8-9) Prak dijaralankeun sakumaha parentah Yosua, barisan pangawal hareup ti heula, heulaeun imam-imam anu nariup tarompet, tukangeunana imam-imam anu ngagotong Peti Perjangjian, disambung ku barisan pangawal tukang. Sajeroning kitu, tarompet ditiup. 9 (6:8) 10 Tapi Yosua geus ngingetan teu meunang surak, teu meunang aya nu ngomong sakemek lamun can diparentahkeun. 11 Seug anjeunna marentah ngagotong Peti Perjangjian tea dibawa ngurilingan kota tea sakali. Geus kitu marulang deui ka pasanggrahan terus marondok. 12 (6:12-13) Poe isukna Yosua gugahna isuk-isuk pisan, terus jeung balad-balad ngurilingan deui kota; tata barisanana cara kamari: panghareupna barisan pangawal hareup, tukangeun eta tujuh imam anu nariup tarompet, disambung ku imam-imam anu ngagotong Peti Perjangjian PANGERAN, 15
Yosua 6.13-20 ahirna barisan pangawal tukang. Sapanjang kitu tarompet ditariup. 13 (6:12) 14 Dina poe kadua ge ngurilinganana kota teh ngan sakali, tuluy marulang ka pakemahan. Kitu bae meunang genep poe. 15 Dina poe katujuhna harudangna barang bray isuk, terus ngurilingan kota tea meunang tujuh kali, tata barisanana angger. Ngan poe anu katujuhna bae ngurilingan tujuh kali teh. 16 Dina katujuh kalina nguriling, barang imam-imam rek nariup tarompet, Yosua marentah barisan kudu surak, sarta saurna, "Ieu kota ku PANGERAN geus diselehkeun ka maraneh! 17 Ieu kota katut sagala eusina kudu dibasmi, jieun kurban ka PANGERAN. Anu meunang disalametkeun ngan Rahab, palacuran tea, jeung saeusi imahna, lantaran geus nulungan nyumputkeun mata-mata urang. 18 Poma, barang naon bae anu baris dibasmi ulah aya nu dicokot; upama maraneh nyokot, bakal goreng balukarna jeung matak ruksak pakemahan Israil. 19 Ari barang-barang tina perak, emas, tambaga atawa beusi, eta geus diiwalkeun sanggakeuneun ka PANGERAN, baris disimpen jadi rajabrana PANGERAN." 20 Imam-imam seug nariup tarompet. Harita keneh ger jelema-jelema sarurak bedas pisan, brug kuta teh rugrug. Breg sawadya 16
17 Yosua 6.21-26 balad arunggah ka luhur pasir, ngagerebeg ka jero kota. 21 Pedangna dipake ngabinasa sakur pangeusina, lalaki, awewe, nu ngarora, nu karolot. Sasatoan oge, domba, kalde, dipaehan bae. 22 Yosua miwarang dua jelema anu jadi mata-mata tea, saurna, "Teang awewe dayang teh ka imahna, bawa ka dieu jeung sakulawargana, nyumponan jangji maraneh." 23 Bral maranehna arindit. Rahab dibawa kaluar, kitu deui bapana, indungna, dulur- dulurna katut baraya-baraya sejenna. Maranehna kabeh katut jeung badega- badegana dibawa ka deukeut pakemahan urang Israil sangkan salamet. 24 Geus kitu eta kota katut sapangeusina dihuru, iwal ti barang-barang tina perak, emas, tambaga jeung beusi anu geus dicokot ti heula disimpen dina panyimpenan rajabrana PANGERAN. 25 Tapi Rahab dayang tea jeung kabeh kulawargana ku Yosua dirahayukeun, dumeh geus nulungan nyumputkeun dua mata-mata anu lolongok ka Yeriho tea. (Turunan eta awewe tepi ka kiwari hirupna teh di Israil.) 26 Harita Yosua ngedalkeun hiji supata, saurna, "Sing saha anu nyoba-nyoba ngadegkeun deui ieu kota Yeriho, tangtu disapa ku PANGERAN. Anu nyieun pademenna
18 Yosua 6.27-7.6 mangka paeh anak cikalna; Anu ngadegkeun lawangna mangka paeh anak bungsuna." 27 Bener, PANGERAN teh nyarengan ka Yosua. Yosua jadi kamashur ka sakuliah tanah eta. 7 1 Barang naon bae ti Yeriho anu kudu dimusnakeun, ku urang Israil teu meunang aya nu dicokot, kitu timbalan PANGERAN. Tapi eta timbalan teh teu diturut. Jelemana anu henteu nurut teh ngaranna Akan. PANGERAN pohara benduna ka Israil. (Demi Akan teh anakna Karmi, incu Sabdi, warga Serah, ti kaom Yuda.) 2 Yosua teh ngajurung jelema ti Yeriho ka Ai, wetaneun kota Betel deukeut Bet Awen, dipiwarang nalungtik. Sabada nalungtik, 3 terus wawarti ka Yosua, pokna, "Ngarurug Ai mah teu kedah ku sadayana, ku dua tilu rebu urang oge cekap. Balad teu perlu diinditkeun sadayana. Alit Ai mah." 4 Nya anu diinditkeun teh ngan kira-kira tilu rebu urang. Ari heug teh teter nepi ka kalalabur, 5 dibeberik ku urang Ai ti lawang kota. Malah aya nu kasarambut, tariwas di hiji pupudunan, kira-kira tilu puluh genep urang. Geus kitu mah urang Israil jadi leungit wawanen tur katarajang sieun. 6 Bawaning ku prihatin, Yosua jeung para pamingpin nyosoeh anggoan, sarta ngabeubeutkeun anjeun kana taneuh
Yosua 7.7-12 hareupeun Peti Perjangjian PANGERAN. Nepi ka peuting ngagolerna di dinya, sarta mastakana diteundeunan lebu tanda nalangsa. 7 Pok Yosua miunjuk, "Nun PANGERAN Nu Maha Agung! Kanggo naon abdi sadaya dicandak meuntasan Walungan Yordan teh? Kanggo selehkeuneun ka urang Emor? Supados dibasmi? Ku naon henteu dipiwarang cicing di ditu bae palih ditueun Walungan Yordan? 8 Duh Gusti, kumaha abdi nya kedah nyanggem saparantos urang Israil kieu, kalalabur ti musuh? 9 Ieu tangtos kakuping ku urang Kanaan, ku saban jalmi urang ditu. Tangtos maranehna ka darieu ngepung, seug abdi sadaya dipaehan! Upami kitu kajadianana, bade kumaha Gusti nya ngajagi kaagungan salira?" 10 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Geura cengkat! Nanaonan eta teh ngagoler dina taneuh? 11 Urang Israil boga dosa! Parentah Kami anu majar ku maranehna rek diturut, dilanggar. Maranehna nyarokot sababaraha rupa barang haram anu kuduna dimusnakeun. Maranehna maralingan eta barang-barang, disarumputkeun, dicampurkeun jeung barangna sorangan ngarah teu kaciri. 12 Eta anu jadi sabab maranehna teu kuat nyanghareupan musuh. Kalalabur ti musuh, 19
Yosua 7.13-15 lantaran dirina keuna ku laknat jeung kudu tariwas! Upama eta barang-barang anu ceuk Kami teu meunang dicokot acan dimusnakeun, Kami embung deui ngaping maraneh. 13 Geura cengkat! Jelema-jelema sina susuci tuluy sina daratang ka Kami. Bejakeun isukan kudu saradia, sabab Kami, GUSTI Allah, Allahna Israil, rek ngandika kieu, Eh Israil, barang-barang anu ceuk parentah Kami kudu dimusnakeun, sawareh aya keneh di maraneh! Lamun eta barang-barang teu dimusnakeun, maraneh hamo tahan ngalawan musuh. 14 Ku sabab eta, Yosua, bejakeun, isukan isuk-isuk maranehna arek dipariksa sagolongan-sagolongan. Upama Kami nujul hiji golongan, sakabeh kaom golongan eta kudu maju sakaom-sakaom. Jeung upama Kami nujul hiji kaom, sakabeh kulawarga eta kudu maju sakulawarga-sakulawarga. Tuluy upama Kami nujul hiji kulawarga, sabab jelema kulawarga eta kudu maju saurang-saurang. 15 Jelema anu katujul tur kabuktian nyokot barang-barang anu dilarang tea kudu dihuru bareng jeung sakulawargana jeung sagala pangabogana; lantaran manehna geus ngalanggar perjangjian Kami tur nyieun kajahatan di tengah-tengah umat Israil." 20
Yosua 7.16-22 16 Isukna isuk-isuk, urang Israil teh ku Yosua geus dipaju-pajukeun sagolongan- sagolongan. Seug katujul golongan Yuda. 17 Golongan Yuda diasrogkeun sakaom- sakaom, nu katujul kaom Serah. Kaom Serah diasrogkeun sakulawarga-sakulawarga, nu katujul kulawarga Sabdi. 18 Kulawarga Sabdi ku Yosua dipajukeun saurang-saurang, nu katujulna Akan, anakna Karmi, incu Sabdi. 19 Saur Yosua ka dinya, "Anaking! Pek terangkeun sabalakana di dieu di payuneun PANGERAN, Allahna urang Israil. Bejakeun ka Bapa, hidep geus migawe naon? Poma ulah dibuni-buni." 20 Akan ngajawab, "Leres abdi teh gaduh dosa ka PANGERAN, Allahna urang Israil. Kieu abdi teh, 21 di antawis barang-barang jarahan ningal jubah buatan Babul kalintang saena, perak kinten-kinten dua kiloeun, sareng emas sagelempeng anu abotna langkung ti satengah kilo. Kalintang pikabitaeunana, teras dibantun, salajengna dikubur di lebet kemah, dupi perakna disimpen panghandapna." 22 Yosua miwarang jelema anu terus lalumpat ka eta kemah. Barang-barang haram teh kapanggih, enya dikubur sarta perakna aya di panghandapna. 21
Yosua 7.23-8.2 23 Tuluy dibawa kaluar ti jero kemah, diserenkeun ka Yosua katut ka bangsa Israil, ditumpuk payuneun PANGERAN. 24 Akan ku Yosua jeung ku urang Israil dicerek. Ari perakna, jubahna jeung gelempengan emasna dijabel. Geus kitu bareng jeung anak-anakna, nu lalaki nu awewe, ingon-ingonna, kalde jeung dombana, kemahna katut sagala rupa pangabogana, dibawa ka Lebak Sangsara. 25 Saur Yosua, "Ku naon hidep teh nyiksa bangsa sorangan? Ku sabab kitu ayeuna hidep baris nampa siksaan PANGERAN!" Geus kitu Akan ku jelema-jelema dibaledogan ku batu nepi ka paeh. Kulawargana oge, kitu deui sagala pangabogana dibaledogan ku batu tuluy diduruk. 26 Ti dinya luhureun tempat eta dibugbrugan ku batu luhur pisan. Tumpukan batuna nepi ka kiwari aya keneh. Nya ku sabab kitu eta tempat teh dingaranan Lebak Sangsara. Ti dinya PANGERAN leler benduna. 8 1 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Bawa ku maneh sakabeh prajurit ka Ai. Tong sieun-sieun, tong inggis-inggis. Raja Ai, rahayatna, kotana jeung tanahna ku Kami rek diselehkeun ka maneh. 2 Ai jeung rajana, ku maneh jieun cara kota Yeriho jeung rajana tea. Tapi ayeuna mah babandaan jeung ingon-ingonna meunang 22
Yosua 8.3-11 dijarah pikeun maraneh. Pek atur, bongohan eta kota teh ti tukangeunana." 3 Seug Yosua mepek sakabeh prajurit rek ngarurug Ai. Anjeunna meting tilu puluh rebu prajurit anu panghadena, diinditkeun ti peuting. 4 Parentahna, "Maraneh kudu nyarumput beulah ditueun kota, tapi ulah jauh teuing. Kudu tarapti baris ngarurug. 5 Ari barisan Bapa arek ngadeukeutan ka kotana. Di mana urang Ai budal mapag perang, rek ditinggalkeun lumpat cara ti heula. 6 Keun maranehanana sina ngarudag sina jarauh ti kotana. Maranehanana nyangka tangtu urang kabur cara ti heula. 7 Geus kitu maraneh bijil ti panyumputan, ngajabel eta kota. PANGERAN Allah maraneh baris nyelehkeun eta kota ka maraneh. 8 Mun geus kajabel kudu dihuru, kitu anu dipundut ku PANGERAN. Kitu tugas maraneh." 9 Geus kitu tuluy diinditkeun. Bral arindit muru tempat panyumputan, ngadarago di dinya kuloneun Ai, antara Ai jeung Betel. Ari Yosua mah ngawengi di pangkalan urang Israil. 10 Isukna subuh keneh Yosua geus tarapti ngatur balad. Ti dinya angkat dibarengan ku para pangurus, ngapalaan balad ka Ai. 11 Baladna maju lempeng ka lebah lawang utama eta kota, tuluy masang kemah di 23
24 Yosua 8.12-19 beulah kaler. Ti lebah dinya ka Ai kahalangan ku hiji lebak. 12 Anjeunna misahkeun kira-kira lima rebu prajurit, sina nyarumput di kuloneun kota, antara Ai jeung Betel. 13 Balad geus tarapti pikeun perang, balad utama di kalereun kota, sesana di beulah kulon. Peuting eta Yosua ngawengi di eta lebak. 14 Barang raja Ai nangenan yen aya balad Yosua, gesat-gesut pak-pik-pek. Geus kitu budal jeung baladna muru ka Lebak Yordan sejana merangan Israil di dinya cara ti heula. Teu nyahoeun yen ti beulah tukang keur didodoho. 15 Seug Yosua sabalad-balad pura-pura mundur, lalumpatan ka tanah gundul. 16 Balad Ai kabeh dikeprik ti jero kota sina ngarudag ka Yosua. Ku sabab kitu maranehna jadi beuki jauh ti kotana. 17 Anu ngarudag ka urang Israil teh kabehanana, kotana jadi molongpong jeung teu aya nu ngajaga. 18 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Tojokeun tumbak maneh ka lempengan Ai. Kami rek nyelehkeun eta kota ka maneh." Ku Yosua dijalankeun. 19 Barang cung anjeunna ngangkat panangan, balad anu keur nyarumput tea carengkat, terus ngambreg ka jero kota, tuluy eta kota teh dijabel, gur dihuru.
Yosua 8.20-27 20 Barang urang Ai ngalalieuk, kotana geus meleketektek ku haseup. Tapi geus teu aya jalan lumpat, sabab balad Israil anu tadi lalumpatan ka tanah gundul teh malik nempuh. 21 Sanggeus Yosua nangenan yen eta kota geus kajabel malah geus dihuru, baladna malik ngagempur balad Ai. 22 Balad Israil anu geus arasup ka jero kota laluncatan terus muru ka medan perang mantuan baturna. Balad Ai nyaho-nyaho geus ditingker rekep ku balad Israil, seug beak kabeh paraeh digempur. Taya hiji anu luput, taya hiji anu teu nepi ka paeh, 23 ngan kari rajana. Eta mah dicerek dijieun tawanan ku Yosua. 24 Saban musuh anu tadi ngarudag ka tanah gundul, ku urang Israil geus dipaehan kabeh. Beres ti dinya, balad Israil maralik deui ka Ai, maehan sakur nu kari di dinya. 25 (8:25-26) Ari Yosua masih keneh nojokeun tumbak, tumbakna teu turun-turun nepi ka musuh beak kabeh diparaehan. Urang Ai anu kabehna aya dua belas rebu jelema lalaki awewe poe eta beak sama sakali dibasmi. 26 (8:25) 27 Ingon-ingon jeung babandaanana dijarah ku urang Israil, nurutkeun timbalan PANGERAN ka Yosua tea. 25
26 Yosua 8.28-33 28 Kota Ai ku Yosua dihuru, tuluy diantep jadi ruruntuk. Nepi ka kiwari kaayaanana tetep kitu. 29 Ari raja Ai ku anjeunna digantung dina patok, mayitna diantep nepi ka burit. Sanggeus sareupna kakara ku anjeunna diparentahkeun sina diturunkeun, tuluy dibalangkeun ka hareupeun lawang kota, breg dibugbrugan batu luhur pisan. Tumpukan batu tea aya nepi ka kiwari. 30 Geus kitu Yosua ngadegkeun altar di Gunung Ebal kanggo PANGERAN, Allahna Israil. 31 Ngadamelna altar nurutkeun pituduh Musa, abdi Allah, ka urang Israil, sakumaha anu kaungel dina Hukum Musa, "Hiji altar tina batu, teu meunang aya tapak-tapak pakakas beusi." Dina luhur eta altar maranehna ngaduruk kurban ka PANGERAN, sarta nyanggakeun kurban beuleuman. 32 Kasaksian ku urang Israil, dina eta batu Yosua ngadamel salinan Hukum anu diserat ku Musa tea. 33 Urang Israil jeung para pangurusna, kapala-kapala baladna, hakim-hakimna, kitu deui jalma piluaran nu araya di maranehna, nararangtung kenca katuhueun Peti Perjangjian PANGERAN, nyalanghareup ka imam-imam kaom Lewi anu ngagotong eta peti. Nu saparo narangtungna nyanghareup ka Gunung Gerisim, nu saparo deui
Yosua 8.34-9.4 nyanghareup ka Gunung Ebal. Cara kitu teh memang geus ditetepkeun ti tadina ku Musa, abdi Allah, ka maranehna, samangsa maranehna arek narima berkah. 34 Ti dinya saeusining Hukum teh ku Yosua diaos bedas, kitu deui hal piberkaheunana jeung panyapana, sakumaha anu kaungel dina kitab Hukum. 35 Tiap-tiap Hukum Musa teh ku Yosua diaoskeun ka sakabeh nu karumpul, kaasup awewe jeung barudak, kitu deui urang piluaran anu araya di maranehna. 9 1 Beja kaunggulan Israil geus kadarengeeun ku sakabeh raja-raja di peuntaseun Walungan Yordan beulah kulon, nu di pagunungan, nu di suku pagunungan jeung nu di sisi basisir Laut Tengah. Malah kadenge ka nu leuwih jauh ti dinya, ka tebeh kaler, ka Libanon. Eta raja-raja teh nya eta raja-raja urang Het, urang Emor, urang Kanaan, urang Pares, urang Hiwi jeung urang Yebus. 2 Eta raja-raja seug rempugan ngahijikeun kakuatan, arek merangan ka Yosua, ka urang Israil. 3 Tapi urang Gibon, nya eta bangsa Hiwi, geus meunang beja tina hal anu dipidamel ku Yosua ka kota Yeriho jeung Ai. 4 Tuluy mutuskeun rek nyiasatan Yosua. Maranehna ngamomotan kalde-kalde ku karung-karung heubeul jeung kantong- 27
Yosua 9.5-11 kantong kulit wadah anggur anu geus barutut, tuluy arindit, 5 marake pakean anu geus rarawing sarta ditarumpah butut. Bekelna roti anu geus garing, teuas tur geus bulukan. 6 Sanggeus daratang ka pakemahan di Gilgal, pok maranehna akon-akon ka Yosua jeung ka urang Israil, "Sim kuring teh ti nagri tebih, maksad sumeja ngajak ngayakeun perjangjian sareng Juragan." 7 Ari ceuk urang Israil, "Naha bet kedah aya perjangjian sagala antara kuring sareng aranjeun? Boa teuing aranjeun teh urang dieu bae, ti nu caket." 8 Ari ceuk maranehna ka Yosua, "Sim kuring sumeja tumut kumaha Juragan." Yosua mariksa, "Saleresna aranjeun teh saha, nu ti mana?" 9 Jawab maranehna kieu, "Juragan, nagri sim kuring kalintang tebihna ti dieu. Pangna ngadeuheus, reh nguping wartos perkawis PANGERAN, Allah Juragan. Sim kuring parantos kenging wartos hal anu dipidamel ku Anjeunna di Mesir, 10 kitu deui nu dipidamel-Na ka dua raja bangsa Emor di peuntas wetan Walungan Yordan, nya eta Raja Sihon di nagri Hesbon, sareng Og raja Basan anu calikna di Astarot tea. 11 Sim kuring ku para pamingpin sareng rahayat nagri sim kuring dipiwarang bebekel 28
29 Yosua 9.12-17 saperluna, dijurung leumpang ngadeuheus ka Juragan di dieu, ngunjukkeun sumeja taluk ka Juragan sadaya. Ku margi kitu, panuhun mugi Juragan pulur manah kanggo ngayakeun perjangjian sareng sim kuring. 12 Mangga tingalian roti bekel sim kuring. Nalika bral mios sumeja ngadeuheus ka Juragan, eta teh haneut keneh. Ayeuna mangga ieu tingalian! Parantos garing sareng bulukan. 13 Ieu wadah cianggur, waktos ngawitan dieusian mah alanyar keneh. Nanging, tingali! Parantos bararedah. Pakean, tarumpah, dugi ka barutut kieu, bawaning ku tebihna lalakon." 14 Top eta bebekelan teh ku urang Israil ditampanan, teu naros heula perkara eta ka PANGERAN. 15 Seug Yosua ngadamel perjangjian mimitran jeung urang Gibon, jelema- jelemana meunang hirup. Eta perjangjian ditetepkeun ku sumpah para pamingpin urang Israil. 16 Tilu poe ti barang eta perjangjian dijieun, kanyahoan ku urang Israil yen eta jelema-jelema teh ti nu deukeut bae. 17 Kanyahoanana sanggeus urang Israil maju deui meunang tilu poe sarta nepi ka kota Gibon, Kapira, Berot, jeung Kiryat Yarim, tempat tinggal eta jelema-jelema tea.
Yosua 9.18-24 18 Tapi urang Israil teu bisa maehan maranehna, sabab para pamingpinna geus sumpah demi PANGERAN, Allahna Israil. Kabeh urang Israil gegelendeng ka pamingpin-pamingpinna, 19 tapi saur aranjeunna, "Urang geus sumpah demi GUSTI Allah, Allahna Israil. Jadi urang teu bisa kua-kieu ka maranehna. 20 Urang kudu ngantep maranehna harirup lantaran geus katalian ku jangji. Mun urang cidra, tangtu urang dihukum ku Allah. 21 Keun bae sina harirup, tapi urang jadikeun tukang ngarala suluh jeung tukang ngarala cai." Kitu usul para pamingpin teh. 22 Geus kitu Yosua marentah supaya urang Gibon dipanggil. Saurna ka maranehna, "Ku naon maraneh ngabobodo majar ti nu jauh, padahal urang dieu? 23 Ku hal eta maraneh disapa ku Allah. Rahayat maraneh kudu terus jadi badega salalawasna, purah ngala suluh, ngala cai, keur kaperluan gedong suci Allah kami." 24 Jawabna, "Mangga teh teuing Juragan. Reh sim kuring terang aya timbalan PANGERAN Allah Juragan ka Musa abdi-Na, yen ieu tanah sakuliahna baris diselehkeun ka Juragan, sareng jalmi-jalmina ku Juragan kedah diparaehan. Sim kuring midamel kitu teh bawaning sieun ku Juragan, melang kana nyawa. 30
Yosua 9.25-10.4 25 Ayeuna sim kuring sadayana aya dina genggeman Juragan. Mangga pidamel kumaha pangersa." 26 Ku Yosua maranehna ditangtayungan, teu meunang diparaehan ku urang Israil. 27 Tapi kudu tuluy dijieun badega purah ngarala suluh, ngarala cai, keur urang Israil jeung keur kaperluan altar PANGERAN. Kituna teh nepi ka kiwari, di tempat paranti babakti anu geus ditetepkeun ku PANGERAN. 10 1 Adonisedek, raja Yerusalem, geus meunang beja, yen Ai geus beunang jeung geus ditumpurkeun ku Yosua, sarta rajana dipaehan sakumaha anu tumiba ka nagri Yeriho jeung rajana. Jeung geus meunang beja yen urang Gibon geus rarapihan sarta hirup rukun jeung urang Israil. 2 Ku hal eta, urang Yerusalem kacida ngarasa seberna, sabab Gibon teh sarua gedena jeung nagri anu mana bae oge di dinya anu dikapalaan ku raja, malah leuwih gede ti batan Ai, katurug-turug jelema-jelemana arahli perang. 3 Ku kituna, Adonisedek ngajurungan utusan ka Raja Hoham di Hebron, Raja Piram di Yarmut, Raja Yapia di Lakis, jeung Raja Debir di Eglon, pokna kieu, 4 "Diantos sumpingna, bantuan ngarurug Gibon, sabab urang dinya parantos rarapihan sareng Yosua, nya sareng urang Israil." 31
32 Yosua 10.5-11 5 Eta lima raja urang Emor, nya eta raja-raja: Yerusalem, Hebron, Yarmut, Lakis jeung Eglon, meungkeut kakuatan, tuluy ngepung sarta ngarurug Gibon. 6 Urang Gibon ngirim lisan ka Yosua di pakemahan di Gilgal, kieu, "Juragan, mugi ulah ngantep. Enggal sumping, tulungan sim kuring. Mugi dijait. Raja-raja Emor ti pagunungan parantos ngahiji ngalawan sim kuring." 7 Seug Yosua nyandak balad katut jeung balad petinganana, budal ti Gilgal. 8 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Tong sieun ku musuh. Ku Kami maneh geus ditangtukeun baris tangtu unggul. Maranehna moal aya nu kuat ngalawan ka maneh." 9 Yosua sabaladna terus maju sapeupeuting ti Gilgal, muru ka Gibon, arek ngayakeun gempuran ngadadak ka urang Emor. 10 Urang Emor ku PANGERAN disina kacida geumpeurna narenjo balad urang Israil teh. Maranehna ku urang Israil dibasmi di Gibon, anu harirup keneh diudag tarurun ti lamping gunung di Bet Horon, haben dibeberik jauh pisan nepi ka Aseka jeung Makeda di beulah kidul. 11 Sabot urang Emor lalumpatan turun di lamping nyingkahan balad Israil, PANGERAN nurunkeun hujan es anu baradag ninggangan maranehna sapanjang jalan ka Aseka. Anu
Yosua 10.12-19 paraeh katinggang ku eta hujan es leuwih loba batan anu diparaehan ku urang Israil. 12 Ari Yosua, dina poean PANGERAN ngersakeun Israil unggul ngelehkeun urang Emor teh unjukan ka PANGERAN. Kieu saurna, kasaksian ku urang Israil, "Eh panonpoe, geura ngarandeg lebah Gibon. Eh bulan, geura ngarandeg lebah Lebak Ayalon." 13 Reg panonpoe ngarandeg. Reg bulan ngarandeg. Kituna teh nepi ka urang Israil anggeus numpes musuh. Hal ieu geus kaungel dina Kitab Yasar. Panonpoe nepi ka ngarandeg di satengahing langit, sapoe jeput teu surup-surup. 14 Ti baheula, tepi ka jaga oge, acan jeung moal kungsi aya poe saperti harita, PANGERAN kersa ngamakbul panuhun manusa sarupa kitu. PANGERAN ngiring perang nyarengan Israil! 15 Sanggeus kitu Yosua sabaladna mulih ka pakemahan di Gilgal. 16 Demi raja-raja urang Emor tea limaanana kalabur, tuluy nyarumput di hiji guha di Makeda. 17 Panyumputanana aya nu manggihan, tuluy dibejakeun ka Yosua. 18 Saur Yosua, "Lawang guhana begbregan ku batu galede jeung kudu dijaga. 19 Tapi maraneh ulah kajongjonan di dinya, kudu terus ngudag ngagempur ti tukangeunana, ulah aya nu bisa molos ka 33
Yosua 10.20-27 kotana. PANGERAN Allah maraneh geus ngersakeun sangkan maraneh unggul." 20 Seug eta musuh teh ku Yosua jeung balad Israil dibabad nepi ka tumpur. Ari anu kari, ngarejat ka kota neangan panyalindungan. Eta mah salamet teu milu tiwas. 21 Geus kitu sabalad Yosua marulang ka pakemahan di Makeda, salamet kabeh. Di sakuliah tanah eta geus teu aya anu wani ngomong-ngomong acan perkara urang Israil. 22 Geus kitu saur Yosua, "Lawang guha teh bongkar, gusur eta lima raja ka dieu." 23 Lawang guha dibongkar. Raja Yerusalem, raja Hebron, raja Yarmut, raja Lakis jeung raja Eglon dibijilkeun kaluar, 24 terus dibawa ka Yosua. Ti dinya Yosua manggil urang Israil kabeh, sarta marentah ka perwira-perwira anu nyarengan perang ka anjeunna supaya ka hareup, dipiwarang narincakkeun sukuna kana beuheung eta raja-raja. 25 Saur Yosua ka eta perwira-perwira anjeunna, "Tong inggis-inggis atawa hemar-hemir. Tegerkeun hate sing teteg, sabab saksian ayeuna, kumaha PANGERAN ngahukumna ka sakabeh musuh aranjeun." 26 Geus kitu eta raja-raja teh ku Yosua dipaehan, mayitna digantung-gantungkeun dina lima patok, cul diantep nepi ka burit. 27 Wanci panonpoe surup Yosua marentah supaya eta mayit-mayit teh diturunkeun, tuluy 34
35 Yosua 10.28-34 dibalangkeun ka jero guha urutna nyarumput. Tuluy lawang guhana dibugbrugan ku batu galede, nutupan eta lawang guha nepi ka kiwari. 28 Poe eta keneh Yosua ngarurug ka nagri Makeda nepi ka beunangna, rajana ditangkep. Pangeusina beak dipaehan, teu aya nu dikarikeun. Ari rajana dipaehanana disaruakeun cara raja Yeriho. 29 Sabada eta, Yosua sabaladna ti Makeda muru ngarurug ka Libna. 30 Di dieu oge urang Israil unggul, ku karana PANGERAN. Eta nagara jeung rajana beunang. Pangeusina beak dipaehan, teu aya nu dikarikeun. Ari rajana dipaehanana disaruakeun cara raja Yeriho. 31 Sabada eta, Yosua sabaladna ti Libna muru ka Lakis. Eta nagri dikepung, terus ditarajang. 32 Dina poe kaduana, Israil perangna unggul, ku karana PANGERAN. Cara di Libna bae, di dieu oge pangeusina teu aya nu dikarikeun, beak dipaehan. 33 Raja Horam ti nagara Geser datang arek ngabantu Lakis, tapi ku Yosua dielehkeun, manehna sabaladna dipaehan teu aya nu dikarikeun. 34 Ti Lakis, Yosua sabaladna muru ka Eglon. Eta nagara dikepung, tuluy ditarajang.
36 Yosua 10.35-42 35 Poe eta keneh geus beunang, pangeusina beak dipaehan teu aya nu dikarikeun, cara di Lakis bae. 36 Sabada eta, Yosua sabaladna ti Eglon naranjak ka pasir muru ka Hebron. 37 Eta nagri kajabel. Rajana kitu deui jalma-jalmana kabeh dipaehan cara anu di nagri-nagri tatanggana. Nagrina ku Yosua dibasmi nepi ka tumpur, disaruakeun cara ka Eglon. Teu aya anu dikarikeun hirup. 38 Ti dinya Yosua sabaladna malik deui muru ngarurug ka Debir. 39 Eta nagri beunang jeung raja-rajana katut kota-kotana. Pangeusina kabeh ditumpes. Debir katut rajana ku Yosua dijieun cara ka nagri Hebron jeung Libna jeung ka raja-rajana. 40 Sakuliah tanah eta geus eleh ku Yosua. Raja-raja anu di daerah pagunungan kasoran, boh anu di lamping-lamping beulah wetan, boh anu di tutugan-tutugan gunung beulah kulon, kitu deui di daerah-daerah tanah keri di beulah kidul. Taya anu dihirupan, kabeh ditumpes. Kitu ditimbalanana ku GUSTI Allah, Allahna Israil. 41 Panarajang Yosua ti Kades Barnea diteruskeun ka kidul, ka Gasa di deukeut basisir, kitu deui sakuliah tanah Gosen nepi ka tanah Gibon di kaler. 42 Raja-rajana katut wilayah-wilayahna sakali ngagempur beunang kabeh ku Yosua,
Yosua 10.43-11.6 sabab urang Israil dipangmerangankeun ku PANGERAN Allahna. 43 Sabada eta, Yosua sabaladna marulang deui ka pakemahan di Gilgal. 11 1 Beja yen urang Israil geus unggul perangna, geus tepi ka Raja Yabin di Hasor. Seug ngirim beja ka Raja Yobab di Madon, ka raja Simron, ka raja Aksap, 2 ka raja-raja anu di pagunungan di kaler, ka raja anu di Lebak Yordan kiduleun Talaga Galilea, ka raja-raja di suku gunung, jeung ka nu di basisir deukeut Dor. 3 Oge ngabejaan ka urang Kanaan di beulah kulon jeung wetaneun Walungan Yordan, ka urang Emor, ka urang Het, ka urang Pares, jeung ka urang Yebus di pagunungan, kitu deui ka urang Hiwi anu di suku Gunung Hermon di tanah Mispa. 4 Seug anu dibejaan teh dararatang marawa prajurit. Sanggeus kumpul, eta prajurit-prajurit teh jadi hiji angkatan perang anu rongkah, bilanganana tinanding keusik di basisir. Turug-turug marawa kuda loba pisan jeung kareta-kareta perang. 5 Eta raja-raja ngagabung jadi hiji kakuatan. Leugeudeut indit nepi ka hiji susukan anu ngaranna Susukan Merom, tuluy masang kemah di dinya, arek merangan urang Israil. 6 Ngandika PANGERAN ka Yosua, "Tong sieun ku maranehna. Isukan wayah kiwari ku Kami rek ditumpes kabeh, keur urang Israil. 37
Yosua 11.7-14 Bajegan kudana ku maneh, kareta-kareta perangna duruk." 7 Eta musuh ku Yosua sabaladna ditempuh, digeretak ngadadak di deukeut Susukan Merom, 8 sarta ku karana Allah, urang Israil unggul. Musuh digempur tuluy dibeledig ka kaler jauh pisan, nepi ka Misrepot Maim jeung Sidon. Nu ka wetan dibeledigna nepi ka hiji lebak di Mispa, jauh pisan. Tarung henteu waka eureun, nepi ka musuh geus teu aya deui nu hirup. 9 Kudana ku Yosua dibajegan, kareta-kareta perangna diduruk, numutkeun timbalan PANGERAN tea. 10 Ti dinya Yosua perangna malik ka Hasor. Hasor eleh, rajana beunang. (Ti antara sakabeh karajaan tea, harita Hasor teh nagri anu pangkuatna.) 11 Eta kota dihuru, pangeusina ditumpes dibeakkeun. 12 Kota-kota musuh dijabelan kabeh ku Yosua, raja-rajana ditewak, dipaehan kabeh, nyumponan parentah Musa abdi PANGERAN tea. 13 Tapi kota-kota anu di pasir-pasir bulistir mah ku urang Israil teh henteu aya anu dihuru, iwal ti Hasor tea bae, anu dihuru ku Yosua. 14 Ari barang-barang anu aya hargana kitu deui ingon-ingon, dijarah ku urang Israil, 38
39 Yosua 11.15-21 aleukeurna. Jelema-jelemana mah kabeh oge dipaehan teu aya nu dihirupan, 15 sakumaha anu dipiwarang ku PANGERAN ka Musa bareto, anu ku Musa diamanatkeun ka Yosua, ayeuna ku Yosua dilaksanakeun, sarupa ge teu aya anu katinggaleun. 16 Sakuliah tanah eta geus beunang ku Yosua: Nu di pagunungan, nu di suku gunung beulah kidul, nu di suku gunung beulah kaler, sakuliah tanah Gosen jeung tanah keri di sakiduleun eta, kitu deui Lebak Yordan. 17 (11:17-18) Legana eta wilayah, mimiti ti Gunung Bulistir di kidul deukeut Edom, ka kalerna mayakpak satungtung deuleu nepi ka Baal Gad di lengkob Libanon kiduleun Gunung Hermon. Lila pisan Yosua merangan raja-rajana, tapi kabeh oge beunang sarta diparaehan. 18 (11:17) 19 Kota anu rukun jeung urang Israil teh ngan Gibon bae wungkul, anu dicaricingan ku sabagian urang Hiwi tea. Nu sejenna mah kabeh diperangan, dieleh-elehkeun. 20 Maranehna ku PANGERAN dihaja sina merangan ka urang Israil, supaya tumpur lebur ditumpes ku urang Israil kalawan taya ampun, sakumaha dawuhan Mantenna ka Musa baheula. 21 Geus kitu Yosua ngajorag ka bangsa Enak, anu jelema-jelemana jarangkung gede, nyieun kotana di pasir-pasir tanah Hebron,
Yosua 11.22-12.3 di Debir, di Anab, jeung di pasir-pasir anu di tanah Yuda jeung di tanah Israil. Ku Yosua kabeh tumpur dibasmi jeung kota-kotana. 22 Di tanah Israil geus teu aya deui urang Enak. Ngan kari di Gasa, di Gat jeung di Asdod, kitu ge tinggal saeutik. 23 Sakuliah tanah ku Yosua geus dirampas sakumaha anu geus didawuhkeun ku PANGERAN bareto ka Musa. Eta tanah tuluy dipasrahkeun ka urang Israil geusan jadi lemah caina, dibagi-bagikeun ka saban kaomna. Geus kitu kakara urang Israil ngeureunan perang, ari nagrina aman tur santosa. 12 1 Urang Israil geus bisa ngarebut jeung ngeusian tanah wetaneun Walungan Yordan, ti semet Lebak Arnon terus nonggoh ka Lebak Yordan, terus ka kaler jauhna nepi ka Gunung Hermon. Dua raja di dinya geus eleh ku maranehna. 2 Nu saurang ngaranna Sihon, raja urang Emor, marentahna di Hesbon. Karajaanana ngurung tanah Gilad sabeulah, mimiti ti Arur (di sisi Lebak Arnon) jeung ti kota anu aya di tengah eta lebak, jauhna nepi ka Walungan Yabok, anu jadi wates tanah Amon; 3 ngurung oge Lebak Yordan mimiti ti Talaga Galilea, terus ngidul ka Bet Yesimot (wetaneun Laut Paeh), terus ka suku Gunung Pisga. 40
Yosua 12.4-9 4 Jeung geus ngelehkeun Raja Og ti Basan, turunan bangsa Repaim anu pangahirna, anu marentah di Astarot jeung Edrei. 5 Karajaanana ngurung Gunung Hermon, tanah Salka jeung satanah Basan, ngawates ka tanah Gesur jeung tanah Maaka, ngurung oge saparona tanah Gilad, nepi ka wates daerah Raja Sihon, di Hesbon. 6 Ieu dua raja geus dielehkeun ku Musa jeung urang Israil. Ari tanahna, ku Musa abdi PANGERAN tea, dibikeun ka kaom Rubin, ka kaom Gad jeung ka saparo kaom Menase, jadi milik maranehna. 7 Ari anu dielehkeun ku Yosua jeung bangsa Israil, nya eta sakabeh raja anu di kuloneun Walungan Yordan, ti Baal Gad di Lebak Libanon terus ka Gunung Bulistir di beulah kidul, deukeut tanah Edom. Tanahna ku Yosua dibikeun ka kaom-kaom Israil, dijadikeun milikna anu tetep. 8 Babagian eta tanah, ngurung anu di pagunungan, anu di suku gunung beulah kulon, anu di Lebak Yordan katut suku gunungna, anu di lamping-lamping beulah wetan, jeung tanah gundul di beulah kidul. Ieu wilayah teh urut urang Het, urang Emor, urang Kanaan, urang Pares, urang Hiwi jeung urang Yebus. 9 Raja-raja anu areleh ku urang Israil tea, nagri-nagrina nya eta: Yeriho, Ai (deukeut Betel), 41
Yosua 12.10-13.4 10 Yerusalem, Hebron, 11 Yarmut, Lakis, 12 Eglon, Geser, 13 Debir, Geder, 14 Horma, Arad, 15 Libna, Adulam, 16 Makeda, Betel, 17 Tapua, Heper, 18 Apek, Lasaron, 19 Madon, Hasor, 20 Simron Maron, Aksap, 21 Taanak, Megido, 22 Kedes, Yoknam (di Karmel), 23 Dor (di basisir), Goyim (di Galilea), 24 jeung Tirsa. Kabehna tilu puluh hiji raja. 13 1 Ayeuna Yosua geus sepuh pisan. PANGERAN ngadawuh, "Ayeuna maneh geus sakitu kolotna. Padahal rea keneh tanah anu kudu direbut. 2 Sakuliah tanah Pelisti jeung Gesur, 3 kitu deui sakuliah tanah Awim ka kidul. (Ieu tanah ti semet Walungan Sihor anu ngawates ka tanah Mesir, terus ka kaler nepi ka wates tanah Ekron anu kaitung ka tanah Kanaan; ari raja-raja urang Pelisti maratuhna di Gasa, Asdod, Askelon, Gat jeung Ekron.) 4 Terus sakuliah tanah Kanaan, tanah Meara (bogana urang Sidon), tanah Apek anu ngawates ka tanahna urang Emor; 42
Yosua 13.5-11 5 tanah urang Gebal, sakuliah Libanon ka wetan, ti semet Baal Gad kiduleun Gunung Hermon, nepi ka Hamat. 6 Sakuliah tanah urang Sidon anu maratuh di daerah pagunungan, antara Pagunungan Libanon jeung Misrepot Maim. Di mana eta diperangan ku urang Israil, nu barogana ku Kami baris diusir sina kalaluar ti dinya. Bagi-bagikeun tanahna ku maneh ka urang Israil sakumaha timbalan Kami ka maneh. 7 Ari tanah anu ieu, ayeuna bagikeun ka kaom-kaom Israil anu salapan deui sina dipiboga. Kaom Menase anu saparona deui oge bere bagian." 8 Ari kaom Rubin, kaom Gad jeung kaom Menase anu saparona deui, eta mah geus dibagianan tanah ku Musa, abdi PANGERAN tea, nya eta di wetaneun Walungan Yordan. 9 Wewengkonna legana nepi ka Arur (di tungtung Lebak Arnon) jeung kota nu aya di tengah-tengah eta lebak, kaasup oge sakuliah padataran luhur ti Medeba nepi ka Dibon, 10 terus nepi ka wates daerah Amon, kaasup sakumna kota anu kungsi digeugeuh ku Sihon raja urang Emor, anu kalungguhanana di Hesbon. 11 Ngurung oge tanah Gilad, daerah-daerah Gesur jeung Maaka, Gunung Hermon sagemblengna, jeung sakuliah tanah Basan nepi ka tanah Salka. 43
Yosua 13.12-21 12 Terus sakarajaan Og, turunan bangsa Repaim anu pangahirna tea, anu marentahna di Astarot jeung Edrei. Eta kabeh geus areleh, geus diusiran ku Musa. 13 Tapi urang Gesur jeung urang Maaka mah ku urang Israil teh henteu diusir, araya keneh bae di Israil. 14 Kaom Lewi ku Musa henteu dibagianan tanah. Lantaran geus aya dawuhan PANGERAN ka anjeunna, saur-Na maranehna mah bagianana teh tina altar PANGERAN, Allahna Israil, tina kurban-kurban anu dibeuleum. 15 Sabagian eta tanah ku Musa geus dimilikkeun ka warga kaom Rubin. 16 Wewengkonna legana nepi ka Arur (di tungtung Lebak Arnon), jeung kota anu aya di tengah-tengah eta lebak, kaasup oge sakuliah padataran luhur di sakurilingeun Medeba, 17 tanah Hesbon katut sakabeh kota-kotana anu di tanah padataran di Dibon, Bamot Baal, Bet Baal Meon, 18 Yahas, Kedemot, Mepaat, 19 Kiryataim, Sibma, Seret Sahar anu ayana di hiji pasir di eta padataran. 20 Bet Peor, lamping-lamping Gunung Pisga jeung Bet Yesimot. 21 Kitu deui nagri-nagri di tanah padataran jeung sakuliah tanah karajaan Emor bawahan Raja Sihon anu kalungguhanana di Hesbon. Eta raja geus dielehkeun ku Musa katut 44
Yosua 13.22-29 bupati-bupati Midian bawahanana, nya eta Ewi, Rekem, Sur, Hur jeung Reba. Eta kabehanana kungsi marentah nagri pikeun Raja Sihon. 22 Waktu urang dinya ditumpes, tukang torah anu ngaranna Balhum bin Beor tea oge dipaehan. 23 Ari wates daerah kaom Rubin, di beulah kulon, nya eta Walungan Yordan. Ieu kota- kota jeung desa-desana kabeh dimilikkeun ka kulawarga-kulawarga kaom Rubin. 24 Tanah anu dijangjikeun ku PANGERAN ka umat Israil teh sabagian ku Musa geus dipaparinkeun oge ka kulawarga-kulawarga kaom Gad jadi milikna. 25 Wewengkonna ngurung tanah Yaser jeung sakabeh kota di tanah Gilad, sabeulah tanah Amon nepi ka Arur di wetaneun Raba. 26 Eta tanah teh mimiti ti semet Hesbon nepi ka Ramat Mispe jeung Betonim, ti Mahanaim nepi ka wates tanah Lodebar. 27 Di Lebak Yordan, ngurung tanah Bet Haram, Bet Nimra, Sukot jeung Sapon, sesa karajaan Sihon, raja Hesbon tea. Di beulah kulon watesna Walungan Yordan, terus ka kaler ka Talaga Galilea. 28 Sakitu kabehna kota-kota jeung desa-desa anu dimilikkeun ka kulawarga-kulawarga kaom Gad. sabagian kaom Menase 29 Sabagian eta tanah anu dijangjikeun ku PANGERAN ku Musa dibikeun ka saparo 45
Yosua 13.30-14.2 kulawarga-kulawarga kaom Menase, dijieun milikna. 30 Wewengkonna ti semet Mahanaim ngurung tanah Basan, karajaan Og, raja Basan tea, kitu deui genep puluh desa anu di daerah Yair di tanah Basan; 31 sabeulah tanah Gilad, Astarot jeung Edrei, ibukota karajaan Raja Og di Basan. Ieu bagian jadi milikna anak incu Makir bin Menase anu saparona tea. 32 Kitu ku Musa dibagi-bagina tanah anu pernahna di wetaneun Yeriho peuntaseun Walungan Yordan teh. Dibikeunna basa anjeunna di tanah Moab keneh. 33 Ari kaom Lewi ku anjeunna henteu dibagianan tanah. Saurna, maranehanana mah bagianana teh tina kurban-kurban, anu dikurbankeun ka PANGERAN, Allahna Israil. 14 1 Anu kaungel ieu nya eta katerangan, kumaha tanah Kanaan kuloneun Walungan Yordan teh dibagi-bagikeunana di antara umat Israil. Ari anu ngabagikeunana nya eta Imam Elasar, Yosua bin Nun, jeung para pamingpin kulawarga-kulawarga di kaom-kaom Israil. 2 Saluyu jeung timbalan PANGERAN ka Musa tea, wewengkon tanah kuloneun Yordan dibagikeunana ka anu salapan satengah kaom deui teh ku jalan dilotrekeun. (Peryogi dicatet di dieu yen turunan Yusup dibagi jadi 46
Yosua 14.3-8 dua kaom, nya eta kaom Menase sareng kaom Epraim.) 3 (14:3-4) Anu dua kaom jeung kaom anu saparona deui, eta mah ku Musa geus dibagianan tanah anu di wetaneun Yordan. (Kaom anu saparo-saparo teh turunan Yusup, saparo kaom Menase, saparo deui kaom Epraim.) Kaom Lewi ku Musa henteu dibere tanah, ngan dibarere kota bae keur maratuhna, jeung sampalan-sampalan pangangonan. 4 (14:3) 5 Tanah teh dibagi-bagina ku urang Israil sakumaha anu didawuhkeun ku PANGERAN ka Musa tea. 6 Dina hiji poe, aya sawatara urang kaom Yuda daratang ka Gilgal, nepungan Yosua. Pok anu ngaran Kaleb bin Yepune urang Kenas unjukan ka anjeunna, "Bapa langkung uninga, kumaha timbalan PANGERAN ka Musa utusan Allah di Kades Barnea kapungkur, perkawis Bapa sareng abdi tea. 7 Waktos abdi ku Musa, abdi PANGERAN tea, dipiwarang nalungtik ieu tanah, harita umur abdi opat puluh taun. Hasil panalungtikanana ku abdi diunjukkeun ka anjeunna sabalakana. 8 Nanging babaturan anu sami-sami ngiring nalungtik malah nyingsieunan ka jalmi-jalmi. Dupi abdi tetep tigin ka PANGERAN, Allah panutan. 47
Yosua 14.9-14 9 Ku margi eta, abdi ku Musa teh dipaparin jangji, yen tanah anu ku abdi parantos katincak teh bade didamel milik abdi saanak incu. 10 Nanging ayeuna kieu buktosna. Ti barang aya pangandika PANGERAN kitu ka Musa dongkap ka kiwari, lamina parantos opat puluh lima taun sami sareng lamina urang Israil apruk-aprukan di gurun keusik. Dugi ka wanci ieu abdi ku PANGERAN dipaparin keneh umur, cocog sakumaha jangji-Na ka abdi. Tingali, umur abdi ayeuna parantos dalapan puluh lima taun, 11 nanging jagjag waringkas keneh, teu benten ti kapungkur, waktos ku Musa dipiwarang nalungtik. Kana perang atanapi kana naon bae kiat keneh ngajalankeun. 12 Ku hal eta, tanah pagunungan anu ku PANGERAN dijangjikeun ka abdi nalika abdi sabatur-batur lapor teh mugi dipasihkeun. Sanggem abdi ka Bapa, eta tanah teh dicicingan ku bangsa Enak, jalmi-jalmina jarangkung gede, kota-kotana dikurilingan ku kuta anu rareugreug. Mugia PANGERAN nyarengan, eta bangsa ku abdi baris diusir kaluar, sakumaha dawuhan PANGERAN." 13 Kaleb bin Yepune ku Yosua diberkahan, seug dipaparin tanah Hebron. 14 Tanah Hebron tetep jadi milik turunan Kaleb bin Yepune urang Kenas, lantaran ieu 48
Yosua 14.15-15.7 jelema teh tigin anut ka PANGERAN, Allahna Israil. 15 Eta tanah Hebron, ngaran asalna mah Kiryat Arba. (Arba teh jelema urang Enak anu pangagungna.) Eta tanah saterusna jadi kerta, lantaran taya gangguan deui. 15 1 Tanah bagian kulawarga-kulawarga kaom Yuda ieu wawatesanana: Daerahna kebat ka tungtung tanah gurun Sin pangkidulna, wates tanah Edom. 2 Ieu wates kidul, mimitina ti tungtung kidul Laut Paeh, 3 ti Akrabim ngidul ka tanah Sin, terus ka Kades Barnea kidul, ngaliwatan Hesron, terus nanjak ka Adar, mengkol ka Karka, 4 terus ka Asmon mapay-mapay anak walungan wawatesan Mesir, bras ka Laut Tengah, anggeus. Eta wates tanah Yuda ti beulah kidul, anu oge jadi wates beulah kidul sakumna nagri Israil. 5 Wates ti wetan nya eta Laut Paeh, mapay jalan nepi ka muara Walungan Yordan. Ari wates kaler, mimitina ti ieu muara 6 nanjak ka Bet Hogla, terus ngaler mapay tonggong gunung tonggoheun Lebak Yordan. Ti dieu terus nanjak ka Cadas Bohan. (Bohan teh anakna Rubin.) 7 Ti Lebak Akor (hartina Lebak Sangsara) nanjak ka Debir, mengkol ngaler ka Gilgal lebah anu paeunteung-eunteung jeung tanjakan Adumim, landeuh sisi kidulna. 49
Yosua 15.8-14 Terusna ka cinyusu En Semes, kaluar ka En Rogel, 8 nanjak liwat Lebak Hinom sisi pasir beulah kidul, urut kota Yerusalem, kota urang Yebus. Wates dieu terus nanjak ka puncak pasir kuloneun Lebak Hinom, tungtung kaler Lebak Repaim. 9 Ti dinya terus ka cinyusu Neptoa, bras ka kota-kota deukeut Gunung Epron. Lebah dinya mengkol ka Baala (anu katelah Kiryat Yarim), 10 tuluy muteran Baala beulah kulon, laju ka kota pagunungan Edom, malipid ka sisi Gunung Yarim (atawa Kesalon) beulah kaler, mudun ka Bet Semes, terus ngaliwatan Timna. 11 Ti dinya watesna kaluar ka pasir kalereun Ekron, mengkol ka Sikron, ngaliwatan Gunung Baala, terus ka Yabnel, kebat ka Laut Tengah, 12 di dieu beak wates kulon. Di jero wewengkon ieu maratuhna kulawarga- kulawarga kaom Yuda teh. 13 Aya daerah Yuda sabagian anu ku Yosua diselehkeun ka Kaleb bin Yepune kaom Yuda, numutkeun timbalan PANGERAN, nya eta tanah Hebron, kota bogana Arba karuhun urang Enak. 14 Turunan Enak, nya eta kaom Sesai, kaom Ahiman jeung kaom Talmai, ku Kaleb diusir ti dinya. 50
Yosua 15.15-29 15 Sanggeus ngusir eta, terus ngarurug ka pribumi anu di Debir. Ngaran Debir tadina Kiryat Seper. 16 Ceuk Kaleb, "Anu bisa ngarebut Kiryat Seper, rek dikawinkeun ka anak Bapa, Nyi Aksa." 17 Ari anu bisa ngarebutna nya eta anakna Kenas dulur Kaleb keneh, ngaranna Otniel, tuluy dikawinkeun ka Nyi Aksa. 18 Dina poean nikahna, Nyi Aksa ku Otniel diolo-olo sina menta lahan ka bapana. Nyi Aksa turun tina tonggong kalde, ku Kaleb ditanya kahayangna. 19 Jawabna, "Hoyong gaduh tanah nu aya sumber caina, da tanah anu ku Bapa dipaparinkeun ti payun mah tanah garing." Ku Kaleb ditedunan, dibere lahan beulah girang jeung beulah hilir anu aya sumber caina. 20 Ieu tanah milik warga-warga kaom Yuda. 21 Kota-kota milik maranehna anu di tungtung kidul, anu dareukeut ka wates tanah Edom, nya eta: Kabsel, Eder, Yagur, 22 Kina, Dimona, Adada, 23 Kedes, Hasor, Yitnan, 24 Sip, Telem, Balot, 25 Hasor Hadata, Keriot Hesron (atawa Hasor), 26 Amam, Sema, Molada, 27 Hasar Gada, Hesmon, Bet Pelet, 28 Hasar Sual, Bersyeba, Bisotia, 29 Baala, Iyim, Esem, 51
Yosua 15.30-47 30 Eltolad, Kesil, Horma, 31 Siklag, Madmana, Sansana, 32 Lebaot, Silhim, Ain jeung Rimon. Jumlahna dua puluh salapan kota katut desa-desa sakurilingeunana. 33 Kota-kota anu di suku gunung, nya eta: Estaol, Sora, Asna, 34 Sanoa, En Ganim, Tapua, Enam, 35 Yarmut, Adulam, Soko, Aseka, 36 Saaraim, Aditaim, Gedera jeung Gederotaim; jumlahna opat belas kota katut desa-desa sakurilingeunana. 37 Oge: Senan, Hadasa, Migdal Gad, 38 Dilan, Mispa, Yoktel, 39 Lakis, Boskat, Eglon, 40 Kabon, Lahmam, Kitlis, 41 Gederot, Bet Dagon, Naama jeung Makeda; jumlahna genep belas kota katut desa-desa sakurilingeunana. 42 Oge: Libna, Eter, Asan, 43 Yiptah, Asna, Nesib, 44 Kehila, Aksib jeung Maresa; jumlahna salapan kota katut desa-desa sakurilingeunana. 45 Ekron katut desa-desa jeung lembur- lemburna, 46 jeung sakabeh kota katut desa-desana deukeut Asdod, ti Ekron nepi ka basisir Laut Tengah. 47 Asdod jeung Gasa, katut desa-desa jeung lembur-lemburna, kebat tepi ka anak 52
Yosua 15.48-63 walungan wates Mesir jeung basisir Laut Tengah. 48 Kota-kota pagununganana: Samir, Yatir, Soko, 49 Dana, Kiryat Seper (atawa Debir), 50 Anab, Estemoa, Anim, 51 Gosen, Holon jeung Gilo; jumlahna sawelas kota katut desa-desa sakurilingeunana. 52 Oge: Arab, Duma, Esan, 53 Yanim, Bet Tapua, Apeka, 54 Humta, Hebron jeung Sior; salapan kota katut desa-desa sakurilingeunana. 55 Oge: Maon, Karmel, Sip, Yuta, 56 Yisrel, Yokdam, Sanoah, 57 Kain, Gibea jeung Timna; sapuluh kota katut desa-desa sakurilingeunana. 58 Oge: Halhul, Bet Sur, Gedor, 59 Maarat, Bet Anot jeung Eltekon; genep kota katut desa-desa sakurilingeunana. 60 Oge: Kiryat Baal (atawa Kiryat Yarim) jeung Raba; dua kota katut desa-desa sakurilingeunana. 61 Kota-kota anu di gurun keusik nya eta: Bet Araba, Midin, Sekaka, 62 Nibsan, Kota Uyah jeung En Gedi; genep kota katut desa-desa sakurilingeunana. 63 Tapi urang Yebus mah anu maratuh di Yerusalem ku urang Yuda henteu bisa disingkahkeun. Nepi ka ayeuna oge urang Yebus mah araraya bae reujeung urang Yuda. 53
Yosua 16.1-8 16 1 Tanah anu dibikeun jadi milik turunan Yusup, wates beulah kidul mimiti ti Walungan Yordan deukeut Yeriho, wetaneun sumber-sumber cai kota Yeriho, terus asup ka gurun keusik. Ti Yeriho nanjak ka pagunungan nepi ka Betel. 2 Ti Betel maju ka Lus, terus ka daerah Atarot Adar, daerahna urang Arki. 3 Terus ngulon ka wewengkon urang Yaplet, nepi ka wewengkon Bet Horon Hilir, terus ka Geser, anggeus di sisi Laut Tengah. 4 Sakitu tanah anu dimilikkeun ka turunan Yusup, nya eta kulawarga-kulawarga kaom Epraim jeung kulawarga-kulawarga kaom Menase. 5 Anu kaungel ieu nya eta wates tanah anu diselehkeun ka kulawarga-kulawarga kaom Epraim. Di beulah wetan watesna mimiti ti Atarot Adar nepi ka Bet Horon Girang, 6 ti dinya kebat ka Laut Tengah. Di kalereunana nya eta Miktat. Di beulah wetanna garis watesna mengkol ka lebah Taanat Silo, terus ngaliwatan eta ti beulah wetanna maju ka Yanoa. 7 Ti Yanoa eta wates teh mudun ka Atarot jeung Naharat, terus mapay Yeriho nepi ka Walungan Yordan. 8 Di beulah kulon, wates tanah Epraim mimiti ti Tapua nepi ka anak Walungan Kana, nepi ka Laut Tengah. Eta tanah anu diselehkeun 54
Yosua 16.9-17.4 ka kulawarga-kulawarga kaom Epraim teh, sangkan jadi milikna, 9 kaasup sababaraha kota leutik jeung desa-desa anu aya di jero wilayah kaom Menase. 10 Tapi urang Kanaan anu maratuh di Geser ku maranehna henteu disingkahkeun. Nepi ka kiwari urang Kanaan anu di dinya mah harirupna teh campur jeung urang Epraim, tapi disina garawe paksa kawas abid. 17 1 Tanah anu di kuloneun Walungan Yordan aya sabagian anu dibikeun ka sababaraha kulawarga turunan Menase, anak Yusup anu cikal. Makir, bapana Gilad, anak Menase anu cikal. Ku lantaran manehna teh pahlawan, nya tanah Gilad jeung Basan anu pernahna di wetaneun Walungan Yordan teh dibikeun ka manehna. 2 Ari tanah kuloneun Yordan dibikeun ka kulawarga-kulawarga kaom Menase lianna, nya eta turunan Abieser, turunan Helek, turunan Asriel, turunan Sekem, turunan Heper jeung turunan Semida. Eta kabeh turunan Menase bin Yusup anu lalaki, kabeh jaradi kapala warga. 3 Demi Selopehad bin Heper, bin Gilad bin Makir bin Menase, henteu boga anak lalaki, ngan anak awewe bae, ngaran-ngaranna: Mahla, Noa, Hogla, Milka jeung Tirsa. 4 Ieu nu limaan arunjukan ka Imam Elasar, ka Yosua putra Nun, jeung ka kapala-kapala, 55
Yosua 17.5-10 pokna, "Kapungkur aya timbalan PANGERAN ka Musa, timbalana-Na abdi oge kedah kenging bagian ti ieu tanah, sapertos dulur-dulur anu lalaki." Tuluy maranehna oge dibagianan tanah di tengah dulur-dulurna anu lalaki, sakumaha dawuhan PANGERAN. 5 Ku hal eta, kaom Menase mah jaba ti tanah Gilad wetaneun Yordan jeung Basan teh narima deui sapuluh luwuk, 6 dumeh turunan anu awewe tea oge mareunang bagian cara dulur-dulurna anu lalaki, da ari tanah Gilad mah geus kapiboga ku turunan Menase nu lianna. 7 Wawatesan tanah kaom Menase, ti Aser kebat ka Mikmeta wetaneun Sekem. Ti dinya tuluy ngidul ka wewengkon urang En Tapua. 8 Tanah sakurilingeun Tapua jadi milikna kaom Menase, tapi ari Tapua mah jadi milikna kaom Epraim. 9 Ti lebah dinya watesna mudun ka lebah anak Walungan Kana. Kota-kota kiduleun eta walungan milikna kaom Epraim, najan ayana di wewengkon kaom Menase. Ari wates wewengkon kaom Menase mapay-mapay jalan kalereun eta anak walungan, anggeusna di sisi Laut Tengah. 10 Beulah kidul jadi wewengkon kaom Epraim, beulah kaler jadi wewengkon kaom Menase, di beulah kulon watesna Laut Tengah. Beulah kaler kulon bogana kaom 56
Yosua 17.11-16 Aser, beulah kaler wetan bogana kaom Isaskar. 11 Di jero wewengkon kaom Isaskar jeung kaom Aser, aya luwukan tanah bogana kaom Menase, nya eta wewengkon Bet San jeung Yiblam katut desa-desa sakuriling eta nya eta: Dor (kota sisi basisir), En Dor, Taanak, Megido jeung desa-desa sakurilingeunana. 12 Tapi kaom Menase teu kuateun ngusir urang Kanaan anu maratuh di kota-kota eta. Jadi urang Kanaan mah terus maratuhna di dinya. 13 Malah sanggeus urang Israil jadi kuat oge eta urang Kanaan teh henteu kabeh diusir, tapi ngan dipaksa digawekeun pikeun urang Israil. 14 Geus kitu turunan Yusup arunjukan kieu ka Yosua, "Bapa, ku naon masihan tanah teh mung saluwuk? Padahal golongan abdi teh sakieu seueurna, berkah hibaring PANGERAN." 15 Yosua ngawaler, "Ari kitu mah, dumeh maraneh sakitu lobana nepi ka teu cukup ku dibere tanah anu di pagunungan Epraim, bukbak bae leuweung anu di wewengkon urang Pares jeung urang Repaim, kop eta ajang maraneh." 16 Maranehanana ngajawab, "Eta tanah pagunungan anu mung sakitu kirang keneh. Katambih-tambih urang Kanaan teh boh nu di Bet San sareng di desa-desa 57
Yosua 17.17-18.5 sakurilingeunana, boh anu di Lebak Yisrel, garaduh kareta perang tina beusi." 17 Waler Yosua ka kaom Epraim jeung kaom Menase, "Enya maraneh teh sakitu lobana tur sakitu kuatna. Pantes lamun boga tanah leuwih ti saluwuk. 18 Kop eta tanah pagunungan teh kabeh jang maraneh. Leuweung keneh mah bukbak bae. Sanajan eta urang Kanaan teh kuat tur baroga kareta perang tina beusi, mo burung bisa kausir ku maraneh." 18 1 Sanggeus nalukkeun tanah anu dijangjikeun ku PANGERAN tea, sakabeh urang Israil kumpul di Silo, tuluy masangkeun Kemah Tepangan PANGERAN. 2 Aya keneh tujuh kaom Israil anu can dibagianan tanah. 3 Ku sabab eta kieu saur Yosua ka urang Israil, "Rek nepi ka iraha maraneh nunggu teh, lain geura cokot eta tanah maraneh anu geus dipaparinkeun ku PANGERAN, Allah karuhun maraneh teh! 4 Ayeuna Bapa menta jelema ti saban kaom tilu urang. Ku Bapa rek dititah ka ditu, sina mariksa eta tanah sakurilingna, nyatet-nyatetkeun wewengkon pimilikeunana. Mun geus anggeus, ka darieu deui ka Bapa. 5 Eta tanah ku Bapa rek dibagi tujuh. Kaom Yuda tetep ngenggonan wewengkon beulah kidul, kaom Yusup tetep ngenggonan wewengkon beulah kaler. 58
59 Yosua 18.6-11 6 Jieun gambarna eta tanah anu dibagi tujuh teh, ka Bapakeun. Engke ku Bapa dilotrekeun keur maraneh, nurutkeun pituduh PANGERAN Allah urang. 7 Ngan ari kaom Lewi mah moal dibere bagian ti dinya, lantaran bagian maranehna mah kapan ngawulaan PANGERAN, jaradi imam. Kitu deui kaom Gad, kaom Rubin jeung kaom Menase anu saparo, eta mah geus baroga di wetaneun Walungan Yordan, paparin ti Musa abdi PANGERAN tea." 8 Bral anu dipiwarang teh arindit rek nyatet-nyatetkeun tanah tea, mawa parentah Yosua anu ungelna, "Pariksa sakuliahna eta tanah, wawatesanana gambar, tuluy ka Bapa deui. Engke di dieu, di Silo, ku Bapa dibagi-bagi keur maraneh, urang naros heula ka PANGERAN ku jalan dilotre." 9 Seug eta tanah teh ku maranehna dipariksa sakuliahna, dipecah dijieun tujuh bagian, terus dicatet-catetkeun, kota-kotana didaptarkeun. Geus beres kabeh tuluy baralik deui ka Yosua di pakemahan di Silo. 10 Prak ku Yosua dilotre, pikeun nganyahokeun pituduh PANGERAN. Geus kitu kaom-kaom Israil anu can mareunang tanah teh dibere bagian masing-masing. 11 Bagian pikeun warga kaom Binyamin, kalotre pangheulana. Perenah tanahna antara wewengkon kaom Yuda jeung wewengkon kaom Yusup.
Yosua 18.12-18 12 Wawatesanana, beulah kaler mimiti ti Yordan, terus nanjak ka lamping gunung kalereun Yeriho, tuluy mipir pasir ka kulon nepi ka gurun keusik Bet Awen. 13 Ti dinya watesna terus ka lamping gunung gigireun Lus beulah kidul (anu katelah Betel), mudun ka Atarot Adar di gunung kiduleun Bet Horon Hilir. 14 Ti lebah dinya, mengkol ka kidul mimiti ti pipir eta gunung sisi kulon, terus ka Kiryat Baal (atawa Kiryat Yarim) wewengkon Yuda. Eta watesna beulah kulon. 15 Wates beulah kidul mimiti ti tungtung Kiryat Yarim terus ka sumber-sumber cai di Neptoa. 16 Ti dinya mudun ka suku gunung anu paeunteung-eunteung jeung tonggoheun Lebak Hinom di tungtung kulon Lebak Repaim. Ti dinya garis watesna teh ka kidul ngaliwatan Lebak Hinom kiduleun lamping-lamping gunung di tanah Yebus, terus nuju ka En Rogel. 17 Tuluy mengkol ka kaler ka En Semes, ti dinya tuluy ka Gelilot anu paeunteung- eunteung jeung Adumim. Ti dinya watesna mudun ka Cadas Bohan (Bohan teh anakna Rubin.), 18 terus ngaliwatan lamping gunung anu paeunteung-eunteung jeung Lebak Yordan. Ti dinya mudun ka eta lebak, 60
Yosua 18.19-19.5 19 terus ngaliwatan lamping gunung Bet Hogla sisi kaler, eureun-eureun di Laut Paeh, di teluk beulah kaler, tempat ngamuarana Walungan Yordan. Eta wates beulah kidul. 20 Ari wates beulah wetan nya Walungan Yordan. Sakitu wawatesanana wewengkon tanah milik kulawarga-kulawarga kaom Binyamin. 21 Ari kota-kota anu kapimilik ku kaom Binyamin nya eta: Yeriho, Bet Hogla, Emek Kesis, 22 Bet Araba, Semaraim, Betel, 23 Awim, Parah, Opra, 24 Keparamoni, Opni jeung Geba; dua belas kota katut desa-desa sakurilingeunana. 25 Jaba ti eta: Gibon, Ramah, Berot, 26 Mispa, Kapira, Mosa, 27 Rekem, Irpel, Tarala, 28 Sela, Haelep, Yebus (atawa Yerusalem), Gibea jeung Kiryat Yarim; opat belas kota katut desa-desa sakurilingeunana. Sakitu tanah milikna kulawarga-kulawarga kaom Binyamin. 19 1 Bagian kadua lotrena ragrag ka warga kaom Simeon. Daerahna nyorok ka wewengkon kaom Yuda. 2 Kota-kotana: Bersyeba, Syeba, Molada, 3 Hasar Sual, Bala, Esem, 4 Eltolad, Betul, Horma, 5 Siklag, Bet Markabot, Hasar Susa, 61
Yosua 19.6-17 6 Bet Lebaot jeung Saruhen. Tilu belas kota katut desa-desa sakurilingeunana. 7 Ain, Rimon, Eter jeung Asan, opat kota katut desa-desa sakurilingeunana, 8 kaasup sakabeh desa-desa eta nepi ka Baalat Bir kidul (atawa Ramah). Eta tanah milik anu dibikeun ka kaom Simeon. 9 Ku lantaran wewengkon tanah Yuda legana leuwih ti cukup, seug wewengkon nu leuwih teh dibikeun ka kaom Simeon. 10 Bagian katilu lotrena ragrag ka kaom Sebulun. Wewengkonna nepi ka Sarid. 11 Ti dinya watesna maju ka kulon ka Marela, notog ka Dabeset jeung ka anak walungan wetaneun Yoknam. 12 Ti beulah wetan mimiti ti Sarid terus maju nepi ka wates Kislot Tabor, jol ka Daberat, nanjak ka Yapia. 13 Ti dinya ngetan keneh ka Gat Heper jeung Et Kasin, mengkol ka Nea di jalan anu kebat ka Rimon. 14 Beulah kaler watesna mengkol nguriling ka Hanaton, anggeus di Lebak Yiptah El. 15 Kaasup oge Katat, Nahalal, Simron, Idala jeung Betlehem. Dua belas kota katut desa-desa sakurilingeunana. 16 Sakitu kota-kota katut desa-desana anu jadi milikna kulawarga-kulawarga kaom Sebulun. 17 Bagian kaopat lotrena ragrag ka kulawarga-kulawarga kaom Isaskar. 62
63 Yosua 19.18-30 18 Daerah-daerahna: Yisrel, Kasulot, Sunem, 19 Haparaim, Sion, Anaharat, 20 Rabit, Kision, Ebes, 21 Remet, En Ganim, En Hada jeung Bet Pases. 22 Watesna aya oge anu notog ka Tabor, Sahasima jeung Bet Semes, anggeusna di Yordan. Kota-kota anu kaasup ka dinya aya genep belas, katut desa-desa sakurilingeunana. 23 Sakitu kabehna kota-kota katut desa- desana anu jadi milikna kulawarga-kulawarga kaom Isaskar. 24 Bagian kalima lotrena ragrag ka kulawarga-kulawarga kaom Aser. 25 Bagianana: Helkat, Hali, Beten, Aksap, 26 Alamelek, Amad jeung Misal. Beulah kulon notog ka Gunung Karmel jeung Sihor Libnat. 27 Ti dinya malik ngetan terus ka Bet Dagon, notog ka Sebulun jeung Lebak Yiptah El di jalan anu kebat ka kaler ka Bet Emek jeung Nehiel. Ngaler keneh ka Kabul, 28 Ebron, Rehob, Hamon jeung Kana nepi ka Sidon. 29 Ti dinya watesna malik ka Ramah, nepi ka Tirus, hiji kota anu di benteng; ti dinya mengkol ka Hosa, anggeus di Laut Tengah. Kota-kota anu kaasup ka dinya: Mahalab, Aksib, 30 Uma, Apek jeung Rehob. Dua puluh dua kota katut desa-desa sakurilingeunana.
Yosua 19.31-45 31 Sakitu kota-kota katut desa-desa di wewengkon milikna kulawarga-kulawarga kaom Aser. 32 Bagian kagenep lotrena ragrag ka kulawarga-kulawarga kaom Naptali. 33 Wates-watesna mimiti ti Helep, ti lebah hiji tangkal kiara di Saananim, terus ka Adami Nekeb, terus ka Yabnel nepi ka Lakum, anggeus di Yordan. 34 Ti dinya watesna mengkol ngulon ka Asnot Tabor, ti dinya ka Hukok, notog ka wewengkon Sebulun sisi kidul, beulah kulonna notog ka wewengkon Aser, ari ti beulah wetanna Yordan. 35 Kota-kota bentengna: Sidim, Ser, Hamat, Rakat, Kineret, 36 Adama, Ramah, Hasor, 37 Kedes, Edrei, En Hasor, 38 Iron, Migdal El, Horem, Bet Anat jeung Bet Semes. Salapan belas kota katut desa-desa sakurilingeunana. 39 Sakitu kota-kota katut desa-desana anu aya di wewengkon tanah milik kulawarga-kulawarga kaom Naptali. 40 Bagian katujuh lotrena ragrag ka kulawarga-kulawarga kaom Dan. 41 Daerahna ngurung Sora, Estaol, Ir Semes, 42 Saalabin, Ayalon, Itla, 43 Elon, Timna, Ekron, 44 Elteke, Gibeton, Baalat, 45 Yehud, Bene Barak, Gat Rimon, 64
65 Yosua 19.46-20.2 46 Me Yarkon jeung Rakon katut wewengkon sakurilingeun Yopa. 47 Basa urang Dan kauculan wewengkon, seug merangan Lesem, tuluy direbut, jelema-jelemana ditumpes, tanahna diaku milik. Seug diandih, sarta ngaran Lesem diganti ku ngaran karuhunna, jadi Dan. 48 Sakitu kota-kota jeung desa-desa sakurilingeunana di wewengkon tanah milik kulawarga-kulawarga kaom Dan. 49 Sabada beres babagi tanah, Yosua putra Nun ku urang Israil dibere tanah akuan. 50 Tanah anu diakukeun ka anjeunna cocog jeung pamundutna, tur luyu jeung timbalan PANGERAN, nya eta Timnat Serah di pagunungan Epraim. Seug kotana ku anjeunna diadegkeun deui, sarta anjeunna calik di dinya. 51 Tanah teh dibagikeunana ku Imam Elasar, Yosua putra Nun, jeung para kapala warga kaom-kaom Israil. Aranjeunna neda pituduh heula ti PANGERAN ku jalan ngalung lotre di hareupeun lawang Kemah PANGERAN. Kitu dibereskeunana ku aranjeunna urusan ngabagina teh, di Silo. 20 1 Geus kitu PANGERAN ngandika ka Yosua, 2 miwarang nyaurkeun kieu ka urang Israil, "Geura tangtukeun kota-kota suaka. Hal ieu bareto geus ditepikeun ka maraneh, ku perantaraan Musa.
Yosua 20.3-9 3 Tiap-tiap jelema nu maehan teu karana niat tadina, meunang nyingkir ka dinya, nyingkahan anu arek males pati. 4 Pek kabur ka salah sahijina, tepungan mahkamah pangadilanana di lawang kota, perkarana pupulihkeun. Ku maranehna baris diwidian asup ka jero kota, jeung dibere pangcicingan geusan nyingkir di dinya. 5 Upama disusul ku nu arek males pati ulah dipasrahkeun. Kudu dibela, lantaran maehan soteh teu kahaja, lain ku sabab amarah. 6 Nyingkirna di eta kota nepi ka perkarana diuruskeun ku pangadilan di dinya, jeung nepi ka Imam Agung anu jeneng harita di dinya tilar dunya. Geus kitu kakara meunang mulang ka lemburna, anu bareto ditinggalkeun kabur." 7 Seug kota-kotana ditangtukeun. Anu di kuloneun Yordan nya eta: Kedes di Galilea, di pagunungan wewengkon kaom Naptali; Sekem, di pagunungan wewengkon kaom Epraim; jeung Hebron, di pagunungan wewengkon kaom Yuda. 8 Anu di wetaneun Yordan nya eta: Beser, di wewengkon kaom Rubin, di padataran luhur gurun keusik wetaneun Yeriho; Ramot di Gilad, di wewengkon kaom Gad; jeung Golan di Basan, di wewengkon kaom Menase. 9 Kota-kota eta kapilih pikeun jadi kota suaka, boh keur urang Israil boh keur urang piluaran anu marukim di urang Israil. 66
Yosua 21.1-6 Satiap jelema anu maehan teu karana diniatan tadina, meunang nyingkir ka dinya, nyingkahan anu arek males pati. Teu meunang dipaehan, nunggu dipariksa heula ku pangadilan. 21 1 Geus kitu para kapala kulawarga- kulawarga kaom Lewi nepungan Imam Elasar, Yosua putra Nun jeung para kapala kaom Israil. 2 Seug arunjukan kieu ka aranjeunna, di Silo, di tanah Kanaan, "Kapungkur aya timbalan PANGERAN ka Musa, yen sim kuring kedah dipaparin kota-kota pamukiman, kitu deui sampalan-sampalan keur ingon-ingon." 3 Seug sakumaha timbalan PANGERAN, kaom Lewi teh ku urang Israil dibere kota-kota jeung sampalan-sampalan ti wewengkon milikna masing-masing. 4 Kulawarga-kulawarga kaom Lewi golongan Kahat meunang lotrena pangheulana. Ari kulawarga-kulawarga turunan Imam Harun, meunang tilu belas kota di wewengkon- wewengkon Yuda, Simeon jeung Binyamin. 5 Golongan Kahat anu lianna meunang sapuluh kota ti wewengkon-wewengkon Epraim, Dan jeung Menase anu ti tebeh kulon. 6 Golongan Gerson meunang tilu belas kota ti wewengkon-wewengkon Isaskar, Aser, Naptali jeung ti wewengkon Menase anu di wetaneun Walungan Yordan. 67
Yosua 21.7-18 7 Kulawarga-kulawarga golongan Merari meunang dua belas kota ti wewengkon- wewengkon Rubin, Gad jeung Sebulun. 8 Ku jalan lotre, eta kota-kota kitu deui sampalan-sampalanana ku urang Israil diserenkeun ka kaom Lewi, sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. 9 Kota-kota ti wewengkon-wewengkon Yuda jeung Simeon, anu ngaran-ngaranna engke baris disebutan, diserenkeunana ka 10 turunan Harun golongan Kahat anu kaasup turunan Lewi. Lotrena kaluar pangheulana. 11 Maranehanana meunang kota Arba (Arba teh karuhun bangsa Enak), anu terusna disebut Hebron, di pagunungan wewengkon Yuda, katut sampalan-sampalan sakurilingna. 12 Tapi ari tegal-tegal jeung desa-desana mah geus kapimilik ku Kaleb bin Yepune. 13 Kajaba ti Hebron (salah sahiji kota suaka), kota-kota anu lotrena ragrag ka turunan Imam Harun teh nya eta: Libna, 14 Yatir, Estemoa, 15 Holon, Debir, 16 Ain, Yuta jeung Bet Semes, katut sampalan-sampalanana; salapan kota ti kaom Yuda jeung Simeon. 17 Ti wewengkon kaom Binyamin meunang opat kota, nya eta: Gibon, Geba, 18 Anatot jeung Almon, katut sampalan- sampalanana. 68
Yosua 21.19-29 19 Kota-kota anu diserenkeun ka turunan Imam Harun teh kabehna tilu belas, katut sampalan-sampalanana. 20 Kulawarga-kulawarga Lewi golongan Kahat anu lianna, tina lotrena meunang kota-kota ti wewengkon Epraim. 21 Ti dieu meunang opat kota, nya eta: Sekem (salah sahiji kota suaka) katut sampalan-sampalanana di pagunungan Epraim, Geser, 22 Kibsaim jeung Bet Horon, katut sampalan-sampalanana. 23 Ti wewengkon Dan meunang opat kota, nya eta: Elteke, Gibeton, 24 Ayalon jeung Gat Rimon, katut sampalan-sampalanana. 25 Ti wewengkon Menase kulon meunang dua kota, nya eta: Taanak jeung Gat Rimon, katut sampalan-sampalanana. 26 Kabehna anu katarima ku kulawarga- kulawarga golongan Kahat teh sapuluh kota, katut sampalan-sampalanana. 27 Sabagian deui kulawarga-kulawarga Lewi ti golongan Gerson, meunang dua kota ti wewengkon Menase anu beulah wetan, nya eta: Golan di Basan (salah sahiji kota suaka) jeung Bestera, katut sampalan-sampalanana. 28 Ti wewengkon Isaskar meunang opat kota, nya eta: Kision, Daberat, 29 Yarmut jeung En Ganim, katut sampalan- sampalanana. 69
Yosua 21.30-41 30 Ti wewengkon Aser meunang opat kota, nya eta: Misal, Abdon, 31 Helkat jeung Rehob, katut sampalan- sampalanana. 32 Ti wewengkon Naptali meunang tilu kota, nya eta: Kedes di Galilea (salah sahiji kota suaka), katut sampalan- sampalanana, Hamot Dor jeung Kartan, katut sampalan-sampalanana. 33 Eta rupa-rupa kulawarga kaom Gerson teh kabehna narima tilu belas kota, katut sampalan-sampalanana. 34 Urang Lewi anu sesana, nya eta golongan Merari, ti wewengkon Sebulun meunang opat kota, nya eta: Yoknam, Karta, 35 Dimna jeung Nahalal, katut sampalan- sampalanana. 36 Ti wewengkon Rubin meunang opat kota, nya eta: Beser, Yahas, 37 Kedemot jeung Mepaat, katut sampalan- sampalanana. 38 Ti kaom Gad meunang opat kota, nya eta: Ramot di Gilad (salah sahiji kota suaka), katut sampalan-sampalanana, Mahanaim, 39 Hesbon jeung Yaser, katut sampalan- sampalanana. 40 Golongan Merari kabehna meunang dua belas kota. 41 (21:41-42) Kota-kota milik urang Israil anu diserenkeun ka urang Lewi, kabehna opat puluh dalapan, katut sampalan-sampalanana. 70
Yosua 21.42-22.4 42 (21:41) 43 Eta tanah sakuliahna ku PANGERAN geus dipaparinkeun ka urang Israil. Laksana sakumaha jangji Mantenna kalayan sumpah ka karuhun-karuhun maranehanana. Ku maranehanana geus kapimilik, geus diarenggonan. 44 Sakuliah wewengkonna ku PANGERAN dikertakeun, sakumaha jangji Mantenna ka karuhun-karuhun maranehna. Taya pisan musuh anu bisa tagen, kawantu urang Israil teh dikersakeun unggul bae ku PANGERAN. 45 Tiap jangji PANGERAN ka urang Israil, ku Mantenna dibuktoskeun. 22 1 Geus kitu Yosua ngempelkeun kaom Rubin, kaom Gad jeung kaom Menase wetan. 2 Pok sasauran, "Maraneh geus ngalaksanakeun sagala rupa anu geus diparentahkeun ku Musa abdi PANGERAN, sarta tigin kana parentah-parentah Bapa. 3 Nepi ka wanci ieu, acan kungsi maraneh nyabodokeun ka sasama urang Israil. Titi sarta ati-ati ngajalankeun pangandika-pangandika PANGERAN Allah maraneh. 4 Ayeuna, sasama maraneh urang Israil geus aman kerta, sakumaha nu dijangjikeun ku PANGERAN Allah maraneh. Seug ayeuna mah geura marulang ka lembur, ka tanah milik pribadi, pusaka ti Musa abdi PANGERAN, di wetaneun Yordan. 71
Yosua 22.5-10 5 Kudu jangji sajeroning ati, yen seja ngalakonan parentah jeung hukum anu diparentahkeun ka maraneh ku Musa, nya eta: Seja nyaah ka PANGERAN, pangersa- Na lampahkeun, timbalan-timbalana-Na turutkeun, sing tigin, sing bakti ka Mantenna kalawan saiklas-iklasna." 6 (22:6-8) Ti dinya maranehna ku Yosua dijurung marulang, dipaparin restu, kalawan pesen kieu, "Maraneh ayeuna geus baleunghar, baralik teh mawa ingon-ingon loba, perak, emas, tambaga, beusi, kitu deui papakean. Eta beubeunangan ngajarah ti musuh teh bagikeun oge ka nu sejen anu sakaom keneh jeung maraneh." Ti dinya tuluy budal, rek baralik. Eta kaom Menase, anu satengahna ku Musa geus dipaparin tanah di wetaneun Yordan, tapi nu satengahna deui mah meunangna tanah teh ti Yosua, nya eta di kuloneun Yordan, bareng jeung kaom-kaom sejenna. 7 (22:6) 8 (22:6) 9 Kaom Rubin, kaom Gad jeung kaom Menase wetan geus marulang, ninggalkeun dulur-dulurna di Silo, tanah Kanaan, ngajugjug tanah pamatuhan sorangan di tanah Gilad, tanah beunangna ngarebut sakumaha timbalan PANGERAN ka Musa. 10 Sanggeus kaom-kaom Rubin, Gad jeung Menase wetan carunduk ka Gelilot, 72
Yosua 22.11-17 di wewengkon Yordan kulon keneh, tuluy ngadegkeun hiji altar di sisi walungan, rohaka pisan. 11 Seug aya anu ngabejakeun ka urang Israil sejenna, pokna, "Geuning jelema-jelema kaom Rubin, Gad jeung Menase wetan teh nyieun altar di sisi Walungan Yordan daerah urang keneh!" 12 Barang meunang beja kitu, kabeh urang Israil kumpul di Silo, niatna arek indit merangan ka kaom-kaom wetan. 13 Seug eta urang Israil teh ngutus Pinehas, putra Imam Elasar, ka tanah Gilad, nemonan kaom Rubin, Gad jeung Menase wetan. 14 Pinehas dibarengan ku sapuluh pamingpin beunang milih ti saban kaom kulon saurang- saurang, masing-masing jadi kapala warga kaomna. 15 Sanggeus jonghok jeung urang Rubin, urang Gad jeung urang Menase wetan, di Gilad, 16 pok ngomong kalawan asmana umat PANGERAN kabeh, "Ku naon aranjeun nyieun peta doraka kitu ka Allahna Israil? Aranjeun ngalawan ka PANGERAN, nyieun eta altar sangkan kamashur! Aranjeun geus teu anut ka Mantenna. 17 Na teu inget kana dosa urang basa di Peor, nepi ka disiksa ku PANGERAN, didatangan wabah panyakit, padahal urang teh umat-Na? 73
Yosua 22.18-22 Balukarna nepi ka ayeuna ku urang karasa keneh. Naha tacan cukup ku sakitu? 18 Jadi ayeuna geus mimiti rek nyalingkir ti Mantenna? Upama aranjeun ayeuna poe ieu ngalawan ka PANGERAN, isukan Mantenna moal teu bendu ka tiap jelema di Israil. 19 Bisi bae ceuk pangrasa aranjeun tanah aranjeun teu pantes dipake ngajalankeun ibadah, atuh pek pararindah ka tanah kagungan PANGERAN, tempat Kemah Mantenna. Menta bae tanah mah ti nu kuring sarerea. Dapon ulah ngalawan ka PANGERAN, atawa nangtang ka kuring sarerea ku nyieun eta altar dipake nandingan altar PANGERAN Allah urang. 20 Sing inget ka Akan bin Serah, anu teu tolih kana cegahan perkara barang haram anu kudu dimusnakeun tea. Geuning nu dihukumna mah sakumna urang Israil. Anu tiwas ku dosa Akan lain manehna saurang bae." 21 Ngajawab urang kaom Rubin, Gad jeung Menase wetan ka eta para kapala warga kaom-kaom urang kulon, pokna, 22 "Anging Allah nyalira Nu Maha Kawasa! Mantenna anu jumeneng PANGERAN! Mantenna langkung uninga, naon ieu maksud kuring teh. Muga-muga aranjeun ge terang! Lamun enya kuring ngalawan ka PANGERAN, jeung teu taat ka Mantenna, sing ulah dipanjangkeun umur! 74
Yosua 22.23-28 23 Lamun enya kuring baha ka PANGERAN, nyieun altar sorangan keur paranti meuleum kurban, atawa keur nyuguhkeun sasajen, atawa keur ngajalankeun kurban panarima, muga dihukum ku PANGERAN ku manten. 24 Lain, lain pikeun kitu! Nyieun altar soteh keur ngajaga, bisi di ahir turunan kuring ditanya kieu ku turunan aranjeun, Naon patalina aranjeun jeung PANGERAN Allahna Israil? 25 Antara kuring jeung aranjeun urang Rubin jeung urang Gad, ku Mantenna dipisahkeun, diwatesan ku Walungan Yordan. Jadi aranjeun mah taya patalina jeung PANGERAN! Seug bae meureun anak incu kuring teu meunang ngabakti ka PANGERAN. 26 Kitu sualna nu matak nyieun eta altar teh. Lain keur paranti meuleum kurban, lain keur paranti nyuguhkeun sasajen, 27 tapi keur geusan tanda ka pihak aranjeun jeung ka pihak kuring, jeung ka turunan- turunan urang engke, yen pihak kuring oge sarua ngabakti ka PANGERAN di payuneun Kemah-Na nu suci, sarta sok ngahaturkeun kurban, boh nu dibeuleum boh nu dipeuncit kitu deui kurban panarima. Jadi eta teh keur ngajaga, sangkan anak incu aranjeun ulah nepi ka nyebutkeun anak incu kuring taya patalina jeung PANGERAN. 28 Ceuk pikiran teh, bisi bae hal sarupa kitu nepi ka kajadian, anak incu kuring bisa 75
Yosua 22.29-33 nembalan kieu, Tenjo tuh altar beunang ngadegkeun karuhun kuring, kapan sarua jeung altar PANGERAN. Ngan eta mah lain keur paranti meuleum atawa meuncit kurban, tapi keur geusan tanda ka pihak aranjeun jeung ka pihak kuring. 29 Paliyas teuing kuring nyieun eta altar teh kalawan niat ngalawan atawa mungkir ti PANGERAN, atawa meuleum atawa meuncit kurban, atawa nyuguhkeun sasajen di dinya. Moal teh teuing kuring nyieun altar tandingan altar PANGERAN Allah urang anu nagen di payuneun Kemah Mantenna." 30 Imam Pinehas, kitu deui sapuluh pamingpin anu jaradi kapala warga kaom- kaom kulon anu harita ngabarengan, ngarasa sugema ku eta jawaban kaom Rubin, Gad jeung Menase wetan kitu. 31 Imam Pinehas putra Imam Elasar sasauran, "Tah ari kitu mah enya urang teh disarengan ku PANGERAN. Aranjeun henteu baha ka PANGERAN. Eta sarua jeung aranjeun teh geus ngajait sabangsa Israil, moal tulus dihukum ku PANGERAN." 32 Geus kitu Pinehas jeung sapuluh pamingpin teh malungkur ti Gilad, ti kaom Rubin, Gad jeung Menase wetan, marulang ka Kanaan, ka urang Israil, tuluy laporan. 33 Urang Israil sugema, seug maruji ka Allah. Geus teu nyebut-nyebut deui arek perang 76
Yosua 22.34-23.5 ngagempur tanah padumukan kaom Rubin jeung Gad. 34 Ari ceuk kaom Rubin jeung Gad, "Ieu altar jadi saksi urang kabeh, yen PANGERAN teh Allah." Ku sabab eta seug altar teh dingaranan "Saksi". 23 1 Lawas ti lawas, ti barang Israil ku PANGERAN dikertakeun tur aman ti musuh-musuh sakurilingna, Yosua geus kacida sepuhna. 2 Seug anjeunna ngempelkeun sabangsa Israil, para kokolot, para pamingpin, para hakim, para pamanggul jurit. Anjeunna sasauran, kieu, "Bapa teh geus sakieu kolotna. 3 Sagala rupa anu dipidamel ku PANGERAN Allah maraneh ka bangsa-bangsa di ieu tanah keur kabagjaan maraneh, ku maraneh geus kasaksian. PANGERAN Allah maraneh geus tandang mangmerangankeun. 4 Tanah-tanah bangsa urang dieu anu acan beunang, ku Bapa geus dibagi-bagikeun ka kaom-kaom maraneh, nya eta tanah anu ku Bapa geus karebut, ti semet Walungan Yordan di beulah wetan, nepi ka Laut Tengah di beulah kulon. 5 Ana maraneh geus maju, eta bangsa- bangsa teh tangtu disina ngarejat ku PANGERAN Allah maraneh, dibuburak, sangkan tanahna bisa kacangking ku maraneh, sakumaha jangji PANGERAN. 77
Yosua 23.6-13 6 Ku sabab eta masing hade-hade sumujud ka Mantenna, jeung lakonan sagala rupa anu kaungel dina kitab Hukum Musa, poma ulah aya nu kaluli-luli. 7 Ku jalan kitu maraneh moal campur jeung bangsa batur anu araya keneh di maraneh, atawa ngucapkeun ngaran dewa-dewana, atawa sumpah nyebut ngaran eta dewa-dewa, moal ngabakti atawa sujud ka eta dewa-dewa. 8 Anggur sing ajeg ka PANGERAN sakumaha kalakuan maraneh sabiasa sasari nepi ka wanci ieu. 9 PANGERAN teh geus ngusir bangsa-bangsa anu nya gede nya kuat ana maraneh indit jurit, sahiji ge taya lawan anu tagen nyanghareupan maraneh. 10 Tiap saurang ti maraneh, sanggup nundung musuh sarebu, sabab PANGERAN Allah maraneh anu tandang mangmerangankeun, ngabuktoskeun jangji-Na. 11 Jadi masing hade-hade enggoning nyaah ka PANGERAN Allah maraneh teh. 12 Upama maraneh nepi ka ngolembar tuluy cacampuran jeung bangsa-bangsa lian anu araya keneh di urang, atawa pacorok jodo, 13 rasakeun, ana maraneh maju perang, PANGERAN moal kersaeun deui mangusirkeun maranehanana. Kalah ka itu teh jadi hiji bahaya, lir pitapak atawa cubluk tataheunan, lir pecut anu ngajelebet kana tonggong, lir 78
Yosua 23.14-24.2 cucuk anu nanceb dina siki panon. Baris kituna teh nepi ka maraneh geus taya nu nyesa deui di ieu tanah anu sakieu hadena, paparin ti PANGERAN Allah maraneh. 14 Ayeuna Bapa teh geus nepi kana waktu ajal. Satiap maraneh, tangtu ngarasa dina ati sanubari, yen geus dipaparin sagala rupa anu nyenangkeun hate ku PANGERAN Allah maraneh, bukti sakumaha jangji-Na. Mantenna tigin kana sagala jangji-Na, taya hiji jangji-Na anu jalir. 15 Tapi deuih, sakumaha Mantenna tigin kana sagala jangji-Na ka maraneh, oge moal sungkan-sungkan ngalaksanakeun sagala ancaman. 16 Saupama maraneh udar tina ikrar anu ku PANGERAN Allah maraneh dipiwarang ditiginan, jeung upama maraneh nepi ka nyembah ngabakti ka allah-allah sejen, tan wande Mantenna bendu sarta maraneh disiksa, baris gancang-gancang musna mo aya nu nyesa di ieu tanah anu sakieu hadena, paparin Mantenna." 24 1 Yosua ngempelkeun deui sakabeh kaom Israil di Sekem. Para kokolotna, kapala-kapalana, hakim-hakimna, kapala- kapala baladna, disalaur tuluy kumpul di payuneun Allah. 2 Ngalahir Yosua ka sakabeh, "Aya pangandika PANGERAN Allahna Israil, kieu, Baheula, karuhun maraneh caricingna teh 79
Yosua 24.3-8 di peuntaseun Walungan Eprat beulah ditu, ngabaktina ka aallahan. Salah saurang ti eta karuhun nya eta Terah, bapana Ibrahim jeung Nahor. 3 Seug Kami nyandak Ibrahim, karuhun maraneh, ti tanah peuntaseun Eprat diparentah ngambah sakuliah tanah Kanaan. Ku Kami dibere turunan loba. Mimitina ku Kami dibere Ishak. 4 Ishak dibere anak, Yakub jeung Esau. Esau ku Kami dibere tanah milik di pagunungan Edom, ari Yakub karuhun maraneh, indit ka Mesir jeung anak-anakna. 5 Ti dinya Kami ngutus Musa jeung Harun ka ditu. Urang Mesir ku Kami ditarajang ku balahi hebat kacida. Tapi maraneh mah ku Kami dituyun kaluar ti ditu. 6 Karuhun maraneh ku Kami dibawa budal ti Mesir. Ku balad Mesir diudag ku kareta perang jeung ku nu tarumpak kuda. Barang karuhun maraneh narepi ka Laut Beureum, 7 tingjarerit menta tulung ka Kami, seug antara maranehna jeung balad Mesir teh ku Kami dihalangan ku poek. Satuluyna balad Mesir teh ku Kami diteuleumkeun, diteureuy ku laut. Dikumahakeun Mesir teh ku Kami, maraneh nyaho. Ti dinya maraneh hirup teh di gurun keusik kacida lilana. 8 Geus kitu ku Kami dibawa ka tanah urang Emor di wetaneun Walungan Yordan. Maraneh ku itu diperangan, tapi maraneh anu 80
Yosua 24.9-14 meunang, musuh teh dielehkeun ku Kami. Tanahna ku maraneh dicokot. Ana maraneh maju, musuh ku Kami dibasmi. 9 Geus kitu maraneh diperangan ku Balak bin Sipor, raja Moab. Eta raja ngala Balhum bin Beor, sina nyapa maraneh. 10 Tapi Kami teu ngagugu ka Balhum, jadi manehna anggur ngaberkahan. Ku jalan kitu maraneh ku Kami diluputkeun ti Balak. 11 Maraneh meuntasan Walungan Yordan, jol ka Yeriho. Urang Yeriho merangan, saperti urang Emor, urang Pares, urang Kanaan, urang Het, urang Girgas, urang Hiwi, jeung urang Yebus. Tapi kabeh ku Kami dielehkeun, maraneh anu meunang. 12 Ana maraneh maju, maranehanana ku Kami ditagiwurkeun, nepi ka dua raja urang Emor kabur. Kaburna lain ku pedang maraneh, lain ku gondewa maraneh. 13 Maraneh ku Kami dibere tanah, lain beunang maraneh ngusahakeun; dibere kota, lain beunang maraneh ngadegkeun. Ku maraneh diareusian. Kebon anggur, kebon jetun, lain beunang maraneh melak, hasilna maraneh anu metik." 14 "Nu matak ayeuna mah," saur Yosua, "sing taat ka PANGERAN, sing sumembah ka Mantenna kalawan saiklas-iklasna. Singkir- singkirkeun aallahan anu sok disarembah ku karuhun maraneh di Mesopotami jeung 81
Yosua 24.15-19 di Mesir teh, kudu nyembah wungkul ka PANGERAN. 15 Upama maraneh embung nyembah ka Mantenna, puguhkeun poe ieu keneh rek milih ngabakti ka saha, naha rek ngabakti ka aallahan anu disarembah ku karuhun maraneh di Mesopotami, atawa rek ngabakti ka sesembahan urang Emor, anu tanahna ayeuna diandih ku maraneh. Bapa sakulawarga mah rek ngabakti ka PANGERAN." 16 Maranehanana ngajawab, "Abdi-abdi moal dugi ka ninggalkeun PANGERAN teras ngabakti ka aallahan! 17 PANGERAN Allah urang teh parantos nyandak karuhun kitu deui urang sadayana kaluar ti Mesir, urut urang kumawula. Urang parantos nyaksian mujijat-mujijat Mantenna. Urang teh nyorang tanah mana bae bari ngaliwatan bangsa-bangsa batur, ku Mantenna teu petot-petot ditangtayungan. 18 Waktos urang majeng ka dieu, urang Emor, pribumi di dieu, ku PANGERAN disingkahkeun. Abdi sadaya oge sumeja ngabakti ka PANGERAN. Nya Mantenna Allah urang teh." 19 Yosua ngalahir deui, "Boa moal bisa maraneh ngabakti ka PANGERAN. Mantenna teh Allah anu Maha Suci, moal kersaeun ngahampura dosa-dosa maraneh. Mantenna moal kersaeun ka nu sok ngalawan. 82
Yosua 24.20-27 20 Upama maraneh mungkur ti Mantenna, ngabakti ka bangsa aallahan, tinangtu Mantenna malik sarta nyiksa ka maraneh. Najan tadina maraneh teh dibelaan, Mantenna moal sungkan-sungkan ngabasmi." 21 Pihatur maranehanana, "Saleresna pisan abdi sadaya sumeja ngabakti ka PANGERAN." 22 Ngalahir deui Yosua, "Ana kitu, maraneh sorangan nu jadi saksi diri pribadi, yen geus milih seja ngabdi ka PANGERAN." "Leres, abdi sadaya saksina," tembal maranehanana. 23 "Heug. Geura singkir-singkirkeun aallahan nu teu paruguh, anu ku maraneh disarimpen teh," saur Yosua. "Geus kitu kudu ikrar seja satia ka PANGERAN Allahna Israil." 24 Ari ceuk maranehanana ka Yosua, "Abdi sadaya sumeja sumembah ka PANGERAN Allah urang. Sumeja tunduk kana timbalan-timbalan Mantenna." 25 Seug poe eta Yosua di Sekem ngadamel ikrar anu kudu diikrarkeun ku maranehna, sarta nyusun hukum-hukum jeung tetekon-tetekon anu kudu diturut. 26 Parentah-parentah tea ku Yosua diseratkeun dina Kitab Hukum Allah. Geus kitu anjeunna nyandak batu gede, deg ditangtungkeun di handapeun tangkal kiara deukeut tempat paranti ngabakti ka PANGERAN. 27 Geus kitu Yosua misaur ka sakabeh jalma, "Ieu batu jadi saksi urang. Kabeh pilahir anu 83
Yosua 24.28-33 didawuhkeun ku PANGERAN ka urang geus dikedalkeun hareupeun ieu batu. Nya batu ieu anu jadi saksi maraneh, keur ngingetan sangkan ulah ngalawan Allah." 28 Geus kitu maranehanana ku Yosua dipiwarang bubar, marulang ka satempat- satempatna. 29 Sabada eta, Yosua putra Nun abdi PANGERAN teh pupus, dina yuswa saratus sapuluh taun. 30 Seug dikurebkeun di tanah milik anjeunna di Timnat Serah, di pagunungan Epraim, kalereun Gunung Gaas. 31 Sapanjang Yosua jumeneng, urang Israil tetep nyembah ka PANGERAN. Sanggeus dikantun pupus oge, jeung satungtung para pamingpin anu kungsi nyaraksian sagala dadamelan PANGERAN pikeun kabagjaan Israil tea harirup keneh, urang Israil teh tetep kitu. 32 Ari layon Yusup, anu ku urang Israil dibawa ti Mesir, dipetekna di Sekem, di lahan anu digaleuh ku Yakub saratus gebleg perak ti putra-putra Hemor ramana Sekem. Eta lahan jadi milikna turunan Yusup. 33 Elasar putra Harun oge pupus. Dikurebkeunana di Gibea, kota di Pagunungan Epraim, anu diwariskeun ka Pinehas, putrana. 84
Hakim-hakim 1 1 Sanggeus Yosua pupus, urang Israil naros ka PANGERAN, "Kaom mana heula anu kedah majeng ti payun, merangan urang Kanaan?" 2 PANGERAN ngawaler, "Kaom Yuda heula. Eta tanah ku Kami geus ditangtukeun keur maranehna." 3 Ceuk kaom Yuda ka kaom Simeon, "Bantuan kuring merangan urang Kanaan, ngarebut tanah anu ditangtukeun pikeun kuring. Engke aranjeun dibantuan ngarebut tanah anu ditangtukeun pikeun aranjeun." Seug kaom Simeon 4 arindit perang mantuan kaom Yuda. Ku pitulungna PANGERAN perangna unggul, urang Kanaan jeung urang Pares kadeseh, baladna kasambut sapuluh rebu di Besek. 5 Rajana, Adonibesek, kapanggih tuluy diperangan. 6 Eta raja kabur, tapi diudag sarta kacerek. Tuluy indung leungeun jeung indung sukuna dibuntungan. 7 Adonibesek ngarahuh, "Tujuh puluh raja nu dibuntungan indung leungeun jeung indung sukuna, marulungan remeh di kolong meja aing. Kalakuan aing kitu ka maranehna
Hakim-hakim 1.8-15 ayeuna dibales ku PANGERAN." Adonibesek dibawa ka Yerusalem sarta paeh di dinya. 8 Balad Yuda merangan Yerusalem. Yerusalem karebut. Jelemana diparaehan, kotana dihuru. 9 Ti dinya balad Yuda merangan urang Kanaan anu di pagunungan, anu di suku-suku gunung, jeung anu di tanah gundul di kidul. 10 Ti dinya maju deui merangan urang Kanaan anu di kota Hebron anu katelahna Kiryat Arba. Di dinya maranehanana ngelehkeun urang Sesai, Ahiman jeung Talmai. 11 Geus kitu balad Yuda maju ka kota Debir, harita mah disebutna Kiryat Seper. 12 Pok Kaleb ngomong kieu, "Nu bisa ngarebut Kiryat Seper, rek dikawinkeun ka anak Bapa, Nyi Aksa." 13 Otniel, alo Kaleb, anak Kenas, hasil ngarebut eta kota. Seug ku Kaleb dikawinkeun ka anakna, Nyi Aksa. 14 Dina poean nikahna, Nyi Aksa ku Otniel diolo sina menta lahan ka bapana. Nyi Aksa turun tina tonggong kalde, ku Kaleb ditanya kahayangna. 15 Ari tembalna, "Hoyong gaduh tanah anu aya sumber caina. Tanah paparin ti Bapa anu ti payun mah garing." Ku Kaleb ditedunan dibere lahan di beulah girang jeung beulah hilir nu aya sumber caina. 2
Hakim-hakim 1.16- 22 16 Geus kitu urang Keni, turunan mertua Musa, arindit jeung urang Yuda ti Yeriho, kota tangkal korma, ka hiji kota keri kiduleun Arad di wewengkon Yuda. Seug maratuh di dinya reujeung urang Amalek. 17 Kaom Yuda maju jeung kaom Simeon ngelehkeun urang Kanaan anu di kota Sepat. Eta kota ku maranehna disapa, diburak-barik, tuluy dingaranan Horma. 18 (1:18-19) Ku pitulungna PANGERAN, urang Yuda geus bisa ngarebut eta kota pagunungan. Tapi kota Gasa jeung Askelon atawa Ekron, anu perenahna di sapanjang basisir, jeung desa-desa sakurilingna, henteu karebut. Urang Yuda teu bisaeun ngusir pribumina, sabab barogaeun kareta perang tina beusi. 19 (1:18) 20 Sakumaha anu geus diparentahkeun ku Musa, Hebron diselehkeun ka Kaleb anu geus ngusir tilu golongan kaom turunan Enak ti eta kota. 21 Tapi kaom Binyamin henteu ngusir urang Yebus anu caricing di Yerusalem. Urang Yebus tetep caricing di dinya jeung urang Binyamin nepi ka ayeuna. 22 (1:22-23) Kaom Epraim jeung Menase maju merangan kota Betel anu harita ngaranna Lus. Perangna dibantu ku PANGERAN. Maranehanana ngirim mata-mata ka ditu. 3
Hakim-hakim 1.23- 31 23 (1:22) 24 Aya jelema anu kaluar ti jero kota, ku mata-mata dibawa ngomong, pokna, "Kami tuduhan sangkan bisa asup ka kota, engke maneh moal dikua-kieu." 25 Seug ku eta jelema dituduhan. Urang kota eta ku kaom Epraim jeung Menase ditumpes, iwal ti eta jelema katut sakulawargana. 26 Eta jelema satuluyna indit ka tanah Het. Di dituna nyieun kota, dingaranan Lus, nu tetep ngaranna kitu nepi ka ayeuna. 27 Urang pribumi anu henteu diusir ku kaom Menase, nya eta anu di kota-kota Bet San, Taanak, Dor, Yiblam. Megido, katut desa-desa anu darareukeut. Eta urang Kanaan teh tetep di darinya. 28 Sanggeus urang Israil tambah kuat, eta urang Kanaan teh tetep henteu diusir, tapi digarawekeun kalawan paksa. 29 Anu teu diusir ku kaom Epraim nya eta urang Kanaan anu araya di kota Geser. Maranehna maratuh keneh di dinya jeung kaom Epraim. 30 Anu henteu diusir ku kaom Sebulun, nya eta anu caricing di kota-kota Kitron jeung Nahalol. Jadi urang Kanaan di dinya mah tetep di darinya, tapi digarawekeun kalawan paksa. 31 Anu henteu diusir ku kaom Aser, nya eta anu caricing di kota-kota Ako, Sidon, Ahlab, Aksib, Helba, Apek jeung Rehob. 4
Hakim-hakim 1.32 -2.3 32 Jadi kaom Aser reureujeungan jeung urang Kanaan di dinya anu teu diusir. 33 Anu teu diusir ku kaom Naptali, nya eta anu caricing di kota-kota Bet Semes jeung Bet Anat. Urang Kanaan di dinya bareng reujeung kaom Naptali, tapi digarawekeun kalawan paksa. 34 Ari kaom Dan, ku urang Emor disedekkeun ka kota pagunungan, nepi ka teu barisaeun turun deui ka tanah padataran. 35 Urang Emor tetep nyaricingan kota-kota Ayalon, Saalabim jeung Gunung Heres. Tapi maranehna aya di bawah kakawasaan kaom Epraim jeung Menase, sarta digarawekeun kalawan paksa. 36 Ari tanah urang Edom, mimiti ti Sela kaler terus nepi ka sapanjang Akrabim. 2 1 Malaikat PANGERAN sumping ti Gilgal ka Bokim; ngandika ka urang Israil, "Maraneh ku Kami dikaluarkeun ti Mesir, dibawa ka tanah anu ku Kami dijangjikeun ka karuhun maraneh. Kami geus ikrar, Kami moal udar jangji ka maraneh. 2 Maraneh ulah nyieun perjangjian jeung pangeusi tanah ieu. Altar-altar urang dieu kudu diancur-ancurkeun. Tapi eta timbalan Kami ku maraneh henteu dilakonan. Malah anggur ngajalankeun anu sabalikna! 3 Ku sabab kitu, ayeuna Kami moal deui ngusir pangeusi ieu tanah di mana maraneh maju perang. Maranehanana bakal jadi 5
Hakim-hakim 2.4-12 musuh. Maraneh bakal kajiret lantaran ngabakti ka sesembahanana." 4 Tutas malaikat ngandika, urang Israil kabeh ceurik. 5 Nya ku sabab kitu eta tempat disebut Bokim. Geus kitu urang Israil di dinya nyanggakeun kurban ka PANGERAN. 6 Geus kitu Yosua nginditkeun urang Israil. Unggal jelema inditna teh rek ngarebut bagian masing-masing di tanah eta. 7 Sapanjang Yosua jumeneng, urang Israil taat ngabdi ka PANGERAN. Sanggeus dikantun pupus ku anjeunna oge, jeung sapanjang para pamingpin anu geus nyaraksian sagala dadamelan agung PANGERAN keur kabagjaan Israil harirup keneh mah urang Israil teh tetep aribadah. 8 Yosua putra Nun, abdi PANGERAN, pupus dina yuswa saratus sapuluh taun. 9 Dikurebkeunana di tanah milikna ku anjeun di Timnat Sera, wewengkon pagunungan Epraim, kalereun Gunung Gaas. 10 Sanggeus urang Israil anu karolot maraot, turunan nu anyar mah tuluy poho ka PANGERAN, poho kana sagala dadamelan Mantenna pikeun kabagjaan Israil. 11 Urang Israil terusna mah doraka ka PANGERAN, mimiti nyarembah ka Baal. 12 Eureun nyembahna ka PANGERAN Allah karuhunna, Allah anu ngaluarkeun maranehanana ti Mesir, tuluy nyembah 6
Hakim-hakim 2.13- 18 ka rupa-rupa aallahan nu disembah ku jelema-jelema nu aya di sakurilingeunana. Ku sabab sarujud ka nu karitu, PANGERAN jadi bendu ka maranehna. 13 Ngabaktina geus lain ka PANGERAN, tapi ka Dewa Baal jeung Astoret. 14 PANGERAN sakalangkung benduna ka Israil, seug urang Israil teh disina didatangan ku gorombolan anu rarampog, dirempug ku musuh ti sakurilingna. Urang Israil geus teter. 15 Unggal-unggal maranehna maju perang, PANGERAN nu jadi lawan, ngabuktoskeun dawuhana-Na bareto. Urang Israil bati melenguk. 16 Geus kitu PANGERAN ka urang Israil maparin pamingpin-pamingpin, pikeun ngayonan rampog-rampog tea. 17 Tapi urang Israil arapi lain bae ka eta pamingpin-pamingpin teh. Urang Israil geus malungkir ti PANGERAN, nyarembah ka aallahan batur. Beda ti karuhun-karuhunna anu taat kana timbalan-timbalan PANGERAN, Israil nu ayeuna mah gancang pisan culna ka PANGERAN teh. 18 Satiap PANGERAN maparin pamingpin, eta pamingpin teh ku Mantenna dibantu ngaleupaskeun Israil. Sapanjang eta pamingpin hirup keneh mah urang Israil bisa leupas ti musuh-musuhna. Eta teh bawaning PANGERAN welaseun ngadangu maranehna sasambat teu kuat nandangan sangsara. 7
Hakim-hakim 2.19 -3.2 19 Tapi ana pamingpin tea maot, prak deui bae maranehanana malikan kalakuan nu enggeus-enggeus, malah gorengna alah batan ti turunan nu ti heula, nyararembah jeung ngabarakti ka allah-allah anu lian, teu kapok-kapok tina kagorengan. 20 PANGERAN jadi sakalangkung jengkelna ka Israil, lajeng ngadawuh, "Ieu bangsa enggeus ngaruksak perjangjian anu ku Kami diparentahkeun ka karuhun-karuhunna sangkan dicekel pageuh. Ku sabab maranehanana geus teu nurut, 21 Kami moal rek ngusir deui bangsa-bangsa anu mana bae, anu keur basa Yosua tilar dunya araya keneh di tanah ieu. 22 Anggur ku Kami rek dipake geusan nguji maranehanana, naha arek nurut ka Kami sakumaha karuhun-karuhunna atawa moal." 23 Ku lantaran kitu, eta bangsa-bangsa teh ku Mantenna diantep di tanah eta. Jaman Yosua jumeneng keneh oge eta bangsa-bangsa teh ku PANGERAN teu diwidian dielehkeun. Kitu keneh sanggeus Yosua pupus, eta bangsa-bangsa ku Mantenna teu diusir. 3 1 Jadi di tanah eta teh aya keneh sababaraha bangsa anu ku PANGERAN dikarikeun, pikeun nguji urang Israil anu teu ngalaman peperangan di Kanaan. 2 Mantenna seja ngadidik ka tiap-tiap urang Israil turunan anu anyar tina hal peperangan, 8
9 Hakim-hakim 3.3-10 pangpangna ka anu sama sakali acan kungsi ngalaman perang. 3 Bangsa-bangsa nu araya keneh teh nya eta urang Pelisti di lima kota, urang Kanaan kabeh, urang Sidon jeung urang Hiwi di Pagunungan Libanon, ti semet Gunung Baal Hermon nepi ka jalan anu ka Hamat. 4 Eta bangsa-bangsa dianggo pikeun nguji Israil, naha rek nurut kana timbalan-timbalan PANGERAN ka karuhun-karuhunna anu ditimbalkeun ka Musa, atawa moal. 5 Ku kituna urang Israil teh aya di tengah- tengah urang Kanaan, urang Het, urang Emor, urang Pares, urang Hiwi jeung urang Yebus. 6 Heug pacorok jodo sarta nyarembah ka aallahan maranehanana. 7 Urang Israil poho ka PANGERAN Allahna, doraka ka Mantenna, ngabakti ka arca Baal jeung arca Asera. 8 PANGERAN jadi bendu, urang Israil ku Mantenna sina dielehkeun ku Raja Kusan Rishataim ti Mesopotami, terus dijajah ku eta dalapan taun lilana. 9 Seug urang Israil sasambat ka PANGERAN; Mantenna ngutus hiji pamingpin pikeun ngabebaskeun maranehanana, nya eta Otniel bin Kenas kapiputra Kaleb. 10 Otniel diauban ku Roh PANGERAN, tuluy jadi pamingpin Israil. Raja Mesopotami ku anjeunna eleh diperangan.
10 Hakim-hakim 3.11- 19 11 Geus kitu tanah eta jadi kerta, opat puluh taun lilana. Ti dinya Otniel pupus. 12 Urang Israil doraka deui ka PANGERAN. Ku hal eta PANGERAN ngersakeun Raja Eglon ti Moab jadi leuwih kuat ti batan Israil. 13 Raja Eglon ngahiji jeung urang Amon jeung urang Amalek, ngelehkeun Israil, ngarampas kota Yeriho, kota tangkal korma tea. 14 Urang Israil tuluy dijajah nepi ka dalapan belas taun. 15 Geus kitu urang Israil sasambat ka PANGERAN. Seug dikintun hiji pamingpin pikeun ngabebaskeun maranehanana, nya eta Ehud. Ari Ehud teh ngede. Anjeunna putra Gera ti kaom Binyamin. Urang Israil ngutus Ehud ka Moab, nganteurkeun upeti ka Raja Eglon. 16 Ehud geus ngadamel pedang anu dua pangadekna, panjangna meh satengah meter. Eta pedang disoren pageuh beulah katuhu jeroeun jubah. 17 Ehud angkat nyandak upeti ka Raja Eglon. Ieu raja kacida lintuhna. 18 Beres nyanggakeun upeti, jalma-jalma anu ngakut eta upeti ku Ehud dijurung terus marulang. 19 Ehud ku anjeun ti tempat batu-batu ukir di Gilgal malik deui ngadeuheus ka Eglon. Saurna, "Gusti Sang Raja! Jisim abdi seja ngunjukkeun hiji rasiah." Raja nimbalan ka
11 Hakim-hakim 3.20- 27 abdi-abdina, "Maraneh kalaluar heula!" Tuluy abdi-abdina kalaluar. 20 Sanggeus raja calik nyalira di loteng paniisan, Ehud nyaketan bari saurna, "Sang Raja! Sim kuring ngemban pangandika Allah!" Neut sang raja ngadeg. 21 Serepet Ehud mesat pedang anu disoren di katuhu ku panangan kiwa, bles ditubleskeun kana beuteung raja, 22 ambles jeung perah-perahna bari kalimpudan deui ku gajih. Pedang teh ku Ehud teu dicabut, diantep sina nancleb dina beuteung raja, parat tembus kana palangkakan. 23 Geus kitu Ehud kaluar, panto loteng ditutup dikoncikeun, 24 terus anjeunna angkat. Abdi-abdi raja mireungeuh panto-panto narutup teh anggur nyangka yen raja di lebet eukeur leleson. 25 Sanggeus kesel narungguan sarta raja henteu bae muka panto, top maranehanana kana konci, panto dibuka. Ana bray, kasampak rajana geus teu nyawaan ngajolopong dina ubin. 26 Sabot abdi-abdi raja tarunggu, Ehud mah geus ngalolos ka Sira ngaliwatan tempat batu-batu ukir tea. 27 Sasumpingna ka daerah pagunungan Epraim, anjeunna niup tarompet ngumpulkeun balad Israil pikeun maju jurit, terus dipingpin mudun ti pasir.
Hakim-hakim 3.28 -4.4 28 Saurna ka prajurit-prajurit, "Hiap tuturkeun. Musuh aranjeun, urang Moab, ku PANGERAN geus diselehkeun ka aranjeun." Brul naluturkeun Ehud, tuluy ngarebut hiji tempat paranti urang Moab meuntasan Walungan Yordan. Taya hiji urang Moab anu bisa meuntas. 29 Poe eta urang Israil niwaskeun kurang leuwih sapuluh rebu perjurit Moab petinganana, taya hiji anu bisa luput. 30 Poe eta Moab dielehkeun ku Israil, saterusna tanah eta jadi kerta dalapan puluh taun lilana. 31 Sanggeus Ehud, nu jadi pamingpin teh Samgar bin Anat, anu ngajait Israil ku jalan ngabasmi genep ratus urang Pelisti ku iteuk paranti ngagebahkeun sapi. 4 1 Sanggeus Ehud pupus, urang Israil doraka deui ka PANGERAN. 2 Seug ku PANGERAN diselehkeun ka Yabin, raja Kanaan anu marentahna di kota Hasor. Panglima perangna ngaranna Sisera, cicingna di Haroset Hagoyim. 3 Yabin kagungan salapan ratus kareta perang tina beusi. Marentahna ka urang Israil dua puluh taun, kacida kerasna jeung bengisna. Urang Israil sasambat menta tulung ka PANGERAN. 4 Harita anu ngurus urang Israil teh hiji nabi istri jenengan Debora, istrina Lapidot. 12
13 Hakim-hakim 4.5-11 5 Anjeunna biasa sok calik di handapeun hiji tangkal korma, antara Ramah jeung Betel di kota pagunungan Epraim. Urang Israil sok daratang ka anjeunna menta bongbolongan. 6 Dina hiji poe anjeunna miwarang sumping ka Barak bin Abinoam ti kota Kedes, wewengkon Naptali. Saur Debora ka anjeunna, "Ieu aya timbalan ti PANGERAN, Allah Israil pikeun anjeun kieu, Kumpulkeun 10.000 urang jalma lalaki ti kaom Naptali jeung Sebulun, bawa ka Gunung Tabor. 7 Engke Sisera, panglima angkatan perang Yabin, ku Kami rek disina datang jeung sabaladna katut kareta-kareta perangna, rek merangan ka maneh di Walungan Kison. Tapi maneh ku Kami baris dibere kaunggulan dina eta perang." 8 Barak ngawalon, "Upami miosna sareng Ibu, mangga. Upami teu sareng Ibu mah moal mios." 9 Waler Debora, "Heug dibarengan ku Ibu. Tapi ari kitu mah hidep moal aya kasebutna, lantaran Sisera teh ku PANGERAN baris diselehkeun ka leungeun hiji awewe." Ti dinya Debora jengkar ka Kedes, nyarengan Barak. 10 Barak ngumpulkeun jelema ti kaom Sebulun jeung Naptali, tuluy maju ka Kedes diiring ku 10.000 urang, disarengan ku Debora. 11 Kocap Heber urang Keni turunan Hobab dahuan Musa tea, harita geus ngadegkeun
14 Hakim-hakim 4.12- 19 kemah deukeut hiji tangkal kiara di Saanaim, misahkeun maneh ti urang Keni lianna. 12 Sisera geus nyahoeun yen aya Barak unggah ka Gunung Tabor, 13 geuwat ngumpulkeun balad katut kareta perangna anu salapan ratus, terus dikeprak ti Haroset Hagoyim ka Walungan Kison. 14 Ari saur Debora ka Barak, "Maju! PANGERAN anu mingpin hidep. Poe ieu Sisera baris taluk ka hidep." Barak jeung sapuluh rebu perjuritna turun ti Gunung Tabor. 15 Ari Sisera sabaladna kitu deui barisan karetana, barang breg diambreg ku balad Barak teh ku PANGERAN sina jadi pabaliut teu paruguh. Sisera ngajleng tina karetana, tuluy ngabecir kabur. 16 Balad jeung barisan karetana, ku Barak diobrot nepi ka Haroset Hagoyim, di dinya balad Sisera beak ditumpes taya nu ngari. 17 Ari Sisera kaburna muru ka pakemahan Yael, bojo Heber urang Keni tea, dumeh kulawarga Heber hirupna akur jeung Raja Yabin ti Hasor. 18 Yael norojol mapagkeun Sisera bari ngahaturanan linggih, pokna, "Mangga Juragan, lebet. Teu kedah asa-asa." Sisera asup, ku Yael dititah nyumput tukangeun reregan. 19 Sisera ngomong, "Cik kami menta cai, hayang nginum." Ku Yael diasongan cisusu, regot diinum, tuluy sina nyumput deui.
Hakim-hakim 4.20 -5.4 20 Ceuk Sisera ka Yael, "Maneh tunggu di lawang. Mun aya nu mapaykeun, bejakeun euweuh sasaha." 21 Ku bawaning cape, reup Sisera sare tibra pisan. Yael nyokot palu jeung pancuh kemah, tuluy nyampeurkeun Sisera ati-ati pisan. Jebrod palipisan Sisera dipaseuk ku talutug kemah, dipancuhkeun kana taneuh. 22 Ti dinya Barak ngarongheap seja milarian Sisera. Yael norojol mapagkeun bari haturan, "Tingali geura, jalmi anu dipilarian ku Juragan tea." Anjeunna asup ka jero kemah jeung Yael, kasampak Sisera ngajoprak dina taneuh geus teu nyawaan, palipisanana dipaseuk ku pancuh kemah. 23 Poe eta PANGERAN maparin kaunggulan ka urang Israil. Yabin raja Kanaan teh kasoran. 24 Ku urang Israil hantem dibeberik nepi ka ahirna binasa. 5 1 Poe eta Debora jeung Barak bin Abinoam ngawihkeun ieu kidung: 2 Puji PANGERAN! Urang Israil geus milih jurit, rahayat bungah, rampak maju andon suka. 3 He raja-raja, darengekeun! He para kapala, raregepkeun! Kami rek ngawih jeung nabeuh bade ka lenggah Allah Israil, PANGERAN. 4 Nun PANGERAN, nalika Gusti jengkar ti pagunungan Seir, majeng nilarkeun 15
16 Hakim-hakim 5.5-12 wewengkon Edom, bumi genjlong, der hujan turun ti langit, ngagurujug tina mega. 5 Gunung-gunung araringgeung, payuneun Gustining Sinai payuneun PANGERAN Allahna Israil. 6 Keur jaman Samgar bin Anat, keur jaman Yael, ieu tanah tara disorang deui ku kapilah, nu lalumaku jalanna ka pasisian. 7 Kota-kota di Israil eusina suwung, Debora! Parongpong karosong. Ti dinya jol anjeun sumping, lir indung pikeun Israil. 8 Der di dinya aya perang, dumeh Israil nyembah ka allah nu anyar. Ti antara opat puluh rebu urang Israil, na aya nu maju, top kana tameng atawa top kana tumbak? 9 Hate kuring tibelat ka para panglima Israil, kagagas ku rahayat anu maju andon suka. Puji PANGERAN! 10 Pek hal eta caritakeun ku aranjeun, he anu tarumpak kalde bodas, he anu dariuk dina sela, he aranjeun, nu tuman leumpang badarat! 11 Tah dengekeun, jalma-jalma galecok deukeut tampian-tampian, nyaritakeun kaunggulan PANGERAN, nya kaunggulan- kaunggulan rahayat Israil! Ti dinya umat PANGERAN budal ti kota-kotana. 12 Pingpin, Debora, pingpin! Pingpin! Kawihkeun kidung! Pingpin! Maju, Barak bin Ahinoam, maju giringkeun para tawanan anjeun!
Hakim-hakim 5.13- 19 13 Jalma-jalma anu saratia daratang ka pamingpin-pamingpinna. Umat Allah dararatang ka Anjeunna, tararandang seja perang. 14 Daratangna ti Epraim, marudun ka lebak, nuturkeun kaom Binyamin, nu geus ngerid rahayatna. Tuh deui para panglima, daratang ti Makir, sarta para perwira, geus murubul ti Sebulun. 15 Para kokojo kaom Isaskar daratangna jeung Debora. Enya, Isaskar, kitu deui Barak, seug ditaluturkeun, marudun ka lebak. Tapi kaom Rubin mah ngarancabang antara milu jeung moal. 16 Anggur ngajarentul tukangeun domba- dombana. Naha arek ngadon ngadengekeun sora pangangon nyalukan domba-dombana? Enya kaom Rubin teh ngarancabang antara milu jeung moal. 17 Kaom Gad ge jongjon bae di peuntas wetan Walungan Yordan. Kaom Dan ukur ngawaskeun ti kapal. Kaom Aser jongjon bae di basisir, tingjarentul sisi laut. 18 Teu cara kaom Sebulun, teu cara kaom Naptali, ieu mah tararega kana pati, tarandang di medan perang. 19 Di Taanak, sisi Walungan Megido, raja-raja rame tarung, raja-raja Kanaan tarurun perang, parandene taya anu ngarampas barang perak. 17
Hakim-hakim 5.20- 29 20 Di langit, bentang-bentang milu perang, tingjorelat di awang-awang merangan Sisera. 21 Musuh beresih, palid ku banjir Walungan Kison, walungan anu biasana leuleuy. Kami baris maju terus, maju kalawan gagah perkosa! 22 Sora lumpatna kuda tingberetek, talapokna nejehan taneuh. 23 "Sumpahan Meros," lahiran malaikat PANGERAN, "sumpahan jelema-jelemana, lantaran taya nu datang ngabantu PANGERAN, henteu jaradi perjurit, teu milu tarung ngabantu Mantenna." 24 Yael, wanita nu pangbagjana. Eta bojo Heber bangsa Keni, wanita pangeusi kemah nu pangbagjana. 25 Sisera menta cai, ana sok cisusu, susu kekentelna, dina pinggan anu endah. 26 Leungeunna nu sabeulah ceg kana pancuh kemah, sabeulah deui ceg kana palu. Jebrod sirah Sisera dipancuh, palebah palipisanana. 27 Bru Sisera ngarumpuyuk, ngarempeyek dina suku Yael, di dinya ngarumpuyukna, nya di dinya ngajoprakna, paeh henteu obah deui. 28 Indung Sisera ngalelengo, ngalong ti tukangeun sarigsig jandela, bari pokna, "Naha si ujang karetana acan datang, kudana acan aya rentang-rentang?" 29 Dijawab ku inang nu pangpinterna, manehna oge ngalilipur maneh, mani pok deui, pok deui, 18
Hakim-hakim 5.30 -6.5 30 "Panginten nuju babagi, babagi heula barang jarahan, keur babagi mojang ka para perjurit, anu hiji, anu dua. Keur Sisera, anggoan nu arendah, kaen songket keur anggoeun prameswari." 31 Mugi sadaya musuh Gamparan, paehna sing cara kitu, nun PANGERAN. Mugi sadaya mitra Gamparan, maloncorong lir ibarat surya medal! Geus kitu tanah Israil teh kerta, opat puluh taun lilana. 6 1 Urang Israil daroraka deui ka PANGERAN. Seug ku Mantenna diselehkeun ka urang Midian, meunang tujuh taun. 2 Urang Midian kacida kumawasana ka urang Israil, nepi ka urang Israil nyararumput ka guha-guha atawa tempat-tempat di pasir anu kira-kira baris aman. 3 Saban urang Israil rek pepelakan, urang Midian daratang ngurutug jeung urang Amalek sarta jeung suku-suku bangsa gurun keusik. 4 Maranehna ngahaja nyarieun pakemahan di wewengkon Israil, seug ngagalaksak kana pepelakan urang Israil nepi ka Gasa di wewengkon kidul. Domba, sapi, kalde jeung naon bae tatali hurip urang Israil, ku maranehna teu aya nu dikarikeun. 5 Ana daratang mani nakleuk kawas simeut, jeung ingon-ingonna, malah marawa kemah sagala. Jelema jeung ontana geus lain 19
Hakim-hakim 6.6-13 itungeun ku loba-lobana, wungkul arek ngaruksak ka tanah urang Israil. 6 Urang Israil teu bisa nanaon. 7 Seug urang Israil sasambat ka PANGERAN, menta tulung hayang leupas ti urang Midian. 8 Lajeng PANGERAN ngutus hiji nabi, ngemban timbalan PANGERAN Allahna Israil, kieu, "Kami geus ngaluarkeun maraneh ti Mesir. 9 Geus ngaluputkeun maraneh ti urang Mesir, kitu deui ti jelema-jelema anu merangan ka maraneh di ieu tanah. Maranehna ku Kami geus diusir ti ieu tanah waktu ku maraneh diperangan, sarta tanahna ku Kami diserenkeun ka maraneh. 10 Dawuhan Kami, Kami teh PANGERAN Allah maraneh. Maraneh ulah nyembah ka aallahan urang Emor, anu tanahna ku maraneh di cicingan. Tapi maraneh henteu nurut ka Kami." 11 Geus kitu, sumping malaikat PANGERAN ka kota Opra, calik di handapeun tangkal kiara bogana Yoas ti kaom Abieser. Harita putra Yoas, Gidion, keur susulumputan ngirik gandum di tempat meres anggur, sieuneun kanyahoan ku urang Midian. 12 Malaikat PANGERAN teh nembongan ka anjeunna, sarta ngandika, "He nu gagah, PANGERAN nyarengan ka maneh!" 13 Mihatur Gidion, "Juragan, sim abdi unjuk tumaros. Upami yaktos PANGERAN 20
Hakim-hakim 6.14- 19 nyarengan, geuning sim abdi dugi ka ngalaman kieu! Mana mujijat-mujijat Mantenna anu sok dicarioskeun ka sepuh- sepuh teh, anu majar pohara ajaibna waktos Mantenna ngaluarkeun aranjeunna ti Mesir! Ayeuna abdi sadaya ku PANGERAN diantep kieu, hirup kumaha urang Midian." 14 Ari timbalan PANGERAN, "Jung ka ditu gunakeun tanaga maneh nu rosa teh, leupaskeun Israil ti urang Midian. Kami pribadi anu miwarang." 15 Gidion ngawangsul, "Kumaha petana abdi ngaleupaskeun Israil teh? Di kaom Menase, golongan abdi teh panghengkerna, sareng di kulawargi, abdi teh sanes jalmi penting." 16 Ngawaler PANGERAN, "Maneh tangtu sanggup, sabab Kami tangtu ngabantu. Bakal babari bae maneh ngabasmi urang Midian teh, moal beda ti ngelehkeun musuh saurang." 17 Wangsul Gidion, "Manawi sapuk, abdi nyuhunkeun tawis yen Juragan teh leres PANGERAN. 18 Mugi ulah waka angkat, abdi bade ngahaturanan tuang heula." Ari walerana-Na, "Heug Kami tunggu nepi ka maneh ka dieu deui." 19 Tuluy Gidion ka bumina, meuncit embe ngora, tuluy diolahkeun. Ti dinya nyiuk tipung sapuluh kilo didamel roti teu make ragi. Dagingna diwadahan kana tetenong, kuahna 21
Hakim-hakim 6.20- 25 diwadahan kana panci, tuluy dicandak kana handapeun tangkal kiara, dihaturkeun ka malaikat PANGERAN. 20 Malaikat ngalahir, "Teundeun eta daging jeung roti di dinya dina cadas, tuluy banjur ku kuahna." Ku Gidion ditumutkeun. 21 Malaikat PANGERAN netelkeun tetekenna kana eta daging jeung roti nepi ka ledis. Gur tina eta cadas bijil seuneu, ngaduruk eta daging jeung roti. Geus kitu les malaikat teh ngaleungit. 22 Ayeuna Gidion yakin yen anu katingal tadi teh enya malaikat PANGERAN. Anjeunna kacida reuwaseunana, pok misaur, "PANGERAN Nu Maha Agung! Abdi cilaka, parantos adu hareupan sareng malaikat PANGERAN!" 23 Tapi PANGERAN ngadawuh ka anjeunna, "Sing teger. Ulah sieun-sieun. Maneh moal nepi ka paeh." 24 Ti dinya Gidion ngadamel altar kanggo PANGERAN, altarna dingaranan "PANGERAN Sumber Rahayu". (Eta altar tetep aya di Opra, kapiboga ku urang Abieser.) 25 Peutingna PANGERAN nimbalan ka Gidion, "Cokot sapi jalu bapa maneh sahiji, jeung sahiji deui anu umur tujuh taun. Bongkar altar bapa maneh paranti muja ka Baal, tihang lambang Dewi Asera anu di gigireunana runtuhkeun. 22
23 Hakim-hakim 6.26- 32 26 Adegkeun di luhur eta tumpukan hiji altar, rarancangna sing hade. Sapi anu kadua tea sabelegerna duruk kurbankeun ka PANGERAN dina eta altar, gunakeun tihang lambang Dewi Asera anu geus diruntuhkeun jadi suluhna." 27 Tuluy Gidion nyandak badega sapuluh urang; eta timbalan PANGERAN teh dilaksanakeun. Ngalaksanakeunana ti peuting, lantaran anjeunna sieuneun ku kulawargina jeung ku jelema-jelema urang desa eta. 28 Barang urang dinya harudang isuk-isuk, nyampak altar Baal geus dibongkar, tihang Dewi Asera geus runtuh, jeung dina altar anyar aya sapi beunang ngaduruk. 29 Seug silih tanya pada batur, "Pagawean saha ieu teh?" Sanggeus disusud, kanyahoan yen jelemana teh Gidion putra Yoas. 30 Tuluy ceuk maranehanana ka Yoas, "Ka dieukeun anak anjeun, rek dipaehan! Anak anjeun geus ngaruksak altar Baal jeung ngarubuhkeun tihang Dewi Asera!" 31 Jelema nu keur arambek teh ku Yoas diwalon, "Aranjeun teh rek mihak ka Baal, arek manglawankeun? Sing saha anu rek ngabelaan Baal, isuk ieu keneh tangtu dipaehan! Upama enya Baal teh allah, keun sina ngabela dirina pedah altarna aya nu ngabongkar." 32 Ti semet harita Gidion jadi katelah Yerubaal, dumeh saur Yoas, "Upama enya
Hakim-hakim 6.33- 39 Baal teh allah, keun sina ngabela dirina, pedah altarna aya nu ngabongkar." 33 Geus kitu urang Midian, urang Amalek jeung suku-suku bangsa gurun keusik kabeh kumpul, tuluy meuntasan Walungan Yordan, seug mangkalan di Lebak Yisrel. 34 Ti dinya Roh PANGERAN tumerap ka Gidion. Gidion niup tarompet, ngumpulkeun urang Abieser. 35 Ti dinya anjeunna ngirim utusan-utusan ka sakuliah daerah kaom Menase, boh nu di wetaneun boh nu di kuloneun Walungan Yordan, ngajak sangkan kaom Menase babarengan jeung anjeunna. Ngirim deui utusan-utusan ka kaom Aser, Sebulun jeung Naptali, sarta maranehna oge daratang ngahiji jeung anjeunna. 36 Piunjuk Gidion ka Allah, "Gusti parantos milih abdi kangge ngajait Israil. 37 Upami leres kitu, abdi ayeuna bade neundeun bulu domba dina tempat pangirikan tea. Saupami enjing eta bulu lantis ku ibun tur taneuhna tetep tuhur, nembe abdi yakin yen Gusti leres ngersakeun abdi geusan ngaleupaskeun Israil." 38 Nya kitu kajadianana. Isukna, barang Gidion tanghi kapendak eta bulu domba teh cipruk ku ciibun. Ku Gidion dipeureut, caina ngucur aya kana samangkokeun. 39 Gidion miunjuk ka Allah, "Mugi Gusti ulah bendu, sim abdi bade unjukan deui. 24
Hakim-hakim 6.40 -7.5 Nyuhunkeun widi nyobi sakali deui ku ieu bulu. Panuhun teh nu baseuhna taneuhna, buluna tetep garing." 40 Peuting eta Allah midamel kitu. Isukna bulu teh tetep garing, ari taneuhna baseuh ku ciibun. 7 1 Dina hiji poe, isuk-isuk Gidion sabaladna geus tarapti, tuluy masang kemah di sumber cai Harod. Ari urang Midian pakemahanana di hiji lebak kalereunana, di Pasir More. 2 Dawuhan PANGERAN ka Gidion, "Balad teh loba teuing. Kami moal nyelehkeun urang Midian ka maranehna. Bisi pajarkeun elehna teh ku maranehanana sorangan, ari Kami teu disebut-sebut. 3 Embarkeun kieu, Anu ngarasa miris meunang balik, sesana baris tetep di dieu, di Gunung Gilad." Nu baralik aya dua puluh dua rebu urang, nu kari ngan sapuluh rebu urang. 4 Dawuhan PANGERAN ka Gidion, "Sakitu ge masih keneh loba teuing. Bawa ka cai, ku Kami rek dipilih di dinya nu baris tetep jeung maneh. Upama ceuk Kami tah nu eta meunang milu, meunang milu. Upama ceuk Kami teu meunang milu, teu meunang." 5 Gidion nyandak baladna ka cai. PANGERAN ngadawuh, "Anu ngarinumna diletak ku letah kawas anjing, pisahkeun ti nu ngarinumna bari dareku." 25
Hakim-hakim 7.6-13 6 Aya tilu ratus urang anu nyedok cai ku dampal leungeunna terus diletakan; anu sejenna mah ngarinumna bari dareku. 7 Dawuhan PANGERAN, "Eta nu tilu ratus urang, anu ngarinumna diletak, ku Kami rek sina mantuan maneh pikeun ngelehkeun urang Midian. Nu sejenna sina baralik." 8 Maranehanana ku Gidion dipiwarang baralik, kajaba anu tilu ratus urang. Ari bekelna jeung tarompetna ti nu baralik tea dicokot. Di lebakeunana pakemahan urang Midian. 9 Peutingna PANGERAN nimbalan ka Gidion, "Geura pek rurug pakemahan musuh. Ku Kami rek diselehkeun ka maneh. 10 Bisi maneh hamham keneh, jig turun ka ditu jeung badega maneh si Pura. 11 Engke ku maneh kadenge kumaha omong-omonganana, tangtu wawanen maneh timbul geusan ngarurug." Ti dinya Gidion mudun jeung Pura, badegana, ka sisi pakemahan musuh. 12 Urang Midian, urang Amalek, jeung suku-suku bangsa gurun keusik, mani ngabarak saluluar lebak lir simeut lobana, nya kitu deui ontana, lobana lir keusik di basisir. 13 Barang sumping, Gidion ngadangu aya nu keur nyaritakeun impianana ka baturna, pokna, "Leuh kuring ngimpi, aya roti gandum ngagorolong ka lebah urang, jedak neunggar 26
Hakim-hakim 7.14- 20 hiji kemah, bru kemahna rubuh mani rata jeung taneuh." 14 Jawab baturna, "Moal salah eta teh pedang Gidion bin Yoas urang Israil! Moal salah deui! Urang Midian jeung urang sarerea tangtu eleh, diselehkeun ka manehna ku PANGERAN!" 15 Ngadangu anu nyaritakeun impian kitu jeung pihartieunana, brek Gidion tapak deku, sembah bakti ka Allah. Tuluy mulih ka pangkalan Israil. Geus kitu saurna, "Geura sadia. Balad Midian tan wande diselehkeun ku PANGERAN ka aranjeun!" 16 Seug balad teh ku anjeunna dibagi tilu bagian, tiap perjurit mawa tarompet jeung kendi wadah obor. 17 Saurna deui, "Upama kami geus aya di tungtung pangkalan itu, awaskeun tuluy sapeta-peta kami tiru. 18 Upama gundukan kami niup tarompet, tembalan ku tarompet maraneh ti sakurilingeun pakemahan musuh, tuluy surak, Demi PANGERAN jeung demi Gidion!" 19 Memeh tengah peuting Gidion jeung saratus jalmana geus narepi ka sisi pakemahan musuh, meneran anu jaga di dinya kakara cikeneh digilir. Maranehna tuluy bareng nariup tarompet jeung mareupeuskeun kendi-kendi bawana tea. 20 Diturutan ku nu dua bagian deui. Obor-obor dicangking ku leungeun kenca, 27
Hakim-hakim 7.21- 25 leungeun katuhu nyangking tarompet, ger surak, "Pedang demi PANGERAN jeung demi Gidion!" 21 Tiap perjurit nangtungna di tempat masing-masing sakurilingeun pakemahan musuhna. Musuh pating gurubug lalumpatan teu paruguh bari pating gorowok. 22 Sabot balad Gidion nariup tarompet, musuh ku PANGERAN disina silih babad pada baturna ku pedang. Tuluy maranehna kalabur nepi ka Bet Sita, tebeh Sartan, jeung nepi ka kota Abel Mehola deukeut Tabat. 23 Gancang urang Israil ti kaom Naptali, kaom Aser jeung dua kaom Menase dikeprak sina ngarudag urang Midian. 24 Jeung deui Gidion terus ngutus jelema sina ngider ka sakuliah daerah pagunungan Epraim nguwaran kieu, "Geura tarurun! Pegat urang Midian! Piheulaan ka Walungan Yordan jeung ka sumber-sumber cai nepi ka Bet Bara. Pegat urang Midian ulah nepi ka mareuntas." Urang Epraim kabeh dikeprak, tuluy maregat di Walungan Yordan jeung sumber-sumber cai nepi ka Bet Bara. 25 Maranehna bisa newak dua gegedug Midian, ngaranna Oreb jeung Seeb. Geus kitu Oreb dipaehan di Cadas Oreb, ari Seeb dipaehan di Pameresan Anggur Seeb. Ti dinya maju deui ngudag urang Midian. Sirah Oreb jeung Seeb dibawa sarta diserenkeun ka Gidion anu geus aya di Yordan peuntas wetan. 28
Hakim-hakim 8.1 -6 8 1 Geus kitu urang Epraim ngaromong ka Gidion, "Anjeun merangan urang Midian ku naon teu ngajak-ngajak? Asa teungteuingeun pisan anjeun ka kuring teh!" Maranehanana kacida ngarasa tugenahna. 2 Ari saur Gidion, "Eta beubeunangan kuring, lamun dibandingkeun jeung beubeunangan aranjeun nu enggeus-enggeus, teu aya pisan hartina. Anu geus dipigawe ku aranjeun kaom Epraim, sanajan nu pangleutikna oge, leuwih gede hargana ti batan anu ayeuna dilakonan ku kaom kuring, kaom Abieser. 3 Turug-turug ku berkahna kakawasaan Allah, aranjeun geus hasil niwaskeun dua gegedug Midian, Oreb jeung Seeb. Dibandingkeun jeung eta, beubeunangan kuring mah naon hartina?" Dijawab kitu mah lemper napsuna urang Epraim teh. 4 Gidion jeung tilu ratus baladna geus nepi ka Walungan Yordan, geus mareuntas. Kacida carapeeunana teh, tapi terus bae ngudag musuh. 5 Barang narepi ka desa Sukot, Gidion misaur ka urang dinya, "Cik ieu balad kuring bere dahar saeutik mah, geus lalungseeun. Mangkaning keur ngudag Raja Sebah jeung Raja Salmuna, rajana urang Midian." 6 Kapala-kapala urang Sukot ngajawab, "Naha make kudu dibere dahar sagala? Nu diudagna oge, Sebah jeung Salmuna acan katewak." 29
30 Hakim-hakim 8.7-14 7 Waler Gidion, "Kitu, kitu! Engke, ana Sebah jeung Salmuna geus diselehkeun ka kami ku PANGERAN, aranjeun rek dibabukan ku cucuk jeung pulus meunang ngala ti gurun keusik!" 8 Gidion kebat maju ka Penuel. Ka urang dinya oge anjeunna mundut kitu cara ka urang Sukot. Tapi jawabanana oge sarua jeung urang Sukot. 9 Ku sabab kitu saur Gidion ka maranehanana, "Lamun kami engke mulang deui kalawan sehat sarta salamet, eta munara maraneh engke ku kami rek dirugrugkeun!" 10 Sebah jeung Salmuna sabaladna araya di Karkor. Baladna, suku-suku bangsa gurun keusik tea ngan kari 15.000 urang deui; 120.000 serdaduna geus tiwas. 11 Gidion majuna nyandak jalan anu malipid ka gurun keusik, wetaneun Nobah jeung Yogbeha. Der balad musuh teh didodoho, ditarajang. 12 Dua rajana, Sebah jeung Salmuna kabur, tapi terus diudag sarta beunang ditawan, baladna paburisat. 13 Waktu Gidion mulih jurit, nyandak jalan anu ka Heres, 14 anjeunna nangkep hiji budak ngora urang Sukot lajeng dipariksa. Seug eta budak ngora teh nuliskeun sakabeh ngaran kapala urang Sukot. Kabehna aya tujuh puluh tujuh urang.
Hakim-hakim 8.15- 21 15 Ti dinya Gidion sumping ka Sukot, sarta kieu saurna ka urang dinya, "Maraneh kamari ieu nolak pamenta kami. Aringet keneh? Ceuk maraneh, balad kami anu geus lalungse teh teu perlu dibere dahar, dumeh Sebah jeung Salmuna acan katewak. Tah ieu Sebah jeung Salmuna!" 16 Ti dinya anjeunna nyandak cucuk jeung pulus anu ti gurun keusik tea, dianggo ngababukan kapala-kapala urang Sukot. 17 Kitu deui munara anu di Penuel tea ku anjeunna dirugrugkeun, sarta sakabeh lalaki urang dinya ditumpes. 18 Gidion mariksa ka Sebah jeung Salmuna, "Kumaha perkara jelema-jelema anu ku maraneh dipaehan di Tabor?" Jawabna, "Rupana sarua jeung anjeun, ulatna ulat anak raja." 19 Saur Gidion, "Eta teh dulur-dulur kami, dulur-dulur saindung. Lamun heug ku maraneh teu dipaehan mah kami sumpah, maraneh oge ku kami moal nepi ka dipaehan." 20 Geus kitu anjeunna miwarang Yeter, putrana anu cikal, saurna, "Paehan ku hidep eta dua raja teh!" Tapi putrana henteu terus nyabut pedang. Asa-asa, kawantu murangkalih keneh. 21 Ari ceuk Sebah jeung Salmuna ka Gidion, "Atuh ku anjeun bae sorangan kuring teh paehan. Da eta mah pagawean kolot." Tuluy maranehanana ku Gidion dipaehan. Ari 31
Hakim-hakim 8.22- 27 perhiasan-perhiasanana anu disimpen dina beuheung ontana ku Gidion dirampas. 22 Geus kitu urang Israil mihatur ka Gidion, "Anjeun bae atuh nyepeng pamarentahan, anjeun saturun tumurun. Anjeun parantos ngabebaskeun kuring ti urang Midian." 23 Waler Gidion, "Kuring teu hayang jadi pamingpin. Anak kuring oge moal daekeun. PANGERAN bae pamingpin aranjeun mah." 24 Tapi saurna deui, "Tapi aya sarupa pamenta kuring, nya eta anting-anting beunang aranjeun ngajarah tea." (Urang Midian memang mararake anting emas, sakumaha galibna bangsa-bangsa gurun keusik lianna.) 25 Ceuk maranehanana, "Mangga seja kasanggakeun, suka lilah pisan." Bar maranehanana ngamparkeun sagebar lawon, tuluy anting-anting jarahan teh diteundeunan ka dinya. 26 Beuratna anting-anting anu katampa ku Gidion meh dua puluh kilogram, jaba perhiasan-perhiasan, kongkorong, jeung jubah wungu urut raja Midian kitu deui kongkorong-kongkorong onta. 27 Eta emas ku Gidion didamel arca sesembahan, dipernahkeunana di desana, di Opra. Ti dinya urang Israil mungkur ti Allah tuluy nyembah ka eta arca. Gidion sakulawargina jadi kasasabkeun ku eta arca. 32
Hakim-hakim 8.28 -9.2 28 Urang Midian geus eleh ku urang Israil, geus teu mangrupa deui ancaman. Ti dinya tanah teh kerta opat puluh taun lilana, nepi ka Gidion pupus. 29 Gidion geus mulih ka desana, tetep tumetep calikna di dinya. 30 Putrana aya tujuh puluh, kawantu geureuhana loba. 31 Di Sekem ge aya selirna saurang. Ti eta selir kagungan putra hiji, jenenganana Abimelek. 32 Gidion putra Yoas pupus dina yuswa kacida sepuhna, dikurebkeunana di makam Yoas ramana, di Opra, desa kaom Abieser. 33 Sanggeus Gidion pupus, urang Israil henteu satia deui ka Allah, ngabarakti ka Baal-baal. Maranehna nyieun Baal ngaranna Baal Berit, eta anu ku maranehna dipiallah. 34 Maranehna geus tara ngabakti deui ka PANGERAN Allahna, anu ngabelaan maranehna ti sakabeh musuh di sakurilingeunana. 35 Jeung taya pisan rasa tumarimana ka kulawarga Gidion, najan anjeunna sakitu bumelana ka urang Israil. 9 1 Abimelek putra Gidion, nepangan wargi-wargi ibuna di Sekem, 2 mundut dipangnepikeun kasauranana anu kieu ka urang Sekem, "Ari aranjeun naha mending diparentah ku sakabeh anak Gidion anu tujuh puluh, atawa ku saurang bae? Sing 33
Hakim-hakim 9.3 -9 inget, Abimelek teh getih daging aranjeun sorangan." 3 Kasauranana kitu ku wargi-wargi ibuna ditepikeun. Seug urang Sekem rempug milih Abimelek, dumeh ka baraya. 4 Abimelek ku maranehanana dibahanan duit tujuh puluh gebleg perak, beunang nyokot ti pura Baal Berit. Eta duit ku anjeunna dianggo nyewa jalma-jalma jahat dibawa sakait. 5 Ti dinya anjeunna angkat ka bumi ramana di Opra. Saderek-saderekna anu tujuh puluh, putra-putra Gidion, ku anjeunna dipeuncitan hiji-hiji di dinya, dina hiji batu. Tapi aya saurang anu lolos, nya eta Yotam putra Gidion anu bungsu, lantaran nyumput. 6 Geus kitu urang Sekem jeung urang Bet Milo kumpul di Sekem, handapeun tangkal kiara karamat, rek ngangkat Abimelek jadi rajana. 7 Sanggeus hal eta kadangu ku Yotam, anjeunna unggah ka Gunung Gerisim, ngagero kieu ka maranehna ti puncak, "Eh urang Sekem, darengekeun ieu kuring, sarta muga-muga aranjeun oge didangu ku Allah! 8 Sakali mangsa tatangkalan baradami arek milih pirajaeunana. Pok marenta ka tangkal jetun, Anjeun bae jadi raja. 9 Tangkal jetun ngajawab, Ari kudu marentah ka aranjeun mah kuring teh kudu eureun ngabijilkeun minyak, heug eta teh paranti ngahormat dewa-dewa jeung manusa. 34
Hakim-hakim 9.10- 17 10 Ti dinya tatangkalan teh marenta ka tangkal kondang, Anjeun bae jadi raja. 11 Jawab tangkal kondang, Ari kudu marentah ka aranjeun mah kuring teh kudu eureun bubuah, heug buah kuring teh kacida amisna. 12 Tuluy tatangkalan teh marenta ka tangkal anggur, Anjeun bae jadi raja. 13 Jawab tangkal anggur, Ari kudu marentah ka aranjeun mah kuring teh kudu eureun bubuah, heug eta teh paranti ngagumbirakeun dewa-dewa jeung manusa. 14 Ku sabab kitu tatangkalan teh marenta ka rungkun cucuk, Anjeun atuh jadi raja. 15 Jawab rungkun cucuk, Heug! Ari enya- enya mah hayang dirajaan ku kami. Pek geura ngariuhan di handapeun iuh-iuh kami. Tapi awas lamun henteu enya-enya, ieu regang-regang kami anu pinuh ku cucuk baris ngabijilkeun seuneu, terus ngahuru leuweung kiputri di Libanon." 16 "Ayeuna," saur Yotam deui, "naha enya aranjeun milih Abimelek jadi raja teh kalawan maksud anu jujur tur hade? Seja ngahargaan kana jasa-jasa Gidion, seja narima kulawargina sakumaha layakna, satimbang jeung jasa-jasa Gidion? 17 Sing inget, bapa kuring geus tarung kalawan nekad ngabelaan aranjeun, geus bibilasan naruhkeun nyawa keur ngajait aranjeun ti urang Midian. 35
Hakim-hakim 9.18- 24 18 Kari-kari poe ieu aranjeun malik ngamusuh ka kulawarga bapa kuring. Tujuh puluh putrana ku aranjeun dipeuncitan hiji-hiji dina luhur batu anu eta-eta keneh, anu sahiji! Eta anak selir bapa kuring anu ngaran Abimelek, ku aranjeun dijieun raja di Sekem, pedah baraya! 19 Lamun enya tea mah poe ieu aranjeun boga tekad anu lempeng sarta jujur ka Gidion jeung ka kulawargana, heug masing bagja boga raja Abimelek, kitu deui Abimelek masing senang ngarajaanana ka aranjeun. 20 Tapi lamun henteu kitu muga-muga ti Abimelek sing bijil seuneu anu ngahuru ka aranjeun urang Sekem jeung urang Bet Milo, sarta muga-muga ti urang Sekem jeung urang Bet Milo masing bijil seuneu nu ngaduruk Abimelek nepi ka beakna." 21 Geus kitu, ku bawaning sieun ka Abimelek saderekna, Yotam terus kabur ka Beer, sarta calik di dinya saterusna. 22 Ari Abimelek marentahna ka urang Israil meunang tilu taun. 23 Ku kersaning Allah, Abimelek jeung urang Sekem jadi silih satru, urang Sekem barontak ka anjeunna. 24 Kitu kajadianana, kajahatan Abimelek jeung urang Sekem anu ngabantu anjeunna meuncitan tujuh puluh putra-putra Gidion, ayeuna meunang wawales. 36
Hakim-hakim 9.25- 31 25 Urang Sekem nyieun tempat pamegatan di puncak-puncak gunung, pikeun nangkep Abimelek. Sakur anu ngaliwat ka dinya ku maranehna dirampog. Hal ieu geus diunjukkeun ka Abimelek. 26 Geus kitu ka Sekem aya anu daratang, Gaal bin Ebed jeung dulur-dulurna, sarta maranehna dipercaya ku urang Sekem. 27 Maranehanana arasup ka kebon anggur urang Sekem, mupu buahna tuluy diperes diparake sukan-sukan. Los deui ka kuil dewa urang dinya, ngadon dalahar, ngarinum bari susumbar ngahina ka Abimelek. 28 Kieu ceuk Gaal, "Urang di Sekem teh jadi naon? Na make kudu ngabdi ka Abimelek? Saha saenyana eta jelema teh? Anak Gidion! Ari Sebul wakilna di dieu, ngawula ka dinya. Urang mah keur naon ngawula ka dinya? Rek ngawula mah ka Hemor karuhun urang, anu ngarundaykeun kaom aranjeun! 29 Coba lamun kuring anu jadi kapala di dieu, eta si Abimelek teh moal teu disingkahkeun! Rek kieu kuring ngomong teh ka manehna, Pek pepekan deui balad maneh, urang tarung, urang ngadu kakuatan!" 30 Sebul, kapala pamarentah kota eta, ngadenge ucap-ucapan Gaal kitu teh hatena ngentab. 31 Tuluy ngirim utusan ka Abimelek anu calikna di Aruma, mawa pesen kieu, "Aya jalmi arasup ka Sekem, Gaal bin Ebed sareng 37
Hakim-hakim 9.32- 38 dulur-dulurna, ngangsonan jalmi-jalmi sina ngalawan ka anjeun. 32 Anjeun engke wengi kedah jengkar sareng perjurit, lajeng ngintip di tegal. 33 Enjingna wanci meletek srangenge kedah ngadadak nyerang kota. Upami Gaal sabaladna kaluar ngayonan, gempur sakiat tanaga." 34 Seug Abimelek sabaladna jengkar peuting-peuting, tuluy ngintip di luareun Sekem. Baladna dibagi opat bagian. 35 Barang katembong Gaal kaluar sarta ngajanteng di lawang kota, balad Abimelek carengkat tina panyumputanana. 36 Katenjoeun ku Gaal, pok manehna ngomong ka Sebul, "Tenjo! Itu loba jelema tarurun ti puncak gunung." Walon Sebul, "Eta mah lain jelema, kalangkang gunung-gunung." 37 Gaal pok deui, "Tenjo! Itu loba jelema tarurun ti poponclot gunung. Itu sabubuhan deui turut-turut jalan ka dieukeun ti lebah tangkal kiara paranti tukang-tukang torah!" 38 Ari ceuk Sebul, "Mana buktina omongan anjeun anu sakitu suabanana teh? Kapan ceuk anjeun keneh, keur naon urang make kudu ngawula ka eta jelema anu ngaran Abimelek. Tuh itu teh balad manehanana, anu ku anjeun ditangtang tea. Papag ka ditu, ayonan!" 38
Hakim-hakim 9.39- 48 39 Tuluy Gaal ngapalaan urang Sekem ngayonan Abimelek. 40 Gaal kabur, tapi ku Abimelek diudag. Geus loba baladna anu tararatu, kitu deui anu di lawang kota. 41 Abimelek terus calik deui di Aruma. Ari Gaal sadulur-dulur geus teu bisa ngancik deui di Sekem, ditundung ku Sebul. 42 Poe isukna, kauninga ku Abimelek yen urang Sekem rek ka taregal. 43 Seug anjeunna ngumpulkeun balad, dibagi tilu bagian sina ngarintip di tegal. Barang urang dinya kalaluar ti jero kota, anjeunna bijil ti panyumputan rek mimiti ngagempur. 44 Sabot Abimelek jeung baladna maju gagancangan rek megat di lawang kota, anu dua pasukan deui narajang ka nu geus araya di tegal. Anu ditarajang beak dipaehan kabeh. 45 Sanggeus tarung sapoe jeput, eta kota geus beunang ku Abimelek, jelema-jelemana dipaehan, kotana diacak-acak tuluy diawuran ku uyah. 46 Barang pamingpin-pamingpin di benteng Sekem ngadarenge hal eta, tuluy marubus nyiar pisalameteun ka guha anu aya di jero pura Baal Berit. 47 Abimelek geus dibejaan yen maranehanana kumpul di dinya. 48 Seug anjeunna nanjak ka Gunung Salmon jeung baladna. Anjeunna nyandak kampak nutuh dahan kai tuluy dipanggul. Baladna oge 39
Hakim-hakim 9.49- 56 diparentah sina buru-buru nutuh dahan kai cara anjeunna. 49 Tiap perjurit nutuhan dahan kai, tuluy naluturkeun ka Abimelek. Kai teh dibegbregkeun dina liang guha nu keur diparake nyumput, tuluy dihuru. Nu aya di jero, anu lobana kira-kira sarebu urang, lalaki jeung awewe, kabeh paraeh. 50 Ti dinya Abimelek ngepung kota Tebes, sarta tuluy ditalukkeun. 51 Di eta kota aya hiji munara kacida wewegna. Pangeusi kota eta, lalaki, awewe, katut para pamingpinna lalumpatan ka dinya, tuluy ngonci maneh di jero, naraek ka tempat nu pangluhurna. 52 Barang datang ka dinya arek ngagempur eta munara, Abimelek nanjak ngadeukeutan pantona, maksudna eta panto rek dihuru. 53 Tapi ti luhur munara aya awewe ngaragragkeun batu panggilingan, ninggang kana sirahna nepi ka rengat. 54 Geuwat anjeunna nyaur budak ngora purah mawa pakarang anjeunna, pok marentah, "Cabut eta pedang, sabetkeun ka kami. Kami embung kasebutkeun paeh ku awewe." Seug budak ngora teh narajang ka anjeunna, seug anjeunna maot. 55 Sanggeus kanyahoan Abimelek maot, urang Israil baralik ka imah-imahna. 56 Ku jalan kitu Allah ngabales kajahatan Abimelek anu geus hianat ka ramana, 40
Hakim-hakim 9.57-10.7 meuncitan saderek-saderekna anu tujuh puluh tea. 57 Kitu deui kajahatan urang Sekem ku Allah dibales. Maranehna jadi salangsara, cocog jeung ucapan Yotam putra Gidion waktu nyumpahan ka maranehanana. 10 1 Sanggeus Abimelek maot, Tola bin Pua putu Dodo jadi pamingpin, ngabebaskeun Israil. Anjeunna asal ti kaom Isaskar, calikna di Samir di daerah pagunungan Epraim. 2 Dua puluh tilu taun lilana anjeunna jadi pamingpin di Israil, tuluy pupus sarta dikurebkeun di Samir. 3 Sanggeus Tola, urang Israil dipingpin ku Yair urang Gilad. Jadi pamingpinna meunang dua puluh dua taun. 4 Anjeunna kagungan tilu puluh putra pameget anu tarumpak kalde. Putra-putrana kagungan tilu puluh kota di tanah Gilad, anu nepi ka ayeuna disebut desa-desa Yair. 5 Yair pupus sarta dikurebkeun di Kamon. 6 Urang Israil geus dosa deui ka PANGERAN, nyarembah ka dewa-dewa Baal jeung ka Astoret, kitu deui ka allah-allahna urang Siria, urang Sidon, urang Moab, urang Amon jeung urang Pelisti. Geus malungkur ti PANGERAN, henteu ngabakti deui ka Mantenna. 7 Ku lantaran kitu PANGERAN bendu ka urang Israil, tuluy maranehanana diselehkeun ka urang Pelisti jeung ka urang Amon. 41
Hakim-hakim 10.8- 15 8 Dalapan belas taun lilana ieu dua bangsa ngagencet jeung nganiaya urang Israil nu maratuh di kotana urang Emor wetaneun Walungan Yordan di tanah Gilad. 9 Malah urang Amon mah nepi ka meuntasan Yordan merangan ka kaom Yuda, kaom Binyamin jeung kaom Epraim. Israil kacida ngarasa prihatinna. 10 Seug urang Israil teh sasambat ka PANGERAN, bari kieu piunjukna, "Abdi sadaya rumaos dosa, parantos mungkur ti Gusti, Allah abdi sadaya, ngabakti ka Baal-baal." 11 Ngawaler PANGERAN ka maranehanana, "Bareto maraneh teh dikaniaya ku urang Mesir, urang Emor, urang Amon, urang Pelisti, 12 urang Sidon, urang Amalek jeung urang Maon. Maraneh sasambat ka Kami. Lain maraneh teh geus ditulungan ku Kami, leupas ti maranehanana? 13 Parandene maraneh masih bae nukangan ka Kami, ngabarakti ka allah-allah anu sejen. Ku sabab eta Kami moal rek nulungan deui. 14 Ka ditu bae sasambat ka dewa-dewa meunang maraneh milih tea. Keun sina maranehna anu nulungan mun maraneh meunang kasusah." 15 Tapi piunjuk urang Israil ka PANGERAN, "Abdi sadaya rumaos dosa. Mangga sanaos bade dikua-kieu oge, nanging mugi kersa maparin pitulung ayeuna pisan." 42
Hakim-hakim 10.16-11.5 16 Geus kitu, maranehanana henteu ngabarakti deui ka allah-allah sejen, tapi ngabarakti ka PANGERAN. Mantenna jadi pohara ngangresna ku kaprihatinan Israil teh. 17 Geus kitu urang Amon natakeun balad arek indit perang, mangkalan di Gilad. Urang Israil kumpul, tuluy mangkalan di Mispa wewengkon Gilad. 18 Di dinya para pamingpin kaom-kaom Israil silih tanya, "Saha anu sanggup ngapalaan ieu perang ngalawan urang Amon? Sing saha anu sanggup, eta baris jadi kapala saeusi tanah Gilad." 11 1 Aya hiji prajurit anu leber ku wawanen, jenenganana Yepta, putra Gilad ti hiji awewe palacuran. 2 Ti geureuhana anu sah anjeunna kagungan sababaraha putra. Sanggeus sawawa, aranjeunna nyesedek sangkan Yepta ingkah. Salaurna, "Maneh mah moal meunang warisan naon-naon ti bapa kami; maneh mah teu saindung." 3 Yepta ingkah ti saderek-saderekna, tuluy calik di tanah Tob. Di dinya anjeunna narik hate jalma-jalma jahat, anu tuluyna ngahiji jeung anjeunna. 4 Heuleut sawatara lila, urang Israil diperangan ku urang Amon. 5 Barang mimiti der, para pamingpin Gilad arangkat ka tanah Tob ngangkir Yepta. 43
Hakim-hakim 11.6- 13 6 Salaurna, "Mugi anjeun kersa mingpin perang malar urang kuat ngayonan urang Amon." 7 Ari saur Yepta, "Ongkoh bareto aranjeun sakitu mikangewana ka kuring, nepi ka tega nyingkahkeun kuring ti imah bapa. Ayeuna keur meunang kasusah, wet daratang ka kuring." 8 Walon aranjeunna ka Yepta, "Leres kitu, maksad teh seja ngajak, mugi kersa ngiring merangan urang Amon, mingpin sadaya urang Gilad." 9 Saur Yepta ka aranjeunna, "Upama kuring kudu balik pikeun merangan urang Amon, tur engke ku PANGERAN dikersakeun unggul, kuring menta supaya jadi kapala aranjeun." 10 Walonna, "Mangga satuju. PANGERAN saksina." 11 Yepta tuluy ngiring ka para pamingpin Gilad, ku urang Gilad tuluy diangkat jadi kapala jeung pamingpin. Seug Yepta ngadamel sarat-saratna di Mispa, di payuneun PANGERAN. 12 Yepta ngutusan ka raja Amon, ngemban saur kieu, "Naon sababna anjeun narajang ka tanah kuring?" 13 Ngawaler raja Amon ka eta utusan, "Waktu urang Israil daratang ti Mesir geus ngarampas tanah ti semet Walungan Arnon nepi ka Walungan Yabok jeung Walungan 44
Hakim-hakim 11.14 -20 Yordan. Eta kudu dipulangkeun kalawan repeh-rapih." 14 Utusan teh ku Yepta diutus deui ka raja Amon, 15 ngemban waleran kieu, "Teu pisan-pisan urang Israil ngarampas tanah Moab atawa tanah Amon. 16 Kieu anu saenyana: Waktu urang Israil ninggalkeun Mesir, jalanna nyorang gurun keusik, terus ka Teluk Akaba, bras ka Kades. 17 Ti dinya ngutusan ka raja Edom, menta idin rek ngaliwat ka tanahna. Tapi raja Edom teu ngidinan. Ka raja Moab oge menta idin, tapi ku ieu ge teu diidinan ngaliwat ka tanahna. Urang Israil kapaksa ngendek di Kades. 18 Geus kitu urang Israil neruskeun lampahna nyorang gurun keusik, jalanna muteran tanah Moab jeung tanah Edom, seug nepi ka wetaneun tanah Moab peuntaseun Walungan Arnon beulah ditu. Seug sarta masang kemah di dinya. Tapi henteu nepi ka meuntasan eta walungan, lantaran nyaho eta mah geus wates tanah Moab. 19 Ti dinya urang Israil ngutusan ka Sihon, raja urang Emor di Hesbon, menta idin ngaliwat ka tanahna, arek terus ka tanah milikna sorangan. 20 Raja Sihon henteu ngidinan ka Israil, anggur ngumpulkeun baladna kabeh, sarta 45
Hakim-hakim 11.21 -26 masang kemah di Yahas, tuluy narajang ka Israil. 21 Tapi PANGERAN, Allahna Israil, ngersakeun Israil unggul bisa ngelehkeun Sihon sabaladna. Wewengkon urang Emor satanah eta ku urang Israil dijabel, 22 terus dicaricingan ti semet Walungan Arnon di beulah kidul nepi ka Walungan Yabok di beulah kaler, ti semet gurun keusik di beulah wetan, nepi ka Walungan Yordan di beulah kulon. 23 Nya PANGERAN, Allahna Israil, anu ngusir urang Emor pikeun umat-Na, urang Israil. 24 Naon sababna eta ayeuna ku anjeun rek dicoba-coba dicokot deui? Pek eta sagala pamere Kamos batara anjeun teh ari rek dibelaan mah. Sabalikna kuring oge wajib ngabelaan sagala rupa anu geus dipaparinkeun ku PANGERAN Allah kuring. 25 Naha ceuk pangrasa anjeun, anjeun teh leuwih hade ti batan Balak bin Sipor, raja Moab? Na kungsi eta raja teh nangtang ka Israil? Na kungsi anjeunna merangan ka pihak kuring? 26 Geus tilu ratus taun Israil nyicingan Hesbon jeung Arur katut pilemburan- pilemburan sakurilingeunana, kitu deui sakabeh kota anu pernahna di sisi-sisi Walungan Arnon. Ku naon ku anjeun henteu direbut dina mangsa-mangsa eta? 46
Hakim-hakim 11.27 -34 27 Henteu, kuring teu salah teu naon ka anjeun. Sabalikna anjeun anu nyieun goreng arek merangan. Mugi-mugi PANGERAN anu jumeneng hakim, poe ieu nangtukeun hukum-Na kana perkara urang Israil jeung urang Amon." 28 Eta kasauran Yepta ku raja Amon henteu dipirosea. 29 Geus kitu Roh PANGERAN tumerap ka Yepta. Anjeunna angkat nyorang tanah Gilad jeung tanah Menase, mulih deui nganggo jalan ka Mispa di wewengkon Gilad, lajeng ka tanah Amon. 30 Anjeunna kaluar nadar ka PANGERAN, saurna, "Madak abdi ku anjeun dikersakeun tiasa ngelehkeun urang Amon, 31 ana abdi wangsul unggul jurit, abdi sumeja ngahaturkeun jalmi anu pangheulana kaluar ti rorompok mapagkeun abdi. Eta bade diduruk didamel kurban ka PANGERAN." 32 Geus kitu Yepta meuntasan walungan seja merangan urang Amon. Kersaning PANGERAN perangna unggul. 33 Urang Amon ku anjeunna dibabad ti semet Arur nepi ka wewengkon sakurilingeun Minit, dua puluh kota kabehna, malah terus nepi ka Abel Keramim. Urang Amon dicacar bebeakan, kasoran ku urang Israil. 34 Sanggeus Yepta sumping ka bumina di Mispa, putrana anu geus parawan kaluar 47
48 Hakim-hakim 11.35 -40 mapagkeun, igel-igelan bari nabeuh terebang. Eta teh putra tunggalna. 35 Barang Yepta ningali kitu, anjeunna nyosoeh anggoan bawaning ku nalangsa, sarta lahirna, "Aduh anaking! Ieu hate Ama kiamat. Naha bet enung pisan anu ngajejewet hate Ama teh? Ama teh geus sumpah ka PANGERAN, teu bisa diletak deui." 36 Putrana ngawangsul, "Upami parantos sumpah ka PANGERAN mah, mangga teh teuing abdi pidamel sakumaha anu ku Ama parantos diikrarkeun, margi Ama ku PANGERAN parantos dikersakeun unggul iasa ngelehkeun musuh Ama, urang Amon." 37 Saurna deui ka ramana, "Mung abdi aya panuhun, nyuhunkeun tempo dua sasih bade nepangan rerencangan, teras ngumbara ka gunung-gunung, sumeja nyeungceurikan diri sorangan, kedah maot parawan keneh." 38 Ku ramana seug dijurung, dipaparin waktu dua bulan. Bral indit jeung batur-baturna ka gunung-gunung, ngadon nangisan salira kudu pupus memeh kagungan jodo, bujeng-bujeng dugi ka puputra heula. 39 Sanggeus dua bulan, balik deui ka ramana. Ku ramana dilakonan sakumaha anu geus diikrarkeun ka PANGERAN. Nyi mojang teh maot parawan keneh. Hal eta saterusna jadi adat di Israil, 40 nya eta, unggal mojang saban-saban taun kudu lunta heula opat poe, pikeun
Hakim-hakim 12.1-5 nyeungceurikan putra awewe Yepta urang Gilad. 12 1 Urang Epraim mangsa harita tandang arek perang, tuluy arindit meuntasan Walungan Yordan muru ka Sapon. Maranehna nyarita ka Yepta, "Ku naon maneh indit merangan urang Amon teh teu ngajak kuring? Ayeuna kuring rek ngaduruk maneh saeusi imah!" 2 Ku Yepta diwaler kieu, "Basa urang Gilad jeung urang Amon paketrok nemen pisan, kuring menta tulung ka aranjeun ngabantu ngabebaskeun kuring jeung urang Gilad ti urang Amon, tapi aranjeun teu narulungan. 3 Sanggeus terang yen aranjeun embung pipilueun, kuring nekad ngetohkeun nyawa, asup ka daerah musuh rek merangan. Ku karana PANGERAN, kuring bisa ngelehkeun musuh. Jadi naon sababna ayeuna aranjeun arek merangan ka kuring?" 4 Geus kitu Yepta ngumpulkeun urang Gilad pikeun merangan urang Epraim. Urang Epraim eleh. (Eta urang Epraim geus ngomong kieu, "Maraneh urang Gilad di Epraim jeung di Menase, maraneh teh kakaburan ti Epraim!") 5 Sangkan urang Epraim ulah aya nu lolos, tempat-tempat sisi Walungan Yordan anu kira-kira bisa dipake meuntas, ku urang Gilad direbut. Ana aya urang Epraim menta idin meuntas arek nyoba-nyoba kabur, ku urang 49
50 Hakim-hakim 12.6- 13 Gilad ditanya, "Maneh urang Epraim?" Upama jawabna, "Lain," 6 terus dititah ngucapkeun "Syibolet". Urang Epraim ngucapkeunana teh "Sibolet", teu bisaeun bentes. Upama geus kitu eta jelema ditewak tuluy dipaehan di dinya keneh, di salah sahiji peupeuntasan Walungan Yordan. Harita urang Epraim anu diparaehan teh nepi ka opat puluh dua rebu jelema. 7 Yepta jenengna pamingpin di urang Israil meunang genep taun. Tuluy pupus, dikurebkeun di kota Mispa di Gilad. 8 Sanggeus Yepta, anu jadi hakim urang Israil teh Ibsan urang Betlehem. 9 Anjeunna kagungan tilu puluh putra lalaki, tilu puluh putra awewe. Putra-putrana nu awewe dijodokeunana ka urang kaom sejen. Ari ti kaom luar anjeunna nyandak tilu puluh mojang dijodokeun ka putra-putrana anu pameget. Ibsan ngapalaanana ka Israil meunang tujuh taun, 10 tuluy pupus sarta dikurebkeun di Betlehem. 11 Sanggeus Ibsan, anu jadi hakim urang Israil teh Elon ti Sebulun. Ngapalaanana meunang sapuluh taun, 12 tuluy pupus, dikurebkeun di Ayalon, di wewengkon Sebulun. 13 Sanggeus Elon, hakim urang Israil teh Abdon bin Hilel ti Piraton.
Hakim-hakim 12.14-13.6 14 Anjeunna kagungan opat puluh putra pameget jeung tilu puluh putu pameget anu masing-masing baroga kalde tunggang hiji sewang. Abdon mingpinna ka Israil meunang dalapan taun, 15 tuluy pupus, dikurebkeun di Piraton wewengkon Epraim, di pagunungan urang Amalek. 13 1 Urang Israil milampah dosa deui ka PANGERAN, sarta ku Mantenna diselehkeun ka urang Pelisti, dijajah nepi ka opat puluh taun. 2 Jaman eta aya hiji jelema, ngaranna Manoah, urang Sora, anggota kaom Dan. Ari bojona gabug. 3 Ti dinya malaikat PANGERAN nembongan ka bojo Manoah sarta ngandika, "Nepi ka ayeuna maneh acan keneh boga anak. Tapi moal lila deui maneh bakal kakandungan tuluy ngajuru, budakna tangtu lalaki. 4 Maneh kudu pantrang, teu meunang nginum anggur atawa inuman keras, teu meunang dahar kadaharan anu diharamkeun. 5 Upama budak geus lahir, buukna ulah dicukuran, sabab ti barang borojolna geus diabdikeun ka Allah jadi Nasir. Manehna nu baris ngajait urang Israil ti urang Pelisti." 6 Eta wanita bebeja ka salakina, "Bieu kuring kasumpingan utusan Allah. Pamuluna lir malaikat PANGERAN, kacida pikagimireunana. Ku kuring teu ditanyakeun anjeunna teh 51
Hakim-hakim 13.7- 13 nu ti mana, kitu deui anjeunna oge henteu ngenalkeun jenenganana. 7 Saurna kuring teh bakal ngandung, bakal boga anak lalaki. Saurna deui kuring kudu pantrang, teu meunang nginum anggur atawa inuman keras, teu meunang dahar kadaharan anu diharamkeun, sabab budak teh pijadieun Nasir Allah saumur-umur." 8 Seug Manoah neneda ka PANGERAN, "Nun PANGERAN, mugi eta utusan Allah anu nembe sumping teh sina sumping deui maparin katerangan perkawis budak, upami parantos lahir kedah kumaha ngurusna." 9 Paneda Manoah ku Allah dikabul, malaikat- Na sumping deui ka eta wanita, waktu manehna keur diuk di kebon, sorangan henteu jeung salakina. 10 Harita keneh manehna lumpat ka salakina, sarta pokna, "Itu utusan anu kamari ieu teh sumping deui ka kuring." 11 Manoah geuwat nuturkeun bojona nepungan tamu, seug tumaros, "Juragan teh anu kamari ieu cacarios sareng pun bojo?" Tamu ngawaler, "Enya." 12 Manoah tumaros deui, "Saupami pilahir Juragan teh parantos buktos, eta budak kedah kumaha, kumaha pilampaheun hirupna?" 13 Waler malaikat, "Bojo maneh kudu tigin ngalakonan hal-hal anu ku Kami geus diomongkeun ka dirina. 52
Hakim-hakim 13.14 -20 14 Naon bae anu asal tina tangkal anggur teu meunang didahar, anggur atawa inuman keras teu meunang, kitu deui kadaharan- kadaharan anu diharamkeun. Sakur anu ku Kami diomongkeun ka manehna kudu dilampahkeun." 15 (13:15-16) Manoah teu terangeun yen eta teh malaikat PANGERAN, ku sabab kitu pok unjukan kieu, "Ulah waka mulih. Tuang heula, bade dipangnyayagikeun anak embe." Tapi saur malaikat, "Najan diandeg ge susuguh maneh ku Kami moal didahar. Tapi ari rek nyadiakeun mah pek bae, tuluy duruk jieun kurban ka PANGERAN." 16 (13:15) 17 Manoah unjukan deui, "Neda wartos, saha salira teh, supados di mana pilahir Juragan tea buktos, abdi tiasa nyanggakeun panghormat." 18 Malaikat teh mariksa, "Keur naon hayang nyaho ngaran Kami? Eta ngaran teh ajaib." 19 Geus kitu Manoah nyokot hiji anak embe jeung tuangeun saperluna, tuluy diteundeun dina luhur altar cadas, dikurbankeun ka PANGERAN, anu terus ngadamel kaajaiban. 20 (13:20-21) Waktu seuneu kurban geus luhur tina altar, katingal ku Manoah jeung bojona, malaikat teh mumbul ka langit di jero gedagna seuneu. Manoah kakara eling, yen eta anu bieu teh malaikat PANGERAN, bruk bae manehna jeung bojona sujud kana 53
54 Hakim-hakim 13.21-14.3 taneuh. Ti harita malaikat teh teu nembongan deui. 21 (13:20) 22 Ceuk Manoah ka bojona, "Urang geus nenjo Allah, tangtu urang paeh." 23 Tapi ceuk bojona, "Upama enya PANGERAN bade nyabut nyawa urang, piraku tadi kersaeun nampi kurban urang; moal tepi ka mintonkeun itu mintonkeun ieu, moal ngadawuhkeun sagala perkara nu tadi ka urang." 24 Gancangna eta wanita teh ngalahirkeun, orokna lalaki, kakasihna Simson. Murangkalih beuki ageung, ku PANGERAN diberkahan. 25 Waktu anjeunna keur aya di antara Sora jeung Estaol di pakemahan Dan, kakawasaan PANGERAN mimiti maparin kabedasan ka anjeunna. 14 1 Dina hiji poe Simson angkat, mudun ka Timna. Di dinya anjeunna ningali hiji mojang urang Pelisti. 2 Ari mulih terus wawartos ka ibu ramana, "Di lebak, di Timna, abdi kapincut ku hiji mojang urang Pelisti. Nyuhunkeun dipanglamarkeun, bade ditikah." 3 Ceuk ibu ramana, "Ku naon hayang bojoan ka urang Pelisti, bangsa nu teu disunat? Na di golongan urang, di bangsa urang, geus teu manggih pibojoeun?" Tapi waler Simson, "Abdi mah keukeuh hayang ka manehna,
Hakim-hakim 14.4-9 mugi dipanglamarkeun. Ka dinya kasuka abdi." 4 Sepuhna teu terangeun, yen eta kapalay Simson teh geus kitu dikersakeunana ku PANGERAN, sabab PANGERAN keur milari jalan keur merangan urang Pelisti. Harita urang Pelisti teh ngajajah ka Israil. 5 Ti dinya Simson mudun ka Timna jeung ibu ramana. Barang geus araya di hiji kebon anggur, anjeunna ngadangu sora singa ngagaur. 6 Ku kakawasaan PANGERAN, Simson ngadak-ngadak jadi bedas. Singa teh ditongtak ku pananganana bae tuluy disasaak kawas ka anak embe bae. Tapi anjeunna teu wawartos ka ibu ramana mah. 7 Ti dinya Simson angkat nepangan mojang tea sarta cacarios jeung eta. Simson resepeun ka eta mojang. 8 Heuleut sawatara poe ti harita, Simson ka ditu deui seja nikah. Di tengah jalan anjeunna nyimpang heula ningalian singa anu kamari ieu dipaehan ku anjeunna. Anjeunna melengek, dina bangke singa teh aya sayang nyiruan tur geus aya maduna. 9 Seug maduna dikeduk kana dampal panangan, tuluy dituang bari angkat. Anjeunna terus nepangan ibu ramana, masihkeun eta madu sawareh ka aranjeunna sarta ku aranjeunna eta madu teh dituang. 55
Hakim-hakim 14.10 -15 Tapi ku Simson teu dicarioskeun yen eta madu teh kenging nyandak tina bangke singa. 10 Sanggeus ramana angkat ka imah mojang tea, Simson ngadamel pesta di dinya, lantaran geus kitu kabiasaanana barudak ngora. 11 Barang urang Pelisti nyarahoeun, seug ngajurung tilu puluh nonoman sina ngarencangan ka anjeunna. 12 (14:12-13) Simson misaur ka maranehanana, "Aya tarucing. Lamun kateguh, aranjeun masing-masing baris meunang lawon anu lemes salambar jeung papakean anu alus keur pisalin. Kudu kateguh memeh poe katujuh sabada ieu pesta nikah. Lamun teu kateguh, aranjeun anu kudu mere ka kuring lawon lemes jeung baju nu alus sasetel." Ari ceuk maranehanana, "Jadi! Kumaha tarucingna?" 13 (14:12) 14 Saurna, "Ti nu dahar bijil kadaharan, ti nu bedas bijil nu amis." Geus tilu poe eta tarucing acan kateguh. 15 Dina poe kaopatna maranehna daratang ka geureuha Simson, aromongna, "Cik salaki maneh olo sina ngabejakeun eusi tatarucingan tea. Lamun maneh henteu nurut, engke imah bapa maneh rek dihuru, maneh oge rek diduruk sakalian. Maraneh ngondang kami teh ngarah kami beunang dirampog, lain?" 56
Hakim-hakim 14.16-15.1 16 Seug garwana nepangan ka anjeunna, unjukan bari rambay cipanon, "Akang mah teu nyaah ka abdi, ngewa ka abdi teh! Akang mere tarucing ka rerencangan, abdi teu dipasihan terang eusina!" Ari walerna, "Nyai, cacakan ka indung bapa sorangan ku Akang teu dibejakeun. Piraku ari ka Nyai kudu?" 17 Garwana ceurik bae salila pesta nikahna anu tujuh poe tea. Dina poe anu katujuh, ku sabab kacida dipaksana ku garwa, eusi tarucing teh diwartoskeun. Ku garwana tuluy dibejakeun ka urang Pelisti. 18 Dina poe katujuhna memeh Simson lebet ka pangkuleman, urang dinya ngaromong kieu ka anjeunna, "Naon nu leuwih amis ti batan madu? Naon nu leuwih bedas ti batan singa?" Waler Simson, "Lamun ngawulukuna lain ku sapi kuring anu bikang, pamohalan ku aranjeun bisa kateguh." 19 Ku kakawasaan PANGERAN, harita anjeunna jadi ngadak-ngadak bedas. Gejlig angkat, mudun ka Askelon, tuluy maehan tilu puluh jelema di dinya, papakeanana nu aralus dirangsadan, diselehkeun ka jelema-jelema anu neguh tarucing. Geus kitu mulih bari jengkel ku nu enggeus kajadian. 20 Ari garwana ku mertuana dibikeun ka hiji jelema anu ngagendeng anjeunna waktu nikah tea. 15 1 Heuleut sawatara waktu, keur usum dibuat gandum, Simson angkat seja 57
Hakim-hakim 15.2-7 mendakan garwana, nyandak anak embe. Ari saurna ka rama garwana, "Abdi bade ka pangkeng pun bojo." Tapi ku eta dihalangan, 2 pokna, "Sugan teh enya hidep geus teu suka ka anak Bapa, anu matak ku Bapa teh dibikeun ka batur hidep keneh. Tapi aya adina, leuwih geulis. Pek eta keur hidep, gagantina." 3 Saur Simson, "Ayeuna mah, lamun abdi nyieun kitu nyieun kieu ka urang Pelisti, geus lain salah abdi deui." 4 Bral bae angkat, tuluy newakan ajag meunang tilu ratus siki, seug ditalian dua-dua, buntutna dikantetkeun. Lebah patumbuna diteundeunan obor. 5 Oborna diseungeutan, tuluy ajagna dikencar-kencarkeun ka pibuateun urang Pelisti. Ku lantaran kitu, anu kahuru teh lain ngan gandum anu geus ditumpuk bae, anu acan dipibuatan oge kahuru, malah kebon jetunna oge milu kahuruan. 6 Sanggeus ku urang Pelisti disusud saha anu boga gawe, kanyahoan yen ku Simson, dumeh garwana ku mertuana, urang Timna tea, dibikeun ka rerencanganana. Seug eta wanita teh ku urang Pelisti diduruk, imah bapana oge dihuru. 7 Saur Simson ka maranehanana, "Kitu kutan peta maraneh! Aing sumpah, moal waka eureun sapanjang can bisa ngabales!" 58
59 Hakim-hakim 15.8- 14 8 Der anjeunna narajang rosa pisan, nepi ka kacida lobana urang Pelisti anu paraeh. Geus kitu anjeunna angkat, terus calik di hiji guha cadas di Etam. 9 Geus kitu urang Pelisti arindit, nyieun pakemahan di Yuda, tuluy narajang kota Lehi. 10 Urang Yuda daratang nanyakeun, "Ku naon narajang ka dieu?" Jawabna, "Arek ngabarogod Simson, rek dibales sakumaha kalakuanana ka kami." 11 Seug tilu rebu urang Yuda arindit ka guha cadas di Etam, kieu pokna ka Simson, "Na teu uninga yen urang Pelisti teh dunungan urang? Ku naon anjeun nyusahkeun ka kuring?" Waler Simson, "Kuring mah sakadar ngabales kana kalakuan maranehanana." 12 Ceuk urang Yuda, "Kuring ka dieu teh arek ngabarogod anjeun, rek diserenkeun ka urang Pelisti." Saur Simson, "Tapi aranjeun kudu sumpah, yen aranjeun pribadi mah moal maehan ka kuring." 13 Tembal maranehanana, "Ngan seja ngabarogod wungkul, tuluy dipasrahkeun ka urang Pelisti. Paliyas teuing maehan mah." Ti dinya Simson dibarogod ku dua tambang anu weuteuh keneh, tuluy diiringkeun ti dinya. 14 Barang sumping ka Lehi, anjeunna ku urang Pelisti dipapag ku surak bari diburu. Saharita keneh anjeunna kasumpingan kakawasaan PANGERAN, ngadak-ngadak tanagana jadi rongkah. Tali anu ngabarogod
60 Hakim-hakim 15.15-16.1 pananganana dipegatkeun, kawas megatkeun benang tutung kabeuleum bae. 15 Beh anjeunna mendak tulang cacapek kalde baseuh keneh, top dipulung, tuluy dianggo ngababukan urang Pelisti, nepi ka aya sarebu urang anu paraeh ku eta. 16 Geus kitu Simson ngawih, "Ku tulang cacapek kalde sapotong, kami maehan sarebu jalma. Ku tulang cacapek kalde sapotong, kami numpukkeun bangke-bangkena." 17 Sanggeus ngahariring, lung cacapek kalde teh dialungkeun. Ari tempat kajadianana disebutna Ramat Lehi. 18 Geus kitu Simson ngaraos pohara halabhabna, seug sasambat ka PANGERAN, "Abdi ku Anjeun parantos dikersakeun sakitu unggulna. Dupi ayeuna, naha abdi teh kedah maot ku bawaning halabhab, sareng kedah beunang ku urang Pelisti, bangsa anu henteu disunatan?" 19 Lajeng Allah di Lehi muka liang handapeun cadas, seug aya cai bijil ti dinya. Regot Simson ngaleueut, salirana karaos seger meueusan. Eta cinyusu dingaranan Hakor, nu tetep aya di Lehi tepi ka ayeuna. 20 Lilana Simson jeneng hakim di Israil dua puluh taun, nya eta jaman tanah Israil dijajah ku urang Pelisti. 16 1 Dina hiji poe Simson angkat ka kota Gasa. Di ditu tepang jeung hiji dayang, anjeunna kulem di dinya.
Hakim-hakim 16.2-7 2 Urang Gasa nyarahoeun Simson aya di dinya, seug ngepung eta tempat bari ngadarago di lawang kota, ngadedempes sapeupeuting. Ceuk angkeuhanana masing- masing, "Rek didago tepi ka isuk, tuluy dipaehan." 3 Tapi Simson mondokna di dinya teu nepi ka isuk. Tengah peuting anjeunna hudang, tuluy angkat ka gapura kota. Eta gapura terus dirabut, panto-pantona, tihang-tihangna, tulak-tulakna jeung sagala nu nempel ka dinya kabawa. Dipundak, dicandak nanjak ka luhur pasir anu paeunteung-eunteung jeung Hebron. 4 Sanggeus eta, Simson mikacinta Delila, awewe urang Lebak Sorek. 5 Ti dinya lima raja urang Pelisti daratang ka eta awewe, ngaromong kieu, "Olo Simson ku maneh sina buka rusiah, ti mana boga tanaga rongkah kitu. Akalan sangkan ku kami bisa dikawasaan. Tuluy barogod sina ulah bisa hojah. Engke maneh dibere uang perak sarebu saratus sewang ti kami masing-masing." 6 Carek Delila ka Simson, "Cobi wartoskeun, naon anu ngalantarankeun Akang bedas kitu. Upami aya nu hayang nalikung nepi ka Akang teu tiasa nanaon, kedah kumaha?" 7 Waler Simson, "Talian Akang ku tujuh lambar tali gondewa anu anyar jeung baseuh 61
62 Hakim-hakim 16.8- 13 keneh, tangtu Akang leuleus moal beda ti nu sejen." 8 Delila ku raja-raja Pelisti dibere tujuh lambar tali gondewa anu anyar jeung baseuh keneh, tuluy dipake ngabarogod Simson. 9 Di kamar sejen Delila geus nyumputkeun jelema sababaraha urang. Geus kitu manehna ngagero, "Simson! Urang Pelisti daratang!" Jemprung tali gondewa teh tujuh lambaranana dipegatkeun ku Simson, lir benang kaantelan seuneu. Rusiah kabedasanana tetep ku maranehanana henteu kabuka. 10 Carek Delila ka Simson, "Akang mah! Kalah ka ngabobodo, sanes nyarios anu leres. Cobi ayeuna wartoskeun kedah ku naon dibarogodna?" 11 Ari walerna, "Ku tambang weuteuh anu acan pisan dipake. Tangtu Akang leuleus moal beda ti nu sejen." 12 Delila nyokot sababaraha tambang weuteuh tuluy dibarogodkeun ka anjeunna. Delila ngagero, "Simson! Urang Pelisti daratang!" Harita di kamar sejen geus aya sababaraha jelema. Tapi tambang anu ngabarogod pananganana teh ku anjeunna dipegatkeun, kawas megatkeun benang bae. 13 Carek Delila ka Simson, "Akang mah ngaheureuykeun keneh bae, henteu leres- leres. Kedah dibarogod ku naon Akang teh?" Ari walerna, "Lamun ieu buuk Akang anu tujuh untun digubed ku benang tuluy
63 Hakim-hakim 16.14 -19 dibeulitkeun kana pakan tinun sarta dipaseuk masing pageuh, tangtu Akang leuleus moal beda ti nu sejen." 14 Simson ku Delila disina kulem, dihariringan. Tuluy rambutna anu tujuh untun digubed-gubedkeun kana pakan tinun, terus dipaseuk pageuh pisan. Delila ngagero, "Simson! Urang Pelisti daratang!" Gurinjal Simson tanghi, rambutna lesot tina pakan. 15 Ku sabab eta ceuk Delila, "Mana majar mikacinta ka abdi teh? Geuning henteu! Parantos tilu kali Akang ngabobodo ka abdi, teu kersa nerangkeun anu sayaktosna nu mawi Akang sakitu bedasna." 16 Eta awewe ngarenghik bae terus unggal- unggal poe. Simson jadi jengkel lantaran haben bae ditalek. 17 Tungtungna anjeunna waleh, saurna, "Ieu buuk Akang acan pisan dicukur. Ti barang dijurukeun Akang geus diabdikeun ka Allah, jadi Nasir. Lamun dicukuran, kabedasan Akang tangtu musna, jadi leuleus moal beda ti nu sejen." 18 Ku Delila karasa yen ayeuna mah nyariosna enyaan. Seug ngutusan ka raja-raja Pelisti tea, talatahna, "Mangga sarumping sakali deui wae. Manehna parantos buka rusiah." Tuluy raja-raja teh daratang bari marawa duit. 19 Simson ku Delila dihariringan, reup kulem dina lahunanana. Delila nyalukan
Hakim-hakim 16.20 -24 jelema sina motong rambut Simson anu tujuh untun. Ti dinya Delila mimiti nyiksa ka anjeunna, kawantu anjeunna geus teu aya kabedasanana. 20 Eta awewe tuluy ngagero, "Simson! Urang Pelisti daratang!" Korejat anjeunna tanghi bari nyaur sajeroning manah, "Ayeuna ge aing leupas cara anu enggeus-enggeus." Can karaoseun yen geus dikantunkeun ku PANGERAN. 21 Ku urang Pelisti terus direjeng, socana dicokel duanana. Tuluy dibawa ka Gasa, dirante ku rante tambaga, dilebetkeun ka jero panjara, dijieun purah ngagiling. 22 Ari rambutna geus manjangan deui. 23 Raja-raja urang Pelisti kumpul, nyieun pesta jeung mere kurban gede ka Dagon, dewana. Maranehna ngararawih, "Batara urang enggeus ngersakeun, Simson musuh urang geus ditalukkeun." 24 (16:24-25) Pohara galumbirana, pok ngaromong, "Calukan si Simson, sina ngabodor ngarah resep!" Sanggeus Simson diala ti jero panjara, ku maranehanana diparentah ngabodor, jeung sina ngadeg di antara dua tihang anu gede. Barang jalma-jalma narenjoeun ka anjeunna tuluy ngarawih, muji dewana, "Dewa urang geus mere kaunggulan ka urang ti musuh, anu geus ngaruksak nagri urang sarta maehan jalma-jalma urang sakitu lobana." 64
Hakim-hakim 16.25 -31 25 (16:24) 26 Misaur Simson ka budak anu nungtun, "Kami tungtun, arek nyabak tihang ieu gedong, arek nyarande ka dinya." 27 Eta gedong keur pinuh ku jelema, lalaki, awewe. Raja-raja Pelisti limaanana kumpul di dinya. Nu di loteng oge aya kira-kira tilu rebu urang, lalaki, awewe, harayang lalajo Simson ngabodor. 28 Simson neneda, kieu panedana, "Nun PANGERAN Nu Maha Agung mugi sing emut ka abdi. Nun Allah, mugi abdi paparin deui kakiatan sakali ieu deui bae, supados sakali naur, abdi tiasa nebus dua siki panon anu dicokel ku urang Pelisti." 29 Geus kitu Simson nyepeng kana dua tihang anu nyangga eta gedong, sabeulah ku panangan kiwa, sabeulah ku panangan tengen, tuluy didonca, 30 bari anjeunna ngagero, "Kajeun aing paeh bareng jeung urang Pelisti!" Anjeunna terus ngadonca sataker tanaga. Gedong teh ambrug pisan, ninggang ka lima raja, ka sakabeh anu di darinya. Urang Pelisti anu paraeh jeung Simson harita, leuwih loba ti batan anu dipaehan ku anjeunna waktu keur jumenengna. 31 Layon Simson dirawat ku saderek-saderek saibu saramana jeung ku wargi-wargi anu lianna. Dibawa mulang tuluy dikurebkeun di hiji tempat antara Sora jeung Estaol, di 65
Hakim-hakim 17.1-6 makam Manoah ramana. Ari lilana Simson jadi hakim di Israil teh dua puluh taun. 17 1 Aya hiji jelema urang pagunungan Epraim, ngaranna Mika. 2 Manehna ngomong ka indungna, "Abdi nguping Ema sasauran. Saur Ema, bangsat anu maling sarebu saratus uang perak teh sing kasapa. Ema, tingali, ieu artos teh, abdi anu ngabantunna." Walon indungna, "Anaking, muga hidep meunang berkah ti PANGERAN." 3 Duit teh ku Mika dipulangkeun deui ka indungna. Ari ceuk indungna, "Pikeun ngajaga bisi anak sorangan kasapa, eta perak ku Ema diikrarkeun ka PANGERAN, urang pake ngalapis arca tina kai. Jadi ieu geblegan-geblegan perak teh ku Ema rek diserenkeun ka hidep." 4 Tapi ku Mika diserenkeun deui ka indungna. Top indungna nyokot dua ratus gebleg, tuluy diserenkeun ka hiji kamasan pikeun dipake ngalapis hiji arca tina kai. Sanggeus dilapis ku perak, arcana dipernahkeun di imah Mika. 5 Ieu jelema, Mika tea, boga tajug sorangan. Manehna nyieun deui arca sababaraha siki, jeung hiji epod. Seug salah saurang anakna ku manehna diangkat jadi imam. 6 Harita di Israil can aya raja. Saban jalma ngan nurutkeun rarasaanana sorangan bae. 66
Hakim-hakim 17.7-18.2 7 Dina mangsa eta keneh, aya hiji jelema ngora keneh, bangsa Lewi, asal ti desa Betlehem wewengkon Yuda. 8 Lunta ti Betlehem, sejana neangan keur pamatuhan di mana bae manggihna. Satengahing perjalanan manehna datang ka imah Mika di pagunungan Epraim. 9 Ku Mika ditanya, "Nu ti mana, dulur?" Jawabna, "Sim kuring teh bangsa Lewi, ti Betlehem wewengkon Yuda, seja milari pangcicingan di mana bae nyangsangna." 10 Carek Mika, "Atuh di dieu bae sareng sim kuring, jadi juru nasehat sareng imam sim kuring. Bade digajih sataun sapuluh uang perak, jaba pisalin saperluna, kitu deui bahan pangan." 11 Eta jajaka urang Lewi teh daekeun, tuluy cicing di Mika sarta dipianak. 12 Ku Mika diangkat jadi imam. Dipernahkeunana oge di imah Mika bae. 13 Ceuk Mika, "Ceuk pangrasa, ieu teh alamat hade ti PANGERAN, lantaran aing ayeuna geus boga imam ti kaom Lewi." 18 1 Harita di Israil can aya raja. Mangsa eta, kaom Dan eukeur nareangan tanah akueun keur pamatuhanana, lantaran ti kaom-kaom Israil maranehanana mah acan kabagian tanah akuan. 2 Urang Dan nitahan lima jelema anu peryoga, beunang milih ti bangsana keneh, 67
Hakim-hakim 18.3-9 ti Sora jeung ti Estaol, dijurung alak-ilik neangan tanah. Sanggeus narepi ka pagunungan Epraim, maranehna mareuting di imah Mika. 3 Sabot kitu, maranehanana sidik pisan ngadenge aya lentong bangsa Lewi, seug didarongdon, ditanya, "Geuning aya di dieu, keur naon? Saha nu mawa ka dieu?" 4 Jawabna, "Di dieu dicandet ku Mika, digajih, dijieun imam anjeunna." 5 Ceuk maranehanana, "Cik atuh pangnaroskeun ka Allah, ieu lalampahan kuring teh baris hasil atawa moal." 6 Jawab eta imam, "Ulah salempang. Perjalanan aranjeun ditangtayungan ku PANGERAN." 7 Geus kitu anu limaan teh neruskeun lampahna, ti dinya jol ka desa Lais. Katembong ku maranehanana, yen urang dinya hirupna teh tengtrem-tingtrim, cara urang Sidon bae. Tabeatna rukun, teu laloba omong, tara cekcok, tur sagala kaperluan hirupna nyampak. Ari tempatna mencil jauh ti urang Sidon, jeung henteu pacorok jeung bangsa sejen. 8 Sanggeus nu limaan daratang deui ka Sora jeung Estaol, ku batur-batur salemburna pada nanya naon papanggihanana. 9 Jawabna, "Geura sadia-sadia, urang narajang ka Lais. Tanahna geus tetela hade 68
Hakim-hakim 18.10 -17 pisan. Geuwat, ulah nganggur teu puguh di dieu. Gancang ka ditu rebut. 10 Geura engke kanyahoan di ditu, yen urang ditu sama sakali taya panyangkana naon-naon. Kota gede naker eta teh. Sagala rupa pangabutuh jelema aya di dinya, tur eta teh geus dipaparinkeun ku Allah, pikeun aranjeun." 11 Leut genep ratus urang kaom Dan arindit ti Sora jeung Estaol, samakta rek maju perang. 12 Geus naranjak, tuluy masang pakemahan di Kiryat Yarim wewengkon Yuda. Ku hal eta, tempatna nepi ka ayeuna katelah Pakemahan Dan. 13 Ti dinya lampahna kebat, jol ka pagunungan Epraim, ka imah Mika. 14 Jelema anu lima, anu geus nalungtik kota Lais sakurilingna, ngaromong pada batur, "Nyaho nya, di dieu di salah sahiji imah, aya arca anu dilapis perak? Arca-arca sejenna ge aya, malah aya epod sagala. Cik palikiran, kumaha ngakalanana?" 15 Ti dinya maranehanana ka imah Mika anu dicicingan ku jajaka urang Lewi tea, seug naranya ka dinya damang henteuna. 16 Sabot kitu, genep ratus perjurit Dan anu geus saged perang teh narangtung di lawang. 17 Mata-mata nu limaan nyulusup ka jero imah, nyokot arca kai anu dilapis ku perak, arca-arca lianna kitu deui epod. Ari imam 69
Hakim-hakim 18.18 -25 tea mah aya di lawang, nangtung jeung perjurit-perjurit. 18 Barang anu limaan arasup ka jero imah Mika bari ngarawatan barang-barang anu disucikeun, imam teh nanyakeun, "Ku naon geuning kararitu?" 19 Ari tembalna, "Repeh, tong loba omong. Anggur ngilu, urang ka ditu, jadi imam jeung jurunasehat di ditu. Na teu hayang jadi imam sakabeh kaom Israil? Atawa mending jadi imam kulawargana jelema saurang?" 20 Imam teh jadi kacida atoheunana. Seug barang-barang anu disucikeun teh dicokotan, tuluy biluk ka maranehanana. 21 Ti dinya maranehanana mimiti arindit deui; ari barudakna, ingon-ingonna katut sagala kabogana ditempatkeunana di hareup. 22 Sanggeus meujeuhna jauhna ti imah Mika, Mika nyalukan tatangga-tatanggana diajak ngudag. Urang Dan kaudag, 23 tuluy digero-gero. Urang Dan maralik, nanya ka Mika, pokna, "Aya naon? Arek naon mawa balad?" 24 Mika nembal, "Make nanya aya naon! Imam kami, allah-allah kami beunang kami nyieun ku maraneh dibawa indit susulumputan! Cik naon bae anu dikarikeun?" 25 Urang Dan ngajarawab, "Anjeun leuwih hade ulah ngomong nanaon, kajaba lamun hayang nyaho ambekna ieu perjurit-perjurit; 70
Hakim-hakim 18.26 -31 naha hayang ditarajang? Aranjeun katut sakabeh kulawarga, moal teu beak ditumpes." 26 Geus ngajawab kitu terus maraju deui. Kapikir ku Mika yen lain lawaneun, tuluy mundur, mulang ka imahna. 27 (18:27-28) Sanggeus ngarebut imam jeung barang-barang buatan Mika, urang Dan terus narajang Lais, kota anu tengtrem- tingtrim, anu pangeusina rukun, anu keur jongjon-jongjon hirupna di eta lebak, Lebak Bet Rehob. Urang dinya beak diparaehan, kotana dihuru. Taya pisan anu nulungan, kawantu Lais teh tempatna jauh pisan ti Sidon, turug-turug urang dinyana tara pacorok jeung bangsa sejen. Eta kota ku urang Dan diadegkeun deui, sarta maranehanana terus maratuh di dinya. 28 (18:27) 29 Ngaran Lais diganti jadi Dan, ngalap ngaran karuhunna Dan, putra Yakub tea. 30 Ari arca tea ku urang Dan geus diperenahkeun baris disarembah. Seug maranehna ngangkat Yonatan bin Gersom putuna Musa, jadi imam kaom Dan, kitu deui turunan-turunanana oge jaradi imam maranehanana, nepi ka mangsa eta bangsa diboyong ku musuh. 31 Ari arca buatan Mika tea tetep aya di dinya, sapanjang Kemah paranti ngabakti ka Allah aya di Silo. 71
Hakim-hakim 19.1-8 19 1 Keur jaman Israil can boga raja, aya hiji urang Lewi ngumbara di daerah pagunungan Epraim. Manehna mawa hiji mojang urang Betlehem wewengkon Yuda, dijieun selir. 2 Hiji waktu eta mojang teh pundung, balik ka imah bapana di Betlehem meunang opat bulan. 3 Ti dinya manehna gilig rek nyusul eta mojang, arek dilelemu sangkan daekeun dibawa balik. Inditna jeung gandek saurang, nungtun dua kalde. Barang datang, ku eta mojang dititah asup ka imah. Bapa eta mojang barang nenjoeun ka manehna teh terus bae ngabageakeun gumbira pisan. 4 Ku sabab diandeg, seug nganjrek tilu poe tilu peuting, dahar nginumna diurus. 5 Dina kaopat poena, manehna jeung gandekna isuk-isuk keneh geus dangdan arek mulang. Tapi ceuk bapa awewe, "Dalahar heula ambeh jagjag. Engke bae balik mah." 6 Gek eta urang Lewi teh diuk tuluy dahar leueut jeung bapa eta mojang. Geus kitu ceuk bapa eta mojang teh, "Mondok deui bae atuh, senang-senang." 7 Eta urang Lewi teh geus cengkat rek indit, tapi bapa eta mojang keukeuh nyandet. Nya meuting deui sapeuting eta. 8 Dina kalima poena, rebun-rebun, barang urang Lewi tea rek indit, eta bapa mojang teh nyarita deui, "Dalahar heula. Engke bae indit 72
Hakim-hakim 19.9- 15 mah ari enggeus rada beurang." Nya tuluy dalahar bareng duaan. 9 Barang eta urang Lewi katut selirna, kitu deui gandekna geus arek jung, dicandet deui bae pokna, "Geuning geus meh peuting, sakeudeung deui oge poek. Leuwih hade meuting deui, senang-senang. Isukan bae baralik mah isuk-isuk." 10 (19:10-11) Tapi geus teu bisa dicandet, embungeun kudu meuting deui mah. Bral bae indit jeung selirna, dituturkeun ku gandek jeung dua kaldena nu geus diselaan. Poe geus meh peuting, ari lalampahan kakara arek nepi ka kota Yebus (Yerusalem tea). Ari ceuk gandekna, "Moal nyimpang heula, Juragan, ngawengi di dieu, di kota urang Yebus?" 11 (19:10) 12 (19:12-13) Ku dununganana ditembal, "Ulah eureun di kota anu jelemana lain urang Israil. Urang terus heula rada ka beh ditu, urang moro meuting di Gibea atawa di Ramah." 13 (19:12) 14 Seug tarerus, Yebus mah diliwat. Barang narepi ka Gibea wewengkon Binyamin, panonpoe geus surup. 15 Leok nyarimpang ti jalan, arek ngadon mondok ka kota. Sanggeus araya di jero kota, gek dariuk di alun-alun. Tapi urang dinya saurang ge teu aya anu uah-aeh ngajak ka imahna. 73
Hakim-hakim 19.16 -22 16 Sabot di darinya keneh, hol aya jelema geus kolot, kakara balik tas digawe ti kebonna. Eta jelema asalna mah ti daerah pagunungan Epraim, ngadon hirup di Gibea. (Nu sejenna mah urang dinya kabeh, kaom Binyamin.) 17 Barang katenjoeun yen aya semah dariuk di alun-alun, pek nanya, "Ieu teh anu ti mana, seja ka mana?" 18 Urang Lewi ngawalon, "Wangsul ti Betlehem wewengkon Yuda, seja mulang ka lembur. Ari kawit mah tebih ti pagunungan Epraim. Henteu aya anu nyambat mondok saurang oge. 19 Da gaduh sakadar parab kalde sareng jarami mah. Roti sareng anggur ngabantun, kangge ieu pun selir, kangge abdi sareng gandek. Anu perlu-perlu mah aya." 20 Ceuk jelema kolot, "Hayu atuh urang ka Bapa, ulah mareuting di alun-alun." 21 Tuluy dibawa ka imahna. Kaldena diparaban. Sanggeus semah ngarumbah suku, brak dalahar. 22 Sabot maranehna keur nyenangkeun awak, eta imah ujug-ujug geus dilingkung ku jelema-jelema tukang ngajina, malah geus mimiti gegedor kana panto bari tinggorowok ka nu boga imah, pokna, "Kaluarkeun eta semah lalaki anu keur meuting di imah maneh, ku kami arek dipake!" 74
75 Hakim-hakim 19.23 -29 23 Tapi jelema kolot tea kaluar, ngomongan, pokna, "Eling dulur-dulur! Adat kitu teh teu pantes, ingkar tina susila! Eta jalma semah Bapa. 24 Tapi aya selirna. Anak Bapa oge aya, parawan keneh. Heug ku Bapa rek dikaluarkeun pikeun aranjeun. Pek rek dikumahakeun kuma karep, dapon ulah nyieun kalakuan anu sakitu aebna ka eta jelema!" 25 Tapi ku maranehanana henteu didenge. Ku sabab kitu eta urang Lewi teh nyurungkeun selirna kaluar. Harita keneh tuluy pada ngagorenyangkeun, hantem diparake sapeuting jeput tepi ka isuk teu eureun-eureun. 26 Wanci bijil pajar awewe teh datang, bru ngarumpuyuk kana panto imah anu dipondokan ku salakina. Ngalumpuruk bae di dinya nepi ka bray-brayan. 27 Salakina enggeus hudang, ari bray mukakeun panto arek terus lumaku, nyampak selirna geus ngalumbuk hareupeunana, leungeunna muntang kana panto. 28 Ceuk salakina, "Hudang, hayu urang balik." Tapi taya jawaban lantaran geus maot. Tuluy diangkat, diteundeun kana tonggong kalde, bral dibawa mulang. 29 Sadatangna ka lembur, sup ka imah top kana bedog. Mayit selirna dipotongan jadi dua
76 Hakim-hakim 19.30-20.6 belas potong, terus dikirim-kirimkeun ka dua belas kaom Israil, masing-masing sapotong. 30 Ari ceuk anu narenjo, "Kakara manggih kajadian siga kieu mah! Ti baheula oge, ti jaman Israil mimiti ninggalkeun Mesir, can aya kajadian kawas kieu! Ulah cicingeun, urang badami kumaha nguruskeunana." 20 1 Sakabeh urang Israil, ti semet wewengkon Dan ti kaler, nepi ka Bersyeba di kidul, kitu deui wewengkon tanah Gilad di wetan, kabeh kumpul jadi hiji di payuneun PANGERAN di Mispa. 2 Aya opat ratus rebu urang umat Allah anu kumpul, bangsa perjurit badarat, diluluguan ku sakabeh pamingpin kaom-kaom Israil. 3 Sajeroning kitu jalma-jalma kaom Binyamin geus ngadarengeeun yen urang Israil lianna kabeh geus kumpul di Mispa. Ceuk urang Israil, "Caritakeun perkarana eta kajadian." 4 Pok urang Lewi anu selirna tiwas nyarita, "Kuring jeung selir kuring meuting di Gibea, wewengkon Binyamin. 5 Urang Gibea ngepung imah anu dipake mondok. Maksudna hayang maehan ka kuring, tapi selir kuring anu beunang tuluy diperkosa nepi ka tiwas. 6 Mayitna ku kuring dibawa tuluy diteukteukan, ti dinya dikirim-kirimkeun ka dua belas kaom Israil, masing-masing sateukteuk. Eta bangsa di urang geus nyieun kalakuan anu aeb, ingkar tina susila.
Hakim-hakim 20.7- 15 7 Anjeun anu araya di dieu kabeh bangsa Israil. Dina sual ieu urang kudu kumaha?" 8 Jung urang Israil narangtung, ngajawab, "Saurang ge ulah waka aya nu mulang, boh ka imah boh ka kemah. 9 Kieu anu kudu dijalankeun: Gibea urang tarajang. Anu piinditeun perang urang tangtukeun ku lotre. 10 Sapersapuluhna ti Israil kudu tatahar keur pibekeleun balad, nu sejenna kudu indit ngahukum Gibea, naur kalakuanana anu aeb di Israil." 11 Jalma-jalma di Israil geus gumulung dina hiji tekad: Rek ngagempur Gibea. 12 Ti dinya kaom-kaom Israil ngutusan ka sakuliah wewengkon kaom Binyamin, nepikeun ieu pamenta, "Naon pingaraneunana eta kajahatan aranjeun teh! 13 Serenkeun urang Gibea anu ingkar tina susila teh, rek ditumpes! Dosa anu siga kitu kudu musna ti Israil." Tapi eta pamenta Israil ku Binyamin henteu didenge. 14 Anggur murubul ka Gibea ti unggal kota wewengkon Binyamin, arek ngayonan dulur-dulurna papada urang Israil. 15 (20:15-16) Poe eta keneh ti sakabeh kota geus kumpul dua puluh genep rebu prajurit. Urang Gibea sorangan geus ngumpulkeun tujuh ratus jalma istimewa, jalma-jalma ngede, kabeh ahli ngabandring, tara mencog satungtung buuk. 77
Hakim-hakim 20.16 -26 16 (20:15) 17 Ari kaom Israil geus boga opat ratus rebu prajurit, kabeh enggeus asak latih. 18 Urang Israil kumpul di Betel, tempat paranti ngabakti. Tuluy naros ka Allah, "Kaom mana anu kedah ti heula narajang ka kaom Binyamin?" Waler PANGERAN, "Kaom Yuda." 19 Isukna urang Yuda maju, geus mangkalan deukeut kota Gibea, 20 rek mimiti narajang ka balad Binyamin. Tata pasukanana nyanghareup ka eta kota. 21 Balad Binyamin kaluar ti jero kota, mapag ngayonan. Memeh burit geus hasil maehan 22.000 perjurit Israil. 22 (20:22-23) Geus kitu urang Israil arindit ka tempat ngabakti, maridangdam di dinya payuneun PANGERAN nepi ka peuting. Ti dinya naros ka Mantenna, "Kumaha abdi-abdi teh kedah mios deui merangan pun dulur Binyamin?" PANGERAN ngawaler, "Enya." Balad Israil timbul deui wawanenna. Pasukanana ditempatkeun cara kamari. 23 (20:22) 24 Der deui narajang ka balad Binyamin kadua kalina. 25 Urang Binyamin kaluar deui kadua kalina ti Gibea, sarta hasil maehan deui 18.000 prajurit Israil. 26 Bangsa Israil arindit deui ka Betel, maridangdam. Brek marando di payuneun PANGERAN nepi ka peuting, teu nolih lapar. 78
Hakim-hakim 20.27 -32 Geus kitu ngahaturkeun kurban karapihan jeung kurban beuleuman ka PANGERAN. 27 (20:27-28) Dina mangsa eta Peti Perjangjian Allah aya di Betel. Anu jadi imamna nya eta Pinehas bin Elasar putuna Harun. Maranehanana naros deui ka PANGERAN, "Kumaha abdi-abdi teh kedah majeng deui ngalawan pun dulur Binyamin, atanapi parantos bae?" PANGERAN ngawaler, "Lawan terus! Isukan ku Kami rek diselehkeun ka maraneh." 28 (20:27) 29 Sanggeus meunang dawuhan PANGERAN, urang Israil nempatkeun pasukanana sawareh sina ngadodoho di sakuriling Gibea. 30 Tuluy dina poe anu katilu maju deui narajang balad Binyamin. Tata pasukanana disanghareupkeun ka Gibea cara nu enggeus-enggeus. 31 Urang Binyamin mapag ngayonan, seug kalejokeun anggang ti kota. Cara nu enggeus-enggeus maranehanana geus mimiti maehan sababaraha urang prajurit Israil di luar, di jalan anu ka Betel jeung anu ka Gibea. Geus aya tilu puluh prajurit Israil anu kasambut. 32 Ceuk urang Binyamin, "Urang unggul deui bae cara kamari-kamari." Padahal urang Israil ngahaja mundur, ngarah maranehanana barijil ti jero kota sina ka jaralan. 79
Hakim-hakim 20.33 -40 33 Barang pasukan inti balad Israil ditarik sina mundur sarta ngahiji deui di Baal Tamar, pasukan anu keur ngadodoho kota Gibea rabul kalaluar ti panyumputanana, tina cadas-cadas sabudeureun kota. 34 Sapuluh rebu prajurit Israil petingan ti saban kaom, narajang ka Gibea, der campuh ragot teu kira-kira. Urang Binyamin teu ngarasa yen geus tereh tumpur. 35 PANGERAN ngersakeun Israil unggul ngelehkeun balad Binyamin. Poe eta 25.100 musuh kasambut ku urang Israil. 36 Urang Binyamin ngarasa yen perangna geus kasoran. Pasukan inti balad Israil ditarik sina mundur ti urang Binyamin, sabab ngandelkeun jalma-jalmana anu keur nyarumput ngadodoho di sakuriling Gibea, 37 anu tuluy nyelempek ka Gibea kesit pisan. Sanggeus araya di jero kota gancang mencar, ngababad musuh anu di dinya. 38 Pasukan inti jeung jalma-jalma anu ngadodoho tea geus nangtukeun hiji isarat, nya eta: Lamun geus aya haseup kandel mumbul ti jero kota, 39 pasukan inti anu mundur kudu malik ngangseg musuh. Harita urang Binyamin geus bisa maehan tilu puluh prajurit Israil. Urang Binyamin geus ujub, pokna, "Urang unggul deui cara kamari-kamari." 40 Sanggeus haseup isarat tea katembong mumbul ti kota, urang Binyamin tinglalieuk 80
Hakim-hakim 20.41 -48 sarta kacida ngararenjagna, nenjo kotana geus kagulung ku seuneu. 41 Ku pasukan inti balad Israil dibalikan ditarajang. Urang Binyamin teu kira-kira garugupna, tina geus yakin baris kasoran. 42 Tarungna mimiti atar ti Israil, tuluy lalumpatan ka nu negrak. Tapi teu bisa kebat, sabab geus kakepung ku pasukan inti jeung ku jelema-jelema tea, anu ngarudag ti jero kota, terus digempur. 43 Eta musuh ku urang Israil ditingker sarta hantem dibeberik nepi ka tungtung Gibea beulah wetan, dibabad sapanjang jalan. 44 Aya dalapan belas rebu urang Binyamin anu kasambut, kabeh prajurit-prajurit anu panghadena. 45 Sesana kabur ka Cadas Rimon. Lima rebu deui anu kasambut sapanjang jalan. Sesana ku urang Israil diudag nepi ka Gidom, kasambut deui dua rebu urang. 46 Kabehna anu tiwas dina poe eta teh dua puluh lima rebu prajurit Binyamin, kabeh prajurit-prajurit anu garagah wungkul. 47 Tapi aya genep ratus urang anu bisa kabur ka Cadas Rimon, tuluy mubus nepi ka opat bulan. 48 Urang Israil malik deui ngagempur urang Binyamin sasesana, ditumpes kabeh, lalaki, awewe, budak katut jeung sasatoanana. Kota-kotana kabeh dihuru. 81
Hakim-hakim 21.1-8 21 1 Basa urang Israil kumpul di Mispa, geus sumpah ka PANGERAN, pokna, "Abdi-abdi saurang ge moal aya nu ngidinan anak awewe dipibojo ku urang Binyamin." 2 Ku hal eta, ayeuna urang Israil kumpul di Betel, marando ka PANGERAN nepi ka peuting. Pok arunjukan bari tingsalegruk, 3 "Nun GUSTI ALLAH, Allahna Israil, ku naon abdi-abdi dugi ka kenging musibat kieu? Ku naon kaom Binyamin dugi ka kedah leungit ti Israil?" 4 Poe isukna maranehna gancang harudang nyieun altar, tuluy ngahaturkeun kurban karapihan jeung kurban anu diduruk. 5 Geus kitu pok nanya kieu, "Ti antara sakabeh kaom Israil, ti kaom mana anu henteu milu kumpul di payuneun PANGERAN di Mispa?" (Maranehanana geus ngikrarkeun hiji sumpah, sing saha anu henteu milu kumpul di Mispa pasti dipaehan.) 6 Urang Israil kacida prihatinna ku hal dulur-dulurna, kaom Binyamin. Aromongna, "Poe ieu hiji kaom ti Israil geus leungit. 7 Kumaha ngakalanana sangkan urang Binyamin anu harirup keneh baroga pamajikan? Urang geus kedal sumpah ka PANGERAN, anak urang anu awewe, anu mana bae, moal aya anu dibikeun dikawin ku maranehanana." 8 Waktu tadi ditanyakeun aya henteuna ti kaom-kaom Israil anu henteu milu kumpul 82
Hakim-hakim 21.9- 17 di Mispa, kanyahoan yen anu ti Yabes wewengkon Gilad taya hiji anu datang. 9 Basa balad disebutan, ti Yabes mah taya jawaban ti saurang-urang acan. 10 Seug kumpulan teh nginditkeun dua belas rebu jelema anu pangwaranianana, di parentah kieu, "Bral paehan kabeh eta urang Yabes teh, awewe jeung barudakna oge ulah aya anu diiwalkeun. 11 Paehan sakabeh lalaki, paehan sakabeh awewe anu geus lain parawan." 12 Di antara urang Yabes, kapanggih ku maranehanana aya opat ratus parawan ngarora keneh, tuluy dibarawa ka pangkalan di Silo,di tanah Kanaan. 13 Ti dinya kumpulan ngirimkeun embaran ka urang Binyamin anu keur marubus di Cadas Rimon tea, yen perang geus eureun. 14 Eta urang Binyamin seug baralik, tuluy dibarere parawan urang Yabes anu saralamet tea. Tapi henteu mahi, kurang keneh. 15 Urang Israil ngarasa prihatin ku urang Binyamin, anu ku PANGERAN geus dipinggeskeun tina katunggalan kaom-kaom Israil. 16 Ti dinya para pamingpin kumpulan nyarita, "Di kaom Binyamin geus euweuh deui awewe. Kumaha petana nyiar pipamajikaneun keur anu acan kabagian? 17 Ulah nepi ka Israil kaleungitan salah saurang ti dua belas kaomna anu leungit. 83
Hakim-hakim 21.18 -23 Urang kudu ihtiar sangkan kaom Binyamin bisa hirup terus. 18 Urang teu bisa ngidinan mojang-mojang urang dikawin ku urang Binyamin, sabab urang geus ngaragragkeun supata ka sing saha di antara urang anu mikeun anak awewena dikawin ku urang Binyamin." 19 Sanggeus malikir, maranehna nyarita kieu, "Aya jalanna, nya eta dina waktu pesta taunan kanggo PANGERAN, di Silo." (Silo pernahna kalereun Betel, kiduleun Lebona, wetaneun jalan antara Betel jeung Sekem.) 20 Geus kitu ceuk maranehanana ka urang Binyamin, "Los nyarumput ka ditu, ka kebon-kebon anggur, 21 awaskeun ti dinya. Di mana mojang- mojang Silo kalaluar rek ngaribing sapanjang pesta, gancang barijil ti panyumputan. Paksa tewak eta barudak awewe teh keur pipamajikaneun, bawa lumpat ka wewengkon Binyamin. 22 Upama bapana atawa dulur-dulurna nyarusul nembongkeun teu suka, jawab kieu, Panuhun, ieu mojang-mojang teh ridokeun sina caricing di kuring keur pibojoeun, da dicokotna ti aranjeun teh lain ti pangperangan. Jeung ku lantaran aranjeun teu mikeun, aranjeun teu salah, teu ngalanggar jangji." 23 Urang Binyamin narurut, seug masing- masing milih mojang ti nu keur ngaribing di 84
85 Hakim-hakim 21.24 -25 Silo, tuluy dibarawa. Geus kitu maranehanana marulang ka lemburna sorangan, ngadegkeun deui desa-desana, terus maratuh. 24 Bareng sawaktu jeung eta, urang Israil anu lianna oge marulang deui ka kaomna masing-masing, kumpul deui jeung kulawargana, hirup di tengah rajakayana sorangan. 25 Harita can aya raja di Israil. Unggal jalma hirupna nurutkeun sakahayang sorangan bae.
Rut 1 1 Baheula, jaman bangsa Israil can boga raja, tanahna katarajang bahla kalaparan. Harita aya hiji jelema ti kaom Eprata, urang Betlehem, tanah Yuda, indit ninggalkeun lemburna seja ngumbara heula saanak rabi ka Moab, 2 ngaranna Elimelek. Ari ngaran bojona Naomi, ngaran anak-anakna Mahlon jeung Kilyon, duanana lalaki. Sabot ngumbara, 3 Elimelek maot ninggalkeun Naomi jeung anak. 4 Ari anakna terus baroga bojo ka mojang urang Moab, nu saurang ngaranna Orpa, nu saurang deui Rut. Sanggeus ngumbara meunang sapuluh taun, 5 Mahlon jeung Kilyon oge maraot deuih, kari Naomi sorangan, teu anak teu salaki. 6 Rada lila ti harita, Naomi meunang beja yen PANGERAN geus nurunkeun berkah ka umat-Na, hasil panenna mucekil. Sanggeus tarapti bral Naomi mulang, minantu-minantu dibawa, 7 bareng ngajugjug ka tanah Yuda. 8 Tapi di tengah jalan Naomi ngomongan ka minantu-minantu, pokna, "Nyai mah mending baralik bae ka nu jadi indung. Didoakeun,
Rut 1.9-15 kabageuran Nyai ka Ema jeung ka nu geus teu araya, sing dibales ku PANGERAN. 9 Mugi-mugi deuih ku PANGERAN diparengkeun baroga deui salaki, barisa deui imah-imah." Sanggeus digalentoran tuluy dijurung marulang. Tapi kalah ka careurik, 10 ngalengis ka mitoha pokna, "Ema, abdi mah bade ngiring ka Ema bae, ka bangsa Ema." 11 "Nyai," ceuk Naomi, "mending ge marulang. Keur naon harayang milu? Da Ema teh hamo boga deui anak keur pisalakieun nyai. 12 Jadi mending ge marulang. Jeung moal kawin deui Ema teh, geus kolot teuing. Dina aya keneh harepan oge, nepi ka bisa kawin deui ceuk cohagna engke peuting, nepi ka bisa buru-buru boga anak deui, 13 piraku ku Nyai rek didaragoan bae nepi ka galede, moal karawin ka nu sejen! Piraku atuh, Nyai! Jeung deui kapan Ema mah jelema anu geus dibuang ku PANGERAN. Lain teu karunya Ema ka nyai teh." 14 Segruk deui nu diomongan teh careurik. Gabrug Orpa ngarangkul ka mitoha bari pamitan, tuluy mulang. Ari Rut ngajanteng keneh. 15 Ceuk Naomi, "Rut, itu baraya Nyai geus mulang ka bangsana, ka batarana. Nyai ge atuh geura jung." 2
3 Rut 1.16-22 16 Ari ceuk Rut, "Abdi mah alim pisah ti Ema, hoyong sareng, ka mana ge bade ngiring, di mana bae bade ngiring cicing. Bangsa Ema bangsa abdi, Allah Ema Allah abdi. 17 Ema pupus, abdi ngiring dikubur di dinya. Sing dihukum ku PANGERAN upami abdi tega ngantunkeun Ema. Mung maot anu tiasa misahkeun abdi ti Ema." 18 Sanggeus tetela yen Rut enya-enya hayang milu, Naomi teu ngomong nanaon deui. 19 Ti dinya duanana neruskeun laku, sarta geus nepi ka Betlehem. Ari jol teh urang dinya mani ibur. Ceuk kaom wanitana, "Enya ieu teh Naomi?" 20 Naomi ngawalon, "Tong disebut deui Naomi kuring mah, sebut wae Mara, lantaran hirup teh ku Allah Nu Maha Kawasa disina pinuh ku papait. 21 Basa miang ti dieu bareto, kuring teh mani rebo, ari balik ku Mantenna disina nepi ka ngaligincing kieu. Keur naon disebut deui Naomi, lantaran ku PANGERAN Nu Maha Kawasa geus dikeunaan hukuman, disina balangsak." 22 Kitu lalakon Naomi mulang deui ti Moab jeung Rut minantuna. Daratangna ka Betlehem kabeneran geus mimiti usum dibuat.
Rut 2.1-8 2 1 Ari Naomi boga baraya ti Elimelek, jenat salakina, ngaranna Boas, jelema beunghar tur gede pangaruhna. 2 Hiji poe Rut ngomong ka Naomi, "Ema, abdi bade ngiring mulungan heucak ka nu dibaruat, manawi aya nu nyarikclikan tina keupeulan. Bade neda idin bae ka salah sawios nu dibaruat supados kenging mulungan pungkureunana." Walon Naomi, "Jung anaking." 3 Rut indit ka huma, sarta geus merenah di tukangeun anu digarawe, mulungan ranggeuy-ranggeuy gandum nu marurag tina keupeulan. Kabeneran mulunganana teh ka huma kagungan Boas, baraya Elimelek tea. 4 Teu lila Boas cunduk ti Betlehem, uluk salam ka nu keur digarawe, saurna, "Mugia PANGERAN nyarengan ka aranjeun!" Dijarawab, "Mugia PANGERAN ngaberkahan ka Bapa!" 5 Ti dinya Boas mariksa ka mandor, "Ari itu awewe ngora-ngora, saha?" 6 Ceuk mandor, "Sumuhun semah, dibantun ku Naomi ti Moab. 7 Parantos wawartos yen seja mulungan sapengkereun nu marotong. Parantos ti enjing keneh teu reureuh-reureuh dongkap ka wangkid ieu, mung ngiuhan heula sakedap." 8 Ti dinya Boas misaur ka Rut, "Nyai, ceuk Bapa mah mulungan teh di dieu bae 4
Rut 2.9-14 ulah ka mamana deui, tuh geura jeung awewe-awewe, 9 tutur-tutur ka beulah mana motongna. Keun ku Bapa rek dibarejaan sangkan Nyai ulah aya nu nyarek. Jeung bisi hanaang mah pek bae nginum, tuh caina dina kendi, parinuh." 10 Rut mani sujud, adek beungeutna kana taneuh. Pok ngawalon, "Abdi ngaraos kalintang diperhatoskeunana. Sakitu saena Juragan ka abdi, padahal abdi di dieu teh semah. Teu kahartos naon margina?" 11 Saur Boas, "Nya eta Bapa teh geus meunang katerangan yen Nyai sakitu bumelana ka mitoha, mangkilang geus ditinggalkeun maot ku salaki. Nyai nepi ka lat ka bapa cul ka indung jeung ka lembur, seja hirup ngahiji jeung bangsa anyar pinanggih. 12 Muga eta tekad Nyai meunang pahla ti PANGERAN, meunang ganjaran utama ti GUSTI Allah panutan urang Israil, anu tangtu baris nangtayungan ka Nyai." 13 Piunjuk Rut, "Kasaean Juragan katampi pisan. Kasauran Juragan kalintang nyerepna, matak teger kana ati sanubari, padahal dibandingkeun sareng gandek-gandek Juragan oge diri abdi sakalintang laipna." 14 Ari geus waktuna dahar, Rut disaur ku Boas, saurna, "Dahar heula, ieu aya roti jeung saosna." Rut emok gigireun nu sejen tuluy 5
6 Rut 2.15-22 dibagianan hancengan. Am dahar, sacukupna, tapi disesakeun dihaja. 15 (2:15-16) Barang rek mulungan deui, Boas misaur ka nu rek maraju deui gawe, saurna, "Keun sina mulungan, masih rek tina pocongna oge ulah digeunggeureuhkeun. Anggur pek pangnyabutankeun tina pocongan sina dipulungan. Kade tong dicarek." 16 (2:15) 17 Rut jongjon mulunganana nepi ka burit. Beubeunanganana terus diirik, meunang kira-kira sapuluh kilo gandum. 18 Jung disuhun, dibawa balik, diserenkeun ka mitohana. Sesa daharna tea oge diserenkeun. 19 Ku Naomi ditanya, "Di mana mulungan teh nyai? Di saha? Bageur-bageur teuing nu bogana teh. Muga-muga sing meunang berkah PANGERAN." Ceuk Rut, mulunganana teh di sawah kagungan Boas. 20 Ceuk Naomi, "Muga Boas ginanjar berkah PANGERAN, anu teu tinggal ti mikaasih ka umat-Na ka nu harirup keneh kitu deui ka nu geus maraot. Saenyana anjeunna teh baraya urang, landes keneh pisan, anu aya wajibna ngabelaan ka urang." 21 Ceuk Rut deui, "Jabi ti kitu teh saurna abdi kenging mulungan di humana dugi ka rengse usum motong." 22 Walon Naomi, "Enya Nyai, mending mulungan di huma Pa Boas bae jeung
7 Rut 2.23-3.7 awewe-awewe nu digarawe di dinya. Di huma batur mah bisi diharu-haru." 23 Rut tetep mulunganana di huma Boas nepi ka anggeus usum motong, sarta tetep-tetep ngawulaan mitohana. 3 1 Hiji poe Naomi nyarita ka Rut, "Nyai teh alusna mah boga deui salaki, imah-imah sorangan. Keun ku Ema dipangneangankeun. 2 Ras Ema teh ka Boas, baraya urang, anu humana tempat Nyai mulungan tea. Engke peuting tangtu Boas ka huma rek ngirik. 3 Ayeuna Nyai mandi sing bararesih, dangdan ku nu pangalusna, make seuseungitan saeutik mah. Engke peuting tepungan ka ditu ka pangirikan. Tapi ulah waka nembongan samemeh bada tuang. 4 Di mana anjeunna geus ampih-ampih rek sare, ilik di mana sarena. Mun geus tibra singkabkeun simbutna, Nyai ngedeng tunjangeunana. Engke ku anjeunna tangtu Nyai dibejaan kudu kumaha." 5 Jawab Rut, "Mangga, kumaha saur Ema bae." 6 Rut geus indit ka pangirikan di huma, nedunan pituduh mitoha. 7 Ari Boas, bada dahar hatena ngarasa senang tur lugina, terus reup bae sare, ngagoler dina tumpukan gandum. Rut nyulumun rerencepan nyingkabkeun simbut Boas, dug milu ngagoler di tunjangeunana.
8 Rut 3.8-14 8 Tengah peuting Boas lilir. Ari hudang kaget bet aya awewe milu ngedeng. 9 "Saha ieu?" saurna. Rut ngawalon, "Abdi Rut, Juragan. Saur pun biang, Juragan teh baraya landes anu kedah nanggel abdi. Abdi sumeja masrahkeun diri." 10 Ari saur Boas, "Muga Nyai mendak berkahna PANGERAN. Nyai sakitu pengkuhna nyekel kabarayaan. Tina omongan Nyai bieu beuki tetela ti batan nu enggeus-enggeus, kumaha kasatiaan Nyai ka baraya. Buktina Nyai henteu milih nu lian nu ngora keneh, anu beunghar atawa anu miskin. 11 Rut ulah salempang. Saha di lembur ieu anu teu nyaho yen Nyai awewe bageur. Keun ku Bapa diuruskeun. 12 Ari Bapa, enya ge baraya landes anu wajib nanggung Nyai, tapi aya keneh baraya nu leuwih landes. 13 Keun ayeuna mah sare bae heula di dieu. Isukan isuk-isuk urang coba aya henteuna anu daekeun nanggung Nyai. Lamun aya, kacida hadena. Lamun teu aya, Bapa sumpah demi Allah Anu Jumeneng, nya Bapa anu baris nanggung Nyai. Pek ayeuna mah sare deui nepi ka isuk." 14 Dug Rut ngedeng deui tunjangeun Boas. Subuh-subuh keneh pisan memeh aya nu nangenan geus hudang, sabab saur Boas ulah aya nu nyahoeun.
Rut 3.15-4.4 15 Saur Boas deui, "Laan harudum Nyai, amparkeun." Bar diamparkeun, bro dieusian gandum kira-kira dua puluh lima kilo. Ret dibeungkeut tuluy disuhun, dipangjungjungkeun ku Boas, terus balik ka lembur. 16 Sadatangna mitohana nanya, "Kumaha bejana, Nyai?" Pok Rut cacarita perkara dirina jeung Boas. 17 Omongna deui, "Saurna, abdi teh ulah wangsul lengoh, nya dipaparin ieu gandum." 18 Ceuk Naomi, "Sabar-sabar bae heula Nyai, dagoan buktina engke. Tangtu Boas oge poe ieu teh moal eureun-eureun ngihtiaran nepi ka beres." 4 1 Boas geus angkat ka lawang kota, ka tempat gempungan, seug calik. Barang baraya landesna Elimelek anu dicarioskeun ka Rut tea datang, ku Boas disaur, "Calik saderek!" Nu dicalikkeun gek diuk. 2 Geus kitu Boas ngahaturanan sapuluh urang sesepuh kota. Sanggeus aranjeunna caralik, 3 pok Boas nyarios ka wargina tea, saurna, "Naomi, sadongkapna ti Moab teh aya maksad ngical tanah jenatna dulur urang ki Elimelek. 4 Ku emutan teu aya nu langkung wajib ngagaleuh iwal ti saderek. Kersa bae atuh galeuh kalayan kasaksian ku sesepuh- sesepuh, teu kersa bae saurkeun. Eta mah teu bade ngalalangkungan saderek anu 9
Rut 4.5-10 langkung hak kana eta tanah. Sim kuring mah nomer dua." Ari jawabna, "Sae, bade dipeser bae." 5 Saur Boas, "Upami cios eta tanah digaleuhna ti Naomi, saratna saderek kedah nikah ka Rut randa urang Moab tea, supados tanah teh tetep kaetang ka kulawedetna anu parantos tilar dunya." 6 Ari jawabna, "Upami kitu sualna, hak sim kuring meser eta tanah mangga bae nyerenkeun, da moal tiasa kawariskeun ka barudak. Mangga bae galeuh, sim kuring mah moal." 7 Adat harita di dinya, pikeun tanda ngajadikeun jujualan atawa tutukeuran teh anu ngalepas barangna kudu mikeun tarumpahna ka pihak anu narimana. Kitu adat di Israil enggoning ngajadikeun hiji perkara. 8 Harita oge, sanggeus eta jelema nyebut, "Mangga galeuh," teh sot ngalesotkeun tarumpahna, dibikeun ka Boas. 9 Ti dinya Boas sasauran payuneun sesepuh-sesepuh jeung lian-lianna deui di dinya, saurna, "Kalayan kasaksian ku sesepuh-sesepuh, dinten ieu sim kuring tarima meser ti Naomi, kakayaan milikna Elimelek, Kilyon sareng Mahlon. 10 Kalayan sarat kedah mihukum randana Mahlon anu ngaran Rut, urang Moab, sangkan eta kakayaan teh tetep jadi milikna kulawarga anu parantos tilar dunya. Ongkoh 10
Rut 4.11-15 ku jalan kitu teh tatali babarayaanana tiasa tetep nganteng di tengah-tengah bangsana sareng di bali geusanna ngajadi. Dinten ieu, Bapa-bapa sadaya jadi saksina." 11 Saur sesepuh-sesepuh jeung lian-lianna, "Nyaksian! Sareng mugi-mugi eta istri anu bade dipigarwa teh ku PANGERAN di kersakeun tiasa sapertos Rahel sareng Lea, anu ngalantarankeun Yakub seueur putrana. Mugia anjeun sing sugih mukti di kaom Eprata, sing kasohor di Betlehem. 12 Mugia putra-putra anjeun paparin PANGERAN engke ti eta istri anom ngalantarankeun kulawargi anjeun jadi sapertos kulawargi Peres putra Yuda sareng Tamar." 13 Boas geus nyandak Rut ka bumina, jadi istrina. Rut diberkahan ku PANGERAN, ngandung sarta terus ngowokeun putra pameget. 14 Awewe-awewe ngaromong ka Naomi, "Sagala puji ka PANGERAN! Poe ieu Mantenna maparin incu ka anjeun. Mugi eta murangkalih sing jadi kamashur di Israil! 15 Minantu teh sakitu nyaaheunana ka anjeun, parantos masihan anu langkung ti batan anu tiasa dibikeun ku tujuh putra pameget. Heug deui ayeuna masihan hiji incu pameget, anu bakal ngagedekeun manah anjeun sarta bakal ngaluginakeun anjeun engke ari parantos sepuh." 11
Rut 4.16-22 16 Top murangkalih teh ku Naomi di candak terus ditangkeup, sarta terus digetenan. 17 Ku awewe-awewe tatangga murangkalih teh dijenenganana Obed. Ceuk maranehna, "Naomi geus kagungan putra pameget!" Obed teh ramana Isai, ari Isai ramana Daud. 18 (4:18-22) Garis turunan ti Peres ka Daud nya eta: Peres, Hesron, Ram, Aminadab, Nahson, Salmon, Boas, Obed, Isai, Daud. 19 (4:18) 20 (4:18) 21 (4:18) 22 (4:18) 12
1 Samuel 1 1 Di desa Ramah di pagunungan Epraim, aya hiji jelema kaom Epraim, ngaranna Elkana bin Yeroham, incu Elihu, warga Tohu ti kaom Sup. 2 Boga bojo dua, Hana jeung Penina. Penina boga anak, Hana henteu hiji-hiji acan. 3 Saban-saban taun Elkana sok indit ngabakti jeung ngurban ka PANGERAN Nu Maha Kawasa di Silo. Harita anu jadi imam PANGERAN teh duaan, putra Eli, jenenganana Hopni jeung Pinehas. 4 Unggal-unggal tas ngurban Elkana sok ngirim daging ka Penina saanak-anak. 5 Ka Hana oge ngirim, ngan ari ka Hana mah sakumaha nyaaheunana oge ngirimanana teu sabaraha, da ieu mah ku PANGERAN teu dikersakeun boga anak. 6 Turug-turug ku maruna ngan dipapanas bae, dihaja sina nyerieun hatena pedah teu boga anak. 7 Kituna teh saban taun, unggal ka gedong PANGERAN tara teu dipeupeurih, nepi ka Hana ceurik jeung teu daekeun dahar-dahar acan. 8 Ku Elkana dibeberah, "Nyai, ku naon ceurik? Ku naon teu daek dahar? Nguluwut ku
2 1 Samuel 1.9-17 naon? Lain Akang teh leuwih nyaah ka Nyai ti batan ka barudak sapuluh?" 9 (1:9-10) Dina hiji poe tas dalahar di gedong PANGERAN di Silo, Hana ngejat tuluy sasambat ka PANGERAN bari ceurik sesegruk. Kabeneran Imam Eli harita keur calik hareupeun lawang. 10 (1:9) 11 Hana ikrar kieu, "Nun PANGERAN Nu Maha Kawasa, tingali ieu abdi nuju kasesahan. Mugi mikaemut. Upami abdi ku Gusti dikersakeun gaduh anak tur lalaki, bade diiklaskeun sumeja kasanggakeun, saumurna sina kumawula ka Gusti sareng moal dicukur-cukur." 12 Sabot Hana manteng neneda ka PANGERAN lila pisan, biwirna ku Eli diawas-awas. 13 Ku sabab nenedana henteu kedal, ngan semet kuwas-kuwes henteu soraan, disangkana teh mabok. 14 Eli ngalahir, "Meugeus mabok teh! Nanaonan, geura eling!" 15 Wangsul Hana, "Bapa, abdi sanes keur mabok, teu nginum naon-naon. Nuju neneda, ngucutkeun kanalangsaan ka PANGERAN. 16 Bapa ulah lepat panggalih nyangka abdi awewe teu puguh. Neneda dugi ka kieu teh ku margi parantos teu kiat ku nalangsa." 17 Waler Eli, "Euh, sing gede hate atuh, mugia paneda Nyai diijabah ku Allah Israil."
1 Samuel 1.18-24 18 Wangsul Hana, "Nyuhunkeun piduana ti kersa Bapa." Geus kitu tuluy kaluar, seug barang dahar. Hatena geus janglar. 19 Isukna Elkana sakulawarga harudang, tuluy sembahyang ka kersa PANGERAN, ti dinya marulang ka Ramah. Hana ku Elkana ditemahan, sarta PANGERAN ngabulkeun panuhunna. 20 Hana ngandeg, tuluy ngalahirkeun hiji anak lalaki, seug dingaranan Samuel, da carekna, "Beunang nyuhunkeun ti PANGERAN." 21 Geus meujeuhna Elkana sakulawarga ka Silo deui nyanggakeun kurban taunan, jeung mayar kaulna ka PANGERAN. 22 Tapi Hana henteu milu, carekna ka salakina, "Abdi mah engke bae ari si ujang parantos eureun nyusu. Si ujang bade dibantun ka gedong PANGERAN, sina terus di ditu bae saumur hirupna." 23 Ceuk Elkana, "Heug kumaha Nyai bae, dagoan di dieu nepi ka si ujang disapih. Mugia PANGERAN ngalaksanakeun pangandika-Na ka Nyai." Hana tetep di lembur bari ngasuh orok. 24 Sanggeus disapih, Samuel ku Hana dibawa ka Silo, bari mawa sapi hiji umur tilu taun, tipung sapuluh kilo jeung anggur sawadah. Basa dibawa ka Kemah PANGERAN di Silo teh Samuel alit keneh pisan. 3
1 Samuel 1.25-2.5 25 Sanggeus sapina dipeuncit, eta murangkalih teh dibawa ka Eli. 26 Piunjuk Hana ka Eli, "Punten Bapa, emut keneh manawi ka abdi, anu kapungkur katingali ku Bapa neneda di dieu, ka PANGERAN? 27 Harita abdi teh nyuhunkeun dipaparin anak, ayeuna parantos dimakbul. Ieu pun anak teh. 28 Ayeuna seja dibaktikeun ka PANGERAN, saumur hirupna sina ngawula ka Mantenna." Geus kitu aranjeunna sembahyang di dinya ka PANGERAN. 2 1 Hana ngedalkeun pupujian, kieu, "Hate bungah mendak bagja ti PANGERAN, estu bungah ku dadamelana-Na. Musuh ku kuring diseungseurikeun. Kuring kacida bagjana nampa pitulung ti Allah. 2 Taya deui anu suci ngan PANGERAN, Mantenna taya anu nyasami. Taya deui panyalindungan nu saperti Allah urang. 3 Geus, maneh ulah ngan umangkuh bae, tong adigung kamagungan. Sabab PANGERAN teh Allah nu maha uninga sarta anu nimbang kalakuan tiap manusa. 4 Gondewa si gagah geus pingges, sabalikna nu lemah ngajadi kuat. 5 Nu bareto tuman seubeuh, ayeuna mah buburuh ngarah sahuap. Sabalikna nu bareto kalaparan ayeuna seubeuh. Anu bareto 4
1 Samuel 2.6-13 garabug, ayeuna anakna nepi ka tujuh, nu bareto loba anak, ayeuna teu hiji-hiji acan. 6 PANGERAN anu maehkeun, PANGERAN nu ngahirupkeun. Mantenna nurunkeun jelema ka enggon anu paraeh, Mantenna anu ngajait deui ti dinya. 7 PANGERAN nu ngamiskinkeun jeung ngabeungharkeun. PANGERAN anu ngapeskeun, PANGERAN nu ngajayakeun. 8 Nu sangsara ku Mantenna dijait tina lebu, nu balangsak dijait tina kabalangsakanana, dijadikeun mitra-mitra para bangsawan ditempatkeun di tempat anu kaajen. Dadasar bumi kagungan PANGERAN, nya di dinya Mantenna ngadegkeun jagat. 9 Nu satia ka Mantenna hirupna diraksa, nu jahat mah musna di alam nu poek. Jalma mah moal jaya ku tanagana. 10 Musuh-musuh PANGERAN bakal dibasmi, dibentar gelap ti langit. PANGERAN bakal ngahukuman sakuliah jagat, sarta maparin kawasa ka raja pilihana-Na, jeung maparin kaunggulan." 11 Geus kitu Elkana mulang ka Ramah, ari Samuel dikantun di Silo, sina ngawula ka PANGERAN, diasuh ku Eli. 12 Ari putra-putra Eli, enya ge imam tapi bangkawarah, teu tolih ka PANGERAN, 13 teu tolih kana papakon anu dipuhit ku jalma rea. Unggal aya anu ngurban kudu bae 5
1 Samuel 2.14-20 datang bujang imam mawa panyocog huntu tilu. Daging anu keur dikulub keneh teh 14 dicocog, nu kaangkat ajang imam. Kitu bae kalakuanana ka sakabeh urang Israil anu daratang ngurban ka Silo. 15 Tampolana memeh daging diala gajihna kurbankeuneun, geus dipenta manten ku bujang imam, pokna, "Kadieukeun eta daging sawareh keur imam, rek digoreng, da teu kersaeun beunang ngulub, hoyongeun atahanana." 16 Lamun dihulag, "Engke, gajihna urang kurbankeun heula sakumaha mistina, engke mah pek bae," jawabna teh, "Ah! Kadieukeun ayeuna. Lamun teu dibikeun dirampas!" 17 Kacida dorakana kalakuan putra-putra Eli di payuneun PANGERAN teh. Kurban haturan PANGERAN nepi ka dikitukeun. 18 Ari Samuel anu murangkalih keneh tea tuluy kumawulana ka PANGERAN. Ari raksukanana raksukan husus, tina linen, cara raksukan para imam. 19 Unggal taun ku ibuna sok dipangnyieunkeun jubah leutik, dianteurkeunana ari Hana jeung salakina nganteurkeun kurban taunan. 20 Lamun geus kitu Elkana jeung bojona ku Eli sok diberkahan. Kieu saurna ka Elkana, "Mugia maneh ku PANGERAN, dipaparin deui anak ti pamajikan anu ieu, keur gaganti ieu 6
1 Samuel 2.21-27 anu diabdikeun ka Mantenna." Sanggeus didungakeun bral marulang. 21 Berkahing PANGERAN, Hana boga deui anak, tilu lalaki dua awewe. Ari Samuel beuki ageung, sarta jongjon kumawula ka PANGERAN. 22 Eli geus kacida sepuhna. Geus uningaeun yen kalakuan putra-putrana ka urang Israil kitu, tur sok maraen teu uni ka awewe-awewe anu digarawe di lawang Kemah Tepangan PANGERAN. 23 Seug putra-putrana teh diweweleh, saurna, "Ku naon kitu maraneh teh? Mani unggal jelema bebeja ka Ama perkara dosa maraneh. 24 Geus, ulah kitu bae anaking! Eta anu keur jadi omong umat PANGERAN teh perkara anu kacida gorengna. 25 Dosa ka papada jalma onaman aya Allah anu bakal ngabela. Ari dosa ka PANGERAN mah saha nu bakal ngabela?" Tapi panggeuingna ku putra-putrana henteu didenge, sabab geus dipasti ku PANGERAN bakal dibasmi. 26 Ari Samuel beuki ageung, pada mikaresep tur dipikaasih ku PANGERAN. 27 Aya hiji nabi sumping ka Eli, ngemban timbalan PANGERAN anu kieu, "Bareto Kami geus nembongkeun diri Kami ka Harun karuhun maneh, basa Harun jeung saeusi imahna ngawula ka raja Mesir. 7
1 Samuel 2.28-33 28 Ti saantero kaom Israil, Harun saanak- anak ku Kami dipilih jadi imam Kami, purah ngurban dina altar, purah ngukus seuseungitan jeung purah make epod paragi tataros ka Kami. Jeung dibere hak meunang bagian tina kurban-kurban anu dibeuleum dina altar. 29 Ku naon maneh jadi hawek kana pangbakti jeung kana kurban-kurban anu ku Kami dipundut ti umat? Anak maneh diantep sakama-kama nyokotan daging anu pangalusna tina hancengan pangbakti ti umat Kami, nepi ka garendut. Maneh leuwih ngajenan ka anak ti batan ka Kami. 30 Kami, GUSTI Allah Israil, enya bareto jangji yen maneh saanak-anak, kitu deui kaom maneh, salawasna bakal jaradi imam pikeun Kami. Tapi ayeuna mah paliyas dilaksanakeun! Anu ngajenan ka Kami ku Kami bakal diajenan deui, anu ngahina ka Kami ku Kami bakal dihina deui. 31 Kanyahokeun, pidatangeun mangsa Kami bakal maehan satiap jelema ngora di maneh jeung di kaom maneh. Moal aya kulawarga maneh anu umurna bisa nepi ka kolot. 32 Maneh engke kari ngenes jeung sirik nenjo berkah anu ku Kami dipaparinkeun ka hiji urang Israil lianna, da kulawarga maneh mah saurang ge moal aya anu nepi ka kolot. 33 Ngan saurang turunan maneh anu arek dihirupan sangkan terus jadi imam kumawula 8
1 Samuel 2.34-3.4 ka Kami. Tapi bakal lolong jeung leungit harepan. Turunan maneh anu sejenna bakal paraeh ku jalan anu pikapaureun. 34 Lamun anak maneh, Hopni jeung Pinehas geus paraeh duanana sapoe reujeung, eta tanda sagala anu ditimbalkeun ku Kami pasti ngajadi. 35 Kami rek ngangkat hiji imam anu tangtu bakal satuhu, anu bakal ngalakonan sagala pamundut Kami. Ku Kami rek dibere anak incu anu salawasna baku marek ka raja pilihan Kami. 36 Satiap anak incu maneh anu harirup keneh, bakal jajaluk ka eta imam, ngarah duit sacepeng, hakaneun sahuap, bari lumengis menta diidinan babantu ka imam ngarah bisa dahar." 3 1 Dina mangsa-mangsa eta, waktu Samuel kumawulana ka PANGERAN dina panalingaan Eli, carang aya timbalan PANGERAN. Titingalan gaib oge ti Mantenna langka aya. 2 Dina hiji peuting Eli ebog di pajuaran, socana geus meh teu iasa ningali. 3 Ari Samuel mondokna di kamar tempat nyimpen Peti Perjangjian anu suci tea, lampuna ngagateng. Sanggeus deukeut ka subuh, 4 PANGERAN ngagentraan ka Samuel, seug diwangsul, "Nun!" 9
1 Samuel 3.5-11 5 Bari tuluy muru ka Eli, unjukan, "Ieu abdi, Bapa teh nyaur?" Waler Eli, "Bapa teu nyalukan! Sare deui ka ditu." Samuel ngedeng deui ka enggonna. 6 (3:6-7) Ku PANGERAN digentraan deui. Eta murangkalih teu terangeun yen anu ngagentraan teh PANGERAN, kawantu saumurna kakara harita digentraan ku Mantenna. Korejat deui muru ka Eli, unjukan, "Ieu abdi, Bapa nyaur?" Waler Eli, "Henteu anaking, kami teu nyaur. Jung sare deui." 7 (3:6) 8 PANGERAN ngagentraan deui katilu kalina. Samuel muru deui ka Eli, unjukan, "Ieu abdi, Bapa ngagentraan." Geus kitu ku Eli kagalih yen anu ngagentraan ka eta murangkalih teh PANGERAN. 9 Saurna, "Sare deui bae. Lamun digentraan deui Ujang kudu ngawangsul, Nun PANGERAN, sumangga ngandika, abdi sumeja ngupingkeun." Samuel balik deui ka enggonna. 10 Ti dinya PANGERAN sumping, ngadeg di eta kamar, lajeng ngagentraan kawas tadi, "Samuel! Samuel!" Samuel ngawangsul, "Sumangga ngandika, abdi sumeja ngupingkeun." 11 PANGERAN nimbalan, "Kami rek ngadamel hiji perkara anu matak gimir di Israil, matak bingung anu ngadenge. 10
11 1 Samuel 3.12-19 12 Kami rek ngabuktikeun ancaman-ancaman Kami ka saeusi imah Eli ti mimiti nepi ka anggeus. 13 Eli ku Kami geus dibejaan yen manehna jeung saeusi imahna rek dikeunaan siksa sapapanjangna, sabab anak-anakna geus ngagogoreng ka Kami. Eli sangkilang nyahoeun kana kagorengan anak-anakna henteu nyarek-nyarek acan. 14 Mana Kami sumpah, yen kurban atawa sasajen naon bae oge moal bisa nyirnakeun kadorakaan kulawarga Eli anu sakitu bangetna." 15 Samuel tetep di enggon, turun-turun sanggeus isuk, tuluy mukaan panto-panto kemah PANGERAN, bari bingung kumaha ngabejakeunana eta tetenjoanana ka Eli. 16 Ti dinya Eli ngagentraan, "Samuel, Ujang!" Jawab Samuel, "Nun!" 17 Eli mariksa, "Nimbalan naon PANGERAN ka hidep? Caritakeun, ulah aya nu dikemu. Lamun aya anu dikilungan, tangtu hidep dibenduan ku Allah." 18 Ku Samuel dicaritakeun sabalakana teu aya nu disumputkeun. Ari saur Eli, "Mantenna teh PANGERAN. Sakersa-Na tangtu ngajadi." 19 Ari Samuel beuki ageung, disarengan ku PANGERAN. Timbalan PANGERAN anu dicaritakeun ku Samuel tea kabeh kajadian.
1 Samuel 3.20-4.6 20 Ti dinya kaceluk ka sabangsa Israil di suklakna di siklukna, yen Samuel teh nabi Allah. 21 Sarta PANGERAN bakal terus ngebrehan di Silo, di tempat mimiti nembongan jeung nimbalan ka Samuel. Satiap Samuel micatur ku bangsa Israil terus digarugu. 4 1 Mangsa eta urang Pelisti sasadiaan rek merangan Israil. Urang Israil ge geus taki-taki rek mapag perang. Balad Israil masanggrahan di Eben Haeser, ari urang Pelisti di Apek. 2 Ger perang campuh, urang Israil eleh, baladna anu kasambut aya opat rebu urang. 3 Anu harirup keneh baralik ka pasanggrahan. Ari ceuk para pamingpinna, "Poe ieu urang ku PANGERAN dikersakeun eleh ku urang Pelisti, naon sababna? Coba Peti Perjangjian PANGERAN urang cokot ti Silo, sina aya di urang supaya urang luput ti musuh." 4 Tuluy nitahan ka Silo, seug Peti Perjangjian PANGERAN anu jadi tahta PANGERAN Nu Maha Kawasa teh digarotong. Dua putra Eli, Hopni jeung Pinehas ngiringkeun eta Peti Perjangjian. 5 Sanggeus eta Peti Perjangjian datang, ger urang Israil sarurak mani ngageder, bumi ge datang ka inggeung. 6 Urang Pelisti tingtaranya, "Aya naon di pasanggrahan urang Ibrani, surakna mani ngageder? Naon maksudna?" Sanggeus 12
1 Samuel 4.7-14 nyarahoeun yen di pasanggrahan Israil aya Peti Perjangjian PANGERAN, 7 seug sarieuneun. Pok ngaromong, "Allahna geus aya di pasanggrahanana! Cilaka urang lamun kieu! Tacan kungsi urang nyorang kajadian kawas kieu! 8 Saha nu pikuateun nyalametkeun urang ti eta Allah anu sakitu kawasana? Eta teh Allah anu bareto numpes urang Mesir di gurun keusik tea! 9 Eh urang Pelisti! Tong sieun! Sing jaradi lalaki, ulah nepi ka jadi badega urang Israil urut badega-badega urang bareto. Hayu urang maju, sing jaradi lalaki!" 10 Ger urang Pelisti narajang. Urang Israil eleh, kalabur ka lemburna. Baladna ruksak, aya tilu puluh rebu urang anu kasambut. 11 Peti Perjangjian Allah karampas. Putra Eli, Hopni jeung Pinehas duanana tiwas. 12 Aya hiji jelema urang kaom Binyamin, lumpat ti pangperangan ka Silo, poe eta keneh nepi. Bajuna disosoeh jeung sirahna diteundeunan lebu nandakeun prihatin. 13 Harita Eli keur calik dina korsi sisi jalan, melong ka jauhna bawaning ku melang kana Peti Perjangjian. Eta jelema terus nyebarkeun beja ka sakuliahna. Jelema-jelema ear careurik, sarieuneun. 14 Ngadangu guyur-guyur Eli mariksa, "Aya naon guyur?" Eta jelema nyampeurkeun ka Eli rek bebeja. 13
14 1 Samuel 4.15-21 15 (Harita yuswa Eli geus meh salapan puluh dalapan taun, geus meh teu iasa ningali.) 16 Eta jelema unjukan, "Sadinten jeput abdi lumpat ti pangperangan ka dieu." Eli mariksa, "Kumaha Ujang, aya naon?" 17 Jawab anu mawa beja, "Israil kabur ti urang Pelisti. Urang kasoran nemen pisan! Jabi ti kitu teh tuang putra Hopni sareng Pinehas tiwas, Peti Perjangjian Allah oge karampas!" 18 Ngadangu Peti Perjangjian karampas Eli geubis ngalenggak, tijengkang tina korsina di sisi lawang. Ku sabab geus kacida sepuhna jeung salirana bayuhyuh, barang geubis teh tenggekna potong, kereles pupus. Ari ngurusna ka urang Israil opat puluh taun. 19 Mantu Eli, randa Pinehas harita keur ngandung sabroleun. Barang ngadenge yen Peti Perjangjian karampas, turug-turug mertuana pupus jeung carogena tiwas, ujug-ujug purungkut, brol bae ngalahirkeun. 20 Barang rek pupus, ditegeran ku awewe- awewe anu nulungan ngalahirkeun, "Sing kiat Juragan, putra teh pameget!" Tapi anjeunna teu nolih, teu ngawaler. 21 Ari putrana dijenenganan Ikabod, saurna, "Kamulyaan Allah geus nyingkah ti Israil," lantaran Peti Perjangjian karampas, mertuana pupus, carogena tiwas.
1 Samuel 4.22-5.8 22 Jadi saurna, "Kamulyaan Allah geus teu aya di Israil, sabab Peti Perjangjian Allah geus karampas." 5 1 Peti Perjangjian anu geus karampas ku urang Pelisti dibawa ti Eben Haeser ka Asdod, kota maranehna, 2 diteundeun di kuil Dewa Dagon di gigireun eta brahala. 3 Barang bray isuk kasampak arca Dagon teh nyuksruk kana taneuh, nyuuh hareupeun Peti Perjangjian. Seug eta arca teh ditangtungkeun deui dina tempatna. 4 Isukna deui eta arca teh kasampak geus nyuksruk deui hareupeun Peti Perjangjian, malah huluna jeung leungeunna duanana geus marisah, ngagaloler dina bangbarung, ngan kari awakna. 5 (Mana nepi ka ayeuna ge imam-imam Dagon, kitu deui sakur anu rek maruja ka kuil di Asdod tara aya anu nincak kana eta bangbarung, ngan ngalengkahan wungkul.) 6 Urang Asdod ku PANGERAN dihukum jeung diguyurkeun. Urang dinya jeung sakurilingeunana digebug ku kasakit bungkul. 7 Meunang balahi kitu urang Pelisti nyararita kieu, "Urang, kitu deui batara Dagon, disiksa ku Allahna urang Israil. Eta Peti Perjangjian ulah aya di dieu." 8 Ti dinya maranehna nitah ngalulungsur raja-raja Pelisti anu kabehna limaan, dipentaan nasehat, "Kedah dikumahakeun 15
1 Samuel 5.9-6.3 Peti Perjangjian Allahna urang Israil teh?" Jawabna, "Pindahkeun ka Gat!" Tuluy dipindahkeun ka Gat, kota sejen di Pelisti. 9 Ari nepi ka Gat, urang dinya ge ku PANGERAN diguyurkeun, digebug ku kasakit bungkul, kolot budak taya nu kari. 10 Seug Peti Perjangjian teh dipindahkeun ka Ekron, di Pelisti keneh. Barang nepi, urang Ekron tingjerewet, pokna, "Make dipindahkeun ka dieu eta Peti Perjangjian Allahna urang Israil teh, ngarah urang pararaeh!" 11 Ti dinya ngalulungsur deui raja-raja Pelisti anu limaan tea. Ceuk maranehna, "Pulangkeun eta Peti Perjangjian urang Israil teh ka asalna, ulah nepi ka meakkeun bangsa urang!" Sakuliah kota eta jadi kacida guyurna nandangan panyiksa ti PANGERAN sakitu bangetna. 12 Anu tacan paraeh, keuna ku eta bungkul, nepi ka jalma-jalma teh tingjarerit marenta tulung ka batarana. 6 1 Peti Perjangjian PANGERAN ayana di urang Pelisti geus tujuh bulan. 2 Geus kitu urang dinya ngala imam-imam jeung tukang-tukang nujum. "Kudu kumaha urang teh ka eta Peti Perjangjian PANGERAN? Mun dipulangkeun kudu bari mere naon?" 3 Jawabna, "Enya, mun eta Peti Perjangjian Allahna urang Israil dipulangkeun, kudu make kikiriman keur nebus dosa maraneh. 16
1 Samuel 6.4-9 Ulah pulang kosong kitu bae. Malak mandar maraneh calalageur, jeung nyaraho, naon sababna nu matak disiksa." 4 "Kudu ngahaturanan naon atuh?" ceuk jalma-jalma. Jawabna, "Bubungkulan tina emas jeung beubeuritan tina emas, lima-lima siki nurutkeun bilangan lima raja-raja Pelisti, sabab ieu balahi teh teurakna ka maraneh jeung ka raja-raja anu lima. 5 Mana kudu dijieun tironanana, bungkul jeung beurit anu geus ngaruksak di tanah maraneh. Jeung maraneh kudu nembongkeun hormat ka Allahna urang Israil, malak mandar kersaeun nyabut siksaana-Na ti maraneh, ti batara jeung tanah maraneh. 6 Naon gunana nurutan bedegongna raja Mesir sarahayatna teh? Piraku geus paroho maranehna ku Allah dikumahakeun, nepi ka kapaksa ngidinan urang Israil budal ti Mesir. 7 Ayeuna sadiakeun padati anyar, pasangkeun ka dinya dua sapi nu keur anakan jeung tacan kungsi dipake narik nanaon, anakna kandangkeun. 8 Peti Perjangjian PANGERAN puatkeun. Bubungkulan emas jeung beubeuritan emasna petian, teundeun gigireunana keur pangbakti ka Anjeunna, pikeun nebus dosa maraneh. Sina ditarik padatina ku sapi, ingkeun sina leumpang karepna sorangan. 9 Awaskeun ka mana majuna. Lamun ka Bet Semes tetela balahi teh enya ti Allahna urang 17
1 Samuel 6.10-17 Israil. Lamun lain ka dinya, balahi teh lain ti Anjeunna, keur kapareng bae." 10 Prak dipetakeun, sapi dipasang kana padati, anakna dikandangkeun. 11 Peti Perjangjian diunggahkeun kana padati, kitu deui peti bubungkulan jeung beubeuritan emasna. 12 Tuluy sapi teh maju meneran jalan anu ka Bet Semes, tonggoy henteu pungkal-pengkol bari disarada emoh-emohan, dituturkeun ku lima raja tea nepi ka wates Bet Semes. 13 Urang Bet Semes keur di taregal dibaruat. Barang narenjoeun teh kacida aratoheunana. 14 Srog padati nepi ka lahan Yosua urang Bet Semes, reg eureun deukeut hiji cadas lempar. Padatina ku urang dinya tuluy dibeulahan, sapina dipareuncit dikurbankeun ka PANGERAN. 15 Peti Perjangjian jeung peti bubungkulan jeung beubeuritan emasna diangkat ku urang Lewi, diteundeun dina cadas lempar tea. Prak urang Bet Semes ngahaturkeun kurban beuleuman jeung kurban lianna deui ka PANGERAN. 16 Sapeta-petana diarawaskeun ku raja-raja Pelisti anu limaan, geus kitu eta raja-raja teh baralik ka Ekron poe eta keneh. 17 Bubungkulan emas pangbakti urang Pelisti ka PANGERAN teh pikeun panebus dosa maranehna ti lima nagara Pelisti: Ti Asdod 18
1 Samuel 6.18-7.2 hiji, ti Gasa hiji, ti Askelon hiji, ti Gat hiji, ti Ekron hiji. 18 Beubeuritan emasna oge ti tiap nagara anu lima keneh, nya eta ti nagara-nagara cangkingan raja nu limaan, ngurung kota-kota anu make kuta jeung desa-desa pasisianana. Batu cadas lempar di lahan Yosua urang Bet Semes urut neundeun Peti Perjangjian PANGERAN tea aya nepi ka kiwari, jadi saksi tina kajadian harita. 19 Tapi urang Bet Semes ahirna jadi prihatin, sabab aya anu tiwas ku PANGERAN nepi ka tujuh puluh jelema, lantaran narempo kana Peti Perjangjian. 20 Ceuk urang Bet Semes, "Ari kieu mah saha nu kuat cicing di payuneun PANGERAN, Allah anu suci? Kudu ka mana dipindahkeunana supaya jauh ti urang?" 21 Tuluy nitahan jelema ka urang Kiryat Yarim, talatahna, "Peti Perjangjian PANGERAN parantos dipulangkeun ku urang Pelisti. Geura candak." 7 1 Seug Peti Perjangjian PANGERAN teh digarotong ku urang Kiryat Yarim, tuluy diteundeun di imah Aminadab, pernahna di hiji pasir. Ti dinya tuluy nyucikeun anak Aminadab anu ngaran Elasar sina ngurus eta Peti. 2 Peti Perjangjian PANGERAN ayana di Kiryat Yarim lila pisan, kira-kira dua puluh taun. Nya 19
20 1 Samuel 7.3-8 sakitu lilana urang Israil tingaraduh butuh ku pitulung PANGERAN. 3 Geus kitu Samuel ngalahir ka urang Israil, "Lamun bener maraneh rek enya-enya tarobat ka PANGERAN, aallahan bangsa sejen jeung arca-arca Dewi Astoret kudu dipiceun, singkirkeun. Pasrahkeun diri sagemblengna ka PANGERAN, sarta kudu nyembah ka Mantenna bae. Tangtu Mantenna bakal ngaluputkeun maraneh tina kakawasaan urang Pelisti." 4 Seug urang Israil miceunan sesembahanana, arca Dewa Baal jeung arca Dewi Astoret, terus nyarembahna ngan ka PANGERAN wungkul. 5 Geus kitu Samuel marentah supaya urang Israil kumpul kabeh di Mispa. Saurna, "Bapa arek mangnedakeun maraneh di ditu." 6 Seug urang Israil ngumpul di Mispa. Ti dinya maranehna nimba, caina dibahekeun tanda dibaktikeun ka PANGERAN. Sapoe eta maranehna paruasa sarta ngaromong kieu, "Kuring tarima dosa ka PANGERAN." (Ari Samuel di Mispa teh muka pangadilan, ngahakiman perkara urang Israil.) 7 Urang Pelisti meunang beja yen urang Israil keur kumpul di Mispa, seug lima raja urang Pelisti budal mawa balad arek nempuh. Urang Israil sarieuneun, 8 pok arunjukan ka Samuel, "Mugi ulah petot-petot neneda ka Allah urang, mugi-mugi
1 Samuel 7.9-15 urang ku Mantenna diluputkeun ti urang Pelisti." 9 Samuel meuncit hiji anak domba, tuluy diduruk kabeh dikurbankeun ka PANGERAN. Geus kitu anjeunna sasambat ka PANGERAN nyuhunkeun pitulung pikeun urang Israil. Panyambatna ku PANGERAN dikabul. 10 Waktu Samuel keur ngahaturkeun eta kurban, urang Pelisti geus murubul arek nyelempek. Tapi ku PANGERAN dipapag ku sora pating gulugur di langit, tuluy gujrud nepi ka paburisat. 11 Breg ku urang Israil diambreg ti Mispa, terus dibeledig meh nepi ka Bet Kar, sapapanjang jalan disarabetan ku pedang. 12 Geus kitu Samuel nangtungkeun hiji batu antara Mispa jeung Sen, sarta saurna, "Tepi ka poe ieu PANGERAN mitulung ka urang." Eta batu ku anjeunna dingaranan "Eben Haeser" hartina: Batu Pitulung. 13 Urang Pelisti geus eleh. Saterusna ku PANGERAN dicegah sangkan maranehna ulah bisa deui ngarurug ka wewengkon urang Israil sapanjang Samuel jumeneng. 14 Kota-kota antara Ekron jeung Gat anu geus karebut ku urang Pelisti, kabeh beunang deui ku urang Israil. Ku hal eta wewengkon Israil jadi weuteuh deui. Jaba ti kitu, urang Israil jadi rapih jeung urang Kanaan. 15 Samuel ngapingna ka urang Israil teh sapanjang jumenengna. 21
1 Samuel 7.16-8.8 16 Saban taun anjeunna sok nguriling ka Betel, Gilgal jeung Mispa, sarta saban-saban sumping sok muka pangadilan ngahakiman perkara. 17 Sabada kitu tuluy mulih ka Ramah. Di dinya ge jadi hakim. Di Ramah anjeunna ngadegkeun hiji altar baktikeuneun ka PANGERAN. 8 1 Sanggeus beuki sepuh Samuel ngangkat putra-putrana jadi hakim di Israil. 2 Putra nu pangsepuhna jenenganana Yoel, ari raina Abia, duanana jaradi hakim di Bersyeba. 3 Tapi lampahna henteu cara ramana, moro-moro duit bae, nepi ka daraek nampa pangruruba ari mutus perkara tara jujur. 4 Pamingpin Israil kabeh baradami, geus kitu ngadareuheus ka Samuel di Ramah. 5 Pok arunjukan, "Bapa parantos sepuh, dupi putra benten deui ti rama. Ku margi kitu kedah aya raja anu pingatureun. Jadi abdi-abdi hayang gaduh raja cara nagara-nagara sanes." 6 Samuel teu raos manahna ngadangu nu marenta raja, tuluy neneda ka PANGERAN. 7 Ari timbalan PANGERAN, "Gugu sapamentana. Anu ditolak lain maneh, tapi Kami, raja maranehna. 8 Ingkarna ti Kami geus ti bareto. Ti barang dibudalkeun ti Mesir ge geus mimiti nyarembah ka allah-allah sejen. 22
1 Samuel 8.9-14 Peta kalakuanana ka maneh ayeuna, nya kalakuanana ka Kami sapapanjangna. 9 Mana keun bae turutkeun. Tapi omat- omatkeun kumaha kituh balukarna engke ari geus baroga raja." 10 Tuluy nu marenta raja teh ku Samuel dicariosan sakumaha timbalan PANGERAN, saurna, 11 "Kieu engke raja maraneh metakeun maraneh teh," Samuel nerangkeun. "Anak maraneh bakal disina arasup tentara, sawarehna disina mawa kareta perang, sawarehna dijieun tentara pasukan kuda, sawarehna deui dijieun purah lumpat hareupeun kareta perang, 12 sawareh disina jaradi kapala balad sarebu, sawarehna deui jadi kapala balad lima puluh. Aya oge anu disina ngawaruluku di lahan-lahan raja jeung mibuatanana, jeung aya anu disina nyarieunan pakarang jeung nyarieunan pakakas kareta perang. 13 Anu awewe disina nyarieunan seuseungitan pikeun raja, disina jaradi koki, disina jaradi tukang nyieun kueh tuangeun raja. 14 Lahan-lahan maraneh anu pangalusna, kebon-kebon anggur, kebon-kebon jetun, ku raja bakal dicokot dibikeun ka para gegedenna. 23
1 Samuel 8.15-9.2 15 Gandum jeung buah anggur maraneh bakal dicokot saperpuluhna, pikeun para pangawal karaton jeung para gegeden lianna. 16 Gandek-gandek, sapi-sapi nu pangalusna kitu deui kalde-kalde maraneh, aya anu dicokot sina dipake digawe pikeun raja. 17 Ingon-ingon maraneh saperpuluhna dicokot, sarta maraneh sorangan kudu jaradi badegana. 18 Jadi lamun geus baroga raja, maraneh bakal rumahuh ka raja beunang hayang maraneh. Tapi rumahuh ge ku PANGERAN moal didangu." 19 Kasauran Samuel teu dipirosea, pokna ge, "Sawios da hayang gaduh raja, 20 hayang cara nagara-nagara batur gaduh raja sorangan, anu bakal ngatur sareng mingpin jurit di pangperangan." 21 Samuel mungkur ti maranehna. Sagala omongan jalma-jalma tea diunjukkeun ka PANGERAN. 22 Ari timbalan PANGERAN, "Ayunkeun naon kahayangna, pek bere raja." Ti dinya eta jelema-jelema urang Israil teh ku Samuel dititah baralik. 9 1 Aya hiji jelema kaom Binyamin, ngaranna Kis bin Abiel incu Seror, kaasup rundayan Bekorat ti bani Apiah, jelema sugih mukti. 2 Boga anak lalaki ngaranna Saul, kasep keur meumeujeuhna pisan, awakna jangkung, 24
1 Samuel 9.3-9 anu sejen mah ngan semet taktakna, sarta kasepna meakkeun batur. 3 Dina hiji poe kalde Kis leungit sababaraha siki. Tuluy nitah diteangan ku Saul, pokna, "Teangan kalde teh. Menta dianteur ka gandek saurang." 4 Bral Saul jeung gandek arindit, tuluy ngubek sapagunungan Epraim jeung sawewengkon Salisa, tapi kalde teh teu kapanggih di dinya. Ti dinya disaksrak ka Saalim, tapi di dinya ge teu aya. Sup ka wewengkon Binyamin teu aya keneh. 5 Sanggeus aya di wewengkon Sup, Saul nyarita ka gandek, "Urang balik bae bisi ama deudeupeun, asal melang ka kalde jadi melang ka urang." 6 Jawab gandek, "Di dieu aya jalmi lepus pada mikaserab ku sadaya, saucap-ucapna nyata. Urang taros manawi iasaeun nuduhkeun kalde anu leungit." 7 Ceuk Saul, "Ngadeuheus teh naon bawaeun, bekel geus beak geus euweuh naon-naon, boro-boro keur ngahaturanan." 8 Ceuk gandek, "Ieu aya di abdi, artos perak alit. Haturanan ieu bae manawi kersaeun nuduhkeun di mana eta kalde-kalde teh." 9 (9:9-11) Ceuk Saul, "Sukur atuh, hayu!" Bral arindit ngajugjug ka pangcalikan abdi Allah tea. Barang keur naranjak ka tempat abdi Allah anu ayana di hiji pasir, paamprok jeung parawan-parawan urang dinya anu rek 25
1 Samuel 9.10-16 ngarala cai, seug ditanya, "Ari juru tingal aya di bumina?" (Jaman harita mah nabi teh disebutna juru tingal. Jadi lamun aya anu rek tataros ka Allah, ngomongna teh, "Hayu urang ka juru tingal.") 10 (9:9) 11 (9:9) 12 (9:12-13) Jawabna, "Aya, malah itu tuh di payun keur ka tonggohkeun. Upami diudag tangtos kasusul. Sajolna engke ka lebet kota tangtos enggal kapendak. Nembe sumping dinten ieu, margi di dieu bade ngayakeun kurban dina altar di puncak pasir. Memeh sumping anjeunna mah kurban teu acan kenging ditareda, kedah diberkahan heula ku anjeunna. Enggal, bilih anjeunna kabujeng ka puncak ngersakeun tuang." 13 (9:12) 14 Saul jeung gandek nuluykeun leumpangna ka jero kota. Barang sup katenjo Samuel keur ka dieukeun seja ngabujeng ka tempat babakti. 15 Poe kamarina Samuel ku PANGERAN geus dicariosan kieu, 16 "Isukan kira-kira wayah kieu Kami rek ngadatangkeun hiji jelema ka maneh, urang kaom Binyamin. Ku maneh minyakan ku minyak suci, jieun raja sina ngarajaan umat Kami Israil. Eta teh anu bakal ngajait urang Israil ti urang Pelisti. Kami uninga kumaha 26
1 Samuel 9.17-22 sangsarana urang Israil, sasambatna menta tulung ku Kami geus kadangu." 17 Barang Samuel neuteup ka Saul, PANGERAN nimbalan, "Tah eta jelema anu ceuk Kami tea. Eta anu bakal ngarajaan umat Kami teh." 18 Saul nyampeurkeun ka Samuel deukeut lawang kori, pok nanya, "Dupi bumi juru tingal teh palih mana?" 19 Waler Samuel, "Ieu Bapa juru tingal teh. Jung ti heula ka tempat babakti. Hidep poe ieu kudu dahar jeung Bapa. Hal kaperluan hidep mah isukan isuk-isuk ku Bapa dijawab. Geus kitu kakara engke ku Bapa dijurung balik. 20 Perkara kalde anu leungit geus tilu poe, teu kudu dipake salempang, geus kapanggih. Tapi, saha coba anu kacida dipikahayangna ku urang Israil? Hidep pisan, jeung sabaraya-baraya hidep." 21 Wangsul Saul, "Abdi teh ti kaom Binyamin, kaom anu pangalitna di Israil. Kawuwuh- wuwuh di kaom Binyamin oge wargi-wargi abdi mah sadayana sanes jalmi penting. Naon maksad kasauran Bapa bieu perkawis diri abdi?" 22 Saul jeung gandekna ku Samuel dicandak ka hiji rohangan lega, didiukkeunana nyanghareupan meja panggirangna, anu geus diriung ku kira-kira tilu puluh urang tamu. 27
1 Samuel 9.23-10.1 23 Samuel ngalahir ka nu popolah, "Daging anu ti kami, anu ceuk kami pangnyimpenkeun tea kadieukeun." 24 Seug daging teh ku nu popolah diangkat sapingping, sok diidangkeun ka hareupeun Saul. Geus kitu Samuel ngalahir deui, "Ieu teh bagian meunang Bapa misahkeun keur hidep. Mangga dituang. Ngahaja ku Bapa disimpen keur hidep, supaya dituang ayeuna bareng jeung tamu-tamu ondangan Bapa." Jadi dina poe eta Saul dahar bareng jeung Samuel. 25 Sanggeus marudun ti tempat babakti ka kota, Saul dipangnetebahkeun enggon keur mondok di loteng. 26 Reup Saul sare. Wanci balebat ku Samuel dihudangkeun, saurna, "Geura hudang, ku Bapa rek dijurung mulang." Sanggeus hudang ku Samuel dijajapkeun. 27 Nepi ka wates kota Samuel sasauran ka Saul, "Gandek hidep jurungkeun sina ti heula." Sanggeus gandek tea indit, Samuel sasauran deui, "Cicing heula sakedap, Bapa rek nepikeun timbalan Allah ka hidep." 10 1 Ti dinya Samuel ngaluarkeun buli-buli minyak jetun, minyakna dikucurkeun kana sirah Saul. Geus kitu anjeunna nyium ka Saul sarta ngalahir, "Hidep ku PANGERAN dilisahan, dijenengkeun pikeun ngatur umat-Na urang Israil. Atur ku hidep, jaga ti 28
29 1 Samuel 10.2-6 musuh-musuhna. Tandana yen hidep dianggo ku PANGERAN jadi raja umat-Na teh kieu: 2 Sanggeus hidep poe ieu pisah ti Bapa, engke di Selsah wewengkon Binyamin, deukeut makam Rahel, hidep bakal amprok jeung dua jelema anu rek pupulih ka hidep yen kalde nu keur diteangan teh geus kapanggih. Bapa hidep geus teteg manahna, kari melangna ka hidep mani pok deui, pok deui nataroskeun, Ka mana kudu diteangna atuh si ujang teh? 3 Ti dinya hidep kudu terus leumpang nepi ka tangkal karamat di Tabor. Di dinya bakal papanggih jeung tilu jelema anu rek ka Betel rek babakti ka Allah. Nu saurang nungtun tilu anak embe, nu saurang mawa roti tilu siki, nu saurang deui mawa cai anggur sawadah pinuh. 4 Bakal nyalaman ka hidep jeung nawaran roti dua siki. Tarima! 5 Ti dinya kudu terus ka Pasir Allah di Gibea, anu keur dipake masanggrahan ku urang Pelisti. Di lawang kota bakal pasanggrog jeung rombongan nabi anu keur marudun tas ngurban di luhur pasir, narabeuh kacapi, terebang, suling, jeung gambus, bari ngarigel jeung tinghaleuang. 6 Sabot kitu hidep bakal katungtun ku Roh PANGERAN, jadi beda ti biasa, tuluy milu ngigel jeung ngahaleuang.
1 Samuel 10.7-14 7 Upama eta ciri-ciri enggeus bukti, turutkeun sagala tungtunan Allah. 8 Hidep kudu miheulaan Bapa ka Gilgal, engke ku Bapa ditepungan di ditu, urang nyanggakeun kurban beuleuman jeung kurban karapihan. Dago bae di dinya tujuh poe nepi ka Bapa datang nuduhan pilakueun hidep." 9 Barang Saul malik ti Samuel neruskeun laku, ku kersaning Allah jadi asa salin jinis. Jeung ciri-ciri anu dilahirkeun ku Samuel tea poe eta kajadian. 10 Jol ka Gibea, Saul jeung gandekna pasanggrog jeung rombongan nabi. Ku kersaning Roh Allah Saul ujug-ujug milu ngigel jeung ngahaleuang marengan eta nabi-nabi. 11 Urang dinya anu geus warawuheun ka Saul, narenjo Saul ngigel teh jadi tingtaranya, pokna, "Keur naon eta anak Bapa Kis teh? Geus jadi nabi, kitu?" 12 Ceuk nu saurang, "Ari eta nabi-nabi anu loba, coba saha bapana?" Ti semet harita di dinya jadi aya kacapangan kieu, "Kutan Saul oge jadi nabi?" 13 Eureun ngigel jeung hahaleuangan Saul terus ka tempat babakti di luhur pasir. 14 Pamanna nenjoeun ka Saul jeung gandekna, tuluy nanya, "Tas ti marana?" Ceuk Saul, "Tas milarian kalde leungit. Mung 30
1 Samuel 10.15-22 ku margi henteu kapendak, lajeng ka Bapa Samuel." 15 "Kumaha saurna?" ceuk pamanna. 16 Jawab Saul, "Saurna kalde parantos kapendak." Ari pilahir Samuel perkara anjeunna bakal jadi raja mah disidem bae. 17 Jalma-jalma ku Samuel dipiwarang kumpul di Mispa pikeun kumpulan ngabakti. 18 Pilahirna, "Kieu timbalan PANGERAN Allah Israil, Maraneh ku Kami dicandak ti Mesir, disalametkeun ti urang Mesir jeung ti bangsa-bangsa lianna anu ngagencet ka maraneh. 19 Kami teh Allah maraneh, anu nyalametkeun maraneh tina sagala kacilakaan jeung kasukeran. Tapi ayeuna maraneh ka Kami marenta raja, jadi Kami teh ditoker. Tapi kajeun. Geura karumpul payuneun PANGERAN, nurutkeun kaom jeung golongan masing-masing." 20 Geus kitu unggal kaom ku Samuel dipiwarang ngasrog ka hareup. Seug ku PANGERAN katujul kaom Binyamin. 21 Tuluy kulawarga-kulawarga ti kaom Binyamin sina maju ka hareup, tuluy katujul kulawarga Matri. Sanggeus kulawarga Matri ka hareup, anu katujul teh Saul bin Kis. Tapi barang ditareangan teh Saul teu aya di dinya. 22 Tuluy ditaroskeun ka PANGERAN, "Dupi jalmina aya di dieu?" Waler PANGERAN, "Saul keur nyumput di tukangeun barang-barang." 31
32 1 Samuel 10.23- 11.2 23 Tuluy sawareh lalumpat neang, Saul tuluy dibawa ka hareupeun jalma rea. Ari beh kaciri jangkungna nyongcolang ti batur, nu sejen mah ngan semet taktakna. 24 Samuel ngalahir, "Ieu anu ditujul ku PANGERAN teh! Di urang mah teu aya deui anu kawas anjeunna." Ger jalma-jalma surak, pokna, "Wilujeng raja!" 25 Ti dinya Samuel ngalahir ka jalma rea, ngadadar perkara hak jeung kawajiban raja, malah tuluy diseratkeun jadi kitab, anu saterusna disimpen di tempat suci. Geus kitu jelema-jelema dipiwarang marulang. 26 Saul oge mulih ka Gibea, disarengan ku sawatara urang jelema anu garagah, anu hatena digerakkeun ku Allah. 27 Tapi aya jelema-jelema anu bangkawarah ngaromong kieu, "Mana bisa jelema kitu aya pigunaeunana keur urang?" Maranehna nganggap enteng ka Saul jeung teu mere hadiah naon-naon. 11 1 Heuleut sabulan ti harita, kota Yabes di wewengkon Gilad diperangan, geus dikepung ku Raja Nahas sabaladna ti nagara Amon. Urang Yabes seja taluk tuluy haturan ka Nahas, pokna, "Kaula sumeja taluk, mung nyuhunkeun jangji." 2 Tembal Nahas, "Heug kami jangji, tapi aya saratna: Mata katuhu maraneh kudu dicokel sangkan kaciri hinana urang Israil."
1 Samuel 11.3-10 3 Tembal pamingpin urang Yabes, "Menta tempo tujuh poe rek ngutusan heula ka sakuliah tanah Israil. Lamun geus teu aya anu sanggup ngabantuan, kaula sumeja pasrah." 4 Beja ti utusan urang Yabes geus nepi ka Gibea pangcalikan Saul. Urang dinya jadi ear tingjarerit. 5 Harita Saul kakara sumping ti tegal ngagiringkeun sapi. Pok mariksakeun, "Aya naon jelema-jelema tingjarerit?" Tuluy diunjukkeun beja anu katarima ti urang Yabes. 6 Barang ngadangu warta kitu, ku kersaning Allah manahna ngentab asa kasebit. 7 Kek kana sapi dua, sapi teh dipeuncit tuluy dipotong-potong. Potongan-potonganana dipiwarang diider-ider ka sakuliah tanah Israil, sarta timbalanana, "Sing saha anu henteu indit perang ngiring ka Saul jeung Samuel, sapina rek dikieukeun! Bring urang Israil arindit, geus samiuk lir jalma saurang, sabab sieuneun dibenduan ku PANGERAN. 8 Ku Saul dikumpulkeun di Besek. Aya 300.000 jelema ti Israil jeung 30.000 ti Yuda. 9 Utusan ti Yabes ditalatahan kieu, "Bejakeun ka dulur-dulur di ditu, isukan ge samemeh burit geus bebas." Meunang beja kitu urang Yabes teu kira-kira barungaheunana. 10 Tuluy haturan ka Nahas, "Isukan kaula rek pasrah, mangga kumaha sakersa." 33
1 Samuel 11.11- 12.3 11 Poe isukna balad teh ku Saul dibagi tilu. Wanci balebat tuluy muru pasanggrahan musuh. Der balad Amon ditarajang, sarta memeh tengah poe geus gempar patulayah, anu harirup keneh paburisat, masing-masing nyalametkeun dirina sorangan-sorangan. 12 Bangsa Israil arunjukan ka Samuel, "Mana jalmi-jalmi anu kamari ieu nyebatkeun Saul teu pantes jadi raja teh? Mugi diselehkeun bade diperenan!" 13 Tapi saur Saul, "Poe ieu ulah aya jelema anu dipaehan. Sabab poe ieu urang Israil geus disalametkeun ku PANGERAN." 14 Ari pilahir Samuel, "Hayu urang ka Gilgal deui. Urang embarkeun sakali deui yen Saul raja." 15 Brul kabeh ka Gilgal. Di dinya di tempat suci Saul diumumkeun jadi raja. Tuluy jalma-jalma nyaranggakeun kurban karapihan. Eta kajadian ku Saul jeung ku sarerea dipestakeun. 12 1 Ti dinya Samuel ngalahir ka bangsa Israil, "Pamenta maraneh ka Bapa geus dicumponan. Menta raja geus aya. 2 Menta supaya aya anu ngatur geus aya. Balikanan Bapa mah geus kolot ngan kari huis. Sukur anak-anak Bapa barisaeun keneh marengan ka maraneh. Bapa ngapalaan maraneh teh ti ngongora nepi ka ayeuna. 3 Ayeuna, ieu Bapa hareupeun maraneh. Bisi Bapa geus nyieun kasalahan, pek geura 34
1 Samuel 12.4-8 salahkeun ayeuna, didieu, di payuneun PANGERAN jeung di payuneun raja pilihana- Na. Saha anu sapina atawa kaldena kungsi dicokot ku Bapa? Saha anu geus kungsi dinyeyeri atawa diteungteuinganan ku Bapa? Ti saha Bapa kungsi nampa panyogok? Bisi kungsi Bapa ngajalankeun salah sarupa ti nu bieu disebutan, arek ditebus ayeuna." 4 Raong sarerea, "Teu acan! Bapa tara nganyenyeri, tara neungteuinganan, tara barang candak ti saha-saha." 5 Saur Samuel, "Lamun kitu tetela Bapa henteu boga salah naon-naon ka maraneh. PANGERAN jeung raja pilihana-Na saksina." "Leres, PANGERAN saksina," jawab maranehna. 6 Samuel ngalahir deui, "PANGERAN teh anu ngutus Musa jeung Harun, jeung nginditkeun karuhun maraneh ti Mesir. 7 Ayeuna pek narangtung heula urang urusan, kasaksian ku PANGERAN. Bapa arek mulangkeun ingetan maraneh kana sagala padamelan PANGERAN anu aragung enggoning nulungan maraneh jeung karuhun. 8 Waktu Yakub sapala putra sumping ka Mesir, waktu karuhun maraneh dikaniaya ku urang Mesir, waktu nyambat pitulung PANGERAN, Mantenna ngutus Musa jeung Harun anu nginditkeun maranehanana ti Mesir nepi ka bisa maratuh di ieu tanah. 35
1 Samuel 12.9-15 9 Tapi tuluy maropohokeun ka PANGERAN Allahna. Mana ku Mantenna diantep diperangan ku urang Pelisti, ku raja Moab, jeung ku Sisera panglima perang kota Hasor. Areleh. 10 Seug sasambat marenta tulung ka PANGERAN, Nun PANGERAN, abdi sadaya rumaos dosa, parantos ingkar, maruja ka arca-arca Dewa Baal sareng Dewi Astoret. Mugi ngajait abdi sadaya, sumeja sumembah ka Gusti. 11 Mantenna ngutus Gidion, tuluy Barak, tuluy Yepta, pangahirna Bapa, masing-masing geus ngajait maraneh ti musuh-musuh, nepi ka maraneh bisa hirup tengtrem. 12 Tapi barang diancam ku Raja Nahas ti Amon, maraneh bet noker ka PANGERAN, raja maraneh anu geus aya, bari tuluy marenta ka Bapa. Ceuk maraneh, Hayang gaduh raja, hayang aya anu ngatur. 13 Tah ieu raja beunang maraneh milih, beunang hayang, paparin ti PANGERAN. 14 Upama maraneh ngagungkeun ka PANGERAN Allah, sumembah, gumusti, henteu mungpang kana sagala timbalana-Na, sarta raja maraneh anut ka Mantenna, maraneh tangtu jamuga. 15 Sabalikna lamun henteu gumusti, henteu narurut kana sagala timbalana-Na, maraneh jeung raja bakal dilawan ku Mantenna. 36
1 Samuel 12.16-23 16 Caricing heula daragoan, urang nyaksian anu baris dipidamel ku PANGERAN. 17 Ayeuna usum katiga, lain? Tapi Bapa rek nyuhunkeun hujan dibarung ku guludug ka PANGERAN. Lamun kabuktian, eta nyirikeun maraneh teh dosa gede geus menta raja ka PANGERAN." 18 Seug Samuel neneda, breg PANGERAN nurunkeun hujan dibarengan ku guludug. Jalma-jalma jadi sarieuneun ku PANGERAN jeung ku Samuel. 19 Seug arunjukan, "Abdi sadaya pangnedakeun ka PANGERAN Allah panutan Bapa supados ulah tariwas. Leres pisan abdi-abdi teh dosa ka PANGERAN, nya ku rupi-rupi perkawis, nya ku nyuhunkeun raja." 20 Waler Samuel, "Geus, najan enya sakitu dorakana oge ulah sarieun. Asal ulah murtad-murtad deui ti PANGERAN, jeung masing ngesto enya-enya ka Mantenna. 21 Ulah kairid ku aallahan da moal barisaeun nulungan nyalametkeun maraneh, euweuh naon-naonna saenyana mah. 22 Maraneh teh ku PANGERAN geus diikrarkeun moal ditilarkeun, sabab Mantenna geus mutuskeun baris ngangkat maraneh jadi umat-Na. 23 Atuh bapa oge paliyas nepi ka cul mangnedakeun, sabab matak dosa ka PANGERAN. Bapa teh hayang ngawurukan 37
1 Samuel 12.24- 13.5 ka maraneh, nuduhkeun kalakuan anu hade jeung bener. 24 Kudu aranut ka PANGERAN, masing enya-enya ngesto ka Mantenna. Sing aringet, sakitu agungna pitulung Mantenna ka maraneh. 25 Lamun kalakuan maraneh doraka bae, maraneh jeung raja tan wande meunang panyiksa." 13 1 Waktu Saul mimiti jadi raja, yuswana henteu kacaritakeun. Ari ngarajaanana dua taun. 2 Hiji mangsa Saul milih tilu rebu perjurit, dua rebu sina nyarengan anjeunna di Mikmas jeung di kota pagunungan Betel, anu sarebu deui dikapalaan ku Yonatan putrana, dikintunkeun ka Gibea wewengkon Binyamin. Sesana sina baralik. 3 Di Geba Yonatan niwaskeun panglima urang Pelisti sarta bejana geus nepi ka urang Pelisti. Geus kitu Saul ngintunkeun utusan-utusan ngider ka sakuliah tanah, mere tangara ku tarompet supaya sakumna bangsa Ibrani kudu maju perang. 4 Sanggeus dibarejaan yen urang Pelisti ngarambek lantaran panglimana geus tiwas ku Saul, urang Israil ragem seja ngiring ka Saul di Gilgal. 5 Urang Pelisti geus taki-taki rek merangan urang Israil. Kakuatanana tilu puluh rebu kareta perang, genep rebu serdadu kuda, 38
1 Samuel 13.6-12 serdadu leumpangna lobana cara keusik sisi basisir. Seug muru ka Mikmas wetaneun Bet Awen, seug masanggrahan. 6 Der urang Israil ditarajang bebeakan nepi ka awut-awutan, pabuyar nyararumput ka guha-guha jeung gorowong-gorowong, tingsalingker kana sela-sela cadas, aya oge anu ngagebruskeun maneh kana cubluk atawa ka sumur-sumur. 7 Sawareh deui mareuntasan Walungan Yordan ka wewengkon Gad jeung Gilad. Ari Saul di Gilgal keneh dibaturan ku jelema-jelema anu tingdaregdeg kasieunan. 8 Geus tujuh poe anjeunna ngantos-ngantos Samuel, kitu dipiwarangna. Tapi Samuel can sumping keneh ka Gilgal. Jalma-jalma mimiti tinglaleos naringgalkeun. 9 Seug bae anjeunna ngalahir, "Kadieukeun kurban beuleuman jeung kurban karapihan." Ti dinya anjeunna ngahaturkeun kurban beuleuman. 10 Ari rengse ari jebul Samuel sumping. Saul mapagkeun seja ngabageakeun. 11 Tapi Samuel ngalahir, "Hidep tas damel naon?" Saul ngawaler, "Abdi dikantunkeun ku balad, ngantos Bapa teu sumping dina waktosna. Mangkaning urang Pelisti parantos aya di Mikmas. 12 Emutan teh eta urang Pelisti tangtos narajang ka abdi, ka Gilgal, heug abdi teu acan nunuhun ka PANGERAN, nya teras 39
1 Samuel 13.13-19 ngawantun-wantun maneh nyanggakeun kurban." 13 Waler Samuel, "Hidep kalangsu, henteu ngesto ka PANGERAN Allah. Tadina upami hidep ngesto ka Mantenna bade dilanggengkeun nyangking Israil turun-tumurun. 14 Ayeuna moal cios, baris kandeg, ku PANGERAN bakal digentos ku nu cocog kana manah-Na, sina nyangking umat-Na da hidep mah parantos henteu ngesto." 15 Geus kitu Samuel jengkar ngantunkeun Gilgal neruskeun angkatna. Ari Saul terus jengkar jeung para prajuritna, dituturkeun ku nu sejen, ngabujeng ka Gibea di wewengkon Binyamin. Ti dinya Saul ngaroris balad, kira-kira aya genep ratus urang. 16 Anjeunna, Yonatan putrana, jeung balad, masanggrahan di Geba di wewengkon Binyamin. Ari urang Pelisti masanggrahanana di Mikmas. 17 Prajurit-prajurit Pelisti bijil ti pasanggrahanana tilu rombongan, arek ngarampog. Sarombongan ka Opra di wewengkon Sual, 18 sarombongan ka Bet Horon, sarombongan deui ka tapel wates anu nyanghareup ka Lebak Seboim jeung tanah gurun. 19 Harita di Israil geus teu aya panday beusi, sabab urang Pelisti teu ngidinan urang Ibrani nyieun pedang atawa tumbak. 40
1 Samuel 13.20- 14.4 20 Urang Israil anu perlu ngasah lanjam, pacul, kampak jeung arit, kudu ngadon ka urang Pelisti, 21 jeung kudu mayar. Ngasah kampak atawa ngomean gagang parabot, mayarna ku perak sagebleg leutik, ngasah lanjam atawa pacul kudu dua gebleg perak. 22 Jadi balad Israil mah harita indit perang teh teu aya anu nyekel pedang jeung tumbak, lian ti Saul jeung Yonatan putrana. 23 Urang Pelisti ngiangkeun sapasukan prajurit pikeun ngabela hiji sela gunung di Mikmas. 14 1 Dina hiji poe Yonatan ngalahir ka gandek purah mawa pakarangna, "Hayu urang meuntasan pasanggrahan urang Pelisti." Yonatan henteu wawartos ka Saul ramana, 2 anu harita keur reureuh handapeun tangkal dalima di Migron teu jauh ti Gibea dibarengan ku genep ratus perjurit. 3 (Jeung aya imam anu make epod nya eta Ahia bin Ahitub saderek Ikabod putra Pinehas, putuna Eli imam PANGERAN di Silo tea.) Tapi Yonatan angkat teh teu aya anu nganyahoankeun. 4 Di Mikmas, jalan anu ku Yonatan rek dicoba dipeuntasan baris terus ka pasanggrahan urang Pelisti dihapit ku dua karang curi. Nu hiji disebut Boses, nu hiji deui disebutna Sene. 41
1 Samuel 14.5-13 5 Anu hiji ayana di sisi jalan beulah kaler nyanghareup ka Mikmas, anu hiji deui sisi jalan beulah kidul nyanghareup ka Geba. 6 Saur Yonatan ka gandekna, "Urang meuntasan pasanggrahan kapir Pelisti, malak mandar aya pitulung PANGERAN. Ari dikersakeun mah ku Mantenna teu mustahil urang bisa meunang, najan urang ngan sakieu ge." 7 Gandekna ngajawab, "Abdi mah kumaha Juragan bae, bade ngiringan." 8 "Enya," waler Yonatan. "Urang meuntas, sina katenjoeun ku urang Pelisti. 9 Upama maranehna ka urang nitah eureun ngadagoan lantaran maranehna arek nyalampeurkeun, urang kudu ngarandeg. 10 Upama maranehna nitah supaya urang nyampeurkeun, urang sampeurkeun, eta tandaning PANGERAN bakal maparin kaunggulan ka urang." 11 Ti dinya tuluy narembongkeun maneh ka urang Pelisti. Ceuk urang Pelisti, "Tuh urang Ibrani aya anu bijil tina liang panyumputanana!" 12 Seug maranehna tingcorowok ka Yonatan jeung gandekna, pokna, "Ka dieu sia unggah! Aing boga beja!" Saur Yonatan ka gandek, "Tuturkeun kami. PANGERAN geus ngersakeun Israil unggul!" 13 Tuluy Yonatan unggah, ngorondang dituturkeun ku gandek. Sebrut narajang, 42
1 Samuel 14.14-21 urang Pelisti rarubuh. Anu geus rarubuh dipaju ku gandek diparagatkeun. 14 Sagebragan harita Yonatan jeung gandekna nepi ka niwaskeun dua puluh urang musuh, dina medan anu legana kira-kira satengah bau. 15 Urang pasisian Pelisti kabeh miris. Prajurit-prajurit jeung pasukan tempurna anu di pasanggrahan nepi ka pating corodcod kasieunan, bumi eundeur, musuh guyur lain di kieuna. 16 Balad Saul anu jaraga di Gibea wewengkon Binyamin narenjoeun urang Pelisti kalabur pasalebrungan. 17 Saul nimbalan ka pangawal, "Itung prajurit, pariksa saha anu euweuh." Kanyahoan anu teu aya teh Yonatan jeung gandekna. 18 "Epod bawa ka dieu," timbalan Saul ka Imam Ahia. (Poe eta Ahia nyepeng epod di hareupeun urang Israil.) 19 Sabot Saul nimbalan ka imam, guyur di pasanggrahan urang Pelisti beuki kacida. Mana saurna ka Ahia, "Moal kaburu naros heula ka PANGERAN!" 20 Gancang anjeunna sabaladna muru ka urang Pelisti anu keur ragot silih kadek pada batur ku bawaning gugup. 21 Urang Ibrani anu tadina bariluk ka urang Pelisti sarta harita marilu ka pasanggrahan, malik mihak ka Saul jeung Yonatan. 43
1 Samuel 14.22-29 22 Anu keur nyarumput di pagunungan Epraim, barang ngadarenge urang Pelisti kalabur, seug barijil tuluy ngarudag, 23 narajang sajajalan nepi ka beh ditueun Bet Awen. Poe eta PANGERAN nyalametkeun urang Israil. 24 Urang Israil geus nahnay awahing ku lalapareun, sabab ku Saul diancam ku panyapa, "Sing saha anu barang dahar samemeh kami beres ngelehkeun musuh, sing kasapa!" Jadi sapoe eta tacan aya anu dahar naon-naon. 25 Barang arasup ka hiji tempat anu loba tatangkalanana, bet loba sayang madu di mana-mana. 26 Tatangkalan teh pinuh ku sayang madu, tapi saurang ge teu aya anu ngadahar, lantaran sieun ku panyapa Saul. 27 Yonatan teu uningaeun yen ramana geus nyumpahan kitu ka balad, anjeunna nyolok sayang madu ku tungtung iteuk, maduna tuluy dituang. Karaos salirana seger meueusan. 28 Pok aya nu nguningaan, "Balad parantos lalungse ku bawaning lapar, nanging diancam ku tuang rama, saurna, Sing saha anu barang dahar sing kasapa." 29 Saur Yonatan, "Ama teh bet ngaripuhkeun sarerea. Geura ieu kami dahar madu saeutik ge mani ngadak-ngadak seger. 44
1 Samuel 14.30-36 30 Mana teuing alusna lamun dahareun anu karampas ti musuh meunang didalahar ku balad, tangtu bisa ngarubuhkeun leuwih loba." 31 Urang Israil teh poe eta tas ngelehkeun urang Pelisti, tas narajang sapanjang jalan ti Mikmas nepi ka Ayalon. Waktu eta urang Israil teh kacida carapeeunana, mani geus lalungse ku bawaning lapar, 32 nepi ka parebut nyarokotan barang meunang ngarampas ti musuh, nyarokotan sapi jeung domba, dipareuncit di dinya keneh, dagingna diharakan teu ngurus getihan keneh. 33 Aya anu nguninga ka Saul, "Jalmi-jalmi milampah dosa ka PANGERAN, nareda daging sareng getihna." Saul ngagorowok, "Hianat maraneh! Gulingkeun batu gede ka dieu!" 34 Geus kitu anjeunna marentah deui, "Bejakeun ka jalma-jalma, sapi jeung domba tungtun kabeh ka dieu. Sina dipareuncit di dieu, diharakan di dieu, ulah marigawe dosa ka PANGERAN ngahakan daging jeung getihna!" Seug sapi teh kabeh digiring ka dinya tuluy dipeuncitan. 35 Geus kitu Saul ngadegkeun hiji altar pikeun PANGERAN, altar anu pangmimitina diadegkeun ku anjeunna. 36 Geus kitu marentah ka jalma-jalmana, "Engke peuting urang mudun narajang urang Pelisti, urang tumpurkeun nepi ka balebat, 45
1 Samuel 14.37-43 ulah aya anu dikarikeun!" "Sakersa Raja sumeja kairing," jawab balad. Tapi saur imam, "Sae urang tumaros heula ka Allah." 37 Ti dinya Saul unjukan ka Allah, "Upami abdi narajang ka urang Pelisti, kumaha tiasa kenging?" Tapi harita Allah henteu ngawaler. 38 Seug Saul nimbalan ka para pamingpin rahayat, "Ka darieu kabeh, jeung pariksa dosa naon anu geus dijieun poe ieu. 39 Kami sumpah demi jumenenging PANGERAN anu geus maparin kaunggulan ka Israil, sing saha anu salah, najan anak kami pisan, Yonatan, tan wande dipaehan!" Tapi teu aya anu unjukan saurang-urang acan. 40 Saul nimbalan deui, "Maraneh caricing beulah ditu, Yonatan jeung kami beulah dieu." "Sumangga ngiringan," jawab jalma-jalma. 41 Saul unjukan ka PANGERAN Allah Israil, "Nun PANGERAN, naon margina Gusti henteu kersa ngawaler? Nun PANGERAN Allah Israil, mugi nuduhkeun ku Urim sareng Tumim. Upami dosana asal ti Yonatan atanapi ti abdi, mugi diwaler ku Urim. Upami asal ti rahayat Israil, mugi diwaler ku Tumim." Waleranana nunjukna ka Yonatan jeung Saul, jalma rea bebas. 42 Saul nimbalan deui, "Pilih antara kami jeung Yonatan." Anu katujul Yonatan. 43 Saul mariksa ka Yonatan, "Hidep nyieun salah naon?" Wangsul Yonatan, "Neda 46
1 Samuel 14.44-51 madu saeutik. Putra pasrah, mangga geura paehan." 44 Timbalan Saul, "Ama sing disiksa ku Allah mun hidep ku Ama henteu dipaehan." 45 Tapi balad arunjukan, "Baruk Yonatan anu parantos ngalantarankeun urang Israil unggul sakieu ageungna, bade dipaehan? Paliyas teuing! Demi PANGERAN anu jumeneng, rambutna salambar oge ulah aya anu murag. Sagala damelna dinten ieu estu kalayan panuyun Allah." Kitu Yonatan dibela ku rahayat, henteu jadi dipaehan. 46 Saul liren ngudagna ka urang Pelisti. Urang Pelisti baralik deui ka wewengkonna sorangan. 47 Sanggeus Saul jadi raja Israil, anjeunna terus merangan musuh-musuhna di mana- mana: Urang Moab, urang Amon, urang Edom, raja-raja Soba jeung urang Pelisti. Unggal perang di mana-mana unggul bae. 48 Perangna estuning gagah, urang Amalek oge eleh. Urang Israil ku anjeunna disalametkeun tina sagala panarajang. 49 Putra-putra Saul anu pameget nya eta: Yonatan, Iswi jeung Malkisua. Anu istri, nu kahiji Merab, nu kadua Mikal. 50 Ari geureuhana Ahinoam binti Ahimaas. Panglima perangna kapirayina, Abner, putra emangna anu jenengan Ner. 51 Ari Kis, ramana Saul, jeung Ner, ramana Abner, duanana putra Abiel. 47
1 Samuel 14.52- 15.6 52 Sapanjang jumenengna, Saul teu liren-liren merangan urang Pelisti, kacida rosana. Di mana bae ari mendakan jelema anu gagah tur sugih kawani, terus bae dijadikeun baladna. 15 1 Hiji mangsa Samuel ngalahir ka Saul, "Bapa bareto ku PANGERAN dipiwarang ngangkat hidep jadi raja nyangking umat-Na, bangsa Israil. Ayeuna dangukeun ieu timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa. 2 Mantenna seja merangan bangsa Amalek. Karuhun eta bangsa bareto megatan urang Israil basa nembe budal ti Mesir. 3 Ayeuna tumpes eta urang Amalek teh, harta bandana tumpurkeun ulah aya anu kari. Jelemana, lalaki, awewe, barudak, orok, sapina, dombana, ontana, kaldena, paehan sadayana." 4 Saul mepek balad, tuluy diloris di Telem. Ti Israil aya 200.000 perjurit, ti Yuda aya 10.000 perjurit. 5 Bral Saul sabaladna angkat ngabujeng ka kota Amalek, megat ngabongohan di hiji walungan saat. 6 Ti lebah dinya anjeunna ngintun heula warta ka urang Keni, hiji bangsa anu karuhunna baheula nyieun kahadean ka urang Israil basa kakara budal ti Mesir. Saurna, "Maraneh kudu nyalingkir ti Amalek, supaya henteu milu kabasmi." Seug urang Keni nyalingkir. 48
49 1 Samuel 15.7-15 7 Urang Amalek ku Saul beunang dielehkeun, digempur sapanjang jalan ti Hawila nepi ka Sur wetaneun Mesir. 8 Raja Agag ti Amalek ditangkep hirup-hirup. Rahayatna kabeh ditumpurkeun, 9 ari rajana mah dihirupan. Ingon-ingon anu aralus, domba, anakna, sapi, anakna, jeung barang-barang anu aralus henteu ditumpes. Anu dibeakkeun teh anu bangsa kokodenna, anu taya pihargaeunana. 10 PANGERAN nimbalan ka Samuel, 11 "Hanjakal Saul dijieun raja. Henteu nurut, geus ngalanggar timbalan Kami." Samuel ngentab manahna ka Saul, sarta sapeupeuting anjeunna sasambat ka PANGERAN. 12 Isukna isuk-isuk keneh bral angkat seja ka Saul. Aya anu nguningaan yen Saul geus angkat ka kota Karmel ngadegkeun tugu keur salirana, ti Karmel kebat ka Gilgal. 13 Ku Samuel dibujeng ka ditu. Saul mapagkeun, sarta saurna, "Mugi Bapa mendak berkah ti PANGERAN. Sagala timbalan PANGERAN ku putra parantos dilampahkeun." 14 Saur Samuel, "Ari eta naon atuh anu beberelean sareng emoh-emohan?" 15 Waler Saul, "Euh leres, sapi sareng domba kenging balad ngabantun ti urang Amalek. Sararae pisan, bade dikurbankeun
1 Samuel 15.16-23 ka PANGERAN, Allah panutan Bapa. Anu sanes-sanesna sadayana ge dipaehan." 16 Saur Samuel, "Ke heula! Bapa arek mopoyankeun timbalan PANGERAN anu katarima ku Bapa tadi peuting." "Mangga saurkeun," waler Saul. 17 Saur Samuel, "Hidep teh disanes-sanes oge pamingpin sadaya kaom Israil, ku PANGERAN parantos diangkat jadi raja Israil. 18 Timbalana-Na hidep kedah ngabasmi bangsa Amalek, bangsa anu doraka, kedah ditumpes sama sakali. 19 Ku naon teu ditumutkeun? Ku naon dijarah, sanes diparaehan? Eta lampah hidep teh ngajaheutan manah PANGERAN." 20 Saur Saul, "Timbalan PANGERAN ku putra parantos ditumutkeun. Dipiwarang mios, mios. Raja Agag dibantun ka dieu, anu sanes-sanesna sadayana dipaehan. 21 Domba sareng sapi anu sarae ku balad-balad henteu dibasmi, dibantun ka dieu bade dikurbankeun ka PANGERAN, Allah panutan Bapa." 22 Waler Samuel, "Na PANGERAN teh langkung gegel kana kurban sareng sasajen ti batan kana kagumatian? Tumut kana timbalana-Na langkung utami ti batan ngahaturkeun domba anu sae. 23 Baha ka Mantenna sami sareng nyieun sihir. Ngalawan ka Mantenna sami awonna sareng nyembah ka brahala. Ku sabab hidep 50
51 1 Samuel 15.24-30 baha kana timbalana-Na, hidep ku Mantenna digulingkeun tina jadi raja." 24 Saur Saul, "Putra rumaos dosa, parantos ngarempak timbalan PANGERAN sareng mungpang kana parentah Bapa. Putra teh sieun ku balad, nu mawi kalakuan maranehna ku putra dikajeunkeun. 25 Mugi kalepatan putra dihapunten, lajeng urang sareng ka Gilgal, putra di ditu sumeja ngabakti ka PANGERAN." 26 Samuel ngawaler, "Hamo, Bapa hamo bareng. Hidep parantos ngalanggar timbalan PANGERAN. Ku Mantenna parantos dipiceun, digulingkeun tina jadi raja Israil." 27 Geus kitu Samuel mungkur rek terus jengkar. Ku Saul dipuntangan jubahna datang ka soeh. 28 Samuel ngalahir, "Poe ieu karajaan Israil ku PANGERAN parantos disoehkeun ti hidep, diserenkeun ka hiji jelema anu langkung utama ti batan hidep. 29 Anu mulya Allah Israil tara sumingkir, tara barobah. Sabab Mantenna lain manusa, tara gumingsir." 30 Waler Saul, "Abdi rumaos dosa. Mung nyuhunkeun piwelas Bapa, ulah dugi ka abdi ilang kahormatan dina pandangan para pamingpin rahayat sareng bangsa Israil. Mugi abdi dicandak sareng ka Gilgal, sumeja ngabakti ka PANGERAN Allah panutan Bapa."
1 Samuel 15.31- 16.2 31 Pamundutna ku Samuel dikabul. Saul dicandak bareng ka Gilgal, sarta di ditu Saul ngabakti ka PANGERAN. 32 Ti dinya Samuel marentah, saurna, "Raja Agag bawa ka dieu!" Agag datang ka Samuel bari ngadegdeg sieun, ceuk pamikirna, "Tada teuing nyerina aing paeh!" 33 Samuel ngalahir, "Pedang maneh geus ngalantarankeun para indung kaleungitan anak. Ayeuna indung maneh anu bakal kaleungitan anak." Agag ku anjeunna dipaehan deukeut altar, awakna tuluy dicacag. 34 Geus kitu Samuel mulih ka Ramah, ari Raja Saul mulih ka bumina di Gibea. 35 Ti harita nepi ka pupusna Samuel henteu tepang-tepang deui jeung raja, manahna teu petot nalangsa ku lampah Saul. PANGERAN oge ngaraos kaduhung parantos ngangkat Saul jadi raja Israil. 16 1 PANGERAN nimbalan ka Samuel, "Arek sabaraha lila deui maneh kanyenyerian ku Saul teh? Eta ku Kami geus dipiceun, geus lain raja Israil deui. Maneh ayeuna kudu ka Betlehem, minyak jetun bawa. Tepungan jelema anu ngaran Isai. Anakna aya anu rek dijieun raja ku Kami." 2 Piunjuk Samuel, "Kumaha tiasana? Upami kadangueun ku Saul tangtos abdi dipaehan." Waler PANGERAN, "Kudu mawa anak sapi 52
1 Samuel 16.3-8 hiji, sebutkeun ka ditu teh arek ngurban ka PANGERAN. 3 Ondang Isai kana eta kurban, engke maneh ku Kami dibejaan kudu kumaha. Mana-mana anu ku Kami dituduhkeun engke, ku maneh minyakan." 4 Prak Samuel ngalampahkeun sapangandika PANGERAN, sarta geus sumping ka Betlehem. Para pamingpin di dinya kacida rareuwaseunana, tuluy daratang marunjungan, "Dupi sumping teh nyandak salamet, Bapa juru tingal?" 5 Walerna, "Leres, Bapa ka dieu teh seja ngurban. Geura susuci, tuluy daratang kana kurban, urang ngariung jeung Bapa." Kitu deui Isai jeung anak-anakna dipiwarang susuci sarta diondang ngariung. 6 Sanggeus daratang, ret Samuel ningali ka anak Isai anu ngaran Eliab; panggalihna, "Tangtu ieu, anu geus aya di payuneun PANGERAN anu ku Mantenna bakal dipilih teh." 7 Tapi dawuhan PANGERAN, "Ulah nenjo kana dedegna, ulah ngareret kana kasepna. Eta mah teu kapake. Pamilih Kami teu sarua jeung pamilih jelema. Jalma mah nenjo luarna, Kami mah nilik eusina." 8 Isai nyalukan deui anakna anu ngaran Aminadab. Jol eta datang ka Samuel. Saur Samuel, "Ieu oge teu kaanggo ku PANGERAN." 53
1 Samuel 16.9-16 9 Isai ngadeuheuskeun Syama. Tapi saur Samuel, "Ieu oge teu kamanah ku PANGERAN." 10 Geus tujuh anak Isai anu dideuheuskeun ka Samuel, tapi saur Samuel, "Teu aya anu kamanah ku PANGERAN." 11 Geus kitu Samuel mariksa, "Aya deui anu sejen?" Jawab Isai, "Aya, bungsuna, nuju ngangon domba." Saur Samuel, "Sina ka dieu. Samemeh eta datang moal waka prak ngariung." 12 Ku Isai dititah diteang, tuluy dideuheuskeun. Breh teh budak ngora nya kasep nya cangker, panonna cekas cureuleuk. PANGERAN nimbalan ka Samuel, "Eta! Pek minyakan!" 13 Samuel ngaluarkeun minyak jetun, Daud dilisahan kasaksian ku raka-rakana. Harita keneh Daud kasumpingan ku Roh PANGERAN, anu saterusna nyarengan salalawasna. Ti dinya Samuel mulih ka Ramah. 14 Roh PANGERAN ti Saul geus undur, sarta Saul kaasupan hiji roh jahat ti PANGERAN anu sok nyiksa ka anjeunna. 15 Mantri-mantrina arunjukan, "Sang raja teh kasiksa ku roh jahat ti Allah. 16 Mugi nimbalan milarian jalmi anu tiasa ngacapi. Sawaktos-waktos Gusti kasurupan ku eta roh jahat, kedah dipapalerkeun ku sora kacapi, tangtos damang deui." 54
1 Samuel 16.17- 17.2 17 Timbalan Saul, "Heug kami pangneangankeun anu pinter ngacapi, bawa ka dieu." 18 Aya anu unjukan, "Hatur uninga, di Betlehem aya anu pinter ngacapi, pecilna Isai. Kawuwuh gede wawanen sareng kasep, perjurit sajati, perceka, sareng disarengan ku PANGERAN." 19 Saul ngirim utusan diala ka Isai, pesenna, "Anak maneh anu ngaran Daud purah ngangon domba kirimkeun ka kami." 20 Daud ku Isai dijurungkeun, dibahanan anak embe hiji, kalde hiji, dipuatan roti jeung anggur sawadah keur kikintun ka Saul. 21 Daud datang ka Saul sarta terus kumawula. Ku Saul kacida diasihna, diangkat jadi tukang mawa pakarangna. 22 Saul ngawartosan ka Isai, timbalanana, "Kami resep ka Daud. Idinan cicing di dieu sina ngawulaan kami." 23 Ti harita, unggal roh jahat tea nyiksa ka Saul, ku Daud dipangacapikeun, eta roh jahat sok terus nyingkah sarta Saul jadi ngaraos tengtrem jeung cenghar deui. 17 1 Mangsa eta urang Pelisti mepek balad dikumpulkeun di Soko, hiji kota di tanah Yuda. Masanggrahanana di Epes Damim antara Soko jeung Aseka. 2 Saul jeung urang Israil oge geus tata perang, masanggrahan di Lebak Ela, geus taki-taki rek ngayonan urang Pelisti. 55
1 Samuel 17.3-12 3 Urang Pelisti narangtung di pasir beulah ditu, urang Israil di pasir beulah dieu, masing-masing nyanghareup ka hiji lebak. 4 Kurunyung hiji tukang perang tanding bijil ti pasanggrahan urang Pelisti, nangtang ka Israil. Ngaranna Goliat, urang Gat, jangkungna meh tilu meter. 5 Make baju kere sisitan, beurat baju kerena meh lima puluh tujuh kilo, dibalakutak tambaga. 6 Sukuna make istiwel tambaga, taktakna nyorendang tohok tambaga. 7 Gagang tumbakna kandelna sapihanean, beurat congona wungkul anu tina beusi kira-kira tujuh kilo. Tukang mawa kepengna leumpang heulaeunana. 8 Gen Goliat ngajanteng, tuluy susumbar ka urang Israil, "Keur naraon di dinya, arek perang? Maraneh badega-badega Saul, kami urang Pelisti! Pilih ti dinya jagona, urang perang tanding jeung kami. 9 Lamun tarungna meunang sarta bisa maehan kami, kami sarerea daek jadi badega maraneh; tapi lamun kami anu meunang sarta bisa maehan eta, maraneh kudu jaradi badega kami. 10 Kitu, balad Israil ku kami ditangtang. Ka anu mana ge kami mo burung wani!" 11 Saul jeung sabaladna kacida sieuneunana. 12 Daud teh putra Isai, urang Eprata ti Betlehem, wewengkon Yuda. Ari Isai, keur 56
1 Samuel 17.13-20 jaman Raja Saul teh geus sepuh, putrana dalapan. 13 Putra nu panggedena aya tilu anu jadi perjurit Saul, nya eta Eliab cikalna, Aminadab nu kadua, jeung Syama anu katilu. 14 Daud bungsuna. Eta anu tiluan, anu panggedena, ngiring perang jeung Saul. 15 Ari Daud sering balik ka Betlehem, ngangon deui domba ramana kawas sasari. 16 Si Goliat tea nangtangna ka urang Israil teh unggal isuk jeung unggal sore, geus opat puluh poe. 17 Dina hiji poe Isai misaur ka Daud, "Teang akangna ka pasanggrahan, bawakeun sanggray gandum sapuluh kilo jeung roti sapuluh siki. Jung buru-buru longok ka pasanggrahan. 18 Jeung ieu bawa kiju sapuluh siki keur kapala perjurit. Balik ti ditu kudu mawa tanda yen hidep enggeus ka ditu jeung geus papanggih jeung akangna, salamet henteuna. 19 Raja Saul, akangna jeung sabalad Israil ayeuna aya di Lebak Ela keur merangan urang Pelisti." 20 Isukna isuk-isuk Daud hudang, tuluy nitipkeun domba ka nu sejen, bral iang mawa bebekelan sakumaha parentah ramana. Barang jol ka pasanggrahan, nyampak balad Israil keur arindit ka medan jurit bari ngagorowokkeun jerit perang. 57
1 Samuel 17.21-28 21 Balad Pelisti jeung balad Israil keur pahareup-hareup rek tarung. 22 Daud nitipkeun babawaanana ka nu ngajaga barang-barang, tuluy lumpat ka tempat baris nepangan raka-rakana, hayang terang salamet henteuna. 23 Sabot Daud cacarios jeung raka-rakana, Goliat susumbar, nangtang ka balad Israil cara sasari. Kadangueun ku Daud. 24 Ari balad Israil barang ret ka Goliat teh terus ngararejat sarieuneun. 25 "Tenjo itu jelema!" aromongna ka pada batur. "Dengekeun tah susumbarna! Saha-saha anu bisa maehan eta, saur Raja Saul bakal diganjar, malah rek ditikahkeun ka putra istrina sarta kolotna rek dibebaskeun tina upeti." 26 Daud naros ka hiji jelema, "Bade dikumaha jalmi anu tiasa maehanana sareng anu tiasa nyingkirkeun kahinaan ti urang Israil teh? Sareng saha eta urang Pelisti umat brahala teh, mani kacida ngahinana ka balad Allah anu jumeneng?" 27 Seug diwartosan bakal kumaha-kumahana jelema anu bisa maehan Goliat. 28 Kadengeeun ku Eliab, rakana anu pangkolotna. Eliab kacida keuheuleunana ka Daud, tuluy nyarekan, "Rek naon los-los ka dieu? Ku saha domba diurusna di ditu di tanah gurun? Bandel! Cologog! Ka dieu teh maneh mah ngan rek lalajo perang!" 58
59 1 Samuel 17.29-37 29 Daud ngawaler, "Lepat naon kitu abdi teh, naros-naros bae teu kenging!" 30 Ti dinya anjeunna malik ka nu sejen, tataros itu ieu. Ari jawabanana angger cara tadi. 31 Ucap-ucapan Daud aya nu ngunjukkeun ka Saul. Ku Saul dipiwarang dideuheuskeun. 32 Daud miunjuk, "Gusti Sang Raja, teu kedah aya anu sieun ku eta urang Pelisti, abdi sanggem ngalawan." 33 Waler Saul, "Ulah, bisa naon maneh ka itu? Budak keneh, heug itu mah tukang tarung saumur-umur." 34 Piunjuk Daud, "Gusti Sang Raja! Abdi teh purah ngajagi domba pun bapa. Upami pareng aya singa atanapi biruang anu ngagusur anak domba, 35 ku abdi diudag, ditarajang dombana direbut deui. Upami singana atanapi biruangna bade ngarontok ku abdi dipiheulaan dicekek tikorona lajeng digendir dugi ka paeh. 36 Parantos seueur singa sareng biruang anu paeh ku abdi. Eta urang Pelisti umat brahala anu sakitu ngahinana ka balad Allah anu jumeneng oge tangtos bakal tiwas ku abdi. 37 PANGERAN parantos ngaraksa abdi ti singa sareng biruang, ayeuna ge tangtos ngaraksa ti eta urang Pelisti." Waler Saul, "Heug atuh, jung! Muga ditangtayungan ku PANGERAN."
1 Samuel 17.38-45 38 Tuluy Daud sina nganggo raksukan Saul, dibalakutak tambaga jeung dibaju kere. 39 Luareun raksukan nyoren pedang Raja Saul, prak ngajaran ngalengkah. Teu iasa, da teu tuman nganggo nu kitu. Pok miunjuk ka Saul, "Abdi gamparan teu tiasa nganggo anu kieu, teu biasa." Tuluy raksukan perang teh dilaanan. 40 Geus kitu ceg kana iteuk parantina ngangon, top mulung batu reok lima siki ti susukan diasupkeun kana koja. Kencling ngabujeng ka Goliat bari ngajingjing bandring. 41 Jago urang Pelisti gancang ngangseg ka Daud, heulaeunana anu mawa kepengna, beuki deukeut, beuki deukeut. 42 Barang beh sarta geus sidik nenjona ka Daud, kacida takaburna dumeh lawanna pantar kitu, lembut jeung kasep. 43 Gorowok ngomong ka Daud, "Jang naon eta iteuk teh? Na kami teh anjing?" Geus kitu tuluy nyapa ka Daud bari nyambat ka batarana, 44 ti dinya susumbar, "Ka dieu maneh, bangke maneh rek diparabkeun ka manuk jeung sato galak!" 45 Daud ngawaler, "Maneh datang mawa pedang, tumbak, jeung tohok. Kami mah mawa pajenengan PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah panutan wadya balad Israil anu ku maneh dihinakeun. 60
1 Samuel 17.46-52 46 Poe ieu keneh maneh ku PANGERAN diselehkeun ka leungeun kami. Hulu maneh ku kami rek diteukteuk. Bangke-bangke urang Pelisti ku kami rek diparabkeun ka manuk jeung sato galak. Satangkaraking jagat bakal nyaraho yen di Israil aya Allah. 47 Sarta unggal jelema bakal nyaksian, PANGERAN nyalametkeun umat-Na lain ku pedang atawa tumbak. Mantenna tukang unggul saban tarung. Maraneh kabeh bakal ragrag kana kakawasaan kami!" 48 Goliat ngudag, Daud nirilik ka barisan urang Pelisti mapag Goliat, 49 bari ngodok batu kana koja; seleber dibandringkeun, beletak, meneran pisan kana tarang Goliat datang ka sirahna bejad. Goliat ngajungkel, beungeutna nyuksruk kana taneuh. 50 Goliat geus tiwas ku Daud. Lain ku pedang, tapi ku batu reok anu nyeleber tina bandring! 51 Daud muru ka Goliat, tuluy nangtung deukeutna. Pedang Goliat ku Daud dicabut tina sarangkana, dipake neukteuk sirah Goliat. Barang narenjo pamukna tiwas, balad Pelisti kalabur. 52 Ger urang Israil jeung urang Yuda sarurak, tuluy ngabeledig ngudag-ngudag sapaparat jalan ka Gat nepi ka lawang-lawang Ekron. Urang Pelisti anu kasarambut bangkena 61
1 Samuel 17.53- 18.4 pating jaropak, bacacar sapaparat jalan anu ka Saaraim nepi ka Gat jeung Ekron. 53 Bari baralik balad Israil ngajarah pasanggrahan musuh. 54 Sirah Goliat ku Daud dijingjing ka Yerusalem, ari pakarangna terus disimpen di kemahna. 55 Basa Daud enggeus jung arek ngalawan Goliat, Saul mariksa ka Abner panglima perangna, saurna, "Abner, anak saha eta teh?" Wangsul Abner, "Duka Gusti, abdi teu terang." 56 Timbalan Saul, "Coba tatanyakeun." 57 Samulangna ka pasanggrahan tas ngarubuhkeun Goliat, Daud ku Abner dideuheuskeun deui ka Saul. Daud masih ngajingjing-jingjing keneh sirah Goliat. 58 Ku Saul dipariksa, "Ari hidep anak saha?" Wangsul Daud, "Dawuh Gusti, abdi pecilna Isai rahayat Gusti ti Betlehem." 18 1 Saul anggeus mariksana ka Daud. Ari putra Saul anu jenengan Yonatan ti harita manahna katarik ku Daud, kacida asiheunana, lir ka beubeulahan nyawa ku anjeun. 2 Saterusna Daud ditahan ku Saul, henteu diwidian mulih. 3 Yonatan ngajak sosobatan ka Daud, ku asih-asihna, hoyong misobat saumur-umur. 4 Yonatan morosotkeun jubahna tuluy dianggokeun ka Daud, kitu deui baju kerena, 62
1 Samuel 18.5-11 pedangna, gondewana, beulitanana, kabeh dilelerkeun ka Daud. 5 Satuluyna saban-saban Daud manggul piwarangan Saul, damelna hasil-hasil bae. Ku sabab eta ku Saul diangkat sina nyepeng prajurit, heug teh ku sakabeh prajurit kitu deui ku para gegeden dipikaresep. 6 Basa Daud mulang jeung wadya balad tas ngarubuhkeun Goliat, awewe-awewe daratang ti mana-mana marapag Raja Saul, ngarawih, ngarigel, narabeuh terebang jeung gambus, 7 bari patempas-tempas, pokna, "Saul maehan mangrebu-rebu, Daud maehan manglaksa-laksa." 8 Saul manahna panas kasebit, panggalihna, "Ka Daud mujina maehan manglaksa-laksa, ari ka aing ngan nyebutkeun maehan mangrebu-rebu. Boa-boa lila-lila mah manehna diangkat raja!" 9 Ti semet harita anjeunna neuteuli ka Daud. 10 Poe isukna Saul kasurupan deui ku roh jahat ti Allah, di karaton teh sasauranana ngacaprak kumaha nu owah. Gancang ku Daud dipangacapikeun kawas sasari. Harita Saul keur nyenyepeng tumbak. 11 "Si Daud ku aing rek dipanggang kana tembok!" galih Saul. Terus tumbakna dilempagkeun ka Daud nepi ka dua kali, tapi teu keuna, dicingcetkeun. 63
64 1 Samuel 18.12-20 12 Kacida sieuneunana Saul ku Daud teh, da uningaeun Daud disarengan ku PANGERAN, ari anjeunna mah ditilarkeun. 13 Ku sabab eta Daud ku anjeunna dijauhkeun, diangkat jadi kapala prajurit sarebu. Tapi Daud saban-saban mingpin prajurit ngapalaan perang 14 ngan unggul-unggul bae, kawantu disarengan ku PANGERAN. 15 Ningali Daud jaya, Saul beuki sieuneun bae. 16 Tapi bangsa Israil jeung Yuda kacida nyaraaheunana ka Daud sabab anjeunna sakitu digjayana. 17 Saul ngalahir ka Daud, "Merab, putra kami anu cikal pek tikah ku hidep. Tapi saratna hidep enggoning ngawula ka kami kudu jadi prajurit sajati, gagah jeung satia kana perang PANGERAN." Tapi ari panggalihna mah ngarah Daud tiwas ku urang Pelisti ku jalan eta, jadi teu kudu ku anjeunna nyalira. 18 Piunjuk Daud, "Naon pangaji abdi kitu deui pun bapa sakulawargi, dugi ka abdi jadi mantu raja?" 19 Tapi buktina Saul teh kalahka saur, da jadina mah Merab teh ditikahkeun ka nu sejen, ka Adriel urang Mehola. 20 Tapi Mikal, putra Saul anu hiji deui mikacinta ka Daud. Sanggeus Saul uningaeun, anjeunna satuju.
1 Samuel 18.21-27 21 Panggalihna, "Bener, Mikal sina kawin jeung Daud, rek dipake jalan supaya Daud tiwas ku urang Pelisti." Seug Saul nimbalan kadua kalina ka Daud, "Ayeuna mah tulus hidep jadi mantu Ama." 22 Ti dinya anjeunna miwarang ponggawa- ponggawana sina pura-pura ngaromong kieu ka Daud, "Raja mikaheman ka saderek, para gegeden pon kitu keneh. Ayeuna parantos nitih kana mustari saderek bade ditikahkeun ka putrana." 23 Seug ditepikeun kitu. Ari waler Daud, "Jadi mantu raja teh darajat teu aya tandingna. Jalma taya pangaji sapertos sim kuring mah moal kaduga nyangga." 24 Walonna Daud ditepikeun ka Saul. 25 Waler Saul, "Bejakeun ka Daud, raja moal mundut mas kawin, ngan mundut kokocop kulup urang Pelisti saratus siki, pamales ka musuh anjeunna." Maksad Saul kitu saenyana ngarah Daud tiwas ku urang Pelisti. 26 Satimbalan Saul ku ponggawa- ponggawana ditepikeun ka Daud. Daud satuju sarta ceuk panggalihna tulus jadi mantu raja. Sapoe memeh direndengankeun, 27 Daud nyandak prajuritna, tuluy ngarubuhkeun dua ratus urang Pelisti. Kulup-kulupna dikeureutan tuluy dihaturkeun ka raja, diitung hiji-hiji di payuneunana, dijieun sarat geusan jadi mantu raja. Saul 65
1 Samuel 18.28- 19.5 kapaksa maparinkeun Mikal putrana ditikah ku Daud. 28 Saul uningaeun pisan yen PANGERAN nyarengan ka Daud, uningaeun deuih yen Mikal putrana enya-enya mikacintana ka Daud. 29 Anjeunna beuki sieuneun bae ku Daud teh, sarta sapanjang jumenengna teu weleh neuteuli ka Daud. 30 Urang Pelisti sok rajeun merangan. Tapi saban-saban perang kaunggulan Daud salawasna leuwih ti batan perwira-perwira Saul anu loba, datang ka Daud jadi kamashur. 19 1 Hiji mangsa Saul nyarios ka Yonatan jeung ponggawa-ponggawana yen aya maksad nelasan Daud. Tapi Yonatan anu kacida mikahemanna, 2 ngawartosan ka Daud, "Ama aya kersana nelasan ka Rayi. Mana enjing Rayi sing atos-atos, milari panyumputan sing buni. 3 Enjing ama bade ka tegalan anu dianggo nyumput ku Rayi, ari Akang bade nyarengan ama sareng bade unjukan perkawis Rayi. Kitu kieuna engke ku Akang diwartoskeun." 4 Yonatan ngunjukkeun perkara Daud ka Saul, piunjukna, "Mugi Daud ku Raja henteu dikitu kieu. Daud teh teu aya pisan lepatna, malah sugri lampahna jadi pitulung ka Sang Raja. 5 Waktos ngarubuhkeun Goliat, Daud dugi ka naruhkeun nyawana, jadi lantaran Israil 66
1 Samuel 19.6-12 kenging kaunggulan sakitu ageungna ti PANGERAN. Waktos eta Sang Raja bingah ningalina. Ku naon ayeuna kagungan maksad teu sae ka nu teu aya dosana, bade maehan Daud kalayan teu aya lantaran?" 6 Piunjuk Yonatan ku Saul kagalih. Anjeunna sumpah demi PANGERAN, yen Daud moal dipaehan. 7 Ti dinya Daud ku Yonatan disaur, sanggeus diwartosan tuluy dideuheuskeun ka Saul. Saterusna babakti deui sakumaha biasa. 8 Waktu urang Pelisti merangan deui, ku Daud dielehkeun deui, baladna loba pisan anu kasambut, tuluy kalabur. 9 Dina hiji poe Saul kasurupan deui ku roh jahat ti PANGERAN. Harita anjeunna keur di bumi bari nyenyepeng tumbak. Ku Daud dipangacapikeun. 10 Tapi Daud dilempag ku tumbak rek dipanggang kana tembok. Daud nyingcet, tumbakna nancleb kana tembok, ari Daud terus ngejat ti dinya. 11 Peutingna bumi Daud ku Saul dipiwarang ditingker, maksadna dina isukna Daud rek ditelasan. Tapi anjeunna diwartosan ku Mikal geureuhana, "Akang wengi ieu keneh kedah ngalolos, margi enjing aya anu rek maehan." 12 Daud ku Mikal diulur tina jandela, tuluy ngalolos. 67
1 Samuel 19.13-21 13 Geus kitu Mikal ngagolerkeun tapekong dina pajuaran, dibantalan tina bulu embe, rup disimbutan. 14 Jalma-jalma Saul daratang arek nangkep Daud. Ari saur Mikal Daud nuju udur. 15 Nu rek narangkep Daud ku Saul dipiwarang nyidikkeun ku sorangan, timbalanana, "Gotong bae ka dieu jeung kasurna, ku kami rek dipaehan!" 16 Barang jalma-jalma piwarangan arasup, kanyahoan yen anu dikedengkeun jeung dianggelan ku bulu embe teh tapekong. 17 Saur Saul ka Mikal, "Ku naon Nyai ngabobodo ka Ama, musuh Ama disina lolos?" Wangsul Mikal, "Ku abdi teu dipasihkeun lolos, mung bade maehan." 18 Ari Daud ngalolosna ka Ramah, ka Samuel, wawartos yen diarah-arah ku Saul. Ti dinya anjeunna jeung Samuel ka Nayot, calik di dinya. 19 Aya anu nguninga ka Saul yen Daud aya di Nayot wewengkon Ramah. 20 Ku Saul dipiwarang disusul, kudu ditangkep. Barang daratang ka Nayot, anu nyarusul teh narenjo nabi-nabi keur ngarigel jeung tinghaleuang, diluluguan ku Samuel. Ku kersaning Roh Allah, jalma-jalma anu rek nangkep Daud teh marilu tingrengkenek jeung tinghaleuang. 21 Kawartoskeun ka Saul, seug anjeunna ngirimkeun deui jelema leuwih loba. Tapi anu 68
1 Samuel 19.22- 20.3 ieu oge marilu ngarigel jeung tinghaleuang. Saul ngirimkeun deui jelema katilu kalina, tapi anu ieu oge sarua kawas anu ti hareula. 22 Geus kitu mah anjeunna ku anjeun nyusul ka Ramah. Geus sumping ka sumur di Seku anjeunna mariksakeun di mana Samuel jeung Daud. Dibejakeun yen aya di Nayot. 23 Anjeunna terus ka Nayot. Ku kersana Roh Allah, angkatna sajajalan teh bari rerengkenekan jeung hahaleuangan. 24 Sumping ka Nayot anggoanana dicuculan, terus ngigel deui bari hahaleuangan di payuneun Samuel. Geus kitu bru bae ngalonjor sapoe eta jeung sapeuting jeput bari purucul. (Ti harita di dinya aya kacapangan, "Kutan Saul oge jadi nabi?") 20 1 Daud ngalolos ti Nayot wewengkon Ramah, tuluy mendakan Yonatan. Saurna, "Abdi teh lepat naon? Gaduh kajahatan naon sareng dosa naon ka tuang rama nu mawi ku anjeunna diarah pati?" 2 Waler Yonatan, "Paliyas teuing! Sanggem saha Rayi bade ditelasan? Moal diwidian ku Allah! Ama tara midamel perkara gede atawa leutik lamun tacan dibejakeun heula ka Akang. Pamohalan ama nyidem perkawis ieu ka Akang. Piraku!" 3 Wangsul Daud, "Nanging perkawis ieu mah ku tuang rama moal disaurkeun, da uningaeun Akang nyaah ka abdi, bilih Akang nalangsa. Demi PANGERAN anu jumeneng, 69
1 Samuel 20.4-12 sayaktosna salengkah deui bae abdi tinemu sareng ajal." 4 Saur Yonatan, "Pangersa Rayi kumaha? Saurkeun, ku Akang dibelaan." 5 Waler Daud, "Enjing teh Pesta Bulan Anyar, kedahna abdi ngiring kana jamuan sang raja. Rayi neda widi ka Akang moal ngiring. Enjing sareng pageto bade nyumput dugi ka burit. 6 Upami kauninga ku raja Rayi teu aya, sebatkeun parantos nyuhunkeun idin ka Akang margi bade enggal-enggal wangsul heula ka Betlehem, kedah ngiring kana kurban kulawargi di ditu. 7 Upami saurna, Hade, abdi tangtos salamet. Sawangsulna upami raja bendu, Akang uninga yen eta galagat cilaka. 8 Abdi nyuhunkeun kasaean Akang tina perkawis ieu, ngemutkeun jangji suci Akang ka abdi. Nanging upami abdi lepat, sae paehan ku Akang nyalira bae! Na nganggo dicandak ka tuang rama heula sagala sareng dipaehan ku anjeunna?" 9 Waler Yonatan, "Ah Rayi mah! Upami leres ama bade ngabinasa piraku ku Akang teu diwartosan." 10 Saur Daud, "Upami tuang rama bendu, saha anu bade ngawartosan ka abdi?" 11 Waler Yonatan, "Hayu urang ka tegal." Bral arangkat. 12 Ti dinya saur Yonatan, "Demi PANGERAN, Allahna urang Israil, enjing wayah kieu 70
71 1 Samuel 20.13-20 atawa pageto, Akang rek ngajugjugan manah ama. Upami ieu panuhun Rayi ditampina ku ama bari marahmay, tangtos ku Akang diwartoskeun. 13 Tapi upama ama keukeuh bade ngabinasa, ari Akang teu ngawartosan sareng henteu ngabantu Rayi ngalolos, Akang sing nandang siksa PANGERAN! Mugi PANGERAN nyarengan ka Rayi saperti nyarengan ka ama. 14 Upama Akang aya kadar hirup keneh, Rayi ulah lali kana ikrar jangji urang, ulah lali ka Akang. Tapi upama Akang nepi ka tiwas, 15 Akang titip aceukna sareng barudak, Rayi ulah pegat mikaheman. Kitu deui engke saparantos musuh-musuh Rayi disirnakeun ku PANGERAN, 16 Rayi ulah dugi ka megatkeun jangji. Upami dugi ka megatkeun, PANGERAN nu baris ngahukum." 17 Ti dinya Yonatan mundut ka Daud ngikrarkeun sakali deui jangjina, ku bawaning asih-asihna ka Daud, lir ka beubeulahan nyawana. 18 Geus kitu saurna deui ka Daud, "Ku margi enjing teh Pesta Bulan Anyar, tangtos kauninga yen tempat Rayi kosong. 19 Pageto bakal langkung kauninga deui. Jadi Rayi kedah nyumput di tempat anu biasa, tukangeun tumpukan batu. 20 Engke Akang rek mesatkeun tilu jamparing ka lebah dinya api-api aya anu diarah.
1 Samuel 20.21-29 21 Akang rek nitahan budak sina neangan eta jamparing. Upama ceuk Akang ka eta budak, Tuh jamparing teh teu jauh ti maneh, pulung, eta isarat yen Rayi salamet, enggal bae bijil. Demi PANGERAN anu jumeneng, Akang nanggel Rayi moal sakara-kara. 22 Tapi upama ceuk Akang ka budak, Tuh jamparing teh jauh ka ditu, Rayi kedah kabur, eta tandaning Rayi ku PANGERAN dipiwarang nyingkah. 23 Mugia jangji urang duaan ku PANGERAN ditetepkeun salalanggengna." 24 Ti dinya Daud nyumput di tegal. Isukna dina poe Pesta Bulan Anyar, Raja Saul calik dina riungan seja tuang. 25 Calikna dina tempat biasana, sisi tembok, Abner di gedengeunana, Yonatan di payuneunana. Katingalieun tempat Daud kosong. 26 Tapi harita mah anjeunna henteu sasauran naon-naon, ceuk panggalihna, "Meureun aya halangan, dirina keur kanajisan." 27 Isukna deui, poe kadua Pesta Bulan Anyar, tempat Daud kosong keneh, pok anjeunna mariksa ka Yonatan, "Ku naon Daud teu milu ngariung? Kamari ge henteu!" 28 Saur Yonatan, "Parantos wawartos ka putra bade ka Betlehem. 29 Sanggemna, Mugi abdi diwidian heula, disusulan ku pun lanceuk, margi di ditu bade aya kurban sakulawargi. Upami Akang 72
1 Samuel 20.30-36 leres misobat, mugi abdi diwidian ngalongok heula kulawargi. Kitu margina henteu ngiring ngariung di dieu." 30 Saul kacida benduna ka Yonatan, saurna, "Anak bangkawarah! Ana kitu mah maneh biluk ka Daud, ngahinakeun maneh, ngerakeun ka indung! 31 Na teu nyaho yen sapanjang eta jelema hirup keneh mustahil maneh bisa jadi raja di ieu nagara? Teang, gusur ka dieu rek dipaehan!" 32 Wangsul Yonatan, "Ku naon margina kedah dipaehan? Naon dosana?" 33 Teu antaparah deui, Yonatan ku Saul dilempag ku tumbak. Kagalih ku Yonatan yen ramana enyaan rek maehan Daud. 34 Yonatan ngajengkat tina riungan, sarta sapoe eta, poe kadua Pesta Bulan Anyar, anjeunna henteu tuang naon-naon, jengkel ka rama, mangnalangsakeun ka Daud anu sakitu dihinana ku ramana. 35 Poe isukna kencling angkat ka tegal nyandak budak, seja nyumponan jangji nepangan Daud. 36 Geus kitu saurna ka budak, "Jung ka ditu lumpat, teangan engke jamparing anu ku kami arek dilepas." Budak teh lumpat, belesat Yonatan mesatkeun jamparing ngaliwatan eta budak. 73
1 Samuel 20.37- 21.2 37 Sanggeus budak tea nepi ka tempat ragragna eta jamparing, ku Yonatan digeroan, "Tuh jamparing teh jauh keneh, 38 ulah ngajanteng bae di dinya! Pulung ka ditu buru-buru!" Top budak teh mulung jamparing, tuluy nyampeurkeun ka dununganana, 39 teu nyahoeun naon-naon. Nu terang kana eta isarat ngan Yonatan jeung Daud. 40 Yonatan nyerenkeun pakarangna ka eta budak, sarta budakna dititah balik ka kota. 41 Sanggeus eta budak indit, Daud bijil ti tukangeun tumpukan batu, brek sideku, tuluy nyium taneuh tilu kali. Gabrug silih rangkul jeung Yonatan bari silih tangisan. Komo Daud mah nangisna mani antep-antepan. 42 Geus kitu saur Yonatan ka anjeunna, "Sing salamet Rayi! Mugia Allah nyarengan. Mugia jangji suci antara urang duaan masing ditetepkeun salalanggengna ku PANGERAN, sing nepi ka turunan urang." Ti dinya bral Daud angkat ngalolos, ari Yonatan mulih deui ka kota. 21 1 Daud angkatna ngabujeng ka Imam Ahimelek di Nob. Ahimelek hariweusweus kageteun, tuluy mapag jeung mariksa, "Geuning nyalira bae?" 2 Diwaler ku Daud, "Nuju ngemban timbalan raja. Timbalanana ieu perkawis anu diemban teh ulah aya anu terangeun. Rerencangan mah dipiwarang ngarantosan di Anu. 74
1 Samuel 21.3-9 3 Manawi Bapa kagungan keur bekel? Roti lima siki atanapi naon bae anu aya." 4 Ceuk imam, "Roti biasa mah teu gaduh, aya oge roti suci. Eta bae candak, kitu soteh upami hidep sareng rencang-rencang parantos nyegah anjeun ti istri." 5 Saur Daud, "Kantenan! Sarengna deui sadayana oge pimanaeun ka istri! Bujeng- bujeng keur ngemban timbalan anu sakieu pentingna, keur ngemban perkawis anu biasa ge rerencangan sok susuci heula." 6 Tuluy roti suci teh ku imam diserenkeun ka Daud, da ngan eta anu aya, nya eta roti anu dipake ngahaturanan ka Allah. Ngan rotina geus diangkat tina meja suci, geus diganti ku nu anyar. 7 (Poe eta di dinya kabeneran aya kapala tukang ngangon ingon-ingon Saul, ngaranna Doeg urang Edom, keur nedunan ibadahna.) 8 Daud misaur deui ka Ahimelek, "Manawi kagungan tumbak atanapi pedang keur cekeleun putra? Putra teu kabujeng ngabantun heula pakarang ka rorompok, margi ku raja ditimbalan rurusuhan." 9 Saur Ahimelek, "Aya oge pedang Goliat urang Pelisti tea, anu ku hidep ditiwaskeun di Lebak Ela. Mung eta-etana. Ari diperyogikeun mah mangga bae, itu pungkureun epod dibungkus ku lawon." Saur Daud, "Leres eta bae. Pedang pangsae-saena eta teh di mana-mana oge." 75
76 1 Samuel 21.10- 22.2 10 Ti dinya Daud kebat angkatna nyingkahan Saul, ngabujeng ka Gat, ka Raja Akis. 11 Ponggawa-ponggawa Raja Akis unjukan ka rajana, pokna, "Eta teh sanes Daud tea, raja di nagarana? Kapan eta anu ku awewe-awewe dipapag ku igel sareng kawih anu pokna, Saul maehan mangrebu-rebu, Daud maehan manglaksa-laksa." 12 Eta omongan kacida matak salempangna ka Daud, sarta anjeunna kacida sieuneunana ku Raja Akis. 13 Barang dilingkung arek ditangkep, anjeunna api-api jadi jelema owah, kuat-koet kana panto lawang kota bari ludahna sina ngacay kana rumbah. 14 Saur Akis, "Geuning nu gelo! Rek naon dibawa ka kami? 15 Na kami teh kakurangan nu gelo make ditambahan ku ieu, kudu ngalalajoan eta si burung ngamuk di imah kami?" 22 1 Daud terus kabur ti Gat, jol sumping ka hiji guha teu jauh ti Adulam. Saderek-saderekna jeung wargi-wargina ngadarenge beja yen anjeunna aya di dinya, tuluy nyarusul ngariring. 2 Kitu deui jelema-jelema anu ngarasa digencet, anu baroga hutang atawa anu henteu sugema ku rajana, karumpul ka Daud. Kabehna kira-kira aya opat ratus urang. Daud diangkat jadi pamingpinna.
1 Samuel 22.3-8 3 Ti dinya Daud angkat ka Mispa di Moab, nepangan raja Moab. Saurna, "Neda widi, pun bapa sareng pun biang seja ngumbara di dieu, dongkap ka sim kuring mendak pituduh ti Allah kedah kumaha." 4 Seug ibu ramana ku Daud dititipkeun ka raja Moab, sabot anjeunna nyumput di guha. 5 Tapi aya hiji nabi jenenganana Gad, sumping ka Daud sarta ngawawadian, saurna, "Ulah kajongjonan nyumput di dieu, kedah enggal-enggal ngalih ka wewengkon tanah Yuda." Bral Daud angkat ti dinya, tuluy nyumput di leuweung Keret. 6 Dina hiji poe Saul aya di Gibea, keur calik di handapeun hiji tangkal di hiji pasir, pananganana nyepeng tumbak, diriung ku para gegedenna. Anjeunna geus meunang warta yen panyumputan Daud sabaladna geus aya anu mendakan. 7 Seug nimbalan ka para gegedenna, "Darengekeun, eh urang Binyamin! Dikira Daud rek mere lahan jeung kebon-kebon anggur ka maraneh? Dikira maraneh rek dijieun kapala baladna? 8 Moal teu kitu pikiran maraneh mana sakait ngalawan ka kami oge, lain? Mani euweuh anu bebeja yen anak kami pisan geus biluk ka Daud. Mani euweuh anu watir ka kami, euweuh anu ngomong yen salah sahiji abdi kami anu ngaran Daud keur neangan tarekah 77
1 Samuel 22.9-15 arek maehan kami, malah diasur-asur ku anak kami!" 9 Pok jelema anu ngaran Doeg tea, anu harita aya di dinya, unjukan, "Abdi kantos ningal Daud dongkap ka Ahimelek bin Ahitub di Nob. 10 Ku Ahimelek dipangnaroskeun ka PANGERAN, dipangnaroskeun Daud kedah kumaha. Malah dipaparin bekel sareng pedang Goliat urang Pelisti." 11 Saul nimbalan, supaya Imam Ahimelek di Nob dideuheuskeun sakulawargana. Ahimelek geus sumping. 12 Timbalan Saul ka anjeunna, "Dengekeun Ahimelek!" "Sumuhun timbalan," saur Ahimelek. 13 Timbalan Saul, "Ku naon maneh sakait jeung Daud ngalawan ka kami? Ku naon Daud dibekelan kahakanan jeung pedang, jeung dipangnaroskeun ka Allah? Ayeuna eta teh ngancam arek maehan kami!" 14 Saur Ahimelek, "Di antawis para abdi Raja, Daud teh pangsatiana! Turug-turug mantu Raja, kapala pangawal Gusti, tur kalintang dipikaajrihna ku saeusi karaton. 15 Leres ku abdi dipangnedakeun tea mah, tur sanes mung harita bae. Nanging tina hal anjeunna ngalawan, mugi Sang Raja ulah ngalepatkeun ka abdi atanapi ka saha bae ti antawis kulawargi abdi. Perkawis eta mah abdi henteu terang-terang!" 78
79 1 Samuel 22.16-23 16 Timbalan raja, "Maneh sakulawarga kudu paeh, Ahimelek." 17 Geus kitu raja nimbalan ka para pangawal, "Paehan eta imam-imam PANGERAN teh! Geus sakongkol jeung Daud, teu daek bebeja yen Daud kabur, sakitu nyaho!" Tapi para pangawal taya anu ngusikkeun leungeun-leungeun acan, taya nu wani ngabinasa ka imam-imam PANGERAN. 18 Saul nimbalan ka Doeg, "Paehan ku maneh!" Der Doeg maehan. Imam anu dipaehan ku Doeg poe eta aya dalapan puluh lima urang, kabeh anu manjing sarat ngagem epod. 19 Ti dinya Saul marentah ngagempur Nob, kota para imam, ngabasmi urang dinya awewe, lalaki, barudak, orok, sapi, kalde, domba, kabeh ditumpes dipaehan. 20 Aya anu luput saurang, nya eta Abyatar putra Ahimelek, kabur ngahiji ka Daud. 21 Katelengesan Saul ngabasmi para imam PANGERAN diwartakeun ka anjeunna. 22 Saur Daud, "Barang beh ge ningal Doeg harita, parantos karasa yen tangtos manehna bebeja ka Saul. Sakulawargi saderek dugi ka tumpes, eta sadayana gara-gara sim kuring. 23 Mangga urang sasarengan, teu kedah alit manah. Anu diarah-arah ku Saul teh sanes mung saderek bae, sim kuring oge. Nanging salami aya sim kuring, saderek tangtos rahayu."
1 Samuel 23.1-8 23 1 Aya anu bebeja ka Daud yen urang Pelisti ngarurug kota Kehila, ngarampog gandum anyar. 2 Anjeunna tumaros ka PANGERAN, "Kumaha abdi teh, kedah ngarurug ka urang Pelisti?" "Jung rurug," waler PANGERAN. "Pek tarajang, salametkeun kota Kehila." 3 Tapi ceuk nu ngariring, "Di dieu, di Yuda, urang parantos sakieu hariwangna, komo upami kedah ka Kehila nempuh urang Pelisti!" 4 Ku sabab kitu Daud tumaros deui ka PANGERAN. Ari waleran PANGERAN, "Bral bae rurug eta urang Pelisti teh ka Kehila, ku Kami rek diselehkeun ka maneh." 5 Bral Daud sabaladna ngabujeng ka Kehila, sarta urang Pelisti ditempuh datang ka loba pisan baladna anu kasambut, sarta ingon-ingonna dijabel. Kota Kehila katulungan. 6 Ari Abyatar putra Ahimelek tea kaburna ka Daud teh terus ngiring ka Kehila bari nyandak epod. 7 Aya wartana ka Saul yen Daud aya di Kehila. Saurna, "Tah geuning jelema teh ku Allah geus diselehkeun ka aing, geus ngurung maneh di jero kota nu make kuta jeung benteng." 8 Ti dinya anjeunna ngumpulkeun pasukan rek dicandak ka Kehila ngepung Daud sabaladna. 80
1 Samuel 23.9-17 9 Barang Daud ngadangu yen Saul arek ngajorag, anjeunna nyaur Abyatar, saurna, "Epod candak ka dieu." 10 Seug anjeunna unjukan ka PANGERAN, Allah Israil, "Aya wartos Saul bade ngajorag ngagempur Kehila, ngarah ka abdi. 11 Kumaha urang Kehila, naha bakal nyerenkeun abdi ka Saul? Naha leres Saul bakal ka dieu sakumaha wartos? Nun PANGERAN, Allah Israil, mugi kersa ngawaler!" PANGERAN ngawaler, "Saul tangtu ka dieu." 12 Daud unjukan deui, "Kumaha urang Kehila, bade nyerenkeun abdi sadaya ka Saul?" PANGERAN ngawaler, "Enya." 13 Harita keneh Daud sabaladna, kira-kira genep ratus urang, angkat nyingkah ti Kehila. Barang Saul ngadangu warta yen Daud geus kaluar ti Kehila, ngarurugna henteu tulus. 14 Daud geus nyumput di pagunungan di hiji tanah gurun deukeut Sip. Saul teu eureun-eureun ngudag-ngudagna, tapi ku Allah teu diparengkeun iasa newak. 15 Daud geus uningaeun yen Saul geus kaluar deui rek ngarah pati. Daud nyumputna di Hores, hiji tanah gurun deukeut Sip. 16 Jol Yonatan ka dinya nepangan sarta ngahatean ka anjeunna kalawan percanten kana pangraksa Allah. 17 Saurna ka Daud, "Rayi ulah sieun, Saul rama Akang moal iasa naon-naon ka Rayi. 81
82 1 Samuel 23.18-24 Anjeunna uningaeun pisan yen Rayi bakal jadi raja nyangking Israil, sarta Akang pijadieun anu kadua ti Rayi." 18 Seug Yonatan jeung Daud ngikrarkeun sumpah suci moal pegat sosobatan. Geus kitu Yonatan mulih, ari Daud tetep di Hores. 19 Aya sawatara urang Sip anu bebeja ka Saul di Gibea, pokna, "Daud aya di wewengkon abdi di Hores, di Gunung Hakila, di tanah gurun wewengkon urang Yuda palih kidul. 20 Abdi terang Sang Raja kalintang hoyongna nangkep Daud. Mangga sumping ka ditu, ditanggel Daud katangkep." 21 Saur Saul, "Maraneh sing diberkahan ku Allah, sabab geus sakitu hadena ka kami! 22 Jung geura baralik, jeung puguhkeun sakali deui, sidikkeun di lebah mana nyumputna, saha anu kungsi nenjoeunana. Bejana eta jelema teh kacida pelitna. 23 Sing kapanggih panyumputanana, tuluy buru-buru bejakeun ka kami di dieu. Engke urang bareng ka ditu jeung kami, urang peregokan. Mun di dinya keneh ku kami rek diubek. Lamun perlu satanah Yuda rek dikotektak." 24 Urang Sip baralik heulaeun Saul. Ari Daud jeung sabaladna aya di tanah gurun Maon, di hiji lebak anu tiiseun, wewengkon tanah gurun urang Yuda beulah kidul.
1 Samuel 23.25- 24.4 25 Aya anu bebeja ka Daud yen Saul geus angkat jeung baladna arek ngudag. Daud ngalih ka hiji gunung cadas di tanah gurun Maon, tapi Saul oge ka dinya ngudagna. 26 Saul sabaladna geus aya di sisi eta gunung cadas beulah ditu, Daud sabaladna sisi beulah dieu purat-perot nyingkahan Saul anu geus beuki deukeut. Moal lila deui ge kaudag. 27 Tapi dumadakan aya utusan datang ka Saul, miunjuk, "Enggal mulih, urang Pelisti ngarurug ka nagara!" 28 Saul nunda udaganana, rek ngayonan heula urang Pelisti. Ku sabab kitu eta tempat disebut Pasir Pamisah. 29 Daud ngalih ti dinya tuluy nyumput di wewengkon En Gedi. 24 1 Samulihna Saul tas ngayonan urang Pelisti, aya anu bebeja yen Daud aya di hiji tanah gurun deukeut En Gedi. 2 Saul nyandak balad tilu rebu urang, kabeh prajurit Israil petinganana, dicandak neangan Daud sabaladna ka wetaneun Gunung Cadas Embe Leuweung. 3 Geus sumping ka dinya, Saul lebet ka hiji guha deukeut karapyak domba sisi jalan, seja ngahampangkeun salira. Daud sabaladna ge nyarumputna di eta guha, ngan di jero pisan. 4 Baladna arunjukan, "Ayeuna waktosna! Ieu tandaning PANGERAN nimbalan yen Mantenna parantos nyelehkeun eta musuh ka panangan anjeun. Bade dikieu-kieu ge parantos teu aya 83
84 1 Samuel 24.5-11 halanganana." Ti dinya Daud ngarayap, tuluy ngeureut tungtung jubah Saul sacewir. Ku Saul teu karaoseun. 5 Tapi Daud ratug manahna. 6 Pok sasauran ka balad, "Ampun teuing ka PANGERAN, paliyas kudu ngagunasika ka gusti jungjunan kami anu geus didamel raja ku PANGERAN! Saeutik ge kami teu meunang ngagunasika ka anjeunna, sabab anjeunna teh raja anu dipilih ku PANGERAN." 7 Eta kasauran sarua jeung ngahulag ka balad sangkan ulah narajang ka Saul. Saul lugay, leos kaluar tina guha rek neruskeun laku. 8 Daud nyusul kaluar tuluy ngagero ti pungkureunana, "Gusti, Sang Raja!" Saul nyoreang. Daud brek sideku, 9 tuluy miunjuk, "Ku naon Gusti teh ngandel ka jalmi-jalmi anu nyebatkeun abdi ngarah ka salira Gusti? 10 Raja uninga ku anjeun, bieu di lebet guha salira Raja ku PANGERAN parantos diselehkeun kana kakawasaan abdi. Abdi ku balad disuhunkeun kedah nelasan Raja, nanging abdi henteu tega. Sanggem abdi saeutik ge teu gaduh niat nyilakakeun, margi Gusti ku PANGERAN parantos dijenengkeun raja. 11 Tingali ieu, Ama, ieu sosoehan jubah Ama aya dina leungeun abdi! Upami tadi abdi niat nyilakakeun, kantenan tiasa. Nanging abdi
1 Samuel 24.12-18 mung ngeureut ieu bae. Ieu tawisna yen abdi sama sakali teu gaduh niat nyilakakeun ka Ama. Abdi ku Ama diudag-udag bade dipaehan. Naon dosa abdi? 12 Mugi PANGERAN ngajadi saksi, saha di antawis urang anu lepat! PANGERAN anu bakal ngabales ka Ama, da menggah abdi mah saeutik ge teu gaduh maksad awon ka Ama. 13 Ama tangtos uninga kana babasan, Kajahatan bijilna ti jalma jahat. Paliyas teuing abdi nyilakakeun ka Ama. 14 Tingali, ieu abdi anu bade dipaehan ku raja Israil teh! Tingali ieu anu diudag-udag ku anjeunna teh! Mung bangke anjing sahiji, tuma sasiki! 15 PANGERAN anu baris mutus, nu bakal nangtoskeun, saha di antawis urang anu ngandung tekad awon. Mugi-mugi Mantenna ngalereskeun ieu perkawis, sareng ngabela abdi ti panangan Ama." 16 Anggeus Daud miunjuk, Saul ngalahir, "Geuning maneh, Daud, anaking!" Segruk Saul nangis. 17 Tuluy ngalahir deui, "Hidep anu bener, Ama anu salah. Geuning sakitu hadena hidep ka Ama teh, sabalikna Ama sakitu jahatna ka hidep! 18 Poe ieu hidep geus ngabuktikeun kahadean hate ka Ama. Ama ku PANGERAN 85
1 Samuel 24.19- 25.2 geus diselehkeun ka hidep, ku hidep teu dipaehan. 19 Saha teh teuing pijalmaeunana anu daek ngaleupaskeun musuh tina genggemanana tur henteu dikieu-kieu? Kamulyaan hate hidep ka Ama poe ieu, mugia dirahmat ku PANGERAN. 20 Ayeuna Ama yakin, hidep tangtu jadi raja nyangking Israil. Karajaan Israil bakal nanjung dina cangkingan hidep. 21 Pamenta Ama mugia hidep jangji ka PANGERAN yen kersa nangtayungan ka turunan Ama, supaya ngaran Ama jeung ngaran turunan Ama ulah nepi ka tumpur." 22 Ti dinya Daud sumpah ka Saul yen seja nedunan pamundutna. Geus kitu Saul mulih, ari Daud sabaladna lebet deui ka panyumputan. 25 1 Geus nepi kana pastina, Samuel pupus. Bangsa Israil daratang ngaralayad, nembongkeun kaprihatinan. Geus kitu Samuel dikurebkeun di tempat panglinggihanana di Ramah. Ari Daud nyumputna ngalih ka tanah gurun Paran. 2 (25:2-3) Aya hiji jelema kaom Kaleb, ngaranna Nabal urang Maon, kacida beungharna, lahanna kacida legana, deukeut Karmel, dombana tilu rebu siki, embena sarebu siki. Bojona, Abigail, nya geulis nya pinter. Hanjakal Nabal teh goreng adat, 86
1 Samuel 25.3-10 barangasan. Dina hiji poe Nabal nyukuran dombana di Karmel. 3 (25:2) 4 Aya anu ngabejakeun ka Daud di tanah gurun. 5 Seug anjeunna ngutus sapuluh nonoman ngintunan salam ka Nabal, 6 amanatna, "Salam sungkem ti Daud mitra Bapa, mugi Bapa sakulawargi sareng sadayana bae aya dina kawilujengan. 7 Sarehing nampi wartos Bapa nuju nyukuran domba di dieu, anjeunna hatur uninga, yen pangangon-pangangon Bapa nalika ngarangon di lebah abdi sadaya istuning aman henteu diganggu. Unggal ngarangon di Karmel tacan kantos kaicalan. 8 Mangga pariksakeun ka maranehna, tangtos dihaminan. Sarehing abdi-abdi dongkap teh dina dinten pesta, Daud mundut kasaean Bapa, mugi kersa nampi abdi-abdi. Mugi Bapa kersa masihan naon bae sakumaha karidoan Bapa ka abdi-abdi, gandek-gandek Bapa, sareng ka Daud, mitra Bapa." 9 Eta pamenta diucapkeunana kalawan asma Daud. Anggeus mihatur, para nonoman ngadarago jawaban. 10 Sanggeus lila Nabal kakara ngajawab, pokna, "Daud? Saha Daud teh? Asa kakara ngadenge! Puguh ge ayeuna teh loba pisan gandek anu kalabur! 87
1 Samuel 25.11-18 11 Enya dahareun aya inumeun aya, peupeuncitan aya, tapi jang jelema-jelema anu keur nyalukuran domba, lain jang jelema-jelema anu teu puguh asal-usulna!" 12 Para nonoman baralik ka Daud, pokpokan Nabal diunjukkeun. 13 Harita keneh Daud marentah, "Sadia pedang!" Prak balad nyarikep pedangna masing-masing. Daud oge nyikep pedangna, bral angkat jeung balad opat ratus urang, anu dua ratus urang deui ditinggal ngajaga barang-barang. 14 Aya hiji gandek Nabal bebeja ka Abigail bojona Nabal, pokna, "Tadi aya utusan Daud ti tanah gurun, ngintun salam ka juragan pameget, nanging ditampina kasar pisan. 15 Juragan Daud kacida saena ka abdi sadaya, tara ngarampas naon-naon. Salami abdi-abdi ngarangon di tanah gurun teu acan kaicalan naon-naon. 16 Malahan ditangtayungan siang wengi. 17 Ku margi kitu Juragan kedah ihtiar supados ulah aya kitu kieu. Moal lepat bakal aya bahla ka Juragan sakulawargi. Tuda juragan pameget mah kitu teu kenging diunjukanan." 18 Ti dinya Abigail pakepuk nyadiakeun roti dua ratus siki, cianggur dua wadah pinuh, panggang domba lima, sanggray gandum tujuh belas kilo, buah anggur kering saratus 88
1 Samuel 25.19-26 ranggeuy, sale buah kondang dua ratus guruntul, tuluy dimuatkeun kana kalde. 19 Geus kitu saurna ka eta gandek, "Jung maneh ka ditu ti heula, kami nuturkeun pandeuri." Ka salakina mah henteu bebeja. 20 Tuluy Abigail indit tumpak kalde. Barang nepi ka hiji pengkolan lamping pasir, paamprok jeung rombongan Daud. 21 Daud tadi geus ngamanah kieu, "Naon gawena kami di tanah gurun ngajaga kaboga eta manusa? Cumah! Sasiki ge dombana ku kami euweuh anu dipaling, tapi kieu pamulangna. Boga pamenta sakitu ge teu ditedunan! 22 Kami sing nandang siksa PANGERAN, lamun samemeh bray beurang tacan ngabasmi sakabeh jalma lalaki nu aya di ditu nepi ka anu panganggeusan!" 23 Barang prok jeung Daud, Abigail tuturubun tuluy nyuuh, meubeutkeun maneh 24 kana sampean Daud, tuluy unjukan, "Duh Juragan, dangukeun heula! Anu lepat teh abdi, mangga abdi geura siksa. 25 Sawios Nabal mah tong dimanahan, teu aya damelna. Namina surup sareng hartosna: Jalmi teu gaduh pikiran. Nalika utusan Juragan darongkap, abdi nuju teu aya. 26 PANGERAN parantos ngatur sangkan Juragan teu cios numpes musuh. Demi PANGERAN anu jumeneng, mugia sadaya 89
1 Samuel 25.27-33 musuh Juragan sareng sugri anu ngarah ka Juragan, kalebet Nabal, sing kenging babales. 27 Mugi Juragan kersa nampi ieu rejeki, hatur lumayan kangge balad. 28 Samudaya kalepatan nyuhunkeun sih hapuntenna. Juragan tangtos ku PANGERAN dijenengkeun raja turun-tumurun, reh parantos ngalakonan perang Mantenna. Sareng mugia salami Juragan jumeneng ulah kantos midamel kaawonan. 29 Upami Juragan aya anu ngudag atanapi ngarah pati, tan wande PANGERAN Allah Juragan ngaping lir ngajagi pupunden. Sadaya musuh Juragan ku Mantenna bakal dipeclengkeun sapertos batu dipeclengkeun tina bandring. 30 Saparantos engke Juragan nampi bukti tina jangji pitulung PANGERAN, sarta ku Mantenna parantos dijadikeun raja nyangking Israil, 31 tangtos bakal karaos bagja nugrahana teu kantos maehan tanpa lantaran, teu kantos ngajalankeun babales nyalira. Saupami Juragan nampi rahmat PANGERAN, mugi sing emut ka abdi." 32 Waler Daud, "Maha Agung PANGERAN Allah Israil. Poe ieu Nyai dipanggihkeun jeung kami. 33 Puji ka Allah, Nyai geus nembongkeun kaweningan hate, mepelingan sangkan 90
1 Samuel 25.34-40 kami ulah nepi ka maehan, ulah nepi ka ngajalankeun babales. 34 Estu ku kersaning PANGERAN kami teu kungsi nyilakakeun ka Nyai. Sabab tadi kami geus sumpah demi Allah Israil anu jumeneng, yen sakabeh jelema nu aya di Nabal tangtu dibasmi samemeh bray isuk. Hadena Nyai kaburu datang!" 35 Sagala pangbakti Abigail ku Daud ditampi, geus kitu saurna, "Nyai geura balik. Tong salempang, pamenta Nyai tangtu dicumponan." 36 Abigail tuluy balik. Nabal kasampak keur pesta rosa kacida, mani kawas pesta raja bae. Abigail teu kaburu popoyan harita, sabab Nabal keur jigrah mabok. 37 Bebeja-bebeja isukna, sanggeus Nabal eling tina mabokna. Sanggeus dibejaan, Nabal ngadadak kaserang jajantung sarta sakujur badanna jadi lumpuh. 38 Heuleut sapuluh poe ti harita Nabal ngan kari ngaran, lastari digebug ku PANGERAN. 39 Wartana kadangu ku Daud. Anjeunna muji sukur, "Puji sukur ka PANGERAN, anu geus nyegah aing tina ngajalankeun babales. Nabal anu sakitu ngahinana geus dibales ku PANGERAN ku manten, kagorenganana ku Mantenna geus dihukum." Ti dinya Daud ngintun panglamar ka Abigail seja kapigarwa. 40 Bral utusan laleumpang ka Karmel nepungan Abigail, pok halaturan, "Abdi-abdi 91
1 Samuel 25.41- 26.5 ngemban piwarangan Daud ngala Ibu, kersana bade ditikah." 41 Brek Abigail sideku tuluy sasauran, "Sumangga katampi sumeja jadi abdina, purah ngumbah suku gandek-gandek anjeunna." 42 Neut cengkat, clak kana kalde diiring ku lima emban, bral angkat ngiring ka utusan Daud. Satuluyna jadi geureuha Daud. 43 Daud harita enggeus garwaan ka Ahinoam urang Yisrel. Jadi geureuhana dua jeung Abigail. 44 Ari Mikal putra Saul, geureuhana anu hiji deui mah ku Saul geus ditikahkeun ka nu sejen, ka Palti bin Lais urang Galim. 26 1 Aya sawatara urang Sip bebeja ka Saul di Gibea yen Daud keur nyumput di Gunung Hakila, di sisi tanah gurun wewengkon Yuda. 2 Harita keneh Saul nyandak tilu rebu perjurit Israil anu petingan, tuluy angkat ka tanah gurun Sip rek ngudag Daud. 3 Geus kitu masanggrahan di Gunung Hakila sisi jalan. Ari Daud aya di eta tanah gurun, geus kawartosan yen keur diudag ku Saul. 4 Anjeunna ngintunkeun jelema sina ngayakinkeun. Enya Saul geus aya di lebah dinya. 5 Gancang Daud angkat ka pangrereban Saul jeung Abner bin Ner panglima perang. Saul 92
93 1 Samuel 26.6-12 geus kulem di tengah-tengah pasanggrahan, dikurilingan ku pakemahan baladna. 6 Daud ngalahir ka Ahimelek urang Het, jeung ka Abisai saderek Yoab anu ibuna Seruya, "Saha nu wani milu jeung kami?" "Abdi!" ceuk Abisai. 7 Peuting eta Daud jeung Abisai nyulumun ka pasanggrahan Saul. Saul kasampak geus ebog kulem di satengahing pasanggrahan, tumbakna nanceb dina taneuh gigireun mastakana. Abner sapasukanana oge kabeh sarare ngurilingan anjeunna. 8 Ceuk Abisai, "Ieu musuh wengi ieu ku Allah parantos diselehkeun ka urang. Keun ku abdi urang panggang kana taneuh ku tumbakna sorangan. Sakali ge cekap, moal ngadua kalian!" 9 Saur Daud, "Ulah digunasika! PANGERAN bakal nyiksa ka anu nyilakakeun raja kenging-Na ngangkat. 10 Demi PANGERAN anu jumeneng, kami yakin PANGERAN ku manten anu bakal nyabut nyawa Saul, boh pupus sabiasa, boh kasambut di medan perang. 11 Kami dilarang ku PANGERAN, teu meunang maehan jelema anu ku Mantenna geus diangkat jadi raja! Urang bawa tumbakna jeung wadah caina, tuluy urang nyingkah." 12 Seug tumbak Saul jeung wadah cai anu di gigireun mastakana ku Daud dicandak, geus
94 1 Samuel 26.13-18 kitu anjeunna nyingkah ti dinya. Taya saurang anu nangenan, kabeh keur sarare tibra teu aya anu usik-usik acan, sabab disirep ku PANGERAN. 13 Daud kebat angkat ka lebak peuntas ditu, tuluy ngadeg di poponclot pasir, anggangna cukup geusan dipake ngejat. 14 Anjeunna ngageroan ka Abner jeung pasukanana, "Abner! Kadenge ka dinya?" Walon Abner, "Saha, gera-gero di dinya, ngabaribinan sang raja?" 15 Waler Daud, "Abner! Cenah andika teh jelema pangdigjayana di Israil! Lamun enya, ku naon jungjunan andika, sang raja, ku andika henteu dijaga? Bieu aya jelema nyulumun ka dinya rek nelasan jungjunan andika. 16 Andika talobeh kana kawajiban, he Abner! Kaula sumpah demi PANGERAN anu jumeneng, lamun kaula niat, tadi andika kabeh geus jemprah tariwas, gara-gara andika talobeh ngajaga raja anu diangkat ku PANGERAN! Coba ilikan, di mana tumbak sang raja? Di mana wadah caina anu di gigireun mastakana?" 17 Saul wawuheun kana sora Daud, tuluy ngagero, "Daud! Maneh eta teh, anaking?" Waler Daud, "Leres Gusti Sang Raja! 18 Ku naon margina Ama ngudag-ngudag bae ka abdi? Naon kalepatan abdi? Naon kajahatan abdi?
1 Samuel 26.19-23 19 Kangjeng Raja, dangukeun pihatur abdi. Upami Gusti ngarah-ngarah ka abdi teh leres kersaning PANGERAN, ku abdi bade dihaturanan kurban, manawi kersaeun ngarobah pangersa-Na. Sawangsulna upami lantaran diangsonan ku manusa, mugi eta manusa anu ngangsonan teh sing disapa ku PANGERAN. Margi upami leres kitu, nya maranehna anu ngalantarankeun abdi dibuburak ti tanah kagungan PANGERAN ka nagara batur, sasat dipaksa kedah ngabakti ka aallahan bangsa batur. 20 Mugi Gusti ulah ngersakeun abdi tiwas di nagara batur anu tebih ti PANGERAN. Ku naon raja Israil ngarah pati abdi anu mung saibarat tuma? Ku naon Gusti ngudag-ngudag abdi lir moro kasintu?" 21 Waler Saul, "Ama salah, Ama salah! Baeu mulang, Daud anaking! Ama kapok moal ngarah-ngarah deui, sabab peuting ieu hidep geus ngaraksa nyawa Ama. Ama rumasa sasar, ngaco liwat saking!" 22 Waler Daud, "Ieu nyanggakeun tumbak kagungan Sang Raja. Parentahkeun sina dibantun. 23 PANGERAN bakal ngaganjar ka anu satia sareng bener. Dinten ieu Mantenna parantos nyelehkeun Sang Raja kana genggeman abdi, nanging ku abdi henteu dikieu-kieu, margi Sang Raja diangkat ku PANGERAN. 95
1 Samuel 26.24- 27.7 24 Sakumaha abdi dinten ieu parantos ngaraksa nyawa Sang Raja, mugia PANGERAN ngaraksa ka abdi, ngaluputkeun tina sugri bancang pakewuh!" 25 Lahiran Saul ka Daud, "Muga hidep dirahmat ku Allah, anaking! Sagala lampah hidep tinangtu bakal lulus!" Geus kitu Daud angkat ti dinya. Saul oge tuluy mulih. 27 1 Ku Daud kagalih, "Lila-lila mah kami beunang oge dipaehan ku Saul. Taya deui ihtiar nu panghadena, lian ti kami kudu kabur ka tanah Pelisti. Saul tangtu eureun ngudagna, moal haben nyaksrak di tanah Israil. Tangtu kami salamet." 2 Ti dinya Daud jeung baladna genep ratus urang ngalih ka Pelisti, ka Akis bin Maok raja Gat. 3 Daud sabaladna katut anak bojona masing-masing geus maratuh di Gat. Daud oge katut dua geureuhana, Ahinoam ti Yisrel jeung Abigail randana Nabal ti Karmel. 4 Sanggeus Saul ngadangu Daud kabur ka Gat, ngudag-ngudagna liren. 5 Daud misaur ka Akis, "Sim kuring teu kedah matuh di kota raja. Manawi kawidian mah nyuhunkeun matuh di kota alit bae." 6 Ku Akis dipaparin kota Siklag, sarta ti semet harita Siklag jadi kagungan raja-raja Yuda. 7 Daud ayana di Pelisti genep belas bulan. 96
1 Samuel 27.8-28.2 8 Sapanjang kitu Daud sabaladna ngarurug ka urang Gesur, ka urang Girsi, jeung ka urang Amalek, anu geus ti baheula jadi pribumi di wewengkonna masing-masing. Dirurugna meh nepi ka wewengkon Sur jeung wates Mesir. 9 Jelemana awewe lalaki diparaehan, ingon-ingonna domba, sapi, kalde jeung onta kitu deui papakean, dijarah. Ari geus mulih, 10 lamun ku Akis dipariksa, "Tas ngarurug ka mana?" Sok diwaler tas ngarurug pakidulan tanah Yuda, atawa tas ngarurug wewengkon bani Yerahmel, atawa wewengkon urang Keni. 11 Saban wewengkon anu dirurug, jelemana kabeh taya anu dihirupan, awewe lalaki kabeh diparaehan bae supaya ulah aya anu bebeja ka Gat ka mana saenyana Daud ngarurugna. Kitu bae damelna Daud teh sapanjang aya di Pelisti. 12 Ari Akis kacida percayana ka anjeunna, nepi ka ceuk pamikirna, "Eta jelema teh kacida dipikaceuceubna ku urang Israil, ku bangsana sorangan. Tangtu bakal ngabantu ka aing saumur hirupna." 28 1 Dina hiji mangsa urang Pelisti mepek balad arek merangan ka Israil. Akis ngalahir ka Daud, "Saderek tangtos maphum yen saderek sareng balad-balad kedah ngabantu perang ka sim kuring." 2 Waler Daud, "Kantenan. Sim kuring teh bawahan saderek. Mangga engke tingalikeun 97
98 1 Samuel 28.3-8 sim kuring kumaha." Waler Akis, "Sukur. Ana kitu mah sae jadi pangawal sim kuring bae atuh saterasna." 3 Harita Samuel geus pupus, dikurebkeun di kota pangcalikanana di Ramah. Bangsa Israil prihatin katinggal ku anjeunna. Sarta harita teh sakabeh tukang torah jeung tukang manggil arwah ku Saul geus diteuayakeun di Israil. 4 Pasukan-pasukan Pelisti geus masanggrahan di kota Sunem. Saul oge geus ngumpulkeun balad Israil, masanggrahan di Gunung Gilboa. 5 Barang anjeunna ningali kakuatan wadya balad Pelisti, kacida gimireunana. 6 Seug naroskeun pilampaheun ka PANGERAN, tapi ku PANGERAN teu diwaler, boh ku lantaran impenan boh ku Urim jeung Tumim, boh ku lantaran nabi. 7 Ku sabab kitu anjeunna nimbalan ka para gegeden, "Kami pangneangankeun tukang nyarumah rek menta pituduh." Walonna, "Aya saurang, di En Dor." 8 Ti dinya Saul ganti anggoan, nyamur. Reup magrib bral angkat diiring ku dua jelema, kersana rek nepangan awewe tukang nyarumah tea. "Kuring panghudangkeun arwah, pangnanyakeun kuring bakal kumaha," saurna ka eta awewe. "Pangmanggilkeun arwahna jelema anu ngaranna engke disebut ku kuring."
1 Samuel 28.9-16 9 Ceuk eta awewe, "Ah, kawas nu teu terang bae kumaha kerasna Raja Saul ngusiran tukang-tukang nyarumah jeung tukang-tukang metangan ti Israil. Rek ngadoja, ngarah Ema dipaehan?" 10 Saul sumpah, "Kuring nanggung Ema moal dihukum. Kuring sumpah demi PANGERAN anu jumeneng!" 11 "Saha anu ku Ema kudu dihanjatkeun teh?" ceuk eta awewe. Saur Saul, "Samuel." 12 Barang eta awewe nenjo Samuel, goak bae ngagoak sarta pokna ka Saul, "Gusti ngalejokeun! Geuning Gusti teh Raja Saul!" 13 Saur raja, "Tong sieun! Naon nu katenjo?" Jawabna, "Ningal arwah hanjat ti jero taneuh." 14 Saur Saul, "Kumaha rupana?" Jawabna, "Jalmi sepuh, nganggo harudum." Kagalih ku Saul tangtu eta teh Samuel. Brek anjeunna mando. 15 Samuel mariksa ka Saul, "Bade naon ngusik-ngusik, ngahanjatkeun Bapa?" Waler Saul, "Putra nuju kalintang ewedna. Urang Pelisti bade merangan. Turug-turug putra parantos ditilar ku Allah. Mantenna teu kersaeun deui ngawaler, boh ku nabi boh ku impenan. Kitu nu mawi nyambat ka Bapa, nyuhunkeun pituduh." 16 Saur Samuel, "Atuh ari parantos ditilar sareng dimusuh ku PANGERAN mah ku naon nyambat ka Bapa? 99
1 Samuel 28.17-23 17 Da kadar hidep kitu teh kapan Mantenna anu nimbalkeunana oge ka hidep, Bapa mah darma mangnepikeun, nya eta: Karajaan Israil dicandak ti hidep, diselehkeun ka Daud. 18 Eta teh bongan hidep geus ngarempak timbalan PANGERAN, nya eta bangsa Amalek jeung harta bandana ku hidep henteu ditumpurkeun sama sakali. Nu matak ayeuna hidep dikitukeun ku PANGERAN. 19 Hidep jeung bangsa Israil ku Mantenna bakal diselehkeun ka urang Pelisti. Isukan hidep jeung anak-anak anu lalaki bakal ngahiji jeung Bapa di dieu. Wadya balad Israil oge ku PANGERAN bakal diragragkeun ka urang Pelisti." 20 Bluk Saul tibeubeut, nangkuban kana taneuh, kacida ngaraos sieunna ku eta kasauran Samuel. Mana geus lungse da geus sapoe sapeuting teu tuang-tuang. 21 Ku eta awewe disampeurkeun, kaciri pisan yen eukeur baluas. Pok eta awewe teh unjukan, "Gusti, abdi tutas nyumponan pamundut, kantun nyanggakeun pati hurip. 22 Ayeuna sawangsulna mugi kersa ngadangu panuhun abdi. Geura tuang, supados kiat angkat ari mulih. Ku abdi bade disayagikeun." 23 Saul teu kersaeun, saurna moal tuang. Tapi bawaning ku diririhan ku eta awewe kitu deui ku pangiringna, tungtungna kersaeun oge. Neut cengkat tina taneuh, gek calik dina bale-bale. 100
101 1 Samuel 28.24- 29.5 24 Ku eta awewe geuwat dipangmeuncitkeun anak sapi kabiri, dipangnyieunkeun roti anu henteu make ragi. 25 Sanggeus tarapti diolahkeunana tuluy dihaturkeun ka Saul jeung pangiringna. Prak taruang. Geus kitu tuluy mulih peuting eta keneh. 29 1 Urang Pelisti mawa baladna ka Apek. Urang Israil kumpulna di deukeut hiji cinyusu di Lebak Yisrel. 2 Raja-raja Pelisti anu lima, baris jeung pasukanana masing-masing, unggal pasukan prajuritna aya anu saratus, aya anu sarebu. Ari Daud sabaladna barisna pangtukangna jeung Raja Akis. 3 Ku para panglima urang Pelisti katarenjoeun, tuluy maranehna naranyakeun ka Akis, "Eta urang Ibrani rek naraon araya di urang?" Saur Akis, "Ieu teh Daud, urut gegeden Raja Saul ti Israil. Geus lila aya di kaula. Ti barang datang nepi ka ayeuna, ku kaula tacan kapanggih aya codekana." 4 Tapi para panglima teh arambekeun ka Akis, pokna, "Sina baralik deui bae ka ditu, ka tempat paparin ti sampean, tong dibawa perang. Bisi sabot urang tarung seug malikan. Jalan naon deui geura anu pangalusna sangkan kaaku deui ku rajana, salian ti ngabasmi balad urang? 5 Jeung deui kapan eta teh Daud anu diparuji ku awewe-awewe, dipapag ku
1 Samuel 29.6-30.1 igel jeung kawih anu pokpokanana, Saul maehan mangrebu-rebu, Daud maehan manglaksa-laksa." 6 Ngalahir Akis ka Daud, "Demi PANGERAN anu jumeneng, kaula sumpah yen kaula yakin saderek henteu bengkok sembah. Ti barang sumping ka kaula, saderek tacan kapendak codeka. Kaula bungah saderek kersa mantuan perang. Nanging raja-raja sanes henteu panujueun. 7 Mana langkung sae mulih deui bae masing raos-raos, sangkan henteu ngabarubahkeun ka aranjeunna." 8 Waler Daud, "Naon kalepatan sim kuring? Upami leres sakumaha pilahir Sang Raja yen sim kuring ti saprak kumureb teu acan kapendak codeka, ku naon teu kenging ngiring merangan ka musuh Sang Raja, Gusti sim kuring?" 9 Saur Akis, "Kaula panuju. Saderek teh estu satia lir malaikat Allah bae. Mung raja-raja anu sanesna henteu panujueun saderek ngiring perang. 10 Saderek katut sakumna anu naringgalkeun Saul sarta darongkap ka kaula, enjing barang bray isuk kedah parantos arangkat ti dieu, marulih." 11 Poe isukna Daud sabaladna mulih ka Pelisti, ari urang Pelisti kebat muru ka Yisrel. 30 1 Sanggeus dua poe, Daud sabaladna narepi ka Siklag. Manahoreng Siklag 102
103 1 Samuel 30.2-10 geus aya anu ngarampog, dirampog ku urang Amalek anu ngaranjah pakidulan tanah Yuda. Eta kota geus dihuru, 2 awewe-awewe kabeh diboyong, teu aya anu dipaehan. Babandaanana beak dikerid. 3 Daud sabaladna ngan nyaksian kotana geus urut ngahuru, sarta anak rabina geus saruwung dibawa ku batur. 4 Daud sabaladna tinggarauk careurik antep-antepan nepi ka beak tanaga. 5 Geureuha Daud oge, Ahinoam jeung Abigail, henteu kasampak, sarua dibawa ku batur. 6 Daud kacida susaheunana ningali balad sakitu sarediheunana kaleungitan anak rabi, nepi ka anjeunna arek pada ngabenturan ku batu. Tapi manahna ditegerkeun ku PANGERAN Allahna. 7 Tuluy ngalahir ka Imam Abyatar bin Ahimelek, "Epod candak ka dieu." Epod ku Abyatar disanggakeun. 8 Geus kitu Daud tumaros ka PANGERAN, "Kumaha abdi teh, kedah nyusul eta rampog? Kumaha kinten-kintenna tiasa kaudag?" PANGERAN ngawaler, "Enya, pek udag, tangtu kasusul, sarta tawanan bisa karebut deui." 9 Daud sabaladna genep ratus urang geus bral. Barang nepi ka hiji Walungan Besor, baladna aya anu tinggal di dinya. 10 Daud kebatna ngan jeung opat ratus prajurit, anu dua ratus deui mah
1 Samuel 30.11-16 naringgalkeun maneh, geus teu karuateun, teu untupan mareuntasan eta walungan. 11 Di tengah jalan geus di luar kota, balad Daud manggihan hiji budak bangsa Mesir, seug dibawa ka Daud. Tuluy dibere dahar jeung nginum, 12 sale buah kondang sababaraha guruntul jeung buah anggur kering dua ranggeuy. Sanggeus dadaharan budak teh jagjag deui, kawantu geus tilu poe tilu peuting henteu dahar henteu nginum. 13 Ku Daud dipariksa, "Ujang urang mana, saha dunungan?" Tembalna, "Abdi bangsa Mesir, badega urang Amalek. Tilu dinten anu kalangkung abdi ditaringgalkeun margi katarajang udur. 14 Aranjeunna tas ngarampog ka wewengkon Kreti pakidulan tanah Yuda sareng ka wewengkon kaom Kaleb, malah ngahuru kota Siklag." 15 "Daek mawa kami ka eta rampog?" Daud mariksa. Budak ngajawab, "Mangga. Nanging Juragan kedah jangji demi Allah moal maehan ka abdi, sareng moal mulangkeun abdi ka dunungan." 16 Ti dinya eta budak teh nganteur ka Daud. Ari rampog-rampog tea keur pabuyar ka mana-mana, nyaratu, ngarinum, sukan-sukan dumeh beubeunanganana ngarampog ti Pelisti jeung Yuda sakitu lobana. 104
1 Samuel 30.17-23 17 Poe isukna wanci balebat ku Daud ditarajang, terus campuh nepi ka burit. Anu bisa molos tina eta panarajang ngan opat ratus urang, barudak ngora. Kalaburna tarumpak onta. Nu sejenna mah kabeh beak taya anu hirup deui. 18 Para tawanan kitu deui barang-barang anu dirampog ku eta balad rampog ti Amalek ku Daud karebut deui, kaasup garwana anu dua, 19 naon ge teu aya nu kurang. Barudak lalaki, barudak awewe, jeung barang-barang anu dijarah ku urang Amalek, kabeh beunang deui ku Daud. 20 Kajaba ti eta anjeunna meunangkeun deui sakabeh domba jeung ingon-ingon. Eta sasatoan digiringkeun panghareupna ku jelema-jelema Daud, anu nyarebutkeun, "Ieu bagian Daud." 21 Geus kitu Daud mulih deui nepangan baladna anu dua ratus urang, anu naringgalkeun maneh di sisi Walungan Besor, lantaran geus teu karuateun tea. Maranehna marapagkeun ka Daud sabaladna, ku Daud ditarima ku budi manis. 22 Hanjakal ti anu ngariring ka Daud aya anu garoreng hate, seug ngaromong kieu, "Nu karitu mah tong dibarere naon-naon da teu milu hese cape. Anak pamajikanana bae bikeunan deui ka dinya, tuluy sina arindit." 23 Tapi saur Daud, "Ulah kitu dulur-dulur, da ieu teh kurnia ti PANGERAN! Urang 105
1 Samuel 30.24- 31.2 ku Mantenna geus ditangtayungan, sarta dikersakeun bisa ngelehkeun eta rampog. 24 Eta pikiran dulur-dulur teh moal aya anu nyatujuan! Kabeh kudu dibere masing rata walatra. Anu narungguan barang-barang jeung anu arindit jurit bagianana kudu sarua. 25 Saterusna hal eta ku Daud didamel undang-undang. Sarta ti semet harita eta aturan teh dijalankeun di Israil. 26 Sasumpingna ka Siklag, barang-barang jarahan teh sabagian ku Daud dikintun- kintunkeun ka para sahabatna, para pamingpin urang Yuda, amanatna, "Ieu hatur lumayan kangge saderek, kenging ngajarah ti musuh-musuh PANGERAN." 27 Dikintun-kintunkeunana ka urang Betel, ka urang Ramah di pakidulan tanah Yuda, jeung ka nu marangkuk di kota Yatir, 28 Arur, Sipmot, Estemoa, 29 ka Rakal, ka bani Yerahmel, ka urang Keni, 30 ka urang Horma, Bor Asan, Atak, 31 jeung ka Hebron. Ka kabeh bae sakur anu wewengkonna kungsi dianggo nyiruruk ku anjeunna sabalad-balad. 31 1 Urang Pelisti geus narajang merangan urang Israil di Gunung Gilboa. Urang Israil kadeseh, loba pisan anu kasambut. Anu harirup keneh, kaasup Saul jeung putrana tiluan kalabur. 2 Tapi terus bae dibeledig ku urang Pelisti, kaudag terus dibabad. Putra-putra Saul, 106
107 1 Samuel 31.3-8 Yonatan, Aminadab, jeung Malkisua, tiluanana parupus kasambut. 3 Perang beuki campuh beuki ragot sakuriling Saul. Saul tatu parna pisan, keuna ku jamparing-jamparing musuh. 4 Seug anjeunna nimbalan ka budak ngora tukang mawa pakarangna, "Cabut pedang maneh, tubleskeun ka kami, bisi urang Pelisti umat brahala teh aratoheun manten narenjo kaayaan kami tuluy ngarogahala." Tapi eta budak ngora teu wanieun, malah kacida sieuneunana. Ku sabab kitu Saul nyabut pedangna, bles nubleskeun anjeun kana eta pedang. 5 Nenjo Saul pupus, bles deui budak ngora teh nubleskeun maneh kana pedang, maot paragat nuturkeun Saul. 6 Jadi dina poe eta Saul, tilu putrana, jeung eta budak ngora jaradi mayit. Balad-balad Saul kabeh rarubuh. 7 Urang Israil anu di beh ditueun Lebak Yisrel jeung di wetaneun Walungan Yordan, barang ngadarenge yen wadya balad Israil geus kalabur, tur Saul sapala putra enggeus parupus kasambut, tuluy kalabur naringgalkeun padumukanana. Geus kitu brul urang Pelisti daratang ka dinya, ngandih eta tempat. 8 Poe isukna perang geus eureun. Urang Pelisti arindit ngarangsadan mayit-mayit.
1 Samuel 31.9-13 Beh maranggihan layon Saul sapala putra tingjaropak di Gunung Gilboa. 9 Mastaka Saul diteukteuk, pakarangna dirangsadan, tuluy sina diider-ider ka sakuliah Pelisti, sina kanyahoan ku arca-arca sesembahanana, sina kagurnita ka rahayatna. 10 Pakarang Saul disimpen di kuil Dewi Astoret, ari salirana dipatokkeun kana kuta kota Bet San. 11 Kadarengeeun ku urang Yabes anu araya di Gilad yen layon Saul dikitukeun. 12 Bral jalma-jalma anu garagah arindit ka Bet San. Layon Saul jeung layon putra- putrana diturunkeun tina tembok, dibarawa mulang ka Yabes, tuluy diduruk di dinya. 13 Tulang-talengna dikumpulkeun seug dipendem di handapeun hiji tangkal di jero kota. Geus kitu urang dinya paruasa meunang tujuh poe. 108
2 Samuel 1 1 Sanggeus Saul pupus, Daud mulih ti pangperangan tas ngelehkeun urang Amalek, cicing di Siklag dua poe. 2 Isukna, dina katilu poena, aya budak ngora ti pasanggrahan Saul, datang ka Daud terus nyuuh. Bajuna beunang nyosoeh jeung sirahna ditaneuhan nyirikeun keur prihatin. 3 Ku Daud dipariksa, "Maneh anu ti mana?" Tembalna, "Juragan, abdi teh kabur ti pasanggrahan Israil!" 4 Saur Daud, "Coba caritakeun kumaha perkarana?" Tembalna, "Balad Israil seueur anu kasambut, sesana kalabur. Raja Saul sareng Yonatan oge kasambut." 5 Saur Daud, "Geuning maneh nyaho Saul jeung Yonatan kasambut, kumaha?" 6 Tembalna, "Sumuhun, abdi keur kapareng ka Gunung Gilboa, katingal Saul nuju naleukeum kana tumbakna, diselempek ku pasukan kareta sareng ku pasukan kuda musuh. 7 Anjeunna ngareret, abdi katingalieun seug disaur. Wangsul abdi, Nun, kaulan! 8 Anjeunna mariksakeun abdi saha. Diwangsul yen abdi bangsa Amalek.
2 Samuel 1.9-18 9 Ti dinya saurna, Kami paehan! Pek, da geus euweuh harepan hirup, turug-turug tatu parna. 10 Ku abdi ditumutkeun, da teu kitu ge tangtos anjeunna pupus. Harita ge parantos meh geubis. Makutana ku abdi dilaan, kitu deui kilat bahuna. Ieu kasanggakeun." 11 Wek Daud nyosoeh anggoanana, segruk nangis. Balad oge careurik. 12 Kitu jeung kitu bae jeung henteu bararang dahar nepi ka burit, nalangsa ku anu geus kasambut di pangperangan tur sakitu lobana: Saul, Yonatan, jeung bangsa Israil, umat PANGERAN. 13 Geus kitu Daud mariksa deui ka eta budak ngora anu mawa beja, "Saenyana maneh urang mana?" Tembalna, "Urang Amalek, mung ngumbara di nagara Juragan." 14 Saur Daud, "Teu sieun kasiku maneh ngabinasa raja lisahan PANGERAN?" 15 Geus kitu anjeunna marentah ka hiji prajurit, saurna, "Paehan ieu jelema!" Bek eta urang Amalek teh dipaehan. 16 Saur Daud, "Kalapa bijil ti cungap, ieu jelema cilaka ku biwirna sorangan, ngaku maehan raja lisahan PANGERAN." 17 Geus kitu Daud ngagurit hiji lagu sedih pikeun nangisan Saul jeung Yonatan, putrana. 18 Laguna diparentahkeun kudu diajarkeun ka urang Yuda. (Ieu lagu kaungel dina Kitab Yasar.) 2
2 Samuel 1.19-26 19 "Di pasir-pasir di Israil, geus gugur para pamingpin! Para prajurit nu panggagahna perlaya ing dana laga! 20 Di Gat ulah diembar-embar, di Askelon ulah diuar-uar! Bisi awewe-awewe urang Pelisti barungah, bisi parawan-parawan umat brahala jaligrah. 21 Di Gilboa tanah-tanah pagunungan sina ngahgar ulah kacakclakan hujan, ulah nyorang kaibunan! Da di dinya ngahunyudna tameng-tameng jalma perkosa, hina papa leungit pangaji, tameng Saul ngagoler geus taya harti. 22 Gondewa Yonatan matak gimir matak ketir, pedang Saul taya kawatir. Nguwak-ngawik nempuh musuh, nu keuna pinasti rubuh. 23 Saul, Yonatan, paeh hirup babarengan, estu aheng, matak deudeuh matak heman. Rikat leuwih ti galudra, bedasna leuwih ti singa. 24 Para wanita Israil ka Saul masing tibelat, ka aranjeun geus makean ku lawon sakelat, geus maparin perhiasan emas permata. 25 Para prajurit nu gagah wani, enggeus naremahan pati. Satria Yonatan lastari di pasir sepi. 26 Deudeuh teuing Yonatan, dulur awaking! Kanyaah anjeun teu aya tanding. Kanyaah Akang ka Rayi, langkung ti batan ka istri. 3
4 2 Samuel 1.27-2.7 27 Para prajurit nu panggagahna perlaya ing dana laga, kari pakarangna, geus taya deui gunana." 2 1 Sanggeus kitu Daud unjukan ka PANGERAN, "Kumaha abdi teh, naha kedah mios sareng nyangking salah sawios nagara Yuda?" PANGERAN ngawaler, "Enya!" Piunjuk Daud, "Kedah ka mana?" Waler PANGERAN, "Ka Hebron." 2 Ti dinya Daud jengkar ka Hebron. Garwana, Ahinoam urang Yisrel jeung Abigail urut bojo Nabal ti Karmel dicandak, 3 kitu deui balad-baladna saanak bojona, tuluy maratuh di Hebron. 4 Burubul urang Yuda daratang ka Hebron, seug Daud ku maranehna dijenengkeun jadi raja di Yuda. Sanggeus Daud ngadangu warta yen anu ngurebkeun Saul teh urang Yabes di Gilad, 5 anjeunna miwarangan utusan, amanatna, "Mugia maraneh ginanjar rahmat PANGERAN, geus ngurebkeun raja gusti maraneh, nembongkeun katresnan. 6 Saterusna mugia PANGERAN kersa maparin ka maraneh sih panggalih-Na. Kami oge seja nembongkeun kahadean ka maraneh, ngabales kahadean maraneh kitu. 7 Sing taleger galede hate! Saul raja maraneh geus teu aya, ari Kami geus dijenengkeun raja ku urang Yuda."
5 2 Samuel 2.8-16 8 Ari putra Saul anu jenengan Isboset, harita ku Abner bin Ner panglima perang Raja Saul geus dicandak meuntasan Walungan Yordan ka Mahanaim. 9 Tuluy ku Abner dijenengkeun raja, nyangking wewengkon-wewengkon Gilad, Aser, Yisrel, Epraim, jeung Binyamin, cindekna sakuliah tanah Israil. 10 Yuswa Isboset waktu dijenengkeun jadi raja Israil opat puluh taun. Ari ngarajaanana dua taun. Tapi kaom Yuda mah tetep satia ka Daud. 11 Daud ngarajaanana di Hebron marentah Yuda teh tujuh satengah taun. 12 Hiji mangsa Abner angkat ti Mahanaim ka Gibon, bareng jeung ponggawa-ponggawa Isboset. 13 Di hiji balong di Gibon amprok jeung Yoab putra ibu Seruya sabaladna, ponggawa- ponggawa Daud. Reg itu ieu kandeg tuluy naragog, itu beulah ditu, ieu beulah dieu. 14 Saur Abner ka Yoab, "Barudak ngora ti dinya jeung barudak ngora ti dieu urang adukeun, sina tanding ngadu pakarang!" Waler Yoab, "Hayu!" 15 Der diaradu, dua belas urang ti Isboset jeung kaom Binyamin, dua belas urang ti Daud. 16 Hiji lawan hiji, silih tekuk punduk, silih kadek cangkeng, nepi ka kabeh dua puluh opat urangna rarubuh bareng paraeh. Anu
2 Samuel 2.17-24 matak eta tempat di Gibon disebut "Helkat Hasurim" hartina: Medan Pedang. 17 Diaraduna diteruskeun ku campuh ragot. Abner jeung urang Israil kadeseh ku jalma-jalma ti Daud. 18 Ari putra ibu Seruya anu harita aya di dinya tiluanana, nya eta Yoab, Abisai, jeung Asahel. Ari Asahel bisa lumpat tarik kawas uncal, 19 ngudag ka Abner. 20 Abner ngalieuk tuluy nyaur, "Silaing, Asahel?" Walon Asahel, "Heueuh!" 21 Saur Abner, "Montong ngudag ka kami! Itu bae udag prajurit, pek barangna cokotan." Tapi Asahel ngudag terus. 22 Saur Abner deui, "Ceuk kami eureun, eureun! Arek maksa ka kami, hayang dipaehan? Kumaha engke kami pikadugaeun padeuleu jeung Yoab dulur maneh?" 23 Ku Asahel teu ditolih. Abner malik, mapag ku congo tumbakna bari didorong, bles ambles kana beuteung Asahel mani parat kana tonggongna. Bluk Asahel ngudupung tuluy paragat di dinya keneh. Saban anu ngaliwat ngarandeg heula deukeut mayitna. 24 Abner diudag ku Yoab jeung Abisai. Wanci surup panonpoe, anu ngarudag teh narepi ka pasir Amma wetaneun Gia di jalan anu brasna ka tanah gurun wewengkon Gibon. 6
2 Samuel 2.25-32 25 Jelema-jelema urang kaom Binyamin ngumpul deui jeung Abner, tuluy narangtung di puncak hiji pasir. 26 Abner ceceluk ka Yoab, saurna, "Ieu teh arek terus bae merangan, moal eureun? Na teu kajudi pitemaheunana nya pait nya getir? Iraha rek dititah eureunna eta jelema-jelema teh, ulah haben bae ngudag-ngudag? Urang teh tunggal batur sanagara!" 27 Waler Yoab, "Sumpahna ge demi Allah nu jumeneng, mun andika teu sasauran kitu, rek terus dibeledig nepi ka isuk!" 28 Ti dinya Yoab niup tarompet, tangara narik baladna supaya ulah terus ngudagna ka urang Israil. Rep perang eureun. 29 Abner sabaladna sapeuting eta terus ngajugjug ka Lebak Yordan. Ti dinya terus meuntasan Walungan Yordan. Poe isukna maju keneh, geus kitu sumping deui ka Mahanaim. 30 Sanggeus henteu ngudag deui ka Abner, Yoab ngumpulkeun baladna. Aya salapan belas urang anu kasambut, jaba Asahel. 31 Jalma-jalma Abner anu kasambut aya tilu ratus genep puluh urang, kabeh ti kaom Binyamin. 32 Mayit Asahel ku Yoab dibawa ka Betlehem, dimakamkeun di makam kulawarga. Geus kitu Yoab sabaladna maju sapeupeuting, wanci balebat narepi ka Hebron. 7
2 Samuel 3.1-8 3 1 Saterusna perang antara golongan Saul jeung golongan Daud teh lila pisan. Tapi Daud ngadegna beuki weweg, sabalikna lawanna mah beuki hengker. 2 Ieu putra-putra Daud anu dibabarkeun di Hebron, aya genep. Pareleanana nurutkeun tanggal wedalna: Amnon, putra ti Ahinoam urang Yisrel; 3 Kilab, putra ti Abigail urut bojo Nabal ti Karmel; Absalom, putra ti Maaka, putri Raja Talmai ti Gesur; 4 Adonia, putra ti Hagit; Sepaca, putra ti Abital; 5 jeung Itream, putra ti Egla. Kabeh pameget, dibabarkeunana di Hebron. 6 Sabot perang antara golongan Daud jeung golongan Saul, Abner beuki kawasa bae di golongan Saul. 7 Dina hiji poe anjeunna digeunggeureuhkeun ku Isboset putra Saul, lantaran ngaranyed ka Rispa binti Aya, urut parekan Saul. 8 Abner kasundut manahna, nyarekan ka Isboset, saurna, "Rek nyangka Bapa hianat ka Saul? Rek nyangka Bapa enyaan ngabantu ka Yuda teh? Malah ku tina ngingetkeun ka Saul suwargina rama hidep, Bapa teh bebela ka saderek-saderekna, ka sobat-sobatna. Hidep pribadi ku Bapa sakitu dibelaanana kapan, henteu diselehkeun ka Daud. Ayeuna, kakara boga kasalahan sakitu jeung eta awewe, nepi ka digeunggeureuhkeun! 8
2 Samuel 3.9-16 9 (3:9-10) Bisi teu uninga, Daud ku PANGERAN geus ditangtukeun bakal nyandak ieu karajaan ti Saul saturunanana. Daud bakal jadi raja Yuda ongkoh, raja Israil ongkoh, raja sakuliah nagara ti tungtung nepi ka tungtung. Ayeuna da enggeus kieu, anggur rek sakalian ngabantu ngalaksanakeun hal eta! Lamun teu nepi ka kitu, kajeun dicabut nyawa ku Allah!" 10 (3:9) 11 Isboset kacida sieuneunana ku Abner, mani teu kecet-kecet. 12 Ti dinya Abner ngirimkeun jelema ka Daud di Hebron. Titip saurna, "Nagara teh saha anu bade ngatur? Sae urang ngadamel perjangjian. Jisim abdi sumeja ngabantu nalukkeun Israil ka Sang Raja." 13 Waler Daud, "Satuju! Eta perjangjian urang ayakeun. Saratna: Upama engke anjeun datang nepungan kaula, Mikal binti Saul kudu dibawa." 14 Kajaba ti kitu Daud ngintunkeun utusan ka Isboset, titip saurna, "Mikal garwa kami, pulangkeun! Maskawinna, saratus siki kulit kulup urang Pelisti ku kami geus dibayar!" 15 Seug Mikal ku Isboset dicandak ti Paltiel bin Lais salakina. 16 Paltiel nuturkeun nepi ka kota Bahurim bari ceurik sajajalan. Sanggeus diparentah ku Abner, "Geura balik!" kakara balik. 9
2 Samuel 3.17-23 17 Abner nepungan para pamingpin Israil, tuluy sasauran, "Ti bareto aranjeun harayang dirajaan ku Daud. 18 Ayeuna tangtu kalakon. Aranjeun tangtu aringet kana timbalan PANGERAN anu kieu, Kami arek make abdi Kami Daud ngaluputkeun umat Kami Israil ti urang Pelisti, jeung ti sakabeh musuhna." 19 Ka urang Binyamin oge Abner nyaurkeun saperti kitu. Ti dinya anjeunna tuluy ka Hebron rek ngunjukkeun ka Daud yen urang Binyamin jeung urang Israil geus daek ngiringan. 20 Sasumpingna ka Hebron jeung dua puluh urang pangiringna, Abner ku Daud dipestakeun. 21 Abner unjukan, "Jisim abdi amit, bade ihtiar supados sabangsa Israil sumujud ka Gusti. Tangtos hasil, tangtos daraekeun dirajaan ku Gusti. Cita-cita Gusti bakal kahontal, lajeng ngarajaan sakuliah nagara." Ku Daud dijurung jeung ditanggel kasalametanana. 22 Geus kitu Yoab sabaladna sumping tas ngarurug, nyandak jarahan loba pisan. Ari Abner geus undur ti Hebron, geus dijurung ku Daud tur ditanggel kasalametanana. 23 Sanggeus Yoab sabaladna sumping, aya anu ngabejaan yen Abner tas ngadeuheusan Raja Daud, jeung geus dijurung deui kalawan ditanggel kasalametanana. 10
2 Samuel 3.24-31 11 24 Yoab ngadeuheus ka raja, sarta miunjuk, "Kumaha tindakan Gusti teh? Abner dongkap ngadeuheus ka Gusti. Ku naon disina wangsul kitu bae? 25 Gusti tangtos uninga, ka dieuna aya maksad awon, bade ngintip Gusti damel naon, sok angkat ka mana." 26 Undur ti Daud, Yoab marentah nyusul Abner. Abner kasusul di sumur Sira, tuluy dibawa ka Yoab. Daud teu uningaeun. 27 Sanggeus aya di Hebron deui Abner ku Yoab diajak nyalingker ka gigireun panto gapura, pura-pura rek dibawa harewos. Bles beuteungna ditubles ku Yoab, naur pati Asahel rayina. 28 Barang Daud ngadangu wartana, anjeunna sasauran nyalira, "PANGERAN uninga, Abner maotna lain ku kami, lain kahayang raja. 29 Babalesna sing malik ka Yoab sakulawarga! Ti unggal turunan Yoab sing aya anu katerap ku kasakit bengang, atawa ku lepra, atawa sing hengker kawas awewe, atawa sing kasambut perang, atawa sing kurang hakan!" 30 Kitu jalanna Yoab jeung Abisai ngabales ka Abner anu geus maehan Asahel saderekna basa tarung di Gibon. 31 Ti dinya Daud marentah sangkan Yoab saanak buahna nyosoeh pakeanana jeung kudu dibaraju karung, nandakeun prihatin ku maotna Abner. Waktu Abner dimakamkeun,
2 Samuel 3.32-39 Raja Daud ku anjeun ngiring jajap, angkat tukangeun peti mati. 32 Abner dimakamkeun di Hebron. Raja nangis di makam mani ngagukguk, kabeh anu keur di makam careurik. 33 Daud mudalkeun katineungna ka Abner, saurna, "Na Abner teh maotna kawas nu taya kabisa? 34 Pan leungeunna teu ditalian, sukuna teu dibangbaluhan, maotna teh lir jalma anu nyieun kajahatan!" Geus kitu jalma-jalma teh careurik deui nyeungceurikan Abner. 35 Sapoe eta Daud henteu kersa tuang, dikeukeuhan ge ku abdi-abdina teu kersaeun bae. Malah saurna, "Lamun memeh surup panonpoe kami geus barang dahar, masing dicabut nyawa ku Allah!" 36 Sanggeus tetela kitu, tungtungna dianggap memang kitu pihadeeunana. Tetela sagala peta anjeunna matak senang ka rahayat. 37 Jalma-jalma boh golongan Daud boh golongan Israil jadi yakin, yen maotna Abner lain ku anjeunna. 38 Daud ngandika ka para gegeden, "Bisi teu aruninga, anu hilang poe ieu teh hiji pamingpin Israil anu agung! 39 Cacakan kami ku Allah geus dijenengkeun raja, mani ngarasa sakieu leuleusna. Eta anak-anak Seruya teh ceuk kami mah kacida 12
2 Samuel 4.1-7 telengesna. Kajahatanana mugia dibales ku PANGERAN." 4 1 Barang Isboset putra Saul ngadangu warta Abner dipaehan di Hebron, leketey leuleus, kacida sieuneunana, sarta bangsa Israil pating sareblak. 2 Isboset kagungan dua kapala pasukan, ngaranna Baana jeung Rekab, duanana anak Rimon urang Berot kaom Binyamin. (Berot oge diasupkeun ka wewengkon Binyamin. 3 Ari urang dinyana pituin ti harita tuluy parindah ka Gitaim, urut maranehna bareto.) 4 Turunan Saul aya deui, nya eta Mepiboset putra Yonatan. Basa Saul jeung Yonatan tiwas, yuswa Mepiboset kakara lima taun. Barang aya beja ti Yisrel yen Saul jeung Yonatan geus kasambut, Mepiboset ku embanna gancang dibawa kabur. Ku sabab kaburna rusuh, murangkalih teh ngagebut tina aisan, tuluyna jadi gempor. 5 Dina hiji poe Rekab jeung Baana arindit ka bumi Isboset, tengah poe narepi. Isboset keur di pajuaran, keur kulem siang. 6 Ari embanna keur milihan gandum di lawang panto, tuluy nundutan sarta reup bae kaheesan. Bus Rekab jeung Baana arasup ka jero bumi. 7 Geus di jarero, blus ka kamar pajuaran. Isboset anu eukeur kulem tibra pisan teh ditelasan, mastakana diteukteuk tuluy 13
2 Samuel 4.8-5.1 dijingjing, sapeupeuting dibawa nyorang Lebak Yordan. 8 Eta mastaka disanggakeun ka Raja Daud di Hebron, sarta kieu piunjuk eta dua jelema, "Ieu nyanggakeun sirah Isboset anak Saul musuh Gusti, anu ngarah pati ka Gusti. Dinten ieu Jeng Raja dikersakeun ku PANGERAN iasa males pati ka Saul sareng turunanana." 9 Waler Daud, "Demi jumenenging PANGERAN anu geus ngarahayukeun kami tina rupa-rupa bahla! 10 Basa kami di Siklag dibere beja yen Saul pupus, anu mawa bejana ku kami dipaehan. Samarukna arek diganjar ku kami dumeh ceuk pangrasana mawa beja matak ngeunah. 11 Komo deui maraneh, anu jahat leuwih ti kitu, maehan jelema tanpa karana, tur dipaehanana teh eukeur sare di imahna sorangan! Kajahatan maraneh maehan Isboset tan wande ku kami dibales, sarta ngaran maraneh ku kami dipupus ti alam dunya!" 12 Ti dinya Daud nimbalan prajurit, bek bae Baana jeung Rekab dipaehan. Leungeunna jeung sukuna diteukteukan tuluy digantungkeun deukeut hiji balong di Hebron. Ari mastaka Isboset dipendem dihijikeun ka makam Abner di Hebron. 5 1 Geus kitu sakabeh kaom Israil daratang ka Daud di Hebron sarta arunjukan 14
2 Samuel 5.2-6 kieu, "Abdi sadaya sareng Gusti teh tunggal sadaging sagetih. 2 Kapungkur nalika abdi sadaya dirajaan keneh ku Saul, Gusti parantos ngapalaan abdi sadaya dina pangperangan. Kawuwuh-wuwuh PANGERAN parantos nangtoskeun yen Gusti bakal jadi pamingpin sareng raja umat Mantenna." 3 Sakabeh pamingpin Israil daratang ka Raja Daud di Hebron, sarta anjeunna ngayakeun perjangjian jeung maranehna kalayan PANGERAN saksina. Seug anjeunna ku maranehna dilisahan dijenengkeun raja nyangking Israil. 4 Waktu anjeunna diangkat jadi raja, yuswana tilu puluh taun, sarta ngarajaanana opat puluh taun. 5 Waktu ngarajaan nagara Yuda wungkul, lilana tujuh satengah taun, calikna di Hebron. Tuluy ngalih ka Yerusalem, ngarajaan sakuliah Israil jeung Yuda, meunang tilu puluh tilu taun. 6 Cunduk waktu, Daud sabaladna budal seja merangan Yerusalem. Tapi ceuk angkeuhan pribumina, nya eta urang Yebus, pamohalan Daud bisa ngarebut eta kota. Nu matak ceuk maranehna ka Daud, "Pamohalan maneh bisa asup! Ku nu lolong jeung ku nu gempor ge maneh tangtu mundur." 15
16 2 Samuel 5.7-12 7 (Tapi Daud iasa ngarebut benteng-benteng maranehna di Sion, anu saterusna kamashur disebut "Kota Daud.") 8 Saur Daud harita ka baladna, "Cik, aya di dieu anu ijid ka urang Yebus kawas kami? Kacida ijidna nepi ka hayang maehan maranehna? Jig ka ditu nanjak mapay torowongan cai, tarajang eta jelema-jelema anu palengkor jeung lalolong pikaijideun teh." (Nu matak terus aya basa, "Nu lolong jeung pengkor teu meunang asup ka panglinggihan PANGERAN.") 9 Eta benteng beunang karebut ku Daud jeung terus dilinggihan, sarta dilandi ngaranna jadi "Kota Daud". Kotana diadegkeunana sakurilingeun eta benteng, mimiti ti hiji tempat beunang ngurug sina luhur, wetaneun pasir tea. 10 Beuki lila Daud beuki nanjung, sabab diaping ku GUSTI Allah, Allah Nu Maha Kawasa. 11 Geus kitu Raja Hiram ti nagara Tirus ngintun utusan dagang ka Daud. Ngintunan balok-balok oge kai kiputri golondongan, sakalian jeung tukang-tukang kai katut tukang-tukang tembokna, sina mangadegkeun karaton. 12 Ku sabab kitu ku Daud kahartos yen anjeunna ku PANGERAN geus diteguhkeun jadi raja nyangking Israil, sarta karajaanana
2 Samuel 5.13-21 ku Mantenna dibeungharkeun pikeun kabagjaan umat-Na. 13 Sanggeus ngalih ti Hebron ka Yerusalem, Daud tambih garwa jeung parekan, putra-putrana oge rea istri pameget. 14 Ieu putra-putrana anu dibabarkeunana di Yerusalem: Samua, Sobab, Natan, Suleman, 15 Yibhar, Elisua, Nepeg, Yapia, 16 Elisama, Elyada jeung Elipelet. 17 Urang Pelisti mareunang beja yen Daud geus jadi raja nyangking Israil. Tuluy mepek balad rek nangkep anjeunna. Sanggeus Daud ngadangu warta, anjeunna lungsur ka benteng. 18 Urang Pelisti geus narepi ka Lebak Repaim sarta nyaricingan eta lebak. 19 Daud unjukan ka PANGERAN, "Kumaha eta urang Pelisti teh kedah dilawan? Kumaha abdi bakal unggul?" Waler PANGERAN, "Pek perangan, ku Kami rek diselehkeun ka maneh." 20 Ti dinya Daud angkat ka Baal Perasim, seug eta urang Pelisti teh ku anjeunna dielehkeun di dinya. Pok anjeunna ngalahir, "PANGERAN geus ngabedahkeun musuh kami, lir caah ngabedah sagala rupa." Eta sababna eta tempat teh ku anjeunna dingaranan Baal Perasim. 21 Waktu urang Pelisti kalabur, brahala- brahalana kataringgaleun, ku Daud jeung sabaladna diparulungan. 17
18 2 Samuel 5.22-6.5 22 Tapi urang Pelisti murubul deui, nyicingan deui Lebak Repaim. 23 Daud unjukan deui ka PANGERAN. Ari walerana-Na, "Narajangna ulah ti beulah dieu, tarajang ti tukangeunana ti lebah gumplukan tangkal-tangkal baka. 24 Lamun geus aya sora pabuis di pucuk- pucuk tangkal baka maneh kudu gancang narajang, sabab Kami bakal maju ti heula ngelehkeun balad Pelisti." 25 Sakumaha timbalan PANGERAN ku Daud dilampahkeun, sarta anjeunna hasil iasa ngusir balad Pelisti ti semet Geba nepi ka Geser. 6 1 Daud mepek deui balad, prajurit-prajurit beunang meting ti Israil, aya 30.000 jelema. 2 Tuluy dicandak ka Baala Yuda, rek nyandak Peti Perjangjian Allah paranti nyambat jenengan PANGERAN Nu Maha Kawasa, anu linggih saluhureun mukarabin. 3 Peti teh diangkat ti imah Abinadab di luhur pasir, dimuatkeun kana padati weuteuh, dikawal ku Usa jeung Ahio, anak-anak Abinadab. 4 Ahio leumpangna heulaeun Peti. 5 Sapanjang jalan Daud jeung urang Israil kakawihan bari igel-igelan, tanda ngagungkeun ka PANGERAN, dipirig ku sora kacapi, gambus, terebang, kenong jeung kecrek.
2 Samuel 6.6-13 6 Barang daratang ka tempat ngirik bogana Nakon, sapi anu narik padati teh labuh ngarampeol. Petina ku Usa gancang disangga ku leungeunna. 7 Tapi GUSTI Allah jadi wera ka Usa dumeh gagabah henteu hormat. Usa maot di dinya keneh gigireun Peti Perjangjian. 8 Nu matak ti harita eta tempat dingaranan Peres Usa. Daud ngangres manahna ningali Allah sakitu benduna ka Usa. 9 Sarta Daud jadi sieuneun ku PANGERAN, nyaur sajeroning manah, "Ari kieu mah kumaha rek datangna ka aing ieu Peti Perjangjian teh?" 10 Geus kitu anjeunna gilig, Peti teh moal tulus dicandak ka Yerusalem. Ku anjeunna disimpangkeun ka imah Obed Edom, asli urang Gat. 11 Meunang tilu bulan ayana di dinya. Sajeroning kitu Obed Edom saeusi imahna meunang berkah ti PANGERAN. 12 Aya anu nguninga ka Daud, yen sanggeus Obed Edom kacicingan ku Peti Perjangjian Allah saeusi imahna jadi meunang berkah ti PANGERAN. Seug Peti teh ku anjeunna dicandak ti imah Obed Edom, dicandak ka Yerusalem bari dirame-rame. 13 Sanggeus digotongna meunang genep lengkah ku Daud dieureunkeun heula, sarta anjeunna meuncit sapi jalu hiji jeung anak sapi kabiri hiji, dikurbankeun ka PANGERAN. 19
20 2 Samuel 6.14-20 14 Geus kitu Daud ngigel kacida sumangetna, ngahormat ka Pangeran. Harita anjeunna ngan nganggo sarung pondok tina lenen, dibeulitkeun dina angkengna. 15 Kitu cara anjeunna jeung sabangsa Israil nyandak eta Peti Perjangjian ka Yerusalem, bari salusurakan dibarung ku sora tarompet. 16 Sanggeus eta Peti dibawa asup ka jero kota, Mikal binti Saul nempo tina jandela. Katingalieun Raja Daud keur igel-igelan ajrug-ajrugan kakalayangan kukurilingan. Mikal jadi cua manahna. 17 Sup Peti teh dipernahkeun di jero hiji kemah beunang Daud ngahaja nyayagikeun pikeun eta kaperluan. Ti dinya anjeunna nyanggakeun kurban beuleuman jeung kurban panarima ka PANGERAN. 18 Sabada ngahaturkeun kurban-kurban, Daud ngucapkeun berkah kalawan nyebat pajenengan PANGERAN Nu Maha Kawasa. 19 Ti dinya jelema-jelema urang Israil teh, lalaki awewe dibaragi kadaharan. Unggal jelema roti sasiki, panggang daging sakeureut jeung kismis sababaraha guruntul. Geus kitu jelema-jelema teh baralik. 20 Daud oge mulih ka bumi seja mendakan putra garwa. Mikal kaluar mapagkeun bari sasauran kieu, "Dinten ieu raja Israil parantos ngamashurkeun salira ku anjeun! Anjeunna parantos ditaranjang sapertos nu owah, teu
2 Samuel 6.21-7.6 aya kalingsem di hareupeun emban-emban para ponggawa karaton!" 21 Daud ngawaler, "Igel-igelan soteh tanda ngagungkeun ka PANGERAN, anu geus ngersakeun Engkang ngagentos tuang rama sapala putra, jadi raja nyangking Israil. Ari tujuanana ngagungkeun PANGERAN mah daek bae masing kudu ajrug-ajrugan terus oge, 22 jeung moal era-era ngapeskeun maneh leuwih ti kitu. Ceuk Nyai nista soteh, ari ceuk anggapan emban-emban mah malah mulya." 23 Nepi ka pupusna ge Mikal binti Saul mah teu kagungan putra. 7 1 Raja Daud calikna geus di karaton. Ku PANGERAN diraksa diaping ti sakabeh musuh. 2 Anjeunna ngalahir ka Nabi Natan, "Tingali, kaula parantos cicing di karaton tina kai kiputri, ari Peti Perjangjian PANGERAN ngan di jero kemah." 3 Saur Nabi Natan, "Atuh mangga pidamel kumaha kersa, da putra teh disarengan ku PANGERAN." 4 Tapi dina peutingna PANGERAN nimbalan ka Nabi Natan, dawuhana-Na, 5 "Bejakeun ieu pangandika ka Daud abdi Kami, kieu, Lain maneh jelemana anu kudu mangnyieunkeun gedong pikeun Kami teh. 6 Kapan Kami teh, ti barang ngajait umat Kami Israil ti Mesir oge, nepi ka kiwari cicing 21
2 Samuel 7.7-12 teh lain di gedong! Salila apruk-aprukan cicing teh di kemah. 7 Jeung sapanjang reureujeungan jeung urang Israil, ka para pamingpinna anu beunang Kami ngangkat, Kami teu menta dipangnyieunkeun gedong tina kai kiputri. 8 Mana pangbejakeun ku maneh ka abdi Kami Daud, kieu kituh timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Maneh teh dipulung ku Kami ti tegal, tina asal tukang ngajaga domba diangkat jadi raja nyangking umat Kami Israil. 9 Indit ka ditu indit ka dieu, maneh ku Kami diaping-aping. Unggal maneh indit perang, musuh maneh ku Kami dielehkeun. Maneh ku Kami rek dijieun kamashur cara jelema-jelema anu kasohor di dunya. 10 (7:10-11) Sarta umat Kami Israil ku Kami geus disadiakeun tempat, geus mararatuh di dinya jeung moal aya anu neungteuinganan deui. Enggeus sering maranehna ditarajang ku bangsa-bangsa anu barengis, ti saprak arasup ka ieu tanah. Tapi ti semet ayeuna mah moal deui. Kami jangji, maneh rek dijamugakeun, diraksa ti sakabeh musuh, jeung dibere turunan. 11 (7:10) 12 Di mana maneh mulang ti dunya ngahiji jeung karuhun, aya anak maneh saurang anu ku Kami rek dijieun raja, sarta karajaanana rek dikersakeun nanjung. 22
2 Samuel 7.13-19 13 Nya anak maneh anu eta, anu bakal mangnyieunkeun gedong pikeun Kami teh, sarta turunanana moal aya kandegna, terus ngadeg moal pegat-pegat. 14 Ari Kami pijadieun Ramana, ari manehna bakal jadi putra Kami. Lamun manehna kapareng nyieun lampah salah tan wande ku Kami dihukum, sakumaha anak dipeperih ku bapana. 15 Parandene kitu pangdeudeul mah ti Kami moal aya eureunna, moal dipegatkeun cara ka Saul anu ku Kami geus digulingkeun, supaya maneh jadi raja gantina. 16 Turunan maneh moal aya pegatna, karajaan maneh bakal langgeng. Ti turunan maneh salawasna bakal aya anu jadi raja." 17 Eta pangandika PANGERAN ku Nabi Natan diwartoskeun ka Daud. 18 Ti dinya Raja Daud lebet ka Kemah PANGERAN, brek mando tuluy neneda, "Nun PANGERAN Nu Maha Agung, sayaktosna abdi saeusi rorompok henteu layak nampi sugri pangasih Gusti. 19 Kari-kari ku Gusti bade dipidamel langkung ti kitu, nun PANGERAN Nu Maha Agung; Gusti parantos maparin jangji hal turunan abdi dina mangsa nu baris dongkap. Tur hal ieu teh ku Gusti parantos ditembongkeun ka abdi, hiji manusa, nun PANGERAN Nu Maha Agung! 23
2 Samuel 7.20-26 20 Naon deui atuh anu ku abdi tiasa disanggemkeun ka Gusti? Gusti uninga kana sagala kaayaan abdi. 21 Eta sagala perkawis anu aragung, anu parantos diuningakeun ti payun ka diri abdi, estu parantos kitu pangersa sareng tujuan Gusti. 22 Gusti teh estu agung, nun PANGERAN Nu Maha Agung! Teu aya sasami-Na! Ti kapungkur keneh abdi sadaya terang, mung Gusti anu jumeneng Allah. 23 Di dunya teu aya bangsa anu sapertos bangsa Israil, anu ku Gusti dijait tina harkat badega batur lajeng diangkat jadi umat kagungan. Sugri padamelan Gusti anu sakitu araheng sareng aragungna, parantos kagurnita ka saalam dunya. Ti wangkid dijait ti Mesir sareng dijadikeun umat kagungan Gusti, ana maranehna maju, bangsa-bangsa sanes katut allah-allahna ku Gusti disina nyalingkir. 24 Urang Israil ku Gusti didamel jadi milik kagungan Gusti salalanggengna, sareng nya Gusti, nun PANGERAN, anu jumeneng Allah maranehna. 25 Dupi ayeuna, nun GUSTI Allah, sugri jangji Gusti perkawis diri abdi sareng turunan, kitu deui sugri perkawis anu parantos diandikakeun tea, mugi-mugi diyaktoskeun. 26 Kalayan pajenengan Gusti mugi pada ngagungkeun sareng teu petot-petot 24
25 2 Samuel 7.27-8.2 disarebat ku jalmi-jalmi, PANGERAN Nu Maha Kawasa jumeneng Allah di Israil! Sareng mugi Gusti kersa ngalanggengkeun karajaan turunan abdi. 27 Nun PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, abdi kumawantun ngunjukkeun ieu panuhun ka payuneun Gusti, reh eta sugri perkawis ku Gusti parantos diwartoskeun ka abdi, gandek Gusti, sareng ku Gusti parantos ditimbalkeun yen turunan abdi bakal jarumeneng raja. 28 Saleresna pisan Gusti teh Allah, nun PANGERAN Nu Maha Agung! Gusti tangtos moal udar jangji. Pangandika Gusti sipat satuhu. Gusti parantos ngajangjikeun eta sagala perkawis ka diri abdi. 29 Mugi berkahan turunan abdi, sing tetep tumetep aya dina aub sih kurnia Gusti. Nun PANGERAN Nu Maha Agung, Gusti parantos jangji kitu, abdi percanten rahmat berkah Gusti moal pegat-pegat ka turunan abdi salalanggengna." 8 1 Hiji mangsa Raja Daud merangan deui urang Pelisti, sarta ku anjeunna ditalukkeun, nepi ka eta bangsa teu bisaeun deui sakama-kama ka tanah Israil. 2 Geus kitu anjeunna nalukkeun urang Moab. Jelema-jelemana dibaroyong jeung dipanjara, sina ngararingkuk dina taneuh, sarta saban-saban ti tilu urang, anu dua dipaehan. Satuluyna urang Moab jadi bangsa
2 Samuel 8.3-8 patalukan anjeunna, diwajibkeun mayar upeti. 3 Sanggeus eta anjeunna ngelehkeun Raja Hadad Eser bin Rehob ti Soba, hiji nagara ti tanah Siria, waktu eta raja keur di satengahing jalan rek nanjeurkeun deui kakawasaanana di wewengkon Walungan Eprat girang. 4 Baladna anu beunang ku Daud sarebu tujuh ratus anu tarumpak kuda, jeung dua puluh rebu serdadu leumpang. Ari kudana ku anjeunna dirampas sacukupna keur narik saratus kareta perang, sesana kabeh dicacadan. 5 Urang Siria ti Damsik ngirimkeun bala bantuan arek nulungan ka Raja Hadad Eser. Tapi eta oge dielehkeun, sarta baladna anu tiwas kasambut ku anjeunna aya dua puluh dua rebu urang. 6 Daud nempatkeun pakemahan-pakemahan militer di wewengkon maranehna, sarta maranehna jadi patalukan anjeunna, dikeunaan upeti. Di mana-mana Daud ku PANGERAN dikersakeun unggul bae. 7 Daud ngarampas kepeng-kepeng emas anu diparake ku para gegeden Hadad Eser, dicandak ka Yerusalem. 8 Ti Betah jeung ti Berotai, dua nagara anu dirajaan ku Raja Hadad Eser, anjeunna nyandak parunggu loba pisan. 26
2 Samuel 8.9-17 9 Perkara elehna Hadad Eser sabaladna, kadangu ku Raja Toi ti Hamat. 10 Eta raja tuluy ngutus Yoram putrana ngintun salam ka Daud, ngawilujengkeun ka anjeunna geus iasa ngelehkeun Hadad Eser, sabab Hadad Eser sering pisan merangan ka anjeunna. Sajaba ti kitu Yoram nyanggakeun barang tina emas, perak jeung parunggu. 11 Eta barang-barang ku Daud disucikeun pikeun paranti babakti ka PANGERAN, dihijikeun jeung emas perak kengingna ngajabel ti bangsa-bangsa anu dielehkeun ku anjeunna, nya eta ti: 12 Edom, Moab, Amon, Pelisti, jeung Amalek. Barang-barang anu dirampas ti Hadad Eser oge dihijikeun jeung eta. 13 Sanggeus ngelehkeun urang Edom di Lebak Uyah nepi ka dalapan belas rebu balad Edom anu tiwas, Daud beuki kamashur bae. 14 Di sakuliah tanah Edom anjeunna nempatkeun pakemahan-pakemahan militer. Urang Edom jadi patalukan anjeunna. Di mana-mana Daud ku PANGERAN dikersakeun unggul. 15 Daud ngereh sakuliah tanah Israil, sarta anjeunna kacida ngajagina supaya iasa adil palamarta ka rahayat. 16 Ari panglima perangna Yoab putra ibu Seruya. Papatihna Yosapat bin Ahilud. 17 Imamna Sadok bin Ahitub jeung Ahimelek bin Abyatar. Paniterana Seraya. 27
2 Samuel 8.18-9.7 18 Kapetenganana Benaya bin Yoyada. Putra-putra Daud jaradi imam. 9 1 Dina hiji poe Daud mariksa, "Kumaha aya keneh kulawargi Saul anu hirup? Lamun aya, kami arek mikaheman, sabab kami inget ka Yonatan." 2 Aya hiji jelema urut gandek kulawargi Saul ngaranna Siba. Tuluy dititah ngadeuheus ka Daud. Ku raja dipariksa, "Maneh teh Siba?" Wangsulna, "Leres, Gusti." 3 Raja mariksa deui, "Kumaha ari kulawarga Saul aya keneh anu hirup? Lamun aya, kami arek nembongkeun kahemanan, nedunan jangji kami ka Allah." Piunjuk Siba, "Sumuhun aya, putrana Yonatan saurang, gempor sampeanana." 4 "Di mana?" lahir raja. Wangsul Siba, "Sumuhun, di rorompok Makir bin Amiel di Lodebar." 5 Ku Raja Daud dipiwarang disaur. 6 Mepiboset bin Yonatan putu Saul geus aya di payuneun Daud, geus rengkuh nyanggakeun hormat. Daud ngalahir, "Mepiboset!" Jawabna, "Leres, Gusti." 7 Saur Daud, "Ulah reuwas-reuwas. Kami hayang mikaheman ka hidep, inget ka ama hidep, Yonatan. Tanah Saul eyang hidep salegana top ajang hidep. Jeung lamun hidep suka, iraha bae ge meunang ngariung dahar jeung kami." 28
2 Samuel 9.8-10.2 8 Mepiboset ngawangsul, "Beu Gusti, ku naon sakitu totomplokanana, padahal abdi teh teu benten ti anjing budug." 9 Ti dinya raja nyaur Siba, gandek Saul, timbalanana, "Sagala rupa harta banda Saul sakulawarga, ku kami rek diselehkeun ka Mepiboset, incu gusti maneh. 10 Eta tanah ahli-ahli Saul gusti maneh teh uruskeun ku maneh saanak-anak jeung badega-badega, panguruskeun panenna, supaya mareunang rejeki ti dinya. Mepiboset pribadi baris jadi tamu kami salalawasna, dahar sameja jeung kami." (Ari Siba boga anak lalaki lima belas jeung badega dua puluh urang.) 11 Siba ngawangsul, "Satimbalan Gusti sumeja diestokeun pisan." Ti harita Mepiboset daharna dicandak sameja jeung raja, disaruakeun jeung putra-putra raja. 12 Mepiboset boga budak lalaki hiji, ngaranna Mika. Siba sakulawarga jaradi gandek Mepiboset. 13 Mepiboset anu sukuna duanana deog matuh di Yerusalem, daharna katuangan raja. 10 1 Dina hiji mangsa, raja nagara Amon anu jenengan Nahas pupus, tuluy diganti ku Hanun, putrana. 2 Saur Raja Daud, "Kami rek nembongkeun kahadean ka Hanun, sabab Raja Yahas, ramana, hade ka kami." Ti dinya anjeunna ngintun sawatara utusan ka Hanun 29
2 Samuel 10.3-10 nawiskeun ngiring sungkawa. Sanggeus eta utusan-utusan daratang ka Amon, 3 para pamingpin Amon arunjukan ka rajana, "Naha leres Daud ngintun utusan teh tawis hormatna ka suwargi tuang rama? Sanes! Eta utusan dipiwarang ngincer nagara urang supados gampil ditempuhna." 4 Para utusan ku Hanun ditangkep, janggotna dikurudan sabeulah-sabeulah, pakeanana diguntingan lebah biritna, tuluy disina baralik. 5 Kacida areraeunana eta para utusan teh, nepi ka teu waranieun balik. Kadangueun ku Daud, seug ku anjeunna dipiwarang narunggu heula di Yeriho, ngadarago janggotna jaradi deui. 6 Urang Amon geus boga rasa bakal ditempuh ku Daud. Tuluy nyewa prajurit-prajurit bangsa Siria, ti Bet Rehob jeung Soba 20.000 prajurit, ti Tob 12.000 prajurit, ti raja Maaka 1.000 prajurit. 7 Daud geus uningaeun, gancang nimbalan Yoab sina ngetrukkeun saayana balad. 8 Urang Amon geus tata baris di lawang kota Raba, ibu kota Amon. Balad sewaan ti Siria, ti Tob jeung ti Maaka diteundeun di pasisian. 9 Kajudi ku Yoab yen baladna rek digencet ti hareup jeung ti tukang. Ganjang anjeunna meting prajurit-prajurit Israil, disanghareupkeun ka urang Siria. 10 Sesana dipercayakeun ka Abisai, rayina, disanghareupkeun ka urang Amon. 30
2 Samuel 10.11-18 11 Saur Yoab ka rayina, "Upama Akang kadeseh ku urang Siria, Rayi geuwat ngabantu. Upama Rayi kadeseh ku urang Amon, ku Akang dibantu. 12 Sing teger, sing teteg. Hayu urang tarung ngabela bangsa jeung nagara Allah urang, bari tawekal narima pangersa PANGERAN." 13 Balad Yoab geus maju narajang, balad Siria kalabur. 14 Kanyahoan ku urang Amon yen urang Siria kalabur, urang Amon oge kalabur ti hareupeun Abisai, arasup deui ka jero kota. Sanggeus urang Amon mundur, Yoab mulang ka Yerusalem. 15 Sanggeus urang Siria ngarasa teter ku urang Israil, tuluy ngumpulkeun deui pasukan-pasukan. 16 Urang Siria anu caricing di wetaneun Walungan Eprat oge ku Hadad Eser didatangkeun, geus aya di Helam. Eta balad dipingpin ku Sobak, panglima perang Hadad Eser. 17 Daud geus uningaeun tuluy mepek balad, ti dinya meuntasan Walungan Yordan, muru ka balad Siria di Helam anu geus taki-taki. Der perang. 18 Balad Siria kadeseh ku balad Israil sarta loba pisan anu kasambut, 700 urang ti pasukan kareta jeung 40.000 urang ti pasukan kudana. Malah Sobak, panglima perang musuh oge tiwas. 31
2 Samuel 10.19- 11.6 19 Sanggeus raja-raja anu kaereh ku Raja Hadad Eser ngarasa kasoran, seug marenta taluk ka urang Israil sarta jadi kaereh ku urang Israil. Ti dinya urang Siria jadi kapok ngabantu ka urang Amon. 11 1 Dina musim semi, geus biasa raja-raja sok maraju perang. Dina musim semi taun eta Daud nimbalan ka Yoab jeung para perwirana sina mawa balad merangan urang Amon. Urang Amon kadeseh mundur ka kota Raba, tuluy eta kota ku Yoab ditingker. Daud mah linggih-linggih di karaton Yerusalem. 2 Dina hiji poe wanci asar, gugah leleson Daud unggah ka loteng karaton. Sabot angkat-angkatan di loteng bet ningali awewe keur mandi geulis pisan. 3 Manahna panasaran hoyong uninga eta awewe teh saha, seug miwarang nyerepkeun. Eta awewe teh Batseba binti Eliam, bojona Uria urang Het. 4 Ku Daud dipiwarang disaur. Sanggeus dideuheuskeun ku Daud dicandak ebog. (Harita Batseba teh kakara beresih tas kereseban.) Sanggeus diebogan dipiwarang balik. 5 Lila ti lila Batseba ngandeg, tuluy ngirim warta ka Daud. 6 Daud ngintun surat ka Yoab, eusina, "Uria urang Het sina ngadeuheus ka kami." Uria dijurungkeun ku Yoab. 32
2 Samuel 11.7-13 7 Sanggeus ngadeuheus, Uria ku Daud dipariksa saurna kumaha Yoab jeung balad salamet, jeung kumaha bejana perang teh. 8 Geus kitu timbalanana ka Uria, "Jig geura balik, reureuh di imah." Uria amit mundur. Ku Daud disusul ku kikintunan ka imahna. 9 Tapi Uria teh henteu terus ka imahna, anggur mondok di lawang gapura karaton ngahiji jeung para pangawal raja. 10 Kauninga ku Daud yen Uria henteu balik ka imahna, seug disaur dipariksa, "Ku naon teu terus ka imah, sakitu geus lilana ditinggalkeun perang?" 11 Wangsul Uria, "Rayat Israil sareng Yuda keur tarebih di medan perang, sareng Peti Perjangjian aya di ditu. Bapa Yoab panglima abdi kitu deui para perwira, nuju ngemah di nu ngabuliklak. Pisakumahaeun awonna saupami abdi wangsul ka rorompok raos-raos dahar leueut sareng mondokan pun bojo! Demi sagala nu suci, abdi sumpah moal milampah ka kitu!" 12 Saur Daud, "Geus, poe ieu teruskeun reureuh di dieu, isukan isuk-isuk ku kami diidinan indit." Jadi poe eta jeung poe isukna Uria di Yerusalem keneh. 13 Peutingna ku Daud diondang dahar, disuguh inuman sina mabok. Tapi peuting eta ge henteu balik, mondokna di garduh karaton disasarap ku simbut. 33
2 Samuel 11.14-22 14 Isukna Daud ngadamel surat keur ka Yoab, dititipkeunana ka Uria. 15 Eusina, "Uria teundeun panghareupna di nu pangragotna, tuluy tinggalkeun mundur sina kasambut." 16 Sanggeus Yoab nilik-nilik medan perang, Uria ku anjeunna diteundeun di tempat anu geus kataksir yen lebah dinya musuh pangkuatna. 17 Burudul pasukan musuh murudul ti jero kota, narajang ka pasukan Yoab. Para perwira Daud loba anu kasambut. Uria oge kasambut. 18 Ti dinya Yoab ngirim laporan perang ka Daud, 19 sarta kieu amanatna ka nu diutus, "Engke sanggeus raja nampi laporan kieu, 20 bisa jadi nyeuseul, meureun saurna, Naha atuh nyampeuk-nyampeuk teuing ka kota! Na teu kajudi bakal dihujanan jamparing ti luhur kuta? 21 Na teu inget kumaha kasambutna Abimelek bin Gidion eukeur di Tebes bareto? Kapan tiwasna teh ditinggang ku batu panggilingan ku hiji awewe, ti luhur kuta. Ku naon nyampeuk-nyampeuk teuing kana kuta? Lamun raja mariksa kitu, jawab kieu, Uria oge, perwira Gusti, kasambut." 22 Bral utusan indit. Unjukanana ka Daud sakumaha papatah Yoab. 34
35 2 Samuel 11.23- 12.3 23 Piunjukna, "Musuh langkung kiat, murudul ti lebet kota, narajang ka luar. Saena kaundurkeun deui ka lawang kota. 24 Nanging nu di luhur kuta ngahujanan ku jamparing. Perwira-perwira seueur anu kasambut. Uria oge kasambut." 25 Saur Daud, "Tegerkeun hate Yoab jeung omongkeun ulah leutik hate, kituh. Jamak dina perang mah, teu bisa ditangtukeun saha nu bakal kasambut. Atur deui balad sing leuwih kuat. Eta kota tarajang deui, sing beunang!" 26 Ngarungu salakina kasambut Batseba ngalakonan kala sungkawa. 27 Sanggeus tutas kala sungkawana, ku Daud dicandak ka karaton, tuluy dipigarwa. Brol babar, orokna lalaki. Tapi eta kalakuan Daud teh ngajaheutan manah PANGERAN. 12 1 PANGERAN ngutus Nabi Natan sangkan nepangan Daud. Bral nabi angkat, nyarios ka Daud, "Aya dua jalmi, matuh sakota. Nu hiji beunghar, nu hiji miskin. 2 Nu beunghar gaduh sapi sareng domba pirang-pirang. 3 Dupi si miskin mung gaduh anak domba bae sasiki kenging meser, diurus sareng digedekeun bareng sareng barudakna, diparaban tina dahareunana sorangan, nginumna bareng sacangkir, heesna ge dilalahun sapertos ka anak awewe.
2 Samuel 12.4-10 4 Dina hiji dinten nu beunghar teh kasemahan. Bet lebareun bade meuncit pipiaraanana keur nyuguhan teh. Nya teras meuncit anak domba gaduhna si miskin, dipake nyuguhan semahna." 5 Daud kacida benduna ka eta anu beunghar. Saurna, "Demi jumenenging PANGERAN, jalma kitu kudu dipaehan! 6 Kacida telengesna! Anak domba anu dicokot ku manehna kudu digantian opat tikel!" 7 Saur Natan ka Daud, "Eta jalmi teh nya Sang Raja! Dangukeun ieu timbalan PANGERAN Allah Israil, Maneh ku Kami dijieun raja Israil jeung diluputkeun ti Saul. 8 Karajaan Saul, kitu deui pamajikan- pamajikanana ku Kami dibikeun ka maneh. Maneh geus dijieun raja nyangking Israil jeung Yuda. Bisi ngarasa kurang keneh, ku Kami mo burung dibere deui dua kalieun ti eta. 9 Ku naon maneh nyapirakeun timbalan Kami, nyieun kalakuan sakitu gorengna? Uria ku maneh dititah dipaehan dina perang, dihaja sina dipaehan ku urang Amon, tuluy pamajikanana ku maneh dicokot! 10 Ku sabab maneh geus teu nurut ka Kami sarta nyokot pamajikan Uria, anu matak ti satiap turunan maneh turun-tumurun bakal aya nu paeh lantaran dipaehan. 36
37 2 Samuel 12.11-17 11 Kami sumpah, baris nibankeun kacilakaan ka maneh, anu datangna ti kulawarga maneh sorangan. Eta pijadieunana lamun Kami engke nyokot pamajikan-pamajikan maneh, dibikeun ka lalaki sejen, sarta ku eta bakal ditemahan kabeh waktu tangari bolong. 12 Maneh geus nyieun dosa anu buni, tapi ieu ancaman Kami rek dibuktikeun di nu negla, hareupeun sakabeh urang Israil." 13 Waler Daud, "Kaula tarima dosa ka PANGERAN." Piunjuk Nabi Natan, "Sawangsulna dosa Sang Raja ku PANGERAN dihapunten. Sang Raja moal pupus ayeuna-ayeuna. 14 Nanging sarehing Sang Raja parantos midamel lampah sakitu aebna, eta putra Sang Raja anu nembe medal bakal maot." 15 Sanggeus nyarios kitu Natan mulih. Sanggeus kitu, eta murangkalih anu ti Batseba bojo Uria teh ku PANGERAN dikeunaan kasakit parna kacida. 16 Daud neneda ka Allah, sasambat supaya eta murangkalih cageur. Daud nepi ka teu kersa tuang-tuang acan. Ari ti peuting sok ngerem anjeun di kamarna bari ngagoler dina lante. 17 Para pajabat karaton marek, bari nunuhun supaya anjeunna kersa lugay. Tapi teu kersaeun bae, jeung weleh teu kersaeun tuang.
2 Samuel 12.18-23 18 Sanggeus meunang saminggu murangkalih teh nepi ka hanteuna, ngantunkeun. Para pajabat Daud kacida baringungeunana kumaha ngunjukkeunana ka raja. Salaurna, "Keurna murangkalih hirup keneh sang raja geus teu kersa sasauran- sasauran acan, komo lamun diuningaan murangkalih geus lastari! Palangsiang nyiksa anjeun!" 19 Anu tingharewos ku Daud kadangueun. Kajudi yen murangkalih teh geus ngantunkeun. Anjeunna mariksa, "Kumaha budak teh, geus ninggalkeun?" "Sumuhun, parantos." 20 Daud lugay ti handap, siram, meresan, gentos anggoan. Leos ka gedong PANGERAN, sembahyang. Sanggeus mulih ka karaton mundut tuang. Tuluy disayagikeun, seug tuang. 21 Para pajabatna mihatur, "Teu kahartos. Nalika murangkalih aya keneh ku Gusti ditangisan, disauman. Ayeuna saparantos murangkalih ngantunkeun, Gusti kersa lugay kersa tuang." 22 Waler Daud, "Heueuh, keurna hirup keneh budak teh ku kami diceungceurikan dipuasaan, malak mandar PANGERAN aya manah watir ka kami, sugan we budak teh moal dicandak. 23 Ayeuna geus puguh maot, keur naon dipuasaan terus, da moal bisa dihirupan deui. 38
2 Samuel 12.24-31 Kami onaman engke oge nuturkeun, tapi budak mah moal balik-balik deui." 24 Batseba ku Daud dililipur. Sanggeus ditemahan deui, Batseba ngandeg deui sarta babar, putrana pameget. Ku Daud dijenenganan Suleman. Eta murangkalih diasih ku PANGERAN, 25 sarta Mantenna nimbalan ka Nabi Natan supaya eta murangkalih dipaparin lalandian Yedidya, sabab dipikaasih ku PANGERAN. 26 Sajeroning kitu Yoab terus keneh ngepung kota Raba, ibu kota nagara Amon. Eta kota geus meh karebut. 27 Yoab ngintun laporan ka Daud, "Kota Raba parantos kantun narajang. Sumber caina parantos karebut. 28 Mugi Gusti sumping nyandak balad sesa. Rebut eta kota ku Gusti, supados ulah abdi engke anu kasebut ngarebutna." 29 Daud jengkar ka Raba nyandak balad. Eta kota ditarajang sarta beunang karebut. 30 Di eta kota aya arca aallahan urang Amon, arca Dewa Milkom, make makuta emas anu beuratna tilu puluh lima kilo, ditaretes ku batu permata. Ku Daud dicandak tuluy dianggo. Jaba ti eta anjeunna nyandak jarahan loba pisan ti dinya. 31 Jelema-jelemana dipaksa sina digarawe marake ragaji, pacul, kampak, aya oge anu dipaksa nyarieunan bata. Hal sarupa kitu dikeunakeun oge ka jelema-jelema pangeusi 39
2 Samuel 13.1-6 kota-kota Amon lianna. Geus kitu Daud sabaladna mulih ka Yerusalem. 13 1 Ari putra Daud anu jenengan Absalom kagungan saderek istri geulis, jenenganana Tamar. Dipikabogoh ku Amnon, putra Daud misah ibu. 2 Kacida bogoheunana Amnon teh, nepi ka kagegeringan, tina taya harepan bisa laksana, kawantu kacida dipingitna sakumaha lumrahna parawan. 3 Amnon boga sobat ngaranna Yonadab putra Syama saderek Daud, kasebut jelema loba akal. 4 Saur Yonadab ka Amnon, "Ku naon putra raja teh saban dinten katingalna nguluwut bae? Ngamanahan naon?" Waler Amnon, "Kuring teh hayang ka nyi Tamar rayina Absalom, dulur tere." 5 Saur Yonadab, "Gampil, pura-pura teu damang we, ebog di pajuaran. Upami engke rama sumping ngalayad, kedah unjukan kieu, Tamar piwarang ka dieu sina mangdamelkeun katedaan. Kedah di dieu ngadamelna supados katingal, sareng sina teras ngalaladenan di dieu." 6 Tuluy Amnon lebet ka pajuaran, ebog pura-pura teu damang. Raja Daud sumping ngalayad. Saur Amnon, "Tamar widian ka dieu sina mangdamelkeun kueh. Di dieu ngadamelna ngarah katingal. Diasongkeunana hoyong ku manehna." 40
41 2 Samuel 13.7-15 7 Daud ngintun talatah ka Tamar di karaton, kieu, "Longok akang maneh, Amnon, jeung pangnyieunkeun kadaharan." 8 Tamar sumping, Amnon kasampak keur ebog. Tamar ngadamel adonan didamel kueh di dinya, diawaskeun ku Amnon. 9 Sanggeus kuehna asak dijait tina panggorengan, tuluy disina dituang ku Amnon. Tapi Amnon can kersaeun, saurna, "Nu sejen sina arindit!" Sanggeus nu sejen kalaluar, 10 Amnon ngalahir ka Tamar, "Cepeng kuehna di dieu dina ranjang, Akang huapan." Kueh ku Tamar dicepeng rek ngahuapan ka raka. 11 Tamar ku Amnon dikenyang tuluy ditangkeup, bari saur Amnon, "Urang ebog sareng Akang!" 12 Saur Tamar, "Alim! Akang ulah maksa ngajak nista! Aeb temen! 13 Kumaha engke abdi, moal kiat patingal sareng batur! Akang oge tangtos bakal awon kasebatna ku urang Israil. Ari bade leres-leres mah atuh suhunkeun bae ka raja, moal teu dipaparinkeun." 14 Ku Amnon henteu ditolih. Bubuhan pameget leuwih kuat batan istri, Tamar ku anjeunna dikenyang kana pajuaran terus dipaksa. 15 Ari geus anggeus rey bae Amnon ngarasa cua liwat saking, leuwih ti batan rasa bogohna
2 Samuel 13.16-23 tadi samemehna. Tamar diusir, saurna, "Jor ka ditu, kaluar!" 16 Saur rayina, "Alim, isin! Ngusir abdi kieu leuwih jahat ti batan kalakuan Akang anu bieu!" Amnon teu kersa ngadangu, 17 kalah ka nyaur gandek kadeuheus, saurna, "Usir ieu awewe ti hareupeun kami, jongklokkeun ka ditu, panto konci!" 18 Tamar ku eta gandek dikenyang dibawa kaluar, pantona tuluy dikonci. Harita Tamar nganggo raksukan kurung, panjang ngagapuy dihias-hias, sakumaha layakna anggoan putri raja jaman harita keur parawanna. 19 Tamar ngarawu taneuh ngebul diawurkeun kana mastakana, anggoanana disosoeh, tuluy angkat ti dinya nungkup raray bari nangis ngabangingik. 20 Waktu Absalom ningalieun, tuluy mariksa, "Dipaksa ku Amnon tadi teh? Keun bae Rayi, tong teuing jadi pikiran. Manehna teh lanceuk tere Rayi, jadi ieu kajadian ulah dibejakeun ka saha-saha." Tamar terus cicing di bumi Absalom, nyingsalkeun anjeun. 21 Daud ngadangu eta kajadian, langkung- langkung benduna. 22 Ari Absalom ti harita ngamusuh ka Amnon anu geus ngotoran Tamar rayina, teu kersa palemek-lemek acan. 23 Dua taun ti harita, Absalom ngaguntingan bulu domba di Baal Hasor deukeut desa Epraim. Putra-putra raja kabeh diondang. 42
2 Samuel 13.24-30 24 Absalom ngadeuheus ka Raja Daud, unjukan kieu, "Ama, Sang Raja, putra ayeuna nuju ngaguntingan bulu domba. Hoyong disumpingan ka ditu sareng para mantri. Kersa?" 25 Waler raja, "Moal anaking. Ka ditu sarerea mah atuh hidep repot." Absalom ngeukeuhan, tapi raja teu kersaeun. Absalom dipiwarang undur. 26 Tapi Absalom unjukan deui, "Upami kitu, Amnon atuh widian, kenging?" Waler raja, "Rek naon Amnon kudu ka ditu?" 27 Tapi bawaning ku dikeukeuhan tungtungna Amnon diwidian ngiring ka Absalom bareng jeung putra-putra anu sejenna. Absalom nyadiakeun tuangeun lir keur tuangeun raja bae. 28 Tuluy marentah ka gandek-gandek, saurna, "Amnon awaskeun. Lamun nginumna geus nemen, geus mabok, lamun ceuk kami paehan, paehan! Tong inggis-inggis, kami anu tanggung jawab. Sing wani, ulah raga-reugeu!" 29 Gandek-gandek narurut kana parentah Absalom. Amnon dipaehan. Pala putra Daud anu sejenna buru-buru marancal bigalna, biur ditegarkeun. 30 Sabot pala putra di jaralan keneh, bejana ku Daud geus katampi. Ceuk nu mawa beja, "Pala putra sadayana ditelasan ku Absalom, teu aya anu kantun!" 43
2 Samuel 13.31- 14.1 31 Neut raja ngadeg, anggoanana disosoeh, bluk ngabeubeutkeun anjeun kana taneuh. Gandek-gandek anu araya di dinya oge nyosoeh pakeanana. 32 Pok Yonadab putra Syama saderek Daud unjukan, "Gusti Sang Raja! Anu ditelasan mung Amnon, anu sanesna henteu. Mugi kauninga, parantos lami Absalom kagungan niat kitu, ti wangkid Tamar rayina diganggu ku Amnon. 33 Ulah dipercanten eta wartos teh. Henteu sadayana ditelasan, mung Amnon wungkul." 34 Ari Absalom mah geus ngalolos. Sabot kitu prajurit anu jaga garduh nenjo aya aleutan ti lebah Horonaim keur marudun ti pasir. Tuluy diunjukkeun ka raja. 35 Yonadab miunjuk, "Putra-putra Gusti parantos sarumping, sapertos sanggem abdi bieu." 36 Kakara ge tutup unjukanana, putra-putra Daud geus sarumping bari narangis. Daud jeung para mantri oge narangis. 37 (13:37-38) Absalom kaburna ka Talmai bin Amihud raja Gesur, terus cicing di ditu nepi ka tilu taun. Daud lila pisan prihatinna katilar ku Amnon. 38 (13:37) 39 Sanggeus manahna paler ka Amnon, jorojoy sono ka Absalom. 14 1 Ku Yoab katilik yen raja geus sonoeun ka Absalom. 44
45 2 Samuel 14.2-9 2 Yoab miwarang ngala hiji awewe binangkit ti Tekoa, tuluy dipapatahan kieu, "Maneh kudu pura-pura anu keur prihatin, make papakean paranti kapapatenan, buuk tong disisiran. Kudu siga anu geus lila nandangan prihatin. 3 Deuheusan raja, sarta ieu papatah kami unjukkeun." Ku Yoab tuluy dipapatahkeun. 4 Ti dinya awewe teh marek ka raja, brek deku tuluy sujud, pok unjukan, "Gusti, abdi nyuhunkeun pitulung!" 5 "Aya naon?" raja mariksa. Wangsulna, "Gusti, abdi teh randa miskin, salaki parantos maot. 6 Gaduh anak lalaki dua. Dina hiji dinten garelut di tegal teu aya nu misah, dugi tiwas saurang. 7 Gusti, ayeuna abdi dipaksa ku baraya- baraya kedah nyerenkeun anak anu maehan dulurna, bade dipaehan deuih ku maranehna. Upami dugi ka kitu tangtos pun anak leungit duanana, mangkaning teu gaduh deui anak. Mung kantun eta harepan abdi anu bakal neraskeun ngaran bapana. Nanging eta harepan anu mung sakitu-kituna teh ku maranehna bade dileungitkeun." 8 Dawuhan raja, "Geus geura balik. Engke kami marentahkeun supaya perkara maneh diuruskeun." 9 Piunjukna eta awewe, "Gusti Anu Mulya, sanaos naon anu bade dipidamel ku Gusti,
2 Samuel 14.10-15 balukarna mah abdi sakulawarga anu baris nampi. Gusti sareng kulawargi mah henteu lepat." 10 Saur raja, "Upama maneh diancam, sina datang jelemana ka kami, sina ulah nyusahkeun deui ka maneh." 11 "Nyuhunkeun dipangnedakeun ka PANGERAN Allah Gamparan, ulah dugi ka baraya-baraya abdi midamel kalakuan anu langkung jahat deui, maehan pun anak anu maehan dulurna." Waler Daud, "Kami jangji, demi jumenenging PANGERAN anak maneh moal bocel-bocel acan." 12 Ceuk eta awewe, "Gusti, aya keneh pisanggemeun saeutik deui. Nyuhunkeun diwidian." "Pek," walerna. 13 Eta awewe unjukan deui, "Ku pilahir anu tadi, Gusti oge parantos ngangken ku anjeun yen lepat henteu ngawidian tuang putra mulih ti pangasinganana teh. Ku naon Gusti dugi ka midamel kalepatan kitu ka umat Allah? 14 Urang sadaya hiji mangsa kedah dongkap kana ajal, lir cai anu bahe kana taneuh moal tiasa kaala deui. Nanging sanaos leres Allah moal ngahirupkeun deui anu parantos maot, dupi hal tuang putra mah ku Gusti iasa ditarekahan, sakirang-kirangna supados putra iasa mulih deui ti panyingkiran. 15 Gusti Sang Raja! Nu mawi abdi dumeuheus sareng unjukan kieu ka Gusti teh ku margi aya anu ngancam. Sanggem emutan, ah bade 46
47 2 Samuel 14.16-22 diunjukkeun ka raja, malak mandar sang raja kersaeun ngabulkeun. 16 Abdi percanten Gusti kersa ngadangu ieu piunjuk, ngaluputkeun abdi sarawuh pun anak ti nu bade maehan, anu bade nyingkirkeun ti ieu tanah paparin Allah ka umat-Na. 17 Abdi percanten jangji Gusti bakal iasa ngarahayukeun, margi Sang Raja lir ibarat malaikat Allah, iasa nangtayungan anu sae ti nu awon. Mugi Sang Raja disarengan ku PANGERAN, Allah panutan Gusti." 18 Waler raja, "Kami arek nanya, jawab sabalakana!" "Sumangga dawuhkeun," tembalna. 19 Saur raja, "Ieu tangtu tarekah Yoab, lain?" Jawabna, "Mugi Gusti wilujeng! Abdi teu tiasa mungkir. Leres sakumaha pariksa Gusti, abdi teh dipapatahan ku Yoab, panglima Gusti. 20 Nanging maksad anjeunna teu aya sanes mung supados ieu perkawis tiasa dilempengkeun. Gusti teh estu bijaksana sapertos malaikat Allah bae, waspaos kana sagala rupi kajadian." 21 Sanggeusna ti dinya, raja nimbalan ka Yoab, "Kahayang maneh ku kami rek dicumponan. Jig teang eta budak, Absalom sina balik!" 22 Bruk Yoab sujud kana taneuh ka payuneun Daud, pok miunjuk, "Mugi Sang Raja ginanjar berkah Allah. Ayeuna jisim abdi terang yen
2 Samuel 14.23-30 Gusti mikasuka ka jisim abdi, reh panuhun abdi ku Gusti dikabul." 23 Bral Yoab angkat ka Gesur, Absalom dicandak mulih ka Yerusalem. 24 Tapi dawuhan raja, Absalom ulah dicandak ka karaton. Timbalanana, "Kami teu hayang nenjo manehna." Absalom mulih ka bumina ku anjeun sarta henteu nembongan ka raja. 25 Absalom teh di sakuliah Israil pangkasepna, taya nu nendeng, pamujian sarerea. Ti embun-embunan nepi ka dampal sampean estu mulus taya kuciwana. 26 Jeung rambutna gomplok pisan; ari diparasna sataun sakali, nya eta ari geus panjang teuing jeung lamun karaosna geus beurat. Ari beurat rambutna meh dua kilo mun ditimbang ku timbangan nurutkeun taraju karaton. 27 Absalom kagungan putra, tilu pameget jeung hiji putra istri anu geulisna kawanti- wanti, jenenganana Tamar. 28 Geus dua taun Absalom aya deui di Yerusalem, tara tepang-tepang jeung raja. 29 Geus kitu anjeunna mundut disumpingan ku Yoab, hoyong dipangunjukkeun halna ka raja. Tapi Yoab henteu sumping. Sakali deui Absalom mundut, tapi tetep Yoab teu kersaeun sumping. 30 Ti dinya Absalom ngalahir ka gandek- gandek, saurna, "Maraneh nyaho huma Yoab anu dipelakan hanjeli, gigireun huma kami? 48
2 Samuel 14.31- 15.3 Duruk ka ditu eta huma teh." Gur eta huma teh dihuru. 31 Yoab sumping ka Absalom sarta saurna, "Ku naon gandek-gandek hidep ngahuru lahan Bapa?" 32 Waler Absalom, "Ku naon Bapa ge diangkir teu kersa sumping? Pangunjukkeun pihatur ka raja, kieu, Jang naon abdi kapungkur dipiwarang wangsul? Terang-terang bade kieu mah langkung sae tetep bae di Gesur. Pangihtiarkeun, kaula hayang papanggih jeung raja. Lamun salah atuh paehan kituh, kaula pasrah." 33 Ti dinya Yoab ngadeuheus ka Raja Daud ngunjukkeun pihatur Absalom. Absalom ku raja disaur. Sanggeus Absalom datang tuluy sujud ka payuneun raja. Ku raja ditampi, dicium. 15 1 Sanggeus kitu Absalom nyadiakeun hiji kareta perang jeung kudana, katut lima puluh urang pangawal pribadi. 2 Unggal poe, isuk-isuk keneh pisan geus gugah, angkat ka lawang nagara, ngadeg sisi jalan. Unggal aya anu rek nyanggakeun urusanana ka raja, ku anjeunna dipegat, ditaros anu ti mana. Lamun dijawab yen ti salah sahiji kaom Israil, 3 Absalom ngalahir kieu, "Ceuk hukum mah maneh anu bener. Tapi hanjakal euweuh wawakil raja anu daekeun ngadenge perkara maneh." 49
2 Samuel 15.4-11 4 Lamun tas sasauran kitu sok terus disambung, "Da lamun kami jadi hakim mah, saha oge meunang datang, perkarana moal teu diuruskeun reujeung adil!" 5 Upama jelemana nyampoyong arek nyembah sok geuwat disambut terus dirangkul. 6 Kitu bae damelna ka unggal urang Israil anu rek menta pangadilan ka raja. Atuh jelema-jelema teh kabeuli hatena. 7 Dina hiji mangsa, opat taun ti harita, Absalom unjukan ka Raja Daud, "Abdi neda idin ka Hebron, bade nekanan nadar ka PANGERAN. 8 Kapungkur, nalika di Gesur tanah Siria, abdi gaduh panadaran, yen upami abdi diparengkeun tiasa wangsul deui ka Yerusalem, bade ngabakti ka Mantenna di Hebron." 9 Waler raja, "Heug, sing salamet." Absalom angkat ka Hebron. 10 Tapi anjeunna geus ngintun-ngintunkeun utusan ka sakabeh kaom Israil sina embar- embar, yen, "Mun geus aya sora tarompet, maraneh kudu surak, Absalom jumeneng raja di Hebron!" 11 Absalom angkatna diiring ku dua ratus jelema urang Yerusalem, beunang ngahaja ngondang. Tapi maranehna mah ngiring teh sabiasana bae, teu aya niat nu sejen, da 50
2 Samuel 15.12-19 teu tarerangeun naon-naon kana paniatan Absalom mah. 12 Bari ngurban Absalom miwarangan jelema ka kota Gilo sina manggil Ahitopel, juru nasehat Raja Daud. Anu arek ngaralawan raja sakaitna beuki kuat, anu bariluk beuki loba. 13 Aya anu nguninga ka Daud, "Unjuk uninga, urang Israil parantos bariluk ka Absalom." 14 Saur Daud ka para mantri anu nyarengan di Yerusalem, "Urang nyingkir ayeuna keneh ari teu hayang ditangkep mah ku Absalom. Gancang! Bisi kaburu datang sarta nangkep urang, jeung bisi ngabasmi ka nu araya di Yerusalem!" 15 Wangsulna, "Leres, Gusti! Sumangga abdi sadaya seja tumut." 16 Raja geus angkat, disarengan ku sakabeh kulawargina jeung para ponggawa, kajaba sapuluh urang parekan anu ditinggalkeun sina nungguan karaton. 17 Sanggeus sumping ka imah anu pangjauhna, raja liren heula jeung sakabeh pangiringna. 18 Para ponggawa kabeh narangtung gedengeun raja, waktu pasukan pangawal raja liwat ngabaris di payuneunana. Kitu deui genep ratus urang prajurit ti Gat anu marilu ka anjeunna, eta oge liwat di payuneunana. 19 Itai, pamingpinna, ku raja dipariksa, "Paman, ku naon milu ka kami? Mending mulang deui ka kota ngiring raja anyar. Da 51
52 2 Samuel 15.20-26 Paman mah bangsa sejen, di dieu soteh keur ngungsi. 20 Paman di dieu ngan keur saheulaanan, jadi arek naon milu sangsara jeung kami. Kami mah rek sakaparan-paran, henteu puguh nu dijugjug. Jig geura mulang, babaturan kabeh bawa. Mugia PANGERAN teu kendat nyarengan ka Paman, maparin kasaean." 21 Itai ngawangsul, "Gusti, Paman sumpah nyebat pajenengan PANGERAN, ka mana bae ge paeh hirup seja ngiring." 22 Waler Daud, "Nuhun Paman! Hayu maju!" Itai maju jeung sakabeh pasukanana katut kulawarga-kulawargana. 23 Rayat anu dikantun ku Daud ear careurik. Ti dinya raja jeung rombonganana meuntasan Walungan Kidron rek ka tanah gurun. 24 Imam Sadok oge ngiring, diiring ku urang Lewi anu ngagarotong peti suci, Peti Perjangjian Allah. Cag eta Peti teh diecagkeun heula, sarta can waka digotong deui samemeh rombongan laliwat kabeh. Imam Abyatar oge ngiring. 25 Raja ngalahir ka Imam Sadok, "Eta Peti sae wangsulkeun deui ka dayeuh. Aya bae milik kaula mendak kurnia ti PANGERAN tangtu bisa mulang deui bisa deui ningal eta, jeung bisa deui ningal tempat Mantenna. 26 Sabalikna lamun kaula geus teu kamanah ku PANGERAN, kantun kumaha pangersa-Na, kaula sumeja pasrah."
2 Samuel 15.27-35 27 Saurna deui ka Sadok, "Mangga mulih deui ka dayeuh. Tuang putra Ahimaas sareng Yonatan putra Abyatar candak. Mangga sing salamet. 28 Ari kaula rek ngantos di peuntaseun walungan di tanah gurun, ngantos wartos-wartos ti Bapa." 29 Tuluy Peti Perjangjian teh ku Sadok jeung Abyatar dicandak deui ka Yerusalem, sarta aranjeunna tetep di Yerusalem. 30 Daud nanjak ka Gunung Jetun bari nangis. Mastakana dicindung tawis keur prihatin, jeung teu ditarumpah-tarumpah acan. Anu ngariring oge dicarindung bari tingsalegruk. 31 Aya anu nguninga ka Daud yen Ahitopel biluk ka Absalom. Seug anjeunna neneda, "Nun PANGERAN, mugi-mugi sagala nasehat Ahitopel ulah aya anu kaanggap." 32 Sanggeus Daud aya di puncak pasir di tempat paranti sembahyang ka Allah, jol Husai urang Arki, mitra Daud. Pakeanana geus disosoeh sarta sirahna diawuran taneuh. 33 Saur Daud ka Husai, "Mending entong ngiring, moal aya mangpaatna. 34 Langkung sae ka dayeuh deui ngawula ka Absalom. Unjukkeun sumeja sumujud kituh sapertos ka tuang rama. Nasehat Ahitopel ka raja ayonan sakedah polah. 35 Di ditu parantos aya Imam Sadok sareng Abyatar. Hal-hal anu kakuping di karaton wartoskeun ka aranjeunna. 53
2 Samuel 15.36- 16.5 36 Sagala katerangan anu geus kakumpulkeun ku saderek, ku aranjeunna bakal dititipkeun ka putrana, ka Ahimaas bin Sadok sareng ka Yonatan bin Abyatar, anu bakal nepikeun ka kaula di dieu." 37 Husai mitra Daud mulang ka dayeuh, kabeneran Absalom oge kakara sumping. 16 1 Sanggeus Daud majeng deui saeutik liwat pasir, hol Siba gandek Mepiboset, mendakan, mawakeun kalde anu dimuatan roti dua ratus siki, anggur kering saratus ranggeuy, buah anggur seger saratus ranggeuy, jeung cianggur sakantong kulit pinuh. 2 Daud mariksa, "Eta babawaan jang naon?" Ceuk Siba, "Sumuhun, kalde kanggo titihan pala putra, roti sareng bubuahan kangge anu ngariring, cianggur kangge ngalaleueut engke di tanah gurun." 3 Saur raja, "Ari Mepiboset incu Saul juragan maneh di mana?" Jawab Siba, "Sumuhun di Yerusalem, margi yakineun yen karajaan Saul eyangna ku urang Israil bakal diserenkeun ka anjeunna." 4 Dawuhan raja ka Siba, "Ari kitu mah harta milik Mepiboset cokot ku maneh, piboga." Pihatur Siba, "Sembah hatur nuhun. Mugi abdi salamina mendak kurnia ti Gusti." 5 Sanggeus sumping ka Bahurim, Raja Daud dipegat ti kajauhan ku Simei bin Gera, hiji ahli Saul. Simei nyumpahan 54
2 Samuel 16.6-13 55 6 bari ngabaledogan ku batu ka Daud jeung pangiringna, teu tolih ka para gegeden jeung pangawal anu ngaping. 7 Nyumpahanana, "Jor geura kabur! Si tukang maehan! Si jahat! 8 Bareto maneh ngarebut karajaan Saul. Sakitu lobana ahli-ahli Saul anu dipaehan ku maneh. Ayeuna tibalik, maneh dihukum ku Allah. Karajaan maneh ayeuna ku PANGERAN diselehkeun ka Absalom, anak maneh sorangan. Sukur pisan maneh cilaka, sukur! Si tukang maehan!" 9 Abisai putra ibu Seruya unjukan ka raja, "Gusti, bade sabar bae ka eta anjing anu gagag-gogog nyarekan ka salira Gusti? Urang teukteuk huluna ku abdi!" 10 Raja ngawaler ka Abisai jeung Yoab rakana, "Lain urusan maraneh. Lamun nyarekanana ka kami teh geus kersaning PANGERAN, saha nu bisa ngahulag?" 11 Dawuhanana deui ka Abisai jeung ka para ponggawa, "Anak kami sorangan rek maehan ka kami, naha maraneh make heran ku kalakuan eta urang Binyamin? Keun bae sina nyarekan ka kami, da PANGERAN anu miwarang kitu. 12 Ngan muga-muga ieu kabalangsakan kami nepi ka dicarekan kieu ku batur, ku PANGERAN digentos ku kabagjaan." 13 Daud jeung sapangiringna neruskeun lumakuna. Ari Simei terus bae nutur-nutur
2 Samuel 16.14-21 ti sisi pasir, teu eureun-eureun nyumpahan bari ngabenturan ku batu jeung ngawuran ku taneuh. 14 Sanggeus sumping ka sisi Walungan Yordan, Daud sapangiringna ngareureuh heula bawaning ku cape. 15 Absalom lebet ka Yerusalem jeung urang Israil anu ngariring, kitu deui Ahitopel. 16 Jol Husai mitra Daud ngadeuheus ka anjeunna, seug nyora tarik, "Wilujeng raja! Wilujeng raja!" 17 Ku Absalom dipariksa, "Kumaha bejana Daud sobat andika? Geus ditinggalkeun? Ku naon teu milu ka sobat?" 18 Saur Husai, "Paliyas, Gusti! Jisim abdi sumeja sumeren diri ka raja anu diangkat ku PANGERAN, ku ieu jalmi-jalmi, sareng ku sabangsa Israil. Jisim abdi sumeja ngiring ka Gamparan. 19 Kalih perkawis, ka saha deui nya kedah kumawula upami sanes ka putra jungjunan abdi?" 20 Geus kitu Absalom malik ngalahir ka Ahitopel, "Urang parantos aya di dieu, kumaha saterasna? Cobi nyuhunkeun pirempag." 21 Ceuk Ahitopel, "Ayeuna mah cobian bae heula parekan-parekan tuang rama anu ku anjeunna dikantun sina tunggu karaton tea, supados sadaya urang Israil terang 56
2 Samuel 16.22- 17.6 yen Gamparan nangtang ka rama, supados maranehna tambih kawani." 22 Ti dinya Absalom dipangnyieunkeun sasaungan di luhur karaton. Seug parekan- parekan ramana teh ku Absalom kabeh digadabah di dinya, dilalajoanan ku saban jelema. 23 Mangsa harita sagala nasehat Ahitopel ditarurutna teh kawas kana pangandika Allah bae, boh Daud boh Absalom kacida tumutna. 17 1 Sanggeus kitu Ahitopel unjukan ka Absalom, "Jisim abdi nyuhunkeun jalmi dua belas rebu urang, bade ngudag Daud engke wengi. 2 Bade ditarajang meungpeung keur ripuheun keneh. Tangtos anjeunna gugup, pangiringna bakal paburisat kalalabur. Anu diarah patina mung raja. 3 Pangiringna mah bade dibantun ka Gamparan, lir panganten awewe nepangan salakina. Nu diarah mung saurang, anu dipikapalay ku Gusti. Anu sanes-sanesna urang hirupan." 4 Ku pamendak Absalom jeung para pamingpin Israil eta nasehat kacida hadena. 5 Saur Absalom, "Cik urang tanya pamanggih Husai kumaha." 6 Sanggeus Husai marek, Absalom mariksa, "Kitu pirempug Ahitopel. Turutkeun atawa ulah? Lamun ulah, coba kumaha pikiran maneh?" 57
58 2 Samuel 17.7-13 7 Saur Husai, "Nun, sakali ieu mah pirempag Ahitopel henteu sae. 8 Gamparan langkung uninga, tuang rama, Daud, sareng pangiringna, jago-jago tarung, garalakna sapertos biruang anu dibantun anakna. Tuang rama teh prajurit kahot, seueur pangalaman, sareng wengi ieu tangtos moal ngahiji sareng balad. 9 Manawi ayeuna teh keur nyumput, ngintip di lebet guha duka di mana. Saupami Daud ujug-ujug narajang dugi ka balad ti dieu kasoran, tangtos sanggem anu ngaruping teh balad Gamparan parantos kasoran. 10 Upami parantos kitu, jalmi anu panggagahna sareng teuneungna ibarat singa ge tangtos murungkut hatena. Margi sadayana ge parantos teu aya nu bireuk kana kagagahan tuang rama sabaladna. 11 Pirempag abdi gamparan mah kieu: Kerid sabangsa Israil ti tungtung dugi ka tungtung, ti Dan dugi ka Berseba, dugi ka seueurna sapertos keusik di basisir. Candak perang, pingpin nyalira ku Gamparan. 12 Ku jalan kieu, sanaos Daud nyumput di mana ge moal teu kapendak. Memeh uningaeun kitu kieuna der tarajang. Ditanggel, anjeunna sabaladna moal aya anu luput. 13 Bilih bae anjeunna mubus ka salah sawios kota, kotana sina diered ku balad urang ku
2 Samuel 17.14-18 tambang, jungkelkeun kana jurang dugi ka pasirna teu nyesa batu hiji-hiji acan." 14 Saur Absalom kitu deui ceuk urang Israil, "Pirempug Husai leuwih alus ti batan pirempug Ahitopel." Geus kitu kersaning PANGERAN, pirempug Ahitopel anu sakitu alusna teh henteu dianggap, sarta hal eta bakal jadi lantaran cilakana Absalom. 15 Geus kitu Husai wawartos ka Imam Sadok jeung Abyatar yen anjeunna tas ngahaturkeun pirempug kitu ka Absalom jeung para gegedenna, sarta hal pirempugna Ahitopel. 16 "Enggal wartoskeun ka Daud," saur Husai. "Wengi ieu ulah ngarereb di peupeuntasan ka tanah gurun, kedah enggal meuntasan Walungan Yordan, bilih kabujeng kabasmi." 17 Yonatan bin Abyatar jeung Ahimaas bin Sadok keur tarunggu di pasisian Yerusalem, sisi sumur di En Rogel, teu waranieun arasup ka jero kota, sieun aya anu nenjoeun. Jol tukang ngabejaanana anu geus baku, hiji gandek awewe, mawa beja anu kudu buru-buru diwartoskeun ka Daud. 18 Tapi sakali eta mah anu duaan teh katenjoeun ku hiji budak lalaki, tuluy dibejakeun ka Absalom. Gancang duanana nyumput ka salah sahiji imah urang desa Bahurim, tuluy arasup ka jero sumur di buruan eta imah. 59
2 Samuel 17.19-27 19 Rup sumurna dituruban ku pamajikan nu boga imah, turubna diamparan gabah, teu katara di dinya aya nu nyumput. 20 Burudul abdi-abdi Absalom daratang tuluy nanyakeun, "Mana si Ahimaas jeung si Yonatan?" Ku eta awewe dijawab, "Parantos mareuntasan walungan." Terus dikotektak, teu kapanggih. Anu nareangan baralik. 21 Ahimaas jeung Yonatan haranjat ti sumur tuluy kebat ka Daud. Nasehat Ahitopel diunjukkeun. Pokna deui, "Enggal meuntas!" 22 Daud sapangiringna pakepuk meuntasan Walungan Yordan. Bray isuk teh geus teu aya saurang-urang acan anu tinggal. 23 Ari Ahitopel sanggeus pirempugna henteu kapake, clak bae kana kalde, mulang ka lemburna. Sanggeus wawasiatan, gurawil ngagantung maneh. Tuluy dikuburkeun di makam kulawargana. 24 Waktu Absalom jeung urang Israil keur mareuntasan Walungan Yordan, Daud mah geus aya di kota Mahanaim. 25 (Absalom geus ngangkat Amasa jadi panglima gaganti Yoab. Amasa teh anak Yitra urang Ismail, ari ibuna Abigail binti Nahas, saderekna Seruya ibuna Yoab.) 26 Absalom masanggrahan heula di tanah Gilad. 27 Ari Daud sasumpingna ka Mahanaim ditepangan ku tilu jelema, nya eta Sobi bin Nahas ti kota Raba di Amon, Makir bin Amiel 60
2 Samuel 17.28- 18.4 urang Lodebar, jeung Barsilai urang Rogelim di tanah Gilad. 28 (17:28-29) Maranehna marawakeun bokor-bokor, wawadahan tina taneuh, kasur, kitu deui bahan dahareun pikeun Daud sabaladna: Gandum, tarigu, daging, sanggray gandum, kacang buncis, madu, kiju, mantega, jeung domba sababaraha hiji. Maranehna nyarahoeun yen Daud sabaladna tangtu lapar jeung aus, tur cape aya di tanah gurun teh. 29 (17:28) 18 1 Daud ngaloris balad anu ngiring, tuluy dibagi jadi sababaraha pasukan, aya anu sarebuan, aya anu saratusan. Tiap pasukan aya kapalana. 2 Geus kitu balad teh dibagi tilu bagian. Sapertilu dipingpin ku Yoab, sapertilu ku Abisai raina Yoab, sapertilu deui ku Itai urang Gat tea. Saur raja ka aranjeunna, "Kami oge rek milu perang." 3 Tapi ku aranjeunna diwagel, "Gamparan mah ulah angkat. Balad onaman sanaos dugi ka kapaksa kalabur oge, atanapi dugi ka kantun saparo, ku musuh moal dianggap. Dupi salira Gamparan mah tinanding balad salaksa. Gamparan langkung sae ngantos di dieu, di dayeuh, ngatur bala bantuan." 4 "Kumaha hadena bae, kami nurutkeun," walerna. Ti dinya anjeunna ngadeg di sisi lawang dayeuh, ningalikeun budalna 61
2 Samuel 18.5-12 pasukan-pasukan, anu sarebuan, anu saratusan. 5 Raja nimbalan ka Yoab, Abisai, jeung Itai, saurna, "Kade eta budak, Absalom ulah dikieu-kieu." Eta dawuhan ku balad oge kadarengeeun. 6 Balad Daud geus budal ka luar ti dayeuh. Terus mokprok jeung balad Israil di leuweung Epraim, der campuh. 7 Urang Israil eleh ku balad Daud lain meumeueusan, aya 20.000 urang anu kasambut poe eta. 8 Perang terus nyaliara sawewengkon eta, anu paraeh cilaka di leuweung leuwih loba ti batan anu paraeh kasambut perang. 9 Prok Absalom amprok jeung balad Daud. Bigalna dilumpatkeun. Barang nepi ka handapeun hiji tangkal kiara anu dahanna rekep, gurawil bae ngagurawil, sabab mastakana tiselap kana dahan kiara, salirana guwang-gawing di awang-awang. Ari bigalna terus lumpat. 10 Aya anu nguninga ka Yoab pokna, "Abdi ningal Absalom guwang-gawing dina tangkal kiara." 11 Saur Yoab, "Geus puguh katenjo ku naon henteu terus dipaehan bae di dinya ku maneh? Moal teu diperesen ku kami sapuluh gebleg perak jeung sabuk hiji." 12 Tembalna, "Sanaos diperesen sarebu gebleg perak oge, abdi mah teu wantun 62
2 Samuel 18.13-18 nyintreuk-nyintreuk acan ka eta putra raja. Sadayana oge nguping raja nimbalan ka Bapa, ka Abisai, sareng ka Itai, dawuhanana, Sing inget ka kami, eta budak, Absalom, ulah dikieu-kieu. 13 Saupami abdi baha ka raja dugi ka maehan Absalom, halna tangtos kadangu ku raja, da sagala rupi hal oge ku anjeunna mah kadangueun bae. Upami parantos kitu mah Bapa ge tangtos moal ngabelaan ka abdi." 14 Saur Yoab, "Ah, cumah ngobrol jeung maneh!" Geus kitu anjeunna nyandak tumbak tilu. Absalom kasampak hirup keneh keur roroesan dina dahan kiara. Bles angenna ditubles. 15 Jol prajurit sapuluh urang, tuluy marilu nyampurnakeun Absalom. 16 Yoab miwarang niup tarompet, tangara kudu eureun perang. Balad daratang tas ngabeberik urang Israil. 17 Mayit Absalom diturunkeun, tuluy digurubagkeun kana lombang jero di eta leuweung, bru dibugbrugan ku batu. Urang Israil kabeh geus kalabur, baralik ka saimah-imahna. 18 Keur hirupna Absalom teh ngadamel hiji tugu keur salirana di Lebak Raja, dumeh teu kagunganeun putra pameget anu bakal neruskeun jenenganana. Anu matak eta tugu ku anjeunna dingaranan ku jenenganana ku 63
64 2 Samuel 18.19-24 anjeun, sarta nepi ka ayeuna eta tugu katelah Tugu Absalom. 19 Geus kitu jol Ahimaas bin Sadok unjukan ka Yoab, "Manawi karujukan, ieu pikabingaheun teh urang unjukkeun ku abdi ka raja, yen anjeunna ku PANGERAN parantos diluputkeun ti musuh." 20 Waler Yoab, "Ulah! Poe ieu mah najan anu pikabungaheun oge ulah hidep anu ngabejakeunana. Poe sejen mah pek bae. Sabab anu tiwas poe ieu teh putra raja." 21 Ti dinya Yoab nimbalan ka budak urang Sudan saurna, "Silaing kudu ka kangjeng raja ayeuna. Uningakeun sakur anu kasaksian ku silaing di dieu." Budak teh nyembah, semprung lumpat. 22 Ahimaas maksa, "Matak naon abdi oge widian ngunjukkeun ieu wartos ka kangjeng raja?" Saur Yoab, "Keur naon ka ditu anaking? Ka-teu-teu-ari da moal aya pihasileunana." 23 "Sawios ku kitu ku kieu oge, matak naon?" "Nya jig atuh," saur Yoab. Semprung Ahimaas oge lumpat, mudun ka Lebak Yordan, teu lila budak urang Sudan anu tadi geus kapiheulaan. 24 Daud keur linggih di nu lega antara lawang jero jeung lawang kota beulah luar. Anu kemit unggah ka luhur lawang kuta, terus nangtung di dinya, tuluy nenjo aya anu keur lumpat nyorangan.
65 2 Samuel 18.25-31 25 Gancang ceceluk ka handap, nguninga ka raja. Lahiran raja, "Upama nyorangan, bejana tangtu hade." Anu lumpat beuki deukeut. 26 Beh deui anu keur kemit teh nenjo saurang deui anu keur lumpat. Gero ngabejaan ka nu jaga lawang, "Tuh aya saurang deui anu lumpat!" Saur raja, "Eta oge tangtu mawa beja hade." 27 Ceuk nu kemit, "Parantos rada sidik jalmina, rupina mah Ahimaas." Saur raja, "Jelema hade eta mah. Bejana tangtu ngeunah." 28 Ahimaas norojol bari ngawilujengkeun ka raja, bruk sujud kana taneuh payuneunana, piunjukna, "Puji ka PANGERAN, Allah Gamparan, anu ngersakeun Gamparan unggul ngelehkeun jalmi-jalmi anu ngalawan ka Sang Raja!" 29 Raja mariksa, "Ari Absalom kumaha, salamet?" Piunjuk Ahimaas, "Gusti, nalika abdi diutus ku panglima Yoab, abdi ningal aya anu ribut-ribut, duka abdi gamparan teu terang aya naon." 30 "Enya, geus maneh nyisi nangtung di dieu," saur raja. Ahimaas nyisi tuluy nangtung di dinya. 31 Teu lila torojol budak urang Sudan tea datang, tuluy unjukan ka raja, "Gusti, abdi ngabantun wartos pikabingaheun! Dinten ieu Gusti ku PANGERAN parantos dipaparin kaunggulan ti anu ngaralawan ka Gusti!"
2 Samuel 18.32- 19.6 32 "Ari anak kami, Absalom, salamet?" Eta budak ngawalon, "Mugi-mugi sadaya musuh Gusti, sakur anu ngalawan ka Gusti, sing sapertos eta Gusti anom." 33 Raja rampohpoy, manahna sumeblak. Sup lebet ka kamar peuntaseun lawang, ngadon nangis. Bari angkat henteu weleh sumambat, "Emh Absalom, Absalom, anaking! Mending oge Ama anu paeh, nalangan Enung, anaking, anaking!" 19 1 Aya anu nguninga ka Yoab, yen Raja Daud damelna nangis bae sasambat ka Absalom. 2 Atuh balad anu keur barungah unggul perang teh hatena ngarareunteut lantaran rajana nangisan putrana. 3 Arasupna ka kota teh mani jempling kawas nu nandang kaera, kawas tas kabur ti medan perang. 4 Ari raja nyindungan raray bari jerat-jerit, "Duh anaking Absalom! Anaking! Absalom! Anaking!" 5 Yoab lebet ka bumi anu dicalikan ku raja, ngahaturanan pituah, "Dinten ieu Gamparan parantos ngawiwirang balad, balad ku anjeun, anu parantos toh pati jiwa raga ngabelaan Gamparan, ngabelaan putra-putra pameget istri, ngabelaan garwa-garwa sareng parekan-parekan Gamparan. 6 Gamparan sarupi anu ngamusuh ka nu sumujud, mikatresna ka nu ngalawan. Tetela 66
67 2 Samuel 19.7-10 Gamparan teh nganggap para kapala teu aya harga, para abdi taya pangaji. Upami kitu tetela, manawi upami dinten ieu abdi sadaya tumpes tiwas, Absalom anu hirup, nembe Gusti suka galih. 7 Mana ayeuna nun Gusti, upahan hate balad-balad. Demi PANGERAN, abdi Gamparan sumpah, upami Gamparan henteu ngupahan hate balad, enjing oge parantos moal aya saurang-urang acan anu kumureb deui ka Gamparan. Upami dugi ka kitu, Gamparan anu cilaka, langkung cilaka ti batan anu parantos karandapan ku Gamparan ti aanom." 8 Neut raja cengkat lajeng kaluar, gek lenggah di lawang nagara. Balad gancang kabejaan yen sang raja teh geuning itu keur lenggah di lawang nagara. Burudul balad daratang ngadareuheusan ka rajana. Harita urang Israil geus kalabur baralik ka saimah-imahna. 9 Geus kitu urang Israil teh di mana-mana recok pada batur, pokna, "Raja Daud teh padahal ngabebaskeun urang ti musuh- musuh. Urang jadi bebas ti urang Pelisti. Ayeuna anjeunna nepi ka lunta ti nagara, nyingkahan Absalom. 10 Urang kalah ka ngangkat Absalom jadi raja. Absalom geus tiwas kasambut perang. Ku naon urang caricing keneh bae, lain
2 Samuel 19.11-17 buru-buru ngangkir deui Raja Daud, sina gancang mulih ka nagara?" 11 Recokna urang Israil kitu geus aya anu nguningakeun ka Raja Daud. Seug anjeunna ngintun amanat ka Imam Sadok jeung Abyatar, sina nyarios kieu ka kapala- kapala urang Yuda, "Ari maraneh moal waka mulangkeun raja ka karaton? Rek mandeurikeun maneh bae? 12 Na enya maraneh, kulit daki kami sorangan rek pangpandeurina mulangkeun kami ka karaton?" 13 Jeung kieu timbalanana pikeun Amasa, "Andika baraya kami. Ti semet ieu andika ku kami dijieun panglima keur gaganti Yoab. Lamun kami jalir, masing dihukum ku Allah!" 14 Narima timbalan kawas kitu, sumanget maranehna beuki kahudang, tuluy guyub ngirimkeun pihatur ka anjeunna, ngahaturanan mulih saputra garwa. 15 Bral raja angkat seja mulih. Di sisi Walungan Yordan, urang Yuda anu daratang ka Gilgal geus araya mapag, arek meuntaskeun rajana. 16 Waktu eta, Simei bin Gera urang Binyamin oge gura-giru muru ka dinya rek mapagkeun raja, 17 dibarengan ku sarebu jelema urang kaom Binyamin. Kitu deui Siba, gandek ahli Saul tea, eta oge datang jeung anak-anakna lalaki lima belas urang, gandek-gandekna dua 68
2 Samuel 19.18-24 puluh urang; datangna ka Walungan Yordan memeh raja sumping. 18 Maranehna geus ka peuntas ditu rek ngaping meuntaskeun raja saputra garwa, bari rek nadah sagala timbalanana. Barang raja bade clak kana eretan, bruk Simei sujud kana taneuh payuneun anjeunna, 19 tuluy unjukan, "Nun Gusti, abdi nyanggakeun samudaya kalepatan nalika Gusti keur ngantunkeun Yerusalem. Hapunten anu kasuhun, mugi ulah jadi kekeling panggalih. 20 Jisim abdi rumaos pisan, kalakuan kapungkur teh kalintang awonna. Ku margi eta danget ieu, ti antawis kaom-kaom palih kaler, abdi anu pangpayunna dumeuheus ka pangersa Gusti." 21 Pok Abisai putra ibu Seruya haturan, "Gusti, ieu Simei kedah dihukum pati, kapungkur nyarekan ka raja lisahan PANGERAN." 22 Saur Daud ka Abisai jeung ka Yoab rakana, "Na kami teh menta nasehat maraneh? Arek mere pisusaheun ka kami? Ieu kami anu jadi raja nyangking Israil. Poe ieu moal aya urang Israil anu baris keuna ku hukum pati!" 23 Ti dinya dawuhanana ka Simei, "Timbalan kami, maneh moal dipaehan." 24 Mepiboset putu Saul oge datang mapagkeun ka raja. Ti barang raja lunta ti Yerusalem nepi ka mulihna deui harita 69
2 Samuel 19.25-30 kalawan wilujeng, Mepiboset teh geus tara ngumbah-ngumbah suku, tara ngurud-ngurud janggot, pakeanana teu diseuseuh-seuseuh. 25 Datang-datang ti Yerusalem rek mapag raja, ari gok ku raja tuluy dipariksa, "Bagea Mepiboset! Ku naon bareto teu milu jeung kami?" 26 Ceuk Mepiboset, "Nun Gusti! Kawantos gempor, harita abdi teh ka badega nyuhunkeun dipangnyelaankeun kalde bade nuturkeun Gusti, nanging ku manehna dihianatan. 27 Malah abdi teh diawonkeun ka Gusti. Abdi sadaya-daya pasrah kana pangersa, Gusti nu langkung uninga, kawantos Gusti mah lir malaikat Allah bae. 28 Abdi sadaya, ahli-ahli pun bapa, memang pantes dikeunaan hukum pati ku Gusti. Sangkilang kitu ku Gusti anggur dipaparin nugraha dugi ka diwidian neda satata sareng Gamparan. Jadi kalintang henteu pantesna saupami jisim abdi ayeuna nyuhunkeun deui sih citeres Gamparan." 29 Waler raja, "Perkara eta ulah diomongkeun deui. Timbalan kami ayeuna, eta lahan Saul teh ku hidep parokeun jeung Siba." 30 Mepiboset, "Bade dibantun ku Siba sadayana oge abdi teu kaabotan. Ku ningal Gamparan sumping deui kalayan kawilujengan oge abdi parantos kalintang bagjana." 70
2 Samuel 19.31-37 31 Barsilai urang Gilad tea oge ngahaja datang ka dinya ti Rogelim, rek ngabantu raja meuntas Walungan Yordan. 32 Jelemana geus kacida kolotna, umurna geus dalapan puluh taun. Kacida beungharna. Waktu raja keur di Mahanaim keneh, ku manehna disumbang ku bahan pangan. 33 Raja ngandika ka Barsilai, "Milu bae jeung kaula ka Yerusalem, kaula hayang nyenangkeun." 34 Piunjuk Barsilai, "Abdi hirup teh moal sabaraha lami deui, jadi kanggo naon ngiring ka Gusti ka Yerusalem? 35 Umur abdi parantos dalapan puluh taun, parantos teu tiasa ngabentenkeun senang teu senang, teu tiasa deui ngabentenkeun katedaan anu raos sareng anu teu raos. Kawih raos oge parantos moal tiasa kakuping. Matak ngariridu bae ka salira Gusti. 36 Abdi teu layak nampi pangasih anu sakitu ageungna. Mung seja jajap bae saeutik ka palih ditu saparantos meuntasan ieu walungan. 37 Saparantos eta abdi neda diwidian wangsul, sumeja mapag ajal di lembur, hoyong dipendem di makam karuhun. Mung ieu pun anak, Kimham wastana, widian kumureb ka salira Gusti. Mangga candak, bade dibeureum bade dihideung nyanggakeun kumaha pangersa Gusti." 71
2 Samuel 19.38- 20.1 38 Raja ngandika, "Mangga, ku kaula rek dibawa, rek dijamugakeun sakumaha hadena ceuk pangrasa Aki, jeung lamun Aki aya pamenta naon bae, ku kaula seja ditedunan." 39 Ti dinya Daud sabaladna meuntasan Walungan Yordan. Geus kitu anjeunna ngarangkul ka Barsilai sarta ngadungakeun. Ti dinya Barsilai mulang. 40 Sanggeus meuntas, raja diiring ku sakabeh urang Yuda jeung ku saparo urang Israil, ngabujeng ka Gilgal. Kimham milu. 41 Ti dinya sakabeh urang Israil ngadareuheus ka raja, arunjukan kieu, "Gusti, ku naon dulur-dulur abdi urang Yuda ngarasa gaduh hak mapagkeun sareng ngawal Gusti sakulawargi katut sadaya pangiring meuntasan Walungan Yordan?" 42 Ditembal ku urang Yuda, "Na matak naon, da raja teh baraya kami! Na make arambek ka kami? Kami migawe kitu ka raja, ku raja henteu diparaban henteu diburuhan!" 43 Ceuk urang Israil, "Masing enya ge anjeunna baraya arandika, hak kami ka raja sapuluh kalieun arandika. Nyapirakeun teuing ka kami teh! Padahal kami anu pangheulana boga niat ngangkir raja sina mulih teh!" Tapi urang Yuda ngajawab leuwih sugal ti batan urang Israil. 20 1 Harita di Gilgal aya hiji jelema bangkawarah, ngaranna Seba bin Bikri ti kaom Binyamin. Manehna niup 72
2 Samuel 20.2-8 tarompet, tuluy ceceluk pokna, "Geus, Daud teh taringgalkeun! Tong ditaluturkeun! Hayu urang Israil urang baralik!" 2 Urang Israil ngaburiak naringgalkeun Daud, tuluy naluturkeun ka Seba. Sabalikna urang Yuda mah tetep satia ngiring ka Daud ti Walungan Yordan ka Yerusalem. 3 Sanggeus Daud aya deui di karaton di Yerusalem, parekanana anu sapuluh urang, anu dipiwarang nunggu karaton tea, ku anjeunna dipernahkeun di hiji imah anu tuluy dijaga ku pangawal. Sagala kaperluanana dicukup ku anjeunna, tapi tara dikuleman deui. Jadi harirupna teh dipingit sarta jaradi randa saumur-umur. 4 Geus kitu raja nimbalan ka Amasa, "Urang Yuda kumpulkeun, pageto bawa ka dieu." 5 Amasa iang rek ngumpulkeun urang Yuda, tapi dina tempona kudu datang teu datang bae. 6 Ku sabab kitu raja nimbalan ka Abisai, "Seba bakal leuwih nyusahkeun ti batan Absalom. Bereskeun, bawa balad kami, bisi manehna kaburu mubus ka kota anu aya bentengna, moal bisa dibeunangkeun." 7 Abisai ngumpulkeun prajurit bawahan Yoab, para pangawal raja, jeung prajurit salianna, tuluy kaluar ti Yerusalem rek ngudag Seba. 8 Barang narepi ka hiji batu karang gede di Gibon, pasanggrog jeung Amasa. Ku Yoab dideukeutan. Yoab harita nganggo dangdanan 73
74 2 Samuel 20.9-14 perang, dina angkengna nyolegreng pedang. Sabot ngadeukeutan Amasa, pedangna murag. 9 Yoab uluk salam ka Amasa, pokna, "Haturan, kumaha Adi damang?" saurna bari newak janggot Amasa ku panangan katuhu siga rek nyium, 10 ari panangan kenca nyepeng pedang. Amasa teu aya curiga, jadi henteu iyatna. Bles beuteungna ku Yoab ditubles nepi ka peujitna amburadul kana taneuh. Ku Yoab teu kungsi dipindo, kaburu lastari. Geus kitu Yoab jeung Abisai rayina kebat rek ngudag Seba. 11 Aya jalma bawahan Yoab anu nangtung gigireun mayit Amasa bari ceceluk, "Sakur anu misuka ka Yoab, sakur anu satuju ka Daud, tuturkeun Yoab!" 12 Mayit Amasa burah-bareh ku getih, ngajoprak di tengah jalan. Jalma-jalma anu rek naluturkeun Yoab ngararandeg heula lalajo eta mayit. Ti dinya mayit Amasa ku jalmana Yoab diangkat, dipindahkeun ka jero kebon, tuluy dirimbunan ku simbut. 13 Sanggeus mayit diangkat ti jalan, kakara jalma-jalma teh kebat naluturkeun Yoab rek ngudag Seba. 14 Ari Seba liwatna ngambah wewengkon kaom-kaom Israil, tuluy asup ka kota Abel Bet Maaka, bareng jeung sakabeh jelema ahli-ahli Bikri.
2 Samuel 20.15-21 15 Yoab geus uningaeun yen Seba aya di dinya, seug eta kota dikepung. Balad Yoab ngunggul-ngunggul taneuh sina ngadingding nyanghareupan kuta ti luar, ari kutana dikali sina rugrug. 16 Aya hiji awewe binangkit ngagero ti luhur kuta, pokna. "Dengekeun! Dengekeun! Unjukkeun ka Yoab, kuring rek aya pihatur!" 17 Yoab nyampeurkeun. "Bapa teh Bapa Yoab tea?" ceuk eta awewe, nanya ka Yoab. "Enya," waler Yoab. "Dangukeun ieu pihatur abdi," ceuk eta awewe. "Heug ku kami didengekeun," waler Yoab. 18 Ceuk eta awewe, "Jaman kapungkur jalmi-jalmi teh sok biasa nyanggem kieu, Lamun butuh pituduh, indit we ka kota Abel sareng leres eta kitu teh dijalankeun. 19 Ieu kota abdi-abdi teh ageung. Di Israil mah pangamanna, jalmi-jalmina pangsatiana. Ayeuna nu mawi bade ditumpur teh ku naon? Leres Bapa teh bade ngaburak-barik ieu kota milik PANGERAN?" 20 Waler Yoab, "Paliyas! Paliyas! Kami teu niat ngaruksakkeun atawa ngabasmi. 21 Lain kitu maksud kami. Di dinya aya jelema anu ngaranna Seba bin Bikri, asal ti hiji kota di pagunungan Epraim. Eta jelema ngalawan ka Raja Daud. Serenkeun ka dieu eta saurang, engke ieu kota ku kami ditinggalkeun." "Mangga! Engke sirahna dialungkeun ti luhur kuta!" Ceuk eta awewe. 75
2 Samuel 20.22- 21.3 22 Geus kitu eta awewe teh barempug jeung nu sejen metakeun akalna. Seba dipaehan, sirahna dialungkeun ka Yoab ti luhur kuta. Yoab tuluy niup tarompet, ngajak baladna ninggalkeun eta kota, tuluy mulang ngadeuheus ka raja di Yerusalem. 23 Ieu jalma-jalma anu parek ka Daud: Yoab panglima perang, Benaya bin Yoyada kapetengan, 24 Adoram kapala rodi, Yosapat bin Ahilud bendahara nagara. 25 Sewa sekretaris nagara, Sadok jeung Abyatar imam, 26 Ira urang Yair imam Raja Daud. 21 1 Dina hiji mangsa jaman Raja Daud keneh, nagara katarajang paceklik nepi ka tilu taun. Ku Daud diunjukkeun ka PANGERAN. Ari dawuhan PANGERAN, "Eta dilantarankeun ku kasalahan Saul saahli-ahlina bareto, numpes urang Gibon." 2 (Urang Gibon teh kaasup bangsa Emor, cacah jiwana teu sabaraha loba, lain urang Israil. Tapi urang Israil mere jangji baris nangtayungan ka maranehna. Ari ku Saul digempur sina beak, supaya ulah nyoro deui kapentingan urang Israil jeung urang Yuda.) 3 Ti dinya Daud mariksa ka urang Gibon, saurna, "Coba kumaha pirempug arandika, kami arek nebus kasalahan anu geus dilampahkeun ka arandika, sangkan matak jadi rahmat ka umat PANGERAN." 76
2 Samuel 21.4-9 4 Ari piunjukna, "Perkawis abdi-abdi sareng Saul saahli-ahlina moal tiasa katebus ku perak atanapi emas. Nanging oge sanes maksad abdi-abdi males pati ka umumna urang Israil." Saur Daud, "Enya, kumaha pihadeeunana?" 5 Jawab urang Gibon, "Saul kapungkur maksadna ngabasmi ka abdi sadaya, supados di sakuliah Israil ulah aya urang Gibon saurang-urang acan. 6 Ku margi kitu, mugi Gusti kersa nyerenkeun tujuh urang turunan Saul anu lalaki, bade digantung di payuneun PANGERAN di Gibea, kota pangcalikan Saul, raja anu dipilih ku PANGERAN tea." "Heug, ku kami diserenkeun," waler raja. 7 Tapi Daud nangtayungan Mepiboset putra Yonatan putu Saul, sabab emut kana ikrar suci antara anjeunna jeung Yonatan. 8 Anu dicandak keur serenkeuneun nya eta Armoni jeung Mepiboset putra Saul ti parekan anu ngaran Rispa binti Aya, jeung lima deui putu-putu Saul, anak Merab binti Saul anu nikahna ka Adriel bin Barsilai urang Mehola. 9 Ku Daud diserenkeun ka urang Gibon. Ku urang Gibon terus digarantung di luhur gunung payuneun PANGERAN. Tujuhanana bareng paraeh. Diparaehanana mangsa geus ganti usum, waktu ngamimitian panen hanjeli. 77
2 Samuel 21.10-15 10 Geus kitu Rispa binti Aya urut parekan Saul nyieun sasaungan tina karung dina hiji cadas, nungguan eta mayit-mayit di dinya ti mimiti usum dibuat nepi ka cur usum hujan. Mayit-mayit teh ti beurang dijaga supaya henteu diparacokan ku manuk, ti peuting dijaga supaya henteu dihakan ku sato galak. 11 Kalakuan Rispa diuningakeun ka Daud. 12 Ti dinya Daud angkat ka Gilad nepangan urang Yabes, seja nyandak tulang-taleng Saul jeung Yonatan. (Bareto, sanggeus Saul jeung Yonatan tiwas ku urang Pelisti di Gunung Gilboa tea, layonna ku urang Pelisti dipakukeun kana tembok, ku urang Yabes dipaling ti alun-alun Bet San, tuluy dikurebkeun di Gilad.) 13 Eta tulang-taleng Saul jeung Yonatan kitu deui tulang-taleng tujuh jelema anu digarantung ku urang Gibon tea ku Daud dicandak. 14 Tulang-taleng Saul jeung Yonatan ku Daud dipiwarang dipendem di makam Kis, rama Saul, di Sela, wewengkon Binyamin. Sanggeusing hal eta dilaksanakeun, tuluy paneda sangkan nagara dileupaskeun tina paceklik, ku Allah dikabul. 15 Sakali mangsa urang Israil perang deui jeung urang Pelisti. Daud oge angkat merangan urang Pelisti, datang ka anjeunna ngaraos nahnay. 78
2 Samuel 21.16-22 16 Jol aya hiji jelema raksasa ngaranna Isbi Benob, nyoren pedang jeung mawa tumbak tambaga anu beuratna meh tilu kilo satengah, ngarah ka Daud. 17 Tapi kaburu katulungan ku Abisai putra ibu Seruya. Eta raksasa diayonan sarta beunang dipaehan. Ti dinya jalma-jalma Daud kapok mawa deui rajana ngiring perang. Piunjukna ka raja, "Gusti teh jadi pangharepan Israil, ulah dugi ka abdi sadaya kaleungitan ku Gusti." 18 Der perang deui ngalawan urang Pelisti di Gob. Di dinya ge aya raksasa, ngaranna Sap. Ieu oge beunang dipaehan ku Sibkai urang Husa. 19 Barang perang deui ngalawan urang Pelisti keneh di Gob, aya deui raksasa anu beunang dipaehan, ngaranna Goliat urang Gat, anu gagang tumbakna kandelna sapihanean. Dipaehanana ku Elhanan bin Yair urang Betlehem. 20 Sakali deui perang di Gat. Di dinya ge aya hiji raksasa anu kabeukina gelut. Ramona kabeh genep-genep, ramo leungeun ramo suku genep-genep. 21 Eta raksasa kacida nyapirakeunana ka urang Israil. Tuluy diayonan ku Yonatan bin Syama saderek Daud, tuluy dipaehan. 22 Eta opat raksasa kabeh turunan raksasa Gat, beak kabeh dipaehan ku Daud sabaladna. 79
2 Samuel 22.1-11 22 1 Sanggeus Daud luput ti Saul tur rahayu ti sakabeh satru, anjeunna nyanggakeun ieu kidung pupujian ka PANGERAN: 2 PANGERAN panyalindungan kaula, benteng kaula anu tohaga. 3 Allah teh juru raksa kaula, kaula aman di Mantenna. Lir kepeng, Mantenna mindingan kaula, nangkis bahla, ngamankeun kaula. Mantenna jurusalamet kaula, ngaraksa jeung nyalametkeun kaula tina bahaya. 4 Kaula ngajerit ka PANGERAN, seug Mantenna ngabebaskeun kaula ti musuh- musuh. Puji PANGERAN! 5 Ombak pati datang ngalingkung, lambak ajal datang ngagulung. 6 Bahya maot datang ngepung, kuburan datang naheunan. 7 Sajeroning kasukeran, kaula nyambat ka PANGERAN, nyambat pitulung Allah. Sora kaula kadangueun ti gedong-Na, panyambat kaula diregepkeun ku Mantenna. 8 Bumi inggeung jagat endag, dasaring langit aroyag sarehing Allah keur wera! 9 Haseup meledug tina pangambung-Na, seuneu ngagedag jeung ruhak ruhay nyebrot tina bahan-Na. 10 Mantenna meulahkeun langit, jut lungsur ngadampal mega kandel. 11 Biur hiber tunggang mukarabin, sumiriwik nitih jangjang angin. 80
2 Samuel 22.12-23 12 Mantenna nutupan anjeun ku poek, dikuriling mega kandel pinuh ku cai. 13 Ruhak ruhay muncrat hurung, mancawura tina kilat payuneuna-Na. 14 Geleger, PANGERAN ngagentra ti angkasa, geleger soara Allah Nu Maha Kawasa. 15 Mantenna mentang-mentangkeun jamparing musuh-musuhna paburisat tingbalecir disalamberan ku kilat. 16 Dasar sagara mani nonggerak, alas jagat jadi ngabuliklak waktu PANGERAN ngahaok ka musuh-musuhna, sarta ngagaur ka maranehna lantaran wera. 17 PANGERAN ti luhur ngahontal ka handap, kaula dirawel terus dibedol ti cai anu jero. 18 Mantenna ngajait kaula ti musuh-musuh anu garagah rosa, jeung ti sakur nu mikangewa anu leuwih kuat batan kaula. 19 Eta teh daratang narajang, sajeroning kaula keur kasusahan. Tapi PANGERAN sumping nulungan. 20 Mantenna ngahanjatkeun kaula tina bahla, kaula dirahayukeun, sabab Mantenna nyaaheun. 21 Kaula ku PANGERAN diganjar, reh lampah kaula bener. Dipaparin rahmat, reh kaula henteu salah. 22 Reh kaula nurut kana papakon PANGERAN, tara baha ka Allah. 23 Reh ngesto kana hukum-hukum-Na, tara ngalawan kana timbalana-Na. 81
2 Samuel 22.24-36 24 Mantenna anu uninga, yen lampah kaula beresih, nyegah diri tina lampah salah. 25 Ngaganjarna ku sabab lampah kaula bener, reh uninga yen kaula henteu salah. 26 Nun PANGERAN, Gusti satuhu ka nu mituhu, satemenna ka nu satemenna. 27 Wening galih ka nu hatena beresih, ngamusuh ka nu misatru. 28 Ngangkat nu hina harkat, nundukkeun anu arangkuh. 29 Nun PANGERAN, Gusti teh sumbering caang, maparin caang ka abdi. 30 Abdi sanggup nempuh musuh, ngacak- ngacak kakuatanana. Reh Gusti nu maparin kakuatan, nu maparin kagagahan. 31 Mantenna Allah, sampurna sugri damel- Na, layak dipercaya pangandika-Na! Keur sakur nu nyalindung ka Mantenna, Allah teh lir jadi kepengna. 32 Ngan PANGERAN anu jumeneng Allah. Ngan Allah panyalindungan urang. 33 Ngan Allah ieu panyalindungan kaula nu teguh, anu ngamankeun jalan kaula. 34 Anu ngawatek suku kaula jadi rikat tinanding peucang, di gunung-gunung taya kakeungkang. 35 Anu ngajiad kaula parigel perang, sanggup metakeun gondewa nu pangheurasna. 36 Nun PANGERAN, Gusti ngauban sareng nyalametkeun abdi, abdi jadi mulya ku pitulung Gusti. 82
83 2 Samuel 22.37-49 37 Gusti ngajagi sangkan abdi ulah katewak, sarta abdi tacan kantos ragrag. 38 Sapanjang musuh can tumpur, hantem diudag terus digempur. 39 Digeprak teu harudang deui, ngajaloprak di hareupeun abdi. 40 Dina perang, Gusti nu maparin kakiatan, tur maparin kaunggulan. 41 Ku pitulung Gusti, musuh birat ti abdi, sakur nu ngarah seep dibasmi. 42 Musuh nareangan pitulung, tapi taya anu sanggup nulung. Seug sasambat ka PANGERAN, tapi henteu diwaleran. 43 Ku abdi diluluh dijieun lebu, dileyek dijieun leutak. 44 Abdi parantos ditulungan ti sakur nu ngaralawan. Karajaan abdi jadi lega, abdi ngarajaan bangsa-bangsa. Bangsa anu teu wawuh ge jadi bawahan abdi. 45 Bangsa batur ka abdi sarujud, saucap abdi diturut. 46 Kalalabur pangacianana, kalaluar ti jero bentengna, awakna pating daregdeg. 47 PANGERAN jumeneng! Puji panyalindungan kaula! Celukkeun agungna kakuatan Allah anu nyalametkeun kaula! 48 Mantenna nalukkeun musuh kaula, nundukkeun bangsa-bangsa, jadi bawahan kaula. 49 Mantenna ngaluputkeun ti anu misatru. Nun PANGERAN, nya Gusti nu ngelehkeun eta
84 2 Samuel 22.50- 23.5 musuh-musuh, anu ka abdi ngaraksa, luput ti tukang ngarogahala. 50 Nu mawi abdi muji ka Gusti di lingkungan bangsa-bangsa. Abdi nganyanyikeun pupujian ka Gusti. 51 Allah maparin kaunggulan langkung- langkung ka raja lisahana-Na! Asih-Na taya petotna, ka raja lisahana-Na, ka Daud sarundayanana, salalanggengna. 23 1 Daud putra Isai teh ku PANGERAN dipaparin darajat luhur, ku Allahna Yakub diangkat raja. Nya anjeunna anu ngarang Jabur pikeun urang Israil, kacida arendahna. Ari pilahir anjeunna anu pamungkas kieu: 2 Roh PANGERAN ngandika ku jalan kaula, amanatna aya dina biwir kaula. 3 Kieu sabda Allah Israil ka kaula, nya pilahir Gusti panuyun Israil tea: "Raja anu adil palamarta, anu ngerehna madoman kana sabda Allah, 4 ibarat surya medal teu kaalingan, lir srangenge ngagebray saentas hujan, jujukutan ngagarenclang kahibaran." 5 Nya ku lantaran kitu turunan kaula baris ginanjar nugraha Allah. Sabab Mantenna enggeus jangji, jangji nu langgeng abadi. Kitu panyileukan ati, nu bakal ngalantarankeun kaula unggul, tur yakin ku Allah tangtu dikabul.
2 Samuel 23.6-12 6 Sabalikna jalma-jalma jahat mah ibarat cucuk nu kudu dipiceun, moal aya anu bisa nyabak ku leungeun taranjang. 7 Disingkirkeunana kudu ku pakakas tina beusi, atawa ku tumbak, tuluy diduruk nepi ka beak. 8 Prajurit-prajurit Daud anu kamashur, nu kahiji Yoseb Basebet urang Tahkemon, lulugu ti "Tri Wirawan". Kungsi ngayonan musuh dalapan ratus, sakali nempuh musuhna beak paraeh ditumbakan. 9 Nu kadua ti Tri Wirawan nya eta Elasar bin Dodo urang Ahohi. Kungsi manehna dina hiji poe ngabarengan Daud nyanghareupan urang Pelisti anu rek narajang. Urang Israil geus kadeseh mundur. 10 Tapi manehna mah tetep bae tagen ngayonan eta urang Pelisti, nepi ka leungeunna teu bisa dicekahkeun tina hulu pedang. Ku kagagahanana, poe eta PANGERAN ngadamel kaunggulan gede. Sanggeusing eta urang Israil anu geus mundur teh baralik deui ka Elasar, ngarangsadan pakarang musuh anu kasambut. 11 Wirawan anu katilu ngaranna Syama bin Age urang Harar. Sakali mangsa urang Pelisti geus aya di Lehi deukeut hiji kebon kacang polong. Urang Israil kalabur. 12 Syama tetep tagen ngayonan urang Pelisti di eta kebon suuk, nepi ka musuh 85
2 Samuel 23.13-18 beak paraeh. Poe eta PANGERAN ngadamel kaunggulan gede. 13 Dina hiji mangsa usum dibuat, sabubuhan urang Pelisti keur masanggrahan di Lebak Repaim. Sabot kitu aya tilu prajurit ti prajurit-prajurit anu kamashurkeun "Si Tilu Puluh", marudun ka guha Adulam rek manggihan Daud, 14 anu keur aya di benteng di hiji pasir. Harita Betlehem keur diandih ku urang Pelisti. 15 Daud anu geus sono ka lembur ngalahir, "Hayang teuing kami dipangalakeun cai keur nginum ti sumur deukeut gapura kota Betlehem!" 16 Bral bae eta tilu prajurit teh arindit, tuluy nobros pasanggrahan urang Pelisti, pek nimba ti sumur di Betlehem, caina disanggakeun ka Daud. Tapi ku Daud henteu dileueut, anggur dibahekeun kana taneuh, dibaktikeun ka PANGERAN, 17 bari piunjukna, "Nun PANGERAN, paliyas abdi nginum ieu cai, margi sami sareng nginum getih eta tilu prajurit anu parantos narohkeun jiwana." Nu matak cai teh ku anjeunna henteu dileueut. Kitu kagagahanana eta tilu prajurit teh. 18 Anu jadi kapala "Si Tilu Puluh" nya eta Abisai, putra ibu Seruya, rayina Yoab. Abisai kungsi ngayonan tilu ratus urang Pelisti, sarta eta urang Pelisti teh kabeh tiwas ditumbakan. Abisai kamashur di antara "Si Tilu Puluh". 86
87 2 Samuel 23.19-24 19 Malah ti "Si Tilu Puluh" teh pangmashurna, turug-turug jadi pamingpinna. Tapi sangkilang kitu ge mashur keneh "Tri Wirawan" tea. 20 Aya deui prajurit anu kasohor, nya eta Benaya bin Yoyada urang Kabsel. Loba kagagahanana, kaasup tarungna ngalawan dua satria Moab anu baradag. Sarta sakali mangsa keur usum salju, manehna nurunan hiji gorombang terus tarung jeung hiji singa di dinya, singana dipaehan. 21 Kungsi deuih niwaskeun hiji urang Mesir anu awakna tangihgul. Musuhna make tumbak, ari manehna ngan make pepentung. Tumbak urang Mesir teh ku manehna dibetot, jos digejoskeun ka nu bogana nepi ka paeh. 22 Kitu kagagahan-kagagahan Benaya di antara "Si Tilu Puluh", 23 tur manehna anu pangnonjolna. Tapi parandene kitu mashur keneh "Tri Wirawan" tea. Manehna ku Daud dijieun kapetengan pribadi. 24 (23:24-39) Prajurit-prajurit sejenna anu kaasup ka "Si Tilu Puluh nya eta: Asahel, rayina Yoab; Elhanan bin Dodo, ti Betlehem; Syama jeung Elika, urang Harod; Heles, urang Pelet; Ira bin Ikes, urang Tekoa; Abieser, urang Anatot; Mebunai, urang Husa; Salmon, urang Ahohi; Maharai, urang Netopa; Heleb bin Baana ti Netopa; Itai bin Ribai ti Gibea wilayah kaom Binyamin; Benaya, urang Piraton; Hidai, ti Lebak Gaas; Abi
88 2 Samuel 23.25- 24.1 Albon, urang Arba; Asmawet, urang Bahurim; Eliahba, urang Saalbon; Anak-anak Yasen; Yonatan; Syama, urang Harar; Ahiam bin Sarar, urang Harar; Elipelet bin Ahasbai, urang Maaka; Eliam bin Ahitopel, urang Gilo; Hesrai, urang Karmel; Paarai, urang Arab; Igal bin Natan, urang Soba; Bani, urang Gad; Selek, urang Amon; Naharai, urang Berot, tukang mawa pakarang Yoab; Ira jeung Gareb, urang Yatir; Uria, urang Het; Ieu tilu puluh tujuh urang kabeh prajurit-prajurit anu kamashur. 25 (23:24) 26 (23:24) 27 (23:24) 28 (23:24) 29 (23:24) 30 (23:24) 31 (23:24) 32 (23:24) 33 (23:24) 34 (23:24) 35 (23:24) 36 (23:24) 37 (23:24) 38 (23:24) 39 (23:24) 24 1 Dina hiji mangsa PANGERAN bendu deui ka urang Israil. Mantenna ngangsonan ka Daud sina nyusahkeun ka
2 Samuel 24.2-8 Israil. Timbalana-Na ka Daud, "Cacahkeun urang Israil jeung urang Yuda!" 2 Daud tuluy marentah ka panglima Yoab, "Maneh jeung para perwira bawahan kudu ngadatangan kaom-kaom Israil di sakuliah nagara, ti tungtung nepi ka tungtung. Itung jiwana, hayang nyaho aya sabaraha." 3 Piunjuk Yoab, "Mugia jumlah urang Israil ku PANGERAN Allah Jeng Raja sing didamel saratus kalieun ti ayeuna sareng sing katingali ku Gusti. Naon margina Gusti bet miwarang kitu?" 4 Tapi raja tetep mageuhan parentahna. Ku sabab kitu Yoab jeung para perwira bawahanana arindit arek nyacahkeun urang Israil. 5 Sanggeus meuntasan Walungan Yordan, ngarereb heula di wewengkon Arur kidul, kota anu ayana di tengah hiji lebak di wewengkon Gad. Ti dinya tuluy ngaler ka Yaser. Ti Yaser terus 6 ka Gilad jeung Kades wewengkon urang Het. Ti dinya terus ka Dan. Ti Dan terus ngulon ka Sidon. 7 Ti Sidon terus ngidul ka Tirus, kota benteng. Ti dinya terus deui ka unggal kota urang Hewi jeung Kanaan. Panganggeusanana ka Bersyeba, wewengkon Yuda kidul. 8 Sanggeus salapan bulan jeung dua puluh poe, kakara bisa marulang deui ka Yerusalem, sanggeus ngambah sakuliah nagara. 89
90 2 Samuel 24.9-14 9 Laporanana diuningakeun ka raja. Hasilna, jalma anu geus manjing wajib militer, ti Israil aya 800.000 urang, ti Yuda aya 500.000 urang. 10 Tapi sanggeusna ngayakeun cacah jiwa manah Daud jadi ratug. Tuluy unjukan ka PANGERAN, "Abdi parantos langkung- langkung nya dosa, parantos midamel kitu. Nun PANGERAN, hapunten kalakuan jisim abdi anu sakitu bodona." 11 (24:11-12) Ti dinya PANGERAN nimbalan ka Nabi Gad, juru tingal Raja Daud. Timbalana-Na, "Bejakeun ka Daud, sina milih tina tilu rupa piliheun. Rek milih nu mana bae ku Kami rek diturutkeun." Isukna sanggeus Daud gugah kulem, 12 (24:11) 13 Gad nepangan rek ngunjukkeun timbalan PANGERAN. Dina tungtungna kieu saurna, "Bade milih anu mana? Paceklik tilu taun di sakuliah nagara, atanapi Gusti diudag-udag musuh lamina tilu sasih, atanapi sasalad ka nagara tilu dinten? Mangga emut-emut heula teras wartoskeun ka jisim abdi, urang unjukkeun ka PANGERAN." 14 Waler Daud, "Kaula susah kacida milihna. Tapi tinimbang cilaka ku pada jalma, mending pasrah ka PANGERAN, naon bae hukuman ti Mantenna rek ditarima. Mantenna teh sipat welas."
2 Samuel 24.15-20 15 Ti dinya eta nagara ku PANGERAN dikeunaan sasalad mimiti ti isuk eta nepi ka beak tempo ti Mantenna tea. Ti sakuliah nagara, ti tungtung nepi ka tungtung, aya 70.000 urang Israil anu tiwas ku eta sasalad. 16 Barang malaikat PANGERAN rek prak ngaruksak ka Yerusalem, ku PANGERAN diwagel ulah diteruskeun. Kieu timbalana-Na ka eta malaikat anu nyabutan nyawa maranehna, "Meujeuh! Geus cukup!" Harita eta malaikat geus aya di pangirikan bogana Arauna urang Yebus. 17 Sanggeus Daud ningalieun ka eta malaikat anu niwaskeun jalma-jalma, anjeunna unjukan ka PANGERAN, "Jisim abdi anu lepatna, anu gaduh dosana. Dupi maranehna mah naon kalepatanana? Mangga hukumanana larapkeun ka jisim abdi sakulawargi." 18 Geus kitu dina poe eta keneh Gad angkat nepangan Daud sarta miunjuk kieu, "Gusti kedah angkat ka pangirikan pun Arauna, kedah ngadegkeun altar di ditu haturan PANGERAN." 19 Daud angkat, tumut kana timbalan PANGERAN anu diandikakeun ka Gad. 20 Barang nenjo aya raja sapangiringna keur naranjak ka manehnakeun, gancang Arauna mapagkeun, tuluy sujud kana taneuh payuneun Daud, 91
92 2 Samuel 24.21-25 21 pok miunjuk, "Gusti, bade aya pikersaeun naon rurumpaheun sumping ka jisim abdi?" Waler Daud, "Kami hayang meuli ieu pangirikan maneh, rek diadegan altar haturan PANGERAN, sangkan sasalad eureun." 22 "Sumangga Gusti, candak bae!" tembal Arauna. "Mangga haturkeun kurban ka PANGERAN sakumaha kapalay Gusti. Sapi kurbankeuneun kana altar mangga nyandak sacekapna. Sarawuh ieu pasangan-pasangan sareng ieu seredan pangirikan mangga kasanggakeun kangge suluhna." 23 Sok barang-barangna disanggakeun ka raja, pok deui Arauna unjukan, "Mugi-mugi kurban Gusti ditampi ku PANGERAN, Allah Sang Raja." 24 Waler raja, "Entong kitu. Ku kami rek dibayar sakumaha pantesna. Kami seja ngurban ka PANGERAN Allah kami teh hayang beunang meuli, ulah beunang pamere." Tuluy eta pangirikan jeung anak sapi kurbankeuneun teh ku anjeunna digaleuh lima puluh gebleg perak. 25 Geus kitu prak anjeunna ngadegkeun altar haturan PANGERAN, ti dinya ngahaturkeun kurban beuleuman jeung kurban karapihan. Sanggeusing kitu PANGERAN ngamakbul kana paneda anjeunna, rep sasalad eureun.
1 Raja-raja 1 1 Raja Daud geus kacida sepuhna, salirana kudu dikampuhan bae, tapi kitu ge salirana teu haneut-haneut. 2 Mantri-mantrina arunjukan, "Gusti, saena mah Gusti teh aya anu ngamemenan ulah petot-petot, sareng kedah aya anu ngarencangan ebog supados haneut. Bade dipangmilariankeun budak parawan." 3 Seug dipangmilariankeun mojang geulis ti sakuliah Israil. Manggih di Sunem, ngaranna Abisag. 4 Nyi mojang teh teuing ku geulis, tuluy dideuheuskeun ka raja, dibakukeun ngamemenan jeung maturan ebog wungkul, ku raja teu ditemahan. 5 (1:5-6) Sanggeus Absalom teu aya, putra Daud anu pangageungna tinggal Adonia, putra ti Hagit. Ieu oge kasep pisan. Saumurna ku Daud tara pisan diseuseul atawa digetrik-getrik. Adonia hayangeun jadi raja, tuluy nyadiakeun kareta jeung kudana katut pangawal pribadi lima puluh urang. 6 (1:5) 7 Ti dinya ngajak pasini ka Yoab putra ibu Seruya jeung ka Imam Abyatar. Aranjeunna nyatujuan jeung sanggup ngabantu.
1 Raja-raja 1.8-16 8 Imam Sadok, Benaya bin Yoyada, Nabi Natan, Simei, Rei, jeung kapetengan raja henteu pipilueun. 9 Dina hiji poe Adonia ngayakeun kurban domba, sapi jalu jeung anak sapi anu lalintuh di hiji tempat anu ngaranna Cadas Oray deukeut cinyusu En Rogel, ngondangan rayi-rayina putra-putra raja anu pameget jeung para mantri raja urang Yuda. 10 Ari Suleman raina, Nabi Natan, Benaya, jeung pangawal pribadi raja mah henteu diondang. 11 Nabi Natan misaur ka Batseba, "Parantos kenging wartos? Adonia putra Hagit ngarajakeun anjeun! Gusti urang, Daud, teu uningaeun! 12 Supados Nyi Raja sareng putra Suleman salamet, Bapa seja ngemutan. 13 Enggal deuheusan Sang Raja, saurkeun, Gusti teh sanes parantos ikrar yen pun anak Suleman bade dijenengkeun raja, gegentos Gusti? Geuning ayeuna Adonia anu jadi raja?" 14 Saur Natan deui, "Engke sabot Nyi Raja unjukan, Bapa ge bade ngadeuheus nimpalan pihatur." 15 Batseba angkat nepangan raja, sup ka pajuaran. Raja teh geus sepuh pisan, keur dimemenan ku nyi Abisag urang Sunem. 16 Batseba nyampoyong dat nyembah. Ku raja dipariksa, "Aya naon, Nyai?" 2
1 Raja-raja 1.17- 25 17 Pok ngawangsul, "Gusti panutan! Kapungkur Gusti parantos ikrar kalayan nyebat pajenengan PANGERAN, Allah panutan Jeng Raja, yen Suleman tangtos didamel raja gegentos Gusti. 18 Ayeuna anu jadi raja teh Adonia. Gusti teu uninga! 19 Anjeunna parantos ngadamel kurban pirang-pirang sapi, domba sareng anak sapi anu lalintuh, ngondangan putra-putra anu pameget, Imam Abyatar, sareng Panglima Yoab. Putra Gusti mah Suleman henteu diondang. 20 Gusti panutan, bangsa Israil nuju ngajeng- ngajeng timbalan, harayang terangeun saha anu bakal jadi raja gegentos Gusti. 21 Upami henteu enggal-enggal diumumkeun ayeuna, engke saparantos Gusti ngantunkeun, abdi sareng pun anak Suleman bakal disebat hianat." 22 Sabot Batseba unjukan, Natan sumping ka karaton. 23 Sanggeus diuningakeun ka raja, Nabi Natan lebet, dat nyembah. 24 Ti dinya pok mihatur, "Nun Gusti Sang Raja, dupi Adonia jadi raja gegentos Gusti teh, Gusti anu ngersakeun? 25 Dinten ieu Adonia parantos meuncit pirang-pirang sapi, domba sareng anak sapi kabiri, ngondangan putra-putra raja anu pameget, Panglima Yoab, sareng Imam 3
1 Raja-raja 1.26- 34 Abyatar. Ayeuna aranjeunna nuju pesta ngawilujengkeun Adonia, Wilujeng Raja Adonia! 26 Abdi mah kitu deui Imam Sadok, Benaya, sareng Suleman, henteu dibantun-bantun. 27 Naha eta teh parantos pangersa Gusti, kalayan teu diwartoskeun heula ka para gegeden, saha raja gegentos Gusti teh?" 28 Raja ngadawuh, "Batseba sina lebet deui." Batseba lebet deui, ngadeg di payuneun raja deui. 29 Ti dinya raja ngalahir ka anjeunna, "Kami jangji ka Nyai, demi jumenenging PANGERAN anu geus ngajait kami tina sagala bancang pakewuh, 30 yen poe ieu kami seja ngabuktikeun jangji kapungkur ka Nyai kalayan nyebut pajenengan PANGERAN Allahna Israil, yen Suleman anak Nyai, jadi raja gaganti kami!" 31 Batseba nyembah, pok miunjuk, "Mugia Gusti panutan wilujeng sapapaosna!" 32 Geus kitu raja nimbalan ngangkir Imam Sadok, Nabi Natan, jeung Benaya. Sanggeus eta sarumping, 33 raja nimbalan, "Putra kami Suleman tumpakkeun kana bigal titihan kami, anteurkeun ku maraneh jeung para gegeden karaton kami ka Cinyusu Gihon. 34 Lisahan di ditu ku Sadok jeung Nabi Natan, angkat raja nyangking Israil. Tiup 4
1 Raja-raja 1.35- 41 tarompet tuluy surakkeun, Wilujeng Raja Suleman! 35 Anteurkeun deui ka dieu, sina nyalikan tahta kami. Suleman nu jadi raja gaganti kami. Suleman anu ku kami geus ditangtukeun bakal jadi raja nyangking Israil jeung Yuda." 36 Ngawangsul Benaya, "Amin. Timbalan tangtos laksana. Mugi diteguhkeun ku PANGERAN, Allah Jeng Raja. 37 Mugi Mantenna nyarengan ka Suleman, sakumaha nyarengan ka Gusti Jeng Raja. Sareng mugia jaman pamarentahan Suleman langkung jembar ti batan jaman Jeng Gusti." 38 Suleman dititihkeun kana bigal titihan Raja Daud, terus diiring ku Sadok, Natan, Benaya, jeung para pangawal pribadi raja, dianteurkeun ka Cinyusu Gihon. 39 Ti dinya Imam Sadok ngaluarkeun wadah minyak jetun candakna ti Kemah Tepangan PANGERAN. Seug Suleman dilisahan. Geus kitu tarompet ditiup, ger jalma-jalma sarurak, "Wilujeng Raja Suleman!" 40 Suleman diiring, jalma-jalma teu eureun-eureun surak dibarung ku sora suling, ngageder mani asa eundeur jagat. 41 Sora anu sakitu ngagederna karungu ku Adonia jeung para ondangan anu kakara reres dalahar. Yoab curinghak seug mariksa, "Aya naon di dayeuh mani ngageder?" 5
1 Raja-raja 1.42- 49 42 Tacan tutup sasauranana, dumadakan jol Yonatan bin Abyatar norojol. Dihiap ku Adonia, "Kadieu asup! Andika jalma sinatria, tangtu mawa beja alus." 43 Tembal Yonatan, "Nu mawi sanes! Leresna mah Raja Daud parantos ngangkat Suleman jadi raja. 44 Raja nimbalan ka Sadok, Natan, Benaya, sareng kapetengan raja supados ngaping Suleman. Suleman ditunggangkeun kana bigal titihan raja. 45 Ayeuna Suleman parantos dilisahan di Cinyusu Gihon ku Sadok sareng Natan, parantos jadi raja. Parantos marulih deui ka dayeuh, diiring ku nu salusurakan. Anu kadarangu bieu teh sora eta. 46 Suleman ayeuna parantos jumeneng raja. 47 Sadaya gegeden karaton nawiskeun sumujudna ka Raja Daud, salaurna, Mugia Allah Jeng Gusti ngersakeun Suleman langkung kamashur batan Jeng Gusti. Mugia jaman pamarentahanana langkung jembar ti batan jaman Jeng Gusti. Saparantos kitu Raja Daud sujud di pajuaran, 48 sembahyang, Maha Agung PANGERAN Allah Israil. Gusti dinten ieu parantos ngangkat pun anak Suleman, jadi raja gegentos abdi, tur abdi kawidian tiasa keneh nyaksian." 49 Tamu-tamu Adonia pohara ngagarebegna, tuluy budal baralik. 6
1 Raja-raja 1.50-2.4 50 Ari Adonia anu kacida sieuneunana ku Suleman gura-giru muru ka Kemah Tepangan PANGERAN, tuluy nangkeup kana tatandukan altar. 51 Raja Suleman diuningaan, "Adonia sieuneun ku Gusti. Ayeuna nuju nanangkeup tatandukan altar sarta saurna, Unjukkeun ka Suleman, mugi anjeunna jangji kituh yen moal maehan ka kami." 52 Raja Suleman ngawaler, "Lamun enya rek satia, buukna salambar moal diganggu. Sabalikna lamun kanyahoan boga niat jahat, tan wande dipaehan." 53 Adonia ku Suleman dipiwarang diala, diturunkeun tina altar. Gancangna Adonia geus aya di payuneun Suleman, bruk nyuuh di payuneunana. Ti dinya raja ngalahir, "Maneh meunang balik." 2 1 Daud geus ngaraos tereh puput yuswa. Seug wewekas ka Suleman putrana. Saurna, 2 "Ama teh geus tereh dipundut nya umur. Hidep masing teger, sing jadi lalaki. 3 Jaga sagala pangersa PANGERAN, Allah panutan hidep. Tuturkeun hukum-hukum jeung sagala parentah-Na anu kaungel dina Hukum Musa, sangkan jamuga di mana-mana, mulus dina sagala lampah. 4 Lamun hidep tetep sumujud ka PANGERAN, jangji Mantenna ka Ama bakal laksana, sakumaha timbalana-Na yen upama 7
1 Raja-raja 2.5-10 turunan Ama nurut terusing ati kana sagala timbalana-Na, anak incu Ama tan wande moal aya pegatna ngarajaan di Israil. 5 Jeung hidep tangtu inget keneh, kumaha kalakuan Yoab ka Ama, maehan Abner bin Ner jeung Amasa bin Yeter, dua panglima Israil. Maehanana dina usum kerta, mangmaleskeun jelema-jelema anu tiwas ku eta panglima dina perang. Jadi Yoab geus maehan jelema teu karana sabab, Ama nu katempuhan susahna jeung balukarna. 6 Hidep tangtu hideng kudu kumaha, sangkan eta jelema paehna ulah paeh sakumaha biasa. 7 Ama titip anak-anak Bapa Barsilai urang Gilad, rawatan sing hade-hade. Kacida balageurna eta teh ka Ama, basa Ama keur kakaburan nyingkahan Absalom. 8 Aya saurang deui, Simei bin Gera urang Bahurim wewengkon Binyamin. Manehna geus nyumpahan ka Ama laklak dasar basa Ama keur ka Mahanaim. Basa Ama arek mulang, manehna mapagkeun ka Walungan Yordan. Ama harita jangji nyebut pajenengan PANGERAN yen manehna ku Ama moal dipaehan. 9 Tapi ku hidep mah ulah diantep, kudu dihukum, ulah nepi ka luput tina hukum paeh. Hidep tangtu terang kudu kumaha." 10 Gancangna Daud geus pupus, dikurebkeun di Kota Daud. 8
1 Raja-raja 2.11- 19 11 Ari ngarajaanana kabehna opat puluh taun. Tujuh taun di Hebron, tilu puluh tilu taun di Yerusalem. 12 Tahta karajaan diteruskeun dicangkingna ku Suleman putrana, sarta eta karajaan jadi kacida reugreugna. 13 Hiji mangsa Adonia putra Hagit datang ka Batseba ibu Suleman. "Hidep ka dieu teh naha reujeung niat hade?" Batseba mariksa. "Leres," jawabna, 14 sarta pokna deui, "Abdi teh bade nyuhunkeun tulung." "Nyuhunkeun tulung kumaha?" saur Batseba. 15 Walon Adonia, "Ibu uninga, sayaktosna anu kedah jadi raja teh abdi. Kitu kahayang urang Israil mah. Mung benten jadina, anu jadi teh bet pun adi, Suleman, da kitu dikersakeunana ku PANGERAN. 16 Mung aya anu bade disuhunkeun saperkawis, mugi ku Ibu ulah teu ditampi." 17 Saur Batseba, "Cik saurkeun." Adonia, "Pangunjukkeun ka Raja Suleman, da Ibu mah moal teu didangu. Abdi teh hoyong ka Nyi Abisag, bade disuhunkeun seja dipibojo." 18 "Heug," saur Batseba, "ku Ibu urang unjukkeun ka raja." 19 Ti dinya Batseba nepangan raja rek ngunjukkeun pamenta Adonia. Raja ngadeg dat nyembah ka ibuna. Gek deui linggih dina tahta, ibuna dipangnyandakkeun korsi sina calik di tengeneunana. 9
1 Raja-raja 2.20- 26 20 Ibuna ngalahir, "Ibu teh sumeja nyuhunkeun sih citeres Enung saeutik, mugi katampi." Waler raja, "Sumangga Ibu, naon pamundut teh? Ku putra sumeja dicumponan." 21 Piunjuk ibuna, "Raka Enung Adonia nyuhunkeun Nyi Abisag, sejana dipibojo." 22 Ngawaler raja ka ibuna, "Naha Ibu mung mundut Abisag kangge Adonia? Pangmundutkeun tahta bae sakalian, da anjeunna teh dulur abdi saluhureun, tur disokong ku Yoab sareng Imam Abyatar!" 23 Geus kitu Suleman ikrar nyebat pajenengan PANGERAN, saurna, "Mugia abdi ulah jamuga ti Allah saupami pamenta Adonia sarupi kitu ku abdi henteu dibales! 24 Abdi ku PANGERAN parantos diteguhkeun ngasta tahta kangjeng rama, Daud. PANGERAN parantos ngalaksanakeun eta jangji, ieu karajaan parantos dipaparinkeun ka abdi turun-tumurun. Demi PANGERAN anu jumeneng, dinten ieu keneh Adonia baris pegat nyawana!" 25 Ti dinya raja nimbalan ka Benaya; timbalanana dilaksanakeun, Adonia dipaehan. 26 Jeung raja nimbalan ka Imam Abyatar, saurna, "Bapa mulang bae ka lembur, ka Anatot. Saenyana Bapa manjing hukum pati, ngan ayeuna mah kaula henteu hayang maehan, sabab Bapa kungsi ngurus Peti Perjangjian PANGERAN, jeung kungsi bela 10
11 1 Raja-raja 2.27- 32 tumutur milu sangsara jeung kangjeng rama, Daud." 27 Seug Abyatar ku Suleman dipocot, henteu jadi imam PANGERAN deui. Ku hal eta laksana pangandika PANGERAN basa di Silo perkara papasten Imam Eli turun-tumurun. 28 Ari Yoab (anu nyokong ka Adonia tapi henteu nyokong ka Absalom), ngadangu hal eta teh kacida sieuneunana. Geblus bae lebet ka Kemah Tepangan PANGERAN, kerewek nangkeup kana tatandukan altar. 29 Diuningakeun ka Raja Suleman yen Yoab mubus ka Kemah Tepangan sarta nangkeup altar. Suleman miwarangan mariksa ka Yoab naon sababna lumpat kana altar. Saur Yoab, nu matak lumpat ka PANGERAN teh lantaran sieun ku Suleman. Ti dinya Suleman nimbalan ka Benaya sangkan Yoab dipaehan. 30 Leos Benaya ka Kemah Tepangan, pok misaur ka Yoab, "Timbalan raja, andika geura kaluar!" Waler Yoab, "Moal, hayang paeh di dieu!" Benaya ngadeuheus deui ka raja ngunjukkeun kasauran Yoab. 31 Ari saur Suleman, "Laksanakeun sakumaha omongan Yoab. Paehan! Kubur! Sangkan kami atawa anak incu kami ulah dikukuntit ku dosana, anu geus maehan jelema-jelema taya sabab. 32 PANGERAN anu ngabales dosana maehan, anu dilampahkeunana kalawan Ama kami Daud teu uningaeun. Yoab geus maehan
1 Raja-raja 2.33- 39 dua jelema anu henteu salah naon-naon tur leuwih hade ti batan dirina sorangan: Abner bin Ner panglima perang Israil, jeung Amasa bin Yeter panglima perang Yuda. 33 Patina eta dua panglima kudu tumerap ka Yoab saanak incu. Mugia sakur putra putu Daud anu nyalikan tahtana sing ginanjar rahmat PANGERAN sapapanjangna." 34 Ti dinya Benaya indit ka Kemah Tepangan PANGERAN, sarta Yoab ku anjeunna dipaehan di dinya, tuluy dimakamkeun di bumina, di luar kota. 35 Ari Benaya ku Suleman diangkat jadi panglima gaganti Yoab, Sadok diangkat jadi imam gaganti Abyatar. 36 Geus kitu raja miwarang ngala Simei. Dawuhan raja ka Simei, "Maneh kudu cicing di dieu di Yerusalem, pek nyieun imah. Ati-ati, teu meunang kaluar-luar ti kota. 37 Lamun kaluar nepi ka meuntas Walungan Kidron, tangtu dipaehan, salah maneh sorangan." 38 "Timbalan katampi, sumeja diestokeun," walon Simei. Ti harita Simei matuh di Yerusalem. 39 Pareng dina hiji mangsa sanggeus meunang tilu taun, badega Simei minggat duaan, minggatna ka Akis bin Maaka raja di Gat. Sanggeus meunang laratan yen badegana maringgat ka ditu, 12
1 Raja-raja 2.40-3.3 40 Simei nyelaan kalde, bral indit ka Raja Akis rek nyokot badegana. Geus kitu mulang deui, badegana kabawa. 41 Sanggeus eta kalakuan Simei kauninga ku Raja Suleman, 42 raja miwarang nyaur Simei, tuluy ngalahir kieu, "Maneh ku kami geus dilarang demi PANGERAN, teu meunang kaluar ti Yerusalem. Samangsa-mangsa kaluar tangtu dipaehan. Lain maneh teh geus satuju rek ngestokeun? 43 Ku naon ingkar tina eta jangji jeung ngalanggar larangan kami? 44 Maneh nyaho sorangan kumaha kasalahan maneh ka rama kami Daud. Eta kalakuan maneh masing dihukum ku PANGERAN. 45 Muga kami dirahmat ku Mantenna, karajaan Daud masing aman santosa sapapanjangna." 46 Ti dinya raja nimbalan ka Benaya. Gancangna Simei geus dipaehan. Karajaan Suleman beuki reugreug. 3 1 Suleman migarwa putri putra raja Mesir, jadi wawargian jeung raja eta nagara. Garwana dicandak ka Kota Daud, bari ngantos anggeusna karaton, Bait Allah, jeung kuta Yerusalem sakuriling. 2 Nepi ka mangsa harita, Bait Allah tacan aya; jalma-jalma ana ngurban sok make altar di mana bae. 3 Suleman kacida sumujudna ka PANGERAN, tur tuhu kana wasiat Daud ramana. 13
1 Raja-raja 3.4-9 Anjeunna oge ari meuncit kurban jeung ngurbankeunana sok nganggo altar di mana bae. 4 Dina hiji mangsa anjeunna angkat ka Gibon seja ngurban, sabab Gibon teh enggon ngurban pangkamashurna. Di dinya anjeunna geus ngurbankeun mangratus-ratus sapi, didamel kurban beuleuman. 5 Peutingna PANGERAN nembongan ka anjeunna dina impenan, sarta nimbalan kieu, "Maneh hayang dibere naon ku Kami?" 6 Waler Suleman, "Gusti parantos sakitu mikaasihna ka Daud pun bapa, abdi Gusti tea. Sawangsulna pun bapa sumujud satia ka Gusti. Kaasih Gusti ka pun bapa mayeng teu aya kendatna, dugi ka maparin anak anu ayeuna neraskeun tahtana. 7 Nun GUSTI Allah, Gusti parantos ngersakeun jisim abdi jadi raja neraskeun pun bapa. Mung abdi teh teu terang aturan marentah, kawantos sakieu nya ngora keneh. 8 Dupi anu kedah diatur teh umat pilihan Gusti, tur sakitu seueurna dugi ka henteu kaetang. 9 Ku margi kitu abdi sumeja nyuhunkeun kapinteran sacekapna, supados tiasa ngatur umat Gusti kalayan adil palamarta, terang nu sae nu awon. Upami teu kitu, kedah kumaha diaturna eta umat Gusti anu sakitu seueurna?" 14
1 Raja-raja 3.10- 17 10 PANGERAN kalintang sukana ngadangu pamundut Suleman kitu, 11 lajeng nimbalan, "Maneh menta kapinteran geusan marentah kalawan bener, lain menta umur panjang, lain menta kabeungharan, lain menta pati musuh. 12 Pamenta maneh ku Kami dimakbul. Maneh bakal boga kapinteran jeung kawijaksanaan, leuwih ti nu saheulaeun kitu deui ti nu sapandeurieun. 13 Malah anu teu dipenta ge ku Kami rek dipaparin, boh kabeungharan, boh kamulyaan, saumur-umur, moal katepi ku raja-raja lian. 14 Jeung upama maneh nurut tur pengkuh nyekel papakon-papakon Kami cara Daud bapa maneh, tangtu dipanjangkeun umur ongkoh." 15 Nyah Suleman gugah, horeng tas ngimpen kenging timbalan Allah. Geus kitu anjeunna mulih ka Yerusalem, tuluy ngadeg hareupeun Peti Perjangjian PANGERAN, ngahaturkeun kurban beuleuman jeung kurban karapihan ka PANGERAN, ti dinya mestakeun para gegeden. 16 Dina hiji poe Raja Suleman dideuheusan ku dua awewe bangor. 17 Pok anu saurang unjukan, "Gusti Sang Raja, abdi sareng ieu batur cicing sarorompok. Abdi ngajuru di manehna, di eta rorompok. 15
1 Raja-raja 3.18- 26 18 Heuleut dua dinten saparantos abdi, ieu batur oge ngajuru. Dupi di rorompok teh mung abdi bae duaan teu aya deui anu sanes. 19 Cilaka, hiji wengi anak ieu batur maot kaheumpikan ku manehna. 20 Tengah wengi manehna lilir, abdi jongjon mondok, pun anak ku eta dihilikeun sareng anakna. 21 Enjingna barang abdi hudang bade nyusuan, geuning budak teh maot. Teras ditelek-telek, horeng eta mah sanes anak abdi!" 22 Nu saurang deui nambalang, "Ngaco! Anu paeh teh anak maneh, anak kami mah hirup!" Ceuk nu kahiji, "Maneh anu ngaco! Nu hirup teh anak kami, anu paeh anak maneh!" Tuluyna patorong-torong payuneun raja. 23 Raja Suleman ngalahir, "Masing-masing ngaku anu paeh anak si eta, anu hirup anak kami." 24 Seug anjeunna mundut pedang. Song dihaturkeun. 25 Anjeunna nimbalan, "Ieu orok beulah dua, bagikeun sabeulah sewang!" 26 Indung benerna, da puguh ka anak, geuwat unjukan ka raja, "Duh gusti, tinimbang dipaehan mah sawios pasihkeun bae ka ieu batur, ulah dipaehan!" Ari ceuk nu saurang deui, "Mangga bae beulah dua, tong dipasihkeun ka itu ka ieu." 16
17 1 Raja-raja 3.27-4.9 27 Nimbalan Raja Suleman, "Tong dipaehan! Bikeun eta orok ka nu ulaheun orokna dipaehan. Ema indung benerna." 28 Putusan anjeunna kitu kagurnita ka urang Israil. Atuh maranehna jadi kacida alajrihna ka rajana, geus nyarahoeun yen rajana ku Allah dipaparin kapinteran enggoning mutus perkara kalawan adilna. 4 1 Suleman geus jumeneng raja sakuliah nagri Israil. 2 Pajabat-pajabat luhurna nya eta: Imam: Asarya putra Sadok. 3 Sekretaris nagara: Elihorep jeung Ahia, putra Sisa. Bendahara nagara: Yosapat bin Ahilud. 4 Panglima perang: Benaya bin Yoyada. Imam-imam: Sadok jeung Abyatar. 5 Kapala para bupati: Asarya putra Natan. Jurunasehat raja: Imam Sabud putra Natan. 6 Kapala rumah tangga karaton: Ahisar. Kapala rodi: Adoniram bin Abda. 7 Pikeun di sakuliah Israil, Suleman ngangkat dua belas gupernur, nu diwajibkeun ngayakeun bahan pangan pikeun raja saeusi bumi ti cangkinganana masing-masing, kagiliranana sabulan sakali saban taun. 8 Ieu ngaran-ngaran eta dua belas pajabat jeung daerah cangkinganana: Ben Hur, nyangking kota-kota pagunungan Epraim. 9 Ben Deker, nyangking kota-kota Makas, Saalbim, Bet Semes, Elon, jeung Bet Hanan.
18 1 Raja-raja 4.10- 19 10 Ben Hesed, nyangking kota Arubot, Soko, jeung sawewengkon Heper. 11 Ben Aminadab, anu nikah ka Tapat binti Suleman, nyangking satanah Dor. 12 Baana bin Ahilud, nyangking kota-kota Taanak, Megido, sakuliah wewengkon deukeut Bet San, deukeut kota Sartan, kiduleun Yisrel nepi ka Abel Mehola jeung kota Yokmeam. 13 Ben Geber, nyangking kota Ramot di Gilad jeung desa-desa di Gilad padesaan bani Yair turunan Menase, wewengkon Argob di Basan anu kabehna aya genep puluh dayeuh gede tur reugreug marake kuta jeung panto tambaga. 14 Ahinadab bin Ido, nyangking distrik Mahanaim. 15 Ahimaas anu nikah ka Basmat binti Suleman, nyangking wewengkon Naptali. 16 Baana bin Husai, nyangking wewengkon Aser jeung Bealot. 17 Yosapat bin Paruah, nyangking wewengkon Isaskar. 18 Simei bin Ela, nyangking wewengkon Binyamin. 19 Geber bin Uri, nyangking wewengkon Gilad anu kungsi diereh ku Raja Sihon urang Emor jeung ku Raja Og urang Basan. Aya deui hiji gupernur, anu ngagupernuran sakuliah tanah.
19 1 Raja-raja 4.20- 27 20 Urang Yuda jeung urang Israil lobana geus kawas keusik basisir, tur teu kurang dahareun teu kurang inumeun, baragja hirupna. 21 Ari legana karajaan Suleman ngawengku sakabeh bangsa ti semet Walungan Eprat nepi ka tanah Pelisti jeung wates nagara Mesir. Sapanjang anjeunna jumeneng, eta bangsa-bangsa anu kaereh ku anjeunna kabeh malayar upeti. 22 Ari bahan dahareun anu dipikabutuh ku Suleman sapoe-sapoena tilu puluh pikul tipung lemes, genep puluh pikul tipung badag, 23 sapuluh sapi kabiri, dua puluh sapi angon, saratus domba, jaba mencek, uncal, peucang jeung hayam kabiri. 24 Anu kaereh ku Suleman teh sakuliah tanah kuloneun Walungan Eprat, mimiti ti Tipsa di wewengkon Eprat terus ka kulon nepi ka Gasa. Raja-raja nu aya di kuloneun Eprat kabeh kaereh ku anjeunna, tur aman kerta ti sakabeh nagara sakurilingna. 25 Sapanjang anjeunna jumeneng, di sakuliah Yuda jeung Israil, rahayat hirupna aman santosa, saban rumah tangga baroga kebon anggur jeung kebon kondang sorangan. 26 Suleman kagungan kuda opat puluh rebu gedogan, paranti narik kareta, jeung dua belas rebu serdadu kuda. 27 Gupernurna anu dua belas, unggal bulan masing-masing kagiliran nganteuran bahan
1 Raja-raja 4.28-5.1 dahareun ka Raja Suleman, keur anjeunna jeung sakur anu aya di karaton. Kitu bae salawasna, ngalanteuran sagala bahan kaperluan. 28 Jaba ti eta tiap gupernur nganteuran jawawut jeung jarami pikeun kuda anu narik kareta jeung pikeun sato-sato momot. 29 Suleman ku Allah dipaparin kapinteran, panemu jeung pangaweruh anu luar biasa, teu bisa kaukur. 30 Kapinteran Suleman leuwih-leuwih ti batan bujangga-bujangga Tatar Wetan atawa bujangga-bujangga Mesir. 31 Dina sual kapinteran, anjeunna leuwih- leuwih ti sakabeh jelema, ngungkulan Etan urang Esrah, ngungkulan Kalkol jeung Darda putra-putra Makol, kagurnita ka saban nagara tatangga. 32 Anjeunna ngarang tilu rebu siloka, kitu deui kidung-kidung leuwih ti sarebu rupa. 33 Iasa medar hal tatangkalan jeung tutuwuhan, mimiti tina hal kai kiputri Libanon nepi ka hisop anu jadi dina tembok; iasa medar hal sasatoan, bangsa manuk-manuk, bangsa reptil, jeung bangsa lauk. 34 Kapinteranana kagurnita ka sakabeh raja saalam dunya, seug raja-raja teh ngaririm utusan seja marulung hikmahna. 5 1 Raja Hiram ti nagara Tirus mitra Daud. Ngadangu Suleman jadi raja neraskeun 20
1 Raja-raja 5.2-6 tahta Daud ramana, anjeunna ngintun utusan. 2 Suleman ngabalesan, saurna, 3 "Sakumaha Sang Raja uninga, pun Bapa Daud jenatna teu tiasa prak ngadamel gedong sembahyang haturkeuneun ka PANGERAN Allahna, balas digoda ku perang ngalawan musuh ti nagara-nagara sakurilingeunana, dugi ka eta musuh-musuh teh areleh kalayan pitulung PANGERAN. 4 Dupi sim kuring, kalayan rahmat PANGERAN Allah panutan, pinareng tiasa jongjon, kerta sakuliah nagara, suwung musuh, ti luar taya nu baris narajang. 5 Ka jenatna pun bapa kapungkur PANGERAN parantos ikrar, timbalana-Na, Gedong pikeun Kami teh engke dijieunna ku anak maneh, anu ku Kami bakal dijieun raja gaganti maneh. Sim kuring parantos gilig bade ngadegkeun eta gedong paranti sembahyang ka PANGERAN Allah sim kuring. 6 Ku margi eta seja nyuhunkeun pitulung, nyuhunkeun jalmi-jalmi, kangge mangnuarankeun kayu kiputri ti Libanon. Tangtos engke dibantuan ku jalmi-jalmi sim kuring, sareng jalmi-jalmi ti Sang Raja tangtos ku sim kuring dibayar sakumaha pamundut. Sang Raja langkung uninga, jalmi-jalmi sim kuring kirang tariasa nuar kai sapertos jalmi-jalmi Sang Raja." 21
1 Raja-raja 5.7-12 7 Raja Hiram kacida sukaeunana nampi pamundut Suleman. Pok ngalahir, "Sagala puji poe ieu ka PANGERAN, anu ka Daud geus maparin putra sakitu pinterna, gegentos ngarajaan bangsa anu sakitu gedena." 8 Raja Hiram ngintunkeun waleran ka Suleman, "Amanat Jeng Rayi parantos katampi. Sapamundut Jeng Rayi perkawis kayu kiputri sareng kijamuju sumeja dicumponan, tangtos disayagikeun. 9 Kayu-kayu golondonganana baris diturunkeun ti gunung Libanon ka laut, dibeungkeut didamel rakit-rakit, diteraskeun jalan laut dongkap ka basisir anu parantos ditangtoskeun ku Jeng Rayi. Sadongkapna ka eta basisir, beungkeutanana bade dipangmukaankeun, kantun dikunjalan ku jalmi-jalmi Jeng Rayi. Ti pihak Jeng Rayi disuhunkeun supados maparin bahan dahareun ka jalmi-jalmi ti Akang." 10 Geus kitu Hiram ka Suleman mere kai kiputri jeung kijamuju golondongan sakumaha anu dipikahoyong ku Suleman. 11 Sabalikna Suleman saban taun ka Raja Hiram ngintun 322.500 kilogram gandum jeung 4.400 liter minyak jetun murni pikeun jalma-jalmana. 12 PANGERAN ngalaksanakeun jangji-Na ka Suleman, maparin kapinteran. Hiram jeung Suleman nepi ka sosobatan. 22
23 1 Raja-raja 5.13-6.3 13 Ti dinya Suleman ngerid tilu laksa jelema ti sakuliah Israil sina digarawe, 14 dikapalaan ku Adoniram. Ku manehna anu digarawe teh dibagi tilu rombongan salaksa- salaksa. Tiap rombongan digawekeunana sabulan di Libanon, dua bulan pikeun di imah. 15 Jaba ti eta Suleman ngagawekeun dalapan laksa jelema sina ngaralian batu di gunung-gunung, jeung tujuh laksa tukang nanggungna. 16 Mandorna aya tilu rebu tilu ratus urang. 17 Suleman miwarang ngadungkaran batu-batu galede pikeun pademen Bait Allah. 18 Geus kitu jelema-jelema Suleman, jelema-jelema Hiram jeung dibarengan ku jelema-jelema urang Gebal, mimiti ngararancang kayu jeung batu baris ngadegkeun Bait Allah. 6 1 Nincak taun kaopat ratus dalapan puluh ti sanggeus urang Israil budal ti Mesir, dina taun kaopat Suleman jumeneng raja di Israil, dina bulan Sip atawa bulan kadua, Suleman mimiti ngadegkeun Bait Allah. 2 Ari ukuranana, ukuran beulah jerona: Panjangna 27 meter, rubakna 9 meter, luhurna 13,5 meter. 3 Kamar hareupna, ukuran ka jerona 4,5 meter, rubakna 9 meter, sarua jeung kamar tukangeun paimbaran.
1 Raja-raja 6.4-11 4 Tembokanana make tebokan-tebokan anu ukuran liangna beulah luar leuwih sempit ti batan bagian jerona. 5 Tembok pipir jeung tembok tukang diberean sosompang tilu umpak anu luhurna masing-masing 2,2 meter. 6 Kamar sosompang panghandapna rubakna 2,2 meter, umpak tengah 2,7 meter, umpak pangluhurna rubakna 3,1 meter. Tembok gedong ka luhur digandet-gandet, tembokan lante beulah luhur leuwih ipis ti batan tembok lante handapeunana, nepi ka kamarna napak dina tembok sarta balok-balokna henteu katutup ku tembokan. 7 Ari batu-batuna geus dijieun dirupakeun ti tempat ngalina keneh, jadi waktu eta gedong dijieun teh henteu gandeng ku sora palu, baliung atawa parabot beusi lianna. 8 Lawang asup ka kamar sosompang panghandapna, ayana di pipir tembok gedong beulah kidul, murilit ka luhur ka kamar umpak kadua jeung katilu. 9 Kitu dipidamelna ku Raja Suleman. Lalangitna ku balok-balok jeung papan-papan kiputri. 10 Sosompang umpak tilu anu luhurna masing-masing 2,2 meter tea nempel kana tembok luar gedong, ditempelkeunana kana tembok ku balok-balok kiputri. 11 Geus kitu PANGERAN ngandika ka Suleman, 24
1 Raja-raja 6.12- 20 12 "Upama maneh pengkuh kana sagala papakon jeung timbalan-timbalan Kami, jangji Kami ka Daud bapa maneh tea bakal dibuktikeun ka maneh. 13 Kami seja aya di tengah umat Kami, linggih di ieu gedong beunang maneh nyieun, moal nilarkeun." 14 Ahirna eta Bait Allah teh anggeus dipidamelna ku Suleman. 15 Tembok beulah jero tina lante nepi kana lalangit dilapisan ku papan kiputri, lantena ku papan kijamuju. 16 Di jero eta Bait Allah beulah tukang dijieun hiji kamar anu disebut Kamar Pangsucina, panjangna salapan meter, dipenggel ku papan kai kiputri, mimiti tina lante nepi kana lalangit. 17 Rohangan hareupeun Kamar Pangsucina panjangna dalapan belas meter. 18 Bilikna papan kiputri, dihias ku ukiran- ukiran anu direkakeun buah waluh jeung kekembangan. Rohangan jero kabeh dilapis ku papan kiputri, jadi batu-batu tembokanana henteu katembong. 19 Ari Kamar Pangsucina, anu dijieunna di jero eta Bait Allah beulah tukang tea perluna pikeun nyimpen Peti Perjangjian PANGERAN. 20 Ieu kamar panjangna, rubakna jeung luhurna salapan meteran, sakurilingna dilapis ku emas murni. Ari altarna dilapis ku papan kiputri. 25
1 Raja-raja 6.21- 31 21 Bilik jero dilapis ku emas murni. Panto paranti asup ka jero eta kamar, dina lawangna dikantengan ku rante anu disaput ku emas. 22 Jadi Bait Allah teh di beulah jerona sakurilingna dilapis ku emas, siga di Kamar Pangsucina tempat altar tea. 23 Di Kamar Pangsucina aya dua tiruan mukarabin tina kayu jetun, jangkungna masing-masing 4,4 meter. 24 (6:24-26) Duanana saukuran jeung sabangun, sarta baroga jangjang anu panjangna masing-masing 2,2 meter, jadi mentangna ti tungtung ka tungtung jangjang teh 4,4 meter. 25 (6:24) 26 (6:24) 27 Ditangtungkeunana pagigir-gigir di jero Kamar Pangsucina, jangjang masing-masing sabeulah meber ka jero, tepungna di tengah-tengah kamar, jangjang anu sabeulah deui meberna antel kana bilik. 28 Eta tiruan mukarabin duanana dilapis ku emas. 29 Bilik rohangan utama beulah jero dihias ku ukiran-ukiran anu direka mahluk- mahluk jangjangan, tangkal korma, jeung kekembangan. 30 Lantena oge rata dikeput ku emas. 31 Lawang asup ka Kamar Pangsucina daun pantona kembar, dijieunna tina kayu jetun, erang-erangna sina melengkung. 26
1 Raja-raja 6.32-7.2 32 Daun-daun eta panto duanana dihias ku ukiran-ukiran mahluk-mahluk jangjangan, tangkal korma, jeung kekembangan. Daun-daun pantona, tiruan mukarabinna, jeung ukiran-ukiran tangkal kormana, dilapis ku emas. 33 Kusen panto ka rohangan utama bangunna pasagi burung, dijieunna tina kayu jetun. 34 Jeung aya dua panto lipet tina kayu kijamuju, 35 eta ge dihias ku ukiran mahluk jangjangan, tangkal korma, jeung kekembangan, terus dilapis ku emas nurutkeun ukiranana. 36 Tepas Bait Allah beulah jero pernahna di pongpok hareup nempel kana tembokanana, ngaturna saban tilu lapis batu salapis kayu kiputri. 37 Ari pademen Bait Allah dipasangna dina bulan Sip atawa bulan kadua, dina taun kaopat pamarentahan Suleman. 38 Dina bulan Bul atawa bulan kadalapan, dina kasabelas taunna Suleman ngarajaan, eta Bait Allah sapuratina geus rengse dipidamelna, cocog sakumaha anu dipikahoyong ku Suleman. Lilana ngadegkeun tujuh taun. 7 1 Ari pikeun salirana ku anjeun, Suleman ngadamel hiji karaton, anu diadegkeunana nepi ka tilu belas taun. 2 (7:2-3) Eta karaton disebutna "Karaton Leuweung Libanon", panjangna opat puluh 27
1 Raja-raja 7.3-9 opat meter, rubakna dua puluh dua meter, luhurna tilu belas satengah meter. Eta karaton ngadegna ku tilu jajar pilar tina kayu kiputri, sajajarna lima belas pilar, ti luhurna diamparan ku jajalur balok-balok kiputri. Lalangit kamar-kamarna oge ku kayu kiputri, ditunjang ku pilar-pilar. 3 (7:2) 4 Saban gigirna make jandela tilu-tilu jajar. 5 Panto-panto jeung jandela-jandelana ukuranana pasagi burung. Jajaran jandela- jandela beulah ditu merenahna lempengan jajaran jandela-jandela beulah dieu, paeunteung-eunteung. 6 Aya rohangan "Bale Tihang-tihang" anu panjangna dua puluh dua meter, rubakna tilu belas satengah meter, make tepas digolodogan, disangga ku tihang-tihang. 7 Aya deui rohangan "Bale Singgasana" anu disebut oge "Bale Pangadilan", paranti Suleman mutus perkara, bilikna tina lante nepi kana kaso-kaso papan kiputri. 8 Ari kamar-kamar pikeun Suleman ku anjeun ayana di tepas sejen, tukangeun Bale Pangadilan, dijieunna sakumaha gedong- gedong sejenna. Ari pikeun prameswarina, putri raja Mesir tea, dipangdamelkeun hiji malige, potonganana sarua keneh jeung eta. 9 Eta wawangunan kabeh, katut buruan gedena, ti pademen nepi ka hateupna, dijieunna tina batu-batu anu aralus. Batu- 28
1 Raja-raja 7.10- 15 batuna geus disiapkeun ti tempat ngalina, dipotongan nurutkeun ukuranana, sisi-sisina tukang jeung hareup diratakeun ku ragaji. 10 Batu-batu pademenna galede, geus beunang ngukur-ngukur ti tempat ngalina keneh. Ukuranana aya anu panjangna tilu satengah meter, aya anu nepi ka opat meter. 11 Luhureun batu-batu pademen kakara dipasangan batu-batu lianna, eta oge geus beunang ngukur ti dituna, jeung balok-balok kiputri. 12 Wangunan tembok buruan karaton, wangunan tembok buruan jero Bait Allah, jeung wangunan tembok rohangan paranti asup ka jero Bait, disusunna saban tilu lapis batu tatah ditumpangan ku salapis balok kai kiputri. 13 Geus kitu Suleman miwarang ngala hiji paledang anu cicingna di nagara Tirus, ngaranna Huram, pinter barang jieun tina tambaga. 14 Bapana oge sarua paledang, pinter barang jieun tina tambaga, urang nagara Tirus, tapi geus teu aya, umurna pondok. Ari indungna asal ti kaom Naptali. Dina pagaweanana jadi paledang, Huram kacida ahlina tur geus pangalaman. Pangangkir Suleman ku manehna ditarima, arek mangnyieunkeun barang-barang tina tambaga. 15 Huram geus prak digawe. Mimiti nyieun dua pilar tambaga, jangkungna masing- 29
30 1 Raja-raja 7.16- 23 masing dalapan meter, kurilingna lima meter tilu puluh senti, tuluy dipasang di lawang Bait Allah. 16 Ti dinya nyieun dua mamakutaan tambaga, jangkungna masing-masing dua meter dua puluh senti, dipasangkeun kana puncak pilar tea. 17 Puncak pilar masing-masing dihias ku rarantean anu dijeujeut, 18 jeung ku dua jajar dadalimaan tambaga. 19 Mamakutaan teh dirupakeun kembang bakung, jangkungna masing-masing sameter dalapan puluh senti. 20 Ari diterapkeunana di opat pongpok pilar luhureun rarantean. Dina unggal puncak eta mamakutaan diterapan dadalimaan dua ratus siki, didua jajarkeun. 21 Eta dua pilar tambaga ditempatkeunana ku Huram di hareupeun lawang Bait Allah, hiji di sisi kidul, dingaranan "Yakin", hiji di sisi kaler dingaranan "Boas". 22 Mamakutaan kembang bakung tambaga tea diterapkeunana dina puncak eta dua pilar. Kitu dijieunna eta dua pilar tambaga sarta geus jadi. 23 Geus kitu Huram nyieun hiji tatalagaan tambaga, bangunna buleud. Jerona dua meter dua puluh senti, garis tengahna opat meter opat puluh senti, kurilingna tilu belas meter dua puluh senti.
1 Raja-raja 7.24- 31 24 Handapeun biwir tatalagaan sakurilingna dipapaesan ku wawaluhan tambaga dua jajar anu dicitakna ngahiji jeung tatalagaanana. 25 Eta tatalagaan ditumpangkeun kana tonggong dua belas sasapian tambaga anu nyalanghareup ka luar, ka kidul, ka kaler, ka kulon, ka wetan, tilu-tilu. 26 Kandelna tatalagaan tujuh puluh lima senti. Biwirna siga biwir cangkir jebleh, niron lambaran kembang bakung. Eusi eta tatalagaan kira-kira opat puluh rebu liter. 27 Ti dinya Huram nyieun sapuluh padati tambaga, masing-masing panjangna sameter dalapan puluh senti, rubakna sameter dalapan puluh senti, luhurna sameter tilu puluh senti. 28 Dijieunna ku papan-papan pasagi sarta dipasangkeunana make wengku, 29 dipapaesan ku sisingaan, sasapian, jeung tiruan mahluk-mahluk jangjangan. Wengku-wengkuna make gambar timbul, gambar ranggeuyan mangle di luhureun jeung handapeun sisingaan jeung sasapian tea. 30 Kikipingna opat-opat tina tambaga, pupurusna oge tambaga. Di opat juruna make opat panyangga anu nanggeuy paso. Panyanggana dipapaesan ku gambar timbul ranggeuyan mangle. 31 Tungtung panyangga paso tea diwengku ku hiji buleudan, luhurna tina beungeut padati 31
32 1 Raja-raja 7.32- 39 opat puluh opat senti, ka handapna dua puluh dua senti, sakurilingna make ukiran. 32 Jangkungna kikiping genep puluh genep senti, tempatna handapeun papan-papan pasagi tea, pupurusna dihijikeun kana badan padati. 33 Bangun kikiping sakumaha bangun kikiping kareta biasa; pupurusna, pinggiranana, jari-jarina jeung bola-bolana, kabeh tambaga. 34 Dasar badan padati saban juruna make tihang pamageuh anu ngahiji jeung badan padati, jadi tihang pamageuhna opat-opat. 35 Unggal padati, di bagian luhurna dibiwiran sakurilingna, rubakna dua puluh dua senti, tihang pamageuhna kitu deui papan-papanna ngahiji kana badan padati. 36 Unggal lolongkrangna digambaran mukarabin, singa, jeung tangkal korma, sarta unggal gambarna beulah luhur jeung beulah handap digambaran ku ranggeuyan mangle. 37 Kitu dijieunna eta padati-padati teh, kabeh saukuran jeung sabangun. 38 Anggeus nyieun padati-padati, Huram nyieun paso tambaga sapuluh, hiji paso pikeun hiji padati. Gurat tengah masing- masing sameter dalapan puluh senti, pieusieunana masing-masing kira-kira dalapan ratus liter. 39 Eta padati-padati ku Huram ditempatkeunana lima di beulah kidul
1 Raja-raja 7.40- 47 Bait Allah, lima di beulah kalerna. Tatalagaanana dipernahkeunana di juru Bait Allah beulah kidul wetan. 40 (7:40-45) Kajaba ti anu tadi, Huram nyieun katel-katel, sosodok-sosodok, jeung pinggan-pinggan. Sakur parabot anu ku Raja Suleman dipiwarang dijieun pikeun kaperluan Bait Allah, kabeh geus anggeus dijieun ku Huram. Barang-barang anu dijieunna nya eta: Dua tihang gede. Dua mamakutaan anu jiga cangkir jebleh di puncak eta dua tihang. Rante lilit papaes mamakutaan. Opat ratus dadalimaan, anu dipasang dua jajar, papaes mamakutaan. Sapuluh padati. Sapuluh paso. Hiji tatalagaan. Dua belas sasapian anu munggu tatalagaan. Katel-katel, sosodok-sosodok, jeung garpuh-garpuh. Eta kabeh keur kaperluan Bait Allah anu dijieun ku Huram pikeun Raja Suleman. 41 (7:40) 42 (7:40) 43 (7:40) 44 (7:40) 45 (7:40) 46 Raja miwarang ngadamel eta barang- barang teh di pangecoran logam di Lebak Yordan anu pernahna antara Sukot jeung Sartan. 47 Tambaga anu dipake nyieun eta barang- barang ku raja teu kungsi ditimbang heula 33
1 Raja-raja 7.48-8.2 tina ku loba-lobana, jadi beuratna teu kanyahoan sabaraha-sabarahana. 48 Jeung deui Suleman miwarang ngadamel paparabotan tina emas pikeun Bait Allah. Nya eta: altar, meja paranti nyuguhkeun roti ka Allah, 49 sapuluh suku lampu paranti di hareupeun Kamar Pangsucina, lima di kidul lima di kaler, kembang-kembang, lampu-lampu, cacapit, 50 pinggan-pinggan, panetel-panetel lampu, bokor-bokor, pisin-pisin wadah seuseungitan, parukuyan-parukuyan, piring-piring wadah ruhak, engsel-engsel panto Kamar Pangsucina jeung engsel-engsel panto Bait Allah beulah luar. Eta kabeh dijieunna tina emas. 51 Sanggeus Suleman anggeus ngadamel eta Bait Allah, barang-barang anu ku Daud ramana geus disanggakeun ka PANGERAN, ku anjeunna disimpen di kamar rajabrana Bait Allah, boh anu tina perak boh anu tina emas, kitu deui barang-barang salian ti eta. 8 1 Geus kitu Suleman nimbalan ka sakabeh pamingpin kaom Israil jeung para pamingpin warga supaya karumpul di anjeunna di Yerusalem. Maksadna rek mindahkeun Peti Perjangjian PANGERAN ti Sion, Kota Daud ka Bait Allah. 2 Gancangna kabeh geus karumpul dina musim Pesta Saung Daun, nya eta dina bulan Etanim. 34
35 1 Raja-raja 8.3-10 3 Sanggeus para pamingpin karumpul kabeh, seug Peti Perjangjian teh diangkat ku para imam, 4 digarotong ka Bait Allah. Kemah Tepangan PANGERAN oge ku para imam jeung urang Lewi dipindahkeun ka Bait Allah jeung sagala paparabotanana. 5 Geus kitu Raja Suleman jeung sakabeh bangsa Israil kumpul di hareupeun Peti Perjangjian, prak ngurban meuncit domba jeung sapi mangpirang-pirang, lobana henteu kaitung. 6 Ti dinya Peti Perjangjian teh ku para imam diasupkeun ka Bait Allah, ka Kamar Pangsucina, dipernahkeun di handapeun jangjang dua mukarabin tea. 7 Jadi jangjang dua mukarabin teh meberna ngauban eta Peti katut rancatanana. 8 Tungtung-tungtung rancatanana, ku jelema anu nangtung lempengan pisan Kamar Pangsucina mah bisa katenjo, mun lain ti dinya mah henteu. (Eta rancatan nepi ka kiwari aya keneh di dinya.) 9 Eusi eta Peti teu aya nu sejenna deui, salian ti dua papan batu anu baheula disimpen di dinya ku Musa, basa keur di Gunung Sinai tea, sabada PANGERAN ngadamel perjangjian ka sakumna bangsa Israil, di satengahing jalan sabada budal ti Mesir. 10 Barang para imam kalaluar ti jero Bait Allah, tuluy aya mega anu minuhan eta Bait,
1 Raja-raja 8.11- 19 11 megana cahayaan nyumiratkeun kamulyaan PANGERAN, datang ka para imam anu rek ngajaralankeun kawajibanana teu barisa asup deui ka dinya. 12 Suleman tuluy sembahyang, saurna, "Nun PANGERAN, Gusti parantos nempatkeun panonpoe di langit, nanging bet milih panglinggihan tina mega sareng angkeub. 13 Abdi parantos rengse ngadamel ieu gedong anu agreng, haturkeuneun ka Gusti, linggihaneun salalamina." 14 Ti dinya Raja Suleman malik ka jalma rea anu narangtung di dinya seja mangmundutkeun berkah Allah. 15 Pok nimbalan, "Sagala puji ka pangkonan GUSTI Allah Israil! Jangji Mantenna ka Daud rama kami, ayeuna laksana. Dawuhan dina jangji-Na kieu, 16 Ti barang nyandak umat ti Mesir, di sakuliah tanah Israil Kami tacan milih-milih tempat geusan ngadegkeun gedong paranti sembahyang ka Kami. Tapi Kami milih maneh, Daud, geusan ngatur umat Kami Israil." 17 Saurna deui, "Daud, rama kami suwargi, kagungan maksad ngadamel gedong paranti tempat ibadah ka GUSTI Allah Israil. 18 Tapi dawuhan PANGERAN ka rama kami, Hade pisan karep maneh nyieun gedong pikeun Kami. 19 Ngan ulah ku maneh dijieunna, engke bae ku anak maneh sorangan. 36
1 Raja-raja 8.20- 26 20 Eta jangji PANGERAN teh ayeuna bukti laksana. Kami, anu neruskeun kangjeng rama ngarajaan di Israil, ayeuna geus anggeus nyieun ieu gedong paranti ibadah ka GUSTI Allah Israil. 21 Kami geus nyieun tempat di jero gedong pikeun Peti Perjangjian, anu eusina dua papan batu anu muat perjangjian PANGERAN jeung karuhun urang, waktu Mantenna ngaluarkeun aranjeunna ti Mesir." 22 Geus kitu Suleman nadahkeun panangan deukeut altar, hareupeun jalma rea, 23 tuluy sembahyang, "Nun GUSTI Allah Israil! Di sawarga di manggung, di bumi di handap, teu aya deui anu jumeneng Allah, mung Gusti. Gusti teh satia kana jangji ka umat, teu petot mikawelas ka maranehna, anu sarumujud ngabakti terusing ati. 24 Jangji Gusti ka Daud pun bapa, ayeuna laksana. Wangkid ieu sugri pangandika Gusti teh bukti. 25 Ayeuna, nun GUSTI Allah Israil, panuhun abdi mugi Gusti netepan jangji sanesna anu kapungkur ku Gusti dijangjikeun ka pun bapa; saur Gusti ka pun bapa, ti turunan anjeunna salamina baris aya saurang anu jadi raja nyangking Israil, upami maranehna saregep nurut ka Gusti sapertos pun bapa. 26 Ku margi kitu, nun Allah Israil, mugi eta sadaya perkawis teh ayeuna dibuktoskeun, 37
1 Raja-raja 8.27- 33 sakumaha jangji Gusti ka pun bapa, Daud abdi Gusti tea. 27 Nanging nun Allah, naha leres Gusti teh kersa linggih di bumi? Margi, dalah sakubeng langit sajagat raya oge keur Gusti mah moal cekap, sumawonten ieu, gedong kenging abdi, naha picekapeun? 28 Ku margi kitu nun Gusti PANGERAN, jisim abdi gandek Gusti nyanggakeun panuhun, mugi paneda panyambat jisim abdi dinten ieu ku Gusti didangu dimakbul. 29 Mugi Gusti, siang kalayan wengi, kersa nitenan ieu gedong anu ku Gusti parantos kamanah jadi tempat paranti ibadah ka Gusti. Satiap-tiap jisim abdi sembahyang mayun ka ieu gedong, mugi Gusti kersa ngadangukeun. 30 Satiap anu nyanggakeun panyambat sareng neda pangampura mayun ka ieu gedong, boh jisim abdi, boh urang Israil umat Gusti, mugi didangu sareng dimakbul ti tempat Gusti linggih di sawarga. 31 Manawi aya jalmi anu dituding gaduh dosa ka pada batur, seug dibantun kana altar Gusti di ieu gedong sina sumpah yen teu salah, 32 dangukeun ti sawarga, nun PANGERAN. Mugi gandek-gandek Gusti teh perkawisna dilereskeun, anu lepatna dihukum sapantesna, anu leresna mugi dibebaskeun. 33 Manawi umat Gusti dugi ka eleh ku musuh dumeh aya dosana ka Gusti, ana lajeng 38
39 1 Raja-raja 8.34- 40 tarobat sareng sasambat di ieu gedong neda hampura, 34 mugi dangukeun ti sawarga, hapunten dosana, sareng sina tariasa mulang deui ka tanahna, paparin Gusti ka karuhunna. 35 Manawi Gusti teu maparin hujan lantaran maranehna gaduh dosa ka Gusti, ana lajeng sasambat neda pertobat di ieu gedong, 36 mugi pertobatna ditampi ti sawarga. Hapunten dosa rajana, hapunten dosa sakumna bangsa Israil, tuduhan jalan nu leres. Saparantos kitu mugi dipaparin hujan nun PANGERAN, turunkeun hujan ka ieu tanah kagungan, anu ku Gusti parantos dimilikkeun ka maranehna salalamina. 37 Manawi ieu tanah katarajang paceklik atanapi pagebug, atanapi pepelakanana diruksak ku angin panas, atanapi di tarajang ku hama atanapi simeut, atanapi dikersakeun ditempuh ku musuh, atanapi katarajang kasakit, atanapi paudur, 38 panyambatna mugi didangu. Manawi aya urang Israil, umat Gusti, sasambat tumadah ka ieu gedong lantaran kaduhung ku dosana, 39 mugi dangukeun panyambatna ti sawarga, paparin pangampura sareng pitulung. Gusti teh waspaos kana eusining hate manusa, mugi midamel ka eta jalmi luyu sareng kalakuanana. 40 Supados umat Gusti tuhu tumutur ka Gusti saumur-umur, di ieu tanah anu ku Gusti
1 Raja-raja 8.41- 46 parantos dipaparinkeun ka karuhun abdi sadaya. 41 (8:41-42) Manawi aya jalmi bangsa sanes dongkap ka dieu ti nagara jauh dumeh nguping kamashuran sareng dadamelan Gusti anu aragung ka umat Gusti, seug sembahyang di ieu gedong, 42 (8:41) 43 mugi sembahyangna dangukeun, panuhunna mugi dimakbul ti sawarga panglinggihan Gusti. Supados manusa sajagat sami terang sareng sumujud ka Gusti sapertos umat Gusti, Israil. Supados maranehna oge tarerangeun, yen ieu gedong anu diadegkeun ku jisim abdi teh tempat paranti sembahyang ka Gusti. 44 Manawi umat teh ku Gusti nuju dipiwarang budal merangan musuh, di mana bae maranehna ayana, ana nyanghareup ka lebah ieu kota anu dipilih ku Gusti, sareng sembahyang ka lebah ieu gedong kenging abdi ngadegkeun kangge Gusti, 45 mugi dangukeun panyambatna ti sawarga, paparin kaunggulan. 46 Manawi umat Gusti pareng aya dosana (kawantos jalmi mah teu aya anu luput tina kalepatan), dugi ka Gusti bendu sareng ngantep maranehna dibantun ku musuh ka nagara lian, sarta di dituna sasambat, sakumaha tebihna ge eta nagara, 40
1 Raja-raja 8.47- 54 47 mugi panyambatna didangukeun, nun PANGERAN. Upami di tanah pangasinganana teh tarobat, ngaraku kana kalepatan sareng kadorakaanana, mugi panyambatna didangu. 48 Upami leres-leres di dituna maranehna tarobat, seug sasambat ka Gusti ngiblat ka ieu tanah paparin Gusti ka karuhunna, sareng ka ieu kota kadeudeuh Gusti, sareng ka ieu gedong kenging abdi ngadegkeun kangge Gusti, 49 dangukeun panyambatna. Dangukeun ti sawarga, mugi dipikawelas. 50 Hapunten kalepatan sareng kabasangkalanana, sareng balikkeun hate musuhna sina malik mikarunya. 51 Maranehna teh umat Gusti kenging ngaluarkeun ti tanah Mesir, tanah naraka pikeun maranehna. 52 Nun Gusti ALLAH, mugi Gusti mikawelas salalamina ka umat Gusti Israil, sareng ka rajana. Samangsa-mangsa maranehna sasambat neda pitulung, mugi didangu. 53 Maranehna ku Gusti parantos dipilih ti bangsa-bangsa, didamel umat ku manten, sakumaha timbalan Gusti ka maranehna, anu diandikakeun ka Musa nalika Gusti ngaluarkeun karuhun abdi-abdi ti tanah Mesir." 54 Suleman nenedana sideku deukeut altar bari nadahkeun panangan. Sabadana, anjeunna cengkat, ngadeg. 41
1 Raja-raja 8.55- 62 55 Pok ngalahir gentrana tarik, mundut berkah Allah pikeun hadirin, saurna, 56 "Sembah puji ka PANGERAN, anu geus ngareureuhkeun umat-Na sakumaha jangji-Na. Jangji-jangji Mantenna anu pinuh ku sih kurnia, anu diandikakeun ka Musa, geus tinekanan. 57 Mugia PANGERAN Allah urang nyarengan sakumaha geus nyarengan ka karuhun urang, henteu ngantunkeun. 58 Mugia urang ku Mantenna dijadikeun jalma-jalma anu satia ka Mantenna, sarta tunduk kana hukum-hukum jeung parentah- parentah-Na, anu bareto diandikakeun ka karuhun urang tea. 59 Mugia panuhun panyambat kami bieu salawasna dipikaemut ku PANGERAN Allah urang. Mugia Mantenna salawasna mikawelas ka urang Israil jeung ka rajana, tur nyekapan pangabutuhna sapopoe, 60 supaya bangsa-bangsa saalam dunya nyarahoeun yen teu aya deui Allah ngan PANGERAN. 61 Mugia maraneh, umat Mantenna, tuhu tumutur ka PANGERAN Allah urang, nekanan hukum-hukum jeung parentah-parentah-Na salalawasna, kawas poe ieu." 62 Geus kitu Suleman jeung sakur anu karumpul nyanggakeun kurban ka PANGERAN. 42
1 Raja-raja 8.63-9.3 63 Reana sato anu dikurbankeun, sapi dua puluh dua rebu, domba saratus dua puluh rebu, dijieun kurban panarima ngaresmikeun eta Bait Allah. 64 Poe eta keneh Suleman ngaresmikeun buruan bagian tengah anu di hareupeun eta Bait Allah. Di eta buruan anjeunna tuluy ngahaturkeun kurban beuleuman, kurban gandum, jeung gajih sato-sato kurban dijieun kurban karapihan. Pangna ngurban di dinya, lantaran kurbanna kacida lobana nepi ka teu mahi ku altar anu geus aya, altar tambaga tea. 65 Rengse ngurban, Suleman jeung sakumna bangsa Israil nekanan Pesta Saung Daun di dinya, di Bait Allah, lilana tujuh poe. Jelema anu karumpul kacida lobana ti suklakna ti siklukna, ti kaler ti Hamat, ti kidul ti wates tanah Mesir, tumplek ka dinya. 66 Dina poe kadalapanna ku Suleman dijurung marulang. Anjeunna pada muji ku sarerea, anu ngarasa bagja ku sagala berkah PANGERAN ka Daud abdi-Na jeung ka urang Israil, umat-Na. 9 1 Sanggeus Raja Suleman beres ngadamel Bait Allah jeung karaton sapuratina sakumaha kahoyongna, 2 PANGERAN nembongan deui ka anjeunna kawas bareto di Gibon. 3 Mantenna nimbalan kieu ka Suleman, "Panyambat maneh ku Kami dimakbul. Ieu 43
1 Raja-raja 9.4-9 gedong anu diadegkeun ku maneh ku Kami bakal disucikeun, bakal dititenan, bakal diraksa sapapanjangna. 4 Lamun maneh tuhu tumutur ka Kami, tigin sarta satemenna saperti Daud bapa maneh, ngalakonan papakon, nekanan sagala timbalan, 5 jangji Kami ka Daud bapa maneh bakal dicumponan, nya eta bangsa Israil salawasna bakal dirajaan ku turunanana. 6 Sabalikna upama maneh, atawa anak incu maneh mungkir ti Kami, ngalanggar papakon ngarempak timbalan sarta nyembah ka brahala, 7 umat Kami Israil bakal disingkahkeun ti tanah paparin Kami. Sarta ieu gedong, sanajan ku Kami geus disucikeun baris tempat ngabakti ka Kami ge, tangtu ditinggalkeun. Jalma-jalma di mana-mana bakal moyok jeung mikaceuceub ka urang Israil. 8 Ieu gedong oge bakal burak-barik, jadi bahan gogodeg jeung pikageteun jalma-jalma anu ngaraliwat, jadi bahan silih tanya, Ku naon ieu nagara jeung Bait Allah teh nepi ka dikieukeun ku PANGERAN? 9 Pananya kitu bakal dijawab kieu, Tamaha jalma-jalmana, malalungkir ka PANGERAN Allahna anu ngaluarkeun karuhunna ti Mesir, anggur ngabarakti ka allah sejen. Mana ku PANGERAN dikeunaan bahla." 44
45 1 Raja-raja 9.10- 16 10 Lilana Suleman ngadamel Bait Allah jeung karaton teh dua puluh taun. 11 Kayuna ti Raja Hiram ti nagara Tirus, kayu kiputri jeung kijamuju, sarta reujeung emasna sakahoyong Suleman. Sanggeusberes pisan, eta bahan adegan teh ku Suleman dibayar ka Hiram ku dua puluh kota di wewengkon Galilea. 12 Tapi sanggeus eta kota-kota ditingalian, Hiram henteu cocog. 13 Mana saur anjeunna ka Suleman, "Ih Rayi, naha jiga kitu geuning wewengkon anu dipaparinkeun ka Akang teh?" Seug eta wewengkon teh dingaranan Kabul, nepi ka ayeuna. 14 Ari emas anu dipaparinkeun ku Raja Hiram ka Suleman reana leuwih ti opat rebu kilogram. 15 Tanaga anu dikerid ku Raja Suleman teh digunakeun keur nyieun Bait Allah jeung karaton, nyieun adegan-adegan keur ngeusian tanah anu kosong di bagian kota beulah wetan, keur ngadegkeun kutana, jeung keur ngadegkeun deui kota Hasor, Megido jeung Geser. 16 (Kota Geser ku raja Mesir kungsi dirurug jeung dihuru, jalma-jalmana ditumpes. Tuluyna eta kota teh dilelerkeun ka putrana anu dipigarwa ku Suleman, hadiah pertikahanana.
1 Raja-raja 9.17- 24 17 Eta kota ku Suleman diadegkeun deui.) Jaba ti kitu eta tanaga keridan teh digawekeun pikeun ngadegkeun deui Bet Horon Hilir, 18 Baalat, Tamar di tanah gurun wewengkon Yuda, 19 ngadegkeun kota-kota pagudangan kagunganana, ngadegkeun kota-kota pikeun kuda-kudana jeung pikeun kareta-karetana, adegan-adegan lianna deui di Yerusalem, di Libanon, jeung di mana-mana deui di wewengkon karajaanana, sakahoyongna. 20 (9:20-21) Tanaga-tanaga anu dikerid teh jalma-jalma turunan urang Kanaan anu ku urang Israil teu kungsi ditumpes waktu urang Israil ngarebut tanah milikna. Eta urang Kanaan teh kaasup urang Emor, urang Het, urang Pares, urang Hiwi, jeung urang Yebus, anu turunan-turunanana jaradi bangsa badega nepi ka ayeuna. 21 (9:20) 22 Urang Israil mah ku Suleman teu aya anu dijieun badega, tapi dijieun prajurit, opsir, panglima, kusir kareta, jeung tukang tarumpak kuda. 23 Pikeun marentah anu digarawekeun kana rupa-rupa adegan,Suleman ngangkat lima ratus lima puluh mandor. 24 Tanah anu kosong keneh di kota beulah wetan tea ku Suleman dieusian rupa-rupa adegan, sanggeus prameswarina, putra raja 46
1 Raja-raja 9.25-10.3 Mesir tea dialihkeun ti Kota Daud ka karaton anu diadegkeun ku anjeunna. 25 Tilu kali dina sataun Suleman ngahaturkeun kurban beuleuman jeung kurban karapihan dina altar kengingna ngadegkeun kanggo PANGERAN, jeung ngukus ku seuseungitan ka PANGERAN. Kitu petana Suleman ngarengsekeun pagawean ngadegkeun Bait Allah. 26 Jeung deui Suleman ngadegkeun hiji armada kapal laut ti Esion Geber deukeut Elat, di basisir Teluk Akaba di tanah Edom. 27 Palaut-palautna dibantu ku palaut-palaut anu geus tarabah ti armada kapal kagungan Raja Hiram. 28 Balayarna ka tanah Opir, mulangna deui ka Suleman mawa emas leuwih ti opat belas rebu kilogram. 10 1 Kamashuran Raja Suleman kaemper- emper ka ratu nagara Seba. Tuluy eta ratu teh natamu ka Yerusalem, seja nguji ka Suleman ku rupa-rupa sualan anu muskil. 2 Angkatna nyandak pangiring pirang-pirang, nyandak onta loba kacida, dimuatan bungbu-bungbuan, permata, jeung emas teu kira-kira lobana. Sanggeus patepang seug ratu teh nyual, rupa-rupa sakur anu kakemu dina manahna. 3 Sualan-sualan anjeunna teu aya anu teu kawaler, keur Suleman teu aya sualan anu hese nerangkeunana. 47
1 Raja-raja 10.4-9 4 Sang ratu geus nyaksian ku anjeun kapinteranana, karaton dadamelanana, 5 katuangan anu ngabarak dina mejana, tempat tinggal para mantrina, tata tertib jeung pakean para pagawe karatonna, anggah-ungguhna para pangbantu anu ngawulaan anjeunna dina pesta jeung kurban-kurban anu ku Suleman dihaturkeun di Bait Allah. Sang ratu bati helok sarta kataji. 6 Pok sasauran ka Raja Suleman, "Cocog sakumaha wartos nu kakuping ku sim kuring di nagara. Kapinteran Sang Raja kalintang luhurna. 7 Kawitna mah kirang percanten, nu mawi lajeng ka dieu sumeja ngahaja ngadongdon. Sihoreng perkawis kapinteran Sang Raja anu kakuping tina wartos mah teu paro-parona acan tina buktosna anu kasaksian pribadi. Kabeungharan sareng kapinteran anu kapimilik ku Sang Raja langkung-langkung jembarna ti batan cariosna. 8 Bagja temen para wanita anu dipigarwa ku Sang Raja! 9 Sim kuring muji sukur ka PANGERAN Allah Sang Raja! Tetela salira teh ku PANGERAN dipaparin nugraha, dugi ka dijenengkeun raja nyangking Israil. Mana salira ku Mantenna diangkat jadi raja maranehna oge, tawis asih-Na ka urang Israil teu aya pegatna, mayeng langgeng, sangkan maranehna diparentah ku raja anu adil palamarta." 48
1 Raja-raja 10.10-15 10 Sanggeus kitu sang ratu ngahaturkeun kikintunanana ka Raja Suleman: emas leuwih ti opat rebu kilogram, bungbu-bungbu jeung barang-barang permata mangpirang-pirang lobana. Bungbu-bungbu anu dihaturkeun ku sang ratu, lobana ngungkulan ti nu biasa sok katampi ku Suleman. 11 (Ti armada kapal Hiram anjeunna dikintun emas ti nagri Opir, kayu candana kacida lobana, jeung mangpirang-pirang batu permata. 12 Kayu candana tea ku Suleman dianggo ngadamel tangga golodog Bait Allah jeung karaton, dianggo ngadamelan kacapi jeung gambus pakeeun para nayaga. Eta kayu candana anu dikirimkeun ka Israil teh kayu candana panghade-hadena, nepi ka iraha ge moal aya papadana.) 13 Ari pamulang ti Raja Suleman ka ratu Seba, jaba ti pamulang anu pantes tur kacida reana teh rupa-rupa deui, naon bae anu dipikahoyong ku eta ratu. Geus kitu sang ratu sapangiringna mulih ka nagara Seba. 14 Saban-saban taun Raja Suleman sok nampi kintunan emas, lobana meh dua puluh lima rebu kilogram, 15 jaba upeti ti para sudagar, kauntungan- kauntungan ti nu daragang, upeti ti raja-raja Arab, jeung ti para gupernur wewengkon-wewengkon Israil. 49
50 1 Raja-raja 10.16-22 16 Suleman ngadamel dua ratus kepeng anu rarubak, unggal kepeng dilapis ku emas anu beuratna tujuh kilogram. 17 Ngadamel deui tilu ratus kepeng anu leutikan, sarta eta oge masing-masing dilapis ku emas anu beuratna meh dua kilogram. Eta kepeng-kepeng ku anjeunna disimpen di Karaton Leuweung Libanon. 18 Ngadamel deui hiji singgasana, sabagian dilapis ku gading, sabagian dilapis ku emas kolot. 19 (10:19-20) Eta singgasana make tetecean genep hambal. Dina tungtung tiap hambalan, kenca katuhu diberean sisingaan, jadi kabehna aya dua belas sisingaan, ngajajar genep-genep. Singgasana bagian tukangna dipapaesan ku tironan hulu banteng, leungeun singgasana kenca katuhu make hiji sisingaan. Di karajaan lianna tacan aya singgasana anu saperti kitu. 20 (10:19) 21 Cangkir-cangkir paranti ngaleueutna kabeh emas. Kitu deui bangsa wawadahan anu disimpen di Karaton Leuweung Libanon kabeh tina emas murni. Teu aya nu tina perak, sabab dina jaman Raja Suleman mah perak teh dianggap teu aya hargana. 22 Suleman kagungan hiji armada kapal laut anu balayarna babarengan jeung armada kapal kagungan Raja Hiram. Ana balayar, mulangna tilu taun sakali, rebo ku babawaan:
51 1 Raja-raja 10.23 -11.1 emas, perak, gading, ka lutung-lutung jeung monyet. 23 Boh kabeungharan boh kapinteran, Raja Suleman ngungkulan para raja lianna. 24 Jalma sajagat pada harayang ngadeuheus, harayang ngadengekeun kapinteran anjeunna ti Allah. 25 Anu daratang ka anjeunna taya anu lengoh marawa kikintun, barang-barang tina perak, emas, jubah-jubah, pakarang-pakarang, bungbu-bungbu, kuda, jeung bigal. Kituna teh angger saban taun teu towong-towong. 26 Suleman ngayakeun pasukan kareta 1.400 prajurit jeung pasukan kuda 12.000 prajurit. Ditempatkeunana aya nu di Yerusalem, aya nu di wewengkon-wewengkon sejen. 27 Jaman anjeunna marentah, perak geus dianggap batu koral. Kayu kiputri ge lobana sarua jeung tangkal camara biasa di lamping-lamping pasir di tanah Yuda. 28 Suleman miwarang jalma-jalmana sina ngadatangkeun kuda ti Mesir jeung ti Kilikia, 29 kitu deui kareta-kareta ti Mesir, disokongkeun ka raja urang Het jeung raja urang Siria. Dijualna sahiji kareta genep ratus gebleg uang perak, ari kuda sahijina saratus lima puluh gebleg uang perak. 11 1 Suleman kagungan kakasih loba pisan, wanita-wanita bangsa sejen. Kajaba ti prameswarina putra raja Mesir tea, garwana teh loba deui, urang Het, urang
52 1 Raja-raja 11.2-8 Moab, urang Amon, urang Edom, jeung urang Sidon. 2 Padahal geus aya timbalan PANGERAN, urang Israil teu meunang ngawin awewe bangsa-bangsa eta, bisi kabawa muja ka allah-allahna. Tapi Suleman teu burung migarwa wanita-wanita bangsa sejen. 3 Garwa Suleman aya tujuh ratus, putra-putra raja, jaba parekan tilu ratus, ngalantarankeun anjeunna jadi mungkir ti Allah. 4 Dina waktu kasepuhnakeun anjeunna kabilukkeun ku garwa-garwana, nyembah ngabakti ka allah-allah bangsa lian. Jadi anjeunna mah ka PANGERAN Allahna teh henteu satia cara Daud ramana. 5 Anjeunna mupuja Dewi Astoret batari urang Sidon, jeung ka Molek batara urang Amon anu pikagirukeun. 6 Jadi anjeunna midamel dosa, henteu sujud tumutur ka PANGERAN kawas Daud ramana. 7 Di hiji gunung wetaneun Yerusalem anjeunna ngadamel tempat babakti ka Kamos batara urang Moab, dewa anu matak giruk, jeung tempat ngabakti ka Dewa Molek anu matak sebel tea. 8 Garwa-garwana, urang asing tea, kabeh oge dipangdamelkeun tempat babakti paranti ngukus jeung ngurban ka batarana masing-masing.
1 Raja-raja 11.9- 16 9 (11:9-10) Sangkilang PANGERAN Allah Israil geus dua kali nembongan ka anjeunna, jeung nimbalan ulah ngabakti ka allah-allah bangsa lian, Suleman henteu ngestokeun, tonggoy mungkir ti Mantenna. Mana PANGERAN bendu, 10 (11:9) 11 timbalana-Na, "Maneh ngahajakeun ingkar tina jangji ka Kami, ngalanggar parentah. Mana ieu karajaan ku Kami rek dicandak, rek dibikeun ka salah sahiji abdi maneh. 12 Tapi sapanjang maneh hirup keneh mah moal waka, sabab Kami inget ka bapa maneh. Dicokotna engke ti anak maneh. 13 Jeung moal dicokot kabeh, ditinggalkeun sakaom, demi Daud bapa maneh abdi Kami, jeung demi Yerusalem, kota milik kagungan Kami." 14 Aya hiji wargi raja Edom, jenenganana Hadad, ku PANGERAN disina ngalawan ka Suleman. 15 (11:15-16) Lila samemeh eta, sanggeus Daud nalukkeun Edom, panglima perang anjeunna, nya eta Yoab, indit ka Edom rek nguburkeun jalma-jalmana anu tiwas. Geus kitu Yoab sabaladna tuluy matuh heula di dinya meunang genep bulan, sarta salila eta waktu, maranehna maehan sakur lalaki urang Edom. 16 (11:15) 53
54 1 Raja-raja 11.17-23 17 Tapi aya saurang anu luput teu katumpes, nya eta Hadad, kabur ka Mesir jeung sababaraha urang gandek ramana, urang Edom. (Hadad harita mah murangkalih keneh.) 18 Kaburna ti Midian terus ka Paran. Di Paran mendak batur sababaraha urang, tuluy bareng ka Mesir, ngadeuheus ka raja Mesir. Hadad ku raja Mesir dipaparin lahan sababaraha luwuk jeung imah, dahareunana dicukup. 19 Hadad bisa narik manah raja Mesir nepi ka dipisobat. Ku raja Mesir ditikahkeun ka saderek Tahpanes, prameswarina. 20 Istrina ngowokeun putra pameget, ngaranna Genubat, anu dirorokna ku prameswari di karaton, bareng jeung putra-putra raja nu pameget. 21 Barang Hadad ngarungu warta yen Daud geus pupus kitu deui Panglima Yoab, Hadad unjukan ka raja Mesir, "Jisim abdi neda widi seja mulang ka lemah cai." 22 Pilahir raja, "Naha? Kurang naon awak di dieu? Meureun aya kakurang mana hayang mulang teh, nya?" "Cekap pisan sumuhun! Mung parantos sono ka lembur." Ti dinya Hadad mulang ka lemah caina, tuluy jadi raja Edom sarta jadi musuh Israil anu kacida jahatna jeung ngagalaksakna. 23 Saurang deui anu ku PANGERAN disina ngamusuh ka Suleman, nya eta Reson bin
1 Raja-raja 11.24-31 Elyada, anu bareto kabur ti Raja Hadad Eser gustina, Raja Soba, 24 terus jadi kapala rampog. (Kajadianana sanggeus Daud ngelehkeun Hadad Eser jeung maehan jalma-jalma urang Siria babaturan eta raja). Reson jeung jalma-jalmana ngaradon matuh di Damsik, sarta ku jalma-jalmana Reson dijadikeun Raja Siria. 25 Sapanjang pamarentahan Suleman, Reson ngamusuhan terus. 26 Musuh Suleman anu saurang deui mah salah saurang abdina keneh, nya eta Yarobam bin Nebat urang Sereda wewengkon Epraim, anak randa ngaran Serua. 27 Kieu asalna: Basa Suleman minuhan kota Yerusalem beulah wetan tea jeung ngomean kuta, Yarobam oge digawekeun. 28 Harita Yarobam teh nonoman keneh, kana gawe bisa jeung wekel. Sanggeus kauninga kawekelanana, ku Suleman diangkat sina ngapalaan anu digarawe di wewengkon kaom Menase jeung Epraim. 29 Dina hiji poe waktu eukeur jalan-jalan ka luareun Yerusalem, di tengah jalan Yarobam amprok paduduaan jeung Nabi Abia ti Silo. 30 Nabi teh ujug-ujug muka jubahna anu weuteuh keneh pisan tuluy disosoeh jadi dua belas sosoehan. 31 Geus kitu ngalahir ka Yarobam, saurna, "Candak ieu sosoehan sapuluh lambar. Kieu timbalan PANGERAN Allah Israil ka hidep, Ieu 55
56 1 Raja-raja 11.32-37 karajaan ku Kami rek dicokot sapuluh kaom ti Suleman, rek dibikeun ka maneh. 32 Suleman ngan rek dibere sakaom bae, eta oge bawaning Kami inget ka abdi Kami Daud, jeung ngingetkeun Yerusalem, kota milik kagungan Kami ti sakuliah tanah Israil. 33 Kami rek midamel kieu teh lantaran Suleman geus mungkir ti Kami, ngabakti ka allah-allah sejen, ka Astoret batari urang Sidon, ka Kamos batara urang Moab, jeung ka Molek batara urang Amon. Suleman geus henteu nurut ka Kami, nyieun kasalahan, teu pengkuh kana papakon jeung timbalan Kami, teu cara Daud bapana. 34 Tapi Kami nyokot eta karajaan ti Suleman teh sagemblengna, sarta manehna ku Kami baris tetep disina kawasa sapanjang hirupna. Kami nyieun kitu teh demi Daud abdi Kami anu kapilih, anu sakitu nurutna kana hukum-hukum jeung parentah-parentah Kami. 35 Dicokotna engke ti anakna, sapuluh kaom keur maneh. 36 Anak Suleman tetep ku Kami dibagianan, sakaom. Sabab Yerusalem mah kudu dicekel terus ku salah sahiji turunan abdi Kami Daud, lantaran eta kota ku Kami geus ditetepkeun jadi tempat paranti ngabakti ka Kami. 37 Maneh, Yarobam, ku Kami rek dijadikeun raja nyangking sakuliah wewengkon Israil, kahayang maneh.
1 Raja-raja 11.38 -12.1 38 Upama maneh enya-enya nurut ka Kami, nurut kana hukum-hukum Kami, ngalampahkeun timbalan Kami cara abdi Kami Daud, tangtu ku Kami kaanggo sarta bakal disarengan sapapanjangna, bisa terus nyangking karajaan Israil turun-tumurun, sakumaha anu ku Kami geus dipidamel ka Daud. 39 Ku sabab Suleman geus nyieun dosa, turunan Daud ku Kami bakal dihukum. Tapi papadaning kitu ge dihukumna moal sapapanjangna." 40 Sanggeus kitu Suleman milari jalan rek maehan Yarobam, nepi ka Yarobam kabur ka Mesir ka Raja Sisak, mukim di Mesir nepi ka Suleman pupus. 41 Sagala rupa padamelan Suleman, lalakon katut kapinteranana, aya dina kitab Babad Suleman. 42 Ari ngarajaanana di sakuliah Israil opat puluh taun. 43 Tuluy pupus, dikurebkeunana di Kota Daud. Karajaanana diteruskeun ku Rehabam putrana. 12 1 Dina hiji poe Rehabam angkat ka Sekem di wewengkon kaler, nyumpingan urang Israil kaom-kaom kaler anu geus kumpul rek ngarajakeun ka anjeunna. 57
1 Raja-raja 12.2- 10 2 Ari Yarobam anu keur ngungsi di Mesir nyingkahan Suleman, ngarungu hal eta teh gancang mulang ti Mesir. 3 Sanggeus sumping anjeunna diangkir ku urang Israil kaler, diajak nepangan Rehabam ngasongkeun panuhun kieu, 4 "Suwargina tuang rama, Suleman, kalintang ngarepotkeunana ka abdi sadaya, papancen ti anjeunna beurat pisan. Upami Gusti kersa ngentengkeun eta papancen, abdi sadaya sumeja kumureb ka Gusti." 5 Waler Rehabam, "Kami menta tempo tilu poe, engke maraneh ka darieu deui." 6 Raja Rehabam mundut pirempug sepuh- sepuh urut jurunasehat ramana, saurna, "Kumaha pirempug Bapa-bapa? Jawab kumaha eta anu marenta dientengan papancen teh?" 7 Piunjuk sepuh-sepuh, "Paparin waleran anu nyenangkeun hatena. Tingalikeun yen Gusti kagungan tekad sae ka maranehna, supados maranehna kumureb ka Gusti." 8 Tapi eta pihatur ku Rehabam teu dianggap, seug mundut pirempug jurunasehatna anu ngarora keneh pantaran anjeunna, saurna, 9 "Kumaha ari ceuk maraneh? Jawab kumaha eta anu marenta kaentengan teh?" 10 Ceuk para nonoman, "Saurkeun kieu, Cinggir kami leuwih gede ti batan cangkeng rama kami. 58
59 1 Raja-raja 12.11-16 11 Saurkeun ka maranehna, Papancen ti rama kami beurat, papancen ti kami mah bakal leuwih beurat. Rama kami ngarangketna ku pecut, kami mah arek ku pecut cucuk beusi!" 12 Sanggeus tempo anu tilu poe beak, Yarobam jeung jalma-jalmana ngadareuheus deui ka Rehabam, sakumaha anu diparentahkeunana tea. 13 Waleran Rehabam lain nurutkeun pirempug sepuh-sepuh, ngawalerna ka eta jelema-jelema teh ketus pisan, 14 numutkeun nasehatna para nonoman. Dawuhanana, "Papancen ti rama kami beurat, papancen ti kami mah bakal leuwih beurat. Maraneh ku rama kami dirangket ku pecut, ku kami mah bakal dirangket ku pecut cucuk beusi!" 15 Geus kitu kersaning PANGERAN sakumaha anu ditimbalkeun ka Yarobam bin Nebat ku Nabi Ahia ti Silo tea. Geus dikersakeun ku PANGERAN supaya eta raja henteu kersa nolih kana pamenta eta jelema-jelema. 16 Barang jelema-jelema tea ngarasa yen pamentana ku raja teu dipalire, breng bae tingcorowok, "Tinggalkeun Daud saanak incu! Karah naon pamerena ka urang! He urang Israil, hayoh urang baralik! Keun bae Rehabam mah sina nguruskeun dirina sorangan!" Jalma-jalma barontak ngalawan.
1 Raja-raja 12.17-24 17 Rehabam pada naringgalkeun, cuang- cieung jadi rajana ngan pikeun jelema-jelema anu araya di wewengkon Yuda. 18 Waktu Rehabam miwarang Adoniram kapala rodi tea ngadatangan urang Israil, Adoniram pada ngabenturan ku batu nepi ka paeh. Ku hal eta gancang Rehabam mancal kareta, ngabujeng ka Yerusalem. 19 Ti semet harita rahayat karajaan Israil di wewengkon kaler baha ngalawan ka raja turunan Daud. 20 Sanggeus urang Israil nyarahoeun yen Yarobam geus mulih ti Mesir, seug ngahaturanan sumping, ti dinya Yarobam ku maranehna diangkat jadi raja nyangking Israil. Anu saratia ka raja turunan Daud ngan kari kaom Yuda. 21 Sasumpingna Rehabam ka Yerusalem, gancang mepek 180.000 prajurit ti kaom Yuda jeung Binyamin, prajurit anu garagah. Maksudna rek merangan kaom-kaom Israil wewengkon kaler, pikeun mulihkeun deui kakawasaanana. 22 Tapi kaburu sumping Nabi Semaya, 23 anu ngemban timbalan Allah pikeun Rehabam jeung jalma-jalma kaom Yuda jeung Binyamin, saurna, 24 "Ulah merangan urang Israil, eta teh dulur maneh sorangan. Geura baralik bae kabeh, da kituna teh ku pangersa Kami." 60
1 Raja-raja 12.25-32 Seug jalma-jalma teh baralik, narurut kana timbalan PANGERAN. 25 Ari Yarobam raja Israil terus ngabenteng kota Sekem di pagunungan Epraim, seug calik di dinya sawatara lilana. Geus kitu angkat ti dinya tuluy ngabenteng kota Penuel. 26 (12:26-27) Hiji mangsa anjeunna kagungan manah kieu, "Lamun kieu, lamun rahayat aing terus keneh sok arindit ngurban ka Yerusalem, ka Bait Allah di ditu, lila-lila bisa malik satia ka Rehabam raja Yuda, meureun aing dipaehan." 27 (12:26) 28 Sanggeus ngamanah kitu, seug bae anjeunna ngadamel dua babantengan emas, geus kitu ngalahir ka rahayat, "Ayeuna mah lamun maraneh rek ngabarakti, teu perlu ka Yerusalem. Eh urang Israil, tah ieu allah maraneh, anu ngaluarkeun maraneh ti Mesir!" 29 Babantengan emas teh anu hiji ku anjeunna ditempatkeun di Betel, anu hiji deui di Dan. 30 Seug jalma-jalma mimiti ngabarakti di Betel jeung Dan, ngaralampahkeun dosa. 31 Yarobam terus ngadamel tempat-tempat pangibadahan di puncak-puncak pasir, sarta ngangkat imam-imam lain ti kaom Lewi. 32 Geus kitu Yarobam netepkeun hiji poe kaagamaan, nya eta tanggal lima belas bulan kadalapan, nurutan di Yuda. Seug anjeunna ngurban dina altar di Betel ka babantengan 61
1 Raja-raja 12.33 -13.4 emas kengingna ku anjeun ngadamel. Di Betel anjeunna neundeun imam-imam, sina ngalalayanan di tempat babakti kengingna ngadegkeun. 33 Dina tanggal lima belas bulan dalapan, tanggal kengingna nangtukeun, anjeunna ngurban dina altar di Betel, ngaresmikeun pesta kaagamaan kengingna nyipta pikeun urang Israil. 13 1 Aya hiji nabi ti Yuda, kenging timbalan PANGERAN kudu angkat ka Betel. Gancangna geus sumping, waktu Raja Yarobam keur ngadeg deukeut altar seja ngurban. 2 Pok nabi teh ngalahir ka eta altar, ngedalkeun timbalan PANGERAN, "Altar! Altar! Dengekeun ieu timbalan PANGERAN: Engke bakal aya budak medal ti bangsa Daud, ngaranna Yosia. Maneh ku eta bakal dijieun tempat meuncitan imam-imam anu ngalalayanan altar-altar brahala, tukang-tukang natakeun kurban luhureun maneh. Maneh ku eta bakal dipake tempat ngaduruk tulang-tulang jelema!" 3 Sasauranana terus, "Kanyahokeun! Ieu altar bakal bencar, lebuna awur-awuran. Lamun geus kitu bakal tetela ka maraneh yen ieu omongan kami sategesna timbalan PANGERAN!" 4 Raja Yarobam ngahaok bari nunjuk ka eta nabi, timbalanana, "Tangkep ieu manusa!" 62
1 Raja-raja 13.5- 13 Tapi dak dumadak panangan raja jadi jeger teu bisa balik deui. 5 Sarta harita keneh altar teh ujug-ujug bencar, lebuna awur-awuran. Kasauran eta nabi kalawan timbalan PANGERAN tinekanan. 6 Raja Yarobam ngalahir ka eta nabi, "Kaula pangnedakeun ka PANGERAN Allah andika, mugi ieu leungeun kaula ku anjeunna dicageurkeun deui!" Seug nabi teh neneda ka PANGERAN. Geus kitu panangan raja pulih deui sabiasa. 7 Raja sasauran ka nabi, "Linggih heula ka kaula urang tuang. Kaula rek mulang tarima." 8 Nabi ngawaler, "Najan dipaparin saparo kabeungharan Sang Raja, paliyas kaula dahar atanapi nginum sareng Sang Raja. 9 Margi timbalan PANGERAN, kaula teu meunang barang teda, ulah nginum-nginum acan. Wangsul oge teu kenging ka jalan urut tadi." 10 Ti dinya nabi tuluy mulih nganggo jalan sejen, henteu nyorang urut tadi. 11 Harita di Betel aya hiji nabi sepuh. Ku putra-putrana diwartosan yen poe eta aya nabi ti Yuda, geus kitu-kitu sarta kitu-kitu pilahirna ka Raja Yarobam. 12 "Ka jalan mana mulihna?" saur nabi sepuh. 13 Sanggeus dituduhkeun, nabi sepuh mundut dipangnyelaankeun kalde, bral angkat, 63
64 1 Raja-raja 13.14-22 14 terus mudun nyusul nabi anu ti Yuda tea. Gancangna kasusul, keur ngaso handapeun tangkal kiara. Nabi sepuh mariksa, "Punten, leres kitu Ajengan teh nabi ti Yuda?" "Leres" waler anu dipariksa. 15 "Sindang heula ka rorompok, urang tuang," saur nabi sepuh. 16 Waler nabi ti Yuda, "Hatur nuhun kana pangangken dugi ka ngangkir dahar leueut. Mung hapunten teu tiasa ngiringan. 17 Margi timbalan PANGERAN sim kuring teu kenging barang teda, teu kenging nginum-nginum acan. Wangsul oge teu kenging ka jalan urut tadi." 18 "Bapa oge nabi sapertos Ajengan," saur nabi sepuh bari terus ngabohong, saurna, "Aya malaikat piwarangan PANGERAN ngalahir ka Bapa, miwarang nyindangkeun sareng ngangken ka Ajengan." 19 Tungtungna nabi ti Yuda teh ngiring ka nabi sepuh, tuluy dituangkeun. 20 Sabot ngariung keneh meja, aya timbalan PANGERAN ka nabi sepuh. 21 Ngong nabi sepuh teh ngalahir tarik, "Timbalan PANGERAN, Maneh henteu ngesto ka Kami, ngalanggar timbalan Kami. 22 Maneh balik deui jeung dahar di tempat anu ku Kami dilarang. Ku sabab kitu maneh kudu paeh. Sarta mayit maneh moal dikuburkeun di makam kulawarga sorangan."
65 1 Raja-raja 13.23-31 23 Beres taruang nabi ti Yuda ku nabi sepuh dipangrarangkenankeun kalde, 24 ti dinya bral angkat neruskeun perjalanan. Tapi tiwas, di tengah jalan pupus dirontok singa. Layonna ngajoprak di tengah jalan, ari kaldena kitu deui singana caricing bae di dinya ngabanding gigireunana. 25 Katenjo ku anu ngaraliwat eta layon keur dibanding ku kalde jeung singa, tuluy dibejakeun ka urang Betel. 26 Barang nabi sepuh ngadangu warta seug sasauran, "Moal salah tangtu eta teh nabi anu ngalanggar timbalan PANGERAN tea! Ku PANGERAN disina tiwas ku singa. Timbalan PANGERAN tinekanan." 27 Geus kitu anjeunna ngalahir ka putra- putrana, "Ama pangrarangkenankeun kalde!" Sanggeus tarapti, 28 bral angkat. Gancangna layon teh kapendak keur ngajolopong di tengah jalan dibanding ku kalde jeung singa. Eta singa henteu ngaganggu kana eta layon kitu deui kana kaldena. 29 Layon ku anjeunna diangkat kana tonggong kalde, dicandak ka Betel pikeun ditangisan jeung dimakamkeun. 30 Ku nabi sepuh tuluy dikurebkeun di makam kulawargina bari ditangisan, "Duh Ki Sanak, Ki Sanak!" 31 Beres ngurebkeun, nabi sepuh wewekas ka pala putra, saurna, "Lamun Ama geus
66 1 Raja-raja 13.32 -14.4 maot, kuburkeun di ieu makam, rendengkeun jeung anjeunna. 32 Sagala kasauran anjeunna anu kedal ku timbalan PANGERAN perkara altar di Betel, kitu deui perkara tempat-tempat pangibadahan di kota-kota wewengkon Samaria tinangtu bakal tinekanan." 33 Ari lampah Yarobam raja Israil jongjon teu aya saena. Malah anjeunna ngangkat imam-imam ti kaom-kaom anu ilahar, sina manghuluan di altar-altar kengingna ngadegkeun. Saha bae anu hayang jadi imam ku anjeunna terus diangkat. 34 Dosa anjeunna kitu baris malindes ka salirana, matak tumpur bebeakan ka turunanana. 14 1 Hiji mangsa putra pameget Yarobam anu jenengan Abia teu damang. 2 Yarobam ngalahir ka geureuhana, "Nyai geura dangdan tuluy ka Silo, ka Nabi Ahia, anu bareto nyebutkeun yen Akang bakal jadi raja tea. Tapi kudu nyamar ngarah teu katangen. 3 Mawa roti sapuluh siki, kueh-kueh jeung madu sagoci keur kikintun. Taroskeun ka anjeunna kumaha kituh ieu si ujang teh geringna, tangtu ku anjeunna diwartoskeun." 4 Gasik geureuha Yarobam angkat ka Silo ka bumi Nabi Ahia. Eta nabi geus sepuh. Ku tina kasepuhanana socana geus teu ningali.
1 Raja-raja 14.5- 10 5 Tapi geus diuningaan ku PANGERAN yen bakal kasumpingan garwa Yarobam anu rek mundut pituduh perkara panyawat putrana. Pikeun ngawalerna oge geus diuningaan. Gancangna garwa Yarobam geus sumping, niron-niron awewe biasa. 6 Tapi barang keresek lebet ka lawang, ku nabi geus dihiap saurna, "Lebet Nyi Yarobam! Keur naon make nyamar? Ieu aya beja banget keur Nyai. 7 Popoyankeun ieu timbalan PANGERAN pikeun Yarobam, kieu, Maneh teh ku Kami geus diangkat ti nu loba, dijieun raja nyangking umat Kami Israil, 8 dibere karajaan beunang Kami nyandak ti turunan Daud. Kari-kari maneh bet henteu kawas abdi Kami Daud anu sakitu sumujudna, sakitu tuhuna kana timbalan-timbalan Kami, taya karepna nu sejen salian ti ngalampahkeun pangersa Kami. 9 Sabalikna kalakuan maneh kacida dorakana, leuwih doraka ti batan raja-raja nu ti hareula. Maneh nonggongan ka Kami, nyundut amarah Kami ku nyieunan brahala jeung arca-arca keur sembaheun. 10 Mana kanyahokeun, kulawarga maneh ku Kami rek ditumpes. Turunan maneh lalaki, nu kolot, nu ngora keneh, kabeh rek dibasmi sing tumpur. Ahli-ahli maneh ku Kami bakal disapu kawas nyapukeun kokotor. 67
1 Raja-raja 14.11-16 11 Satiap ahli Yarobam, paeh di kota bakal dihakan anjing, paeh di tegal bakal beak ku manuk gagak. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 12 Ahia terus keneh sasauranana ka garwa Yarobam, "Jig geura balik. Engke, barang ce Nyai nincak nagara, anak Nyai geus kereles manten. 13 Eta budak maotna bakal diceungceurikan ku sakumna bangsa Israil sarta bakal dikubur. Ngan eta saurang ahli Yarobam anu maotna bakal dikubur tur mayitna dipulasara, sabab ngan eta saurang anu ku PANGERAN Allah Israil kapendak hade. 14 Satuluyna PANGERAN bakal ngajenengkeun hiji raja sejen nyangking Israil, anu baris namatkeun raja turunan Yarobam. 15 Nagara Israil ku PANGERAN bakal dihukum, dioyag-oyag lir galagah ditarajang ku nyeotna walungan. Urang Israil ku Mantenna bakal dirabut ti ieu tanah anu sakieu hadena paparin Mantenna ka karuhun maranehna. Bakal diawurkeun mancawura ka peuntaseun Walungan Eprat, lantaran geus nyarieun arca-arca batari Asera, nyundut bebendu PANGERAN. 16 Urang Israil bakal dikantun ku PANGERAN, lantaran Yarobam migawe dosa sarta ngadosakeun Israil." 68
1 Raja-raja 14.17-24 17 Bral garwa Yarobam mulih ka bumina di Tirsa. Kakara ge anjeunna ngadampal bangbarung, putrana geus kereles manten ngantunkeun. 18 Ku urang Israil dicaleungceurikan, tuluy dikurebkeun. Timbalan PANGERAN anu diandikakeun ka Nabi Ahia abdi-Na tinekanan. 19 Carita hal Raja Yarobam, hal perangna, hal ngarajaanana, kaungel dina kitab Babad raja-raja Israil. 20 Yarobam ngarajaanana dua puluh dua taun, tuluy pupus jeung dikurebkeun, digentos ku Nadab putrana jadi raja. 21 Ari Rehabam putra Suleman, mimiti jadi rajana teh dina yuswa opat puluh hiji taun. Ngarajaanana tujuh belas taun, di Yerusalem, kota anu ku PANGERAN dijungjung ti sakabeh wewengkon tanah Israil, jadi tempat paranti ngabakti ka Mantenna. Ari jenengan ibuna Naama, urang Amon. 22 Urang Yuda marigawe dosa, malah leuwih ti batan karuhunna, matak leuwih ngentab kana manah PANGERAN. 23 Nyarieun tempat-tempat parantina ngabarakti ka allah-allah palsu, ngadegkeun tugu-tugu batu jeung arca-arca Asera paranti maranehna maruja di puncak-puncak pasir jeung di handapeun tangkal-tangkal anu ngarunggunuk. 24 Nyucudna pisan di tempat ngabaraktina ka brahala teh lalaki awewe jararinah. 69
1 Raja-raja 14.25 -15.2 Jadi kalakuan urang Yuda teh kacida ngerakeunana, cara kalakuan bangsa-bangsa anu ku PANGERAN geus dialusir ti eta tanah basa urang Israil rek mimiti asup ka dinya. 25 Dina taun kalima pamarentahan Rehabam. Yerusalem dirurug ku Raja Sisak ti Mesir. 26 Eta raja ngajabel dunyabrana anu aya di Bait Allah jeung di karaton. Kepeng-kepeng emas kenging Suleman ngadamel tea ge dijabel. 27 Ku Raja Rehabam digentos ku kepeng- kepeng tambaga, tuluy dititipkeun ka kapala-kapala tamtama anu ngajaraga gedong raja. 28 Unggal raja angkat ka Bait Allah, eta kepeng-kepeng tambaga teh dibawa ku para pangawal, sanggeusna tuluy dipulangkeun deui ka tempatna di kamar jaga. 29 Carita hal Raja Rehabam, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 30 Antara Raja Rehabam jeung Raja Yarobam sapanjang jarumenengna teu eureun-eureun silih perangan. 31 Sanggeus Raja Rehabam pupus jeung dikurebkeun di Kota Daud, karajaanana diteruskeun ku Abiam, putrana. 15 1 Abia mimiti jumenengna raja teh sanggeus Yarobam dalapan belas taun ngarajaanana di Israil. 2 Abia ngarajaanana tilu taun, di Yerusalem. Jenengan ibuna Maaka binti Absalom. 70
1 Raja-raja 15.3- 12 3 Abia oge teu beda ti ramana, midamel dosa, teu sumujud ka PANGERAN Allahna, teu cara Daud eyangna. 4 Tapi papadaning kitu, ku tina PANGERAN emut ka Daud, Abia ku PANGERAN Allahna teu burung dipaparin putra pameget anu baris nuluykeun ngarajaan di Yerusalem gegentos anjeunna jeung sangkan Yerusalem bisa tetep ngadeg. 5 Eta teh ku bawaning PANGERAN ngaraskeun ka Daud anu geus ngagenahkeun manah Mantenna, tara pisan nyimpang tina sagala timbalana-Na, kajaba sakali dina perkara Uria urang Het tea. 6 Abia jeung Yarobam oge teu eureun-eureun silih perangan. 7 Carita hal Abia kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 8 Abia pupus sarta dimakamkeun di Kota Daud, tuluy digentos ku Asa putrana, jadi raja. 9 Asa mimiti jumenengna raja teh sanggeus Yarobam dua puluh taun ngarajaan di Israil. 10 Ngarajaanana di Yerusalem, opat puluh hiji taun lilana. Anjeunna putu Maaka binti Absalom. 11 Lampah Raja Asa ngagenahkeun manah PANGERAN saperti Daud karuhunna. 12 Jelema-jelema anu ngabarakti ka brahala-brahala bari jarinah di tempat-tempat pangibadahanana, lalaki awewe kabeh 71
1 Raja-raja 15.13-18 disingkah-singkahkeun dialusiran. Arca-arca brahala beunang ngadamel sepuh-sepuhna oge disingkir-singkirkeun. 13 Malah eyangna pisan, Maaka, dirorod tina kalungguhan ibu suri, lantaran ngadamel arca Dewi Asera, dewi kasuburan anu pikaijideun. Arcana ku anjeunna dikadek mani potong dua, tuluy diduruk di Lebak Kidron. 14 Ngan ari tempat-tempat pangibadahan ka brahala-brahala mah ku Asa diantep teu ditumpurkeun. Tapi sanajan kitu sapanjang jumenengna anjeunna tetep tuhu ka PANGERAN. 15 Barang-barang beunang ramana nyucikeun pikeun ka Allah kitu deui beunang anjeunna pribadi nyucikeun, paparabotan emas jeung perak, ku anjeunna disimpen di Bait Allah. 16 Antara Raja Asa ti Yuda jeung Raja Baasa ti Israil keur jarumenengna teu weleh silih perangan. 17 Hiji mangsa Baasa nempuh ka Yuda, tuluy ngabenteng kota Ramah, megat jalan kaluar asupna urang Yuda. 18 Tumali jeung eta, Raja Asa ngaluarkeun emas jeung perak sakarina ti kamar dunyabrana Bait Allah jeung karaton, dititipkeun ka mantri-mantrina sina dihaturkeun ka Raja Benhadad bin Tabrimon putu Hesion, Raja Siria anu calik di Damsik. Amanatna, 72
1 Raja-raja 15.19-24 19 "Urang ngahiji sauyunan sapertos rama urang kapungkur. Dupi ieu emas sareng perak sumeja kahaturkeun. Panuhun kaula mugi sampean ulah ngabantu deui ka Baasa raja Israil, supados eta raja narik baladna ti wewengkon kaula." 20 Raja Benhadad nyaluyuan kana pamundut Raja Asa, tuluy nginditkeun gegedug perangna sabaladna ka wewengkon Israil, nepi ka bisa ngarebut kota Iyon, Dan, Abel Bet Maaka, wewengkon deukeut Talaga Galilea, jeung sakuliah wewengkon Naptali. 21 Barang Raja Baasa ngadangu eta kajadian, ngagentak liren ngabentengna kota Ramah, gancang ngabujeng ka Tirsa. 22 Geus kitu Raja Asa gancang marentah supaya urang Yuda ulah aya anu kari kudu ngabarantu ngakutan batu jeung kayu ti Ramah, anu ku Raja Baasa dianggo ngabenteng kota Ramah. Eta bahan-bahan ku Raja Asa dianggo ngabenteng Mispa jeung Geba di wewengkon Binyamin. 23 Lalampahan Raja Asa, kagagahanana, kota-kota anu dibenteng ku anjeunna, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. Dina kasepuhnakeun anjeunna katarajang kasawat dampal sampean nepi ka teu iasa angkat-angkatan. 24 Asa pupus, dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud. Karajaanana diteruskeun ku Yosapat, putrana. 73
1 Raja-raja 15.25-33 25 Sanggeus dua taun Raja Asa nyepeng karajaan Yuda, Nadab bin Yarobam jadi raja di Israil. Ngarajaanana ngan dua taun. 26 Hirupna sarua jeung ramana, migawe dosa ka PANGERAN jeung ngadosakeun bangsa Israil. 27 Baasa bin Ahia ti kaom Isaskar sakait ngalawan ka Nadab. Nadab ku Baasa ditelasan waktu keur ngepung kota Gibeton di nagara Pelisti. 28 Ditelasanana dina taun katilu Raja Asa nyangking karajaan Yuda. Baasa jadi raja Israil ngaganti Nadab. 29 Kakara ge jadi raja, Baasa terus numpes ahli-ahli Yarobam, dipaehan kabeh teu aya anu dihirupan. Timbalan PANGERAN anu diucapkeun ku Nabi Ahia abdi-Na, ti Silo, yen sakabeh ahli Yarobam bakal tumpur, geus tinekanan. 30 Kitu temahna dosa Yarobam anu nyundut bebendu PANGERAN Allah Israil, jeung ngalantarankeun urang Israil marigawe dosa. 31 Lalampahan Nadab kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 32 Antara Raja Asa ti Yuda jeung Raja Baasa ti Israil keur jarumenengna teu weleh silih perangan. 33 Baasa mimiti jadina raja Israil teh dina taun katilu Raja Asa nyepeng karajaan Yuda. Calikna di Tirsa. Ngarajaanana dua puluh opat taun. 74
1 Raja-raja 15.34 -16.7 34 Lalampahan anjeunna teu beda ti Raja Yarobam, midamel dosa sarta ngalantarankeun urang Israil marigawe dosa. 16 1 Geus kitu aya timbalan PANGERAN ka Yehu bin Hanani, ngembankeun timbalana-Na pikeun Baasa. Kieu timbalana- Na, 2 "Maneh ku Kami geus dijungjung tina cacah kuricakan jadi raja nyangking umat Kami Israil. Kari-kari kalakuan maneh henteu beda ti Yarobam, migawe dosa jeung ngadosakeun umat Kami, nepi ka dosa maranehna matak ngentab manah Kami. 3 Mana maneh katut sanak baraya ku Kami bakal dipiceun, arek disaruakeun jeung Yarobam. 4 Saban jalma ti sanak baraya maneh, paeh di kota bakal dihakan anjing, paeh di tegal bakal beak ku manuk gagak." 5 Lalampahan Baasa jeung kagagahanana kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 6 Baasa pupus, dimakamkeun di Tirsa. Karajaanana diteruskeun ku Ela, putrana. 7 Kitu timbalan PANGERAN perkara Baasa jeung sanak barayana anu didongkapkeunana ku Nabi Yehu, lantaran Baasa midamel dosa ka Mantenna. Anjeunna kudu narima eta hukuman ti PANGERAN, lantaran nya midamel dosa saperti kalakuan Yarobam, nya numpes ahli-ahli Yarobam ongkoh. 75
1 Raja-raja 16.8- 15 8 Ela mimiti jadina raja Israil teh dina taun kadua puluh genep Raja Asa ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Tirsa, ngarajaanana dua taun. 9 Aya anu sakait ngamusuh ka anjeunna, nya eta Simri, anu ngapalaan saparo pasukan kareta raja. Hiji waktu Ela ngaleueut nepi ka mabok di bumina Arsa mantri karaton, di Tirsa. 10 Sabot kitu Simri asup, Ela ditelasan. Ti dinya Simri ngaganti jadi raja. Eta kajadianana dina taun kadua puluh tujuh Raja Asa ngarajaan nagara Yuda. 11 Sanggeus Simri jadi raja, harita keneh terus numpes sanak baraya Baasa. Wargi- wargi jeung mitra-mitrana, sakur anu lalaki mah beak, kabeh diparaehan. 12 Timbalan PANGERAN ku jalan Nabi Yehu perkara Baasa tea tinekanan. Kulawargina kabeh tumpes dipaehan ku Simri, 13 temahna tina lampah maranehna anu muja arca-arca jeung nyasabkeun Israil sina marigawe dosa. Baasa kitu deui Ela putrana, geus nyundut bebendu PANGERAN Allah Israil. 14 Lalampahan Ela kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 15 Simri mimiti jadina raja Israil dina taun kadua puluh tujuh Raja Asa nyangking nagara Yuda. Calikna di Tirsa, ngarajaanana ngan 76
1 Raja-raja 16.16-24 tujuh poe. Harita balad Israil keur ngepung kota Gibeton di tanah Pelisti. 16 Barang balad ngadarenge yen Simri baha jeung maehan raja, seug harita keneh, di dinya keneh ngajenengkeun Panglima Omri jadi raja Israil. 17 Omri sabaladna mulih ti Gibeton tuluy ngepung kota Tirsa. 18 Barang nangenan yen eta kota geus ragrag, Simri lebet ka benteng di jero karaton, ger karaton diduruk, sarta anjeunna oge tiwas kaduruk, 19 bayaran lampahna midamel dosa ka PANGERAN. Teu beda ti Yarobam anu saheulaeunana, Simri oge matak bendu PANGERAN, midamel dosa sarta ngalantarankeun urang Israil marigawe dosa. 20 Lalampahan Simri jeung hal ngabelotna, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 21 Rahayat Israil pecah. Saparo rek ngangkat Tibni bin Ginat jadi raja, saparo deui tetep misuka ka Omri. 22 Ahirna anu meunang teh anu nyekel Omri. Tibni tiwas, Omri jadi raja. 23 Omri mimiti jadina raja Israil dina taun katilu puluh hiji Raja Asa nyangking nagara Yuda. Ngarajaanana dua belas taun, calikna mimitina di Tirsa meunang genep taun. 24 Ti dinya ngagaleuh pasir Samaria ti Semer genep rebu gebleg uang perak. Eta pasir ku anjeunna dibenteng, diadegan kota anu 77
1 Raja-raja 16.25-33 dingaranan Samaria, nyokot tina ngaran Semer asal nu bogana. 25 Omri midamel dosa ka PANGERAN, malah leuwih ti nu ti hareula. 26 Teu beda ti Yarobam anu saheulaeunana, anjeunna oge nyundut bebendu PANGERAN Allah Israil, midamel dosa, nyasabkeun Israil kana dosa jeung sina nyarembah ka brahala. 27 Lalampahan Omri, jeung hal ihtiarna pikeun nyampurnakeun kakawasaanana, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 28 Omri pupus, dimakamkeun di Samaria, tuluy digentos ku Ahab, putrana, jadi raja. 29 Ahab putra Omri mimiti jadina raja Israil dina taun katilu puluh dalapan Raja Asa nyangking nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana dua puluh dua taun. 30 Anjeunna oge midamel dosa ka PANGERAN, tur leuwih ti nu ti hareula. 31 Anjeunna mah kawas tacan ngaraos cukup ku midamel dosa cara kalakuan Yarobam, da nepi ka geureuhaan ka Isebel putra Raja Etbaal raja nagara Sidon sarta ngabakti ka Dewa Baal. 32 Dewa Baal teh ku anjeunna dipangdamelkeun kelenteng di Samaria, dipangdamelkeun altar sagala, diteundeunna di eta kelenteng. 33 Diwuwuhan deui ku ngadamel arca Dewi Asera. Matak benduna PANGERAN Allah Israil 78
1 Raja-raja 16.34 -17.4 teh anjeunna mah pohara kacida, leuwih ti raja-raja Israil nu ti hareula. 34 Jaman anjeunna jadi raja, aya jelema ngaran Hiel urang Betel, ngadegkeun deui kota Yeriho. Mangsa eta, cocog sakumaha anu geus ditimbalkeun ku PANGERAN ku jalan Yosua putra Nun tea, nya eta: Waktu Hiel masang pademen kota Yeriho, nu jadi parepehna teh Abiram, putra cikalna, sarta waktu ngadamel gapurana diparepehan ku Segub, putra bungsuna. 17 1 Aya hiji nabi jenenganana Elias, urang Tisbe wewengkon Gilad. Dina hiji poe anjeunna marek ka Raja Ahab sarta misaur kieu, "Demi pajenengan PANGERAN Allah Israil anu jumeneng, anu dipigusti ku kaula, kaula mopoyankeun ka raja, yen di jero dua tilu taun ieu di dieu moal turun ibun moal turun hujan, nepi ka engke upama geus aya ucap kaula deui." 2 Sanggeusing kitu PANGERAN nimbalan ka Elias, 3 "Ieu tempat tinggalkeun. Maneh kudu ka wetan, tuluy kudu nyumput di sisi Susukan Kerit peuntaseun Walungan Yordan beulah wetan. 4 Maneh bisa nginum ti eta susukan, sarta Kami rek nitah manuk gagak mawakeun dahareun maneh." 79
1 Raja-raja 17.5- 12 5 Elias tumut kana timbalan PANGERAN, seug angkat ka Susukan Kerit sarta terus nyumput di dinya. 6 Ari ngaleueutna ti eta susukan, tuangna roti jeung daging, isuk sore saban poe dianteuran ku manuk gagak. 7 Lila ti lila eta susukan teh saat ku banget-bangetna halodo. 8 Geus kitu PANGERAN nimbalan ka Elias, 9 "Maneh kudu pindah ka kota Sarpat deukeut Sidon. Di ditu aya hiji randa, anu ku Kami geus ditimbalan supaya mere dahar ka maneh." 10 Bral Elias angkat ka Sarpat. Gancangna geus sumping ka lawang kota, beh anjeunna ningali aya randa eukeur ngarorotek suluh. "Nyai, cik Bapa menta cai saeutik hayang nginum," saurna ka eta randa. 11 Sanggeus nyi randa ngaleos rek nyokot cai, ku Elias dicalukan deui, saurna, "Jeung rotina saeutik mah!" 12 Ari tembalna, "Demi PANGERAN Allah anu jumeneng, panutan Bapa, abdi teh balaka bae parantos teu gaduh tedaeun. Kantun tipung sakeupeul dina wadah, sareng minyak jetun sakeclak dina cecenting. Ieu suluh kenging ngarorotek di dieu teh kangge ngasakkeun eta anu saeutik, keur abdi sareng pun anak. Kantun sakitu-kituna. Seep eta mah kantun ngantos-ngantos ajal ku langlayeuseun." 80
1 Raja-raja 17.13-20 13 "Ulah salempang," waler Elias. "Jig bae asakkeun eta dahareun teh. Mun geus asak, heulakeun sakeupeul mah ka dieu jang Bapa, engke kakara jang Nyai jeung budak. 14 Sabab kieu timbalan PANGERAN Allah Israil, Eta tipung moal beak-beak dina wadahna, minyak moal saat-saat dina cecentingna, nepi ka engke, ana Kami geus nurunkeun deui hujan." 15 Randa teh balik, nyumponan pamundut Elias. Elias, nyi randa jeung anakna cukup dahareun lila pisan. 16 Sakumaha timbalan PANGERAN anu diucapkeun ku Elias, tipung henteu beak-beak, minyak henteu saat-saat. 17 Dina hiji mangsa anak nyi randa gering, beuki payah, beuki payah, tungtungna maot. 18 Nyi randa unjukan ka Elias, "Nun piwarangan Allah, ku naon abdi teh dikieu- kieu? Bapa sumping ka dieu teh naha supados Allah emuteun kana dosa abdi, dugi ka nyabut nyawa pun anak?" 19 "Bawa budakna ka dieu," waler Elias. Seug eta budak teh ku anjeunna dipayang tuluy dicandak ngunggahan tangga ka kamar anjeunna di loteng, lajeng digolerkeun dina enggon. 20 Geus kitu anjeunna neneda, tarik, "Nun PANGERAN Allah sim abdi, ku naon margina ieu randa anu parantos sakitu ihlasna kaanjrekan ku jisim abdi ku Gusti 81
1 Raja-raja 17.21 -18.5 dicilakakeun, nyawa anakna ku Gusti dicabut?" 21 Geus kitu Elias nangkubkeun anjeun kana awak eta budak tilu kali, pok sasambat deui, "Nun PANGERAN Allah sim abdi, mugi-mugi rohna ieu budak sina wangsul deui kana jasadna!" 22 Panyambat Elias ku PANGERAN dimakbul, budak teh ngambekan deui, hirup deui. 23 Ti dinya eta budak teh ku Elias dicandak turun, diserenkeun ka indungna bari saurna, "Nyai, tuh budak teh hirup!" 24 Wangsulna, "Bapa teh saestuna piwarangan Allah. Sayaktosna pisan Bapa teh ngemban pangandika PANGERAN!" 18 1 Dina hiji mangsa, sanggeus halodo tea nincak kana tilu taun, PANGERAN nimbalan ka Elias, "Tepungan Raja Ahab. Kami rek nurunkeun hujan." 2 Bral Elias angkat. Harita paceklik di Samaria keur babangetna. 3 Tuluy Ahab nyaur Obaja, kawasa karaton. (Obaja teh kacida ibadahna ka PANGERAN, 4 nepi ka basa Isebel maehan nabi-nabi PANGERAN, Obaja nyumputkeun saratus nabi di dua guha, saguhana lima puluh, dahar leueutna diurus.) 5 Timbalan Ahab ka Obaja, "Coba urang kaluar, urang ngilik cinyusu-cinyusu atawa susukan-susukan anu aya di ieu tanah, sugan aya keneh anu jukutan, supaya kuda jeung 82
1 Raja-raja 18.6- 13 bigal ulah paraeh, ulah nepi ka urang kudu meuncitan eta sasatoan." 6 Seug aranjeunna pasini sorangeun, bral arangkat, raja ka ditu Obaja ka dieu, seja ngajajah tanah. 7 Di satengahing jalan Obaja paamprok jeung Elias, kenaleun keneh ka anjeunna, seug munjungan bari tumaros, "Leres ieu teh Bapa?" 8 "Enya, Bapa teh Elias. Jung wartoskeun ka raja gusti hidep, aya Bapa kituh di dieu." 9 Obaja ngawangsul, "Naon dosa abdi, mana dipiwarang ngunjukkeun Bapa aya di dieu ka Raja Ahab? Malar abdi dipaehan ku anjeunna? 10 Demi PANGERAN anu jumeneng, Allah anu ku Bapa disembah, sayaktosna Bapa teh ku raja dipilari ka saban nagri, disaksrak ka sajajagat. Upami raja hiji nagara nyebatkeun Bapa teu aya di nagarana teh ku Ahab dugi ka dipundut sumpah, yen leres Bapa teu aya. 11 Saur Bapa bieu, abdi kedah ngunjukkeun ka anjeunna Bapa aya di dieu. 12 Upami sabot abdi ka ditu Bapa dicandak ku Roh PANGERAN biheung ka mana, kumaha balukarna abdi? Hanas Bapa diunjukkeun aya di dieu, kari-kari ku raja henteu kasondong, moal lepat tangtos abdi ku anjeunna dipaehan. Ti bubudak abdi teh ibadah ka PANGERAN. 13 Nalika Isebel maehan nabi-nabi PANGERAN, abdi teh nulungan saratus nabi, 83
1 Raja-raja 18.14-20 disumputkeun di dua guha lima puluh lima puluh, dahar leueutna diurus. Bapa ngadangu wartosna? 14 Ku naon dugi ka miwarang sangkan abdi ngunjukkeun ka raja yen Bapa aya di dieu? Tangtos abdi ku anjeunna dipaehan!" 15 Elias ngawaler, "Demi PANGERAN Anu Maha Kawasa, anu ku Bapa diabdi, Bapa enya-enya seja nembongan ka raja poe ieu." 16 Obaja angkat wawartos ka Raja Ahab. Tuluy raja sumping ka Elias. 17 Barang ningali ka Elias, raja ngalahir, "Tah, ieu geuning maneh aya di dieu, tukang nyusahkeun di Israil teh!" 18 Waler Elias, "Sanes kaula tukang nyusahkeun mah, nanging Raja ku anjeun. Raja sareng kulawargi Raja tukang nyusahkeun mah. Sang Raja ngarempak timbalan-timbalan PANGERAN, nyembah ka arca Baal. 19 Mugi raja marentahkeun ka urang Israil sina darongkap ka kaula di Gunung Karmel, sareng nabi-nabi Baal anu opat ratus lima puluh urang, kitu deui nabi-nabi Dewi Asera anu opat ratus urang, anu naredana dicekapan ku Isebel." 20 Gancangna sakumna bangsa Israil jeung nabi-nabi Baal opat ratus lima puluh urang, kitu deui nabi-nabi Dewi Asera ku Ahab dipiwarang kumpul di Gunung Karmel. 84
1 Raja-raja 18.21-26 21 Sanggeus karumpul, Elias majeng nyaketan jalma rea, seug ngalahir, "Rek nepi ka iraha aranjeun midua hate? Upama PANGERAN anu jumeneng Allah, sing narurut ka Mantenna. Upama Baal anu jadi Allah, Baal tarurut!" Jalma rea ngabaretem, henteu nembal sakemek. 22 Elias ngalahir deui, "Ieu kaula nabi PANGERAN kari sorangan, nabi-nabi Baal opat ratus lima puluh urang. 23 Coba mawa sapi ka dieu dua siki. Peuncit hiji ku nabi-nabi Baal, potong-potong, terus kana hurunan suluhkeun, tapi ulah waka diseuneuan. Kaula ge nya kitu rek meuncit nu hiji deui. 24 Nabi-nabi Baal kudu sasambat ka dewana, kaula ge rek sasambat ka PANGERAN. Mana-mana anu disambat tea ngamakbul ngintun seuneu, eta nu jumeneng Allah." Jalma-jalma keprok sarurak. 25 Elias ngalahir ka nabi-nabi Baal, "Ku sabab aranjeun lobaan, pek ti hareula meuncit sapina, petakeun sakumaha mistina, tuluy sasambat ka dewa aranjeun menta pangdurukkeun eta suluh." 26 Seug nabi-nabi teh meuncit sapi terus dipotong-potong, tuluy reang sasambat ka dewana nepi ka tengah poe, pokna, "Nun Baal, mugi ngawaler!" Kitu bae saterusna bari tingalajrug ngurilingan altar jieunna. Tapi lebeng taya walonanana. 85
1 Raja-raja 18.27-33 27 Sanggeus tengah poe, Elias ngalahir ka maranehna, ngabanyolan, saurna, "Tarikan sasambatna! Dewa eta teh, lain? Palangsiang keur ngalamun atawa eukeur ka cai, atawa keur jalan-jalan! Atawa keur bobo. Geuingkeun sina gugah!" 28 Nabi-nabi sasambatna beuki bedas, tuluy narurihan maneh ku peso jeung belati sakumaha adatna, getihna mani baloboran. 29 Kitu jeung kitu bae bari reang ngarocoblak nepi ka asar. Tapi lebeng teu aya walonanana, teu sora-sora acan. 30 Elias ngalahir ka jalma rea, "Ka darieu sing dareukeut!" Rob jalma rea ngararonyong ka anjeunna anu terus peta-peta rek ngomean altar PANGERAN anu geus runtuh. 31 Anjeunna ngumpulkeun batu dua belas siki, ngalambangkeun dua belas kaom anu make ngaran pala putra Yakub, jalmi anu ku PANGERAN dilandi Israil tea. 32 Batu-batu teh ku anjeunna dianggo ngawangun deui altar paranti ngabakti ka PANGERAN. Sakuriling altarna ku anjeunna dikali disolokankeun, teu wudu rubak, bisa muat cai kira-kira lima belas litereun. 33 Beres eta anjeunna neundeunan suluh kana luhur altar, tuluy meuncit sapi sarta dipotong-potong, diteundeunan kana luhur suluh. Pok ngalahir, "Mawa cai ka dieu opat tahang, banjurkeun kana ieu pikurbaneun jeung suluhna." Ku jalma-jalma ditarurut. 86
1 Raja-raja 18.34-40 34 "Deui," saurna. Prak dibanjuran deui. "Sakali deui!" saurna. Prak dibanjur deui mani cipruk. 35 Caina tingcurulung ka sakuriling altar tuluy ngababayah minuhan solokanana. 36 Sanggeus nitih kana wanci ngurban burit, Nabi Elias nyaketan altar tuluy neneda, "Nun PANGERAN, Allah Ibrahim, Ishak, sareng Yakub, mugi nyatakeun yen Gusti teh Allah Israil, sareng nyatakeun yen sim abdi teh piwarangan Gusti tur parantos nedunan sugri timbalan. 37 Mugi ngamakbul, nun PANGERAN, mugi ngamakbul, supados ieu jalmi-jalmi tarerangeun yen Gusti teh PANGERAN, Allah, anu kersa ngahiap deui ka maranehna supados marulang deui ka Gusti." 38 Gur PANGERAN ngadatangkeun seuneu ti awang-awang, ngahuru kana kurban, kana suluh, kana batu, taneuh ge datang ka geheng, cai dina solokanana diletak nepi ka garing. 39 Jalma-jalma brak-bruk sarujud mareubeutkeun maneh kana taneuh, breng ngarucap, "PANGERAN teh estu Allah! Taya Allah lian ti PANGERAN!" 40 Elias marentah, "Tangkep nabi-nabi Baal! Ulah aya anu kabur!" Seug nabi-nabi Baal teh ditewakan, tuluy ku Nabi Elias digiring, mudun ka Susukan Kison, dipaehan kabeh di dinya. 87
1 Raja-raja 18.41 -19.2 41 Geus kitu Elias ngalahir ka Raja Ahab, "Parantos waktos tuang, mangga geura tuang. Tah sada hujan parantos ngaguruh." 42 Sabot Ahab rek prak tuang, Elias nanjak ka puncak Gunung Karmel. Di puncak brek sideku, mastakana di antara dua tekuna. 43 Geus kitu ngalahir ka pangiring, "Coba tempo ka laut!" Pangiring ngagidig, ana datang deui unjukan, "Teu aya naon-naon." Nepi ka tujuh kali dipiwarangna pulang anting ngawas-ngawas laut teh. 44 Katujuh kalina ana datang deui seug unjukan, "Nun, sumuhun jisim abdi ningal aya mega sagede leungeun jalmi unggah ti laut." Saur Elias ka pangiring, "Buru-buru ka Raja Ahab sina enggal-enggal kana kareta, geuwat mulih kituh bilih kapegat hujan." 45 Teu sabaraha lilana, langit reueuk mani angkeub, gelebug angin, breg hujan gede pisan. Ahab gura-giru kana kareta, mulih ka Yisrel. 46 Ari Elias harita keneh kadongkapan ku pangawasa PANGERAN, ret raksukanana dibeulitkeun kana angkeng, tuluy nyusul, lumpatna miheulaan Ahab terus ka Yisrel. 19 1 Sakabeh lampah Elias jeung hal anjeunna ngabinasa nabi-nabi Baal, ku Ahab dicarioskeun ka Isebel, geureuhana. 2 Seug Isebel ngirim ancaman ka Elias, saurna, "Mugia kami dihukum ku para dewa, malah sing dipaehan, lamun isukan wayah 88
1 Raja-raja 19.3- 10 kieu henteu ngabales ka maneh sakumaha kalakuan maneh ka nabi-nabi Baal!" 3 Elias sieuneun, tuluy kabur ka Bersyeba wewengkon Yuda, duaan jeung pangiring. Sumping ka dinya pangiringna dikantun, 4 ari anjeunna kebat angkatna sapoe jeput ngajugjug ka tanah gurun. Sumping- sumping brek calik ngiuhan handapeun tangkal harendong, ngarasula mundut ajal, piunjukna, "Parantos teu kiat, nun PANGERAN, mangga candak nyawa abdi, mending oge ajal." 5 Geus kitu tuluy nyangkere handapeun tangkal harendong, reup kulem. Sabot kitu aya malaikat noel ka anjeunna, ngalahir kieu, "Geura hudang, geura dahar!" 6 Elias gugah, ret ka mastakaeun bet aya roti sasiki jeung cai sakendi. Roti dituang, cai dileueut, geus kitu ebog deui. 7 Malaikat PANGERAN sumping deui ngagugahkeun, "Geura hudang, geura dahar, jauh keneh lalakon!" 8 Elias gugah, roti dituang, cai dileueut. Ku kasiat eta katuangan, anjeunna nepi ka kuat lumaku opat puluh poe opat puluh peuting, nepi ka Gunung Sinai, gunung anu suci tea. 9 Sup lebet ka hiji guha terus kulem. Geus kitu PANGERAN ngagentraan ka anjeunna, "Elias, keur naon di dieu?" 10 Waler Elias, "Nun GUSTI Allah Anu Maha Kawasa, abdi kumureb ka Gusti teh 89
1 Raja-raja 19.11-15 dugi ka kieu, teu aya deui anu dikawulaan mung Gusti. Dupi urang Israil parantos ingkar tina jangji ka Gusti, altar-altar Gusti diruntuh-runtuhkeun, nabi-nabi Gusti diparaehan, mung kantun abdi anu hirup keneh, kitu ge diarah-arah!" 11 Timbalan PANGERAN, "Geura bijil, marek ka Kami di puncak ieu gunung." Lar PANGERAN ngalangkung bari ngabijilkeun angin gede pisan, nepi ka gunung-gunung rarempu, cadas-cadas aroyag, tapi PANGERAN teu aya dina eta angin. Angin rerep, riyeg aya lini, tapi PANGERAN teu aya dina eta lini. 12 Lini eureun, gur aya seuneu, tapi PANGERAN teu aya dina eta seuneu. Seuneu pepes, tuluy aya soara leuleuy sada harewos. 13 Barang ngadangu eta soara, Elias ka luar bari meungpeunan raray ku harudum, tuluy ngadeg dina sungut guha. Ngong aya gentra, "Elias, keur naon di dieu?" 14 Elias ngawaler, "Nun GUSTI Allah Anu Maha Kawasa, abdi kumureb ka Gusti teh dugi ka kieu, teu aya deui anu dikawulaan mung Gusti. Dupi urang Israil parantos ingkar tina jangji ka Gusti, altar-altar Gusti diruntuh-runtuhkeun, nabi-nabi Gusti diparaehan, mung kantun abdi anu hirup keneh, kitu ge diarah-arah!" 15 Timbalan PANGERAN, "Balik deui ka jalan urut tadi nyorang tanah gurun anu ka 90
91 1 Raja-raja 19.16-21 Damsik. Lamun geus aya di kota, maneh kudu ngaminyakan Hasael, jadikeun raja Siria, 16 ngaminyakan Yehu bin Nimsi, jadikeun raja Israil, jeung ngaminyakan Elisa anak Sapat ti Abel Mehola, jadikeun nabi gaganti maneh. 17 Ari geus kitu, anu luput tina pedang Hasael tangtu beunang ku pedang Yehu; anu luput tina pedang Yehu, tangtu tiwas ku Elisa. 18 Urang Israil ku Kami ngan rek disesakeun tujuh rebu urang anu hirup, nya eta anu saratia ka Kami, anu henteu kungsi sujud ka arca Baal, atawa nyium ka eta." 19 Bral Elias jengkar mendakan Elisa. Elisa kasampak keur ngawuluku ku sapi sapasang. Di payuneunana aya deui sabelas pasangan, ari anjeunna ngawulukuna ku pasangan pangtukangna. Elias muka harudumna tuluy dianggokeun ka Elisa. 20 Cul Elisa ngantunkeun sapina, ngudag ka Elias bari miunjuk, "Ama, abdi bade ngiring, mung nyuhunkeun widi heula bade amitan ka pun bapa sareng pun biang!" Waler Elias, "Jig balik heula, Ama moal ngahalang-halang!" 21 Elisa nyampeurkeun pasangan sapina, duanana ku anjeunna dipeuncit, dagingna dipasak diolahkeun di dinya, diseuneuanana ku rarangken sapi, tuluy disuguhkeun ka nu araya di dinya, seug didalahar. Geus kitu Elisa ngiring ka Elias sarta jadi pangbantu anjeunna.
1 Raja-raja 20.1-7 20 1 Hiji mangsa Benhadad Raja Siria mepek baladna, direujeungan ku tilu puluh dua raja-raja lianna, mawa pasukan kuda katut pasukan karetana. Tuluy ngepung jeung narajang kota Samaria. 2 Geus kitu Benhadad ngirim jelema- jelemana ka Ahab raja Israil di eta kota, mawa timbalan kieu, "Raja Benhadad mundut supaya 3 anjeun nyerenkeun emas, perak, pamajikan-pamajikan anjeun, kitu deui anak-anak anjeun anu karuat awakna." 4 Waler Ahab, "Unjukkeun ka gusti Raja Benhadad, kaula nurut masrahkeun diri katut sagala pangaboga." 5 Tapi ari geus kitu, para utusan teh daratang deui ka Ahab, ngemban deui timbalan Raja Benhadad, "Dawuhan kami ti heula, emas, perak, pamajikan-pamajikan, jeung anak-anak maneh, serenkeun ka kami. 6 Dawuhan kami ayeuna, kami rek miwarang perwira-perwira kami ngarahrah karaton maneh jeung imah-imah para pagawe maneh. Sakur nu dianggap aya hargana arek dijabel. Perwira-perwira kami daratangna isukan wayah kieu." 7 Raja Ahab badanten jeung para pamingpin kota, timbalanana, "Kawas kitu mah eta manusa teh rek numpurkeun! Kamari menta garwa-garwa jeung putra-putra kami katut emas perak. Kami geus rujuk." 92
1 Raja-raja 20.8- 13 8 Pihatur para pamingpin, kitu deui jalma- jalma nu araya, "Teu kedah dipalire, ulah dirujukan." 9 Saur Ahab ka para utusan Benhadad, "Unjukkeun ka gusti sang raja, kaula rujuk nyumponan pamundutna nu ti heula. Pamundutna anu ayeuna kaula teu bisa narima." Utusan arindit. Tapi ari geus kitu bet daratang deui mawa timbalan 10 ti Benhadad, "Kami rek ngarurug, mawa balad gede rek ngabasmi ieu kota maneh, nepi ruruntukna diakut ngan ku leungeun maranehna wungkul oge tangtu beak. Kami menta ka para dewa supaya kami dihukum, malah sing dipaehan upama hal ieu ku kami teu dibuktikeun!" 11 Waler Raja Ahab, "Bejakeun ka Benhadad, prajurit sajati mah kumalungkungna sanggeus tarung, lain samemehna!" 12 Waleran ti Raja Ahab katarimana waktu Raja Benhadad jeung raja-raja anu ngareujeunganana keur nginum-nginum di pakemahan. Seug anjeunna marentah ka balad sangkan tatan-tatan geusan narajang. 13 Sajeroning kitu, aya nabi marek ka Raja Ahab, unjukan kieu, "Kieu timbalan PANGERAN, Teu kudu gimir ku balad anu sakitu gedena! Poe ieu maneh ku Kami rek dikersakeun unggul, sangkan nyaho yen Kami teh PANGERAN." 93
1 Raja-raja 20.14-20 14 Ahab mariksa, "Saha anu kudu mingpin panarajang?" Waler nabi, "Timbalan PANGERAN prajurit-prajurit anu ngarora, pamingpinna para gupernur." Raja Ahab mariksa deui, "Saha anu kudu mingpin pasukan inti?" Waler nabi, "Sang Raja ku anjeun." 15 Raja natakeun pasukan prajurit ngora, dikapalaan ku para gupernur, aya dua ratus tilu puluh dua prajurit. Ti dinya natakeun balad Israil, aya tujuh rebu prajurit. 16 (20:16-17) Wanci tengah poe diinditkeun, pasukan prajurit ngora ti heula. Ari Benhadad jeung tilu puluh dua raja-raja baturna harita keur marabok inuman di kemah-kemahna. Sabot kitu anu dijurung ngintip ku Benhadad daratang, ngunjukkeun yen aya pasukan kaluar ti Samaria. 17 (20:16) 18 Timbalan Benhadad, "Tangkep hirup-hirup, boh nu rek narajang, boh nu rek menta taluk." 19 Prung pasukan prajurit ngora narajang ti heula, disusul ku balad Israil, 20 pada-pada meunang lawan, pada-pada unggul niwaskeun musuhna. Urang Siria kalabur, terus diudag-udag ku balad Israil. Benhadad luput, kabur tumpak kuda jeung sawatara urang serdadu kuda. 94
1 Raja-raja 20.21-27 21 Pasanggrahanana ku Ahab dibereyek, kuda jeung kareta-karetana dirampas. Balad Siria elehna lain sisiwo. 22 Nabi tea marek deui ka Ahab, miunjuk, "Sang Raja kedah sasayagian deui, kedah waspada sareng caringcing. Saparantos musim ieu Raja Siria bakal narajang deui." 23 Raja Benhadad diunjukanan ku para mantrina, "Dewa-dewa urang Israil teh dewa-dewa gunung, pantes urang eleh. Upami dibantun tarung di nu lempar mah tangtos itu eleh. 24 Ku margi kitu, raja-raja anu tilu puluh dua teh ulah mingpin deui, gentos ku panglima-panglima lapangan. 25 Balad susun deui, seueurna sing sami sareng anu eleh ti payun, kuda sareng karetana oge sing sami seueurna sareng kamari ieu. Urang Israil urang ayonan di nu lempar, moal teu kawon." Pirempugna ku Benhadad kasaluyuan. 26 Sanggeus ganti musim, anjeunna mepek deui balad terus diinditkeun ka kota Apek, rek merangan deui urang Israil. 27 Urang Israil oge geus pepek nyarikep pakarang. Prung maju tuluy masanggrahan, dibagi dua gunduk disanghareupkeun ka balad Siria. Dibanding jeung balad Siria anu minuhan sawewengkon pasisian, balad Israil mah katenjona teh teu beda ti embe dua gonyok. 95
1 Raja-raja 20.28-32 28 Jol nabi teh marek deui ka Ahab sarta miunjuk, "Kieu timbalan PANGERAN, Ku sabab Kami ku Raja Siria dipajarkeun dewa gunung, lain dewa tanah lempar, balad Siria anu sakitu lobana ku Kami rek dielehkeun, maneh anu bakal meunang, sangkan maneh jeung jalma-jalma maneh nyarahoeun yen Kami teh PANGERAN." 29 Sanggeus tujuh poe balad Siria jeung balad Israil silih sanghareupan, dina katujuh poena prung bae tarung campuh. Balad Israil unggul. Balad Siria aya saratus rebu serdadu anu paraeh, 30 anu harirup keneh kalabur marubus ka kota Apek. Tapi kuta eta kota ngadadak ambrug, balad Siria anu paraeh katinggang kuta aya dua puluh tujuh rebu serdadu. Benhadad oge mubusna ka dinya, nyumput di hiji imah di kamar tukang. 31 Para mantrina arunjukan, "Wartosna raja-raja Israil teh sipatna hampuraan. Abdi- abdi widian ngadeuheus ka raja Israil bari meulit cangkeng ku karung, ngongkorongan beuheung ku tambang, malak mandar jadi matak salamet Sang Raja." 32 Seug maranehna ngabaleubeuran cangkengna ku karung jeung ngongkorongan beuheungna ku tambang, tuluy ngadareuheusan ka Raja Ahab. Pok arunjukan, "Nun, badega gamparan Benhadad, aya pihatureun nyuhunkeun 96
1 Raja-raja 20.33-36 dihirupan." Waler Ahab, "Kutan teh hirup keneh? Sukur! Puguh asa ka dulur ka anjeunna teh!" 33 Kasauranana ku mantri-mantri Benhadad dianggap galagat hade, geuwat diteuleuman estu henteuna. Barang Ahab nyebutkeun "dulur", geuwat ditempas, "Leres satimbalan, Benhadad teh tuang saderek." "Bawa ka dieu atuh," waler Ahab. Jol Benhadad sumping, ku Ahab dibageakeun, dicandak calik sakareta. 34 Benhadad tuluy misaur, "Kaula seja mulangkeun kota tuang rama anu kapungkur dirampas ku pun bapa. Sareng mangga Sang Raja muka pasar di Damsik, sapertos pun bapa kapungkur di Samaria." Waler Ahab, "Upami kitu sarat perjangjianana, sampean ku kaula dibebaskeun." Geus kitu Ahab jeung Benhadad nanda perjangjian, sarta Benhadad dileupaskeun. 35 Aya hiji anggota rombongan nabi, kalawan timbalan PANGERAN mundut ditampiling ka rerencanganana tunggal nabi, tapi henteu digugu. 36 Mana saurna, "Ku sabab anjeun nolak timbalan PANGERAN, engke sanggeus mios ti dieu bakal tiwas ku singa." Barang leos nabi rerencanganana ingkah ti dinya, gok pasanggrog jeung singa, gabrug ku singa dirontok nepi ka tiwas. 97
1 Raja-raja 20.37 -21.1 37 Nabi anu tadi mundut deui ka nu sejen, "Kaula tampiling!" Digugu, tuluy ditampiling satarikna. 38 Ti dinya eta nabi teh ngabeberan rarayna, nyamar, leos angkat tuluy ngadeg sisi jalan, megat raja Israil. 39 Barang raja ngalangkung seug digeroan, "Gusti Sang Raja! Waktos abdi gusti ngayonan musuh, aya jalmi nyerenkeun serdadu musuh saurang bari sanggemna, Jaga ieu jelema. Lamun nepi ka kabur, nyawa andika gantina, atawa andika didengda tilu rebu gebleg uang perak. 40 Nanging tawanan teh kabur waktos abdi nguruskeun itu ieu." Waler raja, "Nya kitu hukuman anu kudu ditarima ku maneh, maneh sorangan anu menta!" 41 Harita keneh nabi teh ngadudut beber rarayna. Raja teu panglingeun, geuning nabi eta teh! 42 Saur nabi saterusna ka Ahab, "Kieu timbalan PANGERAN, Ku sabab maneh geus ngaleupaskeun jelema anu ceuk Kami kudu dipaehan, nyawa maneh pigantieunana. Balad maneh oge bakal tumpur, gaganti balad itu anu diantep kalabur!" 43 Raja Ahab kebat mulih ka Samaria, manahna juwet prihatin. 21 1 Deukeut karaton Raja Ahab di Yisrel aya hiji lahan anggur, bogana hiji jelema ngaran Nabot. 98
1 Raja-raja 21.2-8 2 Dina hiji poe Ahab ngalahir ka Nabot, "Lahan anggur maneh mending ka kamikeun, kabeneran deukeut ka karaton kami. Ku kami rek digantian ku kebon anggur anu leuwih alus, anu ieu rek dipelakan sayuran. Atawa lamun mending dibeuli, ku kami dibeuli sapantesna." 3 Wangsul Nabot, "Ieu kebon anggur gagaduhan teh pusaka ti karuhun. Paliyas kasanggakeun, PANGERAN henteu ngidinan." 4 Ahab mulih ka karaton semu jengkel, ngunek-ngunek ku jawaban Nabot. Dug bae ebog dina pajuaran mayun kana tembok, henteu kersa tuang-tuang acan. 5 Jol Isebel geureuhana tuluy mariksa, "Ku naon Engkang, semu ngangluh? Ku naon teu kersa tuang?" 6 Waler Ahab, "Jengkel ku Nabot, bet kitu omonganana. Lahan anggurna ku Engkang dipenta rek dibeuli, atawa digantian ku lahan sejen, tapi carekna ulah!" 7 Ari saur Isebel, "Har, Engkang teh raja atanapi sanes? Enggal geura gugah, janglarkeun manah, geura tuang. Kebon anggur si Nabot mah gampil, engke ku abdi disanggakeun." 8 Ti dinya Isebel ngadamelan surat, dicap ku tanda cap Ahab, dielak ku cap karajaan, dikintunkeun ka para gegeden jeung para priyayi. 99
1 Raja-raja 21.9- 18 9 Eusina, "Umumkeun kudu puasa. Kumpulkeun jalma-jalma. Nabot pentingkeun tempatna, hormat-hormat. 10 Ayakeun dua jalma bangkawarah hareupeunana, sina nuding ka si Nabot yen geus ngagogoreng ka Allah jeung ka raja. Gusur si Nabot ka luareun kota, benturan ku batu sina paeh." 11 Parentah Isebel dilakonan ku para pamingpin jeung jelema-jelema penting di Yisrel. 12 Puasa geus diumumkeun, jalma-jalma geus dikumpulkeun, Nabot dihormat-hormat diukna. 13 Sabot kitu, ngong dua jalma bangkawarah teh nuduh ka Nabot, dituding ngagogoreng ka Allah jeung ka raja. Nabot terus digusur ka luar kota, tuluy dibenturan ku batu, maot. 14 Isebel diunjukanan, "Nabot parantos dipaehan." 15 Gancang Isebel unjukan ka Ahab, "Nabot parantos teu aya. Lahan anggurna anu diulah-ulah teh ayeuna mah kantun nyandak." 16 Ahab buru-buru angkat rek ningalian eta lahan anggur, rek terus diangken. 17 PANGERAN nimbalan ka Elias, nabi ti Tisbe, 18 "Maneh kudu ka Samaria, ka Raja Ahab. Ku maneh bakal kasampak di lahan anggur Nabot. Eta lahan ku manehna rek dipiboga. 100
101 1 Raja-raja 21.19-25 19 Tepikeun ieu timbalan Kami ka manehna, Enggeus maehan jelemana, ayeuna deui rek ngarampas pangabogana! Kieu deui kituh timbalan Kami ka manehna, Ku sabab eta, getih maneh bakal diletakan ku anjing di tempat anjing-anjing ngaletakan getih Nabot." 20 Bareng Ahab ningali ka Elias, pok teh ngalahir, "Bagea musuh! Bet papanggih deui jeung kami?" Waler Elias, "Enya, ngahaja, lantaran Sang Raja geus kapincut ku kajahatan, nyieun kalakuan anu kacida gorengna dina paningal PANGERAN. 21 Ku sabab kitu, kieu timbalan PANGERAN, Maneh ku Kami rek digebruskeun kana bahla, rek dieuweuhkeun. Sakabeh ahli maneh anu lalaki kolot budak ku Kami rek dibeakkeun. 22 Sanak baraya maneh rek disaruakeun jeung sanak baraya Raja Yarobam bin Nebat sarta jeung sanak baraya Raja Baasa bin Ahia, sabab maneh geus nyundut bebendu Kami, nyered rahayat kana marigawe dosa. 23 Jeung timbalan PANGERAN, bangke Isebel bakal dihakan ku anjing di Yisrel. 24 Tiap-tiap sanak baraya maneh, paeh di kota bakal dihakan anjing, paeh di tegal bakal beak ku manuk gagak." 25 (Wantu-wantu taya deui anu nyucudna saperti Ahab, nepi ka kagembang ku kajahatan, midamel gorengna ka PANGERAN
102 1 Raja-raja 21.26 -22.3 taya papadana, dumeh kaangsonan ku Isebel garwana. 26 Dosa anjeunna kacida ngerakeunana, ngabakti ka arca-arca cara adat urang Emor baheula, anu ku PANGERAN geus ditundung ti eta tanah basa urang Israil rek arasup ka dinya.) 27 Anggeus Elias ngalahir, Ahab nyosoeh anggoanana bari tuluy dicuculan diganti ku karung. Teu kersa tuang, kulemna ge disasarap ku karung, alum liwung pinuh kaduhung. 28 PANGERAN nimbalan ka Elias, 29 "Nyaho maneh, Ahab geus kacida ngarendahkeun dirina di payuneun Kami? Ku sabab manehna geus nembongkeun kaduhungna, bahla teh ku Kami moal didatangkeun dina jaman manehna, engke bae dina jaman anakna kakara eta bahla teh ku Kami rek didatangkeun ka sakabeh kulawarga Ahab." 22 1 Geus dua taun leuwih urang Israil jeung urang Siria henteu silih perangan. 2 Dina katilu taunna, hiji waktu Yosapat raja Yuda natamu ka raja Israil. 3 Raja Ahab ngalahir ka para perwirana, "Urang teh kajongjonan. Na moal ngarebut deui Ramot di wewengkon Gilad ti Raja Siria? Wewengkon urang eta teh!"
103 1 Raja-raja 22.4- 11 4 Geus kitu saurna ka Raja Yosapat, "Kumaha anjeun kersa nyarengan kaula ngarebut Ramot?" Waler Yosapat, "Ari leres mah bade ka ditu mangga, kaula seja ngiring sareng balad sareng pasukan serdadu kuda. 5 Nanging saena mah naroskeun heula timbalan PANGERAN." 6 Raja Ahab ngumpulkeun nabi-nabina, aya opat ratus urangna. Anjeunna mariksa, "Kumaha, meunang kami nempuh ka Ramot?" Nabi-nabina bareng ngajarawab, "Tempuh! Ku PANGERAN bakal dipaparinkeun!" 7 Tapi saur Raja Yosapat, "Kumaha teu aya deui nabi anu sanesna, anu tiasa disuhunkeun pituduhna ti PANGERAN?" 8 Waler Ahab, "Aya saurang deui, Mika bin Yimla. Tapi kaula ijid, lantaran ngawejangna teh tara mere pibagjaeun kaula, ngan mere anu picilakaeun bae!" Saur Raja Yosapat, "Teu sae ngalahir kitu." 9 Ahab nyaur hiji ponggawa sina buru-buru ngangkir Mika. 10 Raja duanana ngaranggo anggoan karajaan, lalinggih dina korsina masing- masing deukeut hiji panggilingan luareun pisan lawang Samaria. Ari nabi-nabi ngawarejangna di payuneun aranjeunna. 11 Nabi anu ngaran Sidkia bin Kenaana nyieun tatandukan tina beusi, tuluy mihatur ka Ahab, "Kieu timbalan PANGERAN, Ku ieu,
1 Raja-raja 22.12-18 raja bakal neunggar urang Siria, urang Siria bakal beak." 12 Nabi-nabi sejenna oge kitu ngaromongna, cenah, "Ramot tempuh, Sang Raja bakal unggul ku PANGERAN!" 13 Ponggawa anu dititah ngangkir Nabi Mika tea mihatur ka anjeunna, "Nabi-nabi anu sanes ngawarejangna raja tangtos unggul. Bapa oge saena mah kitu." 14 Waler Mika, "Demi PANGERAN anu jumeneng, Bapa mah ngan arek ngedalkeun anu diandikakeun ku PANGERAN." 15 Sanggeus Mika aya di payuneun raja, raja mariksa, "Mika! Meunang kami jeung Raja Yosapat nempuh ka Ramot?" Waler Mika, "Mangga tempuh! Sang Raja tangtos unggul ku PANGERAN!" 16 Tapi saur Ahab, "Lamun enya maneh ngomong teh ku pajenengan PANGERAN, bejakeun sabalakana bae kumaha timbalana- Na. Lain geus sering pisan kami ngomong kitu teh?" 17 Mika miunjuk, "Katingal ku jisim abdi balad Israil paburisat tingbalecir di pasir-pasir, lir domba teu aya nu ngangon. Ari timbalan PANGERAN, Eta jelema-jelema teh geus euweuh pamingpinna. Sina baralik, sina saralamet." 18 Saur Ahab ka Yosapat, "Tuh, sanggem kaula ge tadi, nabi ieu mah 104
1 Raja-raja 22.19-25 tara ngawejangkeun pibagjaeun kaula, ngan anu picilakaeun bae!" 19 Mika sasauran deui, "Darangukeun pangandika PANGERAN! Katingal ku kaula PANGERAN keur linggih dina singgasana di sawarga, dibanding ku para malaikat-Na. 20 PANGERAN ngandika, Saha anu bisa ngawujuk Ahab sina indit ngarurug sangkan tiwas di Ramot? Para malaikat ngawangsulna henteu sami, sanggem itu kitu sanggem ieu kieu. 21 Aya hiji roh marek ka payuneun PANGERAN sarta mihatur kieu, Sim abdi tiasa. 22 PANGERAN mariksa, Kumaha jalanna? Ari piunjukna, Nabi-nabina bade diwujuk supados ngabarohong ka rajana. Ari timbalan PANGERAN, Jung geura wujuk, ku maneh tangtu beunang." 23 Mika neruskeun piunjukna, "Buktos kieu kajadianana, ieu nabi-nabi ku PANGERAN dihaja sina ngabarohongan Gamparan. Gamparan parantos dipastikeun ku PANGERAN kedah tinemu sareng bahla!" 24 Nabi Sidkia nyirintil ka Mika terus nampiling, sarta pokna, "Ti iraha PANGERAN ngalih ti kami terus nimbalan make biwir maneh?" 25 Waler Mika, "Engke ge maneh nyaho sorangan lamun geus salungkar-salingker nyumput asup kamar kaluar kamar!" 105
1 Raja-raja 22.26-33 26 Raja nimbalan hiji ponggawa, saurna, "Tangkep Mika! Bawa ka ditu ka Amon gegeden kota, jeung ka Yoas putra raja. 27 Sina dijebloskeun ieu jelema teh ka jero panjara, nyatu nginumna sungkeret nepi ka engke lamun kami geus mulang reujeung salamet!" 28 Saur Mika, "Anu disanggemkeun ku jisim abdi bieu, sanes ge timbalan PANGERAN upami Sang Raja iasa mulih tur salamet!" Saurna deui, "Tengetkeun ieu ucapan kaula ku sarerea!" 29 Ahab raja Israil tulus nempuhna ka Ramot wewengkon Gilad, disarengan ku Yosapat raja Yuda. 30 Ahab misaur ka Yosapat, "Kaula mah perang teh rek nyamar. Sampean mah kudu nganggo anggoan karajaan." Seug raja Israil nyamar, tuluy angkat. 31 Raja Siria geus marentahkeun ka kapala-kapala pasukan kareta tilu puluh dua urang, saurna anu kudu ditarajang teh ngan raja Israil bae saurang, nu sejen mah ulah ditarajang. 32 Anu matak barang maranehna narenjo ka Raja Yosapat, sarta panyangkana anjeunna teh raja Israil, kareta-karetana dipengkolkeun arek dipake ngepung. Tapi barang Raja Yosapat ngagero, 33 kanyahoan yen lain raja Israil. Nu ngepung alundur deui, narajangna teu tulus. 106
1 Raja-raja 22.34-41 34 Aya hiji serdadu mesatkeun jamparing sahinasna bae. Tapi kabeneran keuna ka Raja Ahab, kana sela-sela baju kerena. Anjeunna ngagero, marentah ka kusir kareta, "Kami tatu! Balikkeun kareta, bawa kaluar ti enggon tarung!" 35 Ku sabab perang keur ragot, Raja Ahab tetep aya dina karetana, nyarande, mayunan urang Siria, getih tina raheutna geus ngalukrah dina bak kareta. Barang geus burit anjeunna pupus. 36 Sanggeus panonpoe meh surup, kadenge aya sora parentah ka balad Israil, "Geura baralik ka sanagara-sanagarana, satanahna-satanahna!" 37 Kitu jalan pupusna Ahab. Layonna dibawa ka Samaria tuluy dimakamkeun. 38 Sabot karetana dikumbah di sisi empang di Samaria, getih anjeunna diletakan ku anjing, sarta awewe-awewe palacuran mararandi di eta empang. Tinekanan sakumaha pangandika PANGERAN. 39 Carita Raja Ahab, lalakonna, karaton gadingna, nagara-nagara anu diadegkeunana, kaungel dina kitab Babad Raja-raja Israil. 40 Sanggeus anjeunna pupus, Ahasia putrana ngagentos jadi raja. 41 Yosapat putra Raja Asa, mimiti jadi raja nagara Yuda teh dina kaopat taunna Raja Ahab nyangking nagara Israil, 107
1 Raja-raja 22.42-50 42 dina yuswa tilu puluh lima taun. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana dua puluh lima taun. Jenengan ibuna Asuba binti Silhi. 43 Anjeunna oge midamel anu leres di payuneun PANGERAN sakumaha ramana. Ngan henteu ngabasmi tempat-tempat ibadah ka brahala; jalma-jalma masih keneh ngalurban jeung ngarukus di tempat-tempat kitu. 44 Yosapat jeung raja Israil tara silih perangan. 45 Carita Yosapat, lalakonna, kagagahanana dina perang, kaungel dina kitab Babad Raja-raja Yuda. 46 Jalma-jalma anu jararinah, anu ngabarakti ku altar-altar brahala sesa jaman ramana, awewe lalaki ku anjeunna dileungitkeun ti karajaanana. 47 Harita tanah Edom teu aya rajana. Anu marentah di dinya nya eta hiji wakil anu diangkat ku raja Yuda. 48 Raja Yosapat ngadamel kapal-kapal layar iangkeuneun ka Opir nyiar emas, tapi teu kungsi balayar, sabab kapal-kapalna kaburu barejad di Esion Geber. 49 Anjeunna ku Ahasia raja Israil ditawaran palaut Israil, supaya ngabantuan ka para palaut urang Yuda, tapi ku anjeunna ditolak. 50 Sanggeus Yosapat pupus sarta dimakamkeun di makam karajaan di Kota Daud, Yehoram putrana ngagentos jadi raja. 108
1 Raja-raja 22.51-53 51 Ahasia putra Ahab mimiti jadi raja Israil teh dina taun katujuh belas Yosapat ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana dua taun. 52 Anjeunna oge midamel dosa ka PANGERAN, nurutan kajahatan Ahab ramana, nurutan kajahatan ibuna, Isebel, jeung nurutan kajahatan Raja Yarobam anu nyered urang Israil marigawe dosa. 53 Raja Ahasia nyembah ngabakti ka Baal, nyundut bebendu PANGERAN Allah Israil kawas ramana. 109
2 Raja-raja 1 1 Sanggeus Ahab raja Israil pupus, urang Moab barontak ka Israil. 2 Hiji mangsa Ahasia raja Israil ragrag tina loteng karaton di Samaria, seug jadi teu damang. Tuluy miwarang ponggawana ka Ekron, sina menta pituduh ka Beel Sebul dewa urang Pelisti, naha kasawatna bakal damang deui atawa moal. 3 Malaikat PANGERAN nimbalan ka Nabi Elias urang Tisbe, miwarang megat utusan Ahasia jeung kudu sasauran kieu, "Ari di Israil naha geus euweuh Allah, nepi ka rek menta pituduh ka Beel Sebul dewa urang Ekron? 4 Bejakeun ka raja, timbalan PANGERAN, Maneh moal cageur deui, bakal tuluy paeh." Elias tumut kana timbalan. 5 Gancangna utusan-utusan raja baralik deui. Ku raja dipariksa, "Ku naon geus baralik deui?" 6 Pihatur para utusan, "Dipiwarang wangsul deui ku hiji jalma, saurna kieu timbalan PANGERAN perkawis salira Kangjeng Raja, Naha di Israil geus euweuh Allah, nepi ka maneh nitah menta pituduh Beel Sebul dewa urang Ekron? Maneh moal cageur deui, bakal tuluy paeh." 7 Raja mariksa, "Siga kumaha jelemana?"
2 Raja-raja 1.8-14 8 Piunjukna, "Jalmana nganggo raksukan kulit, nganggo sabuk kulit." "Tangtu Elias," saur raja. 9 Raja miwarang hiji perwira mawa lima puluh prajurit nangkep Elias. Elias kasampak keur calik di hiji pasir. Eta perwira ngomongna kieu, "Eh utusan Allah! Timbalan raja, maneh kudu turun!" 10 Waler Elias, "Lamun enya kami utusan Allah, sing turun seuneu ti langit, ngalebur ka maneh jeung balad maneh!" Gur bae turun seuneu ti langit, ngalebur ka eta perwira jeung prajurit-prajuritna. 11 Raja miwarang perwira sejen jeung prajuritna lima puluh. Eta perwira ngomongna kieu ka Elias, "Eh utusan Allah! Timbalan raja, ayeuna maneh kudu turun!" 12 Waler Elias, "Lamun enya kami utusan Allah, sing turun seuneu ti langit, ngalebur ka maneh jeung balad maneh!" Gur deui turun seuneu ti Allah, ngalebur ka eta perwira jeung prajurit-prajuritna. 13 Raja miwarang deui hiji perwira jeung prajuritna lima puluh. Eta perwira nanjak, geus kitu brek sideku di payuneun Elias sarta pihaturna, "Nun piwarangan Allah, mugi Ajengan hawatos ka abdi sadaya. Abdi sadaya sumeja nyanggakeun pati hurip! 14 Dua perwira anu tadi sareng sadaya prajuritna parantos tiwas ku seuneu ti langit. Jisim abdi neda sih piwelas Ajengan." 2
2 Raja-raja 1.15-2.3 15 Malaikat PANGERAN nimbalan ka Elias, "Jig milu ka ditu. Ulah salempang." Bral Elias angkat jeung eta perwira. Gancangna geus aya di payuneun raja, 16 ngalahir kieu, "Kieu timbalan PANGERAN, Maneh geus nitah menta pituduh ka Beel Sebul dewa urang Ekron, kawas di Israil geus euweuh Allah anu bisa disambat pituduh-Na. Ku sabab kitu maneh moal cageur deui, bakal tuluy paeh!" 17 Gancangna Ahasia geus pupus, saluyu jeung timbalan PANGERAN anu disaurkeun ku Elias. Ku sabab Ahasia teu kagungan putra lalaki, anu jadi raja ngaganti anjeunna teh saderekna, nya eta Yoram, dina taun kadua Raja Yehoram putra Raja Yosapat nyangking karajaan Yuda. 18 Carita Raja Ahasia kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 2 1 Cunduk kana waktu, PANGERAN kersa ngangkat Elias ka sawarga, jalan angin puyuh. Ti dinya Elias angkat ti Gilgal disarengan ku Elisa. 2 Di tengah jalan Elias sasauran ka Elisa, "Maneh mah di dieu bae, Ama ku PANGERAN ditimbalan ka Betel." Pihatur Elisa, "Abdi sumpah demi kasatiaan abdi ka PANGERAN anu jumeneng sareng ka Ama, abdi moal ngantunkeun Ama." Bral arangkat ka Betel. 3 Murid-murid di Betel nyalampeurkeun ka Elisa, nararos, "Kumaha sampean parantos 3
2 Raja-raja 2.4-9 terang? Juragan sampean dinten ieu bakal dicandak ku PANGERAN." "Kaula ge terang," walon Elisa. "Tapi ulah gareruh." 4 Elias ngalahir ka Elisa, "Maneh cicing di dieu, Ama ku PANGERAN ditimbalan ka Yeriho." Pihatur Elisa, "Abdi sumpah demi kasatiaan abdi ka PANGERAN anu jumeneng sareng ka Ama, abdi moal ngantunkeun Ama." Bral arangkat ka Yeriho. 5 Murid-murid di Yeriho nyalampeurkeun ka Elisa, naranya, "Kumaha sampean geus terang? Juragan sampean dinten ieu bakal dicandak ku PANGERAN." "Kaula ge terang," walon Elisa. "Tapi ulah gareruh." 6 Elias ngalahir ka Elisa, "Maneh cicing di dieu, Ama ku PANGERAN ditimbalan ka Walungan Yordan." Pihatur Elisa, "Abdi sumpah demi kasatiaan abdi ka PANGERAN anu jumeneng sareng ka Ama, abdi moal ngantunkeun Ama." Bral arangkat 7 ka Walungan Yordan, ditaluturkeun ku murid-murid nabi lima puluh urang. Elias jeung Elisa liren di sisi walungan, murid-murid anu lima puluh urang oge areureun, rada jauh. 8 Elias muka jubah, digulungkeun tuluy dipeupeuhkeun kana cai. Bray cai nyingray nepi ka dasar, Elias jeung Elisa mareuntas. 9 Di peuntas ditu Elias ngalahir ka Elisa, "Geura pok, hidep rek menta naon ka Ama, memeh Ama dicandak." Elisa mihatur, 4
2 Raja-raja 2.10- 16 "Nyuhunkeun dipaparin pangawasa Ama, supados tiasa jadi gegentos Ama." 10 Waler Elias, "Hidep menta anu hese. Lamun Ama keur dicandak katenjo, pamenta hidep bisa tinekanan. Lamun teu katenjo, pamenta hidep moal dikabul." 11 Sabot aranjeunna sasauran bari angkat, dumadakan dipapag ku kareta seuneu anu ditarik ku kuda seuneu, seug Elias dicandak, diangkat ku angin puyuh. 12 Ku Elisa katingalieun, seug Elisa sasambat, "Ama! Ama! Nabi Israil anu digjaya! Ama parantos lajeng!" Les Elias teu katembong deui. Bawaning ku gegetun Elisa nyoehkeun anggoanana mani beulah dua. 13 Top Elisa mulung jubah Elias anu ragrag ti awang-awang, tuluy malik angkat ka sisi walungan, ngadeg heula sakeudeung. 14 Jubah Elias dipeupeuhkeun kana cai bari saurna, "Di mana PANGERAN, Allah Elias?" Cai dipeupeuh deui, bray nyingray ka ditu ka dieu, seug anjeunna meuntas. 15 Katarenjoeun ku murid-murid nabi urang Yeriho anu lima puluh urang. Ceuk maranehna, "Pangawasa Elias turun ka anjeunna!" Tuluy maranehna marapag ka Elisa, brek marando. 16 Ti dinya mihatur, "Ieu abdi-abdi lima puluh urang, sami baredas. Dunungan sampean bade dipilarian, bisi ku Roh PANGERAN 5
2 Raja-raja 2.17- 24 diragragkeun di gunung atanapi di lebak." Waler Elisa, "Keun bae tong ditareangan." 17 Tapi ku sabab maraksa ku Elisa diidinan. Bral maranehna laleumpang, tingtaranggah tingtarempo nareangan Elias, tapi nepi ka tilu poe teu kapanggih. 18 Tuluy baralik deui ka Elisa anu keur ngantos di Yeriho. Anjeunna ngalahir, "Ceuk kaula ge entong ditareangan." 19 Aya sababaraha urang Yeriho ngadareuheus ka Elisa, pihaturna, "Hatur uninga, ieu kota teh saleresna mah sae, mung caina awon sareng watekna matak kaluron." 20 Elisa ngalahir, "Kami pangnyokotkeun uyah kana pinggan anyar." Song disanggakeun. 21 Anjeunna angkat ka sirah cai, seug uyah teh diawurkeun kana sirah cai bari saurna, "Timbalan PANGERAN, Ieu cai ku Kami dirobah jadi alus, moal matak paeh atawa kaluron." 22 Pilahir Elisa tinekanan, ti harita eta cai jadi alus. 23 Ti Yeriho Elisa angkat ka Betel. Di jalan, waktu anjeunna keur nanjak, aya barudak kalaluar ti nagara eta, seug maroyokan ka anjeunna, pokna, "Euy gundul, geuwat nyingkir!" 24 Elisa ngareret, socana merong ka eta barudak anu lobana opat puluh dua urang, seug disapa bari nyambat pajenengan 6
2 Raja-raja 2.25-3.7 PANGERAN. Torojol ti leuweung aya nu bijil, dua biruang bikang, seug nyasaak eta barudak. 25 Elisa lajeng angkatna ka Gunung Karmel, ti dinya terus mulih ka Samaria. 3 1 Yoram putra Ahab mimiti jadi raja Israil dina taun kadalapan belas Raja Yosapat nyangking nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana dua belas taun. 2 Anjeunna midamel dosa ka PANGERAN, ngan henteu goreng teuing cara ramana jeung Isebel ibuna. Malah pilar brahala beunang ramana ngadamel paranti ngabakti ka Baal ku anjeunna dirubuhkeun. 3 Tapi anjeunna oge kawas Yarobam bin Nebat anu saheulaeunana, nyered urang Israil teu eureun-eureun marigawe dosa. 4 Mesa, raja Moab, miara domba loba pisan, saban taun kudu mere upeti ka raja Israil 100.000 anak domba jeung bulu tina 100.000 domba. 5 Sanggeus Ahab raja Israil pupus, Mesa baha ka Israil. 6 Yoram teu talangke mepek balad tuluy budal ti Samaria. 7 Ka Yosapat raja Yuda anjeunna ngintun saur, "Moab ngalawan ka kaula. Kumaha sampean kersa ngabantu merangan?" Waler Raja Yosapat, "Mangga. Kaula rek ngiring jeung balad jeung pasukan kuda. 7
2 Raja-raja 3.8-15 8 Bade nganggo jalan mana nempuh ka ditu?" Waler Yoram, "Urang nganggo jalan tanah gurun Edom." 9 Tilu raja, nya eta Raja Yoram, Raja Yosapat jeung raja nagara Edom geus arangkat. Sanggeus tujuh poe di jalan, beakeun cai, balad jeung sato anu ngakut babawaan geus teu ngarinum. 10 Raja Yoram misaur, "Kieu geuning urang tiluan teh, ku PANGERAN bakal diselehkeun ka raja Moab!" 11 Saur Raja Yosapat, "Manawi di dieu aya nabi? Urang suhunkeun pituduhna ti PANGERAN." "Sumuhun aya, Elisa putra Sapat. Anjeunna kapungkur ngingiring ka Elias," pihatur hiji perwira balad Raja Yoram. 12 Saur Raja Yosapat, "Enya eta mah nabi." Seug eta tilu raja sarumping ka Elisa. 13 Ari saur Elisa ka raja Israil, "Naha mundut tulung ka kaula, sanes ka nabi-nabina tuang rama sareng tuang ibu?" Waler Yoram, "Sanes kitu, kaula tiluan ku PANGERAN bakal diselehkeun ka raja Moab." 14 Saur Elisa, "Demi PANGERAN anu jumeneng, anu ku kaula disembah, sayaktosna upami teu ngemutkeun ka Raja Yosapat raja Yuda mah kaula teh moal ngareret-reret acan. 15 Ayeuna kaula nyuhunkeun tukang ngacapi." Sabot tukang ngacapi keur ngacapi, pangawasa PANGERAN tumerap ka Elisa, 8
2 Raja-raja 3.16- 23 16 seug anjeunna ngalahir, "Kieu timbalan PANGERAN, Ieu walungan garing kudu dikali, jieunan solokan masing rea. 17 Teu kudu ngadago hujan jeung angin, ieu walungan tanwande pinuh ku cai, nepi ka maraneh, kitu deui sasatoan jeung sato anu ngakut babawaan bisa ngarinum." 18 Elisa sasauran deui, "Ieu pikeun PANGERAN mah henteu hese. Malah Mantenna bakal maparin kaunggulan, urang Moab bakal diselehkeun. 19 Rubuh-rubuhkeun kabeh kotana anu rareugreug tur aralus teh, tangkal bubuahanana tuaran, sumur-sumurna urugan, lahan-lahanna bugbrugan ku batu!" 20 Poe isukna wanci kurban isuk, leb cai datang ti lebah tanah Edom, nepi ka ngeueum wewengkon di lebah dinya. 21 Urang Moab geus nyarahoeun yen rek ditempuh ku tilu raja. Seug mepek balad, jalma-jalma kolot ngora dikerid, tuluy ngajaraga di tapel wates. 22 Bray isuk tuluy harudang, pecenghul panonpoe bijil cahayana ninggang kana cai. Katenjona ku urang Moab cai teh mani beureum kawas getih. 23 Ceuk urang Moab, "Getih! Musuh urang tangtu enggeus tarung pada batur, silih paehan. Hayu urang tarajang ka pasanggrahanana, urang rayah!" 9
2 Raja-raja 3.24-4.1 24 Ana daratang ka pasanggrahan Israil, ku urang Israil dipapag ditarajang nepi ka malundur deui tuluy kalabur. Ku urang Israil diberik diparaehan. 25 Kota-kotana ditumpurkeun. Unggal ngaliwatan lahan anu alus, balad Israil marulung batu, tuluy dibaledog-baledogkeun kana eta lahan, nepi ka eta lahan teh pinuh kaurugan ku batu. Geus kitu sumur- sumurna ku urang Israil diarurugan, tangkal bubuahanana ditaluaran. Tungtungna ngan tinggal ibu kotana, Kir Hareset. Tuluy dikepung ku pasukan tukang bandring, dibandringan. 26 Sanggeus ngarasa perangna eleh, raja Moab ngumpulkeun tujuh ratus jelema anu palinter maen pedang, karepna rek ngabedah musuh, rek terus kabur ka raja Siria, tapi teu bisa laju. 27 Ku sabab kitu ceg nyekel ka anakna anu cikal, pirajaeun gaganti dirina, tuluy dipeuncit dikurbankeun ka dewa urang Moab dina luhur kuta. Urang Israil teu karuateun nenjo, tuluy bae mundur ti eta kota terus marulang ka nagarana. 4 1 Aya hiji awewe, randana salah sahiji nabi, ngadeuheus ka Elisa, tuluy unjukan, "Juragan, abdi teh katilar maot ku salaki. Juragan langkung uninga, pun lanceuk teh jalma anu ibadah ka Allah. Dupi ayeuna, jalma anu ngahutangkeun ka pun lanceuk 10
2 Raja-raja 4.2-8 dongkap bade ngabantun pun anak, bade dijadikeun abidna, pamayar hutang pun lanceuk." 2 Pilahir Elisa, "Kumaha kahayang maneh? Boga naon bae di imah?" Piunjukna, "Sumuhun teu gaduh naon-naon, mung minyak jetun sagoci alit." 3 Pilahir Elisa, "Jig geura nginjeuman wawadahan kosong ka tatangga, tong saeutik-saeutik, sing loba. 4 Geus kitu maneh asup ka jero imah jeung barudak, tutupkeun panto. Cicikeun minyak teh tina goci leutik kana wawadahan anu karosong. Wadah anu geus pinuh teundeun." 5 Gancangna eta awewe jeung barudakna geus di jero imah, pantona ditutupkeun. Minyak tina goci leutik tea dicicikeun kana wawadahan beunang anakna nginjeuman. 6 Sanggeus wawadahanana areusi kabeh, seug menta deui wadah ka anakna. Tembal anakna, "Teu aya deui, ieu anu panungtung." Set minyak tina goci leutik teh eureun. 7 Ti dinya awewe teh ngadeuheus deui ka Elisa. Saur Elisa, "Eta minyak jual, duitna pake mayar hutang. Duit sesana pikeun bekel hirup maneh jeung barudak." 8 Dina hiji poe Elisa angkat ka Sunem. Di dinya anjeunna disindangkeun ku hiji wanita beunghar, tuluy dituangkeun. Ti harita saban anjeunna ka Sunem tangtu sindang jeung tuang di eta wanita. 11
12 2 Raja-raja 4.9-17 9 Eta wanita misaur ka carogena, "Tamu anu sering ka urang teh moal lepat jalma suci. 10 Urang pangdamelkeun kakamaran sapuratina, katil, meja, korsi, lampu, paranti anjeunna leleson ari keur ka dieu." 11 Dina hiji poe Elisa sumping deui ka Sunem, terus lebet ka eta kamar, leleson. 12 Anjeunna ngalahir ka Gehasi, rencangna, miwarang mariksakeun ka wanita nu kagungan bumi. 13 Saurna ka Gehasi, "Taroskeun bisi anjeunna aya kahoyong, tina sakieu getenna ka kami. Bisi sugan hoyongeun dipangunjukkeun kahoyongna ka raja atawa ka panglima perang." Ari piunjukna, "Teu aya panuhun naon-naon, parantos cekap sapertos nu sanes-sanes." 14 Saur Elisa ka Gehasi, "Kudu kumaha atuh kami nya mulang tarima?" Piunjuk Gehasi, "Juragan istri teh teu kagunganeun putra, dupi carogena parantos sepuh." 15 Saur Elisa, "Sina calik ka dieu." Gancangna geus nemonan, di lawang. 16 Saur Elisa, "Nyai, taun payun tepung wanci kieu Nyai bakal mangkon putra pameget." Wangsulanana, "Nun Ajengan piwarangan Allah, naha yaktos, sanes ngabobodo?" 17 Tapi eta kasauran Elisa teh tinekanan, taun hareupna eta wanita ngalahirkeun, anakna lalaki.
2 Raja-raja 4.18- 25 18 Sanggeus meunang sababaraha taun, hiji mangsa budak teh ulin ka tegal nyampeurkeun bapana anu keur maturan nu dibaruat. 19 Geus kitu budak teh ujug-ujug ngajerit, "Apa, sirah Ujang nyeri!" "Buru-buru si encep bawa ka ibuna!" ceuk bapana ka gandek. 20 Tuluy dipasrahkeun ka indungna. Ku indungna gasik dilahun teu lesot-lesot. Tapi sanggeus tengah poe, budak teh maot. 21 Ku indungna dibawa ka kamar Elisa, dikedengkeun dina katilna uluy ditinggalkeun, pantona ditutupkeun. 22 Salakina dicalukan, pokna, "Gandek sina ngabantun kalde ka dieu, abdi bade ka Nabi Elisa, moal lami." 23 Ceuk salakina, "Naha ka ditu ayeuna, Nyai? Da lain poe Sabat jeung lain poe Pesta Bulan Anyar." "Sawios, doakeun bae," tembalna, 24 bari ngararangkenan kalde. Ti dinya carekna ka gandek, "Geuwat giringkeun masing gancang, ulah eureun lamun can dititah!" 25 Geus kitu kebat ngajugjug ka Gunung Karmel arek ka Elisa. Ti kajauhan keneh ku Elisa geus katingalieun. Anjeunna ngalahir ka Gehasi, rencangna, "Tuh istri urang Sunem tea ka dieu! 13
2 Raja-raja 4.26- 32 26 Geuwat papagkeun, tanyakeun kumaha caroge jeung putrana salamet?" Ceuk eta wanita ka Gehasi berekah, salamet. 27 Tapi sanggeus aya di payuneun Elisa, eta wanita teh ujug-ujug ngarontok kana sampeanana. Ku Gehasi rek dikenyang, tapi saur Elisa, "Keun bae, hatena keur kiamat. Tapi kami ku PANGERAN teu dipaparin terang asalna." 28 "Nun Ajengan," pihaturna, "naha abdi kapungkur teh nyuhunkeun anak ka Ajengan? Sanggem abdi ge kapungkur naha yaktos Ajengan teh sanes ngabobodo?" 29 Elisa ngalieuk ka Gehasi sarta saurna, "Geuwat ka ditu! Bawa ieu iteuk. Di jalan ulah rundag-randeg uluk salam. Anu uluk salam ge ulah ditembalan. Jung buru-buru! Ungkulkeun ieu iteuk ka luhureun eta budak." 30 Piunjuk eta wanita, "Nun Ajengan, demi PANGERAN anu jumeneng, abdi moal waka wangsul upami henteu sareng Ajengan!" Atuh bral bae anjeunna angkat sareng. 31 Ari Gehasi geus tuluy ti heula, teteken Elisa geus diungkulkeun luhureun murangkalih tea. Tapi murangkalih teh teu aya sora-sorana, teu aya tanda-tanda yen hirup. Gehasi balik deui rek mapag Elisa. Ti dinya piunjukna, "Murangkalih teh teu nyaring-nyaring." 32 Sumping-sumping Elisa terus ka kamar, nyalira. Enya bae murangkalih teh geus maot, ngagoler dina katil anjeunna. 14
2 Raja-raja 4.33- 39 33 Panto dipeundeutkeun tuluy anjeunna neneda ka PANGERAN. 34 Geus kitu nangkubkeun anjeun ka eta murangkalih. Baham, soca jeung pananganana diantelkeun kana sungut, panon jeung leungeun eta murangkalih, seug awak murangkalih teh mimiti aya haneut-haneutna. 35 Elisa lungsur heula angkat bulak-balik di jero kamar. Prak deui nangkubkeun anjeun kana awak eta murangkalih. Seug eta murangkalih teh beresin tujuh kali, bray panonna beunta. 36 Elisa nyaur Gehasi, miwarang wawartos ka indung eta budak. Saur Elisa ka eta wanita, "Ieu anak Nyai pangku." 37 Bruk indung eta budak teh nyium taneuh bari ngarawu sampean Elisa, ti dinya ngarawu anakna tuluy dibawa kaluar ti kamar. 38 Elisa geus mulih ka Gilgal. Hiji mangsa di eta tanah aya paceklik. Dina hiji poe sabot ngawulang murid-murid, Elisa miwarang ngahurungkeun seuneu nagenkeun panci gede, miwarang masak naon bae anu aya, keur dahareun murid-murid. 39 Aya murid indit ka tegal rek neangan angeuneun, manggih anu siga buah waluh, tuluy diala saloba-lobana, dibawa balik. Bari teu nyahoeun eta teh buah naon tuluy bae dikeureutan, terus dipasak dina pariuk. 15
2 Raja-raja 4.40-5.2 40 Sanggeus asak seug disiukan dibagikeun ka murid-murid. Tapi kakara ge kaasaan, murid-murid teh tingaraduh ka Elisa, "Aduh Pa, geuning racun!" Atuh henteu didalahar. 41 Elisa mundut tipung saeutik tuluy dicemplungkeun kana panci sarta saurna, "Pek siukan, dalahar!" Berekah, teu jadi sakara-kara. 42 Sejen waktu deui aya jalma ti Baal Salisa, datang ka Elisa mawakeun roti dua puluh siki tina tipung tarigu anu pangheulana diala panen harita jeung sababaraha keupeul gandum anyar. Ku Elisa dipiwarang disuguhkeun ka murid-murid. 43 Tapi ceuk gandek, "Naha cekap katedaan sakieu keur saratus jalmi?" Waler Elisa, "Suguhkeun, sabab timbalan PANGERAN bakal cukup, tur bakal nyesa." 44 Ari geus disuguhkeun bet tinekanan sakumaha timbalan PANGERAN, cukup didalahar tur aya sesana. 5 1 Naaman panglima perang nagara Siria. Ku raja kacida diasihna jeung dihormatna, sabab ku lantaran Naaman, PANGERAN ngersakeun balad Siria saban perang meunang bae. Naaman memang panglima digjaya, hanjakal kagungan kasawat lepra. 2 Hiji mangsa waktu anjeunna nempuh ka Israil, balad Siria balikna mawa hiji budak awewe urang Israil, tuluy sina lalanjang di geureuha Naaman. 16
17 2 Raja-raja 5.3-10 3 Dina hiji poe eta budak unjukan ka juragan istri Naaman, pokna, "Juragan pameget teh upami nepangan ka nabi di Samaria mah tangtos kasawatna damang." 4 Sanggeus kadangu ku Naaman, anjeunna marek ka raja ngunjukkeun pihatur eta budak. 5 Timbalan raja, "Tepungan atuh raja Israil, ku kami dibahanan surat." Naaman jengkar bari cacandakan, uang perak tilu puluh rebu, uang emas genep rebu, jeung panganggo sapuluh pangadeg. 6 Surat ti raja Siria eusina kieu, "Satampina ieu surat kaula hatur uninga, mugi ieu panglima kaula, Naaman, dipangnyageurkeun kasakitna." 7 Satamatna maos surat, raja Israil nyosoeh anggoanana sarta saurna, "Naha raja Siria nitah kami nyageurkeun ieu jelema? Na kami teh Allah, kawasa ngahirupkeun jeung maehkeun? Ieu mah nyieun jalan sangkan bentrok jeung kami!" 8 Kadangu wartana ka Nabi Elisa, seug anjeunna ngintun saur, "Ku naon sang raja rentag manah? Kintunkeun jalmina ka kaula sina terangeun di Israil aya nabi!" 9 Naaman angkat kana kareta kudana, reg liren payuneun buruan bumi Nabi Elisa. 10 Elisa miwarangan gandek mopoyanan ka Naaman yen kudu siram di Walungan Yordan tujuh kali, tangtu kasawatna bakal damang.
18 2 Raja-raja 5.11- 17 11 Naaman jadi bendu, saurna, "Hih, panyana teh manehna rek nepungan, seug sasambat ka PANGERAN, Allahna bari ngusap kasakit kami sangkan cageur! 12 Jeung deui, naha ari walungan di Damsik, Abana jeung Parpar lain leuwih alus ti batan nu aya di Israil? Mending mandi di walungan urang, moal teu cageur!" 13 Ponggawa-ponggawana arunjukan, "Juragan, upami eta nabi miwarang anu sesah tangtos ku Juragan dilakonan, sanes? Dupi ieu mung miwarang siram lajeng damang!" 14 Naaman tumut, tuluy ancrub ka Walungan Yordan, teuleum tujuh kali sakumaha pituduh Elisa. Les kasawatna leungit, kulitna pulih deui kawas kulit budak leutik. 15 Geus kitu anjeunna jeung pangiringna ngadeuheus ka Elisa tuluy misaur, "Sim kuring parantos yakin, di satungkebing langit teu aya deui Allah kajabi ti di Israil. Ku margi kitu mugi Ajengan kersa nampi ieu pangbakti ti sim kuring." 16 Waler Elisa, "Demi PANGERAN anu jumeneng, anu disembah ku kaula, hapunten kaula teu tiasa nampi kana pangasih." Naaman ngeukeuhan, tapi Elisa oge keukeuh teu kersaeun. 17 Ku sabab kitu saur Naaman, "Ari henteu kersa mah mugi sim kuring diwidian ngabantun taneuh ti dieu, sakabantunna ku dua bigal. Karanten ti wangkid ieu ka payun,
19 2 Raja-raja 5.18- 23 sim kuring mung seja ngabakti ka PANGERAN, moal ngurban deui ka dewa-dewa sanes, boh kurban peuncitan atanapi kurban beuleuman. 18 Nu dipalar mugia PANGERAN kersaeun ngahapunten ka sim kuring, saupami engke sim kuring ngarencangan raja lebet ka kelenteng Dewa Rimon, dewa urang Siria, sujud ngabakti ka eta dewa. Mugi-mugi PANGERAN ngahapunten ka sim kuring dina ieu saperkawis." 19 Waler Elisa, "Mangga, mugia wilujeng." Bral Naaman jengkar. Can kungsi sabaraha jauhna, 20 Gehasi rencang Elisa ngomong sorangan, "Hih Juragan bet teu kersa nampi naon-naon ti Naaman! Demi PANGERAN! Aing rek nyusul, rek barang penta!" 21 Sanggeus kitu Gehasi nyusul ka Naaman. Ana katingali ku Naaman aya anu nyusul, jut lungsur tina kareta, mapag ka Gehasi tuluy mariksa, "Aya naon?" 22 "Sumuhun teu aya naon-naon," jawab Gehasi. "Bieu juragan abdi kadongkapan dua murid nabi ti pagunungan Epraim. Abdi dipiwarang ka Juragan nyuhunkeun tilu rebu uang perak sareng anggoan anu sae dua pangadeg, pasihkeuneun ka eta dua murid." 23 "Mangga atuh ieu tarima genep rebu uang perak," saur Naaman ngeukeuhan bari ngasup-ngasupkeun uang perak kana dua rajut jeung pakeanana dua pangadeg,
2 Raja-raja 5.24-6.4 tuluy dipiwarang dipanggul ku dua gandek anjeunna, sina indit heulaeun Gehasi. 24 Sanggeus nepi ka pasir tempat tinggal Elisa, rajutna ku Gehasi dicokot, dibawa asup ka bumi, nu mawana disina balik. 25 Ti dinya Gehasi marek ka Elisa. Ku Elisa dipariksa, "Maneh tas ti mana?" Jawab Gehasi, "Sumuhun henteu ti mana-mana." 26 Saur Elisa, "Marukan lelembutan kami teu nyaksian waktu eta jelema turun tina karetana mapag ka maneh? Ayeuna lain usumna narima naon-naon, boh duit boh pakean, boh kebon jetun boh kebon anggur, boh embe atawa sapi atawa jelema keur pibadegaeun! 27 Ku sabab kitu panyakit Naaman baris terap ka maneh jeung ka turunan maneh sapapanjangna!" Barang Gehasi kaluar, awakna geus katerap ku panyakit lepra, kulitna geus ngeplak saperti salju. 6 1 Dina hiji poe murid-murid anu dididik ku Elisa arunjukan, "Pamondokan abdi-abdi teh alit teuing. 2 Manawi karujukan abdi bade nuaran kai caket Walungan Yordan, bade ngadamel pamondokan anyar." "Heug bae," waler Elisa. 3 Salah saurang ti maranehna ngeukeuhan ka Elisa supaya anjeunna milu angkat. Elisa rujuk, 4 seug bareng angkat. Sadatangna ka sisi Walungan Yordan prak naluaran tangkal. 20
21 2 Raja-raja 6.5-13 5 Anu saurang, keur jongjon nuar hiji tangkal, hulu kampakna coplok terus nyemplung kana cai. Seug ngalengis ka Elisa, pokna, "Juragan, kumaha ieu abdi? Eta kampak teh kenging nambut!" 6 "Ka mana ragragna?" saur Elisa. Sanggeus dituduhkeun, Elisa nilas regang, tuluy dicemplungkeun kana cai. Pecenghul kampak teh ngambul. 7 "Tuh cokot," saurna. Tuluy dicokot. 8 Hiji mangsa raja Siria merangan ka Israil. Sanggeus mundut pirempug para perwirana, anjeunna milih hiji tempat tuluy masanggrahan. 9 Tapi Elisa ngintun saur ka raja Israil, ngawartosan ulah deukeut-deukeut ka dinya lantaran aya balad Siria keur ngintip. 10 Raja Israil marentah supaya urang wewengkon eta caringcing. Kitu bae sababaraha kali. 11 Lila-lila raja Siria jadi kacida jengkeleunana, tuluy mariksa ka para perwira, "Cik saha anu sapongkol jeung raja Israil?" 12 Piunjuk nu saurang, "Teu aya, Gusti! Mung sagala rupi anu disaurkeun ku Gusti, dalah di lebet kamar Gusti ku anjeun, kauninga bae ku Nabi Elisa, lajeng diunjukkeun ka raja Israil." 13 Timbalan raja, "Teangan di mana imahna, ku kami rek ditangkep!" Sanggeus diuningaan yen Elisa aya di Dotan,
2 Raja-raja 6.14- 20 14 raja Siria nginditkeun pasukan gede tur lengkep katut pasukan kuda jeung kareta. Daratangna ka nu dijugjug geus peuting, tuluy eta tempat dikepung. 15 Bray isuk gandek Elisa hudang tuluy kaluar, ret nenjo aya balad Siria keur ngepung, lengkep katut pasukan kuda jeung kareta. Tuluy hariweusweus ka Elisa, "Aduh Juragan, kumaha?" 16 Saur Elisa, "Tong sieun! Anu nyarengan ka urang leuwih loba batan eta." 17 Tuluy anjeunna neneda, "Nun PANGERAN, ieu rencang beuntakeun panonna sina awas." Paneda anjeunna dimakbul ku PANGERAN. Barang eta gandek ngareret deui, geuning di lamping-lamping pasir sakuriling Elisa teh geus pinuh ku kuda seuneu jeung kareta seuneu. 18 Balad Siria geus maju narajang. Elisa sasambat, "Nun PANGERAN, musuh teh lolongkeun!" Paneda anjeunna ku PANGERAN dimakbul, musuh jadi lalolong. 19 Elisa nyampeurkeun sarta saurna, "Aranjeun kasalahan, tempatna lain di dieu. Hiap tuturkeun, urang ka jelema anu keur ditareangan." Ku anjeunna tuluy dicandak ka Samaria. 20 Sanggeus araya di jero kota, Elisa neneda, "Nun PANGERAN, ieu jalmi-jalmi sina bareunta!" Panedana ku PANGERAN 22
2 Raja-raja 6.21- 28 dimakbul. Ana bray bareunta, horeng di jero kota Samaria! 21 Barang balad Siria katingali ku raja Israil, anjeunna naroskeun ka Elisa, "Kumaha Ama, urang perenkeun bae? Urang basmi?" 22 "Ulah!" waler Elisa. "Musuh anu katangkep keur perang teu kenging aya anu dipaehan. Anggur suguhan sina dalahar sina ngarinum, teras sina warangsul ka rajana." 23 Seug eta balad Siria teh ku raja Israil disuguhan dahar nginum. Sanggeus sareubeuheun tuluy dititah baralik ka raja Siria. Ti dinya urang Siria eureun meranganana ka urang Israil. 24 Hiji mangsa Raja Benhadad ti nagara Siria nyandak balad terus ngepung Samaria. 25 Nagara Samaria jadi tigerat ku dahareun. Ku tigerat-tigeratna, sirah kalde ge nepi ka laku dalapan puluh uang perak, tai japati dua ratus gram laku lima uang perak. 26 Dina hiji poe waktu raja Israil roronda dina luhur kuta, aya hiji awewe sasambat ka anjeunna, pokna, "Gusti Sang Raja! Tulungan abdi!" 27 Raja ngawaler, "Lamun PANGERAN geus teu kersaeun nulung, kami rek bisa kumaha? Marukankeun kami boga keneh anggur atawa gandum? 28 Aya sual naon?" Wangsulna, "Nun, ieu awewe kamari ieu ngajak ngahakan pun 23
2 Raja-raja 6.29-7.1 anak, sanggemna enjingna giliran anakna anu kedah diteda. 29 Nya lajeng pun anak ku abdi dikulub, diteda sareng manehna. Ari dongkap kana giliran anakna bet diulahkeun, anakna disumputkeun!" 30 Ngadangu kajadian anu sakitu matak ngerikna, raja nyosoeh anggoanana. Horeng di jeroeun raksukanana teh raja geuning nganggo raksukan karung, sidik katarenjo ku jelema-jelema anu dareukeut kana kuta. 31 Raja tuluy ngalahir, "Kami masing kasiku ku Allah upama memeh panonpoe surup tacan neukteuk beuheung Elisa!" 32 Geus kitu anjeunna nimbalan sangkan Elisa ditangkep. Ari Elisa keur aya di bumi, keur cacarios jeung sepuh-sepuh anu sarumping natamu. Samemeh utusan raja nepi, anjeunna sasauran ka sepuh-sepuh, "Aya utusan si tukang maehan ka dieu, bade nilas sirah kaula! Upami parantos dongkap, panto kedah ditulakan, ulah dipaparin asup. Moal lepat raja nuturkeun pandeuri." 33 Tacan tamat sasauranana, raja geus sumping manten, tuluy ngalahir, "Ieu kacilakaan teh ti PANGERAN! Jadi naon gawena kami ngarep-ngarep pitulung-Na?" 7 1 Elisa ngawaler, "Kieu pangandika PANGERAN, dangukeun! Enjing wayah kieu, di Samaria, tilu kilo tarigu anu 24
2 Raja-raja 7.2-8 pangsaena atanapi gandum genep kilo, pangaosna mung saperak." 2 Pangaping raja nyental, "Ambu-ambu! Kacida pamohalanana eta mah najan PANGERAN ku anjeun ujug-ujug nurunkeun hujan oge!" Saur Elisa, "Ku maneh bakal kasaksian isukan, tapi maneh mah moal kungsi ngasaan-ngasaan acan." 3 Di luareun lawang nagara aya opat jelema lepra baradami pada batur, "Rek caricing di dieu bae urang teh ngadago paeh? 4 Asup ka nagara taya gunana ngan ngadon paeh kalaparan. Cicing di dieu kitu keneh tereh paeh. Mending urang ka pasanggrahan balad Siria, paeh-paeh, hirup-hirup!" 5 Sanggeus poek maranehna arindit ka pasanggrahan balad Siria. Ari datang sihoreng geus suwung. 6 Tadi beurang eta balad Siria teh ku PANGERAN didatangan kasieun ku sora anu ngaguruh sada gumuruhna balad gede, sada gurudugna kuda jeung kareta, disangkana balad urang Het jeung balad Mesir datang dipentaan tulung ku raja Israil. 7 Atuh ribut, sarta wanci sareupna balad Siria geus kalabur. Pasanggrahanana, kudana, kaldena, teu ditolih ditaringgalkeun kitu bae. 8 Nepi ka tungtung eta pasanggrahan, anu opatan teh arasup ka hiji kemah, bararang hakan jeung ngarinum sakarep-karep naon nu aya. Ti dinya nyarokotan emas, perak kitu 25
26 2 Raja-raja 7.9-14 deui papakean, disarumputkeun. Bus deui ka kemah sejen, retop deui cara tadi. 9 Geus kitu ceuk nu saurang, "Goreng ieu kalakuan teh! Milik sakieu gedena teu dibejakeun ka batur! Mun nepi ka isuk urang can bebeja, kaburu ditangkep manten. Ayeuna keneh urang bejakeun ka karaton!" 10 Bring arindit ka Samaria tuluy cumeluk ka nu kemit di lawang, pokna, "Kuring tas ti pasanggrahan balad Siria. Geus kosong taya manusana, tinggal kalde jeung kuda dicarangcang, kemah-kemah geus ditaringgalkeun." 11 Ku nu jaga diumumkeun jeung diuningakeun ka karaton. 12 Raja tanghi, ngorejat ti pajuaran, tuluy nimbalan ka para ponggawa, "Ieu akal urang Siria! Nyarahoeun urang geus langlayeuseun. Pasanggrahanana dihaja ditinggalkeun, ngintip ti tegal. Maksudna mun urang kaluar ngaranjah rek ditangkepan, seug nagara urang dijabel." 13 Aya ponggawa anu mihatur, "Kumaha- kumaha oge jalmi-jalmi di jero kota parantos kalintang cilakana, kenging disebatkeun parantos maraot. Ku margi kitu langkung sae ngintunkeun sawatara jalmi sareng kuda lima ti anu aya keneh, sina nyidikkeun kumaha nu sayaktosna balad Siria teh." 14 Geus kitu maranehna milih sawatara jelema, ku raja dititah tarumpak kana dua
2 Raja-raja 7.15-8.1 kareta perang, sina maluruh anu geus kajadian di balad Siria. 15 Bral anu diutus arindit, nepi ka Walungan Yordan. Sapanjang jalan nu katenjo teh papakean tingtalambru, pakakas pabalatak, urut balad Siria miceunan waktu keur kalabur. Utusan baralik deui lapor ka raja. 16 Urang Samaria budal ngaranjah ka pasanggrahan urang Siria. Harita tinekanan timbalan PANGERAN, tilu kilo gandum anu panghadena atawa gandum sejenna genep kilo hargana saperak. 17 Ari pangaping raja tea ku raja Israil ditimbalan ngapalaan jaga lawang, seug paeh kaleyek, bukti sakumaha lahiran Elisa kamari waktu raja ngajorag ka anjeunna. 18 Kamari waktu Elisa nyaurkeun ka raja yen isukan tilu kilo gandum nu pangalusna atawa gandum sejenna genep kilo hargana saperak, 19 eta pangaping raja teh nyental, "Ambu- ambu! Kacida pamohalanana eta mah najan PANGERAN ku anjeun ujug-ujug nurunkeun hujan oge!" Ari saur Elisa kamari, "Ku maneh bakal kasaksian sorangan isukan, tapi maneh mah moal kungsi ngasaan-ngasaan acan." 20 Poe eta bukti, eta jelema tiwas di lawang nagara kaleyek ku jelema loba. 8 1 Hiji mangsa Elisa ngawartosan ka wanita urang Sunem anu anakna dihirupkeun deui tea ku anjeunna. Eta wanita jeung kulawargana dipiwarang ngumbara heula ka 27
2 Raja-raja 8.2-8 mana bae, sabab tanah eta ku PANGERAN bakal didatangan paceklik tujuh taun. 2 Eta wanita nurut, tuluy ngumbara jeung kulawargana di tanah Pelisti, meunang tujuh taun. 3 Sanggeus tujuh taun mulang deui ka tanah Israil, tuluy ngadeuheus ka raja, nyuhunkeun supaya imah jeung lahanna ku raja dipaparinkeun deui. 4 Poe eta raja keur ngadangukeun Gehasi nyaritakeun mujijat-mujijat anu dipidamel ku Elisa. 5 Sabot Gehasi nyaritakeun petana Elisa ngahirupkeun deui budak anu geus maot tea, wanita teh marek ka raja, ngunjukkeun panuhunna. Ceuk Gehasi, "Gusti Sang Raja, kaleresan, tah ieu wanita anu disanggemkeun teh, sareng ieu putrana, anu dihirupkeun deui ku Juragan Elisa." 6 Waktu ku raja dipariksa, jawaban eta wanita teh ngaenyakeun kana caritaanana. Geus kitu raja nimbalan ka hiji ponggawa supaya sagala harta milik eta wanita dipulangkeun. Malah laladangan tina hasil lahanna salila ditinggalkeun nepi ka tujuh taun oge sakalian diserenkeun. 7 Hiji mangsa Elisa angkat ka Damsik. Harita Raja Benhadad keur teu damang. Raja diuningaan yen aya Elisa sumping. 8 Seug nimbalan ka Hasael, salah sahiji mantrina, "Elisa abdi Allah teh haturanan 28
2 Raja-raja 8.9-13 pangbakti. Unjukkeun kami hayang dipangnaroskeun ka PANGERAN bakal menyat deui atawa moal." 9 Hasael tuluy nyadiakeun rupa-rupa barang buatan Damsik anu panghadena, dimuatkeun kana opat puluh onta, bral dibawa ngadeuheus ka Elisa. Sanggeus aya di payuneunana Hasael mihatur, "Jisim abdi dipiwarang ku Raja Benhadad, seja nyuhunkeun citeres Ajengan, kumaha anjeunna teh bakal damang deui atanapi moal?" 10 Saur Elisa, "Sayaktosna Bapa parantos terang ti PANGERAN, raja bakal tereh pupus. Nanging unjukkeun bae bakal damang, kituh." 11 Geus kitu Elisa neuteup anteb ka Hasael, nepi ka Hasael ngelemes. Berebey Elisa bijilan cisoca. 12 Ceuk Hasael, "Ku naon Ajengan bet nangis?" Saur Elisa, "Lantaran Bapa terang kacilakaan anu ku hidep bakal dikeunakeun ka urang Israil. Kota-kota bentengna ku hidep bakal seep dihuru, para nonomanana dipeuncitan, orok-orokna dipepejet, nu keur ngarandung dibedelan beuteungna." 13 Piunjuk Hasael, "Beu, pimanaeun abdi tiasa midamel sapertos kitu? Abdi sakieu buktosna geuning!" "Bapa geus terang ti PANGERAN, hidep bakal jadi raja Siria," waler Elisa. 29
2 Raja-raja 8.14- 21 14 Geus kitu Hasael mulang, marek ka Benhadad, tuluy dipariksa, "Kumaha saur Elisa teh?" Piunjuk Hasael, "Saurna Sang Raja tangtos damang deui." 15 Isukna Hasael nyokot simbut dicelupkeun kana cai, tuluy dirungkupkeun kana raray raja, kusek raja pupus. Tuluy Hasael jadi raja Siria ngaganti Benhadad. 16 Yehoram putra Yosapat mimiti ngarajaan Yuda dina taun kalima Yoram putra Ahab ngarajaan Israil, 17 dina yuswa tilu puluh dua taun. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana dalapan taun. 18 Ari geureuhana teh putra Ahab. Lampah Yehoram teu beda ti lampah ahli-ahli Ahab, kalakuanana awon cara raja-raja Israil, midamel dosa ka PANGERAN. 19 Ngan bae PANGERAN teu kersaeun ngabasmi Yuda, emut kana jangji-Na ka Daud abdi-Na, yen putra-putra Daud salawasna bakal aya anu ngasta karajaan. 20 Jaman Yehoram ngarajaan Yuda, urang Edom mungkir, ngaleupaskeun maneh jadi karajaan anu mandiri. 21 Ku sabab kitu Yehoram angkat nyandak pasukan kareta ka Sair. Di dinya anjeunna dikepung ku urang Edom, tapi peutingna anjeunna jeung para panglima pasukan kareta norobos kepungan musuh, ari prajurit-prajuritna kalabur, baralik ka imahna masing-masing. 30
31 2 Raja-raja 8.22-9.1 22 Ti semet harita Edom henteu kaereh deui ku nagara Yuda. Sawaktu keneh jeung eta, nagara Libna oge baha ka Yuda. 23 Carita Raja Yehoram kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 24 Yehoram pupus, dimakamkeun di makam karajaan di Kota Daud, diganti ku Ahasia, putrana. 25 Ahasia putra Yehoram mimiti jadi raja Yuda dina taun kadua belas Yoram putra Ahab ngarajaan Israil, 26 dina yuswa dua puluh dua taun. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana sataun. Ari ibuna nya eta Atalya putra Raja Ahab putu Omri raja Israil. 27 Kawantu ngawargi ka Raja Ahab da geureuhaan ka putra eta raja, Ahasia oge cara ahli-ahli Ahab bae midamel dosa ka PANGERAN. 28 Hiji mangsa Raja Ahasia samiuk jeung Raja Yoram perang ngalawan Raja Hasael ti nagara Siria. Sanggeus campuh di Ramot wewengkon Gilad, Yoram kabeunangan, salirana taratu, 29 tuluy bae mulih ka Yisrel rek lalandong, ku Ahasia dilayad. 9 1 Dina waktu eta Nabi Elisa nyaur hiji nabi ngora, saurna, "Geura dangdan, kudu ka Ramot wewengkon Gilad. Bawa ieu minyak jetun ka ditu.
32 2 Raja-raja 9.2-9 2 Panggihan Yehu putra Yosapat putu Nimsi. Bawa misah ti nu sejen, ajak ka kamar paduduaan. 3 Kucurkeun ieu minyak kana sirahna. Sebutkeun kieu, Andika ku PANGERAN dilisahan jadi raja nagara Israil, sanggeus kitu hidep kudu buru-buru gancang nyingkah ti ditu." 4 Bral nabi ngora teh iang ka Ramot. 5 Barang datang kasampak Yehu keur babadamian jeung kapala-kapala balad. Pok eta nabi mihatur, "Pangapunten Juragan, aya wartos kangge Juragan." Saur Yehu, "Pikeun saha? Saha anu dimaksud?" Pihaturna, "Juragan!" 6 Yehu cengkat tuluy ka jero kamar. Sanggeus aya di jero kamar seug sirahna ku nabi dikucuran ku minyak. Kieu pihatur eta nabi, "PANGERAN Allah Israil ngandika, Maneh ku Kami dilisahan jadi raja nyangking umat Kami Israil. 7 Raja dunungan maneh, anak Ahab, paehan, wawales ti Kami ka Isebel anu geus maehan nabi-nabi Kami jeung abdi-abdi Kami lianna. 8 Sakulawarga Ahab katut turunanana kudu tumpur. Sakur ahlina anu lalaki, kolot, ngora, ku Kami bakal ditumpes. 9 Ku Kami rek disaruakeun jeung ahli-ahlina dua raja Israil, Raja Yarobam jeung Raja Baasa.
2 Raja-raja 9.10- 15 10 Isebel moal manjing kubur, bangkena sina dihakan ku anjing di wewengkon Yisrel." Sanggeus ngomong kitu nabi ngora teh kaluar tuluy lumpat. 11 Yehu kaluar nyampeurkeun deui kanca- kancana anu nararos kieu, "Kumaha teu kieu-kieu? Bade naon eta nu burung teh, ngomong naon?" Saur Yehu, "Ah, aranjeun geus aruninga." 12 Ceuk para perwira kanca-kanca Yehu, "Terang ti saha! Cobi carioskeun kumaha ngomongna eta jalma teh." Waler Yehu, "Nya eta sanggemna teh, kieu pangandika PANGERAN, Maneh ku Kami dilisahan jadi raja Israil." 13 Para perwira kanca-kanca Yehu teu talangke ngalamparkeun jubahna kana umpak tangga pangluhurna anu ditincak ku Yehu, tuluy nariup tarompet, ger sarurak, "Yehu jumeneng raja!" 14 (9:14-15) Sanggeus kitu Yehu pasini ngamusuh ka Raja Yoram. Raja Yoram harita aya di Yisrel keur nambakeun tatu-tatuna urut perang di Ramot ngalawan Raja Hasael ti Siria tea. Saur Yehu ka para perwira kancana, "Urang parantos sahate. Kade ulah aya jalma molos kaluar ti Ramot, heug mopoyanan ka nu araya di Yisrel." 15 (9:14) 33
2 Raja-raja 9.16- 21 16 Yehu terus kana kareta seja muru ka Yisrel. Ari Raja Yoram harita tacan damang, keur dilayad keneh ku Raja Ahasia. 17 Pangawal anu keur kemit di munara pangawas di Yisrel nenjoeun ka aleutan Yehu, tuluy ngagero, "Aya nu ka dieu saaleutan!" Saur Yoram, "Papag ku nu tumpak kuda! Sidikkeun, batur atawa musuh." 18 Jelema anu diutus terus kaluar tumpak kuda mapag Yehu, pok mihatur, "Kaula utusan raja. Raja palay uninga andika teh kanca atawa sanes." Saur Yehu, "Maneh teu kudu nyaho! Hayoh biluk ka kami!" Kawal di munara pangawas lapor yen utusan geus amprok jeung aleutan, tapi henteu balik deui. 19 Ngirim deui utusan sejen, pok ngomong ka Yehu cara nu ti heula. Yehu oge ngawalonna kawas tadi, "Maneh teu kudu nyaho! Hayoh biluk ka kami!" 20 Ku nu kawal dilaporkeun deui yen utusan geus amprok jeung aleutan tapi henteu datang deui. "Kapala aleutanana tumpak kareta, ngajalankeunana sapertos anu kasurupan, rupina mah sapertos Yehu!" ceuk nu kemit. 21 "Pasang kareta kami!" saur Raja Yoram. Ti dinya clak anjeunna kana kareta, bareng jeung Raja Ahasia dina karetana ku anjeun, tuluy maju mapag Yehu. Prok amprok di lebah lahan Nabot. 34
2 Raja-raja 9.22- 27 22 "Anjeun teh rek niat hade?" saur Raja Yoram. Saur Yehu, "Rek niat hade kumaha sapanjang di dieu loba keneh elmu nu nyarembah ka brahala, anu dimimitian ku si Isebel indung maneh?" 23 "Aduh Ahasia, urang kalejokeun!" Yoram ngagero ka Ahasia bari malikkeun karetana terus kabur. 24 Yehu ngawengkang gondewa sataker tanaga. Jamparingna ngabelesat, keuna kana pungkur Raja Yoram, tembus kana angenna. Bluk Yoram tibeubeut dina kareta, terus pupus. 25 Yehu ngalahir ka Bidkar, pangawal utamana, "Angkat bangkena, balangkeun ka lahan Nabot. Maneh tangtu inget keneh basa urang tumpak kuda tukangeun Raja Ahab bapana Raja Yoram. Harita PANGERAN geuning ngandika ka Ahab, pangandika-Na, 26 Kami kamari ningali Nabot saanak incuna dipaehan. Kami sumpah, maneh oge ku Kami rek dipaehan di dieu, di kebon ieu! Geuwat bangkena angkat," saur Yehu, "balangkeun ka lahan Nabot, nekanan timbalan PANGERAN." 27 Raja Ahasia barang ningali eta kajadian terus kabur dina karetana, muru ka kota Bet Hagan, diudag-udag ku Yehu. "Manehna oge paehan!" saur Yehu ka baladna. Sanggeus nepi ka jalan anu terus ka Gur, Ahasia beunang deukeut Yiblam, sarta tatu. Tapi 35
2 Raja-raja 9.28- 34 nguat-nguat anjeun nepi ka kota Megido. Barang nepi ka dinya terus pupus. 28 Layonna ditareang ku ponggawa- ponggawana, dibawa ka Yerusalem dina kareta. Tuluy dimakamkeun di makam karajaan di Kota Daud. 29 Ahasia mimiti jadina raja dina taun kasabelas Yoram putra Ahab ngarajaan nagara Israil. 30 Yehu cunduk ka Yisrel. Kajadian-kajadian anu tadi geus kauninga ku Isebel. Isebel tuluy diwedak, socana disipat, rambutna didangdanan, terus nempo ka jalan tina jandela karaton. 31 Barang Yehu lebet ngalangkung gapura, Isebel ngagero, "Euy, Simri! Tukang maehan! Rek naon ka dieu?" 32 Yehu tanggah, tuluy ngalahir, "Saha nu daek biluk ka kami?" Aya dua tilu ponggawa karaton anu ngelolkeun sirah tina jandela, nempo ka anjeunna di handap. 33 Yehu ngalahir, "Jongklokkeun eta awewe!" Gebut diragragkeun, getihna muncrat kana tembok jeung kana kuda. Yehu ngajalankeun karetana digelengkeun ka Isebel. 34 Geus kitu sup Yehu lebet ka karaton, tuluy tuang. Reres tuang kakara anjeunna marentah, saurna, "Urus bangke eta awewe jahat teh, kuburkeun, da anak raja eta teh." 36
37 2 Raja-raja 9.35-10.5 35 Tapi barang rek dikubur bet geus teu aya, kari tangkorekna, tulang suku jeung tulang leungeun. 36 Tuluy diunjukkeun ka Yehu. Ari saur Yehu, "Tinekanan sakumaha timbalan PANGERAN anu diandikakeun ka Elias abdi-Na. Kapan timbalana-Na teh, Bangke Isebel sina dihakan anjing di wewengkon Yisrel, 37 sesa-sesa awakna bacacaran lir kokotor sato, nepi ka moal aya anu boga panyana yen eta sesa awakna." 10 1 Ari Raja Ahab teh kagungan tujuh puluh putra lalaki, maratuhna di Samaria. Yehu ngadamel serat, salinan- salinanana dikintunkeun ka para pangereh kota, ka para pamuka masarakat, jeung ka nu ngarasuh putra-putra Ahab. Eusina, 2 "Maraneh dikawasakeun ngurus anak incu raja, ngurus kareta-kareta, kuda, pakarang- pakarang, jeung kota-kota benteng. Mana satampana ieu surat, 3 maraneh kudu buru-buru ngileng-ngileng anak raja anu pangcakepna, anu payus jadi raja, pek jieun raja jeung belaan ku maraneh." 4 Pangereh-pangereh Samaria jadi sarieuneun. Ceuk maranehna, "Mana kuat urang ngalawan Yehu? Raja Yoram jeung Raja Ahasia ge geuning nepi ka tiwas!" 5 Ku sabab kitu kapala urusan karaton jeung wali kota, bareng jeung para pamuka
38 2 Raja-raja 10.6- 10 masarakat jeung jelema-jelema anu ngarurus anak-anak raja teh ngirim pihatur ka Yehu, unina, "Abdi-abdi sumeja pasrah sadaya-daya, sumeja tumut kana timbalan. Nanging paliyas kedah ngangkat jalma sanes jadi raja mah. Abdi sadaya ngantos timbalan kumaha pisaeeunana." 6 Yehu ngintun deui surat, unina, "Lamun enya daek milu ka kami, sadia ngalakonan parentah kami, kami menta hulu anak incu Raja Ahab. Ku kami ditunggu di Yisrel isukan wayah kieu!" Anu ngasuh jeung ngagedekeun putra-putra Ahab anu tujuh puluh teh para gegeden Samaria. 7 Satampana surat ti Yehu teu talangke, putra putu Ahab terus diparaehan, sirahna diteukteukan tuluy dikaranjangan, dikirimkeun ka Yehu di Yisrel. 8 Yehu diuningaan yen kiriman sirah putra putu Ahab geus datang. Seug anjeunna marentah supaya eta sirah-sirah teh digundukkeun dua tumpuk di lawang nagara, jeung kudu terus diantep heula nepi ka isukna deui. 9 Poe isukna ku Yehu ditingalian ka lawang nagara. Saur Yehu ka sakur nu aya, "Anu ngalawan jeung maehan Raja Yoram memang kami. Dina eta perkara maraneh beresih. Tapi ieu kabeh saha anu maehanana? 10 Ana kitu tetela sagala pangandika PANGERAN hal anak incu Ahab teh tinekanan.
2 Raja-raja 10.11-16 Pangandika PANGERAN ku jalan Nabi Elias geus bukti laksana." 11 Sanggeus kitu sakabeh wargi Ahab anu araya di Yisrel, para gegedenna, mitra-mitrana, imam-imamna, ku Yehu dibasmi teu aya anu disesakeun hirup. 12 Yehu angkat ti Yisrel ka Samaria. Di satengahing jalan, di hiji tempat anu disebut "Pondok Pangangon" 13 amprok jeung saderek-saderek Ahasia raja nagara Yuda almarhum. Yehu mariksa, "Arandika saha?" Jawabna, "Saderek-saderek Ahasia, seja ka Yisrel, seja nembongkeun katineung ka putra putu Isebel jeung wargi-wargi karajaan anu araya keneh." 14 Yehu marentah ka baladna, "Cerek kabeh hirup-hirup!" Tuluy dicarerek, seug dipeuncitan deukeut hiji lombang jero di dinya, kabehna opat puluh dua urang, taya anu dihirupan. 15 Yehu terus angkatna, di jalan tepung jeung Yonadab bin Rekab. Yehu ngabageakeun sarta saurna, "Urang teh sajalan nya pipikiran. Kersa ngabantu kaula?" "Kantenan," ceuk Yonadab. "Atuh urang sasalaman," saur Yehu. Tuluy sasalaman mani pageuh. Yonadab ku Yehu dituyun kana kareta, 16 saurna, "Urang sareng ka ditu. Tingalikeun engke bakti kaula ka PANGERAN," terus bareng ka Samaria. 39
2 Raja-raja 10.17-23 17 Barang sumping, Yehu terus numpes wargi-wargi Ahab, teu disesakeun saurang- urang acan. Tinekanan sakumaha pangandika PANGERAN anu diandikakeun ka Nabi Elias. 18 Yehu ngumpulkeun urang Samaria. Sanggeus kabeh kumpul, Yehu sasauran, "Ahab nyembahna ka batara Baal teu sabaraha. Kami mah rek leuwih ti kitu. 19 Kumpulkeun nabi-nabi Baal, abdi-abdina, imam-imamna. Ulah aya anu teu datang. Kami rek nyuguhkeun kurban gede ka Baal. Saha-saha nu teu datang moal dihirupan." (Tapi kituna teh akal, nu dipalar ku Yehu sakabeh umat Baal rek digempur.) 20 Yehu marentah deui, "Embarkeun kudu saradia pikeun ngahormat ka Baal!" Seug diembarkeun. 21 Ti dinya Yehu ngintun timbalan ka sakuliah tanah Israil. Tukang nyarembah ka Baal teh daratang taya anu tinggaleun. Sup kabeh arasup ka gedong Baal mani pajejel ti sisi ditu nepi ka sisi dieu. 22 Yehu marentah ka imam purah ngurus jubah-jubah karamat, supaya jubah-jubah teh dikaluarkeun, sina terus diparake ku nu rek ngabarakti. 23 Geus kitu Yehu lebet ka eta gedong jeung Yonadab bin Rekab, sasauran ka nu karumpul, "Pariksa heula bisi aya abdi-abdi PANGERAN anu milu asup. Anu meunang milu ngan abdi-abdi Baal wungkul." 40
2 Raja-raja 10.24-30 24 Geus kitu Yehu jeung Yonadab peta-peta rek nyuguhkeun peupeuncitan jeung kurban beuleuman ka Baal. Di luar anjeunna geus metakeun baladna dalapan puluh urang, timbalanana, "Jelema-jelema anu geus araya di jero engke paehan kabeh. Mun nepi ka aya anu leupas najan saurang, nyawa anu ngaleupaskeunana pigantieunana!" 25 Anggeus Yehu nyuguhkeun kurban- kurban, nimbalan ka para pengawal jeung para perwira, "Arasup! Paehan kabeh! Poma ulah aya anu leupas!" Terus arasup nyarekel pedang, nyarabetan anu araya di jero, bangke-bangkena digusuran ka luar. Bus deui arasup ka kamar karamat eta gedong, 26 pilar brahala di dinya digusur tuluy diduruk. 27 Eta pilar brahala geus beak ku seuneu, gedongna diruntuhkeun, tuluy dijieun pacilingan, nepi ka ayeuna. 28 Kitu petana Yehu numpes umat Baal di Israil. 29 Tapi anjeunna oge nurutan dosa Raja Yarobam, anu mawa bangsa Israil kana dosa, maruja ka babantengan emas anu diadegkeun ku anjeunna di Betel jeung Dan. 30 PANGERAN nimbalan ka Yehu, "Maneh geus numpes anak-anak Ahab nurutkeun pangersa Kami. Kami jangji, anak incu maneh opat turunan bakal jaradi raja di Israil." 41
2 Raja-raja 10.31 -11.2 31 Tapi Yehu tumutna kana Hukum PANGERAN Allah Israil teh henteu terus jeung manah, anggur nurutan lampah Yarobam, mawa urang Israil kana dosa. 32 Dina jaman eta PANGERAN ngawitan nyecelan wewengkon Israil. Wewengkon Israil beuki kurang, dibeunang-beunangkeun ku Raja Hasael ti Siria, 33 ti semet wetaneun Walungan Yordan terus ka kidul nepi ka Arur anu di sisi Walungan Arnon, ngurung wewengkon-wewengkon Gilad jeung Basan pamatuhan kaom Gad, kaom Rubin, jeung kaom Menase wetan. 34 Carita Yehu salian ti eta, lampah kagagahanana, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 35 Yehu geus pupus, dimakamkeun di Samaria, diganti ku Yoahas putrana, jadi raja. 36 Jadina raja Israil dua puluh dalapan taun, calikna di Samaria. 11 1 Barang Atalya ibu Raja Ahasia uningaeun yen putrana ditelasan, terus bae marentah supaya sakabeh anggota kulawargi raja ditumpur. Seug ditumpur. 2 Tapi aya saurang anu salamet, nya eta Yoas putra Ahasia. Eta oge meh beunang dipaehan, tapi kaburu disalametkeun ku Yoseba, bibina, putra Raja Yehoram, kapisaderek Ahasia, tuluy disumputkeun jeung pangasuhna di hiji kamar di jero Bait Allah, jadi henteu milu tiwas. 42
2 Raja-raja 11.3- 10 3 Eta murangkalih disumputkeunana di Bait Allah meunang genep taun, dirawatan ku Yoseba; sajeroning kitu Atalya jadi ratu. 4 Dina katujuh taunna, Imam Yoyada ngahaturanan opsir-opsir pangawal karajaan jeung pangawal karaton ka Bait Allah, diajak pasini, lantaran anjeunna kagungan rasiah. Sanggeus kabeh disumpah yen moal rek ucah-aceh, anjeunna nembongkeun Yoas putra Ahasia. 5 Geus kitu anjeunna ngatur, saurna, "Engke dina giliran aranjeun ngajagi dina poe Sabat, sapertilu ngajagi di karaton, 6 sapertilu ngajagi di Gapura Sur, sapertilu deui ngajagi di lawang pungkureun para tamtama sanesna. 7 Anu dua bagian, anu henteu ngajaga dina poe Sabat kudu aya di Bait Allah nangtayungan raja. 8 Mun Raja Yoas ka ditu ka dieu kudu ditangtayungan, pedang abarkeun. Sing saha anu ngadeukeutan, paehan." 9 Parentah Yoyada ku opsir-opsir digumatikeun. Para prajuritna anu kagiliran jaga poe Sabat jeung anu keur henteu kagiliran jaga dikumpulkeun ka anjeunna. 10 Opsir-opsir ku anjeunna dibagi tumbak titinggal Raja Daud anu disimpen di Bait Allah. 43
2 Raja-raja 11.11-17 11 Palataran Bait Allah sakurilingna dipiwarang dijaga ku anu maresat pedang, nangtayungan raja. 12 Geus kitu Yoas ku Yoyada dicandak ka luar, rap dimakutaan, terus diselehan salinan palaturan martabat raja. Yoas geus dilisahan dijenengkeun raja. Jalma rea sarurak, "Wilujeng raja!" 13 Surakna para pangawal jeung jalma rea kadangu ku Ratu Atalya. Anjeunna gesat-gesut angkat ka Bait Allah, ari sumping nyampak jalma sakitu lobana. 14 Katingalieun raja anyar keur ngadeg dina parantina deukeut tihang lawang asup ka rohangan Bait Allah, digendeng ku para gegeden jeung pasukan tarompet. Jalma-jalma sarurak dibarung ku nu nariup tarompet. Atalya nyosoeh anggoanana, liwat saking benduna, tuluy ngadengek, "Hianat! Hianat!" 15 Yoyada marentah ka opsir-opsir, nyegah sangkan Atalya ulah dipaehan di lingkungan Bait Allah. Parentahna, "Kaluarkeun! Bere jalan antara barisan pangawal! Anu nyoba-nyoba nulungan paehan!" 16 Atalya pada nyerek, dibawa kaluar dibawa deui ka karaton, tuluy dipaehan di Gapura Kuda, tuluy dipaehan di dinya. 17 Imam Yoyada miwarang sangkan Raja Yoas jeung rahayat ngayakeun perjangjian jeung PANGERAN yen baris jadi umat 44
45 2 Raja-raja 11.18 -12.3 PANGERAN, kitu deui perjangjian antara raja reujeung rahayatna. 18 Geus kitu jalma rea arindit ka gedong Baal, eta gedong dirubuhkeun, altar-altar jeung arca-arcana diruksak-ruksakkeun, sarta Matan imam Baal dipaehan hareupeun altar. Yoyada nempatkeun pasukan jaga di Bait Allah. 19 Ti dinya anjeunna, para gegeden, para pangaping raja, jeung para pangawal karaton, ngalulungsur raja ti Bait Allah ka karaton, dijajap ku jalma rea. Yoas lebet nganggo jalan Gapura Pangawal, gek linggih dina singgasana. 20 Rahayat ngarasa bagja, nagara jadi kerta. Ari Atalya geus ditelasan di karaton. 21 Yoas jadi raja nagara Yuda dina yuswa tujuh taun. 12 1 Yoas mimiti jadi raja dina taun katujuh Raja Yehu ngarajaan nagara Israil. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana opat puluh taun. Jenengan ibuna Sibya ti Bersyeba. 2 Sapanjang jumenengna midamel anu bener dina paningal PANGERAN, lantaran terus diasuh ku Imam Yoyada. 3 Tapi tempat-tempat pangibadahan ka brahala mah diantep henteu digempur, jalma-jalma masih keneh ngalurban jeung ngarukus di tempat-tempat kitu.
46 2 Raja-raja 12.4-9 4 Hiji mangsa Yoas marentah ka imam-imam, supaya duit anu katarima tina kurban-kurban di Bait Allah, boh tina kurban-kurban anu baku, boh anu didermakeun kitu bae, supaya disimpen. 5 Tiap imam kudu tanggung jawab kana duit anu dibaktikeun ku jelema-jelema anu dilalayananana. Eta duit baris dipake pikeun ngomean karuksakan Bait Allah samangsa perlu. 6 Tapi nepi ka geus dua puluh tilu taun Raja Yoas ngarajaan, para imam teh acan prak keneh bae ngomean Bait Allah. 7 Ku sabab eta anjeunna ngahaturanan Imam Yoyada jeung imam-imam sejenna, seug mariksa, "Ku naon Bait Allah teh teu acan diomean keneh? Ku margi kitu ayeuna mah artos anu katampi teh teu kedah disimpen heula, teras bae serenkeun ka tukang ngomean supados tiasa teras digunakeun sakumaha mistina." 8 Para imam rempug moal nyimpen deui duit anu katarima, sarta ngomean Bait Allah moal ku aranjeunna. 9 Ti dinya Imam Yoyada ngadamel kotak, turubna dicopongan, diteundeun gigireun altar katuhueun salah sahiji lawang rohangan Bait Allah. Duit anu katarima ti nu karumpulan ku para imam anu kapapancenan di dinya diasupkeun kana eta kotak.
47 2 Raja-raja 12.10-17 10 Lamun eta kotak geus loba eusina, duitna dikaluarkeun ku panitera karajaan jeung Imam Agung, ditimbang terus dibungkusan. 11 Sanggeus jumlahna dicatet samistina tuluy diserenkeun ka tukang-tukang digawe di Bait Allah pikeun upah tukang kayu, tukang ngadegkeun, 12 tukang batu, tukang meulahan batu, dibeulikeun kai jeung batu pikeun uma-ome jeung rupa-rupa deui ongkos anu tumali jeung eta. 13 Jadi eta duit teh taya anu dipake keur kaperluan nyieun barang-barang perak kayaning cangkir perak, bokor, tarompet, pakakas paranti ngurus lampu atawa paparabotan emas perak lianna. 14 Kabeh dipake pikeun upah anu digarawe jeung pikeun meuli bahan-bahan kaperluan uma-ome. 15 Jalma-jalma anu dipasrahan ngurus pagawean henteu kudu balitungan perkara duit, lantaran kabeh jalujur beunang dipercaya. 16 Tapi duit anu katarima tina kurban ganti rugi jeung kurban dosa mah henteu diasupkeun kana kotak, sabab eta mah pikeun para imam. 17 Mangsa harita Hasael raja Siria tea ngarurug ka Gat. Sanggeus Gat beunang, karepna rek terus ngarurug ka Yerusalem.
2 Raja-raja 12.18 -13.3 18 Ti dinya Yoas raja Yuda ngumpulkeun barang-barang beunang nyucikeun Raja Yosapat, Raja Yehoram, jeung Raja Ahasia, anu dibaktikeun ka PANGERAN, dilengkepan ku sakabeh emas kagunganana ku anjeun, kitu deui emas ti gudang rajabrana Bait Allah jeung karaton, tuluy dikintunkeun ka Hasael raja Siria anu terus ngantunkeun Yerusalem. 19 Carita Raja Yoas salian ti eta kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 20 (12:20-21) Hiji mangsa mantri-mantrina sakait ngamusuh, sarta ahirna anjeunna ditelasan ku dua mantrina anu ngaran Yosakar bin Simat jeung Yosabad bin Somer. Ditelasanana di hiji imah anu ayana di wewengkon Yerusalem beulah wetan, sisi jalan anu mudun ka Sila. Yoas dimakamkeun di makam karajaan di Kota Daud. Amasia putrana ngagentos jadi raja. 21 (12:20) 13 1 Yoahas putra Yehu jadi raja nagara Israil dina taun kadua puluh tilu Raja Yoas putra Ahasia ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana tujuh belas taun. 2 Anjeunna oge cara Raja Yarobam anu saheulaeunana, dosa ka PANGERAN sarta mawa urang Israil kana dosa, henteu euih-euih tina kalakuanana anu goreng. 3 Ku sabab kitu PANGERAN bendu ka Israil, nepi ka Israil ku Mantenna diantep sina teu 48
2 Raja-raja 13.4- 11 eureun-eureun diperangan jeung dielehkeun ku Hasael ti Siria jeung Benhadad putrana. 4 Geus kitu Yoahas sasambat ka PANGERAN. Panyambatna dimakbul, sabab PANGERAN ningali kumaha kerasna urang Siria ngagencet ka urang Israil. 5 Israil ku PANGERAN dipaparin hiji panulung anu ngabebaskeun maranehna ti urang Siria, nepi ka talengtrem deui cara ka tukang-tukang. 6 Sanajan kitu maranehna masih keneh bae marigawe dosa anu dimimitian ku Raja Yarobam, tetep garoreng kalakuan. Arca Dewi Asera oge aya keneh bae di Samaria. 7 Harita Yoahas geus teu kagunganeun balad kuat, ngan kari serdadu kuda lima puluh urang, sapuluh kareta, jeung salaksa serdadu leumpang. Anu sejenna geus beak digempur ku raja Siria nepi ka dileyekan kawas leutak. 8 Carita Raja Yoahas salian ti eta jeung hal kagagahanana, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 9 Sanggeus pupus dikurebkeun di Samaria, Yoas putrana ngagentos jadi raja. 10 Yoas putra Yoahas mimiti jadi raja nagara Israil dina taun katilu puluh tujuh Yoas putra Ahasia ngasta nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana genep belas taun. 11 Anjeunna ge nirca ti PANGERAN, niru kalakuan Raja Yarobam anu nyered Israil kana dosa. 49
2 Raja-raja 13.12-18 12 Carita Yoas raja Israil jeung hal kagagahanana waktu merangan Amasia raja Yuda, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 13 Sanggeus pupus dimakamkeun di makam karajaan di Samaria, Yarobam II putrana ngagentos jadi raja. 14 Hiji mangsa Elisa teu damang, beuki lila beuki wales. Yoas raja Israil ngalayad, sumping-sumping nangis sarta saurna, "Ama, Ama! Ama teh nabi Israil anu digjaya." 15 Elisa sasauran, "Candak ka dieu gondewa sareng jamparing." Sanggeus pamundutna dicumponan, 16 anjeunna miwarang sangkan raja tarapti pikeun ngalepas jamparing. Sanggeus tarapti, Elisa numpangkeun panangan kana panangan raja, 17 sarta miwarang muka jandela anu nyanghareup ka lebah Siria. Sanggeus jandela dibuka, Elisa marentah, "Lepas jamparing!" Barang jamparing ngabelesat tina panangan raja, Elisa ngalahir, "Jamparing PANGERAN! Anu ku Mantenna dikersakeun pikeun ngagempur Siria, sarta hidep bakal unggul. Gempur urang Siria ku hidep di Apek, tangtu eleh!" 18 Geus kitu Elisa marentah deui supaya jamparing sejenna ku raja diteunggeulkeun kana taneuh. Raja neunggeul taneuh ku 50
2 Raja-raja 13.19-25 jamparing. Kakara meupeuh tilu kali geus liren. 19 Elisa bendu, saurna ka raja, "Kuduna hidep meupeuh teh nepi ka lima atawa genep kali, tangtu urang Siria eleh ku hidep nepi ka tumpurna. Ayeuna hidep ngan bakal bisa ngelehkeun tilu kali." 20 Nepi kana pastina Elisa pupus, tuluy dikurebkeun. Ari gorombolan urang Moab geus biasa unggal taun sok ngaranjah ka tanah Israil. 21 Sakali mangsa aya jalma-jalma anu rek ngaruang mayit, tuluy narenjo eta gorombolan daratang deui. Teu tata pasini deui, mayit teh dikusrukkeun, keuna kana makam Elisa, anu rek ngaruangna tingbalecir. Ari mayit tea barang antel kana tulang taleng Elisa, dak dumadak hirup deui tuluy cengkat. 22 Jaman dirajaan ku Yoahas, urang Israil kacida dibalangsakkeunana ku Hasael raja Siria. 23 Tapi PANGERAN nu sipat welas henteu ngantep sangkan Israil tumpur. Malah maparin pitulung, lantaran emut kana jangji-Na ka Ibrahim, Ishak, jeung Yakub. Mantenna henteu lali ka umat-Na. 24 Hasael raja Siria geus pupus, diganti ku Benhadad putrana. 25 Benhadad dielehkeun ku Yoas putra Yoahas raja Israil nepi ka tilu kali. Kota-kota 51
2 Raja-raja 14.1-7 anu keur jaman Yoahas ramana karebut ku Benhadad dibeunang-beunangkeun deui. 14 1 Amasia putra Raja Yoas jadina raja nagara Yuda dina taun kadua Yoas putra Yoahas ngarajaan nagara Israil, 2 dina yuswa dua puluh lima taun. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana dua puluh salapan taun. Jenengan ibuna Yoadan, urang Yerusalem keneh. 3 Lampahna matak pikamanaheun PANGERAN, ngan teu saperti Raja Daud karuhunna. Anjeunna cara ramana bae, 4 henteu ngagempur tempat-tempat pangibadahan ka brahala; rahayat masih keneh ngalurban jeung ngarukus di tempat-tempat kitu. 5 Sanggeus Amasia ngaraos yen kakawasaanana geus nanceb, teu talangke deui ngahukum paeh ponggawa-ponggawa anu nelasan Raja Yoas ramana. 6 Tapi henteu terus maehan ka anak-anakna, sabab anjeunna tunduk kana timbalan PANGERAN anu kaungel dina Hukum Musa, yen: "Bapa teu meunang dihukum paeh ku karana kajahatan anakna; anak teu meunang dihukum paeh ku karana kajahatan bapana; sing saha anu jahatna, eta anu kudu dihukum paeh." 7 Di Lebak Uyah Amasia numpes 10.000 serdadu urang Edom, ngarebut kota Sela, 52
2 Raja-raja 14.8- 14 sarta eta kota diganti ngaranna jadi Yoktel, nepi ka kiwari. 8 Sanggeus kitu Amasia ngintun utusan ka Yoas raja Israil, nangtang perang. 9 Tapi ku Raja Yoas diwaler kieu, "Sakali mangsa di Pagunungan Libanon, tangkal cucuk ngirim pamenta ka tangkal kiputri, pokna, Anak awewe andika ku kula rek dipenta keur pibojoeun anak kaula. Pareng aya sato leuweung ngaliwat, tangkal cucuk teh kaidek. 10 Beu Amasia, ulah kena-kena geus bisa ngelehkeun urang Edom! Benerna geus mashur mah enggeus masing jongjon di imah. Keur naon ngusik-ngusik pibalaieun, anu temahna andika jeung rahayat cilaka?" 11 Tapi ku Amasia teu didangu. Ku sabab kitu Raja Yoas jengkar nyandak balad ka wewengkon Yuda, teras merangan di Bet Semes. 12 Balad Amasia eleh, prajuritna kalabur ka saimah-imahna. 13 Amasia ku Yoas ditangkep jeung dicandak ka Yerusalem. Sumping ka Yerusalem, Yoas ngarugrugkeun kuta nagara ti semet Gapura Epraim nepi ka Gapura Juru, panjangna kira-kira dua ratus meter. 14 Emas perak anu kapendak ku Yoas dicandak, kitu deui paparabotan Bait Allah jeung rajabrana karaton kabeh dirampas, 53
2 Raja-raja 14.15-23 dicandak mulih ka Samaria. Malah nyandak sandera sababaraha urang. 15 Carita Yoas salian ti eta, kitu deui kagagahanana waktu perang ngalawan Amasia raja Yuda, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 16 Sanggeus Yoas pupus jeung dikurebkeun di makam karajaan di Samaria, Yarobam II putrana ngagentos jadi raja. 17 Sanggeus Yoas raja Israil pupus, Amasia raja Yuda masih keneh ngarajaan lima belas taun. 18 Carita Raja Amasia salian ti eta kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 19 Sanggeus kitu di Yerusalem aya anu sakait rek nelasan Amasia. Amasia kabur ka Lakis. Tapi ku musuhna diudag nepi ka beunang, tuluy ditelasan di dinya. 20 Layonna dicandak kana kuda ka Yerusalem, tuluy dimakamkeun di makam karajaan di Kota Daud. 21 Ti dinya urang Yuda ngamakutaan putrana anu yuswana genep belas taun, nya eta Usia, dijadikeun raja. 22 Sanggeus ramana pupus, Usia hasil ngarebut deui kota Elat jeung ngomean eta kota. 23 Yarobam II putra Yoas jadi raja nagara Israil dina taun kalima belas Amasia putra Yoas ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana opat puluh hiji taun. 54
2 Raja-raja 14.24 -15.2 24 Lampahna nirca ti PANGERAN, nurut kana kajahatan Raja Yarobam bin Nebat saheulaeunana, anu mawa Israil kana dosa. 25 Anjeunna meunangkeun deui sakabeh wewengkon Israil, ti kalerna mimiti ti jalan ka Hamat, ka kidulna nepi ka Laut Paeh, tinekanan sakumaha jangji PANGERAN Allah Israil anu diandikakeun ka abdi-Na, Nabi Yunus bin Amitai ti Gat Heper. 26 Katingali ku PANGERAN yen urang Israil kacida balangsakna turug-turug teu aya pisan anu nulungan. 27 Ku Mantenna ditulungan ku jalan Raja Yarobam II, sabab ngahukumna lain pikeun salalawasna, lain supaya urang Israil tumpur sama sakali. 28 Carita Raja Yarobam II salian ti eta, hal kagagahanana dina perang, jeung hal anjeunna mulangkeun Damsik jeung Hamat jadi deui bawahan nagara Israil, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 29 Anjeunna pupus, dimakamkeun di makam karajaan di Samaria, sarta Jakaria putrana ngagentos jadi raja. 15 1 Usia putra Amasia jadina raja nagara Yuda dina taun kadua puluh tujuh Yarobam II ngarajaan nagara Israil, 2 dina yuswa genep belas taun. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana lima puluh dua taun. Jenengan ibuna Yekolya, urang Yerusalem. 55
2 Raja-raja 15.3- 11 3 Lampah Usia pikamanaheun PANGERAN cara ramana. 4 Tapi tempat-tempat ibadah ka brahala ku anjeunna henteu digempur; jalma-jalma masih keneh ngalurban jeung ngarukus di tempat-tempat kitu. 5 Usia ku PANGERAN dikeunaan kasawat lepra, nepi ka pupusna kasawatna henteu leungit. Ku sabab kitu anjeunna mencilkeun anjeun di bumi kagunganana, bebas tina kawajiban anu jadi raja. Urusan nagara dikawasakeun ka Yotam, putrana. 6 Carita Usia salian ti eta kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 7 Sanggeus pupus sarta dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud, Yotam putrana ngagentos jadi raja. 8 Jakaria putra Raja Yarobam II mimiti jadina raja nagara Israil dina taun katilu puluh dalapan Usia ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Samaria sarta ngarajaanana genep bulan. 9 Lampahna cara raja-raja anu saheulaeunana, nirca ti PANGERAN, nurut kana lampah jahat Raja Yarobam bin Nebat anu nyered Israil kana dosa. 10 Anjeunna ditelasan di Yiblam ku Salum bin Yabes, anu geus ngajak sakait ka nu sejen. Geus kitu Salum ngagentos anjeunna jadi raja. 11 Carita Raja Jakaria salian ti eta, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 56
2 Raja-raja 15.12-20 57 12 Pangandika PANGERAN ka Raja Yehu anu ungelna: "Anak incu maneh opat turunan bakal jaradi raja Israil" geus tinekanan. 13 Salum bin Yabes mimiti jadina raja Israil meneran taun katilu puluh salapan Usia ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana ngan sabulan. 14 Salum ditelasan ku Menahem bin Gadi urang Tirsa, anu ngahaja datang ka Samaria. Menahem ngaganti anjeunna jadi raja. 15 Carita Raja Salum salian ti eta jeung hal sakongkolna, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 16 Basa keur angkat ti Tirsa, Menahem nempuh heula nagara Tipsah dumeh eta nagara embungeun diajak biluk. Urang dinya jeung sakurilingna diparaehan, nu keur rareuneuh ge dibedelan beuteungna. 17 Menahem bin Gadi mimiti jadina raja Israil meneran taun katilu puluh salapan Usia ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana sapuluh taun. 18 Lampahna nirca ti PANGERAN, satutup umurna nuturkeun kanircaan Raja Yarobam bin Nebat anu nyered Israil kana dosa. 19 Raja Tiglat Pileser ti nagara Asur ngarurug ka Israil. Menahem ngahaturanan perak 38.000 kilo, bari mundut dibantu supaya bisa tetep nyangking karajaan. 20 Menahem meunangna duit ti urang Israil anu baleunghar, unggal jelema kudu mayar
2 Raja-raja 15.21-29 lima puluh uang perak. Sanggeus dibaktian duit, Raja Tiglat Pileser mulih ka nagarana. 21 Carita Menahem kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 22 Menahem pupus, dimakamkeun di makam karuhunna, tuluy diganti ku Pekahia, putrana. 23 Pekahia bin Menahem mimiti jadina raja Israil meneran taun kalima puluh Usia ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana dua taun. 24 Lampahna nirca ti PANGERAN, nuturkeun kanircaan Raja Yarobam bin Nebat anu nyered Israil kana dosa. 25 Pekahia ditelasan ku perwirana sorangan, Pekah bin Remalya anu dibantu ku lima puluh jelema urang Gilad. Ditelasanana di karaton Samaria di benteng jero. Ti dinya Pekah ngaganti jadi raja. 26 Carita Pekahia lian ti eta aya dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 27 Pekah bin Remalya mimiti jadina raja Israil meneran taun kalima puluh dua Usia ngarajaan nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana dua puluh taun. 28 Lampahna nirca ti PANGERAN, nuturkeun kanircaan Raja Yarobam bin Nebat anu nyered Israil kana dosa. 29 Jaman Raja Pekah, kota-kota Iyon, Abel Bet Maaka, Yanoah, Kedes jeung Hasor katut wewengkon-wewengkon Gilad, Galilea jeung Naptali, direbut ku Tiglat Pileser raja 58
2 Raja-raja 15.30-38 Asur, jalma-jalmana dibawa ka Asur jaradi boyongan. 30 Dina taun kadua puluh Yotam putra Usia ngarajaan nagara Yuda, Raja Pekah ditelasan ku Hosea bin Ela anu geus nyieun sakait. Ti dinya Hosea bin Ela ngaganti jadi raja. 31 Carita Pekah salian ti eta kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 32 Yotam putra Usia mimiti jadina raja nagara Yuda meneran taun kadua Pekah bin Remalya ngarajaan nagara Israil, 33 dina yuswa dua puluh lima taun. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana genep belas taun. Jenengan ibuna Yerusa binti Sadok. 34 Lampah anjeunna pikamanaheun PANGERAN cara Usia ramana. 35 Tapi anjeunna henteu numpurkeun tempat-tempat ibadah ka brahala; jalma- jalma masih keneh ngalurban jeung ngarukus di nu kitu. Gapura Bait Allah ku anjeunna ditambah hiji deui, disebutna Gapura Kaler. 36 Carita hal Yotam salian ti eta kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 37 Jaman Raja Yotam PANGERAN mimiti ngadatangkeun Raja Resin ti Siria jeung Raja Pekah ti Israil narajang ka nagara Yuda. 38 Sanggeus Yotam pupus sarta dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud, digentos ku Ahas, putrana. 59
2 Raja-raja 16.1-7 16 1 Ahas putra Yotam mimiti jadi raja Yuda meneran taun katujuh belas Pekah bin Remalya ngarajaan di Israil, 2 dina yuswa dua puluh taun. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana genep belas taun. Lampahna teu hade, teu cara lampah Raja Daud karuhunna, malah midamel anu henteu kamanah ku PANGERAN Allahna, 3 nuturkeun kanircaan raja-raja Israil. Malah meuncit putrana, diduruk disuguhkeun ka arca brahala, lampah anu pikagirukeun cara kalakuan bangsa-bangsa anu ku PANGERAN geus diusiran basa urang Israil mimiti rek arasup ka eta tanah. 4 Ahas ngurban jeung ngukusna teh di tempat-tempat ibadah ka brahala, di puncak-puncak pasir jeung di handapeun tangkal-tangkal anu ngarunggunuk. 5 Hiji mangsa Raja Resin ti Siria jeung Raja Pekah ti Israil narajang jeung ngepung Yerusalem, tapi Ahas henteu bisa dielehkeun. 6 (Sabot kitu kota Elat direbut deui ku raja Edom, urang Yuda di dinya dibuburak. Ti harita saterusna Elat dicaricingan deui ku urang Edom.) 7 Ti dinya Ahas ngutusan ka Raja Tiglat Pileser di Asur, badaratna, "Sim kuring sumeja pasrah sadaya-daya ka Sang Raja, seja nyuhunkeun pitulung sarehna keur diperangan ku raja Siria sareng raja Israil." 60
2 Raja-raja 16.8- 15 8 Utusanana dibahanan perak jeung emas candak ti Bait Allah jeung ti kamar rajabrana karaton, baktikeuneun ka raja di ditu. 9 Pamundut Ahas ku Tiglat Pileser ditarima, bral eta raja jengkar nyandak balad ka Damsik. Damsik karebut, Raja Resin tiwas, rahayatna dicandak ka Kir jaradi boyongan. 10 Raja Ahas angkat ka Damsik seja nepangan Raja Tiglat Pileser. Di Damsik anjeunna ningali hiji altar tuluy diconto, contona dikirimkeun ka Imam Uria. 11 Seug Uria nyieun altar ceples sakumaha contona. Memeh Ahas sumping geus anggeus. 12 Sasumpingna ti Damsik tur altar geus anggeus, 13 Ahas tuluy peupeuncitan terus diduruk dina eta altar jeung kurban kadaharan, altarna dikucuran ku getih sato kurban jeung ku cianggur. 14 Ku sabab altar tambaga paranti ngurban ka PANGERAN ayana teh di antara altar anyar anu anjeunna jeung Bait Allah, eta altar ku Ahas dipindahkeun ka beulah kalereun altar anyar anu anjeunna. 15 Geus kitu anjeunna nimbalan ka Uria, "Kurban beuleuman isuk, kurban kadaharan sore, sakabeh kurban beuleuman jeung kurban kadaharan sore, sakabeh kurban beuleuman jeung kurban kadaharan ti raja jeung jalma rea, kitu deui sakabeh kurban inuman ti jalma rea, kudu dikurbankeunana 61
2 Raja-raja 16.16 -17.2 dina ieu altar kami anu gede. Sato-sato kurban getihna kucurkeun kana eta. Ari altar tambaga mah ngan pikeun kaperluan kami bae, pikeun menta pituduh ti para arwah." 16 Sakumaha timbalan raja ku Uria dilampahkeun. 17 Jeung deui Raja Ahas ngakatan bagian papadatian tambaga paragi Bait Allah tea, paso-pasona diangkat. Tatalagaanana ge diangkat tina dua belas sasapian tambaga anu mungguna, diteundeun dina dadampar batu. 18 Jeung pikeun nyenangkeun panggalih raja Asur, hateup anu ngauban singgasana raja di jero Bait Allah ku Ahas dikakat, sarta lawang anu ngawungkul pikeun raja lebet ka Bait Allah ku anjeunna dibongkar. 19 Carita Raja Ahas salian ti eta aya dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 20 Ahas pupus, dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud, tuluy diganti ku Hiskia putrana. 17 1 Hosea putra Ela jadi raja Israil meneran taun kadua belas Raja Ahas nyangking nagara Yuda. Calikna di Samaria, ngarajaanana salapan taun. 2 Lampahna nirca ti PANGERAN, ngan teu doraka teuing cara raja-raja Israil anu heulaeunana. 62
63 2 Raja-raja 17.3-9 3 Hiji mangsa diperangan ku Raja Salmaneser ti nagara Asur. Anjeunna taluk, saban taun mayar upeti. 4 Tapi dina hiji taun mundut tulung ka Raja So ti Mesir, jeung teu mayar deui upeti ka Asur. Kauninga ku Salmaneser tuluy dihukum, dipanjara. 5 Geus kitu Salmaneser raja Asur narajang Israil, ngepung Samaria. Sanggeus ngepungna nepi ka taun katilu, 6 nya eta taun kasalapan pamarentahan Hosea, Salmaneser ngarebut Samaria. Urang Israil dibawa ka Asur jaradi boyongan. Ditempatkeunana aya nu di Halah, aya nu di Gosan sisi Walungan Habor, aya anu di wewengkon Media. 7 Samaria nepi ka bisa karebut lantaran urang Israil doraka, nyingkir ti PANGERAN anu nginditkeun maranehna ti Mesir, ti raja di dinya, ngabarakti ka aallahan 8 nurutan kabiasaan bangsa-bangsa anu ku PANGERAN geus disingkahkeun ti eta tanah basa urang Israil maju merangan maranehna. Urang Israil ngalakonan adat istiadat anu ditetepkeun ku raja-rajana. 9 Urang Israil ngalampahkeun hal-hal anu henteu sapagodos jeung PANGERAN, Allahna. Di mana-mana, ti desa anu pangleutikna nepi ka kota anu panggedena, jalma-jalma teh nyarieun tempat paranti nyembah ka dewa.
2 Raja-raja 17.10-15 10 Di unggal puncak pasir, di unggal handapeun tangkal anu ngarunggunuk, nyarieun pilar-pilar pamujaan jeung arca-arca Dewi Asera, 11 ngarukus dina altar-altar brahala, nurutan kalakuan bangsa-bangsa anu ku PANGERAN geus disingkahkeun ti dinya. Kalakuanana matak pibendueun PANGERAN. 12 Larangan PANGERAN yen teu meunang nyarembah ka arca-arca teh teu ditarurut. 13 Boh urang Israil boh urang Yuda, ku PANGERAN geus dipepelingan ku jalan utusan-utusan jeung nabi-nabi, saur-Na, "Taringgalkeun kalakuan anu goreng, lampahkeun timbalan-timbalan Kami anu kaungel dina kitab Hukum anu ku Kami geus diturunkeun ka karuhun-karuhun maraneh, tur geus ditepikeun ka maraneh ku utusan-utusan jeung nabi-nabi Kami." 14 Tapi teu narurut, barasangkal cara karuhun-karuhunna, teu ngarandel ka PANGERAN Allahna, 15 arembung ngalakonan parentah Mantenna, arembung nekanan ikrar para karuhunna ka Mantenna. Sagala panggeuing teu aya anu didenge, anggur ngabarakti ka arca-arca anu tanpa guna, anu ngalantarankeun maranehna sorangan jadi leungit pangaji, da narurutan adat kabiasaan bangsa-bangsa anu di sakurilingeunana. 64
65 2 Raja-raja 17.16-21 Digeuing supaya ulah nurutan adat kabiasaan bangsa batur teh henteu ngagarugu. 16 Papakon ti PANGERAN Allahna dipiceun, seug nyitak dua sasapian, disarembah, nyieun arca-arca Dewi Asera, maruja ka bentang-bentang, nyarembah ka Dewa Baal. 17 Jeung sok mareuncit anak sorangan diduruk dikurbankeun ka aallahan umat brahala; sok marenta pituduh ka tukang- tukang torah jeung ka tukang-tukang sihir. Teges geus ngajarual maneh migawe kadorakaan, nyarieun kalakuan anu henteu dipisuka sarta pibendueun PANGERAN. 18 Mana urang Israil teh ku Mantenna kacida dibenduanana, disingkirkeun ti payuneuna-Na, ngan kari kaom Yuda. 19 Tapi kaom Yuda ge saruana, teu ngestokeun papakon-papakon PANGERAN Allahna, ngestona kana papakon beunang nyieun urang Israil. 20 Temahna sakabeh turunan Israil ku Mantenna dibalangsakkeun, diselehkeun ka musuh-musuhna anu barengis, panganggeusanana disingkirkeun pisan ti payuneuna-Na. 21 Ti sanggeus Israil ku PANGERAN dipisahkeun ti Yuda sarta dirajaan ku Yarobam bin Nebat tea, ku eta raja dibawa nyimpang ti PANGERAN, sina marigawe dosa anu lain lumayan.
2 Raja-raja 17.22-29 22 Urang Israil naluturkeun lacak Yarobam, teu eureun-eureun nurutan kalakuan Yarobam anu kacida gorengna. 23 Tungtungna ku PANGERAN dijauhkeun ti payuneuna-Na. Sakumaha anu ku Mantenna geus diandikakeun ku jalan para utusan jeung para nabi, urang Israil dibaroyong ka Asur, nepi ka ayeuna. 24 Ti dinya raja Asur ngadatangkeun jalma- jalma ti Babul, ti Kut, ti Iwa, ti Hamat, jeung ti Separwaim, sina ngareusian kota-kota di Samaria, gaganti urang Israil anu dibuang. Kota-kota di Samaria diandih dicaricingan. 25 Basa anyaran ka dinya, maranehna loba anu tiwas ku singa anu didatangkeun ku PANGERAN, lantaran aribadahna lain ka Mantenna. 26 Seug diunjukkeun ka raja Asur, yen jalma-jalma beunang anjeunna nempatkeun di Samaria rea nu tiwas ku singa anu didatangkeun ku batara eta nagara, dumeh teu nyarahoeun peta ngabakti ka eta batara. 27 Raja Asur marentah, "Imam anu diboyong ti Samaria pulangkeun sina matuh deui di ditu, sina mapatahan aturan eta batara." 28 Seug hiji imam bangsa Israil anu diboyong ti Samaria teh dipulangkeun deui, terus matuh di Betel, ngajar jelema-jelema tea hal aturan ibadah ka PANGERAN. 29 Parandene kitu jalma-jalma teh angger bae nyarieun arca sesembahanana masing- 66
2 Raja-raja 17.30-35 masing, ditareundeun di imah-imah brahala urut urang Israil. Unggal golongan di tempatna masing-masing nyarieun arca sesembahanana sorangan: 30 Urang Babul nyarieun arca Dewa Sukot Benot; urang Kut nyarieun arca Nergal; urang Hamat nyarieun arca Asima; 31 urang Iwa nyarieun arca Nibhas jeung Tartak; urang Separwaim sok ngurbankeun anak-anakna dijieun kurban durukan pikeun Dewa Adramelek jeung Anamelek. 32 Tapi ka PANGERAN ge ngabarakti, malah ngarangkat jalma-jalma sambarangan jaradi imamna, purah mangurbankeun di tempat-tempat ibadah ka brahala. 33 Jadi ngabaraktina teh ka PANGERAN ongkoh, ka dewana masing-masing ongkoh, nuluykeun kabiasaan ti nagara asalna masing-masing. 34 Tepi ka ayeuna oge maranehna masih keneh ngukuhan tali parantina sorangan, aribadahna lain ka PANGERAN, sarta anu ditarurutna lain hukum-hukum anu ku PANGERAN diturunkeun ka anak incu Yakub anu disebut Israil tea. 35 PANGERAN geus ngadamel perjangjian jeung maranehna sarta marentahkeun kieu, "Poma, maraneh ulah ibadah ka aallahan, ulah sarujud jeung ngabarakti atawa ngurban ka anu karitu. 67
2 Raja-raja 17.36 -18.4 36 Kudu ngabarakti, kudu sarujud jeung ngalurban teh ka Kami, PANGERAN, anu ngajait maraneh ti Mesir make kakawasaan jeung mujijat. 37 Sagala hukum jeung timbalan-timbalan anu ku Kami geus ditulis pikeun maraneh, kudu dilampahkeun sapapanjangna. Poma, maraneh ulah nyarembah ka aallahan. 38 Jeung poma, sarat perjangjian Kami ku maraneh ulah dilalaworakeun. 39 Masing sumujud ka Kami, PANGERAN Allah maraneh. Lamun kitu, tangtu maraneh ku Kami diluputkeun ti sakabeh musuh." 40 Tapi eta jelema-jelema teh narorek, angger keneh bae marake tali parantina anu baheula bihari. 41 Jadi eta bangsa-bangsa teh ngabarakti ka PANGERAN ongkoh, ka arca-arca ongkoh. Atuh turunan-turunanana nya kitu keneh deuih, nepi ka kiwari oge adatna teh kitu. 18 1 Hiskia putra Ahas jadi raja nagara Yuda meneran taun katilu Hosea putra Ela jadi raja nagara Israil, 2 dina yuswa dua puluh lima taun. Calikna di Yerusalem, ngarajaanana dua puluh salapan taun. Jenengan ibuna Abia binti Jakaria. 3 Lampahna nulad Raja Daud karuhunna, pikamanaheun PANGERAN. 4 Anjeunna ngabasmi tempat-tempat ibadah ka brahala, pilar-pilar pamujaan digempur, arca-arca Dewi Asera dicacag; Nehustan, 68
69 2 Raja-raja 18.5- 11 nya eta oorayan tambaga damelan Musa oge dibubukkeun da sok dikarukusan keneh ku urang Israil, diparuja. 5 Hiskia ibadahna ngan ka PANGERAN Allah Israil. Kakara harita urang Yuda boga raja anu saperti anjeunna, tur teu kungsi ngalaman boga deui. 6 Ka PANGERAN kacida ngestona, tara baha, tuhu kana sagala timbalan PANGERAN anu diandikakeun ka Musa. 7 Ku sabab kitu ku PANGERAN henteu kendat disarengan. Sagala damelna lulus tur mulus. Anjeunna teu kersa tunduk ka raja Asur. 8 Urang Pelisti dielehkeun, tempat-tempatna ti kampung pangleutikna nepi ka kota nu panggedena, kaasup Gasa jeung sakurilingeunana digempur. 9 Dina taun kaopat Hiskia ngarajaan, meneran taun katujuh Hosea ngaheuyeuk Israil, dayeuh Samaria di Israil dikepung ku Salmaneser raja Asur. 10 Sanggeus dikepung tilu taun, meneran taun kagenep Hiskia ngaheuyeuk nagara Yuda, dina taun kasalapan Raja Hosea ngaheuyeuk nagara Israil, dayeuh Samaria beunang ku musuh. 11 Urang Israil diboyong ka Asur. Ditempatkeunana aya anu di Halah, aya anu di Gosan sisi Walungan Habor, aya anu di wewengkon Madayin.
2 Raja-raja 18.12-17 12 Samaria nepi ka beunang teh lantaran urang Israil baha ka PANGERAN Allahna, malungkir tina sarat perjangjian Mantenna ka maranehna, nyalingkir tina hukum-hukum anu ku PANGERAN diturunkeun ka Musa abdi-Na. Maranehna teu daraekeun ngadenge jeung teu daraek narurut. 13 Dina taun kaopat belas Raja Hiskia ngaheuyeuk nagara, kota-kota benteng di nagara Yuda ditarajang ku Sanherib raja Asur, jeung dibeunangkeun. 14 Hiskia ngintun utusan ka Sanherib di Lakis. Saurna, "Kaula tarima dosa. Mugi Sang Raja ulah kateterasan nempuh. Naon bae sapamundut sumeja disubadanan." Raja Asur ngawalerna teh mundut perak sapuluh rebu kilo jeung emas sarebu kilo. 15 Ku Hiskia ditumutkeun, perakna nyandak ti Bait Allah jeung ti kamar rajabrana karaton, 16 emasna meunang ngalaanan tina panto-panto Bait Allah jeung tina bangbarung-bangbarung panto beunang anjeunna ngalapis, tuluy dikintunkeun ka Sanherib. 17 Tapi raja Asur tuluy nginditkeun balad gede ti Lakis sina nempuh ka Hiskia di Yerusalem, dikapalaan ku tilu gegeden agung. Sanggeus narepi ka Yerusalem, eta balad ngarandeg di sisi jalan lebah pakampungan tukang ngaput, sisi solokan anu ngocorkeun cai ti empang girangeunana. 70
71 2 Raja-raja 18.18-24 18 Gegedugna ceceluk ka Raja Hiskia. Jol tilu gegeden Hiskia nepungan, nya eta Elyakim bin Hilkia, kapala rumah tangga karaton, Sebna panitera karaton, jeung Yoah bin Asap, bendahara nagara. 19 Ngong hiji gegeden Asur ngomong, pokna raja Asur palay uninga Hiskia kagungan andelan naon. 20 Carekna deui, "Marukan ari omongan teh bisa ngungkulan kaahlian jeung kakuatan tentara? Saha anu dipiandel, mana wani baha ka raja Asur teh? 21 Maraneh ngarep-ngarep pitulung Mesir anu teu beda ti iteuk regang haur, gampang potong, kecos kana leungeun sorangan. Kitu ibaratna ngaharep pitulung Mesir teh." 22 Eta gegeden Asur terus keneh ngomongna, "Atawa dumeh ngaharep pitulung PANGERAN, Allah maraneh tea? Kapan tempat-tempat pamujaanana oge geus tumpur ku Hiskia, da cenah urang Yuda jeung urang Yerusalem mah ngan kudu ngabakti make altar hiji bae anu di Yerusalem. 23 Kalawan asmana raja kami, kami daek nawaran ka maraneh kuda dua rebu, dapon boga jelemana anu barisa tumpak. 24 Ka perwira kami anu panghandapna ge maraneh teh hamo kuat. Make rek ngalawan pedah boga harepan bakal dikirim pasukan kareta jeung pasukan kuda ku Mesir!
2 Raja-raja 18.25-31 25 Marukan kami narajang ka nagara maraneh teh teu dibantu ku PANGERAN? Puguh anu nitah narajangna oge PANGERAN!" 26 Elyakim, Sebna jeung Yoah ngawalon, "Sasauranana sae ku basa Aram bae da kaula ngartos. Ulah ku basa Ibrani, margi kakupingeun ku itu jalmi-jalmi anu di luhur kuta." 27 Ari tembalna, "Dikira raja kami miwarang ngomong teh ngan ka maraneh jeung ka si raja? Kami ngomong teh ngahaja ka itu ongkoh anu rajeg dina luhur kuta, anu bakal ngahakan kokotorna jeung ngarinum cikiihna sorangan, sakumaha kahayang maraneh!" 28 Geus kitu eta gegeden teh ngagorowok ku basa Ibrani, pokna, "Darengekeun ku maraneh timbalan raja Asur anu agung! 29 Timbalanana, maraneh ulah kagelo ku Hiskia, da eta teh moal bisaeun nyalametkeun. 30 Ulah beunang kabobodo magar kudu muntang ka PANGERAN. Ulah boga panyana bakal ditulungan ku PANGERAN. Ulah ngira PANGERAN bakal megatan kami bangsa Asur ngarebut nagara maraneh. 31 Geus ulah ngadarenge ka Hiskia. Timbalan raja Asur maraneh mending barijil serah bongkokan. Lamun kitu tanwande pibisaeun keneh ngahakan buah anggur pelak sorangan, buah kondang pelak sorangan, ngarinum tina sumur sorangan, 72
2 Raja-raja 18.32 -19.1 73 32 nepi ka engke ku raja Asur dipernahkeun di hiji tanah anu sarua alusna jeung anu ieu, sagala aya. Hayang anggur, kebon anggur aya, hayang nyaratu roti, kebon gandum aya, hayang minyak jetun saluluar kebon jetun wungkul, turug-turug loba madu. Lamun harayang hirup kudu narurut, bisi dipaehan! Tong daraek dibobodo ku Hiskia majar bakal dijait ku PANGERAN. 33 Cik, dewa bangsa mana anu geus bisaeun ngaluputkeun nagarana ti raja Asur? 34 Mana ayeuna dewa-dewa nagri Hamat, nagri Arpad, nagri Separwaim, nagri Hena, nagri Iwa? Ti eta dewa-dewa cik mana anu geus bisaeun ngabelaan Samaria? 35 Iraha aya dewa salah sahiji nagara anu bisaeun nyalametkeun nagarana ti raja kami? Na kumaha ari maraneh, make boga pikiran yen PANGERAN tangtu bisaeun nyalametkeun Yerusalem?" 36 Jalma-jalma dina luhur kuta mani jempling taya anu kecet-kecet, sabab ku Raja Hiskia geus ditimbalan ulah ngajawab. 37 Elyakim, Sebna jeung Yoah nepi ka nyosoeh pakeanana bawaning ku ngenes, tuluy marek deui ka Raja Hiskia, ngunjukkeun ucap-ucapan eta gegeden Asur. 19 1 Tutas anu unjukan, Hiskia nyosoeh anggoanana tuluy gentos ku anggoan tina karung, ti dinya angkat ka Bait Allah.
2 Raja-raja 19.2-9 2 Ti dinya nimbalan ka Elyakim kapala urusan karaton, Sebna panitera karaton, jeung ka sawatara imam anu sarepuh, dipiwarang nepangan Nabi Yesaya putra Amos. Aranjeunna oge dibaraju tina karung. 3 Kieu timbalan anu ku aranjeunna kudu dihaturkeun ka Yesaya teh: "Dinten ieu urang teh nuju tunggara nandang siksaan sareng kahinaan, ibarat wanita bade ngajuru teu tiasa brol margi seep tanaga. 4 Nembe teh aya gegeden luhur utusan raja Asur, ngahina ka Allah anu jumeneng. Mugi-mugi sing kadangu ku PANGERAN Allah Ajengan, eta jalmi masing kasiksa. Mugi bangsa urang anu ayeuna araya ku Ajengan dipangnedakeun." 5 Kasauran Raja Hiskia anu dihaturkeun ku utusan, 6 ku Yesaya diwaler kieu: "Timbalan PANGERAN, Sang Raja teu kedah rempan ku ancaman urang Asur anu nyebatkeun PANGERAN moal iasa mitulung. 7 Eta raja ku PANGERAN bakal digeumpeurkeun sina mulang rurusuhan ka nagarana, di ditu bakal aya nu maehan." 8 Perwira Asur tea meunang beja yen rajana geus ninggalkeun Lakis, sabab keur nempuh ka nagara Libna anu teu pati jauh ti dinya, tuluy disusul. 9 Datang beja ka urang Asur yen balad Mesir ngadatangan rek ngarurug ka maranehna, 74
2 Raja-raja 19.10-16 dikapalaan ku Raja Tirhaka ti Sudan. Satampana eta beja raja Asur nyuratan ka Hiskia raja Yuda, 10 ungelna, "Ulah kabobodo ku omongan dewa anu dipuhit ku maneh, anu ngabejaan yen maneh moal beunang ku kami, ulah dipercaya. 11 Maneh geus ngadenge beja kumaha kagagahan raja-raja Asur lamun geus ngagempur nagri batur. Dikira maneh bakal luput ti kami? 12 Nagri-nagri Gosan, Haran jeung Resep geus tumpur ku karuhun-karuhun kami. Urang Bet Eden di Telasar geus tumpes, dewa-dewana teu barisaeun naon-naon. 13 Cik mana ayeuna raja-raja nagri Hamat, nagri Arpad, nagri Separwaim, nagri Hena jeung nagri Iwa?" 14 Sanggeus suratna ku Hiskia diaos, ku anjeunna dicandak ka Bait Allah, seug ditembrakkeun payuneun PANGERAN. 15 Hiskia sasambat, "Nun PANGERAN Allah Israil anu ngalinggihan tahta dina mukarabin! Taya deui Allah mung Gusti, anu ngasta karajaan-karajaan di sajagat, anu ngadamel bumi sareng langit. 16 Nun PANGERAN, tingali ieu katunggaraan abdi sadaya. Dangukeun Sanherib anu sakitu kumalungkungna ka Gusti, Allah anu jumeneng. 75
76 2 Raja-raja 19.17-25 17 Abdi sadaya terang, leres eta raja Asur teh parantos ngagempur bangsa-bangsa sakitu seueurna, tanah-tanahna dugi ka saruwung, 18 dewa-dewana didurukan, margi eta dewa-dewa teh sanes Allah, nanging kayu sareng batu buatan jalmi. 19 Nun Gusti PANGERAN, luputkeun abdi sadaya ti urang Asur, supados sadaya bangsa tarerang yen teu aya deui Allah mung Gusti." 20 Yesaya ngintun pesen ka Hiskia, saurna panyambat Hiskia ku PANGERAN geus diwaler. 21 Timbalan PANGERAN, "Eh Sanherib, saenyana mah maneh ku Yerusalem teh diseungseurikeun, disapirakeun! 22 Karah saha anu ku maneh dihinakeun teh? Sakitu campelakna maneh ka Kami anu suci Allah Israil. 23 Maneh ka Kami ngirim utusan sina kongkorongok, pedah maneh boga pasukan kareta anu geus bisa ngagempur gunung- gunung pangluhurna di Libanon, nuaran tangkal kiputri anu pangjarangkungna, tangkal kijamuju anu pangaralusna. Muji maneh geus bisa nembus leuweung anu pangjerona, 24 geus bisa nyieunan sumur di tanah batur jeung geus nginum cai tanah batur, agul pedah boga balad geus bisa ngidek-ngidek Walungan Nil nepi ka saat. 25 Na teu nyaho yen bisa kitu soteh memang ku Kami geus diatur ti baheula yen bakal
2 Raja-raja 19.26-31 kitu? Ayeuna enya bukti, Kami keneh anu ngersakeun. Maneh mah ku Kami ngan dikawasakeun, supaya ngubrak-ngabrik kota-kota benteng sina alambrug, 26 jalma-jalmana disina kapupul bayu leungit tanaga, leumpeuh kawas jukut di tegal atawa dina suhunan anu kasebrot ku angin panas ti wetan. 27 Tur saban maneh indit, ka mana ge Kami uninga. Ana maneh nyieun gawe, unggal-unggal ge Kami uninga, kitu deui ana maneh ijid ka Kami. 28 Kami uninga maneh teh ambek ka Kami tur sakitu sompralna. Ku sabab kitu cacapek maneh rek dipasangan kadali, maneh rek dibenyeng sangkan malik ka urut maneh datang." 29 Kieu deui saur Yesaya ka Hiskia, "Anu bakal pijadieun teh kieu alamatna: Taun ieu sareng taun payun tedaeun teh mung gandum anu jaradi sorangan, taun payunna deui nembe bakal tebar deui sareng bakal kapibuatan, tiasa deui melak anggur sareng bakal kaala. 30 Anak incu Yuda anu rahayu sakarina, bakal mucekil hirupna, ka handap akarna kuat, ka luhur buahna rantuy. 31 Di Yerusalem bakal aya keneh pangeusi anu kari, di Gunung Sion bakal aya keneh jalma anu nyesa. Kitu katangtosan ti PANGERAN. 77
2 Raja-raja 19.32 -20.1 32 Dupi raja Asur mah kieu timbalan PANGERAN, Hamo bisa asup ka ieu nagara. Jamparingna hiji ge mo aya nu mesat, serdaduna nu marake kepeng teh hiji ge mo aya anu deukeut-deukeut acan, hamo aya anu nyieun huhunyuran pikeun ningker ieu nagara. 33 Eta raja bakal mulang ka urutna datang, mo hasil niatna ngajabel ieu nagara. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 34 Ieu nagara ku Kami tanwande diraksa, pikeun miara kamulyaan Kami jeung ku sabab Kami geus jangji ka abdi Kami Daud." 35 Ari geus kitu dina peutingna, malaikat PANGERAN sumping ka pasanggrahan urang Asur, tuluy niwaskeun 185.000 serdadu. Ari bray isuk-isuk mayitna patulayah. 36 Raja Asur buru-buru mulang ka nagarana, tuluy calik di Ninewe. 37 Dina hiji poe waktu anjeunna keur sembahyang di imah pamujaan ka Dewa Nisrok sesembahanana, anjeunna dipaehan ku pedang ku Adramelek jeung Sareser, dua putrana, anu terus kalabur ka tanah Ararat. Tuluy Esar Hadon putrana ngaganti jadi raja. 20 1 Dina mangsa eta Hiskia teu damang, samar kana damang deui. Jol Nabi Yesaya sumping nepangan, ti dinya misaur, "Timbalan PANGERAN, Sang Raja geura wewekas, margi moal damang deui." 78
2 Raja-raja 20.2-8 2 Hiskia malik ebogna mayun kana tembok tuluy sasambat, 3 "Nun PANGERAN, masing emut yen abdi ngawula ka Gusti teh kalayan satia satuhu, naon sapangersa Gusti salamina ku abdi dilakonan sakiat-kiat," saurna bari nangis sesegruk. 4 Geus kitu raja ku Yesaya dikantun. Tapi memeh Yesaya kaluar ti palataran tengah karaton, ku PANGERAN dipiwarang 5 nepangan deui ka Hiskia, raja umat PANGERAN, dipiwarang nepikeun dawuhana- Na ka anjeunna, kieu, "Kami, PANGERAN, Allahna Daud karuhun maneh, geus kagugah ku panyambat jeung cipanon maneh. Heug maneh ku Kami rek dicageurkeun, tilu poe deui oge maneh geus bisa deui leumpang ka Bait Allah. 6 Umur maneh ku Kami ditambah lima belas taun deui. Tur maneh jeung ieu nagara Yerusalem rek diluputkeun ti raja Asur. Ieu nagara ku Kami rek diraksa, pikeun miara kamulyaan Kami jeung ku sabab Kami geus jangji ka abdi Kami Daud." 7 Ti dinya Yesaya ngawartoskeun ka ponggawa yen sang raja bareuhna kudu dipopokan ku buah kondang, tangtu damang. 8 "Naon kangge tawisna yen leres PANGERAN bade nyageurkeun deui teh sareng tilu dinten deui kaula bakal tiasa deui ka Bait Allah?" saur Raja Hiskia ka Yesaya. 79
2 Raja-raja 20.9- 15 9 Saur Yesaya, "Tawisna ti PANGERAN yen Mantenna leres-leres bakal ngabuktoskeun pangandika-Na, nya eta kalangkang tangga. Kahoyong Sang Raja kumaha, naha kalangkangna teh sina majeng atanapi sina mundur sapuluh gurat?" 10 Saur Hiskia, "Sina majeng mah gampil. Jadi sina mundur sapuluh gurat." 11 Yesaya neneda ka PANGERAN, seug kalangkang tangga anu geus maju dina kalang buatan Raja Ahas tea mundur deui sapuluh gurat. 12 Meh bareng jeung eta kajadian, aya utusan Raja Merodak Baladan anak Baladan ti Babul, mawa surat jeung kikintunan dumeh raja Babul ngadangu yen Hiskia tas teu damang. 13 Eta utusan-utusan ku Hiskia ditampi, malah dicandak ningalian rajabranana, emas, perak, seuseungitan jeung minyak seungit kitu deui pakarang-pakarang kamiliteran. Cindekna saniskara anu aya di gudang rajabrana jeung nu aya di sakuliah karajaanana dipintonkeun, teu aya anu teu ditembongkeun. 14 Sumping Nabi Yesaya ka Raja Hiskia sarta mariksa, "Eta jalmi-jalmi ti mana, sareng naon sanggemna ka Sang Raja?" Saur Hiskia, "Jalmi-jalmi ti nu tebih, ti Babul." 15 Yesaya naros deui, "Naringalan naon di karaton?" Saur Hiskia, "Naringalan 80
2 Raja-raja 20.16 -21.1 saniskanten bae. Sakur nu aya di gudang rajabrana ku kaula ditembongkeun." 16 Saur Yesaya ka raja, "Timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, 17 engke dina hiji waktos, naon bae anu aya di ieu karaton, sagala rupi anu kenging ngempelkeun karuhun Sang Raja dongkap ka dinten ieu, sadayana bakal diakut ka Babul, moal aya anu dikarikeun. 18 Putra-putra Sang Raja, putra-putra teges, bakal aya anu diboyong ka ditu sareng dikabiri, sina kumawula di karaton raja Babul." 19 Kahartoseun ku Raja Hiskia yen anjeunna mah sapanjang jumeneng keneh bakal tetep aman santosa. Ku sabab eta anjeunna ngawaler, "Eta pangandika PANGERAN anu dikedalkeun ku Ajengan ka kaula nawiskeun kasaean Mantenna." 20 Carita Raja Hiskia salian ti eta, hal kapahlawananana, hal anjeunna ngadamel bendungan jeung ngadamel torowongan cai pikeun kaperluan nagara, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 21 Sanggeus Hiskia pupus, putrana anu jenengan Menase ngagentos jadi raja. 21 1 Menase mimiti jadi raja nagara Yuda dina yuswa dua belas taun, calikna di Yerusalem, ngarajaanana lima puluh lima taun. Jenengan ibuna Hepsiba. 81
82 2 Raja-raja 21.2-7 2 Lampahna nirca ti PANGERAN, pikagirukeun kawas kalakuan bangsa-bangsa anu ku PANGERAN geus disingkahkeun ti eta tanah basa urang Israil rek mimiti arasup ka dinya. 3 Anjeunna ngadegkeun deui tempat-tempat paranti sembahyang ka brahala anu geus ditumpurkeun ku Hiskia ramana, ngadegkeun deui altar-altar paranti ngurban ka Baal, jeung ngadamel hiji arca Dewi Asera, saperti lampah Raja Ahab bareto di nagara Israil. Menase oge muja ka bentang-bentang. 4 Malah Bait Allah, anu ku PANGERAN ditimbalkeun kudu dijieun tempat paragi ngabakti ka Mantenna, ku Menase dianggo tempat altar-altar paranti ka brahala. 5 Jeung ngadamel altar-altar paranti muja ka bentang-bentang, ditempatkeunana di dua palataran Bait Allah. 6 Geus kitu anjeunna ngurbankeun putra pamegetna, dijieun kurban durukan. Seug deui ngajalankeun elmu petangan, elmu sihir, jeung sok menta pituduh ka tukang-tukang manggil arwah. Lampah anjeunna anu pohara dorakana ka PANGERAN teh matak ngentab kana manah-Na. 7 Arca Dewi Asera dipernahkeun di jero Bait Allah! Padahal eta tempat teh ku PANGERAN geus diamanatkeun ka Daud jeung Suleman putrana, kieu, "Ieu Bait Allah anu aya di Yerusalem ku Kami geus dipilih ti antara dua
83 2 Raja-raja 21.8- 13 belas wilayah warga Israil pikeun jadi tempat paranti ngabakti ka Kami. 8 Upama bangsa Israil taat kana sakabeh timbalan Kami sarta ngalampahkeun sakabeh Hukum anu dipaparinkeun ka Musa abdi Kami tea, tanwande maranehna moal nepi ka diantep sina diusir ti tanahna anu ku Kami geus dipasrahkeun ka karuhunna." 9 Tapi urang Yuda teu taat ka PANGERAN, malah Menase mah anggur ngaluluguan kana lampah anu matak sasab, anu leuwih jahat ti batan kalakuan bangsa-bangsa anu samemehna geus diusir ku PANGERAN basa urang Israil rek mimiti arasup ka dinya. 10 Ti dinya PANGERAN nimbalan ku perantaraan abdi-abdi-Na para nabi, 11 "Menase raja Yuda teh geus nyieun kadorakaan anu pohara gedena sarta kajahatanana leuwih ti batan kajahatan urang Kanaan; ku sabab manehna nyembah brahala, urang Yuda oge kabawa doraka. 12 Eta sababna Kami rek ngadatangkeun siksaan anu pohara ka Yerusalem jeung Yuda nepi ka matak ngarenjag anu ngadenge bejana. 13 Yerusalem ku Kami baris dihukum, saperti Kami ngahukum Samaria jeung Ahab raja Israil jeung turunanana. Yerusalem ku Kami rek disapu jelemana, sina beresih kawas piring beunang nyeka tuluy ditangkubkeun.
2 Raja-raja 21.14-22 14 Nu harirup keneh rek diantep, sina diboyong ku musuh-musuhna anu bakal nalukkeun jeung ngaranjah nagarana. 15 Eta teh lantaran eta umat geus doraka ka Kami, nepi ka amarah Kami ngagolak ti mimiti karuhun maranehna budal ti Mesir nepi ka kiwari." 16 Loba pisan jelema anu teu salah ku Menase dipaehan, nepi ka jalan-jalan di Yerusalem banjir getih. Kajaba ti kitu anjeunna ngaluluguan bangsa Yuda sina nyarembah brahala, doraka ka PANGERAN. 17 Sagala kalakuan Menase jeung kadorakaanana anu geus kasebut tadi, aya dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 18 Menase pupus, dikurebkeun di makam di taman karatonna, anu katelah Taman Usa. Anjeunna digentos ku Amon, putrana. 19 Dina yuswa dua puluh dua taun Amon jadi raja Yuda. Marentahna di Yerusalem, dua taun. Ibuna nya eta Mesulemet binti Harus urang Yotbah. 20 Amon oge doraka ka PANGERAN cara Menase ramana, 21 talajak ramana ditiru, ngabakti ka brahala cara kalakuan ramana. 22 Anjeunna oge wangkelang ka PANGERAN, Allah karuhunna sarta henteu tumut kana sagala timbalan Mantenna. 84
2 Raja-raja 21.23 -22.5 23 Para mantri Raja Amon tuluy sakait rek ngahianat ka anjeunna. Ti dinya Raja Amon ku maranehna ditelasan di karatonna. 24 Anu maraehan anjeunna ku urang Yuda tuluy diparaehan, sarta urang Yuda ngajenengkeun Yosia putrana jadi raja. 25 Sakur kalakuan Amon katut anu salian ti eta kacatet dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 26 Amon dikurebkeun di makam Taman Usa. Anjeunna digentos ku Yosia, putrana. 22 1 Waktu Yosia jadi raja Yuda, yuswana dalapan taun. Calikna di Yerusalem, marentahna tilu puluh hiji taun. Ibuna nya eta Yedida binti Adaya, asal ti Boskat. 2 Lampah Yosia pikamanaheun PANGERAN, nulad lampah Raja Daud karuhunna, kacida saregepna kana pikukuh-pikukuh ti Allah. 3 Dina taun kadalapan belas pamarentahanana, Raja Yosia nimbalan ka Sapan bin Asalya incu Mesulam, panitera karaton, dipiwarang ka Bait Allah. Timbalanana, 4 "Saurkeun ka Imam Agung Hilkia, duit anu katarima ti jalma rea, anu dikumpulkeun ku imam-imam anu jaraga lawang Bait Allah teh bereskeun. 5 Bejakeun yen eta duit kudu diserenkeun ka jelema-jelema anu ngamandoran pagawean ngomean Bait Allah, sina dipake mayar 85
2 Raja-raja 22.6- 13 6 tukang kayu, tukang ngadegkeun, tukang batu, pikeun meuli kayu jeung batu kaperluan ngomean. 7 Duit anu dikaluarkeun ku nu digarawe teu kudu dipenta balitunganana, sabab anu digarawena kabeh jelema jujur." 8 Timbalan raja anu ditepikeun ku Sapan, ku Hilkia dijalankeun. Geus kitu Hilkia nyaurkeun yen mendak kitab Hukum-hukum PANGERAN di Bait Allah. Kitabna diasongkeun ka Sapan. Ku Sapan dibaca di dinya. 9 Ti dinya Sapan marek ka raja sarta miunjuk, "Artos anu dikempelkeun di Bait Allah parantos dikaluarkeun, diserenkeun ka anu ngarawaskeun padamelan ngomean Bait Allah." 10 Piunjukna deui, "Sareng ieu abdi ngabantun ieu kitab ti Hilkia." Seug kitabna dibacakeun ku Sapan ka raja. 11 Anggeus eta kitab dibaca, raja nyosoeh anggoanana, reuwas jeung ngaraos hariwang. 12 Geuwat marentah ka Imam Hilkia, Ahikam bin Sapan, Akbor bin Mikaya, Sapan sekretaris nagara, jeung ka Asaya, pangaping raja. Saurna, 13 "Kami jeung sakumna bangsa Yuda pangnaroskeun ka PANGERAN perkara ungel ieu kitab. PANGERAN geus tangtu bendu ka urang, lantaran kamistian-kamistian urang anu kaungel dina ieu kitab ku urang teu dilakonan." 86
2 Raja-raja 22.14-20 14 Ti dinya Hilkia, Ahikam, Akbor, Sapan jeung Asaya arangkat ka bumi Hulda, hiji nabi istri di Yerusalem, di hiji kampung anyar. (Caroge eta nabi istri nya eta Salum bin Tikwa putu Harhas, pagawe purah ngurus jubah-jubah Bait Allah.) Sanggeus aranjeunna nerangkeun pamaksudan, 15 ku eta nabi istri dipiwarang marulih, 16 ngemban waleran ti PANGERAN ka raja, kieu, "Yerusalem jeung sapangeusina tangtu ku Kami dihukum saluyu jeung anu kaungel dina eta kitab anu dibaca ku raja, 17 sabab geus malungkir ti Kami, ngalurban ka aallahan-aallahan. Kalakuanana geus ngahurungkeun amarah Kami mani ngagedur, moal bisa pareum, bakal ngalentab ka Yerusalem. 18 Ari hal raja, bejakeun ieu pangandika Kami, GUSTI Allah Israil: Maneh nurut kana ungel eta kitab. 19 Jeung sanggeus nyaho yen Yerusalem sapangeusina ku Kami bakal dijieun tempat anu matak kukurayeun sarta ngaranna bakal dijieun paranti sasapaan, maneh terus tobat, ngarendahkeun diri di payuneun Kami nepi ka nyosoeh pakean. Ku sabab kitu Kami kasuat ku panyambat maneh. 20 Eta kacilakaan anu bakal tumiba ka Yerusalem teh moal waka kajadian sapanjang jaman maneh keneh mah. Lamun geus nepi kana waktuna, maneh mah maot teh bakal 87
88 2 Raja-raja 23.1-5 maot biasa sarta kalawan senang." Sanggeus kitu utusan-utusan raja teh marulang, ngunjukkeun hal eta ka Raja Yosia. 23 1 Raja Yosia nyaur sakabeh pamingpin urang Yuda jeung Yerusalem. 2 Ti dinya kabeh muru ka Bait Allah, bareng jeung para imam, nabi-nabi, jalma rea, nu baleunghar, nu mariskin. Ti dinya raja ngaos ungel perjangjian tina kitab anu kapanggih ti Bait Allah tea nepi ka tamat, dibandungan ku sarerea. 3 Anggeus ngaos, raja ngadeg deukeut tihang parantina ngadeg, tuluy ikrar ka PANGERAN yen kalawan iklas sumeja anut ka Mantenna, seja nohonan sugri timbalan jeung pikukuh Mantenna, ngalakonan perjangjian anu kaungel dina eta buku. Jalma rea oge kabeh ikrar seja nohonan eta perjangjian. 4 Geus kitu kalawan timbalan raja, sakur parabot paragi nyembah ka Baal, ka Dewi Asera jeung ka bentang-bentang, dikaluar-luarkeun ti Bait Allah ku Imam Agung Hilkia, ku imam-imam bawahan jeung ku imam-imam anu jaraga lawang Bait Allah; ku raja dipiwarang diduruk di Lebak Kidron, lebuna dipiceun ka Betel. 5 Ti dinya raja mecat imam-imam altar brahala purah ngurban ka Baal, ka panonpoe, ka bulan, ka planit, jeung ka bentang- bentang, nya eta para imam anu diangkat ku raja-raja Yuda anu ti hareula, anu
89 2 Raja-raja 23.6- 11 ditempatkeun di sakuliah tanah Yuda jeung di deukeut-deukeut Yerusalem. 6 Arca Dewi Asera dikaluarkeun ti Bait Allah tuluy diduruk di Lebak Kidron luareun kota, lebuna dibebek nepi ka lembut tuluy dipiceun diawur-awur ka pakuburan umum. 7 Kobong-kobong di Bait Allah anu dicaricingan ku awewe-awewe palacuran kuil (anu pagaweanana sapopoe ninun lawon jubah paranti ngabakti ka Dewi Asera) dibongkar. 8 Imam-imam anu nyebar di kota-kota Yuda jeung di sakuliah nagara, ku raja disina kumpul di Yerusalem, altar-altar pangurbananana kabeh diharamkeun. Altar-altar paranti nyuguh ka dewa-dewa di deukeut gapura anu dijieun ku Yosua, wali kota eta nagri, kencaeun anu ngalaliwat ka gapura utama, diruntuh-runtuhkeun. 9 Eta imam-imam teu meunang ngimaman di Bait Allah, ngan meunang keneh bagian roti anu teu diragian cara imam-imam sejen. 10 Topet oge, tempat nyembah dewa di Lebak Hinom ku Raja Yosia dinajiskeun, supaya ulah aya deui anu ngaduruk anakna nu lalaki atawa nu awewe dijieun kurban beuleuman ka Dewa Molek. 11 Kuda jeung kareta di latar-latar Bait Allah deukeut gapura jeung teu jauh ti tempat Natan Melek mantri agung, anu ku raja-raja Yuda nu ti hareula diajangkeun
90 2 Raja-raja 23.12-16 pikeun tutumpakan dewa srangenge, ku Raja Yosia dieuweuhkeun, kudana dipindahkeun, kareta-karetana diduruk. 12 Altar-altar dina hateup karaton luhureun kamar-kamar Raja Ahas bareto, buatan raja-raja Yuda anu ti hareula, jeung altar-altar di dua latar Bait Allah buatan Raja Menase, ku Raja Yosia diancur-ancurkeun tuluy dipiceun ka Lebak Kidron. 13 Altar-altar buatan Raja Suleman paranti ngurban ka Dewi Astoret sesembahan urang Sidon, ka Dewa Kamos sesembahan urang Moab, jeung ka Dewa Molek sesembahan urang Amon, kabeh brahala pikagirukeun wungkul, anu ayana di wetaneun Yerusalem kiduleun Gunung Jetun, ku Raja Yosia dinajiskeun. 14 Tugu-tugu dewa jeung arca-arca Dewi Asera dirubuh-rubuhkeun, tempat urut nangtungna eta tugu-tugu jeung arca-arca ku Yosia dibugbrugan ku tulang-taleng jelema. 15 Tempat ibadah ka dewa di Betel anu diadegkeun ku Raja Yarobam bin Nebat anu mawa Israil kana dosa, eta oge dirubuhkeun, altar-altarna diguling-gulingkeun, batuna dipekprekan, dibebek nepi ka lembut, arca Dewi Asera diduruk. 16 Anggeus eta Raja Yosia rarat-reret ka lebah lamping, beh ningali aya astana-astana, seug marentah supaya tulang-taleng ti eta astana-astana dikeduk, tuluy diduruk dina
2 Raja-raja 23.17-21 altar, tanda yen eta altar diharamkeun, tinekanan sakumaha piwejang nabi baheula jaman Raja Yarobam, basa eta raja ngaresmikeun eta altar. Raja Yosia rarat-reret deui, beh ningali astana nabi anu ngawejangkeun perkara eta, 17 seug mariksa, "Itu astana saha?" Ceuk urang Betel, "Sumuhun pajaratan nabi anu sumping ti Yuda, anu ngawejangkeun perkawis anu ayeuna nuju dipidamel ku Gusti ka ieu tempat ngurban." 18 Saur Yosia, "Eta makam ulah dikieu-kieu. Tulang-talengna antep tong dipindahkeun." Jadi tulang-taleng eta nabi mah, kitu deui tulang-taleng nabi-nabi anu ti Samaria henteu diganggu. 19 Tempat-tempat ibadah ka brahala di saban kota Israil beunang ngadegkeun raja-raja Israil anu ngajaheutan manah PANGERAN tea, ku Raja Yosia dirugrug-rugrugkeun, altar- altarna diharamkeun cara ngaharamkeun altar anu di Betel tea. 20 Imamna kabeh dipeuncitan dina altar-altar paragi maranehna ngurban, tulang-talengna diduruk di dinya. Geus kitu Yosia mulih deui ka Yerusalem. 21 Raja Yosia marentahkeun supaya jalma- jalma kabeh nekanan deui Paska pikeun ngamulyakeun PANGERAN Allahna, nurutkeun kamistian anu kaungel dina Kitab Perjangjian jeung PANGERAN tea. 91
2 Raja-raja 23.22-27 22 Ti jaman eta bangsa diparentah ku para hakim, tacan aya raja Israil atawa raja Yuda anu ngayakeun Paska cara kitu. 23 Kakara harita, jaman Yosia ngarajaan dina taun kadalapan belasna, di Yerusalem aya deui Paska. 24 Jeung supaya hukum-hukum anu kaungel dina kitab anu ku Imam Agung Hilkia kapanggih di Bait Allah tea bisa digumatikeun, jalma-jalma tukang manggil arwah jeung tukang-tukang torah ku Raja Yosia diusiran ti Yerusalem jeung ti sakuliah Yuda, geus kitu anjeunna miceunan sakabeh dewa rumah tangga, arca-arca, jeung barang-barang paranti nyembah ka dewa-dewa. 25 Kakara harita aya raja anu sakitu suhudna ka PANGERAN, ngabdi sabudi pangarti, ngawula kalawan iklas, sakuat-kuat nekanan Hukum Musa. Tur sanggeus anjeunna teu aya deui raja anu saperti kitu. 26 Parandene kitu ngagolakna bendu PANGERAN ka Yuda ku karana kadorakaan Raja Menase bareto nepi ka nyundut manah Mantenna, henteu lemper. 27 Mana PANGERAN lajeng nimbalan, "Najan Yuda ge rek disingkirkeun ti payuneun Kami cara nyingkirkeun Israil. Kitu deui Yerusalem jeung ieu Bait Kami, najan ku Kami geus dipilih jeung dipeting dijadikeun tempat paranti ngabakti ka Kami, mo burung dipiceun!" 92
93 2 Raja-raja 23.28-35 28 Carita Raja Yosia salian ti eta kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 29 Pupusna lantaran kasambut perang di Megido, waktu megat Piraon Neko sabaladna ti Mesir anu keur maju ka Walungan Eprat rek ngabantu perang ka raja Asur. 30 Layonna diangkat kana kareta, ku mantri-mantrina dibawa ka Yerusalem, dimakamkeun di makam karajaan. Sanggeus anjeunna pupus, urang Yuda ngangkat Yoahas putrana jadi raja. 31 Yoahas jadina raja Yuda dina yuswa dua puluh tilu taun, calikna di Yerusalem, ngarajaanana tilu bulan. Ibuna nya eta Hamutal binti Yermia ti Libna. 32 Lampahna nirca ti PANGERAN nurutan lampah karuhun-karuhunna. 33 Marentahna kandeg kaburu ditangkep ku Piraon Neko ti Mesir, dipanjara di Ribla di tanah Hamat, tur nagara Yuda didengda kudu mayar ku perak 3.400 kilo jeung emas tilu puluh opat kilo. 34 Piraon Neko tuluy ngangkat Elyakim putra Yosia keneh, jadi raja Yuda ngaganti Raja Yosia, sarta jenenganana dilandi jadi Yoyakim. Ari Yoahas ku Piraon Neko terus diboyong ka Mesir nepi ka pupusna di ditu. 35 Raja Yoyakim narik pajeg ti rahayat, gedena nurutkeun kakayaan masing-masing, pikeun naekkeun jumlah upeti anu dipundut ku raja Mesir.
94 2 Raja-raja 23.36 -24.7 36 Yoyakim mimiti jadi raja Yuda dina yuswa dua puluh lima taun, calikna di Yerusalem, marentahna sabelas taun. Ari ibuna nya eta Sebuda binti Pedaya ti Ruma. 37 Lampahna nirca ti PANGERAN, nulad kalakuan karuhunna. 24 1 Sanggeus Yoyakim jadi raja, nagara Yuda ditempuh ku Raja Nebukadnesar ti Babul. Yoyakim taluk terus ngawula meunang tilu taun tuluy mungkir, baha ka Nebukadnesar. 2 PANGERAN ka Yoyakim ngadatangkeun gorombolan-gorombolan urang Babul, urang Siria, urang Moab, jeung Amon, marawa pakarang sina ngagempur Yuda, sakumaha timbalana-Na anu diandikakeun ka para nabi, abdi-abdi-Na. 3 Pang kitu teh sabab PANGERAN geus ngandika baris nyingkirkeun urang Yuda ti payuneuna-Na, temahna tina dosa Raja Menase, 4 pangpangna ku sabab eta raja geus maehan mangpirang-pirang rahayat anu teu salah. Kajahatan Menase anu ieu ku PANGERAN teu dipaparin ampun. 5 Hal Raja Yoyakim salian ti eta kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda. 6 Sanggeus Yoyakim pupus tuluy diganti ku Yoyakin, putrana. 7 Ari raja Mesir sabaladna geus tara budal deui ti nagarana, lantaran tanah-tanah
95 2 Raja-raja 24.8- 14 bawahan Mesir ti semet Walungan Eprat nepi ka wates tanah Mesir beulah kaler geus aya dina cangkingan raja Babul. 8 Yoyakin mimiti jadi raja Yuda dina yuswa dalapan belas taun, calikna di Yerusalem, marentahna tilu bulan. Jenengan ibuna Nehusta binti Elnatan ti Yerusalem. 9 Kalakuan Yoyakin nirca ti PANGERAN cara ramana. 10 Waktu anjeunna ngaheuyeuk, datang perwira-perwira Raja Nebukadnesar sabaladna ti Babul narajang Yerusalem; Yerusalem dikepung. 11 Sabot baladna keur ngepung, Nebukadnesar ku anjeun sumping ka Yerusalem. 12 Raja Yoyakin katut ibuna, putra-putrana, para kapala balad jeung para gegeden karaton ahirna serah bongkokan ka urang Babul. Dina taun kadalapan Nebukadnesar jumeneng raja, Yoyakin ku Nebukadnesar ditangkep, diasupkeun ka panjara. 13 Rajabrana Bait Allah jeung rajabrana karaton kabeh diakut ka Babul. Kabeh paparabotan emas anu dipidamel ku Raja Suleman pikeun Bait Allah, ku Nebukadnesar diruksak, bukti sakumaha timbalan PANGERAN bareto. 14 Urang Yerusalem katut para pangagung karajaan jeung para pamingpin, ku Nebukadnesar diakut ka Babul dijieun
2 Raja-raja 24.15 -25.1 boyongan, kabehna aya sapuluh rebu urang. Jalma-jalma patukangan oge, ka panday-panday beusi kabeh dikerid. Anu dikarikeun di Yuda ngan jalma-jalma anu pangmariskinna. 15 Yoyakin oge ku Nebukadnesar diboyong ka Babul katut ibuna, garwa-garwana, mantri-mantrina jeung pamingpin-pamingpin lianna ti Yuda. 16 Jalma-jalma anu parenting ku Nebukadnesar kabeh dikerid ka Babul, kabehna aya tujuh rebu urang. Jalma-jalma patukangan, kaasup panday beusi, eta ge diakut kabehna aya sarebu urang, pangawakanana kabeh harade, surup jaradi prajurit. 17 Ari nagara Yuda ku Nebukadnesar sina dirajaan ku Matanya, kapiramana Yoyakin, anu jenenganana ku Nebukadnesar dilandi jadi Sidkia. 18 Sidkia mimiti jadi raja nagara Yuda dina yuswa dua puluh hiji taun, calikna di Yerusalem, marentahna sabelas taun. Jenengan ibuna Hamutal binti Yermia ti Libna. 19 Lampah Sidkia nirca ti PANGERAN sakumaha Raja Yoyakim. 20 PANGERAN kacida benduna, nepi ka urang Yerusalem jeung Yuda ku Mantenna disingkirkeun ti payuneuna-Na. 25 1 Sidkia baha ka Raja Nebukadnesar. Ku sabab eta dina tanggal sapuluh bulan 96
2 Raja-raja 25.2-8 sapuluh taun kasalapan Sidkia ngarajaan, Raja Nebukadnesar ti Babul nyandak baladna nempuh Yerusalem. Baladna masanggrahan di luareun nagara tuluy nyarieun benteng, Yerusalem ditingker sakurilingna. 2 Ari ditingkerna nepi ka taun sawelas Sidkia jadi raja. 3 Dina tanggal salapan bulan opat taun eta, keur meujeuhna nagara geus teu boga pisan dahareun, 4 kuta nagara bedah. Ari prajurit- prajurit, sakitu ku balad Babul ditingker sakurilingna teu burung barisa molos kalabur sapeupeuting, jalanna ka kebon raja ngaliwat gapura anu brasna ka jalan anu kahapit ku dua kuta, terus kalabur ka Lebak Yordan. 5 Tapi diudag ku balad Babul. Raja Sidkia kasusul di tanah lapang di wewengkon Yeriho, ditaringgalkeun ku baladna. 6 Sidkia dicerek dibawa ka Ribla, dijogokeun ka Raja Nebukadnesar. Ku Raja Nebukadnesar dihukum. 7 Putra-putrana dipeuncitan sina disaksian ku anjeunna. Sidkia ku Nebukadnesar dicokel socana, tuluy dirante jeung dibawa ka Babul. 8 Dina tanggal tujuh bulan lima taun kasalapan belas Raja Nebukadnesar ngarajaan nagara Babul, Nebusaradan anu pangkatna juru nasehat raja jeung panglima perang, datang ka Yerusalem. 97
2 Raja-raja 25.9- 16 9 Bait Allah, karaton, kitu deui imah jelema-jelema anu parenting di Yerusalem ku manehna beak dihuru. 10 Ari kuta-kuta Yerusalem dibongkar ku serdadu-serdaduna. 11 Rahayat anu kari keneh di eta nagara, patukangan-patukangan sakarina, jeung jalma-jalma anu geus barelot ka urang Babul, ku Nebusaradan dikerid ka Babul. 12 Anu ditinggalkeun di Yuda ngan jelema- jelema anu pangmariskinna, anu teu baroga naon-naon, dititah digarawe di kebon-kebon anggur jeung ngolah tanah. 13 Tihang-tihang tambaga, padati-padati anu di Bait Allah, jeung tatalagaan tambaga, ku urang Babul diruksak diparotongan, tambagana diakut ka Babul. 14 Malah sodok-sodok, wadah-wadah lebu paragi ngagosokan altar, pakakas paragi ngurus lampu-lampu, wadah-wadah paragi nandean getih sato kurban, parukuyan- parukuyan katut paparabotan tina tambaga paranti upacara ibadah, kabeh diakut. 15 Barang-barang tina emas atawa perak, jeung pinggan-pinggan laleutik katut piring-piring wadah ruhak teu dikarikeun, kabeh diakut. 16 Barang-barang tina tambaga beunang Raja Suleman ngadamel pikeun Bait Allah, nya eta pilar anu dua, padati-padati, jeung 98
99 2 Raja-raja 25.17-22 tatalagaan, lamun tambagana ditimbang geus moal bisa katimbang ku loba-lobana. 17 Pilar anu dua tea ukuranana sarua, masing-masing luhurna dalapan meter, dina pucukna make mamakutaan tina tambaga keneh anu jangkungna masing-masing sameter tilu puluh senti, tur eta mamakutaan teh masing-masing dihias sakurilingna ku dadalimaan tina tambaga keneh. 18 Sanggeus kitu eta panglima Nebusaradan teh nangkep Imam Agung Seraya, Sepanya imam kadua, jeung tilu urang gegeden Bait Allah. 19 Ari ti kota anu ditangkep teh nya eta hiji kapala anu nyangking pasukan-pasukan, lima urang juru nasehat raja anu araya keneh di kota, hiji pangbantu panglima purah ngasup-ngasupkeun rahayat jadi prajurit, jeung genep puluh urang deui jalma-jalma anu parenting. 20 Kabeh ku Nebusaradan dibawa ka raja Babul anu keur calik di Ribla, 21 di wewengkon nagara Hamat. Eta jelema-jelema ku raja Babul disiksa di dinya tuluy kabeh dipaehan. Jadi urang Yuda teh dieuweuhkeun ti tanahna, dikerid ka pangboyongan. 22 Sanggeusing kitu Nebukadnesar raja Babul ngangkat Gedalya bin Ahikam incu Sapan jadi gupernur nagara Yuda, sina
2 Raja-raja 25.23-27 nguruskeun jelema-jelema anu henteu diboyong ka Babul. 23 Barang hal eta kadarengeeun ku para perwira jeung para prajurit anu henteu taraluk ka urang Babul, seug maranehna narepungan Gedalya di Mispa. Eta perwira-perwira teh nya eta Ismail bin Netanya, Yohanan bin Kareah, Seraya bin Tanhumet ti Netopa, jeung Yaasanya ti Maaka. 24 Saur Gedalya ka maranehna, "Aranjeun teu kudu sieun ku ponggawa-ponggawa urang Babul, sing jarongjon di ieu tanah, kaula nanggung aranjeun salamet asal kersa kumawula ka raja Babul." 25 Tapi dina bulan katujuh taun eta, Ismail bin Netanya incu Elisama anu kaasup kulawarga raja, datang ka Mispa jeung baturna sapuluh urang, maehan Gedalya, kitu deui urang Israil jeung urang Babul anu harita keur araya di Gedalya, diparaehan. 26 Geus kitu sakabeh urang Israil, anu beunghar, anu miskin, nyalingkir ti dinya jeung panglima-panglima pasukan tea, kalabur ka Mesir, sabab sarieuneun dibales ku urang Babul. 27 Sanggeus raja Babul diganti ku Ewil Merodak, Yoyakin raja Yuda ku eta raja dikaluarkeun ti panjara, sabab karunyaeun. Dikaluarkeunana dina tanggal dua puluh tujuh bulan dua belas, nincak kana tilu puluh tujuh taunna Raja Yoyakin aya di pangboyongan. 100
2 Raja-raja 25.28-30 28 Ewil Merodak kacida darehdehna ka anjeunna, nepi ka maparin kalungguhan anu mulya, leuwih mulya ti batan kalungguhan anu dilelerkeun ka raja-raja boyongan lianna anu papada diboyong ka Babul. 29 Anggoanana ti panjara disalin, sarta saumur-umur tara towong tuang sameja jeung raja, 30 tur kaperluan anjeunna sapopoe salawasna dicukup. 101
1 Tawarikh 1 1 Adam puputra Set. Set puputra Enos. Enos puputra Kenan. 2 Kenan puputra Mahalalel. Mahalalel puputra Yared. 3 Yared puputra Hanok. Hanok puputra Metusalah. Metusalah puputra Lamek. 4 Lamek puputra Enoh. Enoh puputra Sem, Ham jeung Yapet. 5 Yapet puputra Gomer, Magog, Madai, Yawan, Tubal, Mesek jeung Tiras, anu masing-masing jadi karuhun jalma-jalma anu marake ngaran eta. 6 Gomer nurunkeun urang Askenas, Ripat jeung Togarma. 7 Yawan nurunkeun urang Elisa, Sepanyol, Siprus jeung Rodes. 8 Ham puputra Kus, Mesir, Libia jeung Kanaan, anu masing-masing jadi karuhun jalma-jalma anu marake ngaran eta. 9 Kus nurunkeun urang Seba, Hawila, Sabta, Raama jeung Sabteka. Raama nurunkeun urang Syeba jeung urang Dedan. 10 (Kus puputra Namrud, jalma anu pangheulana jadi tukang naluk-nalukkeun dunya.) 11 Mesir nurunkeun urang Lidia, Anam, Lehab, Naptuh,
1 Tawarikh 1.12-28 12 Patrus, Kasluh jeung urang Kreta anu nurunkeun urang Pelisti. 13 Kanaan puputra Sidon, cikalna, jeung Het, anu masing-masing jadi karuhun jalma-jalma anu marake ngaran eta. 14 Jeung deui Kanaan teh jadi karuhun urang Yebus, urang Emor, urang Girgas, 15 urang Hiwi, urang Arki, urang Sin, 16 urang Arwad, urang Semar jeung urang Hamat. 17 Sem puputra Elam, Asur, Arpaksad, Lud, Aram, Us, Hul, Geter jeung Mesek, anu masing-masing jadi karuhun jalma-jalma anu marake ngaran eta. 18 Arpaksad puputra Selah. Selah puputra Eber. 19 Eber puputra dua urang, nu saurang dingaranan Peleg, lantaran jaman eta pangeusi dunya dipecah; nu saurang deui Yoktan. 20 Yoktan nurunkeun urang Almodad, Selep, Hasar Mawet, Yarah, 21 Hadoram, Usal, Dikla, 22 Ebal, Abimael, Syeba, 23 Opir, Hawila jeung Yobab. 24 Silsilah ti Sem nepi ka Abram nya eta: Sem, Arpaksad, Selah, 25 Eber, Peleg, Rehu, 26 Serug, Nahor, Terah 27 jeung Abram atawa mashurna Ibrahim. 28 Ibrahim puputra dua, Ishak jeung Ismail. 2
3 1 Tawarikh 1.29-38 29 Putra-putra Ismail jaradi lulugu dua belas kaom, nya eta kaom Nebayot (ngalap ngaran putra Ismail anu cikal), kaom Kedar, kaom Adbel, kaom Mibsam, 30 kaom Misma, kaom Duma, kaom Masa, kaom Hadad, kaom Tema, 31 kaom Yetur, kaom Napis jeung kaom Kedma. 32 Ibrahim kagungan parekan, ngaranna Ketura. Ti ieu parekan meunang putra-putra lalaki, Yoksan, Medan, Midian, Isbak jeung Suah. Yoksan puputra dua, Syeba jeung Dedan. 33 Midian puputra lima: Epa, Eper, Hanok, Abida jeung Eldaa. 34 Ishak putra Ibrahim puputra dua, Esau jeung Yakub. 35 Esau puputra Elipas, Rehuel, Yehus, Yalam jeung Korah. 36 Elipas jadi karuhun kaom Tman, kaom Omar, kaom Sepi, kaom Gatam, kaom Kenas, kaom Timna jeung kaom Amalek. 37 Rehuel jadi karuhun kaom Nahat, kaom Serah, kaom Syama jeung kaom Misa. 38 (1:38-42) Pribumi tanah Edom kabeh turunan putra-putra Seir anu ngaranna masing-masing: Lotan, anu jadi karuhun bani Hori jeung bani Homam. Saderek Lotan istri, nya eta Timna. Sobal, karuhun bani Alwan, bani Manahat, bani Ebal, bani Sepi, bani Onam. Sibeon, puputra Aya jeung Ana. Ana
1 Tawarikh 1.39-54 puputra Dison karuhun bani Hamran, bani Esban, bani Yitran, bani Keran. Eser, karuhun bani Bilhan, bani Saawan, bani Yakan. Disan, karuhun bani Us, bani Aran. 39 (1:38) 40 (1:38) 41 (1:38) 42 (1:38) 43 (1:43-50) Samemeh di Israil aya raja, di tanah Edom geus aya raja, gunta-ganti nurutkeun waktu masing-masing, nya eta: Bela bin Beor, ti Dinhaba. Yobab bin Serah, ti Bosra. Husam, ti wewengkon Tman. Hadad bin Bedad, anu ngelehkeun urang Midian di Moab, ti Awit. Samla, ti Masreka. Saul, ti Rehobot sisi walungan. Baal Hanan, bin Akbor. Hadad, ti Pahi, (garwana Mehetabel binti Matred putu Mesahab). 44 (1:43) 45 (1:43) 46 (1:43) 47 (1:43) 48 (1:43) 49 (1:43) 50 (1:43) 51 Urang Edom jadi sababaraha kaom nya eta: Kaom Timna, kaom Alwa, kaom Yetet, 52 kaom Oholibama, kaom Ela, kaom Pinon, 53 kaom Kenas, kaom Tman, kaom Mibsar, 54 kaom Magdiel jeung kaom Iram. 4
1 Tawarikh 2.1-15 2 1 Yakub puputra dua belas: Rubin, Simeon, Lewi, Yuda, Isaskar, Sebulun, 2 Dan, Yusup, Binyamin, Naptali, Gad, Aser. 3 Yuda putrana lima, tilu ti garwana anu jenengan Batsua urang Kanaan, nya eta Er, Onan jeung Sela. Er, anu cikal, ku sabab lampahna kacida gorengna, ku PANGERAN dicabut nyawana. 4 Dua urang deui putrana ti garwana anu jenengan Tamar (tadina mantu), nya eta Peres jeung Serah. 5 Peres puputra dua nya eta Hesron jeung Hamul. 6 Serah saderekna puputra lima nya eta Simri, Etan, Heman, Kalkol jeung Darda. 7 Akan bin Karmi salah sahiji turunan Serah nyokot barang larangan, nya eta barang jarahan keur PANGERAN, nepi ka ngabahlakeun ka urang Israil. 8 Etan puputra Asarya. 9 Hesron puputra Yerahmel, Ram jeung Kaleb. 10 Ari runtuyan ti Ram nepi ka Isai nya eta: Ram, Aminadab, Nahson (pangnyongcolangna di kaom Yuda), 11 Salmon, Boas, 12 Obed jeung Isai. 13 Isai puputra tujuh, pareleanana: Eliab, Abinadab, Syama, 14 Netanel, Radai, 15 Osem jeung Daud. 5
1 Tawarikh 2.16-25 16 Putrana anu istri nya eta Seruya jeung Abigail. Seruya binti Isai puputra tilu: Abisai, Yoab, Asahel. 17 Abigail binti Isai carogean ka Yeter turunan Ismail, puputra Amasa. 18 Kaleb bin Hesron nikah ka Asuba, puputra Yeriot, awewe. Yeriot puputra tilu: Yeser, Sobab jeung Ardon. 19 Asuba tilar dunya, Kaleb nikah deui ka Eprat, tuluy puputra Hur. 20 Hur puputra Uri, ari incuna ngaranna Besalel. 21 Dina yuswa genep puluh taun Hesron nikah deui ka putra Mahir saderek Gilad, tuluy puputra Segub. 22 Segub puputra Yair. Yair nyekel dua puluh tilu kota di wewengkon Gilad. 23 Tapi wilayahna aya anu direbut ku dua raja ti karajaan Gesur jeung Aram. Genep puluh kota karebut kaasup desa Yair jeung Kenat katut kota-kota laleutik anu dareukeutna. Pribumi urang dinya kabeh turunan Mahir bapana Gilad. 24 Sanggeus Hesron pupus, Kaleb putrana nikah ka Eprat urut garwa ramana, puputra Ashur anu ngadegkeun kota Tekoa. 25 Yerahmel, putra Hesron anu cikal puputra lima: Ram cikalna, Buna, Oren, Osem jeung Ahia. 6
7 1 Tawarikh 2.26-41 26 (2:26-27) Ram puputra tilu: Maas, Yamin jeung Eker. Ti Atara, garwana anu saurang deui, Yerahmel puputra Onam. 27 (2:26) 28 Onam puputra dua: Samai jeung Yada. Samai puputra dua: Nadab jeung Abisur. 29 Abisur nikah ka Abihail, puputra dua: Ahban jeung Molid. 30 Nadab saderek Abisur puputra dua: Seled jeung Apaim; Seled tilar dunya jeung teu putraan. 31 Apaim puputra Yishi, Yishi puputra Sesan. Sesan puputra Ahlai. 32 Yada saderek Samai puputra dua: Yeter jeung Yonatan. Yeter tilar dunya jeung teu putraan. 33 Yonatan puputra dua: Pelet jeung Sasa. Sakitu kabehna turunan Yerahmel. 34 (2:34-35) Sesan putrana istri wungkul, nu saurang ditikahkeun ka gandekna ngaran Yarha urang Mesir, anakna hiji ngaran Atai. 35 (2:34) 36 Runtuyan ti Atai nepi ka Elisama nya eta: Atai, Natan, Sabad, 37 Eplal, Obed, 38 Yehu, Asarya, 39 Heles, Elasa, 40 Sismai, Salum, 41 Yekamya, Elisama.
1 Tawarikh 2.42-51 42 Putra Kaleb anu cikal, saderek Yerahmel, nya eta Mesa. Mesa puputra Sip. Sip puputra Maresa. Maresa puputra Hebron. 43 Hebron puputra opat: Korah, Tapua, Rekem jeung Sema. 44 Sema puputra Raham, Raham puputra Yorkam. Rekem saderek Sema puputra Samai, 45 Samai puputra Maon, Maon puputra Betsur. 46 Kaleb ti Epa parekanana puputra tilu: Haran, Mosa jeung Gases. Haran oge kagungan putra, ngaranna Gases. 47 (Aya hiji jalma jenengan Yahdai, puputra Regem, Yotam, Gesan, Pelet, Epa jeung Saap.) 48 Ti Maaka, parekanana anu kadua Kaleb puputra Seber jeung Tirhana. 49 Saterusna ti parekan nu eta keneh Kaleb puputra dua deui: Saap jeung Sewah; Saap ngadegkeun kota Madmana, Sewah ngadegkeun kota Makbena jeung Gibea. Putra Kaleb anu istri nya eta Aksa. 50 Anu ieu oge turunan Kaleb keneh, nya eta: Sobal, putra Hur (putra Kaleb anu cikal) ti Eprat, garwana, anu ngadegkeun Kiryat Yarim. 51 Putra Hur anu kadua nya eta Salma, anu ngadegkeun kota Betlehem. Putra Hur anu katilu nya eta Herep, anu ngadegkeun kota Bet Gader. 8
1 Tawarikh 2.52-3.4 52 Sobal anu ngadegkeun kota Kiryat Yarim tea jadi karuhun urang Haru, anu ngeusian saparo kota Menuhot, 53 oge jadi karuhun warga-warga anu maratuh di Kiryat Yarim, nya eta urang Yitri, urang Puti, urang Suma jeung urang Misra. (Aya oge jalma-jalma ti eta warga-warga anu maratuh di kota Sora jeung Estaol.) 54 Salma, anu ngadegkeun kota Betlehem tea jadi karuhun urang Netopa, urang Atrot Bet Yoab jeung urang Sori, nya eta salah sahiji kaom ti dua kaom anu maratuhna di Manahat. 55 (Aya anu maratuhna di kota Yabes, nya eta: urang Tira, urang Simat jeung urang Sukat, kabeh kaasup bangsa Keni anu pacorok jodo jeung urang Rekab, tur kabeh jalma-jalma ahli kana tulas-tulis jeung ahli nyutat.) 3 1 (3:1-3) Berendelan putra-putra Daud nurutkeun parelean yuswana masing- masing, anu diowokeunana waktu anjeunna ngarajaan di Hebron: Amnon, ibuna Ahinoam ti Yisrel. Daniel, ibuna Abigail ti Karmel. Absalom, ibuna Maaka putra Raja Talmai ti Gesur. Adonia, ibuna Hagit. Sepaca, ibuna Abital. Itream, ibuna Egla. 2 (3:1) 3 (3:1) 4 Genepanana diowokeun di Hebron, waktu Daud ngarajaan di dinya anu lilana tujuh taun 9
1 Tawarikh 3.5-18 genep bulan. Sanggeus anjeunna ngarajaan di Yerusalem anu lilana tilu puluh tilu taun, 5 anjeunna puputra deui tur loba. Ti garwa anu jenengan Batseba binti Amiel puputra opat: Sima, Sobab, Natan jeung Suleman. 6 Salapan deui putrana nya eta: Yibhar, Elisua, Elpelet, 7 Nogah, Nepeg, Yapia, 8 Elisama, Elyada jeung Elipelet. 9 Kajaba ti eta rea keneh putrana anu ti parekan-parekan. Putrana nu istri, hiji, Tamar. 10 Runtuyan turunan Raja Suleman nya eta: Rehabam, putrana. Rehabam puputra Abiam, Abiam puputra Asa, Asa puputra Yosapat, 11 Yosapat puputra Yehoram, Yehoram puputra Ahasia, Ahasia puputra Yoas, 12 Yoas puputra Amasia, Amasia puputra Usia, Usia puputra Yotam, 13 Yotam puputra Ahas, Ahas puputra Hiskia, Hiskia puputra Menase, 14 Menase puputra Amon, Amon puputra Yosia. 15 Yosia puputra opat: Yohanan, Yoyakim, Sidkia jeung Yoahas. 16 Yoyakim puputra dua: Yoyakin jeung Sidkia. 17 Turunan Raja Yoyakin, raja anu diboyong ku urang Babul tea, ieu berendelanana: Yoyakin puputra tujuh: Sealtiel, 18 Malkiram, Pedaya, Senasar, Yekamya, Hosama jeung Nedabya. 10
1 Tawarikh 3.19-4.4 19 Pedaya puputra dua: Serubabel jeung Simi. Serubabel puputra dua pameget hiji istri; nu pameget: Mesulam jeung Hananya, nu istri: Selomit. 20 Aya deui putrana lima urang: Hasuba, Ohel, Berekya, Hasadya jeung Yusab Hesed. 21 Hananya puputra dua: Pelaca jeung Yesaya. Yesaya puputra Repaya, Repaya puputra Arnan, Arnan puputra Obaja, Obaja puputra Sekanya. 22 Sekanya puputra hiji, Semaya, ari incuna aya lima: Hatus, Yigal, Bariah, Narya jeung Sapat. 23 Narya puputra tilu: Elyuenai, Hiskia jeung Asrikam. 24 Elyuenai puputra tujuh: Hodawia, Elyasib, Pelaya, Akub, Yohanan, Delaya jeung Anani. 4 1 Sawatara turunan Yuda nya eta: Peres, Hesron, Karmi, Hur jeung Sobal. 2 Sobal puputra Raya, Raya puputra Yahat, Yahat puputra Ahumai jeung Lahad, karuhun jalma-jalma anu maratuh di Sora. 3 (4:3-4) Putra Kaleb anu cikal ti garwana anu jenengan Eprat nya eta Hur. Turunan Hur ngadegkeun kota Betlehem. Hur puputra tilu: Etam, Penuel jeung Eser. Etam puputra tilu: Yisrel, Yisma jeung Idbas, jeung hiji putra istri nya eta Haslelponi. Penuel ngadegkeun kota Gedor, ari Eser ngadegkeun Husa. 4 (4:3) 11
1 Tawarikh 4.5-16 5 Ashur, anu ngadegkeun kota Tekoa istrina dua, Hela jeung Naara. 6 Ti Naara puputra opat: Ahusam, Heper, Temni jeung Ahastari. 7 Ti Hela puputra tilu: Seret, Yishar jeung Etnan. 8 Kos puputra Anub jeung Sobeba, karuhun jalma-jalma anu runday ti Aharhel bin Harum. 9 Yabes, jalma anu kacida diajenanana ku saderek-saderekna. Dijenenganan Yabes teh ku ibuna, sabab diowokeunana kacida nyerina. 10 Yabes neneda ka Allah Israil, piunjukna, "Gusti, abdi nyuhunkeun berkah sareng tanah masing seueur. Mugi abdi diraksa tina kacilakaan anu matak nyeri." Panedana ku Allah dimakbul. 11 Kaleb, saderek Suha, puputra Mehir. Mehir puputra Eston. 12 Eston puputra tilu: Bet Rapa, Paseah jeung Tehina. Tehina ngadegkeun kota Nahas. Turunan ieu jalma-jalma maratuhna di Reka. 13 Kenas, putrana dua, Otniel jeung Seraya. Otniel putrana dua, Hatat jeung Monotai. 14 Monotai puputra Opra. Seraya puputra Yoab anu ngadegkeun Lebak Patukangan, tempat jalma-jalma anu arahli barang jieun. 15 Kaleb bin Yepune putrana tilu: Iru, Ela jeung Naam. Ela puputra Kenas. 16 Yehalalel putrana opat: Sip, Sipa, Tirya jeung Asarel. 12
1 Tawarikh 4.17-23 17 (4:17-18) Esrah putrana opat: Yeter, Mered, Eper jeung Yalon. Mered nikah ka Bitia putra raja Mesir, puputra hiji istri dua pameget. Nu istri Miryam, nu pameget Samai jeung Yisbah. Yisbah ngadegkeun kota Estemoa. Ti istrina anu ti kaom Yuda putrana tilu: Yered, anu ngadegkeun kota Gedor; Heber, anu ngadegkeun kota Soko; jeung Yekutiel, anu ngadegkeun kota Sanoa. 18 (4:17) 19 Hodia, nikahna ka saderek Naham. Turunanana jadi bani Garmi, anu maratuhna di kota Kehila jeung kaom Maaka, anu maratuhna di kota Estemoa. 20 Simon putrana opat: Amnon, Rina, Benhanan jeung Tilon. Yishi, putrana dua: Sohet jeung Bensohet. 21 Turunan Sela bin Yuda kaasup oge: Er, anu ngadegkeun kota Leka; Lada, anu ngadegkeun kota Maresa; aya oge anu maratuh di kota Bet Asbea, pagaweanana kana ninun lenen; 22 Yokim jeung jalma-jalma anu maratuh di kota Koseba; Yoas jeung Sarap, anu narikahna ka awewe urang Moab, anu saterusna maratuh di Betlehem. (Ieu catetan geus kacida kolotna.) 23 Ieu jalma-jalma jaradi tukang nyieunan barang gagarabah pikeun kaperluan raja, maratuhna di kota Netaim jeung Gedera. 13
1 Tawarikh 4.24-35 24 Simeon putrana lima: Nemuel, Yamin, Yarib, Serah, jeung Saul. 25 Saul puputra Salum, Salum puputra Mibsam, Mibsam puputra Misma. 26 Runtuyan turunan ti Misma nya eta Hamuel, Sakur, jeung Simi. 27 Simi puputra genep belas pameget genep istri. Tapi putra wargi-wargina mah saeutik, ku sabab eta kaom Simeon mah henteu sakumaha ngalobaanana cara kaom Yuda. 28 Nepi ka jaman Raja Daud turunan Simeon maratuhna teh di kota-kota Bersyeba, Molada, Hasar Sual, 29 Bilha, Esem, Tolad, 30 Betuel, Hormah, Siklag, 31 Bet Markabot, Hasar Susim, Betbiri, jeung Saaraim. 32 Aya oge anu di Etam, Ain, Rimon, Token, jeung Asan, 33 jeung di desa-desa sakurilingeunana, terus ngidul ngetan nepi ka Baalat, tetep renggenek di dinya tur boga silsilah sorangan. 34 (4:34-38) Jalma-jalma anu jaradi lulugu di kaomna masing-masing nya eta: Mesobab, Yamlek, Yosa bin Amasia, Yol, Yehu bin Yosibya bin Seraya bin Asiel, Elyuenai, Yaakoba, Yesohaya, Asaya, Adiel, Yesimiel, Benaya, Sisa bin Sipi bin Alon (turunan Yedaya, Simri jeung Semaya). Ku sabab beuki ngalobaan, 35 (1:34) 14
1 Tawarikh 4.36-5.3 36 (1:34) 37 (1:34) 38 (1:34) 39 seug nyebar nyaliara meh nepi ka Gerar, ngarangon domba di hiji lebak sabeulah ti wetan deukeut Gerar. 40 Tuluy maranggih tanah sampalan montok, nya lega, nya aman, nya genah. Tadina anu maratuh di dinya teh urang Ham. 41 Jaman Hiskia ngarajaan di Yuda, maranehna ngagempur Gerar, kemah-kemah jeung pondok-pondok urang dinya dibukbak, pangeusina sina nyaringkah, tempatna terus diandih, sabab di dinya loba pisan tanah sampalan pikeun ingon-ingonna. 42 Kaom Simeon aya anu terus ngetan ka tanah Edom lima ratus urang, diluluguan ku anak-anak Yishi: Pelaca, Narya, Repaya, jeung Usiel. 43 Sesa-sesa urang Amalek anu di darinya diparaehan, tempatna diandih nepi ka ayeuna. 5 1 Ari Rubin, putra Yakub anu cikal, ku sabab ngajinahan parekan ramana, kacikalanana dicabut diselehkeun ka Yusup. 2 Parandene kitu ari kaom anu pangkawasana mah kaom Yuda, nepi ka aya anu jadi gegedug ngawasaan sakabeh kaom lianna. 3 Rubin putra Yakub anu cikal putrana opat: Hanok, Palu, Hesron jeung Karmi. 15
1 Tawarikh 5.4-12 4 (5:4-6) Ieu turunan Yol, masing-masing nurutkeun jamanna: Senaya, Gog, Simei, Mika, Raya, Baal jeung Bera. Bera, kapala kaom Rubin ditangkep ku Tiglat Pileser raja Asur, terus diboyong. 5 (5:4) 6 (5:4) 7 Urang kaom Rubin anu jaradi pamingpin golongan masing-masing nya eta: Yiel, Jakaria 8 jeung Bela bin Asas bin Sema; eta pamingpin warga Yol. Ieu warga maratuhna di Arur jeung di wewengkon anu pernahna ti dinya ngaler nepi ka Nebo jeung Baal Meon. 9 Ka wetanna maratuhna di tanah Gilad nepi ka sisi wetan gurun keusik anu tuluyna ka Walungan Eprat. Ingon-ingonna kacida lobana. 10 Jaman Raja Saul, kaom Rubin merangan jeung ngelehkeun urang Hagri nepi ka beak, tanahna nya eta wewengkon Gilad wetan diandih. 11 Kaom Gad maratuhna kalereun kaom Rubin, di tanah Basan terus ngetan nepi ka Salka. 12 Anu maratuhna di Basan, golongan anu pangpentingna dikapalaan ku Yol. Golongan penting anu kadua dikapalaan ku Sapam. Golongan-golongan sejenna dikapalaan ku Yanai jeung Sapat. 16
1 Tawarikh 5.13-21 13 Jelema-jelema sejenna ti kaom Gad, eta kaasup ka tujuh golongan ieu: golongan Mikael, golongan Mesulam, golongan Seba, golongan Yorai, golongan Yakan, golongan Siha, golongan Eber. 14 Asal tumurunna ti Abihail bin Huri. Ari karuhunna lamun dijujut mundur nya eta: Abihail, Huri, Yaroah, Gilad, Mikael, Yesisai, Yahdo jeung Bus. 15 Ieu golongan-golongan dikapalaan ku Ahi bin Abdiel bin Guni. 16 Maratuhna di Basan jeung Gilad, boh di kota-kota, boh di pilemburan jeung di tanah-tanah sampalan di Saron. 17 (Sajarah maranehna disusunna mimiti ti jaman Raja Yotam ngarajaan nagara Yuda jeung Raja Yarobam ngarajaan nagara Israil.) 18 Kaom Rubin, kaom Gad jeung kaom Menase Wetan boga 44.760 prajurit anu geus asak latih, tabah ngagunakeun kepeng, pedang jeung jamparing. 19 Seug merangan urang Hagri, nya eta kaom Yetur, kaom Napis jeung kaom Nodab. 20 Perangna bari jeung percaya ka Allah, teu tinggal ti nyambat pitulung Mantenna, tur panyambatna ku Allah dimakbul, perangna unggul bisa ngelehkeun urang Hagri jeung anu ngabantuna. 21 Ti musuhna ngarampas 50.000 onta, 250.000 domba, jeung 2.000 kalde, jaba tawanan perang 100.000 urang. 17
1 Tawarikh 5.22-6.3 22 Musuh anu kasambut kacida lobana, nya Allah anu ngersakeun kitu. Tempat urut musuhna diandih, nepi ka maranehna sorangan engkena aya anu ngaboyong. 23 Kaom Menase Wetan maratuhna di wewengkon Basan terus ka kaler nepi ka Baal Hermon, Senir, jeung Gunung Hermon, lobana mangpirang-pirang. 24 Eper, Yishi, Eliel, Asriel, Yermia, Hodawia jeung Yahdiel, jaradi pamingpin warga masing-masing, kasohor prajurit-prajurit anu garagah. 25 Tapi ka beh dieunakeun maranehna jadi nirca, naringgalkeun Allah karuhunna, ngabarakti ka aallahan-aallahan bangsa- bangsa anu ku PANGERAN geus dieuweuhkeun ti dinya. 26 Ku sabab kitu nagarana ku PANGERAN disina dirurug ku Raja Pul ti Asur, anu kawentarkeun Tiglat Pileser tea. Kaom Rubin, kaom Gad jeung kaom Menase Wetan ku Mantenna disina diboyong ti nagarana, sina tetep renggenek di Halah, di Habor, di Hara, jeung di sisi Walungan Gosan. 6 1 Lewi putrana tilu: Gerson, Kahat jeung Merari. 2 Kahat putrana opat: Amram, Yishar, Hebron jeung Usiel. 3 Amram putrana dua pameget hiji istri, nu pameget Harun jeung Musa, nu istri Miryam. 18
1 Tawarikh 6.4-22 Harun putrana opat: Nadab, Abihu, Elasar jeung Itamar. 4 Turunan Elasar nurutkeun jamanna masing-masing: Pinehas, Abisua, 5 Buki, Usi, 6 Serahya, Merayot, 7 Amarya, Ahitub, 8 Sadok, Ahimaas, 9 Asarya, Yohanan, 10 Asarya (anu manghuluan di Bait Allah anu diadegkeun ku Raja Suleman di Yerusalem), 11 Amarya, Ahitub, 12 Sadok, Salum, 13 Hilkia, Asarya, 14 Seraya jeung Yosadak. 15 Jaman urang Yuda jeung urang Yerusalem ku PANGERAN disina diboyong ku Raja Nebukadnesar, Yosadak oge kaboyong. 16 Turunan Lewi anu tilu tea nya eta Gerson, Kahat jeung Merari, 17 masing-masing puputra. Gerson puputra Libni jeung Simei; 18 Kahat puputra Amram, Yishar, Hebron jeung Usiel; 19 Merari puputra Mahli jeung Musi. 20 Turunan Gerson nya eta: Libni puputra Yahat, Yahat puputra Sima, 21 Sima puputra Yoab, Yoab puputra Ido, Ido puputra Serah, Serah puputra Yatrai. 22 Turunan Kahat nya eta: Aminadab puputra Korah, Korah puputra Asir, 19
1 Tawarikh 6.23-33 23 Asir puputra Elkana, Elkana puputra Ebyasap, Ebyasap puputra Asir, 24 Asir puputra Tahat, Tahat puputra Uriel, Uriel puputra Usia, Usia puputra Saul. 25 Elkana putrana dua: Amasai jeung Ahimot. 26 Turunan Ahimot nya eta: Elkana puputra Sopai, Sopai puputra Nahat, 27 Nahat puputra Eliab, Eliab puputra Yaroham, Yaroham puputra Elkana. 28 Samuel putrana dua: Yol cikalna jeung Abia rayina. 29 Turunan Merari nya eta: Mahli puputra Libni, Libni puputra Simei, Simei puputra Usa, 30 Usa puputra Sima, Sima puputra Hagia, Hagia puputra Asaya. 31 Sanggeus Peti Perjangjian aya deui di Yerusalem, Raja Daud ngangkat biduan- biduan anu kudu nganyanyikeun lagu-lagu pupujian di tempat ngabakti. 32 Jaman samemeh Raja Suleman ngadegkeun Bait Allah, eta para biduan ngajalankeun papancenna teh di Kemah Tepangan PANGERAN, waktuna bagilir. 33 Anu diangkat kana eta papancen, garis silsilahna kieu: Heman putra Yoel ti golongan Kahat, pamingpin biduan giliran kahiji. Silsilahna lamun dijujut mundur nepi ka Yakub kieu: Heman putra Yoel, Yoel putra Samuel, 20
1 Tawarikh 6.34-46 34 Samuel putra Elkana, Elkana putra Yeroham, Yeroham putra Eliel, Eliel putra Toah, 35 Toah putra Sup, Sup putra Elkana, Elkana putra Mahat, Mahat putra Amasai, 36 Amasai putra Elkana, Elkana putra Yoel, Yoel putra Asarya, Asarya putra Sepanya, 37 Sepanya putra Tahat, Tahat putra Asir, Asir putra Ebyasap, Ebyasap putra Korah, 38 Korah putra Yishar, Yishar putra Kahat, Kahat putra Lewi, Lewi putra Yakub. 39 Asap, pamingpin biduan giliran kadua. Silsilahna lamun dijujut mundur nepi ka Lewi kieu: Asap putra Berekya, Berekya putra Sima, 40 Sima putra Mikael, Mikael putra Baaseya, Baaseya putra Malkia, 41 Malkia putra Etni, Etni putra Serah, Serah putra Adaya, 42 Adaya putra Etan, Etan putra Sima, Sima putra Simei, 43 Simei putra Yahat, Yahat putra Gerson, Gerson putra Lewi. 44 Etan, ti golongan Merari, pamingpin biduan giliran katilu. Silsilahna lamun dijujut mundur nepi ka Lewi kieu: Etan putra Kisi, Kisi putra Abdi, Abdi putra Maluk, 45 Maluk putra Hasabya, Hasabya putra Amasia, Amasia putra Hilkia, 46 Hilkia putra Amsi, Amsi putra Bani, Bani putra Semer, 21
22 1 Tawarikh 6.47-56 47 Semer putra Mahli, Mahli putra Musi, Musi putra Merari, Merari putra Lewi. 48 Turunan Lewi salian ti eta, kabeh dibakukeun kana papancen-papancen anu tumali jeung tempat ngabakti. 49 Harun saputra putuna dibakukeun kana ngukus seuseungitan jeung ngaduruk kurban dina altar, kana saniskara kawajiban di Kamar Pangsucina, jeung purah ngurban mangnebuskeun dosa urang Israil supaya meunang panghampura ti Allah. Kawajiban- kawajiban maranehna kabeh nurutkeun katangtuan anu ti Musa, abdi Allah. 50 Parelean putra putu Harun kieu: Elasar puputra Pinehas, Pinehas puputra Abisua, 51 Abisua puputra Buki, Buki puputra Usi, Usi puputra Serahya, 52 Serahya puputra Merayot, Merayot puputra Amarya, Amarya puputra Ahitub, 53 Ahitub puputra Sadok, Sadok puputra Ahimaas. 54 Golongan Kahat anu tumurun ti Harun, maratuhna di wewengkon beunang ngalotre tea, anu elotna ragrag pangheulana sarta beunangna ku kaom Lewi, 55 kaasup oge Hebron di wewengkon Yuda katut tanah-tanah sampalan sakuriling eta, 56 iwal ti lahan-lahan jeung desa-desa sakuriling nagara, sabab eta mah beunangna ku Kaleb bin Yepune.
1 Tawarikh 6.57-65 57 (6:57-59) Kota-kota anu ragrag ka turunan Harun nya eta: Hebron kota suaka, Yatir, kitu deui Libna, Estemoa, Hilen, Debir, Asan jeung Bet Semes, kabeh katut tanah-tanah sampalanana. 58 (6:57) 59 (6:57) 60 Ti wewengkon Binyamin maranehna meunang kota Geba jeung sampalanana, kota Alemet jeung sampalanana, kota Anatot jeung sampalanana. Jadi tempat maratuhna saanak incu teh kabehna tilu belas kota. 61 Golongan Kahat salian ti eta maratuhna di wewengkon Menase Kulon, sapuluh kota anu elotna ragrag ka maranehna, sakulawarga sakota. 62 Golongan Gerson meunang tilu belas kota di wewengkon Isaskar, Aser, Naptali, jeung di Basan anu ayana di wewengkon Menase Wetan, sakulawarga sakota. 63 Golongan Merari nya kitu keneh, meunang dua belas kota di wewengkon Rubin, Gad jeung Sebulun, sakulawarga sakota. 64 Ku jalan kitu kaom Lewi ti urang Israil mareunang tempat pamatuhan katut tanah-tanah sampalanana. 65 (Kota-kota di wewengkon Yuda, Simeon jeung Binyamin anu ditataan bieu, dibagikeunana kabeh ku jalan dilotre.) 23
24 1 Tawarikh 6.66-80 66 Aya oge kulawarga-kulawarga ti golongan Kahat anu dibarere kota jeung tanah-tanah sampalan di wewengkon Epraim, nya eta: 67 kota Sekem, kota suaka anu ayana di pagunungan Epraim, Geser, 68 Yokmeam, Bet Horon, 69 Ayalon jeung Gat Rimon. 70 Ti wewengkon Menase Kulon maranehna dibere kota Aner jeung Bilam katut tanah sampalanana sakurilingeun eta. 71 Kota-kota katut jeung tanah-tanah sampalanana anu dibikeun ka kulawarga- kulawarga bani Gerson nya eta: Di wewengkon Menase Wetan: Golan di Basan jeung Astarot. 72 Di wewengkon Isaskar: Kedes, Daberat, 73 Ramot jeung Anem. 74 Di wewengkon Aser: Masal, Abdon, 75 Hukok jeung Rehob. 76 Di wewengkon Naptali: Kedes di Galilea, Hamon jeung Kiryat Yarim. 77 Kota-kota katut jeung tanah-tanah sampalan anu dibikeun ka kulawarga- kulawarga kaom Merari nya eta: Di wewengkon Sebulun: Rimono jeung Tabor. 78 Di wewengkon Rubin wetaneun Walungan Yordan peuntaseun Yeriho: padataran Beser, Yahsa, 79 Kedemot jeung Mepaat. 80 Di wewengkon Gad: Ramot bilangan Gilad, Mahanaim,
1 Tawarikh 6.81-7.9 81 Hesbon jeung Yaser. 7 1 Isaskar putrana opat: Tola, Pua, Yasub jeung Simron. 2 Tola putrana genep: Usi, Repaya, Yeriel, Yahmai, Yibsam, jeung Semuel, kabeh jaradi kapala kulawarga warga Tola jeung jaradi prajurit anu kamashur. Keur jaman Raja Daud jumlah cacah jiwana aya 22.600 urang. 3 Usi putrana hiji, Yisrahya. Yisrahya putrana opat: Mikael, Obaja, Yoel jeung Yisia, kabeh jaradi kapala kulawarga. 4 Anak rabina masing-masing kacida lobana, nepi ka cacah jiwa turunanana sanggup ngayakeun 36.000 urang prajurit. 5 Jalma-jalma kaom Isaskar anu pantes jaradi prajurit nurutkeun catetan resmi aya 87.000 urang. 6 Binyamin putrana tilu: Bela, Beker jeung Yediael. 7 Bela putrana lima: Esbon, Usi, Usiel, Yerimot jeung Iri. Kabeh jaradi kapala kulawarga kaomna, tur jaradi prajurit anu garagah. Jalma-jalmana anu pantes jaradi prajurit aya 22.034 urang. 8 Beker putrana salapan: Semira, Yoas, Elieser, Elyunai, Omri, Yeremot, Abia, Anatot jeung Alemet. 9 Nurutkeun catetan resmi, jalma-jalmana anu pantes jaradi prajurit aya 20.200 urang. 25
26 1 Tawarikh 7.10-20 10 Yediael putrana hiji, Bilhan. Bilhan putrana tujuh: Yehus, Binyamin, Ehud, Kenaana, Yetan, Tarsis jeung Ahisahar. 11 Kabeh jaradi kapala kulawarga kaomna tur jaradi prajurit anu kamashur. Turunan maranehna anu pantes jaradi prajurit aya 17.200 jelema. 12 Aya duaan deui, kaom eta keneh nya eta Supim jeung Hupim, duanana putra Ir. Ari Dan putrana hiji, nya eta Husim. 13 Naptali putrana opat: Yahsiel, Guni, Yeser jeung Salum, kabeh incu Bilha. 14 Menase, ti awewe urang Aram parekanana, puputra dua, Asriel jeung Makir. Makir puputra Gilad. 15 Makir nikahkeun Hupim jeung Supim. Dulur Makir anu awewe nya eta Maaka. Putra Makir anu kadua Selopehad, ari Selopehad putrana kabeh awewe. 16 Ti Maaka, bojona, Makir puputra dua: Peres jeung Seres. Peres puputra dua: Ulam jeung Rakem. 17 Ulam putrana hiji: Bedan. Sakitu turunan Gilad bin Makir putu Menase. 18 Hamoleket, saderek Gilad anu istri puputra tilu: Ishod, Abieser, jeung Mahla. 19 (Semida puputra opat: Ahyan, Sekem, Likhi, jeung Aniam.) 20 Ari turunan Epraim nya eta: Sutelah puputra Bered, Bered puputra Tahat, Tahat puputra Elada, Elada puputra Tahat,
1 Tawarikh 7.21-29 21 Tahat puputra Sabad, Sabad puputra Sutelah. Kajaba ti Sutelah aya duaan deui putra Epraim, nya eta Eser jeung Elad, tapi duanana tiwas dipaehan ku urang Gat waktu keur maraling ingon-ingon urang dinya. 22 Epraim prihatin sababaraha lilana, lipur- lipur sanggeus dilayad ku saderek-saderekna. 23 Epraim manjingan deui garwana, seug ieu nyiram, ngalahirkeun, putrana lalaki, dingaranan Beria, pangeling-eling kana kacilakaan anu tumiba ka rumah tanggana. 24 Aya putra Epraim anu istri nya eta Seera. Seera ngadegkeun kota Bet Horon Girang, Bet Horon Hilir, jeung Usen Seera. 25 Aya deui putra Epraim anu lalaki nya eta Repah. Repah puputra Resep, Resep puputra Telah, Telah puputra Tahan, 26 Tahan puputra Ladan, Ladan puputra Amihud, Amihud puputra Elisama, 27 Elisama puputra Nun, Nun puputra Yosua. 28 Ari wewengkon pamatuhanana nya eta Betel katut pilemburan-pilemburan sakurilingna, ka wetanna nepi ka Naaran, ka kulonna nepi ka Geser katut kabeh pilemburan sakurilingna, kitu deui Sekem jeung Aya katut kabeh pilemburanana. 29 Turunan Menase maratuhna di Bet San, Taanak, Megido jeung Dor katut kabeh pilemburanana. Nya di dinya maratuhna turunan Yusup putra Yakub. 27
28 1 Tawarikh 7.30-8.6 30 Turunan Aser nya eta: Aser putrana opat: Yimna, Yiswa, Yiswi, Beria; anu istri: Serah. 31 Beria putrana dua: Heber jeung Malkiel. (Malkiel ngadegkeun kota Birsait.) 32 Heber putrana tilu: Yaplet, Somer jeung Hotam. Anu istri: Sua. 33 Yaplet putrana tilu: Pasak, Bimhal jeung Aswat. 34 Somer putrana tilu: Rohga, Yehuba jeung Aram. 35 Hotam putrana opat: Sopah, Yimna, Selsa jeung Amal. 36 Putra-putra Sopah: Suah, Harneper, Sual, Beri, Yimra, 37 Beser, Hod, Sama, Silsa, Yitram jeung Bera. 38 Putra-putra Yeter: Yepune, Pispa, Ara. 39 Putra-putra Ula: Arah, Haniel jeung Risya. 40 Sakitu turunan Aser, kabeh jaradi kapala-kapala kulawarga, kaceluk-pamuk, jalma-jalma anu petingan. Anu parantes jadi prajurit aya 26.000 urang. 8 1 Binyamin putrana lima, nya eta: Bela, cikalna, Asbel, Ahrah, 2 Noha jeung Rapa. 3 Bela puputra Adar, Gera, Abihud, 4 Abisua, Naaman, Ahoah, 5 Gera, Sepupan, Huram. 6 (8:6-7) Ehud, puputra Naaman, Ahia, Gera, kabeh jaradi kapala karuhun jalma-jalma anu maratuh di Geba, anu tuluyna diboyong ka
29 1 Tawarikh 8.7-25 Manahat. Waktu keur diboyongna dikapalaan ku Gera, ramana Usa jeung Amihud. 7 (8:6) 8 (8:8-9) Saharaim mirak dua bojona, Husim jeung Baara. Geus kitu pindah ka tanah Moab sarta nikah di dinya ka Hodes, tuluy puputra tujuh: Yobab, Sibya, Mesa, Malkam, 9 (8:8) 10 Yus, Sakis jeung Mirma, anu jaradi kapala kulawargana masing-masing. 11 Memeh eta, ti Husim oge aya putrana dua nya eta Ahitub jeung Elpaal. 12 Elpaal puputra tilu: Eber, Misham jeung Semed. Semed ngadegkeun kota Ono jeung Lod katut lembur-lembur sakurilingna. 13 Beria jeung Sema jaradi kapala warga anu maratuh di kota Ayalon, sarta nyingkahkeun jalma-jalma urang kota Gat. 14 Beria puputra Ahio, Sasak, Yeremot, 15 Sebaja, Arad, Eder, 16 Mikael, Yispa jeung Yoha. 17 Elpaal puputra: Sebaja, Mesulam, Hiski, Heber, 18 Yismerai, Yisli jeung Yobab. 19 Simei puputra: Yakim, Sikri, Sabdi, 20 Elienai, Siltai, Eliel, 21 Adaya, Beraya jeung Simrat. 22 Sasak puputra: Yispan, Eber, Eliel, 23 Abdon, Sikri, Hanan, 24 Hananya, Elam, Antotia, 25 Yipdea jeung Penuel.
1 Tawarikh 8.26-39 26 Yeroham puputra: Samserai, Seharya, Atalya, 27 Yaaresia, Elias jeung Sikri. 28 Kabeh jaradi kapala warga sakaruhunna- sakaruhunna, anu turunanana maratuhna di Yerusalem. 29 Yiel ngadegkeun kota Gibon sarta matuhna oge di dinya. Ngaran istrina Maaka. 30 Anjeunna puputra: Abdon cikalna, Sur, Kis, Baal, Ner, Nadab, 31 Gedor, Ahio, Seker 32 jeung Miklot. Miklot puputra Simea. Turunan maranehna caricingna di Yerusalem deukeut jeung pada baraya. 33 Ner puputra Kis, Kis puputra Raja Saul. Saul puputra opat: Yonatan, Malkisua, Abinadab jeung Esbaal. 34 Yonatan puputra Meribaal, Meribaal puputra Mika. 35 Mika puputra opat: Piton, Melek, Tarea jeung Ahas. 36 Ahas puputra Yoada, Yoada puputra tilu: Alemet, Asmawet jeung Simri. Simri puputra Mosa. 37 Mosa puputra Bina, Bina puputra Rapa, Rapa puputra Elasa, Elasa puputra Asel. 38 Asel puputra genep: Asrikam, Bokru, Ismail, Sarya, Obaja jeung Hanan. 39 Esek saderek Asel putrana tilu: Ulam, Yehus jeung Elipelet. 30
1 Tawarikh 8.40-9.7 40 Putra-putra Ulam jaradi prajurit anu kamashur, palinter mentang jamparing. Putra putuna anu lalaki aya saratus lima puluh urang. Kabeh kaasup kaom Binyamin. 9 1 Urang Israil kabeh enggeus didaptarkeun nurutkeun sakumaha silsilah turunanana, tur geus dicatet dina Kitab Raja-raja Israil. Ari urang Yuda, tina sabab dosa-dosana enggeus dihukum dibuang ka Babul. 2 Anu pangheulana marulang ka kota-kota asalna nya eta urang Israil golongan rahayat biasa, para imam, urang-urang Lewi, jeung tukang-tukang digarawe di Bait Allah. 3 Jalma-jalma ti kaom-kaom Yuda, Binyamin, Epraim, jeung Menase, maratuhna di Yerusalem. 4 (9:4-6) Ti kaom Yuda anu maratuhna di Yerusalem teh aya 690 kulawarga. Turunan anu mencarna ti Peres bin Yuda dikapalaanana ku Utai bin Amihud bin Omri. Imri jeung Bani oge karuhun Utai keneh. Turunan anu mencarna ti Selah bin Yuda di kapalaan ku Asaya. Asaya jadi kapala kulawargana. Turunan anu mencarna ti Serah bin Yuda dikapalaanana ku Yehuel. 5 (9:4) 6 (9:4) 7 (9:7-8) Ti kaom Binyamin anu maratuhna di Yerusalem teh nya eta: Salu bin Mesulam bin Hodawia bin Hasenua. Yibneya bin 31
1 Tawarikh 9.8-16 Yeroham. Ela bin Usi bin Mikri. Mesulam bin Sepaca bin Rehuel bin Yibnia. 8 (9:7) 9 Nya maranehna anu ngapalaan jalma- jalma ti kaom Binyamin anu maratuhna di Yerusalem anu lobana 956 kulawarga. 10 (9:10-12) Para imam anu maratuhna di Yerusalem nya eta: Yedaya, Yoyarib jeung Yakin. Asarya bin Hilkia, kapala urusan Bait Allah (karuhunna nya eta Mesulam, Sadok, Merayot jeung Ahitub). Adaya bin Yeroham, anu karuhunna nya eta Pashur jeung Malkia. Maasai bin Adiel, anu karuhunna Yahsera, Mesulam, Mesilemit jeung Imer. 11 (9:10) 12 (9:10) 13 Imam-imam anu jaradi kapala kulawarga kabehna aya 1.760 urang. Aranjeunna geus tarabah ngatur saniskara pagawean urusan Bait Allah. 14 (9:14-16) Urang Lewi anu maratuh di Yerusalem nya eta: Semaya bin Hasub, anu karuhunna Asrikam jeung Hasabya ti kaom Merari. Bakbakar, Heres jeung Galal. Matanya bin Mika, anu karuhunna Sikri jeung Asap. Obaja bin Semaya, anu karuhunna Galal jeung Yedutun. Berekya bin Asa bin Elkana, anu matuhna di desa urang Netopa. 15 (9:14) 16 (9:14) 32
1 Tawarikh 9.17-24 17 Para pangawal Bait Allah anu maratuh di Yerusalem nya eta: Salum, Akub, Talmon jeung Ahiman. Salum jadi kapala pangawal. 18 Nepi ka mangsa harita jalma-jalma golongan warga maranehna ditempatkeunana teh di lawang Gapura Raja beulah wetan. Tadina maranehna ngawalna teh di lawang- lawang anu brasna ka pakemahan urang Lewi. 19 Salum bin Kore incu Ebyasap jeung jalma-jalma papada warga Korah, dibere kawajiban ngajaga lawang Kemah Tepangan PANGERAN, cara papancen karuhunna bareto di pakemahan PANGERAN. 20 Putra Elasar, Pinehas anu hartina: Mugia manehna disarengan ku PANGERAN kungsi ngapalaan maranehna. 21 Jakaria bin Meselemya, eta oge ngajaga lawang Kemah Tepangan PANGERAN. 22 Anu kapilih ngajaga lawang-lawang jeung gapura-gapura teh kabehna aya 212 urang, anu didaptarkeunana di sadesana-sadesana. Eta papancen baretona dijalankeun ku para karuhunna, diayakeunana ku Raja Daud jeung Samuel, juru tingal tea. 23 Papancen ngajaga gapura-gapura Bait Allah teh diteruskeunana ku maranehna saturunanana. 24 Gapura-gapura teh masing-masing nyanghareupna ka kaler, ka kidul, ka kulon, 33
1 Tawarikh 9.25-33 ka wetan, sarta masing-masing aya kapala pangawalna saurang. 25 Anu ngajaraga di dinya dibantu ku duduluranana anu maratuh di desa-desa, ngabantuna kagiliran saminggu sewang. 26 Kapalana, anu kudu tanggung jawab aya opatan, kabeh urang Lewi. Kajaba ti kitu eta kapala-kapala jaga teh kudu ngurus rohangan-rohangan Bait Allah katut ngurus rajabranana. 27 Ku sabab kudu ngajaga Bait Allah sarta unggal isuk kudu mukakeun gapura- gapurana, maratuhna oge deukeut Bait bae. 28 Papancen urang Lewi lianna, sawareh ngarawatan parabot ngabakti; mun rek dipake kitu deui sanggeusna, eta parabot kudu diitung. 29 Sawareh deui kudu ngurus parabot suci, ngurus tipung, anggur, minyak jetun, wawangian, jeung bungbu-bungbu. 30 Tapi anu meunang ngaramu bungbu- bungbu mah ngan golongan imam wungkul. 31 Matica, putra Salum anu cikal urang Lewi golongan Korah, papancenna kudu gurang-goreng keur kurbankeuneun. 32 Jalma-jalma golongan Kahat saban poe Sabat kudu nyadiakeun roti suci teundeuneun di Bait Allah. 33 Sawareh deui urang Lewi teh aya anu kudu jaradi biduan di Bait Allah. 34
35 1 Tawarikh 9.34-44 Pamingpin-pamingpin para biduan caricingna di sababaraha babagian Bait, jeung bebas tina papancen sejenna, sabab papancen eta mah kudu dijalankeun beurang peuting. 34 Anu ngaran-ngaranna ditataan di luhur bieu kabeh kapala kulawarga urang Lewi sakaruhunna-sakaruhunna masing-masing, jeung jaradi pamingpin pangeusi kota Yerusalem. 35 Yiel ngadegkeun kota Gibon, calikna oge di dinya jeung Maaka, istrina. 36 Putra-putrana nya eta: Abdon cikalna, Sur, Kis, Baal, Ner, Nadab, 37 Gedor, Ahio, Jakaria jeung Miklot. 38 Miklot puputra Simea. Turunan maranehna maratuhna di Yerusalem, deukeut jeung pada dulur anu sakaruhun. 39 Ner puputra Kis, Kis puputra Saul. Saul putrana opat: Yonatan, Malkisua, Abinadab jeung Esbaal. 40 Yonatan puputra Meribaal, Meribaal puputra Mika. 41 Mika putrana opat: Piton, Melek, Tarea jeung Ahas. 42 Ahas puputra Yara, Yara putrana tilu: Alemet, Asmawet jeung Simri. Simri puputra Mosa, 43 Mosa puputra Bina, Bina puputra Repaya, Repaya puputra Elasa, Elasa puputra Asel. 44 Asel putrana genep: Asrikam, Bokru, Ismail, Sarya, Obaja jeung Hanan.
1 Tawarikh 10.1-7 10 1 Urang Pelisti merangan ka urang Israil di Gunung Gilboa. Balad Israil loba pisan anu tiwas kasambut, anu harirup keneh kalabur, kitu deui Raja Saul sapala putra. 2 Tapi ku urang Pelisti diudag terus ditarajang deui sarta harita tilu putra Saul nya eta Yonatan, Abinadab jeung Malkisua tariwas kasambut musuh. 3 Di sakurilingeun Saul perang kacida ragotna, tur anjeunna keuna ku jamparing musuh, tatu parna pisan. 4 Anjeunna ngalahir ka budak ngora anu mawa pakarangna, saurna, "Cabut pedang maneh, tubleskeun ka kami, bisi kaayaan kami kieu katarenjoeun manten ku itu urang Pelisti umat brahala, tangtu aratoheun." Tapi eta budak ngora teu daekeun, kacida teu wanieunana. Ku sabab kitu Saul nyabut pedang nyalira, bles nubles anjeun. 5 Nenjo Saul geus pupus, bles deuih eta budak ngora teh nubles maneh ku pedangna, maot di dinya. 6 Saul jeung tilu putrana parupus sapoe reujeung, karajaanana tamat. 7 Urang Israil anu maratuh di Lebak Yisrel barang ngadarenge beja yen baladna kalabur tur Saul jeung putra-putrana parupus, tuluy bae kalabur ti pamatuhanana, urutna diandih ku urang Pelisti. 36
37 1 Tawarikh 10.8-14 8 Sanggeus perang enggeusan, urang Pelisti ngalalasruk rek ngarangsadan mayit-mayit. Layon Saul jeung tilu putrana kapanggih di Gunung Gilboa. 9 Pakarangna dirangsadan, mastakana diteukteuk. Urang Pelisti ngirimkeun utusan-utusan ka sakuliah nagarana, ngembar-ngembar beja anu sakitu pikabungaheunana ka brahala-brahala jeung ka bangsana. 10 Pakarang Saul ku maranehna disimpen di salah sahiji imah pamujaanana, ari mastakana digantungkeun di kuil Dewa Dagon, sesembahanana. 11 Barang urang Yabes di wewengkon Gilad ngadarenge beja kalakuan urang Pelisti kitu ka Saul, 12 seug jalma anu garagah jeung warani arindit nyarokot layon Saul jeung tilu putrana dibawa ka Yabes, dimakamkeun di handapeun hiji tangkal kiara. Geus kitu maranehna paruasa meunang tujuh poe. 13 Nu matak Saul pupus teh ku lantaran geus henteu satia ka PANGERAN. Henteu tumut kana timbalan-timbalan PANGERAN, anggur mundut pituduh ka arwah jelema anu geus paeh, 14 lain mundut pituduh ka PANGERAN. Eta sababna ku PANGERAN disina tiwas, karajaanana ku Mantenna diselehkeun ka Daud putra Isai.
1 Tawarikh 11.1-6 11 1 Geus kitu kabeh kaom Israil daratang ka Daud di Hebron, sarta arunjukan kieu, "Abdi sadaya sareng Gusti tunggal sadaging sagetih. 2 Kapungkur, nalika abdi sadaya dirajaan keneh ku Saul, Gusti parantos ngapalaan abdi sadaya dina peperangan. Kawuwuh PANGERAN, Allah panutan Gusti, parantos nangtoskeun yen Gusti bakal jadi pamingpin sareng raja umat Mantenna." 3 Sakabeh pamingpin Israil daratang ka Raja Daud di Hebron, sarta anjeunna ngayakeun perjangjian jeung maranehna, kalawan PANGERAN saksina. Seug anjeunna ku maranehna dilisahan dijenengkeun raja nyangking Israil, sakumaha jangji PANGERAN ka Samuel tea. 4 Raja Daud jeung sakumna bangsa Israil angkat merangan kota Yerusalem, anu kasebutna Yebus. Anu maratuh di dinya nya eta urang Yebus, asli urang dinyana. 5 Ceuk urang Yebus ka Daud pamohalan anjeunna bisa asup ka kota maranehna, ari heug benteng maranehna nya eta benteng Sion ku Daud karebut. Satuluyna Sion teh kawentar jadi "Kota Daud". 6 Saur Daud, "Sing saha anu pangheulana bisa maehan urang Yebus, bakal diangkat jadi panglima perang." Seug Yoab putra ibu Seruya ngapalaan narajang, sarta anjeunna jadi panglima. 38
39 1 Tawarikh 11.7-15 7 Ku sabab eta benteng terus dilinggihan ku Daud, tuluy bae kamashur jadi "Kota Daud". 8 Eta kota ku anjeunna diomean sakurilingna, mimiti ti Milo wetaneun pasir nepi ka tepung gelang. Sesana salian ti eta diomeanana diteruskeun ku Yoab. 9 Daud beuki lila beuki nanjung, sabab diaping ku PANGERAN, Allah Nu Maha Kawasa. 10 Ieu daptar prajurit-prajurit Daud anu kamashur. Babarengan jeung urang Israil lianna maranehna ngabantu anjeunna jadi raja, nekanan jangji PANGERAN sarta ngajaga sangkan karajaan anjeunna tetep nanjeur. 11 Nu kahiji Yasobam ti golongan Hakmoni, pamingpin "Tri Wirawan". Sakali prung tarung kungsi bisa maehan tilu ratus musuh ku tumbak. 12 Nu kadua ti eta tilu pahlawan teh, anu kamashur nya eta Elasar bin Dodo ti golongan Ahohi. 13 Sakali mangsa manehna ngabaturan Daud ngayonan urang Pelisti di Pas Damim. Barang geus aya di hiji kebon gandum, urang Israil mimiti kalabur, 14 tapi manehna jeung bawahanana mah tetep tagen ngayonan urang Pelisti di tengah eta kebon, sarta ku PANGERAN disina unggul. 15 Dina hiji poe, sabot sabubuhan urang Pelisti keur mangkalan di Lebak Repaim, aya tilu prajurit ti prajurit-prajurit anu
1 Tawarikh 11.16-21 kamashurkeun "Si Tilu Puluh" arindit rek nepungan Daud di hiji karang deukeut guha Adulam. 16 Harita Betlehem keur diandih ku sapasukan urang Pelisti. Ari Daud keur aya di hiji pasir anu dibenteng, 17 sarta geus ngaraos sono ka lembur, seug bae ngalahir, "Hayang teuing kami dipangalakeun cai keur nginum ti sumur anu di deukeut lawang gapura Betlehem!" 18 Bral bae eta tilu prajurit teh arindit, tuluy norobos ka pangkalan urang Pelisti, pek nimba ti sumur, caina disanggakeun ka Daud. Tapi tinimbang dileueut, cai teh ku anjeunna dibahekeun kana taneuh, dibaktikeun ka PANGERAN, 19 sarta anjeunna miunjuk kieu, "Paliyas abdi nginum ieu cai, margi sasat nginum getih eta tilu jalmi anu parantos nandonkeun nyawana." Nu matak eta cai teh ku anjeunna teu dileueut. Kitu kagagahanana eta tilu prajurit teh. 20 Nu jadi kapala "Si Tilu Puluh" nya eta Abisai putra ibu Seruya, rayina Yoab. Abisai kungsi ngayonan tilu ratus urang Pelisti nepi ka paraeh kabeh ditumbakan. Abisai kamashur di antara nu tilu puluh teh. 21 Malah ti "Si Tilu Puluh" mah pangdihormatna, turug-turug jadi pamingpinna. Parandene kitu mashur keneh "Tri Wirawan" tea. 40
1 Tawarikh 11.22-26 22 Benaya bin Yoyada, urang Kabsel, eta oge prajurit kamashur. Loba kagagahanana, kaasup tarungna ngalawan dua satria Moab anu awakna baradag. Sarta sakali mangsa keur turun salju manehna nurunan hiji gorombang, tarung jeung hiji singa, singana dipaehan. 23 Kungsi deuih niwaskeun hiji urang Mesir anu awakna tangihgul, jangkungna leuwih ti dua meter. Musuhna make tumbak gede pisan, ari Benaya ngan make pepentung. Tumbak urang Mesir teh dibetot, gejos dipake maehan anu bogana. 24 Kitu kagagahan-kagagahan Benaya ti antara "Si Tilu Puluh". 25 Ti "Si Tilu Puluh" mah manehna nonjol pisan. Tapi mashur keneh "Tri Wirawan" tea. Manehna ku Daud dijieun kapetengan pribadi. 26 (11:26-47) Prajurit-prajurit kamashur anu lianna nya eta: Asahel, raina Yoab; Elhanan bin Dodo, ti Betlehem; Samma, urang Harod; Heles, urang Pelet; Ira bin Ikes, urang Tekoa; Abieser, urang Anatot; Sibkai, urang Husa; Ilai, urang Ahoh; Maharai, urang Netopa; Heled bin Baana, urang Netopa; Itai bin Ribai, urang Gibea wewengkon Binyamin; Benaya, urang Piraton; Hurai, urang lebak Gaas; Abiel, urang Arba; Asmawet, urang Bahurum; Eliahba, urang Saalbon; Hasem, urang Gison; Yonatan bin Sage, urang Harar; Ahiam bin Sakar, urang Harar; Elipal bin Ur; 41
1 Tawarikh 11.27-42 Heper, urang Mekera; Ahia, urang Pelon; Hesro, urang Karmel; Naarai bin Esbai; Yoel, saderek Natan; Mibhar bin Hagri; Selek, urang Amon; Naharai, urang Berot, purah mawa pakarang Yoab; Ira jeung Gareb, urang Yatir; Uria, urang Het; Sabad bin Ahilai; Adina bin Sisa, jalma penting ti kaom Rubin, boga pasukan sorangan lobana tilu puluh prajurit; Hanan bin Maaka; Yosapat, urang Matan; Usia urang Astera; Sama jeung Yehiel, urang Arur, duanana bin Hotam; Yediael jeung Yoha, urang Tis, duanana bin Simri; Eliel, urang Mahawa; Yeribai bin Elnaam jeung Yosawia bin Elnaam; Itma, urang Moab; Eliel, Obed jeung Yaasiel, urang Soba. 27 (11:26) 28 (11:26) 29 (11:26) 30 (11:26) 31 (11:26) 32 (11:26) 33 (11:26) 34 (11:26) 35 (11:26) 36 (11:26) 37 (11:26) 38 (11:26) 39 (11:26) 40 (11:26) 41 (11:26) 42 (11:26) 42
43 (11:26) 44 (11:26) 45 (11:26) 46 (11:26) 47 (11:26) 1 Tawarikh 11.43-12.8 12 1 Basa Daud keur di Siklag nyingkahan Raja Saul, loba pisan anu maturan, prajurit-prajurit anu beunang diandelkeun tur loba pangalamanana, 2 jalma-jalma ti golongan Saul, papada ti kaom Binyamin. Kabeh palinter mentang jamparing, palinter ngabandring boh ku leungeun katuhu boh ku leungeun kenca. 3 (12:3-7) Pamingpinna Ahieser bin Semaa jeung Yoas bin Semaa, urang Gibea. Prajurit-prajuritna nya eta: Yesiel bin Asmawet, Pelet bin Asmawet. Beraka jeung Yehu, urang Anatot. Yismaya urang Gibon, prajurit kamashur, salah sahiji pamingpin "Si Tilu Puluh". Yermia, Yehasiel, Yohanan jeung Yosabad, urang Gedera. Elusai, Yerimot, Balya, Semarya jeung Sepaca, urang Harip. Elkana, Yisia, Asarel, Yuser jeung Yasobam, ti kaom Korah. Yula bin Yeroham, Sebaja bin Yeroham, urang Gedor. 4 (12:3) 5 (12:3) 6 (12:3) 7 (12:3) 8 Ieu ngaran-ngaran prajurit mashur ti kaom Gad jeung loba pangalamanana, anu 43
1 Tawarikh 12.9-17 daratang ngahiji ka pasukan Daud basa anjeunna keur aya di hiji gurun keusik anu geus dibenteng. Kabeh arahli molahkeun kepeng jeung tumbak, tur perongna perong singa, sarta rarikat saperti mencek. 9 (12:9-13) Ngaran-ngaranna nurutkeun parelean tingkatanana nya eta: Eser, Obaja, Eliab, Mismana, Yermia, Atai, Eliel, Yohanan, Elsabad, Yermia jeung Makbanai. 10 (12:9) 11 (12:9) 12 (12:9) 13 (12:9) 14 Ti antara eta urang Gad aya anu jadi kapala sarebu prajurit, aya nu jaradi kapala saratus prajurit. 15 Dina bulan kahiji dina hiji taun, maranehna mareuntasan Walungan Yordan anu caina keur limpas, narajang ka urang peuntas di lebak-lebak wetaneun jeung kuloneun eta walungan, datang ka anu ditarajangna paburisat. 16 Sakali mangsa aya sapasukan urang Binyamin jeung Yuda datang ka benteng anu dicalikan ku Daud. 17 Daud nyampeurkeun sarta nyaur kieu, "Upama maraneh ka darieu teh rek ngabaturan jeung rek marantuan, atuh sukur, bagea. Yap urang ngahiji! Sabalikna lamun niat dengki rek ngalejokeun kami ka musuh, najan kami taya maksud ngabinasa ge 44
1 Tawarikh 12.18-21 maraneh mo burung tiwas ku Allah karuhun urang anu maha uninga!" 18 Roh Allah tumerap ka Amasai, salah saurang ti eta pasukan anu engkena ngapalaan "Si Tilu Puluh", seug Amasai ngagero, pokna, "Nun Daud putra Isai, kuring sadaya kagungan anjeun! Mugia anjeun katut anu ngabarantu lulus mulus! Allah anu ngaping anjeun!" Eta pasukan ku Daud dibageakeun, seug dijaradikeun opsir baladna. 19 Ti kaom Menase ge aya prajurit-prajurit anu mareuntas ka pihak Daud, waktu anjeunna ngiring ka urang Pelisti anu rek ngarurug ka Raja Saul. Tapi Daud mah lain rek mantuan perang ka urang Pelisti, katurug-turug raja-raja Pelisti arembungeun kapiluan, dumeh sarieuneun bisi anjeunna belot ka Saul urut gustina, anu matak Daud mah disina mulih deui ka Siklag. 20 Prajurit-prajurit kaom Menase anu bariluk ka Daud, anu daratangna waktu anjeunna keur satengahing mulih ka Siklag, nya eta: Adna, Yosabad, Yediael, Mikael, Yosabad, Elihu, jeung Siletai. Di kaom Menase maranehna masing-masing ngabawah sarebu prajurit. 21 Maranehna tuluy ngabdi ka Daud, jaradi opsir pasukan-pasukan anjeunna, kawantu prajurit-prajurit anu kawentar. Ka dieunakeun 45
1 Tawarikh 12.22-23 maranehna jaradi opsir angkatan perang Israil. 22 Meh saban poe aya bae jalma-jalma anu daratang milu ka pasukan Daud, atuh balad Daud teh jadi kacida lobana. 23 (12:23-37) Waktu Daud geus aya di Hebron, loba pisan prajurit anu arasup ka balad anjeunna, kabeh arasak latih, arek ngabarantuan anjeunna jadi raja ngagentos Saul, sakumaha jangji PANGERAN. Jumlah bilangan baladna: Ti kaom Yuda 6.800 urang anu siap perang, pakarangna kepeng jeung tumbak. Ti kaom Simeon 7.100 urang, geus arasak latih. Ti kaom Lewi 4.600 urang. Ti cangkingan Yoyada turunan Harun 3.700 urang. Ti kulawarga Sadok, nonoman gagah, 22 urang kapala. Ti kaom Binyamin (kaomna Saul) 3.000 urang; kaom Binyamin lolobana mah saratia keneh ka Saul. Ti kaom Epraim 20.800 urang, di kaomna kakoncara. Ti kaom Menase Kulon 18.000 urang beunang meting sina ngabarantu ngarajakeun Daud. Ti kaom Isaskar 200 urang pamingpin katut prajurit cangkinganana masing-masing; ieu para pamingpin paraham ka nu kudu dilampahkeun ku Israil, tur nyaraho kana wanci mustari pikeun ngalampahkeunana. Ti kaom Sebulun 50.000 urang, prajurit-prajurit satia tur beunang diandelkeun, siap perang, palinter molah sarupaning pakarang. Ti kaom Naptali 1.000 urang pamingpin katut 37.000 46
1 Tawarikh 12.24-39 prajuritna anu pakarangna kepeng jeung tumbak. Ti kaom Dan 28.600 urang anu geus arasak latih. Ti kaom Aser 40.000 urang anu geus siap tempur. Ti kaom-kaom wetaneun Walungan Yordan nya eta kaom Rubin, kaom Gad jeung kaom Menase Wetan 120.000 urang, geus arasak latih molah sarupaning pakarang. 24 (12:23) 25 (12:23) 26 (12:23) 27 (12:23) 28 (12:23) 29 (12:23) 30 (12:23) 31 (12:23) 32 (12:23) 33 (12:23) 34 (12:23) 35 (12:23) 36 (12:23) 37 (12:23) 38 Eta prajurit-prajurit anu enggeus siap tempur maruru ka Hebron reujeung tekad seja ngarajakeun Daud sina nyangking sakuliah Israil. Malah urang Israil salian ti maranehna oge kabeh geus satujuan. 39 Sanggeus araya di Daud, maranehna ngaraso meunang tilu poe, balakecrakan beunang mawakeun batur-batur sanagarana. 47
1 Tawarikh 12.40-13.5 48 40 Anu marawakeunana aya anu ti jauhna ti beulah kaler, nya eta ti kaom Isaskar, Sebulun jeung Naptali, mani merul daratang marawa kalde, onta, bigal jeung sapi, ambaringkung ku dahareun, tipung, buah kondang, kismis, anggur jeung minyak jetun, malah marawa sapi jeung domba peunciteun. Eta teh netelakeun yen di sakuliah nagara rahayat keur saruka hate. 13 1 Raja Daud barempag jeung opsir- opsir nu nyangking sarebu prajurit jeung nu saratus prajurit. 2 Sanggeus kitu anjeunna ngembarkeun ka sakumna bangsa Israil, "Saupama maraneh rempug, jeung saupama ieu maksud sapagodos jeung pangersa PANGERAN Allah urang, hayu urang nitahan para utusan ka ditu ka dieu, ngondangan dulur-dulur sabangsa anu tinggal, kitu deui para imam jeung urang Lewi di desa-desana, sina ka darieu. 3 Geus kitu urang nyokot Peti Perjangjian Allah anu geus lila kateler-teler ti wates Raja Saul." 4 Jalma rea nyatujuan, malah galumbira. 5 Gancangna Daud geus ngumpulkeun urang Israil ti ditu ti dieu, ti kidul ti semet Walungan Sihor wates Mesir, nepi ka semet jalan anu bras ka Hamat di beulah kaler, diajak mindahkeun Peti Perjangjian ti Kiryat Yarim ka Yerusalem.
1 Tawarikh 13.6-14 6 Sanggeus kitu Daud angkat jeung jalma rea ka kota Baala, nya eta ka Kiryat Yarim di wewengkon Yuda, seja nyandak Peti Perjangjian Allah, anu ngagem jenengan PANGERAN, anu ngasta luhureun mukarabin. 7 Seug Peti Perjangjian teh dikaluarkeun ti imah Aminadab, dimuatkeun kana padati anyar. Padatina diaping ku Usa jeung Ahio, 8 dipirig ku Daud ngigel jeung jalma rea, tanda hormatna ka Allah, dibarung ku ngarawih jeung narabeuh kacapi, terebang, kecrek jeung tarompet. 9 Barang narepi ka hiji panggilingan di Kidon, sapi anu narik padati teh tijalikeuh. Usa rikat nyanggap Peti Perjangjian sieuneun eta Peti tiguling. 10 Tapi PANGERAN jadi bendu ka Usa dumeh nyabak eta peti, nepi ka Usa tiwas harita keneh di payuneun PANGERAN. 11 Daud kacida ngangresna ningali Usa tiwas ku bebendu PANGERAN, seug eta tempat teh ku anjeunna disebut Peres Usa, nepi ka ayeuna. 12 Daud jadi kacida sieuneunana ku Allah, seug ngalahir, "Kudu kumaha dibawana ieu Peti Perjangjian teh ku kami?" 13 Tungtungna eta peti teh ku Daud henteu tulus dicandakna ka Yerusalem, ditunda di imah Obed Edom, asli urang Gat. 14 Meunang tilu bulan ayana di dinya. Sajeroning kitu, saeusi imah Obed Edom 49
1 Tawarikh 14.1-10 jeung sagala pangabogana meunang berkah ti PANGERAN. 14 1 Raja Hiram ti nagara Tirus ngintunan balok-balok kai kiputri ka Daud, reujeung tukang-tukang kayu jeung tukang- tukang tembokna, sina mangadegkeun karaton. 2 Ku sabab kitu kahartoseun ku Daud yen anjeunna ku PANGERAN geus diteguhkeun jadi raja nyangking Israil, sarta karajaanana ku Mantenna dibeungharkeun pikeun kabagjaan umat-Na. 3 Sanggeus calik di Yerusalem Daud tambah deui garwa, tambah deui putra istri pameget. 4 Putra-putra anu diwedalkeunana di Yerusalem nya eta: Samua, Sobab, Natan, Suleman, 5 Yibhar, Elisua, Elpelet, 6 Nogah, Nepeg, Yapia, 7 Elisama, Belyada jeung Elipelet. 8 Barang urang Pelisti ngadarenge beja yen Daud geus jadi raja nyangking sakuliah nagara Israil, seug mepek balad rek nangkep ka anjeunna. Ti dinya Daud budal jeung balad arek ngayonan. 9 Urang Pelisti geus araya di Lebak Repaim jeung geus mimiti rarampog. 10 Daud unjukan ka Allah, "Kumaha eta urang Pelisti teh kedah dilawan? Kumaha abdi tiasa unggul?" "Pek perangan!" waler 50
1 Tawarikh 14.11-15.1 PANGERAN. "Ku Kami rek diselehkeun ka maneh." 11 Seug eta urang Pelisti teh ku Daud diperangan di Baal Perasim, dielehkeun. Anjeunna ngalahir kieu, "Allah geus ngersakeun aing bisa ngabedah balad musuh lir upama banjir." Nu matak eta tempat ku anjeunna dingaranan Baal Perasim. 12 Waktu urang Pelisti kalabur, brahala- brahalana kataringgaleun, ku Daud dipiwarang diduruk. 13 Tapi teu lila urang Pelisti teh murubul deui ka eta lebak jeung geus mimiti raranjah deui. 14 Daud unjukan deui ka Allah. Ari waleran Allah, "Narajangna ulah ti beulah dieu, kudu nguriling ka beulah ditu ti tukangeunana, ti lebah gumplukan tangkal baka. 15 Lamun geus aya sora pabuis di pucuk- pucuk tangkal baka, maneh kudu gancang narajang, sabab Kami bakal maju ti heula ngelehkeun balad Pelisti." 16 Sakumaha timbalan Allah ku Daud ditumutkeun, sarta anjeunna hasil iasa ngusir balad Pelisti ti semet Gibon meh nepi ka Geser. 17 Daud jadi kagurnita ka mana-mana, sarta bangsa-bangsa sejen ku PANGERAN disina sarieuneun ku anjeunna. 15 1 Keur anggoeunana Daud ngadamel gedong-gedong di Kota Daud. Tempat 51
1 Tawarikh 15.2-12 keur Peti Perjangjian Allah oge ngadamel, katut jeung kemahna. 2 Sanggeus kitu saurna, "Peti Perjangjian teh digotongna ngan kudu ku urang Lewi, sabab ngan maranehna anu ku PANGERAN geus dipilih purah ngagotongna jeung purah ngalalayananana teh, sapapanjangna." 3 Seug Daud marentah ngumpulkeun sakumna bangsa Israil ka Yerusalem, rek mindahkeun Peti Perjangjian ka tempat anu geus disadiakeun ku anjeunna. 4 Jalma-jalma turunan Harun jeung urang Lewi ku anjeunna diondang. 5 Urang Lewi anu datang ti golongan Kahat 120 urang, pamingpinna Uriel; 6 ti golongan Merari 220 urang, pamingpinna Asaya; 7 ti golongan Gerson 130 urang, pamingpinna Yoel; 8 ti golongan Elisapan 200 urang, pamingpinna Semaya; 9 ti golongan Hebron 80 urang, pamingpinna Eliel; 10 ti golongan Usiel 112 urang, pamingpinna Aminadab. 11 Daud nyaur Imam Sadok, Imam Abyatar, jeung pamingpin urang Lewi anu genepan tadi, nya eta Uriel, Asaya, Yol, Semaya, Eliel, jeung Aminadab, 12 saurna ka maranehna, "Sarampean pamingpin golongan-golongan Lewi geura 52
1 Tawarikh 15.13-17 susuci jeung sakumna urang Lewi, pikeun mawa Peti Perjangjian GUSTI Allah Israil ka dieu, ka tempat beunang kaula nyadiakeun. 13 Bareto eta Peti digarotongna lain ku sarampean, nepi ka urang dihukum ku Gusti PANGERAN, lantaran ngabakti ka Mantenna teh henteu make tatakrama samistina." 14 Prak eta imam-imam jeung urang Lewi susuci, supaya meunang mindahkeun Peti Perjangjian GUSTI Allah Israil. 15 Sanggeus kitu Peti teh digotong ku urang Lewi make rancatan, prakprakanana sakumaha katangtuan ti PANGERAN anu diandikakeun ka Musa tea. 16 Para pamingpin urang Lewi ku Daud dipiwarang ngumpulkeun biduan-biduan urang Lewi, pikeun ngawihkeun lagu-lagu gumbira jeung pikeun narabeuh kacapi jeung kecrek. 17 (15:17-21) Seug jalma-jalmana ku maranehna dipilih ti warga-warga anu baroga biduan, pikeun narabeuh kecrek tambaga. Nu kapilih: Heman bin Yoel jeung dulurna, Asap bin Berekya, jeung Etan bin Kusaya ti kaom Merari, dibantu ku urang Lewi sejenna anu kudu narabeuh kacapi sora luhur nya eta: Jakaria, Yaasiel, Semiramot, Yehiel, Uni, Eliab, Maaseya jeung Benaya. Pikeun narabeuh kacapi sora gede, urang Lewi anu kapilih: Matica, Elipelehu, Mikneya, Asasia, 53
1 Tawarikh 15.18-28 jeung duaan deui: Obed Edom jeung Yehiel tukang ngajaraga Bait Allah. 18 (15:17) 19 (15:17) 20 (15:17) 21 (15:17) 22 Kenanya ahli lalaguan, diangkat kudu mingpin tukang nabeuh. 23 (15:23-24) Berekya, Elkana, Obed Edom jeung Yehia dipilih kudu ngajaraga Peti Perjangjian. Imam-imam Sebanya, Yosapat jeung Elieser kapilih kudu nariup tarompet heulaeun Peti Perjangjian. 24 (15:23) 25 Bral Daud angkat ka imah Obed Edom diiring ku para pamingpin jeung para panglima, arek nyandak Peti Perjangjian. Kabeh kacida galumbirana. 26 Sangkan pasti aya pitulung PANGERAN ka urang Lewi anu kudu ngagotong Peti tea, maranehna ngurbankeun tujuh sapi jalu jeung tujuh domba. 27 Daud, tukang-tukang nabeuh jeung Kenanya pamingpinna sarta urang Lewi anu ngagotong Peti Perjangjian, kabeh dijarubah lenen lemes. Daud mah nganggo epod ongkoh. 28 Peti Perjangjian digotong ka Yerusalem, diiring ku sakumna bangsa Israil dipirig ku surak ayeuh-ayeuhan pabaur jeung sora 54
1 Tawarikh 15.29-16.7 tatabeuhan, tarompet, tarompet tanduk, kecrek jeung kacapi anu ngalagu. 29 Barang gotongan Peti geus aya di dayeuh, Mikal binti Saul nempo tina jandela, ret ningali Raja Daud keur rerengkenekan jeung ajrug-ajrugan nembongkeun kagumbiraan, rey bae jadi asa cua ka anjeunna. 16 1 Peti Perjangjian diasupkeun ka jero kemah anu disadiakeun ku Daud tea, dipernahkeun. Tuluy ngahaturkeun kurban beuleuman jeung kurban karapihan ka Allah. 2 Beres ngahaturkeun kurban-kurban, Daud ngaberkahan jalma rea nyebut pajenengan PANGERAN, 3 tuluy ngabagikeun kadaharan, unggal jelema di Israil lalaki awewe dibaragi roti sasiki, daging sakeureut jeung kismis. 4 Aya urang Lewi anu ku Daud diangkat purah mingpin ibadah ka PANGERAN Allah Israil hareupeun Peti Perjangjian, purah nyanggakeun lagu jeung pupujian. 5 Asap pamingpinna, dibantu ku Jakaria. Ari Yiel, Semiramot, Yehiel, Matica, Eliab, Benaya, Obed Edom, jeung Yiel, purah nabeuh kacapi, Asap purah nabeuh kecrek. 6 Ari Imam Benaya jeung Imam Yehasiel dibakukeun niup tarompet hareupeun Peti Perjangjian. 7 Asap sabatur-batur papada urang Lewi mimiti poe eta dibakukeun ku Daud 55
1 Tawarikh 16.8-20 purah nyanggakeun lagu-lagu pupujian ka PANGERAN. 8 Puji sukur ka PANGERAN, gurnitakeun kaagungana-Na. Caritakeun ka bangsa- bangsa sagala dadamelan Mantenna. 9 Sanggakeun puji ka PANGERAN, gurnitakeun mujijat-Na nu araheng. 10 Sing saruka, urang jadi umat Mantenna. Sing barungah nu ngarabdi ka Mantenna. 11 Deuheusan PANGERAN, sambat pitulung-Na, jeung tong petot-petot ngabakti. 12 (16:12-13) Eh anak incu Yakub abdi-abdi Allah, eh anak incu Israil petingan Allah! Ingetkeun sagala mujijat Mantenna, jeung kaadilana-Na ka urang! 13 (16:12) 14 PANGERAN Allah urang teh parentah-Na keur sajagat buana. 15 Pacuan poho kana jangji Allah, jangji nu henteu barobah, 16 jangji-Na anu kedal ka Ibrahim, anu diikrarkeun ka Ishak. 17 PANGERAN kedal jangji ka Yakub anu salawasna moal barobah. 18 "Kami ka maneh rek mere tanah Kanaan, jadi tanah milik maneh," kitu pangandika-Na. 19 Harita di Kanaan teh umat Allah can sabaraha tur ngumbara keneh, 20 ti nagara itu ka nagara ieu, ti karajaan itu ka karajaan ieu. 56
1 Tawarikh 16.21-31 21 Tapi maranehna ku Allah diraksa, urang dinya dilarang ngaganggu, raja-rajana diancam: 22 "Pacuan jail ka umat Kami, pacuan jahat ka nabi-nabi Kami!" 23 Puji PANGERAN eh jagat buana! Caritakeun saban poe beja hade: Kami geus salamet ku Mantenna. 24 Kamulyaan Mantenna caturkeun ka kabeh bangsa, dadamelan aragung-Na caturkeun ka sarerea. 25 PANGERAN kalangkung agung, pujieun kaliwat saking, Mantenna kudu dihormat leuwih ti sakabeh nu dipiallah. 26 Bangsa sejen mah allahna teh aallahan, ari PANGERAN mah nu ngadamel langit. 27 Mantenna dikubeng ku kamulyaan jeung kaagungan, kakawasaan jeung kasukaan ngeusian tempat linggih-Na. 28 Puji PANGERAN, eh manusa saeusi bumi! Puji kamulyaan jeung kadigjayaan Mantenna. 29 Agungkeun jenengan PANGERAN nu mulya, sanggakeun pangbakti, datangan Bait-Na. Ana Mantenna ebreh pinton kasucian, geuwat sarujud payuneun PANGERAN. 30 Eh jagat, sing gumeter di payuneun Mantenna! Bumi pageuh dina tempatna, hamo bisa dieserkeun. 31 Sing saruka eh bumi jeung langit! Gurnitakeun ka bangsa-bangsa: PANGERAN jumeneng Raja. 57
1 Tawarikh 16.32-40 32 Sing gumuruh laut jeung saeusina! Sing saruka tegalan jeung saeusina! 33 Tatangkalan di leuweung bakal sarurak, lamun Mantenna geus rawuh rek marentah jagat. 34 Kudu nganuhunkeun ka PANGERAN, nuhun ku kasaeana-Na. Asih-Na langgeng sapapanjangna. 35 Geura sasambat, "Nun Allah Gusti nu jadi Jurusalamet, rahayukeun abdi sadaya, hijikeun, sareng jait ti bangsa-bangsa, sangkan abdi sadaya maruji sukur, sareng ngamulyakeun pajenengan anu suci." 36 Puji PANGERAN, Allah Israil! Puji, ti ayeuna nepi ka salalanggengna! Tutas eta lagu pupujian, jalma rea ngucapkeun, "Amin," sarta ngamulyakeun ka PANGERAN. 37 Asap sabatur-batur papada urang Lewi ku Daud ditetepkeun jadi purah ngajalankeun tugas babakti di tempat panyimpenan Peti Perjangjian, anu kudu dilampahkeun unggal-unggal poe, 38 dibantu ku Obed Edom bin Yedutun sabatur-batur anu genep puluh dalapan urang tea. Hosa jeung Obed Edom dibakukeun purah jaga lawang-lawang. 39 Imam Sadok jeung para imam lianna dibakukeun purah ngajalankeun tugas babakti ka PANGERAN di Gibon. 40 Unggal isuk jeung unggal sore kudu nyanggakeun kurban beuleuman dina altar, 58
1 Tawarikh 16.41-17.4 sakumaha anu dimistikeun dina Hukum anu ku PANGERAN diturunkeun ka Israil. 41 Heman jeung Yedutun oge ditugaskeun di dinya jeung babaturanana anu ngahaja dipilih purah nyanggakeun pupujian ka PANGERAN, nganuhunkeun kana kasaeana-Na. 42 Heman jeung Yedutun kudu ngatur nu narabeuh tatabeuhan paragi ngiring lagu-lagu pamuji sukur, tarompet, kecrek jeung tatabeuhan lianna. Jalma-jalma kaom Yedutun lianna dibakukeun purah jaraga lawang-lawang. 43 Sanggeus kitu kakara jalma-jalma teh baralik. Daud oge mulih nepangan eusi bumina. 17 1 Raja Daud calikna geus di karaton. Dina hiji poe anjeunna ngala Nabi Natan, geus kitu ngalahir, "Tingali, kaula parantos cicing di karaton tina kai kiputri, ari Peti Perjangjian PANGERAN ngan di jero kemah!" 2 Piunjuk Natan, "Atuh mangga pidamel kumaha kersa, da Gusti teh disarengan ku Allah." 3 Tapi dina peutingna Allah nimbalan ka Natan, dawuhana-Na, 4 "Bejakeun ieu pangandika ka Daud abdi Kami, kieu, Gedong keur panglinggihan Kami dijieunna ulah ku maneh. 59
60 1 Tawarikh 17.5-10 5 Ongkoh ti barang Kami ngajait urang Israil ti Mesir, nepi ka kiwari oge cicing teh lain di gedong, tapi di kemah jeung pipindahan. 6 Jeung sapanjang reureujeungan jeung urang Israil, ka para pamingpin beunang Kami ngangkat, Kami teu menta dipangnyieunkeun gedong tina kai kiputri. 7 Jadi pangbejakeun ku maneh ka abdi Kami Daud, kieu kituh timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Maneh teh ku Kami dipulung ti tegal, tina asal tukang ngajaga domba diangkat jadi raja nyangking umat Kami Israil. 8 Kami geus nulungan ka maneh ka mana bae maneh indit. Unggal maneh maju tarung, musuh maneh ku Kami dielehkeun. Maneh ku Kami rek dijieun kamashur saperti para pamingpin anu panggedena di dunya. Indit ka mana bae maneh ku Kami diaping. Unggal maneh indit ngarurug, musuh maneh ku Kami dielehkeun. 9 (17:9-10) Sarta umat Kami Israil, ku Kami geus dipangnyadiakeun tempat, geus disina maratuh di dinya jeung moal aya anu neungteuinganan deui. Enggeus sering maranehna ditarajang ku bangsa-bangsa anu barengis ti saprak arasup ka ieu tanah. Tapi ti semet ayeuna mah moal deui. Kami jangji rek ngelehkeun sakabeh musuh maneh, sarta maneh rek dibere turunan. 10 (17:9)
1 Tawarikh 17.11-17 11 Di mana maneh geus mulang ti dunya ngahiji jeung karuhun-karuhun, aya anak maneh saurang anu ku Kami rek dijieun raja, sarta karajaanana ku Kami rek dikersakeun sina nanjung. 12 Nya anak maneh anu eta anu bakal mangnyieunkeun gedong pikeun Kami, sarta karajaan turunanana moal aya kandegna sapapanjangna. 13 Sarta Kami pijadieun Ramana, ari manehna pijadieun putra Kami. Pangdeudeul ti Kami ka manehna moal eureun-eureun, moal dipegatkeun cara ka Saul anu ku Kami digulingkeun sangkan maneh jadi raja gantina. 14 Manehna baris dijenengkeun ku Kami sina ngurus umat Kami jeung nyekel karajaan Kami salalanggengna. Karajaan turunanana moal aya kandegna." 15 Eta pangandika wahyu ti Allah ku Natan dicarioskeun ka Daud. 16 Ti dinya Raja Daud lebet ka Kemah Tepangan PANGERAN, brek mando tuluy neneda, "Nun GUSTI Allah, sayaktosna abdi sareng saeusi rorompok henteu layak nampi sugri pangasih Gusti. 17 Ayeuna ku Gusti bade dipaparin deui langkung ti nu parantos, sareng dipaparin jangji perkawis pijagaeun pun anak. Abdi ku Gusti dijadikeun saharkat sareng jalma anu aragung, nun GUSTI Allah. 61
1 Tawarikh 17.18-24 18 Kedah kumaha abdi nya nganuhunkeun! Gusti langkung uninga abdi teh kumaha, nanging dugi ka dipaparin kamulyaan sakieu, padahal abdi teh mung gandek. 19 Eta sagala perkawis anu aragung, anu parantos diuningakeun ti payun ka diri abdi, estu parantos kitu pangersa sareng tujuan Gusti. 20 Nun PANGERAN, Gusti teh teu aya sasamina. Ti kapungkur keneh abdi sadaya terang yen mung Gusti anu jumeneng Allah. 21 Di dunya teu aya bangsa anu sapertos bangsa Israil, anu ku Gusti parantos dijait tina harkat badega lajeng didamel umat kagungan. Sugri padamelan Gusti anu sakitu arahengna sareng aragungna parantos kagurnita ka saalam dunya. Eta umat kagungan teh ku Gusti dijait ti Mesir, sarta saban maranehna maju, bangsa-bangsa sanes ku Gusti disingkirkeun. 22 Urang Israil dipidamel jadi umat Gusti salalanggengna, sareng Gusti, PANGERAN, jadi Allah maranehna. 23 Nun Gusti PANGERAN, sugri jangji Gusti hal diri sareng turunan abdi, kitu deui sugri perkawis anu parantos diandikakeun tea, mugi-mugi diyaktoskeun. 24 Gusti bakal tambih kamashur, moal petot- petot disarebat ku jalmi-jalmi, PANGERAN Nu Maha Kawasa jumeneng Allah Israil. Mugi 62
1 Tawarikh 17.25-18.4 Gusti ngalanggengkeun karajaan turunan abdi. 25 Nun Allah panutan, abdi parantos kumawantun ngunjukkeun ieu panuhun ka pangersa Gusti, reh eta sugri perkawis ku Gusti parantos diwartoskeun ka jisim abdi, gandek Gusti, sareng Gusti parantos nimbalan yen turunan abdi bakal jarumeneng raja. 26 Gusti teh Allah, nun PANGERAN, anu parantos maparin ieu jangji anu sakieu ahengna. 27 Mugi berkahan turunan abdi, masing tetep aya dina aub-aub sih kurnia Gusti. Nun PANGERAN, Gusti parantos ngedalkeun berkah ka maranehna, eta berkah Gusti tinangtos bakal ngancik salalanggengna di maranehna." 18 1 Hiji mangsa Raja Daud merangan deui urang Pelisti. Urang Pelisti ditalukkeun. Kota Gat jeung desa-desa sakurilingna ku anjeunna dijabel. 2 Urang Moab oge ku anjeunna dielehkeun jadi bawahanana sarta kudu mayar upeti. 3 Sanggeus eta anjeunna ngelehkeun Raja Hadad Eser ti Soba, hiji nagara di tanah Siria deukeut wewengkon Hamat, lantaran Hadad Eser rek ngarebut wewengkon Eprat Girang. 4 Daud ngarebut sarebu kareta, tujuh rebu nu tarumpak kuda jeung dua puluh rebu prajurit badarat. Ari kudana dirampas 63
1 Tawarikh 18.5-10 sacukupna pikeun narik saratus kareta, sesana kabeh dibajegan sukuna. 5 Urang Siria ti Damsik ngirimkeun bala bantuan rek nulungan ka Raja Hadad Eser, tapi eta oge dielehkeun sarta baladna anu tiwas ku anjeunna aya dua puluh dua rebu urang. 6 Daud nempatkeun pos-pos tentara di wewengkon maranehna, sarta maranehna jadi tatalukan anjeunna, dikeunaan upeti. Di mana-mana Daud ku PANGERAN dikersakeun unggul bae. 7 Daud ngarampas kepeng-kepeng emas anu diparake ku gegeden-gegeden Hadad Eser, dicandak ka Yerusalem. 8 Ti Tibhat jeung Kun, nya eta dua nagara anu dirajaan ku Hadad Eser, anjeunna nyandak tambaga loba pisan. (Eta tambaga keur jaman Raja Suleman engke dijieun tatalagaan tambaga, pilar-pilar jeung paparabotan tambaga pikeun kaperluan Bait Allah.) 9 Perkara elehna Hadad Eser sabaladna kadangu ku Raja Toi ti nagara Hamat. 10 Eta raja ngutus Yoram putrana ngintun salam ka Daud, ngawilujengkeun ka anjeunna geus iasa ngelehkeun Hadad Eser, sabab Hadad Eser sering pisan merangan ka anjeunna. Sajaba ti kitu Yoram nyanggakeun kikintun, barang-barang tina emas, perak jeung tambaga. 64
1 Tawarikh 18.11-19.2 11 Eta barang-barang ku Raja Daud disucikeun paranti babakti ka PANGERAN, dihijikeun jeung emas perak beunang ngajabel ti bangsa-bangsa anu dielehkeun ku anjeunna, nya eta ti Edom, Moab, Amon, Pelisti jeung Amalek. 12 Abisai putra ibu Seruya ngelehkeun urang Edom di Lebak Uyah, maehan dalapan belas rebu serdadu, 13 jeung di sakuliah Edom anjeunna nempatkeun pangjagaan-pangjagaan, sarta urang Edom dijadikeun patalukan Raja Daud. Di mana-mana Daud ku PANGERAN didamel unggul. 14 Daud ngereh sakuliah tanah Israil, sarta anjeunna ngajagi pisan supaya iasa adil palamarta ka rahayat. 15 Nu jadi panglima perangna nya eta Yoab saderek Abisai. Nu jadi papatihna Yosapat bin Ahilud. 16 Imam-imamna Sadok bin Ahitub jeung Ahimelek bin Abyatar. Paniterana Seraya. 17 Kapetenganana Benaya bin Yoyada. Ari putra-putra Daud mareunang kalungguhan anu utama, ngabantu ka anjeunna. 19 1 Dina hiji mangsa raja Amon anu jenenganana Nahas pupus, diganti ku putrana, Hanun. 2 Saur Daud, "Kami rek nembongkeun ka Hanun yen seja midulur, sabab Nahas ramana hade ka kami." Daud ngintun utusan ka ditu, 65
1 Tawarikh 19.3-9 pikeun nawiskeun bela sungkawa. Sanggeus utusan-utusan teh daratang ka Hanun, 3 para gegeden Amon arunjukan ka rajana, "Naha leres Daud ngintun ieu utusan-utusan teh tawis mikatineungna ka tuang rama suwargi? Sayaktosna eta teh bade nalengteng nagara urang, ngarah gampil nempuh." 4 Eta utusan-utusan ku Hanun ditangkep, janggotna dikurudan, pakeanana diguntingan lebah biritna, tuluy sina baralik. 5 Atuh kacida areraeunana, nepi ka teu kadarugaeun terus balik. Sanggeus kadangu ku Raja Daud, maranehna dipiwarang narunggu heula di Yeriho, ngadarago janggotna jaradi deui. 6 Raja Hanun jeung urang Amon geus rumasa yen ngahaja ngamusuh ka Daud. Tuluy nyewa kareta perang jeung nu tarumpakna ti Mesopotami Girang, jeung ti Maaka jeung Soba dua kota di nagara Siria, dibayarna ku perak tilu puluh opat rebu kilo. 7 Kareta anu disewa lobana tilu puluh dua rebu, geus datang jeung balad raja nagara Maaka, masanggrahan deukeut Medeba. Urang Amon ge geus budal ti unggal kota, geus sadia perang. 8 Sanggeus Daud uningaeun tuluy nimbalan ka Yoab sina ngetrukkeun balad. 9 Urang Amon geus taki-taki di lawang kota Raba, ibukota Amon, ari raja-raja anu rek mantuanana geus saradia di luar kota. 66
67 1 Tawarikh 19.10-18 10 Kajudi ku Yoab yen anjeunna rek digencet ti hareup jeung ti tukang. Gancang meting serdadu-serdadu Israil, rek dipake ngayonan urang Siria. 11 Balad sesana dipercayakeun ka Abisai rayina, sina ngayonan urang Amon. 12 Saur Yoab ka rayina, "Lamun Akang kadeseh ku urang Siria, Rayi kudu buru-buru mantuan. Upama Rayi kadeseh ku urang Amon, ku Akang dibantu. 13 Sing teteg, hayu urang sakuat-kuat ngabela bangsa jeung nagara Allah urang. Mugia laksana pangersa PANGERAN." 14 Prung pasukan Yoab narajang, urang Siria kalabur. 15 Nyaho urang Siria kalabur, urang Amon oge kalabur ti Abisai, marubus deui ka nagarana. Sanggeus kitu Yoab mulang ka Yerusalem. 16 Sanggeus tetela yen kateter ku urang Israil, urang Siria ngumpulkeun deui kakuatan ti dayeuh-dayeuh nagarana anu di wetaneun Walungan Eprat, dipingpin ku Sobak, panglima perang Raja Hadad Eser ti Soba. 17 Daud geus uninga, seug mepek balad Israil, tuluy meuntasan Walungan Yordan muru ka balad urang Siria. Sanggeus campuh, 18 urang Siria kadeseh ku urang Israil. Tujuh rebu urang Siria ti pasukan kareta jeung opat puluh rebu serdadu leumpangna tiwas ku
68 1 Tawarikh 19.19-20.4 Raja Daud sabaladna. Sobak panglima perang urang Siria oge tiwas. 19 Sanggeus tetela kasoran ku urang Israil, raja-raja anu kaereh ku Raja Hadad Eser marenta taluk ka Daud, tuluy jadi erehan anjeunna. Ti dinya mah urang Siria kapok ngabantu ka urang Amon. 20 1 Dina hiji mangsa waktu ganti taun, usum raja-raja budal perang, Yoab nyandak balad ngarurug ka tanah Amon. Raja Daud henteu ngiring, aya di Yerusalem. Kota Raba geus dikepung tuluy ditarajang diruksakkeun. 2 Arca batara Molek aallahan urang Amon anu make makuta emas beuratna aya kana tilu puluh opat kilona jeung make permata, permatana ku Daud dicandak, tuluy dipasangkeun kana makutana ku anjeun. Daud nyandak jarahan kacida lobana ti eta kota. 3 Jalma-jalmana ku anjeunna dipaksa digarawekeun, parabotna ragaji, pacul jeung kampak. Urang Amon di kota-kota sejenna oge dipaksa digarawekeun saperti kitu. Sanggeus kitu Daud sabaladna mulih ka Yerusalem. 4 Geus kitu aya perang deui jeung urang Pelisti di Geser. Harita Sibkai urang Husa maehan hiji raksasa ngaran Sipai, sarta urang Pelisti perangna eleh.
69 1 Tawarikh 20.5-21.5 5 Waktu aya perang deui jeung urang Pelisti, Elhanan bin Yair maehan Lahmi, raksasa dulurna Goliat urang Gat tea, anu kandel bahu tumbakna sarua jeung pihanean. 6 Aya deui perang di Gat. Di dinya aya hiji raksasa turunan raksasa baheula, ramo leungeun jeung ramo sukuna genep-genep. 7 Eta raksasa kacida nyapirakeunana ka urang Israil. Seug dipaehan ku Yonatan bin Syama rakana Daud. 8 Eta tilu raksasa anu dipaehan ku Daud jeung abdi-abdina, kabeh turunan raksasa-raksasa Gat. 21 1 Setan rek nyilakakeun urang Israil, ngangsonan ka Daud sina ngayakeun cacah jiwa. 2 Daud nimbalan ka Yoab jeung opsir-opsir saurna, "Papay satanah Israil ti tungtung nepi ka tungtung, itung cacah jiwana, hayang nyaho sabaraha lobana." 3 Piunjuk Yoab, "Mugi urang Israil ku PANGERAN dijadikeun saratus kalieun ti ayeuna seueurna. Sadayana ge kagungan Sang Raja. Ku naon Sang Raja mundut anu matak jadi kalepatan sakumna bangsa?" 4 Tapi saur raja, teu meunang henteu Yoab kudu ngajalankeun timbalanana. Bral Yoab angkat ka sakuliah nagara Israil. Tuluy mulang ka Yerusalem, 5 ngahaturkeun cacah jiwa ka Raja Daud. Rahayat anu pantes keur angkatan perang,
1 Tawarikh 21.6-13 di Israil aya 1.100.000 urang, di Yuda aya 470.000 urang. 6 Kaom Lewi jeung kaom Binyamin ku Yoab henteu diitung, sabab anjeunna henteu resepeun kana pamundut rajana. 7 Perkara Daud midamel kitu henteu sapagodos jeung pangersa Allah. Nu matak Israil ku Mantenna ditibanan hukuman. 8 Daud unjukan ka Allah, "Kalakuan abdi teh hiji dosa kalintang ageungna. Mugi Gusti ngahapunten eta kalakuan abdi anu teu puguh." 9 PANGERAN nimbalan ka Gad, jurutingal Daud, 10 "Bejakeun ka Daud, Kami mere tilu rupa piliheun. Rek milih nu mana, ku Kami rek diturut." 11 Gad marek ka Daud ngunjukkeun timbalan PANGERAN. Tuluy miunjuk, "Hoyong anu mana? 12 Bade milih paceklik tilu taun? Bade milih kakaburan tilu sasih nyingkahan balad musuh? Atanapi bade milih diamuk ku pedang PANGERAN tilu dinten, nya eta ku sasalad anu ngaruksak ieu tanah, anu disebarkeun ku malaikat Mantenna ka sakuliah Israil dugi ka rahayat maraot? Mana anu ku abdi kedah diunjukkeun ka PANGERAN?" 13 Waler Daud ka Gad, "Kaula kacida bingungna! Tapi tinimbang cilaka ku pada jalma, kaula mending pasrah ka PANGERAN. 70
71 1 Tawarikh 21.14-20 Naon bae hukuman ti Mantenna kaula tarima, da Mantenna mah sipat welas." 14 Ti dinya PANGERAN narajangkeun sasalad ka urang Israil nepi ka aya 70.000 urang anu tiwas. 15 Geus kitu Mantenna miwarang hiji malaikat sina ngaruksak ka Yerusalem. Tapi manah-Na kabujeng welas, tuluy nimbalan ka eta malaikat, "Meugeus, cukup!" Reg malaikat teh ngajanteng palebah panggilingan bogana Arauna urang Yebus. 16 Breh eta malaikat teh katingalieun ku Daud keur nangtung di awang-awang, mesat pedang rek mimiti ngaruksak ka Yerusalem. Brek Daud jeung para pamingpin anu harita geus ngaranggo karung sarujud. 17 Daud tuluy sembahyang, "Nun Allah! Abdi anu lepatna, parantos marentah ngayakeun cacah jiwa. Rahayat mah naon lepatna? Nun Gusti PANGERAN, mangga hukumanana larapkeun ka jisim abdi sakulawarga, umat Gusti mah masing rahayu." 18 Malaikat PANGERAN nimbalan ka Gad, supaya Daud ngadegkeun hiji altar haturan PANGERAN di panggilingan bogana Arauna. 19 Sanggeus ku Gad diunjukkeun, prak Daud midamel sakumaha timbalan PANGERAN. 20 Ari Arauna jeung opat urang anakna harita keur ngagiling gandum di panggilinganana, ana breh arawaseun ka malaikat tea, anakna lalumpatan nyarumput.
1 Tawarikh 21.21-28 21 Ari Arauna barang nenjo aya Raja Daud sumping buru-buru ninggalkeun panggilingan tuluy sujud ka Daud. 22 Saur Daud ka manehna, "Kami hayang meuli panggilingan maneh, rek diadegan altar haturan PANGERAN supaya sasalad eureun. Ku kami tangtu dibayar sahargana." 23 "Sumangga Gusti, candak bae," piunjuk Arauna. "Mangga pidamel kumaha pangersa. Sapi kurbankeuneun dina eta altar, ieu nyanggakeun sareng pasangan-pasanganana kangge suluhna, sareng ieu gandum kangge kurban candak bae sadayana." 24 Saur raja, "Ulah kitu, ku kami rek dibayar sakumaha pantesna. Rek ngurban ka PANGERAN teh hayang beunang meuli, embung beunang pamere." 25 Tuluy eta panggilingan teh ku anjeunna digaleuh genep ratus uang emas. 26 Geus kitu anjeunna ngadamel altar di dinya haturan PANGERAN, prak ngahaturkeun kurban beuleuman jeung kurban karapihan. Anjeunna sasambat ka PANGERAN sarta dimakbul, gur seuneu ti awang-awang ngaduruk kurban dina eta altar. 27 PANGERAN lajeng nimbalan sangkan malaikat tea nyarungkeun pedangna, seug malaikat teh nyarungkeun pedangna. 28 Daud geus waspaoseun yen panyambatna ditampi ku PANGERAN, tuluy nyanggakeun 72
73 1 Tawarikh 21.29-22.5 deui kurban dina eta altar di urut panggilingan Arauna. 29 Ari Kemah Tepangan PANGERAN beunang ngadamel Musa di tanah gurun tea jeung altarna paragi ngaduruk kurban, harita mah masih keneh di tempat ibadah di Gibon. 30 Tapi Daud teu wantuneun angkat ngurban ka ditu, sieuneun ku pedang malaikat PANGERAN tea. 22 1 Geus kitu Daud sasauran, "Nya di dieu pitempateunana Bait GUSTI Allah teh. Nya di dieu pitempateunana altar paragi urang Israil ngaduruk kurban-kurban teh." 2 Raja Daud marentah ngumpulkeun jalma-jalma anu ngumbara di tanah Israil, tuluy digarawekeun. Sawareh disina natah batu-batu pikeun adegan Bait Allah. 3 Anjeunna geus sadia beusi pirang-pirang lobana keur nyieun paku jeung engsel pikeun panto kai. Tambaga oge sadia kacida lobana nepi ka moal bisa ditimbang. 4 Ka urang Tirus jeung Sidon anjeunna mundut balok-balok kai kiputri kacida lobana. 5 Panggalihna, "Bait Allah buatan anak aing teh kudu aheng, kudu matak mashur ka saalam dunya. Anak aing budak keneh jeung can aya kanyahona, jadi ku aing kudu dipangnyadiakeun bahan-bahanna." Nu matak samemeh pupus teh Daud nyayagikeun heula bahan-bahan adegan kacida lobana.
1 Tawarikh 22.6-12 6 Suleman putrana disaur, ditimbalan ngadamel gedong pikeun PANGERAN, Allah Israil. 7 Kieu saur Daud ka putrana, "Anaking, Ama teh hayang nyieun gedong pikeun ngamulyakeun ka PANGERAN, Allah Ama. 8 Tapi PANGERAN teu masihkeun Ama nyieun eta gedong keur Mantenna, sabab timbalana-Na Ama teh geus loba teuing maehan, sering teuing perang, loba teuing ngocorkeun getih batur. 9 Tapi Mantenna jangji ka Ama, timbalana- Na, Maneh bakal boga anak anu bakal jadi raja jeung moal kasorang ku perang, ku Kami rek dikertakeun, moal disina didatangan ku musuh. Ari pingaraneunana Suleman, sabab sapanjang dirajaan ku manehna, Israil ku Kami rek disina aman santosa. 10 Nya manehna engke anu bakal nyieun gedong pikeun Kami. Manehna pijadieun putra Kami, Kami pijadieun Ramana. Turunanana pijadieun raja Israil sapapanjangna." 11 Daud terus keneh sasauranana, "Mugia PANGERAN, Allah hidep, nyarengan ka hidep, Anaking! Mugia Mantenna ngalaksanakeun jangji-Na sangkan hidep bisa ngadegkeun eta gedong pikeun Mantenna. 12 Mugia hidep ku PANGERAN Allah hidep dipaparin budi pangarti, wijaksana, supaya bisa ngatur urang Israil luyu jeung Hukum Mantenna. 74
1 Tawarikh 22.13-19 13 Lamun hidep ngalakonan hukum-hukum anu ku PANGERAN ditimbalkeun ka Musa pikeun sakumna bangsa Israil, tangtu hasil sapaneja. Sing teteg gede hate, ulah sieun kitu sieun kieu. 14 Hal nyieun Bait Allah, bahanna Ama geus kukumpul, emas aya saratus rebu talenta, perak sajuta talenta, tambaga jeung beusi pirang-pirang, kayu jeung batu geus loba tapi ku hidep tambahan sing leuwih loba. 15 Nu baris migawena hidep moal kakurangan jelema, tukang ngalian batu, tukang natah batu, tukang kayu, kitu deui tukang juan-jieun tina 16 emas, perak, tambaga jeung beusi. Prung geura pigawe, mugia hidep disarengan ku PANGERAN." 17 Daud tuluy nimbalan ka sakabeh pamingpin Israil, dipiwarang ngabantu Suleman. 18 Saurna, "Maraneh geus disarengan ku PANGERAN, Allah maraneh, aman santosa sakurilingna. Kami ku Mantenna dikersakeun bisa ngelehkeun bangsa-bangsa pribumi ieu tanah, sarta ayeuna eta teh jadi bawahan maraneh, diereh ku PANGERAN. 19 Nu matak maraneh kudu kumawula ka PANGERAN, Allah maraneh, terus jeung hate, terus jeung nyawa. Geura prak Bait Allah teh adegkeun. Tempatkeun engke di dinya Peti 75
76 1 Tawarikh 23.1-9 Perjangjian PANGERAN jeung sagala parabot suci paranti babakti ka Mantenna." 23 1 Daud geus kacida sepuhna. Seug anjeunna ngajenengkeun Suleman, putrana, jadi raja Israil. 2 Sanggeus kitu Raja Daud ngumpulkeun para pamingpin Israil, para imam jeung sakabeh urang Lewi. 3 Urang Lewi ku anjeunna diitung lalakina ti semet umur tilu puluh taun ka luhur, kabehna aya tilu puluh dalapan rebu jelema. 4 Dua puluh opat rebu urang ku raja dijieun purah nyabak pagawean di Bait Allah, genep rebu urang dijieun purah nyatet jeung mutus sual pacengkadan, 5 opat rebu urang purah jaga, jeung opat rebu urang deui purah nyanggakeun lagu pupujian ka PANGERAN make tatabeuhan parantina, beunang nyadiakeun raja pikeun kaperluan kitu. 6 Nurutkeun golonganana masing-masing, urang Lewi ku Daud dibagi tilu: Golongan Gerson, golongan Kahat jeung golongan Merari. 7 Gerson putrana dua: Ladan jeung Simei. 8 Ladan putrana tilu: Yehiel, Setam jeung Yol, 9 tiluanana jaradi kapala golongan turunan Ladan. (Simei putrana tilu: Selomot, Hasiel jeung Haran.)
1 Tawarikh 23.10-21 10 (23:10-11) Simei putrana opat: Yahat cikalna, nu kadua Sina, nu katilu Yehus, nu kaopat Beria. Turunan Yehus jeung Beria dijadikeun hiji golongan lantaran teu sakumaha lobana. 11 (23:10) 12 Kahat putrana opat: Amram, Yishar, Hebron jeung Usiel. 13 Putra cikalna, nya eta Amram, eta teh ramana Harun jeung Musa. (Harun jeung saturunanana kalungguhanana dibedakeun, dibakukeun salawasna purah ngurus parabot-parabot suci, purah ngukus ngabakti ka PANGERAN, purah ngawulaan Mantenna jeung purah ngaberkahan jalma rea nyebut pajenengan PANGERAN. 14 Tapi putra-putra Musa piwarangan Allah, eta mah digolongkeun ka urang Lewi.) 15 Musa putrana dua: Gersom jeung Elieser. 16 Putra-putra Gersom kapalana Sebuel. 17 Ari Elieser putrana ngan hiji nya eta Rehabya. Turunan Rehabya loba. 18 Putra Kahat nu kadua, Yishar, putrana hiji nya eta Selomit, jadi kapala warga. 19 Putra Kahat nu katilu, Hebron, putrana opat: Yeria, Amarya, Yehasiel jeung Yekamam. 20 Putra Kahat nu kaopat, Usiel, putrana dua nya eta Mika jeung Yisia. 21 Merari putrana dua: Mahli jeung Musi. Mahli putrana dua: Elasar jeung Kis. 77
1 Tawarikh 23.22-29 22 Elasar nepi ka tilar dunya teu kagungan putra lalaki, putrana awewe kabeh anu narikahna ka dulur misanna, putra-putra Kis. 23 Musi putra Merari anu kadua putrana tilu: Mahli, Eder jeung Yeremot. 24 Sakitu turunan Lewi, anu ngaran- ngaranna didaptarkeun nurutkeun warga jeung kulawargana masing-masing. Tiap jelema turunan maranehna ti semet umur dua puluh taun ka luhur mareunang gawe di Bait PANGERAN. 25 Saur Daud, "GUSTI Allah Israil geus maparin reureuh ka umat-Na, tur Mantenna bakal aya sapapanjangna di Yerusalem. 26 Jadi ayeuna mah urang Lewi geus teu kudu ngagogotong deui Kemah Tepangan jeung paparabotan paranti ngabakti." 27 Ku tarekahna Daud anu panganggeusan, urang Lewi anu umurna ti semet dua puluh taun kabeh didaptar pikeun nyarekel gawe. 28 Ari papancenna nya eta: ngabantu para imam turunan Harun ngajalankeun kawajiban babakti di Bait Allah, ngurus palataran- palataran jeung rohangan-rohangan Bait Allah, bari ngajaga supaya barang-barang suci tetep suci kaayaanana; 29 nyadiakeun roti haturkeuneun ka Allah, ngurus tipung sasajen, kueh-kueh anu teu make ragi, gorengan-gorengan, ngurus tipung anu diadonan ku minyak jetun; 78
79 1 Tawarikh 23.30-24.3 nimbang jeung naker anu baris dibaktikeun di Bait Allah; 30 nyanggakeun lagu-lagu pupujian jeung ngamulyakeun ka PANGERAN saban isuk saban sore, 31 saban nyanggakeun kurban anu dibeuleum ka PANGERAN unggal-unggal poe Sabat, unggal pananggalan jeung unggal aya pesta lian ti eta. Eta pagawean-pagawean dijalankeunana ku urang Lewi unggal-unggal waktu sarta kabeh aya aturanana. Urang Lewi dibakukeun purah ngabakti ka PANGERAN salalawasna. 32 Maranehna dibarere kawajiban ngurus jeung ngarawatan Kemah Tepangan PANGERAN jeung Bait Allah, jeung ngabantu baraya-barayana nya eta imam-imam turunan Harun ngajalankeun kawajiban ibadah di Bait Allah. 24 1 Ieu rombongan jalma-jalma anu kaasup turunan Harun. Harun putrana opat: Nadab, Abihu, Elasar, jeung Itamar. 2 Nadab jeung Abihu tilar dunya miheulaan ramana jeung teu aya turunanana. Elasar jeung Itamar jaradi imam. 3 Jalma-jalma turunan Harun ku Raja Daud dijieun sababaraha rombongan nurutkeun kawajibanana masing-masing. Dina ngaturna anjeunna dibantu ku Sadok turunan Elasar, jeung ku Ahimelek turunan Itamar.
1 Tawarikh 24.4-13 4 Turunan Elasar dibagi genep belas rombongan, turunan Itamar dibagi dalapan rombongan. Pangna dibagi kitu, lantaran lalaki anu jaradi kapala kulawarga dina turunan Elasar leuwih loba. 5 Ari ditangtukeunana ku lotre, lantaran anu jaradi pagawe Bait Allah jeung jaradi pamingpin karohanian teh ti turunan Elasar ongkoh, ti turunan Itamar ongkoh. 6 Turunan Elasar jeung turunan Itamar bagilir narik elot, tuluy ngaran maranehna didaptarkeun ku Semaya bin Netanel, urang Lewi anu jadi sekretaris, disaksian ku raja, para ponggawa raja, Imam Sadok, Ahimelek bin Abyatar, para kapala kulawarga imam jeung ku kulawarga-kulawarga urang Lewi. 7 (24:7-18) Kulawarga-kulawarga anu dua puluh opat rombongan tea parelean nurutkeun ragragna elot kieu: 1. Yoyarib; 2. Yedaya; 3. Harim; 4. Sorim; 5. Malkia; 6. Miamin; 7. Hakos; 8. Abia; 9. Yesua; 10. Sekanya; 11. Elyasib; 12. Yakim; 13. Hupa; 14. Yesebab; 15. Bilga; 16. Imer; 17. Hesir; 18. Hapises; 19. Petahya; 20. Yeheskel; 21. Yakin; 22. Gamul; 23. Delaya; 24. Maasia. 8 (24:7) 9 (24:7) 10 (24:7) 11 (24:7) 12 (24:7) 13 (24:7) 80
1 Tawarikh 24.14-30 14 (24:7) 15 (24:7) 16 (24:7) 17 (24:7) 18 (24:7) 19 Eta jelema-jelema didaptarna nurutkeun jabatanana pikeun asup ka Bait Allah nekanan kawajiban anu ditetepkeun ku Harun karuhunna, pikeun ngalakonan papakon-papakon GUSTI Allah Israil. 20 Kapala-kapala kulawarga turunan Lewi salian ti eta: Yehdeya bin Subael, turunan Amram; 21 Yisia, turunan Rebaya; 22 Yahat bin Selomit, turunan Yishar, 23 Putra-putra Hebron: Kahiji Yeria, kadua Amarya, katilu Yehasiel, kaopat Yekamam; 24 Semir bin Mika, turunan Usiel; 25 Jakaria bin Yisia, turunan Usiel saderek Mika; 26 Mahli, Musi jeung Yaasia, turunan Merari. 27 Yaasia putrana tilu: Soham, Sakur jeung Ibri. 28 (24:28-29) Mahli putrana dua: Elasar jeung Kis. Elasar teu aya putrana. Kis putrana hiji: Yerahmel. 29 (24:28) 30 Musi putrana tilu: Mahli, Eder jeung Yeremot. Eta kabeh kulawarga-kulawarga urang Lewi. 81
1 Tawarikh 24.31-25.5 31 Maranehna oge tiap kapala kulawarga jeung salah sahiji dulurna anu ngoraan narik elot cara baraya-barayana, para imam turunan Harun tea, disaksian ku Raja Daud, ku Sadok, ku Ahimelek, ku para kapala kulawarga imam jeung ku sakabeh urang Lewi. 25 1 Kajaba ti eta, Raja Daud jeung para pamingpin urang Lewi ngangkat warga Asap, warga Heman jeung warga Yedutun, pikeun mingpin ibadah. Papancenna nya eta ngucapkeun wahyu ti Allah dipirig ku nabeuh kacapi jeung kecrek. Jalma-jalma anu diangkat pikeun mingpin ibadah katut kawajiban tiap rombongan nya eta: 2 Putra Asap opatan: Sakur, Yusup, Netanya jeung Asarela, purah ngucapkeun sabda Allah upama geus ditimbalan ku raja. Diaturna ku Asap. 3 Putra Yedutun genepan: Gedalya, Seri, Yesaya, Simei, Hasabya jeung Matica, purah ngucapkeun sabda Allah dipirig ku sora kacapi, jeung purah nyanggakeun pupujian jeung lagu panarima ka PANGERAN. Diaturna ku ramana. 4 Putra Heman opat belas urang: Bukya, Matanya, Usiel, Sebuel, Yerimot, Hananya, Hanani, Elyata, Gidalti, Romamti Eser, Yosbekasa, Maloti, Hotir jeung Mahasiot. 5 Heman, juru peleng raja, pangna kagungan putra pameget nepi ka opat belas, malah 82
83 1 Tawarikh 25.6-11 jeung putra istri tilu, ku karana berkah kurnia Allah anu geus ngajangjikeun baris ngangkat darajat anjeunna. 6 Putra-putra nu pameget kabeh narabeuh kacapi jeung kecrek ngabarengan aturan ibadah di Bait Allah. Asap, Yedutun jeung Heman, aya dibawah parentah raja. 7 Eta dua puluh opat urang kabeh geus arahli dina papancenna. Jalma-jalma urang Lewi purah ngalagu oge kabeh geus palinter. Jumlah kabeh dua ratus dalapan puluh dalapan urang. 8 Ari giliran waktuna, nu kolot, nu ngora, nu geus palinter, jeung nu kakara bisa, kabeh dilotre. 9 (25:9-31) Anu dua ratus dalapan puluh dalapan urang tea dibagi nurutkeun kulawarga masing-masing jadi dua puluh opat rombongan dua belas dua belas, unggal rombongan aya pamingpinna. Parelean ngajalankeun kawajibanana nurutkeun undian kieu: 1. Yusup, ti kulawarga Asap; 2. Gedalya; 3. Sakur; 4. Seri; 5. Netanya; 6. Bukya; 7. Asarela; 8. Yesaya; 9. Matanya; 10. Simei; 11. Usiel; 12. Hasabya; 13. Sebuel; 14. Matica; 15. Yerimot; 16. Hananya; 17. Yosbekasa; 18. Hanani; 19. Maloti; 20. Elyata; 21. Hotir; 22. Gidalti; 23. Mahasiot; 24. Romamti Eser. 10 (25:9) 11 (25:9)
12 (25:9) 13 (25:9) 14 (25:9) 15 (25:9) 16 (25:9) 17 (25:9) 18 (25:9) 19 (25:9) 20 (25:9) 21 (25:9) 22 (25:9) 23 (25:9) 24 (25:9) 25 (25:9) 26 (25:9) 27 (25:9) 28 (25:9) 29 (25:9) 30 (25:9) 31 (25:9) 1 Tawarikh 25.12-26.4 26 1 Urang Lewi tukang jaraga Bait Allah, ti golongan Korah: Meselemya bin Kore, kaasup turunan Asap. 2 Putrana tujuh: Kahiji Jakaria, kadua Yediael, katilu Sebaja, kaopat Yatniel, 3 kalima Elam, kagenep Yohanan, katujuh Elyunai. 4 Obed Edom, ku Allah dikurniaan dalapan putra: Kahiji Semaya, kadua Yosabad, katilu Yoah, kaopat Sakar, kalima Netanel, 84
85 1 Tawarikh 26.5-13 5 kagenep Amiel, katujuh Isaskar, kadalapan Pehuletai. 6 (26:6-7) Semaya putra Obed Edom anu cikal putrana genep: Otni, Repael, Obed, Elsabad, Elihu jeung Semakya, jalma-jalma penting di kalangan golonganana, gede kamampuhna. Anu bakatna pangnyongcolangna Elihu jeung Semakya. 7 (26:6) 8 Ti kulawarga Obed Edom dilengkepan ku genep puluh dua urang, jelema-jelema anu kacida carakepna pikeun ieu pagawean. 9 Ti kulawarga Meselemya dilengkepan ku dalapan belas urang, jelema-jelema anu carakep. 10 Ti kulawarga Merari nya eta Hosa, anu anakna opat lalaki, nya eta: Simri (lain cikal, tapi ku ramana dijadikeun pamingpin), 11 Hilkia, Tebalya jeung Jakaria. Ti kulawarga Hosa anu jaradi pangawal Bait Allah teh kabehna tilu belas urang. 12 Tukang jaraga Bait Allah teh dijieun sababaraha rombongan nurutkeun bilangan kulawarga, kawajibanana nyabak pagawean di Bait Allah ongkoh cara urang Lewi umumna. 13 Saban kulawarga, boh anu bilanganana loba, boh anu saeutik, narik elot pikeun nganyahokeun kudu ngajaga lawang anu mana.
86 1 Tawarikh 26.14-23 14 Selemya kabagian lawang wetan. Jakaria, putrana anu hade nasehat, kabagian lawang kaler. 15 Obed Edom kabagian lawang kidul, ari putra-putrana kabagian ngajaga gudang-gudang. 16 Supim jeung Hosa kabagian lawang kulon jeung Gapura Saleket di lebah tanjakan. Giliran jagana diatur patuturut. 17 Anu jaga di beulah wetan sapoena genepan, anu di beulah kaler opatan, anu di beulah kidul opatan. Ari gudang-gudang barang, eta oge anu ngajagana opatan, hiji gudang dijaga ku duaan. 18 Anu jaga deukeut papiliun beulah kulon sisi jalan opatan, di papiliunna duaan. 19 Eta bagian jagaan-jagaan golongan Korah jeung golongan Merari. 20 Urang Lewi lianna ngajaga rajabrana Bait Allah jeung gudang-gudang barang hadiah anu geus dibaktikeun ka Allah. 21 Ladan, salah saurang anak Gerson, ngarundaykeun sababaraha rombongan kulawarga, kaasup oge kulawarga Yehiel, anakna. 22 Anak Ladan anu dua deui, nya eta Setam jeung Yol, dibere kawajiban ngajaga rajabrana Bait Allah jeung gudang-gudang barang. 23 Turunan Amram, Yishar, Hebron jeung Usiel, eta oge aya kawajibanana.
1 Tawarikh 26.24-30 24 Anu jadi kapala nu ngajaraga rajabrana Bait Allah nya eta Sebuel ti golongan Gersom bin Musa, 25 wargi keneh ka Selomit rerehan ti Elieser saderek Gersom, jujutanana: Elieser puputra Rehabya, Rehabya puputra Yesia, Yesia puputra Yoram, Yoram puputra Sikri, Sikri puputra Selomit. 26 Selomit sakulawarga kabagian ngajaga barang-barang hadiah anu ku Raja Daud, ku kapala-kapala kulawarga, ku para pamingpin rombongan warga-warga jeung ku para panglima geus dibaktikeun ka Allah, 27 nya eta sabagian tina barang jarahan perang, anu disucikeun pikeun digunakeun di jero Bait Allah. 28 Selomit sakulawarga kudu ngajaga sagala rupa barang anu geus disucikeun pikeun pakeeun di Bait Allah, kitu deui barang-barang pangbakti ti Nabi Samuel, ti Raja Saul, ti Abner bin Ner jeung ti Yoab bin Seruya. 29 Urang Lewi ti turunan Yishar, Kenanya sapala putra kapapancenan ngurus catetan- catetan jeung nguruskeun sual panyerewedan antara urang Israil. 30 Ti turunan Hebron, Hasabya katut sanak barayana sarebu tujuh ratus urang jalma- jalma anu aya kasebutna, kapapancenan nguruskeun sual-sual kaagamaan jeung urusan pamarentahan di Israil anu di kuloneun Walungan Yordan. 87
1 Tawarikh 26.31-27.2 31 Jalma-jalma turunan Hebron dipingpinna ku Yeria. Waktu diayakeun pamariksaan dina taun kaopat puluh Daud jumeneng raja, kanyahoan yen di kulawarga-kulawarga turunan Hebron loba prajurit anu garagah, caricingna di Yaser, wewengkon Gilad. 32 Ti sanak baraya Yeria, Daud nyandak dua rebu tujuh ratus jelema penting kapala- kapala kulawarga, disina ngurus sual-sual kaagamaan jeung urusan pamarentahan di Israil wetaneun Walungan Yordan, nya eta di wewengkon-wewengkon Rubin, Gad jeung Menase Wetan. 27 1 Ieu daptar kapala-kapala kulawarga Israil jeung kapala-kapala golongan, jeung para perwira, anu ngurus pagawean pikeun raja. Unggal taun saban-saban bulan kudu aya dua puluh opat rebu jelema anu digarawe anu dikapalaan ku hiji kapala. 2 (27:2-15) Kapala-kapala tiap bulanna nya eta: Bulan kahiji: Yasobam bin Sabdiel, ti golongan Peres kaasup kaom Yuda. Bulan kadua: Dodai turunan Ahohi (pamingpin nu kadua nya eta Miklot). Bulan katilu: Benaya putra Imam Yoyada, pamingpin "Si Tilu Puluh" tea. (Anjeunna diganti ku Amisabad, putrana, kapala rombongan bulan ieu.) Bulan kaopat: Asahel, rayi Yoab (anjeunna diganti ku Sebaja putrana). Bulan kalima: Samhut, turunan Yishar. Bulan kagenep: Ira bin Ikes, ti Tekoa. Bulan katujuh: Heles, urang Epraim ti Pelon. 88
1 Tawarikh 27.3-16 Bulan kadalapan: Sibkai ti Husa (warga Sera, kaasup kaom Yuda). Bulan kasalapan: Abieser urang Anatot wewengkon kaom Binyamin. Bulan kasapuluh: Maharai urang Netopa (ti golongan Sera). Bulan kasabelas: Benaya, urang Piraton wewengkon kaom Epraim. Bulan kadua belas: Heldai urang Netopa (turunan Otniel). 3 (27:2) 4 (27:2) 5 (27:2) 6 (27:2) 7 (27:2) 8 (27:2) 9 (27:2) 10 (27:2) 11 (27:2) 12 (27:2) 13 (27:2) 14 (27:2) 15 (27:2) 16 (27:16-22) Ieu daptar anu ngurus kaom-kaom Israil: Kaom Rubin, diurusna ku Elieser bin Sikri. Kaom Simeon, diurusna ku Sepaca bin Maaka. Kaom Lewi, diurusna ku Hasabya bin Kemuel. Kaom Harun, diurusna ku Sadok. Kaom Yuda, diurusna ku Elihu saderek Raja Daud. Kaom Isaskar, diurusna ku Omri bin Mikael. Kaom Sebulun, diurusna ku Ismaya bin Obaja. Kaom Naptali, diurusna ku Yeremot bin Asriel. Kaom Epraim, diurusna 89
1 Tawarikh 27.17-25 ku Hosea bin Asasia. Kaom Menase Kulon, diurusna ku Yol bin Pedaya. Kaom Menase Wetan, diurusna ku Ido bin Jakaria. Kaom Binyamin, diurusna ku Yaasiel bin Abner. Kaom Dan, diurusna ku Asarel bin Yeroham. 17 (27:16) 18 (27:16) 19 (27:16) 20 (27:16) 21 (27:16) 22 (27:16) 23 Anu umurna tacan dua puluh taun ku Raja Daud henteu diitung, sabab aya timbalan PANGERAN yen urang Israil rek didamel mangpirang-pirang lobana lir bentang minuhan langit. 24 Basa dicacah jiwa ku Yoab putra ibu Seruya tea, diitungna teu dianggeuskeun, tur cacah jiwa harita ngalantarankeun urang Israil dihukum ku Allah. Jadi jumlah anu saenyana keur jaman Raja Daud henteu kacatet. 25 (27:25-31) Ieu daptar jalma-jalma anu ngurus milik karajaan: Asmawet bin Adiel ngurus gudang-gudang raja. Yonatan bin Usia ngurus gudang-gudang anu sumebar di tempat-tempat sejen. Esri bin Kelub ngurus gawe ngolah tanah. Simei ti Ramah ngurus lahan-lahan anggur. Sabdi ti Sepam ngurus gudang-gudang anggur inuman. Baal Hanan urang Geder ngurus kebon jetun jeung kebon 90
1 Tawarikh 27.26-28.1 kondang di suku gunung beulah kulon. Yoas ngurus minyak jetun. Sirtai urang Saron ngurus ingon-ingon sapi di Sampalan Saron. Sapat bin Adlai ngurus ingon-ingon sapi anu di lebak-lebak. Obil bangsa Ismail ngurus onta. Yehdeya urang Meronot ngurus kalde. Yasis bangsa Hagri ngurus domba jeung embe. 26 (27:25) 27 (27:25) 28 (27:25) 29 (27:25) 30 (27:25) 31 (27:25) 32 Yonatan, kapiramana Daud, juru pituah anu binangkit jeung luhur panemuna, anu ngadidik putra-putra raja, duaan jeung Yehiel bin Hakmoni. 33 Ahitopel, jurupituah raja, Husai urang Arki, sobat raja jeung jadi jurunasehatna. 34 Ahitopel pupus, diganti ku Abyatar jeung Yoyada bin Benaya. Yoab panglima perang. 28 1 Raja Daud nimbalan sangkan sakabeh pamingpin Israil kumpul di Yerusalem. Gancangna para pamingpin kaom, para pajabat anu ngurus gawe karajaan, para pamingpin golongan, para pangurus rajakaya jeung ingon-ingon kagungan raja sapala putra, cindekna para gegeden karaton, para perwira, jeung jalma-jalma anu parenting, geus kumpul di Yerusalem. 91
1 Tawarikh 28.2-7 2 Daud ngadeg, ngadawuh ka aranjeunna, "Dulur-dulur para kanca sanagara, rungukeun! Kami aya pasejaan hayang nyieun gedong anu maneuh pikeun tempat Peti Perjangjian, jojodog sampean PANGERAN Allah urang. Kami geus tarapti sasadiaan rek prak nyieun gedong keur kamulyaan Mantenna, 3 tapi ku Mantenna henteu diwidian, lantaran kami tukang perang jeung loba teuing ngocorkeun getih batur. 4 Kami saturun-tumurun ku PANGERAN Allah Israil dipilih pikeun ngatur Israil sapapanjangna. Kaom anu ku Mantenna dipilih pikeun jadi pamingpin nya eta kaom Yuda. Ti kaom Yuda, anu kapilih ku Mantenna teh kulawarga bapa kami, sarta ti lebah kulawarga eta nya kami anu ku Mantenna ditujul kudu jadi raja nyangking sakumna bangsa Israil. 5 Kami ku PANGERAN dipaparin loba anak. Ti sakabeh anak, Suleman ku Mantenna ditujul kudu jadi raja ngarajaan Israil, karajaan PANGERAN. 6 Timbalan PANGERAN ka kami, Nya Suleman, anak maneh, anu bakal nyieun eta gedong pikeun Kami. Suleman ku Kami geus kapilih jadi anak, Kami teh Ramana. 7 Upama manehna terus enya-enya nurutna kana sagala hukum jeung parentah-parentah 92
1 Tawarikh 28.8-12 Kami saperti ayeuna, karajaanana ku Kami baris ditetepkeun salalawasna. 8 Ku sabab kitu ayeuna di payuneun Allah urang, jeung dina ieu pajemuhan sakumna bangsa Israil anu jadi umat PANGERAN, kami meredih ka maraneh, rahayat kami, sing balener nya nurut kana sagala timbalan PANGERAN Allah urang, supaya bisa tetep ngamilik ieu tanah anu sakieu hadena, wariskeuneun ka saanak incu salalanggengna." 9 Ti dinya anjeunna sasauran ka Suleman, "Anaking, pamenta Ama, hidep masing madep ka Allah panutan bapa hidep, masing cengeng kumureb ka Mantenna dibarengan ku hate. Mantenna maha uninga kana sagala usiking pikiran jeung angen-angen urang. Asal hidep daek sumolondo tan wande ku Mantenna diangken. Sabalikna lamun hidep nukangan, tan wande ku Mantenna ditilar salalawasna. 10 Sing nganyahokeun, hidep ku Mantenna geus ditangtukeun kudu nyieun gedong suci, Bait Allah keur Mantenna. Geura prak pigawe sing junun." 11 Seug Daud ka Suleman maparin rancangan adegan-adegan anu tumali jeung Bait Allah, gudang-gudangna, rohangan-rohanganana, Kamar Pangsucina paranti ngahampura dosa, 12 kitu deui rancangan-rancangan anu aya keneh dina manahna hal palataran-palataran 93
1 Tawarikh 28.13-20 Bait Allah katut kamar-kamar sakurilingna, gudang-gudang panyimpenan paparabotan Bait Allah jeung kamar rajabrana pangbakti ka PANGERAN. 13 Lian ti eta Daud nerangkeun aturan papancen para imam jeung urang Lewi hal kawajibanana di Bait Allah jeung ngurus parabot paragi ngabakti; 14 nerangkeun sakumaha kudu make perak jeung emas pikeun nyieun paparabotan paranti ngabakti, 15 pikeun nyieun lampu-lampu jeung ajug-ajugna, 16 pikeun nyieun meja-meja perak, pikeun nyieun tiap meja emas paragi ngambengkeun roti sasajen ka Allah. 17 Kitu deui anjeunna mere pituduh, sakumaha kudu make emas murni pikeun nyieun garpuh-garpuh, bokor-bokor jeung kendi-kendi, kudu sakumaha make perak jeung emas pikeun nyieun piring-piring, 18 sakumaha kudu make emas murni pikeun nyieun altar paragi meuleum dupa jeung pikeun titihan paranti arca-arca mukarabin anu jangjangna meber ngauban Peti Perjangjian PANGERAN. 19 Saur Raja Daud, "Ieu rarancang anu kudu dilaksanakeun teh datangna ka kami ti PANGERAN ku manten." 20 Ngalahir deui Raja Daud ka Suleman putrana, "Sing pangger, sing junun. Geura 94
1 Tawarikh 28.21-29.3 prung pigawe, ulah digontot-gontot. GUSTI Allah anu ku Ama dikaulaan tan wande nyarengan ka hidep. Mantenna hamo nilarkeun, tangtu moal petot nyarengan nepi ka rengse sagala pagawean nyieun tempat pikeun ngabakti di eta Bait Allah kagungana-Na. 21 Papancen-papancen pikeun para imam jeung pikeun urang Lewi anu tumali jeung sagala pagawean di Bait Allah ku Ama enggeus diatur. Jalma-jalma patukangan anu kaahlianana rupa-rupa, anu geus saradia singkil ngabantu, kitu deui sakabeh jelema jeung para pamingpinna geura cangking, geura atur ku hidep." 29 1 Tutas eta, Raja Daud ngadawuh ka pajemuhan, "Suleman putra kami anu geus dipilih ku PANGERAN, umurna ngora keneh, tacan rea pangalaman. Ari pigaweeun sakitu rohakana, kawantu anu rek dijieun teh gedong keur GUSTI Allah, lain karaton keur manusa. 2 Pikeun kaperluan nyieunna kami geus sakedah polah kukumpul bahan-bahanna: emas, perak, tambaga, beusi, kayu, batu-batu permata, mutiara, batu lempengan jeung pirang-pirang batu marmer. 3 Samalah ku bawaning nyaah ka Bait Allah PANGERAN, kami pribadi nyumbangkeun perak jeung emas tina peperenian sorangan, 95
1 Tawarikh 29.4-10 4 emas kolot tilu rebu talenta leuwih, perak murni meh tujuh rebu talenta, keur papaes tembok Bait Allah, 5 jeung keur bahan barang-barang perak jieuneun tukang-tukang. Ayeuna, coba saha anu rido mere derma nyumbangkeun pangbaktina ka PANGERAN?" 6 Para kapala golongan, para pamingpin kaom, para panglima jeung para pajabat anu nyangking harta milik karajaan, kalawan sukana masing-masing marere sumbangan 7 bahan-bahan pikeun kaperluan nyieun Bait Allah. Barang-barang sumbanganana: Emas lima rebu talenta leuwih, perak salaksa talenta leuwih, tambaga meh salaksa dalapan rebu talenta, beusi saketi talenta leuwih. 8 Sumbangan-sumbangan mangrupa batu-batu permata diasupkeunana ka perbendaharaan Bait Allah diurus ku Yehiel, urang Lewi ti warga Gerson tea. 9 Jalma-jalma nyarumbangna ka PANGERAN reujeung sukana sarta kacida barungaheunana, dumeh barang-barang anu disumbangkeun teh nepi ka sakitu lobana. Komo Raja Daud mah liwat saking ngaraos bagjana teh. 10 Di dinya keneh dina eta pajemuhan, Daud muji sukur ka PANGERAN, piunjukna, "Nun GUSTI, Allah Yakub karuhun abdi, mugi Gusti dimulyakeun salalanggengna! 96
1 Tawarikh 29.11-17 11 Kaagungan, kadigjayaan, kamulyaan, kaagrengan, sareng kaluhungan, aya di salira Gusti. Saniskara nu di langit sareng di bumi, sadaya kagungan Gusti. Gusti teh Raja pinunjul, jungjunan saalam dunya. 12 Kabeungharan, kamuktian, sadaya asal ti Gusti, anu ngasta saniskara kalayan digjaya sareng kawasa, anu iasa midamel sangkan jalma jadi mulya sareng digjaya. 13 Nun Allah panutan, abdi-abdi muji sukur sareng ngamulyakeun pajenengan Gusti nu agung. 14 Parandene kitu, abdi sareng rahayat rumaos teu tiasa ngahaturkeun naon-naon ka Gusti, mung tiasa masrahkeun deui anu ku Gusti parantos dipasihkeun, kawantos sagala rupi oge asalna ti Gusti. 15 Gusti langkung uninga, hirup abdi sadaya di payuneun Gusti teh ibarat numpang ngumbara, sapertos karuhun abdi sadaya. Umur abdi-abdi saibarat kalangkang sakolebatan, teu tiasa sumingkir ti ajal pati. 16 Nun Gusti PANGERAN, abdi sadaya parantos sami-sami nyanggakeun ieu bahan-bahan kanggo ngadamel gedong, kangge ngagungkeun pajenengan Gusti anu suci. Nanging eta sadaya asalna teh paparin ti Gusti, sadayana asal kagungan Gusti. 17 Abdi terang yen Gusti ngaji hate tiap jalmi, sareng mikasuka ka jalmi anu sipatna lempeng jujur. Abdi iklas nyanggakeun ieu 97
1 Tawarikh 29.18-21 barang-barang ka Gusti. Ku abdi katingal kumaha baringaheunana umat Gusti anu karempel di dieu reh parantos tariasaeun nyanggakeun pangbakti ka Gusti. 18 Nun GUSTI, Allah karuhun abdi, Ibrahim, Ishak, sareng Yakub, mugi-mugi sipat babakti maranehna anu sapertos kitu teh dilanggengkeun, sina tetep ngakar dina hate umat Gusti, mugi sing tetep maranehna satia saumur-umur. 19 Mugi pun anak, Suleman, dipaparin hate suhud sareng kadaek kana ngalakonan sagala timbalan Gusti, sareng kanggo ngadegkeun Bait kangge ngabakti ka Gusti, anu bahan-bahanna ku abdi parantos disadiakeun." 20 Sanggeus kitu Daud nimbalan ka pajemuhan, "Sanggakeun puji ka PANGERAN Allah maraneh!" Breng kabeh maruji ka PANGERAN, Allah karuhunna, tuluy sarujud nyanggakeun hormat ka PANGERAN jeung ka raja. 21 Poe isukna maranehna mareuncit sato dikurbankeun, dibaktikeun ka PANGERAN, saterusna dibagikeun ka jalma rea sina didalahar. Salian ti eta maranehna mareuncit deui sarebu sapi jalu ngora, sarebu domba jalu, jeung sarebu anak domba, diduruk kabeh dina altar, ditambah ku ngurbankeun anggur. 98
1 Tawarikh 29.22-29 22 Poe eta sajeroning dahar nginum di payuneun PANGERAN, jalma-jalma pohara ngarasa bagjana. Dina poe eta Suleman diembarkeun deui yen jadi raja, tuluy dilisahan kalawan pajenengan PANGERAN, jadi raja maranehna, sarta Sadok dijenengkeun imam. 23 Sabada eta Suleman terus calik dina tahta anu geus dikukuhkeun ku PANGERAN, ngagentos ramana, Daud. Jadina raja lulus mulus, hasil sagala panejana, katurut ku sakumna bangsa Israil. 24 Para gegeden, sakumna balad, malah putra-putra Daud sejenna kabeh ikrar seja satia, tarima dibawah kawasa Raja Suleman. 25 Sakumna bangsa Israil ku PANGERAN dikersakeun kataji ku Suleman, sarta Suleman teh ku Mantenna dipaparin kamulyaan anu punjul ti raja Israil nu mana bae. 26 Daud putra Isai ngarajaanana nyangking sanagara Israil teh 27 opat puluh taun, nya eta di Hebron tujuh taun, di Yerusalem tilu puluh tilu taun. 28 Pupusna sanggeus yuswana kacida sepuhna, mulya, kawasa, dipikaajrih. Anjeunna diganti ku Suleman, putrana. 29 Carita Raja Daud ti awal nepi ka wekasan kaungel dina carita tilu jurutingal: Samuel, Natan jeung Gad, 99
1 Tawarikh 29.30 30 anu ngadadarkeun hal ngarajaanana, hal kakawasaanana, jeung hal-hal anu kasorang ku anjeunna jeung ku urang Israil, kitu deui ku karajaan-karajaan sakurilingeunana. 100
2 Tawarikh 1 1 Suleman putra Raja Daud geus teguh nyangkingna karajaan Israil, tur ku PANGERAN Allahna diberkahan, dikersakeun jadi kacida kawasana. 2 Raja Suleman nimbalan ka sakabeh kapala sarebu jeung kapala saratus jelema, ka para gegeden, ka para kapala kulawarga jeung ka salian ti eta, 3 kudu ngiring anjeunna ka tempat ibadah di Gibon. Anu matak kudu ka ditu teh sabab Kemah Tepangan PANGERAN beunang ngadegkeun Musa abdi Allah ayana di Gibon. 4 (Tapi Peti Perjangjian mah aya di Yerusalem, di jero kemah damelan Raja Daud basa tas dipindahkeun ti Kiryat Yarim tea.) 5 Altar tambaga beunang nyieun Besalel bin Uri bin Hur oge ayana di Gibon, hareupeun Kemah Tepangan PANGERAN. Raja Suleman sapangiringna geus ngabakti ka PANGERAN di Gibon. 6 Raja ngabaktina hareupeun Kemah, ngurbankeun sarebu sato peuncitan, diduruk dina eta altar tambaga. 7 Dina peutingna Allah nembongan ka Suleman, mariksa kieu, "Maneh hayang dibere naon ku Kami?"
2 Tawarikh 1.8-14 8 Piunjuk Suleman, "Gusti sakitu asihna ka Daud, pun bapa, teu petot-petot. Dupi abdi ku Gusti dijadikeun raja gentosna. 9 Nun GUSTI Allah, mugi jangji Gusti ka pun bapa tea diyaktoskeun. Abdi ku Gusti dijadikeun raja, kedah ngurus jalmi anu seueurna tanpa wilangan. 10 Ku margi kitu abdi nyuhunkeun dipaparin kabijaksanaan sareng kaweruh kangge ngatur maranehna. Upami teu kitu pimanaeun abdi tiasa ngurus umat Gusti anu sakitu seueurna?" 11 Dawuhan Allah ka Suleman, "Pamenta maneh kacida merenahna. Lain menta kamuktian atawa rajabrana, lain menta supaya kamashur atawa supaya musuh- musuh tumpur atawa menta panjang umur. Maneh ku sabab dijieun raja umat Kami menta kabijaksanaan jeung kaweruh supaya bisa ngurus maranehna. 12 Heug, ku Kami dibere kabijaksanaan jeung kaweruh. Malah rek ditambah ku kabeungharan, dunya brana, tur bakal kamashur leuwih ti raja-raja sejen, boh nu saheulaeun, boh nu sapandeurieun." 13 Suleman jengkar ti tempat ibadah di Gibon, ngantunkeun Kemah Tepangan PANGERAN, mulih ka Yerusalem, tuluy ngageugeuh Israil. 14 Anjeunna ngayakeun pasukan lobana sarebu opat ratus kareta jeung dua welas 2
3 2 Tawarikh 1.15-2.3 rebu urang pasukan kuda. Ditempatkeunana aya nu di Yerusalem, aya nu di wewengkon- wewengkon sejenna. 15 Jaman anjeunna marentah, perak jeung emas teh di Yerusalem mah geus jadi biasa saperti batu bae. Kai kiputri ge lobana mangpirang-pirang cara kayu camara ilahar nu aya di lamping-lamping pasir di Yuda. 16 Raja ngawasakeun para pagawena ngirim-ngirimkeun kuda ti Mesir jeung ti Kilikia, 17 kareta-kareta ti Mesir, disokongkeun ka raja urang Het jeung ka raja urang Siria ku jalan dijual, hiji kareta hargana genep ratus uang perak, ari kuda sahijina saratus lima puluh uang perak. 2 1 Raja Suleman geus gilig rek mimiti ngadegkeun Bait Allah tempat ngabakti ka PANGERAN. Ari anjeunna pribadi rek ngadamel karaton. 2 Ti dinya anjeunna miwarang jelema tujuh puluh rebu urang purah ngakutan bahan-bahan, dalapan puluh rebu urang purah ngali batu, jeung tilu rebu genep ratus urang mandor. 3 Geus kitu anjeunna ngintun pamundut ka Raja Hiram di nagara Tirus, saurna, "Mugi Jeng Raja kersa ngintunan kai-kai kiputri golondongan ka sim kuring, sapertos ka pun bapa kapungkur, Raja Daud, nalika anjeunna ngadamel karaton.
2 Tawarikh 2.4-8 4 Sim kuring bade ngadamel Bait Allah kangge ngagungkeun ka PANGERAN, Allah sim kuring, nya eta gedong suci paranti sim kuring sarawuh rahayat ngabakti ka Mantenna ngahaturkeun kukus seuseungitan, roti suci teu petot-petot, kurban beuleuman unggal enjing sareng unggal sonten, unggal dinten Sabat, unggal dinten Pesta Bulan Anyar sareng dinten-dinten mulya sanesna, ngamulyakeun PANGERAN Allah sim kuring sadaya, kawajiban urang Israil sapapaosna, numutkeun katangtosan ti Mantenna. 5 Maksad sim kuring eta Bait Allah teh bade sing ageung, reh Allah sim kuring sadaya agung-Na punjul ti allah-allah sanes. 6 Saleresna moal aya anu tiasa ngadamel Bait Allah linggihaneun Allah, margi saleganing langit oge keur Mantenna mah moal cekap. Atuh pimanaeun sim kuring tiasa ngadamel anu langkung punjul ti batan gedong paranti ngukus seuseungitan ka Allah? 7 Sareng sim kuring mugi dikintun jalmi saurang, anu ahli kana ngukir, kana ngadamel barang-barang tina emas, perak, tambaga, beusi, kitu deui ahli kana migawe lawon bulao, lawon wungu sareng lawon beureum, sina maturan juru-juru ukir urang Yuda sareng urang Yerusalem kenging milih pun bapa, Daud. 8 Nyuhunkeun dikintunan kai kiputri, kijamuju, sareng candana ti Libanon, reh 4
2 Tawarikh 2.9-14 sim kuring terang Sang Raja kagungan tukang-tukang nuar kai anu parantos ahli. Jalmi-jalmi sim kuring bade enggal-enggal dijurung ngabantu jalmi-jalmi Kangjeng Raja 9 nyayagikeun kai masing seueur, reh Bait Allah anu bade diadegkeun ku sim kuring teh bakal ageung sareng bakal agreng. 10 Sim kuring bade ngintun pibekeleun jalmi-jalmi ti dieu dua laksa pikul tarigu, dua laksa pikul gandum, dua laksa bat cianggur sareng dua laksa bat minyak jetun." 11 Raja Hiram ngawaleran ka Suleman ku surat, ungelna, "Rehing PANGERAN mikaasih umat-Na, nu mawi Rayi ku Mantenna didamel jadi rajana. 12 Sagala puji ka GUSTI Allah Israil anu ngadamel bumi sareng langit! Mantenna ka Raja Daud parantos maparin hiji putra anu binekas, sugih pangarti sareng binangkit, anu ayeuna keur tatahar seja ngadamel Bait kangge PANGERAN, kitu deui karaton keur salirana ku anjeun. 13 Akang nyanggakeun hiji jalmi ahli ukir anu pinter, wastana Huram. 14 Indungna kalebet kaom Dan, dupi bapana mah asli urang Tirus. Parantos tabah kana midamel barang-barang tina emas, perak, tambaga, beusi, batu, kai, migawe lawon bulao, wungu, beureum sareng lenen. Tiasaeun migawe ukiran kumaha bae numutkeun pesenan. Mangga gawekeun 5
6 2 Tawarikh 2.15-3.3 nyarengan tukang-tukang ti Rayi sareng anu ti tuang Rama, Raja Daud. 15 Tarigu, gandum, cianggur sareng minyak jetun tea kintunkeun sakumaha pilahir. 16 Kai kiputri pamundut tangtos dikintunan, bade nuaran ti pagunungan Libanon. Dikintunkeunana bade jalan laut, dibeungkeutan dirakitkeun, sina ngangkleung dugi ka Yopa, ti dinya kantun ngakutan ka Yerusalem." 17 Ti dinya Raja Suleman ngetang jalma- jalma anu ngumbara di tanah Israil, cara anu bareto dilampahkeun ku Daud ramana. Kapendak aya 153.600 urang. 18 Tina sakitu, 70.000 urang dijieun purah nanggungan bahan-bahan, 80.000 urang purah meulahan batu di gunung-gunung, 3.600 urang dijieun mandor supaya pagawean lancar. 3 1 Tempat pikeun adegan Bait Allah geus aya beunang nyadiakeun Raja Daud ramana Suleman. Nya eta di Yerusalem, di Gunung Moria, tempat urut panggilingan bogana Arauna urang Yebus tea. Raja Suleman mimiti ngadamel rarancangna, 2 dina bulan kadua taun kaopat anjeunna jumeneng raja. 3 Bait Allah anu diadegkeun ku Raja Suleman panjangna dua puluh tujuh meter, rubakna salapan meter.
2 Tawarikh 3.4-11 4 Rohangan hareup rubakna sarubak Bait Allah, salapan meter, luhurna lima puluh opat meter, ti beulah jerona dilapis ku emas kolot. 5 Rohangan utamana dikeput ku papan kiputri tuluy disaput ku emas kolot, direkakeun tangkal-tangkal korma jeung rarantean. 6 Bait Allah teh ku raja ditarapang ku batu-batu permata anu arendah jeung ku emas ti tanah Parwaim. 7 Bilik-bilikna, kaso-kasona, panto-panto katut bangbarung-bangbarungna dilapis ku emas. Ari tembok-tembokna diberean ukiran mahluk-mahluk jangjangan. 8 Rohangan jero anu disebut Kamar Pangsucina panjangna salapan meter rubakna salapan meter, sarua jeung rubakna eta gedong. Emas panyaput tembok-tembok Kamar Pangsucina lobana genep ratus talenta. 9 Paku-pakuna oge tina emas, lobana lima puluh sekel. Tembok loteng-lotengna disaput ku emas. 10 Raja miwarang ngadamel dua mumukarabinan tina logam, tuluy dilapis ku emas, diteundeun di Kamar Pangsucina, 11 (3:11-13) ditangtungkeun pagigir-gigir nyanghareup ka lawang, masing-masing baroga jangjang, sarta tiap jangjang panjangna dua meter dua puluh senti, 7
2 Tawarikh 3.12-4.2 maleber. Tungtung jangjang beulah jero masing-masing paantel di tengah-tengah rohangan, tungtung jangjang beulah luar masing-masing antel kana tembok rohangan. Jadi meberna teh kira-kira salapan meter. 12 (3:11) 13 (3:11) 14 Eta Kamar Pangsucina make reregan lenen jeung lawon lianna, dicelep ku warna bulao, wungu jeung beureum, sarta diberean papaes anu direkakeun mukarabin. 15 Raja ngadamel dua pilar anu luhurna masing-masing lima belas satengah meter, diadegkeunana di hareupeun Bait Allah, sarta masing-masing make mamakutaan anu luhurna dua meter dua puluh senti. 16 Puncak pilar dipapaesan ku rarantean anu dianyamkeun jeung ku dadalimaan tina tambaga saratus siki. 17 Eta dua pilar ditangtungkeunana di gigireun gapura gedong, hiji di beulah kidul, dingaranan Yakin, hiji deui di beulah kaler, dingaranan Boas. 4 1 Jeung deui Raja Suleman ngadamel hiji altar tambaga ukuran salapan meter pasagi, luhurna opat satengah meter. 2 Jeung ngadamel tatalagaan tina tambaga, bangunna bunder, jerona dua meter dua puluh senti, gurat tengahna opat meter opat puluh senti, kurilingna tilu welas meter dua puluh senti. 8
2 Tawarikh 4.3-9 3 Biwir luar eta tatalagaan sakurilingna diberean papaes dua baris ngajajar, direka sasapian-sasapian tina tambaga anu bahanna asal tina tambaga anu dipake nyieun eta tatalagaan. 4 Tatalagaanana disangga ku tonggong dua welas sasapian tambaga anu nyalanghareup ka beulah luar: ka kaler, ka kulon, ka kidul, ka wetan, tilu-tilu. 5 Kandelna bak tatalagaan satampah, biwirna jiga biwir lumur beukah ka luar jiga kembang bakung. Ari pieusieunana kira-kira genep puluh rebu liter. 6 Jolang oge nyieun sapuluh siki, diteundeunna lima di sisi Bait Allah beulah kidul, lima di sisi kaler, gunana pikeun ngumbah babagian sato anu geus direcah pikeun jadi kurban beuleuman. Ari cai tina tatalagaan mah gunana paranti imam beberesih. 7 (4:7-8) Ngadamel suku lampu tina emas lobana sapuluh siki, luyu jeung sarat anu baku. Ngadamel meja sapuluh siki, dipasangna di rohangan utama di unggal sisi lima-lima, jeung sukuna lima-lima. Oge ngadamel pinggan emas saratus siki. 8 (4:7) 9 Ari para imam dipangnyieunkeun buruan jero jeung buruan luar. Panto-panto di lawang antara dua buruan tea dilapis ku tambaga. 9
2 Tawarikh 4.10-18 10 Ari tatalagaan diteundeunna deukeut pojok Bait Allah beulah kidul wetan. 11 (4:11-16) Kajaba ti anu tadi, Huram nyieun katel-katel, sosodok-sosodok jeung pinggan-pinggan. Sakur parabot anu ku Raja Suleman dipiwarang dijieun pikeun kaperluan Bait Allah, kabeh geus anggeus dijieun ku Huram. Barang-barang anu dijieunna nya eta: Dua tihang gede. Dua mamakutaan anu jiga cangkir jebleh di puncak eta dua tihang. Rante lilit papaes mamakutaan. Opat ratus dadalimaan, anu dipasang dua jajar, papaes mamakutaan. Sapuluh padati. Sapuluh paso. Hiji tatalagaan. Dua belas sasapian anu munggu tatalagaan. Katel-katel, sosodok-sosodok jeung garpuh-garpuh. Eta kabeh keur kaperluan Bait Allah anu dijieun ku Huram pikeun Raja Suleman, kabeh tina tambaga anu disangling. 12 (4:11) 13 (4:11) 14 (4:11) 15 (4:11) 16 (4:11) 17 Dipiwarang dicitakna ku raja di pangecoran antara Sukot jeung Sereda di Lebak Yordan. 18 Kacida lobana barang-barang anu dijieun tina tambaga teh, nepi ka teu aya anu bisa naksir sabaraha lobana tambaga anu geus kapake. 10
11 2 Tawarikh 4.19-5.4 19 Raja Suleman ngadamel oge paparabotan emas pikeun kaperluan Bait Allah: altar jeung meja-meja paranti ngahaturkeun roti ka Allah; 20 suku-suku lampu jeung lampu-lampuna tina emas kolot, anu kudu dipasang ngagenclang di hareupeun rohangan Kamar Pangsucina luyu jeung sarat; 21 kembang-kembang tiruan, lampu-lampu, capit-capit; 22 panetel-panetel paranti mareuman lampu, bokor-bokor, pisin-pisin wadah seuseungitan, jeung wadah-wadah ruhak. Kabeh dijieunna tina emas kolot. Panto-panto Bait Allah beulah luar kitu deui panto-panto anu ka rohangan Kamar Pangsucina kabeh dilapis ku emas. 5 1 Sanggeus sagala rupa pagawean pikeun Bait Allah tea rengse, sagala barang-barang perak, emas, jeung salianna anu ku Daud Ramana geus dibaktikeun ka PANGERAN, ku Raja Suleman disimpen di Bait Allah, di kamar panyimpenan. 2 Geus kitu, Raja Suleman nimbalan ka sakabeh pamingpin kaom jeung kapala- kapala golongan Israil, supaya karumpul di Yerusalem, rek mindahkeun Peti Perjangjian PANGERAN ti Sion, Kota Daud ka Bait Allah. 3 Sarerea geus karumpul dina mangsa Pesta Saung Daun. 4 Sanggeus para kapala kabeh kumpul, Peti Perjangjian teh diangkat ku urang Lewi,
2 Tawarikh 5.5-11 5 terus digotong ka Bait Allah. Kemah Tepangan PANGERAN oge katut unak-anikna ku para imam jeung urang Lewi dipindahkeun ka Bait Allah. 6 Ti dinya Raja Suleman katut sakumna bangsa Israil kumpul di hareupeun Peti Perjangjian, ngurbankeun domba jeung sapi pirang-pirang, loba teuing mun diitung. 7 Sanggeus kitu Peti Perjangjian PANGERAN teh ku para imam diasupkeun ka jero Bait Allah, dipernahkeun di Kamar Pangsucina, handapeun jangjang mumukarabinan, 8 sarta eta Peti katut rancatanana kaauban ku jangjangna anu maleber. 9 Congo-congo rancatanana bisa katenjo ku saha bae anu nangtungna lempeng hareupeun Kamar Pangsucina, ari ti beulah sejen mah henteu katembong. (Eta rancatan-rancatan ayana di dinya tetep nepi ka kiwari.) 10 Eusi Peti Perjangjian taya naon-naonna deui salian ti dua gebleg papan batu sisimpenan Musa keur di Gunung Sinai, basa PANGERAN ngadamel jangji ka urang Israil dina perjalanan maranehna waktu budal ti Mesir tea. 11 (5:11-14) Para imam ti sagala golongan geus araya, kabeh geus beberesih. Para pamaen musik urang Lewi oge jaronghok: Asap, Heman, Yedutun, jeung para anggota golonganana, marake pakean tina lawon lenen, narangtung deukeut altar pongpok 12
2 Tawarikh 5.12-6.5 wetan narabeuh kecrek jeung kacapi, dibarengan ku saratus dua puluh imam nariup tarompet. Breng nyaranyi ditarimbang ku sora tarompet, kecrek jeung tatabeuhan sejen, layeut awor kacida rasmina, maruji sukur ka PANGERAN, pokna, "Sagala puji ka PANGERAN, mulya manah-Na, mikaasih salalanggengna." Sabot para imam kalaluar ti jero Bait Allah, eta gedong ujug-ujug pinuh ku mega anu ngempray, dibarengan ku gebrayna cahaya kamulyaan PANGERAN anu matak serab, nepi ka para imam teu karuateun lila-lila ngabaraktina. 12 (5:11) 13 (5:11) 14 (5:11) 6 1 Raja Suleman neneda, "Nun PANGERAN, Gusti parantos kersa linggih di nu angkeub sareng poek. 2 Dupi ayeuna ku abdi parantos disayagian gedong anu agreng, linggihaneun Gusti sapapaosna." 3 Geus kitu raja malik mayun ka sakumna bangsa Israil anu kumpul, mundut berkah Allah keur maranehna. 4 Ti dinya ngadawuh kieu, "Sagala puji ka GUSTI Allah Israil! Mantenna pengkuh kana jangji anu dikedalkeun ka Daud rama kami anu kieu tea, 5 Ti semet ngabudalkeun umat Kami ti Mesir, nepi ka waktu ieu Kami tacan nyokot kota anu 13
2 Tawarikh 6.6-13 mana bae oge di tanah Israil sangkan bisa nyieun gedong tempat Kami dibakti. Jeung tacan ngangkat jelema pikeun jadi lulugu umat Kami Israil. 6 Ayeuna Kami teh milih Yerusalem pikeun tempat Kami dibakti, sarta maneh, Daud, kudu jadi lulugu umat Kami." 7 Suleman neruskeun dawuhanana, "Daud rama kami bareto aya manah rek ngadamel gedong paranti ngabakti ka GUSTI Allah Israil. 8 Tapi dawuhan PANGERAN ka anjeunna, Niat maneh hayang nyieun gedong pikeun Kami teh hade pisan. 9 Sanajan kitu maneh mah ulah tulus nyieun eta. Gedong pikeun Kami teh sina dijieun ku anak maneh, anak sorangan. 10 Tah ayeuna PANGERAN geus ngabuktikeun eta jangji, reh kami geus ngadeg raja nyangking Israil ngaganti ama, geus anggeus nyieun ieu gedong tempat ngabakti ka GUSTI Allah Israil, 11 sarta Peti Perjangjian wadah papan batu anu ngamuat perjangjian anu ditimbalkeun ku PANGERAN ka urang Israil, ku kami geus disimpen di Bait Allah." 12 Sanggeus kitu Suleman nyaketan altar, ngadeg hareupeunana tuluy nadahkeun panangan, neneda hareupeun sarerea. 13 Di tengah-tengah buruan Bait Allah teh aya paimbaran tambaga anu diadegkeun ku 14
2 Tawarikh 6.14-18 Suleman, ukuran dua meter dua puluh senti pasagi, luhurna sameter tilu puluh senti. Suleman mancat kana eta paimbaran, tuluy sideku jeung namprakkeun panangan ka langit, tembong ka sarerea. 14 Seug unjukan ka PANGERAN, "Nun GUSTI Allah Israil, di satungkebing langit satangkaraking jagat teu aya allah sapertos Gusti. Gusti pengkuh kana timbalan anu diikrarkeun ka ieu umat, sareng ngabuktoskeun kaasih ana maranehna leres-leres tumut ka Gusti. 15 Gusti tigin kana jangji ka Daud pun bapa. Dinten ieu dawuhan-dawuhan Gusti teh sadayana buktos. 16 Mugi jangji Gusti anu sanesna oge ka pun bapa, anu nyebatkeun yen upami turunan pun bapa leres-leres tumut kana Hukum Gusti sakumaha anjeunna, tangtos ti turunan anjeunna salamina baris aya anu nyepeng parentah, jadi raja di Israil. Nun GUSTI Allah Israil, mugi hal eta oge dilaksanakeun, ayeuna. 17 Nun GUSTI Allah Israil, saneskanten jangji Gusti ka Daud teh mugi buktos. 18 Nanging nun Allah, naha leres-leres Gusti teh iasa linggih di ieu bumi sareng jalmi awewe lalaki? Margi saleganing langit oge dilinggihan ku Gusti mah moal muat, komo ieu gedong kenging abdi, bade cekap kumaha? 15
2 Tawarikh 6.19-25 19 Nun PANGERAN Allah panutan, abdi teh abdi Gusti. Mugi ieu piunjuk abdi didangu, mugi panuhun abdi dikabul. 20 Mugi ieu gedong teh diraksa siang wengi. Gusti parantos jangji yen ieu tempat kangge tempat ngabakti ka Gusti. Ku margi kitu, samangsa-mangsa abdi neneda madep ka ieu gedong mugi didangu. 21 Samangsa-mangsa abdi, kitu deui umat Gusti, ngunjukkeun paneda madep ka ieu tempat, mugi kersa ngadangukeun. Mugi kersa ngamakbul sareng ngahapunten ka abdi sadaya ti sawarga panglinggihan Gusti. 22 Manawi aya jalmi anu diterka gaduh dosa ka batur dibantun kana altar Gusti di ieu gedong sina sumpah yen teu rumasa, 23 nun PANGERAN, mugi didangukeun ti sawarga, lereskeun perkawisna abdi-abdi Gusti teh, anu lepatna mugi dihukum luyu sareng layakna, anu teu lepat mugi dibebaskeun. 24 Manawi umat Gusti, Israil, eleh ku musuh lantaran gaduh dosa ka Gusti, seug dumeuheus ka Gusti di ieu gedong, sareng nyuhunkeun dihapunten kalayan pinuh karumasaan, 25 mugi didangu ti sawarga. Mugi dosa-dosa umat Gusti teh dihapunten, sareng mugi maranehna diwangsulkeun deui ka ieu tanah paparin Gusti ka maranehna sareng ka karuhunna. 16
2 Tawarikh 6.26-31 26 Manawi Gusti dugi ka teu nurunkeun hujan lantaran umat Gusti gaduh dosa, saupami maranehna tobat sareng madep ka ieu gedong nyanggakeun panuhun kalayan karumasaan, 27 nun PANGERAN, mugi dimakbul ti sawarga, mugi dosa-dosa Israil umat Gusti teh dihapunten, sareng tuduhan pilampaheun anu samunasabahna. Salajengna nun PANGERAN, paparinkeun hujan ka ieu tanah anu ku Gusti parantos dijadikeun milik maranehna sapapaosna. 28 Manawi ieu tanah katarajang tigerat atanapi pagebug, atanapi upami pepelakanana reksak boh ku hama perang, boh ku hama beureum atanapi ku simeut, atanapi upami umat Gusti ditarajang ku musuh, atanapi upami maranehna aya anu katarajang kasakit atanapi paudur, 29 mugi panyambat maranehna didangu. Upami ti umat Gusti, Israil, aya anu katarajang prihatin neneda ka Gusti bari ngangkatkeun leungeun ka lebah ieu Gedong Gusti, 30 mugi Gusti ti sawarga ngadangu panyambatna sareng maparin hapunten. Mung Gusti anu waspaos kana kereteging hate manusa. Mugi satiap jalmi perkawisna ku Gusti ditimbang sakumaha layakna, 31 dugi ka umat Gusti teh mikasieun sareng tumut ka Gusti saumur-umur, di tanah anu 17
2 Tawarikh 6.32-37 ku Gusti parantos dipaparinkeun ka karuhun abdi sadaya. 32 Manawi aya jalmi bangsa sanes di tanah anu tebih ti dieu nguping wartos yen Gusti kalintang agungna, kalintang kawasana, tur salamina sayagi midamel kumaha bae, seug upami manehna dongkap neneda di ieu gedong, 33 panedana mugi didangu. Mugi panyambat panuhunna dimakbul ti sawarga panglinggihan, supados jalmi-jalmi saalam dunya terang ka pajenengan Gusti sarta aranut sakumaha umat Gusti Israil. Sina tarerangeun yen ieu gedong kenging abdi teh estu tempat paranti ngabakti ka Gusti. 34 Manawi ieu umat kagungan ku Gusti ditimbalan budal merangan musuh, sanaos di mana bae upami nyambat ka Gusti madep ka ieu dayeuh anu ku Gusti parantos kapilih, madep ka ieu gedong kenging abdi, 35 mugi panyambatna didangu, dimakbul ti sawarga, perangna sing unggul. 36 Manawi ieu umat gaduh dosa ka Gusti kawantos taya jalmi anu henteu gaduh dosa seug upami Gusti bendu dugi ka maranehna diantep kasoran ku musuh sareng diboyong ka nagara sanes, sanaos sakumaha tebihna eta nagara, 37 mugi panyambat umat Gusti teh didangu. Manawi di dituna maranehna tarobat sareng sasambat ka Gusti, rarumasaeun kana 18
2 Tawarikh 6.38-7.1 kalepatan sareng kadorakaanana, nun PANGERAN, mugi panyambatna didangu. 38 Manawi di ditu teh maranehna leres-leres tarobat sasambat ka Gusti ngiblat ka tanah ieu anu ku Gusti dipaparinkeun ka karuhun abdi sadaya, ngiblat ka ieu dayeuh anu ku Gusti parantos kapilih, sareng ka ieu gedong kenging abdi ngadegkeun keur salira Gusti, 39 mugi panyambatna didangu. Dangu eta umat Gusti teh, pikawelas, hapunten dosa-dosana ti sawarga panglinggihan. 40 Ayeuna nun Allah panutan, tingali abdi sadaya, dangukeun panyambat abdi sadaya anu diunjukkeun di dieu. 41 Sumangga geura ngadeg nun GUSTI Allah, geura lebet ka ieu gedong sinarengan Peti Perjangjian perlambang kakawasaan Gusti, mangga geura linggih di dieu sapapaosna. Mugi berkahan sagala gawe para imam Gusti. Paparin umat Gusti kabagjaan tawis Gusti teresna ka maranehna. 42 Nun GUSTI Allah, mugi raja anu dijenengkeun ku Gusti teh ku Gusti ulah ditampik. Masing emut yen Gusti teh mikaasih ka Daud nu jadi abdi Gusti tea." 7 1 Tamat Raja Suleman neneda, seug aya seuneu ragrag ti awang-awang, ngahuru kurban-kurban anu geus dibaktikeun, sarta cahaya kamulyaan PANGERAN ngagebray minuhan Bait Allah. 19
2 Tawarikh 7.2-7 2 Para imam teu bisa asup ka jero, wantu- wantu Bait Allah teh pinuh ku cahaya anu ngagebray. 3 Barang urang Israil narenjo seuneu ragrag ti awang-awang jeung cahaya anu minuhan Bait Allah, bruk sarujud nyaruuh kana lante, ngabarakti ka Allah, maruji sukur kana kamulyaan manah jeung sipat asih-Na anu langgeng. 4 Suleman jeung jalma rea tuluy nyanggakeun kurban-kurban ka PANGERAN. 5 Sato anu dikurbankeun aya 22.000 sapi jeung 120.000 domba, dijieun kurban panarima. Ku jalan kitu anjeunna jeung jalma rea nyalametkeun eta Bait Allah. 6 Para imam narangtung di tempat anu baku keur maranehna, ari di hareupeunana narangtung urang Lewi, anu maruji ka PANGERAN dipirig ku tatabeuhan beunang nyayagikeun Raja Daud bareto, nyaranggakeun kidung "Asih Mantenna Salalanggengna!" sakumaha anu ku Daud geus diwajibkeun ka maranehna. Para imam nariup tarompet, jalma rea kabeh nangtung. 7 Suleman nyucikeun patengahan buruan di latar tepas Bait Allah, sarta di dinya anjeunna nyanggakeun kurban-kurban anu dibeuleum sagemblengna, kurban gandum jeung ngurbankeun gajih sato-sato kurban karapihan. Nu matak anjeunna ngurbanna di dinya lantaran lamun dina altar tambaga 20
2 Tawarikh 7.8-14 tea mah moal muat, sabab kurbanna sakitu lobana. 8 Sanggeus kitu Raja Suleman jeung rahayat Israil ngalampahkeun Pesta Saung Daun tujuh poe lilana. Jalma kacida lobana, daratang ti jauhna, nu ti kaler ti semet Hamat, nu ti kidul ti semet wates tanah Mesir. 9 Di darinyana lilana tujuh poe pikeun nyalametkeun altar, tujuh poe keur pestana. Dina poe wekasanana ngayakeun upacara panutup. 10 Dina poe isukna, nya eta tanggal dua puluh tilu bulan katujuh, rahayat ku Suleman dipiwarang baralik. Kacida ngarasa bagjana ku sagala berkah PANGERAN anu diganjarkeun ka Israil umat-Na, ka Daud, jeung ka Suleman. 11 Sanggeus Raja Suleman beres ngadamel Bait Allah jeung karaton sarta unak-anikna geus lengkep sapuratina, 12 PANGERAN nembongan ka anjeunna ti peuting sarta ngandika kieu, "Kami geus ngadangu paneda maneh. Ieu gedong paranti ngurban ku Kami ditarima. 13 Lamun Kami teu nurunkeun hujan, atawa ngadatangkeun hama simeut ngaruksak pepelakan, atawa ngadatangkeun pagebug ka umat Kami, 14 upama maranehna sasambat ka Kami sarta tarobat tina lampah dorakana, ku 21
2 Tawarikh 7.15-21 Kami tangtu didangu ti sawarga, dosana dihampura, tanahna disina cukul deui. 15 Ieu gedong bakal diraksa. Sakur paneda anu disambatkeun di dieu tangtu ku Kami didangu, 16 sabab ieu tempat ku Kami geus ditarima jeung disucikeun pikeun salawasna jadi tempat ngabakti ka Kami. Tangtu ku Kami dijaga diraksa sapapanjangna. 17 Upama maneh suhud ngawula ka Kami cara Daud, nurut kana hukum-hukum jeung timbalan-timbalan Kami anu diandikakeun ka maneh, 18 jangji Kami ka bapa maneh tea, nya eta Israil salawasna bakal dirajaan ku anak incuna, tan wande bukti. 19 Tapi upama maneh jeung rahayat nyimpang tina hukum-hukum jeung parentah-parentah anu diandikakeun ka maneh sarta ngabakti ka allah-allah sejen, 20 tangtu disingkirkeun ti ieu tanah pamere Kami, sarta ieu gedong paranti ibadah, najan ku Kami geus disucikeun jadi tempat ngabakti ka Kami ge bakal ditinggalkeun, sina diseungseurikeun jeung dipupuas ku jalma-jalma di mana mendi. 21 Ieu gedong ayeuna sakieu agrengna. Tapi engke mah anu laliwat ka dieu bakal hareraneun heug ngaromong kieu, Na ku naon ieu tanah jeung gedong paranti ibadah teh ku PANGERAN dikieu-kieu? 22
2 Tawarikh 7.22-8.7 22 Dijawabna bakal kieu, Lantaranana mah ku sabab maranehna naringgalkeun PANGERAN Allahna anu nuyun karuhunna budal ti Mesir, suhud sumujud jeung ngabaktina ganti ka allah-allah sejen. Kitu sababna nu matak maranehna ku PANGERAN disina cilaka kieu." 8 1 Lilana Suleman ngadamel Bait Allah jeung karaton anjeunna teh dua puluh taun. 2 Sarta anjeunna ngomean deui kota-kota anu asalna paparin ti Raja Hiram, tuluy sina diareusian ku urang Israil. 3 Wewengkon Hamat jeung Soba ku anjeunna dijabel, 4 kota Palmira di gurun keusik dibentengan. Kota-kota di Hamat anu jadi puseur gudang-gudang bekel diomean deui. 5 Aya deui kota-kota sejenna anu diomean ku anjeunna nya eta: Bet Horon Girang, Bet Horon Hilir (duanana aya bentengna, lawangna bisa ditulakan), 6 Baalat, jeung kota-kota anu ku anjeunna didamel tempat gudang-gudang bekel, gudang-gudang kareta jeung tempat kuda. Sagala pangreka manahna hal ngawangun di Yerusalem, di Libanon jeung di sakuliah wewengkon karajaanana ku anjeunna dilaksanakeun. 7 (8:7-8) Urang Kanaan anu salamet tina panggempur urang Israil waktu tanah 23
2 Tawarikh 8.8-14 maranehna dijabel, ku Suleman diwajibkeun gawe paksa, nya eta urang Het, urang Emor, urang Pares, urang Hiwi jeung urang Yebus. Turunan maranehna nepi ka ayeuna tetep jaradi abid. 8 (8:7) 9 Urang Israil mah henteu disina gawe kitu, tapi dijadikeun prajurit, satria, senapati kareta jeung prajurit kuda. 10 Aya dua ratus lima puluh urang anu dijadikeun kapala purah ngatur anu digarawekeun dina rupa-rupa wawangunan. 11 Prameswarina, putra raja Mesir tea ku Suleman dipangdamelkeun bumi sarta terus dialihkeun ka dinya ti Kota Daud, sabab saur Suleman, "Prameswari calikna ulah di karaton Daud raja Israil, lantaran tiap tempat anu dicicingan ku Peti Perjangjian teh suci." 12 Suleman ngadamel kurban haturan PANGERAN dina altar damelanana tea di hareupeun Bait Allah. 13 Nyanggakeun kurban-kurban beuleuman nurutkeun kamistian anu kaungel dina Hukum Musa, anu kudu dilampahkeun dina saban poe anu dimulyakeun, dina poe Sabat, dina poe Pesta Bulan Anyar, jeung dina poe pesta taunan anu tilu rupa: Pesta Roti Teu Make Ragi, Pesta Panen, jeung Pesta Saung Daun. 14 Anjeunna ngatur kawajiban para imam sapopoena, ngatur kawajiban urang Lewi dina ngabantu papancen para imam tea jeung 24
25 2 Tawarikh 8.15-9.1 ngawihkeun kidung-kidung, nurutkeun aturan beunang Daud ramana. Ngatur para pangawal Bait Allah, ngatur rombongan-rombongan jagaan sapopoena di unggal gapura, sakumaha anu diparentahkeun ku Daud, abdi Allah tea. 15 Sagala aturan ti Daud pikeun para imam jeung urang Lewi ngeunaan tempat-tempat panyimpenan rajabrana jeung hal-hal lianna, kabeh dijalankeun taya anu kaliwat. 16 Sagala padamelan Suleman geus anggeus kalawan samakta, ti mimiti masang pademen Bait PANGERAN nepi ka kabeh lengkep sapuratina geus anggeus tur beres-roes. 17 Sanggeus kitu Suleman angkat ka Esion Geber jeung Elat, dua palabuan di basisir Teluk Akaba di tanah Edom. 18 Ku Raja Hiram dikintunan kapal-kapal katut para nangkodana jeung matros- matrosna anu geus rea pangalamanana. Ti dinya eta kapal-kapal teh balayar ka tanah Opir jeung nangkoda-nangkoda Suleman. Ana daratang deui ka Suleman nyerenkeun emas leuwih ti lima welas rebu kilo lobana. 9 1 Ratu nagri Syeba ngadangu warta hal kamashuran Raja Suleman, tuluy anjeunna ngadongdon ka Yerusalem seja ngajajal kapinteran Suleman ku sual-sual. Angkatna nyandak pangiring loba pisan, bari nyandak pirang-pirang onta dimomotan wawangian, permata-permata, jeung emas
2 Tawarikh 9.2-8 kacida lobana. Sanggeus tepang jeung Suleman, ratu ngasongkeun sual-sual anu geus aya dina manahna. 2 Panyualna kabeh kawaler, keur Suleman taya pisan sual anu henteu beunang. 3 Barang ratu nagri Syeba uninga kana kapinteran Suleman, tur ningali karaton beunang Suleman ngadegkeun, 4 ningali katuangan anu ditata dina mejana, ningali patempatan para pajabatna, ningali aturan gawe para ponggawa karaton katut saragemna, ningali dangdanan abdi-abdi anu ngalaladenan tuang, jeung ningali kurban-kurban anu dijalankeun di Bait Allah, ratu teh bati kataji jeung helok. 5 Ratu misaur ka raja, "Raja leres-leres pinter binekas, cocog sareng wartos anu kakuping di nagara sim kuring. 6 Sakawitna wartos teh ku sim kuring teu dipercanten, nya teras dongkap nyaksian sorangan. Geuning wartos anu dugi ka sim kuring teh henteu paro-parona acan tina sajembaring kapinteran Jeng Raja anu saleresna. Jeng Raja estu langkung-langkung pinter ti batan anu kacarioskeun. 7 Bagja temen rahayat anu kumawula ka salira, anu teu petot-petot marek sareng kasinugrahan tiasa ngupingkeun pitutur-pitutur kabijaksanaan Jeng Raja! 8 Sagala puji ka PANGERAN, Allah Jeng Raja! Mantenna parantos namplokkeun kaasih 26
2 Tawarikh 9.9-14 ka salira dugi ka diangkat jadi raja ngasta nagara kalayan pajenengan Mantenna. Tawis Mantenna asih ka Israil umat-Na, sareng mikahoyong sangkan umat-Na sumujud ka Mantenna sapapaosna, salira teh ku Mantenna dijenengkeun raja supados iasa miara hukum sareng kaadilan." 9 Ratu ngahaturkeun cacandakanana ka Raja Suleman: emas leuwih ti opat rebu kilo, wawangian jeung permata-permata kacida lobana. Wawangian hadiah ti ratu Syeba ka Suleman kacida haradena, teu aya anu ngungkulan. 10 (Abdi-abdi Raja Hiram jeung abdi-abdi Suleman tea, kajaba ti mawa emas ti Opir teh mawa kayu candana jeung permata-permata ongkoh. 11 Kai candana tea ku Suleman dijieunan tetecean-tetecean Bait Allah jeung karatonna, sawareh dijieunan kacapi jeung gambus paranti para pamaen musik. Di tanah Yuda tadina tacan aya nu model kitu.) 12 Hadiah ti ratu Syeba ku Suleman dibales. Jeung naon bae anu dipundut ku eta ratu ku Suleman dipaparinkeun. Ti dinya ratu mulih jeung pangiringna ka Syeba. 13 Unggal taun Raja Suleman meunang emas lobana meh dua puluh tilu rebu kilo, 14 jaba pajeg ti para padagang jeung para sudagar. Raja-raja Arab jeung para 27
2 Tawarikh 9.15-21 gupernur wewengkon-wewengkon Israil oge nyaranggakeun perak jeung emas. 15 Suleman ngadamel kepeng anu galede dua ratus siki, masing-masing dilakop ku emas tujuh kilo, emasna diteupa. 16 Kepeng-kepeng anu leutikan oge ngadamel tilu ratus siki, masing-masing dilakop ku emas tilu kilo diteupa. Kabeh ku anjeunna disimpen di hiji rohangan anu disebutna Karaton Leuweung Libanon. 17 Jeung deui raja ngadamel hiji singgasana gede, sabagian dilapisan ku gading, sabagian dilapisan ku emas tulen, 18 make tetecean genep hambal jeung diberean jojodog sampean anu dibulen ku emas ngahiji kana singgasana. Kenca katuhu singgasana make leungeun, gigireunana masing-masing make sisingaan anu narangtung. 19 Teteceanana oge make sisingaan dua belas, unggal tungtung hambalan hiji sisingaan. Di karajaan sejen tacan aya singgasana anu model kitu. 20 Lumur-lumur kagungan Raja Suleman kabeh tina emas, sagala rupa wawadahan anu aya di Karaton Leuweung Libanon kabeh tina emas tulen. Dina jaman Suleman perak mah dianggap taya hargana. 21 Anjeunna kagungan kapal-kapal purah lalautan, balayarna babarengan jeung kapal-kapal Raja Hiram. Tilu taun sakali 28
2 Tawarikh 9.22-29 kapal-kapalna mulang mawa emas, perak, gading, lutung, jeung monyet. 22 Di saalam dunya taya hiji raja anu ngungkulan kabeungharan jeung kapinteran Raja Suleman. 23 Raja-raja sejen sarumping ka anjeunna seja ngabarandungan kapinteranana anu dikurniakeun ku Allah. 24 Unggal raja sumpingna jeung kikintunan, barang-barang tina emas jeung perak, jubah, pakarang, wawangian, kuda, jeung bigal. Kitu bae unggal-unggal taun. 25 Jeung deui Suleman kagungan opat rebu gedogan pikeun kuda jeung kareta, kagungan pasukan kuda dua welas rebu urang. Ditempatkeunana sawareh di Yerusalem, sawareh deui dipencar di kota-kota sejenna. 26 Ti semet Walungan Eprat nepi ka tanah Pelisti jeung wawatesan tanah Mesir, anjeunna raja anu pangpunjulna. 27 Jaman anjeunna marentah, perak teh di Yerusalem mah dianggap barang biasa, disaruakeun jeung batu. Kayu kiputri oge lobana mangpirang-pirang cara kayu-kayu camara biasa anu di lamping-lamping pasir di Yuda. 28 Ti Mesir jeung ti nagara-nagara sejenna Suleman ngadatang-datangkeun kuda. 29 Carita Raja Suleman salian ti eta ti awal nepi ka ahir, aya dina Kitab Carita Nabi Natan, dina Kitab Piwejang Ahia urang Silo, jeung 29
30 2 Tawarikh 9.30-10.7 dina Kitab Wahyu Nabi Ido anu ngamuat oge carita hal pamarentahan Yarobam raja Israil. 30 Suleman ngarajaan sakuliah Israil lilana opat puluh taun, calikna di Yerusalem. 31 Sanggeus pupus dimakamkeun di Kota Daud, tuluy Rehabam putrana jadi raja ngagentos anjeunna. 10 1 Rehabam angkat ka Sekem, sabab keur didaragoan di ditu ku urang Israil kaom-kaom kaler, rek dijenengkeun raja. 2 Barang Yarobam bin Nebat anu keur aya di Mesir nyingkahan Raja Suleman, ngareungeu beja kitu, gancang bae mulang. 3 Ku urang Israil kaom-kaom kaler anjeunna diala, ti dinya bareng nepungan Rehabam, tuluy mihatur kieu ka Rehabam, 4 "Tanggungan anu ku tuang rama dikeunakeun ka kuring sadaya kacida ngaripuhkeunana. Manawi anjeun kersa maparin kaentengan malar hirup kuring sadaya ulah ripuh teuing, kuring sadaya seja satia jadi bawahan." 5 Waler Rehabam, "Kaula menta tempo tilu poe rek nimbang-nimbang heula. Engke bae ka darieu deui." Jalma-jalma terus budal. 6 Rehabam mundut pituah para sesepuh urut jurunasehat Suleman, ramana. Saurna, "Kumaha timbangan Bapa-bapa, jawab kumaha eta jelema-jelema teh?" 7 Piunjuk para sesepuh, "Upami Jeng Putra nembongkeun kahemanan, ngawaler ku nu
31 2 Tawarikh 10.8-15 pigenaheun hatena, tangtos maranehna bakal satia kumawula ka Jeng Putra." 8 Tapi eta nasehat para sesepuh teh ku anjeunna teu ditolih, anggur nepangan juru-juru nasehat nu diangkat ku anjeunna, barudak anu saumur jeung anjeunna. 9 Saurna, "Cik pirempug aranjeun kumaha hadena kuring teh? Jawab kumaha eta jelema-jelema anu marenta kaentengan teh?" 10 Jawab maranehna, "Saurkeun kieu, Cinggir kami leuwih gede ti batan cangkeng ama kami. 11 Saurkeun deui kieu, Tanggungan maraneh ti ama kami memang beurat. Ku kami rek dijieun leuwih beurat. Maraneh ku ama kami disabet ku pecut, ku kami mah rek dibabukan ku pecut cucuk beusi!" 12 Sanggeus tilu poe tea, Yarobam jeung jalma loba ngadareuheus deui ka Raja Rehabam sakumaha pamundutna. 13 Tapi raja lain nurut kana pituah para sesepuh. Ngawalerna ge keras, 14 da nurutkeun timbangan anu ngarora. Saurna kieu, "Ama kami mere tanggungan beurat ka maraneh. Tanggungan ti kami mah bakal beuki beurat. Ama kami nyabet ka maraneh ku pecut, kami mah arek ngababukan ku pecut cucuk beusi!" 15 Jadi raja teh henteu malire kana pamenta eta jelema-jelema. Eta geus kitu dikersakeunana ku GUSTI Allah, sangkan
32 2 Tawarikh 10.16-11.3 laksana pangandika-Na ka Yarobam bin Nebat ku perantaraan Ahia jurupeleng ti Silo. 16 Barang geus tetela yen pamentana ka raja teu dipalire, seug tinggorowok pokna, "Rorod Daud saturunanana! Naon jasana ka urang? Eh urang Israil, baralik! Keun Rehabam mah sina kumaha karepna!" Jadi urang Israil teh barontak. 17 Rehabam pada ninggalkeun, jadi raja ge ngan keur rahayat di wewengkon Yuda wungkul. 18 Anggeus kitu Rehabam miwarang Adoniram anu keur ngamandoran jelema- jelema anu gawe paksa, dipiwarang nepungan urang Israil. Tapi tiwas pada ngabenturan ku batu. Sanggeus uninga kitu, clak Rehabam kana kareta, rurusuhan kabur ka Yerusalem. 19 Ti harita rahayat karajaan Israil kaler ngalawan ka raja terah Daud. 11 1 Sasumpingna ka Yerusalem, Rehabam ngumpulkeun prajurit anu panghadena ti kaom Binyamin jeung kaom Yuda, saratus dalapan puluh rebu urang, rek merangan kaom-kaom Israil kaler, pikeun ngarebut deui kakawasaanana. 2 Tapi aya timbalan PANGERAN ka Nabi Semaya, 3 anu kudu ditepikeun ka Raja Rehabam jeung rahayat kaom Yuda jeung Binyamin. Dawuhana-Na,
2 Tawarikh 11.4-15 4 "Ulah merangan ka Israil dulur sorangan. Maraneh geura baralik bae. Kajadian kieu geus pangersa Kami." Maranehna narurut kana timbalan PANGERAN, teu tulus merangan Yarobam. 5 Rehabam tetep calikna di Yerusalem. Kota-kota di wewengkon Yuda jeung Binyamin ku anjeunna dibentengan: 6 Betlehem, Etam, Tekoa, 7 Betsur, Soko, Adulam, 8 Gat, Maresa, Sip, 9 Adoraim, Lakis, Aseka, 10 Sora, Ayalon jeung Hebron. 11 Unggal benteng dicekel ku hiji panglima, lengkep jeung bebekelanana, bahan dahareun, minyak jetun, anggur, 12 kitu deui kepeng jeung tumbak. Ku jalan kitu anjeunna tetep ngawasaan wewengkon Yuda jeung Binyamin. 13 Ti sakabeh wewengkon Israil, para imam jeung urang Lewi parindah ka Yuda, wewengkon kidul. 14 Urang Lewi nepi ka cul sampalan cul tanah, parindah ka Yuda jeung ka Yerusalem, lantaran ku Yarobam anu geus jadi raja di Israil jeung ku pigantieunana teu meunang terus jaradi imam PANGERAN. 15 Malah-malah Yarobam geus ngangkat imam-imam gantina, sina manghuluan di tempat-tempat ngabakti ka brahala, kudu ngabarakti ka jin-jin jeung ka arca-arca 33
2 Tawarikh 11.16-23 anu dirupakeun sapi beunang anjeunna ngadamel. 16 Rahayat di unggal kaom Israil, anu enya-enya sejana ngabakti ka PANGERAN Allah Israil, marilu pindah jeung urang Lewi ka Yerusalem, harayangeun tetep bisa ngurban ka PANGERAN, Allah karuhunna. 17 Atuh karajaan Yuda jadi tambah reugreug dibantu ku maranehna meunang tilu taun. Hirup maranehna tetep sakumaha keur waktu dirajaan ku Raja Daud jeung Raja Suleman. 18 Rehabam garwaan ka Mahalat binti Yerimot bin Daud. Ibuna Mahalat nya eta Abihail binti Eliab, putu Isai. 19 Kagungan putra pameget tilu: Yehus, Semarya jeung Saham. 20 Garwaan deui ka Maaka binti Absalom, puputra opat pameget: Abia, Atai, Sisa jeung Selomit. 21 Geureuha Rehabam kabehna dalapan welas, parekanana genep puluh. Ari putra- putrana dua puluh dalapan pameget, genep puluh istri. Ti saantero garwa jeung parekan, Maaka anu pangdipikacintana, 22 sarta asihna ka putra anu jenengan Abia leuwih ti ka putra-putra lianna, nepi ka dicadangkeun baris jadi raja gegentos anjeunna. 23 Kalawan wijaksana Rehabam maparin rasa tanggung jawab ka putra-putra anu pameget. Pala putrana dipencar di kota-kota anu 34
35 2 Tawarikh 12.1-6 dibenteng di sakuliah wewengkon Yuda jeung Binyamin, sagala kaperluanana disayagikeun sacukupna, malah dipanglamarkeun pigarwaeun loba pisan. 12 1 Tacan lila Rehabam jadi raja nyepeng kakawasaan, anjeunna jeung rahayatna tuluy mengpar tina Hukum PANGERAN. 2 Dina taun kalima pamarentahan Raja Rehabam, kateusatiaan maranehna ka PANGERAN teh meunang hukuman. Raja Sisak ti nagara Mesir ngarurug ka Yerusalem, 3 pasukanana dua welas rebu kareta, genep puluh rebu prajurit kuda, jeung prajurit lianna lobana tanpa wilangan, campur jeung pasukan-pasukan urang Libia, urang Sukit, urang Sudan. 4 Sanggeus ngarebut kota-kota Yuda anu dibenteng tea, Raja Sisak terus maju nepi ka Yerusalem. 5 Nabi Semaya ngadeuheus ka Raja Rehabam jeung ka para pamingpin urang Yuda anu keur tumplek ka Yerusalem nyingkahan Sisak. Anjeunna ngalahir, "Kieu timbalan PANGERAN, Maraneh enggeus ninggalkeun Kami. Ku sabab eta Kami ge rek ninggalkeun ka maraneh, ku Kami rek diserenkeun ka Sisak." 6 Raja jeung para pamingpin rarumasaeun kana dosana, sarta salaurna, "Parantos layak pisan PANGERAN midamel kitu teh."
2 Tawarikh 12.7-13 7 Ningali kaayaan kitu PANGERAN ngandika ka Semaya, dawuhana-Na, "Ku sabab maranehna rarumasaeun kana dosana, ku Kami moal nepi ka dimusnakeun. Lamun engke geus ditarajang ku Sisak, rek dibere karahayuan saeutik. Yerusalem moal sakumaha nandangan bebendu Kami. 8 Tapi teu meunang henteu, kudu eleh ku Sisak, sina ngararasaeun bedana antara ngawula ka Kami jeung ngawula ka raja-raja alam dunya." 9 Sanggeus Sisak nepi ka Yerusalem, tuluy ngajabelan raja brana nu aya di Bait Allah jeung di karaton. Sagala rupana dikeduk, kitu deui kepeng-kepeng emas dadamelan Raja Suleman tea. 10 Ti dinya Rehabam ngadamel gantina ku kepeng-kepeng tina tambaga, tuluy dititipkeun ka para kapala kawal gapura karaton. 11 Saban raja angkat ka Bait Allah eta kepeng-kepeng ku para pangawal dibawa ka Bait Allah, geus kitu diasupkeun deui ka kamar jaga. 12 Ku sabab anjeunna ngangken dosa ka PANGERAN, bebendu PANGERAN rada leler, anjeunna henteu sakumaha dicilakakeunana, kaayaan nagara Yuda oge hade. 13 Rehabam marentah di Yerusalem jadi raja mekarkeun kakawasaanana. Mimiti jumeneng dina yuswa opat puluh hiji taun, marentahna 36
37 2 Tawarikh 12.14-13.5 tujuh welas taun, calikna di Yerusalem anu ku PANGERAN dianggo ti saantero tanah Israil paranti ngabakti ka Mantenna. Jenengan ibuna Naama asal ti tanah Amon. 14 Rehabam teu kersa nuturkeun pangersa PANGERAN, lampahna goreng. 15 Laku lampah Rehabam ti awal nepi ka ahir, kitu deui hal pala putrana, kaungel dina kitab-kitab Carita Nabi Semaya jeung Carita Nabi Ido. Rehabam salawasna ngan perang bae jeung Yarobam. 16 Sanggeus pupus dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud. Ti dinya Abia putrana ngaganti jadi raja. 13 1 Abia mimiti jadi raja nagara Yuda dina taun kadalapan welas Raja Yarobam ngarajaan Israil. 2 Ngarajaanana tilu taun, calikna di Yerusalem. Jenengan ibuna Mikaya binti Uriel asal ti kota Gibea. Antara Abia jeung Yarobam pecah perang. 3 Balad Abia 400.000 prajurit ku Yarobam diayonan ku 800.000 prajurit. 4 Eta dua pasukan balad amprok di pagunungan Epraim. Raja Abia unggah ka Gunung Semaraim, cumeluk ka Yarobam jeung ka urang Israil. Cumelukna, "Dengekeun ieu kami! 5 Na teu nyaraho PANGERAN Allah Israil ngadamel perjangjian ka Daud, anu ungelna
2 Tawarikh 13.6-11 karajaan Israil salawasna bakal dirajaan ku anjeunna turun-tumurun? 6 Yarobam bin Nebat barontak ka Suleman, rajana, 7 heug ngumpulkeun jalma-jalma bangkawarah, ngadedetkeun pakarepanana ka Rehabam putra Suleman. Harita Rehabam teu bisa naon-naon, kawantu ngora keneh pisan jeung can aya pangalaman. 8 Ayeuna maraneh aya karep ngalawan kawibawaan karajaan anu ku PANGERAN geus dipaparinkeun ka Daud turun-tumurun. Balad maraneh kacida lobana, baroga sasapian emas, allah maraneh beunang nyieun Yarobam. 9 Imam-imam PANGERAN turunan Harun ku maraneh diusir kabeh, kitu deui urang Lewi, diganti ku imam-imam anu samodel jeung imam-imam bangsa sejen. Sambarang jalma, asal mawa sapi hiji atawa domba tujuh siki bisa diangkat jadi imam, anu dikawulakeun ka anu ku maraneh disebut jeung diaku allah. 10 Mungguh kami mah sarerea tetep sumeja kumawula ka PANGERAN, Allah kami, moal nepi ka ninggalkeun. Para imam turunan Harun tetep-tetep nedunan papancen, dibantu ku urang Lewi. 11 Unggal-unggal poe, isuk-isuk jeung pasosore teu kendat ka Mantenna ngahaturanan seuseungitan jeung sato peuncitan anu dibeuleum weuteuh. 38
2 Tawarikh 13.12-18 Maranehna tetep ngambengkeun roti dina meja suci, unggal magrib nyeungeutan lampu dina ajug emas. Naon bae timbalan PANGERAN ku kami dilampahkeun, sabalikna maraneh mah nyingkir ti Mantenna. 12 Pamingpin kami Allah ku manten, sarta imam-imam Mantenna araya di dieu, kari nariup tarompet ngahucuhkeun kami maju jurit ngagempur maraneh. Eh urang Israil, pacuan ngalawan ka PANGERAN Allah karuhun maraneh! Pamohalan bisa meunang!" 13 Sabot kitu Yarobam nginditkeun sawatara pasukan sina ngabongohan balad Yuda ti tukang, pasukan-pasukan sejenna sina ngambreg ti hareup. 14 Barang balad Yuda ngimpleng ka sakuriling, geuning geus katingker. Seug sasambat neda tulung ka PANGERAN. Para imam nariup tarompet. 15 Ger balad Yuda ngagero tuluy narajang musuh dijejeran ku Abia. Yarobam jeung sabalad Israil dielehkeun ku Allah. 16 Balad Israil kabur ti balad Yuda, ku Allah diserenkeun ka balad Yuda. 17 Balad Israil lebur diamuk ku Abia sabaladna. Aya 500.000 urang serdadu Israil anu panggagahna beak kasambut. 18 Urang Yuda bisa ngelehkeun urang Israil, eta lantaran maranehna ngandel ka PANGERAN, Allah karuhunna. 39
2 Tawarikh 13.19-14.5 19 Balad Yarobam ku Abia hantem diberik. Kota-kotana aya anu bisa diandih ku Abia, nya eta Betel, Yesana jeung Epron, katut desa-desa anu dareukeutna. 20 Sapanjang Abia jadi raja, Yarobam teu bisa mulihkeun deui kakawasaanana, sarta ahirna anjeunna tiwas digebug ku PANGERAN. 21 Sabalikna Abia kakawasaanana beuki mekar. Garwa Abia opat welas, putrana dua puluh dua pameget, genep welas istri. 22 Carita Abia salian ti eta, kasauranana jeung lampahna kaungel dina Kitab Carita Nabi Ido. 14 1 Raja Abia geus pupus, dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud. Asa, putrana ngagentos jadi raja. Dina cangkingan Asa nagara teh kerta sapuluh taun lilana. 2 Lampah Asa sapagodos jeung pangersa PANGERAN Allahna, bener jeung hade. 3 Altar-altar bangsa sejen jeung tempat- tempat ngabakti ka brahala ku anjeunna disingkir-singkirkeun, pilar-pilar karamatna dirugrug-rugrugkeun, arca-arca Asera diteukteukan. 4 Urang Yuda ditimbalan kudu ngalampahkeun pangersa PANGERAN, Allah karuhun maranehna, kudu nurut kana papakon-papakon jeung timbalan-timbalan Mantenna. 5 Tempat-tempat paranti ngabakti ka brahala jeung altar-altar pangukusanana 40
2 Tawarikh 14.6-11 dileungit-leungitkeun ti unggal kota nagara Yuda. Ku sabab kitu karajaan teh dina cangkingan anjeunna jadi kerta. 6 Dina pamarentahanana, kota-kota nagara Yuda dibenteng, mangtaun-taun tara nyorang perang, sabab anjeunna ku PANGERAN dipaparin reureuh. 7 Dawuhan Asa ka urang Yuda, "Urang ngabenteng kota-kota, make kuta jeung munara-munarana, make lawang anu bisa ditutup ditulakan. Urang bisa nyangking ieu tanah lantaran geus ngalampahkeun pangersa PANGERAN, Allah urang. Ku Mantenna dijaga, reugreug ti unggal pihak." Prak dipigawe reujeung lulus mulus. 8 Balad Asa 300.000 urang Yuda, pakarangna kepeng jeung tumbak, 280.000 urang Binyamin, pakarangna kepeng jeung panah, kabeh garagah sarta asak latih. 9 Aya hiji jelema urang Sudan ngaranna Serah, ngarurug ka nagara Yuda. Baladna sajuta prajurit, tilu ratus kareta, geus daratang ka Maresa. 10 Asa kaluar seja ngayonan. Itu ieu geus pahareup-hareup di Lebak Sepata deukeut Maresa. 11 Asa sasambat ka PANGERAN Allahna, piunjukna, "Nun PANGERAN, Gusti mah tangtos gampil bae mitulung ka balad alit balad ageung oge. Tulungan abdi sadaya nun Gusti PANGERAN, reh abdi sadaya percanten 41
42 2 Tawarikh 14.12-15.2 ka Gusti, reh bade ngayonan balad anu sakitu ageungna teh ngemban pajenengan Gusti, nun PANGERAN, Allah abdi sadaya! Moal aya anu unggul ngalawan ka Gusti." 12 Ti dinya balad urang Sudan ditarajang ku Asa sabaladna, eleh tuluy kalabur, 13 diobrot ku Asa jeung pasukanana nepi ka Gerar. Kacida lobana serdadu Sudan anu tiwas, barisanana teu bisa tagen. Maranehna dielehkeun ku PANGERAN jeung balad-Na. Balad-balad meunang rampasan perang kacida lobana. 14 Malah terus narajang jeung ngelehkeun kota-kota sakuriling Gerar, wantu-wantu pribumina geus kacida ngarasa gimirna ku PANGERAN. Kota-kotana diranjah, dunyabranana dijarah kacida lobana. 15 Sanggeus ngagempur eta terus ngagempur pakampungan-pakampungan tukang ngangon, ngarampasan domba jeung onta loba pisan. Geus kitu kakara balad teh mulang ka Yerusalem. 15 1 Roh Allah sumping ngauban ka Asarya putra Oded. 2 Asarya ngadeuheus ka Raja Asa, tuluy unjukan tarik, "Kangjeng Raja! Kitu deui aranjeun urang Yuda jeung Binyamin, reungeukeun! Sapanjang Kangjeng Raja tumut ka PANGERAN, ku Mantenna tangtos disarengan, ana Mantenna dipilari tangtos Mantenna mendakan. Sawangsulna upami
2 Tawarikh 15.3-9 Raja mungkur ti Mantenna, Mantenna oge tangtos nilarkeun. 3 Urang Israil kantos lami pisan hirup tanpa Allah nu sajati, tanpa imam anu ngawulang, tanpa hukum. 4 Nanging barang katarajang mamala, seug marulang ka PANGERAN, Allah Israil, nareangan ka Mantenna sarta kapendak. 5 Jaman eta taya jalmi anu tiasa lunta aman, margi sakuliah nagara nuju ribut sareng pakucrut. 6 Bangsa-bangsa silih pencet, nagara-nagara silih gencet, karana ku Allah diririweuh ku rupa-rupa mamala. 7 Sing tagen, ulah salempang. Karana damel Kangjeng Raja tinangtos aya pahlana." 8 Ngadangu piwejang Asarya putra Oded kitu, Asa ngaraos teger. Geus kitu anjeunna ngagempur arca-arca sesembahan di sakuliah tanah Yuda jeung Binyamin, kitu deui di kota-kota pagunungan Epraim anu dijabelan ku anjeunna. Altar PANGERAN di buruan Bait Allah diomean. 9 Jalma-jalma ti wewengkon Epraim, ti wewengkon Menase, jeung ti wewengkon Simeon loba anu sumolondo ka Asa, tuluy tetep-tumetep di karajaan anjeunna, lantaran nyarahoeun anjeunna disarengan ku PANGERAN. Asa nimbalan kumpul ka maranehna bareng jeung urang Yuda jeung urang Binyamin, 43
2 Tawarikh 15.10-17 10 seug maranehna karumpul di Yerusalem, dina bulan katilu taun kalima welas Asa jadi raja. 11 Dina poe eta maranehna ngurbankeun sato-sato beunang ngajarah tea ka PANGERAN, sapi tujuh ratus, domba tujuh rebu. 12 Geus kitu samiuk ngucapkeun jangji seja satia ngabakti ka PANGERAN, Allah karuhunna, seja anut terus jeung ati sanubari. 13 Anu henteu ngabakti ka Mantenna saha bae, kolot, ngora, lalaki, awewe, bakal dipaehan. 14 Breng ngucapkeun ikrar ditarikkeun kalawan nyebut jenengan PANGERAN yen seja nohonan jangjina. Geus kitu ger surak dipirig ku nu nariup tarompet. 15 Sanggeus ngucapkeun ikrar terusing ati sanubari urang Yuda kabeh ngarasa bagja, jadi raresep ngabakti ka PANGERAN. Ku PANGERAN ditampi sarta ti unggal pihak maranehna disina kerta. 16 Raja Asa mecat Maaka, eyang istri tina kalungguhan ibu suri, sabab ngadamel arca anu pikagirukeun, arca Asera. Arcana ku Asa ditigas, dicacag tuluy diduruk di Lebak Kidron. 17 Ari tempat-tempat ngabakti ka brahala ku Asa henteu kabeh digempurna. Tapi sapanjang anjeunna jumeneng tetep sumujud ka PANGERAN. 44
2 Tawarikh 15.18-16.5 18 Barang-barang anu ku Abia, ramana, enggeus dibaktikeun ka Allah kitu deui barang-barang tina emas jeung perak anu dibaktikeun ku anjeunna pribadi, disimpen di Bait Allah. 19 Salila tilu puluh lima taun dina cangkingan anjeunna, tara aya perang. 16 1 Dina taun katilu puluh genep Raja Asa nyangking nagara Yuda, Raja Baasa ti Israil ngarurug ka Yuda. Eta raja nohagaan kota Ramah, megatkeun jalan kaluar asup ka nagara Yuda. 2 Asa ngaluarkeun perak jeung emas ti Bait Allah jeung ti karaton, dikirimkeun ka Raja Benhadad, raja Siria anu calikna di Damsik. Titip saur kieu, 3 "Kaula ngahaturkeun ieu perak sareng emas. Urang silih bantu sapertos rama urang kapungkur. Baasa raja Israil ulah dibantu deui, sina ngundurkeun baladna ti wewengkon kaula." 4 Pangajak Asa ku Benhadad ditarima. Eta raja nginditkeun panglimana mawa balad ngagempur kota-kota nagara Israil, ngarebut Iyon, Dan, jeung Abel Bet Maaka, kitu deui kota-kota di wewengkon Naptali tempat gudang-gudang bekel. 5 Barang Raja Baasa ngadangu eta kajadian seug nunda padamelanana nohagaan Ramah tea. 45
2 Tawarikh 16.6-12 6 Ti dinya Raja Asa ngumpulkeun rahayat ti sakuliah Yuda, ditimbalan ngakutan batu jeung kayu urut Baasa di Ramah, tuluy dipake nohagaan kota Geba jeung Mispa. 7 Mangsa eta, Nabi Hanani ngadeuheus ka Raja Asa, unjukan kieu, "Ku margi Gusti mundut dibantu ka raja Siria, sanes muntang ka PANGERAN Allah Jeng Raja, balad Israil jadi luput ti Gusti. 8 Dupi balad katut pasukan karetana sareng pasukan serdadu kuda urang Sudan sareng urang Libia tea oge sanes sakitu ageungna? Geuning ku PANGERAN diserenkeun, Gusti anu unggul da muntang ka Mantenna. 9 PANGERAN teh teu weleh neuteup-neuteup ngawaskeun ka saalam dunya, seja maparin pitulung ka sing saha anu suhud hate ka Mantenna. Eta damel Gusti kitu teh kalintang bodona. Mana ti ngawitan wangkid ieu Gusti moal kendat-kendat perang." 10 Rey bae Asa geregeteun, heug nabi teh dirante. Ti wates harita Asa mimiti telenges ka sawatara rahayatna. 11 Kajadian-kajadian dina jaman pamarentahan Asa ti awal nepi ka ahir, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda jeung Israil. 12 Dina taun katilu puluh salapan jadina raja, Asa katerap kasawat dina dampal sampean parna pisan nepi ka jadi wuwudon. Tapi ti 46
47 2 Tawarikh 16.13-17.6 batan mundut pitulung ka PANGERAN, anggur dudukun. 13 Dua taun ti harita anjeunna pupus, 14 tuluy dikurebkeun di Kota Daud, pajaratanana karang beunang natah anjeunna keneh. Layonna diboborehan ku bungbu-bungbu jeung minyak seungit, sarta rahayat masang api unggun nandakeun sungkawa katilar ku anjeunna. 17 1 Yosapat jadi raja ngagentos Asa, ramana, sarta nohagaan kakuatan keur ngayonan Israil. 2 Nempatkeun pasukan-pasukan di saban kota benteng di Yuda jeung di pasisian wewengkon Yuda, kitu deui di kota-kota pagunungan di wewengkon Epraim anu geus dijabel ku Asa bareto. 3 Yosapat diberkahan ku PANGERAN, sabab nuturkeun tapak kalakuan ramana anu beh ditu beh ditu, henteu ibadah ka Baal. 4 Sumujud ka Allah panutan ramana, tunduk kana timbalan-timbalana-Na, henteu cara kalakuan raja-raja Israil. 5 Yosapat nyangkingna karajaan Yuda ditohagakeun ku PANGERAN, pada ngahaturanan pangbakti ku rahayatna, jadi kacida beungharna tur kacida diajenanana. 6 Anjeunna ngaraos bagja ngabdi ka PANGERAN. Tempat-tempat ngabakti ka brahala jeung arca-arca Asera nu aya di Yuda ku anjeunna digempur.
2 Tawarikh 17.7-14 7 Dina taun katilu jumenengna raja, anjeunna ngutus Benhail, Obaja, Jakaria, Netanel, jeung Mikaya, sina ngawuruk ka urang Yuda. 8 Maranehna dibaturan ku salapan urang Lewi, nya eta Semaya, Netanya, Sebaja, Asahel, Semiramot, Yonatan, Adonia, Tobia, jeung Tob Adonia. Aya imamna duaan, nya eta Elisama jeung Yehoram. 9 Maranehna ngideran sakuliah karajaan Yuda, mawa buku Hukum PANGERAN, ngawuruk rahayat. 10 Karajaan-karajaan di sakurilingna ku PANGERAN disina sarieuneun ka Raja Yosapat, taya anu wanieun merangan. 11 Urang Pelisti mah sawareh aya anu mawakeun perak kacida lobana jeung rupa-rupa deui pangbakti ka Yosapat. Jeung aya sababaraha urang Arab anu mere domba 7.700 siki jeung embe 7.700 siki. 12 Yosapat beuki lila beuki punjul bae. Di sakuliah karajaan Yuda anjeunna ngadamel benteng-benteng jeung tempat-tempat 13 panyimpenan bekel kacida lobana. Di Yerusalem anjeunna nempatkeun perwira-perwira penting, 14 diatur nurutkeun ahli karuhunna masing- masing. Panglima anu nyangking pasukan ti ahli karuhun Yuda nya eta Adna, ngabawah 300.000 prajurit. 48
2 Tawarikh 17.15-18.3 15 Sahandapeunana, nu kadua, nya eta Yohanan, ngabawah 280.000 prajurit; 16 nu katilu nya eta Amasia bin Sikri, ngabawah 200.000 prajurit. (Amasia kalawan sukana pribadi kumawula ka PANGERAN.) 17 Panglima ti pasukan ahli karuhun Binyamin nya eta Elyada, satria gagah, ngabawah 200.000 prajurit anu pakarangna kepeng jeung jamparing. 18 Sahandapeun eta, nu kadua nya eta Yosabad, ngabawah 180.000 prajurit, pakarangna kacida lengkepna. 19 Maranehna ngawula ka raja di Yerusalem. Di kota-kota benteng lianna di sanagara Yuda oge Yosapat nempatkeun pasukan-pasukan. 18 1 Sanggeus Raja Yosapat, raja nagara Yuda, jadi mukti jeung kaajen, anjeunna bebesanan jeung Raja Ahab, raja Israil. 2 Sawatara taun ti harita anjeunna angkat ka kota Samaria, natamu ka Ahab. Yosapat sapangiringna ku Ahab dihormat-hormat, dipangmeuncitkeun domba jeung sapi loba pisan, tuluy curak-curak. Ti dinya Ahab ka Yosapat nyoba-nyoba mundut dibantuan ngarurug Ramot di Gilad. 3 Saurna, "Kumaha anjeun kersa mantuan kaula merangan Ramot?" Waler Yosapat, "Mangga, kaula sareng balad seja ngabantu, sawaktos-waktos tangtos sayagi." 49
2 Tawarikh 18.4-11 4 Saurna deui, "Nanging saena mah urang tumaros heula ka PANGERAN." 5 Raja Ahab nyaur nabi-nabina sina kumpul, aya opat ratus urang. Anjeunna mariksa, "Meunang kami indit merangan Ramot? Mangga rurug bae," jawabna, "ku Allah tangtos diunggulkeun." 6 Tapi saur Yosapat, "Kumaha aya keneh nabi sanesna anu baris mangnaroskeun ka PANGERAN?" 7 Waler Ahab, "Aya saurang deui, Mika bin Imla. Mung kaula teh ngewa, da eta mah ka kaula tara ngawejangkeun anu baris pisaeeun, mung anu arawon bae." "Ah teu sae sasauran kitu," waler Yosapat. 8 Raja Ahab miwarang hiji ponggawa sina ngangkir Mika sarta kudu kabawa harita. 9 Eta dua raja ngaranggo dangdanan karajaan, tuluy caralik dina korsi karajaan deukeut hiji pangirikan luareun lawang Samaria. Ari nabi-nabi tea ngawarejang di payuneunana. 10 Nu saurang, nu ngaran Sidkia bin Kenaana nyieun tatandukan tina beusi, tuluy unjukan ka Ahab, "Kieu timbalan PANGERAN, Gempur ku maneh urang Siria ku ieu, tangtu tumpur!" 11 Nabi-nabi sejen oge ucapanana kawas kitu. Ceuk maranehna, "Rurug Ramot, tangtos Kangjeng Raja kenging, diunggulkeun ku PANGERAN." 50
2 Tawarikh 18.12-19 12 Ponggawa nu ngangkir Mika tea miunjuk kieu ka Mika, "Nabi-nabi sadayana parantos sami ngaramalkeunana, raja bakal unggul. Bapa oge saena mah kitu." 13 Saur Mika, "Demi PANGERAN anu jumeneng, anu bakal diucapkeun ku kami ngan anu diandikakeun ku Allah kami!" 14 Sanggeus aya di payuneun raja, Mika ku raja dipariksa, "Mika, meunang kami jeung Raja Yosapat ngarurug ka Ramot?" Piunjuk Mika, "Mangga rurug! Tangtos Gusti anu kenging, diunggulkeun ku PANGERAN." 15 Tapi saur Ahab, "Lamun enya nyarita ka kami mawa pajenengan PANGERAN, bejakeun satarabasna bae. Lain geus sering kami nitah kitu ka maneh?" 16 Piunjuk Mika, "Ku abdi katingal balad Israil paburisat di pasir-pasir sapertos domba teu aya nu ngurus. Dupi timbalan PANGERAN, Eta jelema-jelema teh geus teu barogaeun pamingpin, sina baralik bae sangkan saralamet." 17 Saur Ahab ka Yosapat, "Tuh, ceuk kaula ge ieu mah tara ngucapkeun pibagjaeun kaula, ngan ngucapkeun picilakaeun bae!" 18 Mika miunjuk deui, "Dangukeun ieu timbalan PANGERAN! Katingal ku abdi PANGERAN keur linggih dina singgasana di sawarga, dibanding ku para malaikat-Na. 19 PANGERAN mariksa, Saha anu bisa ngawujuk ka Ahab, sina indit ngadon tiwas 51
2 Tawarikh 18.20-27 di Ramot? Malaikat aya anu ngawarangsul, nanging sanggem sawareh kieu, sanggem sawarehna deui kitu. 20 Aya hiji roh marek ka payuneun PANGERAN, unjukan kieu, Abdi tiasa ngawujukna. Dawuhan PANGERAN, Cik, kumaha? 21 Sanggem eta roh, Nabi-nabi Ahab bade disina ngabarohong. Dawuhan PANGERAN, Jung wujuk ka ditu. Ku maneh tangtu beunang." 22 Piunjuk Mika deui, "Kitu pibakaleunana. Nabi-nabi Gusti ku PANGERAN parantos disina ngabarohong ka Gusti, sarta Mantenna ku manten parantos nangtoskeun yen Gusti bakal bobor karahayuan!" 23 Nabi Sidkia nyampeurkeun ka Mika, tuluy nyabok bari ngomong kieu, "Ti iraha Roh PANGERAN undur ti kami sarta ngandika ka maneh?" 24 Waler Mika, "Engke oge maneh nyaho lamun geus asup kamar bijil kamar neangan panyumputan." 25 Raja Ahab nimbalan hiji tamtama, saurna, "Tangkep Mika, bawa ka kota, serenkeun ka gupernur Amon jeung ka Yoas putra raja, 26 sina dijebloskeun ka jero panjara, jeung sungkeret dahar nginumna nepi ka kami mulang deui salamet!" 27 Piunjuk Mika, "Upama Gusti iasa mulih salamet, eta tandaning PANGERAN henteu 52
2 Tawarikh 18.28-34 ngandika ku jalan abdi!" Saurna deui, "Kitu omongan kaula. Bandungan ku sarerea!" 28 Ahab raja Israil jeung Yosapat raja Yuda arangkat rek ngarurug ka Ramot di Gilad. 29 Saur Ahab ka Yosapat, "Kaula mah perang teh rek nyamar. Anjeun mah resmi bae nganggo anggoan karajaan." Nya tuluy raja Israil teh tarungna nyamar. 30 Raja Siria geus marentahkeun ka kapala-kapala pasukan kareta, yen anu kudu ditarajang teh ngan raja Israil, nu sejenna ulah. 31 Barang maranehna narenjoeun ka Raja Yosapat samarukna anjeunna teh raja Israil, tuluy bae ditarajang. Tapi Yosapat sasambat ngagero ka GUSTI Allah, seug ku Mantenna dirahayukeun, anu muru disina malundur deui. 32 Sanggeus kanyahoan yen anjeunna lain raja Israil, kapala-kapala pasukan kareta ngarudagna henteu dituluykeun. 33 Aya hiji serdadu Siria anu ngalepas jamparing sambarangan bae, tapi bet keuna ka Ahab pisan, nanceb kana sela-sela baju kerena. Raja Ahab ngagorowok ka kusir karetana, "Kami tatu! Balikkeun kareta urang bijil ti nu campuh!" 34 Sabot perang ragot keneh Raja Ahab tetep nagen dina karetana bari nyarande ngayonan urang Siria. Wanci surup panonpoe anjeunna lastari, pupus. 53
2 Tawarikh 19.1-7 19 1 Raja Yosapat, raja nagara Yuda salamet, tuluy mulih ka karaton di Yerusalem. 2 Aya hiji nabi, Yehu bin Hanani, ngadeuheus ka raja, miunjuk kieu, "Naha sae Gusti ngabantu ka nu jarahat, sabilulungan sareng anu mikageuleuh ka PANGERAN? Eta damel Gusti teh ngalantarankeun PANGERAN bendu ka Gusti. 3 Untung sanaos kitu ge Gusti aya keneh saena, parantos nyingkir-nyingkirkeun arca-arca Asera sesembahan rahayat, sareng parantos sateka-teka nuturkeun pangersa Allah." 4 Najan calikna di Yerusalem, Raja Yosapat sok angger angkat-angkatan nepangan rahayat, ngider ti Bersyeba ti tungtung kidul nepi ka rarambu pagunungan Epraim di tungtung kaler, ngawawadian rahayat supaya marulang deui ka PANGERAN, Allah karuhun maranehna. 5 Di kota-kota Yuda anu dibenteng, anjeunna ngangkat hakim-hakim 6 kalawan timbalan kieu, "Masing ati-ati nibankeun hukuman. Wewenang anu dijalankeun ku maraneh teh lain ti manusa, sategesna eta teh wewenang ti PANGERAN. Lamun maraneh nibankeun hukuman, Mantenna aya nungkulan. 7 Masing sieun ku PANGERAN, ati-ati tata peta, sabab PANGERAN Allah maraneh moal 54
55 2 Tawarikh 19.8-11 ngantep ka anu curang atawa beurat sabeulah atawa daek nampa pangruruba." 8 Ari di Yerusalem, anu ku anjeunna diangkat jaradi hakim teh sawatara urang Lewi, sawatara imam, jeung sawatara jalma kokojo, purah nguruskeun jalma-jalma anu boga perkara ngalanggar Hukum PANGERAN, atawa memeres pacekcokan urang kota. 9 Maranehna ku anjeunna ditimbalan kieu, "Jalankeun kawajiban maraneh kalawan sieun ku PANGERAN, tuhu ka Mantenna dina sagala lampah. 10 Satiap aya dulur sabangsa ti mana bae ngunjukkeun perkara anu tumali jeung urusan getih, atawa palanggaran-palanggaran hukum jeung papakon-papakon anu salian ti eta, ati-ati papatahan pilampaheun dina nandangan cocoba, ulah nepi ka maranehna nyieun kasalahan atawa dosa ka PANGERAN. Lamun henteu kitu, boh maraneh boh eta dulur sabangsa, bakal kacida dibenduanana ku PANGERAN. Lampahkeun kitu, sangkan maraneh ulah nyieun kasalahan. 11 Anu wenang mere putusan ahir dina urusan agama, Imam Agung Amarya. Anu wenang mere putusan ahir dina perkara perdata, Sebaja bin Ismail, gupernur Yuda. Urang Lewi tanggung jawab ngurus sangkan putusan-putusan pangadilan tea jalan sakumaha mistina. Sing parengkuh.
2 Tawarikh 20.1-7 Jalankeun ieu parentah. Mugia PANGERAN nyarengan pihak nu bener!" 20 1 Rada lila ti harita, aya balad urang Moab jeung urang Amon bareng jeung urang Mehunim, ngarurug ka Yuda. 2 Aya sawatara utusan miunjuk ka Yosapat, "Aya balad musuh ti Edom ageung pisan, dongkapna ti peuntaseun Laut Paeh bade ngarurug ka dieu. Ayeuna parantos meh ngarebut Haseson Tamar." (Ngaran lalandian En Gedi.) 3 Yosapat gugup, tuluy sasambat ka PANGERAN mundut pituduh. Geus kitu marentah supaya sakuliah nagara puasa. 4 Urang Yuda ti mana-mana daratang ka Yerusalem arek menta pitulung PANGERAN, 5 kumpul di Bait Allah di buruan anyar. Raja Yosapat ngadeg mayun ka jalma rea 6 tuluy neneda tarik, "Nun PANGERAN, Allah karuhun abdi sadaya! Gusti ti sawarga ngawasaan bangsa-bangsa saalam dunya. Gusti kawasa sareng digjaya, moal aya anu kiat ngalawan ka Gusti. 7 Gusti teh Allah abdi sadaya. Nalika Israil umat Gusti majeng ka ieu tanah, bangsa-bangsa di dieu ku Gusti disapu, sarta ieu tanah dipaparinkeun ka anak putu Ibrahim, sahabat Gusti, jadi milikna anu langgeng. 56
2 Tawarikh 20.8-14 8 Maranehna parantos tetep-tumetep di dieu, parantos ngadegkeun Bait Allah paranti ngabakti ka Gusti. Parantos tarerangeun, 9 yen upami maranehna keuna ku hukuman ditarajang ku bahla, ku perang, ku pagebug, atanapi ku tigerat, kenging dumeuheus ka dieu ka payuneun ieu Bait Allah paranti ngabakti ka Gusti. Kenging sasambat ka Gusti, ngunjukkeun papaitna, tur tangtos ku Gusti dikabul dirahayukeun. 10 Ayeuna abdi sadaya dirurug ku urang Amon, ku urang Moab, sareng ku urang Edom. Padahal nalika karuhun abdi sadaya budal ti Mesir teh henteu kantos nyorang ka tanah-tanah maranehna, margi ku Gusti dicegah. Karuhun abdi-abdi nganggo jalan nguriling, dugi ka eta bangsa-bangsa teh teu kantos digempur. 11 Nanging ayeuna pamalesna kieu, murubul ka dieu niat ngabuburak abdi sadaya ti ieu tanah paparin ti Gusti. 12 Nun Allah abdi sadaya! Mugi maranehna dihukum, reh abdi sadaya hamo kiat ngayonan balad sakitu ageungna, anu kantun breg ngagempur ka abdi sadaya. Abdi sadaya bingung kedah kumaha. Mung ngaharep pitulung ti Gusti." 13 Urang Yuda jeung saanak bojona kabeh kumpul narangtung di Bait Allah. 14 Geus kitu aya hiji urang Lewi golongan Asap, di tengah pakumpulan dilinggihan 57
2 Tawarikh 20.15-20 ku Roh PANGERAN. Ngaranna Yehasiel bin Jakaria, turunan Asap, rundayan Matanya, Yiel, jeung Benaya. 15 Yehasiel mihatur kieu, "Nun Kangjeng Raja, sareng aranjeun urang Yuda sareng urang Yerusalem, dawuhan PANGERAN urang henteu kedah kuncup atanapi gimir ku eta balad anu sakitu ageungna. Ieu perang teh gumantung ka Allah, sanes gumantung ka urang. 16 Enjing ayonan ana eta parantos daratang ka tanjakan Sis. Papag di tungtung lebak anu losna ka gurun caket Yeruel. 17 Dina hal ieu aranjeun henteu kudu turun campuh, daragoan bae bari ngajaranteng. Engke nyata aranjeun tangtu diunggulkeun ku PANGERAN. Eh urang Yuda, urang Yerusalem, ulah bingbang, ulah sieun. Maju jurit! PANGERAN anu nyarengan!" 18 Bruk Raja Yosapat sujud, rarayna antel kana taneuh. Bruk deui rahayat sarujud ngabarakti ka PANGERAN. 19 Urang Lewi golongan Kahat jeung Korah narangtung tuluy kabeh ngamulyakeun ka PANGERAN, Allah Israil. 20 Barang geus bray isuk, rahayat budal ka gurun deukeut Tekoa. Memeh jung Yosapat ngucapkeun heula amanat, saurna, "Eh urang Yuda jeung urang Yerusalem! Masing manteng ka PANGERAN, Allah maraneh, 58
2 Tawarikh 20.21-26 tinangtu maraneh teteg. Sing percaya kana ucapan nabi-nabi, tinangtu lulus." 21 Sanggeus maparin amanat ka rahayat, raja nimbalan ka para biduan kudu marake dangdanan paranti dina kajadian-kajadian anu dikaramatkeun, tuluy sina baris, maraju di pucuk barisan bari nyaranyi, "Mulyakeun PANGERAN! Asih-Na langgeng!" 22 Barang breng maranehna maruji, balad musuh anu rek ngarurug teh ku PANGERAN dirusuhkeun. 23 Urang Amon jeung urang Moab jadi ngagempur ka balad Edom mani tumpur lebur, geus kitu dua pihakna campuh silih tarajang mani ragot. 24 Barang urang Yuda narepi ka hiji munara di gurun, ana narempo ka lebah musuh bet geus tingjolopong taya nyawaan, mani teu aya anu kaiwalkeun. 25 Ti dinya Yosapat sabaladna ngumpulkeun barang-barang jarahan, sapi pirang-pirang, bebekelan, papakean jeung barang-barang lianna anu marahal. Bakating ku loba-lobana ngumpulkeunana ge nepi ka tilu poe, kitu ge teu kabawa kabeh. 26 Dina kaopat poena kumpul di Lebak Beraka, ngucap sukur ka PANGERAN ku sagala pitulung-Na, jeung eta sababna nu matak eta lebak dingaranan Beraka. 59
2 Tawarikh 20.27-36 27 Balad ku Yosapat dicandak mulih ka Yerusalem, tas unggul jurit lantaran musuhna dielehkeun ku PANGERAN. 28 Sacundukna ka dayeuh tuluy baris ka Bait Allah dipirig ku kacapi jeung tarompet. 29 Bangsa-bangsa anu meunang warta hal PANGERAN geus ngelehkeun musuh-musuh Israil, kabeh gimir. 30 Ku hal eta Yosapat ngarajaanana tengtrem, sarta ku PANGERAN disina aman ti saban pihak. 31 Yosapat mimiti jadi raja dina yuswa tilu puluh lima taun, ngarajaanana dua puluh lima taun, calikna di Yerusalem. Ari ibuna nya eta Asuba binti Silhi. 32 Sakumaha Asa, ramana, anjeunna midamel anu sapagodos jeung pangersa PANGERAN. 33 Ngan anjeunna henteu ngagempur tempat-tempat ibadah ka brahala, jalma- jalma ngabaraktina ka PANGERAN teh angger bae kurang suhud. 34 Lampah Yosapat salian ti eta ti awal nepi ka ahir kaungel dina Kitab Carita Yehu bin Hanani, bagian tina Babad Raja-raja Israil. 35 Dina hiji mangsa Raja Yosapat sosobatan jeung Raja Ahasia, raja Israil anu lampahna doraka kabina-bina. 36 Di palabuan Esion Geber eta dua raja ngadamel kapal-kapal pikeun ngambah laut. 60
61 2 Tawarikh 20.37-21.7 37 Ku hal eta anjeunna diweweleh ku Elieser bin Dodawa ti Maresa, "Ku margi Gusti nyobat sareng Ahasia, eta damel Gusti teh ku PANGERAN bakal direksak." Bukti, kapal-kapalna teu kungsi balayar, kaburu barejad. 21 1 Sanggeus pupus Yosapat dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud. Ti dinya Yehoram, putrana, jumeneng raja ngagentos anjeunna. 2 Yehoram putra Raja Yosapat di nagara Yuda saderekna genep: Asarya, Yehiel, Jakaria, Asaryahu, Mikael jeung Sepaca. 3 Ku ramana dipaparin emas perak loba pisan jeung barang-barang anu marulya tuluy dipencar, masing-masing sina ngurus hiji kota benteng di Yuda. Ari Yehoram putra pangsepuhna ku Yosapat disina ngagentos anjeunna. 4 Sanggeus ngarajaanana pageuh, Yehoram maehan saderek-saderekna jeung sawatara urang pajabat Israil. 5 Yehoram mimiti jadi raja dina yuswa tilu puluh dua taun, ngarajaanana dalapan taun, calikna di Yerusalem. 6 Lampahna jahat cara Raja Ahab jeung raja-raja Israil lianna, da garwaanana ka putra Ahab, pantes goreng kalakuanana di payuneun PANGERAN. 7 Tapi PANGERAN teu kersaeun ngaruksak ka turunan Daud, reh ka Daud geus ngadamel
62 2 Tawarikh 21.8-13 perjangjian sarta ikrar yen turunan anjeunna salawasna bakal aya anu jadi raja. 8 Waktu Yehoram ngarajaan, urang Edom barontak ka Yuda nepi ka ngadegkeun karajaan sorangan. 9 Yehoram jeung para senapatina mepek pasukan kareta tuluy ngarurug ka Edom. Ku balad Edom dikurung. Tapi dina peutingna bisa norobos kepungan tuluy kalabur. 10 Ti harita Edom leupas ti Yuda. Dina waktu eta keneh nagara Libna oge barontak, sabab Yehoram mungkir ti PANGERAN, Allah karuhunna. 11 Malah nepi ka ngadegkeun tempat- tempat ngabakti ka brahala di tanah-tanah pigunungan Yuda, ngalantarankeun urang Yuda jeung urang Yerusalem doraka ka PANGERAN. 12 Geus kitu Yehoram nampi surat ti Nabi Elias, ungelna, "Anjeun bakal dihukum ku PANGERAN, Allah karuhun anjeun. Reh anjeun henteu nuturkeun lampah kasaean tuang rama, Raja Yosapat, sareng tuang eyang Raja Asa. 13 Anu ditulad ku anjeun kalakuan raja-raja Israil, tur ngagoda ka urang Yuda sareng urang Yerusalem sina malungkir ti Allah. Sapertos kalakuan Ahab sareng raja-raja gantina, anu ngalantarankeun Israil mungkir ti Allah. Turug-turug anjeun maehan
2 Tawarikh 21.14-20 saderek-saderek ku anjeun, anu leuwih bageur ti batan anjeun. 14 Temahna, rahayat anjeun, putra-putra anjeun, garwa-garwa anjeun, ku PANGERAN bakal dihukum kacida beuratna. Sagala kagungan anjeun bakal diruksak. 15 Anjeun pribadi bakal katerap kasakit dina peujit, pohara nyerina, beuki lila beuki parna." 16 PANGERAN lajeng ngangsonan hate urang Pelisti jeung urang Arab, anu maratuhna deukeut ka urang Sudan di sapanjang basisir, sina merangan ka Yehoram. 17 Brul ngarurug ka Yuda, ngarampog karaton Yuda, malah ngarampog garwa- garwa jeung putra-putra raja, dijieun tawanan. Ngan saurang putra raja anu henteu kaboyong nya eta Ahasia, nu panganomna. 18 Geus kitu teh raja ku PANGERAN diterapan kasawat di jero lambut kacida nyerina. 19 Meh dua taun kasawatna beuki parna bae. Tungtungna raja teh pupus, sakaratna matak watir. Sanggeus pupus ku rahayatna henteu dipangnyieunkeun api unggun anu nandakeun sungkawa katilar ku anjeunna, teu cara karuhun-karuhunna. 20 Yehoram mimiti jumeneng raja dina yuswa tilu puluh dua taun ngarajaanana dalapan taun, calikna di Yerusalem. Waktu pupusna jalma-jalma taya anu ngarasa prihatin. 63
64 2 Tawarikh 22.1-7 Anjeunna dikurebkeun di Kota Daud, tapi lain di makam karajaan. 22 1 Iwal ti Ahasia, nu panganomna, putra-putra Raja Yehoram kabeh dipaehan ku rampog bangsa Arab tea. Ahasia ku urang Yerusalem tuluy dijenengkeun raja ngagentos ramana. 2 (22:2-3) Ahasia mimiti jadi raja dina yuswa dua puluh dua taun, ngarajaanana sataun, calikna di Yerusalem. Lampahna cara lampah ahli-ahli Ahab, da ku ibuna diwulang kana kagorengan. Ibuna teh Atalya putra Raja Ahab, putu Raja Omri, raja Israil. 3 (22:2) 4 Jadi lampahna teh doraka ka PANGERAN. Heug sanggeus ramana pupus, juru-juru nasehatna teh ti ahli-ahli Ahab, anu nasehat- nasehatna ngalantarankeun anjeunna cilaka. 5 Tumut ka juru-juru nasehatna tea anjeunna mantuan Raja Yoram raja Israil, merangan Raja Hasael ti Siria. Musuh jeung lawan campuhna di Ramot bilangan Gilad. Dina eta perang Yoram tatu ku musuhna, 6 tuluy gura-giru mulih ka Yisrel seja nambaan tatuna. Ku Ahasia dilayad. 7 Angkatna Ahasia ka ditu ku PANGERAN dianggo jalan kana picilakaeunana. Di dituna anjeunna jeung Yoram kaluar nepangan Yehu putu Nimsi, anu ku PANGERAN keur dipiwarang numpes turunan Ahab.
2 Tawarikh 22.8-23.1 8 Sajeroning keur nerapkeun eta hukuman, Yehu pendak jeung rombongan kapala-kapala urang Yuda jeung para kapiputra Ahasia anu nganteur Ahasia ngalayad ka Yoram. Eta oge ku Yehu dipaehan kabeh. 9 Ahasia anu geus kabur jeung nyumput di Samaria diteangan. Sanggeus kapanggih tuluy diserenkeun ka Yehu, seug ditelasan. Tapi layon anjeunna mah dipendem, tina ngajenan ka eyangna, Raja Yosapat, anu keur jumenengna geus sateka-teka ngajalankeun ibadah ka PANGERAN. Kulawarga Ahasia kabeh tumpes, jadi teu aya anu jadi raja. 10 Barang Atalya, ibuna Raja Ahasia, uninga yen putrana aya anu maehan, geuwat marentah maehan sakabeh kulawargi raja Yuda. 11 Tapi aya saurang putra Ahasia anu salamet, nya eta Yoas. Barang putra-putra raja teh geus rek ditumpes, Yoas kaburu dipaling ku Yoseba, kapisaderek Ahasia, istri Imam Yoyada, dibawa nyumput ka hiji kamar di Bait Allah, saterusna ku Yoseba diasuh di dinya. Yoas henteu milu katumpes ku Atalya sabab kaburu disumputkeun. 12 Disumputkeunana nepi ka genep taun. Ari Atalya geus jumeneng ratu. 23 1 Sanggeus ngantos meunang genep taun, Imam Yoyada mutuskeun yen geus waktuna kudu singkil. Anjeunna ngabadamian lima senapati: Asarya bin 65
2 Tawarikh 23.2-7 Yaroham, Ismail bin Yohanan, Asarya bin Oded, Maaseya bin Adaya, jeung Elisapat bin Sikri, 2 diutus ka sakuliah karajaan Yuda. Baralikna deui dibarengan ku urang Lewi jeung ku sakabeh para kapala warga. 3 Geus kitu karumpul di Bait Allah, ngucapkeun ikrar satia ka Yoas, putra raja. Yoyada misaur, "Ieu teh putrana raja suwargi! Urang jenengkeun raja, sapagodos jeung jangji PANGERAN yen turunan Daud salawasna kudu aya anu jadi raja. 4 Jalanna kieu: Engke dina dinten Sabat, waktu para imam sareng urang Lewi ngajalankeun papancen, anu sapertilu kedah ngajagi lawang-lawang gapura Bait Allah, 5 sapertilu deui ngajaga lawang-lawang gapura karaton, sesana tempatkeun di Gapura Pademen. Rahayat kedah kumpul di buruan Bait Allah. 6 Ulah aya anu diidinan asup ka jero Bait Allah, lian ti para imam sareng urang Lewi anu eukeur mangku pancen, lantaran aranjeunna mah parantos saruci. Anu sejen kudu di luar bae, kudu tuhu kana papakon-papakon PANGERAN. 7 Urang Lewi kedah sayaga ngalingkung raja bari ngabar pedang. Mun raja angkat- angkatan ka mana ge kedah terus dilingkung. Sing saha anu maksa asup paehan." 66
2 Tawarikh 23.8-13 8 Parentah Yoyada ku urang Lewi jeung ku urang Yuda dijalankeun. Sakur anu jaraga dina poe Sabat tea sanajan giliran jagana geus beres oge henteu dibubarkeun. Nu anggeus jaga, nu eukeur ngajaga keneh, ku kapalana terus dicangking. 9 Para perwira ku Yoyada dipakarangan ku tumbak jeung kepeng titilar Raja Daud anu disimpen di Bait Allah. 10 Di hareupeun Bait Allah sakurilingna dijaga ku jalma-jalma anu maresat pedang, ngaraksa raja. 11 Ti dinya Yoas ku Yoyada dituyun kaluar, tuluy dimakutaan jeung diserenan salinan aturan martabat raja. Yoas dijenengkeun, dilisahan ku Imam Yoyada jeung putra- putrana. Jalma-jalma ragem ngabageakeun ka rajana, "Wilujeng Raja!" 12 Earna anu ngabarageakeun raja kadangu ku Atalya. Anjeunna muru ka Bait Allah anu geus pinuh ku jelema. 13 Katingalieun raja anyar keur ngadeg gigireun pilar paranti raja-raja, deukeut lawang Bait Allah, dilingkung ku para perwira jeung ku pasukan tarompet. Rahayat sarurak ayeuh-ayeuhan dipirig ku sora tarompet, sarta para biduan maruji bari narabeuh kacapi, ngajejeran anu keur mestakeun raja. Atalya nyoehkeun anggoanana, manahna mentegeg. Tuluy ngagero, "Hianat! Hianat!" 67
2 Tawarikh 23.14-20 14 Yoyada nyaur para perwira, ngajaga supaya Atalya ulah nepi ka dipaehan di lingkungan Bait Allah; parentahna, "Bawa Atalya, kaluarkeun liwat barisan kawal! Anu nyoba rek nulungan, paehan!" 15 Atalya dicerek dibawa deui ka karaton, tuluy dipaehan di Gapura Kuda. 16 Imam Yoyada ngajak Raja Yoas jeung rahayat ngucapkeun ikrar babarengan yen seja jaradi umat PANGERAN. 17 Geus kitu jalma-jalma teh arindit ka tempat pamujaan Baal. Eta pamujaan dirugrugkeun, altar-altar jeung arca-arcana dileburkeun, sarta Matan imam Baal dipaehan hareupeun altar-altar. 18 Para imam jeung urang Lewi ku Yoyada ditempatkeun di Bait Allah sina nyarekel papancen di Bait Allah, ngajalankeun kawajiban anu ti Raja Daud, ngurban ka PANGERAN nedunan parentah Hukum Musa, kitu deui papancen lianna, nya eta ngatur pupujian jeung pesta-pesta. 19 Lawang-lawang Bait Allah ku Yoyada diberean nu ngajaga, pikeun nyegah jelema anu najis asup ka Bait Allah. 20 Ti dinya para perwira, para kekentong rahayat, para pajabat jeung jalma rea ngarak raja ti Bait Allah ka karaton, dijejeran ku Yoyada. Sup raja ka karaton liwat Gapura Utama, gek linggih dina singgasana. 68
2 Tawarikh 23.21-24.7 21 Rahayat saruka bungah, nagara geus tengtrem, sabab Atalya geus teu aya, geus dipaehan. 24 1 Yoas mimiti jumeneng raja dina yuswa tujuh taun, ngarajaanana opat puluh taun, calikna di Yerusalem. Jenengan ibuna Sibya asal ti Bersyeba. 2 Lampahna sapanjang Yoyada aya keneh sapagodos jeung manah PANGERAN. 3 Ku Imam Yoyada dipangmilihkeun dua garwa, tuluy puputra istri pameget. 4 Sanggeus ngarajaanana sawatara taun lilana, Yoas aya kersana seja ngadangdanan Bait Allah. 5 Seug nimbalan ka para imam jeung urang Lewi, kudu ngider ka sakuliah karajaan, ngumpulkeun duit ti rahayat pikeun ongkos ngomean Bait Allah, anu geus biasa saban sataun sakali diomean. Saurna kudu diburu-burukeun. Tapi urang Lewi teh kaleked. 6 Nu matak anjeunna mariksa ka Imam Yoyada pamingpin maranehna, saurna, "Ku naon urang Lewi ku Bapa henteu dipiwarang mulung pajeg ti Yuda sareng Yerusalem? Sanes parantos diwajibkeun ti jaman Musa abdi Allah tea, yen rahayat kedah mayar cuke keur ngomean Kemah Tepangan PANGERAN?" 7 (Harita Bait Allah teh geus ruksak ku jelema-jelema piwarangan Atalya wanita jahat tea, jeung parabot-parabotna beunang 69
2 Tawarikh 24.8-14 nyucikeun tea loba anu dicarokotan dipake ngabakti ka Baal.) 8 Urang Lewi ku raja dipiwarang nyieun peti wadah duit anu kudu disimpen di gapura Bait Allah. 9 Raja miwarang nguaran rahayat Yerusalem jeung Yuda sina malayar cuke ka PANGERAN cara keur jaman Musa abdi PANGERAN di tanah gurun bareto. 10 Rahayat jeung para pamingpinna barungah nampa eta uaran, tuluy ngarasupkeun duitna kana eta peti. 11 Unggal poe eta peti ku urang Lewi diserenkeun ka hiji pagawe raja sina dipariksa. Lamun eta peti geus pinuh, duitna dikaluarkeun ku sekretaris nagara jeung wakil Imam Agung, peti kosongna disimpen deui dina parantina. Kitu bae saterusna nepi ka duit anu geus kumpul kacida lobana. 12 Duitna ku raja jeung Yoyada diserenkeun ka nu ngapalaan digarawe ngomean Bait Allah. Ku maranehna dipake mayar tukang- tukang batu, tukang-tukang kayu, jeung tukang-tukang beusi. 13 Anu digarawe soson-soson pisan ngomean Bait Allah nepi ka anggeus, kaayaan Bait Allah geus pulih ka asal. 14 Sanggeus anggeus, emas jeung perak sesana diserenkeun ka raja jeung Yoyada, tuluy dijieunan bokor jeung paparabotan lianna pikeun kaperluan Bait Allah. 70
2 Tawarikh 24.15-21 Kurban-kurban di Bait Allah teu petot-petot dilampahkeun. Tapi kituna teh ngan sapanjang Yoyada jumeneng keneh. 15 Ari Yoyada geus kacida sepuhna, sarta sanggeus yuswana saratus tilu puluh taun pupus, 16 dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud, ngajenan kana sagala ihtiar anjeunna pikeun rahayat Israil, pikeun Allah jeung pikeun Bait Allah. 17 Sanggeus Yoyada teu aya, raja kabawa ku pangwujuk para pamingpin Yuda. 18 Jalma-jalma mimiti nyarembah ka brahala jeung ka arca Asera, tara ngabarakti deui di Bait Allah PANGERAN, Allah karuhunna. Temahna tina eta dosa PANGERAN bendu ka urang Yuda jeung Yerusalem. 19 PANGERAN ngutus nabi-nabi sina ngageuing supaya baralik deui ka Mantenna, tapi maranehna teu narurut. 20 Jakaria, putra Imam Yoyada katerap Roh PANGERAN, nangtung di tempat luhur katembong ku sarerea, tuluy micatur bedas, kieu, "Aya pamariksa ti GUSTI Allah, ku naon aranjeun baraha kana timbalan Mantenna, nyilakakeun diri sorangan? Aranjeun geus belot ti Mantenna. Ku sabab kitu Mantenna nilarkeun ka aranjeun!" 21 Raja Yoas kaangsonan ku nu sejen, bendu ka Jakaria. Jakaria pada ngabenturan ku 71
2 Tawarikh 24.22-27 batu di dinya keneh di buruan Bait Allah, ditimbalan ku raja. 22 Raja geus henteu nolih kana pangabdian Yoyada, ramana Jakaria, anu satia ka anjeunna, luas maehan ka Jakaria. Memeh lastari Jakaria ngagero, "Kalakuan aranjeun sing katingali ku PANGERAN, sing dibales!" 23 Dina taun eta waktu ganti musim, Yuda jeung Yerusalem dirurug ku balad Siria. Para pamingpinna tariwas, harta bandana dijarah, diakut ka Damsik, kacida lobana. 24 Balad Siria anu ngarurug teh ngan saeutik, tapi ku PANGERAN dihaja sina ngelehkeun balad Yuda anu leuwih gede, sabab urang Yuda geus belot ti Mantenna, GUSTI Allah karuhunna. Nya harita terapna hukuman ka Raja Yoas. 25 Anjeunna tatu ku musuh parna pisan. Sanggeus musuh undur anjeunna ditelasan dina pajuaran ku dua ponggawana anu males pati lantaran anjeunna maehan putra Imam Yoyada. Anjeunna dikurebkeun di Kota Daud, tapi lain di makam karajaan. 26 (Jelema anu maehan anjeunna nya eta Sabad, anak Simat awewe bangsa Amon, jeung Yosabad, anak Simrit awewe bangsa Moab.) 27 Ari hal putra-putra Yoas, hal ucapan- ucapan ilahi ngeunaan Yoas, jeung hal anjeunna ngomean Bait Allah, caritana aya 72
2 Tawarikh 25.1-7 dina Tapsir Kitab Raja-raja. Putrana anu jenengan Amasia ngagentos jadi raja. 25 1 Amasia mimiti jadi raja dina yuswa dua puluh lima taun, ngarajaanana dua puluh salapan taun, calikna di Yerusalem. Jenengan ibuna Yoadan urang Yerusalem. 2 Anjeunna midamel anu sapagodos jeung manah PANGERAN, tapi bari ngaraos hoream. 3 Sanggeus ngaraos tohaga anjeunna maehan dua ponggawa anu nelasan ramana. 4 Tapi anak-anakna mah henteu milu ditumpes, sabab anjeunna tunduk kana timbalan PANGERAN dina Hukum Musa, anu ungelna: "Kolot teu meunang dipaehan ku karana kajahatan anak, anak teu meunang dipaehan ku karana kajahatan kolot. Anu kudu dipaehan teh jalmana, anu jahatna." 5 Raja Amasia ngawangun pasukan balad ti kaom Yuda jeung kaom Binyamin, diatur nurutkeun golongan masing-masing, lengkep jeung perwira-perwirana, aya anu ngabawah sarebu prajurit, aya anu saratus. Kabehna aya 300.000 jelema anu umurna ti semet dua puluh taun ka luhur, dijieun pasukan-pasukan anu siap tempur tur parigel metakeun tumbak jeung kepeng. 6 Jaba ti eta anjeunna nyewa 100.000 prajurit ti nagara Israil, dibayar ku perak kurang leuwih 3.400 kilogram. 7 Aya nabi ngadeuheus ka raja, miunjuk kieu, "Gusti ulah nganggo prajurit-prajurit ti 73
74 2 Tawarikh 25.8-14 Israil, margi jalmi-jalmi urang Karajaan Kaler mah henteu disarengan ku PANGERAN. 8 Gusti ngagalih perang bakal langkung kiat upami dibantu ku maranehna, padahal mung Allah anu kawasa ngatur unggul asorna. Upami keukeuh bade nganggo maranehna, tangtos Sang Raja ku Allah bakal disina kawon." 9 Raja mariksa ka nabi, "Nanging kumaha perak anu parantos dibayarkeun?" Saur nabi, "PANGERAN kawasa mulangkeun langkung ti kitu!" 10 Ku sabab kitu eta pasukan sewaan teh ku Amasia ditimbalan marulang deui. Seug baralik, tapi kacida arambekeunana ka urang Yuda. 11 Amasia ngagedurkeun sumanget, tuluy mingpin baladna ka Lebak Uyah. Der perang, hasil bisa maehan sapuluh rebu serdadu Edom, 12 jeung ngaboyong sapuluh rebu urang deui. Boyonganana digiring ka puncak hiji cadas di Sela, tuluy ditinggang-tinggangkeun ka handap datang ka parejet. 13 Sabot kitu serdadu-serdadu Israil anu ku Amasia teu tulus diajak mantuan perang tea, ngarurug kota-kota Yuda antara Samaria jeung Bet Horon, maehan tilu rebu urang dinya bari rarampas loba pisan. 14 Ari Amasia, mulihna tas ngelehkeun urang Edom teh nyandak arca-arca brahala
75 2 Tawarikh 25.15-19 musuh, seug ditangtung-tangtungkeun tuluy disembah, dikukusan. 15 PANGERAN bendu, tuluy ngutus hiji nabi ka Amasia. Eta nabi miunjuk, "Ku naon Gusti ngabakti ka aallahan batur, anu buktosna teu tiasaeun nulungan para panganutna digempur ku Gusti?" 16 Amasia gancang nempas, saurna, "Ti iraha maneh ku kami diangkat jadi jurunasehat raja? Repeh, bisi dipaehan ku kami!" Memeh jep nabi teh ngawalon, "Parantos tetela ayeuna, Gusti pinasti dihukum ku Allah, reh parantos midamel kitu, sareng teu kersa digeuing." 17 Amasia raja nagara Yuda geus rempug jeung juru-juru nasehatna rek merangan Israil. Tuluy ngajurung hiji utusan, nangtang ka Yoas bin Yoahas bin Yehu, raja Israil. 18 Ku Yoas diwaler kieu ka Amasia, "Sakali mangsa di Gunung Libanon, tangkal cucuk ngirim pamenta ka tangkal kiputri, pokna, Anak awewe andika ku kaula rek dipenta keur pibojoeun anak kaula. Pareng aya sato leuweung ngaliwat, tangkal cucuk rebah kadupak. 19 Beu Amasia, ulah rasa maneh tas ngelehkeun urang Edom. Ceuk kami mah mending oge ngeunah-ngeunah cicing di imah. Keur naon ngusik-ngusik pibalaieun, anu bakal nyilakakeun andika jeung rahayat?"
76 2 Tawarikh 25.20-27 20 Amasia teu kersa ngadangu. Dasar Amasia kudu eleh dikersakeunana ku Allah, lantaran geus ngabakti ka brahala-brahala urang Edom. 21 Raja Yoas geus angkat rek merangan Amasia raja Yuda, mokprok di Bet Semes wewengkon Yuda. 22 Balad Yuda eleh, serdaduna kalabur ka saimah-imahna. 23 Amasia ku Yoas ditangkep, dibawa ka Yerusalem. Eta kota ku Yoas digempur, kutana sapanjang meh dua ratus meter ti semet Gapura Epraim nepi ka Gapura Juru rebah. 24 Emas jeung perak di jero Bait Allah, paparabotan Bait Allah anu dijaga ku turunan Obed Edom, kitu deui rajabrana karaton, ku Yoas diakut kabeh ka Samaria, malah Yoas nyandak sandera-sandera. 25 Sanggeus Yoas raja Israil pupus, Amasia raja Yuda masih keneh aya yuswa lima welas taun deui. 26 Lampah Amasia salian ti eta ti mimiti marentah nepi ka tamat, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda jeung Israil. 27 Ti barang anjeunna belot ti PANGERAN tea, di Yerusalem aya anu ngamusuh ka anjeunna, nu matak anjeunna kabur ka Lakis. Tapi ku musuhna disusul jeung ditelasan di ditu.
77 2 Tawarikh 25.28-26.9 28 Layonna dibawa ka Yerusalem kana kuda, dikurebkeun di makam karajaan di Kota Daud. 26 1 Geus kitu urang Yuda milih Usia, putra Amasia anu yuswa genep welas taun, dijenengkeun raja ngagentos ramana. 2 (Sanggeus Amasia ramana pupus, Usia ngarebut deui kota Elat sarta diomean.) 3 Usia mimiti jumeneng raja dina yuswa genep welas taun, ngarajaanana lima puluh dua taun, calikna di Yerusalem. Jenengan ibuna Yekolya urang Yerusalem. 4 Lampahna kawas lampah ramana, sapagodos jeung manah PANGERAN. 5 Sapanjang aya keneh Jakaria, jurunasehatna anu ibadah, anjeunna ngabdi ka PANGERAN kalawan suhud, sarta ku Allah diberkahan. 6 Hiji mangsa Usia angkat merangan urang Pelisti. Kota Gat, Yamnia jeung Asdod, kuta-kutana dirugrugkeun, tuluy ngadegkeun kota-kota anu dibenteng deukeut Asdod jeung di wewengkon lianna di Pelisti. 7 Anjeunna ku Allah dibantu ngelehkeun urang Pelisti, urang Arab anu caricing di Gur Baal, jeung urang Mehunim. 8 Urang Amon malayar upeti ka Usia. Kakawasaanana beuki nambahan, kamashuranana kauar-uar nepi ka Mesir. 9 Benteng-benteng Yerusalem ku anjeunna ditohagaan, di luhur Gapura Juru jeung
78 2 Tawarikh 26.10-16 Gapura Lebak kitu deui dina pepengkolanana diberean munara. 10 Di pategalan-pategalan oge ngadamelan munara jeung ngali sumur-sumur, kawantu loba pisan ingon-ingonna, boh di padataran luhur, boh di padataran handap di beulah kulon. Jeung ku sabab resepeun kana tatanen, anjeunna ngahatean rahayatna sina ngarebon anggur di pagunungan-pagunungan jeung marelakan tanah-tanah anu lendo. 11 Anjeunna kagungan balad gede anu siap maju jurit. Catetanana dicekel ku dua sekretaris anjeunna, Yiel jeung Maaseya, anu dikapalaan ku Hananya pangbantu raja. 12 Eta balad dicangking ku 2.600 perwira. 13 Prajuritna aya 307.000 urang anu palinter perang ngabela raja ti musuh-musuhna. 14 Ku Usia dipakarangan ku kepeng, tumbak, balakutak, baju kere, gondewa jeung jamparingna, jeung bandring. 15 Tukang-tukang cipta di Yerusalem dipiwarang nyieunan pakarang paranti mesat-mesatkeun jamparing, jeung paranti ngaguling-gulingkeun batu anu galede ti luhur munara jeung ti pepengkolan-pepengkolan kuta. Jenengan anjeunna kautarakeun ka mana mendi, kawasana liwat saking, sabab anjeunna kenging bantuan ti Allah. 16 Tapi sanggeusna jadi tohaga, Raja Usia jadi takabur, ngalantarankeun anjeunna cilaka. Anjeunna midamel peta anu ngalawan
2 Tawarikh 26.17-22 ka PANGERAN Allahna, nya eta lebet ka Bait Allah seja ngukus ku anjeun dina altar. 17 Ku Imam Asarya disusul jeung dalapan puluh imam anu garagah, 18 rek dicegah. Saur aranjeunna, "Usia! Anjeun teu aya hak ngukus ka PANGERAN. Anu wenang ngan anu geus dibakukeun kana ngukus, nya eta imam-imam turunan Harun anu geus disucikeun. Gancang tinggalkeun ieu tempat anu suci. Anjeun geus nangtang ka GUSTI Allah. Anjeun moal meunang deui berkah-Na." 19 Usia geus ngadeg deukeut altar pangukusan di eta Bait Allah, geus nyepeng parukuyan. Anjeunna jadi bendu ka imam- imam. Dadak sakala harita keneh anjeunna katerap ku lepra dina taarna. 20 Asarya jeung imam-imam sejenna mencrong kana taar raja mani harookeun, tuluy maksa ngaluarkeun raja ti dinya. Raja gentak ka luar lantaran geus digebug ku PANGERAN. 21 Ti semet harita Raja Usia tetep najis ku tina kasawatna. Teu meunang lebet deui ka Bait Allah, nyingkur bae di bumina, misah, leupas tina sagala damel. Urusan nagara dipasrahkeun ka Yotam, putrana. 22 Sagala rupa ihtiar anjeunna sapanjang jumeneng raja diserat ku Nabi Yesaya putra Amos. 79
2 Tawarikh 26.23-27.6 23 Sanggeus pupus, dikurebkeun di lahan makam karajaan, tapi lain di makam paranti raja-raja, da lepra tea. Yotam, putrana, jumeneng raja ngagentos anjeunna. 27 1 Yotam mimiti jumeneng raja dina yuswa dua puluh lima taun, ngarajaanana genep welas taun, calikna di Yerusalem. Jenengan ibuna Yerusa putra Sadok. 2 Anjeunna midamel anu sapagodos jeung manah PANGERAN, cara ramana. Ngan henteu nurutan dosa anu dipidamel ku ramana, anu ngukus ku anjeun di Bait Allah. Tapi ari rahayat mah angger ngaralampahkeun dosa. 3 Nya Yotam anu ngadamel gapura anu disebut Gapura Kaler, di Bait Allah. Kuta kota Opel di wewengkon Yerusalem ku anjeunna dipanjangan. 4 Di pagunungan-pagunungan Yuda anjeunna ngadamel kota-kota. Di leuweung- leuweung ngadamel benteng-benteng jeung munara-munara. 5 Merangan jeung ngelehkeun raja Amon sabaladna. Urang Amon salila tilu taun dipaksa kudu mayar upeti unggal taun ku perak 3.400 kilogram, jeung ku dua rupa gandum masing-masing 1.000 ton. 6 Kakawasaan anjeunna terus nambahan lantaran sumujud tur suhud ka PANGERAN Allahna. 80
2 Tawarikh 27.7-28.5 7 Kajadian-kajadian waktu anjeunna ngarajaan, peperangan-peperangan jeung siasat-siasatna, kabeh kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil jeung Yuda. 8 Waktu mimiti jumeneng raja, yuswana dua puluh lima taun, ngarajaanana genep welas taun, calikna di Yerusalem. 9 Sanggeus pupus dikurebkeun di Kota Daud. Ahas, putrana, jadi raja ngagentos anjeunna. 28 1 Ahas mimiti jumeneng raja dina yuswa dua puluh taun, ngarajaanana genep welas taun, calikna di Yerusalem. Lampahna teu cara lampah Raja Daud karuhunna, henteu sapagodos jeung manah PANGERAN, 2 nulad lampah raja-raja Israil. Ngadamelan arca-arca Baal tina logam, 3 ngukus di Lebak Hinom, malah nepi ka meuncit putrana ku anjeun, diduruk dikurbankeun ka arca-arca sesembahanana, kadorakaan anu biasana dilampahkeun ku bangsa anu ku PANGERAN geus disingkahkeun ti dinya, waktu urang Israil mimiti daratang ka eta tanah. 4 Di tempat-tempat ngabakti ka brahala, di pasir-pasir jeung di handapeun tangkal anu ngararoyom Ahas nyembahkeun kurban-kurban jeung kukus. 5 (28:5-6) Ku sabab Raja Ahas midamel dosa, ku PANGERAN disina eleh ku raja nagara Siria. Rahayat Yuda loba pisan anu diboyong 81
2 Tawarikh 28.6-11 ka Damsik. Jeung ku PANGERAN disina eleh ku Pekah bin Remalya raja Israil. Saratus dua puluh rebu prajurit Yuda anu garagah beak kasambut dina sapoe. PANGERAN, Allah karuhunna anu ngersakeun kitu, sabab urang Yuda geus mungkir ti Mantenna. 6 (28:5) 7 Aya hiji prajurit Israil ngaran Sikri, maehan Maaseya putra Ahas, maehan Asrikam kapala urusan karaton, jeung maehan Elkana kapercayaan Raja Ahas. 8 Balad Israil geus teu ngingetkeun deui yen urang Yuda teh dulurna, ngaboyong 200.000 urang awewe jeung barudak urang Yuda, dikerid ka Samaria dijieun boyongan, jaba barang-barang jarahan kacida lobana. 9 Di Samaria aya hiji nabi PANGERAN jenenganana Oded, megat balad Israil anu mawa boyongan urang Yuda, waktu eta balad geus meh asup ka kota. Pok misaur kieu, "Najan enya urang Yuda keur dibenduan ku GUSTI Allah karuhun aranjeun nepi ka disina eleh ku aranjeun, tapi Mantenna ge waspaoseun yen aranjeun telenges, numpes ka maranehna. 10 Urang Yuda jeung urang Yerusalem, awewe, lalaki, ayeuna ku aranjeun rek dijieun badega-badega. Na teu rumasa aranjeun oge nyieun dosa ka PANGERAN, Allah aranjeun? 11 Reungeukeun kaula! Ieu boyongan teh, nu lalaki, nu awewe, dulur-dulur aranjeun. 82
2 Tawarikh 28.12-17 Pulangkeun! Lamun henteu, PANGERAN tangtu bendu, nyiksa ka aranjeun." 12 Aya deui anu henteu satuju kana kalakuan eta balad, opat kekentong Karajaan Kaler, nya eta Asarya bin Yohanan, Berekya bin Mesilemot, Yiskia bin Salum jeung Amasa bin Hadlai. 13 Salaurna, "Ulah mawa boyongan ka dieu! Urang teh geus nyieun dosa ka PANGERAN, geus kacida matak benduna ka Mantenna nepi ka urang disiksa. Kari-kari eta kadorakaan teh ku aranjeun ditambahan ku ieu!" 14 Seug boyongan jeung barang-barang jarahan teh ku eta balad dipasrahkeun ka nu di darinya jeung ka para pamingpinna. 15 Ku anu opatan tea boyongan teh dirawatan, dipakeanan ku papakean tina barang jarahan, dibere tarumpah, dibere dahar jeung nginum, raheut- raheutna diulasan ku minyak jetun, tuluy dialanteurkeun deui nepi ka Yeriho, kota tangkal-tangkal korma di wewengkon Yuda. Anu geus kacida lalungseeunana nepi ka teu karuateun leumpang, ditarumpakkeun kana kalde. Ti dinya urang Israil anu ngalanteurkeunana baralik deui ka Samaria. 16 (28:16-17) Urang Edom mimiti ngabereg deui ka nagara Yuda, baralikna ngagiring boyongan loba pisan. Seug Raja Ahas mundut bala bantuan ka Tiglat Pileser raja Asur. 17 (28:16) 83
2 Tawarikh 28.18-24 18 Sabot kitu, kota-kota Yuda anu di suku-suku gunung beulah kulon jeung di wewengkon pakidulanana ditarajang ku urang Pelisti. Kota-kotana loba anu karebut terus diandih, nya eta Bet Semes, Ayalon, Gederot, Soko, Timna jeung Gimso katut desa-desana. 19 Yuda ku PANGERAN disusuker, lantaran Raja Ahas ngidek-ngidek hak rahayatna jeung nganistakeun ka Mantenna. 20 Ari raja Asur ti batan nulung ka Ahas anggur merangan, kacida ngarudetkeunana ka anjeunna. 21 Ku sabab kitu Ahas nepi ka nyita emas ti Bait Allah, ti karaton, jeung ti para pamingpin rahayat, dianggo ngarurubaan ka raja Asur, parandene kitu eta ge teu jadi pitulung. 22 Waktu kasusahanana meujeuhna muncak, eta anu jenengan Ahas teh dorakana ka PANGERAN beuki kacida, 23 ngurban ka arca-arca aallahan urang Siria, bangsa anu geus ngelehkeunana. Da saurna, "Raja-raja Siria ditulungan ku dewa-dewa bangsana. Aing oge lamun ngurban ka eta dewa-dewa tangtu ditulungan." Puguh dosana anu eta anu ngalantarankeun anjeunna jeung bangsana cilaka oge. 24 Malah anjeunna nyandakan paparabotan Bait Allah, diancur-ancurkeun, sarta Bait Allah terus ditutup, tuluy di sakuliah Yerusalem anjeunna ngadegkeun altar-altar. 84
2 Tawarikh 28.25-29.5 25 Di unggal kota jeung desa di Yuda, anjeunna ngadeg-ngadegkeun tempat ibadah ka brahala paranti ngukus ka aallahan-aallahan bangsa batur. Lampahna ngagebruskeun salira ku anjeun kana bebendu PANGERAN, Allah karuhunna. 26 Kajadian-kajadian salian ti eta waktu anjeunna jumeneng, ti awal nepi ka ahir, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Yuda jeung Israil. 27 Sanggeus pupus anjeunna dikurebkeun di Yerusalem, tapi lain di makam paranti raja-raja. Hiskia, putrana, jadi raja gegentosna. 29 1 Hiskia mimiti jumeneng raja dina yuswa dua puluh lima taun. Ngarajaanana dua puluh salapan taun, calikna di Yerusalem. Jenengan ibuna Abia, putra Jakaria. 2 Lampah anjeunna saperti lampah Daud karuhunna, sapagodos jeung manah PANGERAN. 3 Dina bulan kahiji taun jumenengna, Raja Hiskia muka deui lawang-lawang Bait Allah, sakalian diomean. 4 Anjeunna ngumpulkeun imam jeung urang Lewi di buruan Bait Allah beulah wetan, 5 tuluy ngadawuh, "Maraneh urang Lewi geura susuci. Sucikeun ieu Bait Allah, gedong PANGERAN Allah karuhun maraneh. Sagala barang anu ngotoran ieu Bait Allah piceunan. 85
86 2 Tawarikh 29.6-12 6 Karuhun urang geus barelot ti PANGERAN, Allah urang. Mantenna ngaraos teu suka. Maranehna geus malungkir ti Mantenna, narukangan ka tempat panglinggihana-Na. 7 Lawang-lawang Bait Allah ditutup, lampu- lampuna dipareuman, tara ngahaturkeun kukus, tara ngahaturkeun kurban beuleuman di ieu Bait Allah, gedong Allah Israil. 8 Nu matak PANGERAN teh bendu ka Yuda jeung ka Yerusalem. Hukuman anu katarima ku aranjeunna matak sieun sarerea. Maraneh tangtu geus teu bireuk deui kana hal eta. 9 Karuhun urang tariwas di pangperangan, anak bojo urang digiring dijaradikeun boyongan. 10 Ayeuna kami seja nyieun ikrar ka PANGERAN Allah Israil, mugia bendu-Na ka urang ulah kateterasan. 11 Anaking kabeh! Ulah ngahahambur deui waktu. Maraneh teh ku PANGERAN geus dibakukeun purah ngukus ka Mantenna jeung purah mingpin rahayat ngabarakti ka Mantenna." 12 (29:12-14) Urang Lewi anu harita araya di dinya nya eta: Mahat bin Amasai jeung Yoel bin Asarya, ti golongan Kahat. Kis bin Abdi jeung Asarya bin Yehalelel, ti golongan Merari. Yoah bin Simna jeung Eden bin Yoah, ti golongan Gerson. Simri jeung Yehiel, ti golongan Elisapan. Jakaria jeung Matanya, ti golongan Asap. Yehuel jeung Simei, ti
2 Tawarikh 29.13-19 golongan Heman. Semaya jeung Usiel, ti golongan Yedutun. 13 (29:12) 14 (29:12) 15 Maranehna ngumpulkeun urang Lewi lianna, tuluy kabeh susuci. Prak ngaralampahkeun timbalan raja, ngaberesihan Bait Allah, nurutkeun papakon Hukum PANGERAN. 16 Ari para imam arasup ka Bait Allah, seja nyucikeun eta. Sagala barang anu matak najis kana Bait Allah dikaluar-luarkeun, ditumpuk di buruanana. Ti dinya terus diakutan ku urang Lewi ka luareun kota, ka Lebak Kidron. 17 Eta pagawean dimimitian ti tanggal hiji bulan kahiji, anggeusna dina tanggal dalapan, kaasup jeung ngomean lawang asup ka rohangan Bait Allah. Geus kitu disambung deui dalapan poe nepi ka tanggal genep welas, dipake tatahar geusan ngabakti di Bait Allah. 18 Ti dinya urang Lewi ngunjukkeun hasil gawena ka Raja Hiskia, piunjukna, "Padamelan abdi sadaya parantos rengse. Bait Allah sakurilingna parantos pulih deui, suci deui, kitu keneh altar paranti ngaduruk kurban, sareng meja paranti roti suci katut paparabotanana. 19 Paparabotan anu ku Raja Ahas disingkah- singkahkeun waktos anjeunna mungkir ti Allah tea, ku abdi sadaya parantos 87
2 Tawarikh 29.20-25 diwangsul-wangsulkeun sareng parantos disanggakeun deui. Sadayana aya, caket altar PANGERAN." 20 Raja Hiskia teu talangke ngumpulkeun para kekentong, tuluy arangkat ka Bait Allah, 21 nyandak sapi tujuh siki, domba tujuh siki, anak domba tujuh siki, jeung embe jalu tujuh siki, kurbankeuneun pikeun nebus dosa raja sakulawarga, dosa urang Yuda, jeung pikeun nyucikeun Bait Allah. Raja nimbalan ka para imam turunan Harun, sina mimiti ngurbankeun eta sato-sato kana altar. 22 Para imam meuncitan pikurbaneun. Mimitina sapi heula, tuluy domba, tuluy anak domba. Getihna dikepret-kepret kana unggal kurban dina altar. 23 Ahirna, imam-imam teh nyokot embe- embe, dibawa ka payuneun raja jeung ka jelema-jelema anu keur ngabarakti, tuluy raja jeung jalma rea narumpangkeun leungeunna ka eta embe-embe. 24 Tuluy embe-embe teh dipeuncitan ku para imam, getihna dikepret-kepret kana altar, jadi kurban pamupus dosa rahayat, karana timbalan raja eta kurban-kurban beuleuman jeung kurban pamupus dosa teh pikeun nebus dosa sakumna bangsa Israil. 25 Raja ngajalankeun aturan-aturan anu ku PANGERAN geus diandikakeun ka Daud ku jalan Gad, nabi raja, jeung ku jalan Nabi Natan. Anjeunna nempatkeun urang Lewi 88
2 Tawarikh 29.26-32 di Bait Allah, purah narabeuh kacapi jeung kecrek, 26 tatabeuhan anu sok dipake dina jaman Daud. Para imam nyarekel tarompet, narangtung. 27 Raja Hiskia miwarang ngamimitian nyanggakeun kurban-kurban beuleuman. Prak dimimitian nyanggakeun, breng pakumpulan maruji ka PANGERAN, dipirig ku tarompet jeung tatabeuhan lianna. 28 Kabeh ngabarakti, maruji, tatabeuhan terus, nepi ka kurban-kurban beres disanggakeun. 29 Geus kitu Raja Hiskia sideku, kitu deui anu sejen, nyanggakeun hormat ka Allah. 30 Urang Lewi ku raja jeung ku para pamingpin bangsa dipiwarang nyanggakeun pupujian ka PANGERAN, tina pupujian karangan Daud jeung karangan Nabi Asap. Breng maruji bari sarideku dibarengan ku suka, ngabarakti ka Allah. 31 Raja Hiskia nimbalan ka pakumpulan, dawuhanana, "Ayeuna maraneh geus bareresih. Prak geura nyaranggakeun kurban panarima ka PANGERAN." Seug pakumpulan nyanggakeun kurban. Aya anu kalawan sukana pribadi marere sato pikurbaneun, 32 sapi tujuh puluh, domba saratus, anak domba dua ratus, kabeh pikeun kurban beuleuman kangge PANGERAN. 89
90 2 Tawarikh 29.33-30.3 33 Aya oge anu marere keur peunciteun baris dahareun sarerea, sapi genep ratus, domba tilu rebu. 34 Ku sabab kakurangan imam anu kudu meuncitan eta sato-sato sakitu lobana, seug dibarantuan ku urang Lewi nepi ka anggeus. Para imam lianna loba anu ngadadak susuci supaya barisa mantuan. (Dina hal susuci diri, urang Lewi leuwih tigin ti batan para imam.) 35 Kajaba ti kudu nyanggakeun kurban- kurban anu dibeuleum weuteuh baris dahareun jalma rea, para imam teh kudu ngaduruk gajih sato-sato tea, jeung kudu ngucuran kurban-kurban beuleuman ku cianggur. Ku jalan kitu hal ngabakti di Bait Allah teh mimiti diayakeun deui. 36 Raja Hiskia suka galih, jalma rea bararungah, reh kalawan pitulung Allah eta pagawean bisa gancang rengse. 30 1 Raja Hiskia nyebarkeun parentah ka sakumna bangsa Israil jeung Yuda, supaya daratang ka Bait Allah di Yerusalem, pikeun nedunan Paska jeung ngahormat ka PANGERAN, Allah Israil. Urang Epraim jeung urang Menase mah malah diperlukeun disuratan. 2 Raja, para pajabatna jeung pagempungan di Yerusalem barempug. Paska teh dilampahkeunana arek dina bulan kadua bae, 3 sabab teu kaburu dina waktuna, bulan kahiji, lantaran para imam tacan kabeh susuci
2 Tawarikh 30.4-9 diri, jeung jalma-jalma ge tacan loba anu kumpul di Yerusalem. 4 Raja geus satuju, kitu deui pagempungan, 5 tuluy ngondang sakumna bangsa Israil ti Dan di kaler nepi ka Bersyeba di kidul, diajak nedunan Hukum Musa, diajak babarengan ngalampahkeun Paska, ngarah eta Paska leuwih loba anu nungkulanana ti batan nu enggeus-enggeus. 6 Para utusan riab ka sakuliah Yuda jeung Yerusalem ngemban parentah raja jeung ponggawa-ponggawana, nyebarkeun surat ondangan anu kieu ungelna, "Eh urang Israil anu saralamet waktu ieu nagara dielehkeun ku urang Asur, geura marulang ka PANGERAN, Allah Ibrahim, Ishak jeung Yakub. Mantenna tangtu nyarengan deui. 7 Ulah kawas karuhun jeung urang Israil anu lianna, anu barelot ti PANGERAN Allahna, da aranjeun terang geuning maranehna disiksa ku Mantenna sakitu bangetna. 8 Ulah baredegong kawas eta. Sing nurut ka PANGERAN. Hiap daratang ka Bait Allah di Yerusalem, anu ku PANGERAN geus disucikeun salalanggengna. Geura ngabarakti ka Mantenna, sangkan henteu dibenduan deui. 9 Upama aranjeun marulang ka PANGERAN, baraya-baraya aranjeun anu dibaroyong teh tangtu bakal dipikarunya ku anu ngaboyongna nepi ka diparulangkeun deui. PANGERAN 91
92 2 Tawarikh 30.10-16 Allah aranjeun teh sipat rahman sipat rahim, tangtu kersaeun nampi ka aranjeun, di mana aranjeun aranut deui ka Mantenna." 10 Saban kota wewengkon Epraim jeung Menase, nepi ka tungtung kaler di wewengkon kaom Sebulun, kabeh didatangan ku para utusan. Tapi ngan ngadon disaleungseurikeun jeung diparoyok ku urang dinya. 11 Parandene kitu teu burung aya sawatara jalma kaom Aser, Menase jeung Sebulun, anu daraekeun daratang ka Yerusalem. 12 Jeung deui urang Yuda ku Allah disina sahate satujuan aranut kana pangersa-Na, narurut kana parentah raja jeung para ponggawana. 13 Dina bulan kadua, jalma-jalma ambreg ka Yerusalem kacida lobana, seja ngalakonan Pesta Roti Teu Make Ragi. 14 Altar-altar di Yerusalem anu sok diparake ngurban jeung ngukus ku maranehna disingkir-singkirkeun, dipiceun ka Lebak Kidron. 15 Tuluy dina tanggal opat welasna mareuncit anak domba pikeun kurban Paska. Para imam jeung urang Lewi anu henteu susuci kacida areraeunana, tuluy bae susuci ngabdikeun diri ka PANGERAN, 16 tuluy merenahkeun maneh di Bait Allah, dina parantina, sakumaha aturan dina Hukum Musa abdi Allah tea. Getih sato-sato kurban
2 Tawarikh 30.17-22 ku urang Lewi diasongkeun ka para imam sina dikepret-kepret kana altar. 17 Loba pisan jelema anu henteu prak sorangan meuncit anak domba pikeun Paska lantaran henteu susuci. Anu matak ditalangan ku urang Lewi dipangmeuncitkeun terus disucikeun ka PANGERAN. 18 Sajaba ti eta anu henteu nyarucikeun diri heula teh loba keneh, jalma-jalma ti kaom Epraim, Menase, Isaskar jeung Sebulun, jadi henteu sah marilu Paska. Anu matak ku Raja Hiskia dipangnedakeun ka PANGERAN, 19 "Nun PANGERAN, Allah karuhun abdi sadaya, mugi ieu jalmi-jalmi anu ngabarakti ka Gusti kalayan hate anu suhud, ku Gusti dihapunten sanaos maranehna teu acan susuci diri." 20 Paneda Hiskia ku PANGERAN dikabul, jelema-jelema teh ku Mantenna dihampura, henteu aya sakara-kara. 21 Jalma-jalma karumpulna di Yerusalem tujuh poe, ngalakonan Pesta Roti Teu Make Ragi. Sajeroning kitu unggal-unggal poe urang Lewi jeung para imam nyanggakeun paneda ka PANGERAN kalawan suhud. 22 Urang Lewi ku raja dipuji kabinangkitanana ngatur eta upacara ngabakti ka PANGERAN. Sanggeus anu tujuh poe wekasan, anu dieusi ku nyanggakeun kurban-kurban beuleuman jeung pupujian ka PANGERAN Allah karuhunna, 93
94 2 Tawarikh 30.23-31.1 23 jalma-jalma kabeh rempug rek neruskeun pesta tujuh poe deui. Seug nareruskeun pesta, kacida aratoheunana. 24 Raja Hiskia nyumbangkeun sapi sarebu jeung domba tujuh rebu, peunciteun jeung dahareun sarerea. Para ponggawa nyumbangkeun sapi sarebu jeung domba sapuluh rebu. Para imam loba anu kudu terus nyarucikeun diri. 25 Jalma-jalma barungah, urang Yuda, para imam, urang Lewi, urang wewengkon kaler, kitu deui jelema-jelema anu ngadon tetep di Israil jeung Yuda. 26 Kota Yerusalem pinuh ku bagja, lantaran ti jaman Raja Suleman putra Daud kakara aya deui pesta anu rongkah kitu. 27 Para imam jeung urang Lewi nyarambat berkah PANGERAN mangnedakeun jalma rea. Panedana ku Allah dimakbul ti sawarga panglinggihana-Na. 31 1 Sabada pesta wekasan, sakumna bangsa Israil ngadatangan kota-kota Yuda, ngancur-ngancurkeun tugu-tugu brahala, nyacar arca-arca Asera, ngaburak- barik tempat-tempat ngabakti ka brahala jeung altar-altarna. Kabeh dieuweuhkeun ti sakuliah Yuda, kitu deui ti wewengkon- wewengkon Binyamin, Epraim, jeung Menase. Geus kitu kakara maranehna baralik ka tempatna masing-masing.
95 2 Tawarikh 31.2-6 2 Para imam jeung urang Lewi ku Raja Hiskia diatur deui, dijieun rombongan-rombongan. Tiap rombongan boga papancen anu baku keur rombonganana, kayaning: metakeun kurban beuleuman, kurban karapihan, ngabantu ngalaksanakeun kumpulan ibadah di Bait Allah, nyanggakeun pupujian jeung pangucap sukur di ditu di dieu di Bait Allah. 3 Raja Hiskia nyayagikeun sato-sato kurban tina kagunganana ku anjeun, pikeun kurban beuleuman isuk jeung sore, pikeun kurban unggal poe Sabat, unggal poe Pesta Bulan Anyar, jeung pikeun kaperluan poe-poe suci salian ti eta anu dimistikeun ku Hukum PANGERAN. 4 Jeung deui timbalan raja, urang Yerusalem kudu marere derma ka para imam jeung urang Lewi, sangkan maranehna jongjon jeung suhud ngajaralankeun papancen- papancen anu dimistikeun dina Hukum PANGERAN. 5 Meunang parentah kitu urang Israil gancang narurut. Para imam jeung urang Lewi pada marawakeun, gandum panghadena, cianggur, minyak jetun, madu jeung hasil bumi lianna, jaba marawakeun perpuluhan tina sagala kabogana. 6 Jalma-jalma anu caricing di kota-kota Yuda, kabeh marere perpuluhan tina sapina jeung dombana, jaba derma-derma lianna
2 Tawarikh 31.7-13 kacida lobana, beunang misahkeun ti anu dibaktikeun ka PANGERAN Allahna. 7 Dina bulan anu katilu, sumbangan- sumbangan mimiti merul, kitu bae saterusna nepi ka opat bulan, datang ka ngunung-ngunung. 8 Raja Hiskia jeung para ponggawa ngarucap sukur ka PANGERAN, reh ningali barang- barang sumbangan sakitu lobana, sarta maruji ka urang Israil. 9 Raja cacarios ka para imam jeung urang Lewi perkara eta sumbangan. 10 Asarya, Imam Agung, turunan Sadok, unjukan kieu ka anjeunna, "Ti wangkid jalmi-jalmi ngawitan ngabarantun sumbangan ka Bait Allah, tedaeun abdi sadaya kalintang cekapna, tur sakitu seueurna keneh. Eta sadaya hibar berkahing PANGERAN ka umat-Na." 11 Ku timbalan raja maranehna nyieun gudang-gudang di lingkungan Bait Allah; 12 barang-barang sumbangan jeung perpuluhan teh disimpen di dinya supaya aman. Tuluy ku raja jeung Imam Agung Asarya dicangkingkeun ka hiji urang Lewi ngaran Konanya, dibantu ku adina anu ngaran Simei, 13 ngabawah sapuluh urang deui urang Lewi nya eta: Yehiel, Asasia, Nahat, Asahel, Yerimot, Yosabad, Eliel, Yismakya, Mahat jeung Benaya. Nohonan satimbalan raja 96
97 2 Tawarikh 31.14-19 jeung Imam Agung Asarya, eta sakabehna ku maranehna dilaksanakeun. 14 Kore bin Yimna, urang Lewi kapala jaga lawang Bait Allah di Gapura Wetan, dikawasakeun narimaan barang-barang pangbakti ka PANGERAN jeung ngabagi- bagikeunana. 15 Di kota-kota sejen tempat pamukiman para imam, manehna boga pangbantu- pangbantu anu saratia, urang Lewi keneh, nya eta: Eden, Minyamin, Yesua, Semaya, Amarya jeung Sekanya, purah ngabagikeun bahan dahareun kalawan walatra ka papada urang Lewi, nurutkeun kumaha papancenna, 16 lain nurutkeun golongan-golonganana. Sakabeh lalaki anu umur tilu puluh taun ka luhur, anu kagiliran tugas saban poe di Bait Allah, eta oge dibarerena bagian teh masing-masing ku karana papancenna. 17 Para imam diaturna nurutkeun golonganana, ari urang Lewi anu umurna dua puluh taun ka luhur diaturna nurutkeun rombonganana. 18 Eta mah didaptarna jeung saanak bojona katut sakur anu jadi tanggunganana, lantaran kudu sayaga saban waktu pikeun ngajalankeun tugas-tugas suci. 19 Di unggal kota jeung sampalanana anu diajangkeun keur turunan Harun, aya imam-imam anu dikawasakeun ngabagikeun bahan dahareun ka sakabeh kulawarga imam
2 Tawarikh 31.20-32.5 anu lalaki jeung ka sakur anu asup kana daptar golongan-golongan Lewi. 20 Di sakuliah Yuda, Raja Hiskia midamel anu sapagodos jeung manah PANGERAN Allahna. 21 Sagala ihtiarna pikeun kapentingan Bait Allah jeung pikeun ngalaksanakeun papakon PANGERAN, dijalankeunana kalawan manah anu suhud, satia, taat ka anu jadi Allahna, nu matak sagala damelna lulus. 32 1 Sanggeus kitu, sajeroning Raja Hiskia suhud junun kumawula ka PANGERAN, Yuda dirurug ku Raja Sanherib ti Asur. Kota-kota bentengna ku Sanherib dikepung, kuta-kutana dipiwarang dibobolkeun ku baladna. 2 Barang Hiskia uninga yen Sanherib arek terus ngarurug ka Yerusalem, 3 (32:3-4) anjeunna jeung para ponggawana mutuskeun rek ngurugan cinyusu-cinyusu luareun kota, supaya lamun balad Asur geus ngadeukeutan Yerusalem ulah maranggih cai. Seug cinyusu-cinyusu teh diarurugan ku jalma rea, dikapalaan ku para ponggawa, caina teu bijil deui. 4 (32:3) 5 Hahalang-hahalang kota ditohagaan, kuta-kuta diomean, jeung di luhurna diadegan munara-munara, malah kutana ditambah jadi dua lapis. Benteng-benteng di wewengkon Yerusalem heubeul oge diomean, 98
2 Tawarikh 32.6-12 sarta anjeunna ngadamelan tumbak jeung kepeng loba pisan. 6 Urang kota ku anjeunna dipiwarang kumpul di alun-alun deukeut lawang kota, dikapalaan ku para perwira. Geus kitu ditimbalan kieu, 7 "Sing taleger, sing galede hate, ulah sieun ku raja Asur sabaladna. Urang teh dibanding ku kakuatan anu leuwih ti itu. 8 Kakuatan itu kakuatan manusa, kakuatan urang mah salira PANGERAN, Allah urang, anu bakal mitulung ka urang, mangmerangankeun." Ngadarenge panglelemu rajana kitu rahayat taleger hatena. 9 Geus kitu aya anu daratang ka Hiskia jeung urang Yuda di Yerusalem, para utusan Sanherib anu harita aya di Lakis sabalad-balad, nepikeun timbalan kieu, 10 "Kami Sanherib raja Asur arek nanya. Naon andelan maraneh mana caricing keneh di Yerusalem sakitu enggeus kakepung? 11 Carek Hiskia maraneh bakal luput ti kami, majar bakal disalametkeun ku PANGERAN Allah maraneh. Saenyana maraneh ku Hiskia rek disina paraeh langlayeuseun jeung halabhab, 12 da manehna geus ngaburak-barik kuil-kuil PANGERAN reujeung altar-altarna. Jeung carekna, urang Yuda jeung urang Yerusalem kudu muja jeung ngukus dina hiji altar bae. 99
2 Tawarikh 32.13-18 13 Na acan nyaraho wewesen karuhun kami jeung wewesen kami pribadi ka bangsa-bangsa sejen? Karah aya dewa-dewa bangsa-bangsa lian anu bisa nyalametkeun umatna ti raja Asur? 14 Karah iraha aya dewa eta nagri-nagri anu geus bisa ngajait nagrina ti kami? Jadi pangira maraneh bakal disalametkeun ku Allah maraneh teh naon dasarna? 15 Ulah beunang kawujuk atawa kabobodo ku Hiskia! Omonganana ulah diandel! Taya hiji dewa anu geus bisa ngarahayukeun umatna ti leungeun raja Asur anu mana bae. Anu matak sing percaya ka kami, allah maraneh oge pamohalan bisaeun nulungan ka maraneh!" 16 Ucap-ucapan eta utusan-utusan bangsa Asur anu ngaromongkeun ka GUSTI Allah jeung ka Hiskia kaula PANGERAN kacida garihalna. 17 Ungel surat raja Asur tea nganistakeun ka PANGERAN, Allah Israil. Kekecapanana, "Dewa-dewa nagri-nagri lian geus teu barisaeun nulungan umatna tina kakawasaan kami. Allahna Hiskia oge pamohalan bisaeun nulungan umatna tina kakawasaan kami." 18 Eta utusan-utusan ngaromongna ku basa Ibrani jeung dihaja ditarikkeun, dipake ngageretak urang Yerusalem anu reuteum dina luhur kuta, sina laleungit wawanen ngarah eta kota leuwih babari direbutna. 100
2 Tawarikh 32.19-25 19 Allahna Yerusalem ku musuh diaromongkeun, disaruakeun jeung dewa-dewa bangsa-bangsa sejen buatan leungeun manusa. 20 Raja Hiskia jeung Nabi Yesaya putra Amos sasambat tarik ka Allah, neda pitulung. 21 Ti dinya PANGERAN ngutus hiji malaikat, anu terus niwaskeun serdadu-serdadu jeung para senapati balad Asur. Raja Asur gancang mulih ka nagarana bari nandang wirang. Dina hiji poe sabot keur aya di kuil dewana, anjeunna dipaehan ku pedang, ku putra-putrana keneh. 22 Ku jalan kitu PANGERAN ngaluputkeun Raja Hiskia jeung urang Yerusalem tina kakawasaan Sanherib raja Asur, kitu deui ti musuh-musuh lianna. Umat Mantenna dikertakeun ti sakabeh nagri tatanggana. 23 Geus kitu jalma-jalma merul ka Yerusalem, nyaranggakeun pangbakti ka PANGERAN jeung ka Raja Hiskia. Ti semet harita Raja Hiskia pada ngajenan ku sakabeh bangsa. 24 Dina hiji mangsa Raja Hiskia teu damang datang ka meh pupus. Seug anjeunna neneda, sarta ku PANGERAN dipaparin tanda yen bakal damang. 25 Tapi Hiskia ngaraos henteu perlu kudu muji sukur nganuhunkeun kana kasaean PANGERAN ka anjeunna, manahna jadi angkuh, anu ngalantarankeun Yuda jeung Yerusalem nandangan bebendu Mantenna. 101
2 Tawarikh 32.26-31 26 Tapi ahirna mah anjeunna rumaoseun kana kaangkuhanana, kitu deui urang Yerusalem ngararendahkeun maneh. Nu matak sapanjang Hiskia jumeneng mah maranehna henteu dikeunaan siksaan. 27 Raja Hiskia jadi kacida beungharna tur pada mikaserab ku unggal jalma. Anjeunna ngadamel tempat-tempat panyimpenan pikeun nyimpen rajabranana, emas, perak, permata-permata, wawangian, kepeng- kepeng jeung rupa-rupa deui salian ti eta. 28 Jeung ngadamel gudang-gudang keur nyimpen kakayaan lianna, gandum, cianggur jeung minyak jetun. Ngadamel kandang- kandang keur sapi-sapina, ngadamel karapyak keur domba-dombana. 29 Jaba ti nu geus aya, anjeunna ku PANGERAN dipaparin deui domba jeung sapi, kitu deui raja kaya lianna teu kira-kira lobana, nepi ka iasa ngadamel kota-kota loba pisan. 30 Raja Hiskia mendet cai anu ngocor ti cinyusu Gihon, dikocorkeun kana susukan nembus torowongan anu brasna ka jeroeun kuta Yerusalem. Hiskia lulus dina sagala damelna. 31 Malah basa aya utusan-utusan Babul anu rek marenta katerangan perkara tanda ajaib tea di eta nagara, anjeunna ku Allah diingkeun midamel sakersana, ngan diuji 102
2 Tawarikh 32.32-33.5 bae wungkul sangkan kauninga saeusining manahna. 32 Sagala hal anu dipidamel ku Raja Hiskia jeung hal suhudna ka PANGERAN, kaungel dina Kitab Titingalian Nabi Yesaya putra Amos, jeung dina Babad Raja-raja Yuda jeung Israil. 33 Sanggeus pupus dikurebkeun di makam karajaan beulah girang. Pupusna kacida dihormat-hormatna ku urang Yuda jeung urang Yerusalem. Geus kitu Menase putrana jumeneng raja ngagentos anjeunna. 33 1 Menase mimiti jumeneng raja nagara Yuda dina yuswa dua welas taun. Ngarajaanana lima puluh lima taun, calikna di Yerusalem. 2 Lampahna matak giruk, kawas lampah bangsa-bangsa anu geus disingkahkeun ku PANGERAN ti eta tanah waktu umat-Na daratang ka dinya. 3 Anjeunna ngadegkeun deui tempat-tempat ngabakti ka brahala anu ku Hiskia, ramana, geus diburak-barik. Ngadamel altar-altar paranti muja ka Baal, ngadamel arca-arca Asera, jeung nyembah ka bentang-bentang. 4 Di Bait Allah ge, tempat anu ku PANGERAN dipilih salalanggengna paranti ngabakti ka Mantenna, ngadegkeun altar-altar brahala. 5 Buruan Bait Allah duanana diadegan altar-altar paranti muja ka bentang-bentang. 103
2 Tawarikh 33.6-11 6 Malah anjeunna meuncit putrana di Lebak Hinom, diduruk dikurbankeun. Metakeun elmu ngaramal, elmu sihir, jeung sok menta nasehat ka tukang-tukang metangan jeung tukang-tukang manggil arwah. Dorakana ka PANGERAN teh nataku, matak bendu. 7 Bait Allah diteundeunan arca, teu tolih geus aya timbalan Allah ka Daud jeung Suleman yen: "Ieu tempat, di Yerusalem, di ieu Bait Allah, ku Kami dipilih ti sakabeh wewengkon dua welas kaom Israil, paranti ngabakti ka Kami. 8 Saupama urang Israil narurut kana timbalan-timbalan Kami, parengkuh kana hukum anu ku Musa abdi Kami geus diajangkeun ka maranehna, ku Kami moal dibikeun aya anu nyingkahkeun ti ieu tanah anu ku Kami geus diserenkeun ka karuhunna." 9 Urang Yuda ku Menase disasabkeun, datang ka jadi leuwih doraka ti batan bangsa-bangsa anu ku PANGERAN geus disingkahkeun ti tanah eta, waktu umat-Na mimiti daratang ka dinya. 10 Menase jeung rahayatna ku PANGERAN dielingan, tapi henteu narurut. 11 Nu matak Yuda teh ku PANGERAN diantep dirurug ku balad Asur. Menase ku musuh dicerek make kakait tuluy dirante, jeung diboyong ka Babul. 104
2 Tawarikh 33.12-17 12 Sanggeusna sangsara, anjeunna ngarendahkeun salira sarta tobat ka PANGERAN Allahna, sasambat ka Mantenna mundut pitulung. 13 Panyambatna ku Allah ditampi, dimakbul, tuluy dipulangkeun ka Yerusalem sarta ngarajaan deui. Ayeuna Menase yakin yen PANGERAN teh Allah. 14 Sanggeus kitu, kuta jajaran luar di wetaneun Kota Daud ku Menase diluhuran, mimiti ti hiji tempat di hiji lebak deukeut cinyusu Gihon, terus ka kaler nepi ka Gapura Lauk jeung wewengkon hiji kota anu disebut Opel. Di unggal kota benteng di Yuda, Menase nempatkeun pasukan-pasukan anu masing-masing dibawah ku hiji perwira. 15 Aallahan-aallahan bangsa lian jeung arca-arca anu bareto ku anjeunna ditempat- tempatkeun di Bait Allah, kitu deui altar-altar brahala di luhur pasir tempat Bait Allah ngadeg, jeung anu di tempat-tempat sejen di Yerusalem, ku anjeunna disingkir-singkirkeun kabeh ka luareun kota, dipiceun. 16 Altar-altar paranti ngabakti ka PANGERAN diomean, seug anjeunna nyanggakeun kurban panarima jeung kurban pamuji sukur dina eta altar. Urang Yuda ditimbalan ngabarakti ka PANGERAN Allah Israil. 17 Jalma-jalma najan ngalurbanna masih keneh di tempat-tempat sejen, tapi ditujukeunana mah ka PANGERAN. 105
2 Tawarikh 33.18-25 18 Sagala hal anu dijalankeun ku Menase, hal sasambatna ka Allahna, hal amanat ilahi anu ku nabi-nabi diunjukkeun ka anjeunna kalawan nyebut jenengan PANGERAN Allah Israil, kabeh kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil. 19 Ari hal paneda raja, hal waleran Allah kana panedana, hal dosa-dosana, kadorakaanana samemeh tobat, halna ngadegkeun tempat- tempat ngabakti ka brahala, halna ngadamel arca-arca Asera, halna ngadamel arca-arca brahala jeung tuluy disembah, kabeh kaungel dina Kitab Carita Para Nabi. 20 Menase pupus, dikurebkeun di lingkungan karaton, sarta Amon putrana jadi raja gegentosna. 21 Amon mimiti jadi raja nagara Yuda dina yuswa dua puluh dua taun. Ngarajaanana dua taun, calikna di Yerusalem. 22 Lampahna cara lampah Menase, ramana, midamel dosa ka PANGERAN jeung nyembah ka brahala-brahala anu bareto disembah ku ramana. 23 Tur anjeunna mah henteu terus ngarendahkeun anjeun cara ramana, sarta dorakana leuwih-leuwih ti batan ramana. 24 Anjeunna ditelasan di karaton ku ponggawa-ponggawana. 25 Tapi anu nelasanana oge kabeh dipaehan ku urang Yuda, sarta urang Yuda tuluy 106
2 Tawarikh 34.1-6 ngajenengkeun Yosia putrana ngagentos anjeunna. 34 1 Yosia mimiti jumeneng raja Yuda dina yuswa dalapan taun. Ngarajaanana tilu puluh hiji taun, calikna di Yerusalem. 2 Anjeunna midamel anu sapagodos jeung manah PANGERAN, nulad lampah Raja Daud karuhunna, sakuat-kuat ngalakonan sagala papakon Allah. 3 Sanggeus jadi raja, dina taun kadalapanna, Yosia anu anom keneh pisan teh geus mimiti ngajalankeun ibadah ka Allah panutan Raja Daud karuhunna. Heuleut opat taun deui anjeunna mimiti ngagempur tempat-tempat ngabakti ka brahala, numpes arca-arca Asera jeung arca-arca brahala salian ti eta. 4 Anjeunna metakeun jalma-jalmana ngaruksakkeun altar-altar paranti ngabakti ka Baal, ngancurkeun altar-altar parukuyanana sakurilingeun eta. Arca-arca Asera kitu deui arca-arca sesembahan lianna dibebekan nepi ka jadi tipung, tuluy diawurkeun ka kuburan jelema-jelema anu keur harirupna sok ngalurban di dinya. 5 Tulang-taleng para imam brahala ku anjeunna diduruk dina altar-altar urut maranehna ngabakti. Ku jalan kitu Yuda jeung Yerusalem ku anjeunna disina beresih deui. 6 Kota-kota jeung wewengkon-wewengkon tarikolot di tanah Menase, Epraim jeung 107
108 2 Tawarikh 34.7-11 Simeon, terus nepi ka tanah Naptali di kaler, eta oge ku anjeunna dikitukeun. 7 Altar-altar jeung arca-arca Asera di sakuliah wewengkon Karajaan Kaler ku anjeunna dilebur-leburkeun, brahala-brahalana dibubukkeun nepi ka jadi lebu, altar- altar parukuyanana diremuk-remukkeun. Sanggeus kitu kakara anjeunna mulih deui ka Yerusalem. 8 Dina taun kadalapan belas pamarentahanana, sabada nyucikeun tanah jeung Bait Allah ku jalan numpes kabiasaan ibadah ka brahala, Raja Yosia miwarang ngomean Bait Allah ka tilu jelema, Sapan bin Asalya, Maaseya, gupernur Yerusalem, jeung Yoah bin Yoahas, gegeden luhur. 9 Duit anu dikumpulkeun di Bait Allah ku para pangawal tea dipasrahkeun ka Imam Agung Hilkia. (Eta duit teh beunang ngumpulkeun ti urang Epraim, ti urang Menase jeung ti urang Karajaan Kaler salian ti eta, kitu deui ti urang Yuda, ti urang Binyamin jeung ti urang Yerusalem.) 10 Tuluy ku Imam Agung Hilkia diserenkeun ka anu tiluan tea anu kudu makihikeun ngomean Bait Allah. Ku maranehna diserenkeun 11 ka tukang-tukang kayu jeung tukang- tukang ngadegkeun, sina dibalanjakeun meuli kayu jeung batu keur ngomean
2 Tawarikh 34.12-20 adegan-adegan anu bareto diraruksak ku raja-raja Yuda. 12 Anu migawe eta pagawean kabeh jelema jujur, dikapalaan ku opat urang Lewi: Yahat jeung Obaja ti golongan Merari, Jakaria jeung Mesulam ti golongan Kahat. (Urang Lewi teh palinter nabeuh.) 13 Urang Lewi salian ti eta gawena ngatur anu ngakutan bahan-bahan, jeung ngatur rupa-rupa pigaweeun kuli-kuli, nu sawareh deui purah nyatet-nyatetkeun atawa purah ngajaga. 14 Waktu nyandak duit ti kamar simpen, Hilkia mendakan kitab Hukum PANGERAN, anu ku Allah diserenkeun ka Musa tea. 15 Anjeunna sasauran ka Sapan, "Kaula nimu kitab Hukum PANGERAN ti Bait Allah," saurna bari kitabna diasongkeun ka Sapan. 16 Ku Sapan disanggakeun ka raja sarta piunjukna, "Sugri timbalan parantos dijalankeun. 17 Artos anu disimpen di Bait Allah parantos dibantun, diserenkeun ka anu didaramel sareng ka mandor-mandor." 18 Piunjukna deui, "Sareng abdi ngabantun ieu kitab ti Hilkia." Kitabna ku Sapan tuluy dibaca di payuneun raja. 19 Sanggeus ngadangu ungel eta kitab, raja mani ngagebeg terus nyosoeh raksukan. 20 Geuwat marentah ka Hilkia, Ahikam bin Sapan, Abdon bin Mikaya, Sapan sekretaris 109
2 Tawarikh 34.21-25 nagara, jeung ka Asaya pangaping raja, timbalanana, 21 "Kami, kitu deui rahayat anu araya keneh di Israil jeung Yuda buru-buru pangnaroskeun ka PANGERAN hal ungel ieu kitab. Geuning eta timbalan-timbalan PANGERAN teh geus teu dilalampahkeun ku karuhun urang bareto, kamistian-kamistian anu kaungel dina eta kitab ku aranjeunna henteu dilakonan. Tangtu urang dibenduan ku PANGERAN." 22 Kalawan timbalan raja, Hilkia jeung nu sejenna arangkat ka Hulda, nabi istri anu calikna di Yerusalem di babakan anyar rek tumaros ka eta nabi. (Caroge eta nabi nya eta Salum bin Tikwa putu Harhas, purah ngurus jubah-jubah Bait Allah.) Perkarana ku aranjeunna dicarioskeun ka eta nabi istri. 23 Aranjeunna ku eta nabi istri dijurung ka raja deui pikeun ngunjukkeun 24 amanat ilahi ti PANGERAN anu kieu, "Kanyahokeun, Kami rek ngadatangkeun kacilakaan ka Yerusalem jeung rahayatna, ngeunakeun panyapa-panyapa anu kaungel dina kitab anu dibacakeun ka raja tea. 25 Jalma-jalma geus mariceun ka Kami, seug ngalurban ka aallahan-aallahan bangsa sejen, laku lampahna ngahudangkeun amarah Kami. Amarah Kami ka Yerusalem geus ngagugudag moal pareum-pareum. 110
2 Tawarikh 34.26-31 26 Ari pikeun raja pribadi, kieu timbalan Kami, GUSTI Allah Israil: Maneh geus nurut kana ungel eta kitab, 27 sarta barang nyaho yen Kami ngancam rek ngahukum Yerusalem jeung pribumina, maneh tobat, ngarendahkeun diri di payuneun Kami, nyosoeh pakean jeung ceurik. Panyambat maneh ku Kami didangu. 28 Ku sabab eta, sapanjang maneh tacan mulang ti dunya mah Kami moal waka prak ngahukum Yerusalem. Ajal maneh mah ku Kami rek dicandak dina kagenahan." Geus kitu aranjeunna ngadareuheus deui ka Raja Yosia rek ngunjukkeun eta amanat. 29 Sanggeus kitu, Raja Yosia miwarang kumpul ka sakumna pamingpin Yuda jeung Yerusalem, 30 ti dinya sarerea arindit ka Bait Allah jeung anjeunna, dibarengan ku para imam jeung urang Lewi kitu deui rahayat lianna, anu beunghar, anu miskin. Seug raja ngaos kitab perjangjian anu katimu ti Bait Allah tea hareupeun sarerea nepi ka tamat. 31 Lajeng anjeunna ngadeg deukeut pilar paranti raja-raja, ngucapkeun ikrar ka PANGERAN yen sumeja anut ka Mantenna, baris nohonan sagala papakon jeung timbalana-Na terus jeung manah, tembus kana lelembutan, baris ngalakonan hukum- hukum anu aya dina eta perjangjian, sakumaha ungel eta kitab. 111
2 Tawarikh 34.32-35.3 32 Urang Binyamin jeung sakur anu araya di Yerusalem diajak jangji yen seja nohonan eta perjangjian. Prak urang Yerusalem ngalampahkeun kamistian-kamistian eta perjangjian anu ku maranehna geus diikrarkeun ka Allah jungjunan karuhunna. 33 Ti dinya Raja Yosia numpes sakabeh arca brahala pikagirukeun ti sakuliah wewengkon anu asup ka wewengkon urang Israil, sarta sapanjang jumenengna anjeunna ngudukeun supaya rahayat ngabdi ka PANGERAN, Allah karuhunna. 35 1 Yosia mestakeun Paska di Yerusalem pikeun ngamulyakeun PANGERAN. Dina tanggal opat welas bulan kahiji, anjeunna miwarang peupeuncitan pikeun kaperluan pesta. 2 Para imam ku anjeunna dipiwarang ngalampahkeun kawajibanana di Bait Allah bari dideudeul sumangetna sangkan saruhud. 3 Ka urang Lewi anu jaradi juru wulang rahayat Israil, tur geus disarucikeun pikeun PANGERAN, anjeunna marentah kieu, "Tempatkeun Peti Perjangjian suci di Bait Allah anu diadegkeun ku Raja Suleman putra Raja Daud. Jadi maraneh teu kudu ngagarotong deui eta peti ka ditu ka dieu. Kawajiban maraneh ayeuna kudu kumawula ka PANGERAN Allah maraneh, jeung Allah umat-Na, urang Israil. 112
2 Tawarikh 35.4-8 4 Geura areusian tempat anu geus dibakukeun pikeun maraneh di Bait Allah, nurutkeun jajaran golongan masing-masing, sapagodos jeung kawajiban maraneh anu geus dibakukeun ku Raja Daud jeung ku Raja Suleman putrana. 5 Nyokot tempatna atur sing rapih, sing matak babari ka anu rek ngabantu ka unggal kapala kulawarga Israil bagianana masing-masing. 6 Anak domba pikeun Paska jeung embe- embe jalu kudu ku maraneh dipeuncitanana. Pek geura susuci sangkan bisa terus tatahar pikeun kurban-kurban, supaya dulur-dulur maraneh sasama Israil bisa naredunan papakon-papakon anu ku Allah diparentahkeun ku jalan Musa tea." 7 Pikeun kapentingan rahayat anu ngalakonan Paska, Raja Yosia nyumbangkeun tilu puluh rebu domba, anak domba, jeung anak embe, jeung tilu rebu sapi, tina kagunganana ku anjeun. 8 Ponggawa-ponggawana oge nyarumbang pikeun rahayat, pikeun para imam, jeung pikeun urang Lewi. Ari para pajabat anu ngatur urusan Bait Allah, nya eta Hilkia Imam Agung, Jakaria, jeung Yehiel, nyumbang dua rebu genep ratus anak domba jeung anak embe pikeun para imam, jeung tilu ratus sapi keur kurbankeuneun sapanjang pesta. 113
2 Tawarikh 35.9-14 9 Para pamingpin urang Lewi, Konanya, Semaya, jeung Netanel saderekna, Hasabya, Yiel, jeung Yosabad, nyidekahan urang Lewi lima rebu anak domba jeung anak embe, jeung lima ratus sapi sina dikurbankeun. 10 Sanggeus sagala kaperluan pikeun Paska geus tarapti, para imam jeung urang Lewi merenahkeun maneh satempat-tempatna luyu jeung pituduh ti raja. 11 Anak domba jeung anak embe geus dipeuncitan, tuluy disisitan ku urang Lewi, getihna ku para imam dikepret-kepret kana altar. 12 Daging pikurbaneun dibagi-bagikeun ka jalma rea nurutkeun jajaran kulawarga masing-masing keur kurban beuleuman, sina dikurbankeun sapagodos jeung papakon dina Hukum Musa. 13 Eta kurban-kurban Paska ku urang Lewi dipanggang sakumaha ceuk papakonna. Daging pikeun kurban-kurban suci dimasakna dikulub dina dalung, dina kancah, jeung dina panci. Geus arasak buru-buru dibagikeun ka jalma rea. 14 Geus kitu urang Lewi misahkeun daging keur maranehna sorangan, keur para imam turunan Harun, jeung keur para imam anu digarawe nepi ka peuting nyanggakeun kurban anu dibeuleum gembleng, jeung ngaduruk gajih sato-sato kurban. 114
2 Tawarikh 35.15-20 15 Urang Lewi anak putu Asap anu ahli nabeuh geus tarapti di tempatna anu baku sakumaha aturan ti Raja Daud: Asap, Heman, jeung Yedutun jurupeleng raja. Para pangawal lawang-lawang Bait Allah taya anu ninggalkeun jagaanana, sabab daging Paska keur maranehna geus disadiakeun ku urang Lewi sejenna. 16 Sagala rupa anu kudu dilampahkeun poe eta sakumaha anu diparentahkeun ku Raja Yosia, nya eta ngabakti ka PANGERAN nedunan Paska, jeung nyanggakeun kurban-kurban beuleuman dina altar, geus rengse. 17 Nepi ka tujuh poe lilana urang Israil anu kumpul di dinya mestakeun Paska jeung nedunan Pesta Roti Teu Make Ragi. 18 Ti jaman Nabi Samuel, kakara harita aya anu mestakeun Paska sakitu rosana. Nya kitu deui raja-raja anu ti hareula, tacan aya anu mestakeun Paska kawas ieu anu diayakeun ku Raja Yosia, para imam, urang Lewi, urang Yuda, urang Israil, jeung urang Yerusalem, 19 anu diayakeunana dina taun kadalapan welas pamarentahan Yosia. 20 Hiji mangsa sanggeus Raja Yosia midamel eta sagala rupa pikeun Bait Allah, Raja Neko ti nagara Mesir budal nyandak baladna arek perang di Karkemis di sisi Walungan Eprat. Yosia kaluar kersana rek ngahalang-halang. 115
2 Tawarikh 35.21-25 21 Tapi Neko ngintun utusan nepikeun timbalanana anu kieu, "Perang anu keur dilakonan ku kaula ayeuna teu aya patalina jeung sampean, raja Yuda. Kaula sanes rek merangan sampean. Kaula mah rek merangan musuh, tur geus ditimbalan ku Allah yen kudu buru-buru. Allah aya di pihak kaula. Jadi sampean ulah kagungan niat ngayonan kaula bilih dicilakakeun ku Mantenna." 22 Tapi Yosia keukeuh bae rek merangan. Timbalan Allah ku jalan Raja Neko ku anjeunna teu dipalire. Seug nyamar terus majeng perang di lapang Megido. 23 Dina eta perang anjeunna keuna ku jamparing urang Mesir, seug nimbalan ka abdi-abdina saurna, "Kami bawa ti dieu. Kami tatu parna!" 24 Tuluy anjeunna dipayang tina karetana, dipindahkeun kana kareta sejen anu geus sadia di dinya, tuluy dibawa ka Yerusalem. Tapi tuluy pupus. Seug dikurebkeun di makam karajaan, diceungceurikan ku sakabeh urang Yuda jeung urang Yerusalem. 25 Nabi Yermia ngadangding hiji kidung anu ngagambarkeun kasungkawaanana katilar ku Raja Yosia. Eta kidung jadi biasa sok dilagukeun di Israil, ku awewe ku lalaki ana pareng maranehna keur kasuat-suat ku anjeunna. Eta kidung aya dina kumpulan kidung-kidung kanalangsaan. 116
2 Tawarikh 35.26-36.8 26 Sagala rupa anu dipidamel ku Yosia, hal bumaktina ka PANGERAN, hal pengkuhna kana Hukum PANGERAN 27 jeung riwayat anjeunna ti awal nepi ka ahir, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil jeung Yuda. 36 1 Urang Yuda milih Yoahas putra Yosia, dilisahan jadi raja di Yerusalem. 2 Yoahas mimiti jadi raja Yuda dina yuswa dua puluh tilu taun, calikna di Yerusalem, ngarajaanana tilu bulan. 3 Anjeunna diboyong ka Mesir ku Raja Neko, sarta nagara Yuda ku eta raja dikudukeun mayar upeti 3.400 kilo perak jeung tilu puluh opat kilo emas. 4 Neko ngangkat Elyakim saderek Yoahas jadi raja Yuda, sarta jenenganana diganti jadi Yoyakim. Ari Yoahas mah diboyong ku Neko ka Mesir. 5 Yoyakim mimiti jadi raja Yuda dina yuswa dua puluh lima taun. Ngarajaanana sawelas taun, calikna di Yerusalem. Anjeunna midamel dosa ka PANGERAN Allahna. 6 Hiji mangsa Yuda dirurug ku Raja Nebukadnesar ti nagara Babul. Yoyakim ditangkep, dirante terus diboyong ka Babul. 7 Rajabrana eusi Bait Allah oge aya anu dijabel ku Nebukadnesar, dijadikeun eusi karatonna di Babul. 8 Sagala rupa anu dipidamel ku Yoyakim, kitu deui hal kadorakaan jeung kajahatanana 117
2 Tawarikh 36.9-14 anu pikagirukeun, kaungel dina Kitab Babad Raja-raja Israil jeung Yuda. Yoyakin, putrana, jadi raja gegentosna. 9 Yoyakin mimiti jumeneng raja Yuda dina yuswa dalapan welas taun. Ngarajaanana tilu bulan sapuluh poe, calikna di Yerusalem. Anjeunna oge midamel dosa ka PANGERAN. 10 Dina hiji musim sumping Nebukadnesar ngaboyong Yoyakin ka Babul, sarta bari ngajabel rajabrana eusi Bait Allah. Raja Nebukadnesar ngangkat Sidkia kapiramana Yoyakin, jadi raja Yuda jeung Yerusalem. 11 Sidkia mimiti jumeneng raja Yuda dina yuswa dua puluh hiji taun. Ngarajaanana sawelas taun, calikna di Yerusalem. 12 Anjeunna midamel dosa ka PANGERAN, bujeng-bujeng rumaos waktu diunjukanan ku Nabi Yermia anu ngunjukkeun timbalan PANGERAN, teu kersa malire-malire acan. 13 Raja Nebukadnesar geus maksa Sidkia sina sumpah demi Allah yen baris satia ka eta raja. Tapi saterusna Sidkia baha, ngalawan ka Nebukadnesar. Sarta Sidkia tetep neugtreug teu kersaeun tobat ka PANGERAN, Allah Israil. 14 Turug-turug para pamingpin Yuda, para imam jeung sakumna rahayat, lampahna teh narurutan kadorakaan bangsa-bangsa anu araya di sakurilingeunana, nyarembah ka arca-arca, jadi maranehna teh nganistakeun Bait Allah anu geus disucikeun ku PANGERAN ku manten. 118
2 Tawarikh 36.15-21 15 Ari PANGERAN, Allah karuhunna masih keneh ngutus nabi-nabi sina ngageuing umat-Na, reh hoyong nyalametkeun ka maranehna kitu deui ka Bait Allah. 16 Tapi eta utusan-utusan Allah teh anggur pada ngageuhgeuykeun, pangandika- pangandika Mantenna henteu digugu, nabi-nabi Mantenna disaleungseurikeun. Bendu PANGERAN ka umat-Na geus teu kaampeuh. 17 Mantenna tuluy ngadatangkeun raja Babul ngagempur ka maranehna. Barudak ngora urang Yuda, najan nu aya di Bait Allah, diparaehan. Ka nu kolot ka nu ngora, ka lalaki ka awewe, ka nu cageur ka nu gering, eta raja teu aya pisan rasrasanana. Urang dinya ku PANGERAN geus diserenkeun ka anjeunna. 18 Bait Allah ku raja Babul diranjah. Rajabranana kitu deui harta banda raja jeung ponggawa-ponggawa dijarah terus diakut ka Babul. 19 Bait Allah jeung kota dihuru, jeung karaton-karatonna katut barang-barangna anu aralus. Kuta-kuta dirugrugkeun. 20 Jalma-jalma anu teu katumpes ku Nebukadnesar diakut ka Babul, dijieun abid-abid purah ngawulaan anjeunna jeung turunan anjeunna nepi ka mangsa ngadegna karajaan Persia. 21 Geus tinekanan sakumaha timbalan PANGERAN ku jalan Nabi Yermia anu ungelna, 119
2 Tawarikh 36.22-23 "Tujuh puluh taun ieu tanah bakal suwung, sina ngarasa reureuhna Sabat anu geus tara digarumatikeun." 22 Dina taun kahiji pamarentahan Kores, raja Persia, PANGERAN ngabuktoskeun pangandika anu diandikakeun ku jalan Nabi Yermia tea. Mantenna ngusikkeun manah Kores, sangkan Kores ngaluarkeun parentah tinulis, anu dibacakeun tarik di sakuliah karajaanana. Ungelna: 23 "Ieu parentah Kores, raja agung Persia. PANGERAN, Allah sawarga, ngangkat kami jadi raja, marentah saalam dunya. Ku Mantenna geus dikawasakeun pikeun ngawangun hiji gedong suci keur salira-Na di Yerusalem, tanah Yuda. Maraneh kabeh anu jadi umat Allah, dijurung laku ka daritu. Bral, mugia disarengan ku PANGERAN Allah maraneh." 120
Ezra 1 1 Dina taun kahiji jaman Kores jadi raja Persia, PANGERAN ngabuktoskeun pangandika-Na anu ditepikeun ku Nabi Yermia. Mantenna ngagerakkeun manah Kores, sangkan ngaluarkeun parentah. Seug eta parentah ditulis, diumumkeun di sakuliah karajaan. Unina: 2 "Ieu parentah Kores, raja nagara Persia. PANGERAN, Allah satungkebing langit, ngersakeun kami nyekel parentah ka sakuliah dunya. Kami ku Mantenna dipaparin tanggung jawab kudu ngadegkeun hiji Bait haturan Mantenna di Yerusalem, wewengkon Yuda. 3 Mugia Allah nyarengan ka maraneh umat- Na. Maraneh kudu baralik ka Yerusalem, kudu ngadegkeun deui Bait PANGERAN Allahna Israil, Allah anu dibakti di Yerusalem. 4 Saha-saha umat Mantenna di pangbuangan butuh ku pitulung rek marulang, tatangga- tatanggana kudu ngabantu, ngabahanan perak jeung emas, bahan dahareun jeung sato-sato momot, kitu deui barang-barang pikeun baktikeuneun ka Bait Allah di Yerusalem." 5 Seug kapala-kapala warga kaom Yuda jeung kaom Binyamin, para imam jeung kaom Lewi, jeung sakur anu hatena digerakkeun
Ezra 1.6-2.1 ku Allah, sasadiaan arek marulang, rek ngadegkeun deui Bait Allah di Yerusalem. 6 Tatangga-tatanggana ngabarantu, ngabahanan rupa-rupa paparabotan perak, emas, bahan dahareun, sato-sato momot, paparabotan lianna anu marahal, kitu deui barang-barang baktikeuneun ka Bait Allah. 7 Kores masrahkeun deui bokor-bokor jeung gelas-gelas anu ku Raja Nebukadnesar kungsi dijabel ti jero Bait Allah di Yerusalem dipake ngeusian pura dewa-dewana. 8 Dipasrahkeunana ku Kores ka Mitredat, bendahara karaton, anu nyatetkeun barang- barang anu rek dipulangkeun ka Sesbasar, gupernur di Yuda. 9 (1:9-10) Ieu daptarna: 30 bokor emas wadah pangbakti; 1.000 bokor perak wadah pangbakti; 29 bokor lianna; 30 pinggan emas; 410 pinggan perak; 1.000 paparabotan lianna. 10 (1:9) 11 Bokor-bokor emas jeung bokor-bokor perak jumlahna 5.400, katut paparabotan lianna anu dicandak ku Sesbasar waktu anjeunna jeung boyongan lianna mulang ti Babul ka Yerusalem. 2 1 Anu arindit ti propinsi Babul teh kacida lobana, marulang ka Yerusalem jeung Yuda, ka kota asalna masing-masing. Harirupna di pangbuangan di Babul teh ti jaman ditawan ku Raja Nebukadnesar. 2
3 Ezra 2.2-16 2 Marulangna dipingpin ku Serubabel, Yesua, Nehemia, Seraya, Rilaya, Mordekai, Bilsan, Mispar, Bigwai, Rehum jeung Baana. Ieu daptar golongan-golongan urang Israil jeung jumlah tiap-tiap golonganana pangbuangan: 3 (2:3-20) Golongan Paros aya 2.172. Golongan Sepaca aya 372. Golongan Arah aya 775. Golongan Pahat Moab (turunan Yesua jeung Yoab) aya 2.812. Golongan Elam aya 1.254. Golongan Satu aya 945. Golongan Sakai aya 760. Golongan Bani aya 642. Golongan Bebai aya 623. Golongan Asgad aya 1.222. Golongan Adonikam aya 666. Golongan Bigwai aya 2.056. Golongan Adin aya 454. Golongan Ater (anu katelah Hiskia) aya 98. Golongan Besai aya 323. Golongan Yora aya 112. Golongan Hashum aya 223. Golongan Gibar aya 95. 4 (2:3) 5 (2:3) 6 (2:3) 7 (2:3) 8 (2:3) 9 (2:3) 10 (2:3) 11 (2:3) 12 (2:3) 13 (2:3) 14 (2:3) 15 (2:3) 16 (2:3)
Ezra 2.17-35 17 (2:3) 18 (2:3) 19 (2:3) 20 (2:3) 21 (2:21-35) Daptar anu marulang ka tempat-tempat urut karuhunna: Urang Betlehem aya 123. Urang Netopa aya 56. Urang Anatot aya 128. Urang Asmawet aya 42. Urang Kiryat Yarim, Kepira jeung Berot aya 743. Urang Ramah jeung Geba aya 621. Urang Mikmas aya 122. Urang Betel jeung Ai aya 223. Urang Nebo aya 52. Urang Elam lianna aya 1.254. Urang Magbis aya 156. Urang Harim aya 320. Urang Lod, Hadid jeung Ono aya 725. Urang Yeriho aya 345. Urang Senaa aya 3.630. 22 (2:21) 23 (2:21) 24 (2:21) 25 (2:21) 26 (2:21) 27 (2:21) 28 (2:21) 29 (2:21) 30 (2:21) 31 (2:21) 32 (2:21) 33 (2:21) 34 (2:21) 35 (2:21) 4
Ezra 2.36-43 36 (2:36-39) Nya ieu golongan-golongan para imam anu marulang ti pangbuangan: Golongan Yedaya (turunan Yesua) aya 973. Golongan Imer aya 1.052. Golongan Pashur aya 1.247. Golongan Harim aya 1.017. 37 (2:36) 38 (2:36) 39 (2:36) 40 (2:40-42) Nya ieu golongan-golongan urang Lewi anu marulang ti pangbuangan: Golongan Yesua jeung Kadmiel (turunan Hodawia) aya 74. Pamaen musik di Bait Allah (turunan Asap) aya 128. Tukang ngajaga Bait Allah (turunan Salum, Ater, Talmon, Akub, Hatita jeung Sobai) aya 139. 41 (2:40) 42 (2:40) 43 (2:43-54) Golongan-golongan para pagawe Bait Allah anu marulang ti pangbuangan nya eta: Golongan Siha, golongan Hasupa, golongan Tabaot. Golongan Keros, golongan Siaha, golongan Padon. Golongan Lebana, golongan Hagaba, golongan Akub. Golongan Hagab, golongan Samlai, golongan Hanan. Golongan Gidel, golongan Gahar, golongan Raya. Golongan Resin, golongan Nekoda, golongan Gasam. Golongan Usa, golongan Paseyah, golongan Besai. Golongan Asna, golongan Mehunim, golongan Nepusim. Golongan Bakbuk, golongan Hakupa, golongan Harhur. Golongan 5
Ezra 2.44-59 Baslut, golongan Mehida, golongan Harsa. Golongan Barkos, golongan Sisera, golongan Temah. Golongan Nesiah jeung golongan Hatipa. 44 (2:43) 45 (2:43) 46 (2:43) 47 (2:43) 48 (2:43) 49 (2:43) 50 (2:43) 51 (2:43) 52 (2:43) 53 (2:43) 54 (2:43) 55 (2:55-57) Ieu golongan-golongan gandek-gandek Suleman anu marulang ti pangbuangan: Golongan Sotai, golongan Hasoperet, golongan Peruda. Golongan Yaala, golongan Darkon, golongan Gidel. Golongan Sepaca, golongan Hatil, golongan Pokeret, golongan Hasebaim jeung golongan Ami. 56 (2:55) 57 (2:55) 58 Jumlah turunan pagawe-pagawe Bait Allah jeung gandek-gandek Suleman anu marulang ti pangbuangan aya 392. 59 (2:59-60) Aya 652 anu kaasup ka golongan-golongan Delaya, golongan Tobia, jeung golongan Nekoda anu marulang ti tempat-tempat: Tel Mela, Tel Harsa, Kerub, 6
7 Ezra 2.60-68 Adan jeung Imer; tapi ngeunaan maranehna henteu aya katerangan anu tetela yen kaasup ka urang Israil. 60 (2:59) 61 (2:61-62) Di antara golongan-golongan imam anu henteu bisaeun ngabuktikeun karuhunna, nya eta: golongan Habaya, golongan Hakos jeung golongan Barsilai. (Karuhun golongan Barsilai nikahna ka hiji awewe anakna Barsilai ti Gilad, terus make ngaran golongan mitohana.) Ku sabab teu barisa nembongkeun surat-surat lahirna, maranehna dicoret tina kaimamanana. 62 (2:61) 63 Ku gupernur Yahudi diputuskeun yen maranehna mah teu aya hak ngadahar tina kurban suci samemeh aya imam anu ngadeg nyekel Urim jeung Tumim. 64 (2:64-67) Jumlah anu marulang ti pangbuangan aya 42.360 urang. Gandek- gandek lalaki jeung awewe aya 7.337. Pamaen musik, lalaki jeung awewe aya 200. Kuda 736. Bigal 245. Onta 435. Kalde 6.720. 65 (2:64) 66 (2:64) 67 (2:64) 68 Sanggeus daratang ka Bait Allah di Yerusalem, kapala-kapala golongan teh loba anu suka rela mere pangbakti pikeun ongkos ngadegkeun deui Bait Allah dina urutna.
Ezra 2.69-3.4 69 Maranehna sakuat-kuat nyumbang ngabantu sangkan Bait Allah bisa ngadeg. Jumlah sumbangan kabehna: emas 500 kilo, perak 2.800 kilo, pakean imam 100. 70 Ari para imam, urang Lewi, jeung sabagian rahayat caricingna di Yerusalem jeung di tempat-tempat anu dareukeut ka dinya. Para pamaen musik, tukang ngajaga Bait Allah jeung pagawe-pagawe Bait Allah caricingna di tempat-tempat anu dareukeut ka Yerusalem. Urang Israil lianna maratuhna di tempat-tempat urut pamatuhan karuhunna masing-masing. 3 1 Dina bulan katujuh sanggeus urang Israil kabeh merenah di tempatna masing-masing, tuluy kumpul di Yerusalem. 2 Seug Yesua bin Yosadak sakancana para imam, Serubabel bin Sealtiel jeung wargi- wargina, ngadegkeun altar pikeun Allahna Israil, paranti ngaduruk kurban-kurban anu kaungel dina Hukum Musa utusan Allah. 3 Saenyana eta anu kakara marulang ti pangbuangan teh ngarasa risi ku pangeusi tanah eta, tapi altar teh teu burung diadegkeun dina urutna keneh. Kurban- kurban anu biasa dilampahkeun saban isuk jeung sore teh dijalankeun deui. 4 Pesta Saung Daun diayakeun deui nurutkeun aturanana, kitu oge kurban-kurban sapopoena. 8
Ezra 3.5-9 5 Dipepekan ku kurban-kurban anu kudu diduruk belegeran dina Pesta Bulan Anyar sarta kumpulan-kumpulan ibadah bari derma suka rela haturkeuneun ka PANGERAN. 6 Sanajan maranehna tacan prak ngadegkeun deui Bait Allah, tapi dina tanggal hiji bulan katujuh geus mimiti ngaduruk kurban-kurban pikeun PANGERAN. 7 Tuluy maranehna ngumpulkeun duit, nyararumbang pikeun mayar tukang- tukang batu jeung tukang-tukang kayu. Ngumpulkeun bahan dahareun, inuman jeung minyak jetun, kirimkeuneun ka Tirus jeung Sidon geusan ditukeurkeun kana kai kiputri ti Libanon sarta kaina ti ditu dikirimkeun ka Yopa make jalan laut. Eta kabeh kalawan paidin Kores, raja Persia. 8 Dina bulan kadua taun kadua ti sabada daratang ka Yerusalem, urang Israil ngamimitian ngadegkeun deui Bait Allah. Serubabel, Yosua jeung batur-baturna anu sabangsa, urang Lewi, para imam, cindekna sakur urut boyongan, kabeh marilu digawe ngadegkeun. Jalma-jalma urang Lewi anu umurna dua puluh taun ka luhur dititah ngawaskeun eta pagawean. 9 Ari Yesua, urang Lewi tea, jeung anak- anakna jeung duduluranana, kitu deui Kadmiel jeung anak-anakna (kaom Hodawia), milu ngawas, dibantu ku urang Lewi ti kaom Henadad. 9
Ezra 3.10-4.2 10 Dina rek degna masang pademen Bait Allah, para imam darangdan pakean kaimaman, seug ngaradeg nyarikep tarompet, bareng jeung kaom Lewi golongan Asap anu nyekel kekecrek. Tuluy maruji ka PANGERAN nurutkeun aturan jaman Raja Daud. 11 Maranehna nganyanyikeun lagu paranti ngagungkeun PANGERAN, sarta bagian ulanganana dipindo, kieu: "PANGERAN teh mulya manah, langgeng asih ka Israil." Ger surak maratan jagat ngamulyakeun ka PANGERAN, muji sukur rehna pademen Bait Allah geus bisa mimiti dipasang. 12 Imam-imam anu geus sarepuh, jalma- jalma urang Lewi, jeung para pamingpin golongan anu geus kungsi naringal Bait Allah anu ti heula, naringali pademen Bait Allah anu ayeuna mimiti dipasang teh loba anu nepi ka careurik jeung midangdam. 13 Sora nu ceurik jeung nu surak geus teu bisa dibedakeun. Sora nu surak ayeuh- ayeuhan campur jeung sora nu ceurik pating jarerit, kadenge nepi ka jauhna. 4 1 Musuh-musuh urang Yuda jeung Binyamin geus mareunang beja, yen anu marulang ti pangbuangan teh keur ngadegkeun deui Bait Allah, Allahna Israil. 2 Tuluy narepungan ka Serubabel jeung ka kapala-kapala kaom, pok ngaromong, "Kuring rek milu digawe mantuan ngadegkeun Bait Allah. Kuring oge ngabakti teh ka 10
Ezra 4.3-8 Allah anu ku aranjeun disembah. Ti barang diinditkeun ku Esar Hadon raja Asur marukim di tanah ieu, kuring geus biasa nyanggakeun kurban-kurban ka Allah." 3 Diwalon ku Serubabel, Yesua jeung kapala-kapala kaom, "Pikeun ngawangun hiji gedong pikeun PANGERAN Allah kuring, kuring nu perlu dibantuan ku aranjeun, rek ku sorangan bae, sakumaha timbalan Kores raja Persia." 4 Seug jelema-jelema urang dinya teh nyingsieunan ka urang Yahudi, ngarerentag sangkan eta gedong ulah jadi. 5 Malah nyarogok ka gegeden-gegeden pamarentah Persia sangkan ngahalang- halang. Kitu bae kaayaanana sapanjang Kores jumeneng raja nepi ka digentosna ku Darius. 6 Keur mangsa Ahasweros anyaran jumeneng raja, eta musuh nyuratan ka raja, ngagogoreng urang Yahudi di Yuda jeung di Yerusalem. 7 Ari keur mangsa Artahsasta jumeneng raja Persia, anu ngirim surat ka raja teh Bislam, Mitredat, Tabeel sapara kanca. Suratna make basa Aram, lamun rek dibaca kudu disalin heula. 8 Oge Gupernur Rehum jeung Simsai sekretaris propinsi, ngirim surat ka Artahsasta tina hal kaayaan Yerusalem, suratna kieu: 11
Ezra 4.9-15 9 "Serat abdi Gusti pun Rehum, gupernur, pun Simsai, sekretaris propinsi sapara kanca, para hakim sareng gegeden-gegeden anu kawit ti Ereh, Babul, ti Susan tanah Elam, 10 sareng ti bangsa-bangsa sanesna anu ku Asur Banipal anu agung tur kawasa dialihkeun ka Samaria sareng ka tempat-tempat di Eprat Kulon." 11 Eusina: "Kaunjuk hing pangersa Raja Artahsasta, ti abdi-abdi di Eprat Kulon. 12 Unjuk uninga, bangsa Yahudi anu marulang ti jajahan Gusti anu sanesna deui, parantos maratuh di Yerusalem. Ayeuna nuju ngadegkeun deui kota anu kapungkur kaceluk jahat sareng bantahan. Parantos ngawitan ngadegkeun kuta-kutana, moal lami deui oge parantos. 13 Kangjeng Raja, upami eta kota ngadeg deui sareng kuta-kutana parantos jadi, maranehna moal daek malayar pajeg, matak rugel ka salira Gusti. 14 Sarehing abdi-abdi teh kumawula ka salira, moal rido ningal kajadian sarupi kitu. Kitu purwana kumawantun ngunjukkeun ieu pirempag. 15 Mugi Jeng Raja nimbalan marios serat- serat titilar karuhun. Tangtos ku Gusti baris kauninga yen eta kota teh tukang barontak. Ti jaman karuhun-karuhunna keneh eta teh mung wungkul nyesahkeun raja-raja sareng 12
Ezra 4.16-23 para gupernur. Rahayatna sesah diatur. Kitu margina eta kota kapungkur dibasmi. 16 Abdi-abdi yakin saupami eta kota ngadeg deui sareng kuta-kutana parantos jadi, tangtos propinsi-propinsi di Eprat Kulon leupas ti panalingaan Jeng Raja." 17 Serat waleran ti raja: "Salam, Surat kami ka gupernur Rehum, ka Simsai, sekretaris propinsi jeung kanca-kancana nu marukim di Samaria jeung Eprat Kulon. 18 Surat maraneh geus disalin sarta dibacakeun ka kami. 19 Kami geus marentahkeun mariksa surat-surat titinggal. Memang bener, ti baheulana keneh Yerusalem sok barontak bae ngalawan kana kakawasaan, pinuh ku jelema-jelema tukang rusuh, tukang nyieun kaributan. 20 Raja-raja anu nyarekel kawasa marentah sakuliah jajahan Eprat Kulon, geus biasa narik pajeg jeung upeti. 21 Ku sabab eta maraneh kudu ngaluarkeun parentah, yen eta kota teu meunang diteruskeun, nepi ka aya parentah deui ti kami. 22 Gancang jalankeun, sangkan kapentingan kami ulah kaancam." 23 Satarimana eta serat ti Artahsasta, Rehum, Simsai jeung sakancana buru-buru ka Yerusalem, ngalarang ka urang Yahudi neruskeun nyieun eta kota. 13
14 Ezra 4.24-5.8 24 Bait Allah geus teu dipigawe deui, katunda nepi ka taun kadua Darius jumeneng raja di nagara Persia. 5 1 Mangsa eta aya dua nabi, Hagai jeung Jakaria bin Ido. Kalayan pajenengan Allah Israil, aranjeunna mimiti ngageuing ka urang Yahudi anu di Yuda jeung di Yerusalem. 2 Sanggeus panggeuingna kadangu ku Serubabel bin Sealtiel jeung ku Yosua bin Yosadak, prak bae aranjeunna mimiti deui ngagarap Bait Allah di Yerusalem, dibantu ku dua nabi tea. 3 Meh bareng harita keneh, Gupernur Tatenai ti Eprat Kulon, Setar Bosnai katut para gegeden kancana, sarumping ka Yerusalem, mariksakeun, "Saha nu ngidinan ngadegkeun deui ieu Bait Allah sakieu lengkepna?" 4 Saterusna aranjeunna mariksakeun ngaran-ngaran anu marilu migawe eta Bait Allah. 5 Tapi Allah merhatoskeun sarta nangtayungan ka eta para pamingpin urang Yahudi, nepi ka eta para pajabat Persia teh mutus moal waka kua-kieu, rek ngirim surat heula ka Raja Darius sarta ngadago waleranana. 6 Eusi seratna kieu: 7 "Kaunjuk hing pangersa Raja Darius. Mugi Kangjeng Raja wilujeng. 8 Unjuk uninga ka Kangjeng Raja, nalika abdi-abdi mariksa ka propinsi Yuda, eta Bait
Ezra 5.9-14 Allah kanggo Allah Nu Maha Agung tea nuju diawitan dipidamel deui. Tembokna tina geblegan-geblegan batu arageung sareng balok-balok kai, dipidamelna kalayan suhud, taliti ati-ati tur lulus-mulus. 9 Pamingpinna dipariksa, saha anu ngidinan eta Bait Allah diwangun deui tur sakitu lengkepna. 10 Ngaran-ngaran pamingpinna anu ngaluluguan eta padamelan oge dipariksa, supados kauninga ku Kangjeng Raja. 11 Dupi wangsulanana kieu, Sim kuring teh abdi-abdi Allah anu ngadamel langit sareng bumi. Ieu anu nuju diadegkeun deui teh Bait Allah anu kapungkur kantos aya di dieu, lengkep sapuratina, kenging ngadegkeun hiji raja Israil anu kawasa. 12 Nanging karuhun sim kuring aya kalepatan ka Allah sakumna langit dugi ka dibenduan, lajeng diselehkeun ka Raja Nebukadnesar ti Babul, raja turunan urang Kasdim. Bait Allah dibasmi, rahayat ditawan, diboyong ka Babul. 13 Dupi dina taun kahiji saparantos Raja Kores ngarajaan di Babul, Sang Raja ngaluarkeun timbalan supados Bait Allah teh diadegkeun deui. 14 Paparabotan Bait Allah tina emas sareng perak anu dijabel ku Raja Nebukadnesar sareng disimpen di kuil di Babul, ku Raja Kores diserenkeun deui ka Sesbasar, anu ku Sang Raja diangkat jadi gupernur Yuda. 15
Ezra 5.15-6.4 15 Raja nimbalan ka anjeunna, supados eta paparabotan teh diwangsulkeun ka Bait Allah di Yerusalem, sareng Bait Allah teh dipiwarang diadegkeun deui dina urutna kapungkur. 16 Lajeng Sesbasar sumping masang pademenna. Rarangkana parantos diawitan ti harita dugi ka ayeuna, nanging teu acan rengse keneh. 17 Mugi Kangjeng Raja kersa marios serat- serat karajaan, kangge milari buktos, yaktos henteuna Raja Kores nimbalan ngadegkeun deui eta Bait Allah di Yerusalem. Salajengna abdi-abdi ngantos timbalan kumaha putusan Kangjeng Raja tina ieu perkawis." 6 1 Raja Darius miwarang mariksa surat-surat karajaan anu disimpen di Babul. 2 Tapi surat anu dipilarian teh kapendakna di Ekbatana, kota propinsi Madayin, nya eta hiji gulungan anu eusina catetan, unina: 3 "Dina taun kahiji ngasta parentah, Raja Kores nimbalan sangkan Bait Allah di Yerusalem diadegkeun deui, pikeun ngajalankeun kurban-kurban jeung kurban anu diduruk. Eta Bait Allah luhurna kudu 27 meter, rubakna oge 27 meter. 4 Lapisan tembokanana kudu diatur tiap-tiap tilu lapis batu diselang ku salapis kai. Sagala ongkos-ongkosna baris dibayar tina panghasilan nagara. 16
17 Ezra 6.5-10 5 Paparabotan emas jeung perak ti Bait Allah di Yerusalem anu ku Raja Nebukadnesar dibawa ka Babul, kudu dipulangkeun ka asalna." 6 Darius ngadamel serat waleran. Unina: "Kahatur Tatenai, gupernur Eprat Kulon, Setar Bosnai sapara kanca gegeden Eprat Kulon. Maraneh ulah deukeut-deukeut ka eta Bait Allah, 7 sarta pangwangunana ulah dihalang- halang. Ingkeun gupernur Yuda jeung para kokolot urang Yahudi sina ngadegkeun deui eta Bait Allah dina urutna bareto. 8 Sarta reujeung ieu kami marentah maraneh kudu ngabantu ngarojong eta pagawean. Sagala ongkosna ku maraneh kudu dibayar tina dana karajaan, tina tarikan pajeg di daerah-daerah Eprat Kulon, sangkan eta pagawean ulah katunda. 9 Teu meunang henteu, saban poe maraneh kudu nedunan pamenta imam-imam di Yerusalem, kayaning: anak sapi, domba, anak domba, kurban durukeun haturan Allah sakumna langit, tarigu, uyah, anggur, minyak jetun. 10 Kudu cumpon sangkan maranehna bisa nyanggakeun kurban ka Allah sakumna langit sakumaha layakna, sarta mangnedakeun berkah Allah pikeun kami jeung putra-putra kami.
Ezra 6.11-16 11 Saterusna parentah kami: Sing saha anu mungpang kana ieu parentah, kudu dipanggang awakna sing parat ku kai tina tihang imahna, beunang nyeukeutan, sarta imahna kudu dirubuhkeun dijieun tumpukan runtah. 12 Mugia Allah, anu geus milih Yerusalem jadi tempat pikeun ngabakti ka salira-Na, nyingkahkeun raja-raja, atawa bangsa, anu ngalawan kana ieu parentah kami, atawa anu nyoba ngaruksak eta Bait Allah. Kami, Darius, anu ngaluarkeun ieu parentah. Jalankeun kabeh ieu parentah kami." 13 Sakumaha parentah raja tea, ku Gupernur Tatenai jeung Setar Bosnai sakanca-kanca gegeden, dijalankeun enya-enya. 14 Bait Allah dipigawena kacida lancarna, diluluguan ku para kokolot urang Yahudi, kalawan pangdorong Nabi Hagai jeung Nabi Jakaria. Bait Allah geus anggeus, saluyu jeung timbalan Allah Israil, saluyu jeung parentah raja-raja Persia, Kores, Darius jeung Artahsasta. 15 Bait Allah teh anggeusna dina tanggal tilu bulan Adar, taun anu kagenep pamarentahan Raja Darius. 16 Urang Israil, nya eta para imam, kaom Lewi jeung sakabeh anu marulang ti pangbuangan, pohara ngarasa bungahna. Seug eta Bait Allah teh diistrenan. 18
Ezra 6.17-22 17 Dina waktu ngistrenan, maranehna nyanggakeun 100 sapi jalu, 200 domba jalu, 400 anak domba jalu, dikurbankeun jeung 12 embe jalu anu dipake kurban keur nebus dosa, hiji embe pikeun tia-tiap kaom Israil. 18 Geus kitu ngatur para imam jeung kaom Lewi anu kudu ngalalayanan di Bait Allah di Yerusalem, saluyu jeung katangtuan anu aya dina Kitab Musa. 19 Dina tanggal 14 bulan kahiji taun hareupna, eta anu marulang ti pangbuangan teh ngalampahkeun Pesta Paska. 20 Sakabeh imam jeung kaom Lewi nyucikeun diri kalawan upacarana. Kaom Lewi meuncitan sato pikeun kurban-kurban Paska, pikeun dulur-dulurna anu geus marulang, pikeun para imam, jeung pikeun maranehna pribadi. 21 Sato-sato anu geus dikurbankeun teh didalahar ku sakabeh urang Israil anu marulang ti pangbuangan, oge ku jelema-jelema urang tanah eta anu geus naringgalkeun adat kapirna, anu daratang marilu ngabakti ka GUSTI Allahna Israil. 22 Tujuh poe lilana maranehna mestakeun Pesta Roti Teu Diragi. Kacida barungaheunana reh PANGERAN geus ngalangsarkeun manah raja Asur ka maranehna, nepi ka kersa ngabantu pagaweanana ngawangun deui Bait Allah pikeun Allah Israil. 19
Ezra 7.1-9 7 1 Heuleut mangtaun-taun ti harita, sanggeus Artahsasta jadi raja Persia, aya hiji jelema jenenganana Esra. Anjeunna turunan Harun, Imam Agung tea. Jujutan ka dituna kieu: Esra putra Seraya. Seraya putra Asarya. Asarya putra Hilkia. 2 Hilkia putra Salum. Salum putra Sadok. Sadok putra Ahitub. 3 Ahitub putra Amarya. Amarya putra Asarya. Asarya putra Merayot. 4 Merayot putra Serahya. Serahya putra Usi. Usi putra Buki. 5 Buki putra Abisua. Abisua putra Pinehas. Pinehas putra Elasar. Elasar putra Harun. 6 (7:6-7) Esra rea kauningana tina hal papakon PANGERAN, Allah Israil, anu ku Mantenna dipaparinkeun ka Musa tea. Ku berkahing PANGERAN Allahna, sapanuhun anjeunna ka raja, ku raja dikabul. Dina taun anu katujuh pamarentahan Raja Artahsasta, Esra ngantunkeun Babul, mulih ka Yerusalem jeung hiji rombongan urang Israil, di antarana aya imam-imam, kaom Lewi, tukang mamaos, tukang jaga Bait Allah jeung tukang digarawe di Bait Allah. 7 (7:6) 8 (7:8-9) Angkatna ti Babul tanggal hiji bulan kahiji, sarta kalawan pangjaring Allah, dina tanggal hiji bulan lima anjeunna geus sumping ka Yerusalem. 9 (7:8) 20
Ezra 7.10-16 10 Manahna geus gilig seja ngulik jeung ngalakonan Hukum PANGERAN, sarta seja ngajarkeun eta hukum-hukum jeung katangtuan-katangtuanana ka urang Israil. 11 Raja Artahsasta maparinkeun hiji piagem ka Esra, imam tur ahli Hukum, anu pepek kauningana tina sual hukum-hukum katut timbalan-timbalan anu ku PANGERAN dipaparinkeun ka urang Israil. Eta piagem eusina kieu: 12 "Surat kami Artahsasta, raja sagala raja. Kahatur Imam Esra, ahli Hukum Allah sakumna langit. 13 Kami marentahkeun: Urang Israil nu aya di sakuliah karajaan kami, imam-imam, jeung kaom Lewi, anu harayang mulang ka Yerusalem, ku kami diidinan marulang milu jeung maneh. 14 Kami jeung anggota dewan pertimbangan tujuhan, ngutus maneh ka Yerusalem jeung Yuda pikeun ngadongdon hal Hukum Allah maneh anu ku Mantenna dipercayakeun ka maneh, ditarurut henteuna di ditu. 15 Bawa ku maneh emas jeung perak ti kami jeung ti anggota-anggota dewan pertimbangan, ku kami dibaktikeun ka Allah Israil anu Bait-Na di Yerusalem. 16 Oge perak jeung emas beunang maneh ngumpulkeun ti sakuliah Babul, katut sumbangan-sumbangan pangbakti ti urang 21
Ezra 7.17-23 Israil, ti imam-imamna, anu disumbangkeun pikeun Bait Allah, Allahna di Yerusalem. 17 Duit balanjakeun masing ati-ati, beulikeun sapi, domba, anak domba, tarigu jeung anggur, kurbankeuneun dina altar Bait Allah di Yerusalem. 18 Perak jeung emas anu sesana, pake kana naon bae hadena ceuk pangrasa maneh jeung dulur-dulur, asal cocog jeung pangersa Allah maraneh. 19 Paparabotan anu dipasrahkeun ka maneh pikeun kaperluan Bait Allah, baktikeun ka Allah. 20 Naon-naon anu dipikabutuh pikeun Bait Allah, baris dicumponan tina dana karajaan. 21 Ka sakabeh bendahara nagara di wewengkon Eprat Kulon kami mere parentah, sangkan sagala kaperluan anu baris disodorkeun ku Imam Esra anu ahli dina Hukum Allah sakumna langit, kudu gancang dicumponan. 22 Kami ngawidian ngaluarkeun dana: perak nepi ka wates 3.400 kilo, tarigu wates 10.000 kilo, anggur 2.000 liter, minyak jetun wates 2.000 liter jeung uyah sakumaha bae perluna. 23 Naon bae anu dipundut ku Allah sakumna langit pikeun kaperluan Bait-Na ku maraneh kudu dicumponan masing tigin, sangkan Mantenna henteu ngabenduan ka kami atawa ka raja-raja gaganti kami ka hareup. 22
Ezra 7.24-28 24 Maraneh ku kami dilarang narik pajeg ti imam-imam, ti kaom Lewi, ti tukang mamaos, ti tukang-tukang jaga Bait Allah, ti pagawe-pagawe Bait Allah, atawa ti saha bae anu aya patalina jeung urusan kaperluan Bait Allah. 25 Ari maneh, Esra, anu boga hikmah ti Allah, maneh kalawan make eta hikmah kudu ngajenengkeun pamong-pamong praja jeung hakim-hakim, pikeun ngatur rahayat di wewengkon Eprat Kulon anu ngalampahkeun Hukum Allah maneh. Rahayat anu acan nyaho kana eta Hukum, ajar ku maneh. 26 Sing saha anu baha kana timbalan- timbalan Allah maneh, atawa kana undang-undang karajaan, kudu buru-buru dikeunaan hukuman, dipaehan, atawa dibuang, atawa dijabel kakayaanana atawa dibui." 27 Seug Esra sasauran, "Sagala puji ka PANGERAN, Allahna karuhun. Ku karana pangersa Gusti, Raja jadi sakitu ngajenanana ka Bait PANGERAN di Yerusalem. 28 Nun Allah, ku karana sih kurnia Gusti, Raja sareng dewan pertimbanganana katut para gegedenna anu kawasa, jadi pohara heman asihna ka abdi. Nun PANGERAN Allah panutan, jisim abdi ku Gusti parantos dipaparin wawanen dugi ka tiasa ngajak mulang kapala-kapala kaom Israil." 23
Ezra 8.1-6 8 1 Para pamingpin golongan-golongan anu bareng marulang jeung Esra ti pangbuangan di Babul jaman Raja Artahsasta marentah nya eta: 2 (8:2-14) Gersom, ti golongan Pinehas. Daniel, ti golongan Itamar. Hatus bin Sekanya, ti golongan Daud. Jakaria, ti golongan Paros jeung 150 urang kulawargana (sajarah katurunanana kacatet). Elyunai bin Serahya, ti golongan Pahat Moab jeung 200 urang kulawargana. Sekanya bin Yehasiel, ti golongan Satu jeung 300 urang kulawargana. Ebed bin Yonatan, ti golongan Adin jeung 50 urang kulawargana. Yesaya bin Atalya, ti golongan Elam jeung 70 urang kulawargana. Sebaya bin Mikael, ti golongan Sepaca jeung 80 urang kulawargana. Obaja bin Yehiel, ti golongan Yoab jeung 218 urang kulawargana. Selomit bin Yosipiya, ti golongan Bani jeung 160 urang kulawargana. Jakaria bin Bebai, ti golongan Bebai jeung 28 urang kulawargana. Yohanan bin Hakatan, ti golongan Asgad jeung 110 urang kulawargana. Elipelet, Yehiel jeung Semaya ti golongan Adonikam jeung 60 urang kulawargana (marulangna rada pandeuri). Utay jeung Sakur ti golongan Bigwai jeung 70 urang kulawargana. 3 (8:2) 4 (8:2) 5 (8:2) 6 (8:2) 24
Ezra 8.7-19 7 (8:2) 8 (8:2) 9 (8:2) 10 (8:2) 11 (8:2) 12 (8:2) 13 (8:2) 14 (8:2) 15 Dulur-dulur teh ku sim kuring sina kumpul di hiji walungan anu ngocor ka Ahawa. Di dinya marondok heula meunang tilu poe. Di antara dulur-dulur katilik aya imam-imam, tapi teu katingal aya kaom Lewi. 16 Seug sim kuring menta tulung ka salapan kokolot nya eta Elieser, Ariel, Semaya, Elnatan, Yarib, Elnatan, Natan, Jakaria, Mesulam, jeung dua urang guru nya eta Yoyarib jeung Elnatan. 17 Ku sim kuring dijurung nepungan Ido anu ngapalaan dulur-dulur di Kasipia. Ka anjeunna sadudulur tukang digarawe di Bait Allah, sim kuring menta jelema anu baris baku ngalalayanan Allah di jero Bait Allah. 18 Ku berkahna Allah, aranjeunna ngirimkeun Serebya, ti kaom Lewi anu pinter, ti golongan Mahli, katut anakna dalapan belas urang jeung dulur-dulurna. 19 Lian ti eta ngirimkeun Hasabya jeung Yesaya ti golongan Merari jeung baraya-barayana dua puluh urang. 25
Ezra 8.20-25 20 Malah ditambah 220 urang tukang digarawe di Bait Allah, anu karuhun- karuhunna ku Raja Daud jeung para gegedenna dibakukeun kana ngalaladenan kaom Lewi. Ngaran-ngaranna kabeh aya catetanana. 21 Di sisi Walungan Ahawa sim kuring ngajak dulur-dulur paruasa jeung ngarendahkeun diri di payuneun Allah, seja neneda ka Mantenna, sangkan sim kuring jeung dulur-dulur katut barudak kitu deui babawaan ditangtayungan di jalan. 22 Arek nyuhunkeun dikawal ku hiji pasukan kuda teh bisi di jalan diganggu musuh, sim kuring isin ku raja, lantaran ka anjeunna geus micatur yen Allah urang tangtu nyarengan ka sakur anu ngandel ka Mantenna, sarta tangtu ngahukum ka sakur anu mungkur ti Mantenna. 23 Prak sim kuring jeung dulur-dulur paruasa, sarta neneda ka Allah nyuhunkeun ditangtayungan. Ku Mantenna dikabul. 24 Geus kitu sim kuring milih dua belas imam kapala, nya eta Serebya, Hasabya jeung sapuluh urang deui. 25 Ku sim kuring dipangnimbangkeun perak jeung emas, jeung barang-barang lianna kurnia ti raja, ti dewan pertimbangan raja, ti para gegeden jeung ti sasama urang Israil, anu maksudna keur baktikeuneun ka Bait 26
Ezra 8.26-33 Allah. Sanggeus ditimbang dipasrahkeun ka aranjeunna. 26 (8:26-27) Ari barang-barangna nya eta: Perak 25 ton; Barang-barang tina perak 100 siki; Emas 3.400 kilogram; Pinggan emas 20 siki, beuratna 8,4 kilogram; Pinggan tambaga anu kacida alusna 2 siki, ajenna sarua jeung pinggan-pinggan emas. 27 (8:26) 28 Ceuk sim kuring ka aranjeunna, "Aranjeun parantos suci di payuneun PANGERAN, Allah karuhun aranjeun. Kitu deui ieu barang-barang paparabotan tina perak sareng emas pangabakti ti sakur anu rarido, ieu oge suci di payuneun PANGERAN. 29 Jaga masing ati-ati nepi ka Bait Allah. Di ditu ditimbang di kamar imam, teras sanggakeun ka imam-imam kapala, ka urang Lewi, ka para sesepuh Israil di Yerusalem." 30 Seug eta perak, emas jeung paparabotan ku para imam jeung kaom Lewi ditarima, dibawa ka Bait Allah di Yerusalem. 31 Dina tanggal dua belas bulan kahiji, sim kuring jeung dulur-dulur ninggalkeun Walungan Ahawa, ngajugjug ka Yerusalem. Di jalan berekah disarengan ku Allah urang, diraksa ti musuh. 32 Sacundukna ka Yerusalem, ngareureuh heula tilu poe. 33 Dina poe kaopatna terus ka Bait Allah. Perak, emas jeung barang-barang teh 27
28 Ezra 8.34-9.1 ditimbang di Bait Allah, tuluy dipasrahkeun ka Imam Meremot bin Uria, anjeunna disarengan ku Elasar putra Pinehas, jeung ku duaan ti kaom Lewi nya eta Yosabat bin Yesua jeung Noaja bin Binui. 34 Barang-barang kabeh geus diitung jeung ditimbang sarta dicatet-catetkeun taya nu kaliwat. 35 Geus kitu dulur-dulur nu kakara marulang teh ngaduruk kurban haturan Allah Israil. Sato-sato anu dikurbankeun nya eta: sapi 12, kurban ka sakumna urang Israil, domba jalu 96, anak domba 77, embe 12, pikeun kurban panebus dosana. Kabeh diduruk jadi kurban haturan PANGERAN. 36 Piagem ti raja disanggakeun ka para gupernur jeung para gegeden di Eprat Kulon, seug aranjeunna ngabantu ka bangsa urang, marere sokongan pikeun sagala kaperluan Bait Allah. 9 1 Sabada beres hal eta, sim kuring dibejaan ku sawatara kapala urang Israil, yen bangsa urang, kaasup imam-imam jeung kaom Lewi, geus teu marisahkeun maneh deui ti jelema-jelema anu caricing di kota-kota tatangga nya eta urang Amon, urang Moab, urang Mesir, atawa jeung urang Kanaan, urang Het, urang Pares, urang Yebus jeung urang Emor. Malah marigawe kalakuan anu dipigawe ku eta jelema-jelema, kalakuan anu pikagirukeun.
Ezra 9.2-7 2 Urang Yahudi ngararawin awewe-awewe bangsa eta. Ku sabab kitu, umat anu disucikeun ku Allah teh katepaan kotor ku bangsa lian. Komo kapala-kapala jeung pamingpin-pamingpinna mah pangheulana ngalanggar cegahan. 3 Sim kuring liwat saking mentegegna nepi ka nyosoeh pakean jeung ngaramesan buuk jeung janggot. Brek andiprek, nalangsa beak karep, 4 ngaheruk nepi ka wanci nyanggakeun kurban sore, digimbung ku dulur-dulur anu ngarasa sieun ku timbalan Allah Israil perkara dosana jelema-jelema anu marulang ti pangbuangan. 5 Sanggeus wanci kurban sore, sim kuring cengkat ti enggon andiprek, brek sideku bari nadahkeun leungeun duanana, neneda ka PANGERAN Allah panutan, masih keneh make pakean anu tadi disosoeh. 6 Paneda sim kuring, "Nun Allah, jisim abdi isin langkung-langkung ka payuneun Gusti, dugi ka henteu werat tanggah, gaduh dosa dugi ka ngurugan sirah, malah nyaruaan luhurna langit. 7 Dosa abdi sadaya umat Gusti, ti jaman karuhun dugi ka danget ieu pisan kalintang ageungna. Ku dosa sorangan keneh, abdi sadaya kitu deui raja-raja sareng imam- imam, ragrag kana leungeun raja-raja bangsa lian, ditumpes, diranjah, diboyong jaradi 29
30 Ezra 9.8-12 tawanan jadi bangsa anu hina sakumaha anu karandapan ayeuna. 8 Nun PANGERAN Allah abdi sadaya, abdi-abdi nembe pisan nampi sih kurnia Gusti, dijait sapalih ti tempat tawanan, dicandak ka ieu tempat anu suci kalayan reugreugna. Asal tina jadi kuli paksa bangsa batur, ayeuna dipaparin alam hirup anu anyar. 9 Waktos keur jadi bujang batur, abdi sadaya ku Gusti henteu dikantun. Gusti ngagerakkeun manah raja-raja Persia dugi ka mikawelas ka abdi-abdi, maparin kalaluasaan ngadegkeun deui Bait Gusti anu parantos burak-barik, kalayan pinanggih sareng kasantosaan di dieu, di Yuda sareng Yerusalem. 10 Tina perkawis kadorakaan anu ayeuna, kedah kumaha abdi nyanggemkeunana? Abdi-abdi parantos ngarempak deui timbalan-timbalan 11 anu ku Gusti ditimbalkeun ku perantaraan nabi-nabi utusan Gusti. Padahal abdi-abdi teh parantos diwawadian, yen tanah anu bade dicicingan teh tempat najis, margi jalmi-jalmi anu caricing di dinya, ti tungtung dugi ka tungtungna deui kalotor kalakuanana, doraka. 12 Parantos diwawadian ku nabi-nabi, yen abdi-abdi teu kenging gaduh bojo ka urang nagara ieu. Parantos diwawadian, yen upami hayang gaduh ieu tanah turun-tumurun
Ezra 9.13-10.2 salalamina, abdi-abdi teu kenging ngabantu atanapi mangusahakeun maranehanana sangkan sarenang hirupna. 13 Kadorakaan abdi-abdi parantos kenging hukumanana. Sanaos kitu nun Allah abdi sadaya, abdi-abdi terang yen upami dibanding sareng ageungna dosa sarawuh kadorakaanana mah, sayaktosna hukumanana teh teu sabaraha, tur abdi-abdi diwidian keneh hirup. 14 Jadi kedahna mah asa kacida teuing upami abdi-abdi dugi ka ngalalaworakeun kana timbalan-timbalan, tur dugi ka garaduh bojo ka jalma-jalma anu jarahat kitu! Margi upami dugi ka kitu teh tangtos Gusti bendu, tangtos abdi-abdi ku Gusti dibasmi, moal aya anu diwidian hirup. 15 Nun GUSTI, Allah Israil, Gusti sakalangkung leres, margi kersa keneh ngahirupan ka abdi sadaya. Ayeuna abdi-abdi nyanggakeun samudaya kadorakaan ka payuneun Gusti, rumaos henteu layak ngadeuheus ka payuneun Gusti." 10 1 Sabot Esra sideku neneda di buruan Bait Allah ngakukeun dosa- dosa bangsana bari nangis, urang Israil ngagimbung ka anjeunna loba pisan, lalaki, awewe, jeung barudak, marilu ceurik. 2 Pok Sekanya bin Yehiel ti warga Elam mihatur ka Esra, pihaturna, "Sim kuring sadaya parantos henteu iman ka Allah, 31
Ezra 10.3-8 ngawin awewe bangsa sanes. Nanging aya keneh harepan kangge Israil. 3 Urang kedah ikrar ka Allah panutan yen seja mulangkeun eta sadaya awewe sareng anak-anakna. Sakur nasehat Bapa sareng anu alajrih kana timbalan-timbalan Allah sumeja ditumutkeun. Naon bae anu dipundut ku Hukum Allah sumeja diestokeun. 4 Ngalereskeunana teu bade ngalangkungan, Bapa anu kagungan hak ngalereskeunana, sim kuring sadaya sumeja ngiringan. Mangga jalankeun kumaha saena." 5 Jung Esra ngadeg, sarta imam-imam kapala, lulugu-lulugu kaom Lewi jeung sakabeh urang Israil disina sumpah, sangkan ngajalankeun pirempug anu disodorkeun ku Sekanya. 6 Ti dinya anjeunna ngantunkeun palataran Bait Allah, lebet ka pondok Yohanan bin Elyasib, ngawengi di dinya, teu tuang teu leueut awahing ku prihatin ku kadorakaan jelema-jelema anu marulang ti pangbuangan. 7 Ti dinya diembarkeun ka sakuliah Yerusalem jeung Yuda, yen anu marulang ti pangbuangan kudu kumpul kabeh di Yerusalem. 8 Kitu parentah para kapalana. Sing saha anu teu datang di jero wates tilu poe, sakabeh hartana baris dijabel sarta baris dicabut hakna jadi anggota jamaah. 32
33 Ezra 10.9-14 9 Di jero tilu poe eta, dina tanggal dua puluh bulan ka salapan, urang Yuda jeung urang Binyamin kabeh geus aya di Yerusalem, tuluy karumpul di buruan Bait Allah. Karumpul bari marurungkut teu kuat ku tiisna hawa, kawantu harita keur hujan gede pisan, turug-turug bari mangsar-mingsir paur ku gempungan anu sakitu pentingna. 10 Jung Imam Esra ngadeg sasauran. Kieu saurna, "Maraneh geus nyieun kasalahan jeung mawa kadorakaan ka Israil, karawin ka awewe bangsa batur. 11 Geura araku eta dosa teh ka PANGERAN, Allah karuhun maraneh, tembongkeun kalakuan anu matak raos kana manah Mantenna. Kudu ngajarauhkeun maneh ti jelema-jelema deungeun di nagri ieu anu henteu sabangsa jeung urang, jeung singkahkeun awewe-awewe pamajikan maraneh anu lain bangsa urang teh." 12 Jelema-jelema bareng ngajawab, "Sumeja diestokeun!" 13 Tapi pokna deui, "Ieu kempelan sakieu ageungna, sareng hujan sakieu ageungna. Abdi-abdi parantos teu kiat di laluar. Tur ieu perkawis teh moal rengse ku sadinten dua dinten ku seueurna anu kabeulit ku ieu dosa. 14 Kitu nu mawi nyuhunkeun dipanglereskeun bae ku pangurus masing-masing. Aranjeunna sina ngarantosan di dieu di Yerusalem. Salajengna, anu garaduh bojo ka awewe
Ezra 10.15-21 bangsa batur sina ngadareuheus ka dieu dina waktos anu ditangtoskeun, disarengan ku pangurus sareng hakim ti tempatna masing-masing. Mugi-mugi ieu jalan jadi lantaran sirepna bebendu Allah tina ieu perkara." 15 Anu karumpul teu aya anu ngabantah kana ieu usul, iwal ti Yonatan bin Asahel jeung Yahsea bin Tikwa anu disokong ku dua urang Lewi, Mesulam jeung Sabetai. 16 Ku sabab ieu usul geus kasatujuan ku anu marulang ti pangbuangan, seug Imam Esra nangtoskeun jelema-jelema ti para pamingpin golongan pikeun nguruskeun, sarta ngaran- ngaranna dicatet. Dina tanggal hiji bulan sapuluh papariksaan geus dimimitian. 17 Nguruskeun perkara jelema-jelema anu rarabi ka awewe bangsa sejen teh lilana nepi ka tilu bulan. 18 Ieu daptar ngaran anu karawin ka awewe bangsa deungeun: Ti kalangan imam: Ti golongan Yesua sadudulur, anak-anak Yosadak: Maaseya, Elieser, Yarib jeung Gedalya. 19 Geus jarangji sanggup nyerahkeun bojo masing-masing, tuluy ngurbankeun hiji domba jalu keur nebus dosa. 20 Ti golongan Imer: Hanani jeung Sebaya. 21 Ti golongan Harim: Maaseya, Elias, Semaya, Yehiel jeung Usia. 34
Ezra 10.22-34 22 Ti golongan Pashur: Elyuenai, Maaseya, Ismail, Netanel, Yosabad jeung Elasa. 23 Urang Lewi: Yosabad, Simei, Kelaya (katelahna Kelita), Petahya, Yuda jeung Elieser. 24 Pamaen musik: Elyasib. Ti tukang jaga Bait Allah: Salum, Telem jeung Uri. 25 Nu lianna: Ti golongan Paros: Ramya, Yisia, Malkia, Miyamin, Elasar, Malkia jeung Benaya. 26 Ti golongan Elam: Matanya, Jakaria, Yehiel, Abdi, Yeremot jeung Elias. 27 Ti golongan Satu: Elyuenai, Elyasib, Matanya, Yeremot, Sabad jeung Asisa. 28 Ti golongan Bebai: Yohanan, Hananya, Sabai jeung Atlai. 29 Ti golongan Bani: Mesulam, Maluk, Adaya, Yasub, Saal jeung Yeremot. 30 Ti golongan Pahat Moab: Adna, Kelal, Benaya, Maaseya, Matanya, Besalel, Binui jeung Menase. 31 (10:31-32) Ti golongan Harim: Elieser, Yisea, Malkia, Semaya, Simeon, Binyamin, Maluk jeung Semarya. 32 (10:31) 33 Ti golongan Hashum: Matenai, Matata, Sabad, Elipelet, Yeremai, Menase jeung Simei. 34 (10:34-37) Ti golongan Bani: Maadai, Amram, Uel, Benaya, Bedeya, Keluhi, Pania, 35
Ezra 10.35-44 Meremot, Elyasib, Matanya, Matenai, jeung Yaasai. 35 (10:34) 36 (10:34) 37 (10:34) 38 (10:38-42) Ti golongan Binui: Simei, Selemya, Natan, Adaya, Mahnadbai, Sasai, Sarai, Asarel, Selemya, Semarya, Salum, Amarya jeung Yusup. 39 (10:38) 40 (10:38) 41 (10:38) 42 (10:38) 43 Ti golongan Nebo: Yiel, Matica, Sabad, Sebina, Yadai, Yoel jeung Benaya. 44 Sakitu kabehna anu baroga pamajikan ka awewe bangsa deungeun. Pamajikan- pamajikanana kabeh geus diserahkeun, sina baralik ka asalna katut anak-anakna. 36
Nehemia 1 1 Ieu laporan Nehemia bin Hakalya tina hal anu dilampahkeun ku anjeunna. Mangsa kadua puluh taun Artahsasta jadi raja Persia, dina bulan Kislew, waktu sim kuring aya keneh di ibukota Susan, 2 dulur sim kuring anu ngaran Hanani ti tanah Yuda, datang jeung baturna sababaraha urang. Sim kuring nanyakeun kaayaan Yerusalem jeung dulur-dulur sasama urang Yahudi anu marulang ti pangbuangan di Babul. 3 Jawabna, dulur-dulur nu rahayu bisa marulang ka lemah cai teh keur katarajang susah gede, turug-turug dihina ku tatangga- tatanggana bangsa-bangsa sejen. Tembok kuta Yerusalem angger ancur, gapura- gapurana ti barang tas aya nu ngahuru acan diomean deui. 4 Meunang beja kitu, brek sim kuring diuk bari ceurik. Meunang sababaraha poe sim kuring teu dahar-dahar acan, prihatin teu leungit-leungit. Seug neneda ka Allah, 5 "Nun GUSTI, Allah Sawarga! Gusti teh agung sareng matak gimir! Gusti pengkuh nyepeng perjangjian ka sugri anu nyaah sareng ngestokeun timbalan-timbalan!
2 Nehemia 1.6-11 6 Tingali nun PANGERAN, sareng dangukeun ieu paneda abdi siang sareng wengi tina perkawis umat Gusti, bangsa Israil. Abdi rumaos, urang Israil teh gaduh dosa ka Gusti. Kitu deui karuhun-karuhun sareng abdi pribadi oge gaduh dosa. 7 Doraka, ngabaha ka Gusti, teu tumut kana timbalan. Henteu tigin kana papakon-papakon anu ku Gusti ditetepkeun pikeun abdi sadaya ku perantaraan Musa, abdi Gusti tea. 8 Tangtos Gusti emut, Gusti parantos nimbalan kieu ka Musa, Maraneh Israil, upama henteu satia ka Kami, tan wande dipabalencarkeun ka bangsa-bangsa sejen. 9 Tapi upama tarobat sarta ngagugu kana timbalan Kami, najan keur pabalencar nepi ka tungtung jagat oge, tan wande dipulangkeun ka tempat anu ku Kami geus dipilih geusan ngabakti ka Kami. 10 Nun PANGERAN, eta teh sadayana abdi-abdi Gusti, umat Gusti ku manten, kenging Gusti ngajait ku pangawasa sareng kadigjayaan anu langkung-langkung agungna. 11 Mugi kersa ngadangu kana panyambat abdi, sareng kana panyambat sugri anu sumeja ngamulyakeun ka Gusti, mugi-mugi abdi mendak kurnia ti raja, dikabulkeun panuhun." Kitu paneda sim kuring. Harita sim kuring teh jadi juruladen leueuteun prabu.
Nehemia 2.1-7 2 1 Opat bulan ti harita, dina hiji poe waktu Raja Artahsasta tuang, sim kuring nyanggakeun leueuteun. Katingalieun sim kuring nguyung tara-tara ti sasari. 2 Seug anjeunna mariksa, "Nguyung- nguyung teuing, ku naon? Da lain ari gering mah. Tangtu keur boga kasusah." Sim kuring mani ngagebeg, 3 pok unjukan, "Mugi Kangjeng Raja wilujeng sapapaosna. Kumaha jisim abdi bade kiat nahan kasesah, reh lembur tempat makam karuhun parantos bukrak-bakrek, gapura-gapurana seep aya nu ngahuru." 4 Prabu mariksa deui, "Cik, kumaha kahayang maneh?" Bari sasambat ka Allah Sawarga, 5 sim kuring unjukan ka raja, "Madak Gusti Sang Raja kersa ngabulkeun, abdi nyuhunkeun diwidian mulang ka lembur, ka tanah Yuda, tempat pasarean karuhun, sumeja diwangun deui." 6 Raja, anu harita digedeng ku prameswari, nyaluyuan kana panuhun sim kuring. Jeung mariksa rek sabaraha lilana indit teh, iraha rek balik deui. Ku sim kuring diunjukkeun pililaeunana. 7 Sim kuring nyuhunkeun deui kurniana, nyuhunkeun serat keur para gupernur di Eprat Kulon, sangkan aranjeunna ngidinan sim kuring ngajugjug tanah Yuda. 3
Nehemia 2.8-13 8 Oge nyuhunkeun serat keur ka Asap kawasa leuweung karajaan, sangkan maparin kai keur bahan panto-panto benteng Bait Allah, pikeun kuta jeung pikeun piimaheun sim kuring. Berkah ti Allah, sagala panuhun sim kuring ku raja dikabul. 9 Raja miwarang sapasukan serdadu kuda jeung sawatara perwirana, dipiwarang maturan sim kuring ka Eprat Kulon. Serat ti raja ku sim kuring disanggakeun ka gegeden-gegeden di dinya. 10 Tapi Sanbalat, ti desa Bet Horon, jeung Tobia, hiji pajabat ti propinsi Amon, ngadarenge yen aya jelema datang rek digawe pikeun kapentingan urang Israil teh kacida arambekeunana. 11 Ti dinya sim kuring terus ka Yerusalem. Geus tilu poe di dinya, 12 tapi pikarepeun sim kuring ka Yerusalem anu geus diilhamkeun ku Allah, acan diomongkeun ka sasaha. Tengah peuting eta sim kuring kaluar, dianteur ku sawatara urang. Sato keur tutumpakan ngan aya hiji-hijina, kalde nu ditumpakan ku sim kuring wungkul. 13 Kaluar ti kota teh peuting keneh, bijilna ti Gapura Lebak di beulah kulon. Terus maju ka kidul ka Gapura Jarian, ngaliwatan Pancuran Naga, bari nengetan kuta anu geus arurug jeung lawang-lawang anu geus lebur urut ngahuru. 4
Nehemia 2.14-19 14 Nepi ka sisi kota beulah wetan, mengkol ka kaler arek ka Gapura Pancuran jeung ka Empang Raja. Tapi ku sabab jalanna pinuh ku nu pagalituk, kalde teu manggih tincakeun. 15 Ku sabab kitu sim kuring terus mudun ka Lebak Kidron bari nengetan kuta. Geus kitu balik deui ka urut tadi, terus asup deui ka jero kota ti Gapura Lebak. 16 Tas ti mana jeung tas naon sim kuring, gegeden di dinya taya nu terangeun saurang-urang acan. Nepi ka harita, sim kuring acan nyarita naon-naon ka sasama urang Yahudi oge, boh ka imam-imam, boh ka para pamingpin jeung gegeden-gegeden, atawa ka sing saha bae anu engkena baris marilu ngabantu kana pagawean. 17 Nyarita-nyarita teh ayeuna. Kieu carek sim kuring ka maranehna, "Pohara pikangeneseunana kaayaan urang teh. Yerusalem jadi bukrak-bakrek, gapura- gapurana lebur! Urang jieun deui kuta teh, sangkan urang lubar tina kaayaan hina." 18 Satuluyna sim kuring nyarita yen geus meunang pangjaring jeung pitulung Allah. Timbalan raja tea dicaritakeun ka maranehna. Ku maranehna ditema kieu, "Hayu urang geura prak mimitian!" Seug maranehna tatan-tatan. 19 Eta paniatan kadengeeun ku Sanbalat jeung Tobia, jeung ku hiji urang Arab anu ngaranna Gesyem. Seug maranehna 5
Nehemia 2.20-3.5 nyeungseurikeun bari pokna, "Rek boga pamaksudan naon maraneh teh? Rek barontak ka raja?" 20 Dijawab ku sim kuring, "Ku pitulung Allah Sawarga, paniatan kuring pasti bukti. Kuring, abdi-abdi Mantenna, ayeuna rek mimiti barang gawe ngadegkeun. Sabalikna aranjeun teu boga hak atawa milik naon bae di Yerusalem, sarta dina adat istiadat ieu kota, aranjeun teu boga bagian." 3 1 Ieu laporan hal prak-prakan diomeanana kuta Yerusalem. Imam Agung Elyasib jeung sasama para imam ngadegkeun deui Gapura Domba, panto-pantona dipasang jeung dihususkeun pikeun PANGERAN. Kuta teh diomeanana jeung dihususkeunana nepi ka Munara Saratus jeung Munara Hananel. 2 Bagian saterusna dipigawe ku urang Yeriho, ditema ku bagian Sakur bin Imri. 3 Gapura Lauk dipigawe ku warga Senaah, balok-balok jeung panto-pantona diterapkeun, lengkep katut sarigsig-sarigsig jeung tulak-tulakna. 4 Ti dinya diteruskeun ku bagian Meremot bin Uria incu Hakos, disambung ku bagian Mesulam bin Berekya incu Mesesabel, diteruskeun ku bagian Sadok bin Baana. 5 Ti dinya diteruskeun ku urang Tekoa. Tapi pamingpin-pamingpin urang Tekoa mah dibere pagawean kasar ku mandor-mandorna teh nolak. 6
Nehemia 3.6-13 6 Gapura Yesyana dipigawe ku Yodaya bin Paseah jeung Mesulam bin Besoja. Balok- balok jeung panto-pantona diterapkeun, lengkep katut sarigsig-sarigsig jeung tulak-tulakna. 7 Ti dinya diteruskeun ku Melaca urang Gibon, Yadon urang Meronot, jelema-jelema ti Gibon jeung ti Mispa, nepi ka semet panglinggihan gupernur Eprat Kulon. 8 Ti dinya diteruskeun ku Usiel bin Harhaya, kamasan. Diteruskeun ku Hananya tukang nyieun seuseungitan, nepi ka Kuta Lega. 9 Disambung ku Repaya bin Hur, kapala saparo Distrik Yerusalem. 10 Diteruskeun ku Yedaya bin Harumap, anu kabagian migawe bagian deukeut imahna keneh. Ti dinya disambung ku Hatus bin Hasabneya. 11 Diteruskeun ku Malkia bin Harim jeung Hasub bin Pahat Moab, ditambah ku ngawangun deui Munara Hawu. 12 Ti dinya disambung ku Salum bin Halohes, kapala Distrik Yerusalem anu saparo deui, dibarantuan ku putra-putrana anu istri. 13 Gapura Lebak dipigawe ku Hanun jeung jelema-jelema urang Sanoa. Panto-pantona dipasang, lengkep katut sarigsig-sarigsig jeung tulak-tulakna, ditambahan ku ngomean kutana sapanjang 440 meter nepi ka semet Gapura Jarian. 7
Nehemia 3.14-21 14 Gapura Jarian dipigawena ku Malkia bin Rehab, kapala Distrik Bet Kerem. Panto-pantona dipasang, lengkep katut sarigsig-sarigsig jeung tulak-tulakna. 15 Gapura Pancuran dipigawe ku Salum bin Kolhose, kapala Distrik Mispa. Jalan paranti asupna dihateupan, panto-pantona dipasang, lengkep katut sarigsig-sarigsig jeung tulak-tulakna. Kuta gigireun taman raja oge, lebah Empang Sela, diomean nepi ka semet tangga anu mudun ti Kota Daud. 16 Ti dinya disambung ku Nehemia bin Asbuk, kapala Distrik saparo Bet Sur nepi ka makam Daud, terus nepi ka semet empang jeung tangsi. 17 Urang Lewi anu kabagian ngomean sababaraha bagian kuta, nya eta: Rehum bin Bani, ngomean sabagian. Diteruskeun ku Hasabya, kapala Distrik saparo Kehila, ngawakilan distrikna. 18 Ti dinya disambung ku Bawai bin Henadad, kapala Distrik Kehila anu saparo deui. 19 Bagian anu di hareupeun gudang pakarang nepi ka pojok anu mengkol, diomeanana ku Eser bin Yesua, kapala di Mispa. 20 Ti dinya nepi ka semet lawang buruan bumi Imam Agung Elyasib, diomeanana ku Baruk bin Sabai. 21 Ti semet eta nepi ka tungtung bumina Elyasib, diomeanana ku Meremot bin Uria incu Hakos. 8
Nehemia 3.22-30 22 Para imam anu marilu ngomean kuta nya eta: Para imam anu di sakurilingeun Yerusalem. 23 Binyamin jeung Hasub ngomean bagian anu di payuneun bumina. Ditema ku Asaria bin Maaseya putu Ananya, ngomean bagian anu di payuneun bumina. 24 Binui bin Henadad ngomeanana ti semet bumi Asarya nepi ka pojok kuta. 25 (3:25-26) Palal bin Usai ngomeanana ti semet pojok eta jeung ti tonggoheun munara karaton, deukeut gardu jaga. Pedaya bin Paros ngomeanana ti semet eta nepi ka tungtung wetan deukeut Gapura Cai jeung munara jaga Bait Allah, deukeut tempat anu ngaran Opel, pamatuhan kuli-kuli Bait Allah. 26 (3:25) 27 Urang Tekoa kabagian ngawangun mimiti ti bagian anu pahareup-hareup jeung munara gede paranti jaga Bait Allah, nepi ka kuta deukeut Opel. 28 Ti semet eta, ti semet Gapura Kuda ka kaler, digarap ku sawatara urang imam, bagian hareupeun imahna masing-masing. 29 Sadok bin Imer kabagian ngagarap anu di hareupeun imahna. Bagian saterusna digarap ku Semaya bin Sekanya, tukang jaga Gapura Wetan. 30 Hananya bin Selemya jeung Hanun, anak Salap anu kagenep, ngagarap bagian saterusna, kadua kalina. Ditema ku Mesulam 9
Nehemia 3.31-4.4 bin Berekya, ngagarap anu di hareupeun imahna. 31 Ti semet eta ka dituna digarap ku Malkia, kamasan, nepi ka wawangunan anu diparake ku kuli-kuli Bait Allah jeung ku tukang-tukang dagang, semet Gapura Mipkad, palebah loteng kuta di juru anu nyanghareup ka beulah kaler jeung wetan. 32 Bagian anu panganggeusan, nya eta ti semet juru loteng tea nepi ka Gapura Domba, dipigawena ku kamasan-kamasan jeung tukang-tukang dagang. 4 1 Barang Sanbalat nyahoeun yen urang Yahudi geus mimiti nyieun kuta, hatena ngentab, seug bae ngahina. 2 Kieu ngomongna di hareupeun babaturanana jeung hareupeun balad Samaria, "Eta si Yahudi taya kabisa teh keur nyarieun naon? Arek ngadegkeun deui kotana meureun karepna mah! Naha samarukna eta pagawean teh rek bisa anggeus dina sapoe pedah geus mere kurban? Na bisa nyieun wawangunan tina batu ku bahan-bahan urut kaduruk?" 3 Ditempas ku Tobia di gigireunana, pokna, "Kuta naon siga kitu? Didobrak ku careuh ge rungkad!" 4 Sim kuring neneda, "Nun Allah, dangukeun eta anu moyok ka abdi-abdi! Mugi pamoyokna malindes ka dirina. Sing dirampog sagala 10
11 Nehemia 4.5-13 kagaduhna. Sing dibaroyong, dibarui di tanah batur. 5 Kadorakaanana ulah dipaparin ampun. Dosana ulah dihampura, parantos ngahina ka abdi-abdi anu keur digarawe." 6 Kuta diteruskeun diomean. Teu mangkuk lila luhurna geus meunang satengahna, kawantu anu digarawena karesit. 7 Sanbalat, Tobia, kitu deui urang Arab, urang Amon jeung urang Asdod mareunang beja, yen pagawean ngadegkeun deui kuta Yerusalem kacida lancarna, babagian- babagian anu rarungkad geus katutup. Maranehanana jadi arambekeun. 8 Tuluy barempug arek nempuh ka Yerusalem, rek disina kalangkabut. 9 Tapi sim kuring neneda ka Allah panutan, sarta beurang peuting nempatkeun jaga. 10 Urang Yuda nyieun lagu, seug dikarawihkeun: "Geus teu kuat ngakutan anu bareurat, loba keneh nu kudu diangkat. Naha sanggup poe ieu nuluykeun gawe?" 11 Musuh mah nyangkana urang teu terang nanaon, nyaho-nyaho lamun enggeus ditarajang diparaehan nepi ka pagawean bongkor. 12 Padahal beja paniatan maranehna kitu teh teu kendat katarima ti urang Yahudi anu caricingna campur jeung eta musuh. 13 Dulur-dulur ku sim kuring dibere pakarang, pedang, tumbak jeung jamparing,
Nehemia 4.14-19 tuluy ditempatkeun diatur nurutkeun warga masing-masing di tukangeun kuta anu can anggeus. 14 Tapi dulur-dulur teh bangun salempang. Ku sabab eta dulur-dulur jeung kapala- kapala sarta para pamingpinna, ku sim kuring diomongan, "Teu kudu dipikarisi eta musuh teh. Sing aringet kumaha gagahna, kumaha hebatna PANGERAN. Tarung masing teuneung, ngabela batur sabangsa, ngabela anak rabi, ngabela imah pangancikan." 15 Musuh teh tuluyna mah nyahoeun yen niat hasudna geus katohyan. Karasaeun yen paniatanana geus digagalkeun ku Allah. Geus kitu mah dulur-dulur teh neruskeun deui hanca migawe kuta. 16 Ti harita dulur-dulur teh diatur, sawareh digarawe, sawareh deui ngajaraga, marake baju kere, samakta ku pakarang, tumbak, kepeng, jamparing. Ari para pamingpin sakuat-kuat marantuan dulur-dulur 17 anu digarawe. Anu ngakutan bahan-bahan mah malah digarawena teh kapaksa ku sabeulah leungeun, lantaran nu sabeulah deui nyekel pakarang. 18 Anu marigawe kuta oge digarawena teh bari nyaroren pedang. Jeung aya saurang anu ngagondeng sim kuring, kawajibanana niup tarompet tangara. 19 Sim kuring ngomong ka dulur-dulur jeung ka kapala-kapala sarta pamingpin- 12
Nehemia 4.20-5.4 pamingpinna, "Ieu hanca ngembat sakieu panjangna, ti tungtung ka tungtung deui panjang pisan. 20 Ku margi eta upami aya tangara tarompet kedah enggal kempel ka sim kuring. Allah tangtos mantuan urang perang." 21 Saban poe, ti wanci balebat nepi wanci bijil deui bentang-bentang, dulur-dulur teh sawareh digarawe, sawareh ngajaraga bari nyarekel tumbak. 22 Nu keur digarawe ku sim kuring dipenta, yen sapanjang keur kitu mah, kabeh katut jeung juru-juru ladenna kudu mareuting di Yerusalem bae, sangkan ari ti peuting ngajaga kota, ti beurang digarawe. 23 Sim kuring, ti peuting oge tara cucul pakean, kitu deui babaturan, gandek-gandek jeung pangawal-pangawal sim kuring, bari teu lesot ti pakarang. 5 1 Dina hiji waktu, dulur-dulur lalaki awewe loba anu rarumahuh ku kalakuan dulur-dulurna urang Yahudi keneh. 2 Pokna, "Parabaneun rea, gandum geus teu boga, kudu kumaha nya hirup." 3 Aya nu rumahuhna kieu, "Lahan, kebon anggur, imah, kapaksa digadekeun sangkan teu nepi ka langlayeuseun." 4 Aya oge anu ngomong kieu, "Keur mayar pajeg tanah jeung kebon anggur ka nagara ge kapaksa kudu nginjeum. 13
Nehemia 5.5-10 5 Padahal urang jeung maranehna teh tunggal keneh urang Yahudi. Barudak urang sarua balageur cara anak-anakna. Tapi naha ari barudak urang nepi ka jadi badegana. Anak nu awewe kitu keneh, kajual ka maranehna jadi badega. Urang geus teu bisa naon-naon lantaran lahan jeung kebon anggur geus leupas ka batur." 6 Nguping dulur-dulur rarumahuh, sim kuring jadi jengkel 7 ka kapala-kapala jeung pamingpin- pamingpinna. Sim kuring ihtiar. Maranehna dielingan, "Aranjeun meres ka dulur sorangan!" Sim kuring ngayakeun gempungan rek ngabarempugkeun sual eta. 8 Ti dinya nyarita, "Sim kuring sarerea geus satekah polah nebus dulur-dulur, urang Yahudi, anu ngajarual maneh ka bangsa batur. Ari aranjeun kalah ka ngahaja sangkan dulur-dulur teh ngajarual maneh ka aranjeun, papada urang Yahudi!" Maranehna ngabaretem teu bisa ngajawab. 9 Sim kuring neruskeun, "Kalakuan kitu teh salah! Cik sing sarieun ku Allah, sing bener lampah, sangkan musuh urang anu teu baroga agama nu bener teu manggih jalan keur ngagogoreng ka urang. 10 Eta dulur-dulur ku sim kuring sabatur- batur jeung ku nu digarawe di sim kuring geus dibarere nginjeum duit jeung gandum. Tapi urang bebaskeun bae teu kudu malayar. 14
Nehemia 5.11-15 11 Hutang-hutangna ka aranjeun oge, boh duit boh gandum boh anggur atawa minyak jetun, ku aranjeun ulah ditagih. Lahan-lahanna, kebon anggurna, pelak jetunna, imah-imahna, pulang-pulangkeun deui poe ieu keneh!" 12 Maranehna ngajawab, "Ngiringan kana pangersa. Sagala rupina bade dipulangkeun, hutang-hutangna bade dibebaskeun." Sim kuring manggil imam-imam. Kapala-kapala tea sina sarumpah di hareupeun imam-imam sangkan jangjina dilaksanakeun. 13 Geus kitu sim kuring ngudar beubeur tina cangkeng seug dikebutkeun, bari ngucap kieu, "Upama aranjeun henteu nekanan jangji, baris dikebutkeun ku Allah. Imah aranjeun saeusina baris dimusnakeun, moal aya nu disesakeun." Anu karumpul bareng nyebut, "Amin," dituluykeun ku muji ka PANGERAN. Jangji kapala-kapala tea enya dilaksanakeun. 14 Geus dua belas taun sim kuring jadi gupernur tanah Yuda, nya eta ti taun kadua puluh nepi ka taun katilu puluh dua Artahsasta jumeneng raja, sim kuring can kungsi ngasaan kadaharan anu pantes keur gupernur. Baraya-baraya nya kitu keneh. 15 Gupernur-gupernur nu tihareula mah digarawena teh sok ngabeungbeuratan rahayat, saban poe mundut ka rahayat 40 uang perak, keur meuli kadaharan jeung 15
Nehemia 5.16-6.2 anggur. Pagawe-pagawena oge ka rahayat teh wani meres. Sim kuring mah jelema anu sieun ku Allah, palias kitu. 16 Jeung boro-boro mikirkeun hayang boga tanah, katungkulkeun kana pagawean ngawangun deui kuta tea. Anu digarawe di sim kuring oge marilu marantuan digawe. 17 Dina waktu-waktu anu angger sim kuring geus biasa mere dahar ka saratus lima puluh urang Yahudi jeung kapala-kapalana, can kaitung semah-semah ti bangsa-bangsa tatangga anu nyaremah ka sim kuring. 18 Saban poe meuncit sapi hiji, domba pilihan genep, hayam pirang-pirang, sarta sapuluh poe sakali nyadiakeun anggur rupa-rupa. Kilang kitu sim kuring tara menta ditunjang sakumaha hak gupernur, lantaran terang rahayat teh beurat tanggunganana. 19 Nun Allah, ieu sagala rupi ihtiar jisim abdi enggoning nalang sareng nulung dulur-dulur, disanggakeun ka Gusti. 6 1 Sanbalat, Tobia, Gesyem jeung sakur anu ngamusuh ka urang mareunang beja, yen kuta geus anggeus, anu gararowongna kabeh geus katutup, kari masangkeun lawang-lawang jalan asupna. 2 Sanbalat jeung Gesyem ngirim utusan ka sim kuring, cenah sim kuring kudu nepungan di hiji kampung, di Lebak Ono. Eta teh akalna, arek nyilakakeun ka sim kuring. 16
17 Nehemia 6.3-10 3 Ku sim kuring dijawab, "Teu tiasa. Keur aya padamelan penting, bilih katunda lantaran nepangan aranjeun." 4 Mentana ditemonan teh geus opat kali, sarta unggal-unggal ku sim kuring dijawabna sarua. 5 Kalima kalina, utusanana teh mawa surat teu make amplop. 6 Kieu suratna, "Kenging wartos ti Gesyem, yen jalmi-jalmi anu disakuriling rame gehger majar anjeun sareng urang Yahudi bade barontak, eta margina anjeun ngomean kuta. Sanggem Gesyem deui, anjeun bade ngajenengkeun maneh jadi raja, 7 parantos ngajenengkeun nabi-nabi kangge ngembarkeun di Yerusalem yen anjeun jadi raja di tanah Yuda. Hal ieu tangtos parantos kadangu ku Kangjeng Raja. Kitu nu mawi perlu urang tepang ngabarempagkeun perkawis eta." 8 Ku sim kuring dijawab, "Anu disaurkeun ku anjeun taya hiji anu bukti. Jijieunan anjeun bae." 9 Maranehna nyoba-nyoba nyingsieunan ngarah pagawean bongkor. Sim kuring neneda, "Nun Allah, mugi abdi-abdi dipaparin kakuatan!" 10 Geus kitu sim kuring nganjang ka Semaya bin Delaya incu Mehetabel, lantaran manehna teu bisa ninggalkeun imah. Manehna ngomongan ka sim kuring, "Bapa, urang
Nehemia 6.11-16 nyumput sareng abdi di Kamar Suci di Bait Allah, pantona urang tulakan, margi bade aya anu ka darieu seja nelasan ka Bapa. Boa wengi ieu ge darongkap." 11 Jawab sim kuring, "Bapa mah teu biasa manglumpatkeun jeung lain tukang nyumput. Naha ku nyumput di Bait Allah teh Bapa bisa salamet? Embung Bapa mah." 12 Sanggeus dipikiran, tetela eta omongan Semaya teh lain ti Allah, tapi ti Sanbalat jeung Tobia, anu geus nyogok ka manehna sina pura-pura pupulih kitu ka sim kuring. 13 Semaya ku maranehna disewa sina nyingsieunan sangkan kuring nyieun dosa, sangkan maranehna bisa ngaragragkeun ngaran sim kuring jeung ngarendahkeun martabat sim kuring. 14 Sim kuring neneda, "Nun Allah, emutkeun eta kalakuan Tobia sareng Sanbalat. Mugia maranehna dihukum ku Gusti. Sing emut oge ka awewe anu nami Nodiah, sareng ka nabi-nabi sanesna anu kapungkur nyobi-nyobi nyingsieunan ka abdi." 15 Sanggeus lima puluh dua poe, dina tanggal dua puluh lima bulan Elul, kuta teh geus anggeus pisan. 16 Barang bejana nepi ka musuh-musuh sakurilingeun, maranehna jadi kacida kaeraanana, lantaran geus katembong ku sarerea yen eta pagawean teh kalayan pitulung Allah bisa rengse. 18
Nehemia 6.17-7.3 17 Sajeroning kitu, pamingpin-pamingpin urang Yahudi geus susuratan jeung Tobia. 18 Loba urang Yuda anu ngabatur ka Tobia, dumeh mitohana urang Yahudi, nya eta Sekanya bin Arah. Turug-turug Yohanan, anakna, boga rabi ka anak Mesulam bin Berekya. 19 Sanajan Tobia teu eureun-eureun nyingsieunan sim kuring dina surat-suratna, tapi ku eta jelema-jelema teh teu weleh dialem di hareupeun sim kuring, sarta saomong-omong sim kuring ku maranehna sok ditepikeun ka Tobia. 7 1 Ayeuna kuta geus anggeus. Lawang- lawangna geus dipasang. Tukang-tukang jaga, para jurukawih, jeung urang Lewi lianna geus nyarekel tugasna masing-masing. 2 Sim kuring ngangkat dua jelema pikeun ngatur kota Yerusalem, nya eta Hanani dulur sim kuring, jeung Hananya, kapala kawasa leuweung. Hananya jelema pinter tur sieun ku Allah, taya sasamana. 3 Ku sim kuring diomongan, yen lawang- lawang kota Yerusalem lamun acan bray isuk jeung panonpoe acan moncorong, ulah waka dibuka. Jeung samemeh kawal-kawal daratang ngajaga pabuburit, salawasna kudu ditutup sarta dipalang. Jaba ti eta kudu neundeun jelema ti kota Yerusalem, sawareh sina ngarajaga di garduh-garduh. Sawareh 19
Nehemia 7.4-8 deui kudu ngaronda sabudeureun imahna masing-masing. 4 Yerusalem teh kota gede, tapi pangeusina acan sakumaha lobana, imah oge loba anu can dijieun. 5 Sim kuring kenging ilham ti Allah, kudu ngumpulkeun dulur-dulur jeung kapala- kapala sarta pamingpin-pamingpinna, kudu ditaliti sajarah karuhunna. Tina daptar anu marulang ti heula ti pangboyongan, nurutkeun catetanana kieu: 6 Loba pisan anu marulang ti pangbuangan di Babul teh, marulang ka Yerusalem jeung Yuda, ka lemburna masing-masing. Caricingna di ditu ti barang diboyong ku Raja Nebukadnesar. 7 Kapala-kapalana nya eta: Serubabel, Yosua, Nehemia, Asarya, Raamya, Nahamani, Mordekai, Bilsan, Misperet, Bigwai, Nehum jeung Baana. 8 (7:8-25) Ieu daptar golongan-golongan Israil, katut jumlah lobana anu marulang ti pangbuangan: Golongan Paros 2.172; Golongan Sepaca 372; Golongan Arah 652; Golongan Pahat Moab (turunan Yesua jeung Yoab) 2.818; Golongan Elam 1.254; Golongan Satu 845; Golongan Sakai 760; Golongan Binui 648; Golongan Bebai 628; Golongan Asgad 2.322; Golongan Adonikam 667; Golongan Bigwai 2.067; Golongan Adin 655; Golongan Ater (anu katelah Hiskia) 98; 20
21 Nehemia 7.9-28 Golongan Hashum 328; Golongan Besai 324; Golongan Harip 112; Golongan Gibon 95. 9 (7:8) 10 (7:8) 11 (7:8) 12 (7:8) 13 (7:8) 14 (7:8) 15 (7:8) 16 (7:8) 17 (7:8) 18 (7:8) 19 (7:8) 20 (7:8) 21 (7:8) 22 (7:8) 23 (7:8) 24 (7:8) 25 (7:8) 26 (7:26-38) Anu marulang ka tempat- tempat asal karuhunna: Urang Betlehem jeung Netopa 188; Urang Anatot 128; Urang Bet Asmawet 42; Urang Kiryat Yarim, Kepira jeung Berot 743; Urang Ramah jeung Geba 621; Urang Mikmas 122; Urang Betel jeung Ai 123; Urang Nebo lianna 52; Urang Elam lianna 1.254; Urang Harim 320; Urang Yeriho 345; Urang Lod, Hadid jeung Ono 721; Urang Senaa 3.930. 27 (7:26) 28 (7:26)
Nehemia 7.29-46 29 (7:26) 30 (7:26) 31 (7:26) 32 (7:26) 33 (7:26) 34 (7:26) 35 (7:26) 36 (7:26) 37 (7:26) 38 (7:26) 39 (7:39-42) Daptar golongan-golongan imam anu marulang ti pangbuangan: Golongan Yedaya (turunan Yesua) 973; Golongan Imer 1.052; Golongan Pashur 1.247; Golongan Harim 1.017. 40 (7:39) 41 (7:39) 42 (7:39) 43 (7:43-45) Golongan-golongan urang Lewi anu marulang ti pangbuangan: Golongan Yesua jeung Kadmiel (turunan Hodawia) 74; Golongan tukang-tukang musik Bait Allah (turunan Asap) 148; Golongan tukang-tukang jaga Bait Allah (turunan Salum, Ater, Talmon, Akub, Batita jeung Sobai) 138. 44 (7:43) 45 (7:43) 46 (7:46-56) Golongan kuli-kuli Bait Allah anu marulang ti pangbuangan: Siha, Hasupa, Tabaot, Keros, Sia, Padon, Lebana, Hagaba, Salmai, Hanan, Gidel, Gahar, Raya, 22
Nehemia 7.47-62 Resin, Nekoda, Gasam, Usa, Paseah, Besai, Mehunim, Nepusim, Bakbuk, Hakupa, Harhur, Baslit, Mehida, Harsa, Barkos, Sisera, Tema, Nesia jeung Hatipa. 47 (7:46) 48 (7:46) 49 (7:46) 50 (7:46) 51 (7:46) 52 (7:46) 53 (7:46) 54 (7:46) 55 (7:46) 56 (7:46) 57 (7:57-59) Golongan abdi-abdina Suleman anu marulang ti pangbuangan: Sotai, Soperet, Perida, Yaala, Darkon, Gidel, Sepaca, Hatil, Pokeret, Hasebaim jeung Amon. 58 (7:57) 59 (7:57) 60 Jumlah turunan kuli-kuli Bait Allah jeung golongan abdi-abdina Suleman anu marulang ti pangbuangan aya 392. 61 (7:61-62) Anu kaasup ka golongan Delaya, Tobia, jeung Nekoda aya 642. Marulangna ti Tel Mela, Tel Harsa, Kerub, Adon jeung Imer, tapi ieu mah teu bisa dibuktikeun yen turunan Israil. 62 (7:61) 23
Nehemia 7.63-72 63 (7:63-64) Golongan-golongan imam anu teu bisa nembongkeun sajarah turunanana nya eta: Hobaya, Hakos jeung Barsilai. (Karuhun golongan Imam Barsilai nikahna ka awewe ti golongan Barsilai urang Gilad, tuluy make ngaran mitohana.) Ku lantaran teu bisa nerangkeun saha karuhunna, maranehna ditolak tina kaimaman. 64 (7:63) 65 Saur gupernur Yahudi maranehna mah teu meunang milu ngadahar tina kurban suci lamun can aya imam anu ngadeg nyepeng Urim jeung Tumim. 66 (7:66-69) Jumlah lobana anu marulang ti pangbuangan aya 42.360 jelema. Gandek- gandek lalaki jeung awewe aya 7.337 jelema. Para pamaen musik lalaki jeung awewe aya 245 jelema. Kuda 736; Bigal 245; Onta 435; Kalde 6.720. 67 (7:66) 68 (7:66) 69 (7:66) 70 (7:70-72) Barang-barang sumbangan pikeun ongkos ngomean Bait Allah: Ti gupernur: emas 8 kilo, pinggan paranti upacara 50, jubah imam 530; Ti kapala- kapala warga: emas 168 kilo, perak 1.250 kilo; Ti dulur-dulur lianna: emas 168 kilo, perak 140 kilo, jubah imam 67. 71 (7:70) 72 (7:70) 24
Nehemia 7.73-8.6 73 Imam-imam, urang Lewi, tukang-tukang jaga Bait Allah, para pamaen musik, sajumlah rahayat biasa, kuli-kuli Bait Allah kabeh bangsa Israil caricingna di desa jeung di dayeuh di tanah Yuda. 8 1 Nincak bulan katujuh, urang Israil geus marerenah di satempat-tempatna. Dina tanggal hiji bulan eta kabeh ka Yerusalem, kumpul di alun-alun deukeut Gapura Cai. Maranehna menta ka Imam Esra, anu ahli kana Hukum anu ku PANGERAN dipaparinkeun ka Musa pikeun urang Israil, supaya eta Kitab Hukum teh dicandak. 2 Ku Esra kitab teh dicandak ka tempat kumpul, ka dulur-dulur, lalaki, awewe, jeung barudak anu geus aya pangartina. 3 Seug Hukum teh diaos di dinya, di alun-alun deukeut gapura, ti isuk nepi ka burit, didarengekeun kalawan saregep. 4 Esra ngaosna ngadeg dina panggung beunang ngahaja nyieun keur eta kaperluan. Ti tengeneunana digondeng ku Matica, Sema, Anaya, Uria, Hilkia jeung Maaseya. Ti kiwaeunana ku Pedaya, Misael, Malkia, Hashum, Hasbadana, Jakaria jeung Mesulam. 5 Jelema-jelema panonna kabeh mencrong ka Esra dina panggung anu luhur. Barang eta kitab ku Esra dibuka, jalma-jalma teh jung narangtung. 6 Pok Esra sasauran, "Mulyakeun PANGERAN, Allah Nu Maha Agung!" Ditema ku jalma rea, 25
Nehemia 8.7-12 "Amin! Amin!" bari naradahkeun leungeun, tuluy sarujud ka PANGERAN. 7 Geus kitu carengkat deui, narangtung di satempat-tempatna. Ti dinya anu diaos teh diterangkeun maksudna ku urang Lewi, nya eta ku Yesua, Bani, Serebya, Yamin, Akub, Sabtai, Hodia, Maaseya, Kelita, Asarya, Yosabad, Hanan jeung Pelaya. 8 Mimitina disalin heula ku lisan sabagian- sabagian, tuluy diterangkeun pihartieunana sangkan kaharti ku hadirin. 9 Barang ngadarenge hal anu diparentahkeun ku eta Hukum, jelema-jelema teh mani pating hareruk terus careurik. Seug gupernur Nehemia, Imam Esra ahli Hukum, jeung urang Lewi anu nerangkeun eta Hukum sasauran ka maranehna, saurna, "Poe ieu teh suci pikeun PANGERAN Allah maraneh, ulah dipake sedih jeung ceurik. 10 Geura baralik, pesta masing suka. Dulur-dulur anu dahareunana jeung anggurna kurang kudu pada marere. Poe ieu suci pikeun PANGERAN, jadi ulah dipake nalangsa. Sing suka bungah ku karana PANGERAN sangkan kuat." 11 Urang Lewi tarurun tuluy ngalilipur, pokna ulah nalangsa dina poe anu sakieu sucina. 12 Bral jelema-jelema teh baralik, tuluy balakecrakan sukan-sukan, bari babagi ka nu sejen, bungah lantaran bisa ngaharti ka anu tadi dipangmacakeun. 26
Nehemia 8.13-18 13 Poe isukna, kapala-kapala warga, dibarengan ku imam-imam jeung urang Lewi ngadareuheus ka Esra, rek diajar ngahartikeun Hukum PANGERAN. 14 Seug kanyahoan, yen dina eta Hukum paparin ti Allah ku perantaraan Musa teh aya katangtuan, yen salila Pesta Saung Daun, urang Israil kudu caricing di saung-saung. 15 Ku sabab eta tuluy nyieun pangumuman, diembarkeun ka sakuliah Yerusalem jeung ka desa-desa katut lembur-lemburna. Unina, "Kudu naranjak ka pasir-pasir, ngarala pangpang-pangpang anu daunna gomplok, kayaning: camara, jetun, caringin, palem, keur nyieun saung, nedunan parentah anu kaungel dina Kitab Hukum." 16 Seug jelema-jelema narutuhan dahan, tuluy dijarieun saung. Aya nu di luhur imah da hateup imahna teh papak, aya nu di buruanana, aya nu di buruan Bait Allah anu kakuriling ku tembokan, aya nu di alun-alun deukeut ka Gapura Cai jeung Gapura Epraim. 17 Sakur anu marulang ti pangbuangan kabeh nyaung-nyaung. Ti jaman Yosua putra Nun, kakara harita adat anu kitu dijalankeun deui. Jalma-jalma kabeh saruka ati. 18 Ti mimiti pesta nepi ka tutup, Hukum Allah dibaca saban poe sabagian-sabagian. Ari lilana pesta kitu teh tujuh poe. Dina poe kadalapanna diayakeun upacara tutup pesta, luyu jeung ungel Kitab Hukum tea. 27
Nehemia 9.1-6 9 1 (9:1-2) Dina tanggal dua puluh opat bulan eta keneh, urang Israil kumpul, arek paruasa nyirikeun kaduhung ku dosa-dosana. Masing-masing geus nyegah maneh tina campur jeung bangsa batur. Mararake karung, nareundeun lebu dina sirah, ciri prihatin. Deg narangtung, rek ngakukeun dosana jeung dosa karuhunna. 2 (9:1) 3 Tuluy dipangmacakeun Hukum PANGERAN Allahna kurang leuwih tilu jam lilana, dituluykeun ku ngakukeun dosa-dosa sarta ngabakti ka PANGERAN Allahna, tilu jam deui lilana. 4 Di dinya aya panggung, dieusi ku urang Lewi nya eta: Yesua, Bani, Kadmiel, Sebanya, Buni, Serebya, Bani jeung Kenani, narangtung neneda ka PANGERAN Allahna, sorana ditarikkeun. 5 Yesua, Kadmiel, Bani, Hasabneya, Serebya, Hodia, Sebanya jeung Petahya, urang Lewi, ngayakeun uaran nyambat sembahyang, kieu nyambatna, "Geura narangtung, puji PANGERAN Allah panutan; mulyakeun salalanggengna. Puji jenengana-Na nu mulya, ku saban jalma, najan puji ti manusa kurang hargana." 6 Breng urang Israil ngunjukkeun paneda, kieu, "Nun PANGERAN, mung Gusti anu jumeneng PANGERAN. Gusti nu ngadamel sakuliah antariksa, nu ngadamel bentang- 28
Nehemia 9.7-13 bentang, Gusti ngadamel daratan, lautan saeusina, ngahirupan saniskara. Sadaya kakuatan langit ka Gusti sujud sumembah. 7 Nun GUSTI Allah, Gusti milih Abram, dicandak kaluar ti tanah Ur di Babul, namina digentos jadi Ibrahim. 8 Kauninga, anjeunna ka Gusti satia, Gusti ngadamel perjangjian sareng anjeunna. Gusti ngajangji, anjeunna bade dileler tanah urang Kanaan, tanah urang Het, tanah urang Emor, tanah urang Pares, tanah urang Yebus, tanah urang Girgas, baris jadi banjar karang pangancikan turunanana. Gusti ngabuktoskeun jangji kawantu Gusti teh tigin. 9 Karuhun abdi sangsara waktos di Mesir, Gusti waspaos. Gusti ngadangu panyambatna di Laut Beureum. 10 Gusti ngeunakeun mujijat-mujijat ka raja Mesir, ka para gegedenna, ka rahayatna, reh Gusti uninga umat Gusti ku eta dikaniaya. Gusti jadi kamashur dugi ka kiwari. 11 Gusti ngadamel jalan di dasar laut, umat dituyun nyorang taneuh anu tuhur. Nu ngarudagna mah tilelep di dinya, lir batu ngalelep di laut anu keur motah. 12 Umat ku Gusti diraksa di jalanna, siang ditungtun ku mega, wengi dicaangan ku tihang seuneu. 13 Di Gunung Sinai, Gusti lungsur ti sawarga, ka umat ngandika, maparin papakon sareng pangajaran-pangajaran sae. 29
Nehemia 9.14-20 14 Maranehna diwulang kedah kukuh kana Sabat Gusti, sareng ku perantaraan Musa, ku Gusti dipaparin papakon-papakon. 15 Ana maranehna lapar, dipaparin roti ti sawarga. Ana maranehna hanaang, dipaparin cai ngagolontor tina cadas. Ku Gusti ditimbalan asup ka tanah anu dijangji ku Gusti. 16 Nanging karuhun anggur adigung sareng bantahan, henteu narurut kana timbalan. 17 Maranehna embung tunduk, lali ka pitulung Gusti lali kana mujijat-mujijat Gusti. Nalika keur arangkuhna, maranehna milih kapala, sina nungtun wangsul deui ka Mesir, ka urutna kumawula. Nanging Gusti, Allah lautan hampura, sipat murah pinuh ku kanyaah, tara enggal-enggal amarah. Welas asih langkung-langkung, ka maranehna teu kersa ngantun. 18 Maranehna nyieun arca, rupi sasapian, diangkenna eta teh allah anu nuyun maranehna ti Mesir. Sakitu ngahinana eta teh ka Gusti, nun PANGERAN! 19 Najan kitu basa keur aya di gurun, ku Gusti teu dikantunkeun, reh Gusti mah sipat welas. Mega sareng tihang seuneu tea, ku Gusti teu dicandak sirna, tetep nuduhan jalanna, siangna sareng wengina. 20 Gusti anu mulya manah, nuduhan kedah kumaha. Maparin manna keur tedaeunana, maparin cai keur ngarinumna. 30
Nehemia 9.21-26 21 Di gurun keusik opat puluh taun lamina, dicekapan sugri kaperluanana. Pakeanana tara dugi ka rajet dampal sukuna teu dugi ka marelepuh. 22 Dina perang ngayonan bangsa-bangsa, ngarebut karajaan-karajaan sareng tanah- tanah sabudeureunana, ku Gusti dipaparin kaunggulan. Maranehna ngarebut tanah Hesbon, anu digeugeuh ku Sihon. Ngarebut tanah Basan, anu ku Og dirajaan. 23 Dipaparin seueur turunan, lir bentang di langit tanpa wilangan. Diancikkeun dina tanah beunangna ngarebut, tanah nu ku Gusti dijangjikeun ka karuhunna. 24 Maranehna ngarebut tanah Kanaan, jalmi- jalmi urang dinya ku Gusti kasoran. Umat Gusti dipaparin kawasa, tiasa samemena ka urang Kanaan sareng ka raja-rajana. 25 Umat Gusti ngarebut kota-kota anu dibenteng, ngarebut tanah-tanah anu salubur, imah-imah nu pinuh ku harta banda, ngarebut bendungan-bendungan, tangkal-tangkal jetun, tangkal-tangkal bubuahan, kebon-kebon anggur. Sagala pangabeukina kasorang, awakna lalingsig, ku Gusti dipaparin rupi-rupi kasenangan. 26 Nanging eta umat Gusti teh barontak, ka Gusti ngalawan. Hukum Gusti ditukangan. Nabi-nabi nu ngemutan, nu ngajak tobat ka Gusti, diparaehan. Salamina eta teh ngahina bae ka Gusti. 31
Nehemia 9.27-32 27 Kitu nu mawi ku Gusti diselehkeun ka musuhna, dijajah ku musuh-musuhna. Sabot sangsara mah sasambat neda pitulung ka Gusti. Panyambatna ku Gusti didangu ti sawarga. Gusti anu maha welas, maparin para pamingpin, anu ngaleupaskeun maranehna ti musuh-musuhna. 28 Nanging ari parantos salamet mah prak deui ngadamel dosa. Ku Gusti diselehkeun deui ka musuhna. Nanging ana tararobat, tur nyuhunkeun dirahayukeun, ku Gusti ti sawarga tara teu didangu, ku Gusti dijait, bawaning ku mikawelas. 29 Ku Gusti dipepelingan, kedah tumut kana timbalan-timbalan. Nanging kalah ka adigung, papakon-papakon Gusti ditolak. Padahal tumut kana Hukum Gusti teh matak rahayu jamuga hirup. Ari maranehna mah nolak, kawantu adatna bedegong, wangkelang. 30 Ti taun ka taun Gusti teu weleh nyabaran, teu weleh ngelingan. Gusti maparin ilham ka nabi-nabi, sina maparin wawadi. Nanging nu diwawadian anggur notorekkeun maneh, nu mawi ku Gusti diselehkeun ka bangsa-bangsa lian. 31 Nanging piwelas Gusti teu aya watesna, maranehna teu dikantunkeun, teu dimusnakeun. Gusti teh Allah anu sipat murah sipat welas. 32 Nun Allah, nun Panutan, Gusti sakalangkung agung! Langkung pikagimireun, 32
33 Nehemia 9.33-38 langkung kawasa! Nanging satia kana sagala jangji. Abdi-abdi ti jaman digencet ku raja-raja Asur, dugi ka ayeuna langkung- langkung nya sangsara! Raja-raja abdi, para kapala, para imam, nabi-nabi, para karuhun, dulur-dulur sadayana, ngarandapan sangsara. Mugi kaemut, abdi-abdi sakieu sangsarana! 33 Mugi ngahukum abdi-abdi kalayan adilna. Sanajan abdi-abdi parantos dosa, Gusti mah tetep satia. 34 Karuhun-karuhun abdi, raja-raja, para imam, para kapala, teu narohonan Hukum Gusti. Henteu ngagarugu kana timbalan sareng pangeling-ngeling ti Gusti. 35 Gusti ngaberkahan raja-raja nu marentah ka umat Gusti, di tanah anu nya lega nya subur. Nanging maranehna teu daraek eling tina dosana, ka Gusti henteu ngabakti. 36 Ayeuna abdi sadaya, di tanah sorangan jadi badega, nya di tanah anu sakieu suburna, paparin ti Gusti tea. 37 Hasil bumi asupna ka raja-raja, anu ku Gusti diwenangkeun ngajajah abdi sadaya, dumeh abdi-abdi gaduh dosa. Kalakuan raja-raja ka abdi-abdi sareng ka ingon-ingon kacida sakama-kamana, bati nalangsa kabina-bina!" 38 Ku lantaran eta sagala perkara, urang teh urang Israil, ayeuna nyieun ieu ikrar, tur ditulis jeung ditanda ku para pamingpin, ku urang Lewi, jeung ku para imam.
Nehemia 10.1-14 10 1 Anu pangheulana nanda eta ikrar perjangjian nya eta gupernur Nehemia bin Hakalya, tuluy Sidkia. Nu sejenna: 2 (10:2-8) Para imam: Seraya, Asarya, Yermia, Pashur, Amarya, Malkia, Hatus, Sebanya, Maluk, Harim, Meremot, Obaja, Daniel, Gineton, Baruk, Mesulam, Abiya, Miyamin, Maasia, Bilgai jeung Semaya. 3 (10:2) 4 (10:2) 5 (10:2) 6 (10:2) 7 (10:2) 8 (10:2) 9 (10:9-13) Urang Lewi: Yesua bin Asanya, Binui, ti warga Henadad, Kadmiel, Sebanya, Hodia, Kelita, Pelaya, Hanan, Mika, Rehob, Hasabya, Sakur, Serebya, Sebanya, Hodia, Bani jeung Beninu. 10 (10:9) 11 (10:9) 12 (10:9) 13 (10:9) 14 (10:14-27) Pamingpin-pamingpin: Paros, Pahat Moab, Elam, Satu, Bani, Buni, Asgad, Bebai, Adonia, Bigwai, Adin, Ater, Hiskia, Asur, Hodia, Hashum, Besai, Harip, Anatot, Nebai, Magpias, Mesulam, Hesir, Mesesabel, Sadok, Yadua, Pelaca, Hanan, Anaya, Hosea, Hananya, Hasub, Halohes, Pilha, Sobek, 34
Nehemia 10.15- 29 Rehum, Hasabna, Maaseya, Ahia, Hanan, Anan, Maluk, Harim jeung Baana. 15 (10:14) 16 (10:14) 17 (10:14) 18 (10:14) 19 (10:14) 20 (10:14) 21 (10:14) 22 (10:14) 23 (10:14) 24 (10:14) 25 (10:14) 26 (10:14) 27 (10:14) 28 Kaula kabeh, rahayat Israil, para imam, urang Lewi, para pangawal Bait Allah, para pamaen musik Bait Allah, kuli-kuli Bait Allah, jeung lian-lianna, sakur anu tunduk kana Hukum Allah, geus marisahkeun diri ti jalma-jalma urang asing anu caricing di nagri kaula kabeh, oge pamajikan jeung anak anu geus aya pangartina. 29 Kaula kabeh, bareng jeung para pamingpin, ngikrarkeun sumpah anu diancam ku panyapa saupama ngalanggar eta sumpah, yen: Kaula kabeh sumeja hirup nurutkeun Hukum Allah, anu ku Allah dipaparinkeun ku perantaraan abdi-Na, Musa. Kaula kabeh sumeja tunduk kana sakabeh timbalan- timbalan PANGERAN, Allah kaula kabeh. 35
36 Nehemia 10.30- 35 Kaula kabeh nyekel sagala papakon-Na jeung sagala sarat-sarat-Na. 30 Kaula kabeh moal boga rabi ka bangsa sejen anu marukim di tanah kaula kabeh. 31 Kaula kabeh moal rek meuli gandum atawa naon bae anu ku bangsa sejen dijual dina poe Sabat, atawa dina poe-poe sejenna anu disucikeun. Tujuh taun sakali, hasil-hasil tanah moal dipiboga, pihutang-pihutang rek ditalangan. 32 Saban taun kaula kabeh baris iuran perak masing-masing lima gram, pikeun ngabantu ngabalanjaan Bait Allah. 33 Kaula kabeh baris nyadiakeun kaperluan- kaperluan geusan babakti di Bait Allah: Roti sasajen, gandum keur kurban poean, sato-sato keur kurban beuleuman, derma suci pikeun Sabat, pikeun Pesta Bulan Anyar, pikeun pesta-pesta lianna, derma-derma suci lianna, derma-derma panebus dosa Israil, jeung sagala rupa kaperluan Bait Allah. 34 Kaula kabeh, rahayat, para imam, urang Lewi, saban taun baris ngalotre golongan mana anu kudu nyadiakeun suluh, keur ngaduruk kurban-kurban sanggakeuneun ka PANGERAN, Allah kaula kabeh, luyu jeung ungel Hukum. 35 Kaula kabeh, saban taun ka Bait Allah baris nyanggakeun gandum panen cikal, jeung bubuahan anu asakna dina tangkal pangheulana.
Nehemia 10.36-11.1 36 Tiap-tiap anak cikal anu lalaki, baris dideuheuskeun ka imam di Bait Allah, disembahkeun ka Allah, luyu jeung nu kaungel dina Hukum. Kitu oge anak sapi cikalna, anak domba cikalna, anak embe cikalna. 37 Kaula kabeh, pikeun para imam di Bait Allah, baris ngahaturanan adonan tipung tarigu tina panen cikal saban taun, anggur, minyak jetun, jeung rupa-rupa bubuahan. Ka urang Lewi, kaula kabeh baris mere perpuluhan tina hasil tani desa-desa, perpuluhan palawija. 38 Urang Lewi anu mupul perpuluhan kudu dibarengan ku imam-imam turunan Harun. Hasil pungutan perpuluhan tea ku urang Lewi kudu disimpen sapersapuluhna di kamar simpen di Bait Allah, pikeun kaperluan Bait Allah. 39 Iuran-iuran rupa gandum, anggur jeung minyak jetun, ku rahayat Israil jeung ku urang Lewi kudu dibawa ka kamar simpen tempat nyimpen paparabotan Bait Allah, anu dipake ku para imam anu keur tugas, ku pangawal-pangawal Bait Allah, jeung ku para pamaen musik. Kaula kabeh moal ngalalaworakeun ngarawat Bait Allah panutan kaula kabeh. 11 1 Nu nyaricingan Yerusalem teh nya eta para kapala. Nu salianna mah dilotre heula, hiji kulawarga ti tiap sapuluh 37
38 Nehemia 11.2-8 kulawarga, pikeun nangtukeun saha anu kudu cicing di Yerusalem, kota suci. Sasesana, caricingna di kota-kota jeung di desa-desa lianna. 2 Anu suka rela menta cicing di Yerusalem, mani pada maruji ku sarerea. 3 Urang Israil, para imam, urang Lewi, kuli-kuli Bait Allah, jeung turunan abdi-abdina Suleman anu marukimna di kota-kota jeung desa-desa lianna, caricingna teh di tanah milikna masing-masing, satempatna- satempatna. Kapala-kapala warga kota ti propinsi Yuda anu caricing di Yerusalem, ieu daptarna. 4 Anggota kaom Yuda: Ataya bin Usia incu Jakaria. Karuhun-karuhun anu sejenna nya eta Amarya, Sepaca, jeung Mahalalel turunan Peres bin Yuda. 5 Maaseya bin Baruk incu Kolhose. Karuhun- karuhunna anu sejenna nya eta Hasaya, Adaya, Yoyarib, jeung Jakaria, turunan Sela bin Yuda. 6 Ti turunan Peres, anu caricing di Yerusalem aya 468 urang, jelema-jelema penting. 7 Anggota kaom Binyamin: Salu bin Mesulam incu Yoed. Karuhun-karuhunna anu sejen nya eta Pedaya, Kolaya, Maaseya, Itiel, jeung Yesaya. 8 Gabai jeung Salai, baraya deukeutna Salu. Urang Binyamin anu caricingna di Yerusalem kabehna 928 urang,
39 Nehemia 11.9-18 9 dikapalaan ku Yoel bin Sikri, jeung Yuda bin Hasenua, anu jadi wakil kawasa kota. 10 Para imam: Yedaya bin Yoyarib, jeung Yakin. 11 Seraya bin Hilkia incu Mesulam. Karuhun- karuhunna anu sejen nya eta Sadok, Merayot, jeung Ahitub, anu jadi Imam Agung. 12 Ti ieu warga kabehna 822 urang, kabeh baroga tugas di Bait Allah. Adaya bin Yerobam incu Pelalya. Karuhun-karuhunna kaasup Amsi, Jakaria, Pashur, jeung Malkia. 13 Ti ieu warga kabehna aya 242 urang, kabeh kapala-kapala kulawarga. Amasai bin Asarel incu Ahsai. Karuhun-karuhunna kaasup oge Mesilemot, jeung Imer. 14 Ti ieu warga kabehna 128 urang, kabeh jaradi perjurit petingan, dikapalaan ku Sabdiel, hiji anggota kulawarga anu penting. 15 Urang Lewi: Semaya bin Hasub incu Asrikam. Karuhun-karuhunna kaasup oge Hasabya jeung Buni. 16 Sabetai jeung Yosabad, urang Lewi anu penting, tugasna ngawaskeun pagawean di luareun Bait Allah. 17 Matanya bin Mika incu Sabdi, turunan Asap. Jadi pamingpin jurukawih Bait Allah pikeun mirig doa sukur. Bakbukya, anu ngabantu Matanya. Abda bin Samua incu Galal, turunan Yedutun. 18 Urang Lewi anu caricing di kota suci Yerusalem kabehna 284 urang.
Nehemia 11.19- 28 19 Pangawal-pangawal Bait Allah: Akub, Talmon jeung sakulawargana, 172 urang. 20 Urang Israil sasesana, para imam lianna jeung urang Lewi, caricingna di kota-kota jeung desa-desa lianna di Yuda, di tanah milikna masing-masing. 21 Kuli-kuli Bait Allah caricingna di Opel, hiji tempat di Yerusalem, pangawasna Siha jeung Gispa. 22 Pangawas urang Lewi anu caricing di Yerusalem nya eta Usi bin Bani incu Hasabya. Karuhun-karuhunna kaasup oge Matanya jeung Mika. Kaasup warga Asap, warga tukang musik dina upacara-upacara di Bait Allah. 23 Ngeunaan ieu golongan geus aya aturan karajaan hal giliranana mingpin musik di Bait Allah unggal-unggal poe. 24 Petahya bin Mesesabel ti golongan Sera jeung kaom Yuda, ngawakilan bangsa Israil di Gedong Pangadilan Nagri Persia. 25 Rahayat loba anu maratuhna di desa-desa deukeut tanah pertanianana. Kaom Yuda di Kiryat Arba, Dibon jeung Yekabsel jeung di kampung-kampung anu dareukeut ka dinya. 26 Aya oge anu caricing di kota Yesua, kota Moladah, kota Bet Pelet, 27 jeung kota Hasarsual, jeung di Bersyeba sarta desa-desa di sakurilingeunana. 28 Di kota Siklag, di kota Mekona jeung di desa-desana, 40
Nehemia 11.29-12.2 29 di kota Enrimon, di kota Sora, di kota Yarmut, 30 di kota Sanoa, di kota Adulam, jeung di desa-desa anu dareukeut ka dinya. Maranehna maratuhna di Lakis jeung di lahan-lahan deukeut eta, jeung di Aseka katut di desa-desana. Tegesna, urang Yuda teh maratuhna di wewengkon antara Bersyeba di beulah kidul jeung Lebak Hinom di beulah kaler. 31 Urang kaom Binyamin maratuhna di Geba, Mikmas, Ai, Betel jeung di desa-desa anu dareukeut ka dinya. 32 Di Anatot, Nob, Ananya, 33 Hasor, Ramah, Gitaim, 34 Hadid, Seboim, Nebalat, 35 Lod jeung Ono, jeung di Lebak Patukangan. 36 Sawatara rombongan urang Lewi anu tadina maratuh di daerah Yuda, dititah maratuhna ngahiji jeung urang Binyamin. 12 1 Ieu daptar para imam jeung urang Lewi, anu marulangna ti pangbuangan dipingpin ku Serubabel bin Sealtiel, bareng jeung Imam Agung Yesua: 2 (12:2-7) Para imam: Seraya, Yermia, Esra, Amarya, Maluk, Hatus, Sekanya, Rehum, Meremot, Ido, Ginetoi, Abiya, Miyamin, Maaja, Bilgah, Semaya, Yoyarib, Yedaya, Salu, Amok, Hilkia, jeung Yedaya. Eta teh imam-imam kapala keur jaman Yosua. 41
Nehemia 12.3-13 3 (12:2) 4 (12:2) 5 (12:2) 6 (12:2) 7 (12:2) 8 Urang Lewi: Yesua, Binui, Kadmiel, Serebya, Yuda jeung Matanya, anu ngawihkeun kidung pangucap sukur. 9 Bakbukya, Uno, jeung sababaturanana, para jurukawih anu papancenna nema kidung. 10 Yosua ramana Yoyakim; Yoyakim ramana Elyasib; Elyasib ramana Yoyada; 11 Yoyada ramana Yonatan; Yonatan ramana Yadua. 12 (12:12-21) Ieu para imam anu jaradi kapala golongan imam, waktu Yoyakim jadi Imam Agung: Meraya, golongan Seraya. Hananya, golongan Yermia. Mesulam, golongan Esra. Yohanan, golongan Amarya. Yonatan, golongan Maluki. Yusup, golongan Sebanya. Adna, golongan Harim. Helkai, golongan Merayot. Jakaria, golongan Ido. Mesulam, golongan Gineton. Sikri, golongan Abia. golongan Minyamin. Piltai, golongan Moaja. Samua, golongan Bilgah. Yonatan, golongan Semaya. Matnai, golongan Yoyarib. Usi, golongan Yedaya. Kalai, golongan Salai. Eber, golongan Amok. Hasabya, golongan Hilkia. Netanel, golongan Yedaya. 13 (12:12) 42
Nehemia 12.14- 26 14 (12:12) 15 (12:12) 16 (12:12) 17 (12:12) 18 (12:12) 19 (12:12) 20 (12:12) 21 (12:12) 22 Para kapala kulawarga urang Lewi jeung kulawarga imam dicatetna dina keur jaman Imam-imam Agung Elyasib, Yoyada, Yonatan, jeung Yadua. Eta catetan, anggeusna dina jaman Darius jadi raja di Persia. 23 Tapi ari para kapala kulawarga-kulawarga urang Lewi mah kacatetna kalawan resmi teh ngan nepi ka jaman Yonatan putu Elyasib. 24 Urang Lewi diatur jadi sababaraha rombongan. Aya dua rombongan anu tugasna ngawihkeun kidung paranti ngagungkeun ka Allah jeung kidung pangucap sukur, nurutkeun aturan ti Raja Daud abdi Allah. Diaturna ku Hasabya, Serebya, Yesua, Binui, Kadmiel. 25 Tukang ngajaraga Bait Allah aya nu tugasna ngajaga kamar-kamar panyimpenan anu di deukeut lawang-lawang asup ka Bait Allah, nya eta Matanya, Bakbukya, Obaja, Mesulam, Talmon, Akub. 26 Maranehna harirupna keur jaman Yoyakim bin Yesua putu Yosadak, keur jaman Gupernur 43
Nehemia 12.27- 33 Nehemia, jeung keur jaman Imam Esra, ahli Hukum tea. 27 Waktu kuta Yerusalem diresmikeun, kabeh urang Lewi didatangkeun ti satempat-tempatna, geusan ngaria-ria ku kidung-kidung pangucap sukur, bari narabeuh kecrek jeung kacapi. 28 Para jurukawih ti kulawarga-kulawarga urang Lewi, daratangna ti wewengkon- wewengkon sabudeureun Yerusalem, ti desa-desa sakurilingeun Netopa, 29 ti Bet Gilgal, Geba jeung Asmawet. 30 Ari para imam jeung urang Lewi ngajalankeun upacara nyucikeun, nyucikeun salira masing-masing, nyucikeun rahayat, nyucikeun lawang-lawang kuta, nyucikeun kuta. 31 Para pamingpin Yuda ku sim kuring dikumpulkeun di luhur kuta, terus dibagi jadi dua bagian gede pikeun ngurilingan kota ti dinya, bari nganyanyikeun pamuji sukur ka Allah. Rombongan kahiji ngurilingna di luhur kuta ka beulah katuhu, majuna ka Gapura Jarian. 32 Hosaya leumpangna tukangeun juru-juru kawih, dituturkeun ku saparo pamingpin-pamingpin Yuda. 33 (12:33-35) Disambung ku barisan imam anu nariup tarompet, nya eta: Asarya, Esra, Mesulam, Yuda, Binyamin, Semaya jeung Yermia. Ditukangeunana nya eta: Jakaria bin 44
Nehemia 12.34- 40 Yonatan putu Semaya (karuhun-karuhunna kaasup oge Matanya, Mikaya jeung Sakur, warga Asap), 34 (12:33) 35 (12:33) 36 jeung rombongan anggota-anggota lianna ti warga anjeunna, nya eta: Semaya, Asarel, Milalai, Gilalai, Mayi, Netanel, Yuda jeung Hanani, kabeh mawa tatabeuhan anu sarua jeung tatabeuhan anu sok dianggo ku Raja Daud abdi Allah tea. Arak-arakanana diluluguan ku Esra ahli Hukum tea. 37 Sanggeus nepi ka Gapura Pancuran, arak-arakan nanjak ka bagian anu brasna ka Kota Daud, ngaliwatan karaton Daud, tuluy malik ka Gapura Cai, sisi kota beulah wetan. 38 Rombongan kadua anu nganyanyikeun pamuji sukur, ngurilingna di puncak kuta teh ka beulah kenca, dituturkeun ku sim kuring jeung saparona ti rahayat. Barisna ngaliwatan Munara Anglo terus ka Kuta Rubak. 39 Ti dinya terus ngaliwatan Gapura Epraim, Gapura Yesyana, Gapura Lauk, Munara Hananel, jeung Munara Saratus, terus ka Gapura Domba, eureunna di deukeut lawang asup ka Bait Allah. 40 Di dieu, di palataran Bait Allah, dua rombongan anu nganyanyikeun pamuji sukur teh amprok. Dina rombongan para pamingpin anu bareng jeung sim kuring, 45
46 Nehemia 12.41- 45 41 aya imam-imam anu nariup tarompet, nya eta: Elyakim, Maaseya, Minyamin, Mikaya, Elyuenai, Jakaria jeung Hananya; 42 disambung ku: Maaseya, Semaya, Elasar, Usi, Yohanan, Malkia, Elam jeung Eser. Para jurukawih anu dipingpin ku Yesraya nyaranyi tarik, nyilep sora-sora sejenna. 43 Kurban-kurban anu disanggakeun poe eta kacida lobana. Dulur-dulur kabeh saruka bungah lantaran meunang kabagjaan ti Allah. Awewe-awewe jeung barudak oge marilu, sorana mani ngaguruh kadenge ka nu jarauh. 44 Dina waktu eta, sababaraha jelema ditugaskeun ngawas kamar-kamar panyimpenan paranti nyimpen sumbangan- sumbangan pikeun Bait Allah, kaasup perpuluhan jeung hasil bumi cikalna, jeung bubuahan nu geus arasak dina saban taun. Eta para pangawas wajib ngumpulkeun sumbangan-sumbangan tea ti lahan-lahan sakurilingeun kota-kota, pikeun para imam jeung urang Lewi, sakumaha nu diatur dina Hukum. Urang Yuda kabeh ngarasa suka ka eta para imam jeung urang Lewi, 45 sabab maranehna teh purah ngajalankeun upacara-upacara nyucikeun jeung upacara- upacara lianna anu diparentahkeun ku Allah. Para pamaen musik jeung para pangawal Bait Allah oge ngajaralankeun kawajibanana, luyu jeung aturan-aturan anu ditangtukeun ku Raja Daud jeung ku Suleman, putrana.
47 Nehemia 12.46-13.5 46 Ti baheula, ti jaman Raja Daud jeung ahli musik Asap, para pamaen musik geus biasa nganyanyikeun lagu-lagu pamuji sukur ka Allah. 47 Keur jaman Serubabel kitu deui jaman Nehemia, sakumna urang Israil saban poe mere sokongan pikeun nyokong para pamaen musik jeung para pangawal Bait Allah. Rahayat mere pangbakti anu disucikeun ka urang Lewi, ari urang Lewi mere ka para imam bagian anu geus ditangtukeun. 13 1 Ti dinya dulur-dulur dipangmacakeun Hukum Musa, tarik kadenge ku sarerea. Macana nepi ka bagian anu unina ngalarang umat Allah campur jeung urang Amon atawa urang Moab. 2 Lantaranana, keur mangsa Israil kaluar ti Mesir, keur di satengahing jalan, urang Amon jeung urang Moab ti batan mawakeun dahareun mawakeun cai, kalah ka ngongkos Balhum sina nyapa ka Israil. Sukur, panyapana ku Allah urang dirobah ngajadi berkah. 3 Sanggeus ngadarenge ungel kitu, seug urang Israil misahkeun bangsa asing ti masarakatna. 4 Ari Imam Elyasib, anu ngawas kamar- kamar sisimpenan Bait Allah, geus lila dalit jeung Tobia. 5 Anjeunna ngidinan Tobia make hiji kamar di Bait Allah, tur kamarna lega. Eta kamar
Nehemia 13.6-10 saenyana ngan wungkul pikeun nyimpen bahan-bahan sasajen, gandum, seuseungitan, parabot Bait Allah, paranti nyimpen kurban perpuluhan keur para imam, paranti nyimpen perpuluhan gandum, anggur jeung minyak jetun, anu bakal dibagi-bagikeun ka urang Lewi, para pamaen musik Bait Allah jeung ka para pangawal Bait Allah. 6 Harita, nya eta dina taun katilu puluh dua Artahsasta jadi raja di Babul, sim kuring keur teu aya di Yerusalem, keur ka Babul nyanggakeun laporan ka raja. Sanggeus kawidian mulang, 7 tuluy mulang ka Yerusalem. Sim kuring kacida ngajenghokna barang terang yen Elyasib ngidinan Tobia make kamar di Bait Allah. 8 Awahing ku napsu, barang-barang Tobia ku sim kuring dibalang-balangkeun kabeh ka luar. 9 Sim kuring tuluy marentah supaya kamar-kamar teh diberesihan, disucikeun, sarta parabot-parabot Bait Allah, gandum kurbankeuneun, jeung seuseungitan, disimpenan deui dina parantina. 10 Meunang deui beja, para pamaen musik Bait Allah oge, kitu deui urang Lewi lianna, geus arindit ti Yerusalem, marulang ka tanah pertanianana masing-masing, lantaran sumbangan-sumbangan ti dulur-dulur teh teu cukup. 48
49 Nehemia 13.11- 16 11 Para pamingpin ku sim kuring diweweleh, lantaran ngantep Bait Allah dilalaworakeun kitu. Urang Lewi jeung para pamaen musik ku sim kuring dibawa deui ka Bait Allah, sina ngajalankeun kawajibanana. 12 Urang Israil ngirimkeun deui perpuluhanana ka kamar-kamar simpenan Bait Allah: gandum, anggur jeung minyak jetun. 13 Sim kuring ngangkat tilu jelema purah nitenan kamar-kamar sisimpenan, nya eta: Selemya, imam; Sadok, ahli Hukum; jeung Pedaya, urang Lewi. Dibere pangbantu saurang nya eta Hanan bin Sakur incu Matanya. Sim kuring yakin maranehna baris jalujur enggoning ngabagi-bagi sumbangan ka sasama pagawe. 14 Nun Allah panutan, ieu sagala ihtiar abdi kangge Bait Allah kagungan Gusti sareng kangge babaktina, ku abdi disanggakeun ka Gusti. 15 Hiji waktu katingal ku sim kuring, urang Yuda mareres anggur dina poe Sabat. Aya oge anu keur ngamuatan kalde ku gandum, anggur, buah anggur, buah kondang, jeung salianna, tuluy dibarawa ka Yerusalem. Ku sim kuring dielingan ulah barang jual naon-naon dina poe Sabat. 16 Aya sawatara urang asal ti Tirus anu caricing di Yerusalem, dina poe Sabat teh
Nehemia 13.17- 22 daragang lauk jeung rupa-rupa barang ka jero kota. 17 Pamingpin-pamingpin urang Yahudi ku sim kuring diseukseukan. Ceuk sim kuring, "Maraneh kacida dosana! Maraneh henteu nyucikeun Sabat. 18 Kapan pangna karuhun maraneh nepi ka dihukum oge ku Allah, waktu ieu kota bareto ditumpurkeun, lantaranana nya kitu pisan. Kari-kari ayeuna maraneh ngondang bebendu Allah ka Israil, ngotoran Sabat." 19 Ku sabab eta sim kuring ngaluarkeun parentah, sangkan dina unggal malem Sabat, ti barang reup magrib lawang kota kudu ditutup, teu meunang dibuka-buka nepi ka geus liwat Sabat. Sarta pagawe-pagawe sim kuring ditempatkeun sina ngawas lawang kota, supaya dina poe Sabat ulah nepi ka aya nu barang bawa ka jero kota. 20 Sakali-kalieun sok aya sudagar-sudagar barang, ngadon mareuting malem Jumaah deukeut kuta. 21 Ku sim kuring diomongan, "Taya gunana narungguan isuk di dinya. Lamun sakali-kali deui, awas!" Ti harita maranehna tara daratang deui dina poe Sabat. 22 Ari urang Lewi ku sim kuring diparentah kudu susuci, geus kitu dititah ngajaga lawang-lawang, sangkan Sabat tetep suci. Nun Allah, ihtiar abdi anu ieu oge ku abdi 50
Nehemia 13.23- 28 disanggakeun ka Gusti. Nun Gusti nu maha asih, abdi nyuhunkeun diraksa. 23 Lian ti eta ku sim kuring kanyahoan yen loba urang Yahudi anu karawin ka awewe urang Asdod, urang Amon, jeung urang Moab. 24 Anak-anakna sawareh mah geus teu barisaeun basa sorangan, ngaromongna teh ku basa Asdod atawa basa-basa asing lianna. 25 Eta jelema-jelema ku sim kuring dicarekan, dimuga-muga masing kasapa, diteunggeulan, buukna dijenggut. Tuluy sina sarumpah demi Allah, yen boh maranehna, boh anak-anakna, moal deui-deui pacorok jodo jeung urang asing. 26 Ceuk sim kuring, "Anu ngalantarankeun Raja Suleman dosa oge kapan awewe bangsa asing. Kaagungan anjeunna mapakan raja-raja bangsa sejen, ku Allah dipikaasih, dijenengkeun raja ngarajaan sakumna Israil, tapi teu burung beunang ku dosa nu cara kitu. 27 Na rek nyarontoan kitu maraneh teh ka dulur-dulur nu sejen, sina marilu ngalawan ka Allah urang, kararawin ka awewe bangsa batur?" 28 Eta deui Yoyada, sakitu anak Elyasib, anak Imam Agung, aya anakna saurang anu kawin ka awewe anakna Sanbalat urang Bet Horon. Ku sabab eta Yoyada ku sim kuring dikaluarkeun ti Yerusalem. 51
Nehemia 13.29- 31 29 Nun Allah, abdi nyanggakeun eta dulur-dulur anu sakitu ngotoranana kana jabatan kaimaman, sareng kana perjangjian Gusti ka maranehna sareng ka urang Lewi. 30 Geus kitu dulur-dulur ku sim kuring diberesihan tina sagala pangaruh nu asing. Sim kuring ngayakeun aturan-aturan pikeun para imam jeung urang Lewi, sangkan hararideng kana kawajibanana. 31 Jeung sim kuring nyieun giliran nu ngarala suluh, anu kudu aya dina waktuna pikeun ngaduruk kurban-kurban; kitu deui rahayat kudu marere sumbangan gandum tina panen cikal, jeung bubuahan anu asakna pangheulana. Nun Allah, mugi ieu sadaya ku Gusti kaemutkeun, sareng nyuhunkeun timbangan sakumaha layakna. 52
Ester 1 1 (1:1-2) Raja Ahasweros, anu ngaraton di Susan, ibukota Persia, ngasta pamarentahan. Karajaanana ngawengku 127 propinsi, mimiti ti India nepi ka Sudan. 2 (1:1) 3 Dina katilu taunna jumeneng raja, anjeunna ngayakeun pesta keur para pajabat jeung gegeden-gegeden pamarentah. Para panglima Persia jeung Media, kitu deui para gupernur jeung para bangsawan ti saban propinsi, araya dina eta pesta. 4 Pesta nepi ka genep bulan, bari nembongkeun kakayaan eusining karaton, arendah, marulya, taya tandingna. 5 Sarengsena eta, raja ngayakeun deui pesta keur pangeusi kota Susan, nu baleunghar, nu mariskin. Pestana campleng saminggu di patamanan karaton. 6 Palataran dihias ku hordeng-hordeng warna bulao jeung bodas, make tali-tali tina kaen lenen wungu, ditalikeun kana ali-ali perak anu dipasang dina tihang-tihang marmer. Katil emas jeung katil perak ditagenkeun di palataran anu lantena ku ubin marmer bodas, ubin beureum, giwang anu gilap jeung batu pirus bulas.
Ester 1.7-14 7 Inuman diidangkeun dina cangkir emas warna-warni taya anu sarupa, turug-turug raja teu lebar ku anggur tina sisimpenan pikeun karaton. 8 Ngarinumna teu diwates, sakumaha parentah raja ka gandek-gandek karaton, supaya anu paresta teh ngaraleueutna sasukana. 9 Satengahing kitu prameswari ge, Ratu Wasti, di lebet ngayakeun pesta. Ieu mah keur kaom wanita. 10 Dina poe katujuhna pesta, ku perbawa cianggur sang raja ngaraos gerah. Seug nyaur gandek kadeuheus, tujuh lalaki kabiri, ngaranna Mahuman, Bista, Harbona, Bigta, Abagta, Setar jeung Karkas. 11 Ditimbalan ngangkir Ratu Wasti kalawan saged nganggo makuta ratuna. Sang raja palay nembongkeun prameswarina ka para gegeden jeung tamu-tamu lianna, kawantu geulisna kawanti-wanti. 12 Tapi ratu nolak pamundut raja. Atuh raja bendu, manahna ngentab. 13 Sang raja geus biasa sok mundut bongbolongan ka ahli-ahli tina perkara undang-undang jeung tata cara. Ti dinya anjeunna manggil juru-juru nasehatna nu nyaho kudu kumaha nya pilampaheun. 14 Juru-juru nasehat anu pangseringna disaur ku raja nya eta: Karsena, Setar, Admata, Tarsis, Meres, Marsena jeung 2
3 Ester 1.15-19 Memukan, anu jaradi pajabat pangluhurna di karajaan Persia jeung Media. 15 Lahiran raja ka aranjeunna, "Kula, Raja Ahasweros, nitah gandek-gandek sangkan Ratu sina marek, Ratu teu nurut. Kumaha eta ceuk undang-undang?" 16 Memukan miunjuk ka raja jeung para pajabat, saurna, "Ratu Wasti sanes mung baha ka kersa Sang Raja, nanging ka para pajabat ongkoh, malah ka sadaya lalaki di ieu karajaan. 17 Margi saupami eta peta Ratu kauar-aer, tangtos unggal wanita nyapirakeun salakina. Margi tangtos bakal kieu nyaranggemna, Raja Ahasweros geuning timbalanana ku Ratu Wasti henteu didangu. 18 Perkawis eta, dinten ieu keneh oge tangtos ku bojo-bojo para pajabat Persia sareng Media dicarioskeun ka salakina masing-masing. Ahirna di mana-mana bojo-bojo baris moal hormat ka salaki, salaki-salaki baris ambek-ambekan ka bojo. 19 Manawi sapuk, Sang Raja sae ngadamel pangumuman karajaan, ngumumkeun yen Wasti teu meunang tembong deui di payuneun Raja. Hal eta utamina diserat dina undang-undang Persia sareng Media, tawis hamo barobah. Salajengna Ratu kedah dicopot tina karatuanana, gentos ku istri nu langkung utami.
Ester 1.20-2.4 20 Saparantos ieu pangumuman nyebar di sakuliah karajaan anu lega upluk-aplak, tangtos kaom wanita teh baris ngesto ka salaki, boh beunghar, boh miskin." 21 Eta pihatur kaluyuan ku raja jeung ku pajabat-pajabat. Pituah Memukan ku raja dijalankeun. 22 Ngintunkeun serat-serat ka unggal propinsi sakarajaanana nurutkeun tulisan jeung basana masing-masing, unina: Nu jadi kapala kulawarga teh nya eta salaki. Saucap-ucapna kudu diestokeun. 2 1 Sanggeus benduna leler, raja ngejelengut ngemut-ngemut talajakna Wasti jeung kana putusan anjeunna hal Wasti tea. 2 Juru-juru nasehatna maparin bongbolongan, "Saena Sang Raja milarian deui piprameswarieun, seueur parawan-parawan anu gareulis. 3 Sae upami di unggal propinsi di sakuliah karajaan, Sang Raja ngangkat tukang milarianana. Sakur-sakur anu gareulis kedah dikintun ka Susan, kangge eusi tempat selir-selir, dibawah panalingaan Hagai, anu ngurus istri-istri kalangenan Raja. Salajengna kedah dirawat kageulisanana. 4 Sang Raja kantun milih mana anu pangkamanahna, kangge dijenengkeun prameswari gegentos Wasti." Eta nasehat ku raja kamanah sarta tuluy dilampahkeun. 4
Ester 2.5-11 5 Di ibu kota Susan aya hiji urang Yahudi, ngaranna Mordekai, anak Yair ti kaom Binyamin, turunan Kis jeung Simei. 6 Tadina asal kaboyong, bareng jeung boyongan-boyongan anu lianna. Kaboyongna keur jaman Raja Nebukadnesar jadi raja Babul, ngaboyong Raja Yoyakin raja nagara Yuda, ti Yerusalem. 7 Mordekai boga alo awewe ngaranna Ester, ngaran Ibranina mah Hadasa. Ku sabab geus teu indung teu bapa, ku Mordekai diaku anak. Ester rupana geulis, pangawakanana hade. 8 Di antara parawan-parawan anu dibawa ka Susan keur nedunan parentah anyar ti raja tea, Ester ge kaasup. Dipernahkeun di lingkungan karaton, ditalingakeun ku Hagai purah ngurus selir-selir tea. 9 Hagai kacida katajina ku Ester, atuh pohara mikanyaahna. Ngarawatna leuwih enya-enya, taya waktu kapiceun dipake ngurut jeung ngatur daharna. Kamarna dibere nu pangalusna, malah dibere mojang petingan ti karaton tujuh urang, purah ngalalayanan. 10 Memeh eta Ester ku Mordekai geus diomat-omatan ulah bebeja yen urang Yahudi. 11 Unggal poe Mordekai sok ngalanglangan, mundar-mandir di latar tempat selir-selir, hayangeun nyaho Ester salamet henteuna, jeung arek dikumahakeun. 5
Ester 2.12-17 12 Geusan ngarawat parawan-parawan tea lilana sataun. Diurut ku minyak emur genep bulan, ku minyak seuseungitan lianna genep bulan. Anggeus eta, mojang-mojang teh bagilir saurang-saurang dideuheuskeun ka raja. 13 Dina jungna ka karaton, nyi parawan meunang barang pake nu kumaha bae. 14 Asupna ka karaton kudu wanci burit, kaluarna poe isukna, tuluy dibawa ka imah nu hiji deui, tempat para selir raja, anu dibawah panalingaan Saasgas, tukang ngajaga selir-selir raja. Tara marek-marek deui kajaba lamun raja mikapalay, kakara disaur sanggeus disebut ngaranna. 15 Datang giliran Ester dideuheuskeun ka raja. Ester, putra Abihail, alo Mordekai anu terus diangken putra teh mani matak bengong sarerea. Dangdosna henteu mundut itu ieu, estu tumut sakumaha saur Hagai tea bae nu ngurusna. 16 Ari dideuheuskeunana Ester ka Raja Ahasweros di karaton teh, nya eta dina katujuh taunna anjeunna jadi raja, dina bulan Tebet, bulan nu kasapuluh. 17 Barang beh katingali, raja joljol kataji, leuwih ti batan ku mojang-mojang sejenna. Meunangna katresnan sang raja teh leuwih ti anu lianna. Rap diterapan makuta, diangkat jadi prameswari gegentos Wasti. 6
Ester 2.18-3.1 18 Tuluy raja ngayakeun pesta, mestakeun Ester, ngondangan para gegeden jeung para pajabat. Sakuliah karajaan dibebaskeun tina pajeg, sarta raja ngabagi-bagikeun hadiah anu marahal, sakumaha layakna hadiah ti raja. 19 Harita Mordekai teh ku raja geus dipaparin hiji jabatan. 20 Ari Ester tetep pageuh ngarasiahkeun asal-usulna. Pesen Mordekai yen hal eta ulah nepi ka aya nu nyaho teh diestokeun pisan, ngestona ka Mordekai teh estu teu beda ti keur alitna keneh. 21 Sajeroning Mordekai nyekel tugas di karaton, aya dua ponggawa purah jaga lawang kamar raja, nya eta Bigtan jeung Teres. Maranehna pohara ngarasa tugenahna ku Raja Ahasweros, nepi ka sakait rek nelasan raja. 22 Ku Mordekai diwartoskeun ka Ratu Ester, anu terus ngunjukkeun eta hal anu kapendak ku Mordekai ka raja. 23 Barang eta hal dipariksa, tetela yen bener. Seug jelemana duanana digantung. Eta kajadian ku raja dipiwarang dicatet dina kitab babad karajaan. 3 1 Hiji mangsa Raja Ahasweros ngangkat hiji perdana mentri, jenenganana Haman, putra Hamedata bangsa Agag. 7
Ester 3.2-7 2 Raja marentahkeun, sakabeh pajabat- pajabat karaton kudu mendek jeung nyembah ka Haman. Sarerea nurut, kajaba ti Mordekai. 3 Abdi-abdi karaton anu sejenna naranyakeun ka anjeunna ku naon baha kana eta timbalan raja. 4 Unggal poe maranehna ngomongan supaya Mordekai daek nurut, tapi ku Mordekai teu diwaro. Saurna, "Sim kuring bangsa Yahudi, mustahil nyembah ka Haman." Lila-lila mah diarunjukkeun ka Haman, panasaran kumaha baris katarimana eta peta Mordekai teh. 5 Barang Haman sidik yen Mordekai teu daek nyembah sarta mendek ka anjeunna, manahna mani ngentab. 6 Komo sanggeus uningaeun yen Mordekai urang Yahudi mah, geus hoyong bek bae maehan. Tapi raraosanana asa cumah ari ngan maehan Mordekai wungkul mah. Ku sabab kitu anjeunna milari jalan sangkan bisa numpes saayana urang Yahudi nu aya di sakarajaan Persia. 7 Dina bulan Nisan, nya eta bulan anu mimiti, nincak kadua belas taunna pamarentahan Ahasweros, Haman miwarang ngalung dadu, anu ku urang dinya disebut "Purim", rek milari wanci nu mustari, poe jeung bulan geusan ngajalankeun maksadna. Katimu, piwaktueunana teh tanggal tilu belas, bulan Adar, bulan anu kadua belas. 8
Ester 3.8-13 8 Haman unjukan ka raja, "Di sakuliah karajaan Sang Raja, di unggal-unggal propinsi, nyebar hiji bangsa. Adat istiadatna benten ti rahayat umumna. Malah aya langkungna, embung tunduk kana undang- undang karajaan. Tangtos moal pisaeeun upami ku Sang Raja diantep. 9 Madak sapuk, Sang Raja sae ngaluarkeun parentah supados eta bangsa ditumpurkeun. Saparantos ieu hal beres dijalankeun, abdi gusti nanggel tiasa nyetorkeun 375 ton perak kana kas karajaan, kanggo kaperluan pamarentahan nagara." 10 Raja ngalaan lelepen, paranti ngecap jeung ngesahkeun surat parentah, diserenkeun ka Haman putra Hamedata bangsa Agag, musuh urang Yahudi tea. 11 Sang raja nimbalan, "Eta bangsa, kitu deui duitna, jadi milik maneh. Rek dikitu rek dikieu, kumaha karep maneh." 12 Dina tanggal tilu belas bulan kahiji, Haman nyaur para juruserat raja, ngadiktekeun serat parentah, sakalian jeung nyalinna kana basa-basa jeung tulisan anu diparake di sakuliah karajaan, pikeun kapala-kapala pamarentahan, gupernur-gupernur, bupati- bupati. Dikaluarkeunana kalawan asmana Raja Ahasweros, beunang ngecap ku lelepen raja. 13 Eta surat parentah diiangkeun ka unggal propinsi di sakuliah karajaan, dibarawa 9
Ester 3.14-4.4 ku jelema-jelema tukang lumpat. Unina: Dina tanggal tilu belas bulan Adar, sakabeh urang Yahudi, nu ngora, nu kolot, awewena, barudakna kudu diparaehan, kudu tumpur di jero sapoe. Paehan kabeh, tong aya rasa karunya, sarta harta bandana rampas. 14 Eta parentah di unggal propinsi kudu diembarkeun ka rahayat, supaya dina waktuna kabeh geus sayaga. 15 Kalawan parentah raja, eta embaran teh diumumkeun di ibukota Susan. Tukang- tukang lumpat geus tingsalemprung mawa eta maklumat ka propinsi-propinsi. Ari Haman, sajeroning dayeuh Susan guyur ibur, raos-raos calik ngaleueut jeung raja. 4 1 Barang Mordekai uninga, anjeunna nepi ka nyosoek anggoan, teras disalin ku anggoan tina karung, sarta ngawurkeun lebu kana mastaka. Tuluy angkat di jero kota bari nangis tarik awahing ku nalangsa 2 nepi ka lawang karaton. Anjeunna teu terus lebet, sabab anu make pakean tina karung mah euweuh anu diidinan asup. 3 Ari urang Yahudi di propinsi-propinsi anu geus meunang eta sebaran ti raja pating jarerit. Tuluy paruasa dibarung ku ceurik jeung midangdam, loba nu tuluy marake pakean tina karung, malah ngaredengna oge ngagaloler bae dina kekebul. 4 Barang Ester diwartosan hal Mordekai kitu ku dayang jeung gandek-gandek, pohara 10
Ester 4.5-11 tagiwurna. Geuwat Mordekai dikintunan pisalin sina gentos ulah nganggo baju karung. Tapi ku Mordekai teu ditampa. 5 Ester nyaur mantri Hatah, anu ku sang raja dibakukeun ngaladenan prameswari. Ku Ester dijurung nemonan Mordekai, sangkan nalengteng ku naon nu matak kikituan. 6 Mantri Hatah kaluar nemonan Mordekai di alun-alun hareupeun lawang karaton. 7 Sakumaha anu kajadian ku Mordekai dicarioskeun, kitu deui gedena duit anu ku Haman dijangjikeun baris disetorkeun kana kas karajaan, saupama sakabeh urang Yahudi geus diberesan. 8 Surat parentah ngagempur oge diumumkeun di Susan, salinanana diserenkeun ka mantri Hatah, bari mundut tulung sangkan diteruskeun ka Ester. Amanatna supaya Ester ngadeuheus ka raja, nyuhunkeun citeresna mugi raja aya sih piwelas ka bangsa Yahudi. 9 Pamundutna ku mantri Hatah ditepikeun. 10 Ti dinya Ester ngintun wartos kieu ka Mordekai, 11 "Mugi uninga, jalma anu lebet ka karaton seja ngadeuheus ka raja kalayan taya panyaur, boh lalaki boh awewe, hukumanana mung sarupi, nya dipaehan. Ieu parantos jadi undang-undang, sarta sadayana kawit ti mantri dugi ka rahayat biasa parantos tarerang. Teu aya anu tiasa sumingkir tina 11
Ester 4.12-17 ieu undang-undang, kajabi upami sang raja nyodorkeun teteken emas, eta jalma moal kantos dipaehan. Dupi abdi parantos sasasih henteu disaur-saur." 12 Sanggeus eta kasauran Ester ditepikeun ka Mordekai, 13 anjeunna ngintun waleran kieu, "Nyai ulah nyangka baris langkung aman ti dulur-dulur urang anu lianna dumeh aya di karaton raja. 14 Sanajan upamina, dina kaayaan sakieu bahayana Nyai raos-raos bae, pitulung mah moal teu dongkap ti langit. Bangsa Yahudi tangtos katulungan, sawangsulna Nyai mah baris tiwas, kitu deui wargi-wargi ti rama baris mendak poe panungtungan. Ngan ceuk emutan, boa nu matak Nyai nepi ka jadi Ratu oge nya keur jadi cukang pisalameteun tina bahaya kawas ayeuna!" 15 Ester ngintun deui waleran, 16 "Enggal tepangan sadaya urang Yahudi anu araya di Susan. Wartoskeun kedah paruasa muasaan abdi. Ulah dalahar nginum salebet tilu dinten siang wengi. Abdi oge sareng dayang-dayang sadaya tangtos puasa. Saparantos eta abdi bade ngadeuheus ka raja, sanaos baris ngalanggar undang-undang. Saupami abdi dugi ka tiwas, abdi iklas kabina-bina." 17 Bral Mordekai angkat, ngajalankeun sagala pamundut Ester. 12
Ester 5.1-8 5 1 Sanggeus saum tilu poe, Ester dangdos ku anggoan karatuan, tuluy ngadeg di latar padaleman, mayun ka kamar singgasana. Kaleresan raja keur linggih dina korsi karajaan, mayun ka lawang. 2 Barang ningali aya Ratu Ester ngadeg di buruan, anjeunna teu werat nampik, lajeng nyodorkeun teteken emas. Enggal Ester nyaketan, ceg nyepeng kana congo teteken. 3 Raja mariksa, "Aya pikersaeun naon enung, Ratu Ester? Saurkeun bae aya pamundut mah. Tangtos dikabul najan mundut sabeulah karajaan oge." 4 Ester ngawaler, "Manawi sapuk ing panggalih, abdi gusti nyembahkeun panuhun, mugi Kangjeng Raja miwah Juragan Haman engke wengi kersa linggih tuang leueut, kenging abdi gusti nyayagikeun." 5 Sang raja geuwat nimbalan nyaur Haman sina gancang-gancang sumping, bade dicandak linggih ka Ester. Bral raja jeung Haman arangkat nedunan pangangkir Ester. 6 Bari ngaleueut anggur, raja mariksa ka Ester, timbalanana, "Mangga saurkeun, naon nya pamundut tangtos dikabul. Naon nya kahoyong tangtos buktos. Palay sabeulah karajaan oge teu aya wagelanana." 7 Ester ngawaler, 8 "Manawi Kangjeng Raja kersa ngabulkeun panuhun, mugi enjing kersa linggih deui sareng Juragan Haman tuang leueut nu bade 13
Ester 5.9-14 disayagikeun ku abdi gusti. Menggahing panuhun abdi enjing bade diunjukkeunana." 9 Samulihna Haman tina tuang, pohara ngaraos bagjana, hegar manah. Tapi ana ret ningali Mordekai anu keur aya di lawang karaton, turug-turug taya pisan riuk-riukna hormat waktu anjeunna ngalangkung, nyel bae bendu. 10 Tapi nyabar-nyabar anjeun bae, terus mulih ka bumi. Sasumpingna tuluy nyaur rerencanganana ka bumi. Seres oge, garwana disaur dicandak ngariung. 11 Gorolang sasauran muji anjeun, nyaurkeun sakumaha beungharna, sakumaha gereyekna putra-putra, sakumaha dijungjungna ku raja nepi ka dibere pangkat nu mulya, sakumaha pentingna anjeunna, leuwih punjul ti batan pajabat-pajabat raja sejenna. 12 Jeung kieu deui saurna, "Malah bieu mah tas diondang tuang ku Ratu Ester. Ngan kaula bae jeung raja nu diondang teh. Isukan ge diangkir deui. 13 Tapi ana geus nenjo si Mordekai, si Yahudi, diuk di lawang karaton, les bae eta kabagjaan teh leungit, asa taya hartina." 14 Ari walon garwa jeung rerencanganana, "Atuh miwarang bae ngadamel panggantungan anu luhurna dua puluh dua meter. Enjing unjukkeun ka raja. Gantung eta si Mordekai teh. Parantos kitu mah angkat kana pangangkir tangtos kalayan 14
15 Ester 6.1-7 senang." Ku pangraos Haman, eta usul kacida hadena, tuluy bae ngadamel panggantungan. 6 1 Dina peutingna raja teu iasa kulem. Seug miwarang dipangaoskeun kitab babad karajaan. 2 Pareng mendak laporan hal Mordekai ngalaporkeun anu rek nelasan raja, anu diniatan ku Bigtan jeung Teres, dua mantri purah jaga lawang kamar raja tea. 3 Raja mariksa, "Naon ganjaran ka Mordekai kana jasana?" Wangsul abdi-abdi, "Sumuhun, teu diganjar naon-naon." 4 Raja mariksa, "Saha pagawe kami anu ayeuna aya di karaton?" Kabeneran harita Haman sumping rek unjukan perkara rek ngagantung Mordekai tea, tur panggantunganana geus sadia. 5 Atuh wangsul abdi-abdi teh, "Sumuhun Juragan Haman, nuju ngantos timbalan." Timbalan raja, "Sina asup." 6 Haman lebet, raja mariksa, "Aya jelema anu ku kami wajib dibere nugraha, rek dijungjung sina dihormat-hormat luar biasa. Cik, kudu kumaha alusna?" Haman ngagerentes manahna, "Naha saha deui anu pantes dibere nugraha sakitu agungna? Tangtu aing." 7 (6:7-8) Anu matak ngawalerna teh, "Kedah dianteuran anggoan karajaan anu sok dianggo ku Raja, sareng kuda kagungan
Ester 6.8-13 Raja anu dipapaesan ku lambang-lambang karajaan. 8 (6:7) 9 Sina dangdos ku anggoan karajaan, didangdosanana ku hiji menak nu pangagungna, tumpakkeun kana kuda lajeng arak ngurilingan alun-alun nagara. Ti heulaeunana kedah aya menak anu ceceluk, Kieu diagung-agungna, jalma anu ku raja dipaparin nugraha!" 10 Timbalan raja ka Haman, "Geuwat atuh eta anggoan kitu deui kudana cokot, anteurkeun ku maneh. Ieu nugraha bikeun ka Mordekai, urang Yahudi tea. Sakur anu bieu ku maneh ditataan, lampahkeun kabeh ku maneh, ulah aya nu kaliwat. Tepungan jelemana di gapura karaton." 11 Tuluy Haman nyandak anggoan karajaan jeung kuda. Mordekai ku anjeunna didangdosan anggoan karajaan, terus tumpak kuda, diarak ngurilingan alun-alun nagara. Haman ceceluk heulaeun arak-arakan, "Kieu diagung-agungna, jalma anu ku raja dipaparin nugraha!" 12 Sabadana, Mordekai mah balik deui ka gapura karaton, ari Haman gura-giru mulih ka bumi, bari meungpeunan pameunteu awahing ku ngaraos wirang. 13 Pok wawartos ka garwa jeung rerencanganana. Ari ceuk garwa jeung rerencanganana anu palinter tea, "Atuh 16
Ester 6.14-7.5 anjeun ngawitan eleh ku Mordekai. Urang Yahudi manehna teh, sarta anjeun moal bisa ngelehkeun. Pasti manehna malah anu ngelehkeun anjeun." 14 Sabot keur salasauran kitu, daratang gandek-gandek karaton bangun gura-giru, mapag Haman kana pangangkir Ester. 7 1 Lajeng raja angkat jeung Haman, kadua kalina muru tuang ka Ester. 2 Sanggeusna ngaleueut anggur, raja mariksa ka Ester, "Ratu Ester bade mundut naon? Saurkeun bae, tangtos buktos. Masih sabeulah karajaan ge ku Engkang hamo burung diserenkeun." 3 Ratu Ester ngawaler, "Manawi Kangjeng Raja sapuk ngabulkeun ieu panuhun abdi nu hina, panuhun teh taya sanes mung nyuhunkeun ditangtayungan nyawa, diri miwah bangsa abdi. 4 Sayaktosna bangsa abdi nya kitu deui abdi, parantos aya nu ngajual bade dijagal. Saupami henteu matak bahla mah, saupami mung ukur dijual dijadikeun budak beulian, moal kantos diunjukkeun, bade disidem bae. Dupi ieu, abdi sadaya bade ditumpes, disina tumpur!" 5 Raja Ahasweros mariksa ka Ratu Ester, "Saha anu cucungah kitu teh? Di mana jelemana?" 17
Ester 7.6-8.1 6 Waler Ester, "Musuh abdi-abdi, anu jail kaniaya, sumuhun ieu durjanana, Haman!" Seblak Haman kabur pangacianana. 7 Sang raja lajeng ngajengkat awahing ku wera, kaluar ti kamar ngabujeng taman padaleman. Ari Haman terus ngajengjen, tina geus kagungan pirasat pasti dihukum ku raja. Niatna rek muntang ka Ester mundut dibela nyawa. 8 Gebru meubeutkeun anjeun, nyuuh ka Ester anu calik dina dipan, seja mundut piwelasna. Sabot kitu raja lebet manten ti taman. Ana ningali kitu, raja mani ngahaok, "Si campelak! Rek ngagadabah ka prameswari kami, hareupeun kami, tur di padaleman pisan?" Tutas sang raja ngahaok, jol abdi-abdi, ngarungkup mastaka Haman. 9 Nu saurang, nu ngaran Harbona unjukan, "Sayaktosna Haman parantos ngadegkeun panggantungan di bumina, luhurna dugi ka dua puluh dua meter, bade ngagantung Mordekai, anu kapungkur ngaboker rasiah jalma-jalma anu niat nelasan Sang Raja." Timbalan raja, "Gantung Haman di dinya!" 10 Gulawing Haman digantung, dina panggantungan anu tadina dijieun keur ngagantung Mordekai. Sanggeus kitu, kakara bendu sang raja leler. 8 1 Dina poe eta keneh, sagala harta kakayaan Haman, musuh urang Yahudi tea, ku raja dipaparinkeun ka Ester. Ester 18
19 Ester 8.2-7 miunjuk ka raja, nguningakeun yen anjeunna teh kapiputra Mordekai. Atuh ti semet harita Mordekai diwidian marek ka payuneun raja. 2 Raja nyandak lelepen cap anu bareto diserenkeun ka Haman tea, tuluy dipasrahkeun ka Mordekai. Ari Mordekai ku Ester dikawasakeun ngurus harta kakayaan Haman. 3 Ester ngadeuheus deui ka raja, bari nangis ngarawu sampeanana, maksadna mundut ihtiar, sangkan usaha jahatna Haman bangsa Agag rek numpes urang Yahudi teh ulah kajadian. 4 Raja nyodorkeun teteken emas. Ester cengkat, pok miunjuk, 5 "Manawi sapuk, sareng manawi Kangjeng Raja kagungan hawatos ka diri abdi, sareng manawi kagalih, mugi Kangjeng Raja ngaluarkeun parentah ngabatalkeun embaran Haman, anu parantos dikaluarkeun ku eta putra Hamedata bangsa Agag, anu ungelna kedah numpes sakumna urang Yahudi di sakuliah karajaan. 6 Diri abdi kumaha nya pikiateun, saupami eta bahla dugi ka tumiba ka bangsa abdi, saupami dulur-dulur abdi gusti dugi ka tumpes?" 7 Dawuhan Raja Ahasweros ka Ratu Ester jeung ka Mordekai, "Sakumaha anu kauninga, Haman, anu boga niat numpes urang Yahudi,
20 Ester 8.8-11 ku kami geus digantung. Harta kakayaanana geus diselehkeun ka Ester. 8 Ngan, surat parentah anu dikaluarkeun kalawan asma raja tur dicap ku lelepen karajaan, eta mah henteu wenang dibatalkeun. Tapi coba bae ngadamel surat ka sakumna urang Yahudi, kecap-kecapna mah kumaha aranjeun. Tanda kalayan asma kami, sarta cap ku cingcin karajaan." 9 Harita geus tanggal dua puluh tilu bulan anu katilu, bulan Siwan, Mordekai nyaur para juruserat karaton, ngadiktekeun surat keur bangsa Yahudi, keur para gupernur, para bupati jeung pajabat-pajabat ti saratus dua puluh tujuh propinsi ti India nepi ka Sudan. Dikarangna dina basa jeung tulisan masing-masing propinsi. Anu keur urang Yahudi, nya dina basa jeung tulisan Yahudi. 10 Tret ditanda kalayan asma Raja Ahasweros sarta dicap ku lelepen karajaan. Geus kitu diiang-iangkeun, dibarawa ku iber-iber nu tarumpak kuda balap petingan ti istal karajaan. 11 Ungelna surat, kalayan restu sang raja, urang Yahudi kudu taki-taki, sabilulungan ngabela diri. Lamun didatangan ku jelema- jelema anu marawa pakarang, ti bangsa mana bae, di propinsi mana bae, kudu diayonan sakuat tanaga, tumpes katut saanak pamajikanana. Enggeus meunang
21 Ester 8.12-17 idin raja, basmi ulah aya nu kari, sarta harta kakayaanana rampas. 12 Ieu parentah jalankeun di sakuliah karajaan Persia, dina tanggal tilu belas bulan Adar, bulan nu kadua belas, poe nu tadina rek dipake numpes urang Yahudi. 13 Eta maklumat diundangkeun jadi undang- undang, diumumkeun ka satiap jalma di unggal kota jeung propinsi, sangkan urang Yahudi sayaga mapag ngayonan musuh, ngayakeun pangbales ana geus cunduk waktuna. 14 Raja marentahkeun sangkan eta maklumat dibarawa ku satria-satria anu tingbelesat negarkeun kuda karajaan sagancang-gancangna. Di Susan oge, di ibukota, eta maklumat teh diumumkeun ka bala rea. 15 Geus kitu Mordekai kaluar ti jero karaton, nganggo anggoan karajaan, warna biru jeung bodas, harudumna lenen wungu sarta nganggo makuta kancana. Ger jalma-jalma urang Susan sarurak ayeuh-ayeuhan sapaparat jalan. 16 Urang Yahudi galumbira, ngarasa longsong, pulih ati pulang bagja, nyeuseup hawa kaunggulan. 17 Di unggal kota jeung propinsi, sakur anu geus kahontal ku eta maklumat raja, poe eta teh ku urang Yahudi dijieun poe sukan-sukan, harajat bawaning ku ngarasa
Ester 9.1-6 bagja. Manahoreng, loba pisan jalma-jalma ti bangsa sejen anu buru-buru arasup jadi bangsa Yahudi, lantaran ngarasa gimir. 9 1 Geus nincak tanggal tilu belas bulan Adar, cunduk waktu, urang Yahudi ngajalankeun parentah karajaan tea. Poe eta musuh-musuh urang Yahudi geus boga angkeuhan baris bisa ngaburak-barik maranehna. Ari heug, urang Yahudi nu unggul. 2 Di unggal daerah Yahudi di sakuliah nagara, urang Yahudi sayaga waspada, taki-taki geusan narajang musuh anu wani-wani ganggu. Di mana-mana jalma-jalma galalimir. Dina derna narajang, taya nu tagen nadahan. 3 Malah kanyataanana mah, pajabat-pajabat pamarentah propinsi-propinsi, gupernur- gupernur jeung para bupati, kitu deui wawakil-wawakil karajaan bariluk milu ngabantu urang Yahudi, lantaran inggis ku Mordekai. 4 Geus kagurnita, Mordekai jadi gede kawasana di karaton, tur kawasana teh wuwuh ngagedean. 5 Atuh urang Yahudi babarieun pisan ngabasmi musuhna. Pedangna muwak-mawik dipake ngajagal, musuh gempar jaradi babatang. 6 Di ibukota Susan wungkul, nu dipaehan ku urang Yahudi teh nepi ka aya 500 jelema. 22
Ester 9.7-15 7 Di antarana aya: Parsandata, Dalpon, Aspata, 8 Porata, Adalia, Aridata, 9 Parmasta, Arisai, Aridai jeung Waisata. 10 Jumlahna sapuluh urang, sapuluhanana anak-anak Haman bin Hamedata bangsa Agag, musuh urang Yahudi tea. Tapi ari kakayaanana mah teu diraranjah. 11 Dina poe eta keneh jumlah anu paraeh di Susan teh dilaporkeun ka raja. 12 Raja sasauran ka Ratu Ester, "Di Susan wungkul anu tumpes ku urang Yahudi aya 500 urang. Nu sapuluh anak-anakna Haman. Duka kumaha di propinsi-propinsi, tada teuing bae! Kumaha kahoyong Enung ayeuna? Saurkeun bae, tangtos dikabul. Naon nya kahoyong tangtos cumpon." 13 Ester ngawaler, "Manawi sapuk sareng manah Kangjeng Raja, dinten enjing urang Yahudi anu di Susan mugi diwidian neraskeun hanca, sakumaha dinten ieu. Kajabi ti eta, mayit anak-anak Haman, sapuluhanana supados digantung." 14 Sang raja marentahkeun supaya eta pamundut dijalankeun, sarta anjeunna ngundangkeun maklumatna di Susan. Mayit anak-anak Haman sapuluhanana digantung, dijieun tongtonan. 15 Isukna, tanggal opat belas bulan Adar, urang Yahudi di Susan ngamuk deui, maehan 300 urang leuwih warga kota. Tapi harita 23
24 Ester 9.16-22 oge maranehna henteu terus ngaranjah kana jaraheun. 16 Urang Yahudi anu di propinsi-propinsi oge enggeus der narajang musuh, maehan 75.000 jelema, sakur anu ngarewaeun ka maranehna. Di dieu oge maranehna henteu kungsi ngaranjah jaraheun. 17 Ngamukna dina tanggal tilu belas wungkul. Tanggal opat belas eureun tina ngundeur nyawa musuhna, diganti ku suka-suka pesta. 18 Ari urang Yahudi anu di Susan mah nyieun pestana teh tanggal lima belas, lantaran ngaramukna teh dua poe, tanggal tilu belas jeung opat belas, tanggal lima belas kakara enggeusan. 19 Ku sabab kitu, urang Yahudi anu di kota-kota leutik di pasisian, anu kotana ngablag teu make bebenteng, nyieun pestana teh tanggal opat belas bulan Adar, harajat bari silih kirim kadaharan. 20 Ieu kajadian penting ku Mordekai dicatet. Anjeunna ngintun-ngintunkeun serat ka sakabeh urang Yahudi jauh deukeut di sakuliah karajaan Persia. 21 Ungelna, netepkeun yen tanggal opat belas jeung lima belas bulan Adar, saban taun kudu dijadikeun hari raya. 22 Lantaran dina poe-poe eta urang Yahudi geus bisa reureuh, geus ngahontal kaunggulan ti musuhna. Bulan eta jadi bulan bangbalikan, asal ceurik jadi seuri, asal
Ester 9.23-28 lewang jadi bungangang. Dina poe eta kudu pesta kudu hajat, silih kirim kadaharan, bari sidekah ka nu mariskin. 23 Eta parentah ti Mordekai digumatikeun, sarta jadi adat kabiasaan. 24 Bareto Haman, musuh urang Yahudi, anak Hamedata bangsa Agag, geus ngalung dadu anu disebut "Purim", milih poe tumpesan urang Yahudi tea, anu niatna mah rek diperenan kabeh. 25 Tapi ku sabab Ester unjukan ka raja, sarta raja ngaluarkeun parentah, niat Haman nyilakakeun urang Yahudi teh meulit ka dirina, nepi ka digantungna pisan katut ka anak-anakna. 26 Ku sabab kitu, eta hari raya teh disebutna "Purim", hartina dadu. Nyokot dasar tina surat Mordekai tea, jeung tina kajadian anu kaalaman. 27 Hal eta ku urang Yahudi dijieun wajib keur dirina saturun-tumurun, katut keur sakabeh jelema anu arasup Yahudi. Jadi eta poe anu dua, unggal-unggal taun dijieun adat anu ngabaku, dasarna parentah Mordekai dina suratna tea. 28 Geus dimistikeun, yen eta hari raya Purim anu lilana dua poe teh kudu digumatikeun di unggal-unggal propinsi, unggal kota, boh ku warga-warga Yahudi harita, boh ku turunan engke, teu meunang pegat sapapanjangna. 25
Ester 9.29-10.3 29 Geus kitu, Ratu Ester, putra Abihail, disarengan ku Mordekai ngintun serat kalawan nganggo sagemblengna kawibawaan anjeunna, ngukuhkeun parentah perkara Purim, anu geus diparentahkeun ku Mordekai dina seratna anu ti heula. 30 Eta serat ditujukeunana ka sakumna urang Yahudi. Salinan eta serat dikirimkeun ka 127 propinsi di sakuliah karajaan Persia, diwuwuhan ku salam katineung, muga urang Yahudi ginanjar bagja santosa. 31 Diparentahkeun, sangkan maranehna jeung turunanana ngagumatikeun hari raya Purim, sakumaha ngagumatikeun kamistian ngajalankeun ibadah puasa jeung poe-poe kasungkawaan. Parentahna ditawis ku Mordekai jeung Ratu Ester. 32 Sarta eta parentah Ester anu netepkeun hari raya Purim, diserat dina kitab. 10 1 Raja Ahasweros, ngeunakeun kerja paksa ka rahayat anu di daerah-daerah basisir karajaanana, kitu deui ka nu di daerah-daerah padusunan. 2 Sagala padamelanana nu harebat sarta gagah, kitu deui salengkepna riwayat dijungjungna Mordekai kana pangkat anu agung, diserat dina kitab babad raja-raja Persia jeung Media. 3 Mordekai, urang Yahudi tea, jadi jalma agung nu kadua ti Raja Ahasweros ku anjeun. Dipupunjung diagung-agung, dipikaresep ku 26
27 Ester 10.3 sasama bangsa. Anjeunna geus barang damel pikeun kamaslahatan bangsana, kitu deui keur pirahayueun sakabeh turunanana.
Ayub 1 1 Di tanah Us aya hiji jelema, Ayub jenenganana. Jelema ibadah tuhu ka Allah, temen lempeng hade manah, tata-titi ati-ati, nyingkah tina lampah salah. 2 Kagungan putra tujuh pameget, tilu istri. 3 Kagungan ingon-ingon domba 7.000, onta 3.000, sapi 1.000, kalde 500. Bujangna mangpirang-pirang. Pangbeungharna di tatar Wetan mah. 4 Ari putra-putrana nu pameget damelna curak-curak pepestaan, bagilir di bumina masing-masing silih ondang, tara lali ngajak saderek-saderek nu istri. 5 Ari Ayub saban-saban putrana entas pesta, poe isukna pasti gugah subuh-subuh, nyanggakeun kurban, mundut ampun keur putra-putrana. Saban-saban kitu bae, sabab ceuk emutanana bisi aya talajak anak anu nincak dosa, teu kahaja, ngahina ka Allah. 6 Hiji mangsa, waktu mahluk-mahluk surga ngadeuheus ka payuneun PANGERAN, di antarana Si Panggoda oge aya. 7 Ku PANGERAN dipariksa, "Ari maneh tas naon bae?" Jawab Si Panggoda, "Tas luntang-lantung ngajajah jagat." 8 Timbalan PANGERAN, "Nyaho maneh ka abdi Kami nu ngaran Ayub? Di sajagat taya
2 Ayub 1.9-16 deui nu satia jeung ibadahna cara manehna. Ka Kami estu gumusti, tata titi ati-ati, nyingkah tina lampah salah." 9 Si Panggoda ngajawab, "Kumaha lamun teu dibere naon-naon, daekeun gumusti? 10 Pan ku Anjeun sakitu dipukpruk-pukprukna sakulawarga, sagala pangabogana dijaga- jaga. Sagala pagaweanana diberkahan, tur dibere ingon-ingon sakitu reana, mani matak heurin sanagara. 11 Coba cabut sagala pangabogana, harita keneh ge pasti nyumpahan ka Anjeun." 12 Timbalan Allah ka Si Panggoda, "Heug, sagala pangabogana kawasaan ku maneh, asal ulah ganggu ka dirina." Leos Si Panggoda undur ti payuneun Allah. 13 Dina hiji poe, waktu putra-putra Ayub keur pesta di nu cikal, 14 torojol bujangna mawa beja ka Ayub, "Cilaka Juragan! Waktos bujang-bujang nuju ngawaruluku ku sapi, sareng kalde sadayana nuju nyaratuan di sampalan, 15 ujug-ujug diambreg ku urang Syeba. Ingon-ingon diranjah, bujang-bujang tiwas sadayana. Mung abdi anu salamet, ngawartosan ka Juragan." 16 Can anggeus ngomongna, torojol deui bujang mawa beja, "Tiwas Juragan! Domba seep, nu ngangonna sadayana tiwas, dibentar gelap. Mung abdi nu salamet, ngawartosan ka Juragan."
Ayub 1.17-2.1 17 Ieu can anggeus nyarita, datang deui bujang mawa beja, "Aduh Juragan! Onta seep diranjah ku rampog-rampog ti Kasdim dugi ka tilu bubuhan. Bujang-bujang tiwas sadaya. Mung abdi anu salamet, ngawartosan ka Juragan." 18 Ieu can anggeus nyarita, geus torojol deui bae bujang mawa beja, "Tobat Juragan! Putra-putra nuju pesta di nu cikal, 19 ana gelebug aya topan nebak ti leresan gurun keusik. Gedong ambrug burak-barik, nu di lalebet kitu deui putra-putra sadayana tiwas. Mung abdi anu salamet, ngawartosan ka Juragan." 20 Neut Ayub cengkat, seug nyosoeh anggoanana awahing ku remuk nya manah. Rambutna digundulan, bruk meubeutkeun anjeun nyium taneuh. 21 Pok ngalahir, "Kami datang ka dunya teu babawaan, mulang ge mo babawaan. PANGERAN anu maparin, ku PANGERAN deui dicandak. Mugi Pajenengana-Na tetep dijungjung." 22 Katarajang cilaka sakitu parnana oge imanna mah berekah, henteu nempuhkeun ka Gusti Allah. 2 1 Waktu mahluk-mahluk surga ngadeuheus deui ka payuneun PANGERAN, Si Panggoda milu deui. 3
Ayub 2.2-10 2 Ku PANGERAN dipariksa, "Maneh tas ti mana?" Si Panggoda ngajawab, "Tas luntang-lantung ngajajah jagat." 3 PANGERAN mariksa deui, "Geus nyaho lain, ka abdi Kami Ayub tea? Di sajagat taya deui nu satia jeung ibadahna cara manehna. Ka Kami estu gumusti, tata-titi ati-ati, nyingkah tina lampah salah. Mangkilang ku maneh geus dijuligan teu puguh-puguh lantaran Kami kaangsonan, tetep bae satuhu cara sasari." 4 Si Panggoda ngajawab, "Jelema mah asal keur ngabelaan nyawa, tara lebar ku banda. 5 Coba ragana terapan siksa, harita keneh ge pasti nyumpahan ka Anjeun." 6 Ari pilahir PANGERAN, "Hade, ayeuna manehna aya dina kakawasaan maneh, asal ulah nepi ka paeh." 7 Leos Si Panggoda undur ti payuneun PANGERAN, nerapkeun panyiksa ka Ayub, sakujur salirana disina parecah pareurih kabina-bina. 8 Seug Ayub ngalih calikna ka jarian, bari ngerokan salira ku talawengkar. 9 Ku garwana diweweleh, "Bade satuhu keneh bae ka Allah teh? Geura sumpahan Allah teh, terus pek pupus!" 10 Ayub ngawaler, "Eum, ucap-ucapan teh sambewara teuing! Pedah ku Allah keur dipaparin lara, na make kudu aral? Geuning ari berkah-Na mah ku urang bet ditampa?" 4
Ayub 2.11-3.6 Iman Ayub berekah, najan nandang lara, henteu nempuhkeun ka Allah. 11 Aya sobat Ayub tiluan, nya eta Elipas urang Tman, Bildad urang Suah jeung Sopar urang Naamah. Sanggeus ngadarangu beja yen Ayub teu damang tur pohara larana tuluy ngaralayad seja ngabeberah. 12 Barang breh, rada ti kaanggangan keneh mah meh bae paranglingeun ka Ayub teh. Ari gok ari segruk nararangis awahing ku henteu tega ningalina, seug nyarosoeh anggoanana bari tuluy ngarawu taneuh diawur-awur ka awang-awang jeung kana mastaka. 13 Brek sarila dina taneuh ngarencangan beurang peuting bari teu kecet-kecet nepi ka saminggu, tina awahing ku watir ka Ayub anu sakitu nandang larana. 3 1 Tungtungna Ayub nu mimiti buka soara, nyumpahan poe wedalna, saurna, 2 (3:2-3) "Ya Allah, mugi lanat poe wewedalan abdi, mugi lanat wengian abdi dicipta. 3 (3:2) 4 Eta poe jadikeun poek, ya Allah. Tong diemut-emut deui tong disinaran ku caang deui. 5 Sina medem sing ngajumbleng, dingdingan ku mendung hideung, ulah kasorot sang surya. 6 Wengi eta dudut ti jero taun, tong dietang-etang deui, 5
Ayub 3.7-19 7 jieun wengi anu suwung, tuna tina kabungahan. 8 Timbalkeun ka tukang tenung, nu tiasa ngagendam ka Lewiatan, sina nyapa eta poe, 9 sina nyandet sinar bentang timur, sangkan eta wengi ulah katumbu balebat. 10 Sing disapa eta wengi anu ngantep abdi dijurukeun, nepi ka abdi ayeuna nandang panyiksa. 11 Mun antep abdi teh kapungkur teu dijurukeun, atanapi antepkeun burusut tuluy. 12 Keur naon abdi kapungkur dilalahun ku indung? Keur naon kapungkur disusuan ku anjeunna? 13 Mun harita teras maot, ayeuna kantun genahna, 14 genah mondok, lir raja sareng pangagung, anu nembe rengse ngadegkeun deui karaton-karatonna jaman baheula. 15 Tibra mondok, lir para pangeran, nu tas ngeusian gedongna ku emas perak, 16 henteu usik-usik, lir orok udul. 17 Di jero kubur mah, nu jahat eureun ngajahat, nu cape gawe, reureuh tina gawena. 18 Sakitan-sakitan ge di dinya mah ayem- tengtrem, teu nguping anu sesentak reujeung hahaok. 19 Di dinya mah mulya hina sami bae, budak beulian ge bebas merdeka. 6
Ayub 3.20-4.6 20 Kanggo naon Si Nalangsa dihirupan? Kanggo naon Si Prihatin dicaangan? 21 Balik pepeh nunggu paeh, ajalna teu datang-datang. Nu kitu mah sono keneh ka kuburan batan kana pependeman. 22 Nu kitu mah nembe senang mun hos paeh, rup ku padung rap ku lemah, nembe genah. 23 Nu kitu mah hirupna ku Allah dikepung sakurilingna, mangsa pikahareupeunana ku Allah disamunikeun. 24 Mungguh abdi boro-boro bisa neda, balas rumahuh, humarurung udah-aduh. 25 Nu dipikasieun nampeu, nu dipikahariwang datang. 26 Hayang tengtrem teu tiasa, hayang genah teu tiasa, lara teu aya sudana." 4 1 (4:1-2) Elipas: "Ki Sobat! Punten nya, tong ngambek, kuring ayeuna seja nyarita. Geus teu kuat ngabetem salila-lila. 2 (4:1) 3 Anjeun teh tukang wuwuruk, tukang nyangkeh leungeun-leungeun nu ngaraplek, 4 purah ngeumbing nu tiguling, purah nuyun nu ngudupruk, ngabeberah nu laleuseuh jeung sarusah. 5 Ayeuna Ki Sobat pisan ngalaman katerap lara, bet aral nandanganana. 6 Ongkoh Ki Sobat ibadah, taya cawadeun nya lampah. Atuh tong aral subaha, tarimakeun masing pasrah. 7
8 Ayub 4.7-18 7 Kudu ngeunteung ka nu enggeus-enggeus, na aya jalma ibadah nandang cilaka? 8 Ana kapanggih ku kuring, pangna jelema meunang cilaka reujeung sangsara, lantaran geus melak dosa, tandur binih kajahatan. 9 Atuh tangtu Allah bendu, tangtu narajang lir topan, jalma nu kitu digempur. 10 Nu jarahat tinggalaur, tingharegem cara singa, tapi jep ku Allah dibungkem nepi ka jempling, sihungna beak dipingges- pinggeskeun. 11 Lir singa taya mamangsan, maranehna tarariwas, anak-anakna paburencay. 12 Kungsi kuring meunangkeun hiji harewos pituah, pohara launna mehmehan henteu kadenge. 13 Karasana asa eukeur ngimpi goreng ngaganggu keur hees tibra. 14 Kuring mani ka ngeleper, gumeter, sakujur awak ngadegdeg bawaning ku sieun. 15 Hiliwir aya angin kana beungeut, kuring sumiak muringkak, sabulu-bulu muriding. 16 Breh teh ningali nu ngabelegedeg di hareupeun, dihantem diawas-awas, weleh teu nyaho eta teh naon. Ana ngong aya soara, datangna ti alam jempling. 17 Pokna, Taya jalma nu bener payuneun Allah. Taya jalma nu beresih di payuneun Nu nyiptana. 18 Sadalah abdi-abdi Allah di sawarga, ku Allah taya anu dipercaya. Malah para
Ayub 4.19-5.6 malaikat, ku Mantenna kapendak aya cacadna. 19 Kumaha pamikir Ki Sobat, na Mantenna rek percaya ka mahluk nu asal tina taneuh lempung, anu asal tina kebul, tur baris ajur lebur lir dihakanan ku geget? 20 Manusa mah, isuk-isuk jagjag waringkas, ari sorena kelepek paeh teu kanyahoan. 21 Sagala nu ngancik dina dirina, les musna tanpa karana. Nepi ka paehna ge tetep henteu nyaho naon-naon. 5 1 Ki Sobat! Aya kira-kirana nu bisa ngajawab kana hal eta? Mangga calukan. Atawa, aya kira-kirana malaikat nu bisa dipentaan mangjawabkeun? 2 Aral ku diri, hayang paeh awahing ku jengkel-jengkelna, eta mah nya bodo nya tanpa guna. 3 Kuring geus manggih aya nu garejul nararanjung, tapi harita keneh ge tempat tinggalna ku kuring disapa. 4 Anak-anakna teu jaramuga, di pangadilan teu aya nu ngabela. 5 Beubeunangan panenna, malah gandum nu di rungkun ge bakal ledis ku nu kalaparan. Kakayaanana dipikasirik ku nu aus kana harta. Harta bandana wungkul keur teureuyeun batur. 6 Piraku atuh kajahatan bijil ti jero taneuh, piraku kasusah bijil ti jero bumi onaman. 9
Ayub 5.7-19 7 Lain, lain ti dinya. Manusa cilaka teh ku polahna keneh bae, cara silalatu mararetel tina seuneu. 8 Mun kuring jadi anjeun, pasti nyaluuh ka Allah, rek balaka sumeja sadaya-daya. 9 Sabab sugri damel-Na anu araheng ku urang hamo kaharti, sagala mujijat-Na teu aya wates wangenna. 10 Mantenna nurunkeun hujan, tanah-tanah jeung tegalan disiram. 11 Ku Allah mah nu laip dijait, nu tagiwur dililipur. 12 (5:12-13) Mantenna ngagagalkeun rarancang jalma lalicik ngajiret anu palinter ku rarancangna sorangan nepi ka sagala usahana taya hasilna. 13 (5:12) 14 Pikeun anu kararitu, cacakan wanci manceran, nepikeun ka talag-tolog lir ti peuting. 15 Balikanan nu mariskin, ku Mantenna dijagi ti baya pati, nu kakurangan, diraksa tina paneungteuinganan. 16 Nu malarat, ku Mantenna dibeberah, anu jarahat dibungkem, henteu bisa kecat-kecet. 17 Jalma anu dipeperih ku Allah mah bagja! Anu matak ulah aral lamun disandangan lara. 18 Mun Mantenna ngaraheutan, Mantenna keneh nu ngalandongan. Upama Mantenna neunggeul, Mantenna keneh nu ngusapan. 19 Saban wanci urang dijagi tina balai, 10
Ayub 5.20-6.4 20 usum kalaparan, moal paeh kalaparan, usum perang moal paeh ku perang. 21 Ti nu linyok ti nu bohong, urang teh diaping-aping, dijauhkeun tina sagala bancang pakewuh. 22 Ancaman lapar, ancaman kakerasan, ku urang diseungseurikeun; ku sato galak ge teu sieun. 23 Waktu eukeur ngawuluku, taneuh riduh euweuh batu, tur teu kudu hariwang ku sato galak. 24 Ana keur reureuh di saung, senang teu aya kabingung, ret nenjo ka ingon-ingon, gede hate da aman taya bahaya. 25 Anak incu mani reuay, turunan geus teu kabilang, tanding jukut di sampalan. 26 Hirup seubeuh panjang umur, nepikeun ka aki-aki, mun pare mah tepi ka koneng, nepi ka mangsa dipanen. 27 Tah kitu saderek Ayub, kitu pamanggih ti kuring, beunang lila diajar tina luang anu kaalaman. Pek nyanggakeun, mugi-mugi katarima." 6 1 (6:1-2) Ayub: "Duka lara diri kuring, mun ditimbang ku taraju, 2 (6:1) 3 beurat alah batan keusik sapanjang basisir. Piraku henteu kamalum, lamun kuring tadi kalepasan omong. 4 Awak katiir jamparing Allah Nu Maha Kawasa, peurahna nyaksrak saluar awak. Diri 11
Ayub 6.5-13 diambreg ku sagala pirentageun anu diatur ku Allah. 5 Kalde, ari keur ngagabres jukut tara hohoang, sapi, najan nyatuan jukut garing tara emoh-emohan. 6 Tapi cik, saha nu beuki kadaharan anu hambar teu diuyahan? Naon ngeunahna endog bobodasna wungkul? 7 Dahareun jiga kitu, kuring mah henteu hayang-hayang acan, didahar ge kalah ka sebel. 8 Ku naon atuh pamenta kuring ku Allah henteu dikabul? Ku naon atuh panyambat kuring henteu didangu? 9 Kahayang teh bek bae kuring ku Mantenna paehan. 10 Lamun bek mah ku Mantenna dipaehan, meureun emprak awahing ku atoh-atohna, keun bae nyerina mah moal dirasa. Da nyaho Allah mah suci, sagala timbalana-Na ku kuring hamo dilawan. 11 Naon nya tanaga nu matak kuring hirup bae teh? Keur naon dihirupan ge, ari euweuh arep-arepeunana deui mah? 12 Na diri kuring teh tina batu, awak kuring teh tina tambaga? 13 Kuring geus teu daya teu upaya, tapi ka saha nya menta tulung, ka ditu suwung ka dieu suwung. 12
Ayub 6.14-25 14 Waktu keur sangsara kieu, boh ninggalkeun Allah, boh henteu, kuring teh butuh sobat sajati. 15 Ari heug aranjeun mah, anu majar nyobat, bet lain puntanganeun, jeg walungan keur katiga mani ngoletrak. 16 Jeg walungan anu katutup ku es jeung salju, 17 ari geus kapanasan bet ngadak-ngadak saat, dasarna mani ngoletrak. 18 Kapilah bati kokolopokan neangan cai, ubak-ubek di gurun keusik nepi ka paraeh pating golepak. 19 Kapilah ti Syeba reujeung ti Tema, gura-giru maruru eta walungan. 20 Ari datang les musna harepanana, nempo walungan garing ngoletrak. 21 Tah aranjeun ka kuring ge jeg walungan siga kitu, nenjo nasib kuring kieu teh ngajenghok sieun. 22 Na kuring bieu ka anjeun teh pepentaan? Atawa menta dipangnyogokkeun si Anu? 23 Atawa menta dibela sangkan rahayu, boh ti musuh, boh ti jalma anu telenges? 24 Pek, kuring papatahan, tuduhkeun naon kasalahanana, kuring rek cicing, rek ngaregepkeun. 25 Omongan anu ihlas mah matak sugema. Tapi eta anu keur diomongkeun ku anjeun teh omong kosong. 13
Ayub 6.26-7.5 26 Omongan kuring ku anjeun dianggap angin, tapi ari kuring humandeuar bet ditempas! 27 Balikanan anjeun, ka budak pahatu ge tega ngalotrekeun nasibna ku ngalung dadu. Malah ka sobat dalit ge tega meres keneh bae, da hayang beunghar. 28 Bisi pajarkeun bohong, yeuh teuteup beungeut kuring. 29 Geus kacida ngalanturna omongan anjeun teh. Meujeuhna eureun tina micatur anu teu bener. Ari ieu bet kuring nu disalahkeun, padahal kuring nu bener. 30 Tapi kitu tea bae, ceuk pamikir anjeun mah keukeuh kuring nu teu bener, keukeuh nyangka yen kuring teu nyaho bener jeung salah. 7 1 Hirup jalma lir prajurit nu dipaksa perang, lir kuli beurat ku gawe, 2 lir budak beulian hayang manggih keur ngiuhan, lir pagawe nunggu-nunggu buruhan. 3 Undur bulan cunduk bulan, diri samar menyat deui. Beurang deui peuting deui, bati peurih dina ati. 4 Ari geus dug arek hees, waktu teh asa ngarayap, lelembutan sapeupeuting kumalayang, hayang buru-buru isuk. 5 Awak digurumut ku bilatung, pinuh ku budug, kulit bareulah pinuh ku nanah. 14
Ayub 7.6-16 6 Poe-poe kuring nyerelek tanpa harepan, nyerelekna leuwih gancang ti batan lepasna toropong tinun. 7 Duh Gusti Allah, umur abdi mung napas sarenghap, geus dikantun ku kabagjaan. 8 Ayeuna katingali ku Gusti, nanging moal lami engke mah mun ku Gusti dipilari, abdi teh parantos sirna. 9 (7:9-10) Jalmi mah ibarat mega, beuki ipis beuki ipis, les bae ngiles, ana maot moal balik-balik deui, musna tina ingetan sobat-sobat kawawuhan. 10 (7:9) 11 Ku sabab eta kuring moal rek ngabetem, lantaran pinuh ku kajengkel hate, pinuh ku kapeurih ati, rek nyoara bae. 12 Na ku naon ku Gusti dugikeun ka diawas-awaskeun teuing? Mani sapertos ka mahluk sagara nu pikasieuneun bae! 13 Ku hayang tiasa reureuh bari ngahenen ngagoler, hayang aya ubar nu bisa ngurangan ieu kanyeri. 14 Ari ku Gusti kalah ka diudag-udag ku impian nu garoreng, dibebegigan ku titingalian pikasieuneun. 15 Langkung sae cekek bae atuh abdi teh, paehan sakalian, tinimbang hirup dikieu-kieu. 16 Abdi pasrah, parantos bosen hirup. Kantunkeun bae, da hirup ge taya hartosna. 15
Ayub 7.17-8.6 17 Kangge naon manusa teh sakitu ditalingakeunana, Gusti? Kangge naon satincak-tincakna hantem bae diawaskeun? 18 Dilinglingan saban enjing, diuji satiap menit. 19 Teu pisan dibere minge, henteu kaur neureuy ciduh-ciduh acan. 20 Naha ngaraos rugi Juragan Sipir teh ku dosa abdi? Ku naon abdi dijieun bahan padamelan Gusti? Naha abdi teh kacida ngarepotkeunana ka Gusti? 21 Naha leres dosa abdi teh parantos teu pantes kenging hampura? Naha leres kalepatan abdi moal dipaparin ampun? Sakedap deui ge abdi teh bakal ngagoler dina liang kubur, pamohalan ku Gusti kapendak deui." 8 1 (8:1-2) Bildad: "Anggeus meureun ayeuna mah, catur nu sakitu ngagelebugna teh! 2 (8:1) 3 Allah mah hamo nyimpang tina kaadilan, hamo salah ngalarapkeunana. 4 Nu dorakana ka Allah teh moal salah deui, anak, nya tangtu dihukum, satimpal jeung pamolahna. 5 Kari anjeun, matak naon lamun tobat, neda ampun ka Allah Nu Maha Kawasa. 6 Asal bener Ki Sobat jujur beresih, piraku Allah teu kersa mitulung. Rumah tangga Ki 16
Ayub 8.7-16 Sobat tangtu dipulihkeun deui, minangka ganjaranana. 7 Harta banda nu geus musna kaitung taya hartina, lamun dibanding jeung nu engke, nu baris dipaparinkeun deui ku Allah. 8 Coba nyoreang heula ka anu barijaksana baheula, kana benerna pamanggih karuhun urang. 9 Hirup urang keur mah pondok, turug-turug urangna ge henteu terang naon-naon, urang teh jeg kalangkang dina beungeut taneuh. 10 Tapi tengetkeun ieu piwulang jalma-jalma bijaksana jaman baheula, regepkeun ieu nu rek dikedalkeunana, 11 Jukut walini piraku jadi, saupama taya cai, da anu kitu mah moal hirup lamun lain di nu ledok. 12 Ana cai enggeus garing, eta nu pangheulana perang, ngora-ngora keneh ge geus paeh, henteu kaburu diala. 13 Jalma-jalma anu teu baroga Allah ge kitu, cara jukut walini tea, moal teuing kana menyat deui, dumeh mopohokeun ka Allah. 14 Hirupna teh, lir nu nyukang dina benang, nete kana ramat lancah. 15 Naon kakuatanana ramat, na bisa disarandean? Naon kakuatanana benang, naha beunang dipuntangan? 16 Hirupna jelema jahat, lir areuy salaleger kasorot ku panonpoe, mani nyayang nyaliara sabudeur kebon, 17
Ayub 8.17-9.6 17 akarna ngaranggeum batu, pageuh nyangkerem kana batu cadas. 18 Tapi lamun geus dicabut, geus hamo kaciri urut-urutna acan. 19 Ngan semet kitu kajayaan jelema jahat mah, terus musna, urutna diandih ku nu lian. 20 Allah mah hamo nilarkeun jelema anu satuhu, hamo nulung ka jelema anu jahat. 21 Ki Sobat ge tangtu ku Mantenna dijungjung deui, bisa seuri deui, bisa surak deui. 22 Balikanan anu ngewa ka Ki Sobat, tinangtu nandang wiwirang. Pangancikan jalma jahat mah tinangtu musna." 9 1 (9:1-2) Ayub: "Enya, kuring ge geus nyaho. Piraku manusa bisa ngalawan Allah? 2 (9:1) 3 Na aya nu bisa ngalawan ka Mantenna? Mantenna iasa merekpek ku sarebu pertanyaan, hiji ge moal aya nu kajawab ku manusa. 4 Allah ieuh, nya pinter nya Maha Kawasa, pamohalan jelema teh kuat ngalawan. 5 Ana Mantenna geus bendu sok tara tatapasini deui, gunung-gunung digempur sina rarugrug, 6 bumi digunjang-ganjing ku lini, paseuk- paseuk jagat dicabutan. 18
Ayub 9.7-17 7 Ku Allah mah panonpoe ge dipondah teu bisa bijil, bentang-bentang henteu bisa narembongan. 8 Mantenna mantengkeun langit, nyalira bae, bari nincak kana tonggong mahluk sagara. 9 Di langit ngagantungkeun bentang: Bentang Biruang, Bentang Orion, Bentang Tujuh, Bentang Kidul. 10 Padamelana-Na nu araheng ku urang henteu kaharti, mujijat-Na teu aya wates wangenna. 11 Mantenna aya ngalangkung, tapi ku kuring teu katenjo. 12 Ari enggeus mikapalay, naon ge dicandak, taya anu bisa mapalangan, tara aya anu wani tumaros, Keur damel naon? 13 Ana bendu sok kadalon-dalon (teu bisa dipondah), musuh-musuhna, nu ngabantu Rahab si mahluk sagara, nu ngalawan ka Mantenna tea, diremukkeun. 14 Komo kuring, pimanaeun bisa manggih piucapeun keur ngalawan ka Allah? 15 Sanajan kuring bener ge, mo bisa nempas, kalah ka kapaksa menta dipikarunya, ku Mantenna nu mutus perkara kuring. 16 Jeung sanajan ku Mantenna dibere tempo keur ngomong, kuring mah teu percaya yen kersaeun ngadangukeun. 17 Kalah ka teu puguh-puguh, kuring disina dibuntang-banting ku angin topan. 19
Ayub 9.18-28 18 Kuring teh teu meunang ngarenghap- ngarenghap acan, sagala damel-Na ka kuring wungkul ngagerihan ati. 19 Kudu maksakeun ngalawan? Ngalawan ka Allah? Arek maksa ngagusur Mantenna ka pangadilan? Saha nu sanggup maksa ka Mantenna? 20 Najan kuring bener tur satemenna, ana pok mah ngomong saucap-ucap teh bet salah, saucap-ucap teh matak cilaka bae. 21 (9:21-22) Ayeuna mah, sanajan enya bener ge paduli teuing, da kuringna enggeus bosen hirup. Rek salah rek bener, ku Allah manusa teh teu burung ditumpur. 22 (9:21) 23 Lamun anu bener tea ngadadak paeh, Allah kalah ka gumujeng. 24 Dunya ku Allah geus diserenkeun ka nu jarahat, hakim-hakim sina lolong. Lamun lain ku Allah, ku saha deui? 25 Umur kuring ngabelesat siga anu balap lumpat, sapoe ge teu kungsi panggih jeung bagja. 26 Lajuna lir parahu balap, rikat alah batan heulang nyamber hayam. 27 (9:27-28) Sakitu kanyeri dipopohokeun, bari maksakeun diri ngahehegar maneh, karasana kalah ka beuki kasiksa, tetela kuring teh ku Allah tetep dianggap doraka. 28 (9:27) 20
21 Ayub 9.29-10.6 29 Ku sabab tetep dianggap salah, keur naon atuh nyusahkeun maneh oge? 30 Najan dihantem diseretu, diri kuring pamohalan bisa beresih. 31 Ku Allah ge kalah ka dibalangkeun ka jarian, papakean jarareblog matak gareuleuh. 32 Manasina Allah teh jelema, meureun bisa ditembal dicental, meureun bisa dibawa ka pangadilan, ngarah putus mana nu salah. 33 Kaya kieu mah kuring cekcok jeung Allah teh teu aya nu bisa nyapih, moal aya nu bisa mutus, saha nu salah, kuring atawa Allah. 34 Duh Allah, cik ulah kitu-kitu teuing! Nyiksa teh mani pupuasan! 35 Teu sieun abdi mah ngomong kitu ge, da ceuk rarasaan mah abdi teh bener! 10 1 Abdi parantos teu kiat hirup, wungkul ngarasakeun kapeurih. 2 Atuh Gusti teh ulah mung nyalahkeun bae, sebatkeun lantaranana nu matak ijid ka abdi. 3 Naon maksad Gusti dugi ka telenges kitu? Naha ngahaja bae bade ngapeskeun dadamelan ku Anjeun, bade ngayunkeun pangreka jelema jahat? 4 Ari Gusti ningali perkara teh sami sareng jalmi? 5 Ari yuswa Gusti sami sareng umur manusa? 6 Naha atuh dosa abdi dugi ka disusud-susud, kalepatan abdi dugikeun ka dikorehan?
Ayub 10.7-17 7 Gusti kena-kena uninga yen abdi mo aya nu bisa nulung, najan bener ge tetep bae disalahkeun. 8 Pedah abdi kenging Gusti ngawangun sareng ngarakit, heug Gusti ngaraos wenang ngaruksak deui. 9 Pedah abdi dipidamel tina taneuh porang, bade diremukkeun dijadikeun deui lebu? 10 Gusti ka pun bapa maparin tanaga, supados abdi tiasa yuga. Di jero kandungan abdi ku Gusti dibayuan. 11 Raga abdi ku Gusti diwangun ku tulang, dianyam ku urat sarap, tulang dibungkus ku daging sareng kulit. 12 Lajeng dipaparin nyawa, didama-dama, dijaga diraksa, dugi ka usik tiasa hirup. 13 Ayeuna mah abdi terang, sihoreng sapanjang kitu teh cicing-cicing Gusti bade nyilakakeun abdi. 14 Manahoreng abdi dijieun geusan intipeun, teanganeun kasalahan, sangkan teu layak kenging hampura. 15 Teu kaop lepat saeutik sok jebet bae digitik. Sawangsulna ari bener, ukur diapilainkeun. Mani seubeuh ku Gusti dihihina dikakaya. 16 Teu kaop mun ningali abdi menyat, Gusti mani kawas singa, sebrut ngudag buru-buru, malah pinton kasaktian, ngarah abdi cilaka. 17 Tur Gusti mah tara kirang-kirang saksi keur nuding ka abdi sangkan aya jalan geusan 22
Ayub 10.18-11.6 bendu teterasan. Mun hoyong ngagitik deui, Gusti tara kirang-kirang akal. 18 Naha atuh abdi kapungkur diantep lahir ka dunya? Matak naon mun teras bae paehkeun, memeh katingal ku pada jalma! 19 Langkung sae tina kandungan teh antepkeun burusut tuluy ti batan diantep hirup. 20 Parantos atuh abdi teh tinggalkeun, da moal lami deui ge sakarat, samemeh hos hayang bisa minge heula. 21 Moal datang ka teu hilang, moal mulang- mulang deui, mulang ka alam nu poek mongkleng, 22 alam nu peteng ngajumbleng turta pakusut, cahaya ge di dinya mah angger- angger poek." 11 1 (11:1-2) Sopar: "Moal diwalonan eta obrolan Ayub teh? Seja dihaminan bae catur anu sakitu panjangna teh? 2 (11:1) 3 Ayub, dikira eta kasauran teh mo aya nu bisa ngabantah? Dikira nu lian baris kapeupeuh mun anjeun baceo? 4 Anjeun ngarasa bener sorangan, ngarasa beresih di payuneun Allah. 5 Teuing ku hayang, Allah ku manten kersa ngawaler ka anjeun! 6 Muga-muga ka anjeun nerangkeun, yen kapinteran teh rupa-rupa, tur rea anu teu katepi ku uteuk manusa, ku jero-jerona. Mun 23
Ayub 11.7-17 dibanding jeung gedena dosa anjeun, eta hukuman ti Mantenna teh teu sabaraha. 7 Na sanggup anjeun neuleuman wawatesan kaagungan jeung kakawasaan Allah? 8 Dalah langit nu ku urang teu kahontal, ku Allah mah katepi kasungsi. Mantenna awas ka alam kubur, urang mah henteu. 9 Kaagunganana ngungkulan legana jagat, ngungkulan legana samudra. 10 Upama anjeun ku Mantenna didakwa sarta didoja, saha anu bisa ngahalang-halang? 11 Allah mah teges, mana jalma anu taya harga, awas kana sagala lampah jahatna. 12 Jalma bodo kakara bisa mimiti pinter, engke lamun kalde jarah geus lindeuk ti barang borojol. 13 Sing pasrah ka Allah, masing muntang ka Mantenna. 14 Kadorakaan, kaluluputan, jauhkeun ti rumah tangga, 15 sangkan teuneung sarta tanggah ngalawan paneka dunya. 16 Lamun kitu sagala kasusah baris ngiles tina ingetan. Mun caah mah geus eureun, mo kainget-inget deui. 17 Nya hirup kari mencrangna, leuwih ti batan srangenge wanci manceran, nu tadina poek mongkleng, baris ngagebray lir cahya pajar. 24
Ayub 11.18-12.8 18 Moal teu ngarasa aman turta pinuh ku harepan, ku Allah baris diraksa, dipaparin katengtreman. 19 Teu kudu rempan sieun aya musuh, malah loba nu baris marenta tulung. 20 Sabalikna nu jarahat bati culang-cileung jeung tagiwur, teu maranggih panglumpatan, nasibna kari sarupa, nya tiwas jadina." 12 1 (12:1-2) Ayub: "Atuh nu kitu mah geus lumrah. Nu kawas kitu mah mun jelemana paeh kanyahona oge paeh. 2 (12:1) 3 Kuring ge kanyaho teh loba, teu beda ti anjeun, kalah ka kumaha ge moal eleh. Nu dicaturkeun bieu ku anjeun, sarerea ge geus nyaho. 4 Behna mah sobat-sobat ge bet nyeungseurikeun. Tur kuring teh sakitu benerna, teu boga salah. Tapi iraha-iraha ge panyambat kuring ku Allah tangtu didangu. 5 Kena-kena keur sarenang, wani ngulinkeun ka kuring, sasat ngalelepkeun nu titeuleum. 6 Tapi biasa, bangsat jeung jalma-jalma nu teu baroga Allah mah, najan miallahna teh ngan kana kakuatan sorangan, sok teu burung hirupna sarenang. 7 Aranjeun mah ka bangsa manuk jeung margasatwa ge, perlu keneh diajar. 8 Pek tatanya ka mahluk darat jeung laut tina hal pangartina. 25
Ayub 12.9-21 9 Kabeh ge nyarahoeun, yen maranehna beunang ngadamel panangan Allah. 10 Memang Allah anu ngatur kahirupan mahluk-Na, hirupna tiap manusa aya dina kawasa Mantenna. 11 Ceuli teh gunana pikeun ngadengekeun omongan, cara letah pikeun ngarasakeun ngeunahna kadaharan. 12 (12:12-13) Jalma nu geus karolot baroga hikmat, tapi Allah mah nya kagungan hikmat nya kagungan kakawasaan, jalma anu geus karolot baroga paham, ari Allah mah paham kagungan, wewenang kagungan. 13 (12:12) 14 Nu diruag ku Allah taya nu bisa ngadegkeun deui. Anu dikurung ku Allah, taya anu bisa ngaleupaskeun. 15 Mun Mantenna nahan hujan, heug halodo. Mun cai ku Mantenna dibedahkeun, ger caah. 16 Mantenna digjaya, salalawasna unggul. Nu hianat, nu dihianat, duanana aya dina kakawasaana-Na. 17 Kapinteran pangagung dirampas, para pamingpin disina barodo. 18 Raja-raja dirorod didamel sakitan. 19 Imam-imam jeung nu ngasta kawasa direndahkeun. 20 Jalma-jalma nu dipake pananggeuhan dibungkem, pangarti jalma karolot dirorod. 21 Jalma nu ngasta kawasa dihina, para pangagung dieuweuhkeun kakuatanana. 26
27 Ayub 12.22-13.9 22 Tempat anu poek mongkleng ku Mantenna sina caang. 23 Mantenna nu ngersakeun bangsa-bangsa jembar digjaya, Mantenna keneh anu ngapeskeunana. 24 Pamingpinna disina barodo. Sina kapaider sararasab. 25 Gupuy-gapay di nu poek, tingjarigjeug siga nu mabok. 13 1 (13:1-2) Eta omongan, saucap- ucapna pikeun kuring mah teu aneh deui. Lain ngan anjeun bae, kuring ge nyaho taya kacekna. 2 (13:1) 3 Kuring kukulutus teh lain ka aranjeun, tapi ka Allah, rek ngabela perkara kuring. 4 Aranjeun teh bodo, tapi pura-pura pinter, nyeta-nyeta dukun lepus padahal taya kamampuh. 5 Mending repeh, sugan bae disangka pinter! 6 Anggursi dengekeun, heug ngaraskeun ka kuring. 7 Rek naon bohong pipinteranan? Kutan rek ngabantu Allah ku bohong? 8 Arek sasanggupanan mantuan ka Mantenna, arek ngabela perkara Mantenna di pangadilan? 9 Lamun diri aranjeun ku Mantenna ditoong ditempo, aya kira-kirana nu hade di dinya? Dikira Allah iasa dibobodo kawas aranjeun ngabobodo manusa?
Ayub 13.10-22 10 Kereteg prasangka anu buni ge, mo burung ku Mantenna diseukseukan, 11 kakawasaan Mantenna bakal nagiwurkeun anjeun. 12 Papatah-papatah aranjeun lir kebul, taya gunana. Pangbantah-pangbantah aranjeun lembek kawas taneuh porang. 13 Jadi, mending repeh, kuring rek nyarita. Balukarna mah kumaha engke. 14 Geus nekad, paeh hirup kumaha behna. 15 Rek dipaehkeun oge ku Allah mangga teh teuing, da puguh geus taya pisan harepan. Jadi matak naon mun balaka ngabela sagala laku lampah ka Mantenna. 16 Malah ceuk rarasaan, wani kieu teh asa matak salamet, da ari nu jahat mah piraku wani kieu ka Allah. 17 Jadi, bandungan ieu omongan kuring. 18 Kuring geus tarapti, omongan enggeus diatur, sabab yakin diri kuring bener. 19 Ya Allah, leres Gusti teh bade nuding ka abdi? Upami leres, teu sawios abdi seja repeh dugi ka paeh. 20 Nanging gaduh dua rupi panuhun. Upami dikabul, abdi moal dugi ka nyumput ti kersa Gusti. 21 Kahiji, abdi ulah hantem bae disiksa, kadua, ulah dibegbregan bae ku kasieun. 22 Bilih bade Gusti heula nu nyual, mangga, abdi nu ngawangsul. Bilih kedah abdi heula, mangga, Gusti anu ngawaler. 28
Ayub 13.23-14.5 23 Mangga sebatkeun bae, sakumaha seueurna kalepatan sareng dosa abdi, sebatkeun bae, naon kajahatanana. 24 Ku naon Gusti teh mungkur ti abdi, ku naon abdi teh dianggap musuh? 25 Bade ngagebrag? Abdi mah ukur kalakay, gampil diramesna, sakadar jarami garing, gampil diririkesna. 26 Anu pait anu peuheur, breg ku Gusti dibegbregkeun ka diri abdi, malah kasalahan nu enggeus-enggeus ge begbregkeun sakalian. 27 Suku dibangkol, dirante, unggal lengkah diawaskeun, malah ka tapak-tapakna dugi ka dilelekan. 28 Atuh tangtos bae abdi teh ngarempeyek jeg kai bobo, jeg baju dihakanan geget dugi ka karancang. 14 1 Ti barang lahir manusa teh lemah teu aya daya, pondok umurna seueur kasusahna, 2 enggal alum enggal murag cara kembang, les musna cara kalangkang. 3 Kersa Gusti mandang saeutik mah ka abdi, ya Allah? Atanapi abdi teh bade dijogokeun ka pangadilan? 4 Manusa mah mo tiasa ngabijilkeun sipat suci kawantos sipat kaayaanana najis. 5 Jumlah umurna, jumlah bulanna ku Gusti parantos dipatok ti samemehna ti 29
Ayub 14.6-15 sateuacanna parantos dipasti hamo bisa robah deui. 6 Tong ditingalikeun bae, mending antep sina nyorangan, sina ngararasakeun genah tina hirupna anu pinuh ku kacape. 7 Leuheung tangkal, dituar ge henteu lapur-lapur teuing, da osok sirungan deui, 8 najan akarna ngolotan, tunggulna paeh kaurugan taneuh, 9 ana kasaba ku cai mah pelentung kaluar sirung, semu hurip kawas pepetetan anyar. 10 Ari jalmi ana maot tuluy buntu, hirupna duka ka mana tuluyna. 11 Jeg walungan saat ngoletrak, eureun ngocorna, kawas talaga surud caina, tuluy garing, 12 kitu keneh jalma ana geus paeh moal hirup deui, nepi ka leungitna langit ge moal hudang-hudang, moal lilir-lilir pikeun saterusna. 13 Anggursi abdi sumputkeun, di ditu di alam nu paraeh, masing buni, ngantos bendu Gusti sirna, nepi ka cunduk waktuna abdi dipiemut deui. 14 Na tiasa jalmi nu parantos maot hirup deui? Abdi mung hayang enggal leupas tina ieu kalaraan, hayang rada senang ulah kawas ayeuna. 15 Supados samangsa-mangsa digentraan bisa enggal ngawangsul, tangtos ieu mahluk kagungan teh ku Gusti baris kamanah. 30
Ayub 14.16-15.5 16 Najan saincak-incak angger diawaskeun bae, nanging tangtos moal ditaliti deui salahna, 17 da parantos dihampura, dilubarkeun tina dosa, sugri kaluluputan parantos dipupus. 18 Sakumaha gunung-gunung lalongsor urug, cadas-cadas ngalaleser, 19 batu-batu lalegok kacurugan ku cai taneuh palid ku hujan gede. Nya kitu pisan Gusti oge ngabasmi pangharepan hirup manusa. 20 Manusa geus eleh ku Gusti, lajeng diusir salalamina beungeutna diparieuskeun kana pati 21 najan anakna marulya, manehna teu terang-terang, atanapi lamun anakna dihihina, manehna teu mendak beja, 22 wungkul ngarasakeun kanyeri anu keur nyiksa ragana, bari hatena banget nalangsa." 15 1 (15:1-2) Elipas: "Omong kosong Ayub, omong kosong! 2 (15:1) 3 Jelema pinter mah pamohalan nyarita kitu, euweuh pisan eusina, teu bisa dipake ngabela diri. 4 Omongan saperti kitu matak kapok jelema sieun ku Allah, matak ngahalang-halang jalma sasambat ka Mantenna. 5 Saban ucapan nyirikeun kereteg hate nu goreng, mindingan kasalahan ku nganggit-nganggit ucapan. 31
Ayub 15.6-17 6 Teu dicela ku kuring ge anjeun teh geus kacela ku omongan sorangan. 7 Dikira anjeun teh manusa nu pangheulana? Na nyaksian waktu Allah ngadamel gunung-gunung, 8 atawa geus kabeneran ngadenge rancangan-rancangan Allah? Ngan anjeun bae kitu nu boga kapinteran teh? 9 Anu anjeun nyaho, taya sarupa anu kuring teu nyaho, 10 da kuring ge pinter, beunang guguru ti nu geus caretuk dawuk, anu gumelarna ka dunya beh ditueun bapa anjeun. 11 Allah ka anjeun geus maparin panglipur, ku naon embung narima? Kuring nyarita teh kalawan asma Mantenna tur sakecap-kecapna sakieu leuleuyna. 12 Bet anjeun kalah ka napsu, ka kuring nepikeun ka tibubuncelik. 13 Ka Allah nepikeun ka wani jengkel, wani nyalahkeun. 14 Na aya manusa anu enya henteu boga kasalahan, anu bener di payuneun Allah? 15 Dalah ka para malaikat-Na ge Allah teh teu percanten, da eta ge keur Mantenna mah taya nu beresih pikiranana. 16 Komo jalma sipat ruksak taya harga, kawantu tuman notor kagorengan, mani dileguk kawas cai. 17 Yeuh bandungan ieu kanyaho kuring anu bener, 32
Ayub 15.18-28 18 beunang guguru ti nu palinter. Tur aranjeunna ge beunang guguru deui ti sepuh-sepuhna, sarupa ge teu aya anu henteu diajarkeun. 19 Di nagri aranjeunna taya pisan urang asing, taya saurang nu baris nyasabkeun aranjeunna ti Allah. 20 Mungguh jalma jahat tukang ngakaya batur, saumur-umur hirupna ngan gegebegan, 21 soara pikasieuneun kadenge ku manehna, eukeur jongjon ngeunah-ngeunah, ana gerebeg teh digarong. 22 Turug-turug taya taksiran bisa nyingkiran poek, sabab di mana-mana geus nyampak gobang rek maehan. 23 Manuk nu bareuki daging geus ngadaragoan, rek ngaharakanan bangkena. Karasaeun yen dirina geus teu boga harepan, 24 balaina geus ngajega, megat rek ngarogahala, cara lakuning raja perkasa. 25 Tah kitu nasib jelema anu ngamang- ngamang peureup ka Allah teh, nantang ka Anu Maha Kawasa. 26 (15:26-27) Jalma kitu gede hulu, ku bedegong-bedegongna ka Allah ge wani ngudag, nangtang tarung bari ngacung-ngacung tameng. 27 (15:26) 28 Eta teh sok ngajabelan kota-kota ngarampasan imah-imah batur anu 33
34 Ayub 15.29-16.3 ditinggalkeun kabur. Tapi eta kota-kota jeung imah-imah teh baris tumpur ku perang. 29 Beungharna moal bisa lila sagala pangabogana moal aya nu awet umurna, malah kalangkang dirina ge bakal musna. 30 Pamohalan ucul tina pepeteng, kaayaanana lir tangkal anu dahan-dahanna geus garareheng ku seuneu, sarta kembangna beak murudul ku angin. 31 Lamun ngandelkeun kagorengan, lantaran gejul, ganjaranana ge kagorengan deui. 32 Hirupna ngararas samemeh mangsa, lir dahan geus ngarangrangan moal bisa seger deui. 33 Lir tangkal anggur anu buahna geus beak samemeh asak, lir tangkal jetun nu marurag kembangna. 34 Jalma jahat mah moal boga turunan, imah meunang nyieun tina panyogok mah bakal beak kaduruk. 35 Kitu temahna tukang julig tukang nyieun kagorengan mah, anu angen-angenna pinuh ku hasud." 16 1 (16:1-2) Ayub: "Pamanggih kitu mah kuring ge mindeng ngadenge. Bororaah jadi pangbeberah, kalah ka ngagerihan hate. 2 (16:1) 3 Rek hayoh bae nyorocos nepi ka kiamat? Moal beak-beak piomongeun?
Ayub 16.4-13 4 Mun seug anjeun jadi kuring sarta kuring jadi anjeun, kuring oge bisa ngomong kitu, malah bari rek manggut-manggut nandakeun luhur panemu, piraku anjeun teu palid ku omongan kuring, 5 nu dieusi bongbolongan jeung pangbeberah, ngalelemu ku kecap-kecap anu garenah. 6 Ieu kanyeri henteu bisa kabangbrangkeun mun dibawa repeh. Dalah dikumaha. 7 Ya Allah, awak abdi ku Gusti disasaak, anak tumpes ku Gusti sina paraeh. 8 Sihoreng Gusti teh musuh, tega nganiaya ka abdi dugi ka ngajangjawing kieu kantun kulit sareng tulang. Ku batur mah dipajarkeun cingcirining gede dosa. 9 Ku Allah disasaak, anggahota awak pasiksak. Socana ka kuring mani hurung awahing ku cua. 10 Ku jalma dijarebian, dirogrog ditampilingan, 11 ku Allah diserenkeun ka jalma-jalma doraka. 12 Eukeur jongjon hirup ngahenang-hening, ku Allah ujug-ujug dicekek, digaley, dibantingkeun, seug dijieun bubulanan purah nadahan panarajang-Na, 13 nadahan panah-Na ti unggal juru, mani rancleb kana awak, teu watir-watireun, 35
36 Ayub 16.14-17.3 14 ceplok deui, ceplok deui, awak geus pinuh ku raheut. Narajang-Na jeg serdadu geus edan awahing ku ijid-ijidna. 15 Barang pake ge karung, kawantu eukeur prihatin, andiprek dina kebul nyirikeun asor. 16 Beungeut asak balas ceurik balilihan, panon carindul tingguliweng semu geuneuk. 17 Padahal mah kuring teh iraha kejem ka batur. Jadi kuring sasambat teh kalawan satemenna. 18 Cik bumi, tong ngilungan lampah nu jahat ka kuring! Ulah nyicingkeun panyeluk kuring menta kaadilan! 19 Sina kadangu ku nu di sawarga, nu baris tandang melaan kuring. 20 Babaturan maroyokan kuring bati bisa cipanonan, bari lumengis ka Allah. 21 Hayang teh aya nu melaan kuring di payuneun Allah kawas nu melaan sobatna. 22 Taun-taun umur kuring geus laliwat, kuring nyorang jalan taya pigeusaneun malikan deui. 17 1 Hirup kuring geus meh tutup, napas geus meh beak tinggal kuburan nu geus ngajogo. 2 Geus kawangwang, pisakumahaeun bangetna bala rea moyokna. 3 Kitu Gusti, ari sabalakana mah. Tampi atuh pihatur abdi teh, da ku pada jalma mah henteu dianggap,
Ayub 17.4-13 4 kawantu maranehna ku Gusti dihaja, sina lalepat nimbangna perkawis abdi. Matak naon upami ayeuna ulah sina karitu bae. 5 Aya paribasa: Anu nepi ka tega ka sobat pedah aya piuntungeun, anu keuna ku wawalesna teh anakna. 6 Eta paribasa ku maranehna dilarapkeun ka abdi, geus bae anu ngadararenge kitu teh ka darieu, ngadon nyariduhan kana beungeut. 7 Panon celong asa lolong balas ceurik balilihan, suku leungeun kantun sagede-gede elekan. 8 Anu arumangkeuh jujur mani tingraranjug, mani nuding-nuding magar abdi jalma murtad. 9 Anu baroga rasa yen dirina mah mulya beresih, pok deui, pok deui nyebut yakin yen panudingna kitu teh bener. 10 Padahal lamun seug maranehna daratang sareng narangtung di dieu, saurang ge ku abdi moal kapendak aya anu bijaksana. 11 Umur abdi meh lastari, harepan parantos musna, kahayang teu aya nu laksana. 12 Nanging ku ieu sobat-sobat, peuting dipajarkeun beurang, majar teh sakeudeung deui ge caang, ongkoh sidik abdi teh ripuh, nuju poek samagaha. 13 Ayeuna mah parantos teu aya kahayang, lian ti hayang enggal-enggal meuntas ka alam kubur, hayang enggal-enggal ngagojod di alam poek, 37
Ayub 17.14-18.10 14 seja ngabapa kana astana, ngindung midulur ka cacing-cacing anu baris ngahakanan ieu jisim. 15 Lebah mana ayana harepan pikeun abdi, sarupa mah? Cik saha anu ningal, sarupa mah? 16 Ari parantos pindah ka alam kubur mah, parantos teu aya harepan nanaon deui." 18 1 (18:1-2) Bildad: "Ayub! Kuring mah heran, bet anjeun anu keur kitu make teu bisa repeh. Cik eureun ngomong teh, dengekeun batur. 2 (18:1) 3 Na dikira batur teh bodo kawas kebo? 4 Geuning eta kalah ka ripuh da ambek- ambekan bae. Naha kitu keur kapentingan anjeun jagat kudu runtag, gunung kudu urug? 5 Cahaya jalma jahat mah bakal dipareuman terus, moal diseungeut deui, moal dihurungkeun deui, 6 lampu di jero kemahna baris disina poek. 7 Ngalengkahna memang teteg, tapi terus titajong, bluk bae labuh jadi korban polahna sorangan. 8 Leumpang nyampeurkeun jiret, sukuna kasarimped 9 keuneungna kajepit ku tataheunan teu bisaeun deui incah. 10 Dina taneuh lebah nu buni aya jiret, dina jajalaneunana aya nu masangan pitapak. 38
Ayub 18.11-19.2 11 Balai ngintip sakurilingna, nutur-nutur lengkahna. 12 Urut beunghar jadi kalaparan, mana dikikintil ku balai. 13 Awak digulung ku kasakit anu mateni, nepi ka leungeun jeung sukuna buruk. 14 Seug ditongtak ti imah tempat senangna, disered ka hareupeun Malakalmaot. 15 Ari imahna diandih batur, saha bae nu daekeun, kitu ge sanggeus disemprotan heula ku walirang, dibasmi heula kuman-kumanna. 16 Mun tangkal mah akarna paeh, dahanna gararing. 17 Ulah boro ku anu jauh, ku nu di imahna ge geus tara disebut-sebut, geus tara diinget-inget. 18 Geus dibuang ti dunyana nu harirup, disuntrungkeun ti nu caang ka nu poek. 19 Heug teu boga anak, euweuh keur nuluykeun turunan. 20 Sakur anu ngadarenge nasibna, ti wetan nepi ka kulon ukur bati kukurayeun, sieun ngalaman nu kawas kitu. 21 Kitu bagianana jalma doraka mah. Jalma anu teu ngandel ka Allah mah kabeh oge kitu wawalesna." 19 1 (19:1-2) Ayub: "Aeh-aeh, moal eureun-eureun nganyenyeri ka kuring teh? 2 (19:1) 39
40 Ayub 19.3-13 3 Bet hayoh bae nyarekan mani laklak dasar, euweuh kaera! 4 Barina ge mun enya tea mah kuring teh salah, cik naon ngarugikeunana ka anjeun? 5 Make ngarasa leuwih bener batan kuring, mani pok deui, pok deui, majar pang kuring lara kieu teh cingcirining gede dosa. 6 Na teu kaerong yen ieu teh dihaja ku Gusti Allah, geusan mancing-mancing kasalahan kuring? 7 Mantenna enggeus kaniaya ka kuring, kuring malik teu suka. Tapi omongan kuring euweuh nu nganggap. Menta kaadilan kitu keneh euweuh nu nolih. 8 Sagala tarekah taya nu laju, dihalang- halang bae ku Allah, sina poekkeun teu bisa mikir, nepi ka teu bisa deui ihtiar. 9 Harta banda ku Mantenna dirampas, harkat reujeung darajat digejretkeun, 10 harepan-harepan dirabut, kuringna digaley diteundeut-teundeut, lur diantep gering nangtung, sina paeh. 11 Na aya bendu pohara teuing, mani kacida gemeseuna-Na, kuring dianggap musuh gerot-Na, 12 mun nu perang tea mah Mantenna mani ngirimkeun balad, pasanggrahan kuring dikepung, ditingker sakurilingna. 13 Dulur-dulur sina naringgalkeun, nu warawuh geus arembungeun deui wawuh,
41 Ayub 19.14-24 14 sanak baraya jeung sobat-sobat teu nyaho ka marana. 15 Nu bareto osok larbek ngararanjang geus teu aringet-inget deui. Ku lanjang- lanjang purah babantu nepi ka dianggap si manyang-munyung. 16 Nyalukan badega teu nembalan-nembalan acan, dipentaan tulung ambleng. 17 Pamajikan nepi ka mengek irung, baueun ku ambekan kuring. Dulur-dulur pet ku hinis arembungeun deukeut-deukeut acan. 18 Barudak ari nenjo kuring teh tingcirihil ngeak-ngeak. 19 Sobat medok narenjona bangun rek arongkek, malah jalma-jalma anu pangdipikanyaahna ge tega nonggongan. 20 Kulit mani tingulawir, siga geus kari nyangsang kana tulang. Cindekna kuring teh teu samar deui tereh paturay jeung hirup. 21 Ku Allah diteundeut-teundeutkeun nepi ka gepeng. Anu matak cik, da aranjeun mah sobat, sing baroga rasrasan! 22 Bet kalah ka pipilueun ka Allah nyiksa kuring, nganyenyeri teh teu seubeuh- seubeuh. 23 Hayang teh ieu omongan kuring aya nu nyatetkeun, tiap kecapna ditulis dijieun buku. 24 Atawa ditatah dina batu, diukir di dinya, ngarah awet saumur-umur henteu kapupus.
Ayub 19.25-20.6 25 Ayeuna mah keun bae, da engke ahirna mah tangtu aya nu baris ngabelaan kuring teh, ti sawarga. 26 Najan kulit beak ruksak ku panyakit, sapanjang boga keneh awak mah kuring mo weleh tumeuteup ka Allah. 27 baris katenjo ku panon pribadi, tur ku Mantenna ge moal diapilainkeun deui. Ngadenge omongan ti aranjeun, hate nepi ka ngalenyap. Da ceuk aranjeun, 28 Kumaha akalna sangkan manehna nyerieun hate? Seug aranjeun nyarieun ekol keur nyeklek-nyeklekkeun. 29 Tapi ati-ati, sing sayaga nadah pedang- pedang ti Allah, nu baris ngabudalkeun bebendu-Na, ka nu geus nyarieun dosa. Engke kakara ku aranjeun kanyahoan, yen aya Hakimna nu baris ngahukum." 20 1 (20:1-2) Sopar: "Beu, nepi ka kituna Ki Ayub! Kapaksa ieu mah kudu ditimpalan. 2 (20:1) 3 Make ngancam sagala. Tapi kuring nyaho kudu kumaha nakisna. 4 Anjeun tangtu nyaho, ti jaman baheula, ti barang di dunya aya manusa, 5 acan aya jalma jahat nu lana hirup jamuga. 6 Memang nu karitu oge osok naranjung laluhur, malah ceuk babasanna nepi ka maratan langit, sirahna nyundulan mega. 42
Ayub 20.7-18 7 Tapi mo teu buyar lir kekebul. Nu kungsi wawuh jeung eta kari heranna nu aya, pamikirna na ka mana lesna eta jelema! 8 Teu beda ti impian atawa tetenjoan riwan ti peuting, leungit tanpa lebih, ilang tanpa karana, moal tembong-tembong deui, 9 musna ti tempat matuhna. 10 Kakayaan beunangna rarampas ti nu malarat kudu digantian ku anak-anakna. 11 Urut buta tulang buta daging, bet kudu gancang-gancang mulang ka jero taneuh. 12 (20:12-13) Kajahatanana karasaeun ngeunahna, ngadaharna dikemut lila dina sungutna, ngarah lila ngarasakeunana. 13 (20:12) 14 Ari geus nepi ka jero beuteung bet molelel, pait teu beda ti racun. 15 Tungtungna kakayaan beunangna rerebut teh kautahkeun deui, dirampas deui ku Allah, nu geus di jero beuteungna ge diudal. 16 Nu diteureuyna teh lir racun. Tangtu si jahat teh bakal paeh kawas nu dipacok ku oray matih. 17 Moal bisa terus hirup, moal nenjo walungan minyak jetun, moal nenjo susukan anu limpas ku susu jeung madu. 18 Beubeunangan usahana bakal dipulangkeun ka batur, manehna mah moal ngasaan nimat kakayaanana. 43
Ayub 20.19-21.1 19 Kawantu beunang meres, beunang ngarangsadan ti nu malarat, imahna ge meunang ngajabel ti batur. 20 Ku sarakah-sarakahna nepi ka euweuh kaseubeuhanana. 21 Daharna tara nyesakeun. Datang mangsana kamuktianana leungit. 22 Keur meumeujeuhna maju, beredeg ditempuh ku sagala bancang pakewuh. 23 Keun sina jembluk heula, da moal teu dihukum ku Allah. Moal teu bendu Allah teh ka dinya. 24 Tur moal bisa sumingkir, luput tina pedang beusi, moal teu ngudupung beunang ku gondewa tambaga. 25 Awakna parat ku jamparing, congo panah ngagurilap, cer bae getihna mancer, jajantungna ngajeletot. 26 Kakayaan beunangna ngadama-dama ledis sapisan, dirina saanak pamajikan tingjarungkel tutung kaduruk, duka seuneu ti mana da lain beunang manusa. 27 Dosana ku langit didingding-dingding, ku bumi dituding-tuding. 28 Kamuktianana dibasmi, beak palid ku bebendu Allah. 29 Tuh kitu bagianana jalma jahat mah. Kitu dipastikeunana ku Allah." 21 1 (21:1-2) Ayub: "Ayeuna bagian kuring anu ngomong, ku didarengekeun ge kuring teh geus atoh. 44
Ayub 21.2-14 2 (21:1) 3 Barandungan heula nepi ka kuring anggeus nyarita. Ari geus anggeus onaman, rek dipoyok lakar daek ge heug bae. 4 Kuring kukulutus teh lain ka pada manusa, tur nu matak nepi ka teu sabar ge aya sababna. 5 Lamun daraek mah ngaraskeun, nempo kaayaan kuring kieu teh piraku henteu ngahelas, boro-boro loba omong. 6 Kuring teh ana ras ka nu enggeus karandapan, mani rampohpoy jeung gegebegan. 7 Na atuh ari nu jarahat, ku naon ku Allah diantep bae, hirupna sarenang, umurna ge nepikeun ka karolot, 8 barisa nyaraksian anak incuna galede! 9 Rumah tanggana ku Allah tara didatangan ku balai, jararauh tina pancabaya. 10 Ingon-ingonna baranahan, ngajaruruna lungsur-langsar. 11 Barudakna jarongjon arulin tingalajret, kawas anak domba kumincir, 12 arigel-igelan ngigelan kacapi jeung suling. 13 Jararahat, tapi hirupna marulus, ajalna lalangsar teu kudu kasiksa heula. 14 Nu jarahat nyarita ka Allah menta dijauhan da teu harayangeun nyaho kana maksad-maksad Mantenna kana hirup maranehna. 45
46 Ayub 21.15-24 15 Majar teh taya perluna ibadah, nanaonan make kudu neneda ka Allah sagala. 16 Pangrasana lamun usahana hasil, majar teh muklis beunang ku ihtiarna sorangan. Kuring mah paliyas boga pipikiran kitu! 17 Na enya eta teh, majar nu jahat mah hirupna poekkeun bae? Coba, iraha aya nu jahat meunang balai? Na enya Allah sok bendu, nu jahat teh disiksa, 18 dibasmi kawas jarami? Atawa disina beak lir kekebul kaanginkeun? 19 Carek aranjeun, lamun bapa nyieun dosa, anak anu cilakana, nandangan siksa ti Allah. Ceuk kuring mah anu kudu disiksa mah nya anu boga dosana, keun sina ngarasa wawales tina dosana tea. 20 Geus pantesna mun anu dihukum teh anu boga salahna, nu kudu nandangan bebendu ti Allah Nu Maha Kawasa. 21 Na bisa, jelema paeh malire kana bagja cilakana anak? 22 Na mampuh jelema teh ngajar ka Allah, anu ngahakiman dalah ka mahluk-mahluk di sawarga? 23 (21:23-24) Jelema teh sawareh mukti saumur hirupna nepi ka paeh, tur paehna bangun geus sugema, taya genah panasaran, sarta mayitna dipulasara kalawan utama. 24 (21:23)
Ayub 21.25-34 25 Sawareh deui jajauheun tina senang, hirupna wungkul balangsak, paehna dibarung kanalangsaan. 26 Tapi boh nu itu boh nu ieu sarua paeh, sarua dikubur, pada-pada jadi hakaneun cacing. 27 Nyaho kuring oge, aranjeun teh ngadoakeun goreng, 28 nepi ka majar teh, Cik eta jelema jugala nu jahat teh, mana ayeuna imahna? 29 Na aranjeun tara pangangguran ngobrol jeung nu tas nyanyabaan? Na tacan ngadarenge kumaha caritana? 30 Di mana-mana oge ari Allah bendu jeung nyiksa teh, angger bae anu saralamet mah anu jarahat. 31 Di mana aya anu osok tudang-tuding ka nu jahat? Komo nepi ka menta sangkan nu jahat dibales mah, bororaah aya! 32 Ana eta nu jahat teh geus waktuna digotong ka astana, neang kuburanana nu geus meunang ngemitan sagala, 33 anu nungkulan upacara nguburkeunana ge mani rebuan. Taneuh panguruganana ge diurugkeunana teh kacida hormatna, mani lalaunan pisan. 34 Na ari aranjeun! Anu magar rek ngalilipur, kalah ka ngawadul teu paruguh, ngomongkeun anu papalingpang jeung kanyataan." 47
Ayub 22.1-13 22 1 (22:1-2) Elipas: "Na aya jelema, najan anu pangpinterna, anu baris mangpaat ka Gusti Allah? 2 (22:1) 3 Upama anjeun bener ge tur hade gawe, keur Mantenna mah naon piuntungeunana, moal matak ngabantu. 4 Mana ku Mantenna dilara-lara, diterapan cocoba oge lain ku sabab anjeun ibadah, 5 tapi ku sabab geus loba teuing dosa, geus kacida dorakana. 6 Ka dulur ge tega ngarampas gadeanana, nepi ka ngarangsadan, nepi ka dulur teu boga keur salin-salin acan. 7 Ka nu mopo tara mere nginum-nginum acan, ka nu kalaparan bororaah mere dahar. 8 Kalah ka ngarampas tanah, dicokot salegana, ngagunakeun kakawasaan jeung kalungguhan. 9 Ka nu geus raranda cadu ngabantu, ka nu yatim tega ngarampog, tur neungteuinganan. 10 Atuh pantes ayeuna anjeun dironom bahla, ngadak-ngadak loba kasieun, 11 poe jadi poek medem nepi ka anjeun teu bisa nenjo, sarta kalimpudan caah. 12 Allah teh jumeneng-Na di nu pangunculna, di manggung, ka bentang-bentang anu sakitu luhurna ge ningali-Na teh bari tungkul. 13 Kari-kari ceuk anjeun, Uninga naon Gusti Allah, da Mantenna mah di ditu, kahalangan ku angkeub, mo iasa naon-naon. 48
Ayub 22.14-24 14 Anjeun ngira, Mantenna moal ningalieun waktu keur angkat dina pelengkung langit, lantaran kahalangan ku mega. 15 Bet kitu pipikiran anjeun mah, dipake nuturkeun jalan nu disorang ku nu jarahat. 16 Mungguh nu karitu tea, memeh tepi ka mangsa ge geus palid manten ku caah. 17 Moal teu karitu jelema-jelema nu nolak Allah mah, nu teu percaya yen Mantenna kawasa ka manusa. 18 Padahal barisana mukti teh ku saha lamun lain ku Gusti Allah. Kuring mah teu ngarti kana pipikiran jelema jahat teh. 19 Nu matak pantes, mun aya nu jahat meunang wawales teh. Jelema-jelema anu balener jeung teu baroga salah mah kacida aratoheunana. 20 Moal henteu, nu jarahat mah sagala pangabogana baris dibasmi, sesana dihuru nepi ka taya nu kari. 21 Anu matak, ayeuna mah sing nurut ka Allah, sing sadrah, ulah ngamusuhan kitu, sangkan ginanjar berkah-Na. 22 Turut piwulang-Na, imankeun timbalana- Na, teundeun dina ati sanubari. 23 Kudu handap asor rendah hate, tobat ka Allah, eureunan sagala dosa jeung kadorakaan. Sing beresih rumah tangga teh tina sagala masiat. 24 Emas-emasan piceunan, nu pangalusna ge tong lebar alung-alungkeun ka leuwi. 49
Ayub 22.25-23.5 25 Nu jadi emas perak urang, leuwih mulya batan eta, tur taya wates wangenna, nya Allah Nu Maha Kawasa. 26 Lamun kitu, batin anjeun moal weleh ngait ka Allah, da karasa Mantenna teh sumber kabagjaan anjeun. 27 Mun sasambat ku Mantenna tangtu diwaler, sarta anjeun baris nekanan panadaran. 28 Sagala usaha baris ngajadi, jalan hirup ngabulungbung, caang sagala-galana. 29 Jalma anu rendah hate, tangtu diraksa ku Allah, sabalikna ari adigung mah baris digejretkeun. 30 Lamun hirup anjeun lempeng sarta satemenna, sarta bener dina sagala tingkah laku, tangtu ku Mantenna dirahayukeun." 23 1 (23:1-2) Ayub: "Kuring tetep teu tarima, tetep tugenah ku Mantenna. Kumaha teu rek ngarasula? 2 (23:1) 3 Atoh temen mun bisa manggihan Mantenna, ngan teu nyaho kudu ka mana neangna. 4 Mun geus aya di payuneuna-Na mah, sagala hal kuring nu jadi kapanasaran, tangtu diunjukkeun, ditembrakkeun. 5 Hayang nyaho rek ngadawuh kumaha, rek kumaha ngawaler-Na. 50
Ayub 23.6-16 6 Naha baris ngabantah tur nganggo sagala kakawasaana-Na? Sageuy! Sageuy Mantenna teu kersaeun nimbang. 7 Balaka bae kuring mah arek silih tempas jeung Mantenna. Sageuy teu diangken, yen kuring teh ti bareto nepi ka ayeuna henteu salah naon-naon. 8 Hanjakal, Mantenna diteang ka wetan teu nyampak, didongdon ka kulon kosong. 9 Diteang ka kaler henteu kawenehan, tuluy disusul ka kidul, suwung, di dinya ge teu katingal. 10 Parandene kitu, unggal kuring ngalengkah ge kadangueun, jadi upama kuring diuji teh tangtu kauninga lampah kuring teh beresih, 11 lantaran tigin nuturkeun tapak lacak-Na, tara nyimpang-nyimpang, 12 salawasna nurut kana timbalana-Na, taat kana pangersa-Na, tara mawa karep sorangan. 13 Mantenna tara owah gingsir, moal aya nu bisa ngarobah pamadegana-Na, moal aya nu bisa mapalangan kana sagala kersa-Na. 14 Mantenna kagungan rarancang kacida lobana, aya sarupa anu rek dilarapkeun ka diri kuring, tur pasti ku Mantenna dilaksanakeun, 15 nepi ka kuring sumeblak aya di payuneuna-Na, bawaning ku seber kabina-bina. 16 (23:16-17) Wawanen kuring nepi ka beak dipupul ku Nu Maha Kawasa. Nya ku 51
Ayub 23.17-24.9 Mantenna kuring ngarasa gimir teh, lain ku poek anu geus ngalolongkeun paningal kuring. 17 (23:16) 24 1 Ku naon Allah teu ngayakeun waktu keur ngahakiman, hiji poe kaadilan keur sakur nu ngawula ka Mantenna? 2 Jalma-jalma nyorok wates lahan batur, ngarah lahanna tambah lega, malingan domba dicampurkeun jeung anuna. 3 Ka kalde-kalde para pahatu teu dikarikeun, kitu keneh sapi milik para randa nu teu bisa mayar hutang. 4 Hak-hakna kaum miskin ditararahan, nu kokoro dibuburak. 5 Atuh nu mariskin teh lir kalde alas, nareangan dahareun ka leuweung nu kagaringan di mana-mana geus teu manggih dahareun keur anak-anakna. 6 Jadi kapaksa kudu ngala ti lahan lain bogana ngumpulkeun anggur nu aya di kebon-kebon jalma jarahat tea. 7 Ari peuting hareesna di nu ngaliglag, tingporongkol teu dibaju, teu disimbut, 8 lamun hujan di pagunungan, mani kuyumus, marucicid tingsalindung tukangeun batu. 9 Barudak anu geus teu baroga bapa, dibadegakeun, disina kerja paksa, nu teu bisa mayar hutang, anakna dirampas, 52
Ayub 24.10-19 10 nu balangsak diurak, tur teu baju-baju acan. Batur panen, kaum miskin mah ngongkrong. 11 Rajeun ge digarawekeun, upamana meres minyak jeung anggur geusan inumeun, tetep bae tikorona mah gararing. 12 Di lembur patingharegung, nu taratu nu sakarat, tapi kawas henteu didangu ku Allah. 13 Aya deuih, jalma-jalma nu ngamusuh ka nu caang-caang, di nu caang teh kalah ka samar polah, nu matak caang teh disalingkiran. 14 Nu arek ngarogahala, arek maehan si miskin, inditna teh poek keneh memeh caang. Nu ngarampog, biasana peuting-peuting. 15 Nu rek lacur, inditna bada sareupna, bari palungas-palengos sieun kawawuhan. 16 Nu ngabangsat, nu ngagangsir, salawasna sok ti peuting, ti beurang mah ngadedempes nyumputan caang. 17 Jadi ku nu karitu mah caang teh dipikasieun. Sabalikna, ka nu poek-poek mah resep, da pangrasana aman taya bahaya." 18 Sopar: "Jalma jahat bakal katarajang caah, lahan bogana disapa ku Allah moal bisaeun deui manehna melakan kebon anggurna. 19 Lir salju musna ku panas jeung katiga nya kitu jelema nu boga dosa musna ti dunya enggon nu hirup. 53
Ayub 24.20-25.4 20 Ku indungna sorangan ge geus teu dipikainget, jasadna geus dihakanan ku bilatung geus binasa lir tangkal anu geus rubuh. 21 Kitu bagian si euweuh rasrasan. Si tukang ngisat randa-randa, si tara nyaah ka nu garabug. 22 Allah teh maha digjaya. Lamun Mantenna geus meta, si kumawasa dibinasa, si jahat dicabut nyawa. 23 Najan disabaran bae oge, tur diantep sina rareugreug naranjung, tetep ku Allah diincer. 24 Sanggeus diingkeun sakeudeung, sanggeus hasil panejana, kulapes layu ngadadak, lir daun anu ngararas, lempes lir ranggeuyan pare dipetik tina gagangna. 25 Pek, saha nu bisa ngabantah, nu rek nyebut lain kitu? Bisa ngabuktikeun, lamun eta henteu bener?" 25 1 (25:1-2) Bildad: "Allah kawasa liwat saking, kabeh manusa kudu gimir ku Mantenna. Karajaana-Na di sawarga ku Mantenna disantosakeun. 2 (25:1) 3 Aya anu bisa ngitung lobana malaikat anu ngawulaan Mantenna? Aya tempat anu teu kasorot ku cahaya Allah? 4 Bisa manusa teh suci jeung murni dina paningal Mantenna? 54
55 Ayub 25.5-26.11 5 Cacakan bulan, ku Mantenna mah dianggap teu caang. Bentang-bentang oge dianggapna teu mencrang. 6 Komo manusa, si cacing, si insekta! Naon sih ajen manusa di payuneun Allah?" 26 1 (26:1-2) Ayub: "Euleuh, mani capetang kitu eta anjeun, ngabela kuring anu nya lemah nya nandang lara! 2 (26:1) 3 Mani pertengtang mere bongbolongan ka jelema pantar kuring anu sakieu bodona! 4 Cik, ka saha maksudna eta kasauran teh, ti saha meunang ilhamna." 5 Bildad: "Arwah-arwah jelema nu geus maraot tingdaregdeg cai sapangeusina galumeter. 6 Tempat pangancikan nu maraot nonggerak payuneun Allah, turub-turubna teu bisa ngalingan paningali-Na. 7 Allah ngadingdingkeun langit di tungtung kaler, ngagantungkeun bumi di awang-awang nu suwung. 8 Mantenna minuhan mendung ku cai, tur mendungna teu datang ka bedah. 9 Bulan purnama direueukan ku mega. 10 Caang dipisahkeun ti nu poek, wawatesanana ngagulimeng tepung gelang luhureun sagara. 11 Lamun tihang-tihang langit diinggeung- inggeung, seug eta teh genjlong, gumeter bawaning ketir.
Ayub 26.12-27.7 12 Ku pangawasa Mantenna laut datang ka tagiwur. Rahab si naga laut ge kasoran, tiwas ku kawijaksanaan Mantenna. 13 Ku napas Mantenna bray langit lenglang, panangana-Na newak naga laut nu keur kabur, bek dipaehan. 14 Eta anu sakitu poharana teh, kakara mangrupa kila-kilana bae tina kakawasaan Mantenna, minangka harewos-harewos-Na anu katepi ku ceuli urang. Geus komo teuing kaagungan Mantenna sagemblengna, pamohalan bisa kajugjugan." 27 1 (27:1-2) Ayub: "Kuring sumpah demi jumenenging Allah Nu Maha Kawasa, anu teu adil ka kuring, anu nganalangsakeun hate kuring, 2 (27:1) 3 yen: Sapanjang Allah maparin keneh ambekan, 4 paliyas ieu biwir ngucap goreng, ieu letah moal dibikeun ngabohong. 5 Kana pamadegan aranjeun ge pamohalan ngabenerkeun, sarta nepi ka paeh ge keukeuh kuring teu rumasa boga salah. 6 Seja kukuh dina cecekelan yen kuring bener, moal robah pipikiran yen yakin kitu. 7 Mugia teuing anu ngabararantah ngalawan kuring sing nandangan hukumanana, tong dibedakeun ti nu jahat, ti nu garoreng lampahna. 56
57 Ayub 27.8-18 8 Lamun nyawana ku Allah geus dicararabut, cik eta anu marunapek teh rek kumaha! 9 Dina waktu maranehna katarajang papait, naha panyambatna bakal didangu ku Allah? 10 Keun sina galandrung hararayang meunang kabagjaan ti Allah, sina sasambat ka Mantenna teu eureun-eureun. 11 Sugan aranjeun teh kudu dipapatahan ku kuring, diwuruk hal agungna kawasaning Allah, sangkan nyaraho kumaha rarancang Mantenna Nu Maha Kawasa, 12 sanajan eta teh kateuteu-ari, da ku aranjeun ge geus karasa. Na ku naon atuh anggur ngocoblak taya hartina?" 13 Sopar: "Kieu hukuman ti Anu Maha Kawasa ka nu doraka tur lalim: 14 Pek sing laloba anak, tapi anak-anakna kabeh baris paraeh ku perang, incu-incuna karurang dahar. 15 Nu barisa keneh hirup baris hus hos ditekukan ku panyakit, ku randana ge moal ieuh diceungceurikan. 16 Pek baroga perak mangpeti-peti, papakean sababaraha lamari, 17 tapi perakna kapimilikna mah ku nu jalujur, papakeanana dipakena mah ku jalma-jalma anu balageur. 18 Imahna nangtungna moal lila-lila, cara ramat lancah, atawa sasaungan tukang tunggu kebon.
Ayub 27.19-28.7 19 Basa reup mondok mah beunghar, tapi panungtungan, da barang nyaring, kasugihanana geus euweuh. 20 Jol balahi narajang, lir caah ngadadak, wanci peuting dirina kapangpengkeun ku angin ribut, 21 kabawa kabur ti imahna ku angin ti wetan. 22 Sabot roroesan hayang salamet, gebut ku angin dibeubeutkeun taya kawatir. 23 Barang keur lumpat, hiuk katebak deui ku angin, ngagelebug matak sieun, matak binasa." 28 1 Aya tempat pangalian perak, aya tempat paranti ngabesot emas. 2 Beusi dikali ti jero bumi, babatuan dilebur diala tambagana. 3 Tempat poek pangpoekna ku manusa dipariksa, jajantung bumi dikotektak ditaliti, cadas-cadas di nu ngajumbleng ditalugaran. 4 Jauh ti tempat mahluk kumelip, di nu can kungsi pisan katincak, manusa nyieun guha pangalian, digarawe di dinya mencilkeun maneh, guwang-gawing dina tambang, dina sumur pangalian. 5 Bumi di luar ngabijilkeun bangsa dahareun, di jerona dikorowek burak-barik. 6 Babatuanana aya batu nilemna, keusikna aya anu ngandung emas. 7 Jajalaneun dina eta pangalian, dalah ku heulang tara kalanglang, ku gagak tara kateang, 58
Ayub 28.8-21 8 malah maung atawa sato galak nu lianna, taya hiji anu lumanto ka dinya. 9 Cadas sakumaha teuasna ditugar, gunung-gunung dikali didungkar, 10 ditembus ku torowongan, breh kapanggih babatuan anu marulya. 11 Sirah-sirah walungan oge dikali, eusi nu asalna buni diangkat ka anu negla. 12 Tapi cik, di mana ayana ari sumber kapinteran? Ka mana kudu nyukcrukna sangkan kaulik? 13 Kapinteran mo kapanggih ti manusa, mo kaulik aci-acining pangajina. 14 Ceuk dasar sagara, eta mah euweuh di kami, ceuk dasar lautan, eta mah taya di kami. 15 Hamo kabeuli ku emas perak, 16 hamo kabayar ku emas kolot reujeung permata, 17 najan emas golondongan atawa emas perhiasan, kitu deui kaca batu pangalusna, mo bisa dipake nukeuran. 18 Kapinteran leuwih mahal batan mutiara, ti batan kristal atawa mirah dalima, 19 teu kaimbang ku ratna campaka, teu kaudag ku emas pangkolotna. 20 Di mana sumberna ari kapinteran? Ka mana kudu nyukcrukna sangkan kaulik? 21 Gaib, kaalingan tina panon sugri nu kumelip, dalah ku manuk tukang haliber teu bisa tembong. 59
Ayub 28.22-29.5 22 Jungkrang pati jeung maot ge, kana kapinteran ukur ngadenge bejana. 23 Ngan Allah nyalira nu ngahartos kana jalanna, nu uninga kana tempatna. 24 Kawantu Mantenna mah awas ka saampar jagat, tingali ka sakolong langit. 25 Mangsa Mantenna mere tanaga ka angin, bari matok legana lautan, 26 mangsa nangtoskeun iraha mangsana hujan, bari nangtoskeun pijalaneun kilat guludug, 27 eta kapinteran teh ku Mantenna ditilik, seug diuji kamampuhanana, ti dinya disahkeun jeung dipetakeun. 28 Pok Mantenna ngadawuh ka manusa, "Hayang pinter kudu ajrih ka PANGERAN, hayang boga pangarti, sing jauh ti kagorengan." 29 1 Ayub sasauran deui, 2 "Kahayang mah hirup teh cara bihara-bihari, waktu eukeur diraksa keneh ku Allah, 3 basa ku Mantenna tara kendat disarengan, nepi ka kuring tara poekeun, caang ku cahya Mantenna. 4 Harita mah kuring teh jelema mukti, kawantu dalit jeung Allah, rumah tangga ditangtayungan. 5 Jeung Allah Nu Maha Kawasa teu pisah-pisah, jeung anak riung mungpulung. 60
Ayub 29.6-17 6 Tara towong nginum susu, loba sapi loba embe, di kebon di tanah cadas tangkal jetun tingarulang. 7 Ana sesepuh kota gempungan, kuring ge milu nungkulan. 8 Lamun lar kuring ngaliwat, nu ngarora nyararisi mere jalan, nu sarepuh ararajeg ngahalormat. 9 Lamun kuring enggeus datang, pamingpin- pamingpin nu keur cacarios ge liren heula nyariosna, 10 dalah jalma pangpentingna ari datang kuring mah jep jempe. 11 Ku nu nyaraho sorangan atawa ku nu sakadar ngadenge, salampah-lampah kuring dipuji, jadi senen kalemekan. 12 Lamun aya nu miskin ngalengis, gancang ku kuring ditulung. Nu pahatu, nu teu boga pamatuhan geuwat disambat. 13 Jalma-jalma anu dijait ku kuring, kacida tumarimana, kitu deui randa-randa, ku kuring disarenangkeun. 14 Dina sagala hal kuring teh lempeng jeung jujur. 15 Keur nu lolong jadi minangka panonna, keur nu gempor jadi minangka sukuna, 16 keur nu malarat jadi minangka bapana. Semah anu eukeur susah ku kuring dibela. 17 Pangagung lalim ku kuring diwarah, nu jadi korbanna dijait disina leupas. 61
Ayub 29.18-30.2 18 Nu diharep salawasna hayang nanjung panjang umur, mun paeh hayang di imah ngarah utama sugema. 19 Harita kuring teh ibarat tangkal, nu akarna juuh ku cai, dahan-dahan jeung daunna cipruk ku ciibun. 20 Ku jelema diparuji, pakarepan tara gagal. 21 Lamun kuring mere luang, jalma-jalma mani jempe, saregep ngabarandungan. 22 Lamun ngomong enggeus anggeus euweuh nu wani nyambungan, tiap ucap keunana nyerep, lir cihujan rembes ka jero taneuh. 23 Nu ngadarengekeunana bangun pohara resepeunana, lir patani narimakeun hujan. 24 Samangsa maranehna pegat pangharepan, ku kuring sok diimutan, timbul deui wawanenna mun kuring nembongkeun budi marahmay. 25 Urusanana geuwat ku kuring ditangkes tuluy diputus, jelemana dipetakeun, lir balad keur ditata ku rajana. Jalma anu pegat pangharepan dililipur nepi ka teger. 30 1 Na ari ayeuna, ku nu leuwih ngarora ge diseungseurikeun. Bet inget ka kolot-kolotna, kabeh jalma tanpa guna. Leuheung keneh anjing kuring, aya-aya gawena purah ngajaga domba. 2 Naon maranehna mah, jelema ge ruruntukna, diarah tanagana bororaah, kacida halengkerna. 62
Ayub 30.3-14 3 Ku miskin-miskinna, ku lapar-laparna, akar-akar garing ge disaregetan, ti peuting, di tengah tegal gundil, 4 nyarabutan tutuwuhan tegal, diharakan ka akar-akar tangkal nu euweuh rasana. 5 Ku itu ku ieu dibuburak, dieuah-euah kawas ka bangsat. 6 Hareesna di nu nyangkeredong- nyangkeredong, atawa ngalaliang dina lamping karang, 7 tingsalegor kawas sato bae badis, bacacar di handapeun rurungkunan. 8 Manusa piceuneun wungkul, teu paruguh indung bapana, dibuburak ti jero lembur. 9 Eta nu karitu patut, ayeuna mah ka kuring nyeungseurikeun mani nganggap bodor. 10 Bangun kacida sarebeleunana. Tapi ceuk pangrasana mah sakitu teh bageur teuing, da nepi ka nyariduhan kana beungeut. 11 Meureun meungpeung kuring ku Allah dikieu-kieu, nya geus teu walakaya, nya geus beak araheunana, maranehna sakama-kama mupuas ka kuring. 12 Seug eta gorombolan teh narajang, ngabeberik teu eureun-eureun, 13 maregatan arek mergasa, taya nu ngahalang-halang. 14 Maranehna ambreg kana lombang pertahanan kuring, ditenjragan nepi ka runtuh. 63
Ayub 30.15-26 15 Cindekna kuring teh eleh, sieunna kabina-bina, beak wawanen kapupul bayu. Asal mukti geus burindil, lir mega kasapu angin. 16 Ayeuna mah kari nunggu-nunggu ajal taya harepan kana menyat deui. 17 Ari peuting karasa satulang-tulang nyareri, mani asa dikerikan teu eureun-eureun. 18 Sabot kitu, beuheung baju ku Allah ditongtak, tuluy dipuril-puril, 19 terus kuring dibalangkeun ka nu jeblog, taya bedana ti miceun runtah. 20 Ka Allah abdi ngagero, nanging teu diwaro. Ka Gusti abdi jumerit, nanging teu ditolih. 21 Gusti bengis liwat saking, nyiksa pupuasan. 22 Ku Gusti diapung-apung, atuh kabantun ku angin, dibuntang-banting ku topan. 23 Teu sak deui, tangtos bade dicabut nya umur, bade ditotogkeun ka kubur, pangbalikan sarerea. 24 Na ku naon dugi ka nyiksa ka nu parantos teu walakaya, anu parantos teu tiasa naon-naon, kajabi ti neda dipikarunya. 25 Padahal abdi kapungkur, ka nu prihatin sok ngiring sedih, ka nu tunggara ngiring sungkawa. 26 Nu diteda, bagja katut jamugana, nu katampi, papait sareng balai. 64
Ayub 30.27-31.7 27 Awak bejad, dijejewet ku karisi jeung kanyeri, nu kapeleng mung wungkul pisangsaraeun. 28 Titingalan parantos paroek, gegerungan menta tulung, sasambat ka nu araya, nanging lapur taya anu ngalilipur. 29 Sora abdi matak ngarakacak hate kawas sora babaungna ajag atawa jeritna manuk onta di tempat sepi tur suwung. 30 Kulit jadi hideung, awak nyongkab muriang. 31 Kapungkur mah sok nguping lalaguan nu gumbira ayeuna mung bati lumengis midangdam. 31 1 Kuring geus sumpah, jangji moal pelang-pelong ka mojang bari dilamun. 2 Naon nu baris dipidamel ku Allah Nu Maha Kawasa? Baris kumaha ngabalesna kana kalakuan manusa? 3 Sial jeung cilaka pasti ku Mantenna didatangkeun ka anu migawe dosa. 4 Allah pasti uningaeun sagala kalakuan kuring, pasti ningalieun salengkah-lengkah kuring. 5 Sumpah, kuring can kungsi boga lampah goreng, tara pangangguran tupa-tipu. 6 Upama seug ku Allah ditimbang sing bener, moal teu kauninga yen kuring putih beresih. 7 Lamun mengpar ti jalan nu bener, atawa ulad-elod kana kagorengan, lamun ieu leungeun lamokot ku masiat, 65
Ayub 31.8-20 8 daek tumpur pibuateun, atawa kop bahan pangan kuring beakkeun ku deungeun-deungeun. 9 Lamun kuring mikabogoh pamajikan batur, jejengkean taang-toong di tukangeun pantona, 10 pamajikan kuring mangka mangejokeun lalaki sejen, mangka hees jeung lalaki sejen. 11 Lamun enya kuring boga kalakuan nista sarupa kitu dihukum pati ge kajeun. 12 Kalakuan kitu sasat seuneu ngagegedur, seuneu naraka, nu baris malindes ngabasmi naon bae nu aya di kuring. 13 Mun badega gegelendeng ka kuring, teu burung didenge, ditimbang kumaha layakna. 14 Sabab lamun henteu kitu, na werat kuring ngadeuheus ka Allah? Kumaha nya pijawabeun lamun ku Mantenna dipariksa? 15 Lantaran boh kuring boh badega, tunggal dadamelan Allah. 16 Lebah kuring, ka nu miskin tara teu nolih, ka randa-randa anu sangsara tara teu mirosea, 17 tara ngantep pahatu anu teu nyatu, paliyas makmak-mekmek sosoranganan. 18 Saumur-umur, tuman nulungan nu kararitu. 19 Lamun nenjo nu walurat henteu boga baju-baju acan, 20 sok bae ku kuring mah dibere kaen wol, beunang nyieun tina bulu domba nu 66
Ayub 31.21-33 sorangan. Atuh mani bebeakan muji-mujina ka kuring. 21 Lamun kuring kungsi nipu ka nu pahatu, pedah ujub dibawa ka pangadilan ge moal teu meunang, 22 masing pingges ieu leungeun duanana, sing nepi ka sarengkleh ngaraplek. 23 Paliyas boga kalakuan kitu, sieun disiksa ku Allah. 24 Kabeungharan teu dijieun pananggeuhan, 25 kamuktian teu dipake kaagulan. 26 Tara muja ka cahya surya, tara munjung ka bulan purnama. 27 Tara pirajeunan muja ka anu karitu ku cara nyium leungeun sorangan ciri yen muja ka nu karitu. 28 Dosa nu sarupa kitu, manjing kana hukum pati, sabab mungkir ti Nu Maha Kawasa. 29 Mun musuh nandang pakewuh, atawa kagirijig ku balai, haram lamun kuring bungah, paliyas kuring mupuas. 30 Komo nepi ka ngamuga-muga sing paeh mah, paralun, dosa, kikituan teh, dosa! 31 Ka jalma anyar pinanggih tara asa- asa ngaku, gandek-gandek kabeh oge nyarahoeun, tabeat kuring teh kitu. 32 Nu keur nyaba kaburitan lebah imah kuring, geuwat disambat, disimpangkeun, da teu tega ngantep nepi ka hees di emper batur. 33 Batur mah ari boga dosa teh disidem, kuring mah anggur balaka, 67
68 Ayub 31.34-32.2 34 rek pada ngomongkeun kitu ngomongkeun kieu, mangga teh teuing da rumasa, tinimbang bungkem atawa ngaringkeb maneh, dumeh sieun diera-era. 35 Naha moal aya nu percaya ka ieu omongan kuring? Wani sumpah, kabeh ge eta teh enya, Allah Nu Maha Kawasa saksina. Lamun eta panuding-panuding lawan ka kuring ditulis, nepi ka katenjo ku panon kuring, 36 rek disampaykeun dina taktak reujeung agul, malah rek diterapkeun dina sirah lir makuta. 37 Eta sagala kalakuan kuring teh arek diunjukkeun ka Allah, tur ngunjukkeunana ge tangtu tatag sarta ludeung. 38 Lamun aya lahan kuring nu beunang ngagasab, beunang papaksa ti nu bogana anu sah, 39 atawa ngala ngadahar beunang batur melak, ari nu melakna kalaparan, 40 sing tibalik, mun jagong sing jadi jarong, mun pare sing jadi eurih." Sakitu pokpokan Ayub. 32 1 Anu tiluan balem bae teu kersaeun ngawaler, lantaran Ayub ngaraos kacida yakinna yen anjeunna bener. 2 Tapi kasauran aranjeunna teh aya anu ngabandungan di dinya, nya eta Elihu putra Barakel, urang Bus ti kaom Ram. Anjeunna panas manahna ka Ayub anu neugtreug tur sakitu suabanana ka Allah.
Ayub 32.3-13 3 Ka sobat-sobat Ayub anu tiluan oge jengkeleun pisan dumeh beunang kapeupeuh ku Ayub, siga pisan dina eta perkara teh memang Allah anu lepat. 4 Tadi, ku sabab rumaos panganomna, nyabar-nyabar anjeun bae, ngadago seepna kasauran anu geus sarepuh. 5 Barang anu tiluan tea teu ariasaeun ngawaler, Elihu teu tahan deui, 6 pok bae misaur, "Sim kuring rumasa ngora keneh, paralun kumawantun ka nu geus sarepuh, teu wantun milu ngedalkeun kereteg hate. 7 Ceuk emutan, keun Bapa-bapa bae anu cacarios, kawantu sepuh-sepuh mah tangtos luhung panemuna. 8 Nanging sanaos kitu, luhung teh kapan ku kersaning Roh Allah Nu Maha Kawasa. 9 Jalmi jadina pinter atanapi terang kana bebeneran teh sanes ku dumeh kakolotanana. 10 Ku kituna darangukeun, sim kuring seja mihatur. 11 Waktos Bapa-bapa sasauran, sim kuring anteng ngabandungan, seja mulungan pituah-pituahna anu marunel. 12 Dibandungan ti awitna, Bapa-bapa sidik gagal, kawon ku ucap-ucapan Ayub. 13 Atuh naon tawisna, majar Bapa-bapa parantos seueur elmu panemu teh? Ku sabab Bapa-bapa parantos kawon, tangtos mung Allah nu iasa ngawaler ka Ayub. 69
Ayub 32.14-33.4 14 Memang Ayub sasauranana teh ka Bapa-bapa, lain ka sim kuring. Sim kuring seja mangjawabkeun, tapi moal nganggo jalan mamanahan Bapa-bapa. 15 Ayub! Aranjeunna parantos kawon, teu ariasaeun deui ngawalon. 16 Ningal nu parantos bungkem, naha pantes sim kuring cicing-cicing bae? Aranjeunna kalah ka tingharuleng, seepeun pisaureun. 17 Kari sim kuring anu kedah nyarita, kedah ngajawab, ngedalkeun kereteg hate. 18 Sim kuring geus meh teu kuat, hayang buru-buru kedal, piomongeun parantos teu bisa dipondah. 19 Lamun nepi ka teu bisa dikedalkeun, tangtu mudal bedah sorangan, lir kirbat anu pinuh ku anggur anyar. 20 Teu tahan, kudu dibudalkeun. 21 Tapi teu pisan-pisan rek mihak, moal ngugung ka itu, moal ngugung ka ieu. 22 Ongkoh teu tiasa ngugung-ngugung teh, malah mun nepi ka ngugung-ngugung, muga ulah jamuga ti Allah. 33 1 Salajengna dangukeun ieu pihatur, 2 sim kuring sumeja ngedalkeun eusi pikiran, 3 anu medal tina ati sanubari, sanes bohong akon-akon. 4 Roh Allah geus nyiptakeun kuring sarta maparin hirup ka kuring. 70
Ayub 33.5-17 5 Bisi bade ngawaler, ari iasa mah mangga, geura sayagi panakisna. 6 Diri sim kuring sareng salira Pa Ayub, estu sami menggah di payuneun Allah, sami-sami sipat taneuh sareng lebu. 7 Jadi Pa Ayub teu kedah risi-risi, da sim kuring mah teu gaduh niat ngelehkeun. 8 Saur Pa Ayub tadi anu kakuping ku abdi: 9 Kuring teu boga salah. Teu boga kaluluputan, taya dosa naon-naon. 10 Tapi Allah teu kurang-kurang alesan keur nyilakakeun kuring, kuring teh dianggap musuh, 11 suku diterapan rante, saincak saparipolah mani haben diawaskeun. 12 Ceuk sim kuring mah, Pa Ayub, eta teh lepat! Allah mah agungna ngungkulan umat manusa. 13 Naha Pa Ayub nuding ka Allah, magar tara malire kana udah-aduhna manusa? 14 Allah teh ngandikana ku rupi-rupi jalan, ngan urangna tara daek nolih kana sagala dawuhana-Na. 15 Ari ngandika-Na, sakapeung dina impian atawa tetenjoan, sajeroning urang mondok. 16 Pangersa-Na sangkan dawuhana-Na teh digugu, sangkan urang sieun kana panggeuing Mantenna, 17 sangkan eureun tina migawe dosa, jeung sangkan ulah ieu aing. 71
72 Ayub 33.18-28 18 Allah mah tara kagungan niat nyilakakeun jalma, malah jalma teh diaping tina ancaman malakalmaot. 19 Osok soteh meperih, maparin pepeling, jalma dipaparin gering, dipaparin kanyeri nu teu puguh rasakeuneunana. 20 Keur gering mah tara hayang dahar-dahar acan, kajeun kana pangabeuki weleh henteu hayang bae. 21 Awak jadi ngajangjawing, tinggal tulang tingtorelak, 22 bari nunggu-nunggu dawuh geusan iang ka alam kubur. 23 Tapi boa teuing aya malaikat Allah ti anu mangrebu-rebu, anu ngelingan ka eta nu gering sangkan inget kana kawajibanana, 24 seug misaur bari pinuh ku kawelas, Mugi eta jalmi dicageurkeun deui, ulah waka sina asup kana jero kubur, tah ieu kangge panebusna. 25 Seug nu gering teh neutneutan menyat, tanagana pulih deui, bedas deui cara keur ngora. 26 Panedana ku Allah didangu, hatena bungah bisa deui muji ka Allah sagala lampahna ku Allah diloyogkeun ka nu bener. 27 Seug balaka ka balarea, Kuring teh jalma doraka, sagala kalakuan taya nu bener, tapi ku Allah teu weleh ditulung, dicageurkeun. 28 Ku sih piwelas-Na kuring teu tulus asup ka kubur, bisa keneh gumelar di alam dunya.
Ayub 33.29-34.7 29 Kitu mungguing Allah mah, nulung deui, nulung deui. 30 Jalma teh ku Mantenna diraksa hirupna, sina bagja sina jamuga. 31 Ayeuna, mugi Pa Ayub kersa ngabandungan deui pihatur sim kuring salajengna. 32 Nanging bilih aya saurkeuneun mah saurkeun bae, atuh ari Pa Ayub nu leres, memang kitu utamina. 33 Sawangsulna upami henteu, mangga bandungan, sim kuring sumeja mere pepeling, tina hal kabijaksanaan. 34 1 (34:1-2) Bapa-bapa anu sugih ku pangarti, jembar kauninga, darangukeun ieu pihatur sim kuring, 2 (34:1) 3 sangkan tiasa ditimbang-timbang leres henteuna, sapertos kadaharan, disebut ngeunah henteuna teh saparantos diraosan. 4 Kasauran-kasauran Pa Ayub teh urang puguhkeun leres henteuna. 5 Anjeunna keukeuh ngaraos teu kagungan kalepatan, nanging ku Allah teu dipaparin kaadilan. 6 Saurna ge, Na kuring kudu pura-pura ngaku salah sanajan henteu? Diri jadi ruksak kieu, padahal teu boga dosa. 7 Saha deui jalmi nu sapertos Pa Ayub, teu aya semu-semuna ngajenan ka Allah? 73
Ayub 34.8-19 8 Bet teu benten ti anu jarahat, sapamolah sami sareng anu masiat. 9 Nepi ka wantun nyebatkeun, magar taya pisan gunana jelema anut ka Allah teh. 10 Bapa-bapa nu palinter, dangukeun ieu sim kuring Allah Nu Maha Kawasa pamohalan kaliru. 11 Jalma diganjar satimpal reujeung gawena, dibalesna numutkeun kumaha lampahna. 12 Allah Nu Maha Kawasa tara midamel kaawonan, ka sasaha ge tara teu midamel nu satemenna. 13 Naha Mantenna kengingna kawasa teh ti jelema? Naha Mantenna nyangking jagat teh dijenengkeun ku manusa? 14 Mun Mantenna nyabut deui napas kahirupan, 15 sugri nu kumelip pinasti lastari, mulang kana taneuh asalna. 16 Upami Bapa-bapa bijaksana, dangukeun ieu pihatur sim kuring. 17 Naha leres Allah teh ceuceub kana kaadilan? Naha Bapa-bapa bade ngalepatkeun ka Allah Nu Maha Adil? 18 Allah ngahukum raja-raja sareng nu nyarepeng kawasa, lamun aranjeunna tanpa guna atanapi jarahat. 19 Mantenna moal mihak ka nu nyarepeng kawasa, moal leuwih mentingkeun nu beunghar ti batan nu miskin, da sadayana oge sami ciptaan Mantenna. 74
Ayub 34.20-30 20 Mun jalma geus dikersakeun, rek janari tengah peuting sakedet netra hos maot. Ana enggeus dikersakeun, jalma ngelepek harita keneh. Nyabut nyawa pangagung oge Allah mah gampileun bae. 21 Salengkah-lengkah manusa ku Mantenna dititenan. 22 Dosa jalma kajeun di nu poek mongkleng, ku Allah mah katingali nonggerak. 23 Mun Mantenna rek ngahukum, tara mikabutuh waktu. 24 Mun Mantenna rek ngarorod pangagung sangkan diganti ku nu sejen, Mantenna mah henteu perlu papariksa deui, 25 sabab sagala-galana ku Mantenna geus kauninga. Rek janari tengah peuting, ku Mantenna tangtu ragrag tangtu remuk. 26 Sing saha nu jahat tangtu dihukum, kasaksi ku balarea, 27 buruh tina wangkelangna ngabaha ka Mantenna, ngamomorekeun timbalana-Na. 28 Panyambat jalma malarat nu jumerit ka Mantenna, lantaran disangsara ku nu jarahat, tangtu didangu. 29 Mun Mantenna ngersakeun nganggur, moal aya nu bisa ngageureuh-geureuh. Mun Mantenna nyumputan, jalma mo bisa manggihan. 30 Bangsa-bangsa mo bisa kumamaha sangkan leupas tina panggencet bangsa nu teu percaya ka Allah. 75
76 Ayub 34.31-35.3 31 Pa Ayub, kumaha kersa ngangken dosa ka Allah, kersa jangji moal kitu-kitu deui? 32 Kumaha parantos nyuhunkeun sangkan ku Allah dituduhkeun naon nya kalepatan? Kumaha parantos kapok moal midamel deui kaluluputan? 33 Rupina kahoyong Bapa mah Allah teh kedah tumut kumaha Bapa, pangna teu satuju kana pangersa-Na teh, sanes? Perkawis eta kumaha Bapa, da sanes urusan sim kuring. Cobi sebatkeun, kumaha mamanahan teh? 34 Ku emutan, sugri anu ngaruping ieu pihatur, menggah nu sehat pikiran tur berbudi mah tangtos ngahaminan kana pamendak sim kuring, 35 yen kasauran Ayub teh kasauran jalma sasar, sasaur-saurna henteu kalawan dipikir. 36 Upami kasauran-kasauranana tea diemut-emut deui, baris nyata yen taya bedana ti omongan jalma jahat. 37 Dosa-dosana tambah deui sarupi, nya eta ngalawan ka Allah di hareupeun urang anjeunna moyok ka Allah. 35 1 (35:1-2) Ngarasa bener di payuneun Allah teh lepat kabina-bina. 2 (35:1) 3 Ari Bapa dugi ka nyebatkeun, naon gunana kudu suci, naon untungna mun henteu migawe dosa.
Ayub 35.4-14 4 Kasauran Bapa, kitu deui kasauran sobat-sobat Bapa, ku sim kuring rek dijawab kieu: 5 Tingali ka awang-awang, sakumaha luhurna mega? 6 Upama Bapa-bapa midamel dosa, naon ngarugikeunana ka Allah? Upama Bapa-bapa seueur kaluluputan, naon matakna ka Mantenna? 7 Sawangsulna upama Bapa-bapa midamel bener, na eta teh tiasa keur ngabantu ka Gusti Allah? Allah teh moal butuheun ku urang. 8 Lampah urang boh hade boh goreng, untung rugina keuna ka papada manusa keneh. 9 Jalma upama digencet sok lumengis ka batur hayang ditulung. 10 Ari ka Allah anu ngajadikeunana teu inget-inget, tur Mantenna nu nguatkeun ana maranehna nandang sangsara. 11 Teu inget-inget yen Allah geus maparin akal budi ka maranehna, sangkan punjul leuwih ti sato atawa manuk. 12 Atuh najan gegerungan butuh ku pitulung oge, pamohalan ku Allah ditulung, lantaran nya angkuh nya jahat, 13 sasambatna taya pedahna, pamohalan ku Anu Maha Kawasa ditolih. 14 Bapa nyaurkeun majar teu ningali Allah. Antos sing sabar, perkara Bapa teh geus aya di Mantenna. 77
Ayub 35.15-36.11 15 Bapa ngira Allah moal ngahukum. Bapa ngira Allah kurang open kana dosa. 16 Taya pedahna Bapa ngocoblak deui ge, da ucap-ucapan Bapa nyirikeun kurang wiwaha." 36 1 Saur Elihu deui, 2 "Sabar heula sakedap, dangukeun deui pihatur sim kuring, kalayan pajenengan Allah. 3 Pangarti sim kuring teh mahi, ayeuna rek digunakeun, rek dipake nembongkeun yen Allah anu ngajadikeun sim kuring teh estu bener. 4 Sim kuring sanes rek ngabobodo. Ieu anu dipayunan teh jalmi cekap bijaksana. 5 Allah teh maha perkasa! Tapi ka jalma teu mandang rendah. Tur keur Mantenna mah taya hal nu teu kahartos. 6 Mantenna tara ngantep jalma jahat nanjung. Sabalikna anu sangsara mah dibela. 7 Anu balener dijaga diraksa, sina sajajar jeung raja-raja, sina mulya salalawasna. 8 Jelema nu dirante, tur sangsara ku pamolahna, 9 ku Mantenna dibere terang, yen kituna teh ku karana dosana jeung adigungna. 10 Ti dinya digeuing dipepelingan sangkan babalik pikir. 11 Anu narurut sarta ngabakti ka Allah, hirupna mukti santosa. 78
Ayub 36.12-24 12 Sabalikna mun ngabaha eta teh tetela bodo, sabab tangtu cilaka tigebrus ka jero kubur. 13 Mungguh nu henteu malire ka Allah, angger bae murka, dihukum ge pamohalan sasambat ka Allah. 14 Ngora-ngora keneh jiwana geus paeh, ruksak ku laku hirupna nu nista. 15 Manusa ku Allah sok dipeperih, dipaparin kasukeran, eta maksad-Na ngawulang sangkan areling. 16 Bapa ge geus tangtu baris dijait, dipaparin deui kabagjaan, hirup mo aya kakurang. 17 Hukuman anu keur karandapan, eta teh balukarna tina lalampahan. 18 Atos-atos, najan lara ulah dugi ka sasar ucap, ulah nepi ka ngaco ku beuratna sarat. 19 Menta tulung nepi ka jejeritan ge, meak-meakkeun tanaga, moal aya tulungna. 20 Peuting tong diarep-arep datang, saat pimusnaeunana bangsa-bangsa. 21 Atos-atos, ulah malikan deui dosa. Kapan nu matak Bapa nandangan lara oge, maksad-Na sangkan ulah dugi ka kitu. 22 Sing emut, Allah teh Maha Kawasa, Allah teh Guru Nu Agung, guru urang sarerea. 23 Moal aya nu bisa nguah-ngieuh ka Mantenna kudu kitu kudu kieu, atawa nyela dadamelana-Na. 24 Sagala damel-Na salawasna layak dimulyakeun. Bapa oge kudu ngamulyakeun. 79
Ayub 36.25-37.3 25 Sagala tapak damel-Na eces ebreh ka sarerea, tapi saurang ge moal aya nu ngaharti. 26 Kaagungana-Na lain jugjug-jugjugeun, kitu deui lawasna Mantenna jumeneng, lain taksir-taksireun. 27 Nya Allah nu nyaabkeun cai tina beungeut bumi, lajeng dikucurkeun deui ngajadi hujan. 28 Hujan ngucur tina mega mendung, jadi rahmat ka sakabeh manusa. 29 Saurang taya terang jalanna mega di awang-awang, kumaha jadina gelap ngabeledag di langit, panglinggihan Allah. 30 Kilat sina patingburinyay di angkasa, ari di dasar sagara angger-angger poek ngajumbleng. 31 Kitu Mantenna ngayakeun jalan geusan ngabayuan manusa, keur nyayagikeun dahareunana kalawan taya kakurang. 32 Kilat ditewakan, digenggem, lajeng ditimbalan sangkan nyamber titik tujuan. 33 Lamun gelap ngabeledag, ciciren topan rek datang, dalah sasatoan oge nyaho yen eta teh tandaning topan rek ngamuk. 37 1 Ari aya topan teh sim kuring mah nepi ka sok ratug angen. 2 Sorana ngagelebug asal tina baham Allah. Darangukeun! Eta teh gentra Mantenna. 3 Jorelat kilat meulah langit, ti tungtung jagat ka tungtung jagat. 80
81 Ayub 37.4-15 4 Beledag sorana, gelap ngampar handaruan, eta teh gentraning Allah, bareng jeung kilat patingburinyay. 5 Kalawan timbalan Allah, seug aya nu matak helok, anu aheng henteu kahontal ku akal. 6 Kalawan timbalana-Na, salju murubut kana taneuh, hujan gede abreg-abregan. 7 Pagawean manusa kabeh katunda, ku Allah dipegat, sabab Mantenna rek mintonkeun damel-Na anu rongkah. 8 Margasatwa marubus kana liang atawa guhana. 9 Ti kidul datang angin topan, ti kaler datang hawa anu kacida matak tirisna. 10 Cai karimpel katiup ku hawa napasing Allah, tuluy padet ngajadi es. 11 Kerelep kilat ngaburinyay ti jero mega, 12 tingjorelat, jalanna nurutkeun timbalan Allah, tunduk kana parentah-Na, sarapat- serepet ka sakuliah jagat. 13 Allah nurunkeun hujan ka bumi, bisa matak bahla, keur hukuman ka manusa, bisa jadi rahmat, keur nandakeun kurnia-Na. 14 Lenyepkeun, bandungan, Pa Ayub! Manahan eta padamelan Allah nu araheng tea. 15 Kumaha Bapa uninga petaning Allah midamel jeung nimbalan kilat sina ngaburinyay ti jero mega?
Ayub 37.16-38.1 16 Kumaha Bapa uninga kaajaiban anu dipidamel ku Allah, sangkan mega patingkalayang di awang-awang? 17 Moal, moal uninga. Ukur bisa ngarasa panasna ngaheab, ana eta mega ngareueukan bumi lantaran katebak angin ti kidul. 18 Sanggup Bapa mantuan Allah mentangkeun langit, nepi ka kuatna lir logam beunang ngecor? 19 Cik sim kuring papatahan, kumaha pokna ari nyanggem ka Allah! Da pikiran urang teh kosong molongpong, moal bisa gunem catur jeung Mantenna. 20 Paliyas sim kuring mah nyuhunkeun widi cumarita ka Mantenna, kuriak salah tuluy katulah. 21 Ayeuna cahaya langit keur bengras, kacida matak serabna kana panon langit lenglang beresih, mega disapu ku bayu. 22 Breh ebreh di beulah kaler cahaya burahay lir emas. Saestuna kamulyaan Allah teh matak ajrih. 23 Sakitu rosana kawasaning Allah, ku urang hamo kasungsi. Ka manusa sipat wijaksana tur adil. 24 Pantes saban jalma mikagimir ka Mantenna. Ka nu boga angkeuh pinter Mantenna teu pisan nganggap." 38 1 Ti dinya PANGERAN ngadawuh ka Ayub ti jero angin ribut, dawuhana-Na: 82
83 Ayub 38.2-12 2 "Saha maneh, campelak kana hikmat Kami, make ucap-ucap anu nya bodo nya kosong? 3 Maneh geura cengkat, masing cangker sakumaha layakna lalaki. Sing sadia pijawabeun, Kami seja barang tanya: 4 Geus aya maneh basa Kami ngadegkeun jagat? Lamun enya nyaho, sebutkeun. 5 Saha anu nangtukeun legana? Saha anu narik tali ukuranana? Eta kabeh, nyaho maneh pijawabeunana? 6 Kana naon nyeblokna tihang-tihang anu nanggeuy bumi? Saha nu masangkeun batu juru alam dunya? 7 Poe eta wanci subuhna bentang-bentang ragem ngarawih jeung mahluk-mahluk surga sarurak bungah. 8 Saha nu ngabendung lawang-lawang sagara basa eta ngagurudag gumelar ti jero kandungan bumi? 9 Nya Kami. Seug sagara ku Kami disimbutan ku angkeub mendung, dibedong ku mega nu reueuk hideung. 10 Tuluy dibere ciri wawatesanana, dikeureut keur geusan kandeg, lebah tulak lawang-lawang, 11 bari ditimbalan, Geus, semet dieu, ulah terus! Lebah dieu angkara ombak maneh kudu eureun. 12 He Ayub, kungsi maneh dina salila hirup nitah ka poe sina geura subuh?
84 Ayub 38.13-23 13 Enggeus maneh nitah ka sang pajar, nitah nyekel tungtung bumi, sina ngirabkeun umat doraka anu nyamuni di nu baruni? 14 Ari enggeus bray beurang, gunung- gunung jeung jungkrangna narembongan, tingkarendu jiga lawon ngagunduk kawas anu dicapkeun dina taneuh liket. 15 Cahya beurang keur umat nu jahat mah, pohara matak serabna, geusan nyegah maranehna tina papaksa. 16 Kungsi maneh nincak kana sirah laut, atawa ngajajah dasar sagara? 17 Kungsi ka maneh aya nu ngebrehkeun lawang-lawang, anu brasna ka alam kubur? 18 Boga maneh pangabisa geusan ngukur legana jagat? Jawab, lamun enya nyaho! 19 Nyaho maneh, ti mana asalna caang? Naon ari nu jadi sumbering poek? 20 Bisa maneh nuduhkeun ka dinya kudu nepi ka mana majuna, atawa nitah sina baralik deui ka urut inditna? 21 Tangtuna moal teu nyaho da geus sakitu kolotna. Maneh teh lain dijurukeun samemeh alam dunya digelarkeun? 22 Kungsi maneh ngalanglangan gudang salju jeung hujan es? 23 Eta ku Kami dihaja disimpen, geusan dikaluarkeun dina usum werit, dina usum perang jeung usum jurit.
85 Ayub 38.24-35 24 Kungsi maneh ngadongdon tempat bijilna sang surya, atawa ka pangancikan gelebugna angin ti wetan? 25 Saha nu nyieun wahangan keur nadah cihujan? Saha nu naratas pijalaneun kilat jeung guludug? 26 Saha nu nurunkeun hujan ka tempat suwung taya jalmaan? 27 Saha nu nginuman tanah anu nya keri nya garing, nepi ka jujukutan jararadi? 28 Ari hujan atawa ibun bogaeun bapa? 29 Saha indungna ari es jeung cai kimpel, 30 anu ngalantarankeun cai teuas kawas batu, beungeut sagara jeger kimpel ngajadi es? 31 Bisa maneh meungkeut Bentang Tujuh jadi saranggeuy, atawa ngudaran panyimpay Bentang Orion? 32 Bisa maneh ngabijilkeun bentang- bentang, luyu jeung usum-usumna, atawa ngangon bentang Biruang nu gede jeung nu leutikna? 33 Nyaho maneh aturan tataning langit? Bisa maneh nerapkeun pangaruhna mega ka bumi? 34 Bisa maneh ngageroan mega sarta marentah ka dinya, sangkan nurunkeun hujan geusan nyiram awak maneh? 35 Bisa maneh nitah ka kilat sangkan ngerelep, nepi ka kilat teh nyampoyong barina ngomong, Ngiringan sakersa Juragan?
Ayub 38.36-39.5 36 Saha anu ngabejaan manuk waliwis nepi ka nyahoeun yen Walungan Nil baris banjir? Saha anu ngabejaan cangehgar nepi ka nyahoeun yen bakal hujan? 37 Ti antara nu pangpinterna, saha nu bisa milang mega mendung, sarta nyolokan sina bocor ngucurkeun hujan, 38 sangkan taneuh nu geus ngabata ngajadi ledok? 39 Sanggup maneh mangmorokeun mamangsan keur singa, jeung pikeun anak-anakna nu kalaparan, 40 ana keur kapaksa kudu nararumpi dina dungusna, atawa kudu dararepa dina guhana? 41 Saha nu maraban gagak lapar kumalayang, sarta anak-anakna rarecet patingarenggak ka Kami marenta parab? 39 1 Nyaho maneh kana waktuna embe cadas anakan? Enggeus maneh nyaksian uncal jarah ngajuru? 2 Bisa maneh ngitung bulanna nepi ka jejeg waktuna anakan? 3 Nyaho maneh keur ngaheujeunna, nepi ka borosot anakna bijil ka alam dunya? 4 Anakna ngagaledean di pileuweungan, geus galede marisahkeun maneh ninggalkeun indungna. 5 Ku saha diaburna kalde jarah? Ku saha diumbarna sina ngencar bebas lepas? 86
Ayub 39.6-17 6 Minangka kandangna ku Kami disadiaan gurun keusik, sina ngumbar maneh di daerah nu pangset taneuhna. 7 Hirupna jauh ti kota-kota, ti nu garandeng, moal aya nu bisa ngadalian bari seug digawekeun. 8 Nyatuanana di sampalan pagunungan, sakarep-karep milihan dangdaunan nu harejo. 9 Daekeun banteng mun ku maneh digawekeun, atawa ari ti peuting dikandangan? 10 Bisa ku maneh dikaluhan sina narik wuluku, atawa sina ngagusur garu di sawah? 11 Bisa maneh make tanaga rongkahna sina nalangan ngagawekeun anu bareurat? 12 Dina usum panen, na bisa ku maneh sina ngakutan pare, atawa sina ngumpulkeun gabah ti pangirikan? 13 Manuk onta kikiplikna mah gancang naker, tapi euweuh manuk onta anu cara bango bisa hiber. 14 Ana ngendog, endogna diantep ngagaloler dina taneuh, sina kahaneutan ku ngelekebna hawa tina taneuh. 15 Teu boga pisan kamelang bisi endogna katincak, atawa kaidek ku sasatoan, 16 kawas lain ka endogna bae, mangsa bodo masing usahana percumah oge. 17 Dihaja ku Kami sina sakitu bodona, teu dibere temah wadi. 87
Ayub 39.18-26 18 Tapi ana enggeus lumpat, kuda balap katut jokina ge ku eta diseungseurikeun. 19 Naha beunang maneh, Ayub, nu matak kuda sakitu gagahna? Naha maneh anu ngararangkenan beuheungna ku susuri mani ngerab? 20 Na ku maneh pangna eta bisa ngajleng kawas simeut, jeung ana sesegor matak sawan? 21 Cokorna mani kekeduk nyakaran taneuh, bisa nyemprung muru medan perang, daweung teuneung ulat gagah. 22 Sepi karisi euweuh kasieun, cadu mundur, teu rempan ku congo pedang. 23 Pakarang pahlawan nu tarumpakna tinggalenjreng disarada, tinggurilap katojo sang surya. 24 Mun ngadenge teretetna sora tarompet, bangun geus teu betah cicing, awakna ngagidir bangun nguntup hayang geura prung. 25 Saban teretet tarompet, seug bebenger, samemeh der perang campuh, hawana geus kaambeueun. Ceulina rancung, resepeun ngadenge sosoakna para panglima paparentah. 26 Ari manuk heulang, na ku maneh diwarahna hiber, sina meberkeun jangjangna ana eukeur nyuruwuk ka kidul? 88
Ayub 39.27-40.8 27 Kitu deui rajawali, na kudu ngadenge parentah maneh heula, sangkan nyayangna di gunung anu laluhur? 28 Kapan nyayangna teh dina sela-sela cadas pangluhurna, lebah penglutna anu lancip tur netek. 29 Ti lebah dinya matana gular-giler, ngawas-ngawas neangan mamangsan geusan hakaneun. 30 Ana manggih bangke rob dironom, anak-anakna nyarerotan getih. 40 1 (40:1-2) Ayub, maneh nangtang ka Allah Nu Maha Kawasa. Bisa maneh ngajawab pananya-pananya Kami, atawa rek taluk?" 2 (40:1) 3 (40:3-4) Ayub: "Rumaos, nun Gusti, omongan abdi sapertos omongan jelema burung. Kumaha abdi nya kedah ngawangsul? Abdi moal nyanggem nanaon deui, 4 (40:3) 5 parantos seueur teuing abdi nyanggem teh." 6 PANGERAN ngadawuh deui, ti jero angin ribut. 7 PANGERAN: "Geura cengkat masing cangker, sakumaha layakna lalaki. Jawab pertanyaan Kami. 8 Maneh teh rek ngabuktikeun yen Kami teu adil? Rek nyalahkeun Kami, terus ngabenerkeun diri sorangan? 89
Ayub 40.9-20 9 Maneh teh naha sarua rongkah kawas Kami? Bisa sora maneh ngageleger kawas sora Kami? 10 Lamun bisa hempek atuh, Kami hayang neuleu daweungna, hayang nenjo dangongna, siga kumaha gandangna, siga kumaha agungna. 11 Pek ka ditu tatandang hareupeun nu galede hulu, coba hinakeun ku maneh, budalkeun amarah ka darinya. 12 Coba perong sina ngeluk tingpurungkut, terus leyek tah nu jarahat teh, 13 nepi ka marubuy kana taneuh, nyalalusruk ka enggon anu paraeh. 14 Lamun sanggup, pasti ku Kami dipuji, meureun Kami ngaku yen maneh teh pinunjul. 15 Coba awas-awas kuda Nil, boh eta boh maneh, nya Kami anu nyieunna. Ari nyatuna mah jukut, teu beda ti sapi. 16 Tapi awakna bedasna kabina-bina, urat-uratna laliat. 17 Ana buntutna centang, mani nanjeur jeg kai kiputri, urat pingpingna pating berehil. 18 Balung-balungna tarareuas jeg tambaga, babajegna jeg ruji-ruji beusi. 19 Di antara mahluk-mahluk Kami, ngan eta anu pohara matak helokna. Elehna ngan ku Anu nyiptakeunana. 20 Jukut piparabeunana, sasat disodoran ti gunung-gunung, tempat pangulinan sato galak. 90
Ayub 40.21-41.8 21 Gupakna handapeun tatangkalan anu carucukan, sok nyelegon dina dapuran kaso di sisi rawa, 22 diiuh-iuh ku tatangkalan nu carucukan jeung tangkal bidara, anu rajeg sisi walungan. 23 Najan walungan ngocorna tarik teu inggiseun. Cai neumbagan bangusna ge, anteng-anteng bae. 24 Saha nu bisa nyolok matana nepi ka lolong sangkan eta bisa kagusur? Saha nu bisa ngabarengkos bangusna? 41 1 Bisa maneh newak Lewiatan, ditohok atawa dieurad letahna tuluy dibedol? 2 Bisa maneh ngerong cungurna ku dadung atawa ngait cacapekna ku ruruhit, 3 nepi ka eta lumengis menta dileupaskeun deui, atawa ampun-ampunan menta karunya, 4 atawa ngikrarkeun akad sumpah yen seja kumawula ka maneh saumur-umur? 5 Bisa eta teh ku maneh dicocoo kawas manuk ingu, atawa dijieun tongtoneun lanjang-lanjang maneh? 6 Na eta teh bisa ditatawarkeun ka palika, atawa dijual ka tukang lauk sakeleng-sakeleng? 7 Na teurak kulitna ditusuk ku trisula atawa ditojos huluna ku tohok? 8 Pek pangangguran toel, sakali ge maneh kapok, bangbaungeun saumur hirup, mo poho-poho basa keur tarungna! 91
Ayub 41.9-21 9 Kakara ku nenjona ge geus ngalumpuruk, kabur manten pangacian. 10 Ana eta geus culanggeuk, dangongna pikagimireun, bororaah aya nu wani deukeut-deukeut. 11 Di sajagat hamo aya nu sanggup tarung jeung eta, bari salamet teu paeh. 12 Urang tataan ku Kami wincikan anggahotana, sakumaha gagahna, sakumaha rongkah tanagana. 13 Kulit luarna pamohalan bisa kasebit, pakarang pamohalan aya nu bisa nyempalkeun. 14 Saha nu sanggup nyalawakkeun sungutna, anu ranggeteng ku huntu, sareukeut matak palaur? 15 Tonggongna jeg dilakop ku rebuan batok, teuas alah batan batu, mani kekep parerekep, 16 pateteep raraket padedempet, nepikeun ka hawa ge mo bisa seseleket. 17 Awahing ku kekep jeung rekep, pamohalan aya kulitna nu bisa kabeset. 18 Beresinna mani ngaburinyay, matana moncorong lir surya kakara medal. 19 Bangusna nyebrot hurung, cahayana racleng patingburinyay. 20 Irungna gegebosan ngabijilkeun saab, ngelun siga haseup pangdurukan jukut dina pariuk. 21 Ambekanana ge mani kingkilaban, sungutna mura-murakeun seuneu. 92
Ayub 41.22-34 93 22 Pundukna istuning tangguh, tanggoh lain meumeueusan, anu paamprok tangtu kasima. 23 Kulitna euweuh pisan uduh-uduhna, tarareuas ngabaketrak kawas beusi. 24 Hatena teuas jeg batu, tara kaeunteupan sieun, teuas padet kawas batu panggilingan. 25 Ana jung ngajurungkunung, jalma anu panggagahna ge kasima, hareugeueun, leungit tanagana. 26 Pedang nambag, tumbak nyoledat, jamparing teu mahi, tohok moyodok, sagala pakarang taya nu teurak. 27 Beusi dianggap jarami, tambaga dianggap pangpung bobo. 28 Cadu lumpat ku dipanah, katimbul batu asa katinggang kalakay. 29 Gada dianggap panggere, dilempag kalah ka genaheun. 30 Sisitna rareges, reregean jiga pepecahan beling, ana ngorondang, leutak ambacak kacakar. 31 Laut dikubek digibeg-gibeg, mani ngagolak lir keur ditaheur, tingburial tingberekbek jeg minyak ngagolak dina kancah. 32 Alur urutna boborelakan, laut ngabudah mani bodas saluluar. 33 Eta mahluk istuning euweuh kasieun, di sajagat sepi tanding tuna lawan. 34 Sato anu panggagahna ge ku eta mah teu dianggap, kawantu Lewiatan mah rajaning sato galak."
Ayub 42.1-8 42 1 Ayub ngawangsul ka PANGERAN, 2 "Yaktos, Gusti teh kawasa sagala rupi, sakersa-kersa ngajadi. 3 Leres satimbalan Gusti, abdi teh bodo katotoloyoh, kumawantun nguji kapinteran Gusti, ngomongkeun perkawis anu ku abdi henteu kaharti, anu kaahenganana henteu tiasa kajudi. 4 Abdi ditimbalan ngaregepkeun ari Gusti keur ngalahir, kangge ngawangsul pamariksa Gusti. 5 Kapungkur terang ka Gusti teh mung tina carios batur nanging ayeuna mah terang ku ningal sorangan. 6 Ana emut kana ucapan sorangan, estu kalintang isinna, seja nyanggakeun pertobat, seja nyuksruk kana lebu." 7 Sanggeus ngadawuh ka Ayub, PANGERAN lajeng ngadawuh ka Elipas, dawuhana-Na, "Kami keuheul liwat saking ka maneh jeung ka sobat maneh nu duaan, lantaran maneh teu bener medar sipat Kami, henteu cara Ayub abdi Kami. 8 Ku sabab eta, kudu nyokot sapi jalu tujuh jeung domba jalu tujuh, kurbankeun di dieu pikeun nebus kasalahan maraneh. Menta dipangnedakeun ku Ayub, sabab ngan paneda manehna anu arek didenge, sangkan maraneh ku Kami ulah nepi ka dibales satimpal jeung ucapan-ucapan anu sakitu 94
95 Ayub 42.9-15 barurungna, teu bener ngomongkeun perkara Kami, teu kawas Ayub." 9 Seug eta dawuhan teh ku Elipas, Bildad jeung Sopar ditedunan. Ku Ayub dipangnedakeun, sarta ku PANGERAN dikabul. 10 Ti dinya, sanggeus mangnedakeun tilu sobatna tea, Ayub ku PANGERAN dipulihkeun, tur dikersakeun mukti deui, malah nepi ka dua tikeleun ti tadina. 11 Saderek-saderekna istri pameget, kitu deui sobat-sobat heubeulna ngaralayad bari nungkulan hajatna Ayub. Kabeh narembongkeun bela sungkawana tina hal sagala sangsara anu ditibankeun ku PANGERAN ka anjeunna, sarta anjeunna pada ngalilipur. Maranehna nyararumbang ka Ayub, masing-masing ku duit sawatara jumlah jeung ali emas hiji. 12 Ka tungtungnakeun hirup Ayub ku PANGERAN dihujanan ku berkah leuwih ti asal tadina. Pipiaraanana jumlahna teh: Domba 14.000, onta 6.000, kalde 1.000, sapi 2.000. 13 Sarta kagungan deui putra, tujuh pameget tilu istri. 14 Putra istri nu kahiji jenenganana Jamimah, nu kadua Kasiah, nu katilu Keren Hapuk. 15 Eta putra-putra istri, tiluanana geulisna kawanti-wanti, sadunya taya nu nanding. Tiluanana ku ramana dipaparin warisan cara saderek-saderekna nu pameget.
Ayub 42.16-17 16 Ti semet harita Ayub masih keneh jumeneng 140 taun deui, iasa nyaksian putu-putu jeung buyut. 17 Pupus-pupus sanggeus lambat-lambut nya yuswa. 96
Mazmur 1 1 Nya bagja jalma anu nolak pangajak jalma jahat, anu teu kabaud kana laku teu puguh, teu kabawakeun ka anu sok nyapirakeun Allah. 2 Sabalikna resep nurut kana Hukum PANGERAN, bari diulik beurang peuting. 3 Jelema anu kitu ibarat tangkal nu jadi di sisi walungan, dina usumna tangtu buahan, daunna ge moal aya alumna, sapanejana tangtu tinekanan. 4 Sabalikna jelema jahat, kaayaanana jeg huut katiup angin. 5 Jalma jahat ku Allah tangtu dihukum, jeung dipisahkeun ti umat-Na. 6 Jalma bener, diraksa jeung dijaga ku PANGERAN, sabalikna jalma jahat mah nuju kana kamusnaan. 2 1 Naon sababna bangsa-bangsa rek bararontak? Ku naon jalma-jalma nyarieun rarancang tanpa guna? 2 Raja-rajana barontak para pangerehna sakait rek ngalawan ka PANGERAN, jeung ka raja pamilih Mantenna. 3 Aromongna, "Hayu urang ngabebaskeun maneh tina kawasana, urang piceun belengguna."
Mazmur 2.4-3.2 4 Ti tahta-Na di sawarga, PANGERAN gumujeng, pepetaan maranehna disapirakeun. 5 Geus kitu Mantenna nyentak, wera ka maranehna, ngarencodkeun maranehna ku amarah-Na. 6 Mantenna ngadawuh, "Kami geus ngangkat hiji raja di Sion, gunung suci Kami!" 7 "Kami rek nguarkeun," saur raja, "nu geus jadi putusan PANGERAN. Kieu dawuhan Allah ka kami, Hidep teh putra Kami; poe ieu pisan hidep ku Kami digelarkeun. 8 Pok penta ka Kami, eta sakabeh bangsa teh, tangtu baris diselehkeun ka hidep, sarta sakuliah jagat nya hidep anu boga. 9 Pek geura parentah ku iteuk beusi, pasti maranehna ajur remuk jeg pariuk peupeus." 10 Ku sabab kitu, he para raja, masing daek ngarti, kitu keneh anu nyarekel kakawasaan, tarima ieu pepeling! 11 Sing ibadah ka PANGERAN, kalawan sieun, geura sumujud ka Mantenna bari gumeter. 12 (2-11b) Sabab lamun teu kitu tangtu Mantenna bendu; aranjeun tangtu tiwas. Bagja sing saha anu nyalindung ka Mantenna! 3 1 (3-1) Jabur Daud, waktu anjeunna nyingkahan putrana, Absalom. (3-2) Nun PANGERAN, musuh abdi mangpirang-pirang, sakitu seueurna anu malik ngaralawan! 2 (3-3) Abdi pada ngaromongkeun, kieu carekna, "Allah moal nulungan manehna!" 2
Mazmur 3.3-4.3 3 (3-4) Nanging nun PANGERAN, Anjeun teh kepeng nu mindingan abdi salamina. Abdi dipaparin kaunggulan, dipaparin deui wawanen. 4 (3-5) Kami sasambat ka PANGERAN, sarta Mantenna ngawaler ti pasir suci-Na. 5 (3-6) Dug kami ngedeng, reup mondok, sapeupeuting ku PANGERAN diraksa. 6 (3-7) Kami teu sieun ku musuh mangrebu-rebu nu ngepung kami ti unggal juru. 7 (3-8) Nun PANGERAN, nun Allah, salametkeun abdi! Hukum sadayana musuh abdi, lumpuhkeun kakuatanana sing ulah bisaeun nyilakakeun abdi. 8 (3-9) Kaunggulan datangna ti PANGERAN mugia Mantenna ngaberkahan umat-Na. 4 1 (4-1) Pikeun pamingpin biduan. Dipirig ku kacapi. Jabur Daud. (4-2) Samangsa abdi sasambat, mugi diwaler, nun Allah, panyaluuhan abdi! Gusti parantos nulungan, waktos abdi susah. Ayeuna ge mugi mikawelas, paneda abdi mugi didangu. 2 (4-3) He jalma-jalma, rek nepi ka iraha maraneh ngahina ka kami? Rek nepi ka iraha resep ka nu tanpa guna jeung moro-moro nu teu bener? 3 (4-4) Inget, PANGERAN geus milih jelema nu bener, dijadikeun milik-Na, upama kami sasambat ka Mantenna, pasti didangu. 3
Mazmur 4.4-5.5 4 (4-5) Sing ngadegdeg sieun, ulah nyieun deui dosa! Pek hal eta lalenyepan ari keur sepi sorangan di enggon. 5 (4-6) Baktikeun kurban anu bener ka PANGERAN, tuluy ngandel ka Mantenna. 6 (4-7) Seueur nu sok neneda kieu, "Pasihan abdi berkah langkung seueur, nun PANGERAN, mugi aya piwelas!" 7 (4-8) Nanging kasukaan anu ku Anjeun dipaparinkeun ka abdi mah langkung ti kasukaan jalma-jalma anu mucekil hasil panenna. 8 (4-9) Waktos ngedeng, abdi tiasa sare tibra, mung ku Anjeun, nun PANGERAN, hirup abdi aman santosa. 5 1 (5-1) Pikeun pamingpin biduan. Dipirig ku suling. Jabur Daud. (5-2) Nun PANGERAN, dangukeun ieu panuhun abdi, pirosea rumahuh abdi. 2 (5-3) Dangukeun panyambat abdi neda pitulung, nun Allah abdi, raja abdi! 3 (5-4) Ka Gusti abdi neneda, nun PANGERAN; dangukeun sora abdi enjing- enjing; waktos panonpoe bijil, abdi ngunjukkeun paneda, sareng ngantos waleranana. 4 (5-5) Margi Gusti sanes Allah nu seneng kaawonan, Gusti moal ngantep kajahatan. 5 (5-6) Gusti teu tahan ningali jalmi adigung ceuceub ka nu lampahna jahat. 4
Mazmur 5.6-6.1 6 (5-7) Tukang-tukang bohong ku Gusti dibasmi, tukang maehan sareng tukang tipu dihina. 7 (5-8) Nanging ku margi Anjeun sakitu asihna, abdi kenging asup ka gedong Gusti, kenging ngabakti di Bait Gusti anu suci sujud ka Gusti kalayan hormat. 8 (5-9) Nun PANGERAN, musuh abdi kacida seueurna! Mugi abdi dituyun ngalampahkeun pangersa Gusti; tuduhkeun jalan Gusti nu ku abdi kedah disorang. 9 (5-10) Margi omongan musuh teh teu aya andeleunana, karepna mung bade ngabinasa, ucap-ucapanana sarae, matak kapincut, padahal pinuh ku tipu daya. 10 (5-11) Mugi nu karitu teh dihukum, nun Allah, sina carilaka ku rarancangna sorangan. Usir ti payuneun Gusti margi seueur dosana, sareng ngaralawan ka Gusti. 11 (5-12) Dupi anu milari salamet ka Gusti mah bakal saruka, tiasa nyaranyi suka bungah salamina. Tangtayungan sugri anu nyaah ka Gusti, supados ngaraos suka ku karana Gusti. 12 (5-13) Gusti ngaberkahan sakur anu narurut, nun PANGERAN; piwelas Gusti ibarat kepeng keur maranehna. 6 1 (6-1) Pikeun pamingpin biduan. Dipirig ku kacapi. Nurutkeun lagu nu kadalapan. Jabur Daud. (6-2) Nun PANGERAN, sanaos 5
Mazmur 6.2-7.1 Gusti bendu, ulah dugi neunggeul ka abdi! Sanaos Gusti wera, abdi ulah disiksa. 2 (6-3) Sing welas, nun Gusti, abdi parantos seep tanaga, parantos lungse, paparin kakuatan, 3 (6-4) awak sakujur karaos ajur. Nun PANGERAN, lami keneh bade ngantep ka abdi teh? 4 (6-5) Sumping atuh, salametkeun abdi, nun PANGERAN, jait abdi tina baya pati, ku karana piwelas Gusti. 5 (6-6) Di alam kubur mah Gusti moal dipikaemut di ditu mah moal aya anu muji ka Gusti. 6 (6-7) Abdi lungse balas rupek nya hate, unggal wengi ceurik balilihan, cipanon maseuhan bantal. 7 (6-8) Abdi meh teu tiasa ningal, panon carindul balas ceurik, nya musuh lantaranana. 8 (6-9) Nyingkah sing jauh, he para durjana! Sabab PANGERAN ngadangueun ceurik kami, 9 (6-10) ngadangueun panyambat kami menta tulung, paneda kami baris ditarima. 10 (6-11) Musuh kami bakal ngarasa getirna kaera dumeh eleh, ngadadak jadi baringung tuluy kalabur. 7 1 Tangis Daud ku karana Kus, urang Binyamin; dinyanyikeun ka PANGERAN. (7-2) Nun PANGERAN, Allah abdi, abdi nyuhunkeun diraksa, luputkeun, salametkeun, leupaskeun ti nu ngudag-ngudag. 6
Mazmur 7.2-10 2 (7-3) Ulah dugi ka maranehna lir singa ngagusur abdi, sarta abdi henteu aya nu nulungan, tangtos abdi disasaak. 3 (7-4) (7:4-5) Nun PANGERAN, Allah abdi, upami abdi jahat upami kantos nipu babaturan upami kejem ka musuh tanpa lantaran, upami kantos ngalampahkeun anu sarupi kitu, 4 (7:3) 5 (7-6) sawios musuh sina nguber-nguber sarta abdi kacerek, sawios abdi sina ditigas, dipaehan, mayit abdi diantep ngalumbuk dina taneuh. 6 (7-7) Gedurkeun amarah, nun PANGERAN! Musuh abdi anu ngamuk teh ayonan enggal singkil, abdi belaan, apan Gusti meredih kaadilan. 7 (7-8) Kempelkeun bangsa-bangsa sina ngariung ka Gusti, kawasaan ku Gusti ti sawarga. 8 (7-9) Gusti ngahakiman umat manusa, abdi nyuhunkeun kaadilan, nun PANGERAN; Gusti uninga yen abdi teu salah. 9 (7-10) Gusti teh Allah nu adil, anu nilik pikiran jeung karep manusa. Eureunkeun kagorengan jalma jahat, ganjar jalmi anu balener. 10 (7-11) Allah teh panyalindungan kaula, anu nyalametkeun jalma nu nurut ka Mantenna. 7
Mazmur 7.11-8.3 11 (7-12) Allah teh Hakim nu adil, anu salawasna ngahukum jelema jahat. 12 (7-13) Lamun maranehna teu daraek tobat, Allah baris ngasah pedang-Na. Mantenna ngawengkang gondewa tinggal ngalepas, 13 (7-14) nyepeng pakarang nu matih ngecengkeun panah nu hurung. 14 (7-15) Titenan, kumaha si jahat ngulik kajahatan, ngararancang huru-hara, ngajalankeun tipu daya. 15 (7-16) Tapi pitapak beunangna masang keur batur keunana ka maranehna sorangan. 16 (7-17) Kajuliganana malindes kana dirina, cilaka ku katelengesanana sorangan. 17 (7-18) Kaula muji sukur reh PANGERAN teh adil, kaula ngamulyakeun jenengana-Na Nu Maha Agung. 8 1 (8-1) Pikeun pamingpin biduan. Nurutkeun lagu Gitit. Jabur Daud. (8-2) Nun PANGERAN, Gusti abdi sadaya, kaagungan Gusti tembong di sakuliah jagat! Kamulyaan Gusti maratan langit; 2 (8-3) dinyanyikeun ku barudak sareng orok. Gusti reugreug, aman ti sadaya musuh, sing sakur anu ngalawan ku Gusti dibungkem. 3 (8-4) Ana abdi narawang langit, damelan Gusti, bulan sareng bentang-bentang kenging Gusti merenahkeun, 8
Mazmur 8.4-9.5 4 (8-5) manusa teh naon, ku Gusti dugi ka dipikaemut; naon manusa teh, ku Gusti dugi ka dipirosea? 5 (8-6) Dipidamelna ku Gusti meh nyaruaan Gusti ku manten, dimakutaan ku kamulyaan sareng kahormatan, 6 (8-7) sina murba ka sugri dadamelan Gusti, sina marentah sadaya mahluk; 7 (8-8) domba sareng sapi, katut sasatoan pangeusi leuweung, 8 (8-9) manuk-manuk sareng lauk sareng saniskanten mahluk di laut. 9 (8-10) Nun PANGERAN, Gusti abdi sadaya, kaagungan Gusti tembong di sakuliah jagat! 9 1 (9-1) Pikeun pamingpin biduan. Nurutkeun lagu Mut Laben. Jabur Daud. (9-2) Kalayan hate mantep, nun PANGERAN, abdi sumeja muji ka Gusti, sareng seja ngamashurkeun padamelan Gusti anu araheng. 2 (9-3) Ku karana Gusti, abdi bingah sumeja nyanyi. Sumeja nyanyi muji ka Gusti, nun Allah Nu Maha Kawasa. 3 (9-4) Musuh-musuh abdi bubar birat barang naringal Gusti tembong, tingjarungkel paraeh. 4 (9-5) Gusti ngahukum kalawan adil tur jujur, parantos ngabelaan perkawis abdi. 5 (9-6) Gusti parantos ngahukum bangsa- bangsa nu jarahat parantos dibasmi, moal aya nu nginget-nginget deui. 9
Mazmur 9.6-15 6 (9-7) Musuh-musuh parantos musna sapapaosna, kota-kotana ku Gusti parantos diancurkeun, moal aya deui nu mikaeling. 7 (9-8) Demi PANGERAN mah raja salalanggengna, tahta pangadilana-Na geus nanjeur. 8 (9-9) Anjeunna marentah dunya kalayan adil, ngahakiman bangsa-bangsa ku kaadilan. 9 (9-10) PANGERAN teh pananggeuhan keur sakur nu ditindes, panyalindungan dina mangsa susah. 10 (9-11) Anu tarerang ka Gusti, nun PANGERAN, bakal ngaharep ka Gusti, sugri anu marek ku Gusti tara ditolak. 11 (9-12) Sanggakeun puji ka PANGERAN, anu marentah di Sion! Mashurkeun padamelana-Na ka sakumna bangsa-bangsa! 12 (9-13) Allah emut ka nu sangsara, henteu lali kana panyambatna, sareng ngahukuman jalma-jalma nu nyiksa ka maranehna. 13 (9-14) Duh PANGERAN, mugi aya piwelas! Tingali talajak musuh anu nyangsara ka abdi! Nun PANGERAN, jait abdi tina ajal. 14 (9-15) Supados abdi tiasa nangtung hareupeun urang Yerusalem, nembongkeun kabungah parantos disalametkeun ku Gusti. 15 (9-16) Bangsa-bangsa nyarieun lombang, maranehna anu tigebrus, beunang ku pitapakna sorangan. 10
11 Mazmur 9.16-10.6 16 (9-17) PANGERAN ngebrehkeun anjeun ku putusan hukum-Na nu adil, nu daroraka teh cilaka ku polahna sorangan. 17 (9-18) Nya paeh bagian nu jarahat mah, bagian jelema anu narolak ka Allah. 18 (9-19) Nu balangsak moal salilana diantep; moal salilana pangarep-ngarep nu laip disina remuk. 19 (9-20) Sumping, nun PANGERAN! Tong diantep manusa sombong ka Gusti! Kempelkeun maranehna ka payuneun, umumkeun hukumanana. 20 (9-21) Sina sarieuneun, nun PANGERAN, sina ngarasaeun yen manehna teh saukur manusa. 10 1 Ku naon tebih, nun PANGERAN? Ku naon nyumput waktos abdi-abdi kasesahan? 2 Nu jarahat reujeung angkuh nindes ka nu balangsak; eurad eta jelema-jelema teh ku jiretna sorangan. 3 Nu jarahat nyombongkeun napsu- napsu jahatna, nu harawek nyapa sareng nganistakeun PANGERAN. 4 Jalma jahat teu malire ka PANGERAN; ceuk pikirna anu sombong Allah teh euweuh. 5 Nu jarahat teh naranjung dina sagala hal. Maranehna teu bisa ngarti kana hukum Allah, ka musuh salawasna nguntup. 6 Hatena takabur, "Aing moal bisa gagal, moal keuna ku balangsak."
12 Mazmur 10.7-17 7 Eusi omonganana panyapa, tipu, ancaman; kecap-kecapna pinuh ku kangewa jeung jahat. 8 Maranehna nyarumput di lembur-lembur, niat ngabinasa ka nu henteu salah, ngadodoho jelema nu taya dayana, 9 ngabongohan ti panyumputanana cara singa. Ngadepong ngadago jalma malarat, nu balangsak dieuradan terus digusur. 10 Korban-korbanna ngalungsar taya dayana, eleh ku kabedasanana. 11 Si jahat ngomong sorangan, "Allah cicing bae! Peureum bae, moal nenjoeun ka aing!" 12 Nun PANGERAN, hukum eta nu jarahat teh! Sing emut ka nu balangsak! 13 Ku naon nu jahat teh nepi ka bisa nyacampah ka Allah, majar maneh, "Aing ku Allah moal dihukum?" 14 Nanging Gusti teh ningali; malire ka nu sangsara sareng lara, tur sayagi nulungan. Nya ka Gusti sumerahna nu teu walakaya teh. Gusti salamina ngabela ka jalmi miskin. 15 Basmi kakawasaan nu jahat sareng nu doraka teh, hukum kajahatanana, sangkan ulah deui-deui. 16 PANGERAN teh raja sapapanjangna. Anu nyarembah ka allah-allah sejen bakal musna ti tanahna. 17 Nun PANGERAN, Gusti kersa ngadangu panyambatna jalmi laip, negerkeun hatena.
Mazmur 10.18-12.1 18 Gusti kersa ngadangukeun panyambat jalma pahatu, kersa mirosea jumeritna nu dikakaya. Gusti kersa ngabela maranehna; dugi ka moal aya deui manusa anu nganiaya ka maranehna. 11 1 Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud. Kaula nyalindung ka PANGERAN. Taya gunana omongan anjeun ka kaula, anu majar, "Geura kabur ka gunung, nurutan manuk, 2 sabab si murka geus mentang gondewa, jamparingna geus dikeceng, diincerkeun ti nu poek ka jalma nu bener. 3 Lamun kabeh enggeus burak-barik, jelema bener moal bisa nanaon deui." 4 PANGERAN aya di Bait-Na anu suci, tahta- Na aya di sawarga. Soca-Na ngawaskeun manusa di mana-mana, uninga ka sakur laku lampahna. 5 Mantenna nguji, boh ka nu bener boh ka nu jahat, Mantenna ijid ka jalma anu ingkar ti hukum. 6 Anu jahat ku Mantenna dihujanan ruhak jeung walirang, ditarajang ku panas nereptep. 7 PANGERAN teh maha adil, nyaah ka nu hade lampah, anu harade lampah, hirup di payuneuna-Na. 12 1 (12-1) Pikeun pamingpin biduan. Laguna kawas nu kadalapan. Jabur Daud. (12-2) Duh PANGERAN, abdi-abdi 13
Mazmur 12.2-13.2 tulungan! Parantos seep jalmi nu sae, parantos suwung jalmi nu jujur. 2 (12-3) Manusa gawena silih bobodo, silih tipu ku omong pangoloan. 3 (12-4) Eureunkeun omong pangoloanana, nun PANGERAN! Bungkemkeun sungutna nu gede omong. 4 (12-5) Carekna, "Sagala kahayang urang nu diucapkeun, beunang. Hayang naon ge tinggal nyebutkeun, moal aya nu bisa ngahalang-halang." 5 (12-6) Tapi dawuhan PANGERAN, "Ayeuna keneh Kami rek datang, karunya ka nu dikaniaya, kana jeritna kanyeri nu dikakaya, sina talengtrem nu jadi harepanana." 6 (12-7) Jangji PANGERAN bisa dipercaya kabeh murni lir perak beunang nguji tujuh kali dina parapen. 7 (12-8) (12:8-9) Jalma jahat aya di mana- mana saban jalma mupunjung kagorengan. Tangtayungan abdi sadaya, nun PANGERAN, raksa ti jalma anu karitu. 8 (12:7) 13 1 (13-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud. (13-2) Bade lami keneh Gusti lali ka abdi, nun PANGERAN? Bade salamina? Bade dugi ka iraha Gusti nyumput ti abdi? 2 (13-3) Dugi ka iraha abdi kedah nandangan sungkawa, siang wengi gering pikir? Sabaraha lami deui abdi dikawasaan ku musuh? 14
Mazmur 13.3-14.4 3 (13-4) Duh PANGERAN Allah abdi, tingali sareng waler ieu abdi. Pulihkeun kakiatan abdi, ulah dugi ka abdi tiwas. 4 (13-5) Musuh abdi ulah sina ngomong, "Manehna geus eleh ku urang." Maranehna ulah disina nyurakan abdi eleh. 5 (13-6) Margi abdi ngandel kana satia asih Gusti, abdi bingah, rehna Gusti kersa nulungan. 6 (13-7) Ka Gusti, nun PANGERAN, abdi muji sukur, reh Gusti parantos sakitu saena ka abdi. 14 1 Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud. Ceuk anggapan nu garejul mah, "Allah teh euweuh." Eta sababna pangna kalakuanana jahat, laku lampahna goreng kabina-bina, saurang ge euweuh nu migawe bener. 2 PANGERAN ti sawarga ningalikeun bumi, nenget-nenget umat manusa, nitenan, sugan aya keneh anu bijaksana, sugan aya nu ibadah ka Mantenna. 3 Horeng geus garoreng kabeh, taya piliheunana, kabeh sarua gorengna. Saurang ge taya nu migawe bener, teu saurang-urang acan. 4 "Teu nyarahoeun, kitu?" PANGERAN mariksa. "Geus arembung nganyahokeun kabeh eta nu jarahat teh? Gawena ngarampogan umat Kami, jeung euweuh anu daek neneda ka Kami." 15
16 Mazmur 14.5-16.2 5 Tapi engke maranehna bakal tagiwur, sabab Allah teh nyarengan ka sakur anu nurut ka Mantenna. 6 Anu jarahat teh ngareuntaskeun pakarepan jalma laip, tapi nu laip teh nyalindungna ka PANGERAN. 7 Kami banget neneda, kaunggulan sing datang ka Israil ti Sion. Tada teuing bungahna engke urang Israil lamun kaayaanana geus dipulihkeun ku PANGERAN! 15 1 Jabur Daud. Nun PANGERAN, saha anu diwidian marek ka Bait Gusti? Saha anu kenging ngabakti di Sion, gunung suci Gusti? 2 Nya eta anu dina sagala hal tuhu ka Allah, anu salawasna migawe nu bener, jujur satarabasna dina nyarita; 3 jalma nu tara mitenah, ka batur tara hasud, tara ngagogoreng tatangga. 4 Mikacua jalma anu ditolak ku Allah, ngajenan ka nu satuhu ka PANGERAN. Kana jangji tara jalir sanajan matak rugi ka dirina. 5 Mun nginjeumkeun tara ngarah bati, tara daek disogok sina nyilakakeun nu teu salah. Jalma nu kitu lampahna bakal tengtrem salawasna. 16 1 Jabur Daud. Raksa abdi, nun Allah, da abdi nyalindung ka Gusti. 2 Kaula unjukan ka PANGERAN, "Gusti teh PANGERAN abdi; sadaya pitulung ti Gusti asalna."
Mazmur 16.3-17.1 3 Ku utama umat anu satia ka Allah! Kaula pangresepna reureujeungan jeung maranehna. 4 Anu muru allah-allah sejen, geus tangtu susah sorangan. Kaula embung miluan kana kurbanna, embung milu nyembah ka allah-allahna. 5 Kagaduh abdi mah mung salira Gusti, nun PANGERAN. Pangabutuh abdi nya Gusti nu nyekapan, pati hurip abdi nya Gusti nu nyepengna. 6 Pangasih Gusti ka abdi estu matak helok, taya babandinganana. 7 Kaula muji sukur ka PANGERAN, reh ku Mantenna dituyun, ari ti peuting sanubari teh ngingetan. 8 Kaula salawasna eling di payuneun PANGERAN, Mantenna teh deukeut, teu aya nu matak rentag. 9 Jadi hate abdi ngarasa sukur, bungah, sarta ngarasa kacida tengtremna, 10 reh ku Gusti dijaga tina kawasa ajal. Abdi satuhu ngawula ka Gusti, ku Gusti moal diselehkeun ka dunya anu maraot. 11 Gusti baris nuduhan jalan anu brasna kana hirup; aya di payuneun Gusti hate pinuh ku kabingahan, sareng kasenangan salalamina. 17 1 Paneda Daud. Nun PANGERAN, dangukeun, abdi nyuhunkeun kaadilan, mugi kersa merhatoskeun, abdi 17
Mazmur 17.2-12 jumerit nyuhunkeun tulung! Dangukeun doa abdi anu iklas. 2 Belaan perkara abdi, reh Gusti tingali ka nu bener. 3 Gusti uninga kana eusi hate abdi; Gusti sumping wanci wengi, diri abdi ku Gusti parantos ditaliti, kapendak teu aya kahayang awon. Abdi tara nurut kana timbalan Gusti 4 sapertos nu sanes. Abdi nurut kana timbalan Gusti sareng tara nganggo kakerasan. 5 Salamina mung nyorang jalan Gusti, tara pisan mengpar ti dinya. 6 Abdi sasambat, nun Allah, margi tangtos Gusti ngawaler, mugi kersa nolih, dangukeun paneda abdi. 7 Nun PANGERAN, pintonkeun kaasih Gusti nu agung, abdi salametkeun; caket ka Gusti mah abdi aman ti musuh-musuh. 8 Jagi abdi lir ka soca ku manten, sumputkeun dina kalangkang jangjang Gusti, 9 sangkan teu ditarajang ku nu jahat. Abdi dikepung ku musuh nu rek maehan, 10 nu taya pisan rasrasanana, ucap- ucapanana takabur. 11 Ayeuna abdi katingker, didodoho ti sakuriling bade digusur. 12 Maranehna lir singa nu bade nekuk, rek nyasaak awak abdi. 18
Mazmur 17.13-18.4 13 Enggal, nun PANGERAN! Lawan musuh- musuh abdi, elehkeun! Luputkeun abdi ti nu jarahat ku pedang Gusti, 14 luputkeun abdi ti maranehna, anu hirupna parantos kacumponan kahayangna. Hukum maranehna, ku kasangsaraan anu ku Gusti parantos diajangkeun keur maranehna sing cekap kasangsaraanana teh keur anak- anakna ongkoh, malah sing aya langkungna keur ngahukum incu-incuna. 15 Dupi abdi ku margi teu lepat, tangtos bakal ningal Gusti, sareng waktos hudang tangtos ngarasa senang da Gusti aya ngabanding. 18 1 (18-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud, abdi PANGERAN. Laguna diunjukkeun ka PANGERAN, sanggeus diluputkeun tina kungkungan musuh jeung tina ancaman Saul. (18-2) Kumaha cintana abdi ka Gusti, nun PANGERAN! Gusti teh kakiatan abdi. 2 (18-3) PANGERAN teh panyalindungan kaula, benteng kaula anu kuat Allah kaula teh pangraksa kaula, jeung Mantenna kaula aman. Mantenna lir kepeng anu mindingan kaula, ngajaga kaula sangkan rahayu. 3 (18-4) Kaula sasambat ka PANGERAN; tuluy kaula dileupaskeun ti leungeun musuh. Puji PANGERAN! 4 (18-5) Kaula geus dilingkung ku bahya maot, digulung ku ombak kabinasaan. 19
20 Mazmur 18.5-15 5 (18-6) Kaula geus dirubung ku bahya pati, geus ditaheunan ku kubur. 6 (18-7) Sajeroning tagiwur kaula sasambat ka PANGERAN, nyambat pitulung Allah kaula. Sora kaula kadangueun di Bait-Na, jerit kaula menta tulung diperhatoskeun. 7 (18-8) Geus kitu bumi ngadegdeg jeung genjlong, dasar gunung-gunung aringgeung sabab Allah bendu. 8 (18-9) Tina liang pangambung-Na ngebul haseup, tina baham-Na nyebrot seuneu jeung ruhak burahay. 9 (18-10) Mantenna nyiklakkeun langit, jut lungsur ngadampal kana mega nu angkeub. 10 (18-11) Tuluy nyeot hiber nitihan mukarabin sumiriwik dina jangjang angin. 11 (18-12) Mantenna ngarimbunan anjeun ku poek, dikuribeng ku mega mendung. 12 (18-13) Tina kilat di payuneuna-Na, bijil hujan es jeung burinyayna seuneu, nembus mega angkeub anu kandel. 13 (18-14) Geus kitu PANGERAN ngagulugur di langit, gentra-Na Nu Maha Agung karungu. 14 (18-15) Mantenna ngalepas-lepaskeun jamparing-Na ngaburencaykeun musuh- musuh-Na, nyamber-nyamberkeun kilat-Na, musuh-musuh-Na kalabur. 15 (18-16) Dasar laut kasingkabkeun, dasar-dasar jagat ngabuliklak, nalika Gusti, nun PANGERAN, ngahaok ka musuh, sareng ngagaur lantaran bendu.
Mazmur 18.16-25 16 (18-17) PANGERAN ti luhur ngulurkeun panangan, ceg kaula dicepeng, tuluy dibedol tina cai anu jero. 17 (18-18) Mantenna ngaleupaskeun kaula ti musuh rongkah, jeung ti jalma-jalma anu mikangewa; kakuatan maranehna lain lawaneun kaula. 18 (18-19) Waktu kaula meunang bahla, maranehna narajang, tapi PANGERAN ngaraksa ka kaula. 19 (18-20) Kaula dijait tina bahla, sabab Mantenna nyaaheun ka kaula. 20 (18-21) Kaula ku Mantenna diganjar, sabab geus milampah anu bener, diberkahan, lantaran teu boga salah. 21 (18-22) Kaula tigin kana parentah PANGERAN, tara nyingkir ti Allah kaula. 22 (18-23) Hukum-hukum Mantenna ku kaula diturut, sagala timbalana-Na taya nu dipungpang. 23 (18-24) Mantenna uningaeun yen kaula taya celana, jeung nyegah diri tina kagorengan. 24 (18-25) Mantenna ngaganjar kaula lantaran kaula nyieun nu bener lantaran Mantenna uningaeun yen kaula teu boga salah. 25 (18-26) Nun PANGERAN, Gusti teh satia ka jalmi anu satia ka Gusti, sae ka jalmi anu lampahna utami. 21
Mazmur 18.26-36 26 (18-27) Gusti wening galih ka nu hatena beresih, ngamusuhan ka nu nyieun kagorengan. 27 (18-28) Gusti nyalametkeun jalmi anu rendah hate, ngarendahkeun jalmi anu luhur hate. 28 (18-29) Gusti ka abdi maparin caang, nyaangan abdi nu keur poekeun. 29 (18-30) Gusti maparin abdi kakiatan ngagempur musuh maparin kasanggupan ngabedah pertahanan lawan. 30 (18-31) Allah teh damel-Na sampurna liwat saking! Sagala pangandika-Na estu cekeleun! Mantenna ibarat tameng ka sakur nu nyalindung ka Mantenna. 31 (18-32) Allah teh ngan PANGERAN, ngan Allah panyalindungan urang teh. 32 (18-33) Nya Allah pisan nu maparin kakuatan ka kaula, anu ngamankeun pijalaneun kaula. 33 (18-34) Suku kaula disina rikat lir peucang, kaula disina aman di pagunungan. 34 (18-35) Mantenna ngadidik kaula kana jurit, nepi ka sanggup ngawengkang gondewa nu pangkuatna. 35 (18-36) Nun PANGERAN, Gusti nangtayungan, nyalametkeun abdi. Paniten Gusti ngalantarankeun abdi unggul, salamet ku karana kakawasaan Gusti. 36 (18-37) Abdi teu kacerek, teu ragrag ka musuh, Gusti nu ngajagi. 22
Mazmur 18.37-47 37 (18-38) Musuh ku abdi diudag sarta beunang, haben digempur dugi ka tumpur. 38 (18-39) Diamuk dugi ka rarubuh tingrumpuyuk, teu harudang deui, areleh tinggaloler di hareupeun. 39 (18-40) Gusti maparin abdi kadigjayaan jurit maparin unggul ngelehkeun musuh. 40 (18-41) Maranehna ku Gusti disina jicir, nu darengki ka abdi sadayana dibasmi. 41 (18-42) Tingkoceak marenta tulung taya nu nolih, pada sasambat ka PANGERAN, tapi teu didangu. 42 (18-43) Ku abdi diluluh nepi ka jadi sapertos lebu anu mancawura ku angin, diidek sapertos leutak di jalan. 43 (18-44) Abdi ku Gusti diluputkeun ti jalmi-jalmi nu bangkawarah didamel kawasa ka bangsa-bangsa, jalmi-jalmi nu abdi teu wawuh, ayeuna ngawula ka abdi. 44 (18-45) Urang asing ka abdi marendek, omongan abdi ku maranehna diturut. 45 (18-46) Maranehna parantos leungit kawani, kalaluar ti bentengna bari ngadegdeg. 46 (18-47) PANGERAN jumeneng! Puji Mantenna, bebenteng kaula! Embarkeun kaagungana-Na, Allah anu nyalametkeun kaula. 47 (18-48) Mantenna anu ngunggulkeun kaula ti musuh, anu nalukkeun bangsa-bangsa ka kaula, 23
Mazmur 18.48-19.7 48 (18-49) jeung anu ngaluputkeun kaula ti kabeh satru. Nun PANGERAN, Gusti nu ngersakeun abdi unggul ti musuh, nu ngaraksa ti jalmi anu barengis. 49 (18-50) Ku margi kitu, abdi muji Gusti di bangsa-bangsa, abdi nyanggakeun pupujian ka Gusti. 50 (18-51) Allah maparin kaunggulan rosa ka raja nu diangkat ku Mantenna, nembongkeun kaasih-Na ka jalma nu dipilih ku Mantenna, ka Daud jeung turunanana salalawasna. 19 1 (19-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud. (19-2) Ku bengras langit ngebrehkeun kamulyaan Allah! Ku cekas eta teh nembongkeun karya Mantenna! 2 (19-3) Poe nu ieu nepikeun hal eta ka poe isuk, peuting nu ayeuna nyaritakeun hal eta ka peuting nu engke. 3 (19-4) Taya ucap taya kecap nu dipake, taya sora nu kadenge; 4 (19-5) tapi amanahna parat ka saampar jagat, aweuhanana kadenge tepi ka tungtung bumi. Allah ngimahan panonpoe di langit, 5 (19-6) nu medal isuk-isuk lir panganten lalaki lugay ti kamar, pertentang jeg pahlawan seja miang. 6 (19-7) Ngagandeuang ti tungtung langit nu ieu, ngambah jalan muru ka tungtung langit nu itu, kabeh taya nu luput tina panasna. 7 (19-8) Hukum PANGERAN sampurna, matak seger kana jiwa. Parentah PANGERAN 24
25 Mazmur 19.8-20.1 beunang dipercaya, mere hikmah ka anu tuna harti. 8 (19-9) Papakon PANGERAN saestu, matak bagja nu mituhu. Parentah PANGERAN teh adil, matak lantip budi akal. 9 (19-10) Bakti ka PANGERAN kacida hadena, bakal lumangsung salalawasna. Putusan PANGERAN adil kabeh lempeng sarta jujur. 10 (19-11) Leuwih pikabitaeun ti batan emas nu pangalusna, leuwih amis ti batan madu asli. 11 (19-12) Tina eta abdi kenging pangarti, tigin ka eta kenging ganjaran. 12 (19-13) Taya jalma nu ngarasa kana kasalahan dirina; bebaskeun abdi tina kalepatan nu teu kaciri! 13 (19-14) Sareng luputkeun tina dosa anu dihaja, sing ulah kacangking ku lampah kitu. Sangkan jadi jalma sampurna, bebas leupas tina dosa nu matak cilaka. 14 (19-15) Sakur ucap abdi katut usiking sanubari, sing matak kamanah ku Gusti nun PANGERAN, panyaluuhan sareng panebus abdi! 20 1 (20-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud. (20-2) Mugia PANGERAN ngamakbul paneda anjeun dina mangsa rupek, mugia Allahna Yakub ngaraksa ka anjeun.
Mazmur 20.2-21.1 2 (20-3) Mugia anjeun dikirim pitulung ti Bait-Na, dipaparin pangdeudeul ti Gunung Sion. 3 (20-4) Mugia Mantenna kersa nampi sadaya pangbakti anjeun, mugia sadaya kurban anjeun ka Mantenna kalandep. 4 (20-5) Mugia kahoyong anjeun ku Mantenna dikabul, sagala rancangan anjeun sing dilangsarkeun. 5 (20-6) Kaunggulan anjeun tangtos dipapag ku surak, dipestakeun ku pamuji ka Allah urang. Mugia sapaneja anjeun ku PANGERAN dikabul. 6 (20-7) Ayeuna abdi yakin, PANGERAN teh maparin kaunggulan ka raja kenging-Na milih, ngamakbul ti sawarga-Na nu suci, ku kawasa-Na, raja disina sakitu unggulna. 7 (20-8) Aya nu ngandelkeun kareta perangna, aya nu ngandelkeun kudana, ari andelan urang mah kakawasaan PANGERAN, Allah urang. 8 (20-9) Maranehna bakal tisusut rarubuh, ari urang mah baris teteg, nangtung tagen. 9 (20-10) Nun PANGERAN, sang raja sing unggul; upami ku abdi-abdi disambat, Gusti mugi ngawaler. 21 1 (21-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud. (21-2) Nun PANGERAN, raja teh bingah reh ku Gusti dipaparin kakiatan, ngaraos suka reh ku Gusti disina unggul. 26
27 Mazmur 21.2-12 2 (21-3) Paneja manahna ku Gusti diridoan, pamundutna ku Gusti ditedunan. 3 (21-4) Gusti sumping ka anjeunna, nyandak pirang-pirang berkah, anjeunna dimakutaan ku makuta emas. 4 (21-5) Anjeunna mundut hirup, ku Gusti dikabul, malah sina panjang yuswa salalamina. 5 (21-6) Ku pitulung Gusti, raja jadi kacida mulyana, disina kamashur sareng agung. 6 (21-7) Ku Gusti teu kendat-kendat diberkahan, ku Gusti disarengan, kalintang sukaeunana. 7 (21-8) Raja teh muntangna ka PANGERAN Nu Maha Kawasa, sarta ku lantaran terus dipikaasih ku PANGERAN, tangtu anjeunna aman sapapanjangna. 8 (21-9) Anjeunna baris ngaboyong musuh- musuhna, ngaboyong sakur anu mikaijid ka anjeunna. 9 (21-10) Ana anjeunna sumping, maranehna tangtu dibasmi lir ku seuneu ngagebur. Maranehna bakal musna ku amarah PANGERAN, jeung ku seuneu nepi ka beak. 10 (21-11) Turunan maranehna moal aya anu nyesa kabeh bakal dibasmi ku raja. 11 (21-12) Musuh ngatur siasat, rek ngalawan ka anjeunna, tapi moal hasil. 12 (21-13) Jamparing raja bakal tingbelesat ka maranehna nepi ka maranehna lalumpat kalabur.
Mazmur 21.13-22.8 13 (21-14) Abdi sadaya muji Gusti, nun PANGERAN, reh Gusti sakitu digjayana. Abdi sadaya sumeja nyanyi sareng muji kakawasaan Gusti. 22 1 (22-1) Pikeun pamingpin biduan. Lagu "Uncal dina wanci pajar". Jabur Daud. (22-2) Nun Allah, Gusti abdi, ku naon ngantunkeun? Putus harepan abdi, jumerit neda pitulung, nanging pitulung teu dongkap-dongkap. 2 (22-3) Abdi nyambat Gusti sapanjang siang, nun Allah, nanging Gusti teu ngawaler, nyambat Gusti waktos wengi, hate angger henteu tengtrem. 3 (22-4) Nanging Gusti teh jadi Raja Anu Suci nu dipuji-puji ku Israil. 4 (22-5) Karuhun abdi sadaya ngaharepna teh ka Gusti, maruntangna teh ka Gusti, ku Gusti disalametkeun. 5 (22-6) Maranehna sasambat ka Gusti, seug luput tina balahi. Ngaharep ka Gusti, pangharepanana teu mubadir. 6 (22-7) Rupina abdi mah sanes jelema deui, cacing, dipoyok, dihina, ku pada jalma! 7 (22-8) Nu naringal ka abdi nyaleungseurikeun, ngalelewean sareng ngagodegan. 8 (22-9) Carekna, "Ongkoh maneh percaya ka PANGERAN, geuning ku PANGERAN teu disalametkeun? Ari enya mah sukaeun ka maneh, naha geuning teu nulungan?" 28
Mazmur 22.9-18 9 (22-10) Nya Gusti anu ngaluarkeun abdi kalayan rahayu tina kandungan, Gusti nu ngajagi abdi kalayan salamet waktos abdi orok. 10 (22-11) Abdi percaya ka Gusti ti barang lahir sareng nya Gusti anu salamina jadi Allah abdi. 11 (22-12) Ulah tebih ti abdi! Abdi nampeu kana pibahlaeun, teu aya deui nu pinulungeun. 12 (22-13) Lir banteng-banteng musuh ngaronom lir banteng-banteng galak ti tanah Basan ngadarangong ngepung abdi. 13 (22-14) Sungutna caralawak, cara singa tinggalaur hayangeun nyasaak. 14 (22-15) Abdi parantos teu gaduh deui tanaga parantos seep lir cai bahe kana taneuh. Tulang-tulang pasiksak lalocotan hate leyur sapertos lilin. 15 (22-16) Tikoro garing sakesat lebu, letah rapet kana lalangit. Ku Gusti diantep ngalumbuk dina kekebul, sapertos ka nu parantos lastari. 16 (22-17) Abdi dirurubung ku gorombolan jalma jahat. Maranehna lir gorombolan anjing, pasesedek ngaronom, ngareweg kana leungeun kana suku. 17 (22-18) Tulang-tulang abdi tarembong, ditarongton diparerong ku musuh-musuh. 18 (22-19) Papakean abdi dilotrekeun tuluy dibagi-bagikeun. 29
Mazmur 22.19-27 19 (22-20) Nun Gusti, ulah tebih ti abdi, enggal sumping, tulungan abdi! 20 (22-21) Luputkeun abdi tina pedang, luputkeun nyawa abdi ti eta anjing-anjing. 21 (22-22) Salametkeun abdi ti eta singa- singa. Nyanghareupan eta banteng-banteng galak, abdi teu tiasa walakaya. 22 (22-23) Abdi bade nyanggemkeun padamelan Gusti ka rahayat, bade ngamulyakeun Gusti dina pasamoanana: 23 (22-24) "Agungkeun Mantenna, he abdi-abdi PANGERAN! Hormat Mantenna, he turunan Yakub! Sembah Mantenna, he sakabeh turunan Israil! 24 (22-25) Mantenna henteu nyapirakeun anu miskin, henteu nyapirakeun kasangsaraanana, henteu ngalieus ti maranehna, kersaeun ngadangu panyambatna." 25 (22-26) Anu parantos dipidamel ku Gusti bade dipuji-puji dina kumpulan umat. Di kumpulan jalmi-jalmi anu ngabarakti ka Gusti, abdi nyanggakeun kurban anu parantos diikrarkeun. 26 (22-27) Nu mariskin bakal dalahar nepi ka sareubeuheun. Anu daratang ka PANGERAN bakal maruji ka Mantenna. Mugia maranehna makmur salalawasna! 27 (22-28) Kabeh bangsa bakal aringet ka PANGERAN. Jalma-jalma ti unggal juru dunya 30
Mazmur 22.28-23.6 bakal tarobat ka Mantenna, sakabeh seler bangsa bakal sarujud ka Mantenna. 28 (22-29) PANGERAN teh raja, ngereh sakumna bangsa. 29 (22-30) Sakur nu aradigung bakal marendek ka Mantenna; manusa pana kabeh bakal sarujud di payuneuna-Na. 30 (22-31) Turunan nu engke datang bakal ngarabdi ka Mantenna. Jalma-jalma bakal nyarita hal PANGERAN ka turunanana. 31 (22-32) Turunan nu bakal keneh, bakal dicaritaan kieu, "PANGERAN geus nyalametkeun umat-Na." 23 1 Jabur Daud. PANGERAN teh Gusti pangangon abdi, abdi moal kakirangan. 2 Abdi diaubkeun di sampalan hejo ngemploh, dicandak ka cai anu seger tur leuleuy. 3 Ku Mantenna dijagjagkeun deui, dipingpin nyorang jalan nu bener, saluyu sareng jangji-Na. 4 Najan nyorang nu poek ngajumbleng, abdi teu kedah sieun, nun PANGERAN, reh Gusti nyarengan! Gada sareng teteken Gusti ngaping ka abdi. 5 Gusti nyayagikeun idangan keur abdi, di hareupeun panon musuh-musuh; abdi ku Gusti dipapag lir tamu kaajen, dipaparin inuman sedep, gelasna mani leber. 6 Abdi ngaraos kasaean sareng kanyaah Gusti. Gusti nyarengan ka abdi saumur-umur, 31
32 Mazmur 24.1-9 sarta gedong Gusti bakal jadi pamatuhan abdi saumur hirup. 24 1 Jabur Daud. Bumi katut saeusina, alam katut nu nyicinganana, kabeh kagungan PANGERAN. 2 Eta ku Mantenna diadegkeun di luhureun cai jero handapeun bumi pademenna dipasang dina dasar sagara. 3 Saha nu meunang unggah ka pasir kagungan PANGERAN? Saha nu meunang asup ka Bait-Na nu suci? 4 Nu kaidinan teh sakur nu hade lampahna, wening hatena, tara nyembah ka berhala, cadu kana jangji palsu. 5 Nu kitu baris diberkahan jeung disalametkeun ku PANGERAN, dinyatakeun taya dosana ku Allah. 6 Nya jalma nu kitu nu ngadeuheus ka Allah teh, datang marek ka hadirat Allah panutan Yakub. 7 Geura buka eta gapura-gapura, lawang- lawang kahot teh polongo-polongokeun, sabab Raja nu agung rek lebet. 8 Saha eta Raja nu agung teh? PANGERAN, anu digjaya sarta perkasa. PANGERAN, anu jaya dina perang. 9 Geura buka eta gapura-gapura, lawang- lawang kahot teh polongo-polongokeun, sabab Raja nu agung rek lebet.
Mazmur 24.10-25.9 10 Saha eta Raja nu agung teh? PANGERAN Nu Maha Unggul. Mantenna Raja nu agung teh. 25 1 Jabur Daud. Ka Gusti, PANGERAN, abdi ngadongkapkeun panyambat, 2 ka Gusti abdi ngaharep, nun Allah panutan. Tebihkeun abdi tina nandangan erana kasoran, ulah dugi ka dipupuas ku musuh! 3 Kasoran mah sanes bagian jalmi anu ngarep ka Gusti, nanging bagian anu ngaralawan ka Gusti. 4 Tuduhkeun ka abdi jalan Gusti, nun PANGERAN, sangkan abdi terang. 5 Wurukan abdi hal hirup nurutkeun pangersa Gusti, reh Gusti teh Allah anu nyalametkeun abdi, abdi salamina ngaharep ka Gusti. 6 Sing emut kana kasaean sareng satia asih Gusti, nun PANGERAN, nu parantos dipaparinkeun ku Gusti ti kapungkur keneh. 7 Dosa sareng kalepatan abdi keur ngora mugi dihapunten. Sing emut ka abdi, nun PANGERAN, ku karana satia asih sareng kasaean Gusti. 8 Sabab PANGERAN teh saestu tur jembar manah, kersa nuduhan jalan ka anu garaduh dosa. 9 Nu rarendah hate ku Mantenna dituyun kana jalan bener, diwulang sina terang kana pangersa-Na. 33
Mazmur 25.10-20 10 Kalayan satia jeung asih Mantenna nuyun ka nu nyarekel perjangjian jeung timbalana-Na. 11 Mugi emut kana jangji, nun PANGERAN, hapunten dosa-dosa abdi anu sakitu seueurna. 12 Sing saha anu ajrih ka PANGERAN, ku Mantenna baris dibere nyaho jalan sorangeunana. 13 Maranehna salawasna bakal bagja hirupna, anak incuna bakal ngabogaan tanah pusaka. 14 PANGERAN misobat ka anu nurut ka Mantenna, perjangjiana-Na ka maranehna bakal diteguhkeun. 15 Kaula tetep melong ka PANGERAN, menta pitulung-Na seug ku Mantenna diluputkeun tina bahaya. 16 Teuteup abdi, nun PANGERAN, sing hawatos, abdi teh nya nunggelis nya hengker. 17 Luputkeun abdi tina sagala karisi, jait tina karurupek. 18 Parios kaprihatinan sareng kasesah abdi, hapunten sadaya dosa abdi. 19 Tingali, musuh abdi sakitu seueurna sareng sakitu ijideunana. 20 Tangtayungan abdi, tulungan, sangkan ulah kasoran. Nya ka Gusti abdi neda pitulung. 34
Mazmur 25.21-26.9 21 Mugia kabageuran sareng kajujuran abdi jadi jalan pisalameteun, ku margi ngaharep ka Gusti. 22 Nun Allah, mugi Israil dijait, leupas tina sagala kasangsaraanana. 26 1 Jabur Daud. Nun PANGERAN, sebatkeun yen abdi teu salah, reh abdi teh migawe nu bener gembleng ngaharep ka Gusti. 2 Mangga ku Gusti uji, mangga cobi, nun PANGERAN, pariksa kahayang sareng pipikiran abdi. 3 Satia asih Gusti nungtun ka abdi, kasatiaan Gusti salamina mingpin abdi. 4 Abdi tara babaturan sareng tukang tipu, tara campur sareng tukang munapek. 5 Abdi cua ka para durjana, narah ngahiji sareng penjahat. 6 Pikeun nawiskeun teu lepat, abdi kukumbah leungeun teras ngabakti ngurilingan altar Gusti, nun PANGERAN. 7 Abdi nyanggakeun pupujian pangucap sukur, sareng nyanggemkeun padamelan Gusti nu araheng. 8 Nun PANGERAN, abdi nyaah ka gedong Gusti, panglinggihan Gusti anu pinuh ku kamulyaan. 9 Abdi ulah dipaehan bareng sareng nu daroraka, ulah disanasibkeun sareng tukang-tukang maehan, 35
36 Mazmur 26.10-27.7 10 anu lampahna ngan jahat bae, anu daraek bae nampa panyogok. 11 Dupi hirup abdi mah jujur, Gusti sing hawatos, abdi luputkeun. 12 Kaula muji sukur ka PANGERAN di jero kumpulan umat-Na, rehna kaula geus aman tina sagala bahaya. 27 1 Jabur Daud. PANGERAN teh cahaya jeung kasalametan kaula, kaula teu sieun ku saha-saha. PANGERAN ngaraksa tina sagala bahla, kaula taya karisi. 2 Lamun nu jarahat narajang ka kaula, rek maehan, tangtu tisusut terus ngajungkel. 3 Najan dikepung ku sakumna balad kaula moal rentag; najan musuh nyerang narajang, kaula tagen ngandel ka Allah. 4 Kaula geus menta hiji hal ka PANGERAN, ngan sarupa kahayang teh, nya eta hirup saumur-umur di gedong PANGERAN hayang ngarasakeun kasaean Mantenna, sarta bisa nanyakeun pituduh-Na. 5 Dina waktu keur pakewuh, tangtu ku Mantenna diauban, sangkan tetep aman di jero Bait-Na, sarta diangkat ka gunung karang anu luhur. 6 Kaula jadi bisa ngelehkeun musuh anu ngepung. Bari surak, kaula arek ngurban di Bait-Na, sarta rek nyanyi, muji PANGERAN. 7 Dangukeun panyambat abdi, nun PANGERAN! Sing hawatos, mugi kersa ngawaler!
Mazmur 27.8-28.2 8 Upami saur Gusti, "Hiap ngabakti ka Kami," wangsul abdi tangtos, "Mangga, nun PANGERAN." 9 Gusti ulah nyumput ti abdi! Gusti ulah ngabenduan, abdi ulah dugi ka ditolak. Gusti parantos nulung ka abdi, mugi ulah ngantunkeun, ulah nundung, nun Allah, jurusalamet abdi. 10 Najan upami ku indung bapa ditundung, ku PANGERAN mah tangtu dipulasara. 11 Saurkeun, nun PANGERAN, kahoyong Gusti abdi kedah kumaha, tungtun abdi nyorang jalan anu pisalameteun, margi abdi teh seueur musuh. 12 Abdi ulah diselehkeun ka musuh, anu nyerang ku jalan ngagogoreng sareng ku ancaman-ancaman. 13 Kaula yakin yen bakal aya keneh umur, bakal ngarasakeun kaasih PANGERAN dina hirup ayeuna. 14 Sing percaya ka PANGERAN, masing teger, masing pangger, sing percaya ka PANGERAN! 28 1 Jabur Daud. Nun PANGERAN anu ngabela ka abdi, abdi sasambat ka Gusti, mugi dangukeun! Margi upami Gusti tetep teu kersa ngawaler, abdi teh moal beda ti nu geus dikubur. 2 Mugi didangu upami abdi sasambat, nyuhunkeun pitulung, upami abdi nadahkeun leungeun ka Bait Gusti anu suci. 37
Mazmur 28.3-29.1 3 Mugi abdi ulah dihukum sareng anu daroraka, sareng anu kalakuanana jarahat, jalmi-jalmi anu ucapna lumah-lameh nanging hatena pinuh ku dengki. 4 Mugi kajahatan sareng kalakuan maranehna kitu teh dihukum. Hukum sagala paningkahna, satimpal sareng kajahatanana. 5 Maranehna tara malire kana padamelan PANGERAN, kitu deui kana sagala anu ku Mantenna geus dipidamel. Maranehna ku Gusti tangtu dihukum, dimusnakeun salalawasna. 6 Sagala puji sanggakeun ka PANGERAN, Mantenna kersa ngadangu panyambat panuhun kaula. 7 PANGERAN anu ngabela jeung ngaraksa kaula, ka Mantenna kaula percaya. Mantenna nyukakeun kaula ku pitulung-Na, kaula pupujian, muji Mantenna. 8 PANGERAN ngabela umat-Na, ngabela jeung ngaraksa raja kenging-Na milih. 9 Jait umat Gusti, nun PANGERAN, sareng umat kagungan teh berkahan. Sing sapertos pangangon, kersa ngajagi ka maranehna salalamina. 29 1 Jabur Daud. He mahluk-mahluk sawarga, agungkeun PANGERAN, agungkeun kamulyaan jeung kakawasaana- Na. 38
Mazmur 29.2-30.1 2 Mulyakeun jenengana-Na nu agung, kudu marendek di payuneun Nu Maha Suci, lamun Anjeunna sumping. 3 Gentra PANGERAN kadenge di lautan, Allah nu langkung mulya gentra-Na gumuruh, soanten-Na handaruan minuhan sagara. 4 Gentra PANGERAN kadenge, pinuh ku pangawasa, pinuh ku wibawa. 5 Gentra PANGERAN ngaruntuhkeun tangkal- tangkal kiputri, malah ngarungkadkeun kiputri Libanon. 6 Gunung Libanon ku Mantenna nepi ka ngajret siga anak sapi, Gunung Hermon ngajaul lir anak banteng. 7 Gentra PANGERAN ngabijilkeun kilat anu nyamber, 8 soanten-Na ngoyagkeun gurun keusik, ngendagkeun gurun Kades. 9 Gentra PANGERAN ngoyagkeun tangkal- tangkal kiara, dangdaunan murubut, tangkalna mani purutul, tapi nu araya di Bait Allah mah ngagero, "Mulyakeun Allah!" 10 PANGERAN murba ka sakabeh cai jero, jumeneng raja salalanggengna. 11 PANGERAN maparin kakuatan ka umat-Na, maparin berkah kasantosaan. 30 1 (30-1) Jabur Daud. Lagu ngaresmikeun Bait Allah. (30-2) Abdi muji, nun PANGERAN, reh Gusti parantos nyalametkeun abdi, diluputkeun tina perongan musuh. 39
Mazmur 30.2-10 2 (30-3) Abdi nyambat pitulung Gusti, nun PANGERAN Allah abdi, teras ku Gusti diwaluyakeun, 3 (30-4) diluputkeun ti jero kubur. Waktos abdi nyoloyong ka nu nyublek jero, nyawa abdi ku Gusti dipulihkeun. 4 (30-5) Puji PANGERAN ku nyanyian, he umat-Na nu saratia! Aringetkeun padamelan Nu Maha Suci, urang kudu nganuhunkeun ka Mantenna. 5 (30-6) Benduna PANGERAN ka urang ngan sakeudeung, tapi kasaeana-Na mah saumur-umur. Reup peuting bijil cipanon, bray beurang datang kabungah. 6 (30-7) Kaula ngarasa senang, seug ngomong sorangan, "Aing moal eleh." 7 (30-8) Gusti parantos nulung ka abdi, nun PANGERAN, ngajagi ka abdi lir benteng di luhur gunung. Nanging salajengna Gusti nyumput ti abdi, abdi kacida tagiwurna. 8 (30-9) Abdi nyambat ka Gusti nyuhunkeun ditulungan: 9 (30-10) "Naon untungna ka Gusti upami abdi paeh? Naon mangpaatna upami abdi parantos dikubur? Barisaeun anu maraot maruji ka Gusti? Barisaeun ngembarkeun kasatiaan Gusti? 10 (30-11) Sing hawatos, dangukeun abdi nun PANGERAN! Tulungan abdi, nun Gusti!" 40
Mazmur 30.11-31.8 11 (30-12) Kaprihatinan abdi ku Gusti parantos digentos ku kasukaan, kasedih parantos leungit, ayeuna kantun sukana. 12 (30-13) Kitu margina abdi moal cicing, tapi bade nyanyi muji ka Gusti. Nun PANGERAN, Gusti teh Allah abdi, abdi muji sukur ka Gusti salalamina. 31 1 (31-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud. (31-2) Abdi dongkap bade nyalindung, nun PANGERAN, bade nyuhunkeun ulah dugi ka eleh. Gusti teh Allah nu adil, mugi kersa nyalametkeun abdi. 2 (31-3) Dangukeun! Enggal abdi tulungan! Sing kersa disalindungan, sing kersa dipuntangan. Salametkeun abdi. 3 (31-4) Gusti teh benteng panyalindungan. Tuyun abdi, tungtun, sakumaha jangji Gusti. 4 (31-5) Tebihkeun tina tataheunan musuh, tangtayungan tina pibahlaeun. 5 (31-6) Abdi masrahkeun diri kana pangrawat Gusti. Gusti tangtos kersa nyalametkeun, Gusti teh Allah nu satia. 6 (31-7) Gusti ijid ka nu nyembah ka brahala, ngan abdi mah percaya teh ka Gusti. 7 (31-8) Tangtos abdi bingah, bagja ku kaasih Gusti Gusti tingali yen abdi teh sangsara, uninga yen abdi teh keur susah. 8 (31-9) Gusti teu ngantep abdi beunang ku musuh, dibebaskeun, laluasa tiasa ka mana-mana. 41
Mazmur 31.9-17 9 (31-10) Sing hawatos ka abdi nu kasesahan, nun PANGERAN, panon carindul balas ceurik awak parantos teu walakaya. 10 (31-11) Tanaga koredas seep ku susah, umur jadi singget balas ceurik. Awak lungse dikurubut ku kasusah ka tulang-tulang jadi raropoh. 11 (31-12) Ku musuh, malah ku tatangga pisan pada ngahina. Nu warawuheun ge jadi sarieuneun, mun pareng naringal abdi di pasampangan, mani geuwat ngararejat. 12 (31-13) Ngaranggapna ka abdi cara ka nu geus maot, abdi pada mopohokeun kawas barang anu parantos dipiceun. 13 (31-14) Kakuping musuh-musuh abdi tinggerendeng, di mana-mana mung pikasieun bae. Maranehna baroga karep jahat bade maehan abdi. 14 (31-15) Nanging abdi percaya ka Gusti, nun PANGERAN, Gusti teh Allah abdi. 15 (31-16) Abdi salamina aya dina panalingaan Gusti, luputkeun abdi ti musuh-musuh, ti jalma-jalma anu ngarudag. 16 (31-17) Sing hawatos ka abdi Gusti, mugi kersa mikaasih, kersa nyalametkeun abdi. 17 (31-18) Mugi abdi ulah diantep diera-era. Kitu panyambat abdi, nun PANGERAN. Sawangsulna musuh anu kedah meunang era, sina rarepeh tarurun ka dunyana nu paraeh. 42
Mazmur 31.18-32.1 18 (31-19) Sina baralem tukang-tukang bohong teh, nu sarombong, nu aradigung, purah ngahina jalma-jalma anu satemenna. 19 (31-20) Estu araheng kasaean-kasaean Gusti, anu disayagikeun pikeun jalmi- jalmi anu alajrih ka Gusti! Sadayana ge tarerangeun kumaha saena Gusti teh, kumaha leres-leresna Gusti nangtayungan ka jalmi-jalmi anu maruntangan. 20 (31-21) Maranehna aman disumputkeun dina aub-aub Gusti, aman tina pangarah jalma-jalma jahat, ku Gusti disingkurkeun, tebih tina panghina musuh-musuhna. 21 (31-22) Puji PANGERAN! Estu aheng asih-Na ka kaula waktu kaula keur dikepung jeung ditarajang ku musuh. 22 (31-23) Kaula geus sieun, sarta ceuk pikiran kaula teh geus diusir ti payuneuna-Na. Tapi geuning Mantenna kersaeun ngadangu waktu kaula nyambat pitulung-Na. 23 (31-24) Sing nyaraah ka PANGERAN, he sakabeh umat nu saratia! PANGERAN ngaraksa ka nu satuhu, tapi ngahukum ka nu arangkuh ku hukuman nu satimpal. 24 (31-25) Sing teguh, sing parengkuh hate, he sakur nu ngaharep ka PANGERAN! 32 1 Jabur Daud. Lagu atikan. Bagja jalma anu dihampura dosana, anu diampun kasalahanana. 43
Mazmur 32.2-11 2 Bagja jalma anu kadorakaanana ku PANGERAN teu diasupkeun kana itungan, kitu deui jalma anu tara nipu. 3 Satungtung teu acan ngaku dosa, abdi kasiksa ku ceurik sadinten jeput. 4 Siang wengi ku Gusti dipeupeuhan, nun PANGERAN, awak taya tangan pangawasa, lir cireumis kaserot surya. 5 Ti dinya abdi teh wakca, teu ngilungan deui dosa. Sadaya kalepatan diangken, seug ku Gusti dihapunten. 6 Kitu margina dina waktos duka lara, umat Gusti nu satia kedah neneda, supados dina waktos caah kasusah datang maranehna teu katarajang. 7 Gusti teh tempat nyalindung. Mun abdi kenging pakewuh, Gusti anu nulung. Abdi surak muji unjuk nuhun, reh Gusti parantos nuyun. 8 Timbalan PANGERAN, "Ieu Kami papatah, keur pilampaheun maneh; Kami rek mere piwuruk jeung nasehat. 9 Ulah kawas kuda atawa bigal anu tuna akal, sangkan nurut kudu ditalian jeung dikadalian." 10 Jalma jahat tangtu meunang mamala, sabalikna anu ngandel ka PANGERAN, bakal ditangtayungan ku satia asih-Na. 11 He jalma-jalma saleh, masing barungah, masing suka ku padamelan PANGERAN! He nu 44
45 Mazmur 33.1-11 narurut ka Mantenna, geura surak tandaning suka. 33 1 He jalma-jalma saleh, geura surak, ciri bungah ku padamelan PANGERAN. He nu narurut ka Mantenna, puji Mantenna. 2 Kudu sukur ka PANGERAN make kacapi, pek nyaranyi keur Mantenna, make tatabeuhan kawat. 3 Pujikeun lagu anyar, keur Mantenna, sing pinter ngacapina, pirig ku surak gumbira. 4 Sabda PANGERAN teh saestu, sugri nu dipidamel-Na taya kuciwana. 5 PANGERAN cinta kajujuran jeung kaadilan, dunya pinuh ku murah asih-Na. 6 PANGERAN ngajadikeun langit ku pangandika-Na, panonpoe, bulan, bentang- bentang, jadina ku dawuhana-Na. 7 Laut-laut ku Mantenna dihijikeun, disatempatkeun samudra ditahan sina ngabendung. 8 Bakti PANGERAN, he jagat sakuliahna! Hormat Mantenna, he pangeusi dunya! 9 Waktu Mantenna ngandika, jleg dunya ngajadi; ku parentah Mantenna, jleg saniskara ngabukti. 10 PANGERAN ngagagalkeun tarekah bangsa-bangsa, pakarepan maranehna kabeh jadi gaplah. 11 Ari tarekah PANGERAN mah tetep langgeng, tujuana-Na tetep sapanjang jaman.
Mazmur 33.12-34.1 12 Bagja bangsa nu migusti ka Allah PANGERAN, bagja jalma anu ku Mantenna dijieun umat-Na. 13 PANGERAN ngawaskeun ti sawarga, nitenan sakumna umat manusa. 14 Ti tahta-Na, Mantenna neuteup nelek-nelek ka sakur nu kumelip di bumi. 15 Mantenna nu ngukir hate manusa, uninga ka sugri paripolahna. 16 Unggulna raja lain ku sabab kuat baladna, unggulna prajurit lain dumeh bedas tanagana. 17 Kuda perang moal matak unggul perang, najan gede tanagana, moal matak nyalametkeun. 18 PANGERAN nitenan ka nu nurut ka Mantenna, ka nu ngaharep kana satia asih-Na. 19 Maranehna tangtu diraksa tina baya pati, diraksa jeung dihirupan mangsa kalaparan. 20 Urang kudu ngaharep ka PANGERAN; Mantenna teh panyalindungan jeung panulung urang. 21 Urang bungah ku karana Mantenna, sarta percaya kana jenengana-Na nu suci. 22 Nun PANGERAN, sarengan abdi sadaya ku satia asih Gusti, margi mung ka Gusti abdi-abdi nya muntang. 34 1 (34-1) Jabur Daud, waktu pura-pura owah hareupeun Abimelek nepi ka diusir tuluy angkat. (34-2) Kaula seja 46
Mazmur 34.2-11 nganuhunkeun ka PANGERAN saban waktu, moal eureun muji Mantenna. 2 (34-3) Seja muji sugri padamelana-Na, sina kadenge ku nu keur diteungteuinganan, malar hatena lipur. 3 (34-4) Hayu urang ngembarkeun kaagungan PANGERAN, urang bareng muji jenengana-Na! 4 (34-5) Kaula sasambat ka PANGERAN, ku Mantenna diwaler, dibebaskeun tina sagala kasieun. 5 (34-6) Nu dikaniaya ngaharep ka PANGERAN, hatena jadi bungah pangharepanana hamo gaplah. 6 (34-7) Nu balangsak teh sasambat ka Mantenna, seug dikabul, dibebaskeun tina karupekanana. 7 (34-8) Anu ajrih ka PANGERAN, dijaga ku malaikat-Na, dijait tina bahaya. 8 (34-9) Pek rarasakeun, kumaha saena PANGERAN. Bagja jalma nu nyalindung ka Mantenna. 9 (34-10) Sing hormat ka PANGERAN, he sakabeh umat-Na! Nu satuhu ka Mantenna moal aya kakurang. 10 (34-11) Singa aya kalana lapar teu beubeunangan, tapi nu taat ka PANGERAN mah, moal nyorang kakurangan. 11 (34-12) He para rumaja, ka darieu regepkeun, Bapa rek papatah hal hormat ka PANGERAN. 47
48 Mazmur 34.12-22 12 (34-13) Maraneh harayang hirup senang? Harayang panjang umur jeung hirup genah? 13 (34-14) Ulah goreng ucap jeung ulah bohong. 14 (34-15) Jauhan kajahatan, lampahkeun kahadean usahakeun karapihan sakuat tanaga. 15 (34-16) PANGERAN nitenan ka jalma bener, tur ngadangukeun panyambatna, 16 (34-17) tapi ka nu jarahat mah Mantenna ngalawan anu matak nu jarahat mah lamun geus maraot, gancang dipopohokeun. 17 (34-18) Mun jalma bener nyambat ka PANGERAN, ku Mantenna tangtu didangu, jeung dijait tina kasusahna. 18 (34-19) PANGERAN teh raket ka jalma nu remuk hate nyalametkeun ka nu pegat pangharepan. 19 (34-20) Jalma bener memang loba kasusahna, tapi pasti ku PANGERAN dijait tina sakabeh karerepetna. 20 (34-21) Ku PANGERAN diraksa sagala- galana, sahiji ge tulangna moal aya nu potong. 21 (34-22) Anu jahat mah tangtu paeh ku kajahatanana, anu mikageuleuh ka nu bener, pinasti dihukum. 22 (34-23) PANGERAN ngaraksa umat- Na, nu nyalindung ka Mantenna pinasti ditangtayungan.
Mazmur 35.1-11 35 1 Jabur Daud. Nun PANGERAN, abdi panglawankeun nu ngaralawan, pangmerangankeun anu merangan. 2 Anggo kepeng sareng baju beusi, pikeun nyalametkeun abdi. 3 Lempagkeun tumbak, ayunkeun kampak, megatan nu ngarudag, pintonkeun yen Gusti bakal nulungan! 4 Nu harayangeun maehan abdi teh elehkeun, hinakeun. Nu ngaralawan ka abdi teh undurkeun, bingungkeun. 5 Sing kawas huut katiup angin, upama engke dibeberik ku malaikat PANGERAN, 6 sing talag-tolog, sing solog santog, upama engke dicacar ku malaikat PANGERAN! 7 Teu puguh-puguh maranehna naheunan kaula, jeung nyarieun lombang jero keur ngaringkus kaula. 8 Tapi memeh maranehna engeuh, muga sing carilaka, sing beunang ku tataheunana sorangan, ragrag terus binasa. 9 Tangtu kaula atoh ku karana PANGERAN, suka ati lantaran ku Mantenna disalametkeun. 10 Kalawan hate anu gembleng kaula tangtu ngucap, "Saha nu ngungkulan Gusti, nun PANGERAN, nu ngajait nu lemah ti musuh nu leuwih rongkah, ngaluputkeun nu balangsak ti nu nyangsara?" 11 Kaula dituding ku saksi-saksi palsu, disangka nu lain-lain, anu kaula teu nyaho. 49
50 Mazmur 35.12-20 12 Kahadean kaula dipulang ku kagorengan, kaula geus samar polah samar rasa. 13 Tapi waktu maranehna garering, kaula teh nepi ka dibaju karung, dahar ge teu hayang, bari mangnedakeun mani ngelukkeun sirah. 14 Teu beda ti mangnedakeun nu jadi sobat, atawa dulur pet ku hinis; dibarung ku melang liwat saking, melang ibarat ka indung sorangan. 15 Tapi ari kaula meunang susah, maranehna anggur barungah, tingrariung ngageuhgeuykeun kaula, kaula dipoyok, disiksa ku deungeun-deungeun. 16 Maroyokanana mani kawas ka anu lumpuh, bari tingparerong pinuh ku kaijid. 17 Nun PANGERAN, sabaraha lamina deui mung bade ningalikeun bae teh? Jait abdi tina panarajang maranehna, salametkeun nyawa abdi ti eta singa-singa! 18 Tangtos ku abdi dinuhunkeun di hareupeun umat Gusti, tangtos Gusti ku abdi dipuji di hareupeun maranehna. 19 Tong diantep musuh-musuh abdi, tukang-tukang bohong, sarenang dumeh abdi eleh. Eta nu ngarewaeun ka abdi teu puguh-puguh teh tong diantep tinggelenyu ningal abdi kabalangsak. 20 Ngaromongna bujeng-bujeng darehdeh, kalah ka ngarancang rupi-rupi panipuan ka jalmi-jalmi anu hirupna rarukun.
Mazmur 35.21-36.1 21 Maranehna naruding bari sosoak, "Hag ayeuna mah kaperegok kalakuan maraneh nu teu bener teh!" 22 Anging PANGERAN tangtos langkung tingali, mugi abdi ulah diantep nun Gusti; abdi mugi ulah dikantun tebih-tebih. 23 Mugia Gusti enggal sumping, geusan ngabela hak abdi. Mugia enggal tandang, geusan ngabela perkara abdi. 24 Gusti teh adil, nun PANGERAN, umumkeun yen abdi teu salah ulah dugi ka musuh abdi sarenang hate ku hal abdi. 25 Ulah dugi ka hatena ngaromong, "Ayeuna urang bebas ti manehna! Memang kitu kahayang urang!" 26 Sakur nu ngarasa senang ku kasangsaraan abdi, sina areleh, sina baringungeun. Sakur anu ngakukeun leuwih hade batan abdi, sina nandang wiwirang sareng kahinaan. 27 Mugia sakur anu hayang sangkan abdi dibebaskeun, sing tiasa surak gumbira bari ngucapkeun deui, ngucapkeun deui, "Estu agung PANGERAN! Mantenna ngaraos suka lantaran abdi-Na rahayu." 28 Upami kitu, kaadilan Gusti ku abdi tangtos dibewarakeun sarta muji ka Gusti sadinten jeput. 36 1 (36-1) Pikeun pamingpin biduan. Ti Daud abdi PANGERAN. (36-2) Dosa teh ngomong di jero hate jelema jahat. Hate jelema doraka teu weleh kaangsonan 51
Mazmur 36.2-10 ku dosa, ka Allah teu sieun-sieun, Allah ku manehna ditoker. 2 (36-3) Pangrasana dirina teh hebat, pamikirna dosana moal dihukum ku Allah, da Allah teu uningaeun. 3 (36-4) Saucap-ucapna jahat, tipu malulu, tara pisan nyieun lampah hade jeung bijaksana. 4 (36-5) Di enggon, bari ngedeng teh ngalamun kajahatan boro-boro nyieun kahadean, ngagugulukeun bae kadorakaan. 5 (36-6) Nun PANGERAN, satia asih Gusti sundul ka langit, kasatiaan Gusti maratan mega. 6 (36-7) Kaadilan Gusti lir gunung tanpa tutugan, adilna lir jerona jaladri. Manusa sareng margasatwa, ku Gusti diraksa diriksa. 7 (36-8) Satia asih Gusti mulya luhur, nun Allah! Kalangkang jangjang Gusti, ngiuhan abdi sadaya. 8 (36-9) Abdi-abdi sugema ku seueurna tedaeun ti Gusti, sareng dipasihan nginum ti walungan asihing Gusti. 9 (36-10) Gusti teh sumbering hirup sadaya mahluk, ku terangna cahaya Gusti, abdi bisa ningal caang. 10 (36-11) Mugi langgeng mikaasih ka sakur nu terang ka Gusti langgeng midamel kasaean ka jalmi anu balener. 52
Mazmur 36.11-37.10 11 (36-12) Nu aradigung teh sina ulah narajang ka abdi, eta nu jarahat teh ulah diantep ngusir abdi. 12 (36-13) Tuh, nu jarahat teh geus tinggolepak, tingjaloprak moal harudang deui. 37 1 Ti Daud. Ulah salempang ku lampah jalma jahat, ulah kabita ku talajak jalma goreng. 2 Nu kararitu lir jukut garing kahalodoan, ibarat dangdaunan alum ngajadi kalakay. 3 Sing percaya ka PANGERAN, lampahkeun nu hade pek cicing di lemah cai, sing tengtrem. 4 Teangan kabagjaan di PANGERAN, angen-angen maneh ku Mantenna baris dicumponan. 5 Pasrahkeun hirup ka PANGERAN, puntangan piwelas-Na, tangtu nulungan, 6 lampah bener maneh ku Mantenna bakal disina atra lir panonpoe wanci manceran. 7 Masing sabar ngadago polah PANGERAN, ulah dengki mun nenjo batur mukti, sarta rarancang jahatna ngajadi. 8 Ulah ambek atawa panas hate, sabab ngan matak susah bae. 9 Nu muntang ka PANGERAN baris ngamilik tanah, sabalikna nu jarahat tangtu ku Mantenna ditundung. 10 Nu jarahat bakal gancang musna, barang diteang geus teu araya. 53
Mazmur 37.11-21 11 Demi anu sarareh budi, tangtu bakal kawaris tanah, hirupna senang ngahenang- ngahening. 12 Anu jahat ngamusuh ka anu bener, mani delek-delek bakat ku ngewa. 13 Tapi ku PANGERAN mah eta teh digumujengkeun, da geus kauninga yen geus tereh ditumpurkeun. 14 Jalma jahat matek pedang, mentang jamparing, rek mergasa nu balangsak, nu walurat, rek ngabinasa ka nu balener lampahna. 15 Tapi maranehna bakal paraeh ku pedangna sorangan, gondewa-gondewana paringges. 16 Najan saeutik, rejeki jalma bener mah leuwih maslahat, batan kakayaan tina ladang kajahatan; 17 sabab kakuatan jalma jahat ku PANGERAN bakal dipinggeskeun, ari mungguh jalma bener ku Mantenna tangtu dideudeul. 18 Hirupna jalma ibadah ku PANGERAN diraksa diriksa, sarta tanah milikna tangtu kapiboga salalawasna. 19 Dina musim werit hamo nepi ka walurat, dina usum tigerat hamo nepi ka kurat-karet. 20 Sabalikna nu jarahat pasti paraeh, musuh PANGERAN bakal musna cara kembang tegal, ilang musna cara haseup. 21 Jalma jahat ana nginjeum tara mulangkeun, sabalikna jalma bener mah karunyaan jeung berehan. 54
55 Mazmur 37.22-31 22 Nu diberkahan ku PANGERAN tangtu bakal ngamilik tanah, sabalikna nu ku Mantenna disapa, tangtu baris disingkahkeun. 23 PANGERAN nungtun hirup jalma di jalan sorangeunana, nangtayungan ka sakur anu kamanah ku Mantenna. 24 Lamun maranehna labuh, moal ngudupung bae, sabab tangtu ku PANGERAN dihudangkeun deui. 25 Ti ngongora tepi ka kolot kieu, acan kungsi kaula nenjo jalma bener diantep ku PANGERAN, nepi ka anak incuna kapaksa jajaluk menta dahareun. 26 Malah sabalikna anggur barisa mere maweh, tutulung ka nu barutuh, turta anak incuna ngajadi berkah. 27 Ku kituna nu goreng kudu disinglar, nu hade hempek lampahkeun, malar turunan bisa matuh tengtrem-tingtrim salalawasna. 28 Sabab PANGERAN asih ka sakur jalma bener, umat nu satia ku Mantenna hamo ditilar, nu saratia tangtu diraksa salalawasna, sabalikna turunan jalma jahat mah tangtu ditundung. 29 Nu balener bakal kawaris tanah pusaka, tur matuhna di dinya moal incah balilahan. 30 Jelema bener nyaritana wijaksana, satincak-tincakna jujur satarabasna. 31 Hatena kaancikan timbalan PANGERAN, rengkak polahna hamo ingkar ti dinya.
Mazmur 37.32-38.1 32 Anu jahat gawena ngintip-ngintip ka nu bener, neangan jalan hayang maehan. 33 Tapi karepna kitu teh moal bisa, sabab teu kawidian ku PANGERAN. Sanajan jalma bener nepi ka kudu jagrag ka pangadilan, PANGERAN hamo ngantep nepi ka manehna meunang hukuman. 34 Masing ngaharep ka PANGERAN, mangka tumut kana timbalana-Na, tangtu ku PANGERAN dikuatkeun geusan bisa miboga tanah pusaka, sarta maneh baris puas hate nenjo nu jarahat dibuburak. 35 Kungsi kaula nenjo aya jalma jahat jeung lalim, hirupna subur makmur jeg tangkal kiputri di Libanon; 36 tapi barang diilik deui, geus euweuh, diteangan weleh teu kapanggih. 37 Pek bandungan nu ibadah, nu bener, jalma resep rapih mah turunanana ge tangtu rendey. 38 Sabalikna nu boga dosa tangtu diancurkeun, sarta turunanana tangtu disingkirkeun. 39 Jalma bener ku PANGERAN disalametkeun, diraksa dina mangsa meunang tunggara. 40 Ku PANGERAN ditulungan, dirahayukeun, diluputkeun ti nu jarahat lantaran nyalindung ka Mantenna. 38 1 (38-1) Jabur Daud, waktu nyanggakeun kurban pangeling-eling. 56
Mazmur 38.2-12 (38-2) Nun PANGERAN, sanaos bendu ge Gusti ulah dugi ka ngahukum ka abdi. 2 (38-3) Abdi raraheut disabetan ku jamparing Gusti, nepi ka ngarumpuyuk. 3 (38-4) Ku amarah Gusti, abdi nandangan kanyeri ku tina dosa sorangan, sakujur awak teu aya anu walagri. 4 (38-5) Abdi titeuleum dina caahna dosa sorangan, anu nindihna kacida abotna. 5 (38-6) Lantaran tina kabodoan sorangan, raheut abdi jadi borok pinuh ku nanah. 6 (38-7) Abdi dibengkungkeun, digencet, sadidinten humaregung. 7 (38-8) Awak direrab ku muriang, parantos sahoseun maot. 8 (38-9) Parantos payah, ajur sama sakali, hate nalangsa, bati humaregung gegerungan. 9 (38-10) Nun PANGERAN, Gusti uninga ka anu diharep ku abdi harurung abdi ku Gusti tangtos kadangu. 10 (38-11) Hate ratug keketegan, tanaga leungit pisan, panon surem teu cahyaan. 11 (38-12) Sobat sareng tatangga arembungeun deukeut dumeh abdi rujit ku kasakit, malah kadang warga ge narebihan. 12 (38-13) Nu harayangeun maehan abdi marasang jiretna, nu harayangeun nyilakakeun, ngati-ngati bade numpes; maranehna teu eureun-eureun sapongkol ngarah ka abdi. 57
Mazmur 38.13-39.1 13 (38-14) Nanging abdi lir anu torek, anu teu tiasa ngareungeu, lir anu pireu, anu teu tiasa ngomong. 14 (38-15) Abdi lir jalma anu teu tiasa ngabantah lantaran teu tiasaeun ngareungeu. 15 (38-16) Nanging abdi percaya ka Gusti, nun PANGERAN, yen Gusti tangtos kersa ngawaler ka abdi, nun PANGERAN, Allah abdi! 16 (38-17) Ulah dugi ka musuh ngarasa senang dumeh abdi susah, ulah dugi ka maranehna garumede dumeh abdi ambrug. 17 (38-18) Abdi parantos meh rubuh, kanyeri teu aya kendatna. 18 (38-19) Abdi ngangken dosa-dosa, dosa anu ngalantarankeun hate paur. 19 (38-20) Musuh-musuh abdi jaragjag sareng baredas, seueur anu ngarewaeun ka abdi teu puguh-puguh. 20 (38-21) Jalma-jalma anu ngabales kahadean ku kajahatan, ngamusuh ka abdi, dumeh abdi usaha milampah bener. 21 (38-22) Abdi ulah dikantun, nun PANGERAN, ulah tebih ti abdi, nun Allah panutan. 22 (38-23) Enggal abdi tulungan, ayeuna, nun PANGERAN jurusalamet abdi! 39 1 (39-1) Pikeun pamingpin biduan. Pikeun Yedutun. Jabur Daud. (39-2) Ceuk pikiran, "Aing arek ati-ati ngajaga lampah, jeung ngajaga letah sangkan ulah 58
Mazmur 39.2-11 matak dosa, salila nu jarahat teh dareukeut, aing moal ngomong naon-naon." 2 (39-3) Tuluy kaula bungkem, teu kecet- kecet, teu ngomongkeun nu hade-hade acan! Tapi bet asa tambah kasiksa, 3 (39-4) jadi kakungkung ku rasa tagiwur. Beuki dipikiran, hate beuki susah, tungtungna sungut teh bedah, 4 (39-5) "Nun PANGERAN, sakumaha deui hirup abdi teh? Iraha abdi kedah maot teh? Wartoskeun, kantun sakumaha deui umur abdi teh?" 5 (39-6) Ku pondok Gusti nangtoskeun umur abdi teh! Keur Gusti mah jangka hirup abdi taya hartosna. Tetela hirup manusa mah mung sarenghap ambekan, 6 (39-7) teu leuwih ti kalangkang. Pagaweanana kabeh mubadir, ngumpulkeun kakayaan, tapi teu terang engke keur saha. 7 (39-8) Naon deui atuh arep-arepeun abdi, nun PANGERAN? Nya ka Gusti abdi ngaharep. 8 (39-9) Luputkeun abdi tina sadaya dosa, sareng ulah diantep dilelece ku nu garejul. 9 (39-10) Abdi rek ngabisu, moal kecet- kecet, da Gusti ku anjeun nu nyangsara kieu ka abdi teh. 10 (39-11) Parantos atuh ngahukum teh! Abdi meh paeh ku panyiksa Gusti. 11 (39-12) Ku karana dosana, jalmi ku Gusti dihukum, dihajar. Gusti ngahukum lir geget ngaruksak barang kanyaah anu gaduhna. 59
Mazmur 39.12-40.5 Tetela hirup manusa mung sarenghap ambekan. 12 (39-13) Dangu paneda abdi, nun PANGERAN, dangu jerit abdi, ari abdi ceurik teh sumpingan. Sami sareng sadaya karuhun, abdi oge numpang di Gusti mung sakedap. 13 (39-14) Parantos, abdi kantunkeun, hoyong rada senang heula memeh teu aya sareng moal aya-aya deui. 40 1 (40-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud. (40-2) Kaula sabar ngadago pitulung PANGERAN, ku Mantenna dipirosea, panyambat kaula dikabul. 2 (40-3) Kaula ku Mantenna dibedol tina liang bahaya dihanjatkeun tina embel keusik, diteundeun dina hiji batu karang, kaula jadi aman jeung teteg. 3 (40-4) Kaula ku Mantenna diajar hiji lagu anyar, pupujian paranti ngamulyakeun Allah urang. Loba anu narenjoeun hal ieu, keun sina kapikireun, sina ngarandel ka PANGERAN. 4 (40-5) Jamuga jalma anu muntang ka PANGERAN, anu henteu nyarembah ka arca-arca, anu teu marilu ngabakti ka allah-allah palsu. 5 (40-6) Kalintang seueurna nu ku Gusti dipidamel pikeun abdi-abdi, nun PANGERAN, Allah abdi sadaya. Teu aya deui nu sapertos Gusti! Gusti parantos seueur midamel nu araheng ku karana abdi-abdi. Abdi parantos 60
Mazmur 40.6-11 teu tiasa nyebatkeun bilanganana, ku seueur-seueurna. 6 (40-7) Gusti henteu hoyong dikurbanan atanapi disasajenan, henteu mundut kurban sasatoan anu dibeuleum dina altar henteu mundut kurban pamupus dosa. Sawangsulna ka abdi maparin ceuli sangkan ngupingkeun soanten Gusti. 7 (40-8) Seug abdi teh ngawangsul, "Ieu abdi! Timbalan Gusti ka abdi aya dina kitab Hukum. 8 (40-9) Kacida resepna abdi ngalampahkeun pangersa Gusti, nun Allah, piwulang Gusti ngancik dina sanubari." 9 (40-10) Dina pakempelan umat Gusti, nun PANGERAN, abdi ngawartoskeun warta gumbira, yen Gusti parantos nyalametkeun abdi sadaya. Gusti uninga, abdi nyaritakeun hal eta teh teu eureun-eureun. 10 (40-11) Perkawis abdi parantos salamet ku abdi henteu disidem. Eta pitulung sareng kasatiaan Gusti haben bae diwartos- wartoskeun. Dina pakempelan umat Gusti, abdi teu tiasa balem, kedah bae nyanggemkeun kaweningan galih sareng satia asih Gusti. 11 (40-12) Abdi terang nun PANGERAN, Gusti moal kendat mikarunya ka abdi. Kaasih sareng kasatiaan Gusti teh salamina nyalametkeun bae ka abdi. 61
Mazmur 40.12-41.2 12 (40-13) Abdi dilingkung ku balai sakitu seueurna, parantos teu kaetang ku seueur- seueurna! Abdi dikurubut ku dosa sorangan, ningalna ge parantos teu kaduga, langkung seueur manan buuk dina sirah, ahirna abdi teh pegat harepan. 13 (40-14) Nun PANGERAN, jait abdi teh, tulungan ayeuna keneh! 14 (40-15) Sing areleh, sing baringungeun eta anu rek maraehan ka abdi teh! Sing alundur, sing areraeun eta anu keur jaligrah ku kasangsaraan abdi teh! 15 (40-16) Sing rusuh tagiwur dumeh eleh, eta anu nyaleungseurikeun abdi teh! 16 (40-17) Dupi anu nyarambat ka Gusti mah, mugi ginanjar kabingahan sareng maruji ka Gusti; anu ngarep-ngarep kana kasalametan ti Gusti, sing ulah kendat-kendat ngucap, "Maha Agung PANGERAN!" 17 (40-18) Abdi balangsak sareng walurat, nun PANGERAN, nanging Gusti teu lali ka abdi. Gusti teh panulung abdi, Allah abdi, enggal abdi jait! 41 1 (41-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud. (41-2) Bagja jalma nu sok tatalang ka nu walurat, mun meunang papait tangtu ku PANGERAN dijait. 2 (41-3) Hirupna ku PANGERAN diraksa, diriksa, tengtrem matuh di tanahna, moal diantep beunang ku musuhna, 62
Mazmur 41.3-13 3 (41-4) Ana gering, ku PANGERAN tangtu dilayad, dipulihkeun deui kasehatanana. 4 (41-5) Ceuk kaula, "Nun PANGERAN, abdi teh rumaos dosa, nyuhunkeun piwelas, hoyong cageur." 5 (41-6) Musuh rame ngawon-ngawonkeun abdi, ngadoakeun maot, ngadoakeun sing tereh kapopohokeun. 6 (41-7) Rajeun ngaralayad mung dapon bae, sareng ngumpulkeun wartos-wartos awon hal abdi, seug diuar-uar ka mana-mana. 7 (41-8) Anu ngarewaeun teh tingharewos, ngira-ngirakeun hal anu pang awonna hal abdi. 8 (41-9) Aromongna, "Geringna ripuh pisan, geus moal hudang deui ti enggon." 9 (41-10) Malah sobat dalit ge, sobat sarasiah, sobat sahakan sainum, malik miceun. 10 (41-11) Nun PANGERAN, sing hawatos, abdi cageurkeun, hoyong mulangkeun kanyeri ka musuh. 11 (41-12) Upami maranehna teu barisaeun ngelehkeun abdi, nembe abdi bakal leres-leres terang yen Gusti nyaah ka abdi. 12 (41-13) Gusti tangtos nulungan, da kalakuan abdi teh bener; Gusti tangtos nampi abdi hirup di payuneun, salalamina. 13 (41-14) Puji PANGERAN, Allahna Israil! Ayeuna, terus salalanggengna! Amin! Amin! 63
Mazmur 42.1-8 42 1 (42-1) Pikeun pamingpin biduan. Lagu atikan ti golongan Korah. (42-2) Lir uncal kangen kana cai tiis di susukan, nya kitu abdi kangen ka Gusti, nun Allah! 2 (42-3) Kitu hanaangna hate abdi ka Gusti, Allah nu jumeneng. Iraha abdi kedah indit ngabakti, marek ka Gusti? 3 (42-4) Beurang peuting abdi ceurik, tedaeun ge mung cipanon; musuh hantem bae nyalindiran, "Mana Allah maneh teh?" 4 (42-5) Ari ras ka alam ka tukang, hate mani ngarakacak inget bareto sok milu ngaleut ka gedong Allah, ngapalaan aleutan jalma rea, anu galumbira, nyaranyi, maruji ka Allah. 5 (42-6) Ku naon kaula sakieu nalangsana? Ku naon sakieu sedihna? Kaula neundeun harepan ka Allah, jeung sakali deui rek muji ka Mantenna, jurusalamet jeung Allah kaula. 6 (42-7) (42:6-7) Di dieu, di pangbuangan, hate kaula ajur seug nginget-nginget deui Mantenna. Sukma kaula ku Mantenna diteunggar ku ombak kasedih, diamuk ku caah kalang kabut, ngaguruh sada curug ngagurujug ka Walungan Yordan, ti Gunung Hermon jeung Gunung Misar. 7 (42:6) 8 (42-9) Muga ti beurang PANGERAN nembongkeun satia asih-Na, supaya peutingna kaula bisa nyanyi, jeung neneda ka Allah sumber hirup kaula. 64
Mazmur 42.9-43.5 9 (42-10) Kaula unjukan ka Allah, nu jadi pananggeuhan, "Ku naon Gusti tega ka abdi? Ku naon abdi kedah sangsara, kedah dikaniaya ku musuh?" 10 (42-11) Hate kaula nyelekit ngadenge panghina maranehna, anu teu eureun-eureun nyindiran, "Mana Allah maneh teh?" 11 (42-12) Ku naon kaula sakieu nalangsana? Ku naon sakieu sedihna? Kaula neundeun harepan ka Allah, jeung sakali deui rek muji ka Mantenna, jurusalamet jeung Allah kaula. 43 1 Nun Allah, saurkeun yen abdi teu gaduh kalepatan, belaan perkawis abdi ti eta nu daroraka, luputkeun abdi ti jalmi-jalmi palsu tur jarahat! 2 Gusti teh panyalindungan abdi, ku naon margina tega? Ku naon abdi kedah sangsara, kedah dikaniaya ku musuh? 3 Sumiratkeun cahaya sareng kayaktian Gusti, sina nungtun ka abdi, sina mulangkeun abdi ka Sion, gunung Gusti nu suci, ka Bait Allah panglinggihan Gusti. 4 Tangtos abdi dongkap ka altar Gusti, nun Allah; Gusti teh sumber kabagjaan abdi. Abdi seja ngacapi sareng nyanyi muji ka Gusti, nun Allah, Allah abdi! 5 Ku naon kaula sakieu nalangsana? Ku naon nepi ka sakieu sedihna? Kaula neundeun harepan ka Allah, jeung sakali deui rek muji ka Mantenna, jurusalamet jeung Allah kaula. 65
Mazmur 44.1-8 44 1 (44-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur golongan Korah. Lagu atikan. (44-2) Nun Allah, abdi-abdi nguping pribadi perkawis eta, anu dicariosan ku karuhun; hal karya-karya Gusti anu rongkah jaman aranjeunna, jaman baheula. 2 (44-3) Kumaha peta Gusti ngusiran bangsa- bangsa tuna Allah, sareng merenahkeun umat Gusti di nagri-nagri maranehna; kumaha peta Gusti ngahukum bangsa-bangsa sanes sareng ngajembarkeun umat Gusti. 3 (44-4) Karuhun abdi-abdi tiasa ngarebut tanah musuh, sanes ku pedangna sorangan. Unggulna sanes ku kakuatan sorangan, nanging ku kakawasaan sareng kadigjayaan Gusti, ku margi Gusti nyarengan ka aranjeunna, tawis yen Gusti asih ka aranjeunna. 4 (44-5) Gusti teh raja abdi sareng Allah abdi, nu maparin kaunggulan ka umat Gusti. 5 (44-6) Ku kakawasaan Gusti abdi tiasa ngarubuhkeun musuh, ku margi disarengan ku Gusti abdi-abdi tiasa ngidek-ngidek lawan. 6 (44-7) Pikeun nyalametkeun diri abdi teu ngandelkeun gondewa sareng pedang sorangan; 7 (44-8) nya Gusti nu ngajait abdi-abdi ti musuh, anu ngelehkeun pihak anu arijideun ka abdi-abdi. 8 (44-9) Abdi sadaya moal petot-petot muji sareng ngucap sukur ka Gusti sapapaosna. 66
Mazmur 44.9-19 9 (44-10) Nanging ayeuna abdi-abdi dipiceun, disina eleh, Gusti henteu kersa nyarengan deui ka wadyabalad, 10 (44-11) dugi ka abdi-abdi undur kabur ti musuh, babandaan dicokotan ku maranehna. 11 (44-12) Abdi-abdi ku Gusti diantep sina dijagal sapertos domba, disina paburencay ka nagara deungeun. 12 (44-13) Umat ku anjeun ku Gusti dijual murah, sapertos barang kurang pangaji. 13 (44-14) Tatangga anu naringal abdi-abdi ku Gusti didamel kitu; maroyok sareng nyaleungseurikeun. 14 (44-15) Abdi-abdi ku Gusti didamel bahan gogonjakan bangsa-bangsa, maranehna garogodeg ngahina. 15 (44-16) Unggal-unggal dinten abdi dihina; kacida erana 16 (44-17) nguping pamoyok sareng panghina ti nu ngamusuh sareng mikangewa. 17 (44-18) Ieu sadayana anu karandapan ku abdi-abdi, padahal abdi-abdi teu hilap ka Gusti, sareng teu ingkar tina perjangjian antawis Gusti sareng abdi-abdi. 18 (44-19) Abdi-abdi teu kantos hianat ka Gusti, teu kantos mengpar tina timbalan Gusti. 19 (44-20) Nanging abdi-abdi ku Gusti dikantun teu aya daya di tengah sato-sato galak, dikantun di nu poek mongkleng. 67
Mazmur 44.20-45.3 20 (44-21) Upami leres abdi-abdi henteu nyembah deui ka Allah pribadi nanging ngadoa ka nu sanesna, 21 (44-22) tangtos ku Gusti kauninga, da Gusti mah awas kana pikiran abdi-abdi najan buni. 22 (44-23) Nya ku karana Gusti, abdi-abdi kaancam pati saban-saban wanci, dipidamel sapertos domba peunciteun. 23 (44-24) Nun PANGERAN, enggal tanghi! Ku naon kulem? Enggal sumping, ulah tega kateterasan! 24 (44-25) Ku naon nyumput ti abdi sadaya? Ulah lali kana kabalangsakan sareng karupek abdi-abdi! 25 (44-26) Abdi-abdi ambrug ajur dina taneuh, kasoran ngajaloprak dina lebu. 26 (44-27) Enggal sumping, tulungan abdi sadaya, salametkeun, demi satia asih Gusti. 45 1 (45-1) Jabur golongan Korah. Lagu kaasih. Pikeun pamingpin biduan. Nurutkeun lagu: Kembang bakung. (45-2) Kecap-kecap nu arendah minuhan hate, waktu kaula ngadangding ieu lagu pikeun raja. Lir penah hiji bujangga ahli, letah kaula seja ngucapkeun sair. 2 (45-3) Di antawis manusa, Jeng Raja pangkasepna, tur perceka ahli sasauran, salamina dihujanan berkah ku Allah. 3 (45-4) Soren pedang Gusti, nun raja digjaya, Gusti agung sareng mulya. 68
Mazmur 45.4-12 4 (45-5) Majeng, cangking kaagungan, rebut kaunggulan, geusan ngabela kayaktian sareng kaadilan! Kadigjayaan Gusti baris ngarebut kaunggulan rongkah. 5 (45-6) Jamparing Gusti sareukeut, narancleb kana jajantung musuh, raja-raja baris ngudupruk kana sampean Gusti. 6 (45-7) Karajaan Gusti paparin ti Allah, bakal langgeng nanjeur, Gusti baris ngereh kalayan adil. 7 (45-8) Gusti cinta kaadilan, cua kana kajahatan, kitu purwana Allah, Allah jungjunan Gusti parantos milih Gusti, sareng maparin kabagjaan langkung ti ka raja-raja sanes. 8 (45-9) Panganggo Gusti seungit emur, gaharu sareng candana, di lebet malige gading Gusti dibeberah ku tatabeuhan. 9 (45-10) Di antawis para istri di karaton Gusti, seueur putri-putri raja, prameswari ngagedeng ti palih tengen, obroy ku perhiasan emas tulen. 10 (45-11) Nun Putri panganten raja, dangukeun pihatur abdi bangsa sareng wargi-wargi Jeng Putri lalikeun bae. 11 (45-12) Kageulisan Jeng Putri matak sono kangjeng raja. Anjeunna teh panutan Jeng Putri, Jeng Putri kedah anut ka anjeunna. 12 (45-13) Urang Tirus bakal ngabantun hadiah ka Jeng Putri, nu baleunghar bakal alihtiar ngalap manah Jeng Putri. 69
Mazmur 45.13-46.5 13 (45-14) Putri aya di jero puri, geulisna kawanti-wanti, nganggo sinjang songket emas. 14 (45-15) Beunang dangdos ku anggoan warna-warni, putri dijajap ka raja, diiring ku para mojang pangaping, maranehna ge dijajap ka raja. 15 (45-16) Marahmay jeung suka bungah, aleutan sang putri rawuh, lebet ka kadaton. 16 (45-17) Nun Raja abdi, Gusti bakal seueur putra, bakal jaradi raja ngagentos luluhur Gusti, ku Gusti dijaradikeun pangereh sakuliah jagat. 17 (45-18) Ieu lagu abdi baris tetep ngawangikeun kamashuran Gusti, saban jalmi bakal ngagungkeun Gusti sapanjang jaman. 46 1 (46-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur golongan Korah. Make lagu Alamot. (46-2) Allah teh benteng jeung kakuatan urang, anu salawasna nulung dina pakewuh. 2 (46-3) Ulah rentag najan jagat oyag sarta gunung-gunung rugrug ka laut, 3 (46-4) sanajan lautan motah tingjalegur nginggeungkeun gunung-gunung. 4 (46-5) Tuh aya walungan, mawa hegar nyeboran ka Kota Allah, ka gedong suci, panglinggihan Nu Maha Agung. 5 (46-6) Allah aya linggih di dinya, eta kota moal kagempur, sabab ti barang pajar meletek geus diraksa ku Allah. 70
Mazmur 46.6-47.3 6 (46-7) Allah ngagentra ngagulugur, bumi ajur, bangsa-bangsa tagiwur, karajaan-karajaan ngarenjag. 7 (46-8) PANGERAN Nu Maha Kawasa nyarengan ka urang, Allahna Yakub panyalindungan urang. 8 (46-9) Hiap saksian, naon anu geus dipidamel ku PANGERAN. Tenjo, kumaha ahengna dadamelana-Na di bumi. 9 (46-10) Mantenna ngeureunkeun peperangan di sakuliah jagat, gondewa- gondewa diririkes, tumbak-tumbak dipingges-pinggeskeun, tameng-tameng diduruk. 10 (46-11) "Eureun tarung!" timbalana-Na, "mangka nyaho, ieu Kami, Allah anu punjul ti sakabeh bangsa, anu punjul di sajagat." 11 (46-12) PANGERAN Nu Maha Kawasa nyarengan ka urang, Allahna Yakub panyalindungan urang. 47 1 (47-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur golongan Korah. (47-2) He sakumna umat, geura keprok sing rame! Paruji Allah ku lalaguan sing tarik! 2 (47-3) PANGERAN Nu Maha Agung, wajib dipikaserab; Mantenna raja agung, ngasta sakuliah jagat. 3 (47-4) Urang ku Mantenna disina ngungkulan bangsa-bangsa, urang disina ngawasaan bangsa-bangsa. 71
Mazmur 47.4-48.5 4 (47-5) Ku Mantenna dipangmilihkeun tempat pamatuhan, tanah kareueus bangsa nu diasih ku Mantenna. 5 (47-6) Allah parantos mancat kana tahta-Na, dipirig ku surak jeung sora tarompet. 6 (47-7) Nyanyikeun pujian ka Allah, nyanyikeun pujian ka raja urang! 7 (47-8) Sabab Allah teh raja sajagat buana, puji ku lalaguan! 8 (47-9) Allah ngabawah bangsa-bangsa, lumenggah dina tahta-Na nu suci. 9 (47-10) Para pamingpin bangsa karumpul ngahiji jeung umat Allahna Ibrahim. Allah teh punjul ti sakabeh kakuatan, marentahna pinunjul. 48 1 Jabur golongan Korah. Maha agung PANGERAN, pohara kudu dimulyakeunana di kota Allah urang, di gunung-Na anu suci. 2 Sion, gunungna Allah, luhur jeung endah, kotana Raja Agung, anu nyukakeun sakuliah jagat. 3 Allah geus netelakeun, yen di jero benteng eta kota, Mantenna aman santosa. 4 Raja-raja ngahiji, daratang ngajorag, rek narajang Gunung Sion. 5 Tapi barang eta geus katarenjoeun, maranehna ngajarenghok, tuluy lalumpatan sarieuneun. 72
Mazmur 48.6-49.3 6 Leungit pangacianana, sarta katarajang paur kawas awewe rek ngajuru, 7 lir kapal dibuntang-banting ku angin ribut. 8 Urang geus ngadenge anu geus dipidamel ku Allah. Ayeuna urang nenjo buktina di kota Allah urang, PANGERAN Nu Maha Kawasa. Ieu kota ku Mantenna disina reugreug salalanggengna. 9 Di lebet Bait Gusti, nun Allah, abdi sadaya ngemut-ngemut satia asih Gusti. 10 Di mana-mana, jalmi-jalmi maruji ka Gusti. Kamashuran Gusti kawentar ka saalam dunya. Gusti marentah kalawan adil, 11 urang Sion barungah! Gusti parantos nerapkeun hukum adil, kota-kota di Yuda garerah. 12 He umat Allah, puteran Sion sakurilingna, itung munarana, 13 ilikan tembok-tembokna, tengetan benteng-bentengna, ambeh jaga bisa nyarita kieu ka turunan: 14 "Allah teh Allah urang salalanggengna. Mantenna baris nuyun urang taya kendatna." 49 1 (49-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur golongan Korah. (49-2) He jalma-jalma, reungeukeun, he saeusi dunya, regepkeun, 2 (49-3) nu hina, nu mulya, nu beunghar, nu miskin, kum. 3 (49-4) Kaula dek medar ciptaning ati, ucap hikmah bijaksana. 73
Mazmur 49.4-13 4 (49-5) Kaula rek museurkeun pikiran kana sasmita, sarta nerangkeun hartina bari ngacapi. 5 (49-6) Kaula teu rempan ku bahaya, moal bingung pedah dilingkung ku musuh, 6 (49-7) teu salempang ku nu jarahat, anu ngandelkeun kabeungharanana, anu takabur ku kajegudanana. 7 (49-8) Jalma moal aya nu mampuh nebus nyawana, moal mampuh mayar panebus hirupna ka Allah, 8 (49-9) lantaran pamayar hirup manusa teh kacida luhurna. Mayar sakumaha gedena ge 9 (49-10) moal cukup pikeun luput tina kubur, sangkan hirup sapapanjangna. 10 (49-11) Sabab geus teu matak bireuk, jalma bijaksana ge sarua jeung nu bodo jeung nu biko, hilang ti dunya ninggalkeun hartana ka turunanana. 11 (49-12) Kuburanana teh enggonna salalanggengna; di dinya ngancikna sapapanjangna najan keur hirupna mah bogaeun tanah sorangan. 12 (49-13) Sakumaha mulyana jalma, moal sumingkir tina patina, kudu paeh, teu beda ti sato. 13 (49-14) Pek awaskeun, kumaha jadina jalma-jalma anu arumangkeuh ku dirina, kumaha jadina nasib jalma anu umangkeuh ku kabeungharanana. 74
Mazmur 49.14-50.3 14 (49-15) Geus ditakdirkeun kudu maot, teu beda ti domba, bakal diangon ku ajal. Maranehna eleh ku anu hirupna bener, mayit-mayitna gancang buruk di alam paeh, jauh ti imah urut matuhna. 15 (49-16) Ari kaula mah ku Allah baris dijait, baris diluputkeun tina kakawasaan ajal. 16 (49-17) Ulah kaget nenjo batur jadi beunghar, masing batur beuki tambah beunghar oge. 17 (49-18) Da ari geus paeh mah hartana moal kabawa, kabeungharana moal nuturkeun ka jero kubur. 18 (49-19) Sanajan keur hirupna sugema, sarta pada muji-muji pinter usaha, 19 (49-20) pasti nyusul ajal karuhunna, di nu poek saendeng-endeng. 20 (49-21) Sakumaha mulyana jalma, moal sumingkir tina patina, kudu paeh, teu beda ti sato. 50 1 Jabur Asap. Allah Nu Maha Kawasa, PANGERAN, ngandika, nyaur sakuliah jagat ti wetan nepi ka kulon. 2 Allah moncorong ti Sion, kota ratuning kaendahan. 3 Allah urang sumping. Sumpingna henteu jempling, di payuneuna-Na aya seuneu luntab-lentab, sakuriling Mantenna ngagelebug angin ribut. 75
76 Mazmur 50.4-13 4 Mantenna nyaur langit jeung bumi sina jadi saksi, nyaksian Mantenna nerapkeun hukum ka umat-Na. 5 Timbalana-Na, "Kumpulkeun ka dieu umat Kami nu satia, anu kabeungkeut ku perjangjian Kami anu dikukuhkeun ku kurban peuncitan." 6 Langit ngabewarakeun yen Allah teh adil, sarta Mantenna ku anjeun nu jadi hakimna. 7 "Regepkeun he umat, dengekeun pangandika Kami, Kami rek nganyatakeun ka maneh, he Israil: Ieu Kami Allah, Allah maneh. 8 Kami nyeukseukan ka maneh lain ku karana kurban-kurban maneh, lain ku karana kurban-kurban beuleuman anu salawasna dibaktikeun ka Kami. 9 Kami teu butuh ku sapi ti kandang maneh, teu butuh ku embe maneh. 10 Kabeh marga satwa di leuweung boga Kami, kitu deui ingon-ingon di rebuan pasir-pasir. 11 Manuk-manuk nu gariras boga Kami, kitu deui mahluk-mahluk anu harirup di tegal-tegal. 12 Upama Kami lapar, moal menta dahareun ka maneh, sabab alam katut saeusina, nya Kami anu bogana. 13 Na Kami teh dahar daging sapi jalu, atawa nginum getih embe?
Mazmur 50.14-23 14 Baktikeun katumarimaan maneh, kitu kurban ka Allah mah, jeung tedunan jangji maneh ka Nu Maha Kawasa. 15 Upama meunang rerepit, sambat Kami, tan wande dijait sangkan maneh muji sukur ka Kami." 16 Ari ka nu jahat, kieu Allah ngadawuhna, "Naon gawena maneh ngucapkeun parentah- parentah Kami? Naon gawena nyaritakeun perjangjian Kami? 17 Da maneh teh embung dibebener ku Kami, parentah-parentah Kami ku maneh dipungpang. 18 Teu cara mun nenjo bangsat, tuluy nyobat, sarta cacampuran jeung nu sok jinah. 19 Sungut diumbar kana kagorengan, ngomong bohong tara asa-asa. 20 Ka dulur sorangan tega ngadakwa, tega nyaliksik kasalahanana. 21 Kitu kalakuan maneh teh, tapi Kami teu ngomong naon-naon, jadi ceuk pamikir maneh Kami oge kawas maneh. Tapi ayeuna maneh ku Kami ditegor, kalakuan maneh kitu ayeuna ku Kami dieceskeun. 22 Ayeuna dengekeun, he anu ngalalaworakeun ka Kami, bisi maneh ku Kami dibasmi, pamohalan aya anu bisa nulungan. 23 Kurban tanda ngahormat ka Kami teh nya eta ku ngucap sukur ka Kami, sarta sakur 77
Mazmur 51.1-8 anu nurut ka Kami geus tangtu ku Kami disalametkeun." 51 1 (51-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud. (51-2) Waktu ditegor ku Nabi Natan lantaran jinah jeung Batseba. (51-3) Nun Allah, sing hawatos ka abdi, demi satia asih Gusti. Pupus dosa abdi, demi Gusti teh maha kurnia. 2 (51-4) Seuseuh sagala kajahatan abdi, beresihkeun abdi tina ieu dosa! 3 (51-5) Abdi teh rumaos lepat, kadorakaan abdi tansah jadi emutan. 4 (51-6) Abdi rumaos, dosa teh estu ka Gusti, ka Gusti pisan, gaduh lampah anu ku Gusti dianggap dosa. Gusti ngahukum ka abdi teh pantes, hukuman ka abdi adil, merenah. 5 (51-7) Ti awit dilahirkeun oge abdi teh parantos doraka, dosa ti lebet kandungan keneh. 6 (51-8) Anu dipundut ku Gusti nya eta jujur sareng bener; pinuhan hate abdi ku hikmah Gusti. 7 (51-9) Angkat ieu dosa abdi, supados abdi beresih, abdi kumbah, supados langkung bodas manan salju. 8 (51-10) Ridoan abdi nguping sora kabungah sareng kasuka supados tiasa deui ngarasa bagja, sanaos ku Gusti parantos disasaak sareng diririkes. 78
Mazmur 51.9-19 9 (51-11) Peureumkeun soca Gusti, tong ningali dosa abdi, sadaya kajahatan abdi mugi dipupus. 10 (51-12) Ciptakeun di diri abdi hate anu beresih, nun Allah, eusian abdi ku sumanget anyar, jiwa satia. 11 (51-13) Abdi ulah dipiceun ti payuneun Gusti, roh Gusti anu suci ulah dicandak ti abdi. 12 (51-14) Pasihan deui kagumbiraan ku kasalametan ti Gusti, sareng paparin kadaek nurut ka Gusti. 13 (51-15) Engke abdi bade ngajarkeun parentah Gusti ka nu daroraka, sina tarobat ka Gusti. 14 (51-16) Raksa nyawa abdi, nun Allah, abdi salametkeun. Kaadilan Gusti tangtos ku abdi dibewarakeun kalayan gumbira. 15 (51-17) Tulungan abdi nyanggem, nun PANGERAN, sangkan muji-muji ka Gusti. 16 (51-18) Gusti teu hoyong kurban peuncitan, atanapi dihaturanan kurban beuleuman, eta oge Gusti teu hoyong. 17 (51-19) Abdi ngurbankeun hate anu pinuh ku karumasaan, nun Allah! Gusti tangtos moal nolak hate anu rumasa sareng tobat. 18 (51-20) Sing hawatos ka Sion, tulungan, kuta Yerusalem mugi sina ngadeg deui. 19 (51-21) Saparantos kitu tangtos Gusti kersa nampi kurban anu layak, 79
Mazmur 52.1-7 kurban beuleuman, sareng sapi jalu, anu dikurbankeun dina altar Gusti. 52 1 (52-1) Pikeun pamingpin biduan. Lagu atikan karangan Daud, (52-2) waktu Doeg, urang Edom, pupulih ka Saul yen Daud kungsi sumping ka Abimelek. (52-3) He jalma gagah, ku naon nyombongkeun kajahatan sorangan? Allah teh satia salalanggengna. 2 (52-4) Maneh resep nyieun picilakaeun batur, letah seukeut kawas peso cukur, salawasna ngan ngareka-reka jalan keur nipu. 3 (52-5) Maneh leuwih resep kana kajahatan manan kana kahadean, leuwih resep ngabohong manan ngomong bener. 4 (52-6) Maneh resep nganyenyeri batur ku omongan, he tukang bohong! 5 (52-7) Maneh pinasti lebur ku Allah salalawasna, ku Mantenna bakal dibedol ka luar ti jero imah, disingkahkeun ti dunya anu harirup. 6 (52-8) Nenjo kajadian kitu, jalma balener jadi sarieuneun, tuluy nyaleungseurikeun ka maneh, sarta ngaromong kieu, 7 (52-9) "Ieu jelema teh anu henteu muntang ka Allah, muntangna kana kabeungharanana. Ngusahakeun kaamananana ku nyieun kajahatan." 80
Mazmur 52.8-53.5 81 8 (52-10) Ari kaula mah lir tangkal jetun nu jadi di gedong Allah, muntang kana satia asih-Na, teu kendat-kendat. 9 (52-11) Abdi kacida tumarimana ka Gusti, nun Allah, narimakeun sagala pitulung Gusti. Kasaean Gusti bade diuarkeun ka umat Gusti. 53 1 (53-1) Pikeun pamingpin biduan. Nurutkeun lagu: Mahalat. Lagu atikan karangan Daud. (53-2) Ceuk anggapan nu garejul, "Allah teh euweuh." Kalakuan maranehna kacida jahatna, saurang ge lampahna euweuh nu bener. 2 (53-3) Allah mandang ti sawarga, nitenan umat manusa sugan aya nu waras pikiranana, sugan aya saurang mah anu eling ka Mantenna. 3 (53-4) Horeng geus ingkar kabeh, geus garoreng kabeh, geus teu saurang-urang acan anu hade kalakuanana. 4 (53-5) "Teu nyarahoeun, kitu?" PANGERAN mariksa. "Geus arembung nganyahokeun, eta nu jarahat teh? Gawena ngarampogan umat Kami jeung euweuh anu daek neneda ka Kami." 5 (53-6) Tapi engke maranehna bakal tagiwur, leuwih ti nu enggeus-enggeus, sabab Allah baris ngawurkeun tulang-taleng musuh umat-Na. Maranehna ku Allah enggeus dipiceun, baris lebur tumpur dielehkeun ku Israil.
82 Mazmur 53.6-55.1 6 (53-7) Kaula banget neneda, kasalametan sing datang ka Israil ti Sion. Tada teuing bungahna engke urang Israil, lamun kaayaanana geus dipulihkeun deui ku Allah. 54 1 (54-1) Pikeun pamingpin biduan. Dipirig ku kacapi. Lagu atikan karangan Daud, (54-2) waktu urang Sip pupulih ka Saul: "Daud nuju nyilib di abdi sadaya." (54-3) Jait abdi ku kakawasaan Gusti, nun Allah, bebaskeun ku kadigjayaan Gusti. 2 (54-4) Nun Allah, mugi ieu paneda dangukeun, ieu panyambat abdi mugi perhatoskeun. 3 (54-5) Abdi teh dirurug ku nu arangkuh, diarah pati ku nu barengis, jalmi-jalmi anu henteu ngendahkeun ka Allah. 4 (54-6) Tapi kami boga panulung, nya eta Allah. Kami aya nu ngabela, nya eta PANGERAN. 5 (54-7) Mugia kajahatan maranehna ku Allah dijieun keur hukumanana. Maranehna ku Allah tangtu dibasmi, sabab Allah teh satia. 6 (54-8) Kalayan suka abdi bade nyanggakeun kurban ka Gusti, muji sukur tina sugri kasaean Gusti, nun PANGERAN. 7 (54-9) Wireh Gusti parantos ngajait abdi tina rupi-rupi pakewuh, malah ningal musuh-musuh abdi dielehkeun. 55 1 (55-1) Pikeun pamingpin biduan. Dipirig ku kacapi. Lagu atikan karangan
Mazmur 55.2-12 Daud. (55-2) Nun Allah, dangukeun paneda abdi, panyambat abdi ulah dipungkuran. 2 (55-3) Mugi perhatoskeun, paparin waleran, abdi teu kiat deui nandang kabingung. 3 (55-4) Abdi gugup ku ancaman musuh, sieun ku panggencetna anu jarahat. Sakitu nyaresahkeunana ka abdi, arijideun, arambekeun. 4 (55-5) Abdi teh sieun, gigis gimir ku ancaman ajal. 5 (55-6) Abdi dugi ka ngeleper ngadegdeg, sieun taya papadana. 6 (55-7) Dugi ka hayang jangjangan sapertos japati, bade hiber neangan tempat nu aman. 7 (55-8) Bade hiber masing tebih, teras cicing di gurun keusik. 8 (55-9) Moal talangke deui neangan tempat nyalindung, nyingkiran topan jeung hujan angin. 9 (55-10) Nun PANGERAN, pasaliakeun paguneman musuh-musuh abdi. Di kota katingal aya rurusuh sareng kakerasan, 10 (55-11) siang wengi ngurilingan kota. Kota pinuh ku kajahatan jeung kasusahan. 11 (55-12) Di mana-mana ruksak, jalan-jalan pinuh ku tukang ngagencet jeung tukang nipu. 12 (55-13) Saleuheung lamun anu ngahina teh musuh, kaula kuat nangankeun saleuheung lamun anu nyombong ka kaula 83
Mazmur 55.13-21 teh lawan, kaula bisa nyingkir, nyumput ti manehna. 13 (55-14) Ieu mah nu kitu teh anjeun pisan, batur sorangan, batur rerentetan, sobat dalit; 14 (55-15) batur nyarita nu geus kacida lomana, anu tuman babarengan ngabakti di Bait PANGERAN. 15 (55-16) Muga-muga musuh-musuh teh paraeh ngadadak, sing dikubur hirup-hirup, sabab di imahna jeung dina hatena ngukut kajahatan. 16 (55-17) Ari kaula mah nyambat ka Allah, tangtu ku PANGERAN dijait. 17 (55-18) Isuk-isuk, sore, peuting, panyambat jeung rumahuh kaula hanjat ka Mantenna soara kaula tangtu didangukeun. 18 (55-19) Kaula tangtu disalametkeun ti musuh anu narajang, anu ngambreg sakitu lobana. 19 (55-20) Allah anu nyepeng parentah ti jaman langgeng, baris nulungan kaula ngelehkeun musuh, sabab maranehna arembungeun tobat jeung teu sarieuneun ku Mantenna. 20 (55-21) Eta nu tadina batur kaula teh malik nyerang babaturanana, ingkar tina jangji-jangjina. 21 (55-22) Ucap-ucapanana memang sareh, tapi hatena pinuh ku kangewa; omonganana laleucir ibarat minyak, tapi seukeut matak raheut kawas pedang. 84
Mazmur 55.22-56.7 22 (55-23) Pasrahkeun kasusah maneh ka Allah, Mantenna tangtu ngaraksa; Mantenna moal ngantep jelema bener eleh. 23 (55-24) Nanging nun Allah, memeh eta nu sok maraehan sareng naripu nepi ka tengah umurna, ku Gusti bakal digebruskeun ka jero kuburanana. Dupi abdi mah percaya ka Gusti. 56 1 (56-1) Pikeun pamingpin biduan. Nurutkeun lagu: Japati bisu di nu jauh. Jabur Daud, waktu anjeunna ditangkep ku urang Pelisti di Gat. (56-2) Sing hawatos ka abdi, nun Allah, ieu abdi ditarajang, teras-terasan bae digencet ku musuh. 2 (56-3) Nu merangan sakitu seueurna, sadinten jeput haben bae ngabereg. 3 (56-4) Waktos geumpeur kieu, nun PANGERAN Nu Maha Kawasa, abdi ngaharep ka Gusti. 4 (56-5) Kaula teu sieun, sabab percaya ka Allah. Kaula muji ka Mantenna ku tina jangji-Na. Rek bisa naon manusa ka kaula? 5 (56-6) Sadinten jeput hayoh bae musuh teh ngarah, teu eureun-eureun ihtiar nyilakakeun abdi! 6 (56-7) Maranehna ngumpul di nu buni, ngintip kalakuan abdi, harayangeun maehan. 7 (56-8) Hukum eta jelema-jelema jahat teh, nun Allah. Tumpurkeun, hudangkeun amarah Gusti! 85
86 Mazmur 56.8-57.2 8 (56-9) Gusti uninga kumaha susahna abdi teh. Gusti uninga jumblah keclak cipanon abdi. Sanes parantos dicatet dina kitab Gusti? 9 (56-10) Dina dintenan abdi nyambat ka Gusti, musuh abdi pasti undur. Kaula yakin yen Allah aya di pihak kaula, 10 (56-11) nya eta PANGERAN, anu jangji-Na ku kaula dipuji-puji. 11 (56-12) Kaula teu sieun, sabab percaya ka Mantenna. Rek bisa kumaha manusa ka kaula? 12 (56-13) Nun Allah, abdi nyumponan jangji, nya eta nyanggakeun kurban panarima ka Gusti. 13 (56-14) Wireh Gusti parantos ngajait abdi tina ajal, sareng teu kantos eleh ku musuh, dugi ka abdi tiasa keneh lumantung di payuneun Gusti, dina cahaya nu nyaangan ka nu harirup. 57 1 (57-1) Pikeun pamingpin biduan. Nurutkeun lagu: Ulah ngabasmi. Jabur Daud waktu keur aya di jero guha, nyingkahan Saul. (57-2) Sing hawatos ka abdi, nun Allah, sing hawatos, sabab abdi nyalindung ka Gusti. Abdi bade nyalindung dina kalangkang jangjang Gusti, dugi ka rerepna angin ribut. 2 (57-3) Kaula sasambat ka Allah, Nu Maha Agung, ka Allah, anu nyumponan sagala kaperluan kaula.
Mazmur 57.3-58.1 3 (57-4) Mantenna tangtu ngawaler ti sawarga baris nyalametkeun kaula, nu ngagencet teh tangtu ditumpurkeun; Allah tangtu mintonkeun piwelas jeung kasatiaana-Na. 4 (57-5) Kaula dilingkung ku musuh, anu kawas singa-singa tukang ngahakan jelema, huntuna lir tumbak jeung jamparing, letahna lir pedang seukeut. 5 (57-6) Pintonkeun kaagungan Gusti di satungkebing langit, nun Allah, kamulyaan Gusti sing tembong di satangkaraking jagat. 6 (57-7) Musuh abdi masang eurad rek ngaringkus, matak rentag hate; maranehna ngali lombang dina pijalaneun abdi, nanging maranehna sorangan nu tigebrus. 7 (57-8) Abdi ngarasa yakin pisan, nun Allah abdi bade nyanyi sareng muji ka Gusti! 8 (57-9) Nyaring, he lelembutan! Nyaring, he kacapi jeung gambus! Kami rek ngageuingkeun panonpoe. 9 (57-10) Abdi bade ngucap sukur ka Gusti, nun PANGERAN, di tengah bangsa-bangsa, bade muji Gusti di antawis umat manusa. 10 (57-11) Satia asih Gusti maratan langit, kasatiaan Gusti jujul kana mega-mega. 11 (57-12) Pintonkeun kaagungan Gusti di satungkebing langit, nun Allah, kamulyaan Gusti sing tembong di satangkaraking jagat. 58 1 (58-1) Pikeun pamingpin biduan. Nurutkeun lagu: Ulah ngabasmi. Jabur 87
Mazmur 58.2-11 ti Daud. (58-2) He para pangereh, kungsi aranjeun nyieun putusan nu adil? Jujur aranjeun nimbang perkara pada manusa? 2 (58-3) Teu! Nu dipikir ku aranjeun ngan rek nyieun kajahatan, jeung nyieun katelengesan di jero nagri. 3 (58-4) Jalma jahat mah kalakuanana goreng saumur-umur, ti barang dijurukeun ge geus mimiti nipu. 4 (58-5) Dirina pinuh ku peurah kawas oray, ceulina tara dipake, kawas oray sinduk torek, 5 (58-6) anu teu ngadengeeun kana sora pawangna, atawa kana sora tembang tukang ngematna. 6 (58-7) Remukkeun sihungna eta singa-singa galak teh, nun Allah! 7 (58-8) Sing musna eta jalma-jalma teh, sapertos cai nyaab, sina kaidek sapertos jukut di jalan, 8 (58-9) sing cara tetenggek, leeh jadi leuleueur, sing sapertos orok kaluron, teu kungsi ningal caang. 9 (58-10) Memeh areling maranehna geus dicacar cara rurungkunan. Ku Allah anu bendu maranehna dibalangkeun hirup-hirup. 10 (58-11) Anu balener bakal barungah narenjo nu daroraka dihukum; getih jelema anu jarahat teh ku maranehna bakal dipake ngaraas. 11 (58-12) Jalma-jalma bakal ngaromong, "Nyata, nu bener teh aya ganjaranana, nyata 88
Mazmur 59.1-9 aya Allah, anu ngajalankeun hukum adil di dunya." 59 1 (59-1) Pikeun pamingpin biduan. Nurutkeun lagu: Ulah ngabasmi. Jabur ti Daud, basa bumina dikepung ku Saul maksudna rek ditelasan. (59-2) Nun Allah, leupaskeun abdi ti musuh, salametkeun ti anu keur ngarah! 2 (59-3) Luputkeun ti ieu para jahanam, jalmi-jalmi tukang maehan! 3 (59-4) Maranehna keur ngadaragoan, bade maehan ka abdi, eta nu jarahat teh sakait ngarah abdi. Sanes ku margi abdi gaduh dosa atanapi kalepatan, 4 (59-5) sanes ku margi abdi awon kalakuan pang maranehna paciweuh kitu. 5 (59-6) Nun GUSTI, Allah Nu Maha Kawasa, enggal abdi tulungan. Tingalian ku Gusti, nun Allah Israil! Hukum eta jalmi-jalmi tuna Allah teh, nu harianat kitu tong dipikawelas. 6 (59-7) Wengina maranehna daratang deui, ngaprak kota bari tingharereng cara anjing. 7 (59-8) Dangukeun susumbarna, ucap- ucapanana matak raheut lir pedang, panyangkana moal aya nu ngadengeeun. 8 (59-9) Nanging ku Gusti mah eta teh digumujengkeun, eta jalmi-jalmi tuna Allah teh ku Gusti dipoyok. 9 (59-10) Abdi ngandel kana kakiatan Gusti, nya Gusti nu jadi panyalindungan abdi. 89
Mazmur 59.10-60.1 10 (59-11) Allah anu nyaaheun ka kaula tangtu nyumpingan, kaula bakal disina nenjo musuh eleh. 11 (59-12) Eta musuh teh ulah dipaehan, nun Allah, bilih bangsa abdi parohoeun. Paburencaykeun, elehkeun ku kakiatan Gusti, nun PANGERAN, panyalindungan abdi sadaya! 12 (59-13) Ku margi sungutna jahat, biwirna doraka, mugi sing karingkus ku adigungna! Maranehna sok sasapa, sok nipu. 13 (59-14) Mugi amuk ku amarah Gusti, sing tumpur lebur, sangkan karasaeun yen Allah teh murba di Israil, malah ngereh satangkaraking jagat. 14 (59-15) Wengina maranehna daratang deui, ngaprak kota bari tingharereng cara anjing, 15 (59-16) sapertos anjing ngaprak nareangan hakaneun, ari ngan manggih saeutik babaung. 16 (59-17) Dupi abdi mah sumeja ngidungkeun karosaan Gusti, unggal isuk bade muji satia asih Gusti. Gusti parantos kersa jadi panyalindungan, sareng panyaluuhan waktos abdi keur rupek. 17 (59-18) Abdi muji ka Gusti, nun Pangraksa abdi! Panyalindungan abdi teh Allah, Allah nu asih ka abdi. 60 1 (60-1) Pikeun pamingpin biduan. Nurutkeun lagu: Kembang Bakung nu jadi saksi. Jabur atikan ti Daud (60-2) 90
Mazmur 60.2-8 sabada mulih tas ngelehkeun urang Aram Mesopotamia jeung Aram Sobah, jeung waktu Yoab mulang tas ngelehkeun urang Edom di Lebak Uyah, aya dua belas rebu musuh anu kasambut. (60-3) Nun Allah, Gusti parantos miceun abdi-abdi, parantos ngabenduan, mugi kersa mikawelas deui. 2 (60-4) Ieu tanah ku Gusti digenjlongkeun, disina bareulah, ku margi ngarewag, mugi anu bareulah teh diliputkeun deui. 3 (60-5) Umat teh ku Gusti dikeunaan cocobi pohara pisan; abdi sadaya dugi ka tingdaligdeug sapertos nu mabok. 4 (60-6) Gusti parantos ngemutan sakur nu hormat ka Gusti, sangkan maranehna luput tina karuksakan. 5 (60-7) Anggo kakiatan Gusti keur ngajait abdi-abdi, waler paneda abdi sadaya, supados umat kaasih Gusti tiasa salamet. 6 (60-8) Allah geus ngadawuh ti kasuciana- Na, "Kami unggul; Kami rek ngabagi-bagi tanah Sekem, sarta Lebak Sukot rek dibagikeun ka umat Kami. 7 (60-9) Gilad boga Kami, kitu deui Menase. Epraim balakutak Kami, Yuda teteken karajaan Kami. 8 (60-10) Tapi Moab mah rek dijieun pangumbahan, jeung Kami arek ngalungkeun tarumpah ka Edom, pikeun ciri yen eta tanah boga Kami. Kutan urang Pelisti teh ngira rek bisa surak, ngira rek bisa meunang ti Kami?" 91
Mazmur 60.9-61.6 9 (60-11) Saha nu rek nyandak abdi ka eta kota anu dibenteng? Saha anu baris nuyun abdi ka Edom, nun Allah? 10 (60-12) Naha leres Gusti teh parantos luas ka abdi sadaya? Naha leres moal kersa sareng ngarurug musuh? 11 (60-13) Tulungan abdi-abdi ngayonan musuh, margi pitulung ti manusa mah tangtos gaplah. 12 (60-14) Ari disarengan ku Allah mah urang tangtu unggul, musuh teh ku Mantenna geus tangtu eleh. 61 1 (61-1) Pikeun pamingpin biduan. Dipirig ku kacapi. Ti Daud. (61-2) Nun Allah, dangukeun panyambat abdi, perhatoskeun paneda abdi! 2 (61-3) Sajeroning pegat harepan tur tebih ti rorompok, ka Gusti abdi cumeluk! Candak abdi nyalindung ka nu aman, 3 (61-4) nya Gusti panyalindungan abdi teh, benteng abdi anu weweg enggoning ngayonan musuh. 4 (61-5) Widian abdi cicing di kasucian Gusti saumur hirup, supados aman dina aub jangjang Gusti. 5 (61-6) Gusti parantos ngadangu jangji abdi, nun Allah, sareng parantos maparin naon-naon anu digaduhan ku jalmi-jalmi anu hormat ka Gusti. 6 (61-7) Mugi raja dipanjangkeun yuswa, widian hirup salalamina! 92
Mazmur 61.7-62.7 7 (61-8) Mugia anjeunna marentah sapapaosna di payuneun Gusti, nun Allah, mugi diaping ku kasatiaan sareng kaasih Gusti. 8 (61-9) Ku hal eta, abdi bade nyanggakeun pupujian ka Gusti, sareng nedunan jangji, unggal dinten bade nyanggakeun kurban. 62 1 (62-1) Pikeun pamingpin biduan. Nurutkeun Yedutun. Jabur Daud. (62-2) Kaula kudu sabar ngadago dijait ku Allah, ngan ka Mantenna kaula muntang teh. 2 (62-3) Ngan Mantenna nu ngaraksa jeung nyalametkeun kaula, Mantenna benteng kaula, jadi kaula moal bisa eleh. 3 (62-4) Rek tepi ka iraha maraneh narajang ka jalma saurang, nu kakuatanana sarua jeung pager ruksak? 4 (62-5) Niat maraneh taya lian, rek ngarurud anjeunna tina kalungguhanana; maraneh teh jalma palsu. Ari biwir ngadoakeun, hate mah ka anjeunna nyumpahan. 5 (62-6) Kaula ngan gumantung ka Allah, pangharepan ditamplokkeun ka Mantenna. 6 (62-7) Ngan Mantenna nu ngaraksa jeung nyalametkeun kaula, Mantenna benteng kaula, jadi kaula moal bisa eleh. 7 (62-8) Kasalametan jeung kahormatan kaula estu gumantung ka Allah, Allah teh benteng kaula anu tohaga, panyalindungan kaula. 93
Mazmur 62.8-63.3 8 (62-9) He rahayat, sing tetep percaya ka Allah, wakcakeun sakabeh kasusah ka Mantenna, karana Allah teh panyalindungan urang. 9 (62-10) Kabeh manusa lir sarenghap napas, menakna, cacahna, sarua taya ajenna. Mun ditimbang, ngoleang taya bobotna, leuwih hampang manan ambekan sarenghap. 10 (62-11) Ulah ngandelkeun kakerasan, ulah hayang beubeunangan ku rarampog, malah najan beuki beunghar oge eta kabeungharan teh ulah dijieun andelan. 11 (62-12) Leuwih ti sakali kami ngareungeu Allah ngadawuh, yen kakawasaan mah kagungan Mantenna, 12 (62-13) sarta kaasih Mantenna taya kendatna. Gusti ku anjeun, nun PANGERAN, nu ngaganjar ka manusa, satimpal sareng lampahna. 63 1 (63-1) Jabur Daud basa keur aya di tanah gurun bawahan Yuda. (63-2) Nun Allah, nya Anjeun Allah abdi. Abdi kangen ka Gusti. Sakujur diri ngaraos tibelat ka Gusti lir tanah keri, garing tara kasorang ku cai nya kitu jiwa abdi teh halabhabna ka Gusti. 2 (63-3) Mugi abdi tiasa ningal Gusti di tempat anu suci, sangkan ningal kumaha mulyana sareng agungna Gusti. 3 (63-4) Satia asih Gusti langkung utami ti batan hirup, eta margina abdi sumeja muji ka Gusti. 94
95 Mazmur 63.4-64.2 4 (63-5) Saumur-umur sumeja nembongkeun katumarimaan, nadahkeun leungeun neneda ka Gusti. 5 (63-6) Nyawa abdi bakal pesta tur sugema, abdi sumeja muji ku lagu suka, ngamulyakeun ka Gusti. 6 (63-7) Keur ngedeng di enggon, emut ka Gusti, sawewengi ngemut-ngemut Gusti, 7 (63-8) wireh Gusti salamina nulungan bae. Dina kalangkang jangjang Gusti, abdi bade nyanyi gumbira. 8 (63-9) Ka Gusti abdi muntang dina panangan Gusti abdi aman. 9 (63-10) Sabalikna nu ngarah nyawa abdi bakal tarurun ka dunyana nu paraeh, 10 (63-11) bakal paraeh di pangperangan, bangke-bangkena dihakan ku ajag. 11 (63-12) Dupi raja bakal bingah margi disina unggul ku Allah. Sakur anu ikrar kalayan nyebat jenengan Allah bakal maruji ka anjeunna. Sawangsulna jalmi-jalmi tukang bohong sungutna bakal barungkem. 64 1 (64-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud. (64-2) Nun Allah, dangukeun paneda abdi anu keur kasesahan! Abdi teh sieun musuh. Salametkeun nyawa abdi. 2 (64-3) Amankeun abdi ti nu garaduh niat jahat, tina amarah para jahanam.
Mazmur 64.3-65.1 3 (64-4) Maranehna ngasah letahna seukeut kawas pedang, mesat-mesatkeun omonganana anu garihal lir jamparing. 4 (64-5) Maranehna karesit nyebarkeun bohong, taya kaera, nyilakakeun jalmi anu balener ku carana anu kecing. 5 (64-6) Maranehna silih hatean ngararancang kajahatanana. Silih bejaan di mana neundeun pitapakna. Aromongna, "Buni, moal kaciri." 6 (64-7) Maranehna nyarieun picilakaeun batur, sarta kieu aromongna, "Alus, sampurna ieu rarancang urang teh." Hate jeung pikiran manusa teh buni, teu bisa diteuleuman. 7 (64-8) Tapi jamparing Allah tingbelesat ka maranehna. Maranehna ujug-ujug taratu. 8 (64-9) Ku Allah disina cilaka ku ucap- ucapanana sorangan; sakur anu nyaraksian bati gogodeg. 9 (64-10) Maranehna bakal galimir, bakal mikiran anu geus dipidamel ku Allah, tuluy nguar-nguar padamelana-Na. 10 (64-11) Jalma anu balalener barungah ku sagala padamelan PANGERAN, maranehna tangtu aman nyalindung ka Mantenna; jalma-jalma nu balageur bakal maruji ka Mantenna. 65 1 (65-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud. Lagu. (65-2) Leres, abdi-abdi kedah muji ka Gusti di Sion, sareng nekanan jangji, nun Allah. 96
Mazmur 65.2-9 2 (65-3) Gusti ngamakbul kana paneda, jalmi ti mana-mana bakal darongkap 3 (65-4) ngakukeun dosana ka Gusti. Dosa abdi sadaya kacida abotna nanging Gusti kersa ngahapunten. 4 (65-5) Bagja jalma-jalma anu ku Gusti dipilih, anu dicandak nyicingan tempat kasucian Gusti. Di dinya abdi-abdi bakal dicekapan ku sagala hal anu sae, nya eta ku berkah-berkah ti Bait Gusti nu suci. 5 (65-6) Gusti ngawaler ka abdi-abdi ku maparin kaunggulan, sareng midamel hal-hal anu araheng pikeun nyalametkeun abdi-abdi. Gusti jadi andelan jalmi sadunya, dugi ka anu tarebih di peuntaseun sagara. 6 (65-7) Kalayan gagah Gusti nangtungkeun gunung-gunung, mintonkeun kakawasaan anu rongkah. 7 (65-8) Gusti nengtremkeun lautan anu motah, nengtremkeun ombakna anu jumegur, sareng nengtremkeun rusuhna bangsa-bangsa. 8 (65-9) Jalmi sajagat galimir naringal kaahengan padamelan Gusti. Jalmi-jalmi ti satungtung bumi surak gumbira naringal eta padamelan Gusti. 9 (65-10) Tanah teh ku Gusti diriksa, dipasihan hujan, disina subur makmur. Walungan-walungan disina caian, bumi disina bijil hasilna. Ieu anu dipidamel ku Gusti: 97
Mazmur 65.10-66.5 10 (65-11) Lahan-lahan kenging ngawuluku digeyeran hujan, taneuhna disina riduh dileledok ku cihujan, pepelakanana sina jaradi ngagedean. 11 (65-12) Ku berkah Gusti panen teh mucekil! Ka mana Gusti sumping, di dinya tangtos jadi lubak-libuk. 12 (65-13) Sampalan-sampalan pinuh ku embe sareng domba, lamping-lamping pasir garerah. 13 (65-14) Rayap rendang domba minuhan sampalan, lebak-lebak pinuh ku pelak gandum. Sadayana jadi jigrah kakawihan. 66 1 Pikeun pamingpin biduan. Jabur. Lagu. Surak sing gerah, he umat kabeh, puji Allah! 2 Sanggakeun pupujian, agungkeun jenengana-Na, baktikeun pamuji ka Mantenna! 3 Unjukkeun ka Allah, "Padamelan Gusti kalintang ahengna. Kakawasaan Gusti teu kinten rosana, dugi ka musuh-musuh Gusti ngareluk sarieuneun. 4 Satangkaraking jagat sami sumembah, ngaragungkeun ka Gusti, ngaragungkeun jenengan Gusti." 5 Ka darieu, saksian dadamelan Allah, saksian kaahengan dadamelana-Na di manusa. 98
Mazmur 66.6-16 6 Laut disalin rupa jadi daratan, bisa dipake leumpang ku karuhun urang, dipeuntasan. Padamelan Mantenna estu matak bungah. 7 Mantenna nyangking parentah salalanggengna, sabab kawasa, soca- Na nitenan bangsa-bangsa. Pacuan aya nu wani baha. 8 Puji Allah kami, he sakumna bangsa, sing kadenge mujina. 9 Mantenna geus ngaraksa jiwa-jiwa kami. Kami kabeh teu diantep sina ragrag. 10 Nun Allah, abdi-abdi ku Gusti parantos diuji, sapertos perak dibesot ku seuneu. Leres, ku Gusti parantos diuji. 11 Ku Gusti diantep tigebrus kana burang, punduk dibugbrugan momotan. 12 Ku Gusti diantep diidek-idek ku musuh, diantep ditempuh ku seuneu sareng ku caah. Nanging ayeuna parantos dicandak ka tempat anu aman. 13 Abdi bade ka gedong Gusti nyanggakeun kurban beuleuman, kangge nekanan jangji ka Gusti. 14 Bade ngabuktoskeun anu diikrarkeun kapungkur waktos keur nyorang tunggara. 15 Bade ngahaturkeun domba, dibeuleum dina altar, ngurbankeun sapi jalu sareng embe, haseupna sina mumbul ka langit. 16 Ka darieu reungeukeun, he sakur anu ajrih ka Allah, kaula rek nyaritakeun pitulung Mantenna ka kaula. 99
Mazmur 66.17-67.7 17 Bareto kaula ngajerit menta tulung ka Mantenna, ayeuna kaula ngagungkeun ku pupujian. 18 Lamun seug kaula henteu eling tina dosa, PANGERAN moal kersaeun ngadangu. 19 Tapi Allah memang geus ngadangu ka kaula, panyambat kaula geus dimakbul. 20 Sagala puji ka Allah, reh paneda kaula henteu ditolak sarta henteu ngowelkeun satia asih-Na ka kaula. 67 1 (67-1) Pikeun pamingpin biduan. Dipirig ku kacapi. Jabur. (67-2) Nun Allah, abdi sadaya neda piwelas sareng berkah, mugi luntur galih kersa malire ka abdi. 2 (67-3) Sangkan pangersa Gusti nyata ka umat manusa, pon kitu kasalametan ti Gusti dikenal ku bangsa sakumna. 3 (67-4) Mugia umat maruji ka Gusti, nun Allah, mugia maranehna sami ngagungkeun! 4 (67-5) Mugia bangsa-bangsa teh sami gerah sami bingah, wireh ku Gusti dituyun kalayan adilna, bangsa-bangsa di ieu dunya teh ku Gusti dipingpin. 5 (67-6) Mugia umat maruji ka Gusti, nun Allah, mugia maranehna sami ngagungkeun! 6 (67-7) Tanah geus ngaluarkeun hasil. Allah, Allah urang, geus ngaberkahan. 7 (67-8) Allah geus ngaberkahan ka urang, mugia umat kabeh di mana-mana hormat jeung ajrih ka Mantenna. 100
Mazmur 68.1-9 68 1 (68-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud. (68-2) Allah maju, musuh-musuh-Na dipaburencaykeun. Anu gareuleuheun ka Mantenna areleh, kalabur. 2 (68-3) Ku Mantenna diusir, leungit lir haseup dikebut ngaraley kawas lilin dideang. Nu jarahat teh lebur di payuneun Allah. 3 (68-4) Sabalikna nu balener mah aratoheun di payuneun Mantenna, sarurak nembongkeun kabungah. 4 (68-5) Puji Allah, puji jenengana-Na, sadiakeun jalan pikeun Mantenna nu ngambah mega. Jenengan Mantenna PANGERAN, sing aratoh di payuneuna-Na! 5 (68-6) Allah anu linggih di Bait-Na anu suci, ngarawat ka nu pahatu, ngaraksa ka randa-randa. 6 (68-7) Mantenna ngimahan ka nu nunggelis, nungtun para sakitan sina barebas, ari bangsa basangkal disina hirup di tempat mencil. 7 (68-8) Nun Allah, nalika Gusti ngapalaan umat, waktos ngambah gurun keusik, 8 (68-9) bumi genjlong, langit nurunkeun hujan, ku sumpingna Allah Sinai Allah Israil sumping. 9 (68-10) Gusti seueur nurunkeun hujan, tanah kagungan nu parantos garing seger deui. 101
Mazmur 68.10-18 10 (68-11) Umat Gusti nyarieun imah di dinya; kalayan kasaean Gusti ngurus anu mariskin. 11 (68-12) PANGERAN ngaluarkeun parentah-Na, para wanita ngembarkeun wartana: 12 (68-13) "Raja-raja katut baladna geus kalabur!" Para wanita di lembur ngabagi-bagi jarahan, nya eta: 13 (68-14) jajapatian-jajapatian anu disaput ku perak, jangjangna disaput emas ngagurilap. (Ku naon arandika aya nu teu milu jurit, anggur caricing di kandang domba?) 14 (68-15) Waktu Allah Nu Maha Kawasa ngaburiakkeun raja-raja di Gunung Salmon, eta gunung ku Mantenna dihujanan ku salju. 15 (68-16) Gunung Basan estu hebat, gunung nu rea puncakna! 16 (68-17) Ku naon maneh ti puncak- puncak maneh anu laluhur, nenjokeun bari ngahina ka gunung anu ku Allah rek dijieun panglinggihana-Na? PANGERAN pasti ngaraton di dinya salalanggengna! 17 (68-18) Diiring ku rebuan kareta perang anu rarongkah, PANGERAN sumping ti Sinai, lebet ka tempat nu suci. 18 (68-19) Mantenna ngunggahan tempat anu laluhur, ti dinyana nyandak tawanan rea pisan, sarta nampi upeti ti anu tadina ngaralawan. GUSTI Allah baris linggih di dinya. 102
Mazmur 68.19-27 19 (68-20) Puji PANGERAN, anu saban poe mangnanggungkeun momotan urang. Mantenna teh Allah anu nyalametkeun urang. 20 (68-21) Allah urang teh, Allah nu ngajait urang, Mantenna teh PANGERAN, Gusti urang, anu ngajait urang tina ajal. 21 (68-22) Satemenna, Allah bakal ngaremukkeun hulu musuh-musuh-Na, nya eta sakur anu hirupna teu weleh dosa. 22 (68-23) PANGERAN geus ngadawuh, "Musuh maraneh ti Basan ku Kami rek dibawa deui ka dieu, ti jero laut ge ku Kami rek dibawa ka dieu, 23 (68-24) supaya maraneh ngaraas getihna, sarta anjing maraneh sareubeuheun ngaletakan getihna." 24 (68-25) Nun Allah, arak-arakan kaunggulan Gusti ditongton ku sadayana, Allah, Raja abdi, diarak, lebet ka kasuciana- Na. 25 (68-26) Pangpayunna para biduan, palih pungkur para pamaen musik, di tengah para mojang anu narabeuh terebang. 26 (68-27) "Paruji Allah dina kumpulan umat-Na, paruji PANGERAN, he sakabeh turunan Yakub!" 27 (68-28) Pangheulana datang Binyamin, kaom anu pangleutikna, tuluy para pamingpin Yuda jeung aleutanana, geus kitu para pamingpin Sebulun jeung Naptali. 103
Mazmur 68.28-69.1 28 (68-29) Pintonkeun kakawasaan Gusti, nun Allah, kakawasaan anu dianggo ngabela abdi sadaya. 29 (68-30) Pintonkeun ti Bait Gusti di Yerusalem, tempat raja-raja nyaranggakeun upeti ka Gusti. 30 (68-31) Seuseul Mesir, si sato galak di leuweung manjah, seuseul bangsa-bangsa, si gorombolan banteng katut anak-anakna, sina marendek sareng nyaranggakeun perak. Paburencaykeun bangsa-bangsa nu bareuki perang! 31 (68-32) Duta-duta bakal daratang ti Mesir, urang Sudan bakal naradahkeun leungeun, ngadaroa ka Allah. 32 (68-33) Sanggakeun nyanyian ka Allah, he karajaan-karajaan di dunya, sanggakeun pupujian ka PANGERAN, 33 (68-34) ka Mantenna, anu nitih langit jaman purba. Gederkeun surak ka Mantenna sing tarik. 34 (68-35) Embarkeun kakawasaan Allah, kadaulatana-Na anu ngauban Israil, kadigjayaana-Na di langit. 35 (68-36) Matak bengong nalika Allah kaluar ti jero kasuciana-Na, Mantenna, Allah Israil! Mantenna maparin kakuatan jeung kakawasaan ka umat-Na. Puji Allah! 69 1 (69-1) Pikeun pamingpin biduan, nurutkeun lagu Kembang Bakung. Ti 104
Mazmur 69.2-8 Daud. (69-2) Nun Allah, salametkeun abdi, cai parantos semet beuheung abdi, 2 (69-3) abdi parantos meh tilelep dina leutak, teu aya tincakeun anu teuas. Abdi tikerelep ka cai jero, ngaleong kabantun ombak. 3 (69-4) Ngoceak taya pedahna, tikoro kantun peuyeuhna, panon cape ngalieukan pitulung Gusti. 4 (69-5) Anu ngarewaeun ka abdi teu puguh-puguh seueurna alah batan buuk dina sirah. Maranehna ngomongkeun anu teu bener perkawis abdi. Maranehna kuat, sareng ngarah maehan abdi. Abdi ku maranehna dipaksa kedah mulangkeun barang anu sanes kenging maling. 5 (69-6) Nun Allah, Gusti tingali kana kabodoan abdi, kalepatan abdi di payuneun Gusti teu aya nu buni. 6 (69-7) Nun PANGERAN Nu Maha Agung sareng Nu Maha Kawasa, mugi anu maruntang ka Gusti, ulah dugi ka kaisinan tina lantaran abdi; mugi abdi ulah jadi matak aeb ka jalmi-jalmi anu nyaluuh ka Gusti, nun Allah Israil! 7 (69-8) Da pang abdi pada ngahina teh ku karana Gusti. Ku karana Gusti abdi nandang kahinaan. 8 (69-9) Ku baraya dijieun deungeun, ku dulur saindung teu diwawuhan. 105
Mazmur 69.9-18 9 (69-10) Kacintaan abdi ka Bait Gusti lir seuneu ngarerab hate; pamoyok anu dibaledogkeun ka Gusti, keunana ka abdi. 10 (69-11) Abdi puasa ngasorkeun maneh anggur pada ngahinakeun. 11 (69-12) Dangdan ku pakean kasungkawaan, anggur pada nyeungseurikeun. 12 (69-13) Di jalan-jalan abdi teh pada ngobrolkeun, ku pamabokan dipake ceuceuleuweungan. 13 (69-14) Nanging abdi gaduh paneda ka Gusti, nun PANGERAN, mugi diwaler ari parantos waktosna. Mugi dimakbul, demi rosana kanyaah Gusti, demi kasatiaan jangji Gusti yen bade nyalametkeun. 14 (69-15) Jait abdi, ulah dugi ka tilelep dina ieu embel, luputkeun ti musuh-musuh, hanjatkeun ti jero leuwi. 15 (69-16) Ulah dugi ka abdi kagulung ku caah, atanapi kaceot ka jero leuwi, atanapi tilelep ka jero kubur. 16 (69-17) Waler, nun PANGERAN, margi Gusti teh lautan asih, reh Gusti teh sipat welas. 17 (69-18) Ulah nyumput ti abdi Gusti. Abdi sakieu cilakana, mugi Gusti enggal ngawaler! 18 (69-19) Enggal geura sumping nyalametkeun, luputkeun abdi ti musuh- musuh. 106
Mazmur 69.19-29 19 (69-20) Gusti uninga kumaha abdi dihinana, pada moyok, pada nganistakeun; musuh-musuh abdi ku Gusti kauninga. 20 (69-21) Pamoyokna ngagerihan kana hate, matak pegat harepan; ngarep-ngarep aya nu ngaraskeun, luput, ngarep-ngarep panglipur, lebeng. 21 (69-22) Ana lapar anggur disodoran racun, ana halabhab anggur diasongan cuka. 22 (69-23) Muga-muga perjamuan maranehna sing jadi mamala, hahajatanana sing nyilakakeun dirina. 23 (69-24) Lolong-lolongkeun panonna, leuleus-leuleuskeun tonggongna! 24 (69-25) Tumplekkeun amarah Gusti, tamplokkeun kajengkel Gusti ka maranehna. 25 (69-26) Padumukanana sina saruwung, kemah-kemahna sina parongpong. 26 (69-27) Margi maranehna nganiaya jalma anu ku Gusti disiksa, nganyenyeri ka nu ku Gusti dirangket. 27 (69-28) Catet sadaya kajahatanana, ulah dipaparin salamet. 28 (69-29) Ngaran-ngaranna pareuman tina kitab nu harirup, ulah didaptarkeun dina daptar umat Gusti. 29 (69-30) Nanging abdi teh keur nyeri, seep harepan, angkat abdi teh, nun Allah, salametkeun! 107
Mazmur 69.30-70.2 30 (69-31) Kaula rek muji ka Allah ku hiji lagu ngamulyakeun Mantenna ku ngucap sukur. 31 (69-32) Eta bakal leuwih kamanah ku PANGERAN ti batan ngurbankeun sapi, ti batan ngurbankeun sapi jalu nu geus gede. 32 (69-33) Ana hal eta katangen ku nu balangsak, tangtu barungaheun, sakur nu ibadah ka Allah tangtu hatena reugreug. 33 (69-34) Karana PANGERAN tangtu ngamakbul ka nu walurat, tur moal tega ka umat-Na di jero panjara. 34 (69-35) Puji Allah, he langit jeung bumi, lautan katut mahluk-mahluk laut! 35 (69-36) Mantenna tangtu ngarahayukeun Yerusalem, ngadegkeun deui kota-kota tanah Yuda, sangkan dicicingan ku umat-Na sarta jadi milikna, 36 (69-37) bakal jadi warisan turunan abdi-abdi Mantenna, sarta jadi pamatuhan sakur nu nyaah ka Allah. 70 1 (70-1) Pikeun pamingpin biduan. Ti Daud, waktu anjeunna nyanggakeun kurban panarima. (70-2) Nun Allah, abdi salametkeun! Nun PANGERAN, enggal abdi tulungan! 2 (70-3) Mugi-mugi eta anu harayangeun maehan abdi teh elehkeun, guyurkeun. Eta anu aratoheun ku katunggaraan abdi teh sina alundur, sina areraeun. 108
109 Mazmur 70.3-71.7 3 (70-4) Mugi eta anu nyaleungseurikeun ka abdi teh sina areleh, sina tagiwur. 4 (70-5) Dupi nu nyarembah ka Gusti, sina barungah, sina garerah. Sakur anu narimakeun kana kasalametan ti Gusti ngucap, "Maha Agung PANGERAN!" teu kendat-kendat. 5 (70-6) Dupi abdi, nu teu daya teu upaya, mugi ku Gusti enggal dilayad! Gusti teh jurusalamet, PANGERAN abdi. Enggal abdi tulungan! 71 1 Nun PANGERAN, abdi dongkap nyuhunkeun dibelaan; mugi ulah dikajeunkeun! 2 Demi Gusti teh adil, mugi abdi dijait, dibebaskeun; mugi kersa ngadangu, abdi tulungan. 3 Sing jadi panyalindungan sareng benteng anu kuat, tempat abdi ngaub. Gusti teh pangungsian sareng pertahanan abdi. 4 Nun Allah, leupaskeun abdi ti jalma-jalma jahat, ti nu daroraka, karuat sareng telenges. 5 Gusti teh pangharepan abdi, nu ku abdi dipuntangan ti ngongora, nun PANGERAN Nu Maha Agung. 6 Gusti panyaluuhan abdi saumur-umur, nya Gusti nu jadi pitulung ti wangkid abdi lahir. Bade sapapaosna abdi ngamulyakeun ka Gusti. 7 Ka jalma rea hirup abdi kantos jadi tuladan, margi Gusti jadi benteng abdi nu tohaga.
Mazmur 71.8-18 8 Abdi moal kendat-kendat muji ka Gusti, saban dinten sumeja ngagungkeun. 9 Abdi ulah dipiceun dumeh parantos kolot, ulah ditilar dumeh parantos taya tanaga. 10 Abdi teh diomong-omongkeun ku musuh, dibadamikeun ku anu nariat maehan. 11 Carekna, "Eta jalma geus ditundung ku Allah, urang udag, urang tewak, da moal aya nu nulungan." 12 Nun Allah, ulah tebih ti abdi, enggal abdi tulungan, nun Gusti! 13 Sing eleh, sing tumpur eta anu ngarah ka abdi teh. Sing areraeun, sina nandang hina, nu nyiar picilakaeun abdi, eta anu bade nyarilakakeun ka abdi teh. 14 Dupi abdi moal weleh ngarep-ngarep ka Gusti bade wuwuh-wuwuh muji ka Gusti. 15 Bade nyanggemkeun kasaean Gusti sadinten jeput bade nyarioskeun kasalametan ti Gusti, sanaos hal eta teu kahontal ku akal abdi. 16 Kadigjayaan PANGERAN Nu Maha Agung sumeja dimashurkeun, nya kasaean Gusti anu bade dipuji-puji teh. 17 Gusti anu ngatik abdi ti leuleutik, dugi ka kiwari abdi tetep nguarkeun karya Gusti anu araheng. 18 Ayeuna abdi parantos kolot cetuk huis, mugia ku Gusti ulah ditilar, nun Allah! Sarengan abdi ari keur nyanggemkeun 110
Mazmur 71.19-72.3 kakawasaan sareng kadigjayaan Gusti ka sakumna turunan nu bakal datang. 19 Kaadilan Gusti maratan langit, Gusti parantos midamel perkawis anu aragung, teu aya anu mapakan ka Gusti. 20 Gusti nu ngersakeun abdi nandangan rupi-rupi rerepit sareng pakewuh, Gusti keneh anu baris mulihkeunana, Gusti nu bakal ngajagi abdi ti kubur. 21 Gusti nu bakal ngangkat deui darajat abdi, langkung ti kapungkur, Gusti tangtos kersa deui ngalilipur. 22 Abdi bade muji dibarengan ku ngacapi muji kasatiaan Gusti, Allah abdi, sumeja ngacapi nyanggakeun kidung pamuji ka Gusti, Maha Suci Allah Israil. 23 Bari nabeuh bade dikawihan masing tarik, nyanyi sataker tanaga reh ku Gusti parantos dirahayukeun. 24 Sadinten jeput bade nyanggem- nyanggemkeun kaadilan Gusti, reh anu bade nyarilakakeun ka abdi parantos areleh sarta nandangan hina. 72 1 Ti Suleman. Nun Allah, wulangkeun hukum Gusti ka raja kaadilan Gusti paparinkeun ka anjeunna, 2 supados adil ngurusna ka umat Gusti, sangkan leres ngurusna ka nu sangsara. 3 Mugia nagri makmur santosa sareng sing nyumiratkeun kaadilan. 111
112 Mazmur 72.4-14 4 Sang raja mugia rumaksa ka nu balangsak, bumela ka nu walurat, sareng numpes tukang nindes. 5 Sapanjang panonpoe sareng bulan gumelar, umat sing turun-tumurun ngesto ka Gusti. 6 Mugia raja teh sing saibarat hujan nyiram lahan-lahan, lir ngijih nyiraman bumi. 7 Sapanjang jumenengna muga mekar kaadilan, muga makmur sapanjangna, tinanding umurna bulan. 8 Karajaanana sing murba ti laut ka laut, ti Eprat dugi ka tungtung jagat. 9 Urang gurun keusik masing tunduk ka anjeunna, musuh-musuhna masing sarujud. 10 Raja-raja Sepanyol sareng anu ti pulo-pulo, sing carunduk nyaranggakeun pangabakti, raja-raja Arab sareng Etiopia caraos upeti. 11 Raja-raja sadayana bakal dareku ka anjeunna, bangsa-bangsa sadayana sami kumawula. 12 Anjeunna rumawat ka nu walurat, anu nyambat ka anjeunna; nyaah ka nu balangsak, jeung nu kalantar. 13 Asih ka nu miskin, nyaah ka nu lemah nangtayungan hirupna anu sangsara. 14 Maranehna diluputkeun tina panggencet jeung katelengesan, nyawa maranehna ku raja dianggap mulya!
Mazmur 72.15-73.5 15 Dirgahayu raja! Sing disebaan emas ti tanah Arab, sing pada ngadoakeun salilana, sing dirahmat ku Allah sapapanjangna! 16 Mugia nagri pinuh ku gandum, pasir- pasirna kaamparan pepelakan, laleubeut buahanana kawas anu di Libanon. Kota- kotana masing gegek ku jelema, lir tegal pinuh ku jukut. 17 jenenganana sing tetep kawangi-wangi, kawentar mashur sapanjang surya gumelar. Mugia sakumna bangsa marenta diberkahan ku Allah, cara ngaberkahan ka raja. 18 Puji PANGERAN Allahna Israil! Ngan Mantenna nyalira anu ngadamel saniskara mujijat. 19 Puji jenengana-Na nu agung, salalanggengna! Kamulyaan Mantenna sing minuhan jagat. Amin! Amin! 20 Kitu ungel panutup paneda-paneda Daud putra Isai. 73 1 Jabur Asap. Sabenerna, Allah teh nyaah ka Israel, nyaah ka sakur nu beresih hate. 2 Tapi kaula kungsi bingbang kana hal eta, kapercayaan meh luntur, 3 lantaran kaula teh panas ka nu karumaki, dumeh nu daroraka teh sararenang hirupna. 4 Tara katarajang ku kanyeri, awakna karuat, sarehat. 5 Tara meunang papait cara nu sejen, tara meunang kasusah cara nu rea. 113
Mazmur 73.6-20 6 Kasombonganana lir geus ngongkorong, katelengesanana enggeus ngabaju, 7 hatena mudalkeun kadorakaan, pikiranana pinuh ku niat jahat. 8 Resep nyeungseurikeun batur, ucapna jarahat, takabur jeung resep ngagencet batur. 9 Maranehna ngahujat Allah di sawarga gede rahul ka manusa di bumi. 10 Ku hal eta, umat Allah ge jadi bariluk, ngarandeleun kana caritaan maranehna. 11 Majar, "Moal kauninga ku Allah, moal katohyan ku Nu Maha Agung." 12 Kitu kaayaanana eta anu daroraka teh, hirupna sarenang, malah beuki baleunghar. 13 Jadi percumah kaula hirup beresih, teu guna ngajauhan dosa oge. 14 Nun Allah, sadinten jeput Gusti nyangsara abdi, unggal enjing Gusti nyiksa. 15 Nanging upami abdi nyanggem kitu, atuh sanes jadi umat Gusti deui. 16 Nu mawi eta teh sok haben dipikiran, nanging sualna abot teuing keur abdi mah. 17 Tungtungna abdi asup ka Bait Gusti, nembe ngartos bakal kumaha engkena eta nu jarahat teh. 18 Maranehna baris ditempatkeun di nu laleueur, sina lalabuh carilaka. 19 Ku Gusti ditumpur sakedat netra, kitu tungtung panganggeusanana, pikagimireun. 20 Sapertos impian, bray isuk teh buyar; barang Gusti cengkat, les maranehna musna. 114
115 Mazmur 73.21-74.3 21 Waktos keur ngarasa jengkel sareng hate asa karerab, 22 harita abdi teh bodo sapertos sato, tina teu ngartos ku Gusti. 23 Mung saena abdi tetep montel ka Gusti, sarta leungeun abdi ku Gusti dicepeng. 24 Ku Gusti ditungtun dinasehatan sangkan ahirna tiasa ditampi kalayan hormat. 25 Saha deui kagaduh abdi di sawarga, kajabi Gusti? Di dunya ge hoyong naon deui, da parantos gaduh Gusti. 26 Najan jiwa raga abdi lemah, nanging Allah anu jadi kakiatan abdi. Anu dipikabutuh ku abdi salalamina mung Gusti. 27 Sing saha anu ninggalkeun Gusti, tangtos cilaka. Sing saha anu teu satia ka Gusti, ku Gusti baris dibasmi. 28 Jadi keur kaula mah raket ka Allah teh kacida hadena; ka PANGERAN Nu Maha Agung kaula seja nyalindung sarta ngawartakeun sagala padamelana-Na. 74 1 Lagu atikan ti Asap. Nun Allah, naon margina nilarkeun abdi sadaya? Bade salamina bendu ka umat teh? 2 Mugi sing emut ka umat anu ku Gusti dipilih ti jaman kapungkur, kenging Gusti ngarebut ti pangbudakan, teras dijadikeun milik Gusti. Sing emut ka Sion, tempat Gusti kapungkur. 3 Mangga ku Gusti tingalian ruruntukna, eusi Bait Gusti reksak urut digempur ku musuh.
Mazmur 74.4-15 4 Di Bait Gusti musuh teh sarurak, nanjeurkeun banderana ciri unggulna. 5 Pametana badis tukang nuar anu keur naluaran tatangkalan ku kampak. 6 Ukir-ukiran kayu remuk ajur dikampakan sareng digedoran ku palu. 7 Bait Gusti diburak-barik teras diduruk, tempat babakti ka Gusti teh dinistakeun. 8 Karepna ngancurkeun abdi-abdi sama sakali; tempat-tempat ibadah di ieu tanah ku maranehna didurukan dugi ka seep. 9 Lambang-lambang karamat sadayana sirna, nabi-nabi pon kitu deui, dugi ka iraha teras kituna teu aya nu terang. 10 Sakumaha pilamieunana musuh-musuh nyeungseurikeun ka Gusti, nun Allah? Bade sina saterasna ngahinana ka Gusti? 11 Naon margina Gusti teu kersa nulungan, anggur ngagandong panangan? 12 Gusti teh, nun Allah, raja abdi sadaya ti awalna, anu parantos sering nyalametkeun abdi sadaya. 13 Kalayan tanaga rongkah Gusti meulah laut sareng ngaremukkeun hulu naga-naga laut. 14 Hulu-hulu mahluk Lewiatan oge ku Gusti diremukkeun, bangkena diparabkeun ka sato-sato gurun keusik. 15 Cinyusu-cinyusu, susukan-susukan, ku Gusti sina ngalocor, walungan anu arageung sina saraat. 116
Mazmur 74.16-75.2 117 16 Gusti ngayakeun beurang sareng peuting masangkeun panonpoe sareng bulan dina tempatna. 17 Gusti nangtoskeun wawatesan bumi alam, sareng ngatur usum ngijih katut usum halodo. 18 Sing emut, Gusti teh diseungseurikeun ku musuh, nun PANGERAN, eta bangsa tuna Allah teh nyacampah ka Gusti. 19 Umat Gusti anu teu walakaya teh ulah diserenkeun ka musuh nu telenges; Gusti ulah lali ka maranehna anu keur balangsak! 20 Masing emut kana jangji ka abdi-abdi. Jero nagri, saban pojok nu paroek jadi tempat kakerasan. 21 Mugi anu nuju disangsara teh ulah dugi ka nyandang kaera, anu laip sareng walurat teh anggur sina maruji ka Gusti. 22 Geura ngadeg, nun Allah, bela perkawis Gusti! Sing emut, Gusti teh sadinten jeput dihina-hina ku eta bangsa nu tuna Allah. 23 Ulah lali kana panangtangna musuh, anu tinggorowok susumbar teu eureun-eureun. 75 1 (75-1) Pikeun pamingpin biduan. Cara lagu: Ulah ngabasmi. Jabur Asap. Lagu. (75-2) Abdi-abdi muji sukur, nun Allah, muji sukur! Abdi-abdi ngabewarakeun kaagungan Gusti, 2 (75-3) Allah ngandika, "Kami geus nangtukeun waktu pangadilan, Kami rek ngahakiman kalawan adil.
Mazmur 75.3-76.2 3 (75-4) Najan bumi gunjang-ganjing katut nu ngeusianana, Kami tetep mageuhkeun pademenna." 4 (75-5) Nu jarahat ku Kami dicarek ulah aradigung; 5 (75-6) maranehna teu meunang nyombong deui. 6 (75-7) Datangna putusan pangadilan lain ti wetan atawa ti kulon, lain ti kidul atawa ti kaler. 7 (75-8) Anu jadi hakim teh nya Allah, ngahukum nu itu, ngabebaskeun nu ieu. 8 (75-9) Panangan PANGERAN nyepeng hiji lumur; dieusi anggur keras, anggur kabendu-Na. Seug dicicikeun, sina diarinum ku nu jarahat, ku maranehna diarinum nepi ka beak. 9 (75-10) Ari kaula moal eureun-eureun nyaritakeun hal Allahna Yakub, moal eureun muji ngagungkeun Mantenna. 10 (75-11) Kakuatan nu jarahat ku Mantenna bakal diremukkeun, kakuatan anu balener disina beuki kuat. 76 1 (76-1) Pikeun pamingpin biduan. Dipirig ku kacapi. Jabur anggitan Asap. Pupujian. (76-2) Allah kamashur di Yuda, jenengana-Na dimulyakeun di Israil. 2 (76-3) Mantenna kagungan tempat di Yerusalem, sarta jumeneng-Na di Gunung Sion. 118
Mazmur 76.3-12 3 (76-4) Di dinya Mantenna ngaririkes panah-panah musuh, tameng jeung pedang, cindekna sakabeh parabot perangna. 4 (76-5) Kalintang agungna Gusti teh, nun Allah! Estu mulya Gusti mulih ti pagunungan tas ngelehkeun musuh. 5 (76-6) Baladna anu garagah parantos dirangsadan, parantos harees moal harudang deui, kagagahan sareng kaahlian perangna taya pedahna. 6 (76-7) Barang ku Gusti dihaok, nun Allahna Yakub, kuda sareng anu tarumpakna maraot tingjarungkel. 7 (76-8) Gusti dipikagimir ku sadayana, nun PANGERAN, ana Gusti parantos bendu, taya nu tagen nyanghareupan. 8 (76-9) Gusti ngumumkeun putusan hukum ti sawarga, bumi ngeleper, jep jempling, 9 (76-10) waktos Gusti ngadeg bade ngumumkeun putusan hukum, yen bade ngajait anu digencet di bumi. 10 (76-11) Jalmi-jalmi bengis ge ka Gusti maruji; anu saralamet tina perang marilu mestakeun Gusti. 11 (76-12) Geura tedunan jangji maraneh ka PANGERAN, Allah maraneh. Sanggakeun pangabakti ka Mantenna, he bangsa-bangsa nu dareukeut! Allah teh pikagimireun manusa. 12 (76-13) Anak-anak raja nu aradigung ku Mantenna diteundeutkeun, raja-raja gede disina galimireun. 119
Mazmur 77.1-11 77 1 (77-1) Pikeun pamingpin biduan. Make lagu Yedutun. Jabur Asap. (77-2) Kaula sasambat tarik ka Allah sasambat tarik pisan, seug kadangueun. 2 (77-3) Dina waktu sumpeg, kaula neneda ka Pangeran, sapeupeuting neneda namprakkeun leungeun, tapi hate teu daek paler. 3 (77-4) Ari inget ka Allah, kaula ngarenghap, ari keur tapakur hate ngarasa lesu. 4 (77-5) Sapeupeuting kaula ku Mantenna disina nyaring. Kacida bingungna nepi ka teu kecet-kecet. 5 (77-6) Inget ka poe-poe nu geus kaliwat, inget ka taun-taun anu geus kalarung; 6 (77-7) sapeupeuting mikir jero, bari ngaheneng seug nanya maneh: 7 (77-8) "Rek terus bae kitu PANGERAN teh nampik, teu kersa nyoreang deui? 8 (77-9) Geus teu mikanyaah deui? Geus lesot tina jangji-Na? 9 (77-10) Naha geus lali kitu Allah teh kana welas asih? Naha bendu, nepi ka teu kersaeun mikawelas?" 10 (77-11) Heug bae kaula ngomong kieu, "Ieu anu pangpikanyerieunana Allah geus teu kawasa deui." 11 (77-12) Abdi bade ngemut-ngemut karya Gusti nu aragung, nun PANGERAN, bade ngeling-ngeling mujijat-mujijat Gusti kapungkur. 120
Mazmur 77.12-78.2 12 (77-13) Abdi bade mikiran sagala padamelan Gusti sareng ngalenyepan karya-karya Gusti anu harebat. 13 (77-14) Nun Allah, padamelan Gusti sadayana suci. Teu aya deui nu agung sapertos Gusti. 14 (77-15) Nya Gusti pisan Allah teh, nu kawasa midamel mujijat-mujijat, kakawasaan Gusti kagurnita ka bangsa-bangsa. 15 (77-16) Gusti digjaya ngajait umat, turunan Yakub sareng Yusup. 16 (77-17) Cai ngadegdeg barang ningal ka Gusti, kacida sieuneunana, nun Allah, dasar sagara mingsir gimireun. 17 (77-18) Mega-mega ngucurkeun hujan, gelap tingbeledag di langit, kilat sasamber ka ditu ka dieu. 18 (77-19) Guludug tinggeleger tinggulugur, kilat-kilatna nyaangan jagat, bumi ngageter ngadegdeg. 19 (77-20) Gusti angkat napak ombak, laut dipeuntasan, nanging tapak Gusti ngadampal henteu katara. 20 (77-21) Gusti nuyun ka umat lir hiji pangangon, ku perantawis Musa sareng Harun. 78 1 Lagu atikan ti Asap. Bandungan, he umat, regepkeun ieu piwuruk, regepkeun ieu pepeling kami. 2 Kami rek ngucapkeun siloka, ngaguar rasiah alam baheula, 121
Mazmur 78.3-11 3 hal-hal anu urang geus ngadenge, geus nyaho tina carita karuhun urang. 4 Ka anak incu nu ayeuna, mo aya nu dikilungan, nya kitu deui ka turunan anu engke, kumaha mashurna PANGERAN, dadamelana-Na, pangawasa-Na, jeung mujijat-mujijat-Na, anu geus dipidamel ku Mantenna. 5 Mantenna ka Israil geus maparin hukum, ka turunan Yakub maparin papakon. Mantenna nimbalan ka karuhun urang, yen ieu hukum kudu diajarkeun ka anak-anakna; 6 malar turunan ieu ngajarkeun ka anu pandeuri, sarta ku ieu ge kudu diajarkeun ka anak-anakna. 7 Ku jalan kieu maranehna ge bakal nanjeurkeun harepan ka Allah, jeung moal paroho kana sagala pitulung-Na, sabalikna bakal taat kana parentah Mantenna, salilana, 8 ulah cara karuhun-karuhunna, resep ngalawan, basangkal, henteu pangger pangandelna ka Allah, teu ceehan satiana ka Mantenna. 9 Urang Epraim, sakitu marawa gondewa jeung jamparing, ari der perang mah jicir. 10 Maranehna henteu tigin kana jangjina ka Allah, teu narurut kana hukum Mantenna, 11 sarta mopohokeun damel katut mujijat-mujijat, nu ku Mantenna geus dipintonkeun. 122
Mazmur 78.12-22 12 Karuhunna ku Mantenna ditembongan mujijat-mujijat, di dataran Soan wewengkon Mesir. 13 Laut ku Mantenna dibeulah, maranehna dipeuntaskeun, nincak laut anu caina jadi ngadingding kawas tembok. 14 Ti beurang dituyun ku mega, ti peuting ku gebrayna cahaya tina hiji tihang seuneu. 15 Batu-batu cadas di gurun keusik ku Mantenna dibeulah, bijil cai, maranehna nginum saseubeuhna, 16 cai ti jero cadas teh terus ngocor, mani kawas walungan bae. 17 Tapi maranehna haben bae dosa ka Allah, di gurun keusik teh ngalawan ka Nu Maha Agung, 18 ngahaja ngadoja ka Allah, marenta dahareun kahayangna. 19 Tinggelendeng ngomongkeun ka Allah, "Iasaeun Allah ngayakeun dahareun di gurun keusik? 20 Memang Mantenna meupeuh cadas bijil cai, terus ngagolontor jadi susukan, cik iasaeun ngayakeun roti jeung daging keur umat-Na?" 21 Ngadangu kitu PANGERAN bendu, seug umat-Na teh diruksak ku seuneu. Pohara benduna ka maranehna, 22 lantaran teu tarigin ka Mantenna, teu palercayaeun yen Mantenna baris nulung. 123
Mazmur 78.23-34 23 Ti dinya Mantenna nimbalan ka langit, miwarang mukakeun lawang-lawangna; 24 Mantenna nurunkeun gandum ti sawarga, nya eta manna, keur dahareun maranehna. 25 Jadi maranehna ngadahar kadaharan para malaikat, sapamenta maranehna dipaparinkeun. 26 Sarta Mantenna miwarang angin wetan ngahiuk, sarta ku pangawasa-Na angin kidul ngagelebug, 27 ngintun manuk ka umat-Na, lobana tanding keusik di basisir, 28 murubut ka tengah pasanggrahanana di sakuliah tempat maranehna. 29 Umat-Na disina sareubeuh dahar, sakahayangna ditumutkeun. 30 Tapi tacan ge puas napsu maranehna, sabot keur dalahar keneh, 31 geus matak bendu PANGERAN. Heug jelema-jelema anu pangbaredasna, pamuda-pamuda Israil, ku Mantenna dibinasa. 32 Tapi maranehna taya kakapok, doraka teu euih-euih, teu ngarandel bae kana kaajaiban Mantenna. 33 Anu matak umurna ku Mantenna dianggeuskeun, lir napas sarenghap, tumpes dadak sakala. 34 Upama ku Allah geus aya nu dibinasa, kakara areling ka Mantenna, nembongkeun pertobat jeung sasambat. 124
Mazmur 78.35-45 35 Kakara areling yen Allah teh panyalindunganana, yen Nu Maha Kawasa teh panulung maranehna. 36 Tapi ngakuna kitu teh ngan semet biwir, teu terus jeung hate. 37 Saenyana mah maranehna teu saratia, henteu tigin kana jangjina ka Mantenna. 38 Tapi Allah mah mikawelas ka umat-Na. Dosa-dosana dihampura, maranehna henteu dibinasa. Sering pisan Mantenna mengkek bendu-Na, nahan wera nu ngagegedur; 39 reh kaemut, yen maranehna teh mahluk teu langgeng teu beda ti angin, geus ngaliwat terus musna. 40 Di gurun keusik sering pisan ngalawan, sering nganalangsakeun manah-Na. 41 Pek deui, pek deui ngadoja ka Allah, ngajaheutan galih Nu Maha Suci Allahna Israil. 42 Parohoeun kana kakawasaan Mantenna, parohoeun waktu maranehna dileupaskeun ti musuh-musuhna, 43 parohoeun kana kadigjayaan jeung mujijat Mantenna di dataran Soan wewengkon Mesir. 44 Mantenna ngarobah cai walungan- walungan jadi getih, nepi ka urang Mesir teu baroga cai keur nginum. 45 Mantenna ngadatangkeun laleur, nyiksa urang Mesir, geus kitu tanahna sina diruksak ku bangkong. 125
Mazmur 78.46-55 46 Mantenna ngadatangkeun simeut, meakkeun panenna, ngaruksakkeun lahan-lahanna. 47 Mantenna numpurkeun pelak anggur maranehna ku hujan buah tangkal-tangkal kormana bungbang ku hujan es. 48 Mantenna maehan sasatoan urang Mesir ku hujan es, maehan pipiaraanana sina disamberan ku gelap. 49 Mantenna ngalantarankeun maranehna susah gede, ditarajang ku amarah jeung napsu Mantenna anu ngagedur, anu datangna lir para malakal maot. 50 Mantenna masih keneh tuluy bendu-Na, henteu lebareun ku nyawa maranehna, anu tuluy dibasmi ku hiji pagebug. 51 Mantenna maehan anak-anak cikal, sakabeh cikal unggal kulawarga urang Mesir. 52 Geus kitu Mantenna nuyun umat-Na kaluar, lir hiji pangangon. Maranehna dituyun ngambah gurun keusik. 53 Umat-Na diaping, aman teu aya kasieun; ari musuh-musuhna mah tumpur kagulung ku laut. 54 Umat-Na dicandak ka tanah kagungana- Na nu suci, ka tanah pagunungan beunang Mantenna ngajabel. 55 Urang dinyana diusiran ku Mantenna samemeh umat-Na narepi. Tanahna dibagikeun ka kaom-kaom Israil, imah- imahna diserenkeun ka umat-Na. 126
127 Mazmur 78.56-68 56 Tapi umat-Na anggur ngaralawan, ngadoja ka Allah Nu Maha Kawasa, henteu narurut kana parentah-Na, 57 alalingkar, teu satia, teu beda ti karuhunna, kawas jamparing bengkung teu bisa dipercaya. 58 Narangtang ka Allah ku nyarembah ka brahala nyarieun arca sesembahan, matak jaheut ka Mantenna. 59 Ningali kitu Allah teh bendu, umat-Na ditolak sama sakali. 60 Kemah kagungana-Na di Silo, tempat linggih-Na di tengah manusa ditilar. 61 Peti Perjangjian lambang kakawasaan jeung kamulyaana-Na, ku Mantenna diantep dirampas ku musuh. 62 Awahing ku bendu, umat-Na diantep diparaehan ku musuh-musuhna. 63 Para pamudana tariwas di pangperangan, para mojangna teu aya nu ngawin. 64 Imam-imam tariwas ku pedang, randa- randana teu meunang nyaleungceurikan. 65 Ti dinya PANGERAN ngorejat, lir nu gugah tina kulem, lir jalma gagah anu kahudang wawanen ku anggur. 66 Musuh-musuh-Na dipukul mundur, areleh nepi ka salilana nandangan kaera. 67 Tapi Mantenna nolak turunan Yusup jeung teu kersaeun milih kaom Epraim. 68 Mantenna anggur milih kaom Yuda jeung Gunung Sion, kameumeut-Na.
Mazmur 78.69-79.7 69 Di dinya Mantenna ngadegkeun Bait-Na kawas panglinggihana-Na nu di sawarga, tohagana satohaga bumi, reugreug pageuh sapapanjangna. 70 Mantenna milih abdi-Na, Daud, dicandak ti pangangonan. 71 Tina purah ngurus domba, Daud ku Mantenna dijieun raja Israil, anu ngangon umat Allah. 72 Umat Allah teh ku Daud diurus kalawan hade, diaping dijaring kalayan binangkit. 79 1 Jabur Asap. Nun Allah, tanah Gusti diranjah ku bangsa pamuja brahala, Bait Gusti anu suci ku maranehna dinajiskeun, Yerusalem diubrak-abrik. 2 Mayit-mayit umat Gusti, ku maranehna diparabkeun ka manuk nasar, layon para kawula Gusti teh jadi parab sato alas. 3 Sakuliah Yerusalem banjir getih umat Gusti, getih lir cai ngocor, sareng mayit-mayit teu aya nu ngaruang. 4 Ku bangsa-bangsa tatangga dipupuas, disaleungseurikeun dihina-hina. 5 Nun PANGERAN, naha bade haben bae bendu, ngagegedur sapertos seuneu? 6 Bendu teh mending ka bangsa-bangsa anu henteu ngabakti, ka anu tara neneda ka Gusti. 7 Lantaran eta teh parantos maehan umat Gusti, ngaburak-barik lemah caina. 128
Mazmur 79.8-80.3 8 Mugi abdi-abdi ulah dihukum ku karana dosa karuhun, mugi aya sih piwelas, abdi-abdi parantos putus harepan. 9 Demi kahormatan Gusti ku manten, nun Allah, mugi-mugi abdi ditulung, salametkeun, mugi jait, sareng hapunten kalelepatan. 10 Naon margina eta bangsa-bangsa diantep hahaok: "Cing mana Allah maneh teh?" Mugi maranehna dihukum, bales eta nu parantos ngocorkeun getih umat Gusti teh. 11 Dangu haregungna nu dipanjara; kawasa Gusti nu rongkah, anggo ngaluputkeun sakur anu pasti bakal diparaehan. 12 Bales eta bangsa-bangsa sejen teh tujuh kalieun, balikkeun panghina pamoyokna ka Gusti. 13 Sangkan abdi-abdi, umat kagungan, domba-domba Gusti, tiasa muji sukur ka Gusti sapapaosna, turun-tumurun muji kamashuran Gusti. 80 1 (80-1) Pikeun pamingpin biduan. Cara lagu Kembang Bakung. Panaksen Asap. Jabur. (80-2) Nun Gusti Pangangon Israil, nun panungtun pakumpulan, dangukeun. Nun anu linggih dina tahta luhureun mukarabin, 2 (80-3) ebrehkeun salira Gusti ka kaom- kaom Epraim, Binyamin sareng Menase. Pintonkeun kakawasaan, jait abdi sadaya. 3 (80-4) Pulihkeun abdi sadaya, nun Allah! Sing welas ka abdi-abdi, tangtos abdi-abdi salamet. 129
130 Mazmur 80.4-13 4 (80-5) Nun GUSTI, Allah Nu Maha Kawasa, naha bade bendu keneh, ngantep panyambat umat? 5 (80-6) Ku Gusti lir disina dahar kasusah, lir disina nginum cipanon sacangkir ageung. 6 (80-7) Gusti ngajeunkeun tanah abdi diparebutkeun ku bangsa-bangsa sakurilingeun, abdi-abdi pada ngahina ku musuh-musuh. 7 (80-8) Pulihkeun abdi sadaya, nun Allah Nu Maha Kawasa! Sing welas ka abdi-abdi, tangtos abdi-abdi salamet. 8 (80-9) Gusti parantos nyandak hiji tangkal anggur ti Mesir, ngusiran bangsa-bangsa, lajeng eta petetan teh dipelak di tanah maranehna. 9 (80-10) Disina ngagedean, tempatna diberesihan, dugi ka akarna nyaliara ka sakuliah nagara. 10 (80-11) Gunung-gunung katutup ku daunna tangkal-tangkal kiputri raksasa kahieuman ku dahan-dahanna. 11 (80-12) Dahan-dahanna ngararambat dugi ka Laut Tengah, pucuk-pucukna dugi ka Walungan Eprat. 12 (80-13) Ku naon pagerna ku Gusti direbahkeun? Buahna seep dipalingan ku nu laliwat, 13 (80-14) diidek-idek ku bagong leuweung, sareng diranjah ku sato-sato alas.
Mazmur 80.14-81.5 14 (80-15) Tingali ieu abdi-abdi, nun Allah Nu Maha Kawasa! Tingali ti sawarga! Jait ieu umat Gusti teh! 15 (80-16) Salametkeun ieu tangkal anggur pelak Gusti teh, kenging Gusti mulasara dugi ka gedena. 16 (80-17) Ayeuna ku musuh diduruk, dituar; tumpurkeun musuh teh ku bendu Gusti. 17 (80-18) Umat kenging Gusti milih, bangsa kenging Gusti nohagakeun, mugi diraksa. 18 (80-19) Moal deui-deui abdi-abdi nyingkir ti Gusti, mugi ku Gusti dipaparin hirup, sumeja muji ka Gusti. 19 (80-20) Pulihkeun abdi sadaya, nun GUSTI, Allah Nu Maha Kawasa! Sing welas ka abdi-abdi, tangtos abdi-abdi salamet. 81 1 (81-1) Pikeun pamingpin biduan. Nurutkeun lagu Gitit. Ti Asap. (81-2) Geura sarurak ngahormat Allah nu ngabela urang. Geura nyaranyi ka kersa Allahna Yakub! 2 (81-3) Sanggakeun lalaguan, tabeuh terebang, tabeuh kacapi jeung gambus sing genah. 3 (81-4) Dina bulan anyar jeung bulan purnama, tiup tarompet urang pesta. 4 (81-5) Hal eta geus jadi hukum di Israil, aturan ti Allahna Yakub. 5 (81-6) Ku Mantenna diparentahkeun ka umat Israil, mangsa Mantenna narajang tanah Mesir. Kaula ngadenge hiji soara kieu, 131
Mazmur 81.6-15 6 (81-7) "Kami geus ngangkat muatan tina tonggong maraneh, maraneh moal manggulan deui bata. 7 (81-8) Upama meunang kasukeran, sambat Kami, tangtu dijait, ku Kami tangtu dijawab ti jero guntur panyumputan Kami. Maraneh ku Kami didoja di cinyusu di Meriba. 8 (81-9) Regepkeun, he umat Kami, Kami rek mepelingan, he Israil, cik masing narurut ka Kami! 9 (81-10) Maraneh ulah nyembah ka ilah sejen. 10 (81-11) Nya Kami, PANGERAN, Allah maraneh, anu ngabudalkeun maraneh ti Mesir. Geura caralangap, ku Kami rek dihuapan. 11 (81-12) Tapi umat Kami teu daek ngadenge, Israil teu nurut ka Kami. 12 (81-13) Anu matak ku Kami dihajakeun sina neugtreug, dijujur kuma karepna. 13 (81-14) Kacida Kami ngaharepna maranehna daraek ngagugu ka Kami, kacida Kami hayangna maranehna narurut! 14 (81-15) Tangtu musuhna ku Kami gancang-gancang ditalukkeun, sarta lawan-lawanna dielehkeun. 15 (81-16) Anu arijideun ka Kami tangtu mendek hareupeun Kami, galimireun. Baris dihukum saendeng-endeng. 132
133 Mazmur 81.16-83.3 16 (81-17) Ari maraneh mah tangtu ku Kami dibere dahar gandum nu panghadena, sarta diseubeuhan ku madu leuweung." 82 1 Jabur Asap. Allah mingpin pasamoan sawargawi. Dina eta pasamoan Mantenna mutuskeun kieu: 2 "Maraneh ngahakiman teu meunang curang deui, teu meunang deui mihak ka nu jarahat! 3 Belaan anu lalemah jeung barudak yatim, sing adil ka nu mariskin jeung nu sangsara. 4 Leupaskeun maranehna tina genggeman para durjana. 5 Maraneh kacida lalaworana, kacida barodona! Geus enya-enya sarerong, nepi ka kaadilan leungit ti alam dunya. 6 Memang ceuk Kami, Maraneh mahluk- mahluk ilahi, putra-putra Nu Maha Agung. 7 Najan kitu maraneh ge pipaeheun cara manusa, bakal puput umur cara gegeden lianna." 8 Geura sumping, nun Allah, ieu bumi teh hakiman, margi sakumna bangsa-bangsa teh nya Gusti nu kagungan. 83 1 (83-1) Lagu. Jabur Asap. (83-2) Nun Allah, mugi ulah tiis-tiis galih, raos-raos mindel sareng antepan. 2 (83-3) Tingali, musuh teh motah, anu careuceub ka Gusti teh barontak, 3 (83-4) parantos ngatur siasat, niat ngalawan ka umat Gusti, sakait bade ngarurug umat asuhan Gusti.
134 Mazmur 83.4-14 4 (83-5) Maranehna susumbar, "Bangsa Israil urang tumpes sina tong kainget-inget deui." 5 (83-6) Maranehna parantos sauyunan, parantos ngahiji bade ngalawan ka Gusti. 6 (83-7) Urang Edom sareng urang Ismail, urang Moab sareng urang Hajar, 7 (83-8) urang Gebal, urang Amon, sareng urang Amalek, urang Pelisti sareng urang Tirus, 8 (83-9) malah urang Asur ge ngahiji ka dinya, ngabantu urang Amon sareng urang Moab, turunan Elut. 9 (83-10) Samikeun nasib maranehna sareng urang Midian, sareng Sisera sareng Yabin di Walungan Kison tea, 10 (83-11) anu ku Gusti parantos dicaremkeun di Endor, mayit-mayitna baruruk jadi taneuh. 11 (83-12) Para pamingpinna damel sapertos ka Oreb sareng Seeb, para pangerehna elehkeun sapertos Sebah sareng Salmuna, 12 (83-13) nu susumbar kieu tea, "Tanah Allah urang rampas!" 13 (83-14) Nun Allah, awut-awut maranehna sina mancawura sapertos lebu, lir huut katebak angin. 14 (83-15) Gusti sing sapertos seuneu ngahuru leuweung, ngagegedag ngaduruk gunung.
Mazmur 83.15-84.6 15 (83-16) Kebutkeun maranehna ku angin ribut ti Gusti, reuwaskeun maranehna ku angin rongkah kagungan Gusti. 16 (83-17) Popokan beungeut maranehanana ku wiwirang, nun PANGERAN, sina ngaraku kana kakawasaan Gusti. 17 (83-18) Sina wirang, sina teu eureun- eureun tagiwur, sina paraeh dina kahinaan. 18 (83-19) Supados maranehna ngarasa, yen mung Gusti nu jumeneng PANGERAN, anu murbeng sakuliah jagat. 84 1 (84-1) Pikeun pamingpin biduan. Nurutkeun lagu: Gitit. Jabur golongan Korah. (84-2) Abdi kalintang nyaahna ka Bait Gusti, nun PANGERAN, Allah Nu Maha Kawasa! 2 (84-3) Kalintang hayangna cicing di dinya! Kalintang hayangna aya di Bait PANGERAN. Jiwa raga nyanyi gumbira ka kersa Allah anu jumeneng. 3 (84-4) Cacakan manuk gareja nyarieun sayang, kapinis baroga enggon cicing, maliara anakna teh caket altar-altar Gusti, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Raja sareng Allah abdi. 4 (84-5) Bagja temen jalma nu matuh di Bait Gusti, tiasa mumuji ka Gusti sapapaosna. 5 (84-6) Bagja temen jalma anu kenging kakiatan ti Gusti, anu hatena kumejot hayang jarah ka Gunung Sion. 6 (84-7) Waktos maranehna nyorang Lebak Baka anu garing, eta tempat teh ngajadi 135
Mazmur 84.7-85.3 tempat cinyusu, seueur cai nu ngumplang, berkah turunna hujan munggaran. 7 (84-8) Laleumpangna wuwuh segut, rek ngadeuheus ka Allah sakabeh ilah di Sion. 8 (84-9) Nun GUSTI, Allah Nu Maha Kawasa, ieu abdi nunuhun, mugi dangukeun, nun Allahna Yakub! 9 (84-10) Nun Allah, mugi raja abdi diberkahan, raja kenging Gusti milih. 10 (84-11) Kangge abdi, mending sadinten aya di Bait Gusti, tinimbang sarebu dinten di sanes tempat; di Bait Gusti mah kabagian nangtung di lawangna ge kajeun, tinimbang kudu sakumbuh jeung nu daroraka. 11 (84-12) PANGERAN teh benteng jeung raja urang anu mulya, anu maparin kurnia jeung kamulyaan, anu tara nolak pamenta nu layak ti sakur jelema nu bener lampahna. 12 (84-13) Nun PANGERAN Nu Maha Kawasa, bagja pisan jalmi anu manteng muntang ka Gusti! 85 1 (85-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur golongan Korah. (85-2) Nun PANGERAN, Gusti parantos mikanyaah ka tanah kagungan Israil ku Gusti dipaparin deui karaharjaan; 2 (85-3) kadorakaan umat ku Gusti dihapunten, sagala kalepatanana dipaparin ampun. 3 (85-4) Gusti parantos nyirep kabendu, mepes wera anu muntab-muntab. 136
Mazmur 85.4-13 4 (85-5) Pulihkeun deui abdi sadaya, nun Allah puhu rahayu, ulah kateterasan teu suka ka abdi sadaya! 5 (85-6) Atanapi, naha bade teras ngabenduan salamina, wera sapapanjangna? 6 (85-7) Mugi kakiatan abdi-abdi dipulihkeun deui, tangtos abdi-abdi, umat Gusti, bakal maruji sukur. 7 (85-8) Kaasihan Gusti anu langgeng, larapkeun deui, abdi-abdi paparin kasalametan, nun PANGERAN. 8 (85-9) Kaula keur ngaregepkeun GUSTI Allah sasauran; Mantenna ngajangjikeun katengtreman ka urang, umat-Na, asal urang ulah nyieun deui kagejulan. 9 (85-10) Geus pasti Mantenna kersaeun nyalametkeun sakur jalma anu hormat ka salira-Na, sarta Mantenna baris aya di nagri urang, kersaeun ngaraksa. 10 (85-11) Kaasih bakal patepung jeung kasatiaan, kaadilan bakal silih rangkul jeung karukunan. 11 (85-12) Kasatuhuan manusa baris mencar ti bumi ditilik ku kaadilan Allah ti sawarga. 12 (85-13) PANGERAN bakal maparin karaharjaan ka urang, tanah urang bakal rea hasilna. 13 (85-14) Kaadilan bakal maju payuneun PANGERAN, nyadiakeun jalan Mantenna. 137
Mazmur 86.1-11 86 1 Panyambatna Daud. Nun PANGERAN, mugi dangukeun, mugia kabul ieu paneda, abdi teh balangsak sareng walurat; 2 mugi raksa nyawa abdi, jalmi nu satia ka Gusti, mugi ieu abdi Gusti anu kumureb teh jait. 3 Mugi aya kurnia, nun Allah Panutan, anu ku abdi disambat sadidinten. 4 Paparin kabungah ieu abdi Gusti teh, reh ka Gusti mumbulna paneda abdi. 5 Reh Gusti teh langsar manah, jembar hampura, murah asih ka sugri nu sok sasambat. 6 Mugi dangukeun paneda abdi, nun PANGERAN, ieu panyambat mugia dimakbul. 7 Saban mendak pakewuh, nya ka Gusti abdi ngalengis, da tangtos Gusti kersa ngamakbul. 8 Taya ilah nu sapertos Gusti, nun PANGERAN, taya nu mampuh nyieun hal sapertos nu ku Gusti dipidamel. 9 Bangsa-bangsa sadayana, kenging Gusti ngagelarkeun, tangtos darongkap, dareku di payuneun, bakal maruji kaagungan Gusti. 10 Rehing Gusti teh agung, kawasa ngadamel mujijat, mung Gusti nyalira Allah teh. 11 Wurukan, abdi teh kedah kumaha, nun PANGERAN, tangtos ku abdi ditumutkeun kalayan satia, kumaha kedahna ngabdi ka Gusti kalayan satuhu. 138
139 Mazmur 86.12-87.4 12 Abdi seja muji ka Gusti sabuleud hate, nun PANGERAN Allah abdi, seja ngabewarakeun kaagungan Gusti sapapaosna. 13 Kalintang ageungna satia asih Gusti ka abdi, dugi ka nyawa abdi dijait ti jero kubur! 14 Abdi dikurubut ku nu arangkuh, nun Allah; diarah bade dipaehan ku sabubuhan jelema telenges, jalmi-jalmi anu henteu malire ka Gusti. 15 Nanging Gusti teh Allah anu sipat rahman rahim, langsar manah, leber kaasih, satia tuhu. 16 Mugi abdi katampi, neda jembar piwelas- Na, kiatkeun, salametkeun, margi sapertos pun biang, abdi oge bakti teh ka Gusti. 17 Abdi Gusti mugi dipaparin tanda kasaean Gusti, supados anu ngarewaeun ka abdi areraeun naringal abdi ditulung sareng dililipur ku Gusti. 87 1 Jabur golongan Korah. Lagu. PANGERAN ngadegkeun kota-Na di luhur pasir suci-Na. 2 Kota Yerusalem teh kakasih PANGERAN, ngungkulan sakabeh tempat nu aya di Israil. 3 He kota Allah, reungeukeun, hal-hal nu araheng tina hal anjeun, anu disaurkeun ku Mantenna: 4 "Mesir jeung Babul ku Kami rek diasupkeun kana daptar bangsa-bangsa anu narurut ka Kami; urang Pelisti, urang Tirus jeung urang
Mazmur 87.5-88.5 Sudan, rek diasupkeun kana bilangan nu maratuh di Yerusalem." 5 Ari Sion bakal kakocapkeun, yen sakabeh bangsa jadi wargana, sarta ku Nu Maha Kawasa, Sion bakal ditohagakeun. 6 PANGERAN bakal nyatetkeun jalma-jalma dina daptar, kabeh dijadikeun warga kota Yerusalem. 7 Bari ngarigel, maranehna maruji kieu, "Nya di Sion ayana sagala sumber kabagjaan urang." 88 1 (88-1) Lagu. Jabur golongan Korah. Pikeun pamingpin biduan. Nurutkeun lagu: Mahalat Leanot. Lagu atikan ti Heman, urang Esrah. (88-2) Nun GUSTI Allah, jurusalamet abdi, ari siang abdi sasambat, ari wengi dumeuheus ka payuneun Gusti. 2 (88-3) Mugi ieu paneda teh dangukeun, dangukeun panyambat abdi nyuhunkeun tulung! 3 (88-4) Abdi diambreg ku rupi-rupi pakewuh, ajal parantos nyantong, 4 (88-5) sapertos nu sanes-sanes anu parantos meh maot, parantos taya tangan pangawasa. 5 (88-6) Abdi ditinggalkeun di nu paraeh, sapertos nu dipaehan, ngalonjor di jero kuburan maranehna, anu ku Gusti hamo diemut-emut deui, parantos di luareun pitulung Gusti. 140
141 Mazmur 88.6-15 6 (88-7) Abdi ku Gusti digebruskeun ka jero liang kubur, liang anu pangpoekna sareng pangjerona. 7 (88-8) Amarah Gusti nindihan kacida abotna, abdi remuk dilindes ku panekana. 8 (88-9) Babaturan abdi ku Gusti sina nyalingkir, abdi ku Gusti didamel pikageuleuheun maranehna. Abdi kakepung, taya petana kaluar. 9 (88-10) Panon ceuleuyeu teu kiat ku sangsara. Sadidinten abdi sasambat ka Gusti, leungeun tumamprak neda pitulung. 10 (88-11) Gusti teh bade midamel mujijat ka nu parantos maraot? Tiasaeun mayit lugay teras mumuji ka Gusti? 11 (88-12) Naha kaasih Gusti sok diomongkeun di jero kubur? Naha kasatiaan Gusti sok dicarioskeun di tempat kabinasaan? 12 (88-13) Naha tiasa katingal mujijat- mujijat Gusti di nu poek, kitu deui kasaean Gusti di tanah nu leungit tina emutan? 13 (88-14) Nun PANGERAN, abdi ngalengis nyambat pitulung, saban enjing neneda ka Gusti. 14 (88-15) Naon margina abdi disieuhkeun, nun PANGERAN, naon margina Gusti ngabalieur ti abdi? 15 (88-16) Ti ngongora abdi teh diriripuh dugi ka mehmehan maot, parantos cape nadahan hukuman ti Gusti.
Mazmur 88.16-89.7 16 (88-17) Haben dilindes ku amarah Gusti anu ngentab-ngentab, binasa jadi tadah panyiksa Gusti. 17 (88-18) Sadinten jeput sapertos diteumbragan ku caah, ambreg ti unggal sisi. 18 (88-19) Sobat-sobat nu pangdalitna ge naringgalkeun, nu maturan teh mung poek. 89 1 (89-1) Lagu atikan ti Etan, urang Esrah. (89-2) Abdi salamina bade nganyanyikeun satia asih Gusti, nun Allah, salamina bade ngamashurkeun kasatiaan Gusti. 2 (89-3) Abdi terang kaasih Gusti tetep salalamina kasatiaan Gusti sateguh langit. 3 (89-4) Saur Gusti, "Kami geus jangji ka hiji jalma pilihan Kami; Kami geus sumpah ka Daud, abdi Kami, 4 (89-5) Hiji turunan maneh salawasna bakal jadi raja, tahta karajaan maneh bakal langgeng." 5 (89-6) Satungkebing langit muji kaajaiban padamelan Gusti, nu saruci muji-muji kasatiaan Gusti, nun PANGERAN. 6 (89-7) Di sawarga teu aya nu sapertos Gusti, teu aya mahluk sawarga anu nandingan Gusti. 7 (89-8) Dina pasamoan mahluk-mahluk suci, Gusti pada mikagimir, sadayana alajrih ka Gusti. 142
143 Mazmur 89.8-17 8 (89-9) Nun GUSTI Allah Nu Maha Kawasa, teu aya anu hebatna sapertos Gusti, Gusti satia dina sagala perkawis, nun PANGERAN. 9 (89-10) Gusti murba kana kaangkaraan laut, ombakna nu ngamuk ku Gusti dilelerkeun. 10 (89-11) Rahab, naga laut, ku Gusti dipaehan, diremukkeun, musuh-musuh kucar-kacir ku kawasa Gusti. 11 (89-12) Langit kagungan Gusti, bumi oge kagungan Gusti, alam dunya saeusina nya Gusti anu ngagelarkeun. 12 (89-13) Kaler sareng kidul Gusti anu nyiptakeun, Gunung Tabor sareng Gunung Hermon nyanyi kangge Gusti. 13 (89-14) Kawasa Gusti tanpa tanding! Gusti bedas liwat saking! 14 (89-15) Karajaan Gusti napak dina kaestuan sareng kaadilan, kaasih sareng kasatiaan tembong dina samudaya karya Gusti. 15 (89-16) Estu bagja jalmi anu sumujud ka Gusti bari gumbira, anu hirupna dina cahaya kasaean Gusti. 16 (89-17) Sadidintenna suka bungah ku karana Gusti, muji sukur ku karana piwelas Gusti. 17 (89-18) Gusti maparin kaunggulan ka abdi-abdi, ku karana asih Gusti abdi-abdi tiasa unggul.
Mazmur 89.18-27 18 (89-19) Gusti, nun PANGERAN, maparin papayung, Gusti, Nu Suci, Allah Israil, maparin raja ka abdi-abdi. 19 (89-20) Ti kapungkur keneh, dina hiji titingalian, Gusti ngandika ka para kawula Gusti nu saratia, "Kami geus nulung hiji prajurit anu kamashur, diangkat ti tengah rahayat, sina ngadiukan tahta. 20 (89-21) Abdi Kami Daud, ku Kami dijadikeun raja, geus diistrenan ku Kami ku minyak suci. 21 (89-22) Salawasna baris dideudeul ku kabedasan Kami, kakawasaan Kami baris jadi kakuatanana. 22 (89-23) Musuh-musuhna moal bisa ngelehkeun, nu daroraka moal bisa meunang ka manehna. 23 (89-24) Kami nu baris nyasaak musuh- musuhna, Kami nu baris maehan nu ngarewaeunana. 24 (89-25) Kami rek mikanyaah, rek satia ka manehna, ku Kami rek disina meunangan terus. 25 (89-26) Karajaanana rek dilegakeun, ti Laut Tengah nepi ka Walungan Eprat. 26 (89-27) Ngabasakeunana ka Kami, Rama, Allah abdi. Ama benteng sareng panyalindungan abdi. 27 (89-28) Estu, ku Kami rek dijieun anak cikal, anu pangpunjulna ti sakabeh raja-raja. 144
Mazmur 89.28-38 28 (89-29) Jangji Kami ka manehna salawasna bakal ditedunan, perjangjian Kami ka manehna bakal langgeng. 29 (89-30) Tahtana rek dipageuhkeun sapageuh langit, ti turunanana salawasna aya bae anu pijadieun raja. 30 (89-31) Tapi lamun turunanana teu nurut kana hukum Kami, hirupna teu nurutkeun parentah-parentah Kami, 31 (89-32) lamun ngalanggar aturan-aturan jeung katangtuan-katangtuan Kami, 32 (89-33) maranehna geus tangtu baris dihukum, baris disusahkeun ku karana kasalahanana. 33 (89-34) Najan kitu kanyaah Kami ka Daud moal laas, jangji Kami ka manehna moal gingsir. 34 (89-35) Perjangjian Kami ka manehna moal pegat, jangji Kami sarupa ge moal aya nu dicabut. 35 (89-36) Sabab Kami geus sumpah demi kasucian Kami: pamohalan Kami jalir ka Daud! 36 (89-37) Salawasna bakal aya turunanana, karajaanana baris diaping ku Kami satungtung aya keneh panonpoe. 37 (89-38) Sina tetep aya saperti bulan, nu jadi saksi satia di langit." 38 (89-39) Nanging Gusti bet bendu ka anjeunna, raja pilihan Gusti ku Gusti dipiceun, ditolak. 145
Mazmur 89.39-49 39 (89-40) Perjangjian Gusti ka anjeunna dipegatkeun, makutana ku Gusti dialungkeun ka nu jeblog. 40 (89-41) Kuta-kuta kotana dirugrugkeun, benteng-bentengna diburak-barik, 41 (89-42) harta milikna diranjah ku nu laliwat, sarta anjeunna diseungseurikeun ku para tatangga. 42 (89-43) Musuh-musuhna ku Gusti disina unggul, disina saruka bungah. 43 (89-44) Anjeunna disina eleh perangna, pakarangna disina taya gunana. 44 (89-45) Iteuk karajaanana ku Gusti dicandak, tahtana dibeubeutkeun kana taneuh. 45 (89-46) Mangsa anomna ku Gusti disinggetkeun, dipopokan ku kahinaan. 46 (89-47) Na Gusti teh bade teras nyumput bae? Bade dugi ka iraha Gusti bendu ngagugudug? 47 (89-48) Mugi diemut, umur abdi teh kacida pondokna. Mugi diemut, manusa teh ku Gusti dijadikeun mahluk pana. 48 (89-49) Saha pijalmieunana anu moal keuna ku ajal, anu tiasa ngejat tina alam kubur? 49 (89-50) Nun PANGERAN, mana tanda kanyaah Gusti anu kapungkur teh? Mana jangji-jangji Gusti ka Daud teh? 146
Mazmur 89.50-90.8 50 (89-51) Ulah lali, abdi Gusti sakieu diasorkeunana, nandangan panghina bangsa-bangsa deungeun. 51 (89-52) Nun PANGERAN, raja pilihan Gusti teh dihina ku musuh-musuh Gusti! Mios ka mana ge teu weleh dinistakeun. 52 (89-53) Puji PANGERAN salalanggengna! Amin! Amin! 90 1 Paneda Musa, abdi Allah. Nun PANGERAN, Gusti teh salamina jadi panyalindungan abdi sadaya. 2 Memeh Gusti ngajadikeun gunung-gunung, memeh bumi sareng alam dunya ku Gusti dicipta, Gusti parantos jumeneng Allah nu langgeng sareng baris teras jumeneng salalanggengna. 3 Gusti ngedahkeun manusa mulang ka asal, ku Gusti dijadikeun deui lebu. 4 Kangge Gusti mah sarebu taun sami sareng sadinten, saumur dinten kamari anu parantos liwat, lir hiji saat anu pondok wanci wengi. 5 Umur jalmi ku Gusti disina nyeot lir palid ku caah, teu langkung panjang ti saimpian. Sapertos jujukutan, enjing-enjing marentik, 6 jaradi sareng karembangan, sorena gararing teras paraeh. 7 Abdi-abdi musna ku bebendu Gusti, sami sumeblak ku duduka Gusti. 8 Dosa abdi-abdi disina nembrak di payuneun Gusti, sanaos buni ku Gusti mah katingali. 147
Mazmur 90.9-91.1 9 Hirup abdi-abdi jadi pondok, diteukteuk ku bebendu Gusti, umur sirna ibarat napas sarenghap. 10 Lamina umur abdi-abdi mung tujuh puluh taun, atanapi dalapan puluh pikeun nu kiat, kitu ge bari ripuh seueur nu karasa, hirup sakedap, teras sirna. 11 Saha nu parantos ngarasa karongkahan mudalna bebendu Gusti? Saha nu sadar kumaha matak gimirna balukar tina duduka Gusti? 12 Elingkeun abdi sadaya yen hirup teh kacida pondokna, supados jadi jalmi wijaksana. 13 Sabaraha deui lamina Gusti bendu teh? Sing hawatos ka sadaya kawula Gusti. 14 Tembongkeun kaasih Gusti ka abdi sadaya unggal enjing, supados hirup abdi-abdi tiasa ngarasa bagja. 15 Paparinan kagenahan, saimbang sareng kaprihatinan anu dikeunakeun ka abdi sadaya salami nyorang kalaraan. 16 Ebrehkeun padamelan Gusti anu rongkah ka abdi-abdi, ebrehkeun pangawasa Gusti anu mulya ka turunan abdi sadaya. 17 Paparinkeun rahmat Gusti, nun PANGERAN, Allah abdi sadaya! Langsarkeun sugri pagawean abdi sadaya! 91 1 Anu nyalindung ka Nu Maha Agung, anu aya dina pangraksa Nu Maha Kawasa, 148
Mazmur 91.2-12 2 bisa unjukan ka Mantenna, "Gusti teh benteng panyalindungan abdi, Allah pangharepan abdi." 3 Mantenna baris ngajaga anjeun tina bahya nu teu tembong, tina panyakit anu mateni. 4 Mantenna baris mindingan anjeun ku jangjang-Na, anjeun baris aman dina pangraksa-Na, baris dijaga jeung ditangtayungan ku kasatiaana-Na. 5 Ti peuting teu kudu mingsir sieun balahi, ti beurang teu kudu rempan ku bahaya ngadadak. 6 Teu kudu risi ku panyakit nu datangna waktu poek, teu kudu rentag ku ajal anu narajang waktu caang beurang. 7 Najan sarebu anu rebah di gigireun, sapuluh rebu di sakurilingeun, anjeun mah moal kieu-kieu. 8 Ku anjeun bakal katingal, kumaha siksaanana jelema jahat. 9 Sabab nya PANGERAN nu ku anjeun dijieun panyalindungan, nya Nu Maha Agung nu ku anjeun dipake panyaluuhan. 10 Anu matak, bahya moal aya anu datang, kaniaya moal aya nu nyampeurkeun ka eusi imah anjeun. 11 Allah baris nempatkeun malaikat- malaikat-Na, ngajaga anjeun sanajan aya di mana. 12 Ku eta anjeun teh ditaranggeuy, sangkan suku anjeun teu ngagasruk kana batu. 149
150 Mazmur 91.13-92.6 13 Singa galak jeung oray matih ge ku anjeun baris bisa ditincakan. 14 Allah ngandika, "Jalma nu nyaah ka Kami tangtu ku Kami disina salamet. Anu ngaku yen Kami teh PANGERAN tangtu ku Kami ditangtayungan. 15 Ana maranehna nyambat ka Kami tangtu dibales. Ana maranehna kasusahan, tangtu ku Kami dibaturan, tangtu ditulungan jeung dibere kahormatan. 16 Umurna rek dipanjangkeun, ku Kami rek disalametkeun." 92 1 (92-1) Lagu keur poe Sabat. (92-2) Muji sukur ka Gusti teh lampah utami, nun PANGERAN, muji, ngahormat ka Gusti, Allah Anu Maha Agung, 2 (92-3) ngabewarakeun satia asih Gusti unggal enjing, sareng kasatiaan Gusti unggal wengi, 3 (92-4) bari nabeuh tatabeuhan kawat, sareng lagu nganggo kacapi. 4 (92-5) Padamelan Gusti anu harebat ngabungahkeun abdi, abdi nyanyi gumbira ku hal anu parantos dipidamel ku Gusti. 5 (92-6) Ku agung padamelan Gusti, nun PANGERAN; mamanahan Gusti sanes teuleum-teuleumaneun! 6 (92-7) Moal kasungsi ku jalmi tuna pangarti, moal kahontal ku jalmi bodo.
Mazmur 92.7-93.2 7 (92-8) Nu daroraka najan mekar cara jujukutan, nu jarahat najan hirupna sarenang, tangtos bakal ajur tumpur, 8 (92-9) reh Gusti teh nun PANGERAN, kawasa salalanggengna. 9 (92-10) Abdi-abdi yakin, musuh-musuh Gusti bakal tumpur, nu jarahat teh bakal kasoran. 10 (92-11) Abdi ku Gusti disina bedas lir banteng alas, dipaparin kasenangan. 11 (92-12) Parantos katingal musuh abdi teh areleh, parantos kakuping tingkoceakna anu jarahat. 12 (92-13) Jalma bener bakal ngagedean cara tangkal korma, bakal jaradi cara kiputri Libanon. 13 (92-14) Maranehna ibarat tatangkalan nu dipelak di gedong PANGERAN, jararadi di Bait-Na Allah urang, 14 (92-15) nepi ka kolotna ge masih keneh buahan, tetep subur hejo ngemploh. 15 (92-16) Eta nembongkeun yen PANGERAN teh adil, panyaluuhan kaula estu taya kuciwana. 93 1 PANGERAN teh Raja. Mantenna diraksukan kaagungan jeung kakawasaan. Bumi teteg diadegkeun dina tempatna, moal kaoyag kagedag. 2 Tahta Gusti ngadeg kiat ti awalna, nun PANGERAN, Gusti jumeneng ti jaman langgeng. 151
Mazmur 93.3-94.9 3 Dasar samudra ngaluarkeun soara, nun PANGERAN, jumegurna beuki ngaguruh. 4 Nanging Gusti anu kawasa di sawarga, nun PANGERAN, langkung rongkab ti batan jumegurna samudra, langkung perkosa ti batan ombak sagara. 5 Hukum-hukum Gusti langgeng, nun PANGERAN, Bait Gusti estu suci, ngadeg salalanggengna. 94 1 Nun PANGERAN, Gusti teh Allah nu nyepeng wawales. Tembongkeun wawales ti Gusti! 2 Gusti teh hakim sakumna manusa, bales jalmi nu sarombong teh masing satimpal! 3 Sabaraha lamina deui nu daroraka senang-senang? Sabaraha lamina deui, nun PANGERAN? 4 Sabaraha lamina deui nu jarahat sarombong, aragul ku kajahatanana? 5 Maranehna ngekecek umat Gusti, nun PANGERAN, ngagencet umat kagungan Gusti. 6 Randa sareng barudak pahatu diparaehan, kitu deui anu ngalumbara di ieu tanah. 7 Carek maranehna, "Moal kanyahoan ku PANGERAN, Allahna Israil teh moal malire." 8 He rahayat, ku naon barodo-barodo teuing? Iraha rek daraek diajar? 9 Allah nu ngadamel ceuli urang, moal enya teu ngadangu? Mantenna nu ngadamel panon urang, moal enya teu ningali? 152
Mazmur 94.10-21 10 Allah anu nyeuseul bangsa-bangsa, moal enya moal ngahukum? Mantenna guru sakumna manusa, moal enya taya kauninga-Na? 11 PANGERAN uninga kana pikiran maranehna, kauninga yen kabeh ge mubadir. 12 Bagja jalmi anu dididik ku Gusti, nun PANGERAN, sina terangeun kana hukum Gusti! 13 Dina mangsa aya pakewuh, ku Gusti disina ayem, dugi ka nu jahat teh beunang ku burang. 14 PANGERAN moal ngabodokeun umat- Na, pamohalan nilarkeun sakur nu jadi kagungana-Na. 15 Kaadilan baris aya deui di pangadilan, sarta baris disokong ku nu jalujur. 16 Saha nu bela ka abdi, ngalawan anu jarahat? Saha nu aya gigireun abdi, ngalawan para durjana? 17 Upami teu aya pitulung PANGERAN, tangtos abdi parantos pindah ka enggon anu maraot. 18 Sanggem pikiran, "Aduh tiguling," nanging teras disangkeh ku satia asih Gusti. 19 Nalika abdi nuju honcewang seueur kasalempang, ku Gusti dililipur malar janglar. 20 Gusti tara biluk ka hakim-hakim nu serong, anu ngesahkeun kateuadilan, 21 anu sapongkol nyalahkeun nu bener, anu nerapkeun hukum pati ka nu teu salah. 153
Mazmur 94.22-95.8 22 Untung kaula, dibela ku PANGERAN diraksa ku Allah kaula. 23 Kajahatan maranehna baris dihukum ku Mantenna, ditumpes ku karana dosa-dosana, geus tangtu baris ditumpes, ku PANGERAN, Allah urang. 95 1 Hayu, urang maruji ka PANGERAN! Nyanyi sing gumbira keur Allah, anu nangtayungan urang. 2 Hayu urang ka Mantenna, nyanggakeun panarima, urang nyanyi muji sukur. 3 Karana PANGERAN teh Allah Nu Maha Kawasa, raja nu pinunjul, ngungkulan sakabeh ilah. 4 Mantenna anu kawasa ka sabumi alam, ti gorowong nu pangjerona, nepi ka puncak gunung nu pangluhurna. 5 Murba ka lautan, kenging-Na ngajadikeun, sarta murba ka daratan, kenging-Na ngabangun. 6 Hayu dareku, ngabakti ka Mantenna, tapak tuur di payuneun PANGERAN, nu ngadamel diri urang. 7 Mantenna teh Allah urang, urang teh umat cangkingana-Na, ibarat domba-domba angonan Mantenna. Ayeuna rareungeukeun, kieu dawuhana-Na: 8 "Ulah warangkelang cara karuhun maraneh di Meriba, jaman maranehna araya di gurun keusik di Masa. 154
Mazmur 95.9-96.7 9 Di dinya maranehna nyoba, ngadoja ka Kami sakitu geus narenjo sakur anu dipigawe ku Kami. 10 Opat puluh taun Kami dirurungsing ku eta umat. Nu matak ceuk Kami, Euweuh pisan satiana eta jalma-jalma teh! Teu narurut kana parentah Kami. 11 Ku bawaning jengkel Kami nepi ka sumpah, Maraneh hamo asup ka eta tanah, moal dibikeun reureuh di dinya." 96 1 Sanggakeun ka PANGERAN, lagu pupujian anyar! Sanggakeun nyanyian ka PANGERAN, he sakuliah jagat! 2 Sanggakeun nyanyian ka PANGERAN, puji Mantenna! Sebarkeun warta hade saban poe, yen Mantenna geus nyalametkeun urang. 3 Caritakeun kaagungana-Na ka sakabeh bangsa, caritakeun karongkahan padamelana- Na ka sakabeh jalma. 4 PANGERAN agung, wajib dijungjung luhur, wajib dihormat leuwih ti ilah-ilah. 5 Ilah-ilah bangsa-bangsa batur ngan ukur arca, ari PANGERAN mah nu nyipta sakubeng langit. 6 Mantenna dikubeng ku kamulyaan jeung kaagungan, Bait-Na dipinuhan ku kakawasaan jeung kaendahan. 7 Puji PANGERAN, he umat sajagat, puji kaagungan jeung kapunjulana-Na. 155
Mazmur 96.8-97.4 8 Puji kaagungan jenengan PANGERAN. Sanggakeun pangbakti, geura arasup ka Bait-Na. 9 Tarungkul lamun Mantenna geus nembongan, sajagat kabeh sing ngadegdeg di payuneuna-Na. 10 Wartakeun ka sakabeh bangsa, "PANGERAN teh Raja! Bumi geus maneuh, pageuh moal ongget-ongget; Allah baris ngahakiman bangsa-bangsa reujeung adil." 11 He langit jeung bumi, masing saruka! He laut, katut mahluk-mahlukna, mangka jumegur! 12 He tegal-tegal jeung saeusina, mangka barungah! He tatangkalan eusi leuweung, surak sing gerah! 13 Masing saruka lamun PANGERAN sumping baris marentah ieu bumi. Mantenna baris ngatur manusa pangeusi dunya reujeung adil, lempeng jujur. 97 1 PANGERAN teh Raja! Bumi, masing gumbira! He pulo-pulo di lautan, masing suka! 2 Mantenna dikubeng ku mendung jeung angkeub, marentahna adil, satemenna. 3 Seuneu ngagedur saheulaeun Mantenna, ngahuru musuh-musuh sakurilingna. 4 Kilat-kilat Mantenna nyaangan alam dunya, bumi ngadegdeg nenjo eta. 156
Mazmur 97.5-98.2 5 Gunung-gunung laleyur kawas lilin di payuneun PANGERAN, di payuneun Gustina sakuliah jagat. 6 Satungkebing langit ngutarakeun kaadilan Mantenna, sakumna bangsa-bangsa nyaraksian kamulyaana-Na. 7 Nu maruhit ka arca-arca diera-era, ilah-ilah kabeh ngareluk di payuneun PANGERAN. 8 Urang Sion galumbira, kitu deui kota-kota tanah Yuda, sararuka ku putusan Gusti, nun PANGERAN. 9 Nun PANGERAN Nu Maha Kawasa, Gusti nyepeng sakuliah jagat. Gusti punjul ti sadaya ilah-ilah. 10 PANGERAN asiheun ka jalma nu ngamusuh kagorengan. Mantenna nangtayungan hirup umat-Na, diluputkeun tina genggeman jalma jarahat. 11 Cahya caang sumirat ka nu balener, kasenangan tumerap ka nu balageur. 12 He jalma-jalma nu satemenna, masing saruka ku anu geus dipidamel ku PANGERAN, ingetkeun, sukurkeun, naon-naon anu geus dijalankeun ku Allah nu suci. 98 1 Jabur. Sanggakeun ka PANGERAN, pupujian anyar, Mantenna geus midamel hal-hal anu ajaib! Sarta ku sabab kawasa jeung digjaya, Mantenna unggul. 2 PANGERAN ngumumkeun kaunggulana-Na. Kakawasaana-Na paranti nyalametkeun teh dibewarakeun ka bangsa-bangsa. 157
158 Mazmur 98.3-99.4 3 Jangji Mantenna ka urang Israil estu teguh, lantaran satia jeung asih ka maranehna. Jalma-jalma di mana-mana kabeh narenjoeun unggulna Allah urang. 4 Geura surak keur PANGERAN, he sakuliah jagat, mulyakeun Mantenna ku lagu jeung surak gumbira! 5 Nyanyikeun pupujian ka PANGERAN, tabeuhan ku kacapi! 6 Tiup tarompet jeung tarompet tanduk, gederkeun surak ka PANGERAN, raja urang. 7 Laut katut sakabeh mahlukna, sing jumegur, bumi katut sapangeusina, geura maruji! 8 He walungan-walungan, mangka kaleprok, he pasir-pasir, mangka nyaranyi reujeung suka di payuneun PANGERAN! 9 Sabab Mantenna rawuh rek nyepeng ieu bumi. Mantenna baris marentah pangeusi ieu dunya, marentah kalawan adil jeung satemenna. 99 1 PANGERAN teh Raja, bangsa-bangsa gumeter. Mantenna linggih dina tahta, luhureun mukarabin, bumi inggeung. 2 PANGERAN kawasa di Sion, estu pinunjul, murba ka bangsa-bangsa sakumna. 3 Bangsa-bangsa bakal maruji kaagungan jeung kadaulatan jenengana-Na. Suci Mantenna teh! 4 Nun Raja kawasa, Gusti teh tigin kana kaadilan, Gusti parantos ngukuhkeun hukum
Mazmur 99.5-100.4 di Israil, parantos ngajalankeun kaadilan sareng katemenan. 5 Agungkeun PANGERAN, Allah urang, geura sembah sujud hareupeun tahta-Na! Suci Mantenna teh! 6 Musa jeung Harun kaasup imam-imam Mantenna, Samuel kaasup anu nyambat ka Mantenna; aranjeunna sasambat ka PANGERAN, ku Mantenna diwaler. 7 Mantenna ngandika ka aranjeunna tina tihang mega; aranjeunna taat kana hukum jeung timbalan-timbalana-Na. 8 Nun PANGERAN, Allah abdi sadaya, Gusti ngawaler panyambat umat. Sanaos ku karana dosana maranehna dihukum, nanging Gusti nganyatakeun yen Gusti teh Allah nu jembar hampura. 9 Puji PANGERAN, Allah urang, bakti Mantenna, di Gunung-Na anu suci. PANGERAN teh Allah urang anu suci. 100 1 Jabur waktu nyanggakeun kurban panarima. Nyanyi ka PANGERAN, he sakuliah jagat! 2 Sembah PANGERAN bari jeung suka, deuheusan, bari nyanggakeun lagu gumbira. 3 Embarkeun yen PANGERAN teh Allah. Mantenna geus ngadamel diri urang, urang teh kagungana-Na, urang umat-Na, domba-domba Mantenna. 4 Geura arasup ka lawang Bait Allah bari ngucap sukur, geura arasup ka buruana-Na 159
Mazmur 100.5-101.8 bari maruji. Ucapkeun sukur ka Mantenna, puji Mantenna. 5 PANGERAN teh sae manah, asihna langgeng, satia-Na sapapanjangna. 101 1 Jabur Daud. Ieu lagu abdi, ngeunaan kasatiaan sareng kaadilan, bade dinyanyikeun ka Gusti, nun PANGERAN. 2 Abdi seja milampah kalakuan nu taya cawadeunana. Iraha Gusti bade rawuh ka abdi? Abdi di rorompok sumeja ngalakonan hirup beresih, 3 bade nebihan lampah nirca, ngabaidkeun laku lampah nu malurtad ti Allah, narah biluk ka nu karitu. 4 Moal serong hate, moal miluan kana lampah doraka. 5 Anu sok haruwas-harewos ngagogoreng batur, ku abdi bade diusir; moal nyabaran ka nu adigung adiguna. 6 Anu bade diluluskeun teh jalmi anu tigin ka Allah, bade dikengingkeun hirup di karaton abdi. Anu leres-leres lempeng hatena, tangtos diwidian ngawula. 7 Abdi moal ngampihan tukang tipu, moal miara jalma pura-pura. 8 Unggal-unggal dinten, abdi bade ngabasmi anu jarahat ti jero nagri. Para durjana sadayana bade diusiran, moal diantep hirup di kotana PANGERAN. 160
Mazmur 102.1-10 102 1 (102-1) Doa ti nu keur lara, keur teu daya teu upaya, anu ngucutkeun eusi hatena ka PANGERAN. (102-2) Nun PANGERAN, mugi dangukeun panyambat abdi, jerit abdi neneda pitulung mugia dongkap ka Gusti; 2 (102-3) mugi Gusti ulah ngalieus, nalika abdi keur sangsara, dangukeun nun Gusti, abdi jumerit, mugi Gusti kersa enggal ngawaler. 3 (102-4) Margi umur abdi teh musna lir haseup, sungsum balung asa panas lir diduruk, 4 (102-5) awak laleuleus lir jukut garing teu hayang neda-neda acan. 5 (102-6) Abdi mung tiasa udah-aduh, awak ngajangjawing, kantun kulit sareng tulang. 6 (102-7) Abdi lir manuk di gurun keusik, lir bueuk di ruruntuhan sepi. 7 (102-8) Ngagoler teu daek sare, kawas manuk nyorangan di suhunan imah. 8 (102-9) Sadidinten hantem bae dicacampah ku musuh, ngaran abdi dijarieun panyumpahan ku sugri nu mikaijid. 9 (102-10) Tedaeun abdi sanes sangu nanging lebu, inumeun pacampur sareng cipanon, 10 (102-11) da ku Gusti sakitu dibenduanana sareng disiksana, dugi ka dijeuwang lajeng digejretkeun pisan. 161
Mazmur 102.11-19 162 11 (102-12) Umur abdi lir kalangkang wanci tunggang gunung, abdi teh lir jukut garing. 12 (102-13) Nanging nun PANGERAN, Gusti mah jumeneng Raja salalanggengna, jenengan Gusti tetep baris dipiemut, turunan nema turunan. 13 (102-14) Gusti tangtos bijil nembongkeun kawelas ka Sion, parantos waktosna eta teh dipikawatir, nya ayeuna mangsana. 14 (102-15) Eta teh sanaos parantos burak-barik, tetep dipikacinta ku sadaya abdi Gusti, sanaos eta teh kantun ruruntuk, tetep ku maranehna dipikawatir. 15 (102-16) Bangsa-bangsa baris gimir ku PANGERAN, raja-raja di bumi sadayana bakal rentag ku kakawasaana-Na. 16 (102-17) Lamun PANGERAN geus ngawangun deui Sion, kaagungan Mantenna bakal diebrehkeun. 17 (102-18) Mantenna bakal malire umat-Na anu geus teu dipirosea, paneda maranehna baris didangu. 18 (102-19) Tuliskeun sakur anu geus dipidamel ku PANGERAN, pikeun turunan nu bakal datang, supaya jalma-jalma nu ayeuna tacan lahir engke maruji ka Mantenna. 19 (102-20) PANGERAN ningali ka handap ti tempat suci-Na di luhur, ningali ka bumi di handap, ti sawarga.
163 Mazmur 102.20- 103.1 20 (102-21) Mantenna ngadangukeun udah- aduhna para tahanan, jeung ngaleupaskeun anu meunang hukum pati; 21 (102-22) Ku sabab kitu jenengana-Na bakal dimashurkeun di Sion, Mantenna bakal diparuji di Yerusalem, 22 (102-23) lamun bangsa-bangsa jeung karajaan-karajaan bareng daratang, sarta ngabarakti ka PANGERAN. 23 (102-24) Tanaga kaula ku PANGERAN dileumpeuhkeun ngora-ngora, umur kaula ku Mantenna dipondokkeun. 24 (102-25) Nya kaula sasambat: "Nun Allah, mugi abdi ulah dicandak satengahing umur." Nun PANGERAN, Gusti teh jumeneng langgeng, 25 (102-26) kapungkur ngadegkeun bumi, langit oge hasil damel panangan Gusti; 26 (102-27) eta bakal keuna ku musna, nanging Gusti mah langgeng jumeneng sapapaosna, eta sadayana bakal bobo kawas lawon, sarta ku Gusti disingkirkeun lir baju butut, ahirna musna, 27 (102-28) dupi Gusti mah tetep henteu robah-robah, hadirat Gusti teu aya tamatna. 28 (102-29) Anak incu abdi-abdi Gusti tiasa hirup tengtrem, sarta turunan maranehna ge bakal aman, ku karana pangraksa Gusti. 103 1 Ti Daud. Mulyakeun PANGERAN, he nyawa, mulyakeun sakuat-kuat jenengana-Na nu suci!
Mazmur 103.2-12 2 Mulyakeun PANGERAN, he nyawa, jeung ulah poho, kumaha saena Mantenna. 3 Mantenna ngahampura sakabeh dosa kaula, nyageurkeun sagala panyakit kaula. 4 Ngajaga kaula tina liang kubur, sarta ngaberkahan kaula kalayan asih jeung welas. 5 Mantenna ngeusian hirup kaula ku hal-hal anu harade, nepi ka kaula awet ngora tur rosa tanaga kawas galudra. 6 PANGERAN geus maparin kaadilan, jeung ngabela hak sakur nu dikaniaya. 7 Maksad Mantenna ku Mantenna geus diterangkeun ka Musa, padamelan- padamelana-Na geus dipintonkeun ka kaom Israil. 8 Estu PANGERAN teh welas asih, lautan kurnia, sabar adil palamarta, sarta jembar hampura-Na, 9 tara terus nyeuseul salawasna, tara terus bendu salalanggengna; 10 ngahukumna ge tara diukur-ukur kana dosa urang, tara diijir-ijir kana kadorakaan urang; 11 malah saenyana mah, sakumaha jauhna tanah ka langit, nya sakitu rosana kawelasana-Na ka sakur anu hormat ka Mantenna teh. 12 Sakumaha anggangna wetan ti kulon, nya sakitu jauhna dosa-dosa urang dijauhkeunana ti urang. 164
Mazmur 103.13- 104.1 13 Sakumaha bapa nyaaheun ka anakna, PANGERAN teh nyaaheun ka sakur anu hormat ka Mantenna. 14 Mantenna uninga kana bahan asal urang, kaemut yen urang teh saukur lebu. 15 Urang mah, hirup urang lir ibarat jukut, sirungan jeung ngagedean kawas kembang tegalan, 16 les bae euweuh, katiup ku angin, moal katenjo-tenjo deui. 17 Tapi ka sakur nu hormat ka PANGERAN mah asih-Na teh langgeng, sarta kasaeana-Na tumuluy ka sakabeh turunan, 18 jalma-jalma anu nyekel jangji Mantenna, jeung anu gumati kana timbalana-Na. 19 PANGERAN ngadegkeun tahta-Na di sawarga, Mantenna raja anu murba wisesa. 20 Mulyakeun PANGERAN, he para malaikat anu garagah perkosa, anu narurut ka pangersa Mantenna, anu gumati kana saungeling dawuhana-Na. 21 Mulyakeun PANGERAN, he wadya balad sawargawi, he para kawula-Na, anu ngemban pangersa-Na. 22 Mulyakeun PANGERAN, he sakabeh mahluk Mantenna di sakabeh tempat bawahan pamarentahana-Na, mulyakeun PANGERAN, he nyawa! 104 1 Mulyakeun PANGERAN, he nyawa! Nun PANGERAN, Allah abdi, 165
Mazmur 104.2-12 Gusti teh Maha Agung! Gusti dangdos ku kaagungan sareng kamulyaan, 2 salira dikubeng ku cahya. Gusti mantengkeun langit sapertos tenda, 3 sareng ngadegkeun malige Gusti di luhur cai di langit. Mega dijadikeun kareta, angkat nitih jangjang angin. 4 Angin dijadikeun utusan, kilat dijadikeun palayan. 5 Gusti ngadegkeun bumi, nangtungna kukuh dina pademenna, moal inggeung-inggeung. 6 Bumi ku Gusti diliputan ku lautan, minangka jubahna, cai lautan ngeueum gunung-gunung. 7 Barang ku Gusti dihaok, cai teh kabur, purat-perot nguping haokna parentah Gusti, 8 nyeot ti gunung-gunung ka lebak-lebak ka tempat anu ku Gusti parantos dipidamel keur eta. 9 Gusti matok wawatesanana, anu ku eta hamo tiasa diliwatan, supados eta teh henteu ngaliputan bumi deui. 10 Gusti ngadamel cinyusu-cinyusu, tingburial di lebak-lebak, walungan-walungan ngalocor di antara pasir-pasir, 11 nyadiakeun cai nyadiaan margasatwa; di dinya kalde-kalde alas nyirnakeun hanaangna. 12 Dina tatangkalan deukeut sisi-sisina, manuk-manak nyarieun sayang, jeung ngarawih disarada. 166
Mazmur 104.13-23 13 Ti langit, Gusti ngahujanan pasir-pasir, sareng bumi dieusi ku rahmat Gusti. 14 Gusti ngadamel jukut jaradi jang sasatoan, sareng rupi-rupi tutuwuhan jang kaperluan manusa, dugi ka manehna tiasa pepelakan keur paneneun, 15 sareng ngahasilkeun anggur keur nyukakeun dirina, minyak jetun keur ngagumbirakeunana, sareng roti keur nimbulkeun tanagana. 16 Kayu kiputri Libanon, seueur kengingna hujan tatangkalan milik PANGERAN ku anjeun, pelak Mantenna, 17 enggon manuk-manuk nyarayang; manuk-manuk bango mah nyarayangna dina tangkal caringin. 18 Embe-embe alas nyaricingan gunung- gunung nu laluhur, peucang-peucang nyarumputna dina batu-batu cadas. 19 Gusti ngadamel bulan keur tanda waktu, panonpoe ngartieun iraha wancina surup. 20 Gusti ngadamel peuting, sareng dina poekna sasatoan alas laliar; 21 singa-singa ngora tinggalaur neangan mangsa, neangan hakaneunana anu geus disadiakeun ku Allah. 22 Ana panonpoe meletek, sato-sato alas ngarampih deui, dararepa di enggonna. 23 Jalma-jalma kalaluar muru pagaweanana, digarawe nepi ka burit. 167
Mazmur 104.24-33 24 Sakitu pepekna dadamelan Gusti, nun PANGERAN! eta sadayana dipidamelna estu kalayan binangkit, bumi teh pinuh ku saniskara ciciptan Gusti. 25 Blang lautan upluk-aplak, katut mahluk- mahluk pangeusina ageung alit, tanpa wilangan, 26 paranti kapal-kapal balayar, tempat ulin Lewiatan, mahluk raksasa laut ciciptan Gusti. 27 Eta sadayana sumender ka Gusti nu maparin tedaeunana dina waktosna. 28 Tedaeunana ku Gusti dipasihkeun, seug ditareda, Gusti anu nyayagikeunana, maranehna sarugema. 29 Ana ku Gusti disingkiran, maranehna kasieunan, ana napas Gusti dicabut ti maranehna, maranehna maraot, marulang jadi lebu, asal-usul maranehna. 30 Nanging upami ku Gusti dipasihan ambekan, maranehna jadi araya, Gusti maparin hirup anyar ka bumi. 31 Mugia kamulyaan PANGERAN tetep langgeng! mugia PANGERAN ngaraos bagja ku sugri dadamelana-Na! 32 Bumi ku Mantenna diteuteup, bumi ngeleper, gunung-gunung ku Mantenna ditoel, peledug bijilan haseup. 33 Kaula seja nyelukkeun PANGERAN saumur-umur seja nyanyi ngamulyakeun Allah kaula sapanjang gumelar. 168
Mazmur 104.34- 105.8 34 Mugia pupujian kaula kamanah ku Mantenna, lantaran kabungah kaula timbulna ti Mantenna. 35 Muga-muga jalma-jalma dosa ditumpes ti bumi para durjana sing ulah aya nu kari. Mulyakeun PANGERAN, he nyawa! Mulyakeun PANGERAN! 105 1 Mulyakeun PANGERAN, sambat jenengana-Na, mashurkeun padamelana-Na ka sakumna umat; 2 sanggakeun pupujian jeung lalaguan ka Mantenna, caritakeun sagala karyana anu pikahelokeun. 3 Kudu bungah yen urang teh umat kagungana-Na, sakur nu ngabakti ka PANGERAN sing suka ati. 4 Kudu neneda ka PANGERAN katut pangawasa-Na, salawasna ulah jauh ti hadirat-Na. 5 Sing aringet kana mujijat-mujijat Mantenna nu enggeus-enggeus, kitu deui kana tanda-tanda aheng jeung hukum tina lambe-Na, 6 he turunan Ibrahim, abdi-Na, he rundayan Yakub, anu ku Mantenna kapilih! 7 Mantenna teh PANGERAN, Allah urang, timbalan Mantenna tumerap di sakuliah jagat. 8 Mantenna salalanggengna ge satia kana jangji-Na, timbalan nu dikeunakeun ka sarebu turunan, 169
Mazmur 105.9-18 9 jangji anu ku Mantenna disimpay sareng Ibrahim, jeung anu dijadikeun sumpah ka Isak, 10 oge eta jangji-Na teh dibeungkeutkeun ka Yakub jadi papagon, sarta dijadikeun jangji anu langgeng ka Israil, 11 kieu dawuhana-Na harita: "Maneh rek dibere tanah Kanaan, jadi milik pusaka keur maneh." 12 Harita bilangan umat Allah saeutik keneh, masing sakumbuhan leutik tur ayana di dunyana ukur numpang, 13 jeung masih pipindahan ti nagara ieu ka nagara itu, ti karajaan ieu ka karajaan itu. 14 Tapi sing saha bae ku Mantenna teu diantep nganiaya maranehna, raja-raja nu nyusuker ka maranehna ku Mantenna dibendon, 15 timbalana-Na: "Ulah wani-wani ngagunasika umat pilihan Kami, sarta nabi-nabi Kami teu meunang diganggu." 16 Waktu eta nagara ku Mantenna digebug ku paceklik, sarta saniskara bahan dahareun dimusnakeun, 17 Mantenna ngiangkeun heula hiji jalma pikeun jadi jalan, nya eta Yusup, ku jalan dijual jadi abdi; 18 anjeunna dibelok, sampeanana dibangbaluhan, dikongkorongan rante beusi, 170
Mazmur 105.19-29 19 nepi ka cunduk waktuna, panorahna ngabukti, cocog sakumaha pituduh PANGERAN ka anjeunna. 20 Tuluy raja Mesir, ngaluarkeun anjeunna ti jero panjara, eta pangereh bangsa-bangsa teh ngabebaskeun anjeunna. 21 Tuluy disina ngajalankeun pamarentahanana, dikawasakeun marentah sakuliah nagri, 22 kawasa ka para ponggawa raja, sarta wenang marentah ka para jurunasehat raja. 23 Ti dinya Yakub sumping ka Mesir, tanah Ham, sarta lajeng matuh bubuara di dinya, 24 ku Mantenna dikersakeun jadi jembar baranahan, malah jadi leuwih kuat batan satruna. 25 Pikir satruna ku Mantenna dirobah jadi ijid ka umat-Na, abdi-abdi Mantenna ku maranehna ditipu diperdaya. 26 Mantenna ngutus Musa, abdi-Na, disarengan ku Harun, anu kapilih ku Mantenna. 27 Aranjeunna ngayakeun tanda-tanda aheng tumut sapituduh PANGERAN, jeung mujijat-mujijat di sakuliah tanah Mesir tea. 28 Mantenna nurunkeun pepeteng, reup poek ngajumbleng; tapi bangsa Mesir tetep wangkelang kana timbalana-Na. 29 Mantenna ngarobah sakabeh cai di sakuliah tempat di dinya, ngajadi getih, laukna disina paraeh, 171
172 Mazmur 105.30-42 30 geus kitu tanahna sina pinuh ku bangkong, malah pinuh nepi ka karaton raja. 31 Allah nimbalan, breng laleur jeung rambetuk nararapuk di sakuliah nagri. 32 Hujan di eta nagri ku Mantenna dirobah jadi hujan es jeung kilat. 33 Pelak anggurna, pelak kondangna, diburak-barik, kakayon-kakayon dirungkad- rungkadkeun. 34 Mantenna nimbalan, brul datang simeut, lobana tanpa wilangan; 35 ngaharakanan sakabeh pepelakan di eta tanah sakabeh hasil bumi beak digalaksak. 36 Mantenna maehan sakabeh anak cikal lalaki ti unggal kulawarga urang Mesir. 37 Lajeng umat-Na dicandak budal, rebo ku emas perak, tur kabeh sarehat marulus. 38 Sanggeus maranehna budal, urang Mesir barungah hatena, sabab geus baroga rasa sieun ku maranehna teh. 39 PANGERAN meberkeun mega pikeun jadi iuh-iuh, jeung ngayakeun tihang seuneu pikeun nyaangan ari peuting. 40 Maranehna neneda, Mantenna ngadatangkeun aleutan puyuh, sarta maranehna dipiseubeuhan ku roti ti sawarga. 41 Mantenna meulah karang, golontor kaluar cai, terus ngocor di gurun keusik kawas walungan. 42 Eta lantaran Mantenna ngemutkeun jangji suci-Na ka Ibrahim abdi-Na.
Mazmur 105.43- 106.7 43 Kitu Mantenna nuyun umat-Na budalan, sarta maranehna nyaranyi, sarurak. 44 Ku Mantenna dipaparin tanah bangsa- bangsa lian, lahan-lahanna dimilikkeun ka maranehna tea, 45 sangkan maranehna tuhu kana hukum- hukum-Na, jeung ngestokeun sagala parentah Mantenna. Mulyakeun PANGERAN! 106 1 Puji PANGERAN! Sukurkeun ka PANGERAN, ku karana kasaeana-Na, asih-Na salalanggengna. 2 Saha nu sanggup nyaturkeun sagemblengna kawasaning PANGERAN, saha nu bisa puas muji kaagungana-Na? 3 Jamuga sing saha anu tuhu kana hukum, anu salawasna migawe nu bener. 4 Mugi emut ka abdi, nun PANGERAN, numutkeun karidoan manah ka nu jadi umat, mugi abdi dilayad, dipaparin kasalametan ti Gusti, 5 sangkan tiasa nyaksian kajembaran umat anu ku Gusti dipilih, ngiring suka dina kabagjaan umat Gusti, ngiring reueus sareng umat kagungan Gusti. 6 Abdi sadaya parantos dosa, sami sareng karuhun, parantos nyieun kajahatan sareng kadorakaan. 7 Karuhun abdi-abdi di Mesir henteu ngartoseun kana padamelan Allah anu araheng teu areling kana piwelas-Na anu 173
Mazmur 106.8-18 sering dibuktoskeun, anggur ngaralawan ka Nu Maha Kawasa, di Laut Beureum. 8 Najan kitu ku Mantenna disalametkeun, demi nedunan jangji-Na, geusan ngabuktikeun pangawasa-Na. 9 Laut Beureum ku Mantenna ditimbalan supaya saat ngoletrak, maranehna dipeuntaskeun nyorang dasar laut, teu beda jeung ti di darat. 10 Ku Mantenna diluputkeun tina kawasa nu mikangewa, diluputkeun tina kawasaning musuh; 11 sabab satru-satruna teh kaliputan ku laut, nepi ka taya nu kari saurang-urang acan. 12 Kakara maranehna percaya kana jangji-Na, tuluy maruji sukur ka Mantenna. 13 Tapi gampang pisan parohona kana pitulung-pitulung Mantenna, jeung embung ngadago kuma pituduh-Na; 14 di gurun keusik maranehna karanjingan hawa napsu, nepi ka ngadaroja ka Allah. 15 Sakahayangna ku PANGERAN dicumponan, tapi bari dibarengan ku pagebug. 16 Waktos di gurun keusik, maranehna sirik ka Musa sareng ka Harun, abdi PANGERAN. 17 Wag bumi beulah, nyapluk Datan, sakulawarga Abiram kabeh karuwang. 18 Gur aya seuneu, ngalentaban gorombolan maranehna, nu daroraka teh kaduruk gareheng. 174
Mazmur 106.19-28 19 Di Sinai maranehna nyieun tironan anak sapi, seug arca jijieunanana teh disarembah; 20 kamulyaan Allah ku maranehna ditukeurkeun kana arca sato anu nyatuna jukut. 21 Geus lat poho ka Allah, nu jadi Jurusalametna, nu geus midamel kajadian- kajadian aheng basa di Mesir, 22 nu midamel mujijat-mujijat basa di tanah Ham, jeung mintonkeun karongkahan di basisir Laut Beureum. 23 Kitu nu matak Mantenna ngadawuh maranehna teh rek dibasmi, kabujeng ku Musa, abdi Mantenna, nu ngadeuheus mangnedakeun pangampura, nepi ka teu tulus dibasmina teh. 24 Maranehna nampik tanah anu sakitu hadena, da teu ngandel kana jangji Mantenna; 25 heug tinggelendeng di pangrerebanana, arembung ngadenge gentra PANGERAN. 26 Ku kituna PANGERAN sumpah ngangkat panangan, maranehna rek disina tingjaloprak di gurun keusik, 27 sarta turunana sina paburencay ka bangsa-bangsa lian, sarta sina bacacar paraeh di nagri-nagri asing. 28 Tuluy maranehna nyarantel maruhit ka Baal Peor, jeung ngadalahar sasajen pikeun arwah dewa-dewa. 175
Mazmur 106.29-40 29 Peta maranehna kitu ngajaheutkeun manah PANGERAN, lajeng ku Mantenna digebug ku sasalad. 30 Neut Pinehas tandang, nu baroga dosa dihukum, sasalad jadi sirep. 31 Pitandang anjeunna kitu, turun-tumurun salalawasna dipieling jadi picontoeun. 32 Maranehna nyieun pibendueun Mantenna di cinyusu Meriba, balukarna Musa jadi kahukum ku kalakuan maranehna, 33 maranehna ngalawan ka Musa, nepi ka anjeunna kalepasan saur. 34 Maranehna henteu maehan para pamuja brahala, parentah PANGERAN kitu ku maranehna teu diturut, 35 kalah ka pacorok jodo jeung maranehna, sarta niru adat eta jalma-jalma anu teu nyaho ka Allah. 36 Umat Allah teh ngabarakti ka brahala, ngalantarankeun maranehna cilaka. 37 Maranehna ngurbankeun anak-anakna nu lalaki, nu awewe, dijieun kurban ka brahala-brahala tanah Kanaan. 38 Barudak nu taya salahna teh ku maranehna diparaehan sarta tanahna teh ku eta tukang-tukang maehan dinajiskeun. 39 Maranehna geus nganajiskeun maneh ku kalakuanana, henteu saratia deui ka Allah. 40 Ku sabab eta PANGERAN bendu ka umat-Na, jadi geuleuh ka maranehna. 176
Mazmur 106.41- 107.1 41 Tuluy diselehkeun kana kakawasaan para pamuja brahala, jadi dibawah ku musuh-musuhna. 42 Ku musuh-musuhna digencet, ditundukkeun sama sakali kana kakawasaanana. 43 Sering pisan PANGERAN ngaluputkeun umat-Na, tapi maranehna anggur milih ngalawan ka Mantenna beuki jero tilelepna dina dosa-dosana. 44 Tapi ana maranehna sasambat ku PANGERAN didangu, kasusahna diperhatoskeun. 45 Demi maranehna, Mantenna emut kana perjangjiana-Na, sarta ku sabab kacida asiheuna-Na ka maranehna, Mantenna henteu ngabengisan deui. 46 Sakur anu ngagencet ka maranehna, ku Mantenna disina jadi malik mikarunya. 47 Salametkeun abdi-abdi, nun PANGERAN, Allah abdi sadaya, candak wangsul ti bangsa- bangsa lian, supados tiasa nganuhunkeun sareng ngamulyakeun, jenengan Gusti nu suci. 48 Mulyakeun PANGERAN, Allah Israil, mulyakeun Mantenna ti ayeuna, salalanggengna! Hayu sarerea nyarebut, "Amin!" Mulyakeun PANGERAN! 107 1 "Haturkeun nuhun ka PANGERAN, ku karana kasaeana-Na, kaasih-Na langgeng!" 177
Mazmur 107.2-12 2 Pindo ieu omongan, pikeun muji PANGERAN, he sakur anu geus disalametkeun ku Mantenna! Mantenna geus ngaluputkeun maraneh ti musuh-musuh, 3 jeung geus mulangkeun maraneh ti nagri-nagri asing, ti wetan jeung ti kulon, ti kaler jeung ti kidul. 4 Aya nu uprak-apruk di gurun keusik nu tara katincak, teu manggih jalan ka kota geusan enggon matuh, 5 kalaparan jeung halabhab, sirna pangharepanana. 6 Keur sangsara kitu, maranehna sasambat ka PANGERAN, tuluy ku Mantenna dijait tina kasusahanana, 7 ditungtun ka jalan anu lempeng, sina narepi ka kota geusan enggon matuhna. 8 Maranehna kudu nganuhunkeun kana kanyaah PANGERAN anu taya kendatna, kana sagala karya-Na anu araheng pikeun maranehna. 9 Nu halabhab disina puas ngarinum, anu lapar dieusian ku nu harade. 10 Sawareh hirup di nu reyem-reyem, paroek, para tahanan sangsara nyandangan rante. 11 Ku lantaran ngalawan kana timbalan Allah, Nu Maha Kawasa, jeung nolak parentah-parentah Mantenna. 12 Maranehna raripuh ku gawe beurat, nepi ka ngusruk lalabuh, tapi taya nu nulungan. 178
Mazmur 107.13-22 13 Keur sangsara kitu maranehna sasambat ka PANGERAN, tuluy ku Mantenna dijait tina kasusahanana, 14 dikaluarkeun ti tempat anu reyem-reyem jeung poek, rante-rantena dipepejet. 15 Maranehna kudu nganuhunkeun kana kanyaah PANGERAN anu taya kendatna, kana sagala karya-Na anu araheng pikeun maranehna. 16 Mantenna ngabejadkeun panto-panto tambaga, jeung mingges-minggeskeun jaruji-jaruji beusi. 17 Sawareh deui garejul, hirupna sangsara ku tina dosa-dosana, jeung ku sabab kajahatanana; 18 nepi ka kana kadaharan ge teu tahan nenjo-nenjo acan, sarta ajalna geus dareukeut. 19 Keur sangsara kitu, maranehna sasambat ka PANGERAN, tuluy ku Mantenna dijait tina kasusahanana, 20 dicageurkeun ku timbalana-Na, sarta dijait tina liang kubur. 21 Maranehna kudu nganuhunkeun kana kanyaah PANGERAN, anu taya kendatna kana sagala karya-Na anu araheng pikeun maranehna. 22 Maranehna kudu nganuhunkeun ka Mantenna ku kurban-kurban jeung ku lagu-lagu gumbira anu nyaritakeun sagala hal anu dipidamel ku Mantenna. 179
Mazmur 107.23-32 23 Sawareh nempuh lautan ku kapal-kapal, nareangan napkahna di laut-laut. 24 Maranehna narenjo hal-hal anu dipidamel ku PANGERAN, karya mujijat Mantenna di laut-laut. 25 Mantenna nimbalan, gelebug angin ribut niup, ombak motah pagulung-gulung, 26 kapal-kapal kaampulkeun ku cai nu mumbul luhur lep neundeut tilelep jero; ku bahla nu kawas kitu, jalma-jalma kabur pangacianana 27 tingdaligdeug tingjolongjong kawas nu mabok, beak dengkak, taak sagala dayana. 28 Keur sangsara kitu, maranehna sasambat ka PANGERAN, tuluy ku Mantenna dijait tina kasusahanana. 29 Angin ribut ku Mantenna dieureunkeun, ombak dilelerkeun. 30 Maranehna atoh dumeh laut geus anteng, ku Mantenna tuluy dituyun ka palabuan anu dituju. 31 Maranehna kudu nganuhunkeun kana kanyaah PANGERAN anu taya kendatna, kana sagala karya-Na anu araheng pikeun maranehna. 32 Maranehna kudu ngabewarakeun kaagungan Mantenna di pakumpulan jalma- jalma sarta muji Mantenna di rengrengan pamingpin. 180
181 Mazmur 107.33-42 33 PANGERAN ngarobah walungan-walungan disina saraat ngoletrak cinyusu-cinyusu marangpet teu ngaburial deui, 34 tanah subur ngajadi tanah tuhur jeung ngandung uyah, lantaran jahatna jelema-jelema anu caricing di dinya. 35 Mantenna ngarobah gurun keusik sina jadi empang-empang cai, tanah tuhur jadi pinuh ku cinyusu. 36 Jalma-jalma lapar ku Mantenna ditempatkeun di dinya, nyarieun kota geusan pamatuhanana. 37 Maranehna nebaran lahan jeung marelak anggur, tuluy dipupu, beubeunanganana mucekil. 38 Mantenna ngaberkahan umat-Na, jadi rekah baranahan, ingon-ingonna disina tambah ngarekahan. 39 Waktu umat Allah kasoran, hina, sangsara, lantaran digencet pohara telengesna, 40 nu ngagencetna ku Mantenna dihina, disina uprak-apruk di gurun keusik nu tara katincak. 41 Sabalikna Mantenna ngajait anu mariskin tina kabalangsakanana, sarta kulawargana disina baranahan kawas kumbuhan domba. 42 Jalma balener narenjo hal ieu teh barungaheun, sabalikna nu jarahat mah teu kecet-kecet.
182 Mazmur 107.43- 108.9 43 Muga hal ieu dipalikiran ku nu barijaksana, muga maranehna nyaraho kana kanyaah PANGERAN nu taya kendatna. 108 1 Lagu. Jabur Daud. Abdi percaya sagemblengna ka Gusti, nun Allah, seja nyanyi sareng muji ka Gusti! Hudang, eh nyawa! 2 Geura nyaring, he kacapi jeung siter, kami rek ngahudangkeun panonpoe. 3 Nun PANGERAN, abdi seja nganuhunkeun ka Gusti di satengahing bangsa-bangsa, seja muji Gusti di tengah umat manusa. 4 Welas asih Gusti maratan cakrawala, kasatiaan Gusti maratan angkasa. 5 Tembongkeun kaagungan Gusti di langit, nun Allah, kamulyaan Gusti sumiratkeun ka sakuliah jagat. 6 Salametkeun abdi sadaya ku pangawasa Gusti, dangukeun paneda abdi, supados umat kaasih Gusti kajait. 7 Ti kasuciana-Na Allah ngadawuh, "Kalawan digjaya Kami rek mecah Sekem, jeung rek ngabagikeun Lebak Sukot ka umat Kami. 8 Gilad boga Kami, kitu oge Manase. Epraim balakutak Kami, ari Yuda teteken karajaan Kami. 9 Tapi Moab mah rek dijieun kobokan Kami sarta Kami rek maledogkeun tarumpah ka Edom, pikeun tanda yen eta jadi milik Kami. Kami rek nyurakkeun kaunggulan ka urang Pelisti."
Mazmur 108.10- 109.8 10 Nun Allah, saha anu baris mawa abdi ka jero kota benteng? Saha nu baris mingpin abdi ka Edom? 11 Naha leres Gusti nolak ka abdi sadaya? Naha moal angkat nyarengan balad urang? 12 Tulungan abdi sadaya ngayonan musuh, margi pitulung manusa mah gaplah. 13 Reujeung Allah di gigireun, urang baris unggul, Mantenna baris ngelehkeun musuh urang. 183 109 1 Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud. Nun Allah, anu ku abdi dipuji, Gusti ulah mindel bae! 2 Nu jarahat sareng tukang bohong narajang ka abdi, nyebarkeun carita bohong perkawis abdi, 3 sareng ngomongkeun jahat hal diri abdi, teu puguh-puguh narajang. 4 Ka abdi ngaralawan, sakitu abdi nyaah sareng sok mangnedakeun maranehna. 5 Kahadean abdi dipulangna ku kajahatan, kanyaah abdi dipulangna ku kangewa. 6 Pilih sawatara hakim curang, sina nguji musuh abdi, sareng sina didakwa ku salah saurang musuh manehna. 7 Mangka manehna sing kauji sareng kapendak kasalahanana, mangka ucap pamentana ge sing dianggap mangrupa kajahatan! 8 Mangka hirupna sing tereh enggeusan, pangkatna sing diandih ku nu lian!
Mazmur 109.9-18 9 Mangka anak-anakna sing jaradi yatim, pamajikanana sing jaradi randa! 10 Mangka anak-anakna sing ulah baroga imah, jaradi tukang jajaluk, sing dibuburak ti ruruntuk imahna. 11 Mangka harta bandana sing dijabel ku nu ngahutangkeun, beubeunangan digawena sing dicokot ku jalma asing. 12 Mangka sing ulah aya nu haat ka manehna sing ulah aya nu watir ka anak-anakna nu geus ditinggalkeun. 13 Mangka turunanana sing tumpur ludes, ngaranna sing dipohokeun ku turunan pandeurieunana. 14 Mangka kajahatan karuhunna sing kaemut-emut ku PANGERAN, sarta dosa-dosa indungna sing ulah dihampura. 15 Mangka dosa-dosa maranehna salawasna sing kaemut ku PANGERAN, sabalikna maranehna sorangan mah sing kapopohokeun sama sakali! 16 Eta jalma tara mikir hayang jadi jalma bageur, sok nganiaya jeung maehan jalma miskin, jalma sangsara, jeung jalma nu teu boga daya. 17 Karesepna nyumpahan mangka dirina sorangan sing aya anu nyumpahan. Cadu ngaberkahan mangka dirina ge sing ulah aya anu ngaberkahan! 18 Manehna geus biasa nyapa, cara geus biasa dangdan, mangka panyapana sing 184
Mazmur 109.19-28 nyerep ka dirina kawas cai rembes, sing nyerep kana balung-balungna kawas minyak! 19 Sing mungkus kana awakna jadi bajuna, sing meulit kana cangkengna, jadi sabukna salilana! 20 Nun PANGERAN, hukum musuh-musuh abdi kawas kitu, sakur anu ngagogoreng abdi sapertos kitu. 21 Sawangsulna nun PANGERAN Nu Maha Agung, tulungan abdi, sakumaha jangji Gusti, luputkeun abdi, demi kasaean sareng kaasih Gusti. 22 Abdi teh miskin sareng balangsak, hate raheut jero pisan. 23 Lir kalangkang wanci sore, abdi bakal tereh sirna sapertos insekta nu dikebutkeun. 24 Tuur nyorodcod lantaran kurang dahar, awak kantun tulang sareng kulit. 25 Jalmi-jalmi nu naringal nyaleungseurikeun, garogodeg ngahinakeun. 26 Tulungan, nun PANGERAN, Allah abdi, demi kaasih Gusti nu taya kendatna, salametkeun abdi! 27 Musuh-musuh abdi sina tarerangeun, yen anu nyalametkeun abdi teh Gusti. 28 Sawios maranehna nyarapa ka abdi, nanging Gusti mah mugi ngaberkahan. Mugi anu ngadarakwa abdi areleh, sawangsulna abdi Gusti mah sing tiasa bungah. 185
Mazmur 109.29- 110.7 29 Mugi musuh-musuh abdi nandang kahinaan, sing karungkup ku wiwirang lir katutup ku jubahna. 30 Kaula seja nganuhunkeun ka PANGERAN masing tarik, seja muji Mantenna dina pagempungan jalma rea, 31 karana Mantenna ngaraksa ka jalma miskin, disalametkeun ti jalma-jalma anu ngaragragkeun hukum pati ka dirina. 110 1 Jabur Daud. PANGERAN ngadawuh kieu ka raja gusti kaula: "Geura calik katuhueun Kami, nepi ka musuh-musuh hidep, ku Kami dijieun titincakan hidep." 2 PANGERAN ti Sion bakal ngalegakeun karajaan Jeng Gusti, dawuhana-Na, "Geura ereh musuh-musuh hidep." 3 Dina dintenan Gusti merangan musuh, rahayat baris maju sukarela. Lir ibun turun enjing-enjing para taruna baris darongkap ka Gusti di pasir suci. 4 PANGERAN jangji nganggo sumpah tur hamo dicabut deui, "Hidep baris jadi imam salalanggengna, sakumaha Melkisidik." 5 PANGERAN aya di tengeneun Jeng Gusti, ana Mantenna bendu, raja-raja pasti areleh. 6 Mantenna baris ngahukum bangsa-bangsa, medan perang bakal disina pinuh ku mayit, raja-raja sakuliah bumi baris dielehkeun. 7 Sang raja bakal ngaleueut ti susukan sisi jalan, kakiatanana pulih deui, bakal terus unggul. 186
Mazmur 111.1-10 111 1 Puji PANGERAN! Kaula seja nganuhunkeun ka PANGERAN saiklas-iklasna, dina pagempungan umat-Na. 2 Estu aheng padamelan-padamelan PANGERAN! pantes mun diaraji ku sakur nu kataji. 3 Dadamelana-Na estu mulya sarta agung, tur kaadilana-Na langgeng. 4 PANGERAN moal kersaeun urang poho kana damel-Na anu araheng; Mantenna sae jeung welasan. 5 Mantenna ngarijkian ka sakur anu ngahormat, tur tara lali kana perjangjiana- Na. 6 Mantenna geus nembongkeun kakawasaan ka umat-Na, ku jalan masihkeun ka maranehna tanah milik bangsa-bangsa lian. 7 Dina sagala damelna Mantenna satia jeung adil sagala parentah-Na beunang dipercaya, 8 tahan dina sagala jaman, diparentahkeunana kalawan sayakti jeung adil 9 Mantenna ngabebaskeun umat-Na, sarta ngayakeun perjangjian langgeng jeung maranehna. Mantenna estu suci tur hebat! 10 Saha-saha anu hayang jadi jalma bijaksana, kudu hormat ka PANGERAN. Mantenna baris maparin pangarti anu sehat ka anu taat kana parentah-Na. Mantenna layak dipuji salalanggengna. 187
Mazmur 112.1-113.3 112 1 Puji PANGERAN! Bagja jalma anu hormat ka PANGERAN, anu resep nekanan parentah Mantenna. 2 Anak-anak jalma hade bakal kawasa di jero nagri turunanana bakal diberkahan. 3 Kulawargana bakal makmur sugih mukti, hade milik salalawasna. 4 Jalma hade, nu karunyaan, bageur, jeung adil, di nu poek bakal meunang sinar caang. 5 Bagja jalma anu daek nulung mere nginjeum, sarta jujur dina ngajalankeun usahana. 6 Jalma hade hamo gagal, sarta salalawasna bakal kapieling. 7 Manehna moal rentag ku beja imanna tabah tur percaya ka PANGERAN. 8 Hatena teu salempang, teu hariwang, sabab ngarasa yakin yen musuhna baris eleh. 9 Ka nu miskin daek mere reujeung murah hate, kahadeanana moal aya batalna, hirupna bakal kawasa jeung diajenan. 10 Nenjo kaayaanana kitu, nu jarahat arambekeun, tingpendelik arijideun, tuluy musna, harepanana mudedes salalawasna. 113 1 Puji PANGERAN! He abdi-abdi PANGERAN, paruji jenengan Mantenna! 2 Mugia diparuji jenengana-Na ti ayeuna nepi ka salalanggengna. 3 Ti wetan nepi ka kulon, paruji jenengan PANGERAN! 188
Mazmur 113.4-114.7 4 PANGERAN marentah ka sakabeh bangsa, kamulyaana-Na ngaluhuran langit. 5 Taya pisan nu saperti PANGERAN, Allah urang. Panglinggihana-Na di puncakna luhur, 6 tapi Mantenna dongko ningali ka langit jeung bumi. 7 Mantenna nyengkatkeun anu miskin tina lebu, ngangkat nu masakat tina kabalangsakan, 8 sina satata jeung para pangeran, nya eta para pangeran di kalangan umat-Na. 9 Mantenna ngurniaan ibu rumah tangga anu gabug, dibagjakeun dipaparin anak. Puji PANGERAN! 189 114 1 Waktu urang Israil budal ti Mesir, waktu turunan Yakub naringgalkeun eta tanah asing, 2 Yuda dijadikeun umat sucina PANGERAN, Israil dijadikeun milik kagungan Mantenna. 3 Laut Beureum mireungeuh, tuluy ngejat, Walungan Yordan ngocorna eureun. 4 Gunung-gunung tingarancul cara embe, pasir-pasir tingalajret cara anak domba. 5 Aya naon Laut, make ngejat? Jeung maneh, Walungan Yordan, ku naon make eureun ngocor? 6 Maneh gunung-gunung, ku naon tingarancul cara embe? Maneh pasir-pasir, ku naon tingalajret cara anak domba? 7 He bumi, hayoh gumeter dina sumpingna PANGERAN, di payuneun Allahna Yakub,
Mazmur 114.8-115.11 8 nu ngarobah gunung cadas ngajadi situ, gunung batu ngajadi cinyusu. 115 1 Sanes abdi-abdi, nun PANGERAN, nu kedah diagungkeun teh mung Gusti nyalira, ku karana kaasih sareng kasatiaan Gusti taya kendatna. 2 Ku naon bangsa-bangsa make naranya, "Mana Allah maraneh teh?" 3 Allah urang aya di sawarga, nu iasa ngadamel naon bae sakersa-Na. 4 Aallahan maranehna mah tina perak, tina emas, bubuatan leungeun jelema. 5 Sungutan tapi teu lemek, mataan tapi teu nenjo, 6 ceulian tapi teu ngareungeu, irungan tapi teu ngambeu, 7 leungeunan tapi teu bisa rarampa, sukuan tapi teu bisa leumpang, genggerongan tapi teu bisaeun nyoara. 8 Sing cara kitu sakur anu nyarieunna jeung anu nyarembahna, sing cara arca-arca bubuatanana. 9 Sing percaya ka PANGERAN, eh urang Israil! Mantenna nulungan jeung nangtayungan ka maraneh. 10 Sing percaya ka PANGERAN, eh imam- imam Allah! Mantenna nulungan jeung nangtayungan ka aranjeun. 11 Sing percaya ka PANGERAN, eh nu nyarembah ka Mantenna! Mantenna nulungan jeung nangtayungan ka maraneh. 190
Mazmur 115.12- 116.5 12 PANGERAN emut ka urang; sarta baris ngaberkahan ka urang, baris ngaberkahan ka urang Israil, jeung ka para imam Allah. 13 Mantenna baris ngaberkahan sakur anu hormat ka Mantenna, boh nu gede boh nu leutik. 14 Mugia maraneh dibarere anak ku PANGERAN, boh maraneh, boh turunan maraneh. 15 Mugia maraneh diberkahan ku PANGERAN, anu ngadamel langit jeung bumi! 16 Langit keur PANGERAN nyalira, tapi bumi mah ku Mantenna diserenkeun ka manusa. 17 PANGERAN henteu dipuji ku nu geus paraeh, ku nu geus tarurun ka enggon nu simpe. 18 Tapi urang, anu harirup, kudu muji sukur ka Mantenna, ti ayeuna nepi ka salalanggengna. Agungkeun PANGERAN. 116 1 Kaula nyaah ka PANGERAN, sabab kersaeun ngadangu ka kaula, kersaeun ngagalih paneda kaula. 2 Saban kaula sasambat, ku Mantenna didangukeun. 3 Kaula dikepung ku bahya maot, diriung ku seremna kubur, sararieun jeung palaur. 4 Seug kaula sasambat ka PANGERAN, "Aduh Gusti, salametkeun abdi!" 5 PANGERAN teh sipat hampura jeung murah manah, Allah urang sipat welas. 191
Mazmur 116.6-18 6 PANGERAN ngaraksa ka jalma anu teu walakaya; waktu kaula nyorang bahaya, ku Mantenna disalametkeun. 7 He hate, sing yakin, sabab PANGERAN hade ka kami. 8 PANGERAN geus ngajait kaula tina ajal, cipanon kaula ku Mantenna dipepet, kaula dicegah tina kasoran. 9 Jadi kaula aya keneh di dunyana nu harirup, kumelendang di payuneun PANGERAN. 10 Kaula tetep percaya, sanajan sok ngomong, "Aing diancurkeun sama sakali." 11 Sanajan ari keur kasieunan sok ngomong, "Euweuh anu bisa dipercaya." 12 Naon atuh pamulang kaula ka PANGERAN kana sagala kasaeana-Na ka kaula? 13 Kaula rek ngahaturkeun anggur ka PANGERAN, nganuhunkeun kana pitulung-Na. 14 Kaula rek nyumponan nadar ka Mantenna dina pagempungan sakabeh umat-Na. 15 PANGERAN ngaraos kacida nyerina mun aya umat-Na anu maot! 16 Abdi teh abdi Gusti, nun PANGERAN. Abdi ngabdi ka Gusti teh sapertos ngabdina pun biang. Gusti nyalametkeun abdi tina maot. 17 Abdi bade ngahaturkeun kurban panarima, sareng nyanggakeun paneda ka Gusti. 18 (116:18-19) Dina pagempungan sadaya umat Gusti, di tempat suci, di Bait Allah di Yerusalem, abdi bade ngalaksanakeun jangji. Puji PANGERAN! 192
Mazmur 116.19-118.10 19 (116:18) 117 1 Puji PANGERAN, he sakabeh bangsa-bangsa! Puji Mantenna, he sakumna umat! 2 Asih-Na ka urang pohara, kasatiaan Mantenna tetep salalanggengna. Puji PANGERAN! 118 1 Puji sukur ka PANGERAN, ku tina kasaeana-Na, ku tina langgeng asih-Na. 2 Ucapkeun ku Israil, "Asih Mantenna langgeng." 3 Ucapkeun ku para imam Allah, "Asih Mantenna langgeng." 4 Ucapkeun ku sakabeh nu ngabakti ka Mantenna, "Asih Mantenna langgeng." 5 Sajeroning rupek, kami sasambat ka PANGERAN, ku Mantenna didangu, kami dibebaskeun. 6 PANGERAN nyarengan kami, kami taya karisi; rek bisa kumaha jelema ka kami? 7 Nya PANGERAN anu nulung ka kami, kami bakal nyaksian musuh kami kasoran. 8 Mending percaya ka PANGERAN, ti batan ngandelkeun manusa. 9 Mending percaya ka PANGERAN, ti batan ngandelkeun para pamingpin nu sipatna manusa. 10 Loba musuh anu ngepung kami, tapi ku kawasa PANGERAN, kabeh ku kami dibasmi. 193
194 Mazmur 118.11-22 11 Maranehna ngepung kami ti mana-mana, tapi ku kawasa PANGERAN, kabeh ku kami dibasmi. 12 Maranehna napuk ka kami kawas nyiruan, tapi lir seuneu ngahuru ruyuk gancang pareumna, ku kawasa PANGERAN, kabeh ku kami dibasmi. 13 Kami ditarajang hebat pisan, geus meh eleh, tapi PANGERAN nulungan, 14 ku PANGERAN dibere tanaga jadi kuat; Mantenna geus nyalametkeun kami. 15 Reungeukeun surak nu unggul di kemah- kemah umat Allah: "Karongkahan PANGERAN nu midamel kitu! 16 Ku kakawasaan Mantenna urang unggul ku karongkahan Mantenna di medan perang!" 17 Kami moal paeh, sabalikna malah hirup, pikeun ngembarkeun padamelan-padamelan PANGERAN. 18 PANGERAN geus ngahukum kami beurat pisan, tapi Mantenna henteu ngantep kami sina paeh. 19 Kami pangmukakeun lawang gapura Bait Allah, rek asup, rek muji sukur ka PANGERAN! 20 Tah ieu lawang gapura PANGERAN, ngan jalma nu jujur nu bisa asup. 21 Abdi muji ka Gusti, parantos ngadangu paneda abdi, sareng parantos maparin kaunggulan. 22 Batu nu teu kapake ku nu ngawangun, malah jadi anu pangpentingna.
195 Mazmur 118.23- 119.5 23 Jadi kitu teh ku PANGERAN, katembongna matak helok. 24 Ieu teh poe kaunggulan PANGERAN, hayu urang suka bungah, urang pestakeun! 25 Salametkeun abdi sadaya, nun PANGERAN! Paparinan abdi-abdi kaunggulan, nun PANGERAN! 26 Mugia Allah ngaberkahan ka nu datang kalayan pajenengan PANGERAN, kaula sakumna ngaberkahan ti Bait PANGERAN. 27 PANGERAN teh Allah; Mantenna geus midamel kasaean ka urang. Bari nyarekel rangrang dangdaunan, pesta geura mimitian, tuluy maju ngurilingan altar. 28 Gusti teh Allah abdi. Abdi muji sukur ka Gusti. Abdi bade ngabewarakeun kaagungan Gusti. 29 Haturkeun nuhun ka PANGERAN, Mantenna sae ka urang, asih-Na langgeng. 119 1 Bagja jalma anu hirupna taya celana, sarta ngalampahkeun hukum PANGERAN. 2 Bagja jalma anu gumati kana parentah-Na, sarta taat ka Mantenna sagemblengna hate. 3 Maranehna moal nyieun kajahatan, hirupna nurutkeun jalan PANGERAN. 4 Gusti ka abdi-abdi maparin hukum-hukum, nun PANGERAN, sangkan diestokeun kalawan satia. 5 Mugi abdi sing tiasa tigin satia ngalakonan aturan-aturan Gusti.
Mazmur 119.6-19 6 Saupami abdi ngesto kana hukum-hukum Gusti, tangtos moal nandangan kaera. 7 Waktos hukum-hukum Gusti nu adil tea diaji, abdi teh leres-leres muji ka Gusti. 8 Abdi sumeja taat kana hukum-hukum Gusti, Gusti ulah ngantunkeun. 9 Kuma kedahna malar hirupna budak ngora tetep beresih? Nya kedah tumut kana satimbalan Gusti. 10 Hate abdi mantep bade ngabdi ka Gusti, mugi ulah dugi ka teu nurut kana timbalan Gusti. 11 Hukum Gusti bade disimpen di jero hate, supados ulah dugi ka dosa ka Gusti. 12 Abdi muji ka Gusti, nun PANGERAN, jalan Gusti wulangkeun ka abdi. 13 Sadaya hukum paparin Gusti, ku abdi bade dibewarakeun deui. 14 Ngalakonan timbalan-timbalan Gusti, bingahna lir gaduh rupi-rupi rajabrana. 15 Pituduh-pituduh Gusti sumeja dilenyepan, piwulang-piwulang Gusti bade diaji. 16 Abdi resep kana hukum-hukum Gusti, sareng moal hilap-hilap kana timbalan- timbalan Gusti. 17 Abdi Gusti, nyuhunkeun piwelas, sangkan hirup sareng tiasa ngestokeun piwulang. 18 Panon abdi beuntakeun, supados ningal kana kayaktian hukum Gusti anu narik ati. 19 Abdi di dunya teh moal lami, hukum- hukum Gusti ulah dibuni-buni. 196
Mazmur 119.20-31 20 Hate gering kabungbulengan, hoyong terang saban waktos kana pangadilan Gusti. 21 Gusti negor ka jalmi nu adigung, nyapa ka nu ingkar tina parentah. 22 Bebaskeun abdi tina panghina sareng pamoyok maranehna margi ngesto kana aturan-aturan Gusti. 23 Para pangereh barempug ngalawan ka abdi, nanging abdi mah bade ngulik piwulang Gusti. 24 Pituduh-pituduh Gusti pikaresepeun, sadayana lir jurunasehat abdi. 25 Abdi ngagoler dina lebu, mugi dipulihkeun sakumaha jangji Gusti. 26 Abdi parantos ngaku kalakuan, Gusti oge parantos ngawaler, ajar abdi hukum-hukum Gusti. 27 Paparin abdi ngartos kana hukum-hukum Gusti, piwulang Gusti anu narik ati seja dilenyepan. 28 Abdi parantos kateter ku kasusah, mugi ditegerkeun sakumaha jangji Gusti. 29 Tebihkeun abdi tina jalan anu lepat, demi kasaean Gusti, abdi wulang hukum-hukum Gusti. 30 Abdi parantos milih bade taat, bade mentingkeun pangadilan Gusti. 31 Abdi parantos tumut kana piwulang- piwulang, nun PANGERAN, mugi ulah dugi ka nandangan kaera. 197
Mazmur 119.32-43 32 Kalayan suka abdi bade tumut kana timbalan margi ku Gusti tangtos dikersakeun langkung ngarti. 33 Nun PANGERAN, pihartoseun hukum- hukum Gusti teh wulangkeun, tangtos ku abdi ditumutkeun salamina. 34 Hukum Gusti teh terangkeun, tangtos ku abdi diturut, bade dilakonan leres-leres. 35 Mugi abdi tiasa junun kana hukum Gusti, margi nya ku eta abdi ngarasa bagja. 36 Mugi abdi gaduh kahayang kana ngalampahkeun hukum Gusti sing langkung ti hayang beunghar. 37 Mugi abdi ulah dugi ka mikahayang anu taya pigunaeunana, paparin kasaean, sakumaha jangji Gusti. 38 Teguhkeun jangji Gusti ka abdi, jangji anu dijangjikeun ka sakur anu nurut ka Gusti. 39 Raksa abdi tina panghina kasieun abdi, estu aheng pangadilan Gusti! 40 Abdi seja taat kana timbalan-timbalan, paparin hirup anyar, margi Gusti teh adil. 41 Tembongkeun kaasih Gusti ka abdi, nun PANGERAN, abdi salametkeun sakumaha jangji Gusti. 42 Sangkan abdi tiasa ngajawab ka anu ngahina pedah abdi percaya kana dawuhan Gusti. 43 Sing tiasa abdi teh ngucapkeun hal anu leres, margi ngaharep kana pangadilan Gusti. 198
Mazmur 119.44-56 44 Abdi bade ngestokeun hukum Gusti, teras-tumeras, sapapaosna. 45 Tangtos hirup abdi tiasa bebas lugina, margi parantos ihtiar seja tumut kana piwulang Gusti. 46 Aturan-aturan Gusti bade diembarkeun ka raja-raja, abdi moal era-era ngembarkeunana. 47 Abdi malah resep ngalakonan eta aturan-aturan, tur kalintang mikacintana. 48 Abdi hormat sareng cinta kana eta aturan-aturan, pituduh-pituduhna bade dilenyepan. 49 Mugi Gusti emut kana jangji ka abdi Gusti, eta jangji teh ngahudang harepan abdi, 50 anu jadi pangbeberah nalika abdi sangsara, nya jangji eta jadi lantaran abdi hirup. 51 Sakumaha dihinana ge ku anu aradigung, abdi teu lesot-lesot ti hukum Gusti. 52 Abdi emut kana eta hukum anu parantos aya ti kapungkur, sarta kalilipur ku eta, nun PANGERAN. 53 Abdi sok geregeteun ka anu jarahat, lantaran maranehna ngalanggar hukum Gusti. 54 Sapanjang hirup abdi anu pondok di dunya, aturan-aturan Gusti ku abdi didamel lalaguan. 55 Ari wengi abdi sok emut ka Gusti, nun PANGERAN, sareng sok mikiran hukum Gusti. 56 Tumut kana aturan-aturan Gusti, karaos bagjana ku abdi. 199
Mazmur 119.57-69 57 Mung Gusti nu jadi kahayang abdi, nun PANGERAN, abdi jangji bade ngestokeun hukum Gusti. 58 Sanget-sanget abdi nyuhunkeun piwelas, sakumaha jangji Gusti tea. 59 Abdi parantos mikiran kalakuan, sareng jangji bade tumut kana aturan Gusti. 60 Moal diengkekeun deui, gilig bade ngesto kana aturan Gusti. 61 Anu jarahat masangan pitapak, nanging abdi teu hilap kana hukum Gusti. 62 Tengah wengi abdi sok nyaring, teras muji hukum-hukum Gusti nu adil. 63 Abdi teh batur jalmi-jalmi anu ngabdi ka Gusti, anu narurut kana hukum Gusti. 64 Nun PANGERAN, bumi teh pinuh ku satia asih Gusti, aturan-aturan Gusti wulangkeun ka abdi. 65 Gusti parantos nedunan jangji, nun PANGERAN, sakitu saena ka abdi Gusti. 66 Mugi abdi dipaparin hikmat sareng pangarti, margi gilig percanten kana timbalan Gusti. 67 Memeh kenging hukuman abdi teh sasab, nanging ayeuna mah ngesto kana pangandika. 68 Gusti teh bageur, sakitu saena! Katangtosan-katangtosan Gusti wulangkeun ka abdi. 69 Nu arangkuh ka abdi mitenah, nanging abdi sakuat-kuat nurut kana aturan Gusti. 200
Mazmur 119.70-80 70 Maranehna teu ngalartieun kana hukum Gusti, nanging abdi mah malah bagja ku eta. 71 Abdi dihukum teh sae jadina, jadi diajar perkawis aturan-aturan Gusti. 72 Keur abdi mah hukum-hukum Gusti teh langkung utami ti batan harta di dunya. 73 Gusti anu ngajadikeun abdi kalayan nyalametkeunana, mugi maparin pangarti, sangkan abdi tiasa diajar hukum-hukum Gusti. 74 Anu alajrih ka Gusti, naringal kalakuan abdi teh tangtos sarenangeun, dumeh abdi percaya kana jangji Gusti. 75 Nun PANGERAN, abdi terang, putusan Gusti teh adil, pangna ngahukum ka abdi teh ku margi Gusti sipat satia. 76 Eta welas asih Gusti teh mugia jadi panglipur, luyu sakumaha jangji ka abdi Gusti. 77 Sing hawatos, supados abdi hirup, margi abdi resep kana hukum Gusti. 78 Mugi nu aradigung teh sing areraeun ku lantaran pitenahna ka abdi; sawangsulna abdi mah bade ngalenyepan hukum Gusti. 79 Mugi sugri nu alajrih ka Gusti, sareng nu tarerangeun kana aturan Gusti, darongkap ka abdi. 80 Mugi abdi leres-leres nurut kana aturan- aturan Gusti, sareng ulah dugi ka nandangan erana kasoran. 201
Mazmur 119.81-90 81 Abdi parantos lungse ngantos-ngantos disalametkeun, nun PANGERAN, jangji Gusti kalintang diarep-arepna. 82 Panon parantos cape nyileuk jangji Gusti bari tumanya, "Iraha Gusti bade nulungan teh?" 83 Diri abdi taya gunana, sapertos kirbat butut, nanging kana aturan-aturan Gusti mah teu hilap-hilap. 84 Sabaraha lamina deui abdi kedah ngarep-ngarep? Iraha bade dihukumna anu nyangsara abdi? 85 Nu aradigung, nu teu narurut kana hukum Gusti, parantos ngali lombang jero naheunan abdi. 86 Sadaya aturan Gusti kenging diandelkeun; dupi abdi ku maranehna disangsara, digogoreng, mugi ditulungan! 87 Karep maranehna maehan abdi parantos meh hasil, nanging abdi tetep henteu ngalesotkeun parentah Gusti. 88 Demi satia asih Gusti, sing hawatos ka abdi sangkan abdi tiasa ngestokeun hukum Gusti. 89 Nun PANGERAN, pangandika Gusti teguh salalamina, langgeng abadi di sawarga. 90 Kasatiaan Gusti lumangsung sapanjang jaman. Gusti parantos ngadegkeun bumi, eta tetep aya. 202
203 Mazmur 119.91-101 91 Saniskara ge sadayana aya dugi ka kiwari, margi ku timbalan Gusti, margi sadayana ge eta teh abdi-abdi Gusti. 92 Upami sanes hukum Gusti nu jadi sumber kabagjaan abdi, tangtos abdi parantos tiwas ku kasangsaraan. 93 Abdi hamo lesot nyekel hukum Gusti, margi nya ku eta Gusti ngahirupan abdi. 94 Abdi teh kagungan Gusti, mugi disalametkeun, margi parantos satiasa-tiasa taat kana parentah Gusti. 95 Abdi diarah ku nu jarahat bade dipaehan, nanging tetep bade ngalenyepan hukum-hukum Gusti. 96 Abdi terang yen sagala rupi aya watesna, nanging aturan-aturan Gusti mah sampurna. 97 Kumaha cintana abdi kana hukum Gusti, sadinten jeput kaemut-emut. 98 Parentah Gusti salamina aya dina pikiran, ngalantarankeun abdi jadi leuwih bijaksana ti batan musuh. 99 Pangarti abdi ngalangkungan guru-guru sorangan, margi sok ngaji aturan-aturan Gusti. 100 Abdi gaduh hikmat anu langkung ti batan jalmi karolot, margi nurut kana parentah-parentah Gusti. 101 Hirup abdi pantrang kana lampah jahat, margi hayang nurut kana pangandika Gusti.
Mazmur 119.102- 114 102 Abdi henteu ingkar tina parentah- parentah Gusti, margi nya Gusti anu jadi guru abdi. 103 Dawuhan Gusti amis karaosna, langkung amis batan madu. 104 Tina hukum-hukum Gusti abdi kenging hikmah, sareng jadi ceuceub kana sagala kalakuan awon. 105 Pangandika Gusti teh lampu pikeun abdi, sinar caang nu nyaangan jalan abdi. 106 Abdi bade satia nyekel ikrar jangji yen bade nurut kana parentah-parentah Gusti. 107 Kasangsaraan abdi, nun PANGERAN, pikasieuneun, raksa hirup abdi, sakumaha jangji Gusti. 108 Tampi paneda pamuji sukur abdi, nun PANGERAN, sareng wulangkeun ka abdi parentah-parentah Gusti. 109 Abdi salamina naruhkeun nyawa; nanging kana hukum Gusti tara hilap. 110 Abdi ditaheunan ku jalma-jalma jahat, nanging henteu ingkar tina parentah Gusti. 111 Timbalan-timbalan Gusti teh milik abdi anu langgeng, anu jadi kabagjaan hate. 112 Tekad abdi bade tumut kana hukum- hukum dugi ka dintenan maot. 113 Abdi cinta kana hukum Gusti, sareng ceuceub ka anu kirang satia ka Gusti. 114 Gusti teh papayung sareng panyalindungan abdi, jangji Gusti jadi pangharepan abdi. 204
205 Mazmur 119.115- 125 115 Nyalingkir ka ditu, he anu jarahat! Sabab kami rek taat kana parentah Allah kami. 116 Abdi pasihan kakiatan sakumaha jangji Gusti, tangtos abdi bakal hirup, pangharepan abdi ulah dugi ka gaplah. 117 Cepeng abdi sangkan salamet, sareng tiasa merhatikeun parentah Gusti sapapaosna. 118 Gusti nolak sakur anu nyimpang tina hukum Gusti, tipu daya maranehna mo aya paedahna. 119 Nu jarahat ku gusti didamel sapertos runtah, kitu margina abdi cinta kana aturan-aturan Gusti. 120 Abdi ngarasa sieun ku Gusti, ngarasa gimir ku putusan-putusan Gusti. 121 Abdi parantos ngalampahkeun anu bener sareng nu sae, mugi ulah diselehkeun ka musuh! 122 Mugi jangji yen bade nulungan ka abdi Gusti, ulah dugi ka nu arangkuh teh ngagencet ka abdi. 123 Cape panon balas ngantos pitulung pisalameteun ti Gusti, ngantos dibebaskeun sakumaha jangji Gusti. 124 Mugi abdi dipidamel anu luyu sareng satia asih Gusti, sareng mugi diwulang hal parentah Gusti. 125 Abdi teh gandek Gusti, mugi dipaparin pangarti, sangkan paham kana piwulang Gusti.
206 Mazmur 119.126- 138 126 Parantos dongkap mangsana Gusti nindak jalmi-jalmi anu ngarempak hukum-hukum Gusti. 127 Abdi cinta kana parentah-parentah Gusti langkung ti batan ka emas, ti batan ka emas nu pangkolotna. 128 Eta margina pangna abdi nyepeng aturan-aturan Gusti, mikaijid kalakuan anu serong. 129 Piwulang-piwulang Gusti narik ati, kitu margina bade leres-leres diestokeun. 130 Katerangan piwulang Gusti teh mere caang, ku anu bodo ge kahartos. 131 Bawaning kangen kana parentah Gusti, ambekan abdi dugi ka ngangseg. 132 Lieuk abdi, mugi aya piwelas, sakumaha Gusti parantos miwelas ka nu cinta ka Gusti. 133 Tegerkeun abdi ulah dugi ka rubuh, sakumaha jangji Gusti, ulah dugi ka eleh ku kajahatan. 134 Luputkeun abdi ti nu ngagencet, sangkan tiasa ngestokeun parentah Gusti. 135 Berkahan abdi, sarengan sareng wurukan hal hukum-hukum Gusti. 136 Abdi ceurik banjir cipanon, ningal jalmi-jalmi teu ngestokeun hukum Gusti. 137 Gusti teh adil, nun PANGERAN, hukum-hukum Gusti sadayana saestu. 138 Aturan-aturan anu dipaparinkeun teh, estu adil tur sayakti.
Mazmur 119.139- 150 139 Amarah abdi lir seuneu ngagedur, lantaran musuh-musuh nyapirakeun parentah-parentah Gusti. 140 Jangji-jangji Gusti teh estu pasti, ka eta abdi teh cinta. 141 Abdi teh nya hina nya laip, nanging teu nyapirakeun piwulang-piwulang Gusti. 142 Kaadilan Gusti nanjeur salamina hukum-hukum Gusti bener sapapaosna. 143 Abdi pinuh ku kasusah sareng kapaur, nanging jadi janglar ku parentah-parentah Gusti. 144 Aturan-aturan Gusti salamina adil, mugi sing kahartos ku abdi, sangkan abdi hirup. 145 Kalayan hate gembleng abdi sasambat, waleran, nun PANGERAN! Parentah Gusti tangtos ku abdi diestokeun. 146 Abdi sasambat, salametkeun, abdi tangtos mupusti hukum Gusti. 147 Ti memeh pajar meletek, abdi nyambat pitulung, ngarep-ngarep laksanana jangji Gusti. 148 Sawewengi abdi teu weleh nyaring, napakuran aturan-aturan Gusti. 149 Demi satia asih Gusti, dangukeun abdi, nun PANGERAN, sing aya piwelas, tangtayungan nyawa abdi. 150 Jalmi-jalmi telenges anu ngagencet ka abdi, anu tara malire kana hukum Gusti, sakedap deui ge darongkap, beuki deukeut. 207
Mazmur 119.151- 160 151 Nanging Gusti aya caket abdi, nun PANGERAN, sarta parentah-parentah Gusti tetep ayana. 152 Parantos lami abdi diajar aturan-aturan Gusti, eta sadayana diayakeunana ku Gusti keur salalanggengna. 153 Tingali kabalangsakan abdi, mugi abdi disalametkeun margi teu ingkar tina hukum Gusti. 154 Mugi perkawis abdi dibela, mugi abdi dibebaskeun, salametkeun, sakumaha jangji Gusti. 155 Nu daroraka tangtos moal disalametkeun, margi henteu ngestokeun hukum Gusti. 156 Welas asih Gusti ageung pisan, nun PANGERAN, mugi welas ka abdi, mugi abdi disalametkeun. 157 Musuh sareng anu ngagencet ka abdi teh seueur pisan, nanging abdi teu weleh taat kana hukum-hukum Gusti. 158 Kacida geuleuhna abdi ka eta nu harianat teh? lantaran maranehna henteu ngalampahkeun parentah Gusti. 159 Tingali, kumaha cintana abdi kana aturan-aturan Gusti, tulungan abdi, nun PANGERAN, demi welas asih Gusti anu tara gingsir. 160 Jiwa hukum-hukum Gusti nya eta kayaktian, sarta kaadilan putusan-putusan Gusti sadayana langgeng. 208
Mazmur 119.161- 171 161 Jalmi-jalmi anu karawasa narajang abdi tanpa sabab, nanging kasieun abdi mah hukum Gusti. 162 Abdi kacida ngarasa bagjana ku jangji Gusti, atoh sapertos jalmi anu manggih pependeman. 163 Abdi ceuceub sareng geuleuh kana bohong, sawangsulna cinta kana hukum Gusti. 164 Tujuh kali sadintenna abdi muji sukur ka Gusti, ku adilna putusan-putusan Gusti. 165 Anu cinta kana hukum Gusti, kaamanana reugreug, moal aya naon-naon anu bisa ngabahyakeun maranehna. 166 Abdi ngantos disalametkeun, nun PANGERAN, parentah-parentah Gusti parantos dilampahkeun. 167 Abdi taat kana piwulang-piwulang Gusti, leres-leres abdi cinta ka eta. 168 Parentah sareng aturan Gusti parantos dilampahkeun; sagala kalakuan abdi tangtos ku Gusti katingali. 169 Mugi panyambat abdi dongkap ka Gusti, nun PANGERAN, abdi nyuhunkeun pangarti, sakumaha jangji Gusti. 170 Dangukeun paneda abdi, salametkeun abdi, sakumaha jangji Gusti. 171 Salamina abdi bade muji ka Gusti, lantaran parantos diwulang perkawis hukum-hukum Gusti. 209
Mazmur 119.172-120.7 172 Abdi seja nganyanyikeun hukum Gusti, margi parentah-parentah Gusti teh adil. 173 Gusti salamina tangtos kersa nulungan abdi, margi abdi ngestokeun parentah Gusti. 174 Abdi kumejot hayang salamet ku pitulung Gusti, nun PANGERAN, tur ngaraos bagja hirup dina hukum Gusti. 175 Pasihan abdi hirup, supados muji ka Gusti mugi aturan-aturan Gusti teh sing nulung ka abdi. 176 Abdi sapertos domba sasab apruk- aprukan, mugi abdi Gusti teh pilarian, ku margi tara ingkar tina hukum-hukum Gusti. 120 1 Lagu paranti jarah. Waktu keur kasusahan, kaula sasambat ka PANGERAN, ku Mantenna didangu. 2 Nun PANGERAN, salametkeun abdi ti jalma-jalma tukang bohong sareng tukang tipu. 3 Eh tukang-tukang bohong, baris dikumahakeun cik maraneh ku Allah? Naon cik hukuman ti Mantenna? 4 Jamparing-jamparing lancip hiji prajurit, ruhak ruhay! 5 Hirup ngahiji jeung maraneh, sarua cilakana jeung cicing di Mesek, atawa hirup reujeung jeung urang Kedar. 6 Geus liwat ti lila kaula hirup jeung jelema anu ceuceub kana karapihan! 7 Mun kaula ngomong sual karapihan, maranehna mah hayang perang. 210
211 Mazmur 121.1-122.4 121 1 Lagu paranti jarah. Kaula mencrong gunung-gunung; ti mana baris datangna pitulung kaula? 2 Pitulung ka kaula datangna ti PANGERAN, nu ngadamel langit jeung bumi. 3 Mantenna moal ngantep anjeun tiguling, panyalindungan anjeun salawasna nyaring. 4 Panyalindungan Israil leleyepan ge tara, sumawonna kulem. 5 PANGERAN ngaraksa ka maneh, salawasna aya di gigireun, nangtayungan. 6 Maneh ti beurang moal nepi ka kumaha onam ku panonpoe, atawa ku bulan lamun ti peuting. 7 Ku PANGERAN tangtu ditangtayungan tina picilakaeun, maneh aman dijaga. 8 Dina datang dina indit maneh ditangtayungan ku Mantenna, ayeuna jeung salalawasna. 122 1 Lagu paranti jarah. Ti Daud. Kaula bungah waktu maranehna ngomong ka kaula, Yu urang indit ka gedong PANGERAN. 2 Ayeuna urang geus di dieu, aya di sisi gapura Yerusalem! 3 Yerusalem kota anu diwangunna ditata endah sagalana sarwa luyu. 4 Nya ieu tempat anu didatangan ku kaom-kaom, kaom-kaom Israil, anu rek ngarucap sukur ka PANGERAN, sakumaha parentah Mantenna.
Mazmur 122.5-124.2 5 Nya di dieu raja-raja Israil caralikna, ngahakiman rahayatna. 6 Doakeun, Yerusalem sing kerta: "Anu micinta ka anjeun hirupna masing jembar, 7 di jero kuta anjeun sing aman santosa, di jero karaton anjeun masing aya katengtreman." 8 Pikeun kapentingan sanak baraya jeung mitra-mitra kami, kami ngadoakeun Yerusalem, "Anjeun sing kerta santosa!" 9 Pikeun gedong PANGERAN, Allah urang, mugia anjeun sing makmur. 123 1 Lagu paranti jarah. Abdi tanggah ka Gusti, anu murba di sawarga. 2 Lir gandek gumantung ka juragan pameget, lir lanjang-lanjang, gumantung ka juragan istri, harepan abdi sadaya museur ka Gusti, ngarep-ngarep piwelas, nun PANGERAN, Allah abdi sadaya. 3 Nun PANGERAN, mugi aya piwelas ka abdi-abdi, wireh parantos kacida teuing dihina-hina, 4 parantos lami teuing dipoyok ku nu jararegud, dihina ku nu garumede. 124 1 Lagu paranti jarah. Ti Daud. Kumaha lamun urang teu diaping ku PANGERAN? Pek jawab, Israil! 2 "Lamun urang teu diaping ku PANGERAN, waktu urang ditarajang musuh, 212
Mazmur 124.3-125.5 3 tan wande urang geus diteureuy hirup-hirup, ku maranehna anu sakitu arambekeunana, 4 pinasti urang geus palid kabawa ku caah, tilem-timbul di walungan nu ngagulidag; 5 tinangtu urang geus paraeh tikerebek dina umpalan anu sakitu ngamukna." 6 Puji sukur ka PANGERAN, Mantenna henteu ngantep urang kabasmi ku musuh. 7 Urang bisa luput, cara manuk ucul tina saweuy tukang taheun; saweuyna rantas, urang bebas! 8 Pitulung ka urang datangna ti PANGERAN, nu ngadamel langit jeung bumi. 125 1 Lagu paranti jarah. Jalma anu percaya ka PANGERAN saibarat Gunung Sion, moal inggeung, moal ngeser. 2 Sakumaha gunung-gunung ngalingkung Yerusalem, kitu keneh PANGERAN ngalingkungan umat-Na, ayeuna jeung salalanggengna. 3 Moal salawasna anu jahat disina terus kawasa di nagri jalma-jalma balener, sabab lamun kitu, anu balener oge bisa kabawakeun jahat. 4 Nun PANGERAN, mugi maparin kasaean ka jalmi anu sae, sareng ka anu ngesto kana parentah Gusti. 5 Nanging upami Gusti ngahukum nu jahat, anu ingkar tina jalan Gusti oge kedah dihukum. Mugia Israil aman santosa. 213
Mazmur 126.1-127.3 126 1 Lagu paranti jarah. Waktu PANGERAN mulangkeun urang ka Sion, harita mani asa ngimpi! 2 Urang teh bisa seuri, bisa nyanyi, suka bungah! Tina hal urang kitu, kieu ceuk bangsa-bangsa lian, "PANGERAN geus nyieun hal anu hebat pikeun maranehna." 3 Memang, PANGERAN geus ngayakeun hal anu hebat pikeun urang, kacida bungahna urang harita! 4 Nun PANGERAN, mugi abdi-abdi tiasa makmur deui, sapertos walungan saat caian deui dina usum hujan. 5 Mugi anu tadina pepelakan bari ceurik, tiasa mupu hasilna bari suka bungah. 6 Mugi anu tadina indit tebar bari rambisak, warangsulna sing barungah ngahaleuang marawa hasil pepelakanana. 127 1 Lagu anggitan Suleman. Mun lain PANGERAN nu ngadegkeun imah, pagawean tukang-tukangna moal aya hasilna. Mun lain PANGERAN nu ngaraksa kota, cumah bae dikawal dikemitan oge. 2 Cumah digawe pohara nyiar kipayah, hudang isuk-isuk, hees kapeutingan, da PANGERAN maparinan ka jalma nu diasih-Na teh waktu jelemana keur sare. 3 Anak teh kurnia ti PANGERAN, eta teh ganjaran sajati. 214
Mazmur 127.4-129.3 4 Anak lalaki anu lahir waktu bapana ngora keneh, eta lir jamparing anu dicangking ku prajurit. 5 Bagja jalma, anu loba boga jamparing saperti kitu, mun tepung jeung musuh di pangadilan, manehna moal kasoran. 128 1 Lagu paranti jarah. Jamuga sakur nu taat ka PANGERAN, anu hirupna nurutkeun timbalan Mantenna. 2 Pangasilan maneh baris picukupeun, tangtu senang, moal aya kakurang. 3 Bojo maneh bakal saibarat tangkal anggur anu buahna leubeut di jero imah maneh, anak-anak maneh nu lalaki bakal saibarat tangkal jetun ngora, ngariung meja maneh. 4 Kitu berkah nu baris katarima ku jalma anu taat ka PANGERAN. 5 Mugia PANGERAN ngaberkahan ka maneh ti Sion! Mugia maneh dina sapanjang hirup bisa nenjo kamakmuran Yerusalem! 6 Mugia maneh panjang umur, bisa nenjo anak incu! Mugia Israil aman santosa! 129 1 Lagu paranti jarah. Israil, caritakeun ka kaula, kumaha dikaniayana andika ti jaman ngora. 2 "Ti jaman kaula ngora, musuh geus nganiaya kaula kacida telengesna, tapi teu bisaeun nundukkeun kaula. 3 Maranehna ngaraheutan tonggong kaula, jarero lir tapak wuluku dina taneuh. 215
Mazmur 129.4-130.7 4 Tapi PANGERAN anu sipat adil, geus ngabebaskeun kaula tina perbudakan." 5 Sakur nu geuleuh ka Sion, mangka areleh mundur kateter. 6 Muga maranehna sing cara jukut di suhunan imah, geus garing samemeh jadi, 7 moal aya nu nyumpulkeun, moal aya anu meungkeut atawa mawa. 8 Nu laliwat jajauheun kana ngadoakeun, "Mugi anjeun diberkahan ku PANGERAN! Kitu berkah ti kaula, demi asma PANGERAN." 130 1 Lagu paranti jarah. Ti jero jungkrang kabalangsakan abdi jumerit, nun PANGERAN! 2 Dangukeun, nun PANGERAN, dangukeun panyambat abdi neda pitulung! 3 Upami dosa abdi-abdi ku Gusti tetep diemutan, saha anu tiasa luput tina hukumanana? 4 Nanging da Gusti kersa ngahampura, ku margi kitu abdi-abdi bade tumut ka Gusti kalayan hormat. 5 Kaula kacida ngaharepna kana pitulung PANGERAN, tur percaya kana jangji-Na. 6 Nyongsrongna hate kaula ka PANGERAN, leuwih ti batan ronda peuting ngadago subuh ti batan ronda peuting ngadago subuh. 7 Israil kudu percaya ka PANGERAN, ku karana satia asih-Na sarta salawasna kersaeun nulungan. 216
217 Mazmur 130.8-132.6 8 Mantenna kersaeun ngajait umat Israil tina sagala dosa-dosana. 131 1 Lagu paranti jarah ti Daud. Nun PANGERAN, abdi parantos ampun tina kaadigungan, parantos tobat tina kaangkuhan. Tara urusan sareng perkara arageung atanapi sual-sual anu langkung ti sulit. 2 Sawangsulna parantos ngaraos puas sareng tengtrem. Lir budak leutik anu dipepende ku indungna, nya kitu tengtremna hate abdi dina diri abdi. 3 Israil kudu percaya ka PANGERAN, ayeuna jeung salalanggengna. 132 1 Lagu paranti jarah. Nun PANGERAN, mugi emut ka Daud sareng sagala kasangsaraanana. 2 Mugi emut kana jangjina kapungkur, panadaranana ka Gusti, Nu Maha Kawasa, Allah Yakub: 3 "Kami moal waka ka imah atawa ka enggon, 4 moal waka ngaso atawa mondok, 5 lamun tacan mangnyieunkeun tempat pikeun PANGERAN, hiji gedong pikeun Nu Maha Kawasa, Allah Yakub." 6 Di Betlehem urang geus ngareungeu hal Peti Perjangjian, sarta eta ku urang kapanggih di tegal Yarim.
Mazmur 132.7-16 7 Ceuk urang, "Hayu urang ka gedong PANGERAN, urang ngabakti hareupeun tahta Mantenna." 8 Mangga atuh GUSTI, sumping ka Bait Gusti sareng Peti Perjangjian, lambang kakawasaan Gusti, nun PANGERAN, linggih di dieu salamina. 9 Mugi imam-imam Gusti salamina ngalampahkeun anu bener, mugia umat Gusti sarurak! 10 Gusti ngayakeun perjangjian ka Daud, abdi Gusti, mugi eta raja pilihan Gusti teh ulah ditolak, nun PANGERAN. 11 Gusti parantos sumpah ka Daud, hiji jangji anu ku Gusti hamo dibatalkeun: "Kami baris ngangkat anak maneh saurang, jadi raja, sina marentah sanggeus maneh. 12 Upama anak-anak maneh gumati kana perjangjian Kami, jeung kana parentah- parentah nu ku Kami diparentahkeun, anak-anak maranehna oge salawasna bakal jaradi raja ngaganti maneh." 13 PANGERAN geus milih Sion, geusan jadi panglinggihana-Na: 14 "Nya di dieu Kami rek matuh salawasna, nya di dieu tempat Kami marentah. 15 Sion sina lubak-libuk, sagala kaperluanana rek dicukup, pakir miskinna sina sareubeuh dahar. 16 Imam-imamna rek diberkahan dina sagala gawena, umatna disina nyaranyi jeung surak. 218
Mazmur 132.17- 135.3 17 Di dieu Kami rek ngangkat saurang ti turunan Daud, sina jadi raja gede, sarta pamarentahanana rek disina langgeng. 18 Karajaanana rek disina jembar raharja, sabalikna, musuh-musuhna rek disina nandangan kaera." 133 1 Lagu paranti jarah ti Daud. Mana teuing hadena jeung senangna, lamun umat Allah runtut-raut hirupna! 2 Saibarat minyak pangistrenan anu mahal nyakclak tina mastaka jeung rumbah Harun, terus mapay kana beuheung jubahna. 3 Ibarat ciibun ti Gunung Hermon, anu murubut ka pasir Sion. Nya di dinya PANGERAN ngajangjikeun berkah-Na, nya eta hirup nu moal aya tungtungna. 134 1 Lagu paranti jarah. Hiap urang muji ka PANGERAN, he para abdi-Na, he anu garawe peuting di Bait Allah! 2 Tadahkeun leungeun ka tempat anu suci, bari paruji PANGERAN! 3 Mugia PANGERAN, anu ngadamel langit jeung bumi, ngaberkahan aranjeun ti Sion. 135 1 Puji PANGERAN! Paruji jenengan PANGERAN, eh, maraneh nu jadi abdi-Na, 2 nu araya di gedong PANGERAN, di jero Bait panglinggihan Allah urang. 3 Paruji PANGERAN, ku karana kasaeana-Na, paruji jenengana-Na, ku karana murah manah-Na. 219
220 Mazmur 135.4-16 4 Karana PANGERAN geus milih Yakub, milih Israil dijadikeun milik kagungana-Na. 5 Kaula terang, Allah urang teh agung, ngungkulan sakabeh dewa. 6 Mantenna iasa midamel naon bae sakersa- Na, di langit jeung di bumi, di lautan jeung di jero samudra. 7 Mantenna ngadatangkeun mega ti tungtung-tungtung bumi, ngadamel kilat ngabarengan hujan angin, ngabudalkeun angin kaluar ti gudangna. 8 Di Mesir Mantenna maehan sakabeh cikal, anak jalma, anak sato. 9 Di ditu Mantenna ngayakeun mujijat jeung kaahengan, pikeun ngahukum raja saponggawana. 10 Mantenna numpes bangsa-bangsa, maehan raja-rajana anu digjaya: 11 Sihon, raja urang Emor, Og, raja Basan, katut sakabeh raja-raja di Kanaan. 12 Tanah-tanahna dipasihkeun ka umat-Na, dipasihkeun ka Israil. 13 Nun PANGERAN, salamina Gusti baris dimashurkeun yen Gusti teh Allah saban turunan baris aremut ka Gusti. 14 PANGERAN bakal ngabela umat-Na bakal mikawelas abdi-abdi-Na. 15 Dewa bangsa-bangsa dijieunna tina perak jeung emas, bubuatan leungeun jelema. 16 Sungutan tapi teu bisaeun lemek, mataan tapi teu bisaeun neuleu.
Mazmur 135.17- 136.9 17 Ceulian tapi teu bisaeun ngareungeu, sungutna taya napasan. 18 Muga anu nyarieunna jeung anu nyarembahna ge sing jaradi cara arca-arca bubuatanana! 19 Paruji PANGERAN, eh urang Israil! Paruji Mantenna, eh imam-imam Allah! 20 Paruji PANGERAN, eh urang Lewi, paruji Mantenna, eh nu ngabarakti ka Mantenna! 21 Pinuji PANGERAN di Sion, di Yerusalem, panglinggihana-Na. Paruji PANGERAN. 136 1 Haturkeun nuhun ka PANGERAN, demi kasaeana-Na, asih-Na langgeng. 2 Haturkeun nuhun ka nu pangagungna ti sakabeh dewa, asih-Na langgeng. 3 Haturkeun nuhun ka nu pangkawasana ti sakabeh pangeran, asih-Na langgeng. 4 Ngan Mantenna, nu ngadamel mujijat- mujijat agung, asih-Na langgeng. 5 Ku kawijaksanaanana Mantenna ngadegkeun langit asih-Na langgeng. 6 Mantenna ngadegkeun bumi di luhureun cai jero, asih-Na langgeng. 7 Mantenna ngadamel panonpoe jeung bulan, asih-Na langgeng; 8 panonpoe geusan ngarajaan beurang, asih-Na langgeng. 9 bulan jeung bentang-bentang geusan ngaratuan peuting, asih-Na langgeng. 221
222 Mazmur 136.10-25 10 Mantenna maehan cikal-cikal urang Mesir, asih-Na langgeng. 11 Mantenna nuyun urang Israil budal ti Mesir, asih-Na langgeng; 12 ku pananganana anu kuat jeung bedas, asih-Na langgeng. 13 Mantenna meulahkeun Laut Beureum, asih-Na langgeng, 14 umat-Na dituyun nyorang eta laut, asih-Na langgeng, 15 sabalikna raja Mesir jeung baladna diteuleumkeun, asih-Na langgeng. 16 Mantenna mingpin umat-Na nyorang gurun keusik, asih-Na langgeng. 17 Mantenna maehan raja-raja anu garagah, asih-Na langgeng. 18 Mantenna maehan raja-raja anu kasohor, asih-Na langgeng, 19 maehan Sihon, raja urang Emor, asih-Na langgeng, 20 maehan Og, raja Basan, asih-Na langgeng. 21 Tanah maranehna ku Mantenna diserenkeun ka umat-Na, asih-Na langgeng, 22 dipasihkeun ka Israil, abdi Mantenna, asih-Na langgeng. 23 Mantenna henteu lali waktu urang kasoran, asih-Na langgeng. 24 Mantenna ngaleupaskeun urang ti musuh, asih-Na langgeng. 25 Mantenna maparin dahareun ka sakabeh mahluk hirup, asih-Na langgeng.
Mazmur 136.26- 138.1 26 Haturkeun nuhun ka Allah nu murbeng langit, asih-Na langgeng. 137 1 Di sisi walungan-walungan Babul, urang dariuk, di dinya urang careurik ari ras inget ka Sion. 2 Di dinya, dina dahan-dahan gandarusa, urang ngait-ngaitkeun kacapi. 3 Ku jalma-jalma anu ngaboyong, urang teh dititah nyanyi jang nyenangkeun maranehna, carekna, "Kami pangnyanyikeun lagu ti Sion." 4 Naha bisa urang nyanyi pikeun PANGERAN di nagri deungeun? 5 Muga kuring sing ulah bisa deui ngacapi, lamun poho ka anjeun, Yerusalem! 6 Mugi kuring sing ulah bisa deui nyanyi, lamun teu inget ka anjeun, lamun poho yen anjeun teh utamaning kasukaan kuring! 7 Nun PANGERAN, sing emut kana kalakuan urang Edom, nalika ngagempur Yerusalem. Sing emut kana sosoakna: "Gempur, ratakeun jeung taneuh!" 8 He Babul, maneh bakal dibinasakeun. Bagja jalma anu engke ngabales ka maneh, anu pinaureun kalakuan-kalakuan maneh ka kami, 9 anu bakal nyokot orok-orok maneh bari seug digebotkeun kana batu cadas. 138 1 Ti Daud. Nun PANGERAN, abdi sumeja unjuk nuhun ka Gusti, saterusing ati, di hareupeun para dewata, abdi sumeja nyanyi muji ka Gusti. 223
Mazmur 138.2-139.2 2 Sumeja sujud mayun ka Bait Gusti nu suci, muji jenengan Gusti, ku karana satia asih Gusti, anu parantos nembongkeun, yen jenengan sareng parentah Gusti teh pinunjul. 3 Nalika abdi sasambat, ku Gusti didangu, dikuatkeun ku kakuatan Gusti. 4 Sadaya raja di dunya bakal maruji ka Gusti, nun PANGERAN, margi parantos ngaruping jangji Gusti. 5 Maranehna bakal nganyanyikeun padamelan sareng karosaanana kaagungan Gusti. 6 Gusti teh maha luhur, kacida luhurna, nanging kersa nitenan jalmi nu laip, jalmi nu adigung teu tiasa nyumput ti Gusti. 7 Waktos abdi dikurubut ku pakewuh, tetep aman ku pangjagi Gusti, Gusti ngayonan musuh abdi anu keur ngamuk, ku pangawasa Gusti abdi salamet. 8 Gusti tangtos kersa ngabuktoskeun sadaya jangji. Nun PANGERAN, asih Gusti teh langgeng. Sugri padamelan anu parantos diawitan, mugi disampurnakeun. 139 1 Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud. Nun PANGERAN, Gusti parantos nguji diri abdi sareng uninga ka abdi. 2 Gusti uninga kana sagala rupi anu dilampahkeun ku abdi, ti nu tebih Gusti waspaos kana pipikiran abdi. 224
Mazmur 139.3-15 3 Boh abdi keur digawe, boh keur reureuh, ku Gusti abdi katingali, sagala tingkah polah abdi kauninga. 4 Malah Gusti uninga kana pisanggemeun abdi memeh ku abdi dikedalkeun. 5 Di mana-mana di sakurilingeun abdi, Gusti aya, kakawasaan Gusti ngaraksa. 6 Kauninga Gusti perkawis abdi pohara jerona, henteu kahontal ku akal. 7 Ka mana abdi tiasa indit nyingkiran Gusti? Ka mana abdi tiasa ngejat ti hadirat Gusti? 8 Ngungsi ka langit, Gusti aya di dinya, nyempod ka alam maot, Gusti aya di dinya. 9 Hiber ka beh ditueun wetan, atanapi matuh di peuntas pangjauhna di kulon, 10 Gusti aya di dinya baris nungtun abdi, Gusti aya di dinya baris nulungan abdi. 11 Upami abdi menta ka poek sina moekan, atanapi menta ka caang sina jadi peuting, 12 poek oge keur Gusti mah henteu poek, wengi oge sami caang sapertos siang. Poek sareng caang keur Gusti mah sami bae. 13 Gusti nu nyipta saban babagian raga abdi, Gusti nu merenahkeun, anu ngawangunna dina kandungan pun biang. 14 Abdi muji sukur ka Gusti, Gusti estu luar biasa sugri damel Gusti ajaib, pikahelokeun; eta abdi terang pisan. 15 Waktos tulang-tulang abdi dirakit, ati-ati diteundeun di jero kandungan pun biang, 225
226 Mazmur 139.16- 140.1 waktos abdi kalayan rasiah tumuwuh di dinya, Gusti uninga yen abdi aya di dinya. 16 Memeh abdi lahir ku Gusti parantos katingali. Poe-poe pikeun abdi parantos diserat dina kitab Gusti, samemeh eta poe-poe ngawitan. 17 Mamanahan Gusti keur abdi kacida muskilna, nun Allah, kacida seueurna! 18 Upami eta kedah dietang, seueurna sami sareng keusik. Barang lilir, tetep we abdi teh di Gusti keneh. 19 Nun Allah, kacida abdi ngarep-ngarepna supados anu jarahat teh ku Gusti dipaehan! Kacida abdi ngarep-ngarepna supados anu barengis teh undur ti abdi! 20 Maranehna ngagogoreng ka Gusti, ngaromongkeun jahat jenengan Gusti. 21 Kacida abdi ijidna ka jalma-jalma anu ijid ka Gusti! Kacida teu resepna abdi ka jalma-jalma nu ngalawan ka Gusti! 22 Geuleuhna nataku ka nu karitu teh maranehna teh musuh, dianggapna ku abdi. 23 Pariksa diri abdi, rahrah pipikiran abdi, nun Allah, uji, bolekerkeun eusi hate abdi. 24 Kotektak bilih di dinya aya kajahatanana teras tungtun abdi ka jalan nu langgeng. 140 1 (140-1) Pikeun pamingpin biduan. Jabur Daud. (140-2) Nun PANGERAN, leupaskeun abdi ti jalma-jalma jahat, tangtayungan ti jalmi-jalmi anu barengis,
227 Mazmur 140.2-11 2 (140-3) anu haben bae ngareka kajahatan, unggal-unggal dinten nyieun picekcokeun. 3 (140-4) Letahna lir oray matih, omonganana lir peurah oray sinduk. 4 (140-5) Nun PANGERAN, raksa abdi tina kakawasaan jalma-jalma jahat, tangtayungan ti jalmi-jalmi anu barengis anu bade ngajungkelkeun abdi. 5 (140-6) Nu aradigung naheunkeun pitapakna, naheunkeun euradna, sapanjang jalan masangkeun tataheunan, naheunan abdi. 6 (140-7) Kaula unjukan ka PANGERAN: "Gusti teh Allah abdi." Dangukeun panyambat abdi, nun PANGERAN! 7 (140-8) Nun PANGERAN Nu Maha Agung, Jurusalamet abdi nu digjaya, Gusti parantos nangtayungan abdi di medan perang. 8 (140-9) Nun PANGERAN, tong diluluskeun kahayangna anu jarahat teh, reka perdayana sing ulah laksana. 9 (140-10) Musuh-musuh abdi ulah disina unggul, hianatna ka abdi sing malindes ka maranehna sorangan. 10 (140-11) Muga maranehna sing dihujanan ku ruhak marong, sing digebruskeun ka gorowong anu jero, ulah sina kalaluar deui. 11 (140-12) Muga ulah hasil niatna nu maritenah, muga sing carilaka jalma-jalma anu barengis.
228 Mazmur 140.12- 141.7 12 (140-13) Nun PANGERAN, abdi terang yen Gusti ngabela perkarana jalmi miskin, sareng hak-hakna jalmi walurat. 13 (140-14) Kantenan, nu balener teh bakal muji ka Gusti, maranehna bakal araya di hadirat Gusti. 141 1 Jabur Daud. Nun PANGERAN, abdi sasambat ka Gusti, enggal tulungan. Ana abdi sasambat mugi didangu. 2 Tampi paneda abdi lir dupa. Tampi leungeun abdi anu nadah, lir kurban peuting. 3 Nun PANGERAN, tempatkeun pangawal dina sungut abdi, tempatkeun nu kemit dina biwir abdi. 4 Jagi abdi, supados henteu mikahayang kaawonan henteu ngiring kana kajahatan jalmi nu jarahat henteu ngiring kana pestana. 5 Abdi nampi kana hukuman sareng panegorna jalmi sae, sawangsulna teu hayang dihormat ku jalmi jahat, lantaran paneda abdi salamina pikeun ngalawan kalakuanana anu goreng. 6 Upama para pamanggul maranehna parantos ditotogkeun ti luhur karang, nembe karasa ku jalmi-jalmi yen omongan abdi bener. 7 Lir kayu anu dibeulah sarta dicacag lembut, tulang-tulang maranehna bakal ngabarak sisi kuburan.
Mazmur 141.8-142.7 8 Sawangsulna abdi tetep percaya ka Gusti, nun PANGERAN abdi Nu Maha Agung. Ka Gusti abdi nyalindung, raksa abdi tina ajal! 9 Mugi abdi diraksa tina pitapak musuh, diluputkeun tina eurad jalma jarahat. 10 Muga eta anu jarahat teh beunang ku tataheunanana sorangan, sawangsulna abdi sing lulus. 142 1 (142-1) Lagu atikan ti Daud, waktu di jero guha. (142-2) Kaula sasambat ka PANGERAN, menta pitulung, ngajerit ka Mantenna, 2 (142-3) ngucutkeun eusining hate, ngadadarkeun sagala karuwedan. 3 (142-4) Waktu kaula geus meh ngarasa teter, Mantenna mah uningaeun kaula kudu kumaha. Jalan tincakeun kaula ku musuh dipasangan pitapak. 4 (142-5) Waktu ngalirik ka gigir, kaula teu nenjo saha-saha nu pinulungeun, taya saha-saha keur geusan pamuntangan, kaula geus teu aya nu mirosea. 5 (142-6) Nun PANGERAN, abdi jumerit neda pitulung, nya Gusti panyalindungan abdi, mung Gusti anu perlu kanggo hirup abdi. 6 (142-7) Dangukeun panyambat abdi, tulungan, abdi parantos teu sanggup. Salametkeun abdi ti musuh anu langkung unggul batan abdi. 7 (142-8) Bebaskeun abdi tina ieu kasusah, supados Gusti ku abdi dipuji dina 229
230 Mazmur 143.1-8 pagempungan umat Gusti, ku karana kasaean Gusti ka abdi. 143 1 Jabur Daud. Nun PANGERAN, dangukeun paneda abdi. Demi kaadilan Gusti, dangukeun panuhun abdi. Demi kasatiaan Gusti, mugi kersa ngawaler ka abdi. 2 Mugi abdi Gusti ulah didoja, margi di payuneun Gusti mah jalmi teh teu aya nu henteu salah. 3 Abdi parantos kaudag ku musuh, parantos kasoran sama sakali. Ku musuh digubragkeun ka jero panjara poek, kaayaan abdi sapertos anu parantos lami maot. 4 Harepan parantos meh seep, kacida baluwengna. 5 Abdi jadi emut ka waktos-waktos anu kalangkung, emut kana sugri padamelan Gusti, karya-karya Gusti dilenyepan. 6 Abdi nadahkeun leungeun, neneda ka Gusti, ngaraos sono ka Gusti, lir tanah garing sono ka cai. 7 Enggal waler, nun PANGERAN, margi abdi parantos seep pangharepan. Mugi ulah nyumputan, bilih abdi ngahiji sareng anu parantos tarurun ka jero kubur. 8 Geuing abdi unggal enjing, sangkan emut kana satia asih Gusti, margi nya ka Gusti abdi percaya. Paneda abdi mumbulna ka Gusti, tuduhkeun jalan anu ku abdi kedah ditempuh.
Mazmur 143.9-144.6 9 Abdi dongkap seja nyalindung, nun PANGERAN, luputkeun abdi ti musuh. 10 Gusti teh Allah abdi, wulangkeun ka abdi kumaha pangersa Gusti. Sing welas ka abdi, tungtun abdi ka jalan anu aman. 11 Luputkeun abdi, luyu sareng jangji Gusti, nun PANGERAN, salametkeun abdi tina kasesah, demi kasaean Gusti. 12 Demi welas asih Gusti ka abdi, musuh abdi paehan, sakur anu ngagencet ka abdi mugi dibasmi, kitu panuhun ti abdi Gusti. 231 144 1 Ti Daud. Puji PANGERAN, papayung kaula! Mantenna ngalatih kaula jurit jeung ngajar kaula perang. 2 Mantenna papayung anu bela ka kaula, panyalindungan jeung jurusalamet kaula. Di Mantenna kaula percaya yen aman. Mantenna nundukkeun bangsa-bangsa ka kaula. 3 Nun PANGERAN, naon manusa teh pangna ku Gusti dipirosea? Eta teh mung manusa, ku Gusti bet diperhatoskeun? 4 Manusa teh mung sapertos angin sahius umurna mung sapertos kalangkang ngolepat. 5 Nun PANGERAN, soehkeun langit sing muka, lajeng lungsur, rampa gunung-gunung, tangtos meledug haseupna. 6 Burinyaykeun kilat, buyarkeun musuh- musuh Gusti, pentang-pentangkeun jamparing Gusti, musuh sina putat-patit lalumpatan.
Mazmur 144.7-145.1 7 Sodorkeun panangan Gusti ti luhur, abdi rawel, tarik ti jero cai, luputkeun tina genggeman bangsa asing, 8 anu ngomongna tara sabenerna, malah dibawah sumpah ge bohong. 9 Nun Allah, abdi bade ngalagukeun lagu anyar, bade dikawihkeun dipirig kacapi, kanggo Gusti. 10 Gusti maparin kaunggulan ka raja-raja sareng nyalametkeun Daud, abdi Gusti. 11 Uculkeun abdi ti musuh anu barengis luputkeun tina genggeman bangsa asing anu ngomongna tara sabenerna, malah dibawah sumpah ge bohong. 12 Mugia anak-anak lalaki urang dina mangsa ngorana sing saibarat pepelakan, morontod sarta karuat, anak-anak awewe sing saibarat tihang-tihang agung, panghias juru-juru karaton. 13 Mugia leuit-leuit urang parinuh, ku rupa-rupa hasil bumi, domba-domba urang di tegal-tegal aranakanana sing puluhan rebu. 14 Mugia sapi urang baranahan pirang-pirang jeung ulah aya nu kaluron atawa leungit. Mugia di jalan-jalan di nagri urang taya ceurik taya susah. 15 Bagja temen bangsa anu kaayaanana sarupa kitu! Estu bagja bangsa anu Allahna PANGERAN. 145 1 Pamuji ti Daud. Nun Allah, nun Raja, abdi bade ngembarkeun 232
Mazmur 145.2-12 kaagungan Gusti, sareng bade muji sukur sapapaosna. 2 Unggal-unggal dinten bade muji sukur, bade ngamulyakeun Gusti sapapaosna. 3 Agung PANGERAN teh, pohara pinujina, kaagungana-Na henteu katepi ku pangarti. 4 Sugri padamelan Gusti bakal diagung- agung ku unggal turunan, dadamelan Gusti anu rarongkah bakal dimashurkeun ku maranehna. 5 Maranehna bakal nyaritakeun kamulyaan sareng kadaulatan Gusti, sarta abdi bade ngalenyepan dadamelan Gusti anu araheng. 6 Jalmi-jalmi bakal nyaritakeun sugri dadamelan Gusti anu rarongkah, abdi oge sumeja ngembarkeun kaagungan Gusti. 7 Jalmi-jalmi bakal nyaritakeun kasaean Gusti, sareng nganyanyikeun kaadilan Gusti. 8 PANGERAN teh sipat welas sipat hampura, tara gancang bendu, sarta jembar asih. 9 Mantenna sae ka unggal jalma, sarta mikawelas ka saniskara dadamelana-Na. 10 Sadaya mahluk Gusti bakal ngamulyakeun, nun PANGERAN, sarta umat Gusti bakal maruji sukur ka Gusti, 11 maranehna bakal nyaritakeun kamulyaan karajaan Gusti, sareng nyaritakeun karongkahan Gusti, 12 dugi tiap jalmi terang kana dadamelan Gusti nu rarongkah, sareng kana kamulyaan kadaulatan karajaan Gusti. 233
Mazmur 145.13- 146.1 13 Pamarentahan Gusti langgeng Gusti jadi raja sapapaosna. PANGERAN satia kana saniskara jangji-Na, tur mikawelas ka saniskara dadamelana-Na. 14 PANGERAN nulungan sakur anu kasusahan, sarta ngahudangkeun anu lalabuh. 15 Sakumna mahluk hirup ngarep-ngarep ka Gusti, sarta dina waktosna ku Gusti dipaparin tedaeun; 16 Gusti maparin sacekapna, sareng nyumponan kabutuh sakumna mahluk. 17 PANGERAN adil dina sagala tindakana- Na dina sagala damelna dibarengan ku kawelasan. 18 Mantenna deukeut ka sakur anu sasambat ka anu sasambatna ka Mantenna enya-enya. 19 Mantenna nyumponan kabutuh jalma anu ngahormat, kersa ngadangu sarta nyalametkeun sakur nu jumerit ka Mantenna. 20 Mantenna ngaraksa ka sakur nu micinta salira-Na, sabalikna nu jahat mah ku Mantenna dibasmi. 21 Kaula moal kendat muji ngagungkeun PANGERAN, sing sakur nu kumelip masing ngamulyakeun kana jenengana-Na nu suci, sapapanjangna. 146 1 Puji PANGERAN! Puji PANGERAN, he nyawa. 234
Mazmur 146.2-147.1 2 Kaula seja muji ka Mantenna saumur hirup, mo petot-petot pupujian ka Allah kaula sapanjang gumelar. 3 Ulah ngaharep ka para pamingpin nu sipat manusa, da moal bisaeun nyalametkeun. 4 Jalma mah ari geus paraeh jaradi deui lebu, sagala pamaksudanana ge harita musna. 5 Jamuga jalma anu boga Allahna Yakub anu baris nulungan anu muntangna ka PANGERAN, nu jadi Allahna, 6 nu ngadamel langit jeung bumi, laut katut saeusina, sabab Mantenna tetep satia kana jangji-Na. 7 Mantenna ngabela hak jalma-jalma anu dikaniaya, maparin dahareun ka jalma nu lapar. PANGERAN ngabebaskeun para sakitan, 8 ngabeuntakeun anu lalolong, ngahudangkeun anu lalabuh, miasih ka jalma nu jujur. 9 PANGERAN rumaksa ka nu ngumbara, di nagri urang, nulungan ka randa-randa jeung para pahatu, sabalikna rarancang jalma jahat mah ku Mantenna disina gagal. 10 PANGERAN jumeneng Raja salalanggengna, eh Sion! Allah anjeun baris marentah salalanggengna. Puji PANGERAN! 147 1 Puji PANGERAN! Sabab muji ka Allah teh hade, muji ka Mantenna teh estu bener tur matak resep. 235
Mazmur 147.2-14 2 PANGERAN ngadegkeun deui Yerusalem, mulangkeun urang ti pangbuangan. 3 Hate nu ancur ku Mantenna disina cageur, raheut-raheutna dibeberan. 4 Bentang-bentang ku Mantenna dipasti jumlahna, sarta masing-masing dipaparinan ngaran. 5 Gusti urang teh hebat jeung agung kabijaksanaana-Na teu aya wates-wangenna. 6 Kaom lemah ku Mantenna dicengkatkeun, sabalikna nu jahat mah ku Mantenna diidek dina taneuh. 7 Sanggakeun kidung pamuji ka PANGERAN, tabeuh kacapi pikeun Allah urang. 8 Mantenna nyebarkeun mega di awang- awang, ngayakeun hujan keur nyiraman bumi, melakan pasir-pasir ku jujukutan, 9 Mantenna maparin parab ka sasatoan, maraban anak gagak anu disarada marenta. 10 Karesep PANGERAN lain kuda nu baredas, lain prajurit nu gagah wani; 11 karesep-Na teh nya eta anu hormat ka Mantenna, anu ngaharep kana satia asih-Na. 12 Puji PANGERAN, he Yerusalem! Puji Allah maneh, he Sion! 13 Sabab Mantenna geus nohagakeun panto gapura maneh, ngaberkahan rahayat maneh. 14 Mantenna ngajadikeun daerah maneh aman jeung kerta, sarta nyukup ka maneh ku gandum anu pangalusna. 236
Mazmur 147.15- 148.6 15 Mantenna maparin parentah ka bumi, sarta naon bae sapangandikana gancang ngajadi. 16 Mantenna ngamparkeun salju lir simbut, nyebarkeun halimun anu kawas lebu. 17 Mantenna nurunkeun hujan es lir batu karikil, taya nu kuat nangankeun tirisna! 18 Sarta ku parentah-Na keneh eta es teh leyur, Mantenna niup angin, cor cai ngalocor. 19 Mantenna maparin amanat ka umat-Na, maparinkeun parentah jeung hukum-Na ka Israil. 20 Bangsa-bangsa sejen taya anu dipaparinan saperti kitu, maranehna mah teu nyarahoeun kana hukum-hukum Mantenna. Puji PANGERAN! 148 1 Puji PANGERAN! Puji PANGERAN ti sawarga, ku aranjeun, nu araya di tempat luhur. 2 Puji Mantenna, he para malaikat-Na, puji, he wadyabalad sawarga. 3 Puji Mantenna, he bulan jeung panonpoe, puji, he bentang-bentang anu baranang! 4 Puji Mantenna, he langit satungkebing langit, puji, he sagala cai di luhur langit. 5 Puji jenengan PANGERAN ku sakabeh, sabab sakabehna ge dijadikeunana ku pangandika-Na. 6 Nya ku pangandika-Na sakabehna langgeng merenah satempatna-satempatna, taya nu bisa ngalawan. 237
Mazmur 148.7-149.2 7 Puji PANGERAN, he pangeusi bumi, he mahluk-mahluk raksasa pangeusi laut-laut jeung sagara-sagara; 8 he kilat jeung hujan es, salju jeung mega, jeung angin topan anu nurut kana parentah-Na. 9 Puji Mantenna, he gunung-gunung jeung pasir-pasir, he tangkal bubuahan jeung leuweung-leuweung, 10 sato-sato leuweung jeung sato-sato ingu, sato-sato nu ngarayap jeung manuk-manuk. 11 Puji Mantenna, he para raja katut bangsa-bangsa, para pangeran jeung para pangereh lianna, 12 para perjaka jeung para mojang, nu karolot kitu deui barudak. 13 Kabeh kudu muji jenengan PANGERAN! Sabab jenengan Mantenna leuwih agung ti sakabeh, kaagungana-Na luhureun bumi jeung langit. 14 Mantenna geus nguatkeun bangsa salira-Na, nepi ka Mantenna dipuji ku sakabeh umat-Na, nya eta bangsa Israil, anu kacida diasih ku Mantenna. Puji PANGERAN! 149 1 Puji PANGERAN! Nyanyikeun lagu anyar pikeun PANGERAN, puji Mantenna dina pagempungan umat-Na anu satia! 2 Mangka suka, Israil, ku karana Khalik maneh; mangka gumbira, urang Sion, ku karana raja maraneh! 238
Mazmur 149.3-150.6 3 Puji jenengana-Na ku igel, puji Mantenna ku terebang jeung kacapi. 4 PANGERAN ngaraos suka ka umat-Na; nu rendah hate ku Mantenna dihormat, dipaparin kaunggulan. 5 Umat Allah mangka gumbira lantaran geus jaya, mangka gerah sarta nyaranyi sapeuting jeput. 6 Sina surak masing tarik maruji ka Allah, bari nyarekel pedang seukeut, 7 geusan ngelehkeun bangsa-bangsa, geusan ngahukum jalma-jalma; 8 geusan ngabarogod raja-rajana ku rante, geusan ngabarogod para pamingpinna ku rante beusi, 9 geusan ngahukum bangsa-bangsa sakumaha parentah Allah. Ieu teh kaunggulan umat Allah. Puji PANGERAN! 150 1 Puji PANGERAN! Puji Allah di jero Bait-Na! Puji pangawasa-Na di sawarga! 2 Puji padamelana-Na anu rarongkah, puji kaagungana-Na anu unggul. 3 Puji Mantenna ku sora tarompet, puji ku sora kacapi jeung gambus. 4 Puji Mantenna ku sora kendang jeung ku igel, puji ku sora kacapi jeung suling. 5 Puji Mantenna ku sora kolonangna genta puji ku sora kelenengna lonceng. 6 He sakur mahluk hirup, puji PANGERAN! Puji PANGERAN! 239
Amsal 1 1 Ieu siloka-siloka Suleman, putra Daud, raja Israil. 2 Ieu siloka-siloka teh geusan nungtun urang supaya nyaho kana hikmah jeung atikan, supaya bisa neuleuman pitutur-pitutur anu marunel. 3 Oge ngadidik sangkan hirup urang sugih pangarti, jujur, bener jeung adil. 4 Kitu deui mere luang ka nu taya pangalaman, mere papatah ka nu ngarora sangkan jembar kanyaho. 5 Malah nambahan kaweruh nu geus laluhung, ngawuwuh pangarti ka nu geus laloba elmu, 6 sangkan ngarti kana hartining siloka anu nyamuni, bisa neuleuman pituturna jalma-jalma bijaksana. 7 Pikeun meunangkeun kanyaho, jalma teh kudu boga rasa hormat jeung sieun ku PANGERAN. Jalma bodo mah teu ngahargaan kana hikmah sarta embungeun diajar. 8 Anaking! Turutkeun papatah nu jadi bapa, gugu pitutur nu jadi indung. 9 Papatahna matak alus kana ahlak, lir kongkorong atawa sorban nambahan pantes kana dangdanan.
Amsal 1.10-22 10 Anaking! Mun aya nu jahat ngagoda, kahade ulah kabawa. 11 Bisi upama carekna, "Euy, urang datangan Si Anu, urang paehan. Geura resep mergasana, sanajan taya pasalna. 12 Ayeuna mah ingkeun sina ngeunah- ngeunah heula. Tapi ati-ati mun urang geus datang, jangji paeh ku urang! 13 Barang-barangna urang rampas, urang akutan ka imah. 14 Hayu, engke dibere bagian." 15 Kade anaking, tong daek. Anggur jauhan. 16 Maranehna teu betah cicing lamun can nyieun kajahatan, salawasna ngan hayang geura maehan. 17 Mun manuk geus nyahoeun ti heula, cumah ditaheunan oge. 18 Tah jelema anu kitu, ibarat naheunkeun burang eukeur dirina sorangan, keur mergasa nyawana sorangan. 19 Memang kitu jalma nu hirupna tina rarampog, tega kana patina sorangan. 20 Tah dengekeun, hikmah cumeluk ti jalan-jalan, ti pasar-pasar, 21 ti lawang-lawang gapura, ti tempat-tempat jelema karumpul. 22 Cecelukna, "Eh, nu barodo! Arek kajongjonan bae bodo balilu? Iraha rek resep moro kanyaho? Na teu harayang dialajar? 2
3 Amsal 1.23-32 23 Dengekeun ari kami negor, kami rek mere pepeling, sarta ngabagi kanyaho kami ka maraneh. 24 Aranjeun ku kami geus dicalukan, diondang, tapi arembung ngadenge, kami henteu dipalire. 25 Maraneh teu daraek malire pepeling kami, jeung arembung diingetan. 26 Rasakeun engke, ana katarajang kasusah, kami mah rek nyeungseurikeun. Ku kami rek dipupuas mun aranjeun ditempuh bancang pakewuh, 27 anu datangna kawas angin ngagelebug, mawa topan kasusahan, maraneh nu ngarasa nyeri jeung susahna. 28 Ti dinya kakara aranjeun sasambat ka hikmah, tapi ku kami mo dipiduli. Kami ku aranjeun diteangan dikotektak, tatapi hamo kapanggih. 29 Bongan aranjeun enggeus mikageuleuh kanyaho, sarta salawasna embung bae sieun ku PANGERAN teh. 30 Maraneh tara daraek narima nasehat- nasehat kami atawa malire kana panegor- panegor kami. 31 Kalakuan aranjeun kitu baris malindes ka diri, temahna jadi nyiksa ka sorangan. 32 Jalma tuna pangalaman, paeh ku lantaran mangsabodokeun hikmah. Jalma bodo, paehna ku lantaran teu pisan malire ka hikmah.
4 Amsal 1.33-2.11 33 Sabalikna sing saha anu ngagugu ka kami, hirupna tangtu rahayu, salamet tur euweuh pikalewangeun." 2 1 Regepkeun anaking, ieu Bapa rek papatah. Poma ulah mopohokeun nu ku Bapa diucapkeun. 2 Sakur nu jadi piwuruk, lenyepkeun sarta hartikeun. 3 Enya, kudu nunuhun menta kanyaho, kudu neda-neda menta pangarti. 4 Pek kotektak mangka gemet, lir neangan perak atawa pependeman. 5 Lamun eta dipilampah, engke hidep nyaho naon hartina sieun ku Allah, sarta bakal meunang kanyaho tina hal Allah. 6 Karana kapinteran teh estu kurnia ti Allah. Kanyaho reujeung pangarti, asalna nya ti Mantenna. 7 Mantenna nyayagikeun pitulung panangtayungan, ka jalma anu bener satemenna, 8 ngaraksa jalma nu hade ka pada kaula, ngaping jalma anu tumut ka Mantenna. 9 Lamun papatah Bapa digugu, hidep bakal nyaho naon ari adil, temen jeung jujur, nyaho ka anu kudu dipilampah. 10 Tangtu jadi bijaksana, tur bakal ngarasa bagja dumeh sugih ku kanyaho. 11 Pangarti hidep bakal ngajaring, paham bakal ngajaga,
5 Amsal 2.12-3.1 12 nyegah tina lampah salah, ngajauhkeun ti jelema-jelema nu sasar omonganana, 13 ti anu naringgalkeun jalan anu lempeng, nyorang jalan nu poek, 14 ti jalma-jalma anu betah dina salah, nu resep milampah jahat, 15 anu hirupna teu make pangered, anu teu beunang diandel. 16 Hidep baris kuat moal kabengbat ku awewe nu barejad ahlak, ahli ngolo-ngolo jeung ngagelo, 17 nu sok serong ti salakina, anu poho kana sumpah suci akad nikah. 18 Sakali hidep nyampeurkeun awewe kitu, sasat nyampeurkeun ajal. Indit ka awewe kitu sarua jeung indit ka enggon nu paeh. 19 Lalaki nu datang nemonan awewe kitu, tara bisa mulang deui, tara nyorang deui jalan anu brasna kana hirup. 20 Nu matak hidep kudu niru lakuning jalma satuhu, anu hirupna saestu. 21 Sakur anu hirupna satemenna, jalma anu taya kuciwana, baris ngancik di dieu, di tanah nagara urang. 22 Demi nu daroraka mah ku Allah baris didudut, nu jarahat baris dicabut ti dinya, lir tangkal anu dirabut jeung akar-akarna. 3 1 Anaking, ulah poho ka papatah Bapa. Nu ku Bapa diucapkeun, omat ku hidep ingetkeun.
Amsal 3.2-13 2 Sabab eta teh matak hade untung sarta panjang umur. 3 Ulah tinggal ti satia jeung satuhu, kongkorongkeun eta teh dina beuheung, tulis dina sanubari. 4 Lamun kitu tangtu ku Allah dimanah, ku jalma dipikaresep. 5 Kudu temen ngandel ka PANGERAN. Ulah sok ngandelkeun kanyaho sorangan. 6 Dina sagala laku lampah masing inget ka PANGERAN, tangtu Mantenna nuduhkeun jalan nu lempeng. 7 Poma ulah boga angkeuh pinter sorangan, anggur masing sieun ku PANGERAN, nyingkah tina lampah salah. 8 Lamun kitu, eta teh ibarat ubar, kana raheut matak cageur, tur kanyeri oge nyingkir. 9 Masing hormat ka PANGERAN ku ngabaktikeun sagala rupa hasil bumi lahan hidep anu panghadena. 10 Engke leuit hidep buncir, cianggur ceuyah, ngaleuya mo kawadahan. 11 Anaking, ulah nampik lamun ku PANGERAN dipeperih. Tarimakeun ulah sungkan, eta teh pepeling. 12 Mana dipeperih ge tandaning hidep dipiasih, lir bapa meperih anak anu dipikanyaah. 13 Bagja jalma anu meunang hikmah, anu meunang pangarti. 6
Amsal 3.14-27 14 Sabab eta leuwih untung batan boga perak, pangajina leuwih ti batan emas. 15 Hikmah leuwih hargana ti batan permata, sagala rupa anu dipikahayang ku hidep moal bisa nyaruaan eta. 16 Hikmah nungtun kana panjang umur, parek rejeki tur mulya harkat. 17 Hikmah matak nyenangkeun, hirup ngahenang-ngahening. 18 Nya bagja anu boga hikmah, hirup teh jadi milikna. 19 PANGERAN ngadegkeun bumi ku hikmah- Na. Ngadegkeun langit ku pangartos-Na. 20 Ku hikmah Mantenna, cur-cor walungan ngalocor, Mantenna ngayakeun mendung sangkan bumi meunang hujan. 21 Anaking, cekel sing pageuh hikmah, jeung akal budi, ulah dilesotkeun. 22 Eta nu baris ngalantarankeun hidep bagja jeung jamuga. 23 Bakal tengtrem urang nya leumpang, moal kungsi titajong-tajong acan. 24 Sare-sare jongjon da euweuh kakeueung, tibra nepi ka isuk. 25 Moal sieun kagerebeg ku bahla nu datangna jeg angin topan, moal cara nu sok kaalaman ku nu jarahat. 26 Sabab hidep dijaring ku PANGERAN, diraksa sangkan ulah keuna jiret. 27 Iraha bae ge kudu nulung ka nu butuh, sabisa-bisa. 7
Amsal 3.28-4.3 28 Lamun tatangga menta tulung ulah ditembalan, "Isukan bae." Bisa harita mah harita keneh tulungan. 29 Ulah sok ngarancang kajahatan ka sasama, kapan manehna teh hirup bareng- bareng jeung urang sarta percaya ka urang. 30 Ulah cekcok taya sabab jeung jelema anu henteu nyieun kua-kieu ka hidep. 31 Ulah sirik ka nu telenges, jeung ulah hayang nurutan. 32 Sabab nu adatna jahat teh kagiruk PANGERAN. Sabalikna jalma anu satuhu mah jadi kapercayaan Mantenna. 33 Jalma jahat, rumah tanggana ku PANGERAN diterapan panyapa. Rumah tangga jalma satuhu mah diberkahan. 34 Mantenna henteu butuh ku nu adigung. Ari nu rendah ati mah ku Mantenna baris dipiasih. 35 Jalma bijaksana ngaranna bakal seungit. Jalma bodo bakal tambah-tambah hina. 4 1 Barudak, dengekeun papatah bapa maraneh. Regepkeun supaya boga pangarti. 2 Ieu piwuruk hade paedahna, kudu diingetkeun pisan. 3 Bapa teh anak tunggal. Bapa keur budak keneh, 8
9 Amsal 4.4-14 4 ku Ama sok diwurukan. Saurna, "Ingetkeun papatah Ama, ulah poho. Lampahkeun sangkan jamuga. 5 Sing meunang hikmah. Sing meunang pangarti. Kade ieu papatah teh ulah dipopohokeun atawa dilalaworakeun. 6 Ulah ngalalaworakeun hikmah, supaya urang ditangtayungan. Anggur pikadeudeuh, sabab eta teh baris nungtun kana rahayu. 7 Meunangkeun hikmah teh usaha pangpentingna. Beunangkeun pangarti ku saniskara nu geus kapimilik. 8 Sing nyaah kana hikmah, engke maraneh dijadikeun jalma mulya. Maraneh bakal jadi jalma nu kaajen, lamun mikadeudeuh hikmah, 9 nu jadi makuta dina hirup maraneh." 10 Sing ngagugu ka Bapa, anaking! Papatah Bapa bandungan sing saregep, sangkan panjang-punjung panjang umur. 11 Tah, Bapa enggeus ngajarkeun hikmah jeung jalan nu bener geusan hirup. 12 Lamun hidep ati-ati, iatna nya lampah, berekah moal manggih halangan, mun lumpat hamo titajong. 13 Ulah poho ka nu ku Bapa geus dipapatahkeun. Sabab atikan teh nya eta sakumna hirup hidep. Jadi kudu dijaga. 14 Ulah saihwan jeung jelema jarahat. Ulah nurutan adat nu daroraka.
Amsal 4.15-27 15 Ulah! Si Jahat teh jauhan. Hidep mah jongjon-jongjon bae ulah kagoda! Teruskeun enggoning nyorang jalan sorangan. 16 Jalma jahat mah mun teu ngajahat teh sok teu bisaeun hees, gedebag-gedebug panasaran can mergasa batur. 17 Kawantu keur nu jarahat mah ngajalankeun kajahatan jeung katelengesan teh geus cara kana nyatu jeung nginum. 18 Lalampahan jelema anu satuhu, saibarat srangenge medal, beuki beurang beuki caang. 19 Ari nu jahat mah sarua jeung leumpang dina poekna peuting, blug labuh, duka titajong kana naon, da matana teu nenjo. 20 Anaking, regepkeun. Dengekeun omongan Bapa. 21 Kade ulah aya anu lolos. Ingetkeun, cangreud dina ati. 22 Sing saha anu ngarti, bakal diganjar hirup hurip. 23 Masing asak nya mikir, sabab anu nangtukeun watek hirup teh nya pikiran tea. 24 Poma ulah ngomong anu lain sabenerna. Kudu pantrang bohong, cadu ngabobodo. 25 Sing teteg neuteup ka hareup, hate sing buleud sing yakin, ulah ngeluk semu era. 26 Pikir heula sing asak anu arek dipigawe, tangtu sagala anu diusahakeun teh bakal hade jadina. 27 Jauhan anu jahat, lampah sing lempeng. Poma ulah nyimpang ti jalan anu bener. 10
Amsal 5.1-13 5 1 Anaking, tengetkeun jeung regepkeun ieu hikmah jeung pangarti ti Bapa, 2 Tangtu hidep engke nyaho kumaha kuduna mawa diri sarta kumaha kuduna nyarita, nyirikeun yen boga kanyaho. 3 Biwir pamajikan batur kareueutna lir madu, nyiumna lemes lir lemesna minyak jetun. 4 Tapi dina sanggeusna, ngan kari paitna, kari peurihna. 5 Awewe kitu bakal nyered maneh ka tempat nu maot, da leumpangna ge moro ajal. 6 Dirina henteu tetep dina jalan anu nuju kana hirup, tapi sasab ngalantur, tapi teu ngarasaeun yen ngalantur. 7 Ku sabab eta dengekeun, barudak! Bapa arek ngomong deui. Kade ulah aya anu poho. 8 Awewe kitu singkiran! Malah ka imahna ge ulah deukeut. 9 Lamun maraneh ngalayanan, tangtu leungit kahormatan, tur bakal paeh ngora-ngora ku jalma nu taya karunya. 10 Kakayaan maraneh bakal dicokot ku batur, beubeunangan usaha bakal kapiboga ku nu sejen. 11 Tungtungna ari awak geus beak ku panyakit, maraneh ngan bisa udah-aduh, 12 bari ngomong, "Ku naon atuh aing teh ijid kana nasehat? Ku naon make embung dipepelingan? 13 Aing embung ngagugu ka guru-guru, embung nurut ka aranjeunna. 11
Amsal 5.14-6.2 14 Nyaho-nyaho aing teh geus hina dina panenjo jalma rea." 15 Anu matak sing satia ka pamajikan. Kanyaah teh tamplokkeun ka dinya wungkul. 16 Anak ti awewe sejen mah moal aya pigunaeunana ka hidep. 17 Anak sah nu kudu dimumule teh, sina gede, ngarah engkena bisa ngabantu-bantu, lain nu sejen. 18 Anu matak sing ngarasa bagja ku pamajikan. Teangan kasukaan jeung mojang anu ku hidep dikawin, 19 mojang manis jeung tangginas lir mencek; sing katarik ku geulisna, jeung sing bagja ku cintana. 20 Keur naon anaking micinta awewe sejen? Keur naon leuwih kapincut ku kageulisan pamajikan batur? 21 PANGERAN maha uninga kana sagala kalakuan hidep. Ka mana ka mana ge hidep hamo leupas tina panalingaana-Na. 22 Dosana jelema jahat teh lir tataheunan nu bakal ngajiret dirina sorangan, 23 tungtungna paeh lantaran teu bisa ngawasa diri. Ku tina bodo-bodona ahirna tigebrus ka liang kubur. 6 1 Anaking, kungsi hidep kalepasan jangji ka batur, jangji rek mangmayarkeun hutangna? 2 Kungsi hidep kacangcang ku ucap sorangan, kabeulit ku jangji pribadi? 12
Amsal 6.3-15 3 Lamun kungsi, atuh hidep kaereh ku itu. Tapi Bapa seja mituahan. Buru-buru tepungan ka ditu, wayahna balaka teu sanggup. 4 Tong diengkekeun, komo diselang sare atawa reureuh heula mah sanajan sakeudeung ge. 5 Geuwat ngejat tina eta kaayaan, lir manuk atawa uncal ngejat kabur ti nu moro. 6 Jalma kedul kudu nengetan petana sireum. 7 Euweuh nu ngapalaan, euweuh nu ngatur, euweuh nu marentah, 8 tapi sakitu rarajinna; dina usum halodo rajin ngarumpulkeun hakaneun, keur bekelna dina usum hujan. 9 Ari si kedul rek tepi ka iraha ngarengkolna teh? Iraha arek cengkatna? 10 Majarkeun, "Ah rek ngalenyap heula sakerejep, bari sidakep reureuh sakeudeung!" 11 Tapi sabot sare, gapruk ditarajang ku kamiskinan, narajangna lir rampog bari ngabar-ngabar bedog. 12 Jelema nu jahat jeung kurang ajar, ka mana-mana ngan bohong. 13 Matana tingdarilak ngisarahan rek macikeuh. 14 Da salilana anu direkana teh ngan pidorakaeun, di mana-mana ngan nyebar picilakaeun. 15 Ku sabab kitu hamo barisa sumingkir tina musibat, nepi ka tumpes. 13
Amsal 6.16-27 16 (6:16-19) Aya tujuh perkara anu jadi kacua PANGERAN anu teu meunang diantep, nya eta: Sikep nu sombong, sungut nu bohong, leungeun nu maehan jalma teu salah, pipikiran nu ngareka kamurkaan, suku anu gura-giru kana kajahatan, saksi anu bohong deui, bohong deui, jeung jelema anu ngadu-ngadukeun babaturan. 17 (6:16) 18 (6:16) 19 (6:16) 20 Anaking, lampahkeun papatah Bapa, tuturkeun pitutur indung. 21 Gumatikeun salawasna, cangcang dina sanubari. 22 Piwurukna baris nungtun ari keur lumaku, purah ngaping ari ti peuting, mere luang ari ti beurang. 23 Pituahna ibarat cahya ngagebray. Panggeuingna lir guru pituduh hirup, 24 anu baris nyandet hidep sangkan teu ka awewe bangor, sangkan teu kagembang ku pangwujuk pamajikan batur. 25 Tong kagoda ku kelet matana, tong kataji ku geulisna. 26 Awewe palacuran bisa disewa ku harga dahareun sapiring, tapi jinah jeung awewe batur mah kudu dibayar ku nyawa. 27 Bisa hidep mawa seuneu dina harigu, bari baju teu kaduruk? 14
Amsal 6.28-7.5 28 Lamun hidep leumpang nincak ruhak, piraku dampal suku teu melepuh. 29 Tah bahlana jinah ka pamajikan batur teh ibarat kitu. Anu mirucaan kitu moal teu cilaka. 30 Maling dahareun onaman pedah ku bawaning lapar, moal dihina-hina teuing; 31 najan kitu ari kacerek mah kudu mere ganti, malah nepi ka kudu tujuh kalieun, kapaksa nguculkeun pangaboga. 32 Ari jinah mah istuning lampah teu jeung pikiran. Sasat nyilakakeun maneh, 33 bakal dihina jeung diteunggeulan, ngaran jadi goreng sapapanjangna. 34 Moal aya anu nandingan ngentabna hate salaki anu dipangnyelewengkeun. Ngunek-ngunekna taya basakeuneunana. 35 Ditebus ku naon bae oge asa najis narimana. Amarahna moal punah ku pangruruba. 7 1 Anaking, ingetkeun papatah Bapa. Piwuruk nu enggeus-enggeus ulah poho. 2 Jalankeun sangkan jamuga. Lampahkeun sakumaha ceuk Bapa. Jaga eta teh sing ati-ati sakumaha kana siki panon. 3 Mumule sapapanjangna, tulis dina ati. 4 Anggap hikmah teh dulur awewe, pangarti jieun sobat dalit, 5 anu baris ngajaring hidep sangkan teu kagoda ku pamajikan batur, ku awewe pangoloan. 15
Amsal 7.6-19 6 Hiji mangsa Bapa di imah ngalong tina jandela. 7 Katenjo aya barudak ngora, can baroga luang. Aya saurang anu sologoto pisan, 8 leumpang ngaliwat pengkolan palebah imah hiji awewe. Ari ka dinyana 9 wanci sareupna. 10 Awewe teh nyampeurkeun, meunang dangdan kumaha biasa awewe bangor, arek ngeret. 11 Nyampeurkeunana teu asa-asa, euweuh kaera, kawantu kembang jalan, 12 geus tuman megat di pengkolan- pengkolan, di sisi jalan, di pasar. 13 Budak ngora tea jol-jol ditangkeup jeung digalemoh, bari diteuteup beungeutna. Pok diolo, pokna, 14 "Euceu teh wajib mere kurban kasalametan, ari poe ieu eta nadar teh geus kabayar. 15 Sukur encep aya di dieu, memang keur diteangan. 16 Ranjang geus beunang euceu ngamparan ku sepre kembang-kembang ti Mesir, 17 malah meunang nyeungitan ku emur, candana jeung kayu manis. 18 Yap geura urang ka rorompok, urang sosonoan masing wareg sawewengi, urang silih keukeupan. 19 Keun bae akangna mah da keur teu aya, keur nyaba jauh. 16
17 Amsal 7.20-8.4 20 Saurna mah bade dua minggu, da nyandak artos seueur pisan." 21 Kitu ngolona ka budak ngora teh, paromanna marahmay, atuh budak ngora teh teu bisa nampik. 22 Ngiclik budak ngora teh nuturkeun, lir sapi nu ditungtun rek dipeuncit, lir uncal nyampeurkeun burang. 23 Henteu engeuh yen awakna baris kapanggang ruruhit. Teu beda ti manuk anu sologoto asup kana jaring, henteu engeuh yen rek manggih bahya pati. 24 Ku sabab eta, barudak, darengekeun, perhatikeun ieu papatah Bapa. 25 Kade ulah nepi ka ngiclik eleh ku awewe kitu. 26 Geus loba lalaki anu ancur ku nu kitu nepi ka naremahan pati. Geus meh teu kaitung. 27 Datang ka imah awewe kitu teh sarua jeung asup ka tempat nu maraot, ibarat jalan torobosan nu brasna kana paeh. 8 1 Dengekeun, hikmah teh cumeluk, budi akal menta dipirosea. 2 Nangtungna di tempat nu laluhur, di sisi jalan jeung di parapatan. 3 Lebah kaca-kaca nagara, gigireun lawang ka kota, cumelukna: 4 "He umat manusa! Kami sumeja pepeling. Kami cumeluk ka unggal jalma pangeusi dunya.
18 Amsal 8.5-16 5 Sangkan nu acan sawawa jadi sawawa, anu burung ngajadi jelema luhung. 6 Regepkeun! Pitutur kami kabeh pinunjul, saestuna, satemenna. 7 Anu dipedar ku kami perkara anu sayakti, sabab bohong teh kacua kami. 8 Pitutur kami kabeh saestu, taya nu palsu, jeung lain geusan nipu. 9 Pikeun anu nyaring pikir tangtu eces. Pikeun anu asak warah, tangtu bruh-breh. 10 Ti batan milih perak, mending milih pitutur kami. Ti batan milih emas, mending milih kanyaho. 11 Kami teh hikmah, punjul ti batan permata. Kabeh panyileukan maneh, moal ngungkulan ka kami. 12 Kami teh hikmah, boga akal budi, kanyaho jeung panalar anu sehat. 13 Sieun ku PANGERAN, eta cua kana dosa. Adigung reujeung gumede kacua kami, kitu deui adat jahat reujeung omongan palsu. 14 Kami nu ngarang tarekah, kami anu ngajalankeunana. Kami nu boga pangarti. Tur kami digjaya. 15 Kami nyokong raja-raja, ngaping ngatur karajaan, ngabantu para pangagung nyusun hukum kaadilan. 16 Pamarentah-pamarentah di dunya, ahli- ahli nagara jeung para gegeden, jarenengna teh ku lantaran kami.
Amsal 8.17-28 17 Kami nyaah ka anu nyaah ka kami. Sing saha nu neangan kami, tangtu bisa papanggih. 18 Kami bisa mere kasugihan, harkat, kaharjaan katut kayaktian. 19 Sagala perkara anu ti kami, punjul ti emas nu pangendahna, punjul ti perak nu pangmurnina. 20 Kami nyorang jalan anu bener, nuturkeun jalan kaadilan. 21 Jalma nu nyaah ka kami, ku kami diwaris kakayaan, imahna dipinuhan dunya brana. 22 Di antara ciciptan PANGERAN katut dadamelana-Na, kami anu pangheulana dicipta ti jaman purwa. 23 Kami digelarkeun pangheulana, memeh gumelarna alam dunya. 24 Samemeh aya sagara, samemeh aya cinyusu-cinyusu, kami geus lahir ti jaman beh ditu. 25 Medal saheulaeun gunung-gunung, lahir memeh pasir-pasir tingjalegir. 26 Nya samemeh PANGERAN ngadegkeun bumi jeung daratanana, samemeh aya taneuh sakeprul. 27 Kami nyaksian Mantenna ngadegkeun langit, nyaksian Mantenna mentangkeun cakrawala luhureun sagara. 28 Nyaksian Mantenna ngayakeun mega di langit, nyaksian Mantenna mukakeun sumber-sumber cai sagara. 19
Amsal 8.29-9.4 29 Nyaksian Mantenna marentah ka laut, sangkan ulah pasang liwat ti misti. Nyaksian Mantenna masangkeun pademen bumi. 30 Kami nyarengan Mantenna lir ahli adegan. Kami jadi sumber kasugemaan manah-Na sapopoe. Kami bagja aya di payuneuna-Na. 31 Kami sugema nenjo alam dunya, sarta kataji ku umat manusa. 32 Para nonoman, raregepkeun! Turutkeun pitutur kami, tinangtu bagja. 33 Lenyepkeun sakur anu ku kami diwurukkeun. Hikmah teh ulah dimomorekeun. 34 Sing saha anu ngagugu ka kami, tinangtu bagja hirupna, sapopoe ngajaga dina panto kami, ngadago dina lawang ka imah kami. 35 Jelema nu bisa manggihkeun kami, ngamilik hirup, sarta kamanah ku PANGERAN. 36 Anu teu bisa manggihkeun kami, eta teh nyangsara maneh. Anu ngewa ka kami, tandaning cinta kana paeh." 9 1 Hikmah geus ngadegkeun imahna, tihangna tujuh. 2 Keur kaperluan pesta, sasatoan geus dipangmeuncitkeun, kitu deui anggurna geus dicampur sarta idangan geus sayagi. 3 Seug miwarang lanjang-lanjang, sina cumeluk kieu ti tempat nu pangluhurna di kota, 4 "Nu barodo ka darieu!" Ari ka nu gejul, saurna teh, 20
21 Amsal 9.5-15 5 "Hiap dahar di imah kami. Inum anggurna beunang kami nyampuran. 6 Lamun hayang jamuga, geura tinggalkeun lingkungan jalma-jalma barodo teh, taluturkeun jalan pangarti." 7 Jelema sombong dielingan teh kalah ka ngajebian, jelema jahat diingetan teh kalah ka ngambek. 8 Nu sombong mah teu kudu dipepelingan, kalah ka matak dipikangewa. Teu cara ngageuing ka nu bijaksana, tangtu ditarimakeun. 9 Keur nu bijaksana mah nasehat urang teh matak nambahan kabijaksanaanana. Naon bae anu diomongkeun ka jelema bener, tangtu matak nambahan kanyahona. 10 Pikeun jadi bijaksana, kudu boga rasa hormat jeung sieun ku PANGERAN. Nyaho ka Nu Maha Suci, baris meunang ngarti. 11 Hikmah teh bakal mere umur panjang ka maneh. 12 Mun maneh boga hikmah, nu untung nya maneh keneh. Sabalikna lamun maneh nolak hikmah, maneh keneh anu rugi. 13 Kabodoan teh ibarat awewe anu cerewed, teu boga pikiran, teu boga kaera, 14 ngalong di lawang, atawa diuk anjeucleu dina korsi, di tempat anu pangluhurna di kota, 15 ngadon gera-gero, ka nu laliwat, anu keur malikiran urusanana sorangan.
Amsal 9.16-10.8 16 Ari pokna, "Heuy nu teu boga pikiran, ka dieu!" Ari ka nu gejul pokna teh, 17 "Cai beunang maling karasana leuwih amis. Kadaharan beunang maling karasana leuwih ngeunah." 18 Korban-korbanna teu nyarahoeun, yen anu nyimpang ka manehna tinemu jeung ajalna di dinya, anu geus arasup ka jero imahna ayeuna geus araya di dunyana nu paraeh. 10 1 Ieu pituah-pituah Suleman: Anak pinter bapa nu bungah. Anak gejul indung nu nalangsa. 2 Harta banda beunang teu jujur, moal aya berekahna. Ari jujur mah matak rahayu. 3 Jalma bener ku PANGERAN moal diantep kalaparan. Jalma jahat mah angen-angenna ku PANGERAN dipegat sina teu laju. 4 Nu kedul baris muluntu. Anu getol mah pibeunghareun. 5 Anu rajin ngumpulkeun pare dina usum dibuat eta jelema binangkit. Anu kebluk dina usum panen mah jelema pikacelaeun. 6 Jelema bener baris narima berekah. Ucapan jalma jahat mah ngandung niat nu telenges. 7 Jelema bageur mah mangrupa berekah, bakal dipikatineung, sabalikna nu jahat mah baris tereh kapopohokeun. 8 Jalma binangkit, daek narima pituah. Nu gejul omonganana mah baris tijuralit. 22
23 Amsal 10.9-19 9 Jalma jujur bakal lulus mulus. Nu teu jujur mah pasti kabitur. 10 Jalma anu sumput salindung ngadatangkeun kasusah. Jalma nu wani mere panggeuing mah ngusahakeun karapihan. 11 Pitutur jelema hade teh jadi sumberna hirup. Ucapan jelema jahat mah ngandung niat nu telenges. 12 Kaceuceub teh ngahudang picekcokeun, ari kanyaah mah hampuraan kana sagala kasalahan. 13 Jalma nu luhur pangarti, omonganana ngareusi. Jalma gejul mah geus sapantesna mun kahukum. 14 Jalma pinter sanggup ngudag sagala pangarti. Sabalikna anu gejul mah saucap-ucapna teh dareukeut ka pibahlaeun. 15 Kakayaan ngabenteng jalma baleunghar. Kamiskinan mah ngabinasa nu mariskin. 16 Kahadean teh ganjaranana hirup jamuga. Ari dosa mah kalah ka nungtun kana dosa deui. 17 Jalma nu daek nampa panggeuing tangtu salamet. Anu embung disalahkeun mah hirupna dina bahaya. 18 Jalma anu nyumputkeun kangewa, eta ngabohong. Jalma anu resep ngupat mah eta teh jelema gejul. 19 Beuki loba omong beuki loba masiat. Jalma lantip budi mah resep keneh balem.
Amsal 10.20-30 20 Pitutur jelema bener saibarat perak tulen. Ari jalma jahat mah pipikiranana taya hargana. 21 Pitutur jelema bener matak untung jalma rea. Sabalikna jalma gejul mah paeh ku kagejulanana. 22 Berkah PANGERAN nu ngabeungharkeun teh, ari saukur getol mah moal matak nambahan beunghar. 23 Jalma gejul resep kana lampah teu uni. Nu luhur pangarti mah mikaresep kana hikmah. 24 Jalma bener bakal laksana kahayangna. Ari nu jahat mah kalah ka meunang anu dipikasieun. 25 Ana datang topan, nu gejul kapangpengkeun, ari nu jujur mah salamet. 26 Nitah ka nu kedul mah matak bae jengkel, mun cuka mah matak linu kana huntu, mun haseup matak peurih kana panon. 27 Sieun ku PANGERAN matak panjang umur, da nu jahat mah paehna ge samemeh mangsa. 28 Harepan jelema bener matak ngabungahkeun. Ari jelema jahat mah harepanana mubadir. 29 Jalma jujur ku PANGERAN diraksa. Jalma salah mah dibinasa. 30 Jelema bener salawasna reugreug. Ari nu jahat mah moal bisa tetep nyicingan tanah. 24
Amsal 10.31-11.10 31 Jelema bener nyaritana wijaksana. Ari jelema anu sok goreng sungut mah, letahna baris diured. 32 Jelema bener nyaho kana pitutur anu aya maunatna. Jelema jahat mah saucap-ucapna teh panipuan wungkul. 11 1 PANGERAN mikangewa ka nu make timbangan curang. Mantenna misuka ka nu nimbangna bener. 2 Jalma adigung bakal meunang pamoyok, mending oge handap asor. 3 Jalma hade ditungtun ku kajujuran. Jalma curang bakal cilaka ku curangna. 4 Dina waktu geus nyanghareup kana ajal, harta banda taya hartina kajujuran mah matak rahayu. 5 Keur jalma hade mah jujur teh matak nguntungkeun hirup. Ari jalma jahat mah sok nyilakakeun maneh. 6 Kaadilan nyalametkeun jalma jujur. Ari tukang cidra cilaka ku sarakahna. 7 Jalma jahat ana paeh, harepanana ge paeh. Harta banda teu bisa dipake andelan. 8 Kasusahan moal datang ka jalma saleh, datangna ka jalma jahat. 9 Omongan jalma jahat matak binasa, sabalikna hikmah jelema saleh mah matak salamet. 10 Anu jujur ana meunang bagja, sanagara milu suka. Sabalikna jalma jahat mah ana paeh pada nyurakan. 25
Amsal 11.11-21 11 Ku restuna jalma-jalma jujur, kota bisa alus. Sabalikna ku omongan jalma-jalma jahat mah kota teh ruksak. 12 Ngahina batur kalakuan anu gejul. Nu lantip mah sungutna repeh. 13 Jelema laer biwir moal bisa dibawa rasiah. Sabalikna nu satia layak dipercaya. 14 Bangsa bakal runtuh lamun taya anu mingpin, sabalikna bisa kuat lamun loba juru nasehatna. 15 Ulah sasanggupanan mangnanggungkeun hutang batur, bisi kaduhung. Leuwih aman teu pipilueun. 16 Istri lungguh mah hormateun, sabalikna awewe teu boga budi mah nista. Jalma kedul mustahil rek boga duit. Nu rikat usahana mah pibeunghareun. 17 Lamun urang bageur tangtu loba anu mikaheman. Kejem mah sarua jeung nyiksa maneh. 18 Jelema jahat mah najan beubeunangan ge taya mangpaatna. Sabalikna mun pagawean urang bener, tangtu meunang ganjaran. 19 Boga niat rek milampah hade tangtu baris jamuga. Tapi mun keukeuh boga niat jahat, tinangtu bakal tiwas. 20 Angen-angen jahat kaceuceub PANGERAN, ari lampah bener nyukakeun kana manah-Na. 21 Sing yakin, nu jahat tangtu dihukum, nu bener tangtu luput tina siksaan. 26
Amsal 11.22-31 22 Istri geulis tanpa kaperyogaan, saibarat anting emas dina cungur bagong. 23 Angen-angen jelema bener, salawasna alus jadina. Sabalikna jelema jahat, ana kahayangna laksana, matak ambek saban jalma. 24 Aya jalma anu bisa samemena make duitna, tapi kalah ka beuki beunghar. Ari nu pohara cecelna kalah ka tambah kokoro. 25 Nu balabah babari meunang rejeki. Nu resep tutulung babari meunang pitulung. 26 Anu sok nahan pare ngadago undakna harga bakal pada nyumpahan. Ari dijual harita mah pada maruji. 27 Maksud maneh lamun hade tangtu pada ngahargaan. Sabalikna neangan pisusaheun mah tangtu meunang kasusahan. 28 Nu umangkeuh ku kabeungharan baris ragrag ngoleang, lir daun murudul usum muguran. Sabalikna jalma bageur baris subur, lir tangkal gomplok daunna. 29 Nu nyusahkeun kulawarga matak moal boga naon-naon. Nu barodo salawasna kudu ngawula ka nu palinter. 30 Jalma bener mah ngahirupan, jalma telenges mah ngarampas nyawa. 31 Lamun jalma bener di dunya keneh geus meunang ganjaran, jalma jahat jeung boga dosa oge geus pasti baris dihukum. 27
Amsal 12.1-12 12 1 Jalma nu boga pangarti mah dibejaan salahna teh atoh. Ngan nu gejul nu embung dibebener mah. 2 PANGERAN misuka jelema bener. Ari jelema julig ku Mantenna dihukum. 3 Jalma doraka hirupna moal aman. Jalma bener mah reugreug. 4 Pamajikan bageur matak reueus matak bungah salaki. Pamajikan nu ngerakeun mah ibarat panyakit dina tulang-tulangna. 5 Jalma jujur resep terus terang. Ari tukang cidra mah ngan arek nipu. 6 Ucap-ucapan jelema jahat mah nyilakakeun. Sabalikna ucap-ucapan jelema bener mah ngajait nu keur kaancam. 7 Jalma jahat baris tumpur jeung moal boga turunan. Ari rumah tangga jelema bener mah tangtu jamuga. 8 Anu boga kapinteran tangtu pada ngajenan. Nu bodo mah pada nyapirakeun. 9 Mending jadi jelema biasa, dapon wekel kana usaha, ti batan niru-niru menak, tapi hirup seuseut seuat. 10 Jelema hade mah rumawat kana pipiaraan. Nu jahat mah telenges kana pipiaraan teh. 11 Jurutani anu wekel digawe moal kurang dahareun. Kacida bodona miceunan waktu pikeun hal nu mubadir. 12 Jalma jahat ngan nyiar pidorakaeun, ari nu bener mah hirupna teh reugreug. 28
Amsal 12.13-24 13 Jalma jahat kabeulit ku omonganana keneh. Ari ku nu jujur mah pikasusaheun ge luput. 14 Ganjaran teh gumantung kana ucap jeung laku lampah, saimbang jeung pagawean. 15 Jalma gejul mah sok ngarasa bener bae. Sabalikna nu wijaksana mah daek narima pituah. 16 Lamun jalma palung pundung, sok terus nangarkeun maneh. Ari nu lantip mah tahan ku pangweweleh. 17 Lamun maneh nyarita nu saenyana, kaadilan baris jalan. Sabalikna lamun bohong, kaadilan moal jalan. 18 Omongan anu teu dipikir heula lir pedang nojos, jero ngaraheutanana. Demi omongan anu make akal budi mah jadi tamba. 19 Bohong mah moal tahan lila-lila. Sabalikna nu saestuna mah tagen sapapanjangna. 20 Nu ngareka kajahatan, ngareka picilakaeun. Sabalikna anu nyieun pibenereun mah baris pinanggih bagja. 21 Jalma ibadah mah moal meunang mamala. Sabalikna jalma jahat tangtu meunang susah. 22 PANGERAN ngewa ka tukang bohong, sabalikna misuka ka nu nedunan jangjina. 23 Jalma lantip mah tara ieu aing nyaho, sabalikna anu palung mah nembrakkeun kabodoanana. 24 Wekel digawe matak boga kawasa. Nu kedul mah paling-paling jadi badega. 29
Amsal 12.25-13.7 25 Ku kasusah mah jalma teh leungit kabagjaanana, tapi ku pangbeberah mah kasusahna paler. 26 Jalma bener jadi tuduh jalan ka nu sejen, demi nu jahat mah sabalikna, sok nyasabkeun ka batur. 27 Anu kedul moal bisa ngahontal udaganana, sabalikna nu rajin mah baris pinanggih jeung bagja. 28 Bener teh nungtun kana jalan hirup. Ari kagejulan nungtun kana jalan pipaeheun. 13 1 Budak bageur, ari dipapatahan ku bapana teh nurut. Ari nu gede hulu mah dipepelingan teh embung. 2 Jalma hade saucap-ucapna nguntungkeun, ari tukang tipu mah malah resep kana kakerasan. 3 Ngomong masing ati-ati, hirup kudu dijaga. Nu ngomongna gagabah baris tijungkel. 4 Pangedulan sanajan loba kahayang ge moal laksana, sabalikna nu getol, sagala kahayangna tangtu kahontal. 5 Jalma jujur ngewa kana bohong, ari nu jahat mah saucap-ucapna teh ngerakeun jeung pikaijideun. 6 Kayaktian teh ngaraksa ka nu teu salah. Ari kajahatan mah ngadatangkeun kacilakaan ka nu daroraka. 7 Aya nu akon-akon beunghar padahal taya kaboga. Aya oge anu pura-pura miskin padahal beunghar. 30
Amsal 13.8-18 8 Anu beunghar, duitna teh dipake keur ngajaga kasalametanana. Sabalikna jiwa nu miskin mah moal aya nu ngarah. 9 Jelema bener ibarat cahaya ngagebray, jelema jahat mah ibarat lampu melempem rek pareum. 10 Sipat angkuh nungtun kana pisusaheun. Jadi jalma mah ulah sungkan menta luang. 11 Banda mah beuki gampang dialana, beuki gampang beakna. Beuki wekel ngalana, beuki nambahan lobana. 12 Estu nalangsa lamun pangharepan gagal, sabalikna ana kahayang laksana, hate pinuh ku bagja. 13 Nolak nasehat, eta teh menta kasusah. Nurut kana nasehat tangtu mulus. 14 Piwulang ti nu budiman, ibarat cinyusu ngaburial terus, bisa jadi jalan pisalameteun tina bahaya. 15 Akal budi ngajungjung darajat, ari jelema anu sok cidra mah anggur tumpur. 16 Jalma anu sehat akal, sagala lampahna dipikir ti samemehna. Ari nu gejul mah sok tuluy nangarkeun kagejulanana. 17 Utusan anu teu beunang dipercaya matak nyilakakeun. Utusan anu satuhu mah ngalantarankeun rapih. 18 Nu embung diajar bakal malarat tur taya harkat. Nu daek nampa panggeuing mah bakal diajenan. 31
Amsal 13.19-14.2 19 Kacida untungna lamun kahayang bisa laksana. Jalma gejul mah arembung babalik pikir. 20 Pek nyampur jeung nu pinter, tangtu pinter. Pek babaturan jeung nu garejul, tangtu ancur. 21 Di mana-mana ge nu doraka mah dikukuntit ku picilakaeun. Sabalikna nu balener mah baris meunang ganjaran. 22 Jalma hade bisa ngawariskeun kakayaanana ka incu-incu. Sabalikna harta banda jelema jahat mah baris ragrag ka jalma anu balener. 23 Tanah nganggur bisa ngahasilkeun dahareun pirang-pirang keur nulung anu mariskin. Tapi ku jelema jahat mah dicarek, teu meunang dikebonan. 24 Nu tara ngawarah anak tandaning teu nyaah. Mun enya nyaah ka anak tangtu daek ngelingan. 25 Jalma bener moal kurang dahareun, sabalikna jalma jahat mah salawasna lapareun bae. 14 1 Awewe binangkit ngamumule rumah tanggana. Sabalikna awewe gejul mah ngabaruntakkeun. 2 Kudu jujur tandaning ngesto ka PANGERAN. Mun teu jujur, tandaning teu sieun ku Mantenna. 32
33 Amsal 14.3-14 3 Jalma gejul mah sok muji maneh bawaning ku sombong-sombongna. Sabalikna anu berbudi, karaksa ku omonganana. 4 Mun euweuh sato keur narik wuluku, leuit teh bakal kosong. Mun aya mah tangtu pinuh. 5 Saksi anu beunang dipercaya, nu dicaritakeunana teh tangtu bener. Saksi palsu mah pangakuanana bohong kabeh. 6 Tukang cacawad mah moal bisa bijaksana. Ari nu ngarti mah babari diajarna. 7 Nu burung mah jauhan bae, da moal bisa ngajarkeun naon-naon ka urang. 8 Naon sababna jelema pinter wet bijaksana? Sabab nyaho kana pilampaheun dirina. Naon sababna jelema bodo wet gejul? Sabab pangrasana mah sagala nyaho. 9 Nu barurung tara mikiran dosana. Jelema anu harade mah hayang dihampura. 10 Suka keur sorangan, duka keur sorangan, batur mah mo bisa milu ngarasakeun. 11 Waktu imah jelema jahat diruksak, imah jelema bener mah tetep nagen. 12 Aya jalan anu disangka pisalameteun, padahal brasna kana pipaeheun. 13 Seuri teh sok dipake nyumputkeun kasedih. Ari enggeusna mah angger-angger bae susah. 14 Jalma goreng baris tinemu jeung kagorengan. Jalma hade baris meunang pahla tina kahadeanana.
Amsal 14.15-26 15 Jalma bodo mah percayaan, ari nu binangkit mah ngawas-ngawas heula pilengkaheun. 16 Jelema nu boga pikiran mah sok ati-ati sangkan luput tina kasusah. Ari nu bodo mah sok lalawora jeung sologoto. 17 Anu babarian napsu lampahna sok siga nu burung, da jelema bijaksana mah adatna teh leuleuy. 18 Jalma nu taya kanyaho, temahna bodo. Ari nu bijaksana mah diganjar pangarti. 19 Jalma jahat baris ngeluk hareupeun jelema bener bari tamada menta dipikarunya. 20 Ka nu malarat mah taya pisan nu misobat, teu cara nu beunghar loba sobatna. 21 Mun hayang ngarasa bagja, kudu karunya ka anu balangsak. Mikangewa ka batur teh dosa. 22 Mun urang migawe hade, baris dihormat jeung dipercaya. Pohara kaliruna migawe nu goreng mah. 23 Mun hayang nyapek kudu ngoprek, da ari ngobrol bae mah pimalarateun. 24 Jalma bijaksana dipuji ku kabijaksanaanana, jalma gejul kaceluk ku kagejulanana. 25 Lamun carita saksi sayakti, bisa ngajait tina pati. Lamun caritana bohong eta mah hianat. 26 Sieun ku PANGERAN teh matak teger jeung reugreug ka urang sakulawarga. 34
35 Amsal 14.27-15.3 27 Sieun ku PANGERAN teh dadasarna hirup, anu bisa ngajauhkeun tina ancaman pati. 28 Agungna raja gumantung kana jumlah rahayatna, tanpa rahayat raja ge taya hartina. 29 Jelema anu tahan sabar nandakeun bijaksana, sabalikna nu gede ambek mah nandakeun kacida bodona. 30 Hate sugema matak hurip kana diri, sirik dengki mah ibarat panyakit matak paeh. 31 Ngagencet ka nu miskin, eta teh ngunghak ka Allah nu ngadamelna. Welas asih ka nu miskin, eta teh hiji bakti ka Mantenna. 32 Jalma jahat baris ragrag ku kajahatanana, jalma bener bakal karaksa ku kajujuranana. 33 Jelema nu boga pangarti, sagala pikiranana dibarengan ku akal budi. Jelema gejul mah tuna tina akal budi. 34 Bangsa anu nyekel bebeneran baris jaya. Lamun bangsa nyieun dosa, tangtu bakal nista. 35 Pagawe nu parigel bakal kapake ku rajana. Pagawe anu nguciwakeun manahna mah bakal dihukum. 15 1 Jawaban sareh nyirnakeun amarah. Jawaban nyogok ngahudang napsu. 2 Jalma nu boga pangarti mah ana nyarita kaciri yen ngeusi. Nu burung mah harus omongna wungkul. 3 PANGERAN uninga kana kajadian di mana-mana. Kalakuan urang boh nu hade boh nu goreng ku Mantenna katilik.
36 Amsal 15.4-14 4 Ucap genah matak seger, ucap anu garihal mah nyentug. 5 Goreng pisan anak ngalalaworakeun papatah bapa. Anu ngestokeun panggeuing bapana nandakeun yen tumarima. 6 Jelema bener mah harta bandana karaksa. Harta banda jalma jahat mah bakal beak dina usum suker. 7 Kanyaho teh nyebarna ti nu palinter, lain ti nu barodo. 8 Paneda jalma balener kamanah ku PANGERAN. Sabalikna jalma jarahat mah pangbaktina ge dipikageuleuh. 9 PANGERAN ceuceub kana cara hirupna jalma doraka, tapi asih ka jalma nu hade lampah. 10 Mun lampah urang goreng tangtu dihukum beurat. Jalma nu embung narima pepeling moal jamuga. 11 Nu aya di enggon nu paeh ge ku PANGERAN mah kauninga. Jadi pimanaeun manusa bisa nyumputkeun eusi hatena ti Allah? 12 Tukang cacawad mah embung digeuing, tara teh teuing daek tatanya ka nu palinter. 13 Jalma nu keur meunang kabungahan, budina marahmay, ari keur bingung mah nguyung. 14 Pangarti teh ku nu pinter mah diulik, ari nu gejul mah geus bodo teh enggeus bae.
Amsal 15.15-25 15 Nu mariskin hirupna teu weleh ripuh, ari anu sararenang tara kendat sukan-sukan. 16 Miskin oge ari iman ka PANGERAN mah leuwih bagja ti batan beunghar tapi loba kasusah. 17 Mending keneh dahar saukur jeung lalab jeung jalma nu dipikanyaah, ti batan dahar jeung daging tapi bari aya kangewa. 18 Barangasan nungtun kana picekcokeun, sabar mah nungtun kana karuntutan. 19 Di mana-mana ge ari kedul mah hese hirup. Hayang ulah manggih susah mah kudu jujur. 20 Anak anu bijaksana nyenangkeun hate bapana. Ngan jalma gejul anu ngarendahkeun ka indung mah. 21 Nu gejul mah bodo oge ngeunah-ngeunah bae. Ari nu dilampahkeun ku nu pinter mah pagawean bener. 22 Kudu getol tatanya heula, tangtu hasil nya maksud. Mun teu kitu bororaah. 23 Pohara nyugemakeunana mere jawaban nu nya cocog ucapna nya cocog jeung kaayaan. 24 Jalma binangkit mah jalanna teh ka luhur ngajugjug kana hirup, lain ka handap kana pipaeheun. 25 Nu adigung baris ditumpes rumah tanggana ku PANGERAN. Sabalikna pangaboga randa mah ku Mantenna ditangtayungan. 37
Amsal 15.26-16.3 26 PANGERAN mikagiruk pipikiran jelema goreng, sabalikna misuka kana ucap-ucap nu darehdeh. 27 Nyokot untung bari teu jujur, matak susah anak rabi. Tong daek nampa panyogok sangkan bisa hirup mayeng. 28 Jelema hade mah memeh ngajawab teh mikir heula. Sabalikna jelema goreng mah gancang ngajawab, tapi matak nyusahkeun. 29 Paneda jelema hade ku PANGERAN didangu, nu doraka mah moal dipirosea. 30 Parangi hade ngagumbirakeun hate, beja hade matak lega rarasaan. 31 Daek malire kana panggeuing, nandakeun yen bijaksana. 32 Mun urang nolak kana nasehat, nu rugi diri sorangan. Sabalikna mun daek narima pepeling, bakal jadi leuwih bijaksana. 33 Sieun ku PANGERAN teh atikan nu mawa hikmah. Mun hayang kaajen kudu handap asor heula. 16 1 Manusa meunang nyieun pamaksudan, ari nu nangtukeunana mah Allah. 2 Ceuk pangrasa urang mah pagawean urang teh hade bae. Ari PANGERAN mah nguji ka nu aya dina sanubari urang. 3 Kudu nyuhunkeun ka PANGERAN sangkan rencana urang diberkahan, tangtu pagawean urang lulus. 38
Amsal 16.4-15 4 Sagala dadamelan PANGERAN aya tujuanana masing-masing. Mantenna geus nangtukeun yen nu jahat baris ditumpes. 5 Nu arangkuh jadi kacua PANGERAN, tur moal bisa nyingkir tina hukuman. 6 Kudu satia satuhu, tangtu dosa urang ku Allah dihampura. Kudu tumut ka PANGERAN, tangtu luput tina musibat. 7 Mun urang nyukakeun manah PANGERAN, musuh oge bisa malik nyobat. 8 Pangasilan saeutik ge ari beunang jujur mah leuwih mangpaat, ti batan loba tapi meunang teu bener. 9 Manusa anu boga angen-angen, Allah anu memener lengkahna. 10 Timbalan raja mah meunang kawasa ti Allah, putusanana salawasna adil. 11 Pamundut PANGERAN, timbangan jeung ukuran teh kudu bener, jujualan kudu jujur. 12 Raja teu meunang ngantep kajahatan, sabab kuatna pamarentahan teh nya ku kaadilan. 13 Raja mah kahoyongna ngadangu perkara nu saestuna, mikaresep ka sakur anu ngucapkeun anu sayaktina. 14 Jalma anu bijaksana, narekahan sangkan raja senang manahna. Sabab lamun raja enggeus bendu, teu mustahil mun aya nu nepi ka paeh oge. 15 Kurnia raja lir ibarat mendung nurunkeun hujan di musim halodo, matak ngahirupkeun. 39
Amsal 16.16-26 16 Boga pangarti jeung kapinteran mah leuwih utama ti batan boga emas perak. 17 Jalma hade mah lampahna nyingkiran pibalahieun. Ku sabab eta kudu ati-ati lampah, sangkan rahayu. 18 Adigung temahna ancur, angkuh temahna rubuh. 19 Mending oge rendah hate jeung taya kaboga, ti batan milu ka jalma angkuh jeung milu kacemekan ku barang beunangna ngarampas. 20 Sing tigin kana piwulang, supaya lulus nya maksud. Masing ngandel ka PANGERAN, malar meunang kabagjaan. 21 Jalma bijaksana anu sawawa, kaciri tina pangartina; tina carana nyarita, omonganana beuki tambah ngayakinkeun. 22 Hikmah teh sumber hirupna jalma anu bijaksana, tapi mapatahan jelema gejul mah ka hambur-hambur waktu. 23 Jalma berbudi mah memeh ngomong dipikir heula, jadi anu diucapkeunana teh bisa leuwih ngayakinkeun. 24 Ucap darehdeh ibarat madu, nya amis nya alus keur kasehatan. 25 Aya jalan anu disangka pisalameteun, padahal brasna kana pipaeheun. 26 Kajurung ku lapar, nu kuli mah beuki soson-soson digawena, sangkan bisa buru-buru dahar. 40
41 Amsal 16.27-17.4 27 Jelema jahat mah ngan neangan bae jalan picilakaeun batur. Malah ucap-ucapna ge ngagudag-gudag ku kajahatan. 28 Jalma jahat resep nyebarkeun pitenah, kagorenganana dipake ngabengkahkeun anu eukeur sosobatan. 29 Jalma telenges mah ka baturna ge nipu merdaya, ngarah baturna cilaka. 30 Sing waspada ka nu nyengiran jeung ngiceupan, eta teh dina hatena mah boga niat jahat. 31 Umur panjang jadi ganjaran ka jalma anu temen nya lampah, ari huis minangka makuta mulya. 32 Mending sabar ti batan gagah. Mending ge bisa ngered diri, ti batan bisa ngarebut hiji kota. 33 Taya halangan ngalung dadu oge geusan neguh pangersa Allah. Ari jawabanana mah ditangtukeun ngan ku Allah. 17 1 Mending dahar sangu bear tapi hate tengtrem, ti batan kadaharan nu ngareunah di imah anu pinuh ku kasusah. 2 Badega anu binangkit bisa ngelehkeun anak dunungan nu tanpa guna. Malah bisa kabagi warisan sagala. 3 Emas jeung perak diujina ku seuneu. Ari hate jelema mah diujina ku PANGERAN. 4 Jalma jahat ngaguguna kana pikiran jahat, tukang bohong kana bohong.
Amsal 17.5-15 5 Ngulinkeun nu miskin sarua jeung ngulinkeun PANGERAN nu ngadamelna. Ulah atoh nenjo batur nu goreng milik, bisi kahukum. 6 Nu geus karolot sok agul ku incu-incu, cara barudak sok agul ku bapana. 7 Jelema nu lantip budi nyaritana moal bohong, jeung pamohalan pisan jelema gejul nyarita aya eusina. 8 Aya jalma anu nganggap, yen panyogok teh matih, sagala ge ku eta mah leeh. 9 Mun hayang dipikaresep, kudu daek ngahampura batur nu salah ka urang. Ngunek-ngunek bae kana kasalahanana mah keur nyobat ge bisa pegat. 10 Panegor sakali ge ku jalma berbudi mah leuwih karasaeun mangpaatna, ti batan jalma bodo digebugan ratusan kali. 11 Ka jalma jahat anu salawasna nyieun onar, pati teh datangna lir utusan nu kejem. 12 Aya saleuheung amprok jeung biruang anu karampas anakna, ti batan tepung jeung anu burung nu pipikiranana gejul. 13 Males goreng ka nu hade, balukarna kagorengan teh bakal nyayang di imah. 14 Awal pasendatan, ibarat mimiti bocorna hiji bendungan. Memeh bedah kudu geuwat diomean. 15 Nyalahkeun jelema beresih, atawa ngaleupaskeun jelema jahat, duanana ge kaceuceub PANGERAN. 42
Amsal 17.16-27 16 Ngongkosan nu gejul sangkan dididik euweuh hadena, da puguh teu bogaeun pikiran sehat. 17 Sobat salawasna sok nembongkeun kanyaahna. Ari dulur pikeun naon mun lain keur silih tulungan dina kasusah? 18 Anu sasanggupanan mangmayarkeun hutang tatangga mah, ngan jelema anu teu boga pikiran. 19 Jalma nu resep kana masiat, resep pasea, jalma anu osok nyombong bae, neangan pipaseaeun. 20 Gindi pikir jeung goreng biwir, ngan cilaka bagianana, moal meunang kahadean. 21 Pikeun nu jadi bapa mah lamun anakna milampah kagejulan, taya lian ti matak nalangsa. 22 Gumbira teh matak sehat. Nguluwut bae mah matak gering nangtung. 23 Hakim anu piduit, ririkipan daek disogok, kaadilan mah teu dijalankeun. 24 Jelema anu asak luangna, nu diulik teh lampah nu bijaksana. Ari anu atah luangna mah sok kumaha bae karepna. 25 Anak gejul, ka bapa matak susah, ka indung matak nalangsa. 26 Henteu pantes ngadengda jelema anu henteu salah. Henteu pantes ngahukum jelema bageur. 27 Jalma nu yakin kana dirina, tara ngomong sagawayah. Jelema bijaksana mah ayem. 43
Amsal 17.28-18.10 28 Nu gejul ge ari repeh jeung sungutna kuateun balem mah sok disangka bijaksana. 18 1 Jelema nu tara campur jeung batur, sok mentingkeun dirina bae. Kana paham batur, kajeun ceuk nu rea bener, tara satuju. 2 Keur nu gejul mah ngarti sukur henteu kajeun. Maksudna ge ngan ukur hayang ngabengbrengkeun kapinteran sorangan. 3 Dosa katut wiwirangna rerentetan. Mun harga diri geus leungit, kari hinana. 4 Ucap-ucapan jelema bisa jadi hikmah, jero ibarat sagara, seger lir cai walungan. 5 Condong ka nu salah jeung teu mere kaadilan ka jelema nu beresih tina kasalahan teh goreng pisan. 6 Lamun nu gejul geus mimiti ngasongkeun alesan, eta sarua jeung menta paneunggeul. 7 Nu gejul mah ana geus nyarita sok terus ngocoblak, nepi ka karingkus ku ucap-ucapna keneh. 8 Aya ku genah ari ngadengekeun upatan! Mun kongang mah mani hayang nyamualkeun. 9 Jalma kedul sarua gorengna jeung jelema nu ngaruksak. 10 Jenengan PANGERAN lir benteng anu tohaga. Jalma anu ibadah bisa muru ka dinya, tangtu rahayu. 44
Amsal 18.11-21 11 Ari ceuk pangrasa nu baleunghar, harta bandana teh bisa ngajaga dirina, lir kuta tohaga ngabudeur nagara. 12 Ari hayang dihormat kudu rendah hate. Ari angkuh mah baris tijungkel. 13 Memeh ngajawab regepkeun heula. Lamun henteu kitu, tetela maneh teh bodo, celaeun. 14 Kahayang kana cageur ari keur gering, bisa nunjang kakuatan. Leungit eta, harepan ge musna. 15 Jelema pinter mah kana nyiar elmu teh mani nyongsrong tur junun. 16 Anjeun rek ngadeuheus ka jelema penting? Bawakeun tanda katineung, moal teu lungsur-langsar. 17 Nu nyarita ti heula di pangadilan, memeh lawanna ngabantah mah caritana sok siga enya. 18 Lamun dua jalma nu sarua kawasana padu di pangadilan, bisa disapih ku ngalung dadu. 19 Kudu nulung ka dulur, engke manehna ngabela ka urang lir kuta anu tohaga ngabenteng nagara. Sabalikna lamun digetrengan, kaanjangan ge embungeun. 20 Jamuga moalna urang, gumantung kana omongan sorangan. 21 Sabab hirup teh goreng ku omong hade ku omong. Balukar tina omongan urang, nu nanggungna urang-urang keneh. 45
46 Amsal 18.22-19.9 22 Nu boga pamajikan teh estu jelema bagja. Eta teh rahmat PANGERAN. 23 Nu malarat mah ngucapkeun pamentana lengas-lengis. Tapi nu beunghar mah ana ngajawab teh ketus. 24 Loba sobat nu teu awet, aya oge nu satia leuwih ti dulur sorangan. 19 1 Miskin oge ari jujur mah leuheung, ti batan nya gede bohong nya gejul. 2 Sumanget ngagegedur ge ari bari jeung euweuh pangarti mah jang naon. Tur ari gurunggusuh teh sok matak nyusahkeun maneh. 3 Aya jalma nu cilaka ku lantaran kalakuanana anu bodo, tapi neumbleuhkeun ka PANGERAN. 4 Nu beunghar mah babari meunang sobat-sobat anyar. Ari nu malarat mah sobat nu aya ge sok nungtutan areuweuh. 5 Ngabohong di pangadilan tinangtu dihukum, hamo bisa luput. 6 Sasaha ge ku jelema penting mah hayang kaaku, ku nu balabah hayang dipisobat. 7 Keur nu miskin mah boga dulur ge sarua jeung henteu. Komo sobat mah sakumaha hayangna ge moal boga. 8 Kudu daek diajar sabisa-bisa, ciri yen nyaah ka diri, seug ingetkeun beubeunangan diajar teh, tangtu bagja. 9 Nu ngabohong di pangadilan moal aya anu luput tina hukuman, pasti binasa.
Amsal 19.10-19 47 10 Nu barodo mah teu pantes hirup mewah. Kitu deui jalma beulian pimanaeun pantes marentah ka pangagung. 11 Jalma anu asak sasar mah sok bisa mengkek amarah. Lamun urang digogoreng tapi ku urang teu ditolih, estu mulya kacida. 12 Amarah raja ibarat gaurna singa. Sabalikna kurniana mah ibarat hujan beunang hayang. 13 Anak bodo bisa matak ancur bapana. Pamajikan nu cerewed ibarat cai nyakclakan teu eureun-eureun. 14 Imah jeung harta bisa diwaris ti kolot. Ari nu iasa maparin bojo binangkit mah ngan PANGERAN. 15 Rek kedul pek, rek hees bae pek, moal teu kalaparan. 16 Turutkeun papagon Allah tangtu maneh panjang umur; mun dilalaworakeun, tangtu maneh paeh. 17 Barang bere ka nu miskin ibarat nginjeumkeun ka PANGERAN. Mantenna nu baris ngabalesna. 18 Warah anak teh sangkan nurut ti lelembut, diajar ti bubudak. Mun diantep, sasat urang keneh anu nyilakakeun engkena. 19 Jalma anu gede ambek mah antep sina ngarasakeun balukarna. Ditulungan sakali engke teh menta deui menta deui.
Amsal 19.20-29 20 Denge nu mere nasehat, sing daek mulungan luang, tangtu baris boga pangabisa. 21 Manusa ngareka itu jeung ieu, ari jadi henteuna mah kumaha kersa PANGERAN. 22 Jalma hawek mah pikasebeleun. Saleuheung nu miskin ti batan nu gede bohong. 23 Masing iman ka PANGERAN sangkan panjang umur, reugreug moal meunang bahla. 24 Aya jelema anu ku kedul-kedulna, nepi ka hoream ngahuap. 25 Nu angkuh kudu dihukum, geusan pangajaran ka jalma anu teu nyaho pisan ka nu hade. Ku jalma berbudi mah panggeuing teh dijieun piluangeun. 26 Anu nganyenyeri ka bapa atawa nundung ka indung, estu jelema doraka, teu boga rasa rumasa. 27 Anaking, mun maneh geus embung deui diajar, ka anu geus beunang ti heula ge bakal gancang poho. 28 Lamun saksi geus niat rek ngagebruskeun, hamo aya kaadilan. Jelema jahat mah kana kagorengan teh pohara beukina. 29 Tukang popoyok mah tangtu meunang hukuman, nu garejul pasti meunang pangrangket. 48
Amsal 20.1-13 20 1 Anggur ari loba teuing mah matak ngacapruk kawas nu burung. Daek mabok mah bodo kabina-bina. 2 Kudu gimir ku amarah raja, kawas gimir ku gaurna singa. Ngahudang amarahna sarua jeung maehan maneh. 3 Lampah pujieun pisan nyingkiran anu garejul parebut padu mah. 4 Lamun patani dina usum nyawah kedul ngawuluku, tangtu moal boga pibuateun. 5 Pipikiran jelema teh saibarat cai dina sumur jero. Tapi ku anu berbudi mah teu burung katimba. 6 Saban jalma sok ngakukeun satia, tapi ari anu enya satia mah langka. 7 Bagja anu jadi anak, lamun bapana jujur sarta kalakuanana bener. 8 Raja anu linggih dina korsi pangadilan, socana awas kana kajahatan. 9 Jalma mana anu wani nyebutkeun yen dirina enyaan beresih, geus lubar tina dosana? 10 Tukang malsu timbangan jeung meteran, jadi kagiruk PANGERAN. 11 Sipat budak oge boh jujur, boh bageur, tembong dina paripolahna. 12 PANGERAN maparin panon keur nenjo, maparin ceuli pikeun ngadenge. 13 Lamun waktu ngan dipake sare, nya malarat balukarna. Kudu ngoprek, sangkan seubeuh barang capek. 49
Amsal 20.14-23 14 Anu meuli, sabot nawar mah nyebutna teh mahal teuing, mahal teuing. Tapi ari geus beunang mah agul-agul, boga rasa pinter nawar. 15 Lamun maneh ngarti kana hal anu keur diucapkeun sorangan, eta teh pangaboga anu pangajina leuwih ti emas atawa permata. 16 Pohara kabalingerna sasanggupanan rek mangmayarkeun hutang batur teh, lantaran kudu jeung wani naruhkeun sakabeh kabogana. 17 Barang beunang teu jujur, mimiti mah karasana lir kadaharan anu pohara ngeunahna, tapi lila-lila mah asa neureuy keusik. 18 Tong asa-asa menta heula nasehat, sangkan hasil anu diseja. Rek tarung ge ulah ujug-ujug der, kudu asak tatahar heula. 19 Nu beuki ngobrol mah teu bisa dibawa nyekel rasiah. Anu loba omong leuwih hade dijauhan. 20 Anu nyumpahan ka kolot, hirupna bakal enggeusan, lir palita anu pes pareum di nu poek. 21 Harta banda mah beuki gampang disiarna, beuki kurang mangpaatna. 22 Ulah hayang ngabales ka nu nyilakakeun. Anggur sanggakeun ka PANGERAN, Mantenna anu baris ngalereskeun. 23 PANGERAN mikagiruk ka jalma nu make timbangan palsu jeung malsu timbangan. 50
Amsal 20.24-21.4 24 Pimanaeun manusa bisa nyaho kana tincakeun hirupna, sabab lengkah-lengkahna PANGERAN anu nangtukeun. 25 Memeh aya panadaran ka PANGERAN, timbang heula masing asak, sangkan henteu kaduhung ahirna. 26 Ku raja anu binekas mah nu boga salah teh kauninga sarta dihukum teu dipikarunya. 27 PANGERAN ka urang maparin budi rasa reujeung ati sanubari. Urang moal bisa sumput salindung. 28 Raja baris tetep kawasana, satungtung marentahna jujur, bener, adil. 29 Ka barudak ngora katarik teh ku kakuatanana, ari ka nu karolot hormat teh ku karana huisna. 30 Ngarobah cara hirup teh sakapeung mah matak kacida peurihna. 21 1 PANGERAN mah ngamudi manah raja ge gampileun. Sarua gampileunana jeung ngatur ngocorna walungan. 2 Meunang boga rasa yen sagala panggawe maneh hade, tapi inget, nu ditilik ku PANGERAN mah alesanana. 3 Lampahkeun naon nu hade, naon nu jujur, baris kamanah ku PANGERAN leuwih ti batan mere kurban. 4 Jalma jahat dikawasaan ku kaadigungan jeung kasombonganana, eta teh dosa. 51
52 Amsal 21.5-16 5 Rarancangkeun sing asak, sangkan mucekil. Bari gurunggusuh mah beubeunanganana moal sabaraha. 6 Kakayaan beunang teu jujur tereh leungit, tapi memeh leungit teh ngagubragkeun urang heula kana liang kubur. 7 Jalma jahat baris cilaka ku katelengesanana sorangan; maranehna cadu kana lampah bener. 8 Jalma jahat nyokot jalan anu serong, jalma nu suci beresih mah lampahna teh bener. 9 Mending cicing di luhur hateup, ti batan saimah jeung pamajikan cerewed. 10 Jalma jahat mah salawasna ge kabeukina teh kajahatan, ka nu lian taya pisan karunyana. 11 Hukuman ka nu adigung, jadi pangajaran ka nu taya luang. Jalma berbudi dipepelingan teh jadi tambah bijaksana. 12 Allah nu maha adil terang kana kaayaan di imah jelema jahat. Mantenna bakal ngagebruskeun manehna sina cilaka. 13 Lamun urang embung ngadenge jumeritna anu sangsara, engke mun urang sasambat menta tulung, moal aya nu malire. 14 Jalma anu ambekeun ka urang, anteuran rerencepan, engke amarahna leler. 15 Jelema hade mah mun kaadilan jalan teh atoh, sabalikna nu jahat mah hanjelu. 16 Jalma nu teu make pikiran sehat, bakal tereh paeh.
Amsal 21.17-27 17 Resep mewah, beuki mabok, dahar royal bae, matak moal beunghar-beunghar. 18 Jalma jahat baris cilaka ku kajuliganana sorangan anu tadina rek dipake nyilakakeun jelema nu bageur. 19 Mending miceun maneh ka gurun keusik, ti batan hirup jeung pamajikan tukang humandeuar jeung cerewed. 20 Jalma binangkit, hirupna subur makmur. Ari jelema gejul mah harita meunang duit, harita beak. 21 Sing bageur, sing someah, tangtu panjang umur, nu lian ge tangtu ngajenan jeung jujur ka urang. 22 Panglima anu pinter, bisa ngarampas kota anu dibela ku nu garagah, bisa ngancurkeun benteng nu jadi andelan maranehna. 23 Mun embung meunang susah, kudu ati-ati nyarita. 24 Jalma angkuh mah sombong, adigung, jeung tara mikirkeun batur. 25 Jalma kedul, nu embung digawe, sasat maehan maneh, 26 gawena teh ngan wungkul ngalamun hayang beunghar. Ari jelema nu bener mah balabah tur mere maweh. 27 Kurban ti jelema jahat ku PANGERAN dipikageuleuh. Komo lamun merena teh ku sabab aya anu dipamrih. 53
Amsal 21.28-22.6 28 Panyaksi ti jelema tukang bohong moal diandel. Sabalikna caritaan jelema nu asak pikir mah bisa ditarima. 29 Jelema anu bener mah teteg moal raga-reugeu. Sabalikna jelema jahat mah mani kudu satekah polah narekahan sangkan dipercaya. 30 Kawijaksanaan, uteuk encer jeung pangarti manusa, dibandingkeun jeung PANGERAN mah teu aya pisan hartina. 31 Kuda perang, urang anu nyadiakeunana; tapi ari nu mere kaunggulan mah PANGERAN. 22 1 Lamun kudu milih, mending milih ngaran seungit ti batan milih kabeungharan. 2 Nu beunghar jeung nu miskin aya kasaruanana, nya eta duanana oge PANGERAN anu nyiptakeunana. 3 Jalma anu surti mah kana pibahlaeun teh awas, seug disingkahan. Ari nu teu boga pikiran mah noyod bae, temahna kaduhung. 4 Masing ajrih sarta rendah hate ka PANGERAN, tangtu maneh bisa beunghar, kaajen, jeung umur panjang. 5 Betah keneh hirup mah ulah nyorang jalan anu aya balahina, anu sok ngajiret jelema jahat. 6 Budak teh papatahan kumaha kuduna hirup, sangkan ingeteun saumur-umur. 54
Amsal 22.7-19 7 Nu mariskin jaradi badega nu baleunghar, anu nginjeum duit sok jadi budakna anu nginjeumkeun. 8 Lamun melak kacurangan, bahla pijadieunana, eureun nindes ka batur ge. 9 Kudu berehan, kudu daek mere dahar ka nu kokoro, tangtu baris meunang berkah. 10 Anu moyok kudu disingkiran, tangtu moal jadi cekcok silih cental atawa silih poyok. 11 Lamun mikaresep kana ati suci tur someah hade basa, tinangtu raja ge misobat. 12 Ku jalan ngabolekerkeun omongan tukang bohong, PANGERAN midamel sangkan hal anu sabenerna kapiara. 13 Nu kedul mah ngan ulukutek di imah bae, majar teh di luar sieun ditekuk kerud. 14 Awewe bangor ibarat senteg. Jalma anu meunang bebendu ti PANGERAN mah tangtu beunang. 15 Barudak mah biasa sok bolostrong sologoto. Tapi ari dididik hade-hade mah tangtu ngarti. 16 Sering barang kirim ka nu beunghar, atawa ngumpulkeun kabeungharan ku ngagencet nu mariskin, engkena sorangan jadi malarat. 17 Regepkeun, kami rek ngajarkeun pituturna jalma-jalma bijaksana. Pek arulik, 18 tangtu bagja lamun geus bisa kacekel. 19 Ayeuna urang pedar, malak mandar jadi lantaran ngandel ka PANGERAN. 55
Amsal 22.20-23.2 20 Eta tilu puluh pitutur ku kami geus dituliskeun jang maraneh, eusina panemu reujeung nasehat anu harade, 21 nu bakal nuduhkeun naon saenyana nu disebut bener teh. Engke, ari maraneh ditanya sual eta, bisa mere jawaban anu bener. 22 Ulah ngarah untung ti nu mariskin, ulah kena-kena bisa. Ulah meres ka jelema nu taya dayana di pangadilan. 23 Karana PANGERAN baris ngabela perkarana, sarta anu nyilakakeunana baris diarah patina. 24 Ulah nyobat jeung jelema nu galede ambek, nu kalasar tabeatna, 25 bisi ari katepaan hese miceunna deui. 26 Ulah sasanggupanan mangmayarkeun hutang batur. 27 Bisi ari teu kabayar, barang-barang maneh tepi ka ranjang-ranjang dirampas. 28 Ulah ngarobah-robah wawatesan beunang netepkeun karuhun. 29 Kungsi maneh manggih jelema anu hade gawena? Jalma kitu henteu pantes aya dina lingkungan jelema biasa, sabab layak aya dina lingkungan raja-raja. 23 1 Mun urang pareng dahar jeung jelema penting, kudu inget eta teh saha. 2 Najan pohara laparna kudu nyengker maneh. 56
Amsal 23.3-14 3 Ulah mangpang-meungpeung pedah dahareunana ngareunah, boa teuing eta teh rek ngadoja. 4 Ulah nyusahkeun diri tipoporose hayang beunghar. 5 Duit mah ku sakilat ge bisa musna, siga nu ngadak-ngadak jangjangan, biur hiber kawas heulang. 6 Ulah daek dahar di imah jelema kumed, komo nepi ka makmak-mekmek mah pedah ngarareunah. 7 "Mangga sing kenging," carekna, padahal ceuk hatena mah lain kitu. Sikepna piseueuleun. 8 Boa-boa sangu nu geus dihuapkeun ge kautahkeun deui. Cumah urang muji-muji oge. 9 Ka nu gejul mah ulah pangangguran ngomong nu aya hartina, da moal dihargaan. 10 Ulah mindahkeun wawatesan beunang nangtukeun baheula, ulah ngarampas lahan bogana jalma pahatu, 11 sabab nya PANGERAN nu bakal ngabelaan, anu baris ngadu perkara jeung maneh. 12 Guru teh kudu digugu, regepkeun piwurukna enya-enya. 13 Tong asa-asa ngawarah budak, diteunggeul saeutik mah budak teh piraku paeh. 14 Neunggeul soteh saenyana mah malah sangkan hirupna karaksa. 57
Amsal 23.15-26 15 Anaking, mun hidep bijaksana, Bapa teh bungah. 16 Tada teuing agulna mun ngadenge ucap-ucapan hidep ngareusi. 17 Ulah sirik ku nu marigawe dosa, anggur sing ajrih ka PANGERAN. 18 Lamun kitu, hidep nyanghareupan mangsa anu gumilang. 19 Dengekeun anaking, masing bijaksana, teuleuman jalan hirup teh. 20 Poma ulah pipilueun jeung jalma-jalma anu barareuki teuing anggur, atawa tukang ngadedetan bae beuteung. 21 Sabab pamabokan jeung tukang nyatu mah temahna matak malarat. Hirup ngan nyatu jeung hees bae mah alamat rudin ruwang-rawing. 22 Sing nurut ka bapa, teu ku bapa mah hidep moal aya. Sing ngajenan ka indung di mana indung geus kolot. 23 Bener, hikmah, didikan jeung pangarti, memang mahal pameulina, tapi pohara gede ajenna pikeun hidep upama dijual. 24 Jadi bapana jelema bener mah pantes rek ngarasa bagja oge. Anak anu bijaksana, matak agul anu jadi bapa. 25 Tarekahan sangkan indung bapa teh agul ku maneh. Senangkeun hate indung teh. 26 Lenyepkeun anaking, pek piconto lampah Bapa. 58
Amsal 23.27-24.1 27 Awewe palacuran, awewe serong, ibarat senteg nu matak bahla. 28 Lampahna kawas garong nu ngadodoho, ngalantarankeun loba lalaki anu henteu saratia. 29 (23:29-30) Tembongkeun ka Bapa jalma anu loba teuing nginum inuman keras da hayang ngumbar panglamunan. Ku Bapa rek ditembongkeun kaayaanana anu cilaka jeung nyiksa maneh, salilana ngan nyusahkeun bari humandeuar. Matana beureum getih, awakna aleumeur, tur padahal kituna teh bisa disingkiran ku dirina. 30 (23:29) 31 Jadi poma hidep ulah kagoda ku anggur inuman, sanajan warnana beureum pikabitaeun, sarta cahayana mani ngenclong, sarta rasana nimat ngageleser dina tikoro. 32 Ana isukna geus lilir, awak karasa nyareri asa dipacok ku oray matih, 33 tetenjoan asa lalewang, teu bisa mikir, ngomong ge asa balelol. 34 Rarasaan asa keur di tengah lautan, mabok laut, asa kaapungkeun kana congo tihang layar. 35 Heug bae ngacaprak, magar teh, "Aya nu neunggeul ka aing. Aing aya nu neunggeulan, tapi poho deui jelemana. Iraha nya aing rek nyaring teh? Hayang nginum deui." 24 1 Ulah sirik ka nu jahat, jeung ulah hayang nyobat, 59
60 Amsal 24.2-12 2 da itikadna teh ngan arek nyusahkeun bae, saucap-ucapna matak cilaka batur. 3 Hikmah jeung pangarti teh dasar ajegna rumah tangga. 4 Jalma nu boga kanyaho mah kamarna dieusi ku barang-barang anu aralus, marahal. 5 Bijaksana leuwih utama ti batan gede tanaga. Memang bener kanyaho teh leuwih penting ti batan kabedasan. 6 Kapan samemeh prung tarung teh kudu ngararancang heula sing taliti, tur beuki loba meunang nasehat, beuki pasti kawasna kana baris unggul. 7 Nu bodo mah moal ngartieun kana omongan anu jarero eusina. Jadi lamun dibawa badami perkara penting teh ngan ukur bisa ngabetem. 8 Lamun salawasna boga itikad goreng, maneh bakal kaceluk tukang rusuh. 9 Pangrarancang jelema gejul mah pidorakaeun wungkul. Ka tukang cacawad mah sarerea ge ngewa. 10 Lamun maneh babari leutik hate ku kasusahan, tetela hengkerna atuh. 11 Mun maneh nenjo aya jelema digusur rek dipaehan, geuwat rebut. 12 Meureun ceuk hate maneh eta lain urusan aing. Tapi eta kereteg kitu teh ku Allah kauninga, tur bakal dibalitungkeun.
Amsal 24.13-24 13 Anaking, pek ngadahar madu, alus eta teh. Tah, sakumaha madu tina sayang nyiruan amis karasana ku letah, 14 nya kitu hikmah oge hade pikeun jiwa. Beunangkeun hikmah, tangtu hidep nyanghareupan mangsa anu gumilang. 15 Ulah cara jalma jahat nu ngareka rek ngarampog jalma jujur, atawa ngagusur imahna. 16 Jalma jahat mah tangtu ajur ku balahi. Sabalikna jalma jujur mah sakumaha seringna tibeubeut oge moal weleh menyat deui. 17 Ulah gumbira lamun musuh cilaka, ulah bungah lamun manehna tijungkel. 18 Peta maneh kitu ku PANGERAN kauninga tur teu dirujukan, boa teuing eta musuh teh ku Mantenna moal tulus dihukumna. 19 Ulah jengkel atawa dengki ka jalma nu ngajuligan. 20 Nu jahat mah moal jamuga. 21 Anaking, kudu sieun ku PANGERAN jeung ku raja. Ulah milu ngalawan ka Allah atawa ka raja, 22 da tangtu baris tereh tiwas. Hayang nyaho maneh rasana balahi ti Allah atawa ti raja? 23 Kieu deuih ceuk nu palinter: Salah ari hakim ukur maen sangka bae mah. 24 Sabab mun nepi ka jalma salah teu dihukum, hakimna tangtu pada nyapa, ku sasaha ge dipikangewa. 61
Amsal 24.25-25.2 25 Hakim nu bener nibankeunana hukuman teh ka nu salah, bakal parek rejekina sarta kawentar ngaranna. 26 Jawaban anu sabalakana, tandaning sobat sajati. 27 Memeh nyieun imah atawa rek imah-imah, uruskeun heula rajakaya, sangkan reugreug, aya keur tatali hurip. 28 Ulah jadi saksi ngalawan tatangga teu karana sabab, atawa ngomong goreng hal dirina. 29 Jeung ulah boga rasa, "Manehna ge kitu ka aing, rek dibales sing satimpal!" 30 Pareng kami ngaliwat ka hiji lahan anggur bogana jelema kedul. 31 Mani pinuh ku ruyuk cucuk jeung daun eurih, pagerna pasolengkrah. 32 Seug ku kami kapikir, nya ieu pituahna. Kieu: 33 Pek kekedengan, pek sare, pek nangkeup tuur ngaso sakeudeung. 34 Sabot kitu, gurudag kamalaratan narajang. Lir rampog mawa pakarang. 25 1 Ieu aya keneh siloka Suleman, anu dicutat ku ponggawa-ponggawa Raja Hiskia di nagara Yuda: 2 Urang ngamulyakeun ka Allah teh ku karana hal anu ku Mantenna dirasiahkeun, ari ngamulyakeun ka raja mah ku karana hal anu ku manehna ditembrakkeun. 62
Amsal 25.3-13 3 Eusining manah raja ku urang moal kahontal, lir luhurna langit, lir jerona sagara. 4 Sangkan perak bisa dijieun perhiasan anu endah, kaluarkeun heula kokotorna. 5 Sangkan raja kaceluk adil pamarentahanana, singkirkeun heula juru-juru nasehatna nu garoreng. 6 Di payuneun raja mah ulah medengkreng cetaan jelema penting. 7 Mending keneh ditawaran tempat nu leuwih utama, ti batan ditimbalan pindah ti dinya, lantaran aya jelema nu leuwih penting ti batan maneh. 8 Ulah rusuh nepikeun perkara anu katenjo ka pangadilan. Kumaha mun aya saksi anu bisa ngabuktikeun yen maneh salah? 9 Upama maneh pareng bentrok paham jeung tatangga, beberes bae ku duaan, ulah nepi ka mukakeun rasiah nu lian, 10 bisi maneh aya nu majarkeun tukang ngucah-ngaceh rasiah, matak cela saumur-umur. 11 Buah pikiran anu hade dikedalkeunana, ibarat hiasan emas dina perak. 12 Panegor ti jalma anu luhung panemu sarta digugu, leuwih mahal batan cingcin emas atawa perhiasan tina emas nu pangalusna. 13 Utusan anu beunang dipercaya, matak seger kana hate nu ngutusna, saibarat citiis keur poe mentrang-mentring usum dibuat. 63
Amsal 25.14-24 14 Jalma nu jangji rek barang bere tapi teu sok, ibarat mega jeung angin nu teu mawa hujan. 15 Ku ucap lemah lembut dibarung kasabaran mah najan sakumaha kuatna lawan ge tangtu pasrah, pangagung oge daek dielingan. 16 Madu oge ari ngadaharna loba teuing mah matak sebel, sing sameujeuhna bae. 17 Kitu deui nganjang, ari sering-sering teuing mah nyapekeun nu kaanjangan, tungtungna ijideun. 18 Jelema anu mere katerangan palsu hal baturna, sarua matak bahlana jeung pedang, gegendir atawa jamparing lancip. 19 Muntang ka tukang jalir waktu keur nandang pakewuh, ibarat huntu ungger dipake ngegel, suku lumpuh dipake ngalengkah. 20 Ngawihan jelema nu keur nalangsa, ibarat nu hayang haneut eukeur nirisan, tapi kalah ka muka baju, jeung ibarat nguyahan raheutna. 21 Lamun musuh maneh kalaparan bere dahar, mun halabhab bere nginum, 22 tangtu manehna bakal samar rasa ku tina erana, tur eta kahadean maneh baris meunang rahmat PANGERAN. 23 Ngupat teh ngondang amarah, lir angin kaler anu mawa pihujaneun. 24 Mending nyicingan sosompang, ti batan saimah jeung pamajikan anu cerewed. 64
Amsal 25.25-26.7 25 Meunang beja hade ti hiji nagri nu jauh, saibarat nginum citiis waktu keur garing tikoro. 26 Jalma hade anu geus biluk ka nu jahat, ibarat cinyusu geus kiruh, ibarat sumur anu diracun. 27 Dahar madu ari loba teuing mah teu hade. Pamuji ge ari loba teuing mah nya kitu. 28 Mun maneh teu bisa mengkek amarah, ibarat kota bolostrong euweuh kutana, babari ditarajangna. 26 1 Muji jelema gejul mah teu merenah, ibarat salju dina musim panas, lir hujan dina musim panen. 2 Panyapa nu salah larap moal teurak, ibarat manuk galabar-geleber teu manggih keur eunteup. 3 Kuda nurutna ku pecut, kalde ku kadali, ari nu gejul ku pepentung. 4 Nu ngajawab pananya anu mahiwal sarua mahiwalna jeung nu nanyana. 5 Pananya anu mahiwal, jawab ku nu mahiwal deui. Ku nu nanyana bakal karasaeun yen geuning dirina teh henteu pinter sakumaha panyangkana. 6 Mihapekeun beja ka nu gejul, sarua jeung neukteuk suku sorangan, nu repot sorangan keneh. 7 Saperti nu lumpuh ngagunakeun sukuna, nya kitu keneh lamun nu gejul ngucapkeun siloka. 65
66 Amsal 26.8-19 8 Mere hormat ka nu gejul, sarua bae jeung nalikeun batu kana bandring. 9 Mun anu burung nyutat ucapan nu munel, moal beda ti nu mabok rek nyabut cucuk tina leungeunna. 10 Ngahiras gawe ka jelema gejul anu kabeneran ngaliwat, kalah matak pusing sarerea. 11 Anu gejul sok mindoan kagejulanana, cara anjing malikan utahna. 12 Leuheung keneh jelema nu pangbodona, ti batan jelema anu ngarasa pinter padahal henteu. 13 Naon sababna anu kedul resep ngahekok di imah? Naha aya kasieunna, sugan sieuneun kerud? 14 Jelema kedul karesepna galaha-gelehe di enggon, cara panto galar-gilir dina engselna. 15 Aya jelema anu ku kedul-kedulna, nepi ka hoream ngahuap cape. 16 Jelema kedul sok boga angkeuh leuwih pinter batan tujuh jelema anu bisa ngabela pamanggihna. 17 Jalma anu sok pipilueun kana pacengkadan nu lain urusan sorangan, ibarat ngajambret ceuli anjing anu pareng liwat. 18 Jeg nu edan ngamang-ngamang gobang, 19 nya kitu jelema anu ngalejokeun bari majarkeun teh ngan pangangguran.
Amsal 26.20-27.2 20 Seuneu lamun henteu disuluhan mah pareum. Pasea lamun henteu disundutan mah eureun. 21 Ruhak lamun diarengan ruhay, seuneu lamun disuluhan ngagedur, pasea lamun dihucuhkeun beuki rongkah. 22 Aya ku genah ari ngadengekeun upatan! Mun kongang mah mani hayang nyamualkeun. 23 Ngaku sono ukur biwir padahal hatena henteu, teu beda ti pariuk taneuh dipulas herang. 24 Aya jalma anu pura-pura muji, padahal hatena mikageuleuh. 25 Kade tong dipercaya najan pamujina genah ge, da hatena mah ngentab-ngentab ku kangewa. 26 Bisa pisan nyumputkeun kangewana teh, tapi kagorenganana moal teu kapanggih. 27 Anu julig ka batur tangtu cilaka ku kajuliganana sorangan, cara anu ngali gawir tangtu kaurugan. 28 Ngabohongan batur sarua jeung mikangewa. Omongan jalma dengki temahna ngan nyilakakeun. 27 1 Ulah sok agul ku poe isuk, da moal nyaho ka nu baris kajadian isukan teh. 2 Utamana dipuji teh ku batur, komo ku nu teu wawuh mah. Ulah muji maneh. 67
Amsal 27.3-13 3 Kasusah anu dilantarankeun ku kabodoan sorangan, leuwih beurat batan batu, leuwih ampeg batan keusik. 4 Amarah teh bengis tur ngaruksak. Tapi sirik-pidik mah leuwih-leuwih. 5 Leuwih hade nyawad terus terang, ti batan disangka embung malire-malire acan. 6 Najan matak nyeri, ari ti sobat mah hade maksudna. Sabalikna lamun musuh ngarangkul, urang kudu curiga. 7 Beuteung geus seubeuh mah madu ge embung. Sabalikna lamun eukeur kalaparan, nu pait ge asa amis. 8 Jalma anu ninggalkeun imah, lir manuk ninggalkeun sayang. 9 Minyak jeung seuseungitan kaangseuna seger, ari sobat dalit matak teger. 10 Ulah sok poho ka sobat, kitu deui ka sobat bapa. Waktu keur meunang kasusah, teu kudu menta tulung ka dulur. Tatangga deukeut leuwih bisa nulung ti batan dulur nu jauh. 11 Sing bijaksana anaking, sangkan Bapa senang, jeung sangkan Bapa bisa ngajawab ka anu nyela ka Bapa. 12 Jalma anu surti mah kana pibahlaeun teh awas, seug disingkahan. Ari nu teu boga pikiran mah noyod bae, temahna kaduhung. 13 Pohara kabalingerna sasanggupanan rek mangmayarkeun hutang batur teh, lantaran kudu jeung wani naruhkeun sakabeh kaboga. 68
Amsal 27.14-26 14 Ngawilujengkeun oge ari subuh-subuh jeung bari gogorowokan ngahudangkeun mah sarua bae jeung nyarekan. 15 Pamajikan cerewed ibarat cai nyakclakan keur ngecrek hujan. 16 Rek kumaha ngeureunkeunana? Ibarat megatan angin atawa ngeupeul minyak. 17 Budi akal datangna ti pada jalma, cara waja silih asah jeung waja. 18 Lamun tangkal hayang kadahar buahna, kudu diurus hade-hade. Lamun hayang dipikanyaah ku dunungan kudu ngesto. 19 Lir beungeut sorangan kajeueung di jero cai, diri sorangan katempo di jero hate. 20 Angen-angen manusa taya beakna, lir alam kubur anu tara pinuh-pinuh. 21 Emas jeung perak diujina ku seuneu, ari jelema dicobana ku pamuji. 22 Nu gejul mah diteunggeulan satengah paeh ge angger bae gejul. 23 Embe, domba, ingon-ingon, urus raksa sabisa-bisa, 24 da kakayaan teh moal saendeng-endeng. Malah bangsa-bangsa oge moal langgeng. 25 Ngarit jarami, ngarit jukut di lamping pasir, sabot kitu ge jarami anyar jaradi deui. Ngarit teh kudu pindah ka pasir. 26 Hayang boga pakean, nyieun lawonna tina bulu domba. Hayang boga tanah, meuli. Duitna tina ladang ngajual embe. 69
Amsal 27.27-28.10 27 Embe anu sawarehna deui peres susuna, keur inumeun maneh sakulawarga, kitu deui keur badega-badega awewe. 28 1 Nu jahat mah euweuh nu ngudag ge lumpat. Sabalikna jelema jujur mah teuneung cara singa. 2 Bangsa baris kuat sarta tahan, lamun para pamingpinna palinter sarta laluhung, tapi bangsa anu dosa mah pamarentahna ngan gunta-ganti bae. 3 Mun pangagung ngagencet ka nu balangsak, ibarat hujan gede anu ngaruksak pibuateun. 4 Teu malire kana hukum, tanda mihak ka nu jarahat. Sabalikna lamun tunduk kana hukum, tangtu ngalawan ka nu jahat. 5 Nu jahat mah teu nyaho di adil. Ari nu ngesto ka PANGERAN mah ngarti enya-enya. 6 Malarat oge kajeun asal jujur, ti batan beunghar tapi curang. 7 Budak ngora anu tigin kana aturan, cingcirining pinter. Tapi anu nyobat jeung anu baragajul mah tangtu ngerakeun bapana. 8 Beunghar ku jalan ngarentenkeun jeung meres, kabeungharanana bakal ragrag ka jelema anu nyaah ka nu miskin. 9 Nu teu tunduk kana hukum Allah, panedana oge ku Allah kacida dipikacuana. 10 Sing saha nu merdaya jelema jujur sangkan nyieun kajahatan, bakal tigubrag ku 70
Amsal 28.11-19 kajailanana sorangan. Jalma nu beresih tina kasalahan, tangtu baris diganjar. 11 Jalma beunghar sok umangkeuh pinter. Tabeatna kitu teh ku nu miskin tapi pinter mah kamalum pisan. 12 Mun jelema hade unggah nyekel kawasa, jelema-jelema milu suka. Sabalikna lamun nu jahat nyekel kawasa, rahayat teh ngadedempes bae. 13 Nu ngabunian dosa, moal jamuga hirupna. Lamun ngaku kana dosana sarta tuluy tobat, tangtu ku Allah dipikawelas. 14 Kudu sieun ku PANGERAN sapapanjangna, sangkan bagja, da ari wangkelang mah tangtu cilaka. 15 Rahayat miskin moal aya dayana lamun pangerehna jalma jahat. Eta jalma sarua ngabahyakeunana jeung singa nu guar-gaur, atawa biruang nu adar-ider neangan mangsa. 16 Pangereh anu teu boga akal sehat sok lalim kabina-bina, tapi pangereh nu mikangewa lampah curang bakal awet marentahna. 17 Jalma nu boga dosa maehan, ibarat ngali kuburan gagancangan keur ngaruang maneh. Keun antep. 18 Kudu jujur, tangtu hirup salamet, mun teu jujur, pasti tereh tijungkel. 19 Jurutani anu rajin moal kakurangan pangan. Jalma anu resep nganggur bakal malarat saumur-umur. 71
72 Amsal 28.20-29.1 20 Jalma jujur tangtu mujur. Ari anu hayang gancang beunghar, mo luput tina hukuman. 21 Pilih kasih teh goreng. Tapi sok aya hakim anu teu bener, lantaran kabita ku pangruruba anu teu pira. 22 Jalma sarakah mah hayang buru-buru beungharna bae, teu nyahoeun yen dirina baris malarat. 23 Terus bae elingan jelema teh, lila-lila ge narima, ti batan dialem-alem. 24 Majarkeun teh maling ti kolot mah teu naon-naon. Padahal taya bedana ti bangsat. 25 Mentingkeun diri sorangan teh matak pikasusaheun. Kaayaan maneh bakal jadi pohara leuwih hadena upama maneh percaya ka PANGERAN. 26 Nurut kana pikiran sorangan bae teh kalangsu. Mun hayang mulus rahayu, piwulang nu palinter teh gugu. 27 Mere ka nu kakurangan, maneh moal kakurangan. Lamun maneh pura-pura teu nenjo ka nu balangsak, tangtu pada nyarumpahan. 28 Mun jalma jahat unggah nyekel kawasa, rahayat ngadedempes. Mun eta enggeus tiguling, nu balener baris nyarekel deui kawasa. 29 1 Mun maneh tetep wangkelang saban-saban dielingan, dina hiji mangsa baris sangsara nya diri, moal bisa menyat deui.
Amsal 29.2-12 2 Lamun pamarentah hade, rahayatna sarenang hate. Lamun pamarentah jahat, rahayatna bakal balangsak. 3 Anak nu rajin nyiar pangarti, bapa nu senang ati. Make duit geusan lacur, kalakuan anu gejul. 4 Raja nu nyepeng kaadilan, bangsa nu baris digjaya. Raja anu ngurus bae duit, nagarana baris tumpur. 5 Anu muji-muji babaturan, tangtu kajiret sorangan. 6 Jalma jahat bakal kabeulit ku kajahatanana keneh. Ari nu balener mah tangtu bagja sarta laluasa. 7 Jelema hade mah daek ngahargaan hak-hakna jalma malarat. Jelema jahat mah bororaah kitu. 8 Jalma gumede bisa matak rusuh sanagara. Mungguh jelema binangkit mah malah nengtremkeun. 9 Lamun jelema pinter ngadakwa jelema gejul, nu gejulna ukur nyeungseurikeun, tuluy nyarekan laklak dasar. 10 Tukang aus getih mah ka jalma jujur teh ijid. Tapi jalma-jalma anu balener, ka nu jujur teh ngabela. 11 Nu gejul mah ambekna sok terus budal. Jalma nu lantip mah sabar, amarahna dikemu. 12 Lamun pangagung ngagugu kana katerangan-katerangan palsu, pajabat- pajabatna tangtu jaradi tukang bohong. 73
Amsal 29.13-23 13 Boh nu miskin boh nu ngagencetna, duanana sarua dibere panon ku PANGERAN. 14 Raja anu ngaraksa hak-hak rahayatna anu malarat, marentahna bakal awet. 15 Budak mah kudu diatik jeung dipeperih. Mun diantep sakarepna, temahna ngerakeun indung. 16 Lamun anu jarahat jaradi pangagung, kajahatan bakal nyebar. Tapi jalma-jalma nu balener mah baris berekah, sarta baris nyaksian tigulingna pangagung-pangagung anu karitu. 17 Peperih anak teh, sangkan matak agul jeung moal nyieun hal anu matak ngerakeun. 18 Bangsa anu lesot tina pingpinan Allah, tangtu ngaco tanpa aturan. Bagja jalma anu nyekel papagon Allah. 19 Mapatahan bujang mah teu cukup ku omong. Didengena mah didenge, ari dianggap mah moal. 20 Loba keneh harepan pikeun jalma bodo, ti batan pikeun jalma anu ngomongna teu jeung pikiran. 21 Lamun bujang enggeus tuman dicumponan pamentana ti bubudak, ahir-ahir sagala harta banda urang diaku anuna. 22 Jalma anu barangasan, sering nimbulkeun pacekcokan jeung kaributan. 23 Angkuh teh ngalantarankeun jelema rubuh. Ari anu rendah hate mah malah pada ngajenan. 74
75 Amsal 29.24-30.6 24 Jalma anu milu ngabangsat, eta teh musuh gedena. Sabab lamun eta di pangadilan ngaku, tangtu dihukum, lamun eta mungkir tangtu disapa ku Allah. 25 Rempan ku pakarepan batur teh bahaya. Utamana mah kudu pasrah ka PANGERAN, tangtu salamet. 26 Sasaha ge hayang meunang piwelas ti pangagung. Tapi ari nu iasa maparin kaadilan mah ngan PANGERAN. 27 Jalma anu bener teu resepeun ka nu jahat. Jalma nu jahat ge teu resepeun ka nu bener. 30 1 Ieu pitutur Agur putra Yakeh: "Kuring teh jauh ti Allah, jauh ti Allah, nu matak henteu daya teu upaya. 2 Saenyana kuring teh bodo alah batan sato, henteu boga budi akal cara lumrahna manusa. 3 Sim kuring tara guguru ngumpulkeun elmu, ka Nu Maha Suci luput teu aya katerang. 4 Saha anu geus nyaho kana kaayaan sawarga? Saha anu bisa ngeupeul angin? Saha anu bisa mungkus cai ku jubahna? Saha nu geus nangtukeun wawatesan jagat? Cik saha, sugan maneh nyaho? Jeung saha anakna? 5 Allah teh pageuh nyepeng sabda-Na. Mantenna lir tameng keur sakur anu nyalindung ka salira-Na. 6 Poma ulah nambahkeun naon-naon kana pangandika-Na, anu ku Mantenna henteu
Amsal 30.7-17 diucapkeun, sangkan anjeun teu disiksa lantaran kauninga bohong." 7 Gusti, samemeh abdi mulang ti dunya, sumeja nyuhunkeun dua perkawis. 8 Saperkawis tebihkeun abdi tina ngabohong. Kalih perkawis ulah dikersakeun miskin, ulah dikersakeun beunghar. Paparin sacekapna bae. 9 Bilih ari beunghar mah ngunghak, nyebat teu wawuh ka Gusti. Ari miskin bilih abdi maling, matak lingsem ka lenggah Allah. 10 Ulah mitenahkeun badega ka dununganana, bisi maneh ku itu disapa, heug bae nandangan lara. 11 Aya jelema anu nyumpahan ka bapana, sarta ka indungna henteu ngajenan. 12 Aya jelema anu ngarasa dirina suci, padahal kacida kotorna. 13 Aya jelema anu ngarasa jadi jelema anu hade, kacida hadena ceuk rarasaanana mah! 14 Aya jelema anu teu boga pisan rasrasan, meres ka nu masakat walurat, dijieun jalan pangupajiwana. 15 Lentah anakna dua, duanana bikang, duanana ngaranna "Jang aing!" Aya opat rupa hal anu tara seubeuh-seubeuh, nya eta: 16 Alam maot, awewe nu teu bisa boga anak, tanah garing nadah hujan, jeung seuneu anu keur ngabulak-bulak. 17 Jelema anu ngunghak ka bapa atawa moyok ka indung pedah geus kolot, sing 76
Amsal 30.18-30 dihakanan dagingna ku heulang atawa dipacokan matana ku gagak. 18 Aya opat rupa hal anu ku kami sama sakali henteu kaharti, nya eta: 19 Jalan heulang di awang-awang, jalan oray dina batu karang, jalan kapal di lautan, jeung awewe reujeung lalaki anu eukeur mikacinta. 20 Akal awewe anu serong ti salaki nya eta: Tas ngaranyed buru-buru beberesih. Ari ngakuna, "Kuring teu salah teu naon!" 21 Aya opat rupa hal anu ku dunya oge henteu bisa ditarima, nya eta: 22 Lamun badega jadi raja, lamun nu gejul loba hakaneunana, 23 lamun awewe pikaijideun meunang salaki, jeung lamun babu ngalindih dunungan awewe. 24 Di bumi aya opat rupa sato lembut, tapi kacida palinterna, nya eta: 25 Sireum, naon tanagana, tapi ari keur halodo garetol ngumpulkeun rejeki. 26 Peucang, naon tanagana, tapi ngenggonna mah di jero cadas. 27 Simeut, euweuh rajana, tapi ana geus ngabrul mani beres kawas diatur. 28 Cakcak, gampang pisan ditewakna, parandene kitu di karaton-karaton ge aya. 29 Aya opat anu leumpangna pikaresepeun, nya eta: 30 Singa, panggagahna ti sakabeh sasatoan tur euweuh kasisieunna. 77
Amsal 30.31-31.8 31 Embe jalu, hayam jago, jeung raja anu keur tatandang di hareupeun baladna. 32 Lamun maneh adigung jeung boga niat nyieun kagorengan ku bawaning gejul, geuwat eureunan sarta mikir. 33 Sabab: Manasina susu ku maneh dikocok, jadi mantega. Ari maneh ngetig irung batur mah bocor getihna. Ari nyieun piambekeun batur mah maneh cilaka. 31 1 Ieu pitutur ti ibuna Raja Lemuel, waktu ngawurukan ka anjeunna. Saurna, 2 "Anaking, buah ati ibu beunang ibu neda-neda ka PANGERAN! Rek ngomong naon cik, ibu ka hidep teh? 3 Ulah miceunan tanaga ngalajur pangajak birahi, ulah ngawur-ngawur artos ka istri. Geus rea raja anu ragrag ku istri teh. 4 Regepkeun Lemuel, anaking! Raja henteu sae sedep anggur atawa katagihan arak. 5 Sabab ana raja mabok, lali kana hukum, ngalalaworakeun hak rahayat nu walurat. 6 Arak mah ngan keur nu sakarat atawa keur nu katalangsara, 7 sangkan poho kana kamiskinanana, paler kasedihna. 8 Sing bisa jadi wawakil rahayat anu teu mampuh cumarita sorangan. Tangtayungan hak rahayat nu taya daya. 78
Amsal 31.9-20 9 Pangnepikeun kapentinganana. Sing jadi hakim nu adil, kersa nangtayungan hak rahayat nu balangsak jeung walurat." 10 Wanita binangkit keur pibojoeun teh langka, bangga meunangkeunana. Bojo kitu pangajina ngungkulan batu permata. 11 Salakina bisa numplekkeun kapercayaan ka manehna, nu matak salakina babari meunang rejeki. 12 Ka salaki sumujud saumur hirup, moal nganyenyeri. 13 Tara daek reureuh, ngagintir kapas atawa bulu domba, nyieun pakean. 14 Ngadatangkeun rejeki, ibarat kapal sudagar ti tempat jauh. 15 Subuh-subuh geus kerah-kerih, nyadiakeun dahareun keur sakulawarga, bari metakeun badega-badega awewe kana gawe. 16 Ana hayang lahan geuwat bae meuli, tuluy dikebonan dipelakan anggur, binihna beunang meuli ku duit ladang beubeunangan digawena. 17 Digawena rajin, taya kacape nepi ka anggeus. 18 Kana barang bubuatanana bisa ngahargakeunana, dipigawena nepi ka peuting. 19 Papakeanana nyieun sorangan, ti nganteh nepi ka ninunna pisan. 20 Ka nu walurat balabah, ka nu kekere resep mere. 79
Amsal 31.21-31 21 Ku usum tiris teu inggis, kawantu baju haneut keur anak jeung salaki geus sadia. 22 Tilam kasur ge nyieunan. Barang pakena tina lawon lenen wungu anu lemes. 23 Salakina jadi kawentar, jadi salah saurang warga kota anu penting. 24 Sajaba ti keur pakeeun, eukeur jualeun ge nyieunan, boh papakean boh angkin. 25 Awakna jagjag waringkas. Dirina kaajen, tur teu salempang ku pikahareupeun. 26 Ngomongna lemah lembut, ucapanana bijaksana. 27 Salilana resep kana digawe, sagala kaperluan kulawargana ditalingakeun. 28 Ku anakna dihormat, ku salakina dipuji. 29 Ceuk salakina, "Istri hade keur pibojoeun teh rea. Tapi Euis mah pangutamana." 30 Rupa endah teu jadi andelan, kageulisan bisa leungit, tapi ari istri ajrih ka PANGERAN mah jadi pamujian. 31 Sagala lampah katut pagaweanana wajib dihargaan. Manehna layak dihormat ku sarerea. 80
Pengkhotbah 1 1 Ieu teh sabda Ki Pandita, putra Daud, raja di Yerusalem. 2 Mubadir, mubadir, saur Ki Pandita. Hirup teh sihoreng mubadir, saniskarana mubadir. 3 Da naon atuh paedahna digawe tisusut tidungdung saumur hirup teh? 4 Turunan nu ieu datang, turunan nu itu undur, sabalikna jagat mah tetep-tumetep. 5 Bray panonpoe medal, reup panonpoe surup, keureuyeuh malik ka urutna bijil, karayap maju deui. 6 Angin nyewuk ka kidul, nyewuk ka kaler, putar-puter bulak-balik. 7 Walungan kabeh bahena ka laut, bet laut teu pinuh-pinuh. Caina malik mulang ka sirah walungan, geus kitu ka hilir deui. 8 Saniskara hal ngan matak ka cape-cape, nyaritakeunana oge cape. Panon teu seubeuh-seubeuh mireungeuh, ceuli teu weleh-weleh ngadenge. 9 Nu bareto enggeus aya engkena teh aya deui. Nu bareto geus kasorang engkena kasorang deui. Ana kitu di kolong langit mah taya perkara nu anyar. 10 Jadi lamun aya anu nyebutkeun, "Tah ieu mah anyar," na enya eta teh? Da geuning
Pengkhotbah 1.11- 2.1 anu majar anyar teh ti baheula keneh ge, ti memeh urang gumelar geus aya. 11 Kana kajadian baheula-baheula hamo aya anu inget, pon kitu jaman anu masih bakal datang moal kaingetkeun ku anu harirupna sabada jaman eta. 12 Kami, Ahli Pikir, raja nu nyangking Israil di Yerusalem. 13 Kami geus gilig seja nguji jeung nalungtik sagala anu enggeus kajadian di kolong langit. Manusa mah ku Allah geus dikersakeun kudu nyorang hese cape. 14 Kami geus nyukcruk saniskara anu geus dipigawe di alam dunya. Bet geuning kabeh ge mubadir, kawas ngajaring angin. 15 Anu bingkeng taya anu bisa ngalelempeng, anu teu aya euweuh anu bisa milang. 16 Ceuk hate, "Aing teh nya agung nya pinter, leuwih ti nu sejen-sejen anu geus ti hareula jenengna raja di Israil, beunghar ku hikmah pinuh ku pangaweruh." 17 Tuluy gilig seja nalungtik naon bedana kapinteran jeung kabodoan, bedana hikmah jeung kagejulan. Anu kapanggih ku kami: Ieu oge taya bedana ti ngajaring angin. 18 Horeng jelema mah beuki pinter teh beuki loba kasalempang, beuki loba kanyaho beuki loba kahariwang. 2 1 Ceuk hate, "Cing rek ngajaran senang- senang, hayang nyaho kumaha genahna ari kasenangan teh." Horeng eta ge mubadir. 2
3 Pengkhotbah 2.2-9 2 Hal seuri geus kanyahoan gejulna, pon kitu kabungahan ge keur urang taya hadena. 3 Kami nguji diri, ngajaran nyenangkeun awak ku nginum anggur, tapi tetep bari diaping ku akal budi. Seug bae nyaho caraning anu panghadena lampahkeuneun manusa di alam dunya, enggoning hirupna anu ngan sakolebatan. 4 Kami geus nyieun pagawean anu rohaka, ngadegkeun gedong-gedong, nyieunan kebon anggur mani lalega, 5 melakan pakebonan jeung patamanan ku sawarnaning tangkal bubuahan, 6 jeung nyieun solokan-solokan pikeun nyaianana. 7 Tuluy meulian badega awewe lalaki mangpirang-pirang, malah katambahan deui ku anak-anakna anu dijarurukeunana di imah kami. Ingon-ingon ge sapi jeung domba kacida lobana. Dibandingkeun jeung saha bae oge anu kungsi hirup di Yerusalem, pangaboga kami teh ngungkulan batur. 8 Perak jeung emas di kami mani geus ngunung-ngunung, beunang ngumpulkeun tina kakayaan karajaan anu digeugeuh ku kami. Juru-juru kawih awewe lalaki purah ngabeberah hate teu kurang-kurang, geus puguh ari selir mah mangpirang-pirang. 9 Tetela kami teh mulya, tur leuwih punjul ti saha bae anu kungsi hirup di Yerusalem, da pinter tea.
Pengkhotbah 2.10 -17 10 Sagala kahayang kasorang, sagala karesep kaanteur. Hate sugema ku sagala beubeunangan teh, asa jadi ganjaran. 11 Seug sagala hasil pagawean teh dilenyepan, sagala hese capena dirarasakeun deui. Bet kapikir sihoreng taya hartina, euweuh pisan paedahna, kawas ngajaring angin. 12 Turug-turug kapikir yen beubeunangan hiji raja moal leuwih ti beubeunangan raja anu saheulaeunana. Seug bae mikiran kumaha jelema nu pinter, kumaha nu bodo atawa gejul. 13 Ih geuning: "Kapinteran mah leuwih punjul ti batan kagejulan, sakumaha caang leuwih punjul ti batan poek. 14 Nu pinter mah awas kana pilampaheun, sabalikna nu gejul mah poekeun." Tapi kami maphum yen mungguh papasten mah unggal jelema ge sarua. 15 Nu matak ceuk hate, "Anu karandapan ku nu gejul, ku aing ge kaalaman. Ana kitu, naon untungna atuh aing sakieu pinterna teh?" Dijawab ku sorangan keneh, "Mubadir, taya paedahna!" 16 Ka nu pinter moal aya anu terus nginget- nginget, ka nu gejul pon kitu keneh, kabeh ge bakal pada kapopohokeun. Boh nu pinter boh nu bodo, kabeh oge bakal paraeh. 17 Mana kami mah geuleuh kana hirup teh, da atuh anu karandapan teh ngan susah 4
Pengkhotbah 2.18 -24 jeung susah bae. Mubadir kabeh, kawas ngajaring angin. 18 Geuleuh kami mah kana sagala hasil pagawean beunang kami tisusut tidungdung teh, da bakal kacangking ku batur anu jadi gaganti kami engke. 19 Turug-turug saha anu nyaho, naha pijelemaeunana teh nu bijaksana atawa nu gejul. Nu geus puguh mah beubeunangan tina hasil kabijaksanaan kami di alam dunya teh bakal beunang ku manehna. Mubadir deui bae. 20 Ngingetkeun ka dinyana mah buntu wae harepan kana sagala hasil usaha beunang soson-soson di alam dunya teh. 21 Da geuning beunang perih itikurih bari ngetrukkeun kapinteran katut pangaweruh jeung pangabisa teh tungtungna mah kop ku batur, anu sama sakali teu milu dina hese capena. Nya mubadir nya salah! 22 Naon mangpaatna atuh digawe ngadukduk saumur hirup bari pinuh ku kasalempang teh? 23 Beunang digawe saumur hirup teh hasilna mah ngan kajuwet jeung kahanjeluan, nepi ka ti peuting ge pikiran teh teu weleh ngabarungsinang. Estu mubadir! 24 Anu matak jelema mah panghadena teh geus bae nyatu nginum, beubeunangan usaha teh pake senang-senang. Tapi papadaning kitu ge kami eling, yen sanajan rejeki ge asalna mah ti Allah keneh. 5
6 Pengkhotbah 2.25- 3.7 25 Cik, saha jelemana anu bisa lubak-libuk ku dahareun atawa bisa senang-senang, lamun henteu direjekian ku Mantenna? 26 Kapan boh hikmah jeung pangaweruh, boh kasenangan, dipaparinkeunana ku Allah teh ka jelema anu dipikaseneng ku Mantenna. Tapi ari nu baroga dosa mah ku Mantenna disina digarawe nareangan rejeki jeung ngumpulkeun hasilna baris diserenkeun ka jalma anu ku Mantenna dipikaseneng. Jadi eta kabeh ge mubadir, kawas ngudag angin. 3 1 Sagala perkara di dunya aya waktuna. Naon bae anu kajadian di kolong langit boga dawuhna. 2 Aya waktuna lahir, aya waktuna maot. Aya waktuna melak, aya waktuna ngala. 3 Aya waktuna mergasa, aya waktuna nyageurkeun. Aya waktuna ngaruag, aya waktuna ngadegkeun. 4 Aya waktuna susah, aya waktuna bungah. Aya waktuna nguyung, aya waktuna igel-igelan. 5 Aya waktuna mikacinta, aya waktuna henteu mikacinta. Aya waktuna ngarangkul, aya waktuna henteu ngarangkul. 6 Aya waktuna papanggihan, aya waktuna kauculan. Aya waktuna nyimpen, aya waktuna miceun. 7 Aya waktuna ngabedahan, aya waktuna ngaput. Aya waktuna ngajejempe, aya waktuna nyarita.
Pengkhotbah 3.8-15 8 Aya waktuna mikanyaah, aya waktuna mikangewa. Aya waktuna perang, aya waktuna kerta. 9 Meunang naon manusa tina sagala pagaweanana teh? 10 Kami nyaho, urang teh sarerea ge ditibanan kabeubeurat ku Allah. 11 Sagala hal oge ku Mantenna enggeus diatur waktuna. Urang ku Mantenna dipaparin hate panasaran hayang nyaho kana perkara nu tacan datang. Ngan orokaya urangna jadi teu sugema, da teu dikersakeun timu kana sagala pangersa Mantenna. 12 Mana ceuk kami, lampahkeuneun urang meungpeung hirup keneh teh taya deui lian ti sing senang-senang, salian ti usaha sakuat-kuat. 13 Urang dahar nginum bae kabeh, beubeunangan usaha teh pake senang- senang, da kapan eta teh rahmat ti Allah. 14 Kami nyaho, sagala rupa anu dipidamel ku Allah teh langgeng salilana, ku urang hamo bisa ditambahan atawa dikurangan. Ari Allah mana ngadamel kitu teh supaya urang boga kasieun ku Mantenna. 15 Sagala rupa anu enggeus kajadian, pon kitu anu bakal kajadian, saenyana geus aya ti tatadina. Jadi sagala anu enggeus kajadian teh ku Allah dipindo deui, dipindo deui. 7
Pengkhotbah 3.16- 4.1 16 Aya deui anu kabireungeuh ku kami, yen di kolong langit mah ari aya pangadilan jeung kaadilan teh geus tangtu aya kajahatan. 17 Ceuk kami sajeroning hate, "Behna mah boh nu jahat boh nu bener, kabeh ku Allah baris diterapan hukum adil, sabab sagala perkara, sagala kalakuan, eta teh geus puguh waktuna." 18 Kami yakin Allah teh seja ngadoja ka manusa, supaya manusa nyaraho yen dirina teh taya leuwihna ti sato. 19 Sabab nya manusa nya sato nasibna sarua bae. Manusa bakal paeh, sato bakal paeh, kawantu pada mahluk keneh. Jadi manusa teh teu leuwih punjul ti sato, hirupna sarua mubadirna. 20 Duanana ngajugjug ka tempat anu sahiji, asal tina lebu, marulangna deui oge kana lebu. 21 Cik, saha anu bisa mastikeun maneh yen nyawa manusa mah unggah ari nyawa sato mah turun ka jero taneuh? 22 Jadi pikeun manusa mah anu panghadena teh taya deui lian ti ngararasakeun nimatna beubeunangan barang gawena. Rek kumaha deui atuh? Da manusa mah taya petana nyaho bakal kumaha ari geus paeh. 4 1 Heug deui kami nenjo aya aniaya di kolong langit. Murubut cipanon jalma-jalma anu dikaniaya, mana taya pisan 8
9 Pengkhotbah 4.2-10 anu ngabelaan, kawantu anu nganiayana teh jelema-jelema anu nyarekel kakawasaan. 2 Kami jadi sirik ka nu enggeus mararaot, nu geus taya di kieuna, maranehna mah leuwih bagja ti batan anu harirup keneh. 3 Komo anu teu kungsi dijuru-jurukeun acan mah kacida baragjana teh, teu kungsi ngalaman kateuadilan di alam dunya. 4 Jeung ku kami geus kaharti naon sababna jelema-jelema paropohoan malar usahana hasil. Taya lian ti sirik, kabita ku batur. Ieu oge mubadir, ibarat ngajaring angin. 5 Majar teh jelema gejul anu ngan nanangkeup harigu bae mah, ngadadago paeh kalaparan. 6 Nya bisa jadi kitu. Tapi saenyana sanajan kaboga ngan saeutik oge, ari tiis pikir mah matak leuwih bagja ti batan tihothat paciweuh ngajaring angin. 7 Aya deui laku lampah di kolong langit anu ku kami kapanggih taya gunana. 8 Aya jelema anu hirupna nyorangan, teu anak teu dulur tapi teu eureun-eureun barang gawe, teu kalis ku enggeus beunghar. Na keur saha usaha popohoan kitu nepi ka poho ka diri sorangan teh? Ieu oge mubadir, hirup teh nepi ka nyiksa maneh. 9 Digawe duaan leuwih hade ti batan sorangan, leuwih babari hasil. 10 Mun anu saurang labuh tangtu ditulungan ku anu saurang deui, dihudangkeun. Coba
Pengkhotbah 4.11- 5.2 mun sorangan mah ana labuh teh cilaka temen, da euweuh anu pinulunganeun. 11 Atuh dina keur tiris ari duaan mah mun sare bisa silih haneutan. Coba mun sorangan, bororaah! 12 Jeung ari duaan mah leuwih kuat nadah lawan ti batan sorangan. Tali tilu rara kapan hese dipegatkeunana. 13 (4:13-14) Teu mustahil aya jelema anu tadina miskin, atawa anu tadina dipanjara, tuluy jadi raja di nagarana. Tapi lamun dina ka kolotnakeun embung narima nasehat batur awahing ku gejul, nasibna saenyana leuwih goreng ti batan budak ngora anu miskin tapi pinter. 14 (4:13) 15 Kami sok mikiran jalma-jalma nu hirup di ieu dunya. Tetela aya hiji jajaka anu engkena bakal ngandih kalungguhan raja. 16 Teu mustahil rahayat anu diparentah ku raja teh lobana mangpirang-pirang. Tapi lamun raja geus tilar dunya, rahayat taya saurang-urang acan anu nganuhunkeun kana jasana. Mubadir, ibarat ngajaring angin. 5 1 Lamun indit ka Bait Allah, masing iatna nya lengkah. Lamun ka dituna kalawan niat diajar, eta leuwih hade ti batan mere kurban tapi cara nu garejul, anu teu bisa ngabedakeun mana nu hade mana nu goreng. 2 Lamun aya unjukeuneun pikir heula samemeh pok, jeung ulah gampang-gampang 10
Pengkhotbah 5.3-9 ngucapkeun kaul ka Allah. Mantenna mah di sawarga, anjeun mah di dunya, unjukan teh ulah leuwih ti saperluna. 3 Beuki loba kasalempang beuki loba impian goreng, beuki loba ucap beuki loba ngucapkeun omongan bodo. 4 Jadi lamun boga kaul ka Allah geuwat laksanakeun, sabab Mantenna teu resepeun ka jelema anu gejul. Nu matak ari geus jangji kudu bukti. 5 Leuwih hade entong kaul, ti batan kaul tapi henteu ditedunan. 6 Ucap-ucapan teh ulah nepi ka ngalantarankeun anjeun jadi dosa, anu ahirna kapaksa kudu waleh ka payuneun utusan Allah yen anjeun teh salah harti. Naha atuh ucap-ucapan teh matak pibendueun Allah, nepi ka Mantenna kudu ngaruksak bubuatan anjeun? 7 Sanajan sakumaha seringna oge anjeun ngalamun, sakumaha seringna oge digawe mubadir, atawa sakumaha lobana oge anjeun ngomong, kudu tetep sieun ku Allah. 8 Lamun anjeun nenjo pamarentah ngagencet ka kaum miskin, henteu mere kaadilan jeung teu kersaeun nguruskeun hakna, henteu kudu heran. Unggal pangagung diauban ku nu saluhureunana, tapi eta oge duanana diauban ku anu saluhureunana deui. 9 Malah raja oge masih keneh bae kudu gumantung kana hasil panen. 11
Pengkhotbah 5.10 -18 10 Mun anjeun mata duiteun, salawasna ge moal ngarasa cukup. Jeungna deui sanajan beunghar ge kahayang mah moal kacumponan kabeh. Eta kabeh ge mubadir. 11 Sabab beuki beunghar beuki loba sungut parabaneun. Minangka untungna teh sakadar nyaho yen beunghar. 12 Talunganan nu buburuh, najan daharna boa cukup boa henteu, tapi ari hees mah tibra. Sabalikna anu beunghar, lubak-libuk ge mindeng henteu bisa hees da melang ka bandana anu loba. 13 Aya anu matak ngarenjag anu kasaksi ku kami di ieu dunya: Jelema teu eureun-eureun ngumpulkeun duit, sangkan ari perlu kari make. 14 Ana heug bet meunang musibat, duitna ledis beresih, boro-boro nyesa keur anak. 15 Urang mulang ti ieu dunya teh mo beda ti waktu keur datang, ngaligincing, harta beunang popohoan ngusahakeun teh hamo kabawa. 16 Teu adil ieu teh! Bet urang teh datang lengoh mulang lengoh. Barang gawe ibarat ngajaring angin, naon hasilna? 17 Sapanjang hirup urang teh ngararampa di nu poek, susah hate, salempang, jengkel jeung gering. 18 Jadi ceuk kami, keur manusa mah anu panghadena teh nya dahar jeung nginum, beubeunangan usaha teh pake 12
Pengkhotbah 5.19- 6.5 senang-senang, da boga umur ti Allah teh pondok, kawantu geus kitu papasten manusa. 19 Mun hiji jelema ku Allah dibere kamakmuran jeung harta banda, tur diidinan nganimatanana, kudu ngarasa sukur sarta nganimatan sagala hasil gawena. Eta teh rahmat ti Allah. 20 Ku sabab ku Allah diwidian senang, najan nyaho yen umur teh pondok, moal pati jadi pikir teuing. 6 1 Kami nyaho di dunya teh aya kajadian anu kacida teu adilna. 2 Aya jelema anu ku Allah dibeungharkeun, luhur harkatna loba bandana, sakur anu dipikahayang kabogaan. Ari heug bet henteu diparengkeun ngarasa nimatna, kalah ka anu sejen anu metik nimatna teh. Atuh beunghar ge cumah, tur henteu adil eta teh! 3 Teu mustahil aya anu boga anak nepi ka saratus sarta umurna panjang. Tapi keur naon ari teu karasa genahna mah. Heug teh deui ana paeh dikuburna henteu sapantesna. Ceuk kami mah mending keneh orok udul. 4 Sabab ari orok udul mah datangna mubadir, iangna teu kanyahoan, nya tuluyna mah dipopohokeun. 5 Orok anu kitu memang teu kungsi-kungsi acan nenjo caangna beurang, teu kungsi nyaho hirup teh kumaha, tapi sahenteuna geus pinanggih jeung kareureuhan. 13
Pengkhotbah 6.6-7.2 6 Nya mending eta ti batan jelema nu tadi mah, anu hirupna teu kungsi meunang kanimatan, najan umurna upamana nepi ka dua rebu taun oge. Da tungtungna mah duanana oge sarua datangna teh ka tempat nu eta. 7 Jelema digawe teh keur ngaulaan beuteung, kitu ge weleh teu ngarasa cukup. 8 Naon atuh leuwihna nu binangkit ti anu gejul? Naon deui paedahna jelema miskin anu hade lampahna? 9 Cumah bae, ibarat ngudag angin. Mana sing tarima ku nu geus aya, ulah hayang leuwih loba. 10 Sagala rupa enggeus lila ditangtukeun diatur yen kudu kitu, sarta urang nyaho yen moal aya jalma anu bisa ngalawan ka nu leuwih kuat. 11 Beuki ngalawan beuki mubadir, moal matak leuwih genah. 12 Na saha atuh anu nyaho kumaha kuduna nu panghadena ari jelema, enggoning hirupna anu nya ngan sakeudeung nya mubadir teh, anu ukur ngolebat kawas kalangkang? Na saha anu nyaho ti ayeuna baris kumaha engke ari geus paeh? 7 1 Mending oge ngaran seungit ti batan seuseungitan anu marahal. Poean ajal leuwih hade ti batan poean wedal. 2 Mending indit ka nu kapapatenan ti batan ka nu hajat, malak mandar urang teh anu 14
Pengkhotbah 7.3-13 hirup keneh eling, yen umur urang oge didago-dago ku ajal. 3 Mending nalangsa ti batan suka, najan matak surem parangi tapi matak tambah nyaring pikir. 4 Anu sok meleng kana kabagjaan bae mah gejul. Nu lantip mah tara mopohokeun paeh. 5 Mending diweweleh ku nu lantip, ti batan dipuji ku anu gejul. 6 Jelema gejul seurina teh ibarat cucuk kaduruk, merepet taya hartina. 7 Jalma lantip anu ngabobodo, eta pohara gejulna. Pacuan daek nampa panyogok, matak ruksak ahlak. 8 Ahir tina hiji perkara leuwih hade ti batan ngamimitianana. Mending sabar ti batan gumede. 9 Kudu bisa ngadalian amarah, sabab barangasan mah tabeat jelema gejul. 10 Kade ulah nanya, "Naha nya baheula mah jaman teh leuwih hade ti batan ayeuna?" Nanya kitu teh belegug. 11 Hirup teh kudu boga hikmah. Boga hikmah mah sarua jeung boga pusaka, 12 sarta sarua jeung boga duit, matak aman pipikiran. Komo deui untungna lamun boga kanyaho kana hikmah, matak salamet hirup. 13 Dadamelan Allah teh lenyepaneun. Cik, saha anu bisa ngalempengkeun anu ku Allah geus dibingkengkeun? 15
Pengkhotbah 7.14 -23 14 Kabagjaan tarimakeun ku rasa sukur, kasusahan tarimakeun ku rasa eling yen boh kasusah boh kabagjaan, eta teh kersaning Allah. Saestuna manusa mah moal bisa nganjang ka pageto. 15 Dina hirup kami anu mubadir tea kami nenjo anu saperti kieu: Jelema nu bener laku lampahna bet tiwas, ari nu jahat tetep bae hirup. 16 Jadi, ulah hade-hade teuing, ulah bijaksana-bijaksana teuing. Rek maehan maneh? 17 Sabalikna jahat teuing ulah, gejul teuing ulah, na kitu hayang paeh memeh mangsa? 18 Singkiran eta teh duanana, dibarung ku rasa sieun ku Allah, tangtu mulus sagala panglaku. 19 Jalma saurang tapi boga hikmah, bisa ngungkulan kamampuh sapuluh jelema anu marentah kota. 20 Di dunya moal aya jelema anu bener sapapanjangna teu kungsi milampah salah. 21 Ulah sok openan ka omong batur, boa teuing anjeun oge keur diupat ku badega sorangan, 22 tur anjeun tangtu rumasa yen anjeun oge sering ngupat ka nu lian. 23 Eta sagala perkara ku kami diuji ku kapinteran. Nya eta, kami teh ari pinter hayang, kahontal mah henteu. 16
Pengkhotbah 7.24- 8.1 24 Na saha atuh jelemana anu nyaho kana hartining hirup? Moal kateuleuman ku jero-jerona, moal katepi ku pangarti. 25 Tapi kami leukeun diajar jeung nyiar kanyaho, hayang meunangkeun hikmah, hayang bisa ngajawab pananya hate, hayang nyaho kumaha jahatna jeung kumaha gejulna ari kabodoan teh. 26 Kami manggihan hal anu leuwih getir ti batan pati, nya eta: awewe. Cinta awewe mah ngeurad, ibarat heurap atawa tataheunan. Ngarangkulna teh ibarat rante nu rek ngabarogod. Nu baris karingkus teh jelema dosa, ari anu tuhu ka Allah mah moal beunang. 27 Hal ieu, saur Ahli Pikir, kapanggihna ku kami saeutik-saeutik sajeroning keur neangan pijawabeun tea. 28 Kami teu manggih deui pijawabeun lian ti eta. Tina sarebu, ngan manggih saurang lalaki anu pantes diajenan, tapi ti awewe mah teu manggih saurang-urang acan. 29 Walhasil ngan ieu pamanggih kami teh: Dipidamelna ku Allah mah urang teh wajar jeung basajan; jadi ruwet pajurawet soteh ku urang sorangan. 8 1 Ngan jelema anu lantip anu bisa ngarti kana sagala perkara. Kalantipan teh ngabearkeun parangi, ngajauhkeun camberut. 17
Pengkhotbah 8.2-10 2 Estokeun timbalan raja, tapi ulah gampang-gampang ngedalkeun kaul ka Allah. 3 Raja mah sagala wenang. Anu matak urang sing jauh ti payuneunana, ulah ngadeukeutan tempat anu sakitu matak bahlana. 4 Raja mah sagala tindakanana reujeung kawasa, sakersana moal bisa dipungpang. 5 Sapanjang urang ngesto kana timbalanana tangtu salamet. Jelema anu lantip mah nyaho kumaha kuduna, jeung iraha waktuna ngalampahkeunana. 6 Sagala rupa oge dilampahkeunana teh kudu ninggang dina mangsana, keuna kana carana. Orokaya urangna, kanyaho teh ngan saeutik pisan. 7 Moal aya saurang-urang acan anu nyahoeun ka nu bakal kajadian, tur moal aya anu bisa ngabejaan. 8 Moal aya saurang-urang acan anu bisa nyandet atawa ngulur-ngulur waktu pipaeheun. Moal aya anu bisa sumingkir tina hal eta najan diakalan kumaha oge. 9 Ieu kabeh kanyahoan ku kami sajeroning mikiran kajadian-kajadian di ieu dunya. Di dunya mah geuning aya sawatara jelema anu nyarangking kawasa, ari nu sejenna sangsara ku lantaran kakawasaan maranehna. 10 Kami geus nenjo jelema-jelema jahat dikalubur, ku nu marulang tas nguburkeun teh kalah ka diparuji tur di lemburna pisan, 18
Pengkhotbah 8.11 -16 tempat nu jarahat tea nyarieun kajahatan. Estuning mubadir! 11 Naon sababna jelema-jelema garampangeun bae nyieun kajahatan teh? Nya meureun, da kajahatan teh teu buru-buru dihukum. 12 Atuh nu jarahat teh laluasa, da migawe kajahatan ratusan kali ge salamet bae. Euh enya, aya anu ngomong kieu, "Mun maneh sieun ku Allah tinangtu mulus rahayu. 13 Nu jahat mah moal jamuga, hirupna teh ibarat kalangkang, bakal paeh ngora-ngora, lantaran teu sieun tea ku Allah." 14 Tapi ieu teh mustahil. Geura pek tengetan kajadian di alam dunya: Geuning sok aya jelema hade bet nandangan hukuman anu kuduna ditibankeun ka jelema anu jahat, ari anu jahatna kalah ka meunang ganjaran hancengan jelema nu hade tea. Ceuk kami ge mubadir. 15 Nu matak kami mah yakin jelema teh kudu nyenangkeun maneh, dahar, nginum, jeung nyenangkeun awak, da ngan sakitu-kituna kasenangan hirup mah. Sahenteuna, kitu-kitu bae mah meureun bisa sajeroning susah payah di alam dunya teh, sapanjang hirup paparin ti Allah ka dirina. 16 Unggal kami nyoba-nyoba hayang pinter ambeh nyaho kana kajadian-kajadian di dunya, hasilna teh kieu: Najan mikir beurang peuting, 19
Pengkhotbah 8.17- 9.5 17 angger bae teu ngarti-ngarti ka anu dipidamel ku Allah teh. Sakumaha diulikna ge taya petana kateuleuman. Nu palinter ge ngan ngakuna bae nyaho soteh, nyahoeun mah henteu. 9 1 Nya lila nya bangga mikiran hal eta teh. Seug bae ngarasa yen polah jelema palinter jeung balener teh, kitu deui kanyaah jeung kangewana, kabeh aya dina cangkingan Allah. Taya nu bisa nyaho naon nu bakal kasanghareupan teh. 2 Saurang ge taya bedana, sarua pada keuna ku papasten anu sarua, nu jahat, nu bageur, nu hade, nu goreng, nu nyekel agama, nu henteu, nu mere kurban, nu henteu. Nu hade taya leuwihna ti nu doraka, nu ngangkat sumpah taya bedana ti nu henteu. 3 Kabeh jelema papastenna sarua. Tah nya ieu pisan nu mawa apes kana sagala kajadian di dunya teh. Sapanjang hirupna pikiran jelema teh pinuh ku rupa-rupa kadorakaan jeung paniatan anu garelo, nyaho-nyaho hos paeh ngadadak. 4 Tapi sing saha anu kaasup kana mahluk hirup, eta aya keneh harepan. Sabab mending keneh anjing hirup ti batan singa paeh. 5 Nu hirup mah nyaho yen bakal paeh. Ari nu paeh mah teu nyaho naon-naon, geus taya pangajina, geus les kapopohokeun. 20
21 Pengkhotbah 9.6-12 6 Kanyaahna, kangewana, timburuna, kabeh kabawa paeh, moal bisa cumarita deui dina sagala anu kajadian di dunya. 7 Anu matak mending bek dahar, pek geura senang-senang, leguk inum anggurna, geura sukan-sukan, da ku Allah ge diridoan. 8 Sing senang, sing gumbira sapapanjangna. 9 Enggoning ngalakonan hirup anu mubadir teh hirup paparin ti Allah tea pek pake senang-senang jeung pamajikan. Poe-poe anu mubadir teh anggur pake ngabagjakeun awak, sabab ngan eta buruhna tina hese cape. 10 Naon anu dipigawe, pigawe enya-enya, da ari geus paeh mah moal bisa obah-obah acan, moal bisa mikir, moal aya kanyaho, moal pinter. Pasti kasorang eta teh engke. 11 Aya deui anu kasaksi ku kami: Di dunya mah nu tarik lumpatna ge tara salawasna meunang balap. Nu gede wawanen tara salawasna unggul tarung, anu pinter tara salawasna bisa nyiar kipayah, anu encer uteukna tara salawasna bisa beunghar, anu boga kamampuh tara salawasna meunang pangkat luhur, kawantu aya apesna masing-masing. 12 Manusa taya nu nyaho kana papastenna. Ibarat manuk anu kajiret ku tataheunan, ibarat lauk anu karungkup ku heurap, urang oge nyaho-nyaho geus kacerek ku apes.
Pengkhotbah 9.13- 10.2 13 Aya nu ku kami kasaksi, conto alus ngeunaan anggapan jelema kana kapinteran. 14 Aya hiji kota leutik, jelemana ge saeutik, diperangan ku hiji raja anu gagah. Eta raja geus ngepung rek ngamimitian ngagempur kuta. 15 Di dinya teh aya hiji jelema miskin, kacida pinterna. Ku kapinteranana manehna bisa nyalametkeun eta kota. Tapi manehna taya pisan anu malire. 16 Ceuk kami mah kapinteran teh ngungkulan kagagahan. Tapi kapinteran Ki Miskin teh bet taya anu malire, ucap-ucapanana taya anu ngabandungan. 17 Padahal ti batan ngadengekeun hahaokna hiji pangereh ka anu garejul, mending ngadengekeun pituah anu leuleuy ti anu pinter. 18 Sabab kapinteran teh leuwih seukeut batan gobang. Sabalikna nu doraka mah najan ngan saurang ge matak ruksak saniskara anu hade. 10 1 Ku bangke laleur sahiji minyak seungit sabotol bau kabeh. Ku kagejulan anu teu pira, tarekah ti nu pangpinterna ge bisa gagal. 2 Jalma pinter mah sagawe-gawena teh tangtu bener. Ari jalma gejul mah gagaweanana ge teu puguh. Geus lumrahna kitu, 22
Pengkhotbah 10.3- 14 3 kagejulanana ku jalma saliwat ge bakal kanyahoan. Kaciri gejulna teh tina kalakuanana keneh. 4 Ari diambek ku nu kawasa, ulah terus menta eureun digawe. Ku sabar mah kasalahan gede ge sok dihampura. 5 Kami geus nyaksian hiji kateuadilan anu dilantarankeun ku para pangereh, 6 jalma bodo dibere nyekel kakawasaan, ari jalma beunghar diluli-luli. 7 Kami kungsi nenjo jalma-jalma beulian tarumpak kuda, ari pangagung laleumpang cara jalma beulian. 8 Nyieun cubluk matak tigebrus, ngabongkar tembok matak digegel oray, 9 digawe di pangalian batu matak kabentur, meulah kayu matak kagencet. 10 Kampak mintul nu tara diasah, makena ge kudu sataker tanaga. Nu matak ge samemeh prak digawe kudu dipikiran heula carana. 11 Taya gunana boga jampe ngalilindeuk oray ge ari geus kapiheulaan dipacok mah. 12 Ucap-ucapan jelema lantip nungtun kana dihormat, ari biwir anu gejul mah matak nyilakakeun dirina sorangan, 13 ari ngong ngomong ari ngaco, dina tungtungna gejulna nataku. 14 Nu gejul mah sok ngeceblek. Taya jalma anu nyaho bakal aya kajadian naon engke, jeungna deui taya anu bisa ngabejaan bakal aya kajadian naon sanggeus urang paeh. 23
24 Pengkhotbah 10.15- 11.3 15 Jalma anu bodona katotoloyoh nepi ka teu nyaho jalan ka imah, hirupna teh kalah ka cape. 16 Cilaka nagara, lamun rajana budak kamari, lamun para pamingpinna sapeuting jeput ngan sukan-sukan. 17 Bagja nagara, lamun rajana pageuh kana putusanana, lamun para pamingpinna dalaharna puguh dina waktuna, jeung daraek nyaleser diri sarta nyegah kana mabok. 18 Jalma anu ku kedul-kedulna nepi ka sangeuk menerkeun kenteng-kenteng acan, imahna teh bocor bae, lila-lila ambrug pisan. 19 Pesta matak gumbira, cianggur matak hegar. Tapi duanana ge ari teu ku duit mah moal kasorang. 20 Ka raja mah ulah nyawad, najan ngan diharewoskeun ge ulah. Ka nu beunghar ulah nyempad najan di pangkeng sorangan ge, bisi kadenge ku cakcak, heug bae diucah-aceh. 11 1 Pilukeun duit maneh kana usaha batur sina golang, tan wande mere untung. 2 Pelak modal di sababaraha tempat, malah mun bisa mah melak modal teh sing loba, geusan ngajaga dina bancang pakewuh, anu datangna moal kanyahoan. 3 Tangkal rubuhna teh nurutkeun ka mana condongna. Mega mendung ari geus ngagarayot mah cur bae jadi hujan.
Pengkhotbah 11.4 -12.1 4 Lamun arek pepelakan ngadadago heula angin jeung musim bae mah atuh rek iraha bisa cebna, panen-panen pimanaeun. 5 Allah ngadamel sagala rupa, ku urang moal kaharti maksad-Na, cara urang hamo ngarti kumaha jabang bayi di jero kandungan bisa ngamimitian hirup. 6 Arek pepelakan mah ceb, ceb bae rek isuk rek sore oge, da moal ngarti ieuh urang mah kumaha pijadieunana, naha baris alus kabeh, atawa nu mana nu bakal leuwih montok. 7 Mutuh ku alus bisa ngararasakeun genahna beurang nu caang teh. 8 Tarimakeun hirup urang teh sataun- sataunna. Tapi sing inget, najan sakumaha lilana waktu hirup di alam dunya, waktu di alam maot mah leuwih lila deui. Jadi taya gunana hayang nyaho ka mangsa engke. 9 Barudak! Umur ngora teh rarasakeun nimatna. Sing galumbira meungpeung keur ngora. Tedunan sagala kahayang, ayunkeun kabeh karesep. Ngan kudu aringet, sagala kalakuan maraneh teh engke baris dipariksa ku Allah. 10 Ulah ngukut kabingung, ulah miara kasusah, da moal ngora saumur-umur. 12 1 Ku sabab eta meungpeung keur ngora, kudu eling ka Anu nyipta maraneh, meungpeung tacan nincak kana umur anu matak ripuh anu matak ngarasula, "Hirup teh teu ngarasa bagja!" 25
Pengkhotbah 12.2 -9 2 Geus nepi ka kitu mah panonpoe, bulan, bentang-bentang, katembongna asa surem, asa mendung saendeng-endeng. 3 Leungeun paranti nakis bahaya geus lilinieun, suku keker beuki hengker, huntu kari saeutik jeung geus teu bisa dipake meuweung, panon geus lamur. 4 Ceuli geus kurang denge, sora ti jalan mah komo teu hawar-hawar acan. Sora panggilingan, sora anu kakawihan, geus mehmehan teu kadenge. Tapi ari keur sare ku sora manuk ge kageuingkeun. 5 Ka tempat nu luhur-luhur asa lewang asa paur, leumpang araringgis, buuk geus bodas camutmut, mawa awak ge disesered, sagala kahayang leungit. Tuluy ngajugjug ka panungtungan bari diceungceurikan sapanjang jalan. 6 Rantay perak bakal pegat, lampu emas bakal tiguling, bakal peupeus, tali timba bakal ngajemprung, gentong bakal bencar. 7 Jasad mulang jadi deui lebu, roh mulang ka Allah anu maparin. 8 Mubadir, mubadir, saur Ahli Pikir, kabeh mubadir. 9 Tapi ku sabab Ahli Pikir teh bijaksana, teu weleh-weleh ngawurukkeun pamanggihna ka bala rea, jeung ngulik siloka-siloka bari diuji eusi-eusina. 26
Pengkhotbah 12.10 -14 10 Ahli Pikir geus ihtiar milih ucapkeuneun anu matak genah, seug dituliskeun, sarta dituliskeunana teh saestuna. 11 Pitutur jalma-jalma bijaksana teh saibarat iteuk anu lancip paranti ki pangangon nuyun domba-domba, sarta gunggungan siloka- siloka teh lir paku anu nanceb pageuh. Eta kabeh paparin ti Allah, hiji-hijina pangangon nu ngangon urang. 12 Masing iatna bae hidep teh, anaking! Moal aya tungtungna nulis buku teh, ari ngulik popohoan teuing matak ruksak awak. 13 Minangka panutup, sarupa deui bae ucapkeuneun teh: Sing sieun ku Allah, estokeun sagala timbalana-Na, da pangna Mantenna ngadamel manusa oge kitu maksud pangersa-Na. 14 Sagala lampah urang boh hade boh goreng, najan anu rikip buni ge baris dipariksa ku Allah. 27
Kidung Agung 1 1 Kidung anggitan Suleman. Endah taya papadana. 2 Wanoja: Hayang teuing abdi ku engkang diambung, kadeudeuh engkang langkung nimat ti batan anggur. 3 Wawangen engkang raraos seungitna, jenengan engkang lir lisah seungit nyambuang. Wanoja mana nu ku engkang teu kagembang. 4 Cik atuh abdi teh iwat, duh sembahan abdi, candak lebet ka kamar, bari dipapag ku bagja, bakal jojoh nyacapkeun kasono. Wanoja mana nu ku engkang teu kagembang. 5 Leuh wanoja-wanoja Yerusalem, hideung oge kuring teh geulis, hideung siga kemah urang Kedar, endah siga lalangse-lalangse karaton Suleman. 6 Tong ditelek-telek hideungna, kawantu kuring mah tuman kapoe, tur jadi purah tadah carek dulur-dulur, purah tunggu kebon anggur, awak teh geus teu kaurus. 7 Duh panutan cik wartosan, di mana engkang nya ngangon, di mana ngaubkeun domba-domba ari sonten? Na abdi milarian engkang teh kedah ngaprak ka tengah kumpulan domba anu lian?
Kidung Agung 1.8-2.2 2 8 Nonoman: Leuh bentangna wanoja, karah teu uninga tempatna? Sae tuturkeun bae tapak domba-domba, pilari sampalan keur embe-embe enung caket kemah-kemah tarukang ngangon. 9 Jungjunan, enung lir ibarat kuda bikang anu narik kareta raja Mesir. 10 Rambut enung aya ku endah, tinggilisir kana damis, ngarumbay kana tenggek lir ranggeuyan mutiara. 11 Engke enung dipangnyieunkeun kangkalung emas, ditarapang ku perak. 12 Wanoja: Sang raja ebog dina bale- bale, seuseungitan pake abdi kaangseu angin-anginan. 13 Barang gabrug anjeunna kana harigu, kaangseu salirana seungit emur. 14 Anjeunna lir ranggeuyan kembang pacar, anu beukah di kebon anggur di Engedi. 15 Nonoman: Ku geulis enung, jungjunan, soca enung ngenclong ku cahaya cinta! 16 Wanoja: Ku kasep engkang teh, panutan, engkang teh estu pikaresepeun abdi! Kangge ebog, tuh katilna jukut hejo anu ngampar. 17 Keur minangka tihang bumina kai kiputri. Keur minangka lalangitna tangkal camara. 2 1 Abdi mah mung ukur kembang alas ti Saron, kembang bakung ti lengkob gunung. 2 Nonoman: Enung ibarat bakung di rungkun cucuk, pangmencrangna ti para wanoja.
Kidung Agung 2.3 -11 3 Wanoja: Dibanding sareng nonoman lian, panutan abdi lir tangkal jeruk di leuweung kakayon. Abdi betah ngiuhan handapeunana, buahna kalintang amisna. 4 Ku anjeunna kuring dicandak kana pestana, diumbul-umbulan ku kageugeutna. 5 Cik pulihkeun bayu kuring ku kismis, segeran ku jeruk, kawantu kuring keur lanjung nandangan wuyung. 6 Sirah kuring disangkeh ku panangan kiwana, panangan tengenna pageuh ngarangkul. 7 Wanoja-wanoja Yerusalem, aranjeun kudu jarangji, sumpah demi uncal anu rikat jeung demi uncal bikang ulah rek ganggu kana kacinta kuring jeung anjeunna. 8 Wanoja: Ngeng kadenge gentra panutan, anjeunna eukeur ka dieu, lumpat ngambah pagunungan, ngaluncatan pasir-pasir rek neang kuring. 9 Lumpatna tinanding uncal bikang, rikat lepas kawas uncal jalu. Tuh geus aya luareun kuta, nempo tina kisi-kisi, tembong gurilap socana luareun jandela. 10 Anjeunna ngagentraan ka kuring. Nonoman: Ka dieu atuh, enung! Sumping atuh ka engkang, jungjunan! 11 Musim ngijih geus kasilih, musim hujan geus kaliwat. 3
4 Kidung Agung 2.12 -3.3 12 Di tepis wiring kekembangan barareukah, jalma-jalma tinghaleuang; di tegalan tikukur patingarengguk. 13 Buah kondang geus arek arasak, hawa meleber ku seungitna kembang anggur. Ka dieu atuh, enung! Sumping atuh ka engkang, jungjunan! 14 Enung ibarat japati, nu keur nyumput dina gowok batu karang. Engkang hayang neuteup endahna raray enung, hayang nguping sora enung nu halimpu. 15 Urang ngepung ajag, ajag-ajag leutik, bisi ngaruksak pelak anggur urang anu eukeur karembangan. 16 Wanoja: Jungjunan kuring teh anu kuring, diri kuring anu anjeunna. Anjeunna ngangon dombana di antara kembang bakung, 17 tugur nepi ka bray beurang, nepi ka poek kasilih ku caang. Geura mulih, panutan, masing rikat kawas uncal bikang, masing gancang lir uncal jalu di pagunungan Beter. 3 1 Saban peuting, ari di ranjang geus sare, anjeunna kaimpi bae, kaimpi keur diteangan, weleh teu kapanggih bae. 2 Diaprak saluluar kota, dilongok ka jalan jeung jajahan, disusul ka lulurung, haben bae diteangan, tapi lebeng teu kapanggih. 3 Anggur tepung jeung nu ngaronda, ku kuring ditanya, "Manawi pendak sareng panutan kuring?"
Kidung Agung 3.4-4.1 4 Tapi henteu lila ti harita, ana gok teh anjeunna kapanggih. Gabrug dirangkul tipepereket, henteu dilesotkeun deui, tuluy diajak ka bumi ibu, sup ka pangkeng tempat kuring dijurukeun. 5 Wanoja-wanoja Yerusalem, aranjeun kudu jarangji, sumpah demi uncal anu rikat jeung demi uncal bikang, ulah rek ganggu kana kacinta kuring duaan. 6 Wanoja: Naon itu anu mumbul ti lebah gurun, jiga haseup ngebun, tur kasawur ku seungit dupa jeung emur, sarupaning seuseungitan dagangan para sudagar? 7 Leuh geuning Suleman, sumping nitihan jampana, dikawal ku genep puluh prajurit, prajurit-prajurit petingan Israil, 8 kabeh oge jago ulin pedang, ahli jurit tukang tarung, masing-masing nyoren pedang, taki-taki tina bahlaning peuting. 9 Raja Suleman nitihan jampana, tina kai kelas hiji, 10 tihang-tihangna dilakop perak, tiungna disulam emas, babantalna disarungan lawon wungu, endah lemes beunang ninun putri-putri Yerusalem. 11 Heuy, wanoja-wanoja Sion, yap nongton Raja Suleman. Anjeunna nganggo makuta, ibuna ku anjeun nu nerapkeunana, dina poean rendenganana, poe kabagjaanana. 4 1 Nonoman: Ku geulis enung, jungjunan! Soca enung sakitu dicindung, tembong 5
Kidung Agung 4.2 -10 cureuleuk nyengcelak. Rambut ombak- ombakan lir embe-embe keur tarurun ti pasir-pasir Gilad. 2 Waos enung bodasna tinanding domba- domba anu nembe dimandian tas dicukuran, pepek jangkep beres roes, taya cocengna. 3 Lambey enung beureum lir rara sakelat, ana emut sasauran ku lucu matak tibelat. Damis enung ngalangkang jeroeun cindung. 4 Tenggek enung mulus lir munara Daud, rantuyna kangkalung enung sarupi sarebu kepeng nu ngagarantung. 5 Pinareup lir dua uncal bikang, uncal kembar nu keur nyaratuan di tegal bakung. 6 Engkang rek ngarereb di pasir emur, di pasir menyan, tepi ka bray beurang, poek kasilih ku caang. 7 Ku geulis enung, jungjunan; estu taya kuciwana! 8 Yap enung panganten, jeung engkang urang miang ti Pagunungan Libanon, urang sareng ti Libanon. Yap lungsur ti puncak Gunung Amana, ti Gunung Senir jeung ti Gunung Hermon, tempat singa reujeung kerud. 9 Paneuteup enung, duh rayi panganten, katut kangkalung na tenggek enung, geus ngabandang hate engkang. 10 Kadeudeuh enung ka engkang, estu nimat karaosna, duh enung, rayi panganten. Kacinta enung karasana langkung nimat ti batan 6
7 Kidung Agung 4.11 -5.1 anggur, seuseungitan enung langkung leleb ti batan wawangian lianna. 11 Lambey enung semu amis lir madu, ilatna nyakclakan susu jeung madu. Raksukan nyebarkeun seungitna Gunung Libanon. 12 Kakasih engkang rayi panganten, ibarat taman tutupan, nu dikikis sakuriling, lir cinyusu nu dipager. 13 Pinuh ku pepelakan, lir pakebonan dalima, nu buahna pangeunahna. Kitu deui kembang pacar, akar wangi, 14 jahe, koneng, tiwu, kayu manis, kitu deui rupa-rupa menyan. Emur, kayu garu, jaradi di dinya, katut rupa-rupa wawangian nu pangseungitna. 15 Cinyusu ngaburial nyaian eta kebon, kitu deui susukan, ngagolontor ti Pagunungan Libanon. 16 Wanoja: Hudang, he angin kaler, angin kidul, tiup kebon kuring, sina nyambuang seungitna. Muga-muga kakasih kuring sumping ka kebonna, sarta nuang bubuahan nu pangeunahna. 5 1 Nonoman: Enung, rayi panganten, ieu engkang datang ngalanglangan taman, mupu emur, ngala dupa, nguyup madu, ngadahar para nyiruan, nginum anggur, nguyup susu. Wanoja-wanoja: Batur-batur nu keur gandrung, geura dalahar leueut sawaregna, nepi ka giung ku cinta!
Kidung Agung 5.2- 9 2 Wanoja: Ari mondok, hate mah teu weleh nyaring, ngimpi panutan ngetrokan panto. Nonoman: Buka panto enung, jungjunan, pupujan ati, japati engkang, ieu engkang, sirah cipruk ku ciibun, buuk kulimis ku cireumis. 3 Wanoja: Kumaha da parantos cucul-cucul, naha kedah dangdos deui? Suku parantos beresih, naha kedah kokotoran deui? 4 Panutan kuring nyekel kana gagang panto, hate mani ratug dumeh anjeunna deukeut. 5 Kuring ngojengkang arek mangmukakeun anjeunna. Leungeun dibalur ku emur, ramo diolesan ku minyakna, kolotrak ngalaan tulak. 6 Bray panto dibuka, rek ngabageakeun. Har, anjeunna geus teu aya. Hanas geus sono kana soantenna! Ku kuring diteangan, tapi teu kapanggih, digeroan taya waleranana. 7 Kuring kapanggih ku nu keur ngararonda kota, malah terus diteunggeulan mani raraheut, karembong oge disosoeh ku nu ngajaraga kuta. 8 Wanoja-wanoja Yerusalem, aranjeun kudu jarangji, lamun pareng patepang sareng kakasih kuring, pangwartoskeun yen kuring kagegeringan. 9 Wanoja-wanoja: Nyai, bentangna para wanoja, kakasih Nyai teh memangna benten ti nu sanes? Naon luar biasana teh, nepi ka kuring sarerea kudu jangji? 8
9 Kidung Agung 5.10 -6.2 10 Wanoja: Kakasih kuring teh nya kasep nya gagah, mencil sahiji tina salaksa. 11 Rarayna lemes sarta marahmay, rambutna panjang ombak-ombakan, hideung meles ngabangbara. 12 Socana jeg japati nu eunteup di sisi susukan, lir japati beunang ngamandian ku cisusu, eunteup sisi walungan. 13 Damisna saendah taman, nu pinuh ku tangkal ubar-ubaran reujeung samara. Lambeyna lir kembang bakung, anu leucir ku minyak emur. 14 Pananganana mutuh sampurna, nganggo lelepen anu aya permatana. Salirana lir tina gading, anu dipasieup ku batu nilem. 15 Wentisna lir tihang marmer anu napak dina tatapakan emas. Anjeun mutuh nya agung, lir Gunung Libanon, pinuh ku kiputri nu laluhur. 16 Mun dicium tea mah lambeyna bangun amis, sagalana matak kabungbulengan. Tah kitu kakasih kuring teh, he wanoja-wanoja Yerusalem! 6 1 Wanoja-wanoja: Di lebah mana ngilesna panutan teh, leuh bentangna para wanoja? Ka lebah mana angkatna, kuring sadaya seja mantuan neangan. 2 Wanoja: Angkatna mah ka kebonna, ka petakan wawangian, kersana sumeja ngangon bari metik kembang bakung.
Kidung Agung 6.3 -11 3 Nya anjeunna panutan ati, ieu kuring kakasihna. Ngangonna teh lebah dinya, di antara kembang bakung. 4 Nonoman: Ku geulis enung jungjunan, sarupi jeung Yerusalem, sari rasmi sarupi jeung kota Tirsa, matak rumenghap nu ningal lir ningal eta dua kota anu agung. 5 Gilerkeun soca enung ka palih ditu, paneuteupna ngabandang engkang. Rambut ombak-ombakan lir embe-embe keur tarurun ti pasir-pasir Gilad. 6 Waos enung bodasna tinanding domba- domba anu nembe dimandian tas dicukuran, beres roes pepek jangkep, taya nu coceng. 7 Damis enung ngalangkang jeroeun cindung. 8 Keun bae raja mah rea geureuhana ge, prameswari genep puluh, parekan dalapan puluh, mojang herang pirang-pirang. 9 Ari nu dipikacinta ku kuring mah ngan hiji, nu geulisna lir japati putra tunggal ibuna anu pang dipikanyaahna pamujian para istri, malah dialem ku prameswari, ku parekan kitu deui. 10 Itu saha nu ngagebray tanding pajar, mani ngempray tanding bulan, mancurna tanding sang surya? 11 Kuring datang ka kebon kanari, ngalanglang tutuwuhan anu keur marentik di lengkob, ngaroris sirung anggur, jeung ngilikan dalima nu karembangan. 10
Kidung Agung 6.12 -7.8 12 Engkang teh ngadegdeg, nataku sonona ka enung, lir kusir kareta perang nu hayang geura prung tarung. 13 Wanoja-wanoja: Cobi ngibing, cobi ngigel, leuh mojang Sulam, bade ditongton ku kuring sadaya. (6-14) Wanoja: Naha bet harayang ningal kuring ngigel di antara barisan panongton? 7 1 Nonoman: Duh ku agung, enung teh terah linuhung. Sampean mutuh ku sieup tur payus nganggo selop. Bitis lir jaksi sajantung, lir beunang masieup seniman. 2 Udel lir cacangkir cekong moal bahe anggur nu jadi eusina. Lambut lir tumpukan gandum diriung ku kembang bakung. 3 Pinareup siga uncal sakembaran, siga uncal bikang papasangan. 4 Tenggek lir munara gading, soca lir empang di kota Hesbon deukeut gapura eta kota gede. Pangambung lir munara Libanon anu nanjeur neuteup ka Damsik. 5 Mastaka dangah lir Gunung Karmel, rambut ririakan, cahayaan, lemes lir sutra, kaendahanana sanggup ngunduh jajantung raja. 6 Ku manis enung, ku geulis! Sugri pangemat cinta, di enung nyampak sadia. 7 Salira lampanyat lir tangkal korma, pinareup lir ranggeuyan buahna. 8 Eta korma engke arek ditaekan arek diunduh buahna. Pinareup enung lir rantuyan 11
Kidung Agung 7.9-8.3 buah anggur. Seungit napas enung, seger lir serengna jeruk. 9 Baham enung saibarat cianggur petingan. Wanoja: Saupama kitu, eta anggur baris ngocor ka panutan baris nyegeran lambeyna baris maseuhan waosna. 10 Da kuring anu anjeunna, nu teu kendat mikatineung. 11 Mangga panutan, urang iang ka padesan, urang ngendong di tegalan, 12 ngarah enjing-enjing pisan bisa ningalian pelak anggur, parantos marentik atawa tacan, kembangna parantos beukah atawa tacan. Kitu deui dalima, parantos pentilan atawa tacan. Tah di dinya, abdi sumeja ngalayanan kacinta engkang. 13 Engke ku engkang kaangseu seungitna tangkal arak katut bubuahan nu raraos, parantos aya caket panto, nu anyar sareng nu parantos lami, kenging abdi nyimpen haturan engkang, jungjunan! 8 1 Leuh, mun seug engkang teh lanceuk teges, anu sami-sami nginang ka pun biang! Meureun saban patepang di jalan najan ku abdi dirangkul, moal aya nu nyela. 2 Heug ku abdi teh dipontel, diajak mulih, ngarah abdi ku engkang diwulang perkawis cinta. Engkang dihaturanan leueuteun, manisan anggur sareng cai dalima. 3 Bari engkang nanggeuy sirah abdi ku tangan kiwa, tangan nu tengen ngusapan. 12
Kidung Agung 8.4 -11 13 4 Wanoja-wanoja Yerusalem, aranjeun kudu jarangji, ulah rek ganggu, kana kacinta kuring duaan. 5 Wanoja-wanoja: Saha ieu wanoja nu sumping ti gurun keusik, pakaleng-kaleng jeung kageugeutna? Wanoja: Di handapeun tangkal apel, tilas engkang kapungkur dibabarkeun, engkang ku abdi digeuingkeun. 6 Hate engkang ulah dibuka iwal pikeun abdi. Tong kantos ngarangkul wanita lian, iwal ti ka diri abdi. Cinta teh bedas lir malakalmaot, geter birahi teh rosa lir ajal pati. Ana eta parantos hurung, nguntab-nguntab lir muntabna seuneu. 7 Geus hamo kalis ku cai, mo kaceot ku walungan. Jalma nu wani-wani meuli cinta ku dunyabarana, geus tangtu dilelewean. 8 Dulur-dulur nyi mojang anu lalaki: Adi urang lanjang leutik budak keneh, susuna ge acan ngeusi. Rek kumaha peta urang ka manehna, samangsa aya nu ngalamar? 9 Upama eta teh kuta, urang adegan munara perak, upama eta teh panto, urang tulakan make tulak kai kiputri. 10 Wanoja: Ieu kuring teh kuta, susu kuring lir munarana. Panutan kuring yakin, yen lamun jeung anjeunna, tangtu kuring bakal bagja. 11 Nonoman: Suleman kagungan kebon anggur di Baal Hamon. Disewakeun ka para
Kidung Agung 8.12- 14 patani, sewaanana masing-masing sarebu uang perak. 12 Suleman nampa uang sewa sarebu- sarebu, kacoceng ku mere untung ka nu nyarewa masing-masing dua ratus. Kebon anggur kuring mah kuring sorangan anu ngurus. 13 Enung, ieu rerencangan engkang, ceulina mani rarancung, pada-pada hayang nguping sora enung ti jero taman. 14 Wanoja: Enggal engkang, geura gasik- gasik sumping, masing rikat tinanding uncal bikang, gancang cara uncal jalu ngora, lungsur ti gunung nu pinuh ku tangkal samara. 14
Yesaya 1 1 Ieu kitab eusina dawuhan-dawuhan Allah ngeunaan nagara Yuda jeung Yerusalem, anu diwahyukeun ka Yesaya putra Amos jaman eta nagara diparentah ku Raja Usia, Raja Yotam, Raja Ahas, jeung Raja Hiskia. 2 PANGERAN ngadawuh, "Eh bumi jeung langit, darengekeun ieu dawuhan Kami. Barudak anu ku Kami digedekeun geus ngalawan ka Kami. 3 Sapi wawuheun ka anu bogana, kalde ingeteun dibawa nyatuan ka mana ku dununganana. Eta leuwih harideng ti batan umat Kami Israil, anu henteu nganyarahokeun ka Kami." 4 Cilaka maneh eh bangsa anu doraka, eh jalma-jalma anu garoreng jeung jarahat! Maraneh bakal ngarempeyek katindihan ku dosa-dosa! Maraneh nampik ka PANGERAN Allah Israil anu suci, geus mariceun. 5 Ku naon ngan ngaralawan bae? Harayang dihukum anu leuwih keras? Eh Israil, sirah maneh geus pinuh ku borok, hate jeung pikir teu waras. 6 Awak saluluar tina sirah nepi ka dampal suku geus teu aya anu walagri, barisul, carenang, baroleksek. Borok-borok maneh can diberesihan, can dibulenan, can diubaran.
Yesaya 1.7-13 7 Nagara maneh geus ruksak, kota-kotana jadi lebu. Tanah direbut ku batur, eusina diburak-barik, maneh ngan bisa nenjokeun. 8 Tinggal Yerusalem, tapi eta ge enggeus kakepung, geus taya hahalangna, kawas saung di kebon anggur, kawas pondok di kebon bonteng. 9 Cacak lamun PANGERAN Nu Maha Kawasa teu kersa nyesakeun sawatara urang sina salamet, tangtu Yerusalem oge geus tumpur cara Sadumu jeung Gomora. 10 Eh Yerusalem, kalakuan rahayat maneh, jeung kalakuan anu karawasa, teu beda ti kalakuan urang Sadumu jeung Gomora. Dengekeun ieu timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, regepkeun piwulang-Na. 11 Dawuhana-Na, "Marukan Kami rek kabita ku kurban-kurban maraneh? Kami ge boga domba, leuwih loba ti batan anu diduruk ku maneh dikurbankeun ka Kami. Gemukna ge leuwih alus ti batan gemuk sato-sato anu ti maneh. Kami geus seubeuh teuing ku getih sapi, getih domba, jeung getih embe. 12 Dititah ku saha maneh mawa tanda bakti anu karitu ka Kami teh? Dititah ku saha maneh nincakan Bait Kami? 13 Teu guna maneh mawa pangabakti oge. Kami ijid kana bauna eta beubeuleuman maneh! Kami ijid kana Pesta Bulan Anyar, kana Sabat, jeung kana kumpulan-kumpulan 2
Yesaya 1.14-21 ibadah maneh, lantaran geus kalampud ku dosa maneh. 14 Kami geus ijid kana eta Pesta Bulan Anyar jeung kana hari-hari besar maraneh, ngabangbaluhan bae Kami, nyapekeun. 15 Kami arek ngabalieur lamun maraneh nadahkeun doa. Rek ngadaroa sakumaha rosana ge ku Kami moal ditolih. Sabab maraneh nadahkeun leungeun anu lamokot ku getih. 16 Beresihan heula diri. Eureunan kalakuan anu doraka teh. Eureun nyieun dosa, 17 lampahkeun anu bener. Usahakeun sangkan kaadilan terap. Belaan anu sangsara. Belaan hakna budak pahatu. Tangtayungan randa-randa." 18 PANGERAN nimbalan, "Hayu urang padukeun. Maraneh teh geus lestreng ku dosa, tapi ku Kami rek disina bodas beresih. Najan dosa maneh nepi ka beureum kawas getih, bakal jadi bodas kawas kapas. 19 Lamun narurut ka Kami, sagala pibagjaeun nu aya di ieu tanah ku maraneh tangtu kapetik. 20 Sabalikna lamun teu narurut, cilaka, tangtu dibasmi. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 21 Kota anu bareto sakitu satiana teh kalakuanana geus kawas dayang! Bareto eusina teh jelema-jelema anu balener, ari 3
Yesaya 1.22-29 ayeuna ngan tinggal jalma-jalma tukang maehan. 22 Eh Yerusalem, bareto maneh teh ibarat perak, ayeuna mah geus teu hargaan. Bareto mah saibarat anggur hade, ayeuna mah cai biasa bae. 23 Para pamingpin anu aya di maneh ayeuna kabeh tukang rusuh, ngabaturna ka penjahat, darolog kana panyogok, lalapar ku pangruruba. Di pangadilan cadu nulung ka nu pahatu, paliyas nyoreang ka pangaduan randa-randa. 24 Ku sabab kitu dengekeun ieu timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, "Maraneh musuh Kami, ku Kami arek dibales supaya ulah musingkeun bae. 25 Kami arek meta. Maraneh arek dimurnikeun sina beak karahana, sina leungit kokotorna, 26 rek dibere deui pamingpin-pamingpin jeung juru-juru nasehat anu hadena kawas nu ti heula-heula. Mun geus kitu Yerusalem bakal disebut kota ibadah, kota anu satia." 27 Ku sabab PANGERAN mah adil, kersaeun nyalametkeun Yerusalem katut sakabeh anu tarobat. 28 Sabalikna anu daroraka jeung ngalawan, ku Mantenna tangtu ditundung, ditumpes. 29 Maraneh bakal kaduhung geus nyarembah ka tatangkalan jeung nyieun kebon-kebon anu husus pikeun dewa-dewa. 4
Yesaya 1.30-2.6 30 Maraneh bakal ngarangrangan cara tangkal karamat anu geus rek paeh, lir kebon teu meunang cai. 31 Lir kalakay bisa beak ku seuneu saenyay, jalma-jalma anu karawasa tea oge bakal beak ku kadorakaanana sorangan, moal aya anu bisa ngeureunkeun ruksakna. 2 1 Ieu timbalan Allah, anu didawuhkeun ka Yesaya putra Amos, perkara Yuda jeung Yerusalem: 2 Engke ka hareup, gunung tempat Bait Allah ngadeg bakal muncul pangluhurna, mucunghul ngaluhuran pasir-pasir, bakal kasaba ku loba bangsa. 3 Rahayat eta bangsa-bangsa bakal silih ajak: "Hayu urang naranjak ka pasir, pangcalikan PANGERAN, urang ka Baitna Allah Israil. Engke urang ku Mantenna diwulang pilampaheun, sangkan napak kana jalan pituduh-Na. Sabab piwulang PANGERAN teh datangna ti Yerusalem, ngandika-Na ka umat-Na teh ti Sion." 4 Mantenna bakal memeres perkara bangsa- bangsa galede. Maranehna bakal ngarobah pedangna jadi wuluku, tumbakna dijieun arit. Bangsa-bangsa moal perang deui, moal tatahar perang deui. 5 Eh turunan Yakub, hayu urang nyorang jalan anu caang panuduhan PANGERAN! 6 Nun Allah, Gusti parantos miceun umat ku anjeun, turunan Yakub. Tanahna pinuh ku 5
Yesaya 2.7-15 tukang sihir ti wetan sareng ti tanah Pelisti. Rahayatna biluk kana adat bangsa batur. 7 Tanahna pinuh ku emas perak, harta sisimpenanana teu aya watesna. Kudana kacida seueurna, kareta perangna parantos henteu kaetang. 8 Tanahna pinuh ku brahala, maranehna nyarembah kana barang buatanana sorangan. 9 Kabehanana bakal direndahkeun jeung dihinakeun. Nun PANGERAN, mugi ulah dihampura maranehna teh! 10 Maranehna bakal marubus ka guha-guha di gunung-gunung cadas, atawa ngarali liang nyingkiran PANGERAN anu keur bendu, nyingkahan pangawasa jeung kamulyaana-Na. 11 Hiji waktu katakaburan jeung kaangkuhan manusa bakal eureun, dibasmi. Ngan PANGERAN anu bakal diagungkeun. 12 Dina waktu eta PANGERAN Nu Maha Kawasa bakal ngarendahkeun sakur anu aragung, anu aradigung. 13 Tangkal-tangkal kiputri di Libanon anu laluhur, kitu deui tangkal-tangkal kiara di tanah Basan ku PANGERAN bakal dibasmi. 14 Gunung-gunung nu laluhur kitu deui pasir-pasir bakal diratakeun jeung taneuh. 15 Kitu deui munara-munara anu laluhur jeung sakabeh kuta puri benteng. 6
Yesaya 2.16-3.1 16 Malah kapal-kapal anu panggaledena jeung pangalusna ge bakal dikarem- karemkeun. 17 (2:17-18) Katakaburan manusa bakal eureun, kaadigungan bakal dibasmi. Brahala- brahala bakal beak. Dina waktu eta ngan PANGERAN anu bakal diagungkeun. 18 (2:17) 19 Jalma-jalma bakal nyarumput di guha- guha di gunung-gunung cadas, atawa ngarali liang nyingkiran PANGERAN anu keur bendu, nyingkahan pangawasa jeung kamulyaana-Na, mangsa Mantenna rawuh seja ngoyagkeun jagat. 20 Dina waktu eta jalma-jalma bakal ngalung-ngalungkeun brahala-brahala tina perak jeung emas bubuatanana sorangan, sina diruksak ku beurit cantung jeung lalay. 21 Lamun PANGERAN geus sumping rek ngoyagkeun jagat, jalma-jalma bakal nyarumput kana guha-guha di gunung- gunung cadas nyingkiran PANGERAN anu keur bendu, nyingkahan pangawasa jeung kamulyaana-Na. 22 Nu matak ge ulah sok sumender ka manusa. Bisa naon manusa mah! 3 1 Gusti, PANGERAN Nu Maha Kawasa, ayeuna geus rek ngarampas sakur anu jadi harepan urang Yerusalem jeung urang Yuda. Mantenna geus meh ngarampas bahan dahareun, cai, 7
Yesaya 3.2-10 2 para pahlawan, prajurit-prajurit, hakim- hakim, nabi-nabi, tukang-tukang ramal, ahli-ahli nagara, 3 angkatan perang, para pamingpin sipil, ahli-ahli politik, jeung tukang-tukang jampe. 4 Urang dinya sina diparentah ku barudak tanggung. 5 Maranehna bakal silih incer kana piuntungeun. Barudak moal hormat ka saluhureun, kuricakan moal serabeun ku anu baroga pangkat. 6 Bakal aya waktuna baraya maksa baraya, sangkan jadi kapala ngapalaan pada baraya, pokna, "Urang keur kacida susahna. Tapi anjeun baju-baju bae mah boga, anu matak pek kapalaan baraya urang." 7 Tapi ceuk anu dititahna, "Embung! Kuring bisa naon? Kuring oge teu beas, teu baju. Ulah kuring kapala mah!" 8 Nya cilaka Yerusalem! Yuda nya kitu, keur sakarat. Sagala ucap jeung lampahna ngalawan ka PANGERAN. Ngagogoreng ka PANGERAN geus teu dipinding-pinding deui. 9 Panerka-panerkana anu goreng natrat katara dina ulatna. Dosana geus teu disumput-sumput, geus cara dosa urang Sadumu. Tangtu bakal carilaka, karingkus ku dosana. 10 Ngan anu balener anu pisenangeun teh. Eta mah dina sagala perkara babari, sagala pagaweanana mulus hasilna. 8
9 Yesaya 3.11-18 11 Cilaka nu goreng lampah, bakal karingkus ku kajahatanana. 12 Umat kami pada neungteuinganan ku tukang ngarinjeumkeun duit, diperes ku anu ngaharutangkeun. Eh umat kami, maraneh teh dibawa sasar ku para pamingpin, nepi ka geus teu nyaraho jalan mana anu bener. 13 PANGERAN geus sayagi muka perkara, seja mutus urusan umat-Na. 14 Para kokolot jeung para kapala umat-Na dibawa ka pangadilan, tuluy ku Mantenna didakwa kieu, "Maraneh ngarampogan kebon anggur. Imah maraneh pinuh ku barang-barang beunang nyokotan ti nu mariskin. 15 Maraneh teu wenang meres ka umat Kami, teu meunang macikeuh kaom miskin. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa." 16 PANGERAN ngadawuh, "Awewe urang Yerusalem kacida garumedena. Leumpangna mani darangah, bari gular-giler maen mata. Ngalengkah diaced-aced semu ditenjrag- tenjragkeun ngarah geulang-geulang dina mumuncanganana tingkirincing. 17 Ku Kami rek dihukum, rek digundulan sina lalenang." 18 Bakal aya waktuna, barang-barang kaagulan awewe urang Yerusalem ku PANGERAN dirampas: Perhiasan-
Yesaya 3.19-4.2 perhiasanana, kayaning gengge suku, sasrangengean tarang, kongkorong, 19 jeung geulang. Kitu deui cindungna, 20 tiungna, jeung jimat peletna anu sok diparake dina leungeunna jeung dina cangkengna, 21 cingcin ramona, anting irungna, 22 pakean midangna, erokna, mantelna, rajut peperenianana, 23 pakean jerona, saputanganna, karembongna, jeung kukudungna anu tinggarebay. 24 Urut awak sarareungit jadi bau, urut diarangkin sutra jadi dibaleubeur ku lulub, urut buuk aralus jadi garundul, urut dangdan pipidangan jadi marake bubututan, urut gareulis jadi garoreng patut matak era. 25 Pangeusi eta kota, najan anu panggagahna kabeh bakal tiwas ku perang. 26 Panto-panto kota bakal tingharegung humarurung, kotana ge pijadieun lir awewe anu emok cameot dina taneuh awakna sataranjang. 4 1 Dina mangsa eta awewe tujuhan bakal marebutkeun lalaki hiji. Cararekna, "Dahar pake abdi teh moal nyesahkeun, dapon kersa bae akang jadi salaki. Mangga abdi pihukum, parantos teu kiat ku kaisin teu gaduh bae salaki." 2 Pidatangeun mangsa pepelakan jeung tatangkalan di ieu tanah ku PANGERAN 10
Yesaya 4.3-5.2 dikersakeun alus jadina, nya galede nya laluhur. Sakabeh urang Israil anu masih saralamet bakal sarugema ku hasil pepelakanana. 3 Unggal jalma di Yerusalem anu ku Allah geus ditangtukeun salamet, bakal disebut suci. 4 Eta bangsa ku Pangeran bakal dihakiman kalawan kakawasaan, dimurnikeun. Yerusalem bakal diberesihkeun tina sagala kasalahan jeung rereged getih anu geus ngocor di dinya. 5 Gunung Sion jeung sakur anu karumpul di dinya, mun ti beurang ku PANGERAN bakal dipayungan ku mega, mun ti peuting bakal dicaangan ku cahaya anu ngempray. Sakuliah kota bakal diauban ku kamulyaan Allah. 6 Kamulyaan Mantenna bakal jadi iuh-iuh eta kota sangkan henteu kapentrang ku panas, jadi tempat anu aman, paranti nyalindung ari hujan jeung angin ribut. 5 1 Kaula boga hiji lagu, eusina nyaritakeun sobat kaula jeung kebon anggurna. Darengekeun, ku kaula rek dikawihkeun: Sobat kaula kagungan hiji kebon anggur, di hiji pasir nu subur. 2 Taneuhna geus diririduh, geus dipiceunan batuna. Binih anggurna nu panghadena. Ngadamel saung pikeun tutunggon, ngadamel bak pameresan, ngantos buahna arasak. Ari pek buahna haraseum. 11
12 Yesaya 5.3-10 3 Saur ki sobat, "Eh urang Israil jeung urang Yuda! Coba kami jeung ieu kebon anggur titenan mana nu salah. 4 Naha sugan kami salah migawena? Ku naon ieu anggur teh bet haraseum kieu, mencog tina panyangka? 5 Ayeuna maksud kami, perkara ieu kebon anggur rek diruksak bae, sina diranjah dileyek ku sato leuweung. Pagerna rek dicabutan, tembokna arek dibongkar. 6 Sina dilindih ku eurih, pepelakanana moal dipangkas, kebonna moal dikored, sina pinuh ku cucuk jeung jukut hama. Malah mega ge ku kami rek dicegah ulah sina ngahujanan." 7 Eta kebon anggur teh Israil, kagungan PANGERAN Nu Maha Kawasa. Ari tangkal anggurna nya eta Yuda. Kahoyong-Na maranehna teh sing balageur, sing balener kalakuan. Tapi kalah ka sakarep-karep, nepi ka korbanna tingjarerit. 8 Cilaka maraneh! Haben mareulian imah jeung tanah sakitu geus boga loba. Moal lila deui ge rahayat mah geus moal aya anu boga tempat, tinggal maraneh caricing sorangan di ieu tanah. 9 Kaula geus ngadenge PANGERAN Nu Maha Kawasa ngadawuh kieu, "Eta imah anu galede teh bakal karosong. 10 Pelak anggur di kebon anu legana sapuluh hektar, hasilna ngan jadi lima liter cai anggur.
Yesaya 5.11-19 Tina saratus liter bibit, hasilna ngan sapuluh liter gandum." 11 Cilaka maraneh! Isuk-isuk ari hudang ari gep kana inuman. Peutingna kitu keneh, ngarinum nepi ka peuting datang ka marabok. 12 Ari sukan-sukan tara tinggal ti tatabeuhan, kacapi, genjring, jeung suling, tapi kana padamelan PANGERAN mah teu awas. 13 Ku sabab kitu maraneh bakal arindit digiring jaradi tawanan. Kapala-kapala maraneh bakal sakarat kalaparan, rahayat biasa bakal paraeh lantaran halabhab. 14 Enggon nu paraeh sungutna geus calawak rek nyantok maranehna. Menak-menak Yerusalem ku eta dileglegan, dibarung ku tingkoceakna jalma biasa. 15 Unggal jalma bakal nandang kahinaan, sakur anu aradigung bakal ngahareluk. 16 PANGERAN Nu Maha Kawasa bakal midamel kumaha pisaeeunana, ciri yen Mantenna agung. Bakal ngahukum ka umat-Na ciri yen Mantenna suci. 17 Urut kota-kota dipake nyaratuan ku anak domba jeung anak embe. 18 Cilaka maraneh! Pamohalan leupas tina dosa-dosa sorangan. 19 Ceuk maraneh, "PANGERAN teu geura prak ngabuktikeun pangersa-Na ambeh karasa ku urang. Allah Israil nu suci teh geura prak atuh ngalaksanakeun papastiana-Na, hayang nyaho kumaha pangersa-Na teh!" 13
Yesaya 5.20-27 20 Cilaka maraneh! Goreng disebut hade, hade disebut goreng. Caang ceuk maraneh poek, poek ceuk maraneh caang. Puguh pait pajar amis, puguh amis pajar pait. 21 Cilaka maraneh, nganggap diri bijaksana jeung kacida pinterna! 22 Cilaka maraneh eh pahlawan-pahlawan botol anggur! Ari keur ngucek-ngucek inuman mani asa aing panggagahna, pangjagona. 23 Padahal ku barang panyogok ge taluk, nepi ka luas ngabebaskeun jalma jahat, tega ka nu tanpa dosa. 24 Ku sabab kitu, lir jarami jeung jukut garing tingpurintil dihakan ku seuneu, akar maraneh bakal buruk, kembangna gararing tuluy beak katiup ku angin, lantaran arembung narima pangajaran ti PANGERAN nu Maha Kawasa, ti Allah Israil nu suci. 25 PANGERAN bendu ka umat-Na, panangana-Na ngulang rek nyiksa. Gunung- gunung bakal aringgeung, nu paraeh bangkena patulayah di jalan-jalan teu beda ti bubututan. Parandene PANGERAN bendu-Na moal waka liren, masih keneh ngulang-ngulang panangan rek nyiksa. 26 PANGERAN maparin tangara, nyaur hiji bangsa ti nu jauh, disuitan sina datang ti peuntaseun jagat. Burubul daratang, lajuna nyemprung. 27 Tur saurang ge euweuh anu capeeun, euweuh anu ngarampeol. Tara harees, tara 14
15 Yesaya 5.28-6.5 ngalenyap-lenyap acan. Taya nu udar sabuk, taya nu pegat tali tarumpah. 28 Jamparingna lalancip, gondewana geus tarapti kari ngawengkang. Talapok kudana tareuas lir batu seuneu, kikiping kareta-kareta perangna muihna jeg angin puyuh. 29 Peta prajurit-prajuritna lir singa tas nekuk mangsa, mangsana dibawa lumpat moal aya anu bisa ngaleupaskeun. 30 Barang geus waktuna, eta balad teh ngagalaur ka Israil mani sada gumuruhna laut. Sakuliah nagri poek jeung pinuh ku kasumpeg. Caang kaandih ku poek. 6 1 Dina taun pupusna Raja Usia kaula ningal PANGERAN, keur linggih dina tahta-Na anu luhur, jubah-Na minuhan Bait Allah. 2 Sakuriling Mantenna aya mahluk-mahluk keur narangtung, ngagalebur hurung, jarangjangan genep-genep, dua nutupan beungeutna, dua nutupan awakna, dua deui pikeun hiber. 3 Eta mahluk-mahluk paceluk-celuk pada batur, pokna, "Suci, suci, suci! Suci PANGERAN Nu Maha Kawasa! Kamulyaan Mantenna minuhan jagat!" 4 Sorana ngeundeurkeun dasar Bait Allah, jeung Bait Allah teh jadi pinuh ku haseup. 5 Ceuk kaula, "Tiwas aing! Sabab tiap ucap biwir aing teh doraka, jeung hirup teh campur jeung jalma-jalma anu saucap-ucapna jahat.
16 Yesaya 6.6-12 Heug ayeuna nenjo Raja, PANGERAN Nu Maha Kawasa. Ku aing katenjo bungkeuleukan!" 6 Mahluk anu saurang turun hiber nyampeurkeun ka kaula mawa ruhak ruhay dina cacapit. 7 Tel ruhakna ku eta diantelkeun kana biwir kaula, sarta ceuk eta mahluk, "Biwir maneh geus diantelan ku ieu. Kadorakaan maneh geus nyingkir, dosa maneh geus dihampura." 8 Kaula ngadenge Pangeran ngandika, "Saha nu ku Kami kudu diutus? Saha nu kudu jadi utusan Urang?" Kaula miunjuk, "Sumuhun abdi! Mangga abdi utus!" 9 Seug kaula ku Mantenna dijurung, ngemban ieu timbalan pikeun jalma-jalma: "Sakumaha seringna ge maraneh ngadenge, moal ngarti-ngarti. Sakumaha seringna narenjo ge tetep moal bisa awas ka nu keur kajadian." 10 Dawuhan Mantenna deui ka kaula, "Eta jalma-jalma uteukna sina marintul, ceulina sina tarorek, panonna sina lalolong. Ulah sina ngalarti, ulah sina ngadarenge, ulah sina narenjo. Bisi tarobat tuluy ngadareuheus ka Kami, heug bae ku Kami disina calageur." 11 Kaula tumaros, "Dugi ka iraha kituna teh, nun Pangeran?" Waler-Na, "Nepi ka kota-kota galempur, karosong, imah-imah euweuh anu ngareusian, tanahna ruksak jeung sepi. 12 Eta jalma-jalma ku Kami rek disingkirkeun ka nu jauh, sakuliah tanahna sina jempling.
Yesaya 6.13-7.7 13 Upama aya keneh anu ngari, najan ngan saurang tina sapuluh, eta nu saurang ge bakal ditumpes lir kiara nu geus dituar kari tunggulna." (Eta tunggul ngibaratkeun bibit anyar umat Allah.) 7 1 Waktu Raja Ahas putra Yotam putu Usia ngarajaan nagara Yuda, pecah perang. Resin raja nagara Siria jeung Pekah putra Remalya raja nagara Israil, nempuh ka Yerusalem. Tapi ieu kota teu kungsi beunang. 2 Barang raja Yuda dicariosan yen balad Siria geus aya di wilayah Israil kacida sieuneunana, rahayatna kitu keneh, mani tingdaregdeg kawas tangkal kaoyag angin. 3 PANGERAN ngadawuh ka Yesaya, "Tepungan Raja Ahas. Anak maneh Sear Yasub bawa. Engke bakal papanggih di tengah jalan anu jolna ka tempat tukang ngaput di tungtung kokocoran empang girang. 4 Sing gede hate kituh, ulah gedag, ulah rentag. Raja Resin jeung urang Siria kitu deui Raja Pekah anu keur amarah teh teu aya bahayana, ukur sakebul haseup tina dua regang suluh anu kaduruk. 5 Nagri Siria jeung nagri Israil katut raja-rajana geus sakait 6 rek nempuh nagri Yuda sarta rahayat Yuda rek digeretak sina biluk, engkena anakna, Tabeel, rek dijadikeun raja. 7 Tapi Kami, PANGERAN, nganyatakeun yen maksud maranehna moal hasil. 17
18 Yesaya 7.8-16 8 Naon sababna? Sabab kakuatan nagri Siria teu beda ti Damsik, ibu kotana. Ari kakuatan Damsik sarua jeung Raja Resin. Nya kitu deui nagri Israil, salila genep puluh lima taun moal mangrupa deui hiji bangsa lantaran kacida pabalencarna. 9 Kakuatan nagri Israil henteu leuwih ti Samaria ibu kotana; ari Samaria teu leuwih kuat ti Raja Pekah. Mun maneh teu percaya enya-enya, moal bisa tagen." 10 PANGERAN ngintun deui timbalan ka Ahas, 11 "Geura menta hiji tanda ka PANGERAN, Allah maneh, naha hayang tanda nu ti jero ti enggon anu paraeh, atawa ti luhur ti langit?" 12 Waler Ahas, "Kaula moal menta tanda. Kaula moal ngadoja ka PANGERAN." 13 Ari saur Yesaya, "Upami kitu dangukeun, nun terah Daud! Ngadoja kasabaran jalma matak awon ka salira. Komo bari ngadoja kasabaran Allah! 14 Ku margi kitu, Pangeran ku manten bade maparin tanda. Kieu: Hiji lanjang bakal bobot, seug ngowokeun putra pameget, dijenenganan Immanuel. 15 Sanggeus Anjeunna sawawa pikeun nyieun putusan ku anjeun, rahayat bakal ngarinum susu dalahar madu. 16 Malah samemeh eta buktos ge, dua nagri anu raja-rajana keur ngarentagkeun manah anjeun teh parantos karosong manten.
Yesaya 7.17-23 17 Anjeun sareng rahayat kitu deui putra- putu karajaan, ku PANGERAN bakal diterapan ku hiji kasukeran, langkung hebat ti batan anu kantos kajadian kapungkur-pungkur ti semet pecahna karajaan Israil sareng karajaan Yuda. Mantenna bade ngadatangkeun raja Asur. 18 Dina waktosna engke PANGERAN bakal niup surilit, tangara ka urang Mesir di seke-seke Walungan Nil nu pangtebihna, sina narapuk ka dieu sapertos laleur, sareng tangara ka urang Asur di tanahna, sina ka darieu lir nyiruan pindah. 19 Bakal narakleuk di lebak-lebak anu taringgul sareng di guha-guha cadas. Dungus-dungus parinuh, sampalan-sampalan kaeusian. 20 Dina waktosna Pangeran bade muruhan hiji tukang cukur ti peuntaseun Walungan Eprat, nya eta raja Asur. Rumbah sareng rambut anjeun ku eta bakal dikurud, dicukur lenang, bulu salira ge dikerik. 21 Dina mangsa eta, upami aya jurutani anu gaduh keneh sapi sanaos mung hiji, atanapi embe sanaos mung dua siki, 22 cisusuna bakal juuh, cekap pisan pikeun kaperluanana. Leres, jalmi-jalmi anu mung kantun saeutik di ieu tanah teh moal kirang susu sareng madu. 23 Dina mangsa eta, unggal kebon anggur anu ayeuna panglendona, anu ayeuna 19
Yesaya 7.24-8.6 eusina masing-masing sarebu tangkal sarta satangkalna dugi ka pajeng sarebu uang perak, bakal katutup ku rungkun cucuk sareng jukut cucuk. 24 Jalmi-jalmi bakal tingalasruk ka dinya marawa gondewa sareng jamparing, ngaradon moro. Yaktos, nagara teh sakuliahna bakal pinuh ku rungkun cucuk sareng jukut cucuk. 25 Pasir-pasir anu ayeuna diparelakan, bakal rarembet ku cucuk, moal aya jalmi anu tiasa ngalanto ka dinya. Anu ka darinya mung sapi sareng domba, ngadon nyaratuan." 8 1 PANGERAN ngandika ka kaula, "Cokot sabak gede, tulisan sing baradag: Gancang Ngajarahna, Rikat Rarampasna. 2 Kudu disaksian ku dua jelema anu beunang dipercaya, nya eta ku Imam Uria jeung Imam Jakaria bin Yeberekya." 3 Heuleut rada lila ti harita, bojo kaula ngandung. Sanggeus ngajuru orokna lalaki. Dawuhan PANGERAN, "Budak teh ngaranan 4 Sabab samemeh eta budak bisa nyebut Ema jeung Bapa, kamuktian Damsik jeung barang jarahanana anu ti Samaria geus beak manten diakut ku raja Asur." 5 PANGERAN ngadawuh deui ka kaula. 6 Dawuhana-Na, "Ku sabab ieu bangsa geus nampik cai ti anak Walungan Siloah jeung geumpeur ku Raja Resin jeung ku Raja Pekah, 20
Yesaya 8.7-14 7 Kami, Pangeran, rek ngadatangkeun raja Asur jeung baladna narajang ka Yuda. Majuna bakal kacida gancangna kawas nyeotna Walungan Eprat ari keur caah nepi ka limpas. 8 Yuda sakuliahna bakal kacaahan ku baladna, kakeueum kabeh, jerona nepi ka semet taktak." Allah nyarengan ka urang! Jangjang Mantenna meber nangtayungan ka tanah urang! 9 Eh bangsa-bangsa, pek geura ngahariji bari pinuh ku kasieun! Eh maraneh nu jarauh, anu di tungtung jagat, darengekeun! Pek geura tatan-tatan perang, tapi bari sieun! Pek geura tarapti, tapi bari risi! 10 Pek geura susun maksud, da moal laksana. Pek geura ngaromong sakarepna da moal aya hasilna, lantaran kami disarengan ku Allah. 11 PANGERAN mepelingan ka kaula keras pisan, supaya kaula ulah milu make jalan anu keur diparake ku jalma rea. Dawuhana-Na, 12 "Ulah milu campur kana sagala maksud maranehna, jeung ulah sieun ku anu dipikasieun ku maranehna. 13 Masing inget, Kami teh PANGERAN Nu Maha Kawasa, nu suci. Ieu Kami anu kudu dipikasieun mah. 14 Ku sabab kasucian Kami hebat, Kami teh lir batu matak titajong jalma-jalma. Kami lir pitapak nu bakal nangkep jalma-jalma 21
Yesaya 8.15-22 ti karajaan Yuda jeung Israil, jeung ti Yerusalem. 15 Loba anu bakal titajong ka Kami, bakal tingkudupung tuluy diluluh. Maranehna bakal beunang ku pitapak." 16 Eh murid-murid, cangreud ieu pangajaran anu ku Allah dipaparinkeun ka kaula, piara. 17 Kaula tetep percaya sarta muntangkeun harepan ka PANGERAN anu geus nyumput ti umat-Na. 18 Ieu kaula jeung barudak paparin PANGERAN anu calik di Gunung Sion, diutus ku Mantenna jadi timbalan anu ngabungkeuleuk pikeun urang Israil. 19 Tapi jalma-jalma ka maneh anggur nitah menta pituduh ka tukang nujum jeung tukang norah, anu osok kunyam-kunyem gegereyeman. Ceuk maranehna, "Pikeun kapentingan anu harirup memang kudu menta pituduh ka arwah-arwah, kudu menta pituduh ka nu geus paraeh." 20 Jawab ku maneh, "Ulah percaya ka tukang nujum, moal aya paedahna. Turut pangajaran ti PANGERAN." 21 Jalma-jalma bakal tingalapruk saluluar kota, ulatna maresum beuteungna lapar. Bawaning ku lapar jeung ambek, nepi ka nyarekan ka rajana jeung ka Allahna. Alak-ilik ka langit, 22 pencrang-pencrong kana taneuh, tapi nu katembong teh ngan kasusah jeung 22
Yesaya 9.1-6 kasumpeg, mangsa nu poek pikasieuneun, sarta ka dinya maranehna bakal digiring. Taya jalan pikeun maraneh geusan luput ti eta mangsa, kasumpeg. 9 1 Tanah kaom Sebulun jeung kaom Naptali anu ayeuna keur nandang kahinaan, jaga bakal mulya, mimiti ti Laut Tengah beulah wetan nepi ka peuntaseun Walungan Yordan, malah nepi ka Galilea tempat cicing bangsa asing. 2 Bangsa nu lumaku di nu poek narenjo cahaya hibar. Nu caricing di tanah nu hieum ku kalangkang kasorot ku caang. 3 Ku Gusti dipaparin kasenangan, nun Pangeran, dipaparin kabagjaan. Bakal barungah kawas dina keur usum dibuat, jaligrah kawas nu keur babagi barang jarahan. 4 Pasangan anu nindih pundukna ku Gusti dipinggeskeun, kitu deui panggitik anu ngagitik taktakna. Bangsa anu ngagencet, nu nyangsara umat Gusti, ku Gusti dibasmi, sapertos kapungkur ngabasmi tentara Midian. 5 Urut pakean balad anu narajangna, anu jaleger ku getih, diduruk. 6 Keur pimangpaateun urang geus medal hiji murangkalih! Hiji putra pameget, anu bakal mingpin urang. Anjeunna bakal disebut "Panarosan Ajaib", "Allah Perkosa", "Rama Langgeng", "Raja Kerta". 23
Yesaya 9.7-14 7 Kakawasaanana moal aya tungtungna. Karajaanana bakal aman sapapanjangna. Marentahna bakal sakumaha Raja Daud. Kakawasaanana napak dina bener jeung adil, ti ayeuna nepi ka ahir jaman. Kitu dipastikeunana ku PANGERAN Nu Maha Kawasa. 8 Hukuman pikeun karajaan Israil turunan Yakub, ku Pangeran geus diputus. 9 Sakumna urang Israil jeung sakur anu caricing di kota Samaria, bakal nyaraho kana eta putusan Mantenna. Maranehna arangkuh, takabur. Carek maranehna, 10 "Adegan tina bata geus rubuh, urang ganti ku adegan tina batu. Balok-balok kai loa geus parotong ragragan, urang ganti ku nu leuwih alus, ku kai kiputri kelas hiji." 11 PANGERAN geus metakeun musuh-musuh maranehna sina narajang. 12 Urang Siria ti beulah wetan, urang Pelisti ti beulah kulon, geus caralawak arek ngalegleg Israil. Tapi sanajan geus kitu oge, PANGERAN moal waka eureun bendu-Na, panangana-Na masih keneh ngangkang baris ngahukum. 13 Urang Israil teu daraek tobat. Sakitu geus meunang hukuman PANGERAN teh angger bae henteu baralik ka Mantenna. 14 Para pamingpin Israil jeung rahayatna bakal disiksa, diberesan dina sapoe ku PANGERAN. Bakal diteukteukan, boh nu jadi huluna, boh nu jadi buntutna. 24
Yesaya 9.15-20 15 Ari huluna nya eta jalma-jalma karolot golongan anu kaajen. Ari buntutna nya eta nabi-nabi anu pangajaranana palsu. 16 Eta pamingpin-pamingpin teh mawa sasab ka rahayat, kacida matak ngabingungkeunana. 17 Ku sabab kitu Pangeran moal aya manah karunya. Nu ngarora moal dipaparin jalan pilumpateun. Ka randa-randa jeung ka barudak pahatu ge Mantenna moal rek mikarunya. Lantaran kabeh geus malurtad, jarahat, kalakuanana jeung omonganana goreng kabeh. Tapi sanajan geus sakitu benduna, PANGERAN masih keneh bendu, panangana-Na masih keneh ngangkang baris ngahukum. 18 Kajahatan eta jalma-jalma geus hurung ngagedur kawas seuneu ngahuru leuweung cucuk jeung jukut cucuk, kawas leuweung kahuruan ngabela-bela, haseupna meleketek. 19 Ku bawaning bendu, PANGERAN Nu Maha Kawasa ngahukumna teh lir seuneu anu ngahuru sakuliah tanah eta, ngabasmi urang dinya, nepi ka kabeh geus teu aya anu inget deui ka batur. 20 Di mana-mana di sakuliah kota, jalma- jalma mani tingtalubruk kana naon bae anu kira-kira bisa didahar, tapi laparna teu kaubaran. Malah nepi ka ngahakan anakna sorangan! 25
Yesaya 9.21-10.6 21 Urang Menase jeung urang Epraim silih tekuk, ti dinya bareng narajang ka urang Yuda. Tapi sangkilang kitu ge PANGERAN terus keneh bae bendu, panangana-Na ngangkang keneh baris ngahukum. 10 1 Cilaka maraneh! Maraneh nyieun hukum sakarep-karep, dipake nyiksa ka umat Kami. 2 Maraneh nyieun aturan anu ngahalang- halang hak jeung kaadilan pikeun rahayat anu mariskin. Aturan anu ngawenangkeun maraneh ngarampas pangaboga randa-randa jeung kaom pahatu. 3 Rek kumaha engke maraneh upama geus dihukum ku Allah? Rek kumaha engke maraneh upama Mantenna geus ngadatangkeun bahla ti nagara jauh? Rek kabur menta tulung ka mana? Harta banda maraneh teh rek ka mana disumputkeunana? 4 Maraneh tangtu tiwas ku perang, atawa digiring jadi tawanan. Tapi sangkilang geus kitu ge PANGERAN teh moal waka enggeusan, panangana-Na masih keneh ngangkang baris ngahukum. 5 PANGERAN ngadawuh, "Asur ku Kami rek dipake jadi panggitik. Sina ngagempur bangsa anu geus nyieun pibendueun Kami. 6 Kami geus ngirimkeun Asur sina narajang eta bangsa anu murtad anu geus ngahudangkeun amarah Kami. Urang Asur ku Kami geus dikirimkeun sina ngajarah 26
27 Yesaya 10.7-14 jeung malingan harta maranehna, jeung sina ngaleyek maranehna kawas leutak di jalan." 7 Tapi raja Asur pribadi boga maksud sasangkleng. Lain saeutik bangsa anu rek diperanganana. 8 Eta raja geus ujub, carekna, "Panglima aing kabeh raja. 9 Aing geus ngarebut Kalno jeung Karkemis, Hamat jeung Arpad. Samaria jeung Damsik geus taraluk. 10 Leungeun aing dipake ngagempur karajaan-karajaan anu nyarembah ka brahala-brahala sakitu lobana, leuwih loba ti batan nu aya di Yerusalem jeung Samaria. 11 Samaria jeung brahala-brahalana ku aing geus dibasmi. Yerusalem katut brahala- brahala sesembahanana nu aya di dinya ku kami tangtu ditumpes." 12 Tapi Pangeran ngandika, "Lamun Kami geus anggeus di Gunung Sion jeung di Yerusalem, Kami rek ngahukum raja Asur nu adigung jeung suaban." 13 Raja Asur mani sombong, carekna, "Kabeh geus beunang ku aing, ku sorangan. Aing jago, loba akal, pinter. Wawatesan nagri-nagri ku aing geus dibedah, harta bandana geus dijarah, jalma-jalmana diidek. Aing asa jadi banteng. 14 Bangsa-bangsa sajagat teu beda ti sayang manuk. Harta bandana ku aing gampang pisan dicokotanana, asa nyokotan endog tina
Yesaya 10.15-21 sayangna, euweuh jangjang anu wanieun ngabintih, euweuh papacok nu muka atawa cacat-cicit." 15 Tapi dawuhan PANGERAN, "Ari kampak bisaeun ngaku leuwih gede ti batan anu makena? Ragaji naha leuwih penting ti batan nu ngaragaji? Lain jelema anu diulangkeun ku panggitik, tapi panggitik, anu diulangkeun ku jelema." 16 PANGERAN Nu Maha Kawasa bakal ngadatangkeun kasakit pikeun ngahukum jelema-jelema anu ayeuna sareubeuh nyatu. Di jero beuteungna sina asa aya seuneu, sina panas kawas anu direrab. 17 Allah cahaya Israil lir seuneu, bakal ngalebur sagala rupa datang ka beak dina sapoe, moal ngarikeun cucuk jeung jukut cucuk. 18 Leuweung-leuweung kekep jeung pakebonan-pakebonan bakal tumpur sama sakali, teu beda ti jelema anu katerap ku kasakit anu kacida jahatna. 19 Tatangkalan anu disesakeun ngan saeutik pisan, ku budak ge bisa kaitung. 20 Bakal datang waktuna, urang Israil anu ayeuna nyesa teh moal muntang deui ka bangsa anu rek meakkeunana, sabab bakal ngeumbing ka PANGERAN, Allah Israil nu suci. 21 Tapi anu bakal marulang deui ka Allahna nu maha kawasa teh ngan saeutik. 28
Yesaya 10.22-29 22 Najan ayeuna lobana lir keusik laut ge nu bakal bisa mulang mah ngan saeutik. Sabab aya hiji bahla anu bakal ngaruksak ka maranehna, geus pasti. 23 Sakuliah nagri tangtu dibasmi ku Nu Maha Agung, PANGERAN Nu Maha Kawasa, sabab Mantenna anu ngadawuh kitu. 24 Nu Maha Agung, PANGERAN Nu Maha Kawasa, nimbalan ka umat-Na anu araya di Sion, "Maraneh teu kudu sieun ku urang Asur, sanajan eta teh geus nganiaya ka maraneh cara urang Mesir baheula. 25 Moal lila deui, sanggeus hukuman maraneh ku Kami dienggeuskeun, urang Asur pasti ku Kami dibasmi. 26 Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, bakal nyabetan maranehna ku pecut, cara ngahajar urang Midian di Cadas Oreb. Urang Asur ku Kami tangtu digempur, cara Kami bareto ngagempur urang Mesir. 27 Maraneh ku Kami rek dibebaskeun tina kakawasaan Asur, leupas tina pasangan anu nindih punduk maraneh." 28 Balad musuh geus aya di Ayat, jalanna ngaliwat ka Migron. Perlengkepanana ditunda di Mikmas. 29 Ari marondokna di Geba sanggeus liwat gupitan. Urang Ramah guyur, urang Gibea dayeuh Raja Saul kalabur. 29
Yesaya 10.30-11.3 30 Eh urang Galim, geura tingjarerit! Eh urang Laisa, geura dengekeun! Eh urang Anatot, geura tembalan! 31 Urang Madmena ngabalecir, urang Gebim ngalacir! 32 Poe ieu musuh geus aya di Nob, geus ngacung-ngacung peureup ka Gunung Sion, ka kota Yerusalem. 33 Maranehna bakal tinggalubrag kawas dahan ditutuhan, ditutuhan ku PANGERAN Nu Maha Kawasa. Jalma anu pangagungna, anu pangkatna pangluhurna, bakal ditutuh digubragkeun. 34 Kabeh bakal dituaran ku PANGERAN, kawas tatangkalan di tengah leuweung ditampolan ku kampak, dirubuh-rubuhkeun, kawas tatangkalan di Libanon, sanajan nu pangalusna ge pasti rarubuh! 11 1 Baris turunan Raja Daud lir tangkal nu geus dituar. Tapi sakumaha tina tunggul sok bijil sirung anyar, nya kitu keneh ti antara turunan Daud bakal muncul raja anyar. 2 Anjeunna ku Roh PANGERAN bakal dipaparin hikmah, elmu jeung kapinteran pikeun ngatur rahayatna. Ka PANGERAN bakal ngabdi, ngamulyakeun, 3 tumutna reujeung sukana. Mutus perkara moal satingal-tingalna, moal sadangu-danguna. 30
Yesaya 11.4-12 4 Adil asih ka nu miskin, bumela ka nu sangsara. Timbalanana kawasa nerapkeun hukum, jalma jahat tanwande dihukum pati. 5 Ngatur rahayatna bakal jujur sahinasna. 6 Ajag jeung domba hirup rukun babarengan, maung jeung anak embe darepa reureujeungan. Anak sapi nyatuan bareng jeung anak singa, diangon ku barudak. 7 Sapi jeung biruang bareng nyaratuanana, anak-anakna reureujeungan darepana. Singa jeung sapi sarua ngakan jukut. 8 Budak anu nyusu keneh ge moal nanaon ulin deukeut oray welang. 9 Di Sion, gunung PANGERAN nu suci sepi anu niat jail, moal aya anu niat jahat. Sakuliah tanah bakal pinuh ku kanyaho ka PANGERAN, lir laut pinuh ku cai. 10 Mangsa harita, eta raja anyar turunan Daud ku bangsa-bangsa bakal dijieun lambangna. Di kota karajaanana bangsa- bangsa karumpul jeung ngamulyakeun. 11 Dina mangsa eta Pangeran bakal ngagunakeun deui pangawasa, mulangkeun sesa umat-Na ti Asur jeung Mesir, ti Patros, ti Sudan, ti Elam, ti Babul, ti Hamat, kitu deui ti nagri-nagri jeung ti pulo-pulo anu jarauh. 12 Pangeran bakal ngelebetkeun bandera, tanda yen Mantenna keur ngempelkeun deui urang Israil jeung urang Yuda anu pabalencar, baris dipulangkeun ti opat pojok jagat. 31
Yesaya 11.13-12.4 13 Karajaan Israil moal dengki deui ka karajaan Yuda, Yuda oge moal ngamusuh deui ka Israil. 14 Maranehna bakal bareng ngarurug ka beulah kulon ka urang Pelisti, bareng narajang ka beulah wetan. Urang Edom jeung urang Moab bakal pasrah, urang Amon ge bakal taluk. 15 Teluk Sues ku PANGERAN disina garing, Walungan Eprat disina saat disedot ku angin panas, tinggal tujuh kokocoran anu ngerelek leutik, bisa diraas. 16 Ti Asur bakal aya jalan ngabulungbung, sorangeun umat Mantenna Israil, anu marulang sakumaha baheula waktu karuhunna budal ti Mesir. 12 1 Pidatangeun mangsa jalma- jalma maruji sukur. Pujina: "Abdi nyembahkeun puji, nun PANGERAN! Tadina abdi dibenduan, ayeuna dililipur. Gusti henteu ngabenduan deui. 2 Allah teh jurusalamet abdi. Abdi moal gaduh kasieun, margi percaya ka Allah. PANGERAN nu maparin daya sareng tanaga, anu jadi jurusalamet. 3 Lir nu halabhab atoh mendak cai seger, nya kitu umat Allah barungah waktu disalametkeun ku Allah." 4 Pidatangeun mangsa jalma-jalma maruji sukur. Pujina: "Puji sukur ka PANGERAN! Lamun perlu ku pitulung, sambat Mantenna! 32
Yesaya 12.5-13.6 Caritakeun ka bangsa-bangsa, sagala damel-Na! Caritakeun, kumaha agungna Mantenna! 5 Puji ka PANGERAN, reh Mantenna geus midamel hal-hal anu ajaib, sakuliah jagat kudu nyaraho. 6 Geura sarurak, geura maruji, eh anu marangkuk di Sion! Allah Israil teh suci, agung, calik nyarengan umat-Na." 13 1 Ieu pangandika Allah ka Yesaya putra Amos perkara nagara Babul. 2 Kelebetkeun bandera perang di pasir bulistir. Haokan para prajurit, acungkeun leungeun, tangara maju tarung ngadobrak lawang-lawang eta nagri nu kamagungan. 3 PANGERAN geus ngumpulkeun sakumna prajurit Mantenna nu warani jeung satia, seja ngadegkeun perang suci, ngahukum bangsa anu ngentabkeun manah-Na. 4 Dengekeun, gunung-gunung tinggulugur, nya seahna jalma loba, sora bangsa- bangsa jeung karajaan-karajaan anu geus sabilulungan. PANGERAN pupucuk perang geus tarapti nginditkeun pasukana-Na. 5 Eta bangsa-bangsa daratang ti nagri-nagri anu jarauh, ti unggal tungtung jagat. PANGERAN anu keur ngentab manah geus saged ngalebur eta nagri sakuliahna. 6 Geura tinggarerung nahan kanyeri! Wancining GUSTI geus nepi, Nu Maha Kawasa bakal gancang ngaragragkeun karuksakan. 33
Yesaya 13.7-14 7 Jalma-jalma bakal laleungit kawani, leungeunna ngaraplek. 8 Kabeh bakal gimir jeung diraksuk ku kanyeri, kawas kanyeri awewe anu rek ngajuru. Hatena pinuh ku kasieun, semet bisa silih pelong pada batur, ulatna karerab ku rasa wirang. 9 Wancining GUSTI meh nepi, hiji wanci anu bengis, wanci Mantenna ngencarkeun kasewot jeung bebendu nu ngentab-ngentab. Bumi ku Mantenna bakal disuwungkeun, sakur nu doraka bakal dibasmi. 10 Bentang-bentang jeung sakur nu caang-caang di langit cahayana bakal lus-les, panonpoe bakal poek wanci meletek, bulan moal cahayaan. 11 PANGERAN ngadawuh, "Bumi ku Kami rek diruksak ku bahla, jalma-jalma nu migawe dosa bakal dihukum. Sakur anu kamagungan sina nandang kahinaan, sakur anu gumede jeung taya rasrasan bakal disiksa. 12 Bakal langka jelema nu nyesa, leuwih langka ti batan emas. 13 Upama Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa enggeus nembongkeun amarah, langit bakal ngagibrig, bumi bakal gunjang-ganjing. 14 Anu keur ngaradon numpang di Babul bakal kalabur, baralik ka nagrina masing-masing, pasalebrungan kawas uncal keur dibeberik, kawas domba euweuh nu ngangonna. 34
Yesaya 13.15-14.1 15 Nu kasusul tangtu pegat nyawana ku pedang. 16 Jaba ti geus teu walakaya teh kudu nenjo barudakna dicacag, imahna dirayah, awewe-awewena digadabah." 17 PANGERAN ngadawuh, "Kami rek nginditkeun urang Media sina ngarurug ka Babul. Maranehna moal kabita ku perak, moal kagoda ku emas. 18 Jamparing jeung gondewana nyabutan nyawa jalma-jalma anu ngarora. Moal karunya ka orok, moal karunya ka budak. 19 Babul karajaan pangendahna. Tapi ku Kami, PANGERAN, rek diancurkeun cara Sadumu jeung Gomora! 20 Hamo dicicingan deui. Urang Arab moal aya deui anu masang kemahna di dinya. Tukang ngangon moal aya anu ngaradon ka dinya. 21 Rek dijieun enggon sato gurun, enggon bueuk nyararayang. Ruruntukna sina dipake enggon ajret-ajretan embe leuweung jeung manuk onta. 22 Urut munara-munarana jeung puri-purina, bakal dipake enggon babaung ku ajag jeung anjing leuweung. Babul tereh euweuh! Umurna moal lila deui!" 14 1 PANGERAN bakal hawatoseun deui ka Israil umat-Na. Israil bakal diangken deui jadi kagungana-Na. Bakal diwidian 35
Yesaya 14.2-9 nyaricingan deui tanahna, bareng jeung bangsa asing anu marilu hirup di dinya. 2 Loba bangsa anu bakal ngabantu urang Israil mulang ka tanahna, tanah paparin PANGERAN. Di nagrina sorangan urang Israil bakal dikaulaan ku bangsa-bangsa sejen. Anu bareto nangkep Israil bakal ditangkep ku Israil, anu bareto ka Israil nyangsara bakal diparentah ku Israil. 3 Kasangsaraan urang Israil ku PANGERAN bakal dienggeuskeun, kanyerina bakal dileungitkeun, dijait tina kerja paksana. 4 Sanggeus kitu maranehna bakal nyieun popoyokan pikeun Babul, kieu: "Kutan raja lalim teh geus tiguling! Atuh moal bisaeun nyiksa deui! 5 (14:5-6) Eta pangawasa-pangawasa nu jarahat, anu marentahna bari amarah, anu tara eureun-eureun nyiksa bangsa-bangsa patalukanana, kakawasaanana geus ditilas ku PANGERAN. 6 (14:5) 7 Ayeuna jagat geus tengtrem, geus aman, jalma-jalma saruka bungah. 8 Kayu kijamuju jeung kiputri di Libanon jaligrah da eta raja geus tiguling, maranehna moal aya nu nuaran deui, da tukang nuaranana geus euweuh! 9 Dunya anu maraot geus gugupay, ngagupayan raja Babul. Arwah jalma-jalma anu keur hirupna karawasa teh bakal digiring 36
37 Yesaya 14.10-17 ka dinya. Arwah raja-raja tingjuringkang tina tahta-tahtana, 10 nyaralukan ka raja Babul, Nah, maneh ge geus apes, teu beda ti kami, bakal ngabaturan kami. 11 Bareto geus biasa dikawihan, dipangnabeuhkeun kacapi, biasa ngamulyakeun maneh, ayeuna kudu ngagoler di dunya anu maraot, disimbut ku cacing-cacing, dikasur bilatung-bilatung." 12 Eh raja Babul, bentang pajar nu moncorong! Maneh enggeus ngagebut ragrag ti langit! Bareto sok nalukkeun bangsa-bangsa, ayeuna geus digejretkeun kana taneuh. 13 Bareto maneh geus ujub arek mancal langit, rek nagenkeun tahta saluhureun bentang anu pangluhurna. Geus boga pikir rek anegleng jadi raja di puncak gunung di kaler, tempat kumpul dewa-dewa. 14 Majar teh rek naek ka puncak mega, rek nyaruaan ka Nu Maha Kawasa. 15 Tapi geuning bet digebruskeun ka handap nu pangjerona, ka dunyana nu maraot! 16 Nu geus maraot ka maneh malencrong jeung nareuteup semu heran. Tuluy ngaromong, "Kutan eta jelema anu ngoyagkeun jagat ngendagkeun karajaan- karajaan teh? 17 Baruk eta anu ngaburak-barik nagri-nagri jeung malikkeun jagat jadi gurun keusik teh?
Yesaya 14.18-23 Kutan eta jelemana anu tara ngaleupaskeun sakitanana sangkan mulang teh?" 18 Urut raja-raja sejen kabeh baroga kuburan jeung aralus, 19 ari maneh mah teu boga. Bangke maneh bakal dialungkeun tuluy buruk, kaurugan ku bangke-bangke serdadu anu tariwas di pangperangan, tuluy bareng digurubagkeun kana liang cadas, kaleyek-leyek kawas bangke. 20 Mayit maneh moal aya nu nguburkeun cara raja-raja sejen, da nagri maneh geus ruksak ku maneh sorangan, rahayat maneh paraeh ku maneh keneh. Kulawarga maneh anu jarahat tea saurang ge moal aya anu salamet. 21 Geura prak peuncitan! Anak ieu raja bakal maraot nanggung dosa karuhunna, saurang ge moal aya anu kawasa di ieu jagat, moal aya anu minuhan jagat ku nyieunan kota-kota. 22 PANGERAN Nu Maha Kawasa ngadawuh, "Babul ku Kami rek ditarajang diburak-barik. Moal disesakeun, saurang ge moal aya anu dihirupan, kaasup barudakna. Kami, PANGERAN, anu nimbalan kitu. 23 Babul rek dijieun ranca, jadi enggon bueuk. Babul ku Kami rek disapu, sagala rupana tangtu beak disapukeun. Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa anu nimbalan." 38
Yesaya 14.24-31 24 PANGERAN Nu Maha Kawasa geus ikrar, "Naon bae sakersa Kami bakal ngajadi. Putusan Kami kabeh tangtu bukti. 25 Kami rek ngabasmi urang Asur di tanah Israil kagungan Kami, sarta ngaleyek maranehna di gunung-gunung Kami. Kami rek mecat pasangan ti umat Kami anu diterapkeun ku maranehna, jeung nurunkeun momotanana. 26 Kitu pangersa Kami anu bakal tumiba ka alam dunya. Leungeun Kami geus ngangkang rek ngahukum bangsa-bangsa." 27 PANGERAN Nu Maha Kawasa geus mastikeun kitu. Panangana-Na geus sadia baris ngahukum, moal aya nu bisa ngahalang-halang. 28 Ieu pangandika anu diembarkeunana dina taun pupusna Raja Ahas. 29 Eh urang Pelisti, panggitik anu dipake ngagitik ka maneh geus bubuk. Tapi maneh taya alesan pikeun bungah. Oray nu hiji geus paeh, tapi aya gantina nu leuwih bahaya. Aya hiji endog oray, ana megar jadi naga hiber. 30 PANGERAN bakal ngarawat umat-Na anu sangsara, ngaraksa sangkan maranehna salamet. Sabalikna maraneh, eh urang Pelisti, bakal ditarajang ku bahaya kalaparan! Maraneh saurang ge moal aya nu hirup. 31 Eh kota-kota nagri Pelisti, geura sasambat tulung-tulungan! Kabeh geura tingdaregdeg kasieunan! Aya nu ngebul meledug ti beulah 39
Yesaya 14.32-15.6 kaler: Hiji balad bakal narajang ka maneh, jalma-jalmana saurang ge taya nu kecing. 32 Kudu kumaha jawaban urang ka utusan- utusan nu daratang ka urang ti Pelisti? Rek ditembal, yen PANGERAN geus nguatkeun Sion, sarta umat Mantenna anu sangsara bakal aman di dinya. 15 1 Ieu pangandika perkara nagri Moab. Kota Ar jeung Kir bakal dibasmi, beak dina sapeuting. Sakuliah Moab bakal jempling. 2 Urang Dibon naranjak ka luhur pasir, ngadon careurik di tempat mujana. Urang Moab tingbangingik nyeungceurikan kota Nebo jeung Medeba. Sirahna digarundulan, janggotna dikarurud, tanda sungkawa. 3 Nu di jaralan kabeh dibaraju karung, nu di sabudeureun alun-alun aluk-alukan di loteng-loteng. 4 Urang Hesbon jeung Elale tingjarerit, kadenge ka daerah Yahas. Serdadu-serdaduna ge ngadadaregdeg leungit kawani. 5 Kaula ngajerit dina hate, mangwatirkeun ka Moab. Pangeusina kalabur nepi ka nagri Soar jeung Eglat Salisia. Sawareh naranjak ka jalan anu ka Luhit bari careurik, sawareh deui ngabalecir ka Horonaim bari rawah-riwih. 6 Susukan Nimrim caina saat ngoletrak, jujukutan di sisina parerang, geus teu aya tutuwuhan anu hirup. 40
41 Yesaya 15.7-16.4 7 Aya anu mareuntasan Lebak Waru hayang salamet, bari ridu ku babawaan. 8 Di saban wates Moab di mana-mana pinuh ku sora aluk-alukan, kadenge nepi ka Eglaim jeung Ber Elim. 9 Walungan di kota Dibon caina jadi beureum ku getih. Najan kitu Allah masih keneh bakal ngeunakeun bahla anu leuwih parna ka urang dinya. Bener, pikeun sakur anu tinggal keneh di Moab bakal aya pangjagalan pinuh ku getih. 16 1 Ti kota Sela di gurun keusik, urang Moab ngirim hiji anak domba ka anu nyangking kawasa di Yerusalem. 2 Maranehna ngadarago di sisi Walungan Arnon, bulak-balik leuleumpangan teu puguh kawas manuk digebah tina sayangna. 3 Lumah-lameh ka urang Yuda, pokna, "Bejaan kuring sarerea kudu kumaha? Tangtayungan kuring sarerea, saperti tangkal mere iuh, sangkan kuring sarerea bisa ngareureuh handapeun iuh-iuh aranjeun. Kuring sarerea ngungsi ka dieu, pangnyumputkeun sing ulah aya anu manggihkeun. 4 Neda idin numpang di tanah aranjeun, sumputkeun ti nu bade numpes." (Nu neungteuinganan jeung nu ngaruksak, engke bakal euweuh. Anu ngancurkeun nagri teh engke bakal sirna.
Yesaya 16.5-10 5 Sanggeus kitu, hiji turunan Daud bakal jadi raja, sarta bakal marentah kalawan satia jeung kacintaan ka rahayat. Hal-hal anu bener bakal gancang dilampahkeun, sarta ngajaga sangkan kaadilan jalan.) 6 Tembal urang Yuda, "Urang geus ngadenge kumaha sombongna urang Moab. Urang nyaho, maranehna arangkuh jeung kamagungan, tapi eta kaadigunganana teh euweuh eusina." 7 Urang Moab bakal ngaharegung teu kuat ku kasusahna jeung sangsara. Bakal careurik, jeung micangcam kahakananana anu ngareunah di Kir Heres. Maranehna bakal diusir sina sarusah. 8 Kebon-kebon deukeut Hesbon, kebon- kebon anggur di Sibna, anu anggurna diarinum ku para kawasa nagri nepi ka mabok, bakal ruksak. Tangkal-tangkal anggurna kungsi jauh ngarambatna nepi ka nagri Yaser, kebat ka wetan nepi ka gurun keusik anjog ka kulon ka peuntaseun Laut Mati. 9 Kaula milu nyeungceurikan urang Yaser ku hal eta anggur Sibna. Cipanon nyurucud ningal kaayaan Hesbon jeung Elale, ngaraskeun ka urang dinya anu moal nyorang deui suka bungahna panen, lantaran panenna moal aya deui. 10 Sanajan tanahna lendo ge, ayeuna mah di dinya moal aya anu ngarasa bungah. Di 42
Yesaya 16.11-17.4 kebon-kebon anggurna moal aya anu surak atawa tetembangan. Moal aya nu ngaluluh buah anggur nyieun cai anggur. 11 Kaula ngalengis ningal kaayaan Moab, sarta nalangsa ku kaayaan Kir Heres. 12 Urang Moab nangankeun maneh arindit ka tempat-tempat mujana di gunung-gunung, rek ngadaroa, tapi moal aya gunana. 13 Kitu pangandika PANGERAN ti samemehna keneh perkara Moab teh. 14 Ayeuna kieu pangandika-Na, "Kabeungharan Moab anu sakitu poharana teh di jero tilu taun bakal musna. Pangeusina anu sakitu lobana bakal tinggal saeutik, kitu ge lembek." 17 1 Timbalan PANGERAN, "Damsik moal jadi kota deui, engke mah ngan jadi tumpukan ruruntuhan. 2 Kota-kota di Asur bakal suwung sapapanjangna. Bakal jadi tempat domba jeung sapi nyaratuan moal aya anu ngabuburak. 3 Nagara Israil moal boga benteng. Damsik leungit pananggeuhanana. Urang Asur anu nyesa bakal nandang hina, mo beda ti urang Israil. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa." 4 PANGERAN ngandika, "Poena bakal datang, kaagungan Israil bakal sirna, anu asalna beunghar bakal jadi miskin. 43
44 Yesaya 17.5-11 5 Mun sawah mah Israil teh bakal kari jarami, geus dipibuatan, geus suwung cara lahan di Lebak Repaim sanggeus dipibuatan. 6 Nu bakal harirup keneh teh ngan saeutik. Urang Israil bakal saperti hiji tangkal jetun anu geus diunduh buahna dijieun minyak, kari dua tilu siki di pucukna pisan, atawa sababaraha siki deui dina dahan anu rada handap. Kitu timbalan Kami PANGERAN, Allah Israil." 7 Lamun eta mangsa geus datang, jalma- jalma bakal baralik menta tulung ka anu ngadamelna, ka Allah Israil anu suci. 8 Maranehna geus moal nolih deui kana altar-altar buatanana, moal ngandel deui kana titironan-titironanana anu dirupakeun arca Asera, moal nolih deui kana parukuyan paragi ngukusna. 9 Lamun geus jejeg mangsana, kota-kota anu dibenteng reugreug teh bakal suwung, kari ruruntukna cara kota-kota urang Hiwi jeung urang Emor basa urang dinya kalabur ku urang Israil. 10 Eh urang Israil, maraneh geus nyaho ka Allah anu nulungan, anu ngaraksa lir gunung batu anu weweg. Tapi maraneh kalah ka nyarieun taman-taman anu husus dipelakan tangkal-tangkal keur tempat nyembah ka dewa asing. 11 Tapi, sanajan upama eta pepelakan teh ari ceb ari jadi jeung karembangan, pamohalan
Yesaya 17.12-18.4 hasilna kaala. Kalah ka matak susah jeung nyeri anu moal bisa kaubaran. 12 Bangsa-bangsa nu karuat keur gujrud lir laut gumuruh ombakna tingjalegur, 13 tuluy maraju lir ombak tingsuruwuk. Tapi ku Allah diseuseul, seug malundur, tuluy diubrak-abrik nepi ka paburisat kawas kekebul, kawas huut katiup ku angin. 14 Basa peutingna eta teh nyieun gujrud, barang isuk bet geus euweuh deui. Kabeh ge bakal kitu nasibna anu ngaranjah ka tanah urang teh. 18 1 Di hiji tanah peuntaseun walungan- walungan di Sudan, aya sora jangjang tinghariyeng. 2 Duta-duta ti eta tanah tarurun ka Walungan Nil tarumpak parahu wawalinian. Eh para utusan anu rarikat, baralik deui ka ditu! Bawa ieu beja ka tanah maraneh anu kuat jeung kawasa, anu awakna jarangkung jeung kulitna lalemes, anu dipikasieun ku sakuliah jagat. 3 Eh anu ngarancik di bumi, darengekeun! Lamun aya bandera ciciren nanjeur di puncak-puncak gunung, awaskeun! Lamun aya sada tarompet, dengekeun! 4 PANGERAN ngandika ka kaula, kieu, "Kami arek nempo rerencepan ti sawarga, lir ibun peuting wanci panas usum dibuat, lir srangenge ngagebray wanci moreret. 45
Yesaya 18.5-19.3 5 Memeh buah anggur dipupu, lamun kembangna geus maruragan sarta anggurna mimiti arasak, Sudan rek digempur reujeung gampang, teu beda ti ngeureut ranggeuyan anggur ku peso tina areuyna. 6 Bangke serdadu-serdaduna bakal diantep patulayah, sina diharakan ku manuk bangke jeung ku sato galak. Dina usum panas jadi parab manuk, dina usum tiris jadi parab sasatoan." 7 Bakal datang jamanna PANGERAN kersa nampi pangbakti ti ieu tanah anu diliwatan ku walungan-walungan, ti bangsa anu nya kuat nya gede kawasana, anu awakna jarangkung sarta kulitna lalemes, anu dipikasieun ku saalam dunya. Maranehna bakal daratang ka Gunung Sion, tempat ngabakti ka Allah Nu Maha Kawasa. 19 1 Ieu pangandika perkara Mesir. PANGERAN keur majeng gancang ka Mesir nitihan mega. Brahala-brahala Mesir mani ngarompod di payuneuna-Na, urang Mesir galimir. 2 PANGERAN ngandika, "Urang Mesir ku Kami rek disina perang pada batur, dulur perang jeung dulur, tatangga perang jeung tatangga, kota perang jeung kota, raja tarung jeung raja, parebut kakawasaan. 3 Sagala tarekah Mesir sina teu matak nyugemakeun dirina, sumangetna sina melempem. Bakal marenta tulung ka 46
47 Yesaya 19.4-12 brahala-brahalana, naranya ka tukang torah, marenta pituduh ka arwah-arwah jelema nu geus paraeh. 4 Urang Mesir rek diserenkeun ka hiji jelema bengis, sina dikawasaan ku raja lalim. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa." 5 Walungan Nil bakal orot caina, lila-lila garing pisan. 6 Terusan-terusanana sajeroning ngorotan jadi bau. Kaso jeung wawalinianana bakal aralum, 7 palawija turut-turut sisi eta walungan bakal gararing, tuluy euweuh, kakebut ku angin. 8 Jalma-jalma anu tatali huripna tina ngala lauk di Walungan Nil bakal rumahuh, useupna taya nu nyanggut, jaringna teu beubeunangan. 9 Tukang-tukang nyieun baju linen paregat harepan. 10 Tukang-tukang ninun jeung patukangan- patukangan lianna kari nguluwut pikiranana. 11 Para pamingpin kota Soan kabeh barodo! Juru-juru nasehat anu pangbijaksanana di Mesir, nasehat-nasehatna barurung kabeh! Kacida waranina ka raja ngarakukeun maneh turunan raja-raja baheula, turunan anu laluhung! 12 Eh raja Mesir! Mana juru nasehat maneh nu palinter teh? Cik, sugan barisaeun nerangkeun ka maneh perkara pangersa PANGERAN Nu Maha Kawasa ka Mesir.
48 Yesaya 19.13-20 13 Para pamingpin Soan jeung Mempis kabeh barurung. Kalah ka ongkoh rek mingpin rahayat, tapi malah nyasabkeun. 14 Sagala pirempugna ku PANGERAN disina teu uni. Tungtungna sagala peta urang Mesir jadi serba salah jeung kawas jelema mabok anu ngajolongjong tisoledat ku utahna sorangan. 15 Nu beunghar, nu miskin, jalma penting, jalma biasa, di Mesir geus teu aya saurang-urang acan anu sanggup mere pitulung. 16 Bakal datang mangsa urang Mesir jadi borangan kawas awewe. Bakal ngarompod barang narenjo PANGERAN ngulang panangan rek ngahukum ka maranehna. 17 Unggal aringeteun deui kana balahi-balahi ti PANGERAN Nu Maha Kawasa anu baheula tumiba, urang Mesir kacida singsieuneunana ku Yuda teh. 18 Lamun geus datang waktuna, lima kota di Mesir bakal ngaromong ku basa Ibrani. Urang dinya lana ngucapkeun ikrar bakal nyarebut jenengan PANGERAN Nu Maha Kawasa. Salah sahiji kotana bakal disebut "Kota Surya". 19 Lamun waktuna geus cunduk, di tanah Mesir bakal aya hiji altar haturan PANGERAN, jeung di wates tanahna bakal diayakeun hiji tugu anu dibaktikeun ka Mantenna. 20 Eta pikeun tanda yen PANGERAN Nu Maha Kawasa aya di Mesir. Mun urang dinya
Yesaya 19.21-20.1 digencet sarta sasambat menta tulung ka PANGERAN, Mantenna bakal ngutus nu baris ngajait maranehna. 21 PANGERAN bakal ngebrehkeun anjeun ka urang Mesir sarta maranehna bakal percaya jeung ngabarakti ka Mantenna, nyaranggakeun kurban jeung pangbakti, sarta tarurun kaul, tur kaulna dicarumponan. 22 Mesir bakal dihukum ku PANGERAN, tapi ku Mantenna bakal ditambaan sina cageur deui. Maranehna bakal tarobat, panyambatna bakal didangu ku Mantenna, kanyerina bakal dicageurkeun. 23 Dina mangsa eta antara Mesir jeung Asur bakal aya jalan gede. Jalma-jalma ti eta dua nagri bakal parulang-anting, daratang, sarta eta dua bangsa bakal babarengan ngalampahkeun ibadah. 24 Dina mangsa eta urang Israil bakal satata jeung Mesir jeung Asur, sarta ieu tilu bangsa bakal mawa berkah ka saalam dunya. 25 PANGERAN Nu Maha Kawasa bakal ngaberkahan ka maranehna, sarta kieu timbalana-Na, "Maneh Mesir umat Kami, ku Kami diberkahan, kitu deui Asur beunang Kami ngayugakeun, sarta maneh eh Israil, maneh teh umat pilihan Kami." 20 1 Dina hiji taun, Sargon raja Asur nimbalan panglima perangna sina ngarurug ka Asdod, ibu kota nagri Pelisti. 49
50 Yesaya 20.2-21.2 2 Tilu taun samemehna, PANGERAN nimbalan ka Yesaya putra Amos, yen anjeunna teu meunang nganggo raksukan jeung teu meunang ditarumpah. Yesaya tumut, anjeunna ngider bari sataranjang jeung teu ditarumpah. 3 Sanggeus Asdod karebut, PANGERAN ngandika, "Tilu taun Yesaya abdi Kami hirupna teu make pakean, teu ditarumpah-tarumpah acan, eta pikeun ngagambarkeun nasib anu bakal karandapan ku Mesir jeung Sudan. 4 Jalma-jalma di eta dua nagri, kolot jeung budak bakal jaradi tawanan sarta ditawan ku raja Asur, sajajalan tararanjang, biritna barorete jeung teu ditarumpah-tarumpah acan, matak aeb ka Mesir. 5 Sakur anu tadina ngandelkeun ka Sudan jeung ngagulkeun Mesir, kabeh saralah pangira, tungtungna pegat harepan. 6 Pribumi nagri-nagri sapanjang basisir Pelisti bakal ngaromong kieu, Behna mah bangsa anu ku urang diandelkeun bisa nangtayungan tina ancaman raja Asur teh nepi ka beunang dikitu-kitu! Ari geus kieu, urang rek bisa luput kumaha tina bahaya?" 21 1 Ieu pangandika perkara Babul. Aya bahla keur ngancam, datangna ti hiji nagri anu pikagimireun, ngahiuk ngaliwatan gurun keusik, nyapu lir angin puyuh. 2 Kaula boga tetenjoan ngeunaan kajadian- kajadian anu kacida telengesna, hal nu
Yesaya 21.3-10 hianat jeung ngaruksak. Eh balad Edom, geura narajang! Eh balad Media, geura kepung kota-kota! Allah bakal namatkeun kasangsaraan anu dilantarankeun ku Babul. 3 Eta tetenjoan katingalna jeung kadengena matak gimir, kaula kacida sieunna. Jeung awak asa rocop kawas awewe rek ngajuru. 4 Sirah asa muter, awak ngadaregdeg bawaning ku sieun. Ngarep-ngarep geura peuting, geus peuting malah jadi lelenyapan. 5 Nu katenjo teh dahareun beunang ngatur, tamu-tamu dariuk dina pramedani dalahar nginum. Sabot kitu ngadak-ngadak aya sora anu marentah kieu, "Para perwira, siap tameng!" 6 Ti dinya PANGERAN nimbalan ka kaula, "Maneh kudu nempatkeun prajurit jaga, sina ngalaporkeun tetenjoanana. 7 Lamun geus nenjo anu tarumpak kuda ngarendeng dua-dua, jeung anu tarumpak kalde jeung onta, awaskeun terus." 8 Prajurit jaga ngagero, "Kuring geus aya di pos jaga, taki-taki beurang peuting!" 9 Ujug-ujug, tuh geus daratang! Tarumpak kuda ngarendeng dua-dua. Prajurit jaga ngagero, "Babul geus rubuh! Brahala-brahala sesembahanana balencar mayak dina taneuh!" 10 Leuh Israil bangsa kaula, aranjeun geus diluluh, kawas gandum diirik. Ieu kaula mere 51
Yesaya 21.11-22.1 warta pikabungaheun, asalna ti PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah panutan Israil. 11 Ieu pangandika perkara nagri Edom. Aya anu ngagero ka kaula ti Edom, pokna, "Prajurit jaga! Lila keneh ieu peuting teh? Iraha rek enggeusna?" 12 Tembal kaula, "Sakeudeung deui ge isuk. Tapi engke oge peuting deui. Bisi rek nanyakeun deui heug bae, engke ka dieu deui!" 13 Ieu pangandika perkara Arab. Eh kapilah urang Dedan nu mareuting di tegal tanah Arab! 14 Bere cai sakur nu datang kahalabhaban. Eh urang Tema, bere dahareun sakur anu keur ngungsi. 15 Maranehna keur kalabur nyingkahan pedang anu geus rek nyabet, nyingkiran jamparing nu geus dipentang, nyingkahan sagala bahya perang. 16 Geus kitu PANGERAN nimbalan ka kaula, "Moal kungsi sataun deui ge kaagungan kaom-kaom Kedar teh musna. 17 Jalma-jalma pasukan panahna panggaragahna, tapi engke mah ngan tinggal saeutik. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa." 22 1 Ieu pangandika perkara Lebak Tetenjoan. Aya naon pangeusi kota eak-eakan di unggal loteng? 52
Yesaya 22.2-9 2 Rame sakuliah kota, ear anu suka-suka. Dina ieu perang, prajurit-prajurit aranjeun paehna lain ku sabab kasambut jurit. 3 Pamingpin-pamingpin aranjeun lalumpatan, memeh bisa mentangkeun gondewa geus kacarerek. 4 Kaula tinggalkeun, rek nyeungceurikan dulur sabangsa anu geus tariwas. Kuring moal beunang diupahan. 5 Waktu ieu di Lebak Tetenjoan keur tagiwur, baringung jeung baluweng. Nu Maha Agung, PANGERAN Nu Maha Kawasa, memang geus ngersakeun kitu ka urang. Kuta-kuta geus rarebah. Nu marenta tulung tingjarerit, kadenge ka pasir-pasir. 6 Balad Elam daratang tarumpak kuda, marawa gondewa jeung jamparing. Prajurit Kir geus siap tameng. 7 Lebak-lebak tanah Yuda anu lendo, pinuh ku kareta-kareta perang, serdadu musuh geus taki-taki dina kudana hareupeun gapura Yerusalem. 8 Pertahanan Yuda amburadul. Dina mangsa eta aranjeun ngunjalan pakarang ti gudang pakarang. 9 (22:9-10) Aranjeun manggihan tempat- tempat di Yerusalem anu kutana omeaneun. Aranjeun mariksa ka unggal imah di Yerusalem, sawareh dirubuh-rubuhkeun, diarah batuna keur ngomean kuta. Pikeun sadiaan cai, 53
Yesaya 22.10-18 10 (22:9) 11 aranjeun nyieun kulah di jero kota, cai ti sumber nu heubeul dikocorkeun ka dinya. Tapi aranjeun teu malire ka Pangeran anu geus lila ngararancang eta sakabeh perkara, jeung anu ngalantarankeun eta kajadian. 12 Aranjeun geus diingetan ku Nu Maha Agung, PANGERAN Nu Maha Kawasa, yen kudu careurik, kudu prihatin, kudu ngagarundulan sirah, kudu dibaraju karung. 13 Aranjeun malah sareuri, sukan-sukan, mareuncit domba jeung sapi, dagingna didalahar, ngarinum anggur. Ceuk aranjeun, "Urang nyatu nginum sakarep-karep, isukan mah urang paraeh." 14 Nu Maha Agung, PANGERAN Nu Maha Kawasa, nimbalan kieu ka kaula, "Dosa maraneh kitu teh saumur-umur ge moal dihampura. Kitu timbalan Kami, Nu Maha Agung, PANGERAN Nu Maha Kawasa." 15 PANGERAN Nu Maha Kawasa, nimbalan ka kaula, miwarang nepungan Sibna kapala karaton, dipiwarang ngomong kieu: 16 "Ari anjeun pangrasa teh jadi naon? Hak ti mana anjeun natah cadas nu di lamping pasir keur kuburan sorangan? 17 Bisa jadi anjeun jelema penting, tapi ku PANGERAN bakal diranggeum tuluy dialungkeun. 18 Bakal dialungkeun cara bola ka hiji nagri anu leuwih gede. Bakal paeh di ditu, 54
55 Yesaya 22.19-25 gigireun kareta-kareta perang anu ku anjeun sok dipiagul tea. Anjeun teh matak aeb ka kulawarga dunungan. 19 Ku PANGERAN bakal dipocot tina jabatan, digejretkeun tina pangkat luhur." 20 Timbalan PANGERAN ka Sibna, "Dina mangsa eta Kami rek ngutus abdi Kami Elyakim bin Hiskia. 21 Jubah kapangkatan maneh jeung beulitanana rek dipakekeun ka manehna. Kakawasaan anu eukeur dicekel ku maneh rek dipindahkeun ka manehna. Manehna bakal dipibapa ku urang Yerusalem jeung urang Yuda. 22 Rek dibere kawasa anu gembleng sahandapeun raja turunan Daud. Konci-konci karaton sina dicangking ku manehna. Nu geus muka ku manehna moal aya anu nutupkeun. Nu geus nutup ku manehna moal aya anu mukakeun. 23 Kalungguhanana bakal kukuh kawas paku nu geus jero nancebna, tur mawa unggah darajat kulawargana. 24 Tapi eta teh bakal dibeungbeuratan ku dulur-dulur jeung baraya-barayana, diparuntangan cara paku paranti ngait- ngaitkeun panci jeung sajabana. 25 Lamun hal eta geus kajadian, eta paku anu nancebna pageuh teh bakal coplok tuluy murag. Sakur anu ngarait ka dinya marilu ragrag." Kitu pangandika PANGERAN.
Yesaya 23.1-8 23 1 Ieu pangandika perkara nagara Tirus. Geura maridangdam, eh tukang- tukang balayar anu keur di tengah laut! Kota palabuan maraneh geus bejad. Imah-imah jeung palabuanana geus burak-barik. Upama kapal-kapal maraneh geus marulang ti Siprus, ieu beja tan wande nyata. 2 Eh para sudagar Sidon, geura maridangdam! Maraneh ngiang-ngiangkeun jelema 3 mareuntasan laut sina jual beuli gandum hasil bumi Mesir, sina ngayakeun usaha jeung sakabeh bangsa. 4 Eh nagri Sidon, maneh geus jadi hina! Dasar-dasar laut jeung nagri ka maneh geus henteu ngaku. Pokna, "Kami mah teu boga anak, teu awewe teu lalaki." 5 Barang nyarahoeun yen Tirus geus diruksak, urang Mesir ge tingrarenjag karageteun. 6 Eh urang Penesia, geura maridangdam! Geura kalabur sabisa-bisa, ka Sepanyol. 7 Na enya eta teh nagri Tirus, nu ngadegna ti baheula tur pinuh ku nu matak suka? Na enya eta teh nagri anu sok ngiang-ngiangkeun rahayatna mareuntasan laut sina ngawangun babakan-babakan? 8 Saha nu ngersakeun ieu kajadian narajang ka Tirus, nagri anu diparentah ku raja gede, anu sudagar-sudagarna jalma-jalma anu pangmulyana di dunya? 56
Yesaya 23.9-15 9 PANGERAN Nu Maha Kawasa nu ngersakeunana. Mantenna nu ngersakeun, pikeun ngeureunkeun sipatna nu adigung ku beubeunangan usahana, jeung pikeun ngarendahkeun jalma-jalma anu marulya. 10 Eh jalma-jalma anu keur bubuara di Sepanyol, mending geura ngagarap tanah kawas jalma-jalma di sisi Walungan Nil. Ayeuna mah maraneh geus teu boga pamuntangan. 11 PANGERAN geus ngangkat panangan rek ngagebruskeun karajaan-karajaan ka laut. Puseur-puseur perdagangan di Penesia geus dipiwarang digempur. 12 Eh nagri Sidon, maneh moal bisa senang-senang deui. Rahayat maneh geus digencet. Najan kalabur ka Siprus tetep moal saralamet. 13 (Anu nyerenkeun Tirus sina diranjah ku sato-sato galak teh urang Babul, lain urang Asur. Nya urang Babul anu ngepung Tirus ku munara-munara pangepungan, anu ngaburak-barikna, anu ngarubuhkeun puri-purina.) 14 Eh tukang-tukang balayar nu keur di laut, geura maridangdam! Nagri anu ku maraneh dipiandel teh geus tumpur. 15 Tirus bakal dipopohokeun nepi ka tujuh puluh taun, nurutkeun umur hiji raja. Sanggeus liwat waktu eta, Tirus pijadieun saperti hiji awewe dayang dina ieu lagu: 57
Yesaya 23.16-24.5 16 He dayang jomlo! Jig ngamen mawa kacapi, ngider-ngider kota. Sing genah ngacapina, sing getol ngawihna, ambeh maneh payu deui. 17 Sanggeus liwat tujuh puluh taun, Tirus ku PANGERAN rek disina malikan usahana nu baheula, sarta ngalacurkeun dirina ka karajaan-karajaan di sadunya. 18 Tapi duit beubeunanganana mah pikeun PANGERAN, lain keur pakeeun dirina, tapi keur kaperluan hakan jeung pake sakur anu ngabarakti ka PANGERAN. 24 1 PANGERAN bakal ngaruksak ieu bumi, rek dikosongkeun. Bumi rek diputer balik, pangeusina sina paburisat. 2 Jalma-jalmana imam-imam, awam, badega, dunungan, tukang ngajual, nu mareuli, nu boga hutang, nu ngahutangkeun, nu beunghar, nu miskin kabeh bakal sarua nasibna. 3 Bumi bakal pasiksak burak-barik. Kitu PANGERAN timbalana-Na, nya kitu pijadieunana. 4 Bumi bakal garing, alum, sajagat bakal leuseuh, bumi nguyung, langit nguyung. 5 Jalma-jalma geus ngarurujit ieu bumi ku ngarempak hukum-hukum Allah, jeung alingkar tina perjangjian Mantenna anu langgeng. 58
59 Yesaya 24.6-16 6 Nu matak Allah teh ngaragragkeun panyapa ka bumi. Jalma-jalma kudu nebus sagala dosana, beuki lila jelema teh beuki saeutik. 7 Pelak anggurna aralum, anggur jadi langka. Jalma-jalma nu asalna sarenang, ayeuna jadi prihatin. 8 Lalaguanana anu sok dikacapikeun geus tara kadenge deui. 9 Nu ngarinum anggur geus teu jeung hahaleuangan, da ari ngarinum taya nu ngarasa ngeunahna. 10 Nagri jadi kusut. Jalma-jalma ngarerem maneh, nyarumput di imahna masing-masing. 11 Jalma-jalma di jalan tinggarero lantaran geus taya anggur. Kabagjaan geus indit ti dinya, leungit salalawasna. 12 Nagri jadi suwung, panto-pantona geus ngagaloler raruksak. 13 Kitu pijadieunana ka saban bangsa di dunya, lir tangkal jetun anu geus rugul, buahna geus beak diala, lir anggur kari areuyna, buahna mah geus beak dipetikan. 14 Jalma-jalma anu saralamet bakal ngarawih gumbira. Ceuk jalma-jalma anu di kulon estu agung PANGERAN. 15 Anu caricing di wetan bakal maruji ka Mantenna. Anu caricing di sapanjang basisir bakal maruji ka PANGERAN Allah Israil. 16 Ti dunya bagian-bagian nu pangjauhna kadenge anu maruji ka Israil, bangsa anu bener jeung ibadah. Tapi ari kaula mah geus
Yesaya 24.17-23 teu boga harepan, hate sangsara. Tukang hianat teu eureun-eureun ngahianat, beuki lila beuki banget. 17 Darengekeun ku sarerea ieu omongan kaula! Aranjeun keur didago-dago ku rasa kasieun, ku liang jero, jeung ku pitapak. 18 Sakur nu kabur nyingkahan kasieun bakal beunang ku liang jero. Anu luput tina liang jero, bakal beunang ku pitapak. Langit bakal bedah, hujan gede ngucur terus ti langit, dasar-dasar bumi aringgeung. 19 Bumi bakal rengat, seug muruhpuy, terus beulah. 20 Bumi galuang-galeong kawas jalma mabok, ruag-rieg kawas saung katebak ku angin gede. Jagat ngarempeyek beurateun ku dosa-dosana, tuluy ngedeprek moal cengkat-cengkat deui. 21 Dina mangsa eta pangawasa-pangawasa nu di angkasa jeung raja-raja anu di bumi ku PANGERAN bakal dihukum. 22 Raja-raja teh bakal dikumpulkeun ku Allah kana hiji liang gede, dijieun sakitan, dipanjara di dinya ngadago mangsa hukumanana. 23 Bulan beuki poek, panonpoe henteu ngempray, sabab PANGERAN Nu Maha Kawasa anu bakal jadi raja. Mantenna bakal marentah di Yerusalem, calikna di Gunung Sion, bakal tembong kamulyaana-Na ka sakabeh pamingpin bangsa. 60
Yesaya 25.1-7 25 1 Nun PANGERAN, Gusti teh Allah abdi, abdi seja ngahormat ka Gusti sareng muji jenengan Gusti. Gusti parantos midamel nu araheng. Parantos ngabuktoskeun sagala anu dipastikeun ti kapungkurna. 2 Kota-kota ku Gusti dijadikeun ruruntuhan, puri-purina dirugrugkeun. Karaton-karaton kenging musuh ngadegkeun parantos musna salalamina. 3 Bangsa-bangsa nu baredas ka Gusti bakal maruji. Kota-kota bangsa nu lalim bakal sarerabeun ku Gusti. 4 Nu sangsara, sareng nu taya daya, ka Gusti nyaluuh, laluput tina bancang pakewuh. Dipaparin enggon nyalindung tina angin topan, dipaparin pangiuhan, sangkan teu tutung ku panas. Jalma-jalma lalim teh narempuh, lir topan keur musim tiris, 5 lir panas manggang tanah keri. Nanging eta musuh-musuh teh ku Gusti parantos dibungkem. Gusti parantos ngajempekeun hahaokna jalma-jalma lalim, lir mega anu nyirepkeun panasna poe. 6 Di dieu, di Gunung Sion, PANGERAN Nu Maha Kawasa bakal ngajamu sakabeh bangsa sadunya. Sisihanana bangsa utama, anggurna nu panghadena. 7 Ti dinya Mantenna bakal ngadadak nyingkahkeun mendung kasedih anu ngauban bangsa-bangsa. 61
Yesaya 25.8-26.3 62 8 PANGERAN Nu Maha Agung bakal numpes ajal maot sina sirna salalawasna! Cipanon ku Mantenna bakal disusut ti unggal panon, sarta umat-Na anu hina jeung sangsara di sakuliah dunya bakal dijait. Kitu timbalan PANGERAN ku manten! 9 Lamun eta geus kajadian, saban jalma bakal ngucap, "Mantenna teh Allah urang! Urang anu percaya ka Mantenna geus disalametkeun. Mantenna teh PANGERAN! Urang anu percaya ka Mantenna tinggal senang jeung bagja, sabab geus dirahayukeun." 10 PANGERAN bakal nangtayungan Gunung Sion. Sabalikna urang Moab bakal diluluh, diidek cara jarami keur berak. 11 Leungeunna roroesan kawas keur ngojay, tapi ku Allah bakal dilalumpuhkeun nepi ka moal bisa nanaon. 12 Puri-puri Moab jeung kuta-kutana anu laluhur bakal dirugrugkeun rata jeung taneuh. 26 1 Pidatangeun hiji mangsa, sakur anu araya di nagri Yuda ngarawihkeun ieu lagu: Kota urang tohaga! Allah ku manten bentengna! 2 Buka panto-panto kota, bere asup bangsa anu satia, anu rahayatna hade lampahna. 3 Gusti maparin kasantosaan, nun PANGERAN, ka sugri nu pangger tujuanana, sarta gaduh kapercayaan ka Gusti.
Yesaya 26.4-12 4 Sing percaya ka PANGERAN salalawasna, anu nyarengan ka urang sapapanjangna. 5 Nu aradigung ku Mantenna direndahkeun, kotana nu tohaga geus ditumpurkeun, kuta-kutana tingburulu jadi lebu. 6 Diparake leumpang ku anu tadina dikaniaya, ditarincakan ku sarerea. 7 Nun PANGERAN, nu balageur ku Gusti dipangdamelkeun jalan, nya leucir nya rata. 8 Abdi sadaya seja tumut kana pangersa, sareng muntangkeun harepan. Sugri panyileukan abdi di Gusti ayana. 9 Ari wengi hate kumejot ka Gusti. Upami Gusti parantos ngahakiman ieu bumi saeusina, nembe maranehna terang naon ari adil. 10 Nu jarahat, najan ku Gusti disabaran ge tetep teu daek migarwa nu bener. Di dieu ge, di nagrina umat anu ibadah, tetep kalakuanana bakal awon, arembungeun ngaku kana kaagungan Gusti. 11 Musuh-musuh Gusti teu gaduh pangira yen ku Gusti bakal dihukum. Sina areraeun nun PANGERAN, sina sangsara, sina nandangan nyerina hukuman, anu ku Gusti parantos dipastikeun. Pintonkeun kumaha nyaahna Gusti ka umat Gusti. 12 Gusti nu bakal maparin kasantosaan ka abdi-abdi. Margi sugri anu kahontal ku abdi-abdi, sayaktosna berkah tina padamelan Gusti. 63
Yesaya 26.13-20 13 Nun PANGERAN, Allah abdi sadaya, abdi-abdi tadina dikawasaan ku batur. Nanging ari panutan mah mung Gusti, PANGERAN. 14 Ayeuna maranehna parantos tariwas, pamohalan harirup deui. Arwah-arwahna moal harudang deui, ku Gusti parantos ditumpes, moal aya anu ngemut-ngemut deui. 15 Bangsa abdi ku Gusti didamel jembar, nun PANGERAN, wawatesan wilayahna di unggal jihat dilegaan, jadi kamulyaan ka salira Gusti. 16 Umat Gusti ku Gusti dihukum, nanging sajeroning sangsarana, mung ka Gusti sasambatna, nun PANGERAN. 17 Abdi sadaya ku Gusti disiksa, dugi ka jejeritan sapertos awewe anu sabroleun ngajuru pinuh ku kanyeri. 18 Abdi-abdi nandangan kanyeri, nanging henteu ngalahirkeun naon-naon, ka nagri teu tiasa ngabaktikeun kaunggulan, teu tiasa ngarengsekeun naon-naon. 19 Umat Gusti anu parantos tariwas, tangtos bakal harudang deui, mayit-mayitna bakal harirup deui. Sanaos parantos sirna di jero kubur, bakal nyararing deui, lajeng maruji kalawan suka. Anu maraotna parantos lami ge tangtos ku PANGERAN dihirupkeun deui, lir ciibun anu ngagarenclang nyegeran bumi. 20 Eh umat, arasup heula maraneh ka jero imah, panto tulakan. Nyarumput heula 64
Yesaya 26.21-27.6 sakeudeung, bari ngadago lelerna bendu Allah. 21 Mantenna bakal mios ti panglinggihana-Na di sawarga, kersa-Na ngahukum jalma-jalma eusi bumi ku karana dosa-dosana. Anu maraehan pasti kabitur sanajan sakumaha bunina, kitu deui bumi oge moal ngabunikeun sakur anu enggeus dipaehan. 27 1 Dina mangsa eta PANGERAN bakal metakeun kakawasaan jeung pedang- Na anu pikagimireun, bakal ngahukum ka Lewiatan, naga tukang rungkal-ringkel luar-leor, jeung bakal ngabinasakeun mahluk raksasa anu ayana di laut. 2 Harita Mantenna bakal sasauran kieu ngeunaan kebon anggur-Na anu pikaresepeun, 3 "Rek dikemitan ku Kami jeung moal elat diseboran. Beurang peuting moal elat dijaga-jaga, supaya ulah aya anu ngaganggu. 4 Ayeuna ieu kebon teh matak rudet. Nu bakal ngaganggu hirupna, najan ngan cucuk atawa jukut cucuk tangtu diduruk. 5 Kajaba lamun musuh-musuh umat Kami teh harayangeun nyalindung ka Kami, kajeun ari rek akur jeung Kami mah, pek akur jeung Kami." 6 Ka hareup mah urang Israil turunan Yakub teh pijadieun lir tangkal, bakal akaran, pucukan jeung kembangan, buahna bakal minuhan saalam dunya. 65
Yesaya 27.7-13 7 PANGERAN ngahukumna ka Israil teh henteu cara ngahukum ka musuh-musuhna, tur anu tariwasna henteu sakumaha lobana. 8 Eta umat dihukumna ku PANGERAN teh dipiceun ka pangbuangan, dibawa jauh ku angin tarik ti wetan. 9 Dosa-dosa Israel bakal dihampura, nya eta upama batu altar-altar bangsa anu nyembah brahala geus marekplekan kawas apu, jeung altar-altar pangukusan atawa titironan Dewi Asera geus taya nu nyesa. 10 Kota anu dibenteng teh bakal rubuh, tuluy jadi suwung kawas leuweung kosong, dipake enggon sapi nyatuan jeung enggon ngaubna. 11 Dahan-dahan kakayonna geus pareunggas jeung gararing, diparulungan ku awewe pikeun suluh. Ku sabab eusina teh jelema- jelema anu henteu kapanjingan budi, ku Allah Khalik maranehna teu dipikawelas, teu dihampura. 12 Dina mangsa eta PANGERAN bakal ngempelkeun umat-Na ti Walungan Eprat nepi ka Mesir, dicandakan saurang-saurang kawas misahkeun beas tina gabah. 13 Dina waktuna urang Israil anu di pangbuangan di Asur jeung di Mesir bakal dicalukan ku tarompet, dititah marulang. Seug maranehna marulang, daratang ka Yerusalem, ngabakti ka PANGERAN anu calik di gunung suci. 66
Yesaya 28.1-7 28 1 Cilaka karajaan Israil! Kamulyaanana mimiti surem. Sarua layuna jeung makuta-makuta tina kembang anu diparake ku para pamingpinna anu geus marabok. Eta anu ngadarangahkeun sirah nu marake seuseungitan teh geus tinggaloler, marabok teu eling-eling. 2 Pangeran geus nyayagikeun hiji jalma anu bedas jeung kawasa, sina narajang ka maranehna lir topan jeung hujan es, lir caah anu ngagulidag limpas. 3 Kaumangkeuhan eta para pamingpin marabok teh bakal dileyek. 4 Kajayaan eta para pamingpin nu aradigung teh geus mimiti surem, sarta bakal musna kawas buah kondang cikalna, ari asak ari dipetik dihuapkeun. 5 Pidatangeun mangsa, pikeun umat-Na anu saralamet, PANGERAN bakal jadi lir makuta mulya tina kekembangan. 6 Ka sakur nu jadi hakim Mantenna bakal maparin hate nu adil. Ka sakur anu ngabela tina panarajang bakal maparin wawanen. 7 Malah nabi-nabi jeung imam-imam oge marabok nepi ka sasampoyongan. Ngarinumna anggur jeung arak loba teuing, nepi tingjolonjong titarajong, pikiranana ngaraco. Nabi-nabi kacida mabokna, nepi ka jadi teu paham kana tetenjoan-tetenjoan ti Allah. Imam-imam kacida mabokna, nepi ka 67
Yesaya 28.8-15 teu bisa deui mutus perkara-perkara anu dibawa ka maranehna. 8 Meja anu dirariungna pinuh ku utah, geus teu aya anu beresih. 9 Seug ngaromongkeun kaula, pokna, "Saha disangkana anu diwurukan ku manehna teh? Saha nu butuh ku caritana? Nu kitu mah ngan alus pikeun budak anu kakara eureun nyusu! 10 Manehna rek ngajar ka urang mani saaksara-saaksara, sabaris-sabaris, sakalimah-sakalimah." 11 Lamun kaula henteu didarenge, engke Allah miwarang jalma asing sina ngawurukan ka aranjeun, make basa anu aneh. 12 Mantenna teh miwarang reureuh, seja nyenangkeun hate aranjeun. Tapi ku aranjeun teu didarenge. 13 Ku sabab kitu Allah bakal mere pangajaran ka aranjeun, saaksara-saaksara, sabaris- sabaris, sakalimah-sakalimah. Geus kitu sagala lengkah aranjeun bakal serba salah. Aranjeun bakal barohak, kasarimped, tuluy ditarangkep. 14 Darengekeun ku aranjeun, eh nu sarombong, anu ayeuna keur marentah rahayat di dieu, di Yerusalem. Ieu aya timbalan PANGERAN. 15 Dawuhana-Na, perjangjian anu ku aranjeun dipiagul teh perjangjian jeung ajal, perjangjian jeung dunya anu paraeh. Aranjeun yakin yen najan bahla tea datang 68
69 Yesaya 28.16-21 aranjeun bakal salamet, bawaning ku percaya kana bohong jeung tipu. 16 Ayeuna kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung, "Kami di Sion masangkeun hiji pademen, kuat jeung kukuh. Dina eta pademen Kami nempatkeun hiji batu juru anu ampeg, make tulisan kalimah kieu, Iman nu pengkuh sipatna sabar. 17 Sipatan anu dipake ngukur eta pademen nya eta kaadilan. Tali nu dipake nguji lempeng nangtungna nya eta kajujuran." Hal-hal bohong anu dipiandel ku aranjeun bakal disapu ku hujan es. Rasa aman aranjeun bakal bedah ku caah. 18 Perjangjian aranjeun jeung ajal bakal dibatalkeun, kitu deui persatujuan aranjeun jeung dunya anu paraeh bakal digagalkeun, nepi ka upama datang bahla, aranjeun moal bisa walakaya. 19 Eta bahla bakal hantem narajang ka aranjeun unggal isuk, unggal beurang, unggal peuting. Unggal aya pangandika anyar ti Pangeran, aranjeun bakal nyareblak. 20 Aranjeun bakal kawas nu hees morongkol lantaran dipanna pondok, simbutna heureut. 21 PANGERAN bakal merangan ka urang cara keur di Gunung Perasim jeung di Lebak Gibon, maksa sangkan pangersa-Na dilampahkeun ku urang. Aheng peta Mantenna teh. Eta padamelana-Na anu aheng teh bakal diteruskeun nepi ka rengse.
Yesaya 28.22-29.1 22 Ku sabab kitu ieu wawaran kaula teh lain seungseurikeuneun! Lamun keukeuh nyeungseurikeun, bakal tambah sulit aranjeun ngaluputkeun diri. Kaula geus ngadenge putusan PANGERAN Nu Maha Kawasa, yen bakal pasti ngabasmi ieu nagri. 23 Darengekeun ieu omongan kaula, regepkeun ieu caritaan kaula. 24 Moal aya jurutani anu lahanna harita diwuluku harita keneh dipelakan. 25 Tangtu lahanna teh dirarata heula, kakara diawuran ku sisikian kayaning hades, jinten. Ari binih tarigu jeung hanjeli, eta mah melakna dijajar-jajar. Turut-turut sisi kebonna dipelakan bibinihan lianna. 26 Nyahoeun yen tani teh kudu kitu, kapan geus aya pituduhna ti Allah. 27 Nutu hades atawa jinten moal ku halu gede jeung beurat, tangtu ku anu ukuran meujeuhna. 28 Nya kitu deui anu ngirik gandum, moal dihaben ku gegedig nepi ka ajur, da nyahoeun yen kudu digeleng ku padati tapi ulah nepi ka bubuk. 29 Kanyaho kitu teh kabeh ti PANGERAN Nu Maha Kawasa. Estu agung hikmah Allah, tur kabeh moal aya nu bisa ngahalang-halang. 29 1 Cilaka Yerusalem, kota nu disebutna Altar Allah! Cilaka eta kota pakemahan Daud teh! Ingkeun heula katut sagala pesta jeung perayaanana sataun dua taun deui. 70
Yesaya 29.2-9 2 Eta kota nu disebut "Altar Allah" teh bakal katarajang bahla ti Allah. Sakuliahna pijadieun lir altar anu lamokot ku getih, pinuh ku nu tingkoceak tingharegung. 3 Ku Allah bakal dikepung, ditarajang. 4 Yerusalem pijadieun lir jurig anu keur ah-eh ti jero taneuh hayangeun nyoara, sorana lapat-lapat kaluar ti jero taneuh ngebul. 5 Tapi eh Yerusalem, musuh-musuh nu narajang teh bakal beresih kawas kekebul dikebut ku angin. Musuh anu pikagimireun teh bakal tingkoleang kawas kalakay. Sabab kalawan teu kasangka-sangka 6 PANGERAN Nu Maha Kawasa bakal ngadadak ngaluputkeun maneh ku guludug tingbeledag jeung ku lini. Mantenna bakal ngebut angin ribut jeung nurunkeun seuneu anu ngalebur. 7 Pasukan-pasukan musuh anu keur nempuh kota Altar Allah teh bakal sirna katut pakarang-pakarang jeung sagala kaperluanana, lir hiji impian, lir tetenjoan goreng ti peuting. 8 Bangsa-bangsa anu arek ngagempur Yerusalem pijadieun ibarat anu keur lapar ngimpi dahar, ari lilir angger lapar, ibarat nu keur halabhab ngimpi nginum, ari lilir tikorona angger garing. 9 Pek terus kitu, sing jadi bodo! Pek terus kitu, sing lolong! Sing dalugdag-daligdeug najan teu nginum anggur sakeclak. 71
Yesaya 29.10-16 10 Maneh ku Allah diragragan tunduh, hees ngaguher. Nabi-nabi maneh nu minangka panon maneh ku Allah geus dipeungpeunan. 11 Jadi mun aya tetenjoan teh moal aya nu muka maksudna, ibarat surat nu disegel. Sanajan lamun dibawa ka nu bisa maca ge bakal dijawab teu bisa, sabab disegel. 12 Menta dipangmacakeun ka nu teu bisa komo, jawabna teu ngarti. 13 Dawuhan Pangeran, "Ieu bangsa majar ngaku ka Kami teh ngan semet biwir, teu terus jeung hatena. Agamana taya lian ti aturan-aturan jeung tali paranti beunang nyieun jalma. Eta bae anu diarapalkeunana teh. 14 Ku sabab kitu ku Kami rek disina kalabur pangacianana, moal eureun-eureun dibere pikareuwaseun. Ahli-ahlina anu palinter bakal leungit pangartina, kapinteranana moal aya gawena." 15 Cilaka sakur anu nyumputkeun pakarepan ti PANGERAN! Ceuk pamikir maranehna sagala niat jeung sagala kalakuanana teh moal aya nu nenjoeun, moal aya nu nyahoeun, rikip. 16 Sagala perkara ku maranehna diputer balik. Ari pariuk naha leuwih ti batan anu nyieunna? Bisaeun hiji barang ngomong ka anu nyieunna, "Kuring lain beunang nyieun anjeun"? Atawa, "Anjeun euweuh kabisa"? 72
73 Yesaya 29.17-24 17 Aya basa, "Sakeudeung deui ge leuweung rembet bakal jadi kebon, kebon jadi leuweung deui." 18 Lamun waktuna geus cunduk, nu torek bakal bisa ngadengekeun kalimah-kalimah kitab anu dibaca tarik. Nu lalolong, anu panonna poek bae, bakal bareunta barisa nenjo. 19 Anu mariskin jeung nu salangsara bakal ngarasa deui bagja ti PANGERAN, Allah Israil nu suci. 20 Tukang-tukang nganiaya sasama hirup sarta ngahina ka Allah bakal dieureunkeun. Anu jarahat kabeh bakal dibasmi. 21 Tukang-tukang mitenah, tukang-tukang nyegah ragragna hukum ka nu jarahat, tukang-tukang ekol sangkan anu jujur eleh perkara, tangtu ditumpes ku Allah. 22 Ku sabab kitu, kieu timbalan PANGERAN Allah Israil anu ngajait Ibrahim tina kasusahanana, "Eh umat, ayeuna maraneh teh moal nandangan deui kahinaan, moal parias ku kaera. 23 Ana maraneh nenjo ka anak paparin ti Kami, bakal ngaraku yen Kami teh Allah panutan Israil. Maraneh bakal ngamulyakeun ka Kami, bakal alajrih. 24 Nu barodo bakal dialajar pangarti, tukang- tukang gegelendeng bakal mareunang pangajaran, bakal aratoheun."
Yesaya 30.1-9 30 1 PANGERAN geus ngadawuh: "Cilaka anu marentah di Yuda! Ngaralawan ka Kami! Marake tarekah lain ti Kami, nanda perjangjian anu teu cocog jeung Kami, nambah-nambah bae dosa. 2 Maranehna arindit menta pitulung ka Mesir, teu menta nasehat heula ka Kami. 3 Padahal eta teh moal bisaeun nulung, panangtayunganana bakal goreng balukarna. 4 Utusan maranehna geus narepi ka Mesir, geus araya di Soan jeung Hanes. 5 Urang Yuda bakal kaduhung geus mercayakeun maneh ka bangsa anu taya kamampuhna, anu bakal ngabuyarkeun harepanana dina waktuna butuh ku pitulung." 6 Kieu pangandika Allah ngeunaan sasatoan gurun keusik beulah kidul: "Aya utusan- utusan ngambah tempat-tempat bahaya, enggon singa jeung oray matih jeung naga hiber, mawa barang nu marahal dimuatkeun kana kalde jeung onta, pikeun tanda-mata ka bangsa anu moal bisaeun nulung naon-naon. 7 Pitulung Mesir moal aya gawena. Anu matak Mesir ku Kami dilandi Naga lumpuh." 8 Allah miwarang supaya sim kuring nyatet kalakuan eta jelema-jelema dina kitab, siga kumaha kalakuanana teh, supaya salawasna kacatet kumaha darorakana. 9 Kalakuanana ngan ngalawan bae ka Allah, arembungeun nurut kana pituduh-pituduh PANGERAN. 74
Yesaya 30.10-17 10 Nabi-nabi dititah baralem. Carekna, "Ka kuring mah tong ngomong naon nu bener. Mending oge ngomong perkara kahayang kuring. Geus, geura ka ditu, kuring rek mikiran panglamunan. 11 Haling, ulah ngaheurinan jalan! Kuring teu hayang ngadenge perkara Allah Israil nu suci." 12 Tapi dawuhan Allah Israil nu suci kieu: "Timbalan Kami ku maraneh teu didenge, kalah ka mihapekeun maneh ka nu nya bengis nya panipuan. 13 Salah eta! Maraneh teh ibarat tembok luhur anu geus rengat ti luhur ka handap, bakal ujug-ujug ngagebru. 14 Moal teu remuk kawas pariuk, bubuk pisan, sesemplekanana ge moal aya nu cukup gedena keur paranti nyiuk ruhak atawa cai tina kobokan." 15 PANGERAN Nu Maha Agung, Allah Israil nu suci, nimbalan kieu ka eta umat, "Geura baralik ka Kami, pihapekeun diri ka Kami, tan wande maraneh kuat jeung reugreug." Tapi maraneh arembung! 16 Kalah ka mikir arek kalabur ti musuh, lumpat tarik make kuda pedah boga kuda nu tarik lumpatna. Nu ngudag mah komo kudana leuwih tarik! 17 Maraneh sarebu, ku serdadu musuh hiji ge geus ngacir. Kakara ku lima serdadu ge maraneh moal teu jicir. Balad maraneh moal 75
Yesaya 30.18-25 nyesa, kari gagang bandera sahiji culangeuk di luhur pasir! 18 Sangkilang kitu ge maraneh mo burung dihampura ku PANGERAN, mo burung diajeng-ajeng jeung dipikawelas, da Mantenna mah dina sagala perkara bener sapapanjangna. Bagja sakur anu nyalindung ka PANGERAN. 19 Maraneh anu di Yerusalem moal ceurik- ceurik deui, PANGERAN anu ngalilipur. Ana maraneh sasambat ka Mantenna tangtu didangu. 20 Maraneh bakal disorangkeun kana jaman anu werit, tapi bakal diaping jeung dipaparin pituduh ku Pangeran. Jadi maraneh teu kudu culak-cileuk neangan Mantenna. 21 Mun maraneh nyimpang ka kenca atawa ka katuhu, Mantenna bakal ngagentraan ti tukangeun, "Ieu jalanna, tuturkeun!" 22 Brahala-brahala maraneh anu dilapis ku perak jeung emas, ku maraneh bakal dipiceunan kawas bubututan. Ceuk maraneh ka eta brahala-brahala, "Jor ka ditu!" 23 Mun maraneh melak bibinihan, Pangeran bakal nurunkeun hujan sangkan pepelakan maraneh marontok, supaya loba hasilna. Sampalan pikeun sapi moal kurang. 24 Sapi jeung kalde pikeun ngawuluku, parabna harade. 25 Dina mangsa eta, sanggeus benteng- benteng musuh maraneh geus kajabel sarta 76
Yesaya 30.26-32 jelema-jelemana geus diparaehan, ti saban gunung jeung pasir bakal cur-cor walungan. 26 Bulan caangna lir panonpoe, panonpoe caangna tujuh kalieun, lir caang pikeun tujuh poe disapoekeun. Pijadieunana kitu teh upama PANGERAN geus ngabeberan jeung nyageurkeun raheut-raheut umat-Na tapak mantenna ngarangketan. 27 Kakawasaan jeung kamulyaan PANGERAN bakal tembong ti kajauhan. Ana Mantenna bendu tembong seuneu jeung haseup. Ana ngadawuh, kalimah-kalimah-Na lir seuneu anu ngahuru. 28 Mantenna nginditkeun angin di payuneuna-Na, lir cai caah malidkeun sagala rupa. Bangsa-bangsa dikebut diubrak-abrik, pegat sagala paniatanana anu jarahat. 29 Tapi maraneh mah, eh umat Allah, bakal barungah jeung bakal nyaranyi kawas dina pesta suci, halegar kawas nu keur baris dipirig ku sora suling ngajugjug Bait Allah. PANGERAN teh panulung Israil. 30 Unggal jalma ku PANGERAN bakal disina ngadenge gentra-Na nu agung, jeung disina ngarasa kahebatan bendu-Na. Bendu-Na bakal nimbulkeun seuneu, ngabedah mega, hujan es, jeung hujan angin. 31 Urang Asur tagiwur ku gentra PANGERAN jeung ku kahebatan hukuman ti Mantenna. 32 Waktu maranehna ku PANGERAN disiksa teu eureun-eureun, umat Mantenna teu 77
Yesaya 30.33-31.4 eureun-eureun narabeuh tambur jeung kacapi. Allah ku manten anu bakal merangan urang Asur. 33 Ti baheula keneh geus aya hiji tempat enggon seuneu anu ngagegedur, anu bakal ngaduruk raja Asur. Tempatna jero jeung lega, suluhna ngabugbrug kari nyundut ku seuneu anu bijil tina napas PANGERAN. 31 1 Picilakaeun nu keur arindit ka Mesir rek marenta tulung teh! Ngarepna ka Mesir dumeh Mesir boga balad anu kuat, boh pasukan kudana, boh pasukan karetana, boh prajurit-prajuritna. Percayana lain ka PANGERAN, Allah suci Israil. Menta tulungna lain ka Mantenna. 2 Mantenna uninga kana salampah-lampah maranehna. Mantenna ngadatangkeun bahla. Eta bangsa anu goreng kalakuanana, kitu deui anu nangtayunganana bakal dihukum. 3 Urang Mesir lain dewa-dewa, manusia ilahar bae. Pasukan kudana lain kuda sakti. Lamun PANGERAN enggeus ngawitan, najan eta bangsa teh kuat tangtu bakal ngudupung, kitu keneh bangsa lemah anu ditulunganana. Duanana ge bakal binasa. 4 PANGERAN ngadawuh ka kaula, "Teu paduli kumaha tingjareritna jeung tinggorowokna para pangangon, singa moal sieuneun nepi ka ngalesotkeun mangsa beunang maehanana; Kami oge, PANGERAN Nu Maha Kawasa, 78
Yesaya 31.5-32.3 moal beunang dihalang-halang enggoning nangtayungan Gunung Sion. 5 Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa rek ngaraksa jeung ngabelaan Yerusalem, kawas manuk anu kekeleperan deukeut sayangna ngabelaan anakna." 6 PANGERAN nimbalan, "Eh urang Israil! Maraneh teh baheula, baha ka Kami. Tapi hiap baralik deui! 7 Bakal aya mangsa maraneh bakal miceunan arca-arca beunang maraneh nyieunan tina perak atawa emas. 8 Nagri Asur bakal tumpur perangna, tapi lain ditumpurkeun ku manusa. Urang Asur bakal kalabur ti medan perang, jalma-jalmana anu ngarora teh bakal jaradi badega. 9 Rajana bakal kabur bari tagiwur. Para panglima bakal kaeunteupan ku kasieun anu pohara nepi ka cul bandera perang." Kitu timbalan PANGERAN anu disembah jeung dihaturanan kurban beuleuman di Yerusalem. 32 1 Engke bakal aya hiji raja anu ngarajaanana satuhuna, jeung bakal aya pamingpin-pamingpin bangsa anu marentahna adil. 2 Aranjeunna ibarat tempat nyalindung ari keur hujan jeung angin, ibarat kokocoran cai di tanah keri, ibarat batu gede di tengah tegal garing pikeun ngiuhan. 3 Panon jeung ceulina maruka kana kasusah-kasusah rahayat. 79
Yesaya 32.4-13 4 Marentahna lain ku sentak jeung haok. Asak sasar, ana nyarita dipikir heula. 5 Anu burung ku aranjeunna moal disebut luhung, anu baragajul moal disebut jelema jujur. 6 Anu burung, omonganana ngacapruk, eusi hatena ge goreng. Lampah jeung ucapna ngagogoreng ka PANGERAN, jeung cadu mere dahar ka nu lapar mere cai ka nu hanaang. 7 Nu gejul, adat jeung lampahna goreng, karepna ngan ngarah jeung macikeuh ka nu eukeur kasangsara, megatan hak jalma malarat. 8 Sabalikna nu berbudi mah lampahna satuhu, teguh dina perkara nu bener. 9 Eh awewe-awewe anu keur garenah hirup, anu taya kasalempang, dengekeun ieu omongan. 10 Maraneh ayeuna keur garenah, tapi taun hareup mah bakal rarumahuh. Sabab moal aya anggur alaeun. 11 Hirup maraneh ayeuna gampang, taya kahariwang. Engke malah bakal pinuh ku kasieun! Geura ganti pakean ku karung. 12 Teunggeulan harigu, tembongkeun ulat susah. Sabab tanah lendo jeung kebon-kebon anggur geus lebur, 13 sakuliahna geus pinuh ku rungkun cucuk jeung jukut cucuk. Geura ceungceurikan imah paranti maraneh senang-senang. 80
Yesaya 32.14-33.1 Geura ceungceurikan kota tempat maraneh suka-suka. 14 Karaton ge bakal sepi, ibu kota bakal jempling. Puri-puri jeung munara-munara anu ngawal maranehna bakal rata jeung taneuh, jadi tempat liar kalde alas, tempat nyaratuan domba. 15 Tapi Allah bakal maparin deui sumanget ka urang. Tanah anu geus kalantar teh bakal lendo deui, lahan-lahan bakal pinuh deui ku pepelakan. 16 Di sakuliah tanah, di mana-mana pinuh ku perkara anu bener jeung adil. 17 Ku lantaran unggal jalma lampahna bener, tanah teh bakal aman santosa sapapanjangna. 18 Umat Allah bakal bebas tina kasalempang, rumah tanggana bakal repeh-rapih reugreug pageuh. 19 (Tapi leuweung-leuweung bakal katinggang ku hujan es, sarta kota bakal ruksak.) 20 Unggal jelema bakal ngarasa bagja, pepelakanana sugih ku cai, loba sampalan pikeun kalde jeung sapi, tur aman. 33 1 Picilakaeun musuh urang! Ayeuna ngan rarampog jeung nipu, ari maranehna mah tara dirampog tara ditipu. Tapi rarampogna bakal eureun, nipuna bakal enggeusan, sabalikna maranehna anu bakal dirampogan jeung ditipu. 81
Yesaya 33.2-10 2 Nun PANGERAN, abdi-abdi nyuhunkeun piwelas, sumeja muntang. Siang-wengi nyuhunkeun diraksa, hoyong kaluar tina kasukeran. 3 Waktos Gusti mangmerangankeun abdi- abdi, bangsa-bangsa kalabur ti pangperangan anu gumuruh, 4 harta bandana diranjah jadi jarahan. 5 Maha Agung PANGERAN! Mantenna ngasta saniskara. Yerusalem ku Mantenna dieusi ku kaadilan jeung kasatuhuan. 6 Bangsa teh ku Mantenna disina reugreug. Umat-Na salawasna diraksa, dipaparin hikmah jeung pangarti. Harta maranehna anu pangmulyana nya eta rasa hormat ka PANGERAN. 7 Tuh jalma-jalma prawira tingjarerit tulung- tulungan. Para utusan anu rek marenta rapih kabeh careurik. 8 Jalan-jalan gede sepi taya jalma anu ngulampreng, sabab kacida bahyana. Perjangjian-perjangjian karapihan aludar, hasil-hasil mupakat garagal. Jalma-jalma geus henteu silih hargaan. 9 Tanahna jadi mubadir, suwung. Leuweung- leuweung di Libanon ngalakay. Lebak Saron anu subur jadi gundul. Dangdaunan di tanah Basan jeung Gunung Karmel murudul. 10 Dawuhan PANGERAN ka bangsa-bangsa, "Ayeuna Kami rek meta, rek nembongkeun kumaha kawasana Kami. 82
83 Yesaya 33.11-19 11 Rarancang maraneh kabeh bakal mubadir, gaplah sagala tarekah. Roh Kami lir seuneu, maraneh bakal diduruk. 12 Maraneh bakal ngaley kawas batu kapur dibeuleum jadi apu, kawas cucuk diduruk jadi lebu. 13 Jalma-jalma jauh deukeut bakal nyaraho kana damel jeung pangawasa Kami." 14 Urang Sion anu daroraka bakal ngarompod kasieunan. Jeung carekna, "Hukuman ti Allah teu beda ti seuneu anu salawasna ngagegedur. Bisa urang luput tina seuneu sakitu gedena?" 15 Bisa, asal bener ucap jeung lampah. Ulah jahat ka nu malarat kena-kena kuat, ulah beunang kasogok ku pangruruba. Ulah sapongkol jeung nu boga niat maehan atawa jeung nu boga kalakuan jahat lianna. 16 Lamun kitu geus tangtu maraneh salamet, bakal aman kabina-bina lir aya di jero benteng anu tohaga tur cukup dahareun jeung inumeun. 17 Maraneh bakal ngalaman deui boga raja anu mulya di tanah anu pohara legana. 18 Kasieun maraneh bareto ku mata-mata jeung ku urang asing purah narik pajeg moal kaalaman deui, kari dina ingetan. 19 Urang asing anu garumede, anu basana ku maraneh teu kaharti, moal katenjo-tenjo deui.
Yesaya 33.20-34.3 20 Tenjo Sion, kota tempat urang riungan jeung ngayakeun pesta-pesta kaagamaan! Tenjo Yerusalem! Bakal pohara reugreugna eta pamatuhan teh! Ibarat kemah anu moal pindah-pindah, patok-patokna parageuh nancebna, tali-talina moal pegat. 21 Urang bakal maratuh di sisi walungan- walungan anu galede, lalega, tapi kapal-kapal musuh moal bisa layar di dinya. 22 (33:22-23) Tali layar kapal-kapal musuh tanpa guna, lantaran layarna tingkulapes! Barang-barang musuh bakal dirampasan ku urang. Barang-barangna kacida lobana, nepi ka jelema lumpuh ge kabagian. PANGERAN ku manten anu bakal jadi raja urang, anu marentah jeung ngaraksa urang. 23 (33:22) 24 Anu maratuh di tanah urang moal aya anu udah-aduh ku panyakit, sarta dosa-dosa kabeh bakal dihampura. 34 1 Eh jalma-jalma sagala bangsa, ka darieu kumpul, darengekeun! Sakuliah bumi jeung pangeusina, ka darieu kumpul, darengekeun! 2 PANGERAN bendu ka sakabeh bangsa jeung balad-baladna. Ku Mantenna geus dipastikeun bakal dibasmi. 3 Bangke-bangkena moal dikubur, diantep sina baruruk barau. Gunung-gunung bakal cipruk ku getih. 84
Yesaya 34.4-11 4 Panonpoe, bulan, bentang-bentang, bakal ngeprul jadi lebu. Langit bakal leungit, ngagulung kawas samak. Bentang-bentang tingkoleang maruragan kawas daun anggur atawa daun kondang. 5 PANGERAN di sawarga geus nyabut pedang, rek nyabetan urang Edom. Eta jelema-jelema ku PANGERAN geus ditakdirkeun bakal dibasmi. 6 Pedang Mantenna bakal lelemberan ku getih jeung gajih maranehna, teu beda ti lamokot ku getih jeung gajih anak domba jeung embe anu dipeuncitan dijieun kurban. Maranehna ku PANGERAN dijagal di kota Bosra. PANGERAN di tanah Edom bakal ngayakeun jagal gede. 7 Jalma-jalma bakal tinggareblug lir banteng leuweung jeung sapi jalu rubuh. Bumi bakal cipruk ku getih jeung gajih. 8 Nya harita waktuna PANGERAN bakal ngajait Sion, sarta musuh-musuh Sion dibales. 9 Walungan-walungan di Edom bakal jadi ter, taneuhna jadi walirang. Nagrina sakuliahna jadi kawas ter anu diduruk. 10 Ngagedurna beurang peuting, haseupna meleketek teu eureun-eureun. Eta nagri bakal jadi ruruntuhan turun-tumurun, moal aya anu ngaliwat-liwat acan ka dinya. 11 Sakuliah eta tanah bakal jadi enggon bueuk jeung gagak. Ku PANGERAN disina 85
86 Yesaya 34.12-35.1 suwung jeung kosong deui, sakumaha tadina basa samemeh jaman ngajadikeun. 12 Di dinya moal aya deui raja, para pamingpinna bakal musna. 13 Urut karaton-karaton jeung kota-kota anu make kuta bakal pinuh ku cucuk jeung jukut cucuk, jadi pangabetah ajag jeung anjing leuweung, 14 enggon sato galak tinggulandang, enggon setan-setan silih geroan, ririwa lenga-lengo neangan keur enggon hees. 15 Bueuk-bueuk nyarieun sayang, ngarendog jeung megarkeun sarta ngajaga anak-anakna. Manuk bangke bakal daratang pasusul-susul, kumpul di dinya. 16 Teangan dina kitab PANGERAN anu medar hal sagala mahluk anu kumelip, baca kumaha unina. Eta mahluk-mahluk sarupa ge moal aya nu leungit, tur masing-masing katut papasanganana, kitu ditimbalkeunana ku PANGERAN. Mantenna ku anjeun nu bakal ngumpulkeunana. 17 Nya PANGERAN anu ngabagi-bagi eta tanah keur enggon eta mahluk-mahluk, sabagianana-sabagianana. Ngarenggonna di dinya turun-tumurun ti jaman ka jaman deui, eta tanah enggon pangabetahna salalanggengna. 35 1 Tanah keri bakal suka seuri. Tegal garing bakal pinuh ku kekembangan.
Yesaya 35.2-10 2 Gurun keusik bakal ngawih jeung surak, jadi endah lir gunung-gunung di Libanon, lendo lir kebon-kebon di Karmel jeung Saron. Kamulyaan Allah, agung-Na, kawasa-Na, bakal tembong ka unggal jalma. 3 Tegerkeun leungeun nu ngaplek, jagjagkeun tuur anu nyorocod. 4 Bejakeun ka anu keur laleutik hate: "Sing teger, tong sieun! Allah sumping baris ngajait, jeung ngahukum musuh maraneh." 5 Nu lolong bakal bisa nenjo, nu torek bakal bisa ngadenge. 6 Nu lumpuh bakal bisa luncat jeung ngigel, nu pireu bakal bisa susurakan. Kocoran-kocoran cai bakal ngalocor di gurun keusik. 7 Keusik anu semu hurung bakal jadi talaga, tanah kelang bakal pinuh ku cinyusu, jadi pangabetah ajag, manjah jeung kaso jaradi. 8 Bakal aya jalan ngabulungbung, ngaranna "Jalan Kasalametan". moal katincak ku jalma jahat. Anu nyorang eta jalan, moal kasasabkeun ku anu gejul. 9 Singa jeung sato galak lianna, moal aya nu liwat ka dinya. Sakur anu geus dijait ku PANGERAN, marulangna make eta jalan. 10 Bakal narepi ka Yerusalem bari barungah, ngarawih, garerah. Maranehna bakal bagja salalawasna, moal nandangan deui kasusah jeung kanalangsaan. 87
Yesaya 36.1-7 36 1 Dina taun kaopat belas Hiskia jadi raja Yuda, kota-kota benteng Yuda dirurug ku Sanherib raja Asur sarta karebut. 2 Geus kitu Raja Asur ngirim pajabat luhurna ti Lakis ka Yerusalem mawa pasukan gede, menta supaya Hiskia taluk. Sanggeus nepi ka kota, eta pajabat jeung pasukanana eureun di hiji jalan tempat tukang-tukang minatu digarawe, deukeut solokan anu ngocor ti empang girangeunana. 3 Tuluy ditepungan ku urang Yuda tiluan, ku Elyakim bin Hilkia, mantri karaton, Sebna, panitera karaton, jeung Yoah bin Asap, bendahara karaton. 4 Eta pajabat Asur nyarita yen rajana palay uninga, naon nu jadi andelan Raja Hiskia nu matak wani ngalawan. 5 Kieu deui carekna, "Marukan ari kakuatan jeung kaahlian perang teh beunang ku omong wungkul? Rek menta dibantu ku saha nu matak wani barontak ka Asur? 6 Maraneh ngaharep ka raja Mesir anu teu beda ti iteuk kaso, babari pites, ari geus pites tuluy nojos kana leungeun sorangan. Siga kitu kaayaan raja Mesir anu diarep-arep pitulungna teh." 7 Terus deui, "Atawa sugan rek ngaku boga andelan PANGERAN, Allah maraneh tea? Kapan eta mah altar-altar jeung kuil-kuilna geus diruksak ku Hiskia, da carek eta raja 88
Yesaya 36.8-14 urang Yuda jeung urang Yerusalem teh mun ngabakti kudu make saaltar bae. 8 Ayeuna, kalawan asmana gusti kami raja Asur, kami daek mere ka maraneh dua rebu kuda, asal maraneh sanggup ngayakeun prajuritna. 9 Pamohalan maraneh kuat ngelehkeun perwira-perwira Asur, najan perwira Asur nu panghandapna. Parandene make hayang dikirim kareta perang jeung pasukan kuda ku urang Mesir. 10 Dikira kami nempuh nagri maraneh nepi ka tumpur teh henteu dibantu ku PANGERAN? Malah PANGERAN anu marentah nempuh jeung ngagempur oge." 11 Elyakim, Sebna jeung Yoah mihatur ka eta gegeden, "Saena mah sasauran ku basa Aram bae, kaula ngarti. Ulah ku basa Ibrani, margi kakuping ku rahayat anu di luhur kuta." 12 Ari jawabna, "Dikira kami diutus ku raja nepikeun ieu hal teh ngan ka maraneh bae? Lain! Kami nyarita teh ka maraneh jeung ka itu nu dariuk dina kuta, anu engke bakal ngahakan kotoran sorangan jeung ngarinum cikiihna sorangan, sakumaha niat maraneh." 13 Geus kitu eta gegeden teh nangtung tuluy ngagorowok ku basa Ibrani, "Darengekeun timbalan raja Asur! 14 Raja kami ngelingan, maraneh ulah kabawakeun ku Hiskia. Hiskia moal bisa nyalametkeun maraneh. 89
Yesaya 36.15-21 15 Ulah kawujuk ku manehna anu ngajak nyarandu ka PANGERAN. Tong ngaharep PANGERAN bakal nulungan atawa nyegah balad Asur ngarebut kota maraneh. 16 Tong narurut ka Hiskia! Parentah raja Asur, maraneh kudu kalaluar ti jero kota, pasrahkeun diri ka kami. Maraneh bakal diidinan ngahakan anggur ti kebon sorangan, buah kondang tina tangkal pelak sorangan, ngarinum ti sumur sorangan, 17 nepi ka maraneh engke dibere tempat ku raja kami, anu leuwih ti batan ieu kota. Hayang nginum anggur, kebon anggurna aya. Harayang nyieun roti, kebon gandumna aya. 18 Ulah kabobodo ku Hiskia. Ulah malikir bakal disalametkeun ku PANGERAN. Dewa bangsa mana anu geus bisa nyalametkeun nagrina tina panangan raja Asur? 19 Coba, mana dewana urang Hamat jeung dewana urang Arpad? Mana dewana urang Separwaim? Aya anu bisa nyalametkeun kota Samaria? 20 Cik iraha dewa-dewa eta kota-kota, nyalametkeun kotana ti panangan raja kami? Jadi naon dasarna maraneh boga pangira yen PANGERAN sanggupeun nyalametkeun Yerusalem?" 21 Jalma-jalma mani jempling, turug-turug memang kitu ditimbalanana ku Raja Hiskia, jadi teu aya nu kecet-kecet. 90
Yesaya 36.22-37.6 22 Elyakim, Sebna jeung Yoah nyosoeh pakeanana bawaning ku nalangsa, tuluy arasup deui ka jero kota rek ngunjukkeun ka rajana ucap-ucapan eta pajabat Asur. 37 1 Barang Raja Hiskia ngadangu laporanana, anjeunna nyosoeh anggoanana tuluy diganti ku karung. Ti dinya angkat ka Bait PANGERAN. 2 Elyakim mantri karaton, Sebna panitera karaton, jeung sawatara imam sepuh, ku anjeunna dipiwarang ka Nabi Yesaya putra Amos. Aranjeunna ge dibaraju karung. 3 Pesen anu kudu diunjukkeun ka Yesaya kieu, "Dinten ieu urang kenging tunggara, keur dihukum, kedah nandang kahinaan. Urang teh ibarat awewe bade ngajuru henteu tiasa brol margi tanaga kacida lemahna. 4 Raja Asur parantos ngintun pajabatna ngahina ka Allah anu jumeneng. Mugia PANGERAN Allah anjeun ngadangu eta panghina sareng ngahukum jalmina. Mugia rahayat anu harirup keneh dipangnedakeun ka Allah." 5 Sanggeus eta pesen raja katampi ku Yesaya, 6 anjeunna ngawaler, "Timbalan PANGERAN, Raja ulah rejag ku panggebrag urang Asur anu susumbar yen PANGERAN moal iasaeun nulung. 91
92 Yesaya 37.7-15 7 Eta raja ku PANGERAN bakal ditagiwurkeun nepi ka mulang ka nagrina, sarta di nagrina bakal aya nu maehan." 8 Pajabat utusan tea geus nyahoeun yen rajana geus indit ti Lakis, keur merangan kota Libna anu deukeut ka dinya, tuluy disusul. 9 Geus kitu aya beja ka urang Asur yen balad Mesir anu dikapalaan ku Raja Tirhaka ti Sudan keur maju rek narajang ka maranehna. Sanggeus raja Asur ngadangu eta beja, seug ngirim surat ka Raja Hiskia, 10 raja nagri Yuda, eusina: "Allah andelan maneh geus ngabejaan ka maneh, cenah maneh moal ragrag kana leungeun kami. Ulah percaya. 11 Maneh geus ngadenge naon anu dilampahkeun ku raja Asur, ka nagri mana bae anu geus ditangtukeun kudu diancurkeun. Dikira maneh bakal luput? 12 Karuhun kami geus ngancurkeun kota- kota Gasan, Haran, Resep, jeung numpes urang Bet-Eden anu di Telasar. Dewa-dewana hiji ge euweuh anu bisaeun nulung. 13 Mana raja urang Hamat, raja urang Arpad, raja urang Separwaim, raja urang Hena, jeung raja urang Iwa?" 14 Eta surat ku Raja Hiskia dicandak ti nu nganteurkeun tuluy diaos. Ti dinya anjeunna angkat ka Bait Allah, surat teh diteundeun di payuneun PANGERAN. 15 Tuluy anjeunna sasambat kieu,
Yesaya 37.16-23 16 "Nun PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, anu linggih dina tahta luhureun mukarabin! Mung Gusti anu jumeneng Allah, anu ngasta karajaan-karajaan di sajagat. Gusti ngadegkeun bumi sareng langit. 17 Nun PANGERAN, dangukeun panyambat abdi sadaya. Tingali kaayaan anu ngancam ka abdi sadaya. Dangukeun susumbarna Sanherib anu ngahina ka Gusti, Allah anu jumeneng. 18 Leres nun PANGERAN, abdi terang yen seueur pisan bangsa anu parantos diancurkeun ku raja-raja Asur, nagri-nagrina jadi suwung, 19 brahala-brahalana didurukan, kawantos eta brahala-brahala teh sanes Allah, mung titironan tina kayu tina batu, jijieunan leungeun jalmi. 20 Nun PANGERAN Allah abdi sadaya, leupaskeun abdi sadaya ti urang Asur, supados bangsa-bangsa sajagat tarerangeun yen mung Gusti anu jumeneng Allah." 21 Yesaya ngintun amanat ka Raja Hiskia, yen waleran kana panyambat anjeunna teh 22 timbalan PANGERAN kieu, "Eh Sanherib, saenyana maneh teh diseungseurikeun ku kota Yerusalem, dihampas. 23 Dikira ku maneh saha eta anu digogoreng jeung dihina-hina teh? Maneh cempelak ka Kami, Allah Israil nu suci! 93
Yesaya 37.24-29 24 Maneh ngirim badega sina susumbar ka Kami, magar maneh jeung pasukan-pasukan kareta geus bisa ngelehkeun pagunungan Libanon nu pangluhurna. Maneh gumede pedah geus bisa ngagempur tangkal-tangkal kiputri anu pangjangkungna jeung kijamuju nu pangalusna. Nyombong geus bisa ngacak-ngacak leuweung anu pangjerona. 25 Nyombong geus nyieun sumur-sumur di nagri-nagri batur, sarta Walungan Nil ku serdadu-serdadu maneh geus diidek nepi ka garing. 26 Karah can meunang beja yen eta sagala perkara teh geus meunang Kami ngatur ti baheula? Ayeuna eta geus laksana, ku Kami eta teh! Maneh ku Kami dibere kawasa ngaburak-barik kota-kota benteng sina ajur lebur. 27 Jalma-jalmana taya nu bisa naon-naon, ngararompod, kelenger, kawas jukut di tegalan atawa anu jadi di suhunan kahebos ku angin panas. 28 Tapi sagala hal diri maneh, gawe naon, indit ka mana, Kami uninga. Kami uninga maneh teh keur ngamuk, ngalawan ka Kami. 29 Kami geus meunang laporan yen maneh ngamuk, yen maneh sakitu kumalungkungna. Ayeuna irung maneh rek dikaluhan, biwir maneh rek diterapan kadali, rek ditarik dibawa ka jalan urut maneh datang." 94
95 Yesaya 37.30-37 30 Geus kitu saur Yesaya pikeun Raja Hiskia, "Sagala rupi anu pijadieun teh ieu tandana: Taun ieu sareng taun payun, tedaeun teh mung sisikian anu jaradi sorangan. Nanging taun payunna tiasa pepelakan deui dugi ka dipanen, kitu deui anggur. 31 Anu araya di Yuda, anu nyesa, bakal cara pepelakan, akaran, akarna jero, hirupna mulus dugi ka baruahan. 32 Tangtos bakal aya anu saralamet di Yerusalem sareng di Gunung Sion, margi eta kajadian teh parantos kitu dikersakeunana ku PANGERAN Nu Maha Kawasa. 33 Perkawis raja Asur kieu timbalan PANGERAN: Eta raja moal bisaeun asup ka ieu kota, moal bisaeun mentangkeun jamparing hiji-hiji acan. Serdadu-serdaduna anu marake tameng teh moal aya anu bisaeun ngadeukeutan kota, jeung moal aya anu nyieun gugunungan pikeun ngepung. 34 Eta raja moal kungsi asup, kaburu malik ka jalan urutna datang. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 35 Demi kamulyaan Kami, jeung ku sabab Kami geus jangji ka abdi Kami Daud, kota teh ku Kami bakal dijaga." 36 Aya hiji malaikat PANGERAN narajang ka pasanggrahan urang Asur, maehan 185.000 serdadu. Isukna isuk-isuk kasampak geus ngajaloprak paraeh. 37 Raja Asur geus undur, balik ka Ninewe.
Yesaya 37.38-38.6 38 Barang dina hiji poe, sabada muja ka Dewa Nisroh pupujaanana di jero kuil, anjeunna dipaehan ku pedang, ku dua putrana, Adramelek jeung Sareser, anu terus kalabur ka tanah Ararat. Esarhadon, putrana nu saurang deui ngaganti jadi raja. 38 1 Meh sawaktu jeung eta, Raja Hiskia teu damang mehmehan pupus. Sumping Nabi Yesaya, sasauran ka anjeunna, "Sang Raja ku PANGERAN ditimbalan mereskeun sagala rupi urusan, margi moal tiasa damang deui, sakedap deui bakal pupus." 2 Hiskia ebogna malik kana tembok, ngadoa, 3 "Nun PANGERAN, sing emut ka abdi. Abdi parantos ngesto ka Gusti kalayan satia, parantos sakiat-kiat ngajalankeun pangersa," saurna bari terus nangis sesegruk. 4 PANGERAN nimbalan ka Yesaya, 5 miwarang supaya anjeunna ka Hiskia deui sarta kudu sasauran kieu, "Kami, PANGERAN, Allahna Daud karuhun maneh, geus ngadangu panyambat maneh, jeung ningali cipanon maneh. Maneh meunang keneh hirup lima belas taun deui. 6 Maneh jeung Yerusalem tangtu dirahayukeun tina ancaman raja Asur. Yerusalem bakal terus ditangtayungan ku Kami." Ku Yesaya disaurkeun yen bisul raja teh kudu dipopokan ku buah kondang, tangtu damang. Hiskia mariksa, "Naon tawisna keur 96
Yesaya 38.7-15 ngabuktikeun yen kaula bakal bisa deui datang ka Bait Allah? 7 Waler Yesaya, "Kangge ngabuktikeun yen Mantenna moal geseh tina jangji, PANGERAN bakal maparin tandana, nya eta: 8 Kalangkang tangga anu dipidamel ku Raja Ahas, ku PANGERAN bade diundurkeun sapuluh lengkah." Seug kalangkang tangga teh ngeser, undur sapuluh lengkah. 9 Sanggeus damang, Hiskia nyerat ieu guguritan: 10 Waktu umur kami tengah tuwuh, meh bae mulang ka enggon nu paeh, kudu ajal paturay jeung nyawa. 11 Panyana teh di ieu dunya anu harirup, kami geus moal nenjo-nenjo deui PANGERAN, moal nenjo-nenjo deui jelema. 12 Kudu puput umur eureun hirup, lir kemah nu geus diruag, lir lawon diteukteuk tina tinunan, panyana teh ku Allah tereh dipundut umur. 13 Unggal peuting nangankeun kanyeri, tulang-tulang asa dikerekeb singa. Panyana teh ku Allah tereh dipundut umur. 14 Sora geus haroshos, meh leungit, balas humaregung kawas japati ngaderuk. Panon celong, dipake melong ka langit. Nun PANGERAN, jait abdi tina hukuman. 15 Kami rek bisa unjukan naon, da eunggeus kersaning PANGERAN. Bati ceurik dina hate, boro-boro bisa mondok. 97
Yesaya 38.16-39.2 16 Nun PANGERAN, abdi bade hirup kangge Gusti, mung kangge Gusti. Cageurkeun abdi, widian hirup. 17 Kaprihatinan abdi bakal jadi katengtreman Gusti nyalametkeun hirup abdi tina sagala bahaya Gusti ngahapunten sadaya dosa abdi. 18 Di dunyana nu maot mah moal aya nu muji ka Gusti. Nu maot mah moal ngarep-ngarep kasatiaan Gusti. 19 Anu muji ka Gusti teh jalmi anu hirup, sapertos abdi ayeuna, muji ka Gusti. Bapa- bapa nyarita ka anak-anakna, nerangkeun kumaha satiana Gusti teh. 20 Nun PANGERAN, abdi parantos dicageurkeun. Abdi-abdi bade narabeuh kacapi, sareng ngidungkeun pamuji. Muji saumur-umur di lebet Bait Gusti. 21 (38:6) 22 (38:6) 39 1 Meh sawaktu jeung eta, Raja Babul, Merodak Baladan putra Baladan, ngadangu warta yen Raja Hiskia geus sae tina teu damangna, tuluy kikintunan dibarengan ku surat. 2 Utusanana ku Hiskia ditampi, malah dicandak ningalian dunyabranana, emas, perak, bahan seuseungitan kitu deui sagala kaperluan tentarana. Kamar-kamar tempat rajabrana, kitu deui nu aya di tempat-tempat sejen di karajaanana, kabeh ditembongkeun teu aya anu kaliwat. 98
Yesaya 39.3-40.2 3 Ti dinya sumping Nabi Yesaya ka Raja Hiskia, mariksakeun, "Eta jalmi-jalmi ti mana sareng naon sanggemna ka Sang Raja?" Waler Hiskia, "Ti nu tebih, ti nagri Babul." 4 "Dicandak ningalian naon di karaton?" saur Yesaya. Waler Hiskia, "Sagala rupi bae. Kamar-kamar dunyabrana sadayana ditembongkeun, teu aya anu kalangkung." 5 Saur Yesaya, "Timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, 6 engke dina hiji waktos sagala rupi anu aya di karaton Raja, sagala rupi anu kenging ngempelkeun karuhun Raja dugi ka wangkid ieu, bakal diakut ka Babul, moal aya anu kantun. 7 Putra Sang Raja ku anjeun oge sapalih bakal diboyong dijadikeun gandek karaton raja Babul." 8 Eta kasauran kitu kahartoseun ku Raja Hiskia, yen anjeunna mah sapanjang hirupna bakal santosa. Ku sabab eta walerna, "Eta timbalan PANGERAN anu disaurkeun ku Bapa, sae maksadna." 40 1 "Lilipur umat Kami," timbalan Allah urang, "lilipur! 2 Upahan hate urang Yerusalem, uarkeun yen sangsarana geus tutug, dosana geus dihampura. Maranehna geus dihukum bebeakan lantaran dosa-dosana." 99
100 Yesaya 40.3-11 3 Aya anu cumeluk, "Sadiakeun jalan pikeun PANGERAN di tanah gurun! Beresihan jalanna di gurun keusik, pikeun Allah urang! 4 Lebak-lebak saeuran, gunung-gunung ratakeun. Pasir-pasir bakal jadi tanah lempar, anu renjul bakal rata sarta leucir. 5 Kamulyaan PANGERAN bakal dinyatakeun, tembong ka sakabeh jelema. PANGERAN ku manten ngajangji kitu." 6 Aya nu ngagentra, "Embarkeun ieu wawaran!" Ceuk kaula, "Kedah ngawawarkeun naon?" "Embarkeun: Manusa ibarat jukut, umurna ngan saumur kekembangan tegal. 7 Jukut layu, kembang perang sanggeus ditiup ku angin ti PANGERAN. Umur jalma teu leuwih panjang ti batan umur jukut. 8 Enya, jukut tangtu layu, kembang tangtu perang, tapi pangandika Allah urang mah umurna langgeng." 9 Eh Yerusalem, geura unggah ka gunung nu luhur! Celukkeun warta anu pikabungaheun. Eh Sion, celukkeun sing tarik, embarkeun ieu beja pibagjaeun! Caritakeun, ulah sieun-sieun, bejakeun ka kota-kota Yuda yen Allahna rek sumping! 10 PANGERAN Nu Maha Agung tereh sumping baris ngarajaan nyepeng kawasa. Sumpingna diiring ku jalma-jalma anu geus diluputkeun ku Mantenna. 11 Mantenna bakal ngaraksa lir pangangon ngajaga dombana. Dombana dikumpulkeun,
101 Yesaya 40.12-20 anu laleutik keneh dipangku, indung-indungna sina naluturkeun lalaunan. 12 Saha nu bisa naker cai lautan ku dampal leungeun, atawa ngukur langit ku jeungkal? Saha nu bisa ngulak tanah sajagat ku kulakan, atawa nimbang gunung jeung pasir dina taraju? 13 Saha nu bisa metakeun PANGERAN kana damel? Saha nu bisa mapatahan atawa nuduhan ka Mantenna? 14 Saha anu geus ngahaturkeun pirempug ka Allah, nerangkeun jeung nuduhan ka Mantenna, ngajarkeun sangkan saniskara bisa jalan? 15 Di payuneun PANGERAN bangsa-bangsa taya hartina, ibarat cai satetes, pulo-pulo hampangna lir lebu sakeprul. 16 Sasatoan di leuweung-leuweung Libanon, moal cukup keur baktikeuneun ka Allah, kakayonna teu cukup keur mirun seuneu. 17 Di payuneuna-Na bangsa-bangsa taya hartina. 18 Jeung saha Allah bisa disaruakeun? Sanggup anjeun nerangkeun Mantenna jiga kumaha? 19 Mantenna henteu sarua jeung arca beunang nyieun jelema beunang paledang ngalapis ku emas, make dadampar perak. 20 Nu teu kuat nyieun tina emas atawa perak, bisa nyieun tina kai teuas, dikengkenkeun ka
102 Yesaya 40.21-28 tukang ngukir, sina dijieun arca anu nambleg moal tiguling. 21 Naha anjeun tacan nyaho? Naha tacan ngadenge caritana? Naha can ngadenge kumaha jadina alam dunya? 22 Anu ngadamelna teh Mantenna, nu linggih dina tahta-Na, luhureun bumi luhureun langit, jalma di handap tembongna sagede sireum. Langit ku Mantenna dibeberkeun kawas layar, dibeberkeun lir kemah keur tempat cicing. 23 Raja-raja anu karawasa direndahkeun ku Mantenna, dijieun taya hargana. 24 Maranehna saibarat tutuwuhan, kakara ge dipelak, kakara ge alakaran, kaburu dihebos ku angin ti PANGERAN, gararing, ngoleang kabawa angin. 25 Jeung saha Allah nu suci bisa disaruakeun? Naha aya anu sarua jeung Mantenna? 26 Coba tanggah ka angkasa! Saha nu nyiptakeun bentang-bentang? Ku Mantenna bentang-bentang teh dipingpin kawas hiji pasukan. Mantenna uninga reana, sarta masing-masing dipaparin ngaran. Mantenna maha kawasa eta bentang-bentang can aya anu leungit. 27 Eh Israil, ku naon ngalengis, majar PANGERAN teu uningaeun yen maneh keur kasusahan, majar Mantenna henteu malire waktu maneh nandangan kateuadilan? 28 Na maneh tacan nyaho? Tacan ngadenge? PANGERAN teh Allah nu langgeng, sakubeng
Yesaya 40.29-41.4 jagat Mantenna nu ngajadikeun. Mantenna tara cape tara lungse. Taya pisan anu nyaho kana eusining manah-Na. 29 Sakur nu cape jeung lungse, ku Mantenna disegerkeun. 30 Sanajan nu ngarora ge sok leuleus, barudak remaja sok ngudupruk beak tanaga. 31 Tapi sing saha anu muntang ka PANGERAN sarta nyambat pitulung-Na, tangtu jagjag seger deui, lir galudra mentang jangjang, lumpat moal cape, leumpang moal mopo. 41 1 Dawuhan Allah, "Eh pulo-pulo, rarepeh! Dengekeun ieu Kami! Asongkeun perkara maraneh di pangadilan. Pek di dinya ngomong, padu jeung Kami, urang tangtukeun saha anu bener. 2 Saha nu ngondang si tukang nalukkeun ti wetan, anu geus ngersakeun manehna jaya ka mana bae iangna? Ku saha manehna bisana meunang, bisa ngelehkeun raja-raja jeung bangsa-bangsa? Saban lawanna rubuh ku pedangna, lir lebu, paburisat ku jamparingna lir jarami ditiup angin? 3 Saban ngudag ngabeledig ngan rahayu bae, lumpatna ngabelesat meh teu napak kana taneuh. 4 Ku saha eta teh bisana kitu? Ku saha sajarah ditangtukeunana? Ku Kami, PANGERAN, anu geus jumeneng ti awalna. Nya Kami, PANGERAN, Allah nu bakal aya di ahir. 103
Yesaya 41.5-12 104 5 Ti pulo-pulo anu jarauh, jalma-jalma geus narenjo padamelan Kami, seug sarieuneun, ngararompod. Tuluy karumpul ngahiji, sarta daratang. 6 Tukang-tukang kayu nyarieun karajinan, silih bantuan, silih hatean. 7 Tukang-tukang kayu ngahatean kamasan- kamasan, pokna, Alus eta arca teh! Tukang neupa ngahatean ka tukang ngaranjing- ranjing, pokna, Alus patrianana! Seug arcana ditangtungkeun, dipageuhan ku paku. 8 Tapi maneh mah, eh Israil abdi Kami, maneh mah umat Kami, beunang Kami milih. Maneh mah turunan Ibrahim, sahabat Kami. 9 Maneh ku Kami dicandak ti unggal tungtung jagat, disaur ti juru-juru anu jarauh, bari ceuk Kami, Maneh teh abdi Kami, ku Kami moal ditampik, malah ngahaja dipilih. 10 Ulah sieun, aya Kami! Kami teh Allah maneh, maneh tong sieun ku naon-naon! Maneh ku Kami rek dijieun jadi bedas. Maneh ku Kami bakal diraksa jeung dirahayukeun. 11 Sakur anu ambek ka maneh bakal ngarasa kumaha erana nu eleh. Anu narajang ka maneh tangtu paraeh. 12 Maraneh bakal neangan jalma-jalma anu geus ngamusuhan ka maraneh, tapi moal kapanggih. Jalma-jalma anu merangan ka maraneh, ayeuna geus binasa, leungit ti alam dunya.
Yesaya 41.13-19 13 Kami teh PANGERAN, Allah maneh, anu nguatkeun leungeun katuhu maneh. Timbalan Kami, Ulah sieun, maneh ku Kami rek dibantu." 14 Timbalan Allah, "Eh Israil, maneh teh nya lembut nya hengker. Tapi tong salempang, tangtu ditulungan. Kami teh Allah Israil nu suci, Kami anu bakal ngarahayukeun. 15 Maneh ku Kami rek dijadikeun ibarat parud, huntuna alanyar, sareukeut, gunung- gunung barubuk diparudan, pasir-pasir jadi lebu. 16 Tuluy ku maneh dipangpengkeun ka awang-awang, ngoleang kabawa angin, ngarapeng paburisat. Maneh tangtu bakal genah, sabab manutan ka Kami, Allah maneh. Maneh geus tangtu bakal muji ka Kami, Allah Israil nu suci. 17 Lamun umat Kami tigerat cai nepi ka tikorona garing kahalabhaban, panyambatna tangtu diwaler. Kami, Allah Israil, moal ngantep. 18 Kami rek nyieun walungan-walungan, sina ngalocor ti pasir-pasir bulistir. Lebak-lebak sina pinuh ku cinyusu, gurun keusik sina ngaremplang caraian, tanah keri sina pinuh ku cinyusu. 19 Tengah gurun keusik sina pinuh ku tatangkalan, kiputri, kipilang, kihiang, jeung jetun, sina jadi leuweung, leuweung camara, kihuru, kijamuju. 105
Yesaya 41.20-26 20 Jalma-jalma bakal narenjo eta, seug nyaraho ka anu ngadamelna. Bakal ngahalartieun yen dijadikeunana teh ku Kami, Allah Israil nu suci." 21 PANGERAN, Raja bangsa Israil nimbalan, "Eh brahala-brahala, hayu urang padu, ngadu perkara. Pek asongkeun alesan nu pangkuatna. 22 Ka dieu, coba ramal, naon anu bakal kajadian, sangkan sarerea nyaho, sangkan saradia ti anggalna. Pek pedar kajadian- kajadian nu geus kaliwat, terangkeun hartina. 23 Jeung terangkeun naon anu bakal kajadian! Tangtu engke kanyahoan, maraneh teh Allah atawa ngan aallahan! Pek hojah kumaha pihadeeunana, atawa coba datangkeun naon bae anu pibahlaeun, nepi ka matak ngompod sarerea! 24 Hamo, maraneh kabeh hamo bisa! Sakur anu ngabakti ka maraneh, engke malik ngajejeleh! 25 Kami ngahaja geus milih hiji jalma, urang wetan, sina narajang ti beulah kaler. Raja-raja ku eta bakal diidek kawas leutak, lir taneuh diidek ku panjunan. 26 Coba mana ti maraneh anu bisa norah yen bakal kitu, sangkan sarerea nyaho yen maraneh awas! Euweuh, hiji ge euweuh nu bisa ngomong naon-naon, teu sakecap-kecap acan. Saurang ge euweuh anu ngadenge 106
Yesaya 41.27-42.5 maraneh ngaramal, anu ngadenge maraneh ngucapkeun ramalan! 27 Ieu Kami, PANGERAN, anu pangheulana nepikeun eta warta ka Sion. Kami ngirim utusan ka Yerusalem, ngabejaan: Rahayat maneh tereh daratang! Tereh marulang! 28 Diilik-ilik ku Kami, eta brahala-brahala hiji ge taya nu ngomong sakemek, euweuh pisan anu bisa ngajawab pananya Kami. 29 Eta brahala-brahala kabeh euweuh gunana, kabeh euweuh pisan guamna, ngaranna ge brahala, euweuh tanagana, euweuh kawasana." 42 1 Timbalan PANGERAN, "Ieu abdi Kami, beunang Kami ngukuhkeun, beunang milih, cocog jeung lelembutan, jeung geus dieusian roh Kami. Tangtu adil ka sakabeh bangsa. 2 Anjeunna moal huak-haok garawak- gorowok, moal pidato di jalan-jalan. 3 Moal nepi ka miteskeun kaso anu geus ngulapes, moal mareuman palita anu hurungna geus kakalincesan. Jembar adil ka sakabeh, sarta moal barobah. 4 Moal leutik hate atawa leungit kawani, nanjeurkeun kaadilan di bumi. Pangajaranana dipikabutuh ku nagri-nagri nu jarauh." 5 Allah ngadamel jeung mentangkeun langit, ngawangun bumi katut sagala nu aya di dinya, sarta maparin nyawa jeung napas ka 107
Yesaya 42.6-13 sakabeh mahluk nu hirup di dinya. Ayeuna, Allah PANGERAN ngadawuh ka abdi-Na, 6 "Maneh disaur ku Kami, PANGERAN, diserenan kawasa ngajalankeun kaadilan di dunya. Ku jalan maneh Kami meungkeut perjangjian jeung sakabeh manusa. Ku jalan maneh Kami rek mere caang ka sakabeh bangsa. 7 Anu lolong ku maneh bakal dibeuntakeun, sakitan-sakitan dikaluarkeun ti jero panjara nu poek. 8 Allah maneh teh ngan Kami, PANGERAN. Kaagungan Kami moal dibagikeun ka saha-saha, Kami moal ngantep arca kabagi kamashuran Kami. 9 Perkara anu diwejangkeun ku Kami, ayeuna geus bukti. Ayeuna Kami rek ngadawuhkeun perkara anyar, sanajan eta tacan ngajadi." 10 Pujikeun pupujian anyar ka PANGERAN! Paruji kamulyaan Mantenna di sajagat! Paruji, eh mahluk pangeusi laut! Paruji, eh nagri-nagri nu jarauh jeung nu caricing di dinya! 11 Gurun keusik jeung kota-kotana, mangka maruji ka Allah; urang Kedar mangka maruji ka Mantenna! Nu maratuh di kota Sela kudu sarurak ti puncak-puncak gunung! 12 Anu maratuh di nu jarauh, kudu maruji ngagungkeun ka PANGERAN! 13 Allah geus jengkar lir prajurit maju perang, tatandang hoyongeun geura prung. 108
109 Yesaya 42.14-21 Lajeng ngahucuhkeun perang, ngahucuhkeun jurit mintonkeun kakawasaan ka musuh. 14 Timbalan Allah, "Geus lila Kami bungkem bae, teu ngawaler ka umat Kami. Ayeuna geus waktuna Kami meta bijil sora, rek ngagero lir awewe ngajuru. 15 Pasir-pasir, gunung-gunung, rek digempur. Jujukutan jeung tatangkalan sina gararing. Lengkob-lengkob walungan sina jadi gurun keusik, situ-situ sina saraat. 16 Umat Kami anu lalolong rek ditungtun ka jalan anu ku maranehna tacan kasorang. Dunyana nu poek rek disina caang. Tincakeunana anu garokgek rek disina rata. Kitu jangji-jangji Kami, nu geus pasti dilaksanakeun. 17 Sakur nu percaya ka arca-arca, anu miallah ka brahala-brahala, bakal direndahkeun jeung dihina." 18 PANGERAN nimbalan, "Eh nu tarorek, dengekeun! Telek-telek, eh nu lalolong! 19 Naha aya kitu anu leuwih lolong ti batan abdi Kami, anu leuwih torek ti batan utusan Kami? 20 Eh Israil, geus loba anu ku maraneh ditenjo, kumaha geus dihartikeun? Maraneh baroga ceuli pikeun ngadenge, tapi naon bae anu geus kadarenge teh?" 21 PANGERAN teh Allah anu kacida hoyongeunana nyalametkeun. Ku sabab
Yesaya 42.22-43.3 kitu Mantenna ngayakeun hukum jeung pangajaran, anu kudu dihormat ku umat-Na. 22 Tapi ayeuna umat-Na teh geus dirampog, ditutup di jero tahanan handapeun taneuh, dikerem di jero panjara-panjara. Maranehna geus dirampog jeung diranjah, euweuh nu datang pikeun ngajait. 23 Daraek maraneh ngaregepkeun ieu? Kumaha ayeuna daraek ngadenge sing bener? 24 Saha nu nyerenkeun Israil nepi ka Israil aya nu ngaranjah? PANGERAN ku manten, lantaran urang dosa ka Mantenna! Hirup urang teu sapagodos jeung pangersa-Na, arembung nurut kana pangajaran-pangajaran Mantenna. 25 Nu Matak urang ku Mantenna dibenduan sakieu hebatna, nandangan siksaan perang. Bendu-Na lir seuneu ngahuru sakuliah Israil. Parandene kitu urang tetep henteu daek eling, urang arembung nyokot hikmahna. 43 1 Eh Israil, PANGERAN anu ngajadikeun maneh, nimbalan, "Ulah sieun, maneh ku Kami tangtu dijait. Maneh ku Kami disebut ngaran, sabab maneh teh kagungan Kami. 2 Mun maneh meuntasan cai jero, ku Kami tangtu diaping, maneh moal titeuleum ku kasukeran. Nyorang seuneu moal tutung, nyorang bahla moal cilaka. 3 Sabab Kami, PANGERAN Allah maneh, Allah Israil nu suci, bakal nyalametkeun. Pikeun nyalametkeun diri maneh, Kami rek 110
Yesaya 43.4-10 ngorbankeun Mesir, rek ngorbankeun Sudan jeung Seba. 4 Kami tega ngorbankeun bangsa-bangsa, asal maneh katulungan. Sabab maneh teh pupunden Kami, kakasih Kami, sarta ku Kami dibere kamulyaan. 5 Ulah sieun, aya Kami! Bangsa maneh ku Kami rek disina mulang ti tungtung wetan jeung ti tungtung kulon. 6 Urang kaler rek dititah ngajurung mulang, urang kidul moal disina ngahalang-halang. Umat Kami kudu mulang ti nu jarauh, ti unggal babagian dunya. 7 Israil teh kagungan Kami. Kami ngajadikeun Israil teh supaya Kami dimulyakeun." 8 Timbalan Allah: "Jogokeun umat Kami di pangadilan. Maranehna enya ge boga mata tapi teu narenjo, careulian tapi teu ngadarenge! 9 Jogokeun bangsa-bangsa, ku Kami rek diuji! Mana brahala-brahalana anu magar bisaeun norah pikahareupeun? Anu mana anu geus nyahoeun ti memehna perkara nu jadi ayeuna? Datangkeun eta brahala-brahala teh pikeun saksi maranehna. Sina nyaksikeun yen maranehna bener, sina ngaenyakeun pangakuanana. 10 Ari pikeun saksi Kami nya maraneh, urang Israil. Maraneh geus dihaja dipilih sangkan ngabdi ka Kami, sangkan nyaraho jeung palercaya ka Kami, sangkan yakin yen 111
Yesaya 43.11-18 Kami teh Allah tunggal. Allah teh ngan Kami sorangan, euweuh deui, boh baheula, boh engke. 11 Ngan Kami bae PANGERAN teh, hiji-hijina anu iasa nyalametkeun ka maraneh. 12 Kami geus ngawejangkeun anu bakal pijadieun. Ayeuna Kami datang rek nulungan maraneh. Moal aya allah sejen anu bisaeun kitu. Maraneh saksina, saksi Kami. 13 Kami teh Allah, salalawasna Kami Allah. Moal aya anu luput tina kakawasaan Kami, moal aya anu bisa ngarobah pangersa Kami." 14 PANGERAN, Allah Israil nu suci, anu nyalametkeun maraneh, nimbalan, "Kami rek nginditkeun balad nempuh Babul, pikeun ngabebaskeun maraneh. Gapura-gapura Babul rek dirubuh-rubuhkeun, surakna rek dirobah, sina careurik. 15 Kami teh PANGERAN, Allah maraneh nu suci. Kami teh anu ngajadikeun maraneh, eh Israil! Kami teh Raja maraneh." 16 Baheula PANGERAN geus ngadamel jalan nerus laut, nerus cai nu pagulung-gulung. 17 Hiji balad anu rosa, pasukan kuda jeung kareta, ku Mantenna dicandak ka dinya, sina cilaka. Kabeh titeuleum teu mumbul deui, tingkerebek paraeh lir lilin pareum. 18 Tapi dawuhan PANGERAN, "Ulah lengket kana kajadian nu baheula, ulah napel kana kajadian nu geus kaliwat. 112
Yesaya 43.19-25 19 Mending awaskeun nu anyar, anu rek dipidamel ku Kami, tereh bukti, bisa katenjo ayeuna keneh! Kami rek nyieun jalan di tanah gurun, jeung ngadamel susukan-susukan pikeun maraneh. 20 Sato-sato alas ge bakal hormat ka Kami. Ajag jeung manuk onta bakal muji ka Kami, mun eta susukan-susukan geus cur-cor di tengah gurun keusik, keur kaperluan umat pilihan Kami. 21 Maranehna dijadikeun teh keur Kami pribadi, maranehna kudu nyoarakeun pamuji ka Kami!" 22 PANGERAN nimbalan, "Tapi maraneh geus bosen ka Kami, eh Israil! Maraneh geus henteu ngabakti. 23 Tara mere domba kurban beuleuman, tara mere deui pangbakti tanda hormat ka Kami. Kami teu ngabeuratkeun ka maraneh ku menta kurban-kurban, teu nyapekeun menta kukus seuseungitan. 24 Maraneh tara mareuli seuseungitan jang Kami, tara mere deui gajih sato maraneh. Sabalikna malah Kami anu dibeungbeuratan ku dosa-dosa maraneh, anu dicapekeun ku kasalahan-kasalahan maraneh. 25 Najan kitu Kami teh Allah anu daek ngahampura dosa-dosa maraneh, sabab kitu sipat Kami. Dosa maraneh ku Kami moal diinget-inget. 113
Yesaya 43.26-44.5 26 Hayu urang ka pangadilan, pek geura ngadakwa! Bela perkara maraneh, buktikeun yen maraneh bener teh! 27 Karuhun maraneh geus dosa ka Kami, kitu keneh pamingpin-pamingpin maraneh, 28 sarta pangereh-pangereh maraneh geus ngarurujit tempat Kami anu suci. Eta sababna Israil ku Kami disina ruksak; Kami ngantep umat Kami pribadi dihina." 44 1 Timbalan PANGERAN, "Darengekeun eh Israil, abdi Kami, turunan Yakub, umat kapilih! 2 Kami teh PANGERAN, anu ngagelarkeun maneh. Ti barang maneh dijurukeun, ku Kami geus ditulungan. Ulah sieun, maneh abdi Kami, umat pilihan Kami anu dipikanyaah. 3 Tanah tuhur ku Kami bakal diguyur, nu kagaringan rek digolontoran ku walungan- walungan. Roh Kami rek dikocorkeun ka anak-anak maneh, sarta berkah Kami pikeun turunan maneh. 4 Maranehna bakal marulus, tumuwuh lir jukut teu kurang cai, ibarat tatangkalan sisi susukan. 5 Jalma-jalma ka pada baturna bakal ngakukeun maneh, Kuring kagungan PANGERAN. Bakal daratang ngahiji jeung urang Israil. Unggal jalma ngukir jenengan PANGERAN dina leungeunna, jeung nyarebut maneh umat Allah." 114
Yesaya 44.6-12 6 PANGERAN anu marentah jeung ngaraksa Israil, Nu Maha Kawasa geus nimbalan kieu, "Kami teh anu mimiti, anu ahir, hiji-hijina Allah. Taya deui Allah jaba ti Kami. 7 Saha anu bisa nyieun anu dipidamel ku Kami? Saha anu bisa ngawejangkeun nu tacan datang, anu nyaho ti mimiti aya waktu, nepi ka ahir jaman? 8 Umat Kami ulah sieun! Maraneh nyaho, sagala kajadian ti baheula nepi ka poe ieu pisan, ku Kami geus diwejangkeun ti heula. Naha enya aya Allah sejen teh? Maraneh saksina. Naha enya aya Allah sejen teh? Naha aya deui Allah anu kawasa, anu Kami can uninga?" 9 Jalma-jalma nu nyieun brahala teh taya gunana. Arca-arca anu dipupunjungna teh taya hargana. Anu nyarembah ka brahala teh estuning lolong taya kanyaho, engke tangtu bakal arera. 10 Lain kalakuan hade nyieun arca logam tuluy disembah dianggap Allah. 11 Sakur anu nyembah ka nu kitu bakal meunang era. Jalma anu nyieun eta arca teh manusa biasa, taya leuwihna. Sina bareng ka darieu, rek diuji, moal teu sarieuneun jeung areraeun. 12 Tukang beusi nyieunna arca tina beusi, dibeuleum, diteupa, diteunggeulan ku palu sataker tanaga, tuluy direka sina mangrupa, 115
Yesaya 44.13-19 migawena nepi ka poho nginum-nginum acan, poho kacape. 13 Tukang kayu nyieunna tina kayu, digambar heula ku kapur tuluy direka diukir make pahat, dirupakeun jelema, dijieun lalaki kasep, teundeuneun di imahna. 14 Kayuna aya kiputri, aya jati, atawa jamuju, nuar ti leuweung, atawa ngahaja melak tangkal salam bari ngarep-ngarep hujan, ambeh salamna tereh jadi. 15 Eta tangkal, sabagian dijieun suluh, sabagian deui dijieun arca. Jadi, anu sabagian diduruk dipake siduru jeung meuleum roti, anu sabagian deui dijieun arca, tuluy disembah. 16 Kayu teh sabagian dibeuleum dipake manggang lauk, laukna dihakan nepi ka seubeuh. Bari siduru jelemana ngomong, "Genah, haneut, alus seuneuna!" 17 Sabagian dijieun arca, geus anggeus nu nyieunna tuluy sujud ka eta arca bari ngomong, "Nun Dewa pupujan, kula tulungan!" 18 Jalma kitu ku bawaning bodo nepi ka teu nyaho kana kabodoan sorangan. Panonna nutup, pikiranana oge nutup, teu nyaho naon nu bener. 19 Tukang nyarieun arca teh bodona katotoloyoh, nepi ka teu boga pikir kieu: "Ieu kayu, sawareh ku aing dibeuleum; aing meuleum roti jeung manggang laukna dina 116
117 Yesaya 44.20-25 ruhakna, tuluy didahar. Sesa ieu kayu ku aing dijieun arca. Ana kitu aing teh nyembah ka kayu sapotong!" 20 Kawas nyatu lebu bae nepi ka teu bisa mikir. Pikiranana anu gejul teh kacida nyasabkeunana ka dirina, geus hamo katulungan deui, nepi ka teu nyahoeun yen arca anu disembah-sembah ku manehna teh sama-sakali lain Allah. 21 PANGERAN nimbalan, "Eh Israil! Inget, maneh teh abdi Kami. Kami ngajadikeun maneh teh sangkan jadi abdi Kami, sarta Kami moal poho ka maneh. 22 Dosa maneh ku Kami geus disapu, sirna lir mega. Geura balik ka Kami. Ieu Kami anu nyalametkeun maneh." 23 Eh langit geura surak! Eh jungkrang- jungkrang jero, geura surak! Gunung-gunung jeung kakayon leuweung, geura senggak! PANGERAN geus mintonkeun kamulyaana-Na, ku jalan nyalametkeun umat-Na, Israil. 24 "Kami PANGERAN, jurusalamet maraneh. Nya Kami anu ngajadikeun maraneh. Kami teh PANGERAN, nu nyiptakeun saniskara. Nya Kami anu ngabeberkeun cakrawala. Kami ngajadikeun bumi teu dibantu ku sasaha. 25 Kami ngagelokeun tukang-tukang torah, ngaburungkeun tujuman ahli-ahli bentang, nyerongkeun pituah para bujangga, ngabuktikeun yen hikmah maranehna sarua jeung kabodoan.
Yesaya 44.26-45.3 26 Tapi upama anu ngawejangna teh umat Kami, nya eta utusan anu nganyatakeun sagala pangersa Kami, piwejangna tangtu laksana, sarta pangersa Kami tinangtu nyata. Ka Yerusalem Kami geus nimbalan, yen rahayatna tangtu maratuh deui di dinya, kitu deui ka kota-kota di Yuda, yen bisa diadegkeun deui engke ku maranehna, mecenghul tina ruruntukna. 27 Ku timbalan Kami sakecap, laut saat. 28 Kami nimbalan ka Kores, Nya maneh nu kudu jadi wakil Kami, nyekel parentah. Kudu ngajalankeun pangersa Kami. Parentahkeun: Yerusalem kudu diadegkeun deui, pademen Bait Kami pasang deui." 45 1 PANGERAN geus milih Kores jadi raja. Ku Mantenna bakal dipangmukakeun gapura kota-kota, sina nalukkeun raja-raja, ngarangsadan kakawasaanana. Kieu timbalan PANGERAN ka Kores, 2 "Kami anu bakal maju heulaeun maneh, ngaratakeun gunung-gunung jeung pasir- pasir, ngabejadkeun panto-panto tambaga, ngarebahkeun sarigsig-sarigsig beusi, pikeun pijalaneun maneh. 3 Maneh rek diserenan dunyabrana, pependeman ti tempat-tempat anu baruni, sangkan nyaho yen Kami teh PANGERAN, sangkan nyaho yen ngaran maneh geus disebut ku Allah Israil. 118
Yesaya 45.4-11 4 Maneh ku Kami diangkat pikeun nulung abdi Kami, Israil, umat beunang Kami milih. Maneh najan can nyaho ka Kami, ku Kami geus dibere kahormatan kitu. 5 Kami teh PANGERAN. Taya deui Allah sejen. Maneh rek dibere kakuatan, sanajan can wawuh ka Kami. 6 Maksud Kami sangkan unggal jalma ti tungtung-tungtung jagat nyaraho yen Kami teh PANGERAN, sangkan nyaraho yen euweuh deui Allah sejen. 7 Kami nu ngadamel caang jeung poek. Kami nu ngadatangkeun rahmat jeung bahla. Kami PANGERAN, nu midamel ieu sagala perkara. 8 Kami rek ngahujankeun kaunggulan. Bumi bakal suka narima eta kaunggulan. Bumi bakal marakbak siang, kahibaran ku kabebasan jeung kaadilan. Kabeh bakal dibuktikeun ku Kami, PANGERAN." 9 Ari pariuk atawa barang gagarabah lianna, wanieun ngalawan ka nu nyieunna? Ari taneuh liket sok nanyakeun ka panjunan rek dijieun naon? Ari pariuk sok nyawad ka nu nyieunna, nyebutkeun yen nu nyieunna euweuh kabisa? 10 Naha aya anu wani ngomong ka kolotna, "Ku naon kuring dijieun kieu?" 11 PANGERAN, Allah Israil nu suci, nu iasa ngadamel mangsa pikahareupeun, nimbalan, "Maneh taya kawasa nanyakeun ka Kami 119
Yesaya 45.12-17 perkara putra-putra Kami, jeung taya hak nuduhkeun pidameleun Kami. 12 Ieu Kami, anu ngajadikeun bumi, jeung ngajadikeun manusa pangeusina. Kami make pangawasa ngabeberkeun langit. Kami anu ngatur panonpoe, bulan jeung bentang-bentang. 13 Kami anu ngersakeun Kores sina ngalaksanakeun pangersa Kami, pikeun memeres sagala rupa. Jalan sorangeunana ku Kami geus dilelempeng. Kores anu bakal ngadegkeun deui Yerusalem kota Kami, jeung ngabebaskeun umat Kami ti pangbuangan. Tur kituna teh lain ku sabab aya nu muruhan, lain ku sabab aya anu ngarurubaan." 14 PANGERAN nimbalan ka Israil, "Dunyabrana Mesir jeung Sudan bakal beunang ku maneh. Urang Seba nu jarangkung gede bakal jaradi badega maneh, narurut ka maneh, bari nyandang rante. Ka maneh bakal sarujud, bari nyebut, Juragan dibanding ku Allah. Allah teh mung Mantenna bae. 15 Allah Israil anu nyalametkeun umat-Na teh Allah anu ngarasiahkeun salira-Na. 16 Sakur anu nyieun arca tangtos bakal areraeun, sadayana bakal nandang kahinaan. 17 Sawangsulna Israil mah ku PANGERAN disalametkeun. Kaunggulan Israil langgeng, umat Mantenna moal nyorang kahinaan." 120
Yesaya 45.18-22 18 PANGERAN ngajadikeun langit. Ngan Mantenna nu jumeneng Allah! Mantenna ngadegkeun bumi, diwangunna weweg tur langgeng. Dijadikeunana lain sangkan terus suwung, tapi supaya dicicingan ku manusa. Nya Mantenna nu ngadawuh, "Kami teh PANGERAN, taya deui Allah sejen. 19 Kami ngandika teh henteu rarasiahan, pangersa Kami henteu disumput-sumput. Kami henteu miwarang urang Israil neangan Kami di tempat suwung. Ieu Kami PANGERAN, ngandikakeun nu sabenerna, nguarkeun nu saestuna." 20 PANGERAN ngandika, "Ka darieu kumpul, eh rahayat sagala bangsa! Ka darieu sakur anu luput ti karajaan anu geus rugrug. Ka darieu pasrah, ku Kami rek diuji! Jalma-jalma nu ngaraleut marawa brahalana, tukang sasambat ka dewa-dewa anu teu bisa mere pisalameteun, tegesing taya kanyaho pisan! 21 Ka darieu, bela perkara maraneh di pangadilan! Anu rek ngabela pek baradami heula. Saha anu baheula ngawejangkeun perkara nu bakal datang? Ku saha umat Kami salametna? Ku Kami, PANGERAN, Allah anu nyalametkeunana teh. Euweuh deui, ngan Kami Allah teh. 22 Ka darieu ka Kami, eh manusa sajagat! Tangtu maraneh salamet! Ngan Kami bae Allah teh. 121
Yesaya 45.23-46.6 122 23 Jangji Kami jangji anu pasti, moal robah. Kami jangji saenyana, nyebat jenengan ku manten. Ka darieu, sujud ka Kami. Sing tuhu ka Kami! 24 Maranehna tan wande ngaraku, yen ngan ku pangersa Kami bae meunangna kaunggulan jeung bogana kakuatan teh. Saha nu ijid ka Kami, tanwande cilaka. 25 Kami, PANGERAN, seja nyalametkeun sakabeh turunan Yakub, sangkan maranehna ngamulyakeun ka Kami. 46 1 Ieu pitungtungeun brahala-brahala Babul: Bel jeung Nebo, nu biasa dipuja-puja, dimuatkeun kana kalde, kana tonggong sato anu geus maropo. 2 Eta brahala-brahala teh aya nu mawa ge teu barisaeun naon-naon. Kitu tungtungna brahala-brahala Babul teh. 3 Eh turunan Yakub sesa-sesa umat Kami, darengekeun: Maraneh teh ku Kami geus diurus ti barang brol dijurukeun. 4 Kami, Allah maraneh bakal terus ngurus, nepi ka maraneh karolot, haruisan. Kami anu ngajadikeun, Kami anu ngurus. Maraneh tangtu ditulungan, disalametkeun. 5 Rek disaruakeun jeung saha Kami ku maraneh? Naha aya anu sarua jeung Kami? 6 Jalma-jalma maruka pepeten, ngaluarkeun emas, nimbang perak dina taraju, tuluy muruhkeun ka kamasan menta
Yesaya 46.7-47.1 dipangnyieunkeun arca, tuluy eta arca teh disembah. 7 Eta arca dipangku dipunggu, tuluy ditagenkeun dina tempatna. Cameubleu bae di dinya, teu bisaeun pindah. Dipentaan tulung teh ngabigeu bae, boro-boro bisa nyalametkeun tina bahaya. 8 Aringetkeun eh nu daroraka! Jeung sing areling kana dadamelan Kami. 9 Sing areling kana kajadian baheula. Kudu ngaraku yen Allah teh ngan Kami. Euweuh nu saperti Kami. 10 Sakur anu enggeus kajadian, ku Kami geus diwejangkeun ti samemehna, didawuhkeunana geus ti baheulana keneh. Kami geus ngadawuh yen pangersa Kami moal mencog, yen sakur anu ku Kami geus dikudukeun, moal teu dibuktikeun. 11 Kami geus nyaur hiji jelema ti tatar wetan, lampahna gancang lir dadali anu nyirorot, baris ngalaksanakeun pangersa Kami. Ku Kami geus ditimbalkeun. Tangtu kajadian. 12 Eh jalma-jalma bedegong! Ceuk pikiran maraneh jajauheun kana bisa unggul. 13 Padahal eta piungguleun teh geus tereh, waktuna tereh cunduk. Kami tangtu unggul, jeung moal engke-engke. Kami rek ngajait Yerusalem, Israil rek disina mulya deui." 47 1 PANGERAN ngadawuh, "Eh Babul, geura turun tina tahta, geura ngagepor dina taneuh ngebul! Maneh tadina lir parawan 123
124 Yesaya 47.2-8 matak bogoh, hiji kota anu moal kaelehkeun. Tapi ayeuna mah geus teu kitu deui. Ayeuna mah maneh jadi badega! 2 Cokot batu panggilingan, geura nipung! Laan karembong! Bukaan kabeh eta pakean anu aralus teh tina awak! Hayoh nyingsat, tuluy meuntas cai. 3 Sina pada ngalalajoan maneh taranjang, tembong orat tembong wiwirang. Maneh ku Kami dibales, moal aya nu bisa ngahalang-halang." 4 Allah Israil nu suci, geus ngabebaskeun urang. Jenengan Mantenna PANGERAN Nu Maha Kawasa. 5 PANGERAN nimbalan ka Babul, "Geura los ka nu poek, tong kecet-kecet. Maneh moal disebut deui ratu bangsa-bangsa. 6 Basa Kami bendu ka umat Kami nepi ka maranehna teu diaku deui umat, maranehna ku Kami diselehkeun ka maneh. Bet maneh mani euweuh pisan karunya! Ka nu geus karolot ge mani tega nganiaya. 7 Maneh ngira rek bisa ngaratuan saendeng-endeng, teu karasa, teu kapikir pitemaheunana. 8 Dengekeun, eh nu tuman senang-senang, anu rasa maneh aman santosa! Maneh ngarasa sarua jeung Allah, euweuh anu nyaruaan! Boga rasa pamohalan jadi randa, pamohalan kauculan anak.
Yesaya 47.9-15 9 Tapi ngan di jero sakeudeung, di jero sapoe, eta dua hal bakal tumiba. Najan maneh make tumbal-tumbal tulak bala, tetep bakal kauculan salaki jeung anak. 10 Maneh asa jongjon nyieun kadorakaan, pangrasa teh moal aya nu nganyahoankeun. Maneh teh sasar ku kapinteran jeung ku akal budi sorangan. Maneh enggeus sompral nyebut, Aing Allah, euweuh anu nyaruaan! 11 Maneh bakal cilaka! Elmu-elmu gaib maneh moal bisa nyegah. Maneh bakal ngadadak katinggang bahla, bahla anu can kaimpi-impikeun acan. 12 Pek pake terus tumbal-tumbal jeung jampe-jampe nu dipake ti ngongora teh, pake ngagigila musuh. 13 Maneh nepikeun ka cape ku sagala tarekah. Pek geura menta tulung ka ahli-ahli palak maneh, pan maranehna teh tukang meleng bentang, tukang ngagambarkeun daerah-daerah angkasa, anu saban bulan mangnorahkeun ka maneh anu bakal kajadian. 14 Maranehna teu beda ti jarami sakeupeul, anu bakal beak ku seuneu. Dirina sorangan moal bisa katulungan, sabab seuneuna kacida panasna, lain seuneu anu genah dipake siduru. 15 Ngan sakitu mangpaatna ka maneh eta ahli-ahli palak pananyaan maneh saumur hirup teh. Kabeh bakal naringgalkeun ka 125
Yesaya 48.1-7 maneh, jalanna masing-masing, moal aya anu kari pikeun nyalametkeun ka maneh." 48 1 Eh urang Israil, eh turunan Yuda, darengekeun. Maraneh sok sumpah demi PANGERAN. Jeung ngakukeun ngabdi ka Allah Israil, tapi henteu reujeung prakna. 2 Sangkilang kitu make agul nyebut maneh warga kota suci, nyebut maneh gumantung ka Allah Israil anu jenenganana PANGERAN Nu Maha Kawasa. 3 Timbalan PANGERAN ka Israil, "Ti bareto Kami geus mere nyaho naon anu bakal kajadian. Ku Kami dibuktikeun, tur ngadadak. 4 Ti samemehna Kami geus uninga yen maraneh bakal baredegong, teugeug kawas beusi, heuras kawas tambaga. 5 Jeung bareto Kami geus mere nyaho hal maraneh pikahareupeun. Kajadian-kajadian anu bakal keneh, ku Kami geus diandikakeun ti samemehna, pikeun nyegah ulah nepi ka maraneh nganggap yen eta beunang ngatur brahala maneh. 6 Sakur anu ku Kami geus diandikakeun ti samemehna, ayeuna geus kajadian. Kuduna mah maraneh teh ngaku yen pangandika Kami teh bener. Ayeuna Kami rek ngandikakeun perkara-perkara anyar anu bakal kajadian, anu can kungsi diandikakeun. 7 Ku Kami kakara rek dibuktikeun ayeuna, tur beda ti nu ti heula-heula. Supaya lamun 126
127 Yesaya 48.8-14 enggeus kajadian, maraneh ulah nyebutkeun yen geus nyaho ti samemehna. 8 Kami nyaho maraneh moal ngandel. Nyaho, maraneh teh geus kaceluk tukang ngalawan. Eta sababna nu matak maraneh can pisan dibere ngadenge ieu perkara, sakecap ge can aya nu nepi kana ceuli maraneh. 9 Kami nyabar-nyabar maneh nahan amarah, ulah nepi ka ngabasmi ka maraneh, supaya jalma-jalma ngagungkeun ka Kami. 10 Maraneh ku Kami disangsara, diuji, lir perak diuji ku seuneu. Tetela maraneh teh taya hargana. 11 Pangna Kami midamel kitu, sabab: ulah nepi ka jenengan Kami aya anu ngarerendah, ulah nepi ka kamulyaan Kami dicoceng ku batur, sabab eta teh hak Kami sorangan." 12 Timbalan PANGERAN, "Darengekeun eh Israil, eh umat anu ku Kami geus disaur! Kami teh Allah, Anu awal, Anu ahir, Allah anu tunggal. 13 Panangan Kami ngajadikeun dadasar bumi, mentangkeun cakrawala. Upama langit jeung bumi dicalukan ku Kami, seug nyalampeurkeun sapada harita. 14 Coba karumpul! Darengekeun! Taya hiji brahala anu bisa ngawejangkeun yen jalma anu dipilih ku Kami teh bakal narajang Babul; manehna bakal ngajalankeun pangersa Kami.
Yesaya 48.15-21 128 15 Nya Kami anu ngandikakeun hal eta, anu nyaurna. Eta ku Kami dijurung jeung disina unggul. 16 Ka darieu sing deukeut! Darengekeun ieu Kami. Ti alam mimiti keneh ge Kami geus bruk-brak ngandika, sarta pangandika Kami tea kabeh geus nyata." (Ayeuna PANGERAN Nu Maha Kawasa ngawasakeun ka kaula. Kaula ku Mantenna diutus.) 17 Allah Israil nu suci, PANGERAN, anu ngajait maraneh tea nimbalan, "Kami teh PANGERAN Allah maraneh, anu ngawurukan ka maraneh keur kapentingan maraneh keneh, nungtun kana jalan anu samistina. 18 Coba mun maraneh narurut kana timbalan-timbalan Kami, tan wande meunang nugraha jeung berkah, anu ngocor lir walungan anu tara saat! Tan wande kaunggulan teh mapag lir ombak muru basisir. 19 Tan wande maraneh loba turunan lir keusik lobana, jeung ku Kami dijaga supaya teu musna." 20 Geura kalaluar ti Babul, lumpat bebas! Celukkeun sing gumbira, sebarkeun ka mana-mana ieu warta: "PANGERAN geus ngajait Israil abdi-Na!" 21 Basa PANGERAN nungtun umat-Na ngambah gurun keusik anu panas, umat-Na teu kungsi ripuh halabhab. Mantenna
Yesaya 48.22-49.6 ngabijilkeun cai tina batu cadas, cadasna disina beulah, caina ngagolontor. 22 "Ari anu daroraka mah pamohalan salamet," timbalan PANGERAN. 49 1 Eh bangsa-bangsa nu aranggang, jalma-jalma nu jarauh, darengekeun: Memeh kaula dijurukeun, ku PANGERAN geus dipilih jeung diangkat jadi abdi-Na. 2 Omongan kaula ku Mantenna disina seukeut lir pedang. Panangana-Na ku manten baris nangtayungan kaula. Kaula ku Mantenna dijieun lir jamparing, seukeut tur siap digunakeun. 3 Timbalan Mantenna ka kaula, "Eh Israil, maneh teh abdi Kami. Ku jalan maneh, jalma-jalma bakal ngamulyakeun ka Kami." 4 Tapi ceuk kaula, "Eta parantos ku abdi dilampahkeun, nanging mubadir. Dilampahkeun dugi seep tanaga, nanging teu aya pisan hasilna." Tapi kaula percaya, PANGERAN bakal ngabela, pagawean kaula tangtu aya ganjaranana. 5 Memeh kaula dijurukeun, ku PANGERAN geus diangkat, dijadikeun abdi-Na pikeun mawa mulang umat-Na, nya eta urang Israil anu pabalencar. Kaula ku PANGERAN dipaparin kahormatan. Pikeun kaula, Mantenna teh sumber kakuatan. 6 PANGERAN nimbalan ka kaula, "Aya pidameleun Kami pikeun maneh, anu leuwih penting, eh abdi Kami! Maneh lain ngan 129
Yesaya 49.7-10 bakal mulihkeun deui kajayaan bangsa Israil nu nyesa keneh. Sajaba ti eta teh maneh rek dijadikeun cahaya, nu nyaangan bangsa-bangsa, sangkan saalam dunya rahayu." 7 Allah Israil nu suci, jurusalamet, nimbalan ka hiji jalma nu kacida dihinana, anu dipikacua ku bangsa-bangsa, jeung keur dibadegakeun ku raja-raja. Timbalana-Na, "Raja-raja bakal narenjo maneh menyat, seug carengkat, ka maneh ngahormat. Kitu deui para kapala ka maneh tangtu sarujud." Hal ieu tangtu bakal bukti kajadian, sabab PANGERAN geus milih eta abdi-Na. Allah Israil nu suci teh tigin kana jangji. 8 PANGERAN ngadawuh ka umat-Na, "Lamun geus waktuna ngajait maraneh, Kami tangtu luntur manah kersa ngadangu panyambat maraneh. Maraneh tangtu diraksa dijaga. Sarta ku jalan maraneh Kami rek ngadamel perjangjian jeung sakabeh manusa. Maraneh meunang maratuh deui di tanah sorangan nu geus kalantar. 9 Ka sakur nu keur dipanjara, Kami rek ngadawuh, Geura bebas! Ka nu keur araya di nu poek, Kami rek ngadawuh, Geura kaluar ka nu caang! Maranehna bakal bebas, lir domba dikencarkeun ka pasir sina nyaratuan. 10 Moal kalaparan, moal kahalabhaban, moal kabetrak ku panonpoe, moal kagarang ku tegalan anu panas ngentak-ngentak. 130
Yesaya 49.11-18 Sabab bakal diasuh ku anu maha welas ka maranehna. Ku Mantenna bakal dibawa ka cinyusu. 11 Kami rek ngadamel jalan gede liwat gunung-gunung, jalan keur umat Kami. 12 Umat Kami bakal daratang ti nu jarauh, ti tatar kaler, tatar kulon, jeung ti tatar kidul, ti tanah Sinim." 13 Langit geura emprak! Jagat geura surak! Gunung-gunung geura sarenggak! Sabab PANGERAN bakal ngalilipur ka umat-Na, bakal mikawelas ka maranehna, anu eukeur salangsara. 14 Tapi ceuk urang Yerusalem, "PANGERAN geus nilarkeun ka urang, geus ngalalikeun." 15 Ku sabab kitu PANGERAN ngawaler, "Ari indung naha sok pohoeun ka orokna? Naha sok teu nyaaheun ka anak tegesna? Tapi najan aya ge indung anu teu nyaah ka anak, Kami mah hamo lali ka maraneh. 16 Kami hamo bisa poho ka maneh, eh Yerusalem! Ngaran maneh ku Kami geus ditulis dina dua dampal panangan. 17 Nu bakal ngadegkeun deui maneh moal lila deui ge daratang. Ari anu bareto ngagempur bakal nyalingkir. 18 Tenjo ka sakuriling, tuh aya naon! Tuh, rahayat maneh geus ngagarimbung, arek marulang ka dieu! Demi Kami teh Allah anu jumeneng, maneh engke bakal agul ku eta 131
Yesaya 49.19-23 rahayat, cara panganten awewe agul ku perhiasanana. 19 Nagri maneh geus runtuh, geus suwung. Tapi moal lila deui ge ieu nagri teh bakal karasa leutik teuing, sabab bakal gegek ku itu anu keur daratang. Ari nu ngalantarankeun maneh jadi suwung, bakal aringkah ti maneh. 20 Rahayat maneh anu dijurukeun di pangbuangan, engke bakal ngaromong kieu ka maneh, Ieu tanah geus sesek teuing, urang butuh tempat deui pikeun enggon cicing. 21 Seug maneh bakal ngomong sorangan. Ieu barudak pikeun aing teh dijurukeun ku saha? Da anak-anak aing mah geus teu araya, jeung aing teu ngajuru deui. Pan aing teh aya nu ngabuang. Jadi ieu barudak digedekeun ku saha? Aing teh kapan sorangan, jadi ieu barudak asalna ti mana?" 22 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan ka umat-Na, "Kami rek mere isarat ka bangsa- bangsa. Maranehna bakal ngalanteurkeun barudak maneh marulang. 23 Pikeun maneh, eta raja-raja teh ibarat bapana eta barudak, ari ratu-ratu minangka indungna. Ka maneh bakal sarujud, nyarembah, ngahormat, ngarendahkeun diri. Ti dinya maneh kakara bakal nyaho yen Kami teh PANGERAN. Anu ngaharep pitulung ti Kami moal gaplah." 132
Yesaya 49.24-50.2 24 Bisa maneh ngarebut barang anu geus direbut ku serdadu? Bisa maneh ngarebut tawanan ti jalma nu bengis? 25 PANGERAN keneh anu ngawalerna, "Kieu engke pijadieunana: Para tawanan teh rek direbut ti serdadu. Jarahan jalma lalim rek dirampas. Anu merangan ka maneh rek diperangan. Barudak maneh ku Kami rek dibebaskeun. 26 Anu nyangsara ka maneh bakal silih paehan, bakal marabok ku getihna sorangan. Geus kitu sakabeh jalma bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN, anu nyalametkeun jeung ngabebaskeun maneh. Maranehna bakal nyaraho, yen Kami teh Allah Israil anu kawasa." 50 1 PANGERAN nimbalan, "Na kitu Kami miceun umat teh kawas salaki nyerahkeun pamajikanana? Cik mana surat talakna? Kami ngajual maraneh ka pangbuangan teh dikira kawas bapa ngajual anakna sina jaradi badega? Maraneh pangna dibuang teh sabab boga dosa, nyarieun kajahatan. 2 Ku naon umat Kami teu daek nolih, basa ku Kami arek dijait? Basa disalaur ku naon teu narembalan? Na Kami teh kacida lembekna, mo bisa nulungan? Laut ge mun ceuk Kami saat, saat! Kami bisa ngarobah walungan jadi gurun keusik, laukna ting arengap kasaatan. 133
Yesaya 50.3-10 3 Kami bisa ngarobah langit jadi medem poek, kawas nu ngungun katinggal paeh." 4 PANGERAN Nu Maha Agung ngawulangkeun piomongeun kaula, sangkan bisa ngalilipur ka nu sungkawa. Unggal isuk kaula ku Mantenna disina nyoso ka nu rek diwulangkeunana. 5 Kaula ku PANGERAN dipaparin pangarti, sangkan kaula teu baha, teu ingkar ti Mantenna. 6 Tonggong diteunggeulan ku batur, pasrah. Dipoyok, pasrah. Didudutan bulu janggot, pasrah. Diciduhan beungeut, pasrah. 7 Panghina maranehna ka kaula taya matakna, sabab PANGERAN Nu Maha Agung nulungan ka kaula. Kabeh ku kaula ditarima, sabab nyaho yen moal matak jadi hina, 8 sabab Allah deukeut ka kaula, anu bakal nganyatakeun yen kaula teu salah. Saha anu rek nyalahkeun ka kaula? Hayu urang bareng ka pangadilan! Pek di ditu ucapkeun pangdakwana! 9 PANGERAN Nu Maha Agung bakal ngabelaan kaula. Coba, saha nu bisa nuduhkeun kasalahan kaula? Sakur anu ngadarakwa bakal musna, sirna kawas pakean beak ku geget. 10 Maraneh kabeh, anu ajrih ka PANGERAN, jeung nurut kana omongan abdi-Na, sanajan upama nyorang jalan poek ge masing ngandel ka PANGERAN, percaya ka Allah. 134
135 Yesaya 50.11-51.6 11 Ari maraneh, anu boga pokal nyilakakeun ka batur, tangtu cilaka ku pokal sorangan. PANGERAN ku manten nu ngersakeunana kitu. Maraneh kabeh bakal kacida cilakana. 51 1 PANGERAN ngadawuh, "Anu harayang salamet, anu marenta tulung ka Kami, darengekeun. Sing aringet kana batu cadas asal maraneh, kana legok urut maraneh dikali. 2 Sing aringet ka karuhun maraneh, Ibrahim, jeung Sarah, asal maraneh gumelar. Basa ku Kami disaur, Ibrahim teu boga anak. Seug ku Kami diberkahan, dibere anak, dibere turunan kacida lobana. 3 Kami rek mikawatir ka Yerusalem, ka nu caricing di eta ruruntuk kota. Tanahna anu geus suwung kawas gurun, rek dijieun lir tanah taman Eden, sina pinuh ku kasukaan, ku lagu pupujian jeung panarima ka Kami. 4 Eh umat, dengekeun dawuhan Kami: Kami ka bangsa-bangsa geus mere papakon, undang-undang Kami bakal nyaangan ka maranehna. 5 Maranehna rek buru-buru dijait. Kami tereh ngahontal kaunggulan. Kami pribadi anu bakal ngarajaan eta bangsa-bangsa. Tanah-tanah nu jarauh keur nunggu-nunggu Kami, ngarep-ngarep hayang geura dijait. 6 Teuteup langit, awaskeun jagat! Langit bakal ngiles kawas haseup. Jagat bakal bobo kawas baju butut. Manusa bakal paraeh
Yesaya 51.7-13 kawas laleur. Sabalikna karahayuan ti Kami mah langgeng, kaunggulan Kami sampurna tutugna. 7 Raregepkeun ku maraneh anu nyaraho ka nu bener, anu tigin kana papakon-papakon Kami. Maraneh ulah rejag ku nu moyok atawa ngagogoreng. 8 Nu maroyok teh bakal musna, lir baju beak ku geget. Sabalikna karahayuan Kami mah langgeng, kaunggulan Kami saendeng-endeng." 9 Enggal tandang, nun PANGERAN, anggo kakawasaan, tulungan abdi sadaya, anggo kakawasaan, sapertos jaman kapungkur. Nya Gusti anu kapungkur nyacag mahluk laut anu ngaran Rahab. 10 Nya Gusti anu kapungkur nyaatkeun laut, ngadamel jalan nembus cai, dugi ka anu ditulungan ku Gusti tiasa mareuntas. 11 Sugri anu parantos dijait ku Gusti, bakal darongkap ka Yerusalem kalayan bingah, bari nyaranyi sareng sarurak. Maranehna bakal bagja salamina, bebas salamina tina kasangsaraan sareng kaprihatinan. 12 PANGERAN ngadawuh, "Ieu Kami anu mere kakuatan ka maraneh. Ku naon make sarieun ku manusa, anu umurna pondok saumur jukut? 13 Naha geus paroho ka PANGERAN, anu ngajadikeun maraneh, anu geus ngabeberkeun langit jeung nerapkeun dasar 136
Yesaya 51.14-20 bumi? Ku naon sarieun ku nu keur amarah, ku anu nganiaya jeung rek numpes? Maraneh moal beunang deui ku musuh. 14 Anu ayeuna keur dipanjara, bakal tereh bebas, malah bakal paranjang umur jeung loba rejeki. 15 Kami teh PANGERAN Allah maraneh. Kami ngahudangkeun laut, ombakna sina jumegur. Jenengan Kami: PANGERAN Nu Maha Kawasa! 16 Kami ngabeberkeun langit, ngamparkeun dasar bumi. Ceuk Kami ka Yerusalem: Maneh umat Kami! Maneh ku Kami geus dibere pangajaran. Panangan Kami ngaping ka maneh." 17 Geura lilir, Yerusalem! Geura hudang! Geura cengkat! Maneh geus nginum eusi lumur hukuman, anu ku PANGERAN, sajeroning bendu, dititah diinum. Ku maneh geus diinum kabeh, nepi ka maneh sasampoyongan. 18 Ka maneh euweuh nu karunya mangnungtunkeun. Rahayat maneh hiji ge euweuh nu nyangkeh ka maneh. 19 Maneh enggeus katurug katutuh, tanah ruksak ku perang, rahayat paeh kalaparan, turug-turug euweuh anu mikarunya. 20 Rahayat maneh tinglenggerek di jalan- jalan, kapaehan lantaran kalaparan, kawas peucang kaeurad ku nu moro, keuna ku bendu Allah sakitu bangetna. 137
Yesaya 51.21-52.5 21 Eh urang Yerusalem nu keur sangsara, anu keur sasampoyongan kawas nu mabok! 22 Maraneh bakal dibelaan ku PANGERAN. Allah maraneh ngadawuh, "Lumur anu diinumkeun ka maneh basa Kami bendu, ku Kami rek dicokot. Eta anggur anu matak lanjung tong diinum deui. 23 Ku Kami rek diinumkeun ka anu nganiaya ka maraneh, anu ngalantarankeun maraneh tinggolepak di jalan-jalan, anu ka maraneh geus narincakan kawas ka leutak." 52 1 Eh Yerusalem, geura jagjag jaya deui! Eh kota Allah nu suci, geura disalin ku baju anu aralus! Lawang maneh moal kaasupan deui ku urang kapir. 2 Geura kikirab, cengkat ti nu ngebul, geura diuk deui dina singgasana! Eh urang Sion nu dibaroyong, geura buka eta belenggu barogod teh! 3 PANGERAN ngadawuh ka umat-Na, "Basa maraneh jaradi badega batur, tanaga henteu dibayar. Jadi ngabebaskeunana oge henteu kudu ngaluarkeun duit. 4 Basa maraneh ngaradon ngumbara di Mesir, ka daritu teh andon suka. Sabalikna waktu maraneh ka Asur mah dibawana kalawan paksa, boro-boro meunang bayaran. 5 Ayeuna maraneh dikitukeun teh ku Babul, jadi tawanan tanpa bayaran. Anu karumawasa ka maraneh teh nya garumede nya suaban jeung ngagogoreng bae ka Kami. 138
Yesaya 52.6-14 6 Tapi engke ku maraneh bakal katenjo yen anu diandikakeun ka maraneh teh bener, yen Kami teh Allah." 7 Resep temen engke nenjo nu datang meuntas gunung-gunung, mawa beja matak suka, hal pitengtremeun jeung hal kaunggulan! Eta utusan ngomong ka Sion, "Allah maraneh jumeneng Raja!" 8 Ger surak nu eukeur jaraga kota, awahing ku bungah! Sabab narenjo sorangan PANGERAN sumping ka Sion. 9 Gederkeun surak, eh ruruntuhan Yerusalem! PANGERAN rek mulihkeun kota kagungana-Na, sarta ngalilipur umat-Na. 10 PANGERAN rek metakeun pangawasa-Na nu suci, rek ngarahayukeun umat-Na, bakal katenjo ku saalam dunya. 11 Sing tumaninah kalaluar ti Babul, eh anu ngagarotong parabot Bait Allah! Ati-ati, bisi antel kana barang larangan, usahakeun supaya maraneh tetep beresih. 12 Maraneh henteu kudu rurusuhan, ulah jiga nu rek kalabur. PANGERAN Allah maraneh nu bakal nungtun, ngaping ngajaring ti saban madhab. 13 PANGERAN ngadawuh, "Abdi Kami bakal hasil digawena, anjeunna bakal kacida dihormatna. 14 Tadina loba jalma anu karageteun barang narenjo anjeunna, sabab awakna kacida ruksakna, geus meh teu jiga jelema. 139
Yesaya 52.15-53.6 15 Tapi ayeuna! Bangsa-bangsa mani bengong ku anjeunna. Raja-raja nepi ka baralem ku helok-helokna, narenjo perkara anu tadina can kadenge-denge acan bejana." 53 1 Jawab jelema-jelema, "Atuh da tadina mah saha nu rek percaya kana eta warta? Da tacan aya anu kungsi nenjo, yen eta teh beunang panangan PANGERAN ngatur! 2 Geus kersaning PANGERAN eta abdi-Na teh sina kitu, lir tangkal anu jadina dina taneuh angar. Teu martabat, teu harkat, taya pisan panarikna. Jadi urang teh teu hayang ngadeukeutan. 3 Anjeunna ku urang dihina, ditampik, teu kendat lara nandang kanyeri. Saurang ge euweuh nu hayangeun nenjo-nenjo acan ka anjeunna, ku urang teu dipalire, dianggap teu aya bae. 4 Disangka ku urang mah sangsarana teh lantaran dihukum ku Allah. Sihoreng keur nalangan urang! Da saenyana mah urang anu kuduna nandang lara jeung nyeri teh. 5 Pang anjeunna taratu teh, ku karana dosa urang. Anjeunna pada ngarangketan, ku karana kajahatan urang. Anjeunna nandangan hukuman, sangkan urang disalametkeun, anjeunna raraheut, sangkan urang dicageurkeun. 6 Urang teh ibarat domba leungit, ngalantrah neangan jalan sorangan. Tapi hukuman anu 140
Yesaya 53.7-12 kuduna keuna ka urang, ku PANGERAN diteumbleuhkeun ka anjeunna. 7 Anjeunna dikaniaya teu kira-kira, tapi sakiat-kiat nangankeun anjeun, henteu embut lambe-lambe acan. Lir anak domba nu rek dipeuncit, lir domba nu rek dicukur buluna, henteu kecet-kecet acan. 8 Anjeunna didakwa, dihukum, tuluy digiring rek ditelasan. Ku jalma-jalma henteu dipirosea. Anjeunna pupus dihukum pati, ku karana dosa rahayat urang. 9 Pupusna dihijikeun jeung jalma-jalma jahat, dimakamkeun reujeung nu beunghar. Padahal anjeunna teh jajauheun tina jahat, tara bohong-bohong acan." 10 PANGERAN ngadawuh, "Eta geus pangersa Kami anjeunna kudu sangsara. Pupus jadi kurban pikeun nebus dosa. Ku jalan kitu yuswana bakal panjang, sarta piningalieun turunanana. Nya ku jalan anjeunna, pangersa Kami bakal ngajadi. 11 Sanggeus leupas tina hirup sangsara, anjeunna bakal senang deui, sarta bakal karaoseun, yen sangsarana teh teu gaplah. Eta abdi Kami nu satuhu, anu dipikasuka ku Kami, bakal nanggung kasalahan jalma loba. Sarta ku karana anjeunna, kasalahan jalma-jalma teh ku Kami bakal dihampura. 12 Ku sabab kitu anjeunna rek dipaparin tempat kaajen, di antara anu karawasa jeung aragung. Anjeunna geus ihlas ngurbankeun 141
142 Yesaya 54.1-6 nyawa nalangan hukuman jalma doraka, jadi gaganti jalma doraka. Sarta mangnedakeun sangkan maranehna bisa dihampura." 54 1 Eh Yerusalem, bareto maneh ibarat awewe nu teu boga anak. Ayeuna mah maneh bakal bungah, sabab bakal boga anak. Tur leuwih loba ti batan anu boga keneh salaki. 2 Kemah maneh kudu dilegaan, tambang- tambangna panjangan. Pancuh-pancuhna sing parageuh. 3 Wawatesan wewengkon maneh bakal ngalegaan ka ditu ka dieu. Rahayat maneh bakal marulang deui, ka tanah anu ayeuna keur diandih ku bangsa-bangsa sejen. Kota-kota anu geus saruwung bakal gegek ku jelema. 4 Tong salempang! Sabab maneh moal aya anu ngahina deui, moal aya anu ngawiwirang deui. Kabalangsakan lantaran maneh geus teu satia ti ngongora, engke mah kapopohokeun. Kaprihatinan waktu keur cuang-cieung jadi randa, moal kainget-inget deui. 5 Anu nyiptakeun maneh, anu jenenganana PANGERAN Nu Maha Kawasa, bakal jadi ibarat salaki maneh. Allah Israil nu suci, raja sakuliah jagat, bakal ngajait maneh. 6 Eh Israil, maneh ibarat hiji pamajikan anu ti ngongora ditinggalkeun ku salaki, nepi ka nguluwut pikir. Tapi ku PANGERAN geus dihiap deui. Dawuhana-Na,
Yesaya 54.7-14 7 "Kami ninggalkeun teh ngan sakeudeung. Ayeuna rek ngaku deui, diwuwuh ku asih anu taya papadana. 8 Kami bendu nepi ka ninggalkeun teh teu lila. Ayeuna rek mikanyaah sapapanjangna." Kitu dawuhan PANGERAN, anu ngajait maneh. 9 "Keur jaman Enoh Kami geus jangji, yen moal ngeueum deui ieu bumi. Ayeuna Kami jangji moal bendu deui ka maneh, moal nyeuseul atawa ngahukum deui. 10 Gunung jeung pasir bisa urug. Tapi kanyaah Kami ka maneh teh moal aya tungtungna. Jangji Kami ka maneh moal udar, rek mere kanugrahaan." Kitu dawuhan PANGERAN anu asih ka maneh. 11 PANGERAN ngadawuh, "Yerusalem, Yerusalem! Maneh teh balangsak. Euweuh nu nulung, euweuh nu ngalilipur. Pademen maneh ku Kami rek dipasangkeun deui, batu-batuna rek make anu aralus. 12 Munara-munarana rek ku mirah dalima. Gapura-gapurana ku batu manikem anu ngagebur. Kutana rek ku permata. 13 Rahayat maneh arek diwuruk ku Kami pribadi. Hirupna sina makmur, sina talengtrem. 14 Maneh arek diajegkeun, ku adil jeung bener. Jeung aman, moal kasedek ku nu rek nindes, moal kasorang ku bahya. 143
Yesaya 54.15-55.4 15 Mun maneh aya nu nempuh, eta lain idin Kami. Anu merangan ka maneh, saha ge tangtu rubuh. 16 Panday beusi Kami nu ngayakeunana, sina nyieun seuneu, nyieun pakarang. Serdadu-serdadu nu make eta pakarang pikeun maehan, Kami nu nyiptakeunana. 17 Jadi satiap pakarang anu dipake narajang ka maneh, moal matak kua-kieu. Jeung satiap maneh aya anu merkarakeun, maneh bakal bisa ngalawan. Abdi-abdi Kami ku Kami tangtu diraksa, disina arunggul." Kitu dawuhan PANGERAN. 55 1 PANGERAN ngadawuh, "Eh sakur nu halabhab, ka darieu, nginum! Anu henteu baroga duit, ka darieu, ieu dahareun dalahar, teu kudu mayar. Anggur jeung susu, teu kudu dibeuli. 2 Keur naon ngabalanjakeun duit ka nu henteu matak seubeuh? Keur naon meulikeun upah digawe, ari beuteung angger lapar? Ieu dawuhan Kami regepkeun! Tangtu maraneh bakal seubeuh ku dahareun nu panghadena. 3 Eh umat, ka darieu, hiap, tangtu maraneh hirup! Kami rek nyieun perjangjian langgeng jeung maraneh. Jeung kurnia Kami, anu bareto dijangjikeun ka Daud, bakal diserenkeun ka maraneh. 4 Manehna ku Kami dijenengkeun pamingpin, ngapalaan bangsa-bangsa. Ku jalan 144
Yesaya 55.5-12 manehna, kakawasaan Kami dinyatakeun ka bangsa-bangsa. 5 Ayeuna maraneh bisa nyalukan bangsa- bangsa anu tacan wawuheun ka maraneh. Eta bangsa-bangsa bakal muru-muru ka maraneh. Hal eta rek dibuktikeun ku Kami, Allah maraneh, Allah Israil nu suci. Maraneh bakal mulya, bakal agung." 6 Geura tarobat ka PANGERAN. Geura sasambat ka Mantenna anu geus deukeut. 7 Anu jarahat geura robah kalakuan, geura garanti pikiran. Geura tarobat ka Allah kaula. Mantenna sipat welas jeung hampuraan. 8 Dawuhana-Na, "Pikiran Kami lain saperti pipikiran maraneh. Jalan Kami lain saperti jalan maraneh. 9 Sakitu luhurna langit ti bumi, sakitu jauhna jalan jeung pikiran Kami ti jalan jeung pipikiran maraneh. 10 Saperti ibun jeung hujan turun ti langit, maseuhan bumi, nuwuhkeun pepelakan, ngabijilkeun bibinihan jeung dahareun, 11 nya kitu pangandika anu kaluar ti Kami, moal gagal mawa tujuan pangersa Kami. Sagala pangersa Kami, ku eta tangtu dilaksanakeun. 12 Maraneh bakal marulang ti Babul bari garerah. Dituyun kaluar ti dinya kalawan salamet. Gunung-gunung, pasir-pasir, bakal ngarawih, tatangkalan emprak. 145
146 Yesaya 55.13-56.6 13 Rungkun cucuk diganti ku tangkal camara, tangkal cucuk diganti ku tangkal pacar walanda. Eta pikeun tanda anu langgeng, tanda titinggal hasil damel Kami, PANGERAN." 56 1 PANGERAN nimbalan ka umat-Na, "Lampahkeun naon nu adil jeung bener. Sabab Kami tereh datang pikeun nyalametkeun maraneh. 2 Bagja anu tigin kana poe Sabat, anu henteu ngarempak eta, ku Kami tangtu diberkahan. Bagja anu henteu nyieun kagorengan." 3 Urang asing anu milu ka umat PANGERAN, ulah boga rasa, "Aing mah meureun moal diidinan ku PANGERAN milu ngabakti jeung umat-Na." Jalma kabiri ulah boga pikir, yen moal kaasup umat Allah lantaran teu boga anak. 4 Ka jalma-jalma kabiri kieu dawuhan PANGERAN, "Lamun maneh hormat ka Kami ku jalan ngestokeun poe Sabat, jeung ngalampahkeun perkara anu dipikasuka ku Kami sarta tigin kana perjangjian Kami, 5 ngaran maneh tan wande dipikainget di jero Bait Kami jeung di tengah umat Kami, tur leuwih langgeng ti batan anu baroga anak lalaki-awewe. Maneh moal kapopohokeun." 6 Ka urang asing anu asup jadi umat Mantenna, anu tigin kana poe Sabat jeung pageuh kana perjangjian Mantenna, kieu dawuhan PANGERAN,
Yesaya 56.7-57.2 7 "Maneh ku Kami tangtu dibawa ka Sion, ka gunung Kami nu suci, dibere kabagjaan di gedong paranti neneda ka Kami, sarta kurban maraneh ka Kami dina altar tangtu ditarima. Bait Kami bakal disarebut gedong paranti neneda sagala bangsa." 8 PANGERAN Nu Maha Agung, nu nyandak umat-Na mulang ti pangbuangan geus jangji, yen jalma-jalma bangsa asing oge tetep bakal dicandak; sina bareng jeung umat-Na. 9 PANGERAN bareto geus nimbalan supaya bangsa-bangsa sing saibarat sato-sato galak, sing ngalegleg ka umat Mantenna. 10 Dawuhana-Na, "Pamingpin-pamingpin anu kudu mepelingan umat Kami teh lalolong! Taya kanyaho! Kawas anjing kedul, dititah ngajaga, ngagogog ge tara, gawena hees jeung ngimpi. Bareuki hees! 11 Jeung kawas anjing, sarakah euweuh seubeuhna. Eta para pamingpin teh teu ngarti naon-naon, ngan marentingkeun dirina bae, harayang untung sorangan. 12 Kadieukeun anggur, ceuk maranehna marabok, urang nginum pupuasan. Isukan urang teruskeun deui leuwih ti kieu." 57 1 Jelema-jelema nu balageur geus maraot, tur taya nu ngarti, taya nu mirosea. Tapi maraotna teh luput tina kacilakaan. 2 Nu balageur mah maraotna bakal reureuh dina katengtreman. 147
Yesaya 57.3-10 3 Ari maraneh, tukang migawe dosa, ka darieu, ieu hukuman tarima! Maraneh teu leuwih hade ti tukang sihir, tukang ngaranyed, jeung tukang lacur. 4 Saha karah anu ku maraneh dijieun lulucon jeung dilelewe teh, eh jelema-jelema palsu? 5 Maraneh nyarembah ka dewa-dewa kasuburan, ngaranyed di handapeun tangkal- tangkal karamat maraneh. Anak sorangan dikurbankeun, dipeuncit dina beulah-beulah cadas deukeut sirah walungan. 6 Maraneh ti dinya mulung batu reok anu lesang, disembah jeung dipiallah, dipangnyiciankeun anggur, dikurbanan gandum. Dikira Kami panuju? 7 Di gunung-gunung anu laluhur maraneh ngurban jeung nyacapkeun birahi. 8 Brahala-brahala lambang lampah cabul ku maraneh mani diteundeun dina bangbarung panto, Kami mah geus diculkeun. Seug maraneh teh bubuka pakean, naek kana ranjang gede, otel nepi ka seubeuh jeung awewe anu dihaja dibayar keur kitu. 9 Maraneh nyarembah ka si Molek, mere seuseungitan jeung paparem. Maraneh sok ngahaja nitahan jelema sina neangan brahala-brahala ka mana-mana keur sembaheun, malah nepi ka enggon nu paeh neangan teh. 10 Maraneh nareangan brahala-brahala lianna deui teh datang ka carape, tapi 148
Yesaya 57.11-15 teu teter-teter. Pangira maraneh mah eta sumanget kitu teh ti brahala-brahala lambang cabul maraneh. 11 PANGERAN ngadawuh, "Na saha eta brahala-brahala anu ku maraneh disembah teh, nepi ka maraneh wani ngabohong jeung poho ka Kami? Naha pedah Kami ngantep sakitu lilana, pang maraneh teu hormat deui ka Kami teh? 12 Pamikir maraneh mah eta kalakuan kitu teh bener. Kalakuan maraneh kitu ku Kami rek dibolekerkeun, brahala-brahala maraneh pamohalan bisa ngabelaan. 13 Mun engke maraneh jejeritan menta tulung, keun eta arca-arca teh sina nyalametkeun maraneh. Sakali ge dikebut ku angin, ngarapung eta arca-arca teh! Sabalikna anu muntang ka Kami mah bakal tetep matuh di ieu tanah, bisa ngabakti ka Kami di Bait Kami." 14 PANGERAN ngadawuh, "Umat Kami sina baralik ka Kami deui. Jieun jalanna, singkirkeun hahalangna! 15 Kami teh Allah anu maha luhur jeung suci, anu jumeneng salalanggengna. Panglinggihan Kami luhur jeung suci, tapi Kami oge ngareujeungan ka anu rarendah hate jeung tarobat, geusan mulihkeun kayakinan jeung pangharepanana. 149
Yesaya 57.16-58.3 16 Kami rek ngahirupan maranehna, moal diseukseukan atawa dibenduan deui sapapanjangna. 17 Kami mah bendu soteh ku tina dosa jeung kasarakahan maranehna, nu matak ku Kami dihukum, ditinggalkeun. Tapi maranehna ngan ngalawan bae, hirupna sakarep-karep. 18 Kami geus nenjo kalakuanana kumaha. Tapi ku Kami rek dicageurkeun, rek ditungtun ditulungan, anu prihatin rek dililipur. 19 Rahmat Kami teh pikeun kabeh, nu dareukeut nu jarauh. Maranehna ku Kami rek dicageurkeun. 20 Tapi jelema jahat mah saibarat laut motah, salawasna ombak-ombakan bae nyered runtah jeung rupa-rupa kokotor. 21 Nu marigawe dosa mah moal manggih katengtreman," timbalan PANGERAN. 58 1 PANGERAN ngadawuh, "Celukkeun sataker tanaga ka umat Kami Israil! Sebutkeun ka maranehna dosa-dosana! 2 Memang unggal poe ge maraneh ngabarakti ka Kami, pajar harayang nyaho kana pangersa-pangersa Kami, pajar narurut kana hukum-hukum Kami. Carekna mah maranehna resep ngabarakti ka Kami sarta harayang kana hukum Kami anu adil." 3 Ceuk jelema-jelema, "Jang naon puasa ari ku PANGERAN henteu dipirosea mah? Jang naon ngosongkeun beuteung ari ku Mantenna henteu dipalire?" Dawuhan PANGERAN, 150
151 Yesaya 58.4-10 "Saenyana maraneh paruasa teh ngan pikeun ngudag kapentingan pribadi bae, ka nu karuli ge nepikeun ka ngagencet. 4 Maraneh mah paruasa teh kalah jadi kasar adat jeung cekcok nepi ka garelut. Dikira ku puasa kitu Kami daek ngadengekeun paneda maraneh? 5 Paruasa mani ngariripuh maneh, mani ngulahekkeun sirah kawas daun jukut ngulapes, ngedeng dina karung diamparan lebu. Nu kitu anu ku maraneh disebut puasa teh? Dikira Kami resep kana cara siga kitu? 6 Puasa pamenta Kami mah kieu: Kudu daek nulung batur. Mun batur meunang kateuadilan nepi ka jadi bangbaluh hatena, leupaskeun. 7 Sing daek mere ka nu kalaparan, daek ngarapek semah miskin anu teu bogaeun imah, daek makean ka nu rudin, daek ngabantu ka dulur atawa ka baraya. 8 Lamun kitu mah rahmat Kami bakal nyinaran lir srangenge meletek, nepi ka maraneh tereh cageur. Tangtu ku Kami diraksa salalawasna supaya marulus, diaping ti ditu ti dieu. 9 Unggal neneda tangtu didenge, saban sasambat tangtu dijawab. Lamun maraneh geus tara teungteuingeun deui, tara tudang- tuding deui, tara hasud deui, tara ngomong goreng deui, 10 terus daek nalang ka nu lapar, daek mere ka nu kakurangan, tangtu ucul tina kaewuh,
152 Yesaya 58.11-59.2 leungit poek datang caang kawas keur wanci manceran. 11 Ku Kami baris diaping, dicukupan pangabutuh, lulus mulus kuat santosa, pijadieun saibarat taman anu cur-cor cai, lir cinyusu anu moal saat-saat. 12 Maraneh sabatur-batur bakal bisa ngadegkeun deui adegan-adegan anu geus lila jadi ruruntuk, diadegkeun dina pademen asalna. Ku batur bakal kasebut ahli ngadegkeun deui kuta jeung adegan-adegan anu geus rarubuh." 13 PANGERAN ngadawuh, "Lamun maraneh nyucikeun poe Sabat, lamun dina poe eta nunda heula kapentingan pribadi, taat jeung ngajenan kana kasucianana, henteu nyanyabaan, henteu gawe naon-naon, henteu ngomongkeun nu euweuh eusina, 14 tan wande ngarasa genahna ngabakti ka Kami. Maraneh ku Kami rek dimashurkeun ka saalam dunya jeung mareunang nugraha di ieu tanah anu geus diserenkeun ka Yakub karuhun maraneh. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 59 1 PANGERAN teu ngajait ka maraneh teh lain ku sabab teu kawasa. Lain ku sabab teu iasaeun ngadangu kana panyambat maraneh. 2 Saenyana mah ku sabab henteu kersaeun, sabab maraneh dosa ka Mantenna. Unggal
153 Yesaya 59.3-9 maraneh aya niat ngabakti ka Allah ngan teu bisa bae, sabab kahalangan ku eta dosa. 3 Maraneh salah, biasa ngabohong, biasa telenges, biasa maehan. 4 Mun indit ka pangadilan lain rek ngadegkeun kaadilan, maraneh mah hayang meunang padu, datang ka ngabohong. Sagala pangreka ngan pikeun ngusrukkeun batur. 5 (59:5-6) Eta niat-niat anu jarahat teh ngabahyakeun, kawas endog oray matih ana megar nya jadi oray! Tapi eta paniatan- paniatan maraneh teh moal aya paedahna, ibarat baju anu bahanna tina ramat lancah! 6 (59:5) 7 Rarancang-rarancang maraneh salawasna pidorakaeun bae. Jeung ari geus aya niat kitu teh maraneh nepi ka teu sabar ngadago. Ka nu teu boga salah nepi ka teu asa-asa maehan. Ka mana bae maneh datang, inditna ninggalkeun karuksakan jeung kaancuran. 8 Lamun maraneh aya di hiji tempat, saurang ge moal aya jalma nu aman. Sagala kalakuan maraneh euweuh nu adil. Jalan maraneh bulat-beulit, anu nempuh eta jalan moal aya nu salamet. 9 Ceuk jalma-jalma, "Nyaho ayeuna mah naon sababna Allah teh ngajait kuring ti anu ngagencet. Leumpang hayang kacaangan, tapi poek bae,
Yesaya 59.10-17 10 nepi ka utag-atog kawas nu lolong. Ti beurang ge titajong kawas ti peuting, asa poek kawas di dunyana anu paraeh, 11 sieun, nalangsa. Kacida ngarep- ngarepna hayang ku Allah dihanjatkeun tina kasangsaraan, tina kasalahan. Tapi lapur! 12 Nun PANGERAN, kajahatan abdi-abdi ka Gusti kacida seueurna, ngadakwa ka diri abdi sorangan. Kalintang rumaosna. 13 Abdi-abdi parantos baha, parantos teu nurut ka Gusti. Ngajepit ka pada jalmi, mungkur ti Gusti. Palsu pikiran, palsu omongan. 14 Tebih tina rasa adil, anggang tina bebeneran. Di tempat-tempat umum, anu leres tibebes, anu jujur tikusruk. 15 Jalmi jujur parantos langka, dugi ka anu henteu pipilueun kana kajahatan jadi korban kajahatan." PANGERAN geus uningaeun kana eta kaayaan. Manah-Na hareneg ningali teu aya kaadilan. 16 Mantenna hemeng, jelema-jelema teh teu aya anu daek nulungan ka nu keur kajepit. Ku sabab kitu Mantenna rek nganggo kakawasaana-Na pikeun ngajait maranehna, rek ngadamel kaunggulan. 17 Anjeunna rek dangdos, kaadilan minangka raksukan kere-Na, kaunggulan minangka balakutak-Na, sarta minangka jubah-Na nya eta kapalay-Na anu ngagedur baris 154
155 Yesaya 59.18-60.4 menerkeun kaayaan anu teu bener, ngahukum ka nu jarahat anu nyangsara rahayat. 18 Musuh Mantenna, sanajan anu jarauh, bakal dihukum satimpal jeung kalakuanana. 19 Unggal jelema, ti wetan nepi ka kulon bakal sieun ku Mantenna, gimir ku kakawasaana-Na nu pikasieuneun. Mantenna tangtu sumping, hebat lir walungan anu keur mudal, lir angin anu ngagelebug. 20 PANGERAN ngadawuh ka umat-Na, "Kami tangtu datang ka Yerusalem. Maraneh anu tarobat tangtu dijait dibelaan. 21 Kami rek nyieun perjangjian jeung maraneh, rek mere kakuatan jeung aturan- aturan pikeun pakeeun salalawasna. Ti ayeuna maraneh kudu nurut ka Kami. Anak maraneh kudu diajar nurut ka Kami, mimiti ti ayeuna saterusna." 60 1 Geura cengkat, Yerusalem! Sing moncorong kawas panonpoe. Maneh bakal kasorot ku kamulyaan PANGERAN. 2 Bangsa-bangsa bakal kaalingan ku poek, maneh mah kacaangan ku Mantenna, bakal kahibaran ku cahaya Mantenna. 3 Bangsa-bangsa bakal daratang, raja-raja bakal muru-muru, katarik ku caang maneh, caang jaman anyar. 4 Tenjo ka sakuriling, aya naon! Rahayat maneh geus ngumpul arek marulang. Anak- anak maneh bakal daratang ti nu jarauh, nu awewe digarandong kawas barudak.
Yesaya 60.5-11 5 Maneh tangtu bungah nenjona, hate ngageter kagagas. Harta bangsa-bangsa bakal dibawaan ka maneh, kakayaanana bakal daratang ti peuntas laut. 6 Ti Midian jeung Epa murubul kapilah onta, jolna ti Syeba, marawa emas jeung dupa. Rahayat galecok nyaritakeun warta matak bungah, hal sagala kajadian dadamelan PANGERAN. 7 Domba-domba ti Kedar jeung Nebayot bakal dibawaan ka maneh pikeun kurban baktikeuneun dina altar, pikeun nyukakeun manah PANGERAN. PANGERAN bakal midamel sangkan Bait-Na leuwih mulya ti batan bareto. 8 Itu iring-iringan kapal ti mana, tingsoloyong kawas mega, lir japati muru kandangna? 9 Kapal-kapal ti nu jarauh, ngakut umat Allah anu marulang, malah ngakut emas perak, pikeun ngahormat PANGERAN, Allah Israil nu suci, anu ngagerakkeun bangsa-bangsa sina ngajenan ka umat-Na. 10 Dawuhan PANGERAN ka Yerusalem, "Kuta maneh engke diadegkeun deui, ku bangsa asing. Raja-raja bangsa asing ka maneh bakal ngawula. Basa Kami bendu, maneh ku Kami dihukum. Ayeuna Kami rek mere rahmat jeung panghampura. 11 Gapura maneh bakal muka beurang peuting, dipake ku raja-raja sagala bangsa mawaan rajabranana jang maneh. 156
Yesaya 60.12-17 12 Bangsa anu henteu ngawula ka maneh, bakal ditumpes beresih. 13 Camara, kihuru jeung kijamuju, kai-kai anu aralus ti leuweung Libanon, bakal diakut ka dieu, pikeun ngadegkeun deui maneh, Yerusalem! Jeung pikeun kaperluan Bait Kami, sangkan leuwih alus, sangkan ieu kota Kami mulya. 14 Sakur anu bareto ngajepit ka maneh, anak-anakna bakal ka darieu, mamandapan ngahormat ka maneh. Nu bareto ngagogoreng, bakal ngarawu dampal suku maneh, nyarebutna ka maneh Kota PANGERAN, Sion, Kota Allah Israil nu suci. 15 Maneh moal deui ditinggalkeun jeung dipikaijid. Maneh, kota nu tadina suwung jeung tiiseun, ku Kami rek dijieun kota gede jeung endah, jadi kota tempat kasukaan sapapanjangna. 16 Bangsa-bangsa jeung raja-raja bakal milu ngarawatan ka maneh, lir indung ngarawatan anakna. Geus kitu maneh bakal nyaho yen geus dirahayukeun ku Kami, PANGERAN, dimerdikakeun ku Allah Israil anu kawasa. 17 Kami ka maneh rek mawakeun emas, pikeun ngaganti tambaga, mawakeun perak jeung tambaga, pikeun ngaganti beusi jeung kayu. mawakeun beusi pikeun ngaganti batu. Para pangereh moal deui ngagencet, ku Kami rek disina marentah kalawan adil jeung matak tengtrem. 157
Yesaya 60.18-61.1 18 Di dieu moal aya deui anu bebentak. Ieu kota moal ruksak deui, moal ancur-ancur deui. Kami nu bakal ngajagana, saibarat kutana. Maneh tangtu muji sukur ka Kami, lantaran geus disalametkeun. 19 Anu nyaangan ka maneh ti beurang lain panonpoe deui. Anu nyaangan ti peuting, lain bulan deui. Kami, PANGERAN, anu nyaangan salalawasna. Cahaya kamulyaan Kami bakal nyaangan ka maneh. 20 Maneh bakal kaluar tina mangsa prihatin. Kami, PANGERAN, bakal nyaangan sapapanjangna, leuwih langgeng ti batan panonpoe jeung bulan. 21 Rahayat maneh bakal balener kalakuanana, jeung bakal ngabogaan ieu tanah saumur-umur. Maranehna teh lir sirung beunang melak Kami, sangkan jaradi, sangkan kamulyaan Kami katembong ku sarerea. 22 Kulawarga anu pangsaeutikna jeung anu panghandapna ge bakal jadi loba jeung kuat lir hiji bangsa. Lamun geus nitih kana wanci nu mustari, hal eta bakal gancang dilaksanakeun ku Kami. Kami teh PANGERAN!" 61 1 Hate kaula kaeusian ku Roh PANGERAN Nu Maha Agung. Kaula ku Mantenna dipilih, diutus, pikeun nepikeun beja alus ka nu sangsara, nyageurkeun anu hatena remuk, ngabejaan ka nu keur 158
Yesaya 61.2-8 jadi tawanan, yen maranehna bakal dijait, ngabejaan ka nu keur dipanjara yen bakal dibebaskeun. 2 Kaula dipiwarang ngembarkeun, yen geus cunduk waktuna, PANGERAN bakal ngajait umat-Na, ngelehkeun musuh-musuh-Na, ngalilipur ka nu prihatin. 3 Kaula mawa beja piatoheun ka urang Sion, pikeun ngaleungitkeun kasungkawaanana, sina maruji, ulah udah-aduh deui. Maranehna bakal saibarat tangkal nu dipelak ku PANGERAN ku manten. Lampahna bakal balener. Allah bakal diparuji sagala damel-Na. 4 Kota-kota nu geus lila bukrak-bakrek, ku maranehna bakal diadegkeun deui. 5 Eh umat Kami, bangsa asing bakal kumawula ka maraneh. Bakal mangangonkeun, manggarapkeun lahan, mangrawatankeun kebon anggur. 6 Maraneh bakal disarebut: imam-imam PANGERAN, abdi-abdi Allah. Bakal marake kakayaan bangsa-bangsa, anu geus jadi milik maraneh. 7 Kaera jeung kahinaan maraneh geus tamat. Maraneh bakal caricing di nagri sorangan, sarta kabeungharan maneh bakal jadi lipet ganda, sapapanjangna bakal aya dina kabungah. 8 Dawuhan PANGERAN, "Kami suka kaadilan, cua kana panggencet jeung kajahatan. Umat 159
Yesaya 61.9-62.4 Kami tangtu ku Kami diganjar, jeung dibere perjangjian anu moal barobah. 9 Maranehna bakal mashur di antara bangsa-bangsa. Sakur nu nenjo tangtu taregeseun yen maranehna teh umat anu diberkahan ku Kami." 10 Yerusalem bakal bungah ku sagala damel PANGERAN. Yerusalem bakal didangdanan, lir panganten awewe dina poean kawinanana. Kasalametan jeung kaunggulan minangka dangdananana. 11 Sakumaha binih tangtu sirungan jeung jadi, nya kitu PANGERAN Nu Maha Agung pasti nyalametkeun umat-Na. Sarta sakabeh bangsa bakal ngamulyakeun ka Mantenna. 62 1 Kaula rek ngomong, ngahatean Yerusalem. Moal waka repeh nepi ka eta kota bisa kajait, sarta kaunggulanana ngagebur lir obor waktu peuting. 2 Eh Yerusalem, kajayaan maneh bakal tembong deui ka bangsa-bangsa. Kamulyaan maneh bakal katembong ku raja-raja. Maneh bakal nyandang ngaran anyar, ti PANGERAN ku manten. 3 Maneh pijadieun makuta endah kagungan PANGERAN. 4 Moal disarebut deui "Nu tiiseun", tanah maneh moal disarebut deui "Pamajikan nu geus ditoker". Ngaran maneh anu anyar nya eta: "Anu diasih ku Allah". Tanah maneh ngaranna "Nu ditikah". Sabab maneh diasih 160
161 Yesaya 62.5-10 ku PANGERAN, nu jadi minangka salaki tanah maneh. 5 Lir lanjang ditikah ku budak bujang, maneh bakal ditikah ku Mantenna, anu ngajadikeun maneh. Allah bakal mikaasih ka maneh, kawas panganten lalaki asih ka panganten awewe. 6 Eh Yerusalem, dina luhur kuta maneh geus aya anu karemit. Beurang peuting eta teh teu meunang repeh nunuhun ka PANGERAN, sangkan Mantenna emut kana sagala jangji-Na, sangkan ulah lali ka maranehna. 7 Kudu terus, tong eureun-eureun nunuhun, nepi ka Mantenna ngadegkeun deui Yerusalem, nepi ka Yerusalem jadi kota pamujian saalam dunya. 8 Kalawan enya-enya PANGERAN geus ikrar jangji. Demi kakawasaana-Na, jangji-Na tangtu dilaksanakeun: "Gandum maneh moal dihakan deui ku musuh, anggur maneh moal diinum deui ku bangsa lian. 9 Maneh anu melak, nu metik, nu ngadaharna, bari muji sukur ka PANGERAN. Melak anggur, maneh nu ngurus, nu metik buahna, jeung nginum anggurna di buruan Bait Kami." 10 Eh urang Yerusalem, geura kaluar ti kota! Nyieun jalan keur rahayat nu rek marulang! Jalanna sing rubak, batuna piceunan. Jeung kudu mere tangara, sangkan bangsa-bangsa nyarahoeun,
162 Yesaya 62.11-63.6 11 yen PANGERAN ngembarkeun ka sakuliah jagat: "Embarkeun! Eh Yerusalem, maneh tereh salamet. PANGERAN geus sumping nyandak umat-Na, anu ku Mantenna geus disalametkeun." 12 Maneh bakal disebut "Umat Allah anu suci". "Umat anu dijait ku PANGERAN". Yerusalem bakal disarebut "Kota kaasih Allah", "Kota nu moal ditilar ku Allah". 63 1 "Saha ieu nu sumping ti Bosra tanah Edom? Saha ieu, anu anggoanana murub mubyar warna beureum, gagah rosa angkatna gandang?" PANGERAN! Nu geus iasa nyalametkeun. Sumpingna seja ngembarkeun yen Mantenna geus unggul. 2 "Ku naon raksukana-Na mani beureum kawas tas ngaluluh buah anggur leueuteun?" 3 PANGERAN ngawaler, "Kami tas ngaluluh bangsa-bangsa. Diluluh kawas buah anggur. Diluluh ku Kami sorangan teu dibantuan ku saha-saha. Kami wera, bangsa-bangsa teh dileyek, getihna keuna kana pakean Kami. 4 Sabab geus waktuna Kami nyalametkeun umat, geus waktuna musuh-musuhna dibasmi. 5 Kami heran kacida bet euweuh anu ngabantu ka Kami. Tapi ku bawaning wera Kami jadi rosa, sorangan ge bisa unggul. 6 Nya ku bawaning wera, sakabeh bangsa ku Kami diluluh nepi ka ajur, getihna tamplok kana taneuh."
Yesaya 63.7-12 7 Kaula rek nyaritakeun kaasih PANGERAN anu teu keuna ku robah. Kaula muji sukur ku sagala damel-Na pikeun urang. Berkah-Na ka urang Israil taya wiwilanganana, welas asih-Na langgeng sapapanjangna. 8 PANGERAN ngadawuh, "Maranehna teh umat Kami, moal ingkar ti Kami." Ku karana eta maranehna ku Mantenna dijait 9 tina sagala kasangsaraanana. Anu nyalametkeun maranehna teh lain malaikat, tapi PANGERAN ku manten. Mantenna kersaeun nyalametkeun teh ku karana nyaah jeung welas ka maranehna. Ti baheula keneh maranehna teh ku Mantenna diasuh-asuh, 10 tapi maranehna ngalawan bae, nganalangsakeun manah-Na. Ku sabab kitu maranehna teh ku PANGERAN disusuker, diperangan. 11 Ti dinya maranehna aringeteun ka jaman baheula, ka jaman Musa abdi PANGERAN tea. Timbul pertanyaanana, "Ayeuna di mana eta PANGERAN anu bareto nyalametkeun para pamingpin umat-Na ti laut teh? Di mana ayeuna PANGERAN anu bareto maparin sumanget ka Musa teh? 12 (63:12-13) Di mana ayeuna PANGERAN anu bareto ngadamel kaajaiban-kaajaiban anu dilaksanakeunana ku Musa teh, anu meulah cai laut, anu nuyun umat-Na nyorang cai jero, datang ka Mantenna kamashur salalawasna?" Maranehna ku sabab dituyun 163
164 Yesaya 63.13-19 ku PANGERAN, lengkahna tara nyalahan, tara tijalikeuh, lir kuda umbar bae. 13 (63:12) 14 Maranehna ku PANGERAN dituyun, dibawa ka tempat reureuh, kawas ingon-ingon ditungtun ka lebak anu lendo. PANGERAN nuyun umat-Na, jadi matak mulya kana pajenengana-Na. 15 Nun PANGERAN anu linggih di sawarga anu suci sareng mulya, tingali ieu abdi-abdi. Ku naon nu mawi teu kersa geten deui ka abdi-abdi, teu kersa mintonkeun deui kakawasaan, henteu kersa mikawelas sareng mikanyaah deui? Nun, mugi ulah ngantep! 16 Gusti teh rama abdi sadaya. Karuhun abdi-abdi, Ibrahim sareng Yakub, ka abdi-abdi teu tarerangeun. Nanging PANGERAN mah rama abdi-abdi anu salamina nulung nyalametkeun. 17 Ku naon Gusti ngantep abdi-abdi nyimpang tina jalan Gusti? Ku naon abdi-abdi didamel jadi sakieu wangkelangna dugi ka mungkuran ka Gusti? Mugi kersa nyumpingan deui. Mugi sing emut ka anu ngarabdi, ka umat kagungan Gusti ti kapungkur keneh. 18 Abdi-abdi, umat suci Gusti, diudag-udag ku musuh. Tempat kasucian Gusti oge diluluh ku musuh. 19 Abdi-abdi bet didamel sapertos sanes umat erehan Gusti, sapertos sanes umat kagungan Gusti.
Yesaya 64.1-7 64 1 Ku naon Gusti henteu nyingraykeun langit lajeng lungsur? Gunung-gunung sina ngadaregdeg kasieunan naringal Gusti. 2 Sina ampul-ampulan sapertos cai ngagolak keur digodog di luhur seuneu. Geura sumping mintonkeun kakawasaan ka musuh-musuh. Bangsa-bangsa teh sina tingsareblak di payuneun Gusti. 3 Sapertos kapungkur, kalayan teu kasangka-sangka Gusti ngayakeun rupi-rupi pikasieuneun, gunung-gunung oge dugi ka inggeung-inggeungan ku Gusti. 4 Teu acan aya anu ningal atanapi nguping yen aya deui Allah nu sapertos Gusti, anu iasa midamel kaahengan-kaahengan kitu kangge nulungan jalmi-jalmi anu nyuhunkeun pitulung. 5 Gusti ngabageakeun jalmi-jalmi anu daek ngalampahkeun anu leres sareng eling kana jalan pituduh ti Gusti. Gusti sok ngabenduan, nanging kalakuan abdi-abdi teu weleh awon bae. Sanaos ku Gusti sok kacida dibenduanana, ti kapungkur keneh angger bae abdi-abdi nyieun kalepatan. 6 Ku margi abdi pinuh ku dosa, kalakuan anu sae oge jadi awon saterasna. Ku karana eta dosa, abdi-abdi jadi sapertos daun, perang teras maruragan katebak ku angin. 7 Abdi-abdi teu aya anu emut sareng neneda ka Gusti, teu aya anu nyuhunkeun pitulung 165
166 Yesaya 64.8-65.1 ka Gusti. Ku karana eta dosa-dosa, abdi-abdi ku Gusti disingkiran sareng dikantunkeun. 8 Nanging nun PANGERAN, Gusti teh rama abdi sadaya. Abdi-abdi teh dadamelan Gusti, sapertos taneuh lempung ku panjunan. 9 Nun, mugi Gusti ulah bendu kateterasan, ulah teras bae mikaemut kadorakaan abdi sadaya. Abdi-abdi teh umat Gusti, mugi dipikawelas. 10 Tingali kota-kota Gusti anu suci jadi sakitu suwungna. Yerusalem jadi bukrak-bakrek. 11 Bait Allah anu suci sareng agreng, anu ku karuhun abdi-abdi dianggo paranti muji sukur ka Gusti parantos seep ku seuneu. Tempat-tempat anu ku abdi-abdi dipikameumeut parantos rareksak. 12 Naha Gusti tega ningalina? Moal midamel naon-naon? Bade ngajeunkeun ka abdi- abdi anu parantos teu kiat nandangan kabalangsakan? 65 1 PANGERAN ngadawuh, "Kami daek ngajawab paneda umat, tapi maranehna tara neneda. Kami daek kapanggih lamun ku maranehna diteangan, tapi maranehna tara nyoba-nyoba acan neangan. Eta bangsa tara neneda ka Kami, padahal Kami salawasna sadia pikeun ngajawab, Ieu Kami, Kami daek nulungan maraneh.
Yesaya 65.2-8 2 Kami salawasna sadia pikeun ngahiap ka maranehna anu warangkelang, anu garoreng kalakuanana ngajujur karep sorangan. 3 Tabeatna anu teu boga kaera teh nyieun pisewoteun bae, ngalurban ka brahala di tempat-tempat karamat, ngarukus dina altar pikeun brahala. 4 Ari ti peuting sok arindit ka astana-astana, marenta pituduh ka arwah-arwah jelema nu geus paraeh. Ngaharakan daging babi, kuahna anu disuguhkeun ka brahala teh diaruyupan. 5 Ka nu sejen sok nitah nyingkir, Nyingkir ka ditu, ulah antel ka kami. Kami mah geus suci! Kami moal sabar ka jelema anu kitu. Amarah Kami tangtu narajang lir seuneu anu moal pareum-pareum. 6 Maranehna geus diputus baris dihukum. Hukumanana geus dituliskeun. Kalakuanana kitu moal diantep, tangtu dibales, 7 boh dosa maranehna, boh dosa karuhunna. Maranehna ngarukus di kuil-kuil brahala di luhur pasir sarta ngagogoreng ka Kami. Ku sabab kitu, kalakuanana anu ka tukang-tukang tangtu ku Kami dihukum." 8 PANGERAN ngadawuh, "Moal aya jelema anu ngaruksak buah anggur anu alus. Buah anggur anu alus tangtu dijieun anggur. Kitu keneh Kami, moal ngabasmi umat anu ngabakti ka Kami, malah rek nyalametkeun maranehna. 167
Yesaya 65.9-15 9 Urang Israil ti kaom Yuda ku Kami rek dibere berkah jeung dibere tanah Kami di pagunungan. Eta umat anu dipilih ku Kami, anu ngabarakti ka Kami, sina maratuh di dinya. 10 Maranehna bakal nyembah ka Kami. Dombana, sapina, sina nyaratuan di sampalan-sampalan, di kulon di Saron, di wetan di Lebak Akor. 11 Ari maraneh, anu naloker Kami, anu mopohokeun ka Sion gunung Kami anu suci, anu nyembah ka dewa-dewa anu ngaran Gad jeung Meni anu nyekel milik jeung nasib, bakal sabalikna. 12 Pimilikeun maraneh mah paeh dina cara anu kacida matak ngerikna, lantaran henteu daraek nemonan panyaur Kami, henteu daek ngadarenge kana dawuhan Kami. Ti batan narurut anggur nyieun kalakuan goreng. 13 Ku sabab kitu, sakur anu ngabakti jeung nurut ka Kami, moal kurang dahar nginum. Sabalikna maraneh mah bakal kalaparan jeung kahalabhaban. Maranehna bakal bagja, ari maraneh mah bakal nandang era. 14 Maranehna bakal barungah, ari maraneh mah bakal susah. 15 Ngaran maraneh bakal dijieun sasapaan ku umat pilihan Kami. Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, rek ngahukum pati ka maraneh. Sabalikna anu nurut ka Kami mah bakal dipaparin ngaran anyar. 168
Yesaya 65.16-22 16 Sing saha di ieu tanah anu hayang meunang berkah, anu baris dipentana teh tangtu berkah ti Allah anu maha satia. Sing saha anu sumpah, bakal nyebut jenengan Allah nu maha satia. Kasangsaraan anu ka tukang-tukang ku maranehna bakal kapopohokeun." 17 PANGERAN ngadawuh, "Kami rek ngadamel bumi anyar jeung langit anyar. Sagala kajadian anu ka tukang-tukang geus moal kainget-inget. 18 Sing garerah sing barungah ku sagala damel Kami. Yerusalem anu ku Kami geus dijadikeun anyar, bakal pinuh ku perkara anu matak suka pangeusina bakal bagja. 19 Kami pribadi bakal ngarasa sugema ku hal Yerusalem jeung pangeusina. Di dinya moal aya deui anu ceurik atawa udah-aduh jeung menta tulung. 20 Moal aya deui anu orokna paeh. Kabeh jelema paranjang umur. Umur saratus taun teh kaitung ngora keneh. Anu maot memeh umur sakitu tandaning meunang hukuman. 21 (65:21-22) Anu nyarieun imah bisa dipake ku maranehna keneh, moal dieusian ku jalma lian. Marelak anggur, anggurna bisa kainum sorangan ku nu melakna, moal ku nu sejen. Cara tatangkalan, umat Kami bakal paranjang umurna, bakal bisa metik kanimatan hasil gawena. 22 (65:21) 169
Yesaya 65.23-66.3 23 Sagala gawena bakal mulus. Anak- anakna moal manggih bahla. Maranehna saturunanana bakal diberkahan ku Kami, turun-tumurun. 24 Upama maranehna neneda, memeh amin ku Kami geus dikabulkeun. 25 Ajag jeung domba bakal reujeung nyaratuan. Singa oge cara sapi bae ngahakan jukut. Kabeh oray moal matak bahya. Di Sion gunung Kami anu suci, moal aya picilakaeun, moal aya pikagorengeun." 66 1 PANGERAN ngadawuh, "Sawarga teh panglinggihan Kami, ari bumi jojodog sampean Kami. Jadi, maraneh rek bisa mangnyieunkeun imah anu kumaha pikeun Kami? 2 Jagat raya Kami sorangan anu ngagelarkeunana. Ku sabab kitu, kapanuju Kami mah nya eta ka jelema anu rendah hate, anu tobat, anu ajrih jeung tunduk ka Kami. 3 Tapi jelema-jelema teh lampahna sakarep-karep bae. Pikeun maranehna mah ngurbankeun naon oge sarua bae, naha ngurbankeun sapi jalu atawa ngurbankeun jelema; naha ngurbankeun anak domba atawa minggeskeun beuheung anjing; naha ngurbankeun gandum atawa ngurbankeun getih babi; naha ngurbankeun menyan atawa ngadoa ka arca. Maranehna resep make cara-cara ngabakti anu pikaijideun. 170
Yesaya 66.4-9 4 Ku sabab eta, sagala rupa pibahlaeun anu jadi kasieunna teh rek disina narajang, lantaran taya saurang-urang acan anu datang nemonan panyaur Kami atawa nurut kana timbalan Kami. Maranehna leuwih resep ngalawan ka Kami jeung kana kajahatan." 5 Ari maraneh, anu narurut jeung sieun ku PANGERAN, regepkeun ieu timbalana-Na: "Ku sabab maraneh satia ka Kami, maraneh bakal dipikangewa jeung dipencilkeun ku sawatara dulur sabangsa, jeung diera-era kieu, Lain geura prak atuh PANGERAN teh nembongkeun pangawasa-Na nulungan ka maneh, kami hayang nyaho kumaha piatoheun maneh. Tapi nya maranehna pisan anu engke bakal mareunang era teh! 6 Darengekeun, tah aya anu ngaguruh di kota jeung di jero Bait Allah! Eta teh gentra PANGERAN anu keur ngahukum musuh-musuhna! 7 Kota suci Kami lir ibarat awewe anu ujug-ujug brol ngajuru, henteu ngarasa nyeri heula. 8 Aya sugan anu geus nenjo atawa ngadenge kajadian kawas kitu? Na geus aya bangsa anu bisa digelarkeun dina jero sapoe? Sion mah moal lila-lila nyeri, harita ngusial, harita keneh brol ngajurukeun bangsa. 9 Ulah dikira Kami ngadatangkeun umat Kami kana wancina ngajuru teh moal terus nepi ka burusutna!" Kitu timbalan PANGERAN. 171
Yesaya 66.10-17 10 Sing barungah, sing garerah ku hal Yerusalem, eh sakur anu mikacinta ieu kota! Sing marilu bungah ka eta kota, eh sakur anu bareto milu nyeungceurikan! 11 Maraneh bakal mareunang nimat tina kamuktianana, lir upama orok nyusu ka indungna. 12 PANGERAN ngadawuh, "Maraneh ku Kami rek dibere kamuktian terus. Kabeungharan bangsa-bangsa bakal ngocor ka maraneh lir walungan anu tara saat. Maraneh pijadieun saibarat orok, ku indungna disusuan, diaais, dipikadeudeuh. 13 Maraneh di Yerusalem ku Kami bakal dihegar-hegar kawas budak anu dicombo-combo ku indungna. 14 Upama geus nepi ka kitu maranehna ngan bungah nu aya, tanaga bedas jeung jagjag waringkas. Ti dinya bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN, anu nulung ka sakur anu sumujud, ngahukum ka sakur nu ngamusuhan." 15 PANGERAN bakal sumping dina seuneu, nitih jangjang angin, baris ngahukum ka sakur anu geus ngabendukeun manah-Na. 16 Jalma sajagat sakur anu kapanggih salah bakal disabetan ku pedang, tuluy diduruk ku seuneu. Kacida lobana anu bakal paraeh. 17 PANGERAN ngadawuh, "Sakur anu sok susuci tuluy muja ka brahala, anu sok ngaleut ka taman-taman, anu sok ngaharakan babi 172
173 Yesaya 66.18-22 jeung beurit jeung kadaharan-kadaharan anu pikageuleuheun, kabeh geus tereh euweuh. 18 Kami uninga kana pipikiranana, uninga kana kalakuanana. Ieu Kami sumping, rek ngumpulkeun jelema sagala bangsa. Lamun geus karumpul, sina narenjoeun kakawasaan Kami, 19 sina nyaraho yen nya Kami anu ngahukum ka maranehna teh. Tapi aya sababaraha urang anu ku Kami rek diluputkeun, pikeun diutus ka bangsa-bangsa di nu jarauh, anu can ngadarenge kamashuran Kami, anu can nyarahoeun kaagungan jeung kakawasaan Kami, nya eta ka: Sepanyol, Libia jeung Lidia, kitu deui ka tukang-tukang panahna anu arahli, ka Tubal jeung ka Yunani. Sina nyaritakeun kaagungan Kami ka eta bangsa-bangsa. 20 Maranehna bakal mawa mulang dulur- dulur maraneh sabangsa, kabeh dibaktikeun ka Kami, dibawa ka gunung Kami anu suci di Yerusalem, tarumpak kuda, bigal, onta, kareta, jeung padati, sakumaha kabiasaan urang Israil ari marawa gandum pikurbaneun ka Bait Allah dina wadah anu beresih. 21 Ti antarana aya anu ku Kami rek dijarenengkeun imam, jeung diasupkeun ka kaom Lewi. 22 Sakumaha halna bumi anyar jeung langit anyar bakal langgeng ku kakawasaan Kami,
Yesaya 66.23-24 turunan jeung ngaran maraneh oge bakal langgeng. 23 Unggal Pesta Bulan Anyar jeung unggal poe Sabat, jalma-jalma sagala bangsa bakal ngabarakti ka Kami di dieu, di Yerusalem," timbalan PANGERAN. 24 "Dina waktu marulangna, maranehna bakal narenjo bangke jelema-jelema anu geus ngaralawan ka Kami. Bilatung anu ngahakanan bangkena moal paeh-paeh, seuneu anu ngadurukna moal pareum- pareum, sina jadi tenjoeun anu pikaketireun ka sakabeh jelema." 174
Yeremia 1 1 Ieu kitab nyaritakeun kasauran Yermia, putra hiji imam di kota Anatot di tanah Binyamin anu jenengan Hilkia. 2 Dina taun katilu belas jaman raja Yuda anu jenengan Yosia putra Amon, Yermia nampi dawuhan ti PANGERAN. 3 Jaman Yoyakim putra Yosia ngarajaan Yuda, Yermia nampi deui dawuhan PANGERAN. Ti harita mah sering nampina dawuhan PANGERAN teh, nepi ka taun kasabelas pamarentahan Raja Sidkia putra Yosia. Ari dina bulan kalima taun eta, urang Yerusalem teh diakut ka pangbuangan. 4 PANGERAN nimbalan ka kaula, 5 "Maneh, ti memeh ku Kami dihirupkeun, ku Kami geus kapilih, geus ditangtukeun ti memeh dijurukeun keur pinabieun bangsa-bangsa." 6 Jawab kaula, "Gusti, PANGERAN, abdi henteu tiasa cacatur jalaran ngora keneh pisan." 7 Tapi dawuhan PANGERAN ka kaula, "Ulah majar ngora keneh pisan. Datangan jalma-jalma anu ceuk Kami kudu didatangan, sarta omongkeun ka maranehna sakur anu ku Kami dititah diomongkeun.
Yeremia 1.8-15 8 Tong sieun-sieun, sabab ku Kami tangtu diaping ditangtayungan. Kitu timbalan Kami, PANGERAN!" 9 Ti dinya PANGERAN ngulurkeun panangan, nyabak biwir sim kuring bari ngadawuh, "Regepkeun, ieu Kami mere ucapan-ucapan anu kudu diomongkeun ku maneh. 10 Poe ieu maneh ku Kami dibere kawasa geusan ngawasaan bangsa-bangsa jeung karajaan-karajaan, kawasa nyabut jeung ngarabut, kawasa numpur jeung ngagempur, kawasa nancebkeun jeung melakkeun." 11 PANGERAN mariksa ka kaula, "Yermia, naon nu katenjo?" Piunjuk kaula, "Sumuhun, ningal hiji dahan kanari." 12 "Enya, bener," dawuhan PANGERAN, "Kami geus tarapti geusan ngalaksanakeun timbalan Kami." 13 Geus kitu PANGERAN mariksa deui, dawuhana-Na, "Nenjo naon deui?" Piunjuk kaula, "Ningal aya pariuk di palih kaler, eusina keur ngagolak, sareng bade bahe ka palih dieu." 14 Dawuhana-Na ka kaula, "Aya bahla ngagolak ti beulah kaler, baris narajang ka nu araya di ieu tanah, 15 sabab Kami keur nyalukan sakabeh bangsa urang kaler, sina ka darieu. Raja-rajana bakal masangkeun tahtana masing-masing di lawang-lawang Yerusalem jeung di 2
Yeremia 1.16-2.2 sakurilingeun kuta-kutana, kitu deui di sakurilingeun kota-kota di Yuda. 16 Umat Kami ku Kami arek dihukum lantaran geus darosa, geus naringgalkeun Kami, geus ngurban ka ilah-ilah sejen jeung ngabarakti ka arca-arca bubuatanana. 17 Geura tarapti, Yermia, datangan eta jelema-jelema teh. Sagala timbalan Kami anu diparentahkeun ka maneh, tepikeun ka maranehanana. Ulah sieun-sieun, bisi maneh ku Kami dihaja sangkan sieun ari geus aya di maranehanana. 18 Regepkeun ieu, Yermia! Poe ieu maneh ku Kami dibere kakuatan, kuat saibarat kota anu dibenteng, saibarat pilar beusi, saibarat kuta tambaga, sanggup nadah panarajang maranehanana. Jalma-jalma ieu tanah, nya eta raja-raja Yuda, kapala-kapala, imam-imam katut rahayat, 19 kabeh bakal ngalawan ka maneh. Tapi ka maneh hamo aya nu kuat, sabab maneh diaping ditangtayungan ku Kami. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 2 1 PANGERAN miwarang sim kuring 2 ngumumkeun timbalana-Na ka sakur nu araya di Yerusalem. Kieu, "Kami inget, maneh teh keur ngora keneh kacida satiana; basa urang mimiti ngajodo, maneh kacida mikacintana ka Kami, daek nunutur ka gurun keusik, ngambah tanah anu tara pisan dipelakan. 3
Yeremia 2.3-8 3 Eh Israil, maneh teh ngan pikeun Kami, milik anu ku Kami dipupusti. Saha bae anu nganiaya ka maneh, ku Kami didatangan kasangsaraan jeung balai. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 4 Regepkeun ieu timbalan PANGERAN, eh anak putu Yakub, eh kaom Israil! 5 Kieu timbalan PANGERAN, "Naon salah Kami nepi ka didakwa ku karuhun maneh? Naon lantaranana maranehna naringgalkeun Kami? Maranehna ngabarakti ka arca-arca nu taya hartina, nepi ka dirina sorangan leungit pangaji. 6 Ka Kami geus tara malire deui, sakitu geus dijait ti tanah Mesir, ditungtun-tungtun ngasruk tanah gurun, nyorang gurun keusik jeung lombang-lombangna anu jarero, tanah garing sarta pinuh ku bahaya, taya nanaon nu hirup, taya anu nyorang-nyorang acan. 7 Kami mawa maranehna ka hiji tanah anu subur, sina sareubeuh ku hasilna, jeung ku sagala nu harade di dinya. Tapi maranehna kalah ka ngaruksak eta tanah Kami, eta nagri pamere Kami teh ku maranehna dinajiskeun. 8 Imam-imamna tara naranyakeun: Di mana PANGERAN? Imam-imam Kami geus teu warawuheun ka Kami. Pangereh- pangerehna ngaralawan ka Kami, nabi-nabina ngawejangna teh demi ngaran Baal, jeung ngabaraktina ka arca-arca anu taya gunana." 4
Yeremia 2.9-16 9 "Ku sabab kitu Kami, PANGERAN, arek ngadakwa deui ka umat Kami. Arek nagih ka anak incuna. 10 Los dongdon ka kulon, ka pulo Siprus, bral kirim utusan ka wetan, ka tanah Kedar, engke maneh nyaho, yen hal anu saperti kieu mah ti baheula ge tacan aya. 11 Tacan aya bangsa sejen anu kungsi ngaganti allahna, najan allahna lain Allah enyaan. Tapi umat Kami mah geus ngaganti Kami, Allah anu mere kahormatan ka maranehna, ku allah-allah nu teu bisa nanaon. 12 Ku sabab kitu, Kami rek nimbalan ka langit, sina inggeung pikasieuneun, sing matak pikahelokeun, sing matak hookeun, 13 lantaran umat Kami geus nyieun dua rupa dosa: maranehna geus miceun Kami, nu jadi sumber cinyusu hirup, jeung tuluy nyieun balong-balong, balong-balong anu balocor, anu sama sakali teu bisa nahan cai." 14 "Israil teh lain badega, dijurukeunana teh lain pikeun ngabadega. Tapi ku naon nepi ka jadi mangsa musuh-musuhna? 15 Musuh-musuhna ka manehna tinggalaur kawas singa. Tanahna ku musuh dijieun gurun keusik, kota-kotana burak-barik, kalantar jeung suwung. 16 Malah sirahna rengat, digetok ku jalma-jalma ti Mempis jeung Tahpanes. 5
6 Yeremia 2.17-23 17 Eh Israil, eta teh bongan maneh sorangan! Maneh geus ninggalkeun Kami, PANGERAN Allah maneh, sabot ditungtun ku Kami di perjalanan. 18 Rek ngarah naon maneh rek indit ka Mesir teh? Arek nginum cai Walungan Nil? Rek ngarah naon maneh rek indit ka Asur teh? Arek nginum cai Walungan Eprat? 19 Maneh bakal kahukum ku kajahatan sorangan, bakal kasiksa lantaran ingkar ti Kami. Engke ku maneh karasa, kumaha paitna jeung salahna ninggalkeun Kami, Allah PANGERAN maneh, sarta teu satia deui ka Kami. Kitu timbalan Kami Nu Maha Agung, PANGERAN Nu Maha Kawasa." 20 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Eh Israil, geus ti baheula maneh teh nolak kakawasaan Kami, embung anut ngabakti ka Kami. Di saban pasir anu luhur jeung di handapeun kai-kai anu daunna gomplok, maneh nyembah ka dewa-dewa kasuburan. 21 Maneh teh ibarat tangkal anggur petingan, beunang Kami melak, beunang milih tina bibit panghadena. Tapi kumaha buktina? Teu beda ti tangkal anggur anu buruk, teu kaarah. 22 Najan maneh mandi make sabun pangalusna, daki kasalahan maneh katenjo keneh ku Kami. 23 Kumaha rek majar teu ngarurujit diri, majar teu nyembah ka Baal? Tenjo, kumaha dosana maneh basa di lebak,
Yeremia 2.24-29 kumaha kalakuan maneh harita. Teu beda ti onta bikang giras keur beger, lulumpatan kukurilingan teu dikadalian, 24 ngaberengbeng muru ka gurun keusik. Ana eta geus ngarasa pangseng, saha anu bisa nyandet? Jalu anu hayangeun teu kudu hese-hese, da bikangna saban usum lakian ge merean sorangan. 25 Eh Israil, suku ulah dipake ngapruk, bisi tikoro maneh garing lantaran ngudag-ngudag ilah-ilah sejen. Tapi carek maneh, Moal, moal balik deui, kuring cinta ka ilah-ilah batur, arek terus nuturkeun itu." 26 PANGERAN nimbalan, "Sakumaha bangsat diera-era ana katewak, maneh oge urang Israil, raja-raja, para pajabat, para imam, para nabi, bakal aya anu ngera-ngera. 27 Maraneh kabeh, anu miindung ka batu mibapa ka tangkal, bakal diera-era. Tangtu baris kitu, lantaran maraneh ti batan baralik ka Kami anggur ingkar. Rajeun sasambat menta tulung ka Kami ari eukeur kabalangsak. 28 Cik mana eta allah-allah beunang nyieun maraneh teh? Sina nulungan ari maraneh keur kasusahan teh, ari enya mah barisaeun! Eh Yuda, allah-allah maneh sarua lobana jeung kota maneh. 29 Naon kateusuka maneh ka Kami? Naon sababna ngalawan ka Kami? 7
Yeremia 2.30-36 30 Ku Kami maneh dihukum, tapi hukuman ge nambag, maneh embung dibebener. Saibarat singa ngamuk, maneh geus maehan nabi-nabi sorangan. 31 Eh urang Israil, darengekeun ieu timbalan Kami. Na Kami teh pikeun maraneh geus kawas gurun keusik, kawas tanah anu poek jeung bahaya? Ku naon nepi ka nyebutkeun mending ge sakarep-karep, moal marulang deui ka Kami? 32 Naha sok aya mojang nu poho kana perhiasanana, atawa panganten awewe anu poho kana baju pangantenna? Tapi umat Kami mah geus pohara lilana mopohokeun ka Kami, poena geus teu kaitung. 33 Maraneh memang geus palinter neangan kabogoh, nepi ka bisa dipiguru ku awewe bangor nu pangbangorna. 34 Papakean maneh ceda ku getih, lain getih bangsat tukang ngabongkar, tapi getih jelema-jelema anu mariskin tur taya salahna. Sangkilang kitu, 35 ceuk maneh, Kuring teu salah, PANGERAN ge tangtu geus leler benduna ka kuring. Tapi Kami, PANGERAN, moal teu ngahukum ka maneh, lantaran maneh mungkir majar teu boga dosa. 36 Maneh geus ngamumurah diri sorangan anut ka allah-allahna bangsa sejen. Maneh bakal dikuciwakeun ku Mesir, sakumaha geus dikuciwakeun ku Asur. 8
Yeremia 2.37-3.6 37 Maneh bakal malik ti Mesir bari tungkul ngaheluk. Sakur anu ku maneh dijieun panyaluuhan, geus dipiceun ku Kami, PANGERAN. Maneh hamo beubeunangan naon-naon ti maranehna." 3 1 PANGERAN nimbalan, "Pamajikan anu geus diserahkeun, geus undur tur geus jadi pamajikan batur, ku urut salakina teu meunang diruju, sabab matak mawa noda kana tanah. Ari heug maneh, Israil, geus ngalayanan lalaki sakitu lobana make hayang balik deui ka Kami? 2 Tuh teuteup puncak-puncak pasir, na aya anu ku maneh teu dipake tempat ngalacurkeun diri? Maneh sok ngadon ngadago kabogoh di sisi jalan, kawas urang Arab ngadodoho korbanna di gurun keusik. Ku sabab maneh lacur sarta jahat, ieu tanah keuna ku noda. 3 Eta anu jadi sabab pang hujan teu turun-turun, pingijiheun teu datang-datang. Bener maneh teh badis awewe bangor, teu boga pisan kaera. 4 Kari-kari ayeuna carek maneh ka Kami, Anjeun teh Rama kuring, anu nyaah ka kuring ti leuleutik. 5 Tangtos moal teterasan bendu, moal salawasna mikacua. Kitu carek maneh, tapi ari kalakuan tetep henteu weleh jahat." 6 Jaman Yosia jadi raja, PANGERAN nimbalan ka kaula, "Katenjo ku maneh kalakuan Israil, 9
10 Yeremia 3.7-13 awewe serong tea? Eta teh geus ninggalkeun Kami, seug di saban pasir luhur jeung di unggal handapeun tangkal anu gomplok nyieun peta sakumaha awewe bangor. 7 Tadina ceuk pamikir Kami, sugan ari geus migawe kitu mah daekeun balik deui ka Kami. Horeng henteu. Petana kitu katenjoeun ku dulurna nu awewe, Yuda nu teu satia. 8 Katenjoeun deuih yen Israil ku Kami dipirak, terus diusir, lantaran henteu balik deui ka Kami tur jadi awewe bangor. Tapi eta dulurna Israil, Yuda nu teu satia, henteu sieuneun. Manehna oge jadi awewe dayang, 9 jeung teu boga kaera. Tanah teh ku manehna dinodaan, sarta manehna oge jinah, nyembah ka batu ka kayu. 10 Ari geus kitu, Yuda nu teu satia dulurna Israil teh balik deui ka Kami, tapi ngan pura-pura, lain balik saenyana. Kitu timbalan PANGERAN." 11 Geus kitu PANGERAN nimbalan ka kaula yen, Israil mah sanajan geus nukangan ka Mantenna ge tetela leuwih hade ti batan Yuda nu teu satia. 12 Kaula ditimbalan nepungan Israil, kudu nepikeun timbalan kieu, "Eh Israil nu teu satia, geura balik deui ka Kami. Kami teh gede hampura, moal salilana ambek ka maneh. 13 Asal maneh daek ngaku kasalahan, daek ngaku yen geus ngalawan ka PANGERAN, Allah maneh. Aku yen di unggal handapeun
Yeremia 3.14-19 tangkal anu gomplok maneh geus mikeun awak ka allah-allah sejen, geus teu ngagugu kana parentah-parentah Kami. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 14 Eh umat nu teu satia, geura marulang. Maraneh teh umat Kami. Maraneh ku Kami arek dicokotan, saurang ti saban kota, dua urang ti saban kaom, rek dibawa deui ka Gunung Sion. 15 Rek dibere pangereh-pangereh anu saregep ka Kami, anu bakal ngatur maraneh kalawan lantip bijaksana. 16 Ari geus kitu, di mana maraneh geus jembar baranahan di eta tanah, moal aya nu nyabit-nyabit deui Peti Perjangjian Kami. Hamo aya anu mikiran eta, moal aya anu ingeteun-ingeteun acan. Moal aya nu neangan atawa hayang nyieun deui. 17 Dina mangsa eta, Yerusalem teh bakal disarebut Panglinggihan PANGERAN, sarta kabeh bangsa bakal karumpul di dinya seja ngabarakti ka Kami. Moal deui ngalampahkeun pangajak tabeatna anu bedegong jeung pangajak hatena anu jahat. 18 Israil jeung Yuda bakal babarengan daratang ti pangbuangan di nagri kaler, marulang ka tanah anu ku Kami geus dipasrahkeun ka karuhun maraneh, dijadikeun tanah milikna." 19 PANGERAN nimbalan, "Eh Israil, hayang Kami teh nampa maneh jadi anak, hayang 11
Yeremia 3.20-25 mere tanah anu pikasenangeun, tanah anu pangendahna di saalam dunya. Hayang Kami teh disebut Ama ku maraneh, ulah deui-deui maraneh ingkar ti Kami. 20 Tapi maneh geus teu satia ka Kami, kawas pamajikan anu serong lampah. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 21 Aya sora ear ti puncak-puncak pasir, sora urang Israil careurik aluk-alukan, dumeh geus sarerong lampah, jeung geus parohoeun ka PANGERAN Allahna. 22 Geura marulang eh sakur anu geus ingkah ti PANGERAN! Maraneh tangtu dicageurkeun ku Mantenna, jeung dijieun satia. Carek maraneh, "Hayu urang buru-buru ngadeuheusan ka PANGERAN, sabab Mantenna Allah urang. 23 Ibadah urang nyembah ka brahala di puncak-puncak pasir teh sama sakali teu matak jadi pitulung. Datangna pitulung pikeun Israil mah ngan ti PANGERAN, Allah urang. 24 Ibadah ka Baal mah, dewa nu ngerakeun tea, balukarna karoroncodan, ucul domba ucul sapi, ucul anak awewe lalaki, ucul sagala rupa beunang itikurih karuhun urang jaman baheula. 25 Geus layakna urang teh nandangan kaera, diliputan kahinaan. Boh urang boh karuhun, salawasna ngan dosa bae ka PANGERAN, Allah 12
Yeremia 4.1-6 urang, tara nurut kana parentah-parentah Mantenna." 4 1 PANGERAN nimbalan, "Eh urang Israil, upama enya harayang mulang, hiap geura marulang ka Kami. Upama maraneh miceun arca-arca kaijid Kami sarta satia ka Kami, 2 maraneh diidinan sumpah demi jenengan Kami. Lamun geus kitu, kabeh bangsa-bangsa bakal marenta berkah ka Kami sarta baris muji ka Kami." 3 PANGERAN nimbalan ka urang Yuda jeung ka urang Yerusalem, "Lahan-lahan maraneh anu dianggurkeun ayeuna geura wuluku; ulah melak bibit di antara cucuk-cucuk. 4 Kudu satia kana jangji maraneh jeung Kami, PANGERAN maraneh, pasrahkeun diri ka Kami, eh urang Yuda jeung urang Yerusalem! Lamun teu kitu, amarah Kami baris hurung lir seuneu ku tina dosa-dosa nu dilampahkeun ku maraneh. Tangtu amarah Kami ngagedur tur moal aya nu bisa mareuman." 5 Tiup tarompet di sakuliah tanah! Celukkeun sing tarik, sing tetela! Bejaan urang Yuda jeung urang Yerusalem kudu maruru ka kota-kota nu aya bentengna. 6 Tuduhkeun jalan ka Sion! Geura kalabur sangkan salamet! Tong kaleked. PANGERAN ngadatangkeun picilakaeun ti kaler, nu bakal ngagempur ngaburak-barik. 13
14 Yeremia 4.7-14 7 Tukang numpes bangsa-bangsa geus indit, lir singa kaluar tina panyumputanana, geus tereh datang rek ngagempur Yuda. Kota-kota Yuda bakal burak-barik, hamo bisa deui dicicingan. 8 Geura dibaraju karung, geura careurik tingjarerit, sabab bendu PANGERAN anu ngagegedur acan sirna ti Yuda. 9 Dawuhan PANGERAN, "Poe eta raja-raja jeung para pajabat bakal leungit wawanenna, imam-imam tingrarenjag, nabi-nabi bararengong." 10 Ti dinya kaula miunjuk, "Nun PANGERAN Nu Maha Agung, atuh urang Yerusalem teh ku Gusti dibobodo! Ongkoh saur Gusti bakal aman, nanging beuheung maranehna diancam ku pedang." 11 Mangsana tereh datang, urang Yerusalem bakal dibarejaan yen bakal katarajang ku angin panas ti gurun keusik. Lain angin anu ngahiliwir anu ngan matak hiber huut, 12 tapi angin anu tarik liwat saking, anu narajangna kalawan timbalan PANGERAN! Nya PANGERAN ku manten anu ngaragragkeun eta hukuman ka umat-Na. 13 Tuh, musuh teh geus datang kawas mega mendung. Kareta-kareta perangna jeg angin puyuh, kudana leuwih gancang alah batan heulang. Cilaka urang teh! Pasti urang binasa. 14 Eh Yerusalem, beresihan hate maneh, piceun dosana, sangkan bisa salamet. Naha
Yeremia 4.15-22 moal eureun-eureun boga pikiran anu jahat teh? 15 Utusan-utusan ti kota Dan jeung ti pagunungan Epraim marawa beja goreng. 16 Daratangna ngingetan ka bangsa-bangsa jeung mere nyaho ka Yerusalem yen keur kadatangan musuh ti nagri jauh. Eta musuh bakal tinggorowok ka kota-kota di Yuda, 17 jeung bakal ngalingkung kota Yerusalem kawas jalma-jalma keur ngajaraga pahumaan, lantaran urang Yuda geus ngalawan ka PANGERAN. Kitu timbalan PANGERAN. 18 Eh Yuda, maneh katarajang kitu teh ku sabab salah sorangan, tina kalakuan jeung pagawean maneh keneh. Eta kasangsaraan teh nya ku sabab dosa maneh; ayeuna eta dosa teh nubles kana angen maneh. 19 Tobat nyerina! Teu kuat nangankeunana! Ieu angen ratug tutunggulan! Hate henteu daek tengtrem ngadenge sora tarompet jeung gorowok-gorowok perang. 20 Balai daratang pasusul-susul, kota sakuliahna geus burak-barik. Kemah-kemah urang diruksak ngadadak, tenda-tendana dijejewet. 21 Nepi ka iraha kuring kudu nyaksian kamurkaan perang jeung ngadenge sengekna sora tarompet? 22 Timbalan PANGERAN, "Umat Kami barodo, teu nyarahoeun ka Kami. Kawas barudak 15
16 Yeremia 4.23-30 boloho, euweuh pangartina. Maranehna arahli nyieun kajahatan, gagal nyieun kahadean." 23 Kaula neuteup bumi, geuning suwung jeung keri, neuteup langit, teu aya pisan cahaya. 24 Neuteup ka gunung-gunung, keur aringgeung, kitu deui pasir-pasir aroyag. 25 Taya pisan jelema, manuk ge geus haliber nyaringkah. 26 Eta tanah subur geus jadi tanah keusik, kota-kotana geus burak-barik, ku sabab PANGERAN kacida benduna. 27 (PANGERAN memang geus ngandika, yen bumi sakuliahna bakal dijadikeun tanah gurun, tapi saur-Na moal dibasmi sama sakali.) 28 Ieu bumi bakal prihatin, langit bakal jadi poek. Kitu timbalan PANGERAN, tur Mantenna hamo ngarobah kersa-Na. Mantenna geus ngadamel putusan, nu moal dirobah deui. 29 Jalma-jalma bakal kalabur, ngadenge gumuruhna pasukan kuda jeung pasukan gondewa. Sawareh bakal kalabur ka leuweung, sawareh deui bakal naraek ka gunung-gunung batu. Kota-kota kabeh bakal suwung, moal aya nu nyicingan deui. 30 Duh Yerusalem, anjeun teh cilaka! Jang naon dangdan make baju beureum, jang naon make perhiasan, jang naon panon make disipat sagala? Ngageulis ge taya gawena,
Yeremia 4.31-5.4 da ku kabogoh-kabogoh enggeus dipiceun, malah arek dipaehan. 31 Kaula ngadenge aya nu humarurung, sora awewe keur nandangan kanyeri, kawas jeritna awewe nu ngajurukeun anak nu cikal. Geuning jerit Yerusalem, anu keur tibeberegeg narik napas. Pokna teh bari leungeunna ngopepang, "Aduh cilaka! Itu aya nu daratang rek maehan kuring!" 5 1 Eh urang Yerusalem, jig papay ka jalan-jalan! Ilik-ilik sakuriling! Saksian sorangan! Teang, kotektak di pasar-pasar! Bisa maneh manggihkeun saurang bae jalma nu bener lampahna, anu daek ihtiar seja satia ka Allah? Bagja lamun bisa, Yerusalem tangtu ku Kami dihampura. 2 Najan maneh majar ngabakti ka PANGERAN, omongan maneh saenyana lain kitu maksudna. 3 Anu dipundut ku PANGERAN tangtu kasatiaan. Maneh ku Mantenna digebug, tapi maneh tetep bandel; ku Mantenna dikekesek, tetep embung narima pangwarah. Maneh wangkelang, embung ninggalkeun dosa. 4 Ceuk pikiran kaula, "Nu karitu teh tangtu nu mariskin jeung barodo. Nu matak kalakuanana sabodoan teh lantaran teu nyarahoeun, naon anu dipundut ku Allahna, teu nyarahoeun, naon pangersa PANGERAN ka maranehna. 17
Yeremia 5.5-10 5 Ku sabab kitu, aing rek ka para gegeden, rek nyarita ka maranehna. Piraku nu karitu mah teu nyarahoeun kana pangersa Allahna, kana pangersa PANGERAN." Sihoreng maranehna ge arembungeun diparentah ku PANGERAN arembungeun nurut ka Mantenna. 6 Ku sabab eta maranehna bakal paraeh ku singa ti leuweung, direweg ku ajag ti gurun keusik, sarta maung tutul bakal tinggalaur di kota-kota maranehna. Ana maranehna kalaluar tangtu disasaak, sabab dosana geus numpuk, nukangna ti Allah geus pirang-pirang kali. 7 Nu matak saur PANGERAN, "Naon dasarna eta umat ku Kami kudu dihampura? Maranehna geus naringgalkeun Kami, heug susumpahan demi brahala. Ku Kami geus diparaban nepi ka sareubeuheun, ari geus sareubeuheun bet tuluy jarinah, waktuna dipake pelesir ka awewe palacuran. 8 Kalakuanana lir kuda jalu anu beuteungna geus seubeuh, jaraham-jerehem hayang jalangan, pinuh birahi ka pamajikan batur. 9 Naha kalakuan kitu teh ku Kami moal dihukum? Naha bangsa nu kitu teh ku Kami moal dibales? 10 Kami arek ngirim musuh, sina nuaran tangkal anggur umat Kami, tapi ulah sina diruksak sama sakali, sina ditilasan dahan-dahanna bae, da dahan-dahanna mah lain boga Kami. 18
19 Yeremia 5.11-17 11 Urang Israil jeung urang Yuda geus pohara ngahianatna ka Kami. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 12 Eta umat PANGERAN teh geus mungkir ti Mantenna, sarta aromongna, "Saenyana Anjeunna moal nanaon. Urang moal katarajang musibat, moal katarajang perang, moal nyorang kalaparan." 13 Jeung carek maranehanana, nabi-nabi teh lain nanaon salian ti tukang ngomong, lain ngemban pangandika PANGERAN. 14 Ku sabab eta kieu timbalan PANGERAN, Allah Nu Maha Kawasa, ka sim kuring, "Yermia, ku sabab eta umat kitu ngaromongna, ucapan-ucapan Kami tina biwir maneh ku Kami rek dijieun ibarat seuneu; ari maranehanana ibarat nu jadi suluhna, sina kaduruk ku eta seuneu nepi ka beak." 15 Eh urang Israil, PANGERAN rek ngadatangkeun hiji bangsa ti nu jauh, sina narajang ka aranjeun. Eta teh bangsa kahot tur baredas, basana ku aranjeun moal kaharti. 16 Tukang-tukang panahna kabeh serdadu anu garagah, ana maehan taya rasrasan. 17 Paneneun jeung dahareun aranjeun ku eta bakal dibeakeun; anak aranjeun awewe lalaki bakal diparaehan. Domba jeung sapi aranjeun bakal dipareuncitan, pelak anggur jeung pelak kondang bakal ludes. Kota-kota anu
Yeremia 5.18-24 dibenteng, anu ku aranjeun dijieun andelan, ku eta balad bakal tumpur. 18 Timbalan PANGERAN, "Tapi eta umat Kami teh harita mah moal dibeakkeun kabeh. 19 Upama maranehna naranyakeun naon sababna Kami midamel kitu, bejakeun ku maneh, Yermia, bejakeun yen sakumaha maranehna geus murtad ti Kami tuluy ngarabdi ka allah-allah bangsa sejen di tanahna sorangan, nu matak maranehna oge baris ngawula ka bangsa lian di tanah anu lain milikna." 20 PANGERAN nimbalan, "Bejakeun ka anak incu Yakub, bejakeun ka urang Yuda, kieu: 21 Raregepkeun, eh nu garejul, nu baroga mata teu nenjo, baroga ceuli teu ngadenge! 22 Kami teh PANGERAN, naha maraneh teu sarieun? Naha teu ngadaregdeg di payuneun Kami? Kami geus masangkeun keusik di basisir jadi wates laut, wates anu ku laut henteu bisa diliwatan. Sanajan laut teh nyuruwuk, teu bisaeun ngaliwatan eta wates; sanajan ombakna ngagulugur, tapi hamo bisa limpas. 23 Tapi maraneh barandel, warangkelang, nyalingkir ninggalkeun Kami. 24 Tara pisan baroga niat ngahormat ka Kami, sakitu ku Kami dibere hujan unggal musim muguran jeung musim semi, sarta saban taun dibere musim panen. 20
Yeremia 5.25-6.1 25 Tapi sabalikna dosa-dosa maraneh ngalantarankeun eta sagala anu harade teh kahalangan ti maraneh. 26 Umat Kami kacicingan ku jalma-jalma jahat, anu gawena ngintip cara nu rek newak manuk ku jaringna, tapi anu ditaheunan ku maranehna teh jelema. 27 Kawas tukang moro manuk ngeusian kurungna pinuh ku manuk, maranehna minuhan imahna ku barang beunang rarampas. Puguh bae jadi baleunghar jeung karawasa, 28 awakna lalintuh, nyaratuna cukup. Kajahatanana taya watesna. Hak barudak yatim pahatu ku maranehna tara dibikeun, nu digencet tara dibere kaadilan. 29 Tapi Kami, PANGERAN, moal teu ngahukum kalakuan maranehna; ieu bangsa ku Kami tangtu dibales. 30 Di ieu tanah geus aya kajadian anu matak ngabirigidig jeung ngagebeg: 31 nabi-nabi gawena taya deui salian ti ngabohong; imam-imam diaturna nurutkeun parentah eta nabi-nabi, sarta hal sarupa kitu teh ku umat Kami bet ditarima. Tapi cik maranehna rek kumaha upama hal eta geus nepi ka ahirna?" 6 1 Eh urang Binyamin, geura kalabur sangkan salamet! Geura ngarejat ti Yerusalem! Sadakeun tarompet di Tekoa, 21
22 Yeremia 6.2-8 jieun seuneu ciciren di Bet Kerem. Aya bahla jeung picilakaeun ngancam ti kaler. 2 Kota Sion sakitu endahna, tapi bakal tumpur; 3 raja-raja jeung balad-baladna bakal marasang kemah di dinya. Bakal marasang tenda di sakuriling eta kota, masangna di mana bae sakarepna masing-masing. 4 Ceuk maranehna engke kieu, "Geura tarapti, urang serbu Yerusalem! Hayoh sing sadia! Tengah poe urang mimiti narajang!" Tapi aromongna deui, "Ayeuna mah geus elat, geus tereh burit, kalangkang geus manjangan. 5 Urang tarajang engke peuting bae, urang gempur benteng-bentengna." 6 Eta raja-raja ku PANGERAN Nu Maha Kawasa geus ditimbalan naluaran kai jeung nyarieun gugunungan geusan ngepung Yerusalem. Dawuhana-Na, "Ieu kota arek dihukum, sabab pinuh ku tukang neungteuinganan. 7 Kawas sumur anu caina seger bae, Yerusalem oge kajahatanana seger bae. Di eta kota, nu disiksa jeung dikaniaya, nu disangsara jeung dinyenyeri, kabeh ku Kami kadangu jeung katingali. 8 Eh urang Yerusalem, anggap ieu kasangsaraan teh panggeuing; mun teu kitu engke maraneh ku Kami ditinggalkeun. Kota
Yeremia 6.9-13 maraneh rek disina suwung, moal aya deui anu nyicingan." 9 PANGERAN Nu Maha Kawasa nimbalan ka kaula, "Israil baris beak beresih, kawas tangkal anggur anu buahna enggeus dipupu nepi ka beak. Ku sabab eta meungpeung aya keneh tempo, ingetan ku maneh sabisa-bisa sangkan salamet." 10 Piunjuk sim kuring, "Saha anu bade nguping upami abdi nyanggem sareng ngelingan maranehna? Sakitu barasangkalna, arembungeun nurut kana timbalan Gusti. Timbalan Gusti anu didongkapkeun ku abdi anggur pada nyaleungseurikeun. 11 Bendu Gusti ka maranehna, ka abdi ge jadi siksaan, abdi parantos teu kiat nandanganana." Lahiran PANGERAN ka sim kuring, "Budalkeun amarah Kami ka barudak di jalan-jalan jeung ka barudak ngora di enggonna karumpul. Salaki, pamajikan, bakal ditarangkepan, malah anu geus karolot pisan ge moal dikarikeun. 12 Imah-imahna ku Kami rek diserenkeun ka batur, kitu deui lahan-lahan jeung pamajikan-pamajikanana. Jalma-jalma ieu tanah ku Kami baris dihukum. 13 Kabeh jalma, nu gede, nu leutik, pabisa-bisa nyiar kauntungan nu teu halal; malah nabi-nabi jeung imam-imam ge nipuan rahayat. 23
Yeremia 6.14-20 14 Raheut-raheut umat Kami dianggapna ngan ukur bared, Teu naon-naon, aman, carekna, padahal sama sakali teu aman. 15 Areraeun henteu dumeh eta kalakuanana teh kacida nistana? Teu, teu areraeun; teu nyahoeun-nyahoeun acan beureum beungeut teh kumaha. Ku sabab kitu lamun ku Kami enggeus diragragan hukuman, tangtu bakal tigejret sakumaha nu sejen-sejen, nya harita poe panungtungan maranehna teh. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 16 PANGERAN geus ngandika ka umat-Na, "Geura narangtung di unggal parapatan, jeung awaskeun. Tanyakeun jalan-jalan heubeul, jeung mana jalan anu panghadena, tuluy sorang sangkan hirup bari tengtrem." Tapi ceuk maranehna, "Embung, moal!" 17 Geus kitu PANGERAN ngangkat tukang- tukang kemit. Maranehna dipiwarang ngadengekeun sora isarat tarompet. Tapi ceuk maranehna, "Embung ngadengekeun!" 18 Ku sabab kitu, kieu timbalan PANGERAN, "Dengekeun eh bangsa-bangsa, kanyahokeun nu baris tumiba ka umat Kami. 19 Eh bumi, dengekeun! Ieu umat ku sabab pakarepanana karitu, ku Kami arek dihukum, arek ditumpurkeun, lantaran nolak pangajaran Kami, teu nurut kana dawuhan-dawuhan Kami. 20 Keur naon Kami narima pangbaktina, dupa bawana ti tanah Syeba, atawa seuseungitan 24
Yeremia 6.21-27 bawana ti nagri jauh? Kami teu hayang narima pangbaktina, teu hayang kana kurban-kurbanna. 21 Jadi eta umat teh ku Kami rek disina titarajong nepi ka tibareubeut. Bapa, anak, babaturanana jeung tatangga-tatanggana bakal pararaeh." 22 Timbalan PANGERAN, "Aya anu daratang ti hiji nagri di kaler, hiji bangsa perkasa ti nu jauh pisan, geus tarapti rek perang. 23 Marawa jamparing jeung pedang. Jelema- jelemana barengis jeung taya ampunna. Ana geus clak kana kuda, sora pasukan kudana ngaguruh sada laut ngagulugur. Geus tarapti rek merangan Yerusalem." 24 Ceuk urang Yerusalem, "Geus aya bejana ka urang, ieu leungeun mani ngeplek, hate dicangkerem ku kasieun jeung kanyeri, kawas awewe rek ngajuru. 25 Tong boro ka luar kota, ngulampreng ka jalan ge teu wani, nenjo musuh samagreng ku pakarang, sakuriling bungking pikasieuneun." 26 PANGERAN ngandika ka umat-Na, "Geura marake pakean karung tuluy gugulingan dina taneuh ngebul, pek geura sasambat aluk-alukan kawas nu ditinggalkeun paeh ku anak tunggal, sabab maraneh bakal ditarajang ngadadak ku nu baris ngabinasa. 27 Eh Yermia, uji eta umat Kami ku maneh kawas nguji logam, pariksa tabeatna kumaha. 25
Yeremia 6.28-7.6 28 Kabeh ge wangkelang, tukang barontak, tabeatna teuas kawas parunggu jeung beusi. Kalakuanana goreng, resep ngider ngupat batur. 29 Dina pangleburan anu kacida marakbakna ge eta logam-logam piceuneun teh teu daek ajur, teu bisa leungit. Eta umat Kami cumah dianyarkeun deui oge, moal bisa, lantaran nu jarahatna henteu disingkirkeun. 30 Maranehna bakal disarebut bubututan anu geus taya pangajina sabab enggeus dipiceun ku Kami, PANGERAN." 7 1 (7:1-3) PANGERAN miwarang kaula ka gapura Bait Allah, paranti urang Yuda arasup ngabakti. Kaula dititah nangtung di dinya ngumumkeun pangandika Mantenna, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil. Kieu anu kudu diucapkeun ka maranehna, "Robah kalakuan jeung kabiasaan hirup maraneh, sangkan ku Kami diidinan caricing di dieu. 2 (7:1) 3 (7:1) 4 Ulah palercaya deui ka nu sok ngomong kieu: Di dieu urang aman! Ieu teh Bait PANGERAN, ieu teh Bait PANGERAN, ieu teh Bait PANGERAN! 5 Robah jalan hirup jeung eureunan kalakuan nu ayeuna teh. Dina urusan jeung pada batur kudu jujur. 6 Ulah macikeuh deui ka urang asing, ka yatim pahatu jeung ka randa-randa. Ulah 26
Yeremia 7.7-13 maehan deui jelema anu taya salahna di ieu tanah. Ulah ngabarakti deui ka allah-allah sejen, sabab eta teh bakal nyilakakeun ka maraneh. 7 Saupama maraneh daraek robah kalakuan, ku Kami diidinan caricing terus di ieu tanah anu ku Kami geus dipusakakeun ka karuhun maraneh supaya jadi tanah milik anu tetep. 8 Tapi tetela, anu dipercaya ku maraneh mah omongan anu nyasabkeun. 9 Maraneh ngabangsat, maehan, jinah, sumpah palsu, ngurban ka Baal, jeung nyarembah ka dewa-dewa anu tadina maraneh teu wawuh. 10 Sanggeus nyieun eta kalakuan anu pikagirukeun Kami, maraneh daratang ka hareupeun Kami, ka ieu Bait Kami, bari ngomong, Urang aman! 11 Na anggapan maraneh Bait Kami teh panyumputan begal? Kami geus nenjo sagala kalakuan maraneh. 12 Jig indit ka Silo, tempat anu pangheulana dipilih ku Kami paranti babakti ka Kami. Tenjo, geus dikumahakeun eta ku Kami ku lantaran dosana umat Kami Israil. 13 Eta dosa-dosa kitu ku maraneh dilakonan kabeh, tur sakitu ku Kami diingetan sababaraha kali maraneh arembung ngadenge. Ana ku Kami disaur tara narembalan. 27
28 Yeremia 7.14-20 14 Ku sabab kitu, Bait Kami anu ieu oge, anu ku maraneh dijieun andelan, ku Kami rek disina cara anu kaalaman ku nu di Silo. Di dieu oge, tempat anu ku Kami geus dibikeun ka karuhun maraneh jeung ka maraneh, ku Kami rek disina sakumaha anu di Silo. 15 Maraneh rek diusir ti hareupeun Kami, sakumaha Kami geus ngusir dulur-dulur maraneh urang Israil. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 16 Timbalan PANGERAN, "Yermia, maneh ulah mangnedakeun ieu jalma-jalma. Ulah sasambat atawa neneda keur maranehna; najan maneh maksa oge ku Kami moal didenge. 17 Na teu katenjo ku maneh kumaha kalakuanana di kota-kota Yuda jeung di jalan-jalan Yerusalem? 18 Barudak ngarumpulkeun suluh, kolot-kolot ngahurungkeun seuneu, awewe- awewe nyieun adonan jang nyieun kueh, baktikeuneun ka hiji dewi anu ku maranehna dingaranan Ratu Sawarga. Heug deui nyaricikeun anggur sasajen ka allah-allah sejen, maksudna nganyenyeri hate Kami. 19 Tapi naha enya anu dinyenyerina teh Kami? Lain, maranehna sorangan anu ngarasa nyerina, nepi ka areraeun. 20 Ku sabab kitu, Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, rek ngabudalkeun amarah ka ieu tempat ibadah. Amarah Kami bakal budal
29 Yeremia 7.21-26 narajang ka jelema jeung ka sasatoan, malah kana tatangkalan jeung hasil bumi. Amarah Kami bakal saibarat seuneu anu hamo bisa dipareuman. 21 Eh umat, kurban-kurban maraneh aya anu kudu diduruk gembleng nepi ka beak dina altar, aya oge anu ku maraneh meunang didahar. Tapi ayeuna ceuk Kami, PANGERAN, masing rek kabeh didalahar ge pek bae. 22 Basa karuhun maraneh ku Kami dibawa kaluar ti Mesir, ku Kami henteu dikudukeun nyanggakeun kurban nu diduruk atawa kurban-kurban sejenna. 23 Anu diparentahkeun ku Kami nya eta kudu nurut ka Kami, sangkan Kami jadi Allahna sarta maranehna jadi umat Kami. Sarta kudu ngalakonan jalan nu diparentahkeun ku Kami, sangkan marulus dina sagala perkara. 24 Tapi henteu narurut, henteu malire. Anggur ngayunkeun tabeatna anu wangkelang, ngajujur pangajak hatena anu jahat, beuki lila lain beuki hade, tapi beuki goreng. 25 Ti semet karuhun maraneh budal ti Mesir, nepi ka poe ieu pisan Kami ka maraneh henteu weleh ngutus abdi-abdi Kami, nya eta nabi-nabi. 26 Tapi maraneh taya saurang-urang acan anu nurut, perhatian ge euweuh. Nu puguh mah maraneh jadi beuki wangkelang, beuki bangkawarah, leuwih ti karuhun maraneh.
30 Yeremia 7.27-32 27 Ku sabab kitu, Yermia, sanajan ieu kabeh ku maneh diomongkeun ka umat Kami, geus tangtu maneh moal didenge. Pek maranehna calukan, geus tangtu moal narembalan. 28 Jadi omongkeun, yen maranehna teh bangsa anu teu nurut ka Kami, PANGERAN Allahna, arembung metik hikmah tina pameperih. Kasatiaan teh geus pareum pisan, geus teu aya anu ngomongkeun- ngomongkeun acan." 29 "Geura nguluwut, urang Yerusalem! Teukteuk buuk maraneh terus alungkeun Nyanyikeun lagu nguburkeun di puncak- puncak pasir, sabab Kami, PANGERAN, keur amarah, sarta geus miceun umat Kami. 30 Urang Yuda geus nyieun kadorakaan. Maranehna nempatkeun brahala-brahalana, kagiruk Kami, di jero Bait Kami. Bait Kami dirurujit. 31 Di Lebak Hinom maranehna ngadegkeun altar anu dingaranan Topet, geusan ngaduruk anak-anakna nu lalaki nu awewe. Eta lain parentah ti Kami, malah Kami mah teu mikir-mikir acan ka anu kawas kitu. 32 Ku hal kitu eta tempat teh engke moal disarebut deui Topet atawa Lebak Hinom, tapi Lebak Pameuncitan. Jalma-jalma bakal dikalubur di dinya, da di tempat sejen mah geus taya tempat keur nguburkeunana.
31 Yeremia 7.33-8.5 33 Bangke-bangkena bakal jadi parab manuk jeung sato leuweung, sarta moal aya anu bakal ngagebahkeun. 34 Ieu tanah bakal jadi gurun keusik. Kota-kota Yuda jeung jalan-jalan di Yerusalem rek disina jempling, moal aya deui sora suka seuri, moal aya deui sora anu ria-ria, sora ti nu hajat kawinan. 8 1 Harita tulang-taleng raja-raja, para pajabat nagara Yuda, kitu deui tulang-taleng nabi-nabi, para imam jeung urang Yerusalem sejenna, bakal dikali dikaluar-luarkeun tina kuburan. 2 Lain rek dikumpulkeun terus dipendem deui, tapi diantep bae sina acak-acakan jadi gemuk, ambacak katungkulan ku panonpoe, bulan jeung bentang-bentang nu ku maranehna diparuja disarembah. 3 Jalma-jalma ieu bangsa jahat nu harirup keneh, anu ku Kami geus dipabalencarkeun ka mana-mana, suka keneh marilih paeh tinimbang hirup. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa." 4 PANGERAN nimbalan ka sim kuring, miwarang ngomong kieu ka umat-Na, "Ari jelema labuh lain sok hudang deui? Ari anu salah jalan lain sok balik deui? 5 Tapi maraneh, umat Kami, sanggeus naringgalkeun Kami teh ku naon teu baralik deui? Maraneh anggur montel ka
Yeremia 8.6-10 brahala-brahala, embung baralik deui ka Kami. 6 Kami teu weleh ngadedengekeun sugan maraneh sok ngomongkeun hal anu bener, tapi lapur. Saurang ge euweuh nu kaduhung ku kajahatanana. Taya saurang-urang acan anu nanya ka dirina, Aing teh geus dosa naon? Saban jalma haben bae nurutkeun kahayang sorangan, kawas kuda anu mangprung muru ka medan perang. 7 Manuk bango ge nyahoeun iraha waktuna balik deui. Manuk tikukur, kapinis jeung kucica, nyarahoeun iraha kudu pindah ka daerah sejen. Tapi maraneh, umat Kami, teu nyaraho kana hukum-hukum Kami anu dipake ngatur maraneh. 8 Kumaha rek bisa ngaku majar bijaksana jeung nyaraho kana hukum-hukum Kami? Tenjo, hukum-hukum Kami geus dirobah ku tukang-tukang nyalin anu teu jujur. 9 Jalma-jalma bijaksana di maraneh bakal diera-era, bakal laleungit akal jeung kajiret. Maranehna nolak dawuhan-dawuhan Kami; jadi, kabijaksanaan naon anu ayeuna nyampak keneh di maranehna? 10 Ku sabab kitu lahan-lahanna ku Kami rek diserenkeun ka nu sejen, sarta pamajikan- pamajikan maranehna rek dibikeun ka nu sejen. Kabeh jalma, nu gede, nu leutik, pabisa-bisa nyiar kauntungan nu teu halal; 32
Yeremia 8.11-16 malah nabi-nabi jeung para imam ge nipuan rahayat. 11 Raheut-raheut umat Kami dianggapna ngan ukur bared. Teu naon-naon, aman, carekna, padahal sama sakali teu aman. 12 Areraeun henteu dumeh eta kalakuanana teh kacida nistana? Teu, teu areraeun; teu nyahoeun-nyahoeun acan beureum beungeut teh kumaha. Ku sabab kitu lamun ku Kami geus diterapan hukuman, tangtu bakal tigejret kawas anu sejen-sejen, nya harita pitungtungeun maranehna teh. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 13 Kami teh hayang ngumpulkeun umat, kawas juru tani ngumpulkeun hasil pepelakanana. Tapi umat Kami teh lir tangkal anggur atawa tangkal kondang anu teu buahan, malah daunna ge parerang. Nya ku sabab kitu eta tanah ku Kami dikajeunkeun sina dicokot ku urang piluaran." 14 Ceuk umat Allah, "Ku naon urang caricing bae di dieu? Hayu urang marubus ka kota-kota anu dibenteng, urang ngaradon paeh di dinya. Urang teh geus disina paraeh ku PANGERAN Allah urang, dibere racun kudu diinum, lantaran doraka ka Anjeunna. 15 Ngarep-ngarep pisenangeun, ngarep- ngarep bisa menyat, kalah ka ditarajang pikasieuneun. 16 Musuh geus aya di kota Dan, kudana geus bebenger. Ana kudana bebenger 33
Yeremia 8.17-9.1 tingharoang, ieu tanah mani asa eundeur. Musuh geus datang rek ngaruksak tanah urang jeung sagala eusina, kota urang jeung jelema-jelemana." 17 Lahiran PANGERAN, "Awas, Kami rek ngaleupas-leupaskeun oray anu maratih, anu teu tunduk ku jampe, sina maracok ka maraneh." 18 Kuring gering sajeroning pikir, nalangsa teu daek paler. 19 Tah dengekeun, di sakuliah nagri bangsa kuring tingjarerit, "Naha kitu PANGERAN teh geus teu linggih di Sion? Naha kitu raja di Sion teh geus teu aya di dinya?" PANGERAN, raja maranehna, ngawaler, "Naha atuh maraneh ngajengkelkeun Kami, nyarembah ka arca-arca, sarujud ka dewa-dewa asing anu euweuh pisan gunana?" 20 Rahayat sasambat, "Usum panas jeung usum dibuat geus liwat, tapi urang acan salamet keneh bae." 21 Hate kuring ajur, lantaran bangsa kuring ancur, pikiran nguluwut marungkawut. 22 Naha di tanah Gilad teh taya pisan ubar? Taya pisan doktor? Ku naon bangsa kuring henteu cageur-cageur? 9 1 Hayang teh ieu sirah ngajadi sumur anu caian panon ngajadi cinyusu cimata, sangkan bisa ceurik beurang peuting, nyeungceurikan bangsa kuring anu enggeus dibinasa. 34
Yeremia 9.2-8 2 Hayang teuing boga tempat di gurun keusik, keur nyingkiran bangsa kuring, bangsa anu teu satia, jalma-jalma hianat, 3 anu siap salilana kana ngabohong; kasaestuan di ieu nagri geus diganti ku kateujujuran. Timbalan PANGERAN, "Kalakuan umat Kami ngan goreng jeung goreng bae, jeung carekna Kami teh lain Allahna." 4 Unggal jalma ka pada batur kudu curiga, dulur oge taya anu beunang dipercaya, sabab tiap dulur tabeatna licik kawas Yakub, tiap jalma silih pitenah. 5 Saban jalma silih tipu, taya pisan nu ngomongna saenyana. Sungutna geus tuman ngabohong, geus teu barisaeun ngeureunan dosana. 6 Lampahna tina telenges kana telenges, tina nipu kana nipu. Lahiran PANGERAN, umat-Na henteu ngaku ka Mantenna. 7 Ku sabab kitu, kieu lahiran PANGERAN Nu Maha Kawasa, "Umat Kami rek diuji saperti logam, rek disina murni deui. Eta umat geus nyieun kajahatan, jadi naon deui anu ku Kami kudu dilampahkeun ka maranehna? 8 Letahna ibarat jamparing matih matak paeh, ucap-ucapanana bohong malulu. Tiap jalma ngomongna lumah-lameh, tapi saenyana mah naheunan. 35
Yeremia 9.9-15 36 9 Piraku eta kalakuanana teh moal dihukum ku Kami? Piraku bangsa nu kitu moal dibales ku Kami? Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 10 Piunjuk kaula, "Gunung-gunung, tegal-tegal pangangonan, ku abdi bade diceungceurikan, jalaran parantos burindil, garundul, tara aya nu ngaliwat-liwat acan. Sora ingon-ingon tara kakuping deui. Manuk sareng sato leuweung ge parantos aringkah ti dinya." 11 PANGERAN nimbalan, "Yerusalem ku Kami rek dijieun ruruntuhan, enggon ajag, kota-kota tanah Yuda bakal kosong, bakal jempling moal aya nu nyicingan." 12 Piunjuk kaula, "Nun PANGERAN, ku naon eta tanah teh dugi ka burak-barik sareng garing sapertos gurun keusik, dugi ka teu aya anu ngaliwat-liwat acan ka dinya? Saha pijalmieunana anu arif, nu bakal ngartos kana eta kajadian? Saha anu ku Gusti parantos dicariosan hal eta supados ku eta jalmi dicarioskeun deui ka anu sanes?" 13 Waler PANGERAN, "Eta kajadian teh lantaran umat Kami geus naringgalkeun pangajaran Kami. Geus teu narurut, timbalan Kami teu dilalampahkeun. 14 Anggur ngaralawan ka Kami jeung nyarembah ka arca-arca Baal, nurutkeun papatah bapana masing-masing. 15 Ku sabab eta dengekeun ieu anu baris dilampahkeun ku Kami, PANGERAN Nu
Yeremia 9.16-21 Maha Kawasa, Allahna urang Israil: Umat Kami rek dibere pepelakan anu parait geusan dahareunana, arek dibere racun keur inumeunana. 16 Arek disina pabalencar, sina caricing di bangsa-bangsa anu ku maranehna kitu deui ku karuhunna acan kadenge ngaran-ngaranna acan. Tuluy sina ditarajang ku hiji balad, sarta tungtungna tumpur pisan ku Kami." 17 PANGERAN Nu Maha Kawasa nimbalan, "Awaskeun anu bakal kajadian! Calukan jelema-jelema purah nalangan ceurik, calukan awewe-awewe purah ngawihkeun lagu sungkawa." 18 Ceuk jalma-jalma, "Sina buru-buru daratang, nalangan urang ngawihkeun lagu sungkawa nepi ka urang rambay cipanon, nepi ka panon carindul balas careurik." 19 Tah, dengekeun sora anu sasambat di Sion, "Urang geus tumpur, sarta pohara nandang hinana! Kudu arindit ti lemah cai, imah urang geus raruntuh." 20 Ceuk kaula, "Aranjeun, kaom wanita, dengekeun, perhatikeun timbalan-timbalan PANGERAN. Papatahan anak, kuma petana nalangsa. Papatahan babaturan, kudu kumaha ngawihkeun lagu sungkawa. 21 Maot geus datang, asup tina jandela- jandela, ngasupan karaton-karaton urang. Anak urang ku eta dibabadan di jalan-jalan, barudak ngora dibabadan di pasar-pasar. 37
Yeremia 9.22-10.1 22 Bangke patulayah di mana-mana, kawas berak di tegal tingtarumpuk, kawas kebon jagong dicacar, geus dicacar ditinggalkeun, diantep teu dikumpulkeun. Tah, timbalan eta anu ku PANGERAN dipiwarang diucapkeun ku kaula teh." 23 PANGERAN nimbalan, "Jalma ulah agul ku kabijaksanaanana, jalma bedas ulah agul ku kabedasanana, jalma beunghar ulah agul ku kabeungharanana. 24 Lamun hayang aya agulkeuneun, kudu agul teh lamun wawuh ka Kami, sarta ngarti kana pangersa Kami. Sabab kanyaah Kami taya watesna, sarta Kami salawasna midamel nu bener jeung nu saenyana. Nya kalakuan kitu karesep Kami. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 25 (9:25-26) PANGERAN nimbalan, "Engke datang mangsana Kami baris ngahukum urang Mesir, urang Yuda, urang Edom, urang Amon, urang Moab, jeung urang gurun keusik anu buukna dicalukur pondok. Maranehna kabeh oge disunat cara urang Israil, tapi boh maranehna boh urang Israil, kalakuanana saperti kalakuan jalma-jalma anu teu disunat, sabab henteu nyekel kana perjangjian anu dilambangkeun ku eta sunat." 26 (9:25) 10 1 Eh urang Israil, raregepkeun ieu amanat ti PANGERAN ka maraneh. 38
Yeremia 10.2-9 2 Kieu timbalan Mantenna, "Maraneh ulah nurutan adat kalakuan bangsa sejen. Jeung ulah sok reuwas ku tetenjoan anu luar biasa di langit, anu sok dipikasieun ku bangsa-bangsa sejen. 3 Agama maranehna taya pisan hartina. Kai dituar ti leuweung, tuluy ditatah ku parabot tukang kai, 4 seug dihiasan ku perak jeung emas. Ngarah tagen teu tiguling seug dipaku. 5 Eta arca-arca brahala teu beda ti bebegig di kebon bonteng, teu bisaeun ngomong, kudu diangkat jungjung, da henteu bisaeun leumpang sorangan. Ku maraneh teu kudu dipikasieun, da henteu bisaeun nyusahkeun, henteu bisaeun nyenangkeun." 6 Nun PANGERAN, Gusti taya sasamina, Gusti teh maha perkasa, jenengan Gusti agung tur kawasa. 7 Saha anu teu bade ngagungkeun ka Gusti, rajana sadaya bangsa? Gusti teh layak dihormat. Para arif bijaksana bangsa-bangsa, sinareng raja-rajana, henteu aya anu nandingan ka Gusti. 8 Maranehna nya barodo nya barurung, margina pangajaran naon anu tiasa dipetik tina arca kai? 9 Eta arca-arca dilapis ku perak ti nagri Sepanyol, sareng ku emas ti nagri Upas; buatan para seniman; dipakean lawon warna wungu sareng pear, tinunan anu arahli. 39
Yeremia 10.10-17 10 Dupi Gusti mah nun PANGERAN, nya Allah anu sajati, nya Allah anu jumeneng, raja anu langgeng. Saupami Gusti bendu, jagat inggeung, bangsa-bangsa teu kiateun nandangan bebendu Gusti. 11 (Bejakeun ka maranehna, yen eta dewa-dewa anu henteu nyarieun bumi jeung langit teh bakal ditumpes, sina musna ulah aya deui di kolong langit.) 12 PANGERAN ngadamel bumi ku pangawasa- Na, ngadegkeun jagat, mantengkeun langit, ku hikmat-Na. 13 Ku karana timbalana-Na, cai di awang- awang ngaguruh; Mantenna ngadatangkeun mega ti tungtung-tungtung bumi, ngadamel kilat ngaburinyay marengan hujan, ngabijilkeun angin ti gudang kagungana-Na. 14 Narenjo pamandangan saperti kitu, manusa teh rumasa bodo, anu nyarieun arca brahala ngarasa kuciwa da dewa-dewa buatanana palsu, taya nyawana. 15 Kabeh ge taya hargana jeung poyokeun, dina waktuna kabeh baris dibasmi ku PANGERAN. 16 Allahna Yakub mah beda pisan ti eta. Nya Mantenna anu ngadamel sagala rupa, anu geus ngangkat Israil jadi umat-Na ku manten. Jenengan Mantenna nya eta PANGERAN Nu Maha Kawasa. 17 Eh urang Yerusalem, aranjeun keur dikepung. Geura kumpulkeun babandaan. 40
Yeremia 10.18-25 18 Aranjeun ku PANGERAN baris dibuang ti ieu tanah. Aranjeun baris ditumpes ku Mantenna, moal disesakeun. Kitu pangandika PANGERAN. 19 Urang Yerusalem sasambat, "Ieu tatu urang parna pisan. sarta ieu raheut moal bisa cageur. Tadina mah sugan teh rek kuat nandanganana! 20 Kemah urang geus burakrakan, tali-tali pamantengna paregat. Euweuh saha-saha nu bakal nangtungkeun deui kemah urang, nu bakal masangkeun deui tenda-tendana, lantaran anak-anak urang geus teu araya." 21 Tembal kaula, "Pamingpin urang garejul, henteu marenta ditungtun ku PANGERAN, ku sabab eta maranehna garagal, sarta bangsa urang jadi pabalencar. 22 Dengekeun! Aya beja datang! Aya hiji bangsa di kaler keur obyag pahibut, tentarana bakal ngarobah kota-kota Yuda jadi gurun keusik, jadi pienggoneun ajag. 23 Nun PANGERAN, abdi terang manusa mah teu kawasa nangtoskeun nasibna, teu kawasa nangtoskeun hirupna. 24 Nun PANGERAN, mangga umat Gusti teh teunggeul nanging ulah tarik teuing. Sareng ari keur bendu ulah dongkap ka ngahukum, margi tangtos abdi sadaya musna. 25 Bade bendu mah langkung sae ka bangsa anu ka Gusti henteu ngabakti, anu teu ngangken ka Gusti. Maranehna maehan umat 41
Yeremia 11.1-7 Gusti ngabasmi abdi-abdi dugi ka tumpur, sareng ngaburak-barik ieu nagri." 11 1 Dawuhan PANGERAN ka kaula, 2 "Regepkeun ieu sarat-sarat perjangjian. Bejakeun ka urang Yuda jeung urang Yerusalem, 3 yen Kami, PANGERAN Allahna urang Israil, baris nyapa ka sakur anu teu nurut kana ieu sarat-sarat. 4 Ieu teh perjangjian antara Kami jeung karuhun maranehna, basa karuhunna ku Kami dibawa kaluar ti Mesir, tanah anu karasana ku maranehna lir tungku anu marong. Ceuk Kami maranehna kudu nurut, kudu ngalampahkeun sagala parentah Kami. Saupama narurut, tangtu maranehna diangkat jadi umat Kami, Kami jadi Allah maranehna. 5 Jangji Kami anu diikrarkeun ka karuhun maranehna, nya eta rek mere tanah anu subur makmur, anu ayeuna dicicingan ku maranehna, ku Kami baris dilaksanakeun." Piunjuk kaula, "Saleresna kitu, GUSTI." 6 PANGERAN ngadawuh deui, "Uarkeun timbalan Kami ka nu caricing di kota-kota tanah Yuda jeung di jalan-jalan Yerusalem, uarkeun yen kudu ngadarenge jeung narurut kana eta sarat-sarat perjangjian. 7 Waktu karuhunna dibawa budal ti Mesir, ku Kami geus diomat-omatan pisan yen kudu narurut. Tur Kami ngomat-ngomatan teh nepi ka kiwari pisan. 42
Yeremia 11.8-14 8 Tapi maranehna teu ngadarenge, teu narurut, malah tetep baredegong jeung jarahat kawas bareto. Dititah tigin kana perjangjian teh ngan nolak bae. Nya ku Kami dihukum, sapuk jeung eusi eta perjangjian." 9 Timbalana-Na deui ka kaula, "Urang Yuda jeung urang Yerusalem geus sakait ngaralawan ka Kami. 10 Maranehna marigawe dosa anu baheula dipigawe ku karuhunna, nolak kana pituduh Kami, ngabarakti ka allah-allah sejen. Nya Israil, nya Yuda, geus miceun perjangjian anu ku Kami diayakeun jeung karuhunna. 11 Ku sabab eta ayeuna Kami, PANGERAN, mere nyaho, yen Kami rek numpes maranehna sarta moal aya anu bisa luput. Saupama maranehna sasambat marenta tulung, moal didangu. 12 Urang Yuda jeung urang Yerusalem engke sasambat marenta tulungna teh ka allah-allah sejen anu ku maranehna biasa dikurbanan. Geus tangtu eta aallahan-aallahanana teh moal bisaeun nulungan maranehna lamun eta kacilakaan geus datang. 13 Aallahan urang Yuda kacida lobana, loba pisan saperti kotana. Ari di urang Yerusalem mah anu loba teh altar paranti ngurban ka Dewa Baal anu pikagirukeun tea, lobana sarua jeung jalan di eta kota. 14 Yermia, eta jelema-jelema ku maneh ulah dipangnedakeun ka Kami, ulah dibelaan. 43
Yeremia 11.15-20 Lamun maranehna sasambat marenta pitulung Kami pedah keur kasusahan, moal didenge." 15 Timbalana-Na deui, "Umat kanyaah Kami teh geus doraka. Jadi naon deui hakna di Bait Kami? Naha ari balahi teh bisa dicegah ku nadar jeung ngurbankeun sato? Naha nadar jeung kurban teh bisa ngayakeun kasenangan? 16 Tadina mah maranehna disebutna ku Kami teh tangkal jetun anu gomplok tur buahna leubeut. Tapi ayeuna mah ku Kami daunna rek diduruk, dahan-dahanna arek dipeunggas-peunggaskeun, sarta sorana gumuruh lir guludug. 17 Israil jeung Yuda geus dipelak ku Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa. Ayeuna ku Kami rek ditarajang ku balahi. Salah maranehna keneh, geus ngajengkelkeun ka Kami, ngalurban ka Dewa Baal." 18 PANGERAN ngawartosan yen aya musuh-musuh anu ngarah ka kaula. 19 Ari kaula kawas anak domba, teu curiga naon-naon ditungtun arek dipeuncit teh, teu terang yen keur diarah. Padahal maranehna geus sakait, aromongna, "Eta tangkal urang tuar meungpeung seger keneh! Urang paehan eta jelema teh, sing ulah aya anu inget-inget acan!" 20 Kaula neneda, "Nun PANGERAN Nu Maha Kawasa, Gusti teh hakim nu adil, anu 44
Yeremia 11.21-12.3 nguji pikiran sareng hate manusa. Abdi nyanggakeun ieu perkawis kana panangan Gusti. Abdi hoyong ningal maranehna ku Gusti dibales." 21 Anu rek maehan kaula teh urang Anatot. Carek maranehna, lamun kaula masih nguar-nguarkeun pangandika PANGERAN, moal teu dipaehan. 22 Ku sabab eta PANGERAN Nu Maha Kawasa ngandika, "Eta jelema-jelema tangtu ku Kami dihukum. Nu ngarora sina paraeh di medan perang, anak-anakna sina paraeh ku kalaparan. 23 Kami geus nangtukeun hiji waktu, urang Anatot ku Kami rek ditarajang ku balahi. Ana balahina geus datang, maranehna moal aya anu nyesa." 12 1 "Nun PANGERAN, upami abdi ngadu ka Gusti, tangtos Gusti anu leres. Nanging ayeuna abdi gaduh piunjuk, seja tumaros perkawis kaadilan. Naon margina anu jarahat baleunghar? Naon margina anu teu jalujur harasil maksud? 2 Ibarat tangkal, maranehna ku Gusti dipelak, alakaran sareng baruahan. Gusti ku maranehanana sering disebat-sebat, padahal hatena mah ka Gusti teh api lain. 3 Gusti uninga ka abdi, kumaha lampah abdi, sareng kumaha nyaahna abdi ka Gusti. Mugi eta jalmi-jalmi ku Gusti digusur, sapertos 45
Yeremia 12.4-10 domba anu bade dipeuncit, dijaga dongkap ka dipeuncitna. 4 Bade sabaraha pilamieunana ieu tanah disina garingna? Bade sabaraha lamina jukut-jukut di pangangonan jadi perang? Manuk sareng sasatoan pararaeh, lantaran kajahatan bangsa abdi, anu ngaromong, Moal uningaeun Allah teh kana kalakuan urang." 5 Timbalan PANGERAN, "Yermia, lamun balap jeung jelema maneh geus cape, komo lamun balap jeung kuda. Lamun di jero kota geus ngarasa hariwang, komo lamun di leuweung sisi Walungan Yordan. 6 Dulur-dulur jeung baraya-baraya maneh hianat, ka maneh rek nyilakakeun. Sanajan ka maneh alus ngomongna, maneh ulah percaya." 7 PANGERAN nimbalan, "Israil ku Kami geus ditinggalkeun. Anu bareto ku Kami dipilih, ayeuna dipiceun. Anu bareto dipikanyaah, ayeuna rek diselehkeun ka musuhna. 8 Eta umat pilihan Kami teh ngalawan ka Kami, mani kawas singa di leuweung, ka Kami wani tinggalaur, nu matak Kami teh ijid. 9 Umat pilihan Kami teh sina jadi kawas manuk anu dibintihan ku heulang-heulang ti kenca ti katuhu. Sakalian kumpulkeun sato-sato galak, sina marilu ngarecah awakna. 10 Loba pangereh-pangereh urang asing anu ngaruksak kebon anggur Kami. Kebon Kami 46
Yeremia 12.11-16 ku maranehna dilaleyekan; tanah Kami anu alus ku maranehna dijadikeun gurun keusik. 11 Ku maranehna dijadikeun tanah gundul, jadi tanah pikasediheun hareupeun Kami. Sakuliahna geus jadi gurun keusik, taya anu malire. 12 Pada ngaranjah ku jalma-jalma anu holna ti peuntaseun gurun keusik di pagunungan. Sakuliahna ku Kami dibasmi ku perang, taya jalma anu hirupna aman di dinya. 13 Umat Kami melak gandum, nu kaala jukut. Digarawe hese cape, taya beubeunanganana. Pepelakanana ku Kami diruksak, bakating Kami jengkel kabina-bina." 14 PANGERAN nimbalan, "Kami aya dawuhkeuneun ka tatangga urang Israil, anu geus ngaruksak tanah pusaka ti Kami ka urang Israil. Eta jelema-jelema anu jarahat teh ku Kami baris dipiceun ti nagara-nagarana, kawas ngarabut pepelakan; ari Yuda ku Kami baris dileupaskeun tina genggeman maranehanana. 15 Tapi sanggeusna dipiceun, ku Kami rek dipikarunya deui. Unggal bangsa ku Kami baris dipulangkeun deui ka lemah caina, ka nagarana masing-masing. 16 Upama daraekeun narima kapercayaan anu dianut ku umat Kami kalawan satemenna, sarta sumpah, Demi Allah anu jumeneng cara maranehna tadina ngajar umat Kami, sumpah demi Dewa Baal maranehna oge 47
48 Yeremia 12.17-13.10 bakal diangkat jadi umat Kami, sarta hirupna bakal sarenang. 17 Sabalikna upama aya bangsa anu embung nurut, ku Kami tangtu dirabut jeung dibasmi nepi ka beak. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 13 1 Timbalan PANGERAN ka kaula, "Maneh kudu meuli sarung pondok tina lawon linen, tuluy pake, tapi ulah dicelubkeun kana cai." 2 Seug kaula meuli sarung pondok, tuluy dipake. 3 Ti dinya PANGERAN nimbalan deui, dawuhana-Na, 4 "Maneh kudu ka Walungan Eprat, eta sarung pondok sumputkeun di ditu dina sela-sela batu cadas." 5 Bral kaula indit, sarung pondok teh disumputkeun di sisi Walungan Eprat. 6 Heuleut sawatara poe ku PANGERAN dipiwarang ka ditu deui nyokot eta sarung pondok. 7 Kaula indit, sarta sanggeus nepi ka enggon nyumputkeunana, geuning eta sarung teh geus bobo, moal bisa dipake deui. 8 PANGERAN ngadawuh deui, dawuhana-Na, 9 "Nya cara kitu Yuda jeung Yerusalem anu kamagungan teh engke ku Kami diruksak. 10 Eta umat anu jarahat teh arembungeun ngagugu ka Kami. Tetep bae warangkelang, jeung ngabarakti sarta nyarembah ka
Yeremia 13.11-16 allah-allah sejen. Ku sabab kitu maranehna pijadieun saperti eta sarung anu geus teu bisa dipake deui. 11 Niat Kami tadina, urang Israil jeung urang Yuda teh sina pageuh meulit ka Kami, sakumaha sarung pageuh meulit kana cangkeng, sina jadi umat Kami, sangkan jenengan Kami dipuji jeung dihormat. Tapi maranehanana teu narurut bae." 12 Allah PANGERAN nimbalan ka kaula, "Yermia, urang Israil kudu dititah ngareusian tahang-tahang ku cianggur. Tangtu engke ngajarawabna teh memang ge nyaho, tahang anggur mah kudu dieusian ku cianggur. 13 Ku maneh kudu dijawab yen: jalma-jalma eusi ieu tanah, nya eta raja-raja turunan Daud, imam-imam, nabi-nabi jeung sakabeh urang Yerusalem, ku PANGERAN, nya ku Kami, rek didedetan ku cianggur datang ka marabok. 14 Geus kitu, boh nu geus karolot, boh nu ngarora keneh, kabeh ku Kami rek diadukumbangkeun pada baturna, kawas tahang-tahang anggur dibentur-benturkeun. Kami moal rek karunya, moal rek watir, moal nyaah-nyaah, kabeh ge rek disina paraeh." 15 Kitu timbalan PANGERAN, eh urang Israil! Ulah arangkuh, rendahkeun diri, sing ngadenge ka Mantenna. 16 Sing hormat ka PANGERAN, Allah aranjeun, bisi Mantenna kaburu nurunkeun 49
50 Yeremia 13.17-23 poek, nepi ka aranjeun titarajong di gunung- gunung, memeh cahaya harepan aranjeun ku Mantenna dirobah jadi poek mongkleng. 17 Lamun aranjeun teu ngagarugu, kaula anu bati ceurik bari nyumput, nalangsa ku kaangkuhan aranjeun, kaula anu bati ceurik balilihan banjir cipanon, nyeungceurikan umat PANGERAN ditawan ka pangbuangan. 18 Timbalan PANGERAN ka kaula, "Bejakeun ka raja jeung ka indungna, turun kituh tina tahta, sabab makutana anu mulya geus copot tina sirahna. 19 Kota-kota pakidulan nagri Yuda geus dikepung, nepi ka euweuh nu bisa kaluar ti dinya. Urang Yuda kabeh geus dibawa ka tempat buangan." 20 Duh Yerusalem, tuh musuh anjeun geus murubul ti tebeh kaler! Di mana ayeuna rahayat anu dipercayakeun ka anjeun, anu jadi kaagulan anjeun? 21 Kumaha pibasaeun anjeun upama geus ditarajang nepi ka eleh ku bangsa anu ku anjeun disangka sobat? Anjeun ngan kari nandangan kanyeri, lir awewe nu rek ngajuru. 22 Mun ceuk anjeun ku naon nu matak anjeun ngarandapan ieu kabeh ku naon pakean anjeun rangsak sarta anjeun dirangsadan nya lantaran dosa anjeun anu sakitu dorakana. 23 Bisaeun jalma kulit hideung ngaganti warna kulitna, atawa maung tutul ngarobah tarotolna? Upama eta bisa, kakara anjeun
Yeremia 13.24-14.3 oge, anu geus tuman kana kajahatan, bisa diajar migawe nu bener. 24 Anjeun ku PANGERAN bakal dipabalencarkeun kawas jarami ditebak ku angin ti gurun keusik. 25 Kitu pinasibeun anjeun, dawuhan PANGERAN. Kitu dipastikeunana ku Mantenna, lantaran anjeun geus mopohokeun ka Mantenna tuluy percaya ka allah palsu. 26 Aranjeun bakal tembong wiwirang, sabab bakal ditaranjangan ku PANGERAN ku manten. 27 Kalakuan anjeun anu sakitu najisna teh ku Mantenna katingali. Katingalieun yen di pasir-pasir, di tegalan-tegalan, anjeun muru-muru brahala, kawas lalaki anu kaedanan ku pamajikan batur, atawa kawas kuda lapar ku bikang. Eh urang Yerusalem, cilaka aranjeun! Iraha aranjeun rek beresih teh? 14 1 PANGERAN nimbalan ka kaula yen bakal aya halodo kacida tarikna. Timbalana-Na, 2 "Nagri Yuda nguyung, kota-kotana aralum, jalma-jalma ngagaloler dina taneuh bawaning prihatin. Yerusalem sasambat menta tulung. 3 Nu baleunghar nitahan para badega ngarala cai ka sumur. Tapi baralikna ngan marawa wadah kosong, kabeh sumur euweuh caian. Bati narungkupan beungeut ku sabab bingung baluweng. 51
Yeremia 14.4-10 4 Hujan henteu turun-turun, taneuh mani garing, nu tarani garering pikir, bati narungkupan beungeut. 5 Di sampalan, indung uncal ninggalkeun anakna anu kakara borojol, lantaran geus euweuh jukut. 6 Kalde leuweung narangtung di pasir-pasir, ambekanana ngarongsog kawas ajag, panonna careuleuyeu, geus lila henteu manggih-manggih jukut. 7 Umat Kami sasambat, pokna, Leres ieu teh balukar dosa abdi sadaya. Sanaos kitu, nun PANGERAN, tulungan, kapan Gusti parantos jangji. Abdi-abdi rumaos doraka, sering pisan mungkur ti Gusti. 8 Harepan Israil mung ka Gusti, mung Gusti anu sok nyalametkeun tina balahi. Nanging ku naon Gusti teh di ieu tanah bet sapertos urang asing bae, lir nu nyaba mung ngadon kulem sawengi. 9 Ku naon sapertos anu bingung, lir prajurit anu teu bisa bebela? Tangtos Gusti kersa nyarengan. Kapan abdi-abdi teh umat kagungan, mugi ulah ditilarkeun." 10 Kieu timbalan PANGERAN hal eta umat, "Karesep maranehna ngalantur jauh ti Kami, ngalantrah sakarep-karep. Kami teu resep. Kami inget kana sagala kalakuanana anu goreng. Ku lantaran dosana tea ku Kami arek dihukum." 52
53 Yeremia 14.11-15 11 Timbalan PANGERAN ka kaula, "Eta umat ku maneh ulah dipangnedakeun ka Kami. 12 Sanajan marenta tulung dibarung ku paruasa, ku Kami moal dikabul. Malah sanajan nepi ka marere kurban, boh kurban beuleuman boh kurban gandum, ku Kami moal ditarima. Anggur rek ditumpes ku perang, ku kalaparan jeung ku panyakit." 13 Piunjuk kaula, "Nun PANGERAN Nu Maha Kawasa, kapan Gusti ge uninga, kumaha saur nabi-nabi ka eta umat, nya eta di dieu moal aya perang, moal aya kalaparan, margi salaurna Gusti parantos jangji yen nu bade kasorang teh taya sanes kajabi ti aman kerta." 14 Tapi waler PANGERAN, "Eta nabi-nabi ngabarohong bari mamawa ngaran Kami. Kami mah henteu ngutus maranehanana, henteu nitah nanaon, sakecap ge Kami henteu nitip timbalan atawa parentah. Sagala tetenjoan anu diwejangkeun ku maranehna lain ti Kami. Sagala pangramalna taya hartina, ngan jijieunanana bae. 15 Kami mere nyaho rek dikumahakeun engke ku Kami, eta nabi-nabi anu lain utusan Kami, tapi ari wewejang mamawa ngaran Kami, anu majarkeun di ieu tanah moal aya perang jeung moal aya kalaparan. Maranehna ku Kami rek dibasmi ku perang jeung kalaparan.
Yeremia 14.16-21 16 Rahayat anu ku maranehna dibere piwejang ge rek dibasmi cara kitu keneh. Bangke-bangkena bakal dialung-alungkeun ka jalan-jalan di Yerusalem, moal aya anu ngubur. Pasti eta balahi teh narajang ka maranehna saanak pamajikan, awewe lalaki. Kajahatanana ka Kami kudu dibayar." 17 PANGERAN miwarang ka kaula ngutarakeun kanalangsaan ka maranehna, "Kaula cipruk ku cipanon, ceurik beurang peuting, nyeungceurikan bangsa anu keur payah, raheut jero kacida. 18 Waktu kaula kaluar ka tegal-tegal, kaula nenjo mayit-mayit tingjolopong urut diamuk ku perang, waktu kaula asup ka kota-kota, kaula nenjo jalma-jalma geus meh paraeh ku kalaparan. Imam-imam jeung nabi-nabi ngajaralankeun tugasna bari teu nyaraho naon anu dilampahkeun." 19 "Nun PANGERAN, naha urang Yuda ku Gusti dipiceun sama sakali? Naha leres Gusti cua ka urang Sion? Ku naon abdi-abdi sakieu disiksana, dugi ka samar kana menyat deui. Hoyong kerta hoyong aman, anu buktos sanes anu matak senang. Hoyong cageur, anggur dongkap nu pikasieuneun. 20 Abdi-abdi parantos dosa, nun PANGERAN. Rumaos tur diangken pisan, boh dosa abdi-abdi, boh dosa karuhun. 21 Mugi emut kana jangji, abdi-abdi ulah dipidamel hinakeuneun, Yerusalem ulah 54
Yeremia 14.22-15.3 dipidamel rendahkeuneun, margi eta teh tempat tahta Gusti anu mulya. Perjangjian Gusti sareng abdi-abdi ulah dibatalkeun. 22 Brahala bangsa-bangsa, taya hiji nu tiasa nurunkeun hujan. Langit oge teu tiasa sorangan nurunkeun hujan. Mung Gusti nu jadi harepan, nun PANGERAN, Allah abdi sadaya, reh eta sadayana beh Gusti nu midamelna." 15 1 Geus kitu PANGERAN nimbalan ka kaula, "Sanajan upama Musa jeung Samuel narangtung di dieu mangmentakeun sangkan eta jelema-jelema ku Kami dipikarunya, Kami tetep moal ngarunyaan. Usir eta jelema-jelema teh, sina aringkah ti hareupeun Kami. 2 Upama naranyakeun ka maneh ka mana kudu indit, bejakeun ieu timbalan Kami, Nu baris paraeh ku panyakit, nya disamber ku panyakit! Nu baris paraeh ku perang, nya disamber ku perang! Nu baris paraeh ku kalaparan, nya disamber ku kalaparan! Nu baris ditawan jadi jalma buangan, nya digiring ka pangbuangan! 3 Kami, PANGERAN, geus nangtukeun, maranehna baris ditarajang ku opat rupa kajadian anu hebat. Nya eta: sina paraeh ku perang; bangke-bangkena sina digalusuran ku anjing, sina diharakanan ku manuk, sesana dileglegan ku sato-sato galak. 55
Yeremia 15.4-9 4 Jalma-jalma sakuliah jagat ku Kami rek disina galimir narenjo hal maranehanana. Eta teh ku sabab kalakuan Hiskia bin Menase di Yerusalem, basa manehna jadi raja di nagri Yuda." 5 Timbalan PANGERAN, "Cik saha nu rek karunya ka maraneh, urang Yerusalem? Saha nu rek mangnalangsakeun? Saha nu rek eureun heula merlukeun nanya ka maraneh salamet henteuna? 6 Maraneh geus miceun Kami, nukangan Kami, jadi Kami ngangkat leungeun, rek ngajejewet maraneh, sabab Kami geus bosen nahan amarah. 7 Maraneh, di saban kota di ieu tanah, ku Kami rek dijieun saperti jarami katebak angin. Najan maraneh teh umat Kami, mo burung dibasmi. Anak maraneh rek ditumpes, lantaran maraneh teu eureun-eureun doraka. 8 Tanah maraneh sina loba randa, leuwih loba ti batan keusik basisir. Barudak ngora keur meumeujeuhna, arek dibasmi, indungna sina naralangsa. Ku Kami rek didadak ditinggang ku karupek jeung kareuwas. 9 Indung nu kauculan ku anak tujuh ngelepek kapiuhan, ambekanana ngahanju. Poena anu bengras jadi reueuk poek, kaayaanana nya hina nya gering pikir. Sesana anu harirup keneh sina beak ditumpes ku musuh. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 56
Yeremia 15.10-15 10 Diri abdi kacida apesna! Kanggo naon pun biang ngajurukeun abdi ka dunya? Di ieu tanah, abdi dugi ka kedah cekcok sareng pacental-cental sareng unggal jalmi. Abdi tara ngahutangkeun artos, ngahutang ge tara, nanging pada nyumpahan ku unggal jalmi. 11 Nun PANGERAN, upami leres abdi ngabdi ka Gusti teh henteu saregep, sareng upami leres abdi henteu ngabela perkara musuh di payuneun Gusti waktos maranehna kenging bahla sareng kasesah, mugi eta panyapa jalmi-jalmi teh sing teurak ka abdi. 12 (Saurang ge moal aya anu tiasa minggeskeun beusi, komo beusi ti tatar kaler anu dicampur ku parunggu.) 13 Timbalan PANGERAN ka kaula, "Kami rek nitah musuh sina ngunjal harta banda jeung kakayaan umat Kami, jadi hukuman ku tina dosana anu dipigawe di sakuliah ieu tanah. 14 Jelema-jelemana rek disina jaradi badega musuh-musuhna di hiji tanah anu ku maranehna can kanyahoan kaayaanana, sabab amarah Kami ngagugudag lir seuneu, sina ngahuru ka maranehna salalawasna." 15 Piunjuk kaula, "Nun PANGERAN, Gusti langkung uninga, mugi emut ka abdi. Tulungan abdi. Abdi hayang ngabales ka jelema-jelema anu niat nyilakakeun. Ulah disabaran eta teh ku Gusti, sangkan ulah kantos hasil maksudna maehan ka abdi. Sing 57
58 Yeremia 15.16-20 emut, abdi dugi ka dihihina kieu teh ku margi ngemban pangersa Gusti. 16 Gusti maparin timbalan ka abdi, tiap kecap ku abdi diregepkeun. Nun PANGERAN, Allah Nu Maha Kawasa, diri abdi kagungan Gusti, kitu anu mawi hate abdi dieusi ku dawuhan-dawuhan Gusti teh ngaraos bingah sareng bagja. 17 Abdi tara pangangguran ruang-riung senang-senang sempal guyon sareng nu sanes. Ku margi tumut kana timbalan, hirup teh mencil nyorangan, jadi purah nadahan bendu. 18 Ku naon abdi teh mung sangsara bae? Ku naon raheut abdi henteu tiasa diubaran, henteu cageur-cageur? Kutan Gusti teh bade nguciwakeun ka abdi, sapertos walungan anu saat dina usum katiga?" 19 PANGERAN ngawaler, "Lamun maneh hayang balik, ku Kami tangtu dibalikkeun deui, jadi deui abdi Kami. Lamun maneh teu nguar-nguar deui omong kosong, sabalikna anggur nguarkeun amanat anu eusina munel, tangtu dijadikeun deui nabi Kami. Eta jalma-jalma tangtu daratang deui ka maneh, jadi maneh teu perlu ngadatangan. 20 Pikeun nyanghareupan maranehna, maneh ku Kami rek dijadikeun lir kuta tembaga anu wedel. Maranehna tangtu nempuh, tapi ka maneh moal aya nu kuat
Yeremia 15.21-16.6 ngelehkeun. Tangtu maneh disarengan ku Kami, diraksa sangkan salamet. 21 Tangtu ku Kami diluputkeun tina kakawasaan jelema-jelema anu nya jarahat nya tarelenges. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 16 1 PANGERAN ngadawuh deui ka kaula, dawuhana-Na, 2 "Di tempat anu kieu maneh ulah kawin, ulah boga anak. 3 Kami mere nyaho pikumahaeun nasibna barudak anu dijurukeun di dieu kitu deui indung bapana. 4 Maranehna bakal paraeh ku panyakit anu kacida jahatna, tur moal aya anu nyaleungceurikan, moal aya anu nguburkeun. Bangke-bangkena bakal tingtarumpuk kawas gemuk taneuh. Paraehna ku perang atawa ku kalaparan, bangke-bangkena bakal diharakanan ku manuk jeung ku sato-sato galak. 5 Maneh ulah ngasupan imah anu jelemana keur kasungkawaan. Ulah rek milu mangnalangsakeun saha-saha. Kami moal rek maparin deui katengtreman, moal rek mikanyaah atawa mikarunya deui. 6 Boh nu baleunghar boh nu mariskin, bakal paraeh di ieu tanah, tapi moal aya nu ngubur, moal aya nu nalangsa. Moal aya anu nurihan maneh atawa ngagundulan maneh tandaning sungkawa. 59
Yeremia 16.7-11 7 Ka nu ditinggalkeun ku jalma kadeudeuh oge, moal aya anu daratang geusan ngariung dahar jeung nginum tandaning milu bela sungkawa. Malah ka nu ditinggalkeun paeh ku indung atawa ku bapa oge, moal aya saurang-urang acan anu milu prihatin. 8 Ulah asup ka imah jelema anu keur hajat. Ulah milu dahar atawa nginum. 9 Regepkeun ieu anu rek diandikakeun ku Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allahna Israil. Sora-sora gumbira, sora-sora suka, ku Kami arek dibungkem, kitu deui sora-sora bagja di nu kawinan. Kaayaan kitu bakal kasaksian ku jelema-jelema anu kiwari harirup keneh di dieu. 10 Di mana ieu pangandika ku maneh geus diuarkeun ka maranehanana, tangtu maranehanana naranyakeun naon sababna Kami nangtukeun baris ngahukum maranehanana sakitu kerasna. Tangtu maranehanana naranyakeun kajahatan naon, kasalahan naon jeung dosa naon anu ku maranehna geus dipake ngalawan ka PANGERAN Allahna. 11 Bejakeun kieu kituh pangandika PANGERAN: Karuhun maraneh geus murtad ti Kami tuluy nyarembah jeung ngabarakti ka allah-allah palsu. Geus nyalingkir ti Kami, teu narurut kana piwuruk Kami. 60
Yeremia 16.12-18 12 Tapi maraneh mah leuwih jahat ti batan karuhun, kabeh warangkelang, daroraka, boro-boro anut ka Kami. 13 Ku sabab kitu maraneh ku Kami rek dipeclengkeun ka hiji tanah anu tacan pisan kanyahoan boh ku maraneh, boh ku karuhun maraneh. Di ditu maraneh bakal ngawula ka allah-allah sejen, beurang peuting, sarta Kami moal rek mikawatir." 14 Timbalan PANGERAN, "Engke aya mangsana jalma-jalma moal deui sumpah demi Kami Allah nu jumeneng, anu ngaluarkeun urang Israil ti tanah Mesir. 15 Engke mah sumpahna teh demi Kami Allah nu jumeneng, anu ngaluarkeun urang Israil ti tanah di tatar kaler, jeung ti sakabeh nagara tempatna dipabalencarkeun. Maranehna ku Kami rek dipulangkeun ka nagrina sorangan, ka tanah anu ku Kami geus dibikeun ka karuhunna. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 16 PANGERAN nimbalan, "Kami rek ngadatangkeun pamayang masing rea, sina newakan eta jelema-jelema. Arek ngajurung paninggaran masing rea, sina moro maranehanana ti saban gunung, ti unggal pasir jeung tina sela-sela batu cadas. 17 Sagala lampahna ku Kami katingali. Moal aya nu kaalingan ti Kami; dosa-dosana moal ngiles tina paningali Kami. 18 Dosa jeung kajahatanana rek dikudukeun dibayar dua tikel, lantaran geus ngarurujit 61
Yeremia 16.19-17.3 tanah Kami ku arca-arca anu teu nyawaan kawas mayit, dirurujit deui ku allah-allah anu paralsu." 19 Nun PANGERAN, mung Gusti bae anu ngaraksa sareng maparin kakiatan ka abdi, anu sok nulung ka abdi dina waktos kasesahan. Bangsa-bangsa ti satungtung bumi bakal darongkap ka Gusti bari arunjukan, "Kagaduh karuhun abdi-abdi mah taya sanes kajabi ti allah-allah anu paralsu, arca-arca anu teu aya paedahna. 20 Naha tiasa manusa nyieun allah-allah keur sembaheunana sorangan? Sanes ge Allah upami tiasa dijieun mah." 21 "Ku sabab eta," timbalan PANGERAN, "ayeuna jeung keur salalawasna bangsa- bangsa ku Kami rek diebrehan kakawasaan jeung kakuatan Kami; sina nyaraho yen Kami teh PANGERAN." 17 1 PANGERAN nimbalan, "Eh urang Yuda, dosa maneh ditulis ku peso pangot, diukir di jero hate maneh ku congo inten, jeung diukir di unggal pojok altar-altar maraneh. 2 Maraneh ngabarakti dina eta altar-altar jeung di unggal handapeun tangkal anu ngarunggunuk anu dipasangan lambang- lambang Dewi Asera, di saban puncak pasir, 3 jeung di gunung-gunung di luar kota. Kami rek ngersakeun harta banda jeung kakayaan 62
Yeremia 17.4-10 maraneh dikunjal ku musuh-musuh, tina sabab sagala dosa anu ku maraneh dipigawe. 4 Maraneh kapaksa kudu ngalesotkeun tanah pusaka ti Kami, sarta maraneh ku Kami rek dijadikeun badega musuh di hiji tanah anu maraneh acan nyaraho sagala rupana, sabab amarah Kami ngagugudag lir seuneu, muntab-muntab salawasna." 5 PANGERAN nimbalan, "Kami tangtu nyumpahan ka jelema anu murtad ti Kami, anu ngandelna ka manusa, muntang kana kakuatan manusa anu henteu langgeng. 6 Jelema kitu ibarat rungkun di gurun keusik, anu jadi di tanah gundul nu garing, dina taneuh anu ngandung uyah, moal aya nu jadi, dirina moal pisan manggih kagenahan. 7 Kami tangtu ngaberkahan ka jelema anu muntang ka Kami. 8 Jelema kitu ibarat tangkal sisi susukan, akarna nyodor ka cai, teu rempan ku panas poe, daunna tetep seger harejo. Teu salempang ku euweuh hujan, angger bae buahan. 9 Saha nu ngarti kana hate manusa? Pinuh ku tipu daya, taya papadana; hese dicageurkeunana, geus kacida parnana. 10 Kami, PANGERAN, waspada kana eusining pikiran, hate manusa ku Kami kauji. Unggal jelema ku Kami dibales nurutkeun lampah hirupna, satimpal jeung kalakuanana." 63
Yeremia 17.11-18 11 Anu nyokot bati ku jalan teu jujur, ibarat kasintu nyileungleuman endog batur. Dina umur hahadena, kakayaanana baris musna, dina tungtungna mah jadi nu burung. 12 Gedong suci urang lir ibarat tahta mulya, ngajenggleng di luhur gunung ti baheula mula. 13 Nun PANGERAN, Gusti teh pamuntangan Israil, sugri nu murtad ti Gusti bakal narandangan kaera. Sadayana bakal musna, sapertos ngaran nu ditulis dina lebu, lantaran naringgalkeun Gusti, nu jumeneng PANGERAN, sumber cai anu seger. 14 Cageurkeun abdi nun PANGERAN, tinangtos cageur. Salametkeun abdi, tinangtos salamet. Nya Gusti nyalira nu ku abdi dimulyakeun! 15 Sanggem jalmi-jalmi ka abdi, "Mana buktina ancaman-ancaman PANGERAN ka urang teh? Coba sina dibuktikeun ayeuna!" 16 Nanging, nun PANGERAN, abdi tara maksa ka Gusti supados maranehna ditinggang ku balahi; abdi henteu ngadoakeun supados maranehna katarajang susah. Gusti ge uninga yen kitu; Gusti nu langkung uninga kana sagala pisanggem abdi. 17 Gusti mugi ulah matak pikareuwaseun ka abdi, margi Gusti teh tempat panyalindungan abdi anu aman dina waktos aya bahaya. 18 Mugi jalmi-jalmi anu nyangsara ka abdi teh sina mareunang kaera, sawangsulna 64
Yeremia 17.19-24 abdi mah ulah dikitukeun, nun PANGERAN. Mugi maranehanana dipinuhan ku kasieun, sawangsulna abdi mah ulah mendak pikasieuneun. Tinggang maranehna ku balahi, sasaak dugi ka rangsak. 19 PANGERAN nimbalan ka kaula, "Yermia, umumkeun ieu timbalan Kami di lawang Gapura Rahayat, paranti raja-raja Yuda kaluar asup kota; tas ti dinya maneh kudu ka gapura-gapura Yerusalem anu lianna. 20 Bejakeun ka raja-raja jeung ka sakabeh urang Yuda, kitu deui ka sakur anu caricing di Yerusalem, anu sok laliwat ka eta gapura-gapura, kudu darengekeun anu ku Kami rek ditimbalkeun. 21 Bejakeun yen lamun maranehna nyaah keneh kana hirupna, ari dina poe Sabat ulah ngangkat barang naon bae; ngaliwat ka gapura-gapura Yerusalem teu meunang babawaan naon-naon, 22 atawa mawa naon bae kaluar ti imah. Cindekna dina poe Sabat mah teu meunang gawe naon-naon. Kudu diingetkeun, poe Sabat teh poe suci, sakumaha anu ku Kami geus ditimbalkeun ka karuhunna. 23 Ngan bae karuhunna henteu daraek ngadenge ka Kami, henteu daek mirosea. Sabalikna, warangkelang, ka Kami teu daraekeun nurut, teu daraekeun dipapatahan. 24 Bejakeun ka eta jelema-jelema, kudu nurut kituh kana sagala parentah Kami. Dina 65
66 Yeremia 17.25-27 poe Sabat teu meunang mawa momot nanaon ari ngaliwat gapura-gapura ieu kota. Kudu nganyahokeun yen poe Sabat teh poe suci, sama sakali teu meunang dipake digawe. 25 Upama narurut, engke raja-raja jeung para pangeran bakal arasup ngaliwat ka gapura-gapura Yerusalem, tur jeung kakawasaan anu sarua jeung kakawasaan jaman karajaan Daud. Maranehna bareng jeung rahayat Yuda jeung rahayat Yerusalem bakal arak-arakan tarumpak kareta jeung kuda, sarta kota Yerusalem salawasna bakal gegek pangeusina. 26 Jelema-jelema ti kota-kota tanah Yuda jeung ti desa-desa sakurilingeun Yerusalem bakal daratang; daratangna ti wewengkon tanah Binyamin, ti suku-suku pasir jeung gunung-gunung, jeung ti pakidulan tanah Yuda, bari marawa pikurbaneun ka Bait Kami, kurban beuleuman, kurban peuncitan, kurban gandum jeung menyan, kitu deui kurban panarima. 27 Tapi kitu soteh lamun maranehna narurut ka Kami, jeung nganyarahokeun yen poe Sabat teh poe suci. Dina poe eta maranehna ari ngalaliwat ka gapura-gapura kota Yerusalem teu meunang mawa momotan naon-naon. Lamun teu kitu, gapura-gapura Yerusalem tangtu ku Kami diduruk. Karaton- karaton di Yerusalem arek dihuru, seuneuna moal aya nu bisa mareuman."
Yeremia 18.1-11 18 1 PANGERAN nimbalan ka kaula, 2 "Maneh kudu indit ka imah panjunan, Kami rek mere timbalan di dinya." 3 Bral kaula indit. Ki panjunan kasampak keur barangjieun dina pamuteranana. 4 Ana hiji wadah geus ngabangun tapi bangunna kurang bener, taneuh lempungna dibangun deui dijieun wadah naon bae. 5 Timbalan PANGERAN ka kaula, 6 "Lain bisa Kami oge kua-kieu ka maraneh, urang Israil, kawas eta panjunan kana taneuh lempung? Maraneh dina dampal leungeun Kami lir ibarat taneuh lempung dina dampal leungeun panjunan. 7 Najan Kami dina hiji waktu geus ngandika rek ngarabut, ngaburak-barik, atawa ngagempur hiji bangsa atawa karajaan, 8 tapi upama eta bangsa teh tobat, eureun tina lampahna nu jahat, eta pangandika Kami moal dilaksanakeun. 9 Nya kitu deui hiji bangsa atawa karajaan anu geus disebut ku Kami rek dipelak atawa diadegkeun, 10 tapi upama eta bangsa teu nurut ka Kami sarta migawe kagorengan, Kami moal tulus ngabuktikeun eta pangandika. 11 Jadi bejakeun ayeuna ka urang Yuda jeung urang Yerusalem yen Kami keur nyieun rarancang pikeun ngalawan maranehna sarta geus sadia pikeun ngahukumna. Titah, maranehna kudu eureun tina cara hirup anu 67
68 Yeremia 18.12-18 pinuh ku dosa, kudu ngomean kalakuan jeung lampahna. 12 Tangtu ku maranehna dijarawab kieu, Ah, keur naon tobat! Mending kieu cara ayeuna, bedegong, goreng, kuma kahayang." 13 PANGERAN nimbalan, "Tanyakeun ka unggal bangsa, naha geus kungsi kajadian hal nu saperti kitu? Urang Israil geus nyarieun kalakuan anu pohara parnana! 14 Cik ari poponclot-poponclot karang di Gunung Libanon kungsi henteu katutup ku salju? Jeung walungan ti eta gunung, anu caina nyecep tiis, naha kungsi saat? 15 Tapi umat Kami mah nepi ka paroho ka Kami, ngararukus ka brahala-brahala. Maranehna geus titarajong di jalan nu disorangna, teu nuturkeun deui jalan heubeul anu bener, nu dituturkeunana teh jalan anu teu make tetenger. 16 Ieu nagri ku maranehanana geus dijieun tempat anu pikasieuneun sarta jadi bahan pamoyok. Sakur anu ngaliwat ka dinya, tingraranjug ku tetenjoanana, garogodeg mangherankeun. 17 Umat Kami rek disina paburisat hareupeun musuh-musuhna, lir kekebul katebak angin ti wetan. Ku Kami rek ditonggongan; lamun balahina geus datang, maranehna moal ditulungan." 18 Geus kitu jelema-jelema teh ngaromong kieu, "Yermia urang arah, sina cilaka! Imam
Yeremia 18.19-23 pikeun ngawulang mah loba keneh, anu palinter geusan mamatahan urang moal kurang, sarta nabi anu baris nguarkeun timbalan Allah oge salawasna aya bae. Urang kelakkeun jeung omonganana ulah didarenge deui." 19 Seug kaula neneda, "Nun PANGERAN, dangukeun ieu piunjuk abdi. Oge dangukeun omongan eta musuh-musuh abdi tina hal diri abdi. 20 Naha pantes kasaean dibales ku kajahatan? Maranehna parantos ngarali lombang keur ngagebruskeun abdi. Gusti emut, abdi sok ngadeuheus ka Gusti, ngabelaan maranehanana, mangnedakeun supados Gusti ulah kantos ngabudalkeun bebendu ka maranehanana. 21 Nanging ayeuna mah nun PANGERAN, mugi anak-anakna sina tumpes ku kalaparan, maranehanana sorangan sina tumpur ku perang. Awewe-awewe sina katinggal ku salaki sareng ku anak, nu karolot sina maraot ku panyakit, barudak ngorana sina paraeh di medan perang. 22 Rumah tanggana kalawan taya beja taya carita sina diranjah ku gorombolan; sina tinggaroak ku kasieun. Maranehanana parantos ngarali lombang keur ngagebruskeun abdi, marasang pitapak keur newak abdi. 23 Gusti nu langkung uninga kana niat maranehanana bade ngabinasa ka abdi. 69
Yeremia 19.1-5 Kajahatanana ulah dihampura, dosana ulah dipaparin ampun. Balang-balangkeun maranehanana sina pasiksak, bendu Gusti budalkeun." 19 1 PANGERAN nimbalan ka kaula, miwarang kaula kudu meuli hiji kendi taneuh; sarta timbalana-Na deui kaula kudu mawa sawatara kokolot rahayat jeung imam-imam anu geus rada karolot, 2 tuluy kudu bareng indit jeung maranehna ka Lebak Hinom, jalanna ngaliwatan Gapura Beling. Di ditu kaula kudu ngumumkeun anu bakal dipesenkeun ku Mantenna engke. 3 PANGERAN miwarang kaula ngomong kieu, "Eh raja-raja Yuda jeung urang Yerusalem, darengekeun ieu anu rek diandikakeun ku Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allahna Israil. Ieu tanah ku Kami rek ditinggang ku hiji balahi, nepikeun ka ngadenge bejana wungkul ge matak katorekan. 4 Nu matak Kami nepi ka kitu, sabab jelema-jelema geus naringgalkeun Kami jeung ngarurujit ieu tanah, diparake ngurban ka allah-allah sejen. Padahal boh maranehna, boh karuhunna, boh raja-raja Yuda, ka eta allah-allah teh teu nyaraho naon-naon. Jeung ieu tempat ku maranehna geus disiram ku getih jelema-jelema anu euweuh salahna. 5 Heug deui nyarieun altar-altar keur ka Dewa Baal, paranti ngaduruk anak-anakna, 70
Yeremia 19.6-11 dijadikeun kurban. Padahal Kami boro-boro marentah kitu, teu mikir-mikir acan. 6 Ku sabab eta, ka hareup mah ieu tempat teh moal deui disarebut Topet atawa Lebak Hinom; engke mah disebutna teh Lebak Pameuncitan. 7 Sagala tarekah urang Yuda jeung urang Yerusalem, di dieu ku Kami rek disina gaplah. Maranehna sina beunang ku musuh- musuhna, sina tumpes di medan perang. Bangke-bangkena rek diparabkeun ka manuk jeung sato-sato galak. 8 Ieu kota ku Kami arek dibasmi anggeus- anggeusan, nepi ka anu ngaliwat tingrarenjag bari hookeun. 9 Nu araya di jero kota bakal silih hakan pada batur, malah nepi ka ngahakan anak sorangan, lantaran dikepung rekep ku musuh-musuhna anu niat rek maehan." 10 Ti dinya PANGERAN nimbalan supaya kaula meupeuskeun eta kendi hareupeun jelema-jelema bawa kaula tea, 11 sarta kudu ngucapkeun timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa ka maranehna, kieu, "Ieu bangsa jeung ieu kota, ku Kami rek diremukkeun cara ieu kendi, remuk hamo bisa weuteuh deui. Anu paraeh, dikuburkeunana nya di dieu pisan, di Topet, lantaran di mana-mana geus teu aya tempat keur ngubur. 71
Yeremia 19.12-20.4 72 12 Sategesna mah ieu kota jeung rahayatna ku Kami rek dijadikeun saperti Topet. 13 Kabeh imah di Yerusalem, imah raja-raja Yuda jeung tangtu sakabeh imah anu diparake tempat ngukus ka bentang-bentang, jeung diparake nyicikeun anggur keur sasajen ka allah-allah sejen, ku Kami rek dijadikeun najis kawas Topet." 14 Sanggeus nguarkeun eta timbalan PANGERAN, kaula indit ti Topet, tuluy nangtung di palataran Bait Allah, terus nguarkeun ka urang dinya, 15 yen PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allahna Israil, ngandika kieu, "Kami rek ngahukum ieu kota jeung kota-kota anu dareukeut ka dieu, ku kacilakaan-kacilakaan sakumaha anu ku Kami geus ditimbalkeun, lantaran maraneh basangkal jeung arembung nurut kana timbalan-timbalan Kami." 20 1 Imam Pashur bin Imer, kapala pangawas Bait Allah, barang ngadenge yen kaula ngumumkeun hal-hal tadi, 2 tuluy neunggeul ka kaula, sarta kaula terus dirante deukeut Gapura Binyamin beulah girang, di Bait Allah. 3 Poe isukna waktu anjeunna muka rante, kaula ngomong kieu, "Dawuhan PANGERAN, jenengan Bapa teh sanes Pashur, nanging Si Tagiwur. 4 Margi kieu dawuhan PANGERAN, Maneh ku Kami rek dijadikeun matak tagiwur diri
Yeremia 20.5-9 sorangan, jeung matak tagiwur babaturan, anu bakal paraeh ku pedang musuh di hareupeun maneh. Urang Yuda ku Kami rek ditalukkeun ku raja Babul, sawareh digiring ka nagri Babul jadi tawanan, sawareh deui dipaehan. 5 Kakayaan, kamakmuran, jeung harta milik ieu nagri sina dirayah ku musuh. Malah dunyabrana raja-raja Yuda oge bakal diakut ka Babul. 6 Eh Pashur, maneh jeung sakulawarga kabeh bakal ditangkep, tuluy dibawa ka Babul. Maneh pipaeheun di ditu, dikubur di ditu, kitu deui babaturan maneh anu ku maneh mindeng pisan dibohongan." 7 Nun PANGERAN, abdi ngaraos katipu, reh kapungkur teh ku Gusti dibobodo. Memang Gusti langkung bedas batan abdi, tangtos bae Gusti unggul. Ayeuna abdi pada nyeungseurikeun, sadidinten pada moyokan. 8 Saban nyanggem, abdi kedah nyoara sataker tanaga, ngagorowok, "Kakerasan! Karuksakan!" Nun PANGERAN, abdi henteu kendat pada ngahina pada nyarekan, pedah nguarkeun pangandika Gusti. 9 Sakapeung sok kaluar ucap, "Geus, popohokeun bae PANGERAN mah, teu kudu ngomong mamawa jenengana-Na." Nanging ari nyanggem kitu, pangandika Gusti mani nereptep di jero hate, panas karasana 73
Yeremia 20.10-16 sapertos seuneu. Sawangsulna, ari nekad seja nyekel eta pangandika, weleh teu kiat. 10 Jalmi-jalmi kakuping tingkucuwes, pokna, "Di mana-mana gawena ngan nyingsieunan! Urang kelakkeun ka nu wajib!" Malah rerencangan pisan ngadoakeun abdi cilaka. Sanggem maranehna, "Urang coba ku akal tipu, mun geus katipu urang bales." 11 Nanging Gusti, nun PANGERAN, Gusti nyarengan abdi, perkasa sareng kawasa. Maranehna, anu nganiaya ka abdi, bakal gagal. Maranehna bakal era salalamina, margi rarancangna moal hasil. Kahinaan maranehna bakal kaemut-emut salamina. 12 Gusti, PANGERAN Nu Maha Kawasa, ngaji manusa kalayan adil. Gusti uninga kana eusi hate sareng pikiran. Paparin abdi ningal wawales ti Gusti ka nu ngamusuhan ka abdi, reh ieu perkawis parantos aya dina panangan Gusti. 13 Geura maruji ka PANGERAN! Mulyakeun PANGERAN! Mantenna nulungan nu dikaniaya ku jalma-jalma anu jarahat. 14 Sing kasapa poean kaula dijurukeun! Sing kapopohokeun poean indung ngowokeun kaula! 15 Sing kasapa jelema anu ngabungahkeun bapa kaula, anu ka anjeunna mere beja: "Putra teh pameget!" 16 Eta jalma sing sarua nasibna jeung nagri-nagri anu ku PANGERAN dibasmi 74
Yeremia 20.17-21.5 tanpa karunya. Isuk-isuk sina ngadenge anu humaregung ku kanyeri, pasosore sina ngadenge tangara perang; 17 bongan teu maehan kuring memeh dijurukeun, kuring mending keneh kakubur dina kandungan indung. 18 Keur naon kuring dijurukeun ge, ari ditakdirkeun kudu susah, kudu nalangsa jeung nandangan kahinaan mah? 21 1 Raja Sidkia, nya eta raja nagara Yuda, ngutus Pashur bin Malkia jeung Imam Sepanya bin Maaseya, kalawan pamundut kieu: 2 "Cik pangunjukkeun ka PANGERAN, sabab Nebukadnesar raja Babul sabaladna keur ngepung nagara urang. Malakmandar PANGERAN kersa midamel salah sahiji mujijat- Na, pikeun ngundurkeun Nebukadnesar." 3 Geus kitu PANGERAN nimbalan ka kaula. Tuluy kaula nitah ka eta jalma-jalma anu diutus, 4 supaya maranehna unjukan ka Sidkia, yen PANGERAN, Allah Israil, ngandika kieu, "Eh Sidkia, balad maneh anu ngayonan raja Babul sabaladna, ku Kami rek sina eleh. Pakarang-pakarangna ku Kami rek ditumpukkeun di tengah kota. 5 Jeung Kami sorangan bakal merangan ka maneh, ngetrukkeun sagala kakuatan, amarah, kajengkel jeung katugenah. 75
Yeremia 21.6-10 6 Anu araya di ieu nagara sakabehna ku Kami rek ditumpes; boh jelema boh sato, sina paraeh ku pagebug anu kacida hebatna. 7 Ari maneh, kitu deui para pajabat jeung rahayat anu teu kasabet ku perang, anu teu kasabet ku kalaparan jeung teu keuna ku pagebug, ku Kami rek diselehkeun ka Raja Nebukadnesar sabaladna anu geregeteun hayang maehan ka maneh. Maneh ku Nebukadnesar bakal dipaehan. Saha bae oge ti pihak maneh ku Nebukadnesar moal aya nu dibere ampun, moal aya nu dipikarunya. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 8 Geus kitu PANGERAN nimbalan ka kaula, miwarang nyarita ka rahayat, kieu, "Darengekeun! Kami, PANGERAN, rek mere piliheun ka maraneh, antara jalan pisalameteun jeung jalan pipaeheun. 9 Anu caricing bae di jero kota bakal tumpes ku perang, atawa ku kalaparan, atawa ku pagebug. Tapi sing saha anu kaluar masrahkeun maneh ka urang Babul anu ayeuna keur nempuh ieu kota, moal kungsi dipaehan, paling apesna bisa keneh hirup. 10 Geus dipastikeun ku Kami, ieu kota moal salamet, tangtu ku Kami dibasmi. Rek diselehkeun ka raja Babul, sina dihuru, diratakeun jeung taneuh. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 76
Yeremia 21.11-22.3 11 PANGERAN nimbalan ka kaula supaya nepikeun pangandika-Na ka eusi karaton raja Yuda. 12 Kieu, "Eh turunan Daud, darengekeun ieu pangandika Kami, PANGERAN. Laksanakeun saban poe hukum nu adil. Belaan sakur nu ditipu, leupaskeun ti anu nipuna. Upama teu kitu, eta lampah maneh anu goreng teh tangtu ngagedurkeun amarah Kami lir seuneu anu moal bisa dipareuman. 13 Maneh, Yerusalem, maneh ngajenggleng ngaluhuran lebak-lebak, lir gunung karang ngajegir ngaluhuran padataran. Maneh mo burung diperangan ku Kami. Carek maneh moal beunang ditarajang, pertahanan maneh moal bisa didobrak. 14 Maneh ku Kami tangtu dihukum satimpal jeung kalakuan. Karaton maneh katut sagala rupa di sakurilingeunana, ku Kami bakal dihuru. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 22 1 (22:1-2) PANGERAN nimbalan ka kaula, miwarang ka karaton raja Yuda, turunan Daud, kudu nyaturkeun pangandika-Na ka raja, ka para ponggawana jeung ka rahayat: "Darengekeun, kieu timbalan PANGERAN. 2 (22:1) 3 Kami, PANGERAN, marentah. Maraneh kudu adil, kudu bener lampah. Kudu nangtayungan ka nu jadi korban panipuan, leupaskeun ti nu nipuna. Ulah teungteuingeun, ulah 77
Yeremia 22.4-9 sawenang-wenang ka jalma asing, nya kitu deui ka yatim pahatu jeung ka randa. Jeung ulah sok ngahukum pati ka jelema anu teu salah di ieu tempat anu suci. 4 Lamun maraneh enya-enya ngalampahkeun sagala parentah anu ditimbalkeun ku Kami, tangtu turunan Daud bisa tumuluy jaradi raja. Maranehanana katut para ponggawa jeung rahayatna bakal arasup ngaliwat gapura-gapura ieu karaton, tarumpak kareta jeung kuda. 5 Tapi lamun maraneh teu narurut kana parentah Kami, Kami sumpah, ieu karaton geus tangtu ku Kami diburak-barik. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 6 Pikeun Kami, karaton Yuda teh sarua alusna jeung tanah Gilad kitu deui jeung pagunungan Libanon. Tapi ku Kami tangtu dijadikeun tempat anu suwung, moal aya nu nyicingan. 7 Kami rek ngirim jelema-jelema anu bakal ngaruksak, kabeh sina marawa kampak, sina ngarubuhkeun pilar-pilar anu aralus, anu dijieunna tina kayu kiputri, tuluy sina diduruk. 8 Geus kitu, bakal loba jalma-jalma bangsa sejen ngalaliwat ka dinya bari silih tanya pada batur: Ku naon ieu kota sakieu gedena ku PANGERAN dibasmi nepi ka kieu? 9 Jawab ti maranehna nya eta, lantaran maraneh geus ingkar tina jangji ka Kami, 78
Yeremia 22.10-16 Allah maraneh, jeung terus ngabarakti ka allah-allah sejen." 10 Eh urang Yuda, Raja Yosia teu kudu diceungceurikan, maotna teu kudu dipake prihatin. Anggur nyeungceurikan Yoahas, anakna, anu geus dibuang, moal bisa mulang deui, moal nenjo-nenjo deui nagri sorangan. 11 Sabab kieu timbalan PANGERAN ngeunaan Yoahas bin Yosia, anu ngaganti bapana jadi raja Yuda, "Manehna geus euweuh ti dieu, moal mulang deui. 12 Geus dibawa ka hiji nagara, bakal paeh di ditu, moal nenjo-nenjo deui ieu tanah." 13 Cilaka eta jelema, anu nyieun gedong ku jalan licik, ngagedean gedongna ku jalan teu jujur, jeung ngagawekeun bangsana ku jalan percumah, teu make buruhan. 14 Cilaka eta jelema anu ngomong kieu, "Aing rek nyieun gedong masing gede, make loteng-loteng sing lalega." Seug gedongna dijandelaan, papanna kayu kiputri, geus kitu dipulas beureum. 15 Naha pangrasa teh maneh pijadieun raja leuwih bener, pedah nyieun gedong tina kayu kiputri, leuwih alus ti nu batur? Bapa maneh hirupna jamuga. Bapa maneh salawasna bener jeung jujur, sagala pagaweanana matak nyenangkeun. 16 Ka nu mariskin, bener nguruskeunana. Ku manehna mah sagala perkara alus jadina. Lampah kitu, ngaranna wawuh ka PANGERAN. 79
Yeremia 22.17-23 17 Ari maneh ngan nyiar piuntungeun sorangan; jalma teu salah ku maneh mah dipaehan, rahayat sangsara, dikaniaya. Kitu timbalan PANGERAN. 18 Ayeuna, kieu timbalan PANGERAN ngeunaan Yoyakim bin Yosia, raja Yuda, "Paehna, moal aya jalma nu nalangsa, moal aya nu nyebut, Karunya teuing, Ki Sobat nepi ka kitu! Moal aya anu ceurik, moal aya anu nyambat-nyambat, Duh Gusti, duh Sang Raja! 19 Dikuburna teu beda ti ngubur kalde, mayitna digusur, seug dialungkeun ka luareun gapura Yerusalem." 20 Eh urang Yerusalem, los ka ditu, ka Libanon, ngadon jejeritan, bral ka tanah Basan, ngadon midangdam, geura aluk- alukan di pagunungan Moab, sabab anu ngabarantu ka maraneh, kabeh geus areleh. 21 Basa maraneh keur jaya keneh, ku PANGERAN geus dielingan, tapi maraneh teu ngagarugu. Da nya kitu kalakuan maraneh mah, saumur-umur teu narurut ka PANGERAN. 22 Para pamingpin maraneh bakal paburisat lir katebak angin, anu ngabarantu ka maraneh jaradi tawanan perang, nagara maraneh jadi hinakeuneun, matak era, akibat sagala kadorakaan maraneh. 23 Maraneh ngarasa reugreug dumeh tempat cicing dijieun tina kayu kiputri, anu asalna 80
Yeremia 22.24-30 ti Libanon, tapi engke bakal karasa kumaha nyerina, ana geus katarajang ku kanyeri, moal beda nyerina ti awewe anu ngajuru. 24 PANGERAN nimbalan ka Raja Yoyakin, putra Raja Yoyakim, raja Yuda, "Demi Kami teh Allah anu jumeneng, najan maneh teh upamana jadi cingcin cap dina jariji Kami, ku Kami mo burung dicabut. 25 Tuluy diselehkeun ka jelema-jelema anu dipikasieun ku maneh, anu hayang ngala nyawa maneh. Maneh ku Kami rek diselehkeun ka Raja Nebukadnesar, raja Babul sabalad-baladna. 26 Maneh, kitu deui indung maneh, ku Kami rek dialungkeun ka pangbuangan, ka hiji tempat anu lain tempat lahir maneh, lain tempat lahir indung maneh. Maneh jeung indung maneh bakal paraeh di ditu. 27 Geus tangtu maneh kangen ka nagri sorangan, tapi pamohalan bisa mulang deui." 28 Kaula, Yermia, ngomong, "Duh, kutan Raja Yoyakin teh mani geus dianggap gentong peupeus, dipiceun, geus euweuh anu hayang make? Jadi ku sabab kitu, anjeunna jeung para putrana teh nepi ka kudu dibawa ka pangboyongan, ka nagri anu aranjeunna can aruninga?" 29 Duh lemah cai, lemah cai! 30 (22-29b) Dengekeun, kieu timbalan PANGERAN, "Ieu jalma geus dicatet, yen anak-anakna kabeh bakal euweuh, yen 81
Yeremia 23.1-6 manehna pijadieun jalma gagal cita-citana, moal boga turunan nu baris marentah nagri Yuda, moal aya nu bakal neruskeun kalungguhan Daud. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 23 1 Cilaka raja-raja anu ngaruksak jeung ngacak-ngacak umat PANGERAN! Ku Mantenna tangtu dihukum! 2 Sabab kieu timbalan PANGERAN, Allahna Israil, perkara eta para pangereh anu kuduna ngurus ka umat Mantenna, "Umat Kami ku maraneh henteu diurus, malah dipabalencarkeun, jeung disina arindit. Kajahatan maraneh ayeuna ku Kami rek dibales. 3 Sesa-sesa umat Kami rek dikumpulkeun ti nagri-nagri tempatna pabalencar, rek dibawa mulang ka lemah caina, sina baranahan nepi ka kacida lobana. 4 Kami rek ngangkat pangereh-pangereh pikeun ngurus maranehna. Umat Kami moal sina nyorang deui kasieun atawa karisi, sarta maranehna saurang ge moal aya anu leungit. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 5 PANGERAN ngandika, "Geus tereh waktu Kami milih jelema anu berbudi ti turunan Daud keur pirajaeun. Ngarajaanana bakal bijaksana, marentahna bakal jujur jeung adil di sakuliah nagara. 6 Lamun geus dirajaan ku eta, urang Yuda bakal bagja, urang Israil ge garenah 82
Yeremia 23.7-12 hirupna. Eta raja bakal disarebut PANGERAN Kasalametan urang." 7 "Geus tereh waktuna," timbalan PANGERAN, "jalma-jalma ana sumpah moal make deui ucapan demi Kami Allah anu jumeneng, anu nuyun urang Israil ti tanah Mesir. 8 Ucapan sumpahna teh demi Kami, Allah anu jumeneng, anu nyandak urang Israil ti nagri tatar kaler jeung ti nagri-nagri sejenna, urut maranehna dipabalencarkeun ku Kami. Maranehna bakal tetep maratuh di tanahna sorangan." 9 Hate asa remuk, awak ngalaleper. Nya ku sabab PANGERAN, ku sabab sabda-sabda-Na nu suci, kaula jadi kawas jalma mabok, kawas anu kalobaan nginum anggur. 10 Ieu nagri pinuh ku jelema anu teu satia ka PANGERAN; jalma-jalma jarahat, sakawenang-wenang, pedah kawasa. Ieu tanah teh prihatin, sampalan-sampalanana gararing, sabab nanggung panyapa PANGERAN. 11 Kieu timbalan PANGERAN, "Nabi-nabi doraka, imam-imam doraka, ku Kami katohyan marigawe dosa, tur di jero Bait Allah pisan. 12 Jalan anu ditaluturkeunana bakal leueur, bakal poek, maranehna rek sina titarajong, sina lalabuh. Rek ditarajang ku balahi. 83
Yeremia 23.13-18 Wawalesna geus tereh. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 13 Nabi-nabi di Samaria katenjo marigawe dosa, ngawarejang ku ngaran Dewa Baal, jeung nyasabkeun umat Kami. 14 Tapi nabi-nabi di Yerusalem, dorakana leuwih ti kitu, jarinah jeung galede bohong. Ka nu migawe kagorengan, kalah ka ngahatean, nepi ka taya saurang-urang acan jalma anu tobat tina dosana. Kadorakaanana ku Kami disaruakeun jeung urang Sadumu jeung Gomora. 15 Ku sabab kitu, perkara nabi-nabi di Yerusalem kieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa: Eta nabi-nabi rek diparaban bratawali, jeung diinuman racun, sabab di sakuliah nagri maranehna geus nyebarkeun kadorakaan." 16 PANGERAN Nu Maha Kawasa nimbalan ka urang Yerusalem, "Maraneh ulah rek ngadenge kana piwejang eta nabi-nabi. Piwejangna mah garenah, tapi palsu. Anu diwejangkeunana teh hasil rekaanana sorangan, lain pangandika Kami. 17 Nu arembungeun ngadenge timbalan Kami, henteu weleh-weleh diwejang pisalameteun. Nu barasangkal diwejang yen moal manggih balahi." 18 Kaula ngomong, "Saenyana eta anu ngarakukeun nabi teh teu saurang-urang acan anu nyaho kana rusiah manah 84
Yeremia 23.19-26 PANGERAN. Teu saurang-urang acan anu kungsi ngadenge atawa ngaharti atawa ngaregepkeun pangandika-Na. 19 Maranehna bakal disamber ku angin ribut bendu PANGERAN. 20 Bendu-Na moal waka eureun sapanjang sagala pangersa-Na acan kabeh dibuktikeun. Umat Mantenna kakara bakal ngaharti kana hal eta di jaman ahir." 21 Kieu timbalan PANGERAN, "Eta jalma- jalma ku Kami henteu diutus, tapi bet jaradi nabi. Kami teu mere timbalan naon-naon ka maranehna, tapi ana maranehna wewejang sok mamawa ngaran Kami. 22 Ari enya mah nyarahoeun kana rusiah manah Kami, atuh anu kudu ditepikeun teh geus tangtu timbalan Kami, sangkan umat Kami tarobat tina dosana, areureun tina lampahna nu jahat. 23 Kami teh Allah, aya di mana-mana, lain di satempat bae. 24 Moal aya anu nyamuni henteu katingali ku Kami. Na teu nyaraho yen Kami aya di mana-mana, di sawarga, di bumi? 25 Kami uninga naon anu diwejangkeun ku maranehna bari ngabohong mamawa jenengan Kami, jeung magarkeun Kami mere timbalan dina impianana. 26 Rek nepi ka iraha eta nabi-nabi teh nyasabkeunana ka umat Kami, 85
Yeremia 23.27-32 ngawejangkeun bohong ciptaanana sorangan? 27 Panyangkana, eta impian maranehna teh bisa dipake nyasabkeun umat Kami, sina paroho ka Kami, tuluy nyarembah ka Dewa Baal, kawas karuhunna. 28 Nabi anu meunang impian jeung tuluy nyaritakeun impianana, kudu nyebutkeun yen anu dicaritakeunana teh sakadar impian. Tapi nabi anu meunang timbalan Kami kudu nerangkeun yen anu dicaturkeunana teh estu timbalan PANGERAN. Sabab naon patalina jarami jeung gandum? 29 Pangandika Kami mah ibarat seuneu, jeung ibarat baliung paranti meulah cadas. 30 Kami ngamusuh ka eta nabi-nabi, anu ngaku-ngaku nyaturkeun timbalan Kami padahal nyaturkeun omongan ti pada baturna. 31 Kami ngamusuh ka eta nabi-nabi anu ngaku-ngaku nyaturkeun timbalan Kami padahal nyaturkeun omonganana sorangan. 32 Dengekeun Kami, PANGERAN, rek ngandika! Kami ngamusuh ka eta nabi-nabi, anu ngaku-ngaku yen anu diwejangkeunana teh meunang tina impian, padahal bohong. Impian-impian bohongna, anu dicaturkeunana bari gede omong, nyasabkeun umat Kami. Eta teh euweuh pisan gunana pikeun rahayat, tur Kami henteu ngutus nu karitu. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 86
Yeremia 23.33-40 33 Timbalan PANGERAN ka kaula, "Yermia, upama aya umat Kami, atawa salah saurang ti eta nabi-nabi, atawa ti imam, aya nu nanya ka maneh, Aya pangandika naon ti PANGERAN? jawab kieu, Maneh ku PANGERAN rek dipiceun, sabab ngariridu ka Mantenna. 34 Jeung upama aya umat Kami, atawa nabi atawa imam, anu nyebut-nyebut Kabeubeurat ti PANGERAN, ku Kami tangtu dihukum katut sakulawargana. 35 Kuduna nanyakeun ka pada batur atawa ka dulur teh kieu, Kumaha waleran PANGERAN? Kumaha pangandika PANGERAN? 36 Ulah nyarebut Kabeubeurat ti PANGERAN, sabab ka nu nyebut kitu, pangandika Kami bakal enya-enya jadi kabeubeurat dirina. Eta jelema-jelema teh geus ngotoran pangandika Allahna, Allah anu jumeneng, PANGERAN Nu Maha Kawasa. 37 Yermia, tanyakeun ka eta nabi-nabi, Kumaha waleran PANGERAN ka aranjeun? Kumaha pangandika-Na? 38 Upama pangandika Kami ku eta teu ditarurut jeung disebutkeun Kabeubeurat ti PANGERAN, 39 bejakeun yen maranehna tangtu ku Kami diranggeum terus dialungkeun ka nu jauh, kitu deui ieu nagara, anu ku Kami geus dibikeun ka maranehna jeung ka karuhunna. 40 Rek sina nanggung kaera jeung kahinaan sapapanjangna, hamo bisa kapopohokeun." 87
Yeremia 24.1-8 24 1 PANGERAN ka kaula nembongkeun dua karanjang dieusi buah kondang, diteundeun di hareupeun Bait Allah. Harita Raja Yoyakin bin Yoyakim raja Yuda geus ditawan ku Raja Nebukadnesar, ti Yerusalem diboyong ka Babul, bareng jeung pamingpin-pamingpin Yuda katut ahli-ahli jeung tukang-tukang. 2 Karanjang anu hiji, eusina buah kondang anu harade pisan, anu asakna pangheulana; anu hiji deui eusina garoreng pisan, nepi ka moal beunang didahar. 3 PANGERAN mariksa ka kaula, "Yermia, naon eta nu katenjo?" Piunjuk kaula, "Buah kondang. Anu sae, sae pisan, anu awon, awon pisan dugi ka moal tiasa kateda." 4 Timbalana-Na ka kaula, 5 "Ceuk timbangan Kami, PANGERAN, Allahna Israil, jalma-jalma anu diboyong ka Babul teh lir eta buah kondang anu harade, ku Kami rek diangken deui. 6 Rek diurus jeung dipulangkeun deui ka ieu tanah. Rek diadegkeun, moal diruksak deui. Rek dipelak, moal dirabut. 7 Rek sina nyongsrong ku hayangna nyaho yen Kami teh PANGERAN. Ku sabab geus enya-enya tarobat ka Kami, bakal jaradi deui umat Kami, Kami Allahna. 8 Ari Raja Sidkia, raja Yuda, jeung ahli-ahli politikna, kitu deui sesa-sesa urang Yerusalem anu araya keneh di ieu tanah, atawa anu 88
Yeremia 24.9-25.3 parindah ka Mesir, ku Kami, PANGERAN, disaruakeun jeung eta buah kondang anu garoreng nepi ka teu bisa didahar ku goreng-gorengna. 9 Rek ditinggang ku hiji balahi anu bakal nimbulkeun kasieun ka sakabeh bangsa di sadunya. Sina diparoyok, dihihina jeung digogoreng ku sakabeh jalma, sarta ngaran- ngaranna bakal diparake sasapaan di unggal tempat paburencayna. 10 Ku Kami rek sina ditarajang ku perang, ku kalaparan jeung pagebug, nepi ka moal aya nu nyesa saurang-urang acan di ieu tanah anu ku Kami geus dibikeun ka maranehna jeung ka karuhunna." 25 1 Dina taun kaopat jaman Yoyakim bin Yosia jadi raja nagri Yuda, kaula nampa timbalan PANGERAN ngeunaan urang Yuda. (Harita Nebukadnesar kakara sataun jadi raja di nagara Babul.) 2 Timbalana-Na ka kaula tea ku kaula ditepikeun ka urang Yuda jeung urang Yerusalem, kieu, 3 "Geus dua puluh tilu taun kaula sok meunang timbalan ti PANGERAN, ti taun katilu belas Yosia bin Amon jadi raja nagri Yuda nepi ka poe ieu, sarta sagala timbalana-Na teu aya anu ku kaula teu ditepikeun ka aranjeun. Tapi aranjeun tara pisan malire. 89
Yeremia 25.4-9 4 Malah sakitu PANGERAN teu petot-petot ngutus abdi-abdi-Na, nya eta nabi-nabi, kitu keneh bae aranjeun tara malire. 5 Nabi-nabi teh ngajak sangkan aranjeun tarobat, ulah marigawe deui kadorakaan, ulah marigawe deui dosa, supaya bisa tetep renggenek di ieu tanah, anu ku PANGERAN dipaparinkeun ka aranjeun jeung ka karuhun, ngajadi tanah milik anu tetep. 6 Aranjeun dicaram nyembah jeung ngabakti ka allah-allah sejen, jeung ulah nyarieun pibendueun PANGERAN nyembah ka berhala bubuatan sorangan. Lamun aranjeun nurut mah ku Mantenna ge moal dihukum. 7 Tapi saur PANGERAN ku manten aranjeun teh arembung ngagugu ka Mantenna. Aranjeun kalah ka nyieun pibendueuna-Na ku berhala-berhala nepi ka aranjeun nandangan hukumana-Na. 8 Ku sabab kitu, ku sabab aranjeun arembung ngagugu ka Mantenna, kieu pangandika PANGERAN Nu Maha Kawasa: 9 Kami arek ngadatangkeun jalma-jalma ti tatar kaler, jeung ngadatangkeun abdi Kami, Raja Nebukadnesar ti nagri Babul. Rek dibawa ku Kami ka dieu, sina ngarurug ka Yuda sapangeusina, kitu deui ka bangsa- bangsa sakurilingeunana. Ieu bangsa jeung bangsa-bangsa tatanggana, ku Kami arek digempur, sina burak-barik sapapanjangna, 90
Yeremia 25.10-16 jadi hiji kajadian anu matak reuwas jeung matak sieun. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 10 Sora surakna, sora gumbirana, sarta sora-sora kabagjaan dina pesta kawin, ku Kami rek dieuweuhkeun disina jempling. Damarna moal maranggih minyak, jeung gandumna bakal beak. 11 Sakuliah tanah ieu bakal ancur, matak melengek nu nenjo, bangsa-bangsa sakurilingeunana bakal tarunduk ka raja Babul, tujuh puluh taun lilana. 12 Sanggeus kitu, nagri Babul oge jeung rajana bakal dihukum ku Kami ku lantaran dosa-dosana. Eta nagri rek dibasmi, dijadikeun ruruntuhan salalanggengna. 13 Babul rek ditinggang ku rupa-rupa bahla, nya eta sakur bahla anu geus kacatet dina ieu kitab, anu ku Kami dipake ngancam bangsa- bangsa, sakumaha anu geus diumumkeun ku Yermia. 14 Urang Babul sina ngabdi, sina tunduk ka rupa-rupa bangsa, jeung ka raja-raja perkasa, babales kalakuanana." 15 PANGERAN, Allah urang Israil, nimbalan ka kaula, "Tampanan ieu gelas anggur anu geus dieusi amarah Kami. Bawa ka sakabeh bangsa, sina diarinum, ka mana bae maneh dititahna ku Kami. 16 Lamun geus ngarinum ieu, kabeh bakal sasampoyongan bari teu puguh pipikiran, 91
Yeremia 25.17-20 geumpeur ku perang anu ku Kami baris dikeprak sina narajang." 17 Seug eta gelas ku kaula ditampanan ti panangan PANGERAN, tuluy diasongkeun ka sakabeh bangsa sina diarinum, ka mana bae kaula dipiwarang-Na. 18 Anu kudu disina ngarinum teh Yerusalem jeung sakabeh kota di Yuda, raja-raja jeung para pamingpinna, sangkan ngajadi suwung sarta katenjona matak ngenes, sarta ngaran-ngaranna sina dijarieun sasapaan sakumaha nu geus bukti tepi ka kiwari. 19 (25:19-26) Nu lian-lianna, anu kudu nginum tina eta gelas teh, nya eta: raja Mesir, jeung sakabeh bangsa asing anu araya di Mesir; sakabeh raja anu di tanah Us, sakabeh raja bangsa Pelisti di kota-kota Askelon, Gasa, Ekron jeung sesa kota Asdod; sakabeh urang Edom, Moab jeung Amon; sakabeh raja di Tirus jeung Sidon; sakabeh raja di nagri-nagri tanah basisir Laut Tengah; sakabeh kota di Dedan, Tema jeung Bus; sakabeh jelema, bangsa anu buukna dicukur pondok; sakabeh raja Arab; sakabeh raja kaom-kaom gurun keusik, sakabeh raja di Simri, Elam jeung Media; sakabeh raja tatar kaler, nu dareukeut, nu jarauh, pasusul-susul. Unggal bangsa di sakuliah jagat kudu sina ngarinum tina eta gelas. Anu pangpandeurina kudu nginum teh nya eta raja Babul. 20 (25:19) 92
Yeremia 25.21-30 21 (25:19) 22 (25:19) 23 (25:19) 24 (25:19) 25 (25:19) 26 (25:19) 27 Geus kitu PANGERAN nimbalan ka kaula, "Bejakeun ka eta sakabeh yen Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah urang Israil, marentahkeun sangkan maranehna ngarinum tina eta gelas nepi ka marabok utah-utahan, nepi ka tingjaloprak teu bisa carengkat deui, tina sabab perang anu dikeprak ku Kami sina narajang ka maranehanana. 28 Upama maranehna narolak arembung nampanan eta gelas anu diasongkeun ku maneh, arembungeun nginum, kieu kituh timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa: Maneh misti nginum ieu. 29 Anu ku Kami rek mimiti diruksak nya eta nagri milik Kami sorangan. Samarukna maranehna mah moal dihukum ku Kami? Tangtu, tangtu ku Kami dihukum, sabab perang ku Kami geus dikeprak sina narajang ka sakabeh bangsa di sakuliah jagat. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa. 30 Ari maneh, Yermia, umumkeun sakabeh timbalan anu ku Kami geus diandikakeun. Bejakeun kieu ka maranehanana, PANGERAN bakal ngagentra tarik ti sawarga, ngageleger 93
Yeremia 25.31-36 ti luhur langit. Mantenna bakal ngagaur ka umat-Na, sosoak saperti jalma keur ngirik anggur. Kabeh jalma di bumi, bakal ngadenge gentra-Na, 31 sabab gentra-Na parat ka satungtung jagat. PANGERAN baris mariksa perkara bangsa-bangsa. Unggal jalma baris diterapan hukum, nu jarahat tan wande dipaehan. Kitu timbalan PANGERAN." 32 Timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, hiji bahla jeung angin ribut anu ngahiji ti saban tungtung jagat, bakal mapay narajang ka bangsa-bangsa. 33 Dina poe eta, bangke-bangke jalma anu dibasmi ku PANGERAN nyebar ti tungtung bumi nepi ka tungtungna deui. Moal aya anu nyeungceurikan, moal aya nu ngumpulkeun sumawonna nu ngaruang, diantep patutumpuk jadi gemuk taneuh. 34 Geura tingjarerit eh para pamingpin! Geura aluk-alukan eh nu ngarangon umat Kami! Geura gegerungan bari gugulingan dina taneuh ngebul. Geus meujeuhna ayeuna maraneh dipareuncitan jeung dijagal cara domba. 35 Taya petana maraneh bisa ngejat. 36 (25:36-37) Maraneh bakal sasambat tingjarerit awahing ku nalangsa, sabab ku bendu-bendu-Na PANGERAN, bangsa maraneh dibasmi, nagri maraneh anu sakitu kertana diburak-barik. 94
Yeremia 25.37-26.6 37 (25:36) 38 PANGERAN geus ngantunkeun umat-Na, lir singa ninggalkeun guhana. Nagri maraneh jadi kosong urut diamuk ku perang jeung ku bendu PANGERAN anu ngentab-ngentab. 26 1 Barang Yoyakim bin Yosia jadi raja Yuda, 2 PANGERAN nimbalan ka kaula. Timbalana- Na, "Maneh kudu nangtung di buruan Bait Allah. Sagala timbalan anu geus diandikakeun ka maneh, umumkeun ka jalma-jalma anu arek sarembahyang ka dinya ti kota-kota Yuda. Sakecap ge ulah aya nu tinggaleun. 3 Malakmandar maranehanana daraekeun ngadenge tuluy tarobat. Upama kitu, Kami moal tulus ninggangkeun bahla keur ngabasmi maranehna anu sakitu jarahatna." 4 Kieu deui timbalan PANGERAN anu kudu ditepikeun ku kaula: "Kami, PANGERAN, geus mundut maraneh kudu narurut, nya eta kudu aranut kana pangajaran Kami, 5 sarta kudu ngagarugu kana pitutur abdi-abdi Kami, nya eta nabi-nabi, anu tara towong-towong diutus ka maraneh. Tapi maraneh teu ngagarugu. 6 Ayeuna upama tetep henteu daraek ngagugu, ieu Bait Allah ku Kami rek disaruakeun jeung Silo, sarta ngaran ieu kota bakal dijieun sasapaan ku sakabeh bangsa di saalam dunya." 95
96 Yeremia 26.7-13 7 Anu ngabarandungan kaula cacatur di Bait Allah nya eta para imam, nabi-nabi, jeung jalma rea. 8 Barang anggeus kaula ngumumkeun sagala timbalan PANGERAN tea, maranehna tuluy nyerek ka kaula bari tingharaok, pokna, "Dipaehan maneh wani kitu peta! 9 Naon eta teh mamawa jenengan PANGERAN, nyebut-nyebut ieu Bait Allah bakal dijadikeun kawas Silo, jeung ieu kota bakal dibasmi nepi ka moal aya nu nyicingan deui?" Geus kitu kaula pada ngalingkung. 10 Barang para pamingpin Yuda ngadarenge hal eta, buru-buru arindit ti karaton raja, muru ka Bait Allah, tuluy dariuk di Gapura Anyar. 11 Geus kitu imam-imam jeung nabi-nabi ngaromong ka para pamingpin jeung ka jalma rea, kieu, "Ieu jalma manjing dihukum paeh, lantaran ngomongkeun picilakaeun kota urang. Bapa-bapa ngadarangu ku anjeun kumaha omonganana." 12 Ceuk kaula, "Kaula diutus ku PANGERAN. Mantenna miwarang ngumumkeun kitu, sakumaha anu kabarandungan tadi, nya eta kajadian anu bakal ninggang ka ieu Bait Allah jeung ka ieu kota. 13 Aranjeun kudu ngarobah tabeat jeung kalakuan, kudu narurut ka PANGERAN, Allah aranjeun. Upama kitu, Mantenna tangtu
Yeremia 26.14-19 ngarobah pangersa-Na, aranjeun moal jadi dibasmi. 14 Ayeuna kaula geus aya dina leungeun aranjeun, mangga teh teuing rek dikumahakeun oge, kumaha ceuk timbangan aranjeun bae. 15 Tapi mangka waspada, upama kaula nepi ka dipaehan, aranjeun katut jalma-jalma sakota ieu bakal nanggung dosa, maehan jelema anu teu salah, sabab kaula teh diutus ku PANGERAN sangkan ngelingan ka aranjeun." 16 Ceuk para pamingpin, kitu deui ceuk jalma rea ka imam-imam jeung nabi-nabi, "Eta jalma teu manjing dihukum paeh, margi sasanggemna ngabantun pajenengan PANGERAN Allah urang." 17 Geus kitu aya sababaraha urang kokolot, ngomong ka nu karumpul, 18 "Hiji mangsa, waktu Hiskia jadi raja Yuda, Nabi Mika urang Moreset ngawejang kieu ka rahayat sakumna: Kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, Nagri Sion bakal diwuluku kawas tegalan, Yerusalem bakal runtuh jadi tumpukan, Bait Allah bakal jadi leuweung. 19 Mika ku Raja Hiskia, kitu deui ku urang Yuda, henteu dikukumaha. Malah sabalikna, Raja Hiskia jadi mikasieun ka PANGERAN, sarta satekah polah ngalap manah Mantenna. Geuning buktina Allah kersaeun ngarobah pangersa-Na, henteu cios ninggangkeun 97
Yeremia 26.20-27.3 bahla. Ayeuna, upama ieu jelema dihukum paeh, urang teh sasat ngabahlakeun diri sorangan." 20 (Harita aya hiji jelema, nya eta Uria bin Semaya ti Kiryat Yarim, ngawejang cara Yermia ngeunaan eta kota jeung bangsa, kalawan nyebut pajenengan PANGERAN. 21 Barang kadangu bejana ku Raja Yoyakim jeung ku prajurit-prajurit, kitu deui ku para ponggawa, seug raja teh milari jalan seja maehan Uria. Tapi kaburu kadenge ku Uria, seug Uria kabur ka Mesir. 22 Tapi Raja Yoyakim marentah Elnatan bin Akbor jeung sawatara jelema deui, sina ngudag Uria ka Mesir. 23 Uria kacerek tuluy dibawa ka Raja Yoyakim, seug dipaehan, mayitna dialungkeun ka tanah pakuburan cacah.) 24 Kaula berekah teu sakara-kara, teu kungsi nemahan pati, henteu kungsi ragrag ka jalma rea, lantaran ditulungan ku Ahikam bin Sapan. 27 1 Henteu lila ti sanggeus Sidkia putra Yosia jadi raja di nagri Yuda, PANGERAN nimbalan ka kaula, 2 miwarang supaya kaula nyieun sawed tina kulit, jeung pasanganana tina kayu, sarta kudu dipake ku kaula dina punduk. 3 Geus kitu PANGERAN miwarang kaula ngirim pesen pikeun raja-raja di tanah Edom, Moab, Amon, Tirus jeung Sidon, supaya 98
99 Yeremia 27.4-9 ditalatahkeun ka duta-dutana anu keur araya di Yerusalem, natamu di Raja Sidkia. 4 Kaula ku PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, dipiwarang nitah maranehna ngabejakeun ka rajana masing-masing, yen PANGERAN geus nimbalan kieu, 5 "Ku daya pangawasa jeung kakuatan anu maha perkasa, Kami ngadegkeun alam dunya, manusa, jeung sakabeh sasatoan di sakuliah jagat. Eta kabeh ku Kami diserenkeun ka hiji jelema anu ku Kami kapilih. 6 Bangsa maraneh kabeh ku Kami geus diserenkeun ka abdi Kami, nya eta Raja Nebukadnesar ti Babul. Malah sato-sato galak sina taraluk ka manehna. 7 Sakabeh bangsa bakal taluk ka manehna, malah tuluy tunduk ka anakna jeung ka incuna, nepi ka cunduk waktuna bangsana sorangan tijungkel. Bangsana sorangan ahirna bakal ngawula ka bangsa-bangsa anu karuat, ka raja-raja anu perkasa. 8 Sanajan kitu, bangsa atawa karajaan mana bae anu ayeuna embung taluk kana pamarentahanana, tangtu ku Kami diruksak ku perang, ku kalaparan jeung ku pagebug, tungtungna beak sama sakali ditumpes ku Nebukadnesar. 9 Nu matak ulah palercaya ka nabi-nabi maraneh, atawa ka nu ngakukeun bisa norah pikahareupeun, boh ku lantaran meunang alamat tina impian, boh ku lantaran nyalukan
Yeremia 27.10-15 arwah jalma anu geus paeh, atawa ku sihir, anu nyaram sangkan maraneh ulah taluk ka raja Babul. 10 Bohong wungkul panorahna teh, anu bakal ngalantarankeun maraneh diboyong batur jauh ti lemah cai, dibuang ku Kami, temahna tumpes pisan. 11 Sabalikna, bangsa anu daek taluk jeung ngawula ka raja Babul, ku Kami baris diidinan tumetep di lemah caina, bisa jongjon hirup bari ngolah tanahna. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 12 Geus kitu kaula mihatur ka Raja Sidkia raja Yuda, sual eta keneh. Kieu: "Kedah kersa taluk ka raja Babul, kersa ngabdi ka anjeunna katut rahayat sadaya, supados salamet. 13 Naha Sang Raja kitu deui rahayat make kudu tumpes ku perang, atanapi ku kalaparan, atanapi ku pagebug? Kapan timbalan PANGERAN oge bakal kitu temahna bangsa anu embung taluk ka raja Babul teh. 14 Sang raja ulah ngadangu kana omongan nabi-nabi, anu ngajak ulah taluk ka eta raja. Bararohong piwejangna eta nabi-nabi teh. 15 Lahiran PANGERAN oge eta nabi-nabi teh henteu diutus, jadi ngawejangna anu majar ngabantun pajenengan PANGERAN teh palsu. Temahna tangtos ku Mantenna dibuang, boh Sang Raja, boh nabi-nabi tukang ngawejang bohong tea." 100
Yeremia 27.16-22 16 Ti dinya ceuk kaula ka imam-imam jeung jalma rea, kieu timbalan PANGERAN: "Ulah palercaya ka nabi-nabi anu nujum yen paparabotan Bait Allah bakal tereh dipulangkeun ti Babul. Bohong eta teh. 17 Tong dipalercaya! Mending taluk ka raja Babul, sangkan saralamet! Naha kajeun ieu kota ruksak burak-barik? 18 Ari enya mah maranehna teh nabi, jeung lamun enya maranehna ngemban pangandika Kami, atuh kudu nunuhun ka Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa sangkan paparabotan anu ngari keneh di Bait Allah jeung di karaton raja ulah nepi ka diakut ka Babul." 19 (27:19-20) (Waktu Yoyakin putra Yoyakim raja Yuda katut para pamingpin Yuda jeung para pamingpin Yerusalem ku Nebukadnesar diboyong ka Babul, barang-barang Bait Allah aya anu teu milu kabawa, nya eta pilar-pilar, tahang tambaga, padati-padati, jeung sajabana deui barang sisimpenan Bait Allah.) 20 (27:19) 21 "Darengekeun ieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah urang Israil, ngeunaan barang-barang sisimpenan anu kari di Bait Kami jeung di karaton raja di Yerusalem: 22 Kabeh bakal diakut ka Babul, tetep di ditu, nepi ka Kami kersa deui malire. Geus kitu 101
102 Yeremia 28.1-7 kakara ku Kami dipulangkeun, terus disimpen di dieu. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 28 1 Dina taun eta, nya eta taun kaopat Sidkia jadi raja, dina bulan kalima, aya hiji nabi ti kota Gibon, nya eta Hananya bin Asur, ngajak ngomong ka kaula di Bait Allah. Ngomongna di hareupeun para imam jeung jalma rea. 2 Carekna, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah urang Israil, ngandika kieu, "Kami geus meunggaskeun kakawasaan raja Babul. 3 Dua taun deui barang-barang Bait Kami anu ku Nebukadnesar diakut ka Babul, ku Kami rek dipulangkeun ka ieu tempat. 4 Kitu deui Yoyakin anak Yoyakim raja Yuda, katut sakabeh urang Yuda anu diboyong ka Babul, ku Kami bakal dipulangkeun deui ka dieu. Geus pasti, kakawasaan raja Babul dipeunggaskeun ku Kami. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 5 Tembal kaula, kasaksian ku para imam jeung jalma rea, 6 "Amin! Mugi leres kitu pangersa PANGERAN! Kacida kaula ngamuga-mugana, mugi Mantenna leres ngabuktoskeun panorah saderek, mulangkeun ti Babul sagala rupi barang Bait Allah, kitu deui dulur-dulur anu kapungkur diboyong jaradi tawanan. 7 Nanging kieu pihatur kaula ka saderek kitu deui ka sadayana.
Yeremia 28.8-15 8 Kapungkur pisan, memeh kaula sareng memeh anjeun, nabi-nabi ngawarejangna teh kieu saurna: bangsa rea kitu deui karajaan- karajaan anu karuat, bakal katarajang ku perang, ku kalaparan, ku pagebug. 9 Jadi upama aya nabi anu norah pisalameteun, nembe tiasa disebat nabi sajati, anu leres-leres diutus ku PANGERAN, upama panorahna tea bukti." 10 Kek Hananya nyekel kana pasangan dina punduk kaula, dilaan terus dipinggeskeun, 11 bari pok ngomong ka jalma rea, "Timbalan PANGERAN, kieu petana Mantenna bakal minggeskeun pasangan anu diterapkeun ku Raja Nebukadnesar kana punduk sakabeh bangsa. Ku Mantenna baris dibuktikeun dua taun deui." Geus kitu kaula indit ti dinya. 12 Henteu lila ti harita, PANGERAN nimbalan ka kaula, 13 miwarang nepungan deui Hananya sarta kudu ngomong kieu, "Pasangan tina kai geus bisa ku maneh dipinggeskeun, tapi ku Kami rek diganti ku pasangan tina beusi. 14 PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah urang Israil nimbalan, yen eta sakabeh bangsa bakal diterapan pasangan tina beusi, sarta kabeh sina ngawula ka Raja Nebukadnesar ti Babul. Malah sato-sato galak oge, timbalan PANGERAN, sina taraluk ka Nebukadnesar." 15 Eta timbalan ku kaula diomongkeun ka Hananya, disambung kieu, "Saderek 103
Yeremia 28.16-29.5 Hananya! PANGERAN henteu ngutus anjeun. Jalma rea ku anjeun sina percaya kana bohong. 16 Ku sabab eta, timbalan PANGERAN, anjeun ku Mantenna bakal disirnakeun ti dunya. Memeh tutup taun ieu, anjeun bakal maot, sabab anjeun ngajak jalma rea ngalawan ka PANGERAN." 17 Bukti, dina taun eta keneh, dina bulan katujuh, Hananya maot. 29 1 Kaula nyuratan ka dulur-dulur anu ku Nebukadnesar diakut ti Yerusalem ka Babul, nya eta imam-imam, nabi-nabi, para pamingpin rahayat, jeung nu sejen-sejenna. 2 Nyuratanana sanggeus Raja Yoyakin diboyong ka Babul jeung ibuna, jeung para pajabat karaton, para pamingpin Yuda jeung Yerusalem, ahli-ahli jeung tukang-tukang. 3 Ngirimkeunana dipihapekeun ka Elasa bin Sapan jeung Gemarya bin Hilkia, utusan Raja Sidkia raja Yuda ka Babul, ka Raja Nebukadnesar. Eusina: 4 "Kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, ka sakabeh boyongan, anu ku PANGERAN dikersakeun jaradi tawanan Nebukadnesar, diboyong ti Yerusalem ka Babul. Timbalana-Na: 5 Maraneh kudu nyarieun imah, kudu bebetah. Kudu ngarebon, hasilna keur dahareun. 104
Yeremia 29.6-12 6 Kudu karawin jeung baroga anak. Anak- anak maraneh oge kudu karawin, sina baroga anak. Kudu anak baranahan, kudu ngalobaan, ulah nepi ka mudedes. 7 Kudu digarawe keur kamajuan kota-kota tempat maraneh ku Kami dibuang. Urang dinya pangmentakeun berkah ti Kami, sabab lamun maraneh sarenang, maraneh oge marilu senang. 8 Kami, PANGERAN, Allah Israil, ngingetan ka maraneh, ulah beunang kabobodo ku nabi-nabi anu araya di maraneh, atawa ku saha bae anu ngaku-ngaku bisa norah pikahareupeun. Ulah palercaya kana impian-impianana. 9 Bohong wungkul panorahna teh. Najan norahna mawa jenengan Kami oge Kami mah henteu ngutus. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 10 Kieu deui timbalan PANGERAN, Upama di Babul geus jejeg tujuh puluh taun, Kami tangtu ngalayad ka maraneh, baris ngabuktikeun jangji seja mulangkeun maraneh ka lemah cai. 11 Kami henteu samar kana sagala pikersaeun ka maraneh. Nya eta seja nyenangkeun, lain rek nyilakakeun. Seja mere pijamugaeun ka hareup. 12 Geus kitu maraneh, bakal daraek ngumaha ka Kami. Maraneh tangtu daratang mawa paneda, ku Kami ge tangtu dimakbul. 105
Yeremia 29.13-18 13 Maraneh bakal nareangan Kami jeung tangtu kapanggih, sabab engke mah neanganana enya-enya terus jeung hate. 14 Tangtu Kami teh pikapanggiheun, tuluy maraneh ku Kami dipulihkeun deui, dipulangkeun ka tanah sorangan. Rek dikumpulkeun ti saban kota, ti saban daerah tempat maraneh ku Kami dipaburencaykeun, baris dipulangkeun ka tanah urut maraneh diboyong ti dinya. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 15 Ceuk aranjeun, di Babul teh boga nabi-nabi ti PANGERAN. 16 Regepkeun ieu timbalan PANGERAN, hal raja anu marentah di karajaan anu bareto dirajaan ku Daud, jeung hal jelema-jelema di kota eta, nya eta dulur-dulur aranjeun anu henteu milu diakut ka pangbuangan. 17 Kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, Maranehna ku Kami arek ditarajang ku perang, ku kalaparan, jeung ku sasalad, jeung dianggap lir buah kondang anu geus kacida barurukna, geus teu beunang didahar. 18 Ku Kami sina diudag-udag ku perang, ku kalaparan, jeung ku pagebug, nepi ka bangsa-bangsa saalam dunya sarieuneun nenjona. Di mana bae, di unggal tempat Kami ngaburencaykeun maranehna, jalma-jalma bakal karaget jeung ngarasa sieun, nenjo kajadian anu karandapan ku maranehna. 106
Yeremia 29.19-23 Maranehna bakal jadi pamoyokan batur, ngaran-ngaranna bakal diparake sasapaan. 19 Pangna nepi ka dikitukeun teh lantaran teu narurut kana timbalan Kami. Sakitu pangandika Kami tara kendat diamanatkeun ka abdi-abdi Kami, nabi-nabi, tapi tetep teu ditarurut. 20 Ari maraneh mah, anu ku Kami dibuang ka Babul, darengekeun ieu timbalan Kami, PANGERAN. 21 PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, ngandika perkara Ahab bin Kolaya jeung Sidkia bin Maaseya, anu ka aranjeun mere panorah palsu bari mawa pajenengan Mantenna. Timbalana-Na: Eta dua jelema ku Kami rek diselehkeun kana kakawasaan Raja Nebukadnesar raja Babul, ku eta bakal dipaehan hareupeun maraneh. 22 Ana geus kitu, upama ti maraneh anu diboyong ti Yerusalem ka Babul aya nu nyumpahan batur, nyumpahanana teh bakal kieu: Muga-muga maneh ku PANGERAN dijieun kawas Sidkia jeung Ahab, anu dipanggang hirup-hirup ku raja Babul. 23 Kitu pinasibeun eta dua jelema, lantaran pohara dorakana, nyieun dosa anu kacida pikagirukeunana, jarinah jeung norah bohong make pajenengan Kami. Peta maranehanana teh ngalawan kana pangersa Kami. Kami uninga kalakuanana, sarta Kami anu jadi saksina. Kitu timbalan PANGERAN." 107
Yeremia 29.24-31 108 24 (29:24-25) PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, maparin timbalan ka kaula, anu kudu ditepikeun ka Semaya urang Nehalam. Eta jelema geus ngirim surat ka nu araya di Yerusalem, ka Imam Sepanya putra Maaseya, jeung ka imam-imam sejenna. Eusina pikiranana sorangan. Kieu eusi suratna ka Sepanya: 25 (29:24) 26 "Bapa ku PANGERAN parantos dijungjung jadi imam ngagentos Yoyada. Nya Bapa ayeuna nu jadi kapala di Bait Allah. Upami aya jelema burung ngaku-ngaku jadi nabi, Bapa anu wajib ngarante beuheungna ku belenggu beusi. 27 Nanging, ku naon margina eta Yermia urang Anatot, ngomongan ka jalma rea kawas nabi ku Bapa diantep bae? 28 Kikituanana kedah dieureunkeun, margi parantos ngomongan ka nu araya di Babul, carekna, arayana di pangbuangan teh bakal kacida lamina. Nu mawi carekna, kudu nyarieun imah, kudu bebetah, kudu ngarebon, hasilna keur dahareun." 29 Eta surat dibacakeun ka kaula ku Sepanya. 30 Geus kitu PANGERAN nimbalan ka kaula, 31 miwarang ngirimkeun timbalana-Na ka para buangan di Babul, ngeunaan Semaya. Kieu timbalana-Na, "Kami, PANGERAN, baris nyiksa ka Semaya jeung ka turunanana. Eta jelema ku Kami henteu diutus, tapi geus
109 Yeremia 29.32-30.7 ngawejang ka maraneh kawas nabi bae, nepi ka maraneh percaya kana bohongna. 32 Ku sabab eta, di tengah maraneh moal aya saurang-urang acan turunanana. Eta jelema moal bisa hirup lila-lila, moal ngalaman sagala rupa pibagjaeun anu ku Kami keur disadiakeun keur umat Kami, sabab geus ngajak umat Kami ngaralawan ka Kami. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 30 1 PANGERAN, Allah Israil, 2 nimbalan ka kaula, "Catetkeun sagala hal anu geus diandikakeun, jieun buku. 3 Sabab geus meh cunduk kana waktu, Kami rek ngajait Israil jeung Yuda, umat Kami. Sina marulang deui ka dieu, tanah milik karuhunna ti Kami, sina kapimilik deui ku maranehna. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 4 Kieu timbalan PANGERAN ka urang Israil jeung urang Yuda, 5 "Aya sora kadangu ku Kami, sora nu geumpeur, sora nu sieun, nu taya katengtreman. 6 Geus, geura repeh! Coba pikir, na ari lalaki osok ngajuru? Parandene katingalina ku Kami, unggal lalaki pepelengkingan nyarekelan beuteung, kawas awewe rek ngajuru bae! Ku naon unggal beungeut sararepa? 7 Enya nyanghareupan mangsa pibahlaeun tea mah, pibahlaeun gede, taya babandinganana, anu baris nyorang ka
Yeremia 30.8-14 umat Kami, tapi umat Kami tangtu bisa luput." 8 Timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, "Lamun eta mangsa geus datang, Kami rek minggeskeun pasangan tina beuheung umat Kami, rantena diudar. Umat Kami geus teu kudu ngabdi deui ka bangsa batur. 9 Ngabdina bakal ka Kami, PANGERAN Allahna, jeung ka hiji jelema turunan Daud, anu ku Kami rek dibere tahta, jadi raja. 10 Tong sarieun, eh umat Kami! Tong reuwas-reuwas, eh urang Israil! Maraneh ku Kami tangtu dijait, rek disusul ka nu jauh, diala ti pangbuangan. Maraneh tangtu marulang ka nagri sorangan, hirup dina kabagjaan, sepi karisi karempan. 11 Tangtu ku Kami diteang, disalametkeun. Ari bangsa-bangsa, tempat maraneh ku Kami dipaburencaykeun, eta geus tangtu dibasmi. Moal, maraneh mah moal dibasmi. Bener sok dihukum tea mah ku Kami, tapi Kami ngahukum teh reujeung adil. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 12 Timbalan PANGERAN ka umat-Na, "Raheut maneh henteu bisa diubaran, bohak-bohakna henteu bisa ditambaan. 13 Mana taya anu mirosea, mana kanyeri taya ubarna, raheutna samar bisa cageur. 14 Kakasih-kakasih geus mopohokeun, geus teu harayangeun malire. Kami ka maneh narajang kawas ka musuh, ngahajar bengis 110
Yeremia 30.15-21 kacida, sabab maneh loba dosa, jarahat kabina-bina. 15 Meugeus, kanyeri teh ulah dipake rumahuh, geus taya piubareunana. Mana disiksa nepi ka kitu ge sabab maneh loba dosa, jarahat kabina-bina. 16 Tapi ayeuna, anu bareto ngalegleg, bakal dilegleg. Musuh maneh bakal dibuang. Nu bareto nganiaya, rek dikaniaya. Anu bareto ka maneh ngaranjah, bakal aya nu ngaranjah. 17 Maneh ku Kami rek dicageurkeun, raheutna urang ubaran, najan ceuk musuh, Sion geus jadi ruruntuhan, enggeus euweuh anu malire. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 18 Timbalan PANGERAN, "Umat Kami ku Kami rek dipulihkeun, ka lemburna dipulangkeun, unggal jelema rek dipikarunya. Yerusalem rek diadegkeun deui, karatonna diomean. 19 Eusi kotana bakal maruji sukur, sarurak saruka bungah. Ku Kami rek diberkahan, sina jembar baranahan, sina meunang kamulyaan. 20 Kakawasaan eta bangsa baris pulih deui, cara baheula bihari, ngadeg deui, nanjeur deui. Anu nganiaya ka maranehna, tangtu ku Kami dihukum. 21 Ari pirajaeunana nya ti bangsana keneh, pamarentahna nya ti maranehna keneh. Samangsa-mangsa ku Kami diondang, eta teh tangtu datang nemonan. Sabab saha nu wani datang ka Kami, lamun ku Kami henteu diondang? 111
Yeremia 30.22-31.7 22 Maranehna bakal piumateun Kami, Kami Allahna. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 23 (30:23-24) Benduna PANGERAN lir topan, budalna lir angin ribut ngagelebug, nyamberan sirah jalma-jalma jahat. Moal waka eureun samemeh sagala pangersa-Na laksana. Hal eta kakara kaharti ku umat-Na dina mangsa nu bakal datang. 24 (30:23) 31 1 Timbalan PANGERAN, "Bakal cunduk waktu, Kami jadi Allah panutan sakabeh kaom Israil, Israil jadi umat Kami. 2 Eta bangsa anu geus luput tina bahya maot, waktu di gurun keusik ku Kami dipikawelas. Ana eta urang Israil harayang ngareureuh, 3 ti nu jauh ge Kami nembongan ka maranehna. Eh urang Israil, salawasna ge Kami nyaah ka maraneh teh, nu matak ngan deudeuh bae. 4 Maraneh rek dibangun deui, bakal narabeuh deui genjring, suka-suka ngarigel. 5 Bakal ngebon deui anggur di unggal pasir di Samaria, asal daraek melak, hasilna tangtu kapuluk. 6 Mangsana tangtu datang, nu karemit di pasir-pasir Epraim bakal cumeluk, Hayu urang nanjak ka Sion, ngadeuheus ka PANGERAN, Allah panutan urang." 7 Timbalan PANGERAN, "Geura ngarawih, sing gumbira, keur Israil, bangsa anu panggedena. Nyanyikeun lagu pamujina, 112
Yeremia 31.8-12 PANGERAN ngajait umat-Na, nyalametkeun nu sesana. 8 Maranehna ku Kami rek dicokot ti tanah kaler, dikumpulkeun ti unggal tungtung jagat. Nu lalolong, nu lalumpuh, moal kari, teu tinggaleun nu rareuneuh, jeung anu sabroleun ngajuru. Maranehna pijadieun deui bangsa gede. 9 Mun ku Kami geus ditungtun diajak balik, umat Kami bakal nepi ka careurik, bari mumuntang ka Kami. Ku Kami rek ditungtun ka walungan-walungan, enggon cai, make jalan anu genah, nu moal matak titajong. Pikeun Israil, Kami teh lir bapa, Epraim teh anak Kami anu cikal." 10 Timbalan PANGERAN, "Eh bangsa-bangsa, darengekeun Kami! Umumkeun timbalan Kami ka tanah-tanah basisir anu jarauh. Umat Kami anu ku Kami dipaburencaykeun, ayeuna rek dikumpulkeun, rek dijaga, lir domba dijaga ku nu ngangonna. 11 Urang Israil ku Kami geus dimerdekakeun, leupas tina genggeman hiji bangsa anu kuat. 12 Bakal daratang ka Gunung Sion, ngararawih galumbira, barungah mareunang berkah, teu kurang gandum, anggur jeung minyak jetun, teu kurang ingon-ingon, domba jeung sapi. Kakayaan maranehna ibarat kebon teu kurang cai, sagala kaperluanana nyampak. 113
114 Yeremia 31.13-20 13 Mojang-mojangna bakal ngarigel, jaligrah, kolot, ngora, galumbira. Ku Kami rek dibeberah, sina paler kasedihna, leungit susah tinggal bungah. 14 Para imamna sina loba rejekina. Sagala pangabutuh umat Kami, ku Kami bakal dicukup. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 15 Timbalan PANGERAN, "Di kota Ramah aya anu jejeritan, nu ceurik aluk-alukan, henteu beunang diupahan: Rahel nyeungceurikan anak-anakna anu enggeus teu araya. 16 Geus, geura repeh, susutan cipanon. Eta pangorbanan maneh moal percumah, aya ganjaranana, tur barudak teh bakal bisa marulang deui ti tanah musuh-musuhna. 17 Jaga maneh tangtu senang, barudak tangtu marulang. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 18 Urang Israil ku Kami kadangu sasambat mani sesegruk, Duh Gusti, abdi-abdi lir sapi anu atah warah, lajeng ku Gusti diwulang, diajar nurut. Mugi abdi sadaya dicandak mulang, sumeja tobat ka Gusti, PANGERAN, Allah abdi sadaya. 19 Abdi-abdi parantos mungkur ti Gusti, ayeuna nyuhunkeun ditampi deui. Saparantos ku Gusti dipeperih, bati ngaheluk sareng ngaheruk, isin ku kalakuan anu hina, emut kana dosa-dosa waktos keur ngora. 20 Eh Israil, maneh teh anak Kami kakasih, anak anu pangdipikanyaahna. Mun keur
Yeremia 31.21-27 nyebut ngaran maneh, pikir henteu weleh ngait, hate teu weleh cumantel. Kami seja mikawelas. 21 Geura pasang ciri-ciri jeung tanda- tanda jalan, panggihkeun jalan nu bareto ditinggalkeun. Geura mulang, Israil, geura mulang, geura baralik, ngeusian deui kota-kota, nu bareto ditinggalkeun. 22 Rek nepi ka iraha mundur maju bae, eh umat anu teu satia? Kami geus nyiptakeun hal anyar jeung teu lumrah, sarua teu lumrahna jeung awewe nangtayungan lalaki." 23 PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, ngandika, "Upama eta bangsa ku Kami geus diadegkeun deui di lemah caina, di tanah Yuda jeung di saban kotana, jalma-jalma bakal nyarebut deui: Sing diberkahan ku PANGERAN, gunung karamat di Yerusalem, panglinggihan Mantenna nu suci. 24 Tanah Yuda jeung kota-kotana bakal diareusian deui. Jalma-jalmana aya nu tani, aya nu miara ingon-ingon. 25 Anu geus carape beak tanaga sina jaragjag deui, anu geus langlayeuseun sina sareubeuh dahar. 26 Engke mah maranehna bisa ngucap, Ah rek sare, ambeh isukna jagjag. 27 Kami PANGERAN, jangji, tanah Israil jeung Yuda sina pinuh ku pangeusina, jelema jeung ingon-ingon. 115
Yeremia 31.28-35 28 Bareto maranehna ku Kami dicabut, dirabut, dialungkeun, digempur, dibongkar, engke mah ditangtungkeun deui. 29 Dina mangsa eta, moal aya nu ngucapkeun babasan: Bapa nu ngadahar buah haseum, anak nu ngarasa linu. 30 Sabab, saha nu ngadahar buah ngora, nya manehna nu linu huntuna. Saha anu boga dosa, nya manehna anu keuna ku balukarna." 31 Timbalan PANGERAN, "Mangsa eta, Kami jeung urang Israil kitu deui jeung urang Yuda, rek ngayakeun perjangjian anyar. 32 Ieu perjangjian anyar, beda ti perjangjian heubeul, anu dijieun jeung karuhunna waktu ku Kami ditungtun kaluar ti Mesir. Jaman harita mah sakitu Kami jeung maranehna teh lir salaki jeung pamajikan, eta perjangjian teu ditarurut. 33 Perjangjian nu anyar mah bakal kieu: Hukum Kami baris dipatri dina sanubarina, ditulis dina hatena. Kami nu jadi Allahna, maranehna nu jadi umatna. 34 Jadi engke mah maranehna geus teu perlu silih papatahan nganyahokeun ka PANGERAN, sabab saban jalma, ti nu leutik nepi ka nu gede, tangtu dihampura dosa-dosana, kadorakaanana moal diinget-inget deui ku Kami. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 35 PANGERAN ngayakeun panonpoe, pikeun nyaangan ti beurang, ngayakeun bulan jeung bentang-bentang, pikeun nyaangan 116
Yeremia 31.36-32.1 ti peuting. Mantenna anu ngaduk-ngaduk laut, sina jumegur gumuruh. Ari jenengan Mantenna: PANGERAN Nu Maha Kawasa. 36 Tah eta, Mantenna, ngajangji kieu: Sapanjang ngadeg keneh tata alam, tetep Israil ngajadi bangsa. 37 Lamun sakubeng langit geus bisa kaungsi, lamun dasar-dasar jagat geus bisa dijajah, kakara Mantenna tega miceun bangsa Israil, lantaran dosa-dosana. Kitu timbalan PANGERAN. 38 "Waktuna geus tangtu cunduk," timbalan PANGERAN, "Yerusalem baris diadegkeun deui jadi kota tempat Kami, ti Munara Hananel di beulah kulon, nepi ka Gapura Juru. 39 Ari wawatesanana baris terus nyambung ti dinya, ti beulah kulon kebat ka pasir Gareb, terus ngurilingan Goa. 40 Ari lebakna sakurilingna, tempat paranti nguburkeun anu paraeh jeung dijadikeun pamiceunan runtah, kitu deui tegalan-tegalan tonggoheun Walungan Kidron, terus nepi ka Gapura Kuda beulah wetan, rek dijadikeun tempat karamat Kami. Eta kota moal aya deui anu bakal ngaruksak sumawonna nu ngaburak-barik." 32 1 Dina taun kasapuluh Sidkia jumeneng raja Yuda, meneran taun kadalapan belas Nebukadnesar jumeneng raja di Babul, PANGERAN nimbalan ka kaula. 117
Yeremia 32.2-10 2 Harita balad raja Babul keur ngagempur Yerusalem. Ari kaula harita teh keur dikerem di jero tutupan di buruan karaton raja, 3 keur dipanjara ku Raja Sidkia. Anjeunna teu raoseun manah, pedah kaula nepikeun pangandika PANGERAN anu kieu, "Ieu nagara ku Kami rek diselehkeun ka raja Babul. 4 Ari Raja Sidkia moal bisa lolos, bakal beunang ku raja Babul, sina paadu beungeut jeung eta raja, sina palemek adu hareupan. 5 Sidkia bakal dibawa ka Babul, rek diantep sina di ditu nepi ka diteang ku Kami. Najan upama manehna ngalawan ge ka urang Babul, moal hasil. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 6 (32:6-7) PANGERAN nimbalan yen rek aya nu datang ka kaula, nya eta Hanamel, anak paman Salum, rek nawarkeun lahanna anu di Anatot, di wilayah tanah Binyamin, dumeh kaula barayana nu pangdeukeutna, jeung boga hak meuli eta lahan. 7 (32:6) 8 Nyata sakumaha timbalan PANGERAN, Hanamel nepungan kaula di buruan karaton, nawarkeun lahanna. Geus kitu mah kaula yakin, yen enya PANGERAN ngandika kitu. 9 Seug lahan teh dibeuli ti Hanamel, duitna ditimbang. Hargana teh tujuh belas gebleg perak. 10 Surat jual-beulina ku kaula ditanda, kalawan make saksi-saksi, tuluy duitna ditimbang dina timbangan. 118
119 Yeremia 32.11-18 11 Surat jual-beulina tea duanana dicekel ku kaula, boh anu disegel, anu dieusi katangtuan jeung sarat-sarat, boh salinanana anu teu make segel. 12 Duanana ku kaula diserenkeun ka Baruk bin Neria, incuna Mahseya. Diserenkeunana kasaksian ku Hanamel jeung ku saksi-saksi anu marilu nanda dina eta surat jual-beulina, kitu deui ku nu sejen nu araya di dinya. 13 Geus kitu kaula ngomong ka Baruk, hareupeun maranehna, 14 "Timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, urus ku anjeun ieu surat-surat teh, anu disegel jeung salinanana anu teu disegel, simpen dina goci supaya tahan taunan. 15 PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, geus ngandika yen imah-imah, lahan-lahan jeung kebon-kebon anggur di ieu tanah, bakal dibareulian deui." 16 Sanggeus masrahkeun eta surat jual-beuli ka Baruk, kaula tuluy neneda, 17 "Nun PANGERAN Nu Maha Agung, Gusti ngadamel bumi sareng langit ku pangawasa sareng kakiatan tanpa tanding; kanggo Gusti mah teu aya perkawis anu bangga. 18 Gusti tara kendat nganyatakeun welas asih ka mangrebu-rebu jalma. Sawangsulna ngahukum jalma-jalma ku margi dosa kolot-kolotna. Gusti teh Allah nu agung sareng perkasa, PANGERAN Nu Maha Kawasa.
Yeremia 32.19-24 19 Bijaksana nya tarekah, araheng nya dadamelan. Maha uninga kana laku lampah manusa, ngaganjar jalmi satimpal sareng lampahna. 20 Baheula, di Mesir, Gusti ngadamel rupi-rupi mujijat, rupi-rupi kaahengan, malah dugi ka ayeuna pisan, boh di Israil, boh di bangsa-bangsa sanes, dugi ka jenengan Gusti kamashur di mana-mendi. 21 Eta mujijat-mujijat sareng kaahengan- kaahengan, anu dipikagimir ku musuh, ku Gusti dianggo nganyatakeun pangawasa sareng kakiatan, kanggo ngaluarkeun umat Gusti, Israil, ti Mesir. 22 Eta umat ku Gusti dipaparin ieu tanah anu makmur sareng subur, luyu sareng jangji Gusti ka karuhunna. 23 Nanging saparantos maranehna darongkap sareng ngamilik ieu tanah, ka Gusti henteu narurut, hirupna nyimpang tina piwulang Gusti. Parentah sareng papakon ti Gusti teu dilampahkeun. Kitu nu mawi ku Gusti sina nandangan rupi-rupi kacilakaan. 24 Ieu kota parantos dilingkung ku tanggul- tanggul, dikepung ku urang Babul, bade direbut. Maranehna parantos ngambreg. Ieu kota nuju diambreg ku perang, ku kalaparan, sareng ku panyakit, tangtos ku musuh bakal karebut. Saleresna pisan, sagala timbalan Gusti parantos ngajadi. 120
Yeremia 32.25-32 25 Parandene, nun PANGERAN Nu Maha Agung, dina kaayaan ieu kota parantos tangtos karebut ku urang Babul, Gusti bet miwarang abdi meser lahan, tur nganggo saksi sagala." 26 Ti dinya PANGERAN ngawaler, 27 "Kami teh PANGERAN, Allah sakabeh manusa. Pikeun Kami taya perkara nu bangga. 28 Ieu kota memang ku Kami rek diselehkeun ka Raja Nebukadnesar jeung baladna, ku eta bakal direbut. 29 Terus disundut ku seuneu, dihuru nepi ka rata jeung taneuh, kitu deui imah-imah anu ngahudang amarah Kami, anu loteng- lotengna diparake ngukus ka Dewa Baal, jeung diparake nyaricikeun anggur, sasajen ka allah-allah sejen. 30 Geus ti mimiti keneh, ti barang aya sajarahna, kalakuan urang Israil jeung urang Yuda teh matak pikaijideun Kami, matak ngahudang amarah bae. 31 Ti barang ieu kota ngadeg, jelema- jelemana mutuh matak kesel hate, matak jengkel bae. Mana ku Kami dipastikeun rek diruksak, 32 lantaran nya urang Yuda, nya urang Yerusalem, katut raja-rajana, para pamingpinna, para imamna jeung nabi- nabina, geus kabina-bina dosana. 121
122 Yeremia 32.33-40 33 Geus naronggongan ka Kami. Dileukeunan diwurukan ge weleh henteu ngadarenge, piwuruk Kami teu diparake. 34 Malah-malah nepi ka nareundeun arca- arca brahala pikaijideun di Bait Kami. Gedong paranti ngabakti ka Kami teh dirurujit. 35 Jaba ti kitu, nyarieun altar di Lebak Hinom jeung nyarembah Dewa Baal, diparake ngaduruk anak-anakna awewe lalaki, dikurban-kurbankeun ka Dewa Molok. Padahal Kami mah ulah-bon nepi ka marentahkeun kitu, teu asup-asup acan kana pikiran ngudukeun kitu ka maranehna, atawa nitah Yuda nyieun dosa." 36 PANGERAN, Allah Israil nimbalan, "Yermia, ayeuna ceuk jalma-jalma, ieu kota geus tangtu karebut ku raja Babul, lantaran diambreg ku perang, ku kalaparan, jeung ku panyakit. Ayeuna regepkeun, Kami arek nimbalan. 37 Jalma-jalma anu bareto waktu Kami keur jengkel dipabalencarkeun, ku Kami rek dikumpulkeun ti saban nagri tempat pabalencarna, rek dibawa mulang deui ka ieu tempat, sina jarongjon hirupna. 38 Sina jaradi umat Kami, Kami Allahna. 39 Rek sina saniat, sahate dina hirupna, nya eta: Hormat ka Kami saumur-umur, sangkan jamuga dirina, jamuga anak-anakna. 40 Kami rek ngayakeun hiji perjangjian jeung maranehna anu umurna langgeng.
Yeremia 32.41-33.2 Maranehna moal pegat-pegat disenangkeun, jeung sina sarieun ku Kami kalawan hate gembleng, sina ulah nyalingkir deui ti Kami. 41 Kami suka nyenangkeun ka maranehna, sina tetep-tumetep di ieu tanah. 42 Lamun Kami bareto ka ieu bangsa mere balahi, ayeuna arek mere rupa-rupa kabagjaan, sakumaha jangji Kami tea. 43 Ayeuna ceuk maranehna ieu tanah tangtu jadi kawas tegal suwung, sepi taya pangeusina, taya jalma taya sato, tuluy dijabel ku urang Babul. Saenyana lahan-lahan di ieu tanah kabeh oge bakal dibeuli deui. 44 Dibareulian ku rahayat make surat jual-beuli anu disegel, ditanda lengkep jeung saksi-saksi, nya eta lahan-lahan di wilayah tanah Binyamin, di desa-desa sakurilingeun Yerusalem, di kota-kota tanah Yuda, di kota-kota pagunungan, di suku-suku gunung, jeung di pakidulan tanah Yuda. Jalma-jalma teh ku Kami rek dipulangkeun deui ka ieu tanah lemah caina. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 33 1 Sabot ditutup keneh di jero panjara buruan karaton, kaula meunang deui timbalan ti PANGERAN. 2 PANGERAN, anu ngadamel bumi, anu ngawujudkeun jeung ngadegkeunana, nimbalan ka kaula. Mantenna, PANGERAN, nimbalan kieu, 123
Yeremia 33.3-9 3 "Sambat Kami, tangtu Kami ngawalon. Maneh rek dibere nyaho perkara-perkara anu ajaib, anu araheng, anu tangtu maneh mah acan nyaho. 4 Kami, PANGERAN, Allah Israil, mere nyaho yen imah-imah di Yerusalem jeung karaton raja di Yuda bakal dibongkaran pikeun nguatan pertahanan tina kepungan jeung panarajang musuh. 5 Sawareh bakal barijil ngayonan urang Babul, tapi cumah. Urang Babul malah bakal ngeusian imah-imah di ieu kota ku mayit jalma-jalma anu ku Kami memang rek dibasmi, bawaning Kami ambek jeung napsu. Kami geus teu hayang nenjo ieu kota, lantaran kalakuan jalma-jalmana jarahat. 6 Tapi sanajan kitu ge ieu kota katut rahayatna tangtu bakal dipulihkeun sina menyat deui, sina talengtrem hirupna, jongjon ngahenang-ngahening. 7 Yuda jeung Israil sina makmur, baris dibangun deui ku Kami, sina pulih saasalna. 8 Dirina sina bararesih, suci tina dosa urut ngalawan ka Kami. Dosa-dosana jeung kalakuanana ngabarontak ka Kami rek dihampura. 9 Yerusalem rek dijadikeun sumber kabagjaan, sumber kamulyaan jeung sumber kamashuran Kami. Unggal bangsa di dunya, asal ngadenge beja yen Kami melak rupa-rupa kahadean keur urang Yerusalem 124
Yeremia 33.10-13 sarta ngamakmurkeun ieu nagara, bakal tingdaregdeg pinuh ku kasieun." 10 Timbalan PANGERAN, "Ceuk jalma-jalma, ieu tempat jeg tegalan anu suwung, euweuh eusina, teu jalma teu sato. Memang, kota-kota tanah Yuda jeung jalan-jalan Yerusalem kosong molongpong taya eusina, teu jalma teu sato. 11 Tapi eta tempat-tempat teh bakal haneuteun deui, rame ku sora kasukaan jeung kagumbiraan sarta sora kabagjaan pesta kawin. Maneh bakal ngadenge jalma-jalma nyaranyi waktu marawa kurban sukur ka Bait Kami, pokna, Puji sukur hatur nuhun kana kasaean PANGERAN Nu Maha Kawasa, anu langgeng mikaasih. Ieu tanah ku Kami rek dimakmurkeun sakumaha asalna deui. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 12 PANGERAN Nu Maha Kawasa nimbalan, "Ieu tanah, anu ayeuna mah bleg tegalan suwung euweuh naon-naonna, teu jalma teu sato, bakal pinuh deui ku sampalan-sampalan paranti ngencarkeun domba. 13 Di kota-kota pagunungan, di kota-kota suku gunung, di pakidulan tanah Yuda, di tanah bilangan Binyamin, di desa-desa sakurilingeun Yerusalem, jeung di kota-kota satanah Yuda, pangangon-pangangon bakal marilang deui domba, ingon-ingon akuanana. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 125
Yeremia 33.14-21 14 Timbalan PANGERAN, "Tangtu cunduk kana waktu, Kami ngabuktikeun jangji ka urang Israil jeung urang Yuda. 15 Harita Kami baris ngangkat hiji jalma anu ibadah, turunan Daud, dijenengkeun Raja. Ngarajaanana di sakuliah ieu tanah, bakal ngajalankeun anu sabenerna, luyu sakumaha kuduna. 16 Urang Yuda jeung urang Yerusalem bakal disalametkeun, hirup dina kasenangan. Ari pingaraneun kotana: PANGERAN Kasalametan Urang. 17 Kami PANGERAN, jangji: ti turunan Daud salawasna aya nu bakal jadi raja di Israil, 18 ari ti kaom Lewi salawasna bakal aya nu jaradi imam, anu bakal ngalalayanan Kami, ngurus kurban-kurban beuleuman, kurban-kurban gandum, jeung kurban-kurban peuncitan." 19 Timbalan PANGERAN ka sim kuring, 20 "Kami geus nyieun hiji perjangjian pikeun nangtukeun beurang jeung peuting, sangkan boh beurang boh peuting daratangna cocog dina waktu giliranana, supaya eta perjangjian ulah nepi ka teu ditetepan. 21 Sarua keneh maksudna jeung eta, Kami geus nyieun hiji perjangjian pikeun abdi Kami Daud, yen ti turunanana salawasna bakal aya saurang anu jadi raja. Kitu deui ka kaom Lewi, Kami nyieun perjangjian yen nu bakal 126
Yeremia 33.22-34.1 jaradi imam purah ngabakti ka Kami teh ti kaomna. Eta perjangjian moal pegat. 22 Turunan abdi Kami, Daud, jeung turunan imam-imam kaom Lewi, rek sina loba kabina-bina, ibarat bentang-bentang di langit atawa keusik di basisir, pamohalan bisa kaitung." 23 Timbalan PANGERAN ka kaula, 24 "Maneh terang kumaha omong jalma- jalma hal Israil jeung Yuda? Ceuk maranehna, eta dua sadulur teh geus ditoker ku Kami. Eta umat Kami ku maranehna kacida direndahkeunana, geus teu dianggap bangsa. 25 Tapi Kami, PANGERAN, geus nyieun hiji perjangjian ngeunaan beurang jeung peuting, jeung hukum-hukum anu ngatur bumi jeung langit. 26 Sakumaha pastina eta perjangjian Kami, nya kitu pisan Kami baris miara perjangjian ngeunaan anak incu Yakub jeung anak incu abdi Kami, Daud. Kami rek ngangkat hiji turunan Daud, anu bakal ngatur turunan Ibrahim, turunan Ishak, jeung turunan Yakub. Kami seja mikawelas deui ka umat Kami, sina mukti sarenang deui." 34 1 PANGERAN nimbalan ka kaula. Harita Yerusalem jeung kota-kotana anu dareukeut keur ditempuh ku Raja Nebukadnesar jeung baladna ti Babul, dibantu ku pasukan-pasukan bangsa-bangsa jeung seler-seler bangsa patalukanana. 127
Yeremia 34.2-9 2 PANGERAN, Allah Israil, miwarang kaula ka Raja Sidkia raja Yuda, ngunjukkeun pangandika-Na, kieu, "Kami PANGERAN, rek nyelehkeun ieu kota ka raja Babul, sina dihuru. 3 Maneh moal bisa luput, tangtu ditangkep tuluy diselehkeun, bakal paadu beungeut paadu lemek jeung manehna, tuluy diboyong ka Babul. 4 Sidkia, regepkeun ieu pangandika Kami ngeunaan diri maneh. Maneh moal paeh ku lantaran perang. 5 Bakal paeh teh dina waktu anu rineh, tur dikuburkeunana ge dikukusan, moal beda ti karuhun-karuhun maneh anu jaradi raja samemeh maneh, dikuburkeunana dikukusan ku rahayat. Maneh oge bakal dicaleungceurikan ku rahayat, dipidangdam, Raja urang pupus! Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 6 Seug eta timbalan teh ku kaula diunjukkeun ka Raja Sidkia di Yerusalem. 7 Harita eta kota teh keur digempur ku balad raja Babul. Eta pasukan ngagempur oge kota Lakis jeung Aseka, dua kota benteng anu aya keneh di tanah Yuda. 8 Raja Sidkia jeung urang Yerusalem tadina geus rempug baris ngamerdekakeun 9 bangsa Ibrani anu jaradi abid maranehna, boh nu lalaki boh nu awewe, supaya saurang 128
Yeremia 34.10-16 ge ulah aya urang Israil anu boga jalma beulian sasama bangsana. 10 Boh rahayat boh para pamingpin, kabeh geus satuju ngamerdekakeun para abid moal aya anu dijadikeun abid deui. Tuluy abid-abid teh dimerdekakeun. 11 Tapi ahir-ahir pikiranana rarobah, abid-abid teh dicarokot deui, dipaksa kudu ngawula deui. 12 Ku sabab kitu PANGERAN, 13 Allah Israil, nimbalan ka kaula kudu ngomong kieu ka maranehna, "Bareto Kami nyieun perjangjian ka karuhun maraneh, basa dijait ti Mesir, jeung dimerdekakeun tina kerja paksa. Maranehna ku Kami diparentah, 14 yen unggal-unggal tujuh taun kudu ngamerdekakeun abid bangsa Ibrani anu ngawulana geus genep taun. Tapi eta parentah ku karuhun maraneh teu dipirosea, timbalan Kami teu ditarurut. 15 Ari maraneh, kakara oge genep poe ka tukang baroga niat jeung kalakuan anu nyenangkeun Kami. Nya eta, kabeh akur rek ngamerdekakeun sasama bangsa Israil, malah make jangji di payuneun Kami di Bait Allah, di gedong paragi babakti ka Kami. 16 Kari-kari kabeh rarobah deui pikiran. Abid- abid anu geus ngarasa garenah pikiranana dumeh anu dicileukna geus tinekanan, ku maraneh dicokot deui, dipaksa kudu ngawula deui. 129
Yeremia 34.17-22 17 Ku sabab eta, Kami, PANGERAN arek tandes: Maraneh teu narurut ka Kami. Maraneh teu jadi ngamerdekakeun sasama bangsa Israil. Hade kitu oge, heug, maraneh ku Kami rek dimerdekakeun: merdeka milih pipaeheun ku perang, ku pagebug, atawa ku kalaparan. Unggal bangsa sina gimir ku peta Kami ka maraneh. 18 (34:18-19) Para ponggawa Yuda jeung Yerusalem, bareng jeung para ponggawa karaton, para imam jeung para pamingpin, geus motong sapi jalu, awakna dibeulah dua, diteundeun pagigir-gigir, tuluy maranehna laleumpang di antara eta dua beubeulahan awak sapi, tanda yen geus ikrar jangji ka Kami. Kari-kari eta jangji dilanggar, sarat-saratna teu dihargaan. Ku sabab kitu maranehna ku Kami rek dijieun kawas eta sapi. 19 (34:18) 20 Rek diselehkeun ka musuhna, baris tuluy diparaehan, mayit-mayitna bakal diharakanan ku manuk jeung ku sato-sato galak. 21 Sidkia, raja Yuda, jeung para ponggawana, eta oge rek diselehkeun ka balad Babul, anu geus ngeureunan perangna. 22 Eta ku Kami rek dititah baralik deui ka dieu, sina narajang deui ieu kota, sina dirampas tuluy dihuru rata jeung taneuh. Kota-kota tanah Yuda ku Kami rek disuwungkeun sina jadi gurun keusik, 130
Yeremia 35.1-7 moal aya nu nyicingan. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 35 1 Waktu Yoyakim putra Yosia jadi raja di nagara Yuda, PANGERAN nimbalan ka kaula, 2 "Tepungan anak incu Rekab, ajak ngomong. Bawa ka Bait Allah, asupkeun ka salah sahiji kamar, tuluy suguhan anggur." 3 Seug saanak incu Rekab, nya eta: Yaasanya anak Yermia bin Habasinya jeung dulur-dulurna katut anak-anakna masing-masing 4 ku kaula diajak ka Bait Allah, dibawa asup ka kamar murid-murid Nabi Hanan bin Yigdalya, pernahna luhureun kamar Maaseya bin Salum, hiji ponggawa penting di Bait Allah, deukeut ka kamar-kamar para ponggawa sejenna. 5 Kaula natakeun gelas jeung anggurna dina hiji wadah. "Mangga ngaraleueut," ceuk kaula ka maranehna. 6 Ari jawabna, "Kaula sadaya tara nginum anggur. Karuhun kaula sadaya, Yonadab bin Rekab, ngalarang yen kaula sadaya nya kitu deui turunan, teu kenging nginum anggur. 7 Kajabi ti kitu anjeunna ngalarang, yen kaula sadaya teu kenging ngadamel rorompok, teu kenging pepelakan, teu kenging ngebon anggur atanapi meser kebon anggur. Anjeunna miwarang supaya kaula sadaya 131
132 Yeremia 35.8-15 caricing di kemah bae, supados kenging cicing di ieu nagri, hirup sapertos urang asing. 8 Sagala rupi amanat Yonadab ku kaula sadaya ditumutkeun. Kaula sadaya saanak rabi, nu lalaki, nu awewe, tara pisan nginum anggur, 9 (35:9-10) tara nyieun rorompok keur imah-imah, cicing mung di kemah, teu gaduh kebon anggur, teu gaduh lahan, tara melak gandum, tumut kana amanat Yonadab. 10 (35:9) 11 Mung waktos Raja Nebukadnesar nempuh ieu kota, kaula sadaya ngungsi ka Yerusalem, nyingkiran balad Babul sareng balad urang Siria. Kitu margina dina waktos ieu aya di Yerusalem." 12 (35:12-13) Geus kitu PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, nimbalan ka kaula, miwarang nepungan urang Yuda jeung urang Yerusalem, nepikeun timbalan kieu, "Kami, PANGERAN, rek nanya. Naha ku naon maraneh teu daraek ngadenge, teu narurut kana parentah Kami? 13 (35:12) 14 Anak incu Yonadab mah narurut kana larangan teh, ceuk karuhunna teu meunang ngarinum anggur, nepi ka kiwari tara ngarinum anggur. Ari maraneh, sakitu geus sering ku Kami digeuing teu narurut bae. 15 Teterusan ku Kami dibere nabi, abdi-abdi Kami anu ngelingan sangkan maraneh eureun
133 Yeremia 35.16-36.2 tina lampah goreng, sangkan hade kalakuan. Ceuk nabi-nabi ulah muja ulah nyembah ka allah-allah sejen, sangkan bisa tetep tumetep di tanah paparin ti Kami ka karuhun maraneh jeung ka maraneh, maraneh tetep bae teu narurut ka Kami, henteu malire. 16 Anak incu Yonadab narurut kana parentah karuhunna, ari maraneh mah ka Kami henteu narurut. 17 Ku sabab kitu, maraneh urang Yuda jeung urang Yerusalem, rek digebruskeun kana rupa-rupa kacilakaan anu ku Kami geus didawuhkeun tea. Pangna Kami kitu teh lantaran maraneh keneh, digeuing teu daek eling, disaur teu ngagarugu." 18 Ti dinya kaula ngomong ka anak incu Rekab, yen PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil ngandika kieu, "Maraneh satia kana amanat Yonadab karuhun maraneh. Sagala cegahanana ditarurut, sagala parentahna digumatikeun. 19 Ku sabab kitu, Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil jangji: Ti turunan Yonadab bin Rekab anu lalaki salawasna bakal aya anu ngalaladenan Kami." 36 1 Dina taun kaopat Yoyakim putra Yosia jadina raja di nagri Yuda, PANGERAN nimbalan ka kaula, 2 "Sakur anu ku Kami geus diandikakeun ka maneh tina hal urang Israil, urang Yuda jeung bangsa-bangsa, tuliskeun. Kabeh, ti barang
Yeremia 36.3-9 Kami mimiti ngandika ka maneh, ti jaman Raja Yosia nepi ka ayeuna. 3 Ari ngadarenge yen bakal aya rupa- rupa picilakaeun mah ti Kami, sugan daraekeun urang Yuda teh babalik pikir, ngeureunan kagorenganana. Kami tangtu daek ngahampura sagala kajahatan jeung dosa-dosana." 4 Ti dinya kaula nyalukan Baruk bin Neria. Sagala timbalan PANGERAN tea ku kaula didiktekeun. Ku Baruk dituliskeun dina kitab gulung. 5 Sanggeus anggeus, kieu ceuk kaula ka Baruk, "Bapa geus teu meunang asup ka Bait Allah. 6 Ku sabab eta engke dina waktu puasa hidep ka ditu. Pangmacakeun ieu kitab ka jalma rea sing tarik, sina kadarengeeun timbalan-timbalan PANGERAN anu ku Bapa didiktekeun ka hidep tea. Bacakeun ka saha bae, oge ka urang Yuda anu daratang ti kotana masing-masing. 7 Ari nyarahoeun yen PANGERAN sakitu bendu-Na nepi ka ngancam sakitu bangetna mah, sugan maranehna daraekeun sasambat ka Mantenna." 8 Seug eta pangandika-pangandika PANGERAN teh ku Baruk dibaca di Bait Allah, sakumaha pamenta kaula. 9 Dina bulan kasalapan, taun kalima Yoyakim jadi raja Yuda, urang Israil paruasa ngalap 134
135 Yeremia 36.10-16 kurnia PANGERAN. Urang Yerusalem kitu deui urang Yuda anu daratang ka ibukota ti kotana masing-masing, kabeh paruasa. 10 Sanggeus jalma rea kumpul, Baruk maca kitab pangandika anu beunang ngadiktekeun tea. Dibacana di Bait Allah di kamar Gemarya bin Sapan, anu jadi jurutulis di dinya. Kamarna pernahna di bagian girang Bait Allah, deukeut lawang asup anu disebut Gapura Anyar. 11 Aya hiji jelema ngaranna Mikaya bin Gemarya incu Sapan. Sanggeus ngadenge eta pangandika-pangandika dibaca ku Baruk, 12 tuluy indit ka karaton raja. Sup asup ka kamar jurutulis karaton, nepungan para ponggawa anu keur sidang, nya eta Elisama jurutulis karaton, Elnatan bin Akbor, Gemarya bin Sapan, Sidkia bin Hananya, jeung para ponggawa sejenna. 13 Di dinya pangandika-pangandika anu ku Baruk dibacakeun ka jalma rea teh ku manehna dicaritakeun deui kabeh. 14 Geus kitu para pajabat ngutus Yehudi bin Netanya, incu Selemya bin Kusi sina ngala Baruk jeung kitab pangandika anu dibacakeun ka jalma rea tea. Baruk datang mawa eta kitab. 15 "Pek diuk," ceuk para pajabat, "cik baca deui eta kitab teh." Seug ku Baruk dibaca. 16 Sanggeus anggeus, para pajabat teh kacida palaureunana, seug silih teuteup.
Yeremia 36.17-24 "Ieu hal kudu diunjukkeun ka raja," ceuk maranehna ka Baruk, 17 bari tuluy naranya, "Coba caritakeun, kumaha asalna maneh nulis kitu? Dititah ku Yermia?" 18 Jawab Baruk, "Leres. Tiap pangandika, Yermia anu ngadikte, kaula anu nyeratna dina ieu kitab ku mangsi." 19 "Maneh jeung Yermia kudu nyumput masing buni," ceuk para pajabat ka Baruk, "kade ulah nepi ka kapanggih." 20 Geus kitu para pajabat arindit ka karaton, ngunjukkeun eta perkara. Ari kitab tea ditunda heula di kamar Elisama jurutulis. 21 Raja miwarang Yehudi nyokot eta kitab, tuluy dicokot ti kamar Elisama, seug dibacakeun ka raja jeung ka para mantri anu keur ngadareuheus. 22 Sang raja calikna di karaton paranti usum tiris, mayunan seuneu, kawantu keur usum tiris. 23 Ana Yehudi macana geus tilu atawa opat kolom, anu geus dibaca teh ku raja dikeureut ku peso leutik, tuluy dialung-alungkeun kana seuneu. Kitu jeung kitu bae, nepi ka kitab beak sagulunganana. 24 Boh raja boh para pajabat, ngadenge eusi eta kitab teh sama sakali teu ngarasa sieun atawa nembongkeun rasa kaduhung. 136
137 Yeremia 36.25-31 25 Diemutan oge ku Elnatan, ku Delaya jeung ku Gemarya sangkan eta kitab ulah diduruk, raja teu kersa ngadangu. 26 Raja tuluy nimbalan ka Yerahmel, putra raja ka Seraya bin Asriel jeung ka Selemya bin Abdel, miwarang nangkep kaula jeung Baruk anu jadi jurutulis kaula. Tapi kaula duaan disumputkeun ku PANGERAN. 27 Sanggeus Raja Yoyakim ngaduruk kitab anu ku kaula didiktekeun ka Baruk, PANGERAN nimbalan ka kaula. 28 Timbalana-Na, pangandika-pangandika- Na anu ditulis dina kitab anu ti heula, kabeh kudu ditulis deui. 29 Geus kitu Mantenna miwarang kaula nepikeun pangandika ieu ka raja, "Maneh geus ngaduruk eta kitab, tuluy mariksa naon sababna Yermia nulis yen raja Babul bakal datang narajang ieu tanah, numpes pangeusina, nya jalma nya sato. 30 Ku sabab kitu ayeuna Kami ngandika ka maneh, eh Raja Yoyakim! Turunan maneh moal aya anu jadi raja di karajaan Daud. Bangke maneh bakal dialungkeun sina ngajolopong, ti beurang kapanasan, ti peuting katiisan. 31 Maneh rek dihukum ku Kami, oge turunan maneh jeung para ponggawa, sabab geus nyieun kadorakaan. Nya maneh, nya urang Yerusalem, nya urang Yuda, euweuh anu daek malire kana panggeuing Kami. Ku
Yeremia 36.32-37.7 sabab kitu, sagala rupa bahla anu ku Kami geus diancamkeun tea tangtu narajang ka maraneh." 32 Geus kitu kaula nyokot deui keretas sagulung, dipasrahkeun ka Baruk jurutulis kaula. Tuluy manehna nuliskeun sagala rupa anu ku kaula diucapkeun. Eusina sarua jeung nu ti heula, nya eta pangandika-pangandika anu geus didiktekeun ti heula ka manehna. 37 1 Nebukadnesar, raja Babul, ngangkat Sidkia putra Yosia jadi raja Yuda, ngaganti Yoyakin putra Yoyakim. 2 Tapi Sidkia henteu tumut kana timbalan PANGERAN anu diandikakeun ka kaula, kitu deui para pajabat jeung rahayatna. 3 Dina hiji waktu aya piwarangan Raja Sidkia ka kaula, nya eta Yukal bin Selemya jeung Imam Sepanya bin Maaseya, mundut dipangnedakeun ka PANGERAN, pikeun kapentingan bangsa. 4 Harita mah kaula can dipanjara, bebas keneh ka mana-mana di tengah jalma rea. 5 Ari balad Babul anu keur ngepung Yerusalem harita mundur, sabab meunang beja yen balad Mesir geus budal, sarta geus meuntasan tapel wates Mesir. 6 Ti dinya PANGERAN, Allah Israil nimbalan ka kaula 7 pikeun Sidkia. Timbalana-Na, "Balad Mesir anu geus satengah jalan arek ngabantu maneh, bakal baralik deui ka nagrina. 138
Yeremia 37.8-15 8 Ari balad Babul bakal daratang narajang deui. Ibukota bakal karebut terus dihuru. 9 Kami, PANGERAN mere nyaho. Maraneh ulah ngabobodo diri sorangan, boga pikir urang Babul moal narajang deui. Sabab tangtu eta teh narajang deui. 10 Malah-malah najan upama balad Babul tea eleh ku maraneh, datang ka anu kari teh ngan tinggal anu raraheut parna tinggaloler sakemahna-sakemahna, eta anu raraheut parna teh tangtu tingkorejat deui, tuluy ngahuru ieu kota nepi ka rata jeung taneuh." 11 Ku sabab balad Babul geus undur ti Yerusalem nyingkiran balad Mesir anu keur datang, 12 kaula indit ti Yerusalem ka daerah Binyamin, arek nyokot warisan bagian kaula ti kulawarga. 13 Barang nepi ka Gapura Binyamin, kaula ditahan ku kapala jaga di dinya, ngaranna Yeria bin Selemya, incuna Hananya. Carekna, "Maneh rek belot ka urang Babul, hah!" 14 Ceuk kaula, "Paliyas teuing! Bapa lain rek ngejat ka ditu!" Tapi Yeria embungeun ngadenge, malah terus nyerek, tuluy kaula dibawa ka para pajabat. 15 Para pajabat kacida arambekeunana, tuluy nitah supaya kaula disiksa, geus kitu kaula dikerem di imah jurutulis anu ngaran Yonatan, anu imahna geus dijadikeun panjara. 139
140 Yeremia 37.16-38.2 16 Di dinya kaula diteundeun di kamar leutik di jero taneuh, kacida lilana. 17 Dina hiji waktu diala ka karaton ku Raja Sidkia, dipariksa ririkipan, saurna, "Kumaha, aya pangandika ti PANGERAN?" "Aya," jawab kaula, "Sang Raja bakal diselehkeun ka raja Babul." 18 Kaula unjukan deui, "Naon dosa abdi ka Sang Raja, atanapi ka para pajabat, atanapi ka rahayat, dugi ka dipanjara? 19 Kumaha nasibna nabi-nabi Sang Raja, anu nyebatkeun raja Babul moal narajang ka Sang Raja sareng ka ieu nagri? 20 Gusti Sang Raja, abdi nyanggakeun panuhun, mugi kersa ngadangukeun sareng ngabulkeun. Abdi ulah diwangsulkeun deui ka jero panjara di rorompok Yonatan, margi tinangtos abdi teh maot di dinya." 21 Raja Sidkia nimbalan supaya kaula ditahan di buruan karaton bae. Di dinya saban poe sok dianteuran roti sasiki ti tukangna. Tapi lila-lila mah di kota teh geus teu aya deui dahareun. 38 1 Aya opat pajabat, nya eta Sepaca bin Matan, Gedalya bin Pashur, Yukal bin Selemya, jeung Pashur bin Malkia. Maranehna ngadarenge ucapan kaula ka jalma rea, 2 yen PANGERAN ngandika kieu, "Sing saha anu rek tetep bae di jero kota tangtu paeh, mun teu ku perang, ku kalaparan, atawa ku pagebug. Anu kaluar masrahkeun maneh ka
Yeremia 38.3-9 urang Babul moal dipaehan, paling apesna hirup mah geus tangtu." 3 Jeung ceuk kaula, PANGERAN ngalahir kieu, "Ieu ibukota tangtu karebut ku urang Babul, sabab ku Kami rek diselehkeun." 4 Eta opat pajabat ngadareuheus ka raja, ngalaporkeun kaula, pokna, "Eta jalmi kedah dipaehan, margi ucap-ucapanana matak leutik hate perjurit, matak rentag ka jalma rea nu araya keneh di kota. Sanes upaya keur pisalameteun rahayat, malah bade nyilakakeun." 5 Waler Raja Sidkia, "Pek rek dikukumaha ge kumaha maraneh, kami teu bisa ngahalang-halang." 6 Ku sabab kitu kaula ku maranehna diasupkeun ka jero sumur, diulur ku tambang. Eta sumur kagungan Malkia, putra raja, geus teu aya caian tapi pinuh ku leutak. Kaula tipetek di dinya. 7 Kadenge bejana ka Ebed Melek, urang Sudan anu digawekeun di karaton raja, yen kaula ku eta opat pajabat diasupkeun ka jero sumur. Raja harita keur aya di Gapura Binyamin. 8 Ebed Melek datang ka dinya, tuluy unjukan ka raja, pokna, 9 "Nun Sang Raja, eta juragan-juragan teh lepat, ngalebetkeun Yermia ka jero sumur, tangtos anjeunna maot langlayeuseun, margi di kota parantos teu aya tedaeun." 141
Yeremia 38.10-17 10 Raja nimbalan supaya Ebed Melek mawa batur tiluan, saurna kaula kudu buru-buru dihanjatkeun bisi kaburu paeh. 11 Los Ebed Melek sabaturna arasup ka gudang karaton nyokot bubututan, tuluy diulurkeun ka kaula ku tambang. 12 Eta bubututan carekna kudu dikepit ku kaula dina kelek, supaya ari ditarik ka luhur kaula ulah nepi ka raheut. Ku kaula diturutkeun. 13 Tuluy kaula ditarik kaluar ti jero sumur, sarta saterusna kaula ditahan di buruan karaton. 14 Dina hiji waktu deui kaula ku Raja Sidkia dicandak ka lawang paranti asup ka Bait Allah, lawang anu katilu. Kieu saurna di dinya, "Kula aya tanyakeuneun ka Bapa, jeung menta dijawab satarabasna." 15 Piunjuk kaula, "Nanging upami diunjukkeun satarabasna, tangtos abdi tiwas ku Sang Raja. Sareng upami abdi nyanggakeun nasehat, tangtos abdi moal dipalire." 16 Ti dinya Raja Sidkia maparin jangji, tapi lalaunan, saurna, "Kula sumpah demi Allah anu jumeneng, anu maparin hirup ka urang, hamo kula nyelehkeun Bapa ka jalma-jalma anu harayangeun maehan." 17 Seug ku kaula diunjukkeun yen kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, "Lamun maneh daek masrahkeun 142
Yeremia 38.18-23 diri ka perwira-perwira balad Babul, tangtu salamet moal dipaehan, jeung ieu kota moal nepi ka dihuru. Maneh sakulawarga bakal salamet. 18 Tapi lamun embung taluk, ieu kota tangtu beunang ku urang Babul tuluy dihuru, sarta maneh moal bisa ngejat." 19 Saur raja, "Kula sieun ku bangsa urang anu geus ti hareula belot ka urang Babul, sieun diselehkeun ka maranehna, meureun kula dipergasa." 20 Piunjuk kaula, "Moal dugi ka kitu. Panuhun pisan, mugi Sang Raja tumut kana kersa PANGERAN, tangtos sae pijadieunana. 21 Abdi parantos kenging titingalan ti PANGERAN, kumaha pijadieunana upami Sang Raja teu kersa taluk. 22 Dina eta titingalan sadaya wanita anu araya keneh di karaton raja Yuda digiring ka para perwira raja Babul. Bari laleumpang eta wanita-wanita teh nyaranggem kieu: Sang raja kaperdaya ku mitra-mitrana, eleh ku pangaruh maranehna. Sanggeus sampeanana tibebes kana leutak, leos pada naringgalkeun." 23 Piunjuk kaula deui, "Garwa-garwa Sang Raja sadayana, kitu deui putra-putra, bakal digiring ka urang Babul. Raja ku anjeun moal iasa ngejat. Sang Raja bakal ditawan ku raja Babul, sareng ieu kota tangtos dihuru dugi ka rata sareng taneuh." 143
Yeremia 38.24-39.3 24 Raja nimbalan, "Ieu paguneman urang, kade kabuka ku batur, bisi Bapa cilaka. 25 Lamun para pajabat nangenan yen kula geus gunem catur jeung Bapa, tangtu Bapa dipariksa bari dijangjian yen moal dipaehan, asal terus terang tas ngomongkeun naon jeung raja. 26 Sebutkeun bae tas nyanggakeun panuhun supaya henteu diasupkeun deui ka panjara di imah Yonatan, sieun paeh di dinya." 27 Enya bae para pajabat teh daratang papariksa ka kaula. Ku kaula dijawab sakumaha anu dipesenkeun ku raja. Maranehna henteu barisaeun naon-naon, lantaran perkarana teu sidik. 28 Ari kaula tetep keneh ditahan di buruan karaton, nepi ka Yerusalem ragrag ka musuh. 39 1 Dina bulan kasapuluh, taun kasalapan Sidkia ngarajaan nagri Yuda, Raja Nebukadnesar ti Babul datang mawa balad narajang Yerusalem. 2 Dina tanggal salapan bulan kaopat taun kasabelas pamarentahan Raja Sidkia, kuta Yerusalem geus bobol, 3 (Sanggeus Yerusalem direbut, sakabeh pajabat luhur raja Babul, kaasup Nergal Sareser, Samgar Nebu, Sarsekim, Nergal Sareser saurang deui, jeung nu sejen-sejenna daratang, sarta ngandih tempat-tempat di bagian Gapura Tengah.) 144
Yeremia 39.4-11 145 4 Ningali kaayaan geus kitu, peutingna Raja Sidkia jeung pasukan pangawalna nyoba- nyoba lolos ti jero kota. Jalanna norobos ka kebon raja, terus mapay lolongkrang anu dihapit ku dua jajar tembok kuta, kebat ngabujeng ka Lebak Walungan Yordan. 5 Tapi diudag ku balad Babul, seug kacerek di tanah lapang deukeut Yeriho. Sidkia dibawa ka kota Ribla di wilayah Hamat, ka Raja Nebukadnesar. Ku Raja Nebukadnesar diragragan hukuman. 6 Putra-putrana anu pameget kabeh dipareuncit di Ribla, di payuneun socana pisan. Para pajabat Yuda ge teu aya anu luput, kabeh dipareuncit. 7 Ari Raja Sidkia dicokel socana, geus kitu dirante baris diboyong ka Babul. 8 Sajeroning kitu, karaton raja jeung imah-imah rahayat dihuru ku serdadu- serdadu Babul, kuta-kuta Yerusalem direbah-rebahkeun. 9 Rahayat anu araya keneh di kota ditawan ku Nebusaradan anu jadi kapala pasukan, dihijikeun jeung jalma-jalma anu geus taraluk ti heula, tuluy diboyong ka Babul. 10 Anu disesakeun ngan jalma-jalma anu pangmalaratna, anu henteu boga naon-naon. Eta mah malah ditinggalan kebon anggur jeung dibere lahan. 11 Aya timbalan Raja Nebukadnesar ka Nebusaradan kapala pasukan. Timbalanana,
Yeremia 39.12-40.1 12 "Teang Yermia, cokot. Poma ulah diganggu, naon pamentana tedunan." 13 Nebusaradan indit, dibarengan ku pangagung, nya eta Nebusasban jeung Nergal Sareser, katut perwira-perwira Babul. 14 Sim kuring dikaluarkeun ti jero tahanan di buruan karaton, tuluy dititipkeun ka Gedalya bin Ahikam incu Sapan, anu diparentah nguruskeun kaula supaya bisa balik kalawan salamet. Ku sabab eta kaula bisa deui hirup babarengan jeung jalma rea. 15 Sajeroning kaula dipanjara keneh di palataran karaton, ku PANGERAN dipiwarang 16 mere terang ka Ebed Melek, urang Sudan, yen Allah Israil, PANGERAN Nu Maha Kawasa, geus ngandika kieu, "Sakumaha anu ku Kami bareto geus disebutkeun, ieu kota ku Kami rek diancurkeun, lain rek dimakmurkeun. Hal eta kajadianana bakal katenjo ku maneh di dieu. 17 Tapi maneh mah bakal ditangtayungan ku Kami, PANGERAN, moal nepi ka beunang ku urang Babul anu ku maneh dipikasieun. 18 Maneh mah ku sabab ngandel ka Kami. Tangtu ku Kami disalametkeun, tangtu hirup sarta luput ti nu rek maehan. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 40 1 Sanggeus kaula dikaluarkeun ku Nebusaradan tina tahanan di Ramah, PANGERAN nimbalan. Barang mimiti mah kaula oge dirante, cara urang Yerusalem 146
Yeremia 40.2-7 jeung urang Yuda anu keur diakut ka Babul jaradi tawanan. 2 Geus kitu kaula dipisahkeun ka sisi ku kapala pasukan, sarta manehna ngomong kieu ka kaula, "Ieu nagri kapungkur diancam bade dibasmi ku PANGERAN, Allah panutan Bapa. 3 Eta ancaman ayeuna parantos bukti, lantaran bangsa Bapa boga dosa ka PANGERAN, teu narurut ka Anjeunna. 4 Bapa ayeuna bebas, eta rante urang buka tina panangan. Bilih Bapa bade ngiring ka Babul mangga, tangtos diperyogikeun. Kajabi ari teu kersa nya sawios bade ka mana oge. Di ieu tanah Bapa laluasa milih bade linggih di mana." 5 Ku sabab kaula teu ngajawab, Nebusaradan ngomong deui, "Saena Bapa mulih teh ka Gedalya bin Ahikam, putu Sapan. Anjeunna ku raja Babul parantos diangkat jadi gupernur di tanah Yuda. Nanging eta mah kumaha kersa, naha bade di anjeunna sareng urang dinya, naha bade di mana." Kitu carekna bari sok mere pisangueun, tuluy ngajurung laku. 6 Bral kaula indit ka Mispa, ka bumi Gedalya, rek ngahiji jeung rahayat anu araya keneh di nagri Yuda. 7 Aya sababaraha urang perwira urang Yuda katut perjurit-perjuritna anu henteu taraluk ka urang Babul. Mareunang beja yen Gedalya ku raja Babul diangkat jadi gupernur, ngurus 147
Yeremia 40.8-13 rahayat anu teu diboyong ka Babul, rahayat anu pangmalaratna di eta tanah. 8 Seug daratang katut perjurit-perjuritna ka Gedalya, di Mispa: Ismail bin Netanya, Yohanan bin Kareah, Seraya bin Tanhumet, anak-anak Epai urang Netopa, jeung Yesanya urang Maaka. 9 Ari saur Gedalya ka maranehna, "Tong asa-asa tunduk ka urang Babul, ku Bapa ditanggung. Sing jarongjon hirup di ieu nagri bari kumawula ka raja Babul, tangtu jamuga. 10 Ari Bapa mah tetep di dieu di Mispa, ngawakilan aranjeun ari urang Babul ka darieu. Kawajiban aranjeun nya eta ngumpulkeun anggur, bubuahan, jeung minyak jetun. Pek sing jarongjon sadesana-sadesana." 11 Beja yen raja Babul ngidinan sabagian urang Israil caricing di tanah Yuda, tur geus ngangkat Gedalya jadi gupernurna, kadarenge ku urang Israil anu bacacar di tanah Moab, tanah Amon, tanah Edom, jeung di tempat sejenna. 12 Seug maranehna marulang ka tanah Yuda, ninggalkeun tempat masing-masing, tuluy daratang ka Gedalya di Mispa. Maranehna oge dibere kawajiban ngumpulkeun anggur jeung bubuahan masing loba. 13 Yohanan jeung kapala-kapala perjurit anu henteu taraluk, daratang ka Mispa nepungan Gedalya. 148
Yeremia 40.14-41.5 14 Tuluy arunjukan, pokna, "Kumaha Bapa parantos uninga? Bapa nuju diarah bade ditelasan ku Ismail, dititah ku Raja Baalis, raja urang Amon." Tapi Gedalya teu percayaeun. 15 Seug Yohanan unjukan rerencepan pokna, "Idinan abdi, Ismail urang paehan. Ditanggel moal aya nu terangeun. Bapa ulah ngantep salira, nu hasud ulah diantep. Bilih urang Yahudi anu araya di Bapa pabalencar, tangtos matak bahla ka sadayana anu araya keneh di Yuda." 16 Ari waler Gedalya, "Ulah! Bapa teu percaya Ismail kitu!" 41 1 Dina bulan katujuh taun eta keneh, Ismail bin Netanya incu Elisama, salah saurang perwira luhur karajaan tur wargi raja keneh, natamu ka Gedalya. Sabot keur bareng dalahar, 2 Ismail sabatur-baturna nyarabut pedang, tuluy narajang ka Gedalya. Gedalya maot. 3 Malah urang Israil anu reureujeungan jeung Gedalya di Mispa, kitu deui sawatara serdadu Babul anu keur araya di dinya, eta oge dipaehan kabeh. 4 Isukna, memeh maotna Gedalya kanyahoan, 5 aya aleutan jelema ti Sekem, Silo jeung Samaria, dalapan puluh urang. Janggotna beunang nyukuran, papakeanana beunang nyosoeh, sarta awakna beunang nurihan 149
150 Yeremia 41.6-12 maneh. Marawa bahan pikurbaneun, gandum jeung dupa, baktikeuneun di Bait Allah. 6 Ismail mapagkeun ti Mispa bari ceurik sajajalan. Sanggeus tepung, pok manehna ngomong, "Sae urang ngalayad ka Gedalya." 7 Barang eta jalma-jalma narepi ka jero kota, ku Ismail jeung babaturanana ditarajang, dipaehan, mayitna dialung-alungkeun ka jero sumur. 8 Aya sapuluh urang anu henteu kungsi dipaehan, lantaran melas-melis ka Ismail pokna, "Kuring ulah dipaehan. Kuring boga pependeman, diruang di kebon, aya tarigu, aya gandum, minyak jetun, jeung madu." 9 Sumur anu dipake ngunclung- ngunclungkeun mayit teh gede, beunang ngadamel Raja Asa, basa keur ditempuh ku Raja Baasa, raja Israil. Eta sumur ku Ismail dipinuhan ku mayit-mayit. 10 Ti dinya Ismail nangkepan putri-putri raja, kitu deui sakabeh jalma di Mispa, anu ku kapala pasukan Nebusaradan dipercayakeun ka Gedalya. Geus kitu bral Ismail indit mawa para tawanan, ngajugjug ka wewengkon tanah Amon. 11 Eta kajahatan Ismail geus katarima bejana ku Yohanan sabatur-batur, para kapala perjurit. 12 Tuluy Ismail diudag, kasusul deukeut hiji talaga di Gibon.
Yeremia 41.13-42.2 13 Barang para tawanan Ismail narenjoeun ka pasukan Yohanan, kacida aratoheunana, 14 tuluy lalumpatan nyalampeurkeun. 15 Tapi Ismail jeung batur-baturna dalapan urang bisa ngejat, tuluy kabur ka tanah Amon. 16 Geus kitu para tawanan anu ku Ismail dibawa ti Mispa sabada Gedalya tiwas, ku Yohanan jeung ku kapala-kapala perjurit diurus, nya eta serdadu-serdadu, wanita- wanita, barudak jeung ponggawa-ponggawa karaton. 17 (41:17-18) Tapi ku sabab Gedalya geus tiwas ku Ismail, mangkaning Gedalya teh beunang ngangkat raja Babul jadi gupernur di dinya, maranehna jadi sarieuneun ku urang Babul. Ku sabab kitu tuluy nyalingkir ti dinya, kebat laleumpang nepi ka Kimham deukeut Betlehem. Di dinya areureun heula, baris terus ka Mesir, nyingkiran urang Babul. 18 (41:17) 42 1 Para kapala perjurit, Yohanan bin Kareah, Asarya bin Hosaya jeung jalma tea ti sagala lapisan, maranggihan kaula, ngasongkeun pamenta, pokna, 2 "Abdi sadaya gaduh panuhun, mugi Bapa kersa ngabulkeun. Nyuhunkeun dipangnedakeun ka PANGERAN Allah urang. Pangnedakeun ieu rahayat anu mung kantun sakieu sesana, padahal kapungkur sakitu seueurna, Bapa oge tingali. 151
Yeremia 42.3-10 3 Pangnedakeun pituduh ka PANGERAN, abdi-abdi kedah kumaha, sareng kedah ka mana." 4 "Heug," walon kaula, "pamenta aranjeun ku Bapa urang unjukkeun ka PANGERAN Allah urang. Kumaha pangandika-Na engke, ku Bapa tangtu dibuka, moal aya nu disidem." 5 Carek maranehna, "PANGERAN ku manten anu baris jadi saksi satuhu sareng satemenna, upami abdi-abdi henteu tumut kana pangandika PANGERAN Allah urang anu katampi ku Bapa kanggo abdi-abdi. 6 Bade genah bade henteu, pangandika-Na bade ditampi. Abdi-abdi sumeja tumut ka PANGERAN Allah urang. Nu mawi ka Bapa nyuhunkeun dipangnedakeun ka Mantenna oge tangtos sagala pangersa-Na bade ditumutkeun, supados jamuga." 7 Sapuluh poe ti harita, PANGERAN ngandika ka kaula. 8 Seug Yohanan, para kapala perjurit jeung jalma rea ku kaula disina kumpul. 9 Geus kitu ceuk kaula, "Bapa dipentaan tulung ku aranjeun, mangnyuhunkeun pituduh ka PANGERAN Allah Israil. Kieu timbalana-Na, 10 Upama maraneh tetep maratuh di ieu tanah, ku Kami maraneh baris diajegkeun, moal diruntuhkeun; maraneh bakal tumuwuh sarta ku Kami moal dirabut. Sabab Kami 152
Yeremia 42.11-17 ngarasa kacida hanjakalna geus nyilakakeun bangsa maraneh. 11 Geus, ulah sarieun ku raja Babul. Ku Kami maraneh rek disarengan, sangkan salamet tina kakawasaanana. 12 Kami anu sipat welas asih, rek ngersakeun sangkan raja Babul karunyaeun ka maraneh, ngidinan maraneh mulang ka nagri maraneh. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 13 (42:13-15) Nu matak aranjeun anu araya keneh di tanah Yuda, ulah henteu narurut ka PANGERAN Allah aranjeun, yen kudu maratuh di tanah ieu. Sabab upama ceuk aranjeun, Mending ka Mesir, di ditu mah moal nenjo-nenjo deui perang atawa ngadenge sora tarompet nu nyalukan perang, jeung moal kalaparan, kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, Upama maraneh keukeuh arindit ka Mesir sarta maratuh di ditu, 14 (42:13) 15 (42:13) 16 perang anu ku maraneh dipikagimir teh tangtu ngudag ka ditu, bahla kalaparan anu ku maraneh dipikarisi tangtu ngaberik maraneh ka Mesir. Maraneh tangtu paraeh di Mesir. 17 Jadi saha anu keukeuh ka daritu tangtu paraeh, mun teu ku perang tangtu ku kalaparan atawa ku pagebug. Saurang ge moal aya anu hirup, moal barisa luput tina 153
Yeremia 42.18-43.1 bahla anu ku Kami rek didatangkeun ka dirina. 18 Kieu deui timbalan PANGERAN Allah Israil, Sakumaha Kami geus ngabudalkeun amarah jeung kajengkel ka urang Yerusalem, ka maraneh oge upama keukeuh arindit bae ka Mesir, amarah Kami tangtu budal. Nasib maraneh bakal pikagilaeun batur, bakal pada moyok, pada ngahina, sarta ngaran maraneh bakal diparake sasapaan ku batur. Maraneh moal nenjo-nenjo deui tanah ieu." 19 Ceuk kaula deui, "Aranjeun nu araya keneh di Yuda ku PANGERAN geus dilarang supaya ulah arindit ka Mesir. Ku sabab kitu ayeuna Bapa ngelingan, 20 mun ka daritu teh salah kabina-bina, matak tiwas. Aranjeun geus muntang ka Bapa menta dipangnedakeun ka PANGERAN. Geus jarangji rek nurut kana sagala timbalana-Na. 21 Geus cukup Bapa ngingetan, tapi aranjeun teu narurut bae kana timbalan PANGERAN Allah urang anu diandikakeun ka Bapa. 22 Ku sabab eta masing aringet: Aranjeun tangtu tumpur di ditu, di nagri anu ku aranjeun dipicangcam. Lamun teu tumpur ku perang tangtu tumpur ku pagebug atawa ku kalaparan." 43 1 Geus anggeus kaula nyarita ka jalma-jalma, nepikeun sagala pesen PANGERAN Allahna anu ku kaula kudu ditepikeun ka maranehna. 154
Yeremia 43.2-8 2 Ti dinya Asarya bin Hosaya, ku Yohanan bin Kareah, jeung ku jelema-jelema anu sarombong, ngaromong ka kaula, "Bapa bohong. PANGERAN Allah urang henteu miwarang Bapa nyaurkeun yen kuring sarerea teu meunang arindit jeung maratuh di Mesir. 3 Bapa tangtu kaangsonan ku Baruk bin Neria geusan ngahalang-halang maksud kuring sarerea ngarah kuring ditangkep ku urang Babul ambeh ditumpes atawa diboyong ka Babul." 4 Jadi boh Yohanan, boh kapala-kapala perjurit, boh jalma rea, anu ku PANGERAN ditimbalan yen kudu caricing di tanah Yuda bae teh henteu narurut. 5 Geus kitu Yohanan jeung kapala-kapala perjurit ngumpulkeun sesa-sesa jelema nu taringgaleun di Yuda, jeung anu kakara marulang ti tempat bacacarna, kabeh dibawa ka Mesir, 6 awewe, lalaki, barudak, putri-putri raja, jeung jalma-jalma anu ku kapala pasukan Nebusaradan dititipkeun ka Gedalya, malah kaula sorangan jeung Baruk bin Neria oge milu dibawa. 7 Kabeh arindit ka Mesir, teu narurut kana timbalan PANGERAN. Tuluy narepi ka kota Tahpanes. 8 Barang nepi ka dinya, kaula ditimbalan kieu ku PANGERAN, 155
156 Yeremia 43.9-44.1 9 "Maneh kudu nyokot batu anu galede, tuluy urugan ku taneuh porang, hareupeun gedong pamarentahan ieu kota, sing kasaksian ku urang Israil. 10 Bejakeun kieu ka maranehna: Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, rek miwarang abdi Kami, Raja Nebukadnesar ti Babul, sina ka dieu. Manehna bakal masang tahtana di luhureun eta batu anu diurugan ku maneh, sarta terus masangkeun kemahna di dinya. 11 Tangtu Nebukadnesar teh datang ka dieu, ngarebut Mesir. Saha-saha anu geus dikudukeun paeh ku pagebug, nya paeh ku pagebug. Anu geus dikudukeun ditawan, nya dibawa ka tempat tawanan. Anu geus dikudukeun paeh ku perang, nya bakal paeh di pangperangan. 12 Kuil-kuil brahala urang Mesir arek dibasmi ku Kami, diduruk. Brahala-brahalana sina diduruk ku raja Babul, atawa dibawa ka Babul. Ibarat tukang ngangon ngirab-ngirabkeun bajuna sangkan tuma-tumana beresih, raja Babul bakal ngirabkeun Mesir nepi ka beresih, tuluy mulang kalawan unggul. 13 Tugu-tugu batu karamat tanah Mesir di Heliopolis ku raja Babul bakal dibongkaran, kuil-kuil brahala urang Mesir bakal diduruk." 44 1 PANGERAN nimbalan ka kaula. Timbalana-Na ngeunaan urang Israil anu keur ngalumbara di Mesir, nya eta di
157 Yeremia 44.2-7 Migdol, di Tahpanes, di Mempis jeung di tanah pakidulanana. 2 Kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, "Maraneh narenjo sorangan katunggaraan anu narajang ka Yerusalem jeung ka kota-kota di Yuda nu dilantarankeun ku Kami. Nepi ka ayeuna kaayaan Yerusalem jeung Yuda masih keneh awut-awutan, tur euweuh anu ngeusian. 3 Eta teh ku lantaran jalma-jalmana jarahat, kalakuanana geus ngahudang amarah Kami, nya eta ngurban ka allah-allah sejen. Ka brahala-brahala anu tadina tara disembah, boh ku urang dinyana, boh ku maraneh, boh ku karuhun maraneh. 4 Kami tara towong ngutus nabi-nabi ka maraneh, nya eta abdi-abdi Kami, anu mamatahan sangkan maraneh ulah nyieun kalakuan pikagirukeun Kami. 5 Tapi maraneh teu narurut, teu ngagarugu, henteu eureun ngurban ka allah-allah sejen; peta nu kacida dorakana. 6 Kitu sababna Kami wera, jengkel. Kota-kota di Yuda jeung jalan-jalan di Yerusalem ku Kami dihuru. Kaayaanana tug nepi ka kiwari oge ngan kari ruruntuhanana wungkul, katenjona geueuman. 7 Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, arek nanya: Naha ku naon maraneh boga kalakuan kitu, nepi ka nyilakakeun diri sorangan? Na hayang tumpes euweuh nu
158 Yeremia 44.8-12 nyesa, kolot, budak, awewe, lalaki, nepikeun ka orok-orok kabeh beak kasorang bahla? 8 Di dieu oge, sabot ngumbara di Mesir, ku naon ngajengkelkeun Kami bae, ngabarakti ka brahala-brahala, nyarembah ka allah-allah urang dieu? Na harayang cilaka nu matak karitu peta teh? Harayang dihina, dipupuas ku sajagat, harayang sangkan ngaran maraneh dipake sasapaan ku batur? 9 Na geus paroho kana sagala rupa kajahatan maraneh di kota-kota di Yuda jeung di jalan-jalan di Yerusalem, anu dilampahkeun ku karuhun maraneh, ku raja-raja maraneh jeung ku pamajikanana masing-masing, nya kitu deui ku maraneh jeung ku pamajikan maraneh? 10 Nepi ka ayeuna maraneh ngan wegah bae ngarendahkeun hate. Teu hormat ka Kami. Aturan-aturan ti Kami anu kudu ditarurut, teu ditarurut, boh ku maraneh, boh ku karuhun maraneh. 11 Ku sabab kitu, Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, malik ngalawan ka maraneh, ngabasmi nagri Yuda. 12 Urang Yuda anu ngalumbara di Mesir ku Kami rek ditumpes kabeh. Nu gede, nu leutik, sina paraeh di Mesir, nu ku perang, nu ku kalaparan. Kaayaanana sing matak kukurayeun, sina pada ngahina, pada mupuas, ngaran-ngaranna sina diparake sasapaan ku batur.
Yeremia 44.13-18 13 Anu ngalumbara di Mesir baris dihukum ku hukuman anu geus keuna ka Yerusalem, nya eta ku perang, ku kalaparan jeung ku pagebug. 14 Sesa-sesa urang Yuda anu ngalumbara di Mesir moal aya nu disesakeun hirup saurang-urang acan, moal aya anu bisa mulang deui ka nagri Yuda sakumaha kahayangna. Kaum pangungsi anu bisa balik ngan saeutik pisan." 15 Harita anu keur ngalumbara teh keur karumpul, kacida lobana, nya eta jalma-jalma anu nyatujuan pamajikanana marere kurban ka allah-allah sejen, jeung awewe-awewe anu araya di dinya, kitu deui urang Israil anu ngalumbarana di pakidulan tanah Mesir. Maranehna narembal kieu, 16 "Eta anu diomongkeun ku Bapa mawa jenengan PANGERAN moal didenge. 17 Rek ngadenge kana omongan sorangan bae. Mere kurban jeung nyician anggur keur Ratu Sawarga, demi pupujan, rek diteruskeun. Kitu kabiasaan kuring, kabiasaan karuhun, kabiasaan raja-raja jeung pamingpin-pamingpin kuring di kota-kota di Yuda jeung di jalan-jalan di Yerusalem. Tur geus bukti hirup kuring jadi senang, tara kurang sandang pangan, jauh ti bancang pakewuh. 18 Bukti deui, sanggeus eureun nyembah ka Ratu Sawarga, tara nyuguhan deui anggur 159
Yeremia 44.19-24 ka anjeunna, bet tuluy tibalik jadi teu boga naon-naon jalma-jalma teh, malah nepi ka tariwas ku perang jeung ku kalaparan." 19 Awewe-awewe marilu ngomong, "Unggal kueh anu dirupakeun Ratu Sawarga, unggal nyanggakeun kurban jeung nyicikeun anggur keur anjeunna, salawasna ge disatujuan ku salaki." 20 Ari ceuk kaula ka jalma rea jeung ka awewe-awewe anu bieu ngaromong, kieu, 21 "Dikira PANGERAN teu uninga, atawa lali kana eta kurban-kurban anu dilampahkeun ku aranjeun, ku karuhun aranjeun, ku raja-raja aranjeun, ku pamingpin-pamingpin aranjeun, jeung ku jalma rea di tanah Yuda jeung di jalan-jalan di Yerusalem? 22 Nagri aranjeun runtuh, euweuh eusian, kaayaanana geueuman, tur ngaranna dipake sasapaan ku bangsa batur, lantaran PANGERAN geus teu werat ningali kajahatan jeung kadorakaan aranjeun. 23 Aranjeun ayeuna sakieu cilakana, nya ku lantaran sok marere kurban ka allah-allah sejen, dosa ka PANGERAN, teu narurut kana sagala timbalana-Na." 24 (44:24-25) Kaula neruskeun deui pangandika PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil ka maranehna, pangpangna ka awewe-awewena, tina perkara anu geus ditimbalkeun ka urang Yuda anu ngalumbara di tanah Mesir. Kieu timbalana-Na, "Maraneh 160
Yeremia 44.25-30 jeung pamajikan geus ikrar jangji ka Ratu Sawarga, rek mere kurban jeung nyuguh anggur. Enya, maraneh satia kana eta jangji. Heug ari kitu mah, pek sing saratia kana eta jangji! Cumponan ikrar maraneh ka dinya! 25 (44:24) 26 Tapi bandungan ieu ikrar Kami, PANGERAN, ikrar ngeunaan maraneh urang Israil anu araya di Mesir. Maraneh hamo meunang deui sumpah demi jenengan Kami. Teu meunang deui sumpah anu ucapanana, Kuring sumpah demi Allah anu jumeneng! 27 Maraneh ku Kami moal rek dibere kasenangan, malah rek dibasmi! Maraneh kabeh bakal tiwas, boh ku perang, boh ku pagebug, nepi ka moal aya nu kari. 28 Ngan saeutik pisan anu bisa lolos, bisa baralik ti Mesir ka tanah Yuda. Eta teh supaya maranehna jadi saksi, lantaran nyaraksian ikrar mana anu geus bukti, ikrar Kami atawa ikrar maranehna. 29 Pikeun tanda ngabuktikeunana nya eta: Maraneh tangtu ku Kami dihukum di ieu tempat. Sumpah Kami rek ngadatangkeun bahla ka maraneh tangtu dibuktikeun di dieu. 30 Raja Mesir Piraon Hopra, ku Kami rek diselehkeun ka musuh-musuhna sina tiwas dipaehan, cara Raja Sidkia ti nagara Yuda ku Kami geus diselehkeun ka Raja Nebukadnesar ti Babul, musuhna, anu geus niat maehan ka manehna." 161
Yeremia 45.1-46.3 45 1 Dina taun kaopat mangsa Yoyakim putra Yosia jadi raja nagri Yuda, sanggeus Baruk nyatetkeun lisan-lisan ti kaula, Baruk dibejaan 2 yen aya timbalan keur manehna ti PANGERAN, Allah Israil. Kieu, "Baruk, 3 maneh ngomong, Aing geus teu tahan! Keur susah teh disusahkeun deui ku PANGERAN. Mani geus cape balas humandeuar, mani henteu bisa minge! 4 Ieu Kami PANGERAN, baris ngaruag beunang Kami ngadegkeun, baris ngarabut beunang Kami melak. Sakuliah jagat ku Kami rek dikitukeun. 5 Kutan maneh teh hayang dibedakeun? Tong boga kahayang kitu! Sabab sakabeh manusa ku Kami rek ditarajang ku picilakaeun. Tapi sanajan kitu, maneh mah ku Kami rek diidinan hirup, rek ka mana ge moal kungsi tiwas. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 46 1 Aya timbalan PANGERAN ka kaula, ngeunaan bangsa-bangsa. 2 Anu pangheulana ku Mantenna disebat nya eta Mesir. Kieu timbalana-Na hal balad raja Mesir Piraon Neko, anu eleh perangna di Karkemis deukeut Walungan Eprat, eleh ku Raja Nebukadnesar ti Babul, dina taun kaopat mangsa Yoyakim putra Yosia jadi raja di Yuda, 3 "Para perwira Mesir ngahucuhkeun balad, Siapkeun tameng-tameng maraneh, maju ka medan jurit! 162
Yeremia 46.4-10 4 Kuda-kuda selaan, tumpakan! Geura sup kana barisan, pake balakutak! Asah tumbak! Pake baju beusi!" 5 "Tapi naon anu katingali ku Kami?" lahiran PANGERAN. "Bet malundur mani tagiwur, baladna kadeseh, perangna eleh, lalumpatan tingbalecir, kalabur bawaning gimir. Teu waranieun ngalieuk-lieuk acan. 6 Tapi kaburna teu bisa kebat, bororaah bisa ngejat. Di kaler, deukeut Walungan Eprat, blag-blug lalabuh patingjaloprak. 7 Saha eta anu mangkak, lir Walungan Nil keur beungkak, lir walungan nu keur limpas? 8 Geuning Mesir, lir Walungan Nil keur caah, lir walungan limpas caina. Mesir susumbar, Aing arek ngagulidag, saalam dunya arek dijorag. Kota-kotana baris digempur, jelemana sina tumpur. 9 Lumpatkeun pasukan kuda, geredegkeun pasukan kareta. Hucuhkeun pasukan tempur: tentara bangsa Sudan jeung Libia anu marake tameng, jeung tentara ti Lidia anu arahli mentang gondewa." 10 Poe ieu kagungan Nu Maha Agung, PANGERAN Nu Maha Kawasa. Poe ieu Mantenna seja ngabales, musuh-musuh bakal ditindes. Pedang-Na bakal seubeuh ku daging musuh, seubeuh nguyup getih musuh. Poe ieu Mantenna ngarecah korban-korban, di kaler, di sisi Walungan Eprat. 163
Yeremia 46.11-18 11 Eh urang Mesir, geura ka Gilad, neangan keur piubareun! Ubar-ubar maraneh geus teu mental, maneh hamo cageur-cageur. 12 Bangsa-bangsa nyarahoeun yen maneh meunang wiwirang, ngadarengeeun maneh ngajerit. Serdadu-serdadu silih tubruk pada batur, tinggedebug tinggolepak kana taneuh. 13 Raja Nebukadnesar ti Babul sumping rek ngagempur Mesir. Ti dinya PANGERAN nimbalan ka sim kuring, 14 "Uarkeun ka unggal kota di Mesir, Migdol, Mempis jeung Tahpanes. Kieu, Geura taki-taki ngabela diri, maraneh moal teu tumpes ku perang! 15 Dewa maraneh, Dewa Apis nu kawasa, na ku naon ngalumbuk? Ditarajang ku PANGERAN nepi ka ngusruk! 16 Serdadu maraneh patingkudupruk, seug silih ajak pada batur, Geuwat, mending mulang, kumpul jeung sanak baraya, nyingkiran pedang musuh! 17 Ganti ngaran raja Mesir teh, ku Si Ribut Gede Omong Nu Teu Nenjo Kasempetan. 18 Kami Raja mah, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah anu jumeneng. Kadigjayaan rongkah nu bakal numpes maraneh, lir Gunung Tabor ngajurungkunung ngaluhuran gunung-gunung, lir Gunung Karmel ngajegir ngaluhuran laut. 164
Yeremia 46.19-26 19 Sadiakeun diri maraneh, eh urang Mesir, geusan diboyong. Kota Mempis bakal kosong, parongpong euweuh jelemaan. 20 Mesir lir sapi montok diseureud ku engang ti kaler. 21 Serdadu-serdadu bayaranana ge badis anak sapi taya guam, tarungna moyodok kumeok, kalabur tingbalecir. Dasar geus ninggang kana cilakana, geus ninggang kana ancurna. 22 Barang jebul musuh ngurunyung, Mesir kabur, sorana mani hoshosan kawas oray. Musuhna ngambreg mubat-mabit kampak, mani kawas nu nuaran tatangkalan, 23 badis keur ngabukbak leuweung. Baladna loba teuing lamun diitung. leuwih loba batan simeut. 24 Urang Mesir bati getir, eleh perang ku musuh ti tatar kaler. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 25 Timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah Israil, "Kami rek nyiksa si Amon, dewa anu ngajentul di Tebe, sakalian jeung Mesir katut dewa-dewana jeung raja-rajana. Raja Mesir rek dicerek katut sakabeh jelema anu nyalindung ka manehna. 26 Rek diselehkeun ka jelema-jelema anu keur ngarah patina, nya ka Raja Nebukadnesar jeung pasukan baladna. Tapi engke ka hareup Mesir teh bakal loba deui 165
166 Yeremia 46.27-47.4 pangeusina cara baheula bihari. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 27 "Eh umat Kami, tong salempang, eh urang Israil, tong hariwang. Maraneh tangtu dijait, diala ti anu jauh, ti nagri tempat maraneh ditawan ku musuh. Bakal marulang ka lemah cai, bari hirup senang ati, moal aya pikasalempangeun, moal manggih pikarisieun. 28 Tangtu ku Kami dilayad disalametkeun. Bangsa-bangsa anu ku Kami dipake tempat ngabuang maraneh rek dibasmi. Tapi maraneh mah baris salamet. Ari dihukum mah dihukum maraneh teh, tapi ngahukum ge Kami mah adil. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 47 1 Samemeh raja Mesir ngagempur kota Gasa di nagri Pelisti, PANGERAN nimbalan ka kaula perkara eta nagri. 2 Kieu timbalana-Na, "Aya nu merul ti kaler, kawas cai ngagulidag, lir walungan caah. Bakal ngalembak ieu nagri saeusina, kota- kota jeung jelema. Pribumina tingkoceak, sajagat sasambat tulung-tulungan. 3 Ceulina teu paruguh dedengean: tingbeletrak sora kuda lumpat, tinggurudug sora kareta, tingcarekit sora kikiping. Bapa enggeus teu tolih ka anak, leungeunna ngaraplek kawas nu keked. 4 Geus waktuna Pelisti dibasmi, pegatkeun hubunganana ti Tirus jeung Sidon, ti sakabeh
167 Yeremia 47.5-48.6 anu osok ngabantu. Urang Pelisti nu datang ti pulo Kreta ku Kami baris ditumpes. 5 Urang Gasa sarungkawa, urang Askelon henteu nyoara. Sabaraha pililaeunana sesa bangsa Pelisti bakal tunggara? 6 Maneh ngagoak, Duh pedang PANGERAN, iraha rek eureun amuk-amukan? Geura ngampih kana sarangka, sing genah-genah di dinya. 7 Rek eureun ngamuk kumaha, mun ceuk Kami kudu terus? Geus diparentah kudu ngagempur Askelon jeung bangsa-bangsa anu di basisir." 48 1 Hal tanah Moab, kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa: "Urang Nebo cilaka, ruksak kotana! Kiryat Yarim geus karampas, bentengna anu tohaga geus rebah, pangeusina ngarasa era. 2 Tanah Moab geus teu boga pamor, Hesbon geus karebut, bangsa Moab kaancam tumpur. Kota Madmen ngan bisa ngadedempes kadatangan balad musuh. 3 Urang kota Horonaim tingkoceak, Binasa! Tumpur lebur! 4 Moab geus diburak-barik, barudakna ear careurik. 5 Rahayatna tingaringhak bari naranjak ka Luhit, careurik patingrarahuh bari marudun ka Horonaim. 6 Jeung carekna, Hayu urang kabur ngabela nyawa, ngacir kawas kalde gurun pasir.
Yeremia 48.7-13 7 Moab, maneh takabur pedah kuat pedah beunghar. Kari-kari bakal tumpur. Dewa maneh, si Kamos bakal dibuang, kitu deui imam-imamna, katut jalma-jalmana anu parenting. 8 Kota-kota Moab moal aya anu teu diruksak. Lebak jeung tegalanana ge bakal pasiksak. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 9 Moab geura pangnyieunkeun padung, sabab sakeudeung deui ge ancur. Kota-kotana bakal burakrakan, moal aya nu nyicingan." 10 (Sing cilaka jelema anu henteu enya-enya ngalampahkeun padamelan PANGERAN! Sing cilaka anu embung milu ngagempur jeung maehan.) 11 Timbalan PANGERAN, "Hirup Moab salawasna tumaninah, acan kungsi ngasaan jadi boyongan. Ibarat anggur anu tara digomeng-gomeng, tara dieurihkeun kana goci sejen, seungitna angger, ngeunahna angger. 12 Ku sabab kitu, nya ayeuna waktuna Kami ngirim jelema-jelema nu bakal mahekeun Moab kawas anggur. Maranehna bakal ngosongkeun eta goci anggur, tuluy gocina dibantingkeun nepi ka remuk. 13 Urang Moab bakal ngarasa kuciwa ku dewana, si Kamos, cara urang Israil geus ngarasa kuciwa ku si Betel, dewa sesembahanana. 168
Yeremia 48.14-24 14 Eh urang Moab, baruk maraneh teh pahlawan, perjurit sakti jago perang? 15 Moab jeung kota-kotana geus ancur. Taruna-taruna andelanana kabeh beak kasambut ku pedang. Kitu timbalan Kami, PANGERAN, Raja Nu Maha Kawasa. 16 Moab geus tereh cilaka, tereh lebur burakrakan. 17 Eh tatangga-tatangga Moab, anu nyaraho kana kamashuran eta bangsa, hempek geura mikawatir! Ucapkeun, Kakawasaan Moab geus reuntas, kamulyaanana jeung kakuatanana geus peunggas. 18 Eh anu anegleng di Dibon, geura turun tina tempat anu kahormat, tuluy andiprek dina taneuh kebul! Logojo pikeun Moab geus jogo, sarta geus ngaruntuhkeun benteng-benteng Moab. 19 Eh urang Aroer! Geura maregat di sisi jalan, tanyakeun ka nu keur kalabur, tanyakeun ka maranehna aya kajadian naon. 20 Tangtu ngajarawabna teh, Moab geus ambrug, geus hina, ceungceurikeuneun. Bewarakeun sapanjang Walungan Arnon, yen Moab geus burantakan! 21 Kota-kota tanah padataranana geus nandang hukuman: Holon, Yahsa, Mepaat, 22 Dibon, Nebo, Bet Diblataim, 23 Kiryat Yarim, Bet Gamul, Bet Maon, 24 Keriot jeung Bosra. Sakabeh kota di Moab, nu jauh, nu deukeut, geus dihukum. 169
170 Yeremia 48.25-32 25 Kakuatan Moab geus remuk, kajayaanana geus runtuh. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 26 Timbalan PANGERAN, "Moab sina mabok ongkek-ongkekan, sabab geus ngalawan ka Kami. Sina gugulingan dina utahna, sina pada nyeungseurikeun. 27 Eh Moab, inget maneh bareto nyeungseurikeun ka Israil? Israil ku maneh geus disaruakeun jeung tukang rarampog. 28 Eh anu ngarancik di kota-kota Moab, tinggalkeun tempat maraneh! Geura marubus ka gunung-gunung cadas! Itung-itung jadi japati, anu nyarayang di sisi jungkrang. 29 Moab kacida gumedena! Kami nyaho tabeat jelema-jelemana: takabur, arangkuh, arolo-olo, arieu aing pisan. 30 Kami, PANGERAN, nyaho, memang maranehna teh kamagungan. Tapi kalah ka rahul, da buktina mah euweuh nanaonna. Beubeunangan digawena moal aya nu awet umurna. 31 Ku sabab kitu Kami arek midangdam nyeungceurikan urang Moab jeung urang Kir Heres. 32 Kami arek jejeritan nyeungceurikan urang Sibmah, leuwih ti batan nyeungceurikan urang Yaser. Nagri Sibmah ibarat tangkal anggur anu ngarambatna nepi ka meuntasan Laut Paeh, malah terus nepi ka Yaser. Kari-kari ayeuna mah maneh dina usum
Yeremia 48.33-38 panas moal buahan. Buah anu geus aya ge diluluh ku batur. 33 Di tanah Moab nu subur, geus euweuh nu suka seuri. Di tempat-tempat pameresan anggur geus moal aya deui anu hahaleuangan, lantaran moal aya deui anu nyarieun anggur. Tempat-tempat pameresanana ku Kami rek digaringkeun, moal aya deui cianggur nu ngocor ti dinya. 34 Urang Hesbon jeung Eleale tingjarerit. Sora jejeritanana kadenge nepi ka Yahas, kadenge ku urang Soar, malah kadenge nepi ka Horonaim jeung Eglat Selisia. Maranehna tingjarerit lantaran anak Walungan Nimrim geus garing euweuh caina. 35 Di tempat-tempat pamujaanana, urang Moab ku Kami rek dieureunkeun merena kurban beuleuman jeung kurban peuncitan ka dewa-dewana. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 36 Manah Kami bati ngahelas, lir nu nyuling melas-melis, laguna lagu sedih, karunya ka Moab jeung ka urang Kir Heres, lantaran hartabandana geus musna. 37 Sirah maranehna kabeh digundulan, janggotna dikarurud, leungeunna ditarurihan, sarta kabeh marake baju karung, nandakeun prihatin. 38 Di mana-mana, di sakuliah tanah Moab, di imah, di alun-alun, euweuh deui nu kadenge iwal ti sora ceurik aluk-alukan. Sabab Moab 171
Yeremia 48.39-45 geus remuk dibantingkeun ku Kami, kawas goci anu geus euweuh nu mikabutuh. 39 Moab geus burakrakan. Pek careurik! Moab geus diapeskeun, geus tumpes, kari dilelewe ku bangsa-bangsa sakurilingeunana. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 40 Hiji bangsa bakal ngaranggeum Moab, nyamber lir manuk galudra, jangjangna meber, 41 ngarampas kota-kota jeung benteng- benteng Moab. Kitu ikrar PANGERAN. Ari serdadu-serdadu Moab harita bakal pinuh ku kasieun kawas awewe rek ngajuru. 42 Moab bakal ajur lebur moal mangrupa deui bangsa, lantaran geus wani ngalawan ka Kami. 43 Urang Moab keur didodoho ku nu pikasieuneun, ku lombang-lombang jeung ku pitapak. Kitu timbalan PANGERAN. 44 Anu kabur nyingkiran pibahlaeun, bakal tigebrus ka jero lombang. Anu bisa keneh hanjat ti jero lombang, bakal karingkus ku eurad. Sabab geus ninggang waktuna Moab ku PANGERAN diancurkeun. 45 Para pangungsi anu geus paregat harepan, nyoba-nyoba arek nyalindung ka Hesbon. Tapi eta kota anu kungsi dirajaan ku Raja Sihon teh keur kahuruan. Daerah-daerah tapel wates jeung pagunungan di nagrina jelema-jelema anu resep perang teh geus beak ku seuneu. 172
Yeremia 48.46-49.4 46 Urang Moab matak watir! Jalma-jalma tukang nyarembah ka Dewa Kamos teh geus tumpur, kari anak-anakna bae awewe lalaki digiring ka tempat boyongan. 47 Tapi hiji mangsa bangsa Moab teh ku PANGERAN bakal dimenyatkeun deui. Tah sakitu timbalan PANGERAN perkara tanah Moab. 49 1 Ngeunaan perkara bangsa Amon, kieu timbalan PANGERAN, "Ka marana ari perjurit-perjurit Israil? Kutan teu aya pisan anu bisa ngabela lemah caina? Ku naon diarantep bae tanah kaom Gad dirampas jeung diandih ku umat Dewa Milkom? 2 Tapi aya piwaktueunana engke Raba, ibukota nagara maranehanana ku Kami sina eundeur ku perang, sina tumpur, desa-desana ge sina beak dihuru. Ari Israil sina ngarebut deui lemah caina ti nu ngarampas. 3 Eh urang Hesbon, pek geura tingjarerit! Kota Ai geus tumpur! Awewe-awewe urang Raba geura aluk-alukan, geura midangdam, jeung marake baju karung nandakeun prihatin! Pek lalumpatan teu puguh nu dijugjug. Dewa maraneh si Milkom bakal digusur ka pangbuangan katut imam-imamna jeung jalma-jalma anu parentingna. 4 Adigung ku naon maraneh teh, eh jalma-jalma serong hate? Tanaga maraneh geus midek. Ku naon kalah ka gumagah, boga rasa moal aya anu wani? 173
Yeremia 49.5-11 5 Maraneh ku Kami rek sina dironom ku nu sarwa pikasieuneun ti unggal juru. Tungtungna kalabur kabeh, tingbalecir ngabelaan nyawa. Balad maraneh moal bisa kumpul deui. 6 Tapi hiji mangsa bangsa Amon ku Kami rek dimenyatkeun deui. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 7 Perkara bangsa Edom kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, "Ari urang Edom naha geus teu baroga pamilih anu bener? Ari juru-juru nasehatna naha geus teu bisa mere nasehat, geus teu barisaeun deui mikir bener? 8 Eh urang Dedan, mending oge kalabur! Nyarumput! Turunan Esau ku Kami rek ditumpurkeun, geus waktuna ku Kami dihukum. 9 Jalma-jalma ari maretik anggur teh sok nyesakeun keneh saeutik dina tangkalna. Jeung lamun peutingna aya nu maling, nu dipalingna ngan saperluna bae. 10 Ari turunan Esau mah ku Kami rek sina nepi ka ngaligincing, patempatanana anu rarekep baruni rek dibuliklakkeun, nyumputna moal bisa lila-lila. Kabeh urang Edom bakal tumpes moal aya anu nyesa. 11 Tapi randa-randana meunang nyalindung ka Kami. Kitu deui kaom pahatuna serenkeun ka Kami supaya kaurus. 174
Yeremia 49.12-17 12 Cacakan anu teu pantes dihukum teu burung dicekok ku hukuman. Na boga panyangka yen maneh baris lolos tina hukuman? Maneh komo, kudu nginum eta cekok hukuman! 13 Kami pribadi geus sumpah yen kota Bosra bakal suwung jadi tegalan, sina matak keueung anu nenjo. Sina pada ngalelewe, ngaranna sina diparake panyapa ku batur. Desa-desana anu dareukeut bakal tumpur saendeng-endeng. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 14 Ceuk kaula, "Eh Edom, Kami nampa timbalan PANGERAN. Mantenna geus ngintun utusan, nguaran bangsa-bangsa sina ngahijikeun balad-balad, sina sasadiaan pikeun ngarurug ka maneh! 15 Maneh ku PANGERAN bakal disina hengker, moal aya anu ngahargaan. 16 Maneh geus katipu ku diri sorangan lantaran takabur. Saenyana maneh teh euweuh nu mikasieun. Ceuk rarasaan sorangan bae pada mikasieun soteh, dumeh tempat maneh ayana di puncak gunung luhur, di luhur cadas-cadas anu nangtawing. Tapi sanajan nyayang di nu luhur kawas manuk galudra ge, ku PANGERAN maneh mo burung digejretkeun. Kitu timbalan PANGERAN." 17 Timbalan PANGERAN, "Edom bakal pohara ruksakna nepi ka matak hookeun, matak keueung anu ngaliwat ka dinya. 175
Yeremia 49.18-23 18 Anu bakal karandapan ku Edom sarua jeung anu karandapan ku Sadumu jeung Gomora, basa eta dua nagri katut kota- kotana anu dareukeut ka dinya ditumpurkeun. Saendeng-endeng moal dicicingan deui, kitu timbalan Kami, PANGERAN. 19 Cara singa anu norojol ti leuweung kai anu rekep di sapanjang Walungan Yordan, terus nonggoh ka sampalan-sampalan anu ngemploh hejo, Kami baris norojol ka tempat urang Edom, sina kalabur sapada harita, ngarejat ti nagrina. Satuluyna Kami rek ngangkat hiji pamingpin pikeun ngatur eta nagri. Cik saha anu bisa nandingan Kami? Saha anu wani nangtang ka Kami? Raja anu kumaha anu pikuateun ngalawan Kami? 20 Ku sabab kitu, bandungan ieu niat Kami perkara urang Edom. Bandungan ieu pangersa Kami perkara pangeusi kota Tman. Nepi ka barudakna pisan bakal diseredan, jalma-jalma baris guyur tagiwur. 21 Upama Edom geus rugrug, sorana gumuruh matak oyag jagat, tingjareritna kadenge ka nu jarauh nepi ka Teluk Akaba. 22 Musuh bakal ngaranggeum Bosra lir manuk galudra nu nyirorot ti awang-awang bari meberkeun jangjang. Hate serdadu- serdadu Edom poe eta teu beda ti hate awewe anu rek ngajuru, pinuh kapaur jeung karisi." 23 Perkara Damsik kieu timbalan PANGERAN, "Pangeusi kota Hamat jeung Arpad ngarasa 176
Yeremia 49.24-30 hariwang jeung salempang, lantaran nampa beja-beja goreng. Rasa kasalempangna lir ombak laut anu daratang pagulung-gulung, nepi ka maranehna teu bisa ngarasa tengtrem. 24 Tanagana geus leuseuh, tuluy kabur bakating ku tagiwur. Hatena sarumeblak asa aya kanyeri cara awewe nu rek ngajuru. 25 Nagrina anu sakitu alusna jeung pikagenaheunana teh ngadadak suwung. 26 Taruna-tarunana poe eta bakal tumpes diparaehan di jalan-jalan, serdadu-serdaduna bakal tumpur. 27 Tembok kuta kota Damsik jeung karaton- karaton Raja Benhadad ku Kami baris dihuru. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa." 28 Ngeunaan perkara kaom Kedar jeung distrik-distrik nu dibawah ku kota Hasor, anu geus eleh ku Raja Nebukadnesar ti Babul tea, kieu timbalan PANGERAN: "Tarajang urang Kedar, jeung tumpes jalma-jalma urang tatar wetan! 29 Kemah-kemahna, ingon-ingonna, tenda- tenda kemahna jeung sagala eusi kemahna rampas, kitu deui onta-ontana. Bejakeun ka maranehna, Maraneh geus kalingkung balahi! 30 Eh urang Hasor, Kami PANGERAN ngabejaan, maraneh mending kalabur, nyarumput sing jauh. Sabab Raja 177
Yeremia 49.31-37 Nebukadnesar ti Babul geus niat narajang. Carekna, 31 Eta bangsa urang gempur. Kotana anu majar aman santosa teh geus ngemplong- molongpong euweuh pantoan, euweuh tulakna. 32 Onta-onta jeung ingon-ingonna baris rampaseun. Eta bangsa anu buukna ditarukungan teh ku Kami rek dipabalencarkeun, sina dironom ku balahi ti unggal juru. 33 Kota Hasor pijadieun suwung salalanggengna. Anu araya di dinya ngan ajag, moal dicicingan deui ku jelema. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 34 Waktu Sidkia anyaran jadi raja di Yuda, PANGERAN Nu Maha Kawasa nimbalan ka kaula perkara nagri Elam. 35 Kieu dawuhana-Na, "Pasukan gondewa nu jadi inti kakuatan nagri Elam, ku Kami rek dibasmi. 36 Elam sina katebak angin ti unggal juru, sina pabalencar ka mana-mendi, nepi ka taya hiji nagri anu henteu kadatangan ku nu ngarungsi ti Elam. 37 Urang Elam sina gimir ku musuh-musuhna anu keur ngarah-ngarah. Amarah Kami bakal ngagugudag. Urang Elam sina ditumpes digempur ku musuhna nepi ka beak. 178
179 Yeremia 49.38-50.6 38 Para raja jeung para pamingpinna ku Kami rek ditumpes, geus kitu Kami rek ngadegkeun tahta Kami di dinya. 39 Tapi ka hareupna mah urang Elam ku Kami rek dimenyatkeun deui. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 50 1 Ngeunaan perkara nagri Babul jeung pangeusina, kieu timbalan PANGERAN ka kaula, 2 "Utarakeun ieu beja ka bangsa-bangsa! Uarkeun! Pasang tandana, uarkeun wartana! Ulah aya anu dikilungan! Babul geus rugrug. Dewana, si Merodak geus bubuk! Brahala- brahalana kawiwirangan! Dewa-dewana anu najis geus bencar! 3 Hiji bangsa ti beulah kaler geus maju rek ngarurug, rek ngosongkeun Babul. Pangeusi Babul, jalma, sato, bakal kalabur. Babul bakal suwung moal aya nu nyicingan deui." 4 Timbalan PANGERAN, "Dina mangsa eta, Israil jeung Yuda bakal rawah-riwih nareangan Kami, Allahna. 5 Jeung naranyakeun jalan ka Sion, seug ngajarugjug ka dinya. Engke maranehna bakal ngayakeun hiji perjangjian jeung Kami, langgeng moal pegat-pegat. 6 Eta umat Kami apruk-aprukan lir domba anu kasarung nepi ka gunung-gunung, ku nu ngangonna diantep. Utrak-atrok turun gunung unggah gunung, parohoeun ka jalan balik.
Yeremia 50.7-13 7 Sajeroning kitu ditarajang ku sakur nu manggihan. Ceuk musuhna, Eta jelema- jelema teh geus boga dosa ka PANGERAN; jadi kalakuan urang ka maranehna teh teu salah. Kuduna mah maranehna teh saratia ngarandel ka PANGERAN cara karuhunna. 8 Eh Israil, geura kalabur ti Babul, nyaringkah. Kudu paheula-heula! 9 Sabab Babul ku Kami rek disina ditarajang ku bangsa-bangsa anu garagah ti kaler, beunang Kami ngahijikeun, bangsa paninggaran anu kamashur, anu jamparingna tara nyalahan. Ayeuna geus tata baris siap tempur, rek merangan jeung ngelehkeun eta nagri. 10 Babul bakal diranjah, harta bandana pada nyarokotan sakarep-karep ku musuhna. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 11 Timbalan PANGERAN, "Urang Babul, maraneh geus neungteuinganan ka bangsa Kami, mani barungah, araratoh kawas sapi keur ngirik gandum, kawas kuda keur hohoang. 12 Ku sabab kitu, ayeuna nagri maraneh sorangan anu sakitu gedena bakal apes, bakal asor. Bangsa Babul bakal jadi pangleutikna di antara bangsa-bangsa sejen. Tanahna bakal garing moal ngambeu-ngambeu cai kawas gurun keusik. 13 Babul bakal suwung moal dicicingan deui, bakal tetep jadi gundukan ruruntuhan, nepi 180
181 Yeremia 50.14-20 ka matak helok jeung olohok anu ngaliwat ka dinya, sabab Kami geus pohara napsuna. 14 Pasukan gondewa, geura tata baris siap tempur ngepung Babul. Hujanan ku jamparing, sabab geus boga dosa ka Kami, PANGERAN. 15 Hucuhkeun perang di sakuliah eta nagri. Babul taluk. Kuta-kutana bedah, rugrug. Babul keur dibales ku Kami. Pek ku maraneh oge bales sakumaha kalakuanana bareto ka batur. 16 Di tanahna ulah sina aya nu nebarkeun binih atawa dibuat. Urang asing anu hirup di dinya geus harayangeun buru-buru mulang ka nagrina sorangan, sarieuneun ku balad nu keur nempuh." 17 Timbalan PANGERAN, "Urang Israil paburencay lir domba dibeberik ku singa. Mimitina ditekuk ku raja Asur, tuluy ku Raja Nebukadnesar ti Babul dikerekeb tulangna. 18 Raja Asur geus dihukum ku Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allahna Israil. Raja Nebukadnesar oge jeung nagrina tangtu dihukum. 19 Urang Israil rek dipulangkeun ka lemah caina. Bakal bisa ngadalahar deui hasil bumi ti Gunung Karmel jeung ti daerah Basan, kitu deui hasil pepelakan ti daerah Epraim jeung Gilad. 20 Dina mangsa eta di Israil moal kapanggih aya dosa, di Yuda moal aya deui kajahatan,
Yeremia 50.21-27 sabab eta umat anu ku Kami dikarikeun teh geus dihampura. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 21 Timbalan PANGERAN, "Geura tarajang urang Merataim jeung urang Pekod. Tumpes, tumpurkeun. Jalankeun kabeh parentah Kami. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 22 Eta tanah jadi ngageder ku perang, ruksakna pohara. 23 Bareto Babul teh lir gegendir ngancur- ngancurkeun jagat. Ayeuna eta gegendir teh geus bubuk! Eta nagri geus ditarajang ku hiji kajadian anu matak hookeun bangsa-bangsa sejen. 24 Eh Babul, maneh geus ngalawan ka Kami. Ayeuna maneh ku Kami karingkus. Maneh teu nyaho yen ku Kami ditaheunan ku pitapak. 25 Kami geus mukakeun tempat nyimpen pakarang Kami; eta pakarang-pakarang ku Kami dikaluar-luarkeun dibarengan ku napsu, sabab Kami, Anu Maha Agung, PANGERAN Nu Maha Kawasa, boga pigaweeun di Babul. 26 Rurug Babul ti unggal juru. Gedor lumbung-lumbung gandumna. Barang-barang gedoranana hunyudkeun sing ngagugunung lir tumpukan gandum! Musnakeun, sing beresih ulah disesakeun. 27 Serdadu-serdaduna paehan, babadan ku pedang! Cilaka urang Babul! Babul geus waktuna dihukum!" 182
Yeremia 50.28-33 28 (Ceuk kakaburan ti Babul anu daratang ka Yerusalem, Babul teh keur meunang wawales ti PANGERAN Allah urang, tina kalakuanana bareto ngajarah Bait Allah panglinggihana-Na.) 29 Timbalan PANGERAN, "Parentah ku maraneh pasukan ahli mentang panah, kitu deui sakur anu bisa metakeun gondewa jeung jamparing. Kepung eta nagri, ulah aya anu lolos. Bales paningkahna, taur kalakuanana anu bareto, sabab geus wani kurang ajar ka Kami, Anu Maha Suci di Israil. 30 Ku lantaran kalakuanana kitu, taruna- tarunana bakal tumpes diparaehan di jalan-jalan, serdadu-serdaduna bakal ditumpurkeun dina poe eta. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 31 Babul! Ieu Kami Anu Maha Agung, PANGERAN Nu Maha Kawasa, geus jadi lawan maneh, lantaran maneh geus sombong ka Kami! Geus waktuna maneh ku Kami dihukum. 32 Bangsa maneh anu kumaki bakal tigedebug, jeung moal aya anu ngahudangkeun. Kota-kota maneh rek dihuru, anu aya sakurilingeunana rek dimusnakeun." 33 Timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, "Urang Israil jeung urang Yuda keur dianiaya, dijaga keras ku bangsa anu ngaboyongna, teu meunang ka mana-mana. 183
Yeremia 50.34-40 34 Tapi anu bakal ngajait maranehna teh maha perkasa, jenenganana: PANGERAN Nu Maha Kawasa. Mantenna ku anjeun anu bakal ngangkat maranehna tina kasangsaraan, sarta bakal ngamankeun jagat. Sabalikna urang Babul tangtu bakal cilaka." 35 Timbalan PANGERAN, "Gempur Babul! Gempur rahayatna, gempur para kapalana, gempur para bujanggana. 36 Gempur tukang-tukang torahna, pohara paralungna! Gempur serdadu-serdaduna, sina kalabur pangacianana. 37 Basmi kareta-karetana, tumpes kuda-kudana. Gempur serdadu-serdadu sewaanana, sina beak tanagana! Awut-awut dunyabranana, ranjah, rayah. 38 Garingkeun tanahna, saat-saatkeun walungan-walunganana. Sabab Babul pinuh ku arca brahala, anu ngagelokeun urang dinya. 39 Eta sababna Babul bakal jadi enggon kelong jeung jurig jeung manuk-manuk najis. Saendeng-endeng hamo dicicingan deui ku jelema. 40 Babul baris katinggang ku bahla saperti anu ninggang ka Sadumu jeung Gomora waktu eta nagri jeung kota-kota tatanggana dibasmi ku Kami. Hamo aya deui jelema anu ngancik di dinya. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 184
Yeremia 50.41-51.1 41 Babul bakal ditempuh ku balad ti tebeh kaler, ku hiji bangsa digjaya ti nagri jauh; loba pisan raja-raja nu geus rek narajang. 42 Marawa gondewa jeung tumbak, dedegler taya rasrasan. Daratangna tumpak kuda, sorana lir laut gumuruh, geus kari der ngagempur Babul. 43 Raja Babul nu ngadenge eta beja, leungeunna mani ngulapes, bati ketir tingseleket, cara awewe nu rek ngajuru. 44 Jeg singa ti leuweung sapanjang Walungan Yordan norojol ka tengah-tengah domba di sampalan hejo ngemploh, nya kitu pisan Kami, PANGERAN bakal ngadadak ngadatangan urang Babul, nepi ka maranehna kalabur ti nagrina. Eta nagri satuluyna baris dicangking ku hiji jelema beunang Kami milih. Karana, saha anu sarua jeung Kami? Saha nu wani nangtang ka Kami? Raja mana nu tagen ngayonan Kami? 45 Jadi, darengekeun ieu putusan Kami perkara nagri Babul, kitu deui pangersa Kami ka urang dinya. Maranehna, malah barudakna pisan bakal diseredan, bakal pinuh ku kagimir. 46 Waktu Babul engke rugrug, jagat ear bumi genjlong, bangsa-bangsa bakal ngadarenge anu tingkaroceak." 51 1 Timbalan PANGERAN, "Kami rek ngadatangkeun angin pikeun ngabasmi Babul katut pangeusina. 185
Yeremia 51.2-9 2 Kami rek ngadatangkeun bangsa asing, sina ngaruksak Babul lir angin niup jarami nepi ka ledis. Lamun waktuna geus datang, eta bahla baris kacida ngaruksakna, sarta datangna ti unggal juru, nepi ka eta nagri jadi suwung. 3 Tentarana, sing ulah nepi ka bisa melesatkeun panah, atawa nerapkeun baju beusina. Nu ngarorana ulah aya nu dihirupan. Pasukan baladna ancur leburkeun! 4 Sina paraeh kasambut di jalan-jalan di saban kotana. 5 Kami, Allah, PANGERAN Nu Maha Kawasa can kungsi ninggalkeun Israil jeung Yuda, sanajan maranehna teh geus boga dosa ka Kami, Nu Maha Suci di Israil. 6 Geura kalabur ti Babul! Tareangan pisalameteun! Ulah nepi ka tariwas ku karana dosa Babul. Sabab ayeuna Kami rek ngabales ka Babul, ngahukum satimpal jeung kalakuanana. 7 Babul tadina saperti gelas emas anu dicekel ku Kami, sarta geus ngamabokan saalam dunya. Bangsa-bangsa ngarinum anggur tina eta gelas nepi ka laleungit ingetanana. 8 Babul ngadadak ambruk, geus ditumpurkeun! Geura caleungceurikan! Geura alubaran raheut-raheutna sugan cageur deui. 9 Urang asing anu araya di dinya ngaromong kieu, Urang geus nyoba nulungan Babul, tapi 186
Yeremia 51.10-14 geus teu kaburu. Geus, urang balik. Babul ku Allah geus dihukum beurat pisan, geus ditumpes sama sakali." 10 Dawuhan PANGERAN, "Kieu ceuk umat Kami, PANGERAN geus netelakeun yen urang teh bener. Hayu eta padamelan PANGERAN, Allah urang teh urang caritakeun ka sakur nu aya di Yerusalem." 11 PANGERAN geus ngangsonan raja-raja Media, sabab Mantenna kagungan maksud ngancurkeun Babul. Kitu cara Mantenna bakal ngabales, lantaran Babul geus ngaruksak Bait Mantenna. Perwira-perwira anu mingpin serangan marentah, "Seukeutan jamparing! Parake tameng! 12 Bere tangara pikeun ngamimitian ngagempur kuta Babul. Tohagaan pangjagaan! Eusian sakabeh pos! Sadiakeun pasukan pikeun ngabongohan!" PANGERAN geus ngalaksanakeun pangandika-Na, hal pangersa-Na ngeunaan urang Babul. 13 Eta nagri loba walunganana, loba kakayaanana, tapi ayeuna mah lalakon hirupna geus tamat, nyawana geus paragat. 14 PANGERAN Nu Maha Kawasa geus sumpah nyebat salira-Na ku manten, baris ngadatangkeun jalma-jalma anu lobana lir simeut geusan ngarurug Babul. Maranehna bakal sarurak lantaran unggul. 187
Yeremia 51.15-23 15 PANGERAN ngajadikeun bumi ku pangawasa-Na; ngajadikeun alam dunya jeung mentangkeun langit ku hikmah-Na. 16 Ku pangandika-Na cai nu di awang-awang gumuruh, mega ti tungtung-tungtung bumi sina kumpul. Kilat sina tingjorelat satengahing hujan, angin ribut dibudalkeun ti gudangna. 17 Nenjo nu sarupa kitu, jalma-jalma kasima rumasa teu daya teu upaya; tukang nyarieun arca ngarasa kuciwa, dumeh dewa-dewa bubuatanana palsu, euweuh nyawaan. 18 Kabeh ge gapong, hinakeuneun; dina waktuna mah ku PANGERAN baris dibasmi. 19 Allahna Yakub mah henteu kawas maranehna, da nya Mantenna nu ngadamel saniskara, sarta nya Mantenna nu ngangkat urang Israil jadi umat Mantenna. Ari jenengana-Na PANGERAN Nu Maha Kawasa. 20 Dawuhan PANGERAN, "Eh Babul, maneh teh gada Kami, pakarang perang Kami. Maneh ku Kami dipake pikeun ngaremukkeun bangsa-bangsa jeung karajaan-karajaan. 21 Ngancurkeun kuda jeung nu tarumpakna, ngancurkeun kareta jeung nu tarumpakna, 22 ngajagal jelema-jelema, awewe lalaki, anu karolot nu ngarora, barudak lalaki barudak awewe, 23 meuncitan tukang-tukang ngangon jeung domba-dombana, nu keur ngawaruluku jeung mundingna, numpes pamarentah katut para pajabatna." 188
Yeremia 51.24-30 24 Dawuhan PANGERAN, "Baris kasaksian ku maneh, Babul katut rahayatna ku Kami dibales kalakuanana nu geus ngaruksak Yerusalem. 25 Eh Babul, maneh teh ibarat gunung anu ngaruksak saalam dunya. Tapi ieu Kami, PANGERAN musuh maneh. Maneh ku Kami tangtu dicerek, dibantingkeun jeung diantep ngagoler dina kekebul. 26 Batu-batu urut ruruntuhan maneh moal aya nu kapake deui pikeun wawangunan. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 27 Bere tangara geusan narajang! Tiup tarompet sina kadarengeeun ku bangsa- bangsa. Siapkeun bangsa geusan merangan Babul! Bejaan karajaan-karajaan Ararat, Mini jeung Askenas sina buru-buru narajang. Pilih perwira pikeun mingpin. Iangkeun pasukan kuda masing nakleuk kawas simeut. 28 Siapkeun bangsa geusan merangan Babul. Teang raja-raja Media, para pamingpin jeung para pajabatna katut angkatan perang sakabeh nagri jajahanana. 29 Bumi eundeur jeung genjlong, sabab PANGERAN keur ngarobah Babul jadi gurun keusik nu suwung. 30 Perjurit-perjurit Babul geus teu bisa neruskeun tarung, nyarempod di jero bentengna, masing-masing. Geus leungit wawanenna, geus kawas awewe bae. 189
Yeremia 51.31-37 Gapura-gapura kota geus dirarubuhkeun, imah-imahna geus dihuru. 31 Utusan-utusan geus bur-ber mawa beja ka raja Babul yen benteng kotana geus diancurkeun ditarajang ti ditu ti dieu. 32 Musuh geus ngarampas walungan peupeuntasan sarta benteng-benteng geus dihuru. Tentara Babul geumpeur. 33 Moal lila deui ge baris kasarambut jeung diidek-idek kawas gandum diirik. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allahna urang Israil." 34 Raja Babul geus maehan Yerusalem, terus dihakan. Kotana dikuras kawas ngosongkeun kendi; tuluy kabeh diteureuy buleud, teu beda ti naga. Nu dipikahayangna dipilihan, sesana dibalang-balangkeun. 35 Pek urang Sion, geura ngucap kieu, "Muga-muga Babul katulah bongan geus ngarogahala ka urang!" Pek urang Yerusalem, ngucap kieu, "Muga-muga Babul katulah bongan geus nyangsara ka urang!" 36 Geus kitu PANGERAN ngadawuh ka urang Yerusalem, "Perkara maneh ku Kami rek dibela. Sagala kalakuan musuh maneh ku Kami rek dibales. Sumber-sumber cinyusu jeung walungan-walungan di Babul rek disina gararing. 37 Eta nagri baris jadi ruruntuhan, jadi enggon sato-sato leuweung. Katenjona matak 190
Yeremia 51.38-45 keueung, suwung taya nu ngeusian, matak kukurayeun sakur nu ngalanto ka dinya. 38 Urang Babul tinggalaur kawas singa, tinggarereng kawas anak singa. 39 Lain rakus maranehna teh? Keun, ku Kami rek disadiaan hakaneun, sina pesta sukan-sukan nepi ka marabok. Sina nepi ka harees jeung ulah bisa nyararing deui. 40 Lamun geus kitu ku Kami rek diakutan tuluy dipeuncitan moal beda ti anak domba, embe jeung badot. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 41 Kieu timbalan PANGERAN ngeunaan Babul, "Kota nu diagung-agung ku sadunya teh geus dijabel! Estu matak sumeblak ka bangsa-bangsa nu nyaksianana. 42 Geus kalembak jeung kaliputan ku laut nu ombakna tingjelegur. 43 Kota-kotana matak ketir katembongna jeung geus teu beda ti tegalan nu tara kasorang cai, taya pisan nu nyicingan malah tara aya anu liwat-liwat acan. 44 Dewa Bel, dewa nagri Babul ku Kami baris dihukum, emas-emas beunangna malingan sina dipasrahkeun ka Kami; bangsa-bangsa geus moal maruja deui ka dinya. Kuta-kuta Babul geus rubuh. 45 Eh urang Israil geura nyalingkir ti dinya! Salametkeun diri, ulah karerab ku amarah Kami. 191
192 Yeremia 51.46-52 46 Ulah rentag atawa kasima ku dedengean. Da unggal taun oge beja-beja pikarentageun teh rupa-rupa aya beja anu nyaritakeun katelengesan di jero nagri, aya anu nyaritakeun raja merangan raja deui. 47 Mun geus kitu tandaning geus meujeuhna waktuna Kami ngahukum brahala-brahala Babul. Sakuliah nagrina baris ngarasa wirang. Jelema-jelemana kabeh ditumpes. 48 Lamun Babul geus kajabel ku jelema- jelema nu datangna ti kaler, sarta geus diancurkeun, sakur nu di bumi jeung di langit bakal sarurak ku bungah-bungahna. 49 Babul geus ngalantarankeun tiwasna manusa di saalam dunya. Ayeuna ku lantaran geus maehan bangsa Israil anu sakitu lobana, Babul baris runtuh. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 50 Dawuhan PANGERAN ka umat-Na nu di Babul, "Maraneh geus luput tina bahya maot. Geuwat nyalingkir! Ulah talangke! Sanajan jauh ti lemah cai masing inget ka Kami, PANGERAN maraneh, jeung ka Yerusalem. 51 Ceuk maraneh, Kuring geus dihinakeun, diwiwirang, geus taya pisan harepan, lantaran tempat suci di Bait Allah geus karampas ku musuh. 52 Ayeuna ceuk Kami, geus datang waktuna Kami baris ngahukum brahala-brahala Babul sarta nu taratu bakal tinggarerung di sakuliah nagri.
Yeremia 51.53-59 53 Sanajan upama Babul bisa ngejat ka awang-awang tuluy ngadegkeun benteng tohaga di dinya, mo burung disusul ku jelema-jelema jurungan Kami supaya ditumpes. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 54 Dawuhan PANGERAN, "Dengekeun sora anu careurik di Babul, nyeungceurikan nagri nu geus ancur. 55 Babul ku Kami keur digempur, karameanana keur dijemplingkeun. Balad musuh muru lir ombak gumuruh, tuluy narajang bari tinggorowok. 56 Daratangna rek ngabasmi Babul; rek nangkepan serdadu-serdaduna, mingges- minggeskeun gondewana. Kami teh Allah anu ngahukum kajahatan. Babul rek dihukum satimpal jeung kajahatanana. 57 Para kawasana rek disina marabok nu palinterna, para pamingpinna, tentarana. Maranehna sina harees, sina ulah harudang deui. Kitu timbalan Kami, nu jadi Raja, PANGERAN Nu Maha Kawasa. 58 Kuta-kuta Babul nu tohaga baris rugrug, gapura-gapurana nu laluhur baris beak dihuru. Hasil gawe bangsa-bangsa kabeh ge taya gunana. Sakabeh hasil usahana beak ku seuneu. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa." 59 Raja Sidkia kagungan pangawal pribadi, ngaranna Seraya anak Neria, incu Mahseya. Dina taun kaopat Sidkia jadi raja Yuda, 193
Yeremia 51.60-52.2 Seraya milu ka anjeunna ka Babul. Harita manehna ku kaula dibere rupa-rupa amanat. 60 Eta amanat ku kaula dituliskeun dina buku, eusina ngeunaan sagala rupa kacilakaan anu baris tumiba ka Babul, nya kitu deui sagala rupa perkara sejenna ngeunaan Babul. 61 Kieu ceuk kaula ka Seraya, "Upama anjeun geus di Babul, sakur anu dituliskeun dina ieu buku kudu dibacakeun sing bedas ka urang dinya. 62 Geus kitu anjeun kudu sembahyang kieu, Nun PANGERAN, Gusti parantos ngadawuh baris ngabasmi ieu tempat dugi ka moal aya deui mahluk nu hirup di dieu, boh jalmi boh sasatoan, sareng ieu tempat baris jadi salalanggengna. 63 Sanggeus tamat dibaca, ieu buku ku anjeun kudu ditalian jeung dibabandulan ku batu, tuluy alungkeun ka Walungan Eprat, 64 bari ngucap kieu, Nya baris kieu pijadieunana Babul, nya eta bakal tilelep, moal timbul-timbul deui, sabab baris dibasmi ku PANGERAN." Sakitu amanat Yermia. 52 1 Waktu Sidkia jadi raja Yuda, yuswana dua puluh hiji taun jeung marentahna di Yerusalem meunang sabelas taun. Ari jenengan ibuna Hamutal putra Yermia urang kota Libna. 2 Raja Sidkia ngalampahkeun dosa ka PANGERAN, teu beda ti Raja Yoyakim bae. 194
Yeremia 52.3-9 3 PANGERAN kacida benduna ka urang Yerusalem jeung Yuda, nepi ka maranehanana disingkirkeun ti payuneuna-Na. Sidkia ngalawan ka Raja Nebukadnesar, raja nagri Babul. 4 Ku sabab kitu Nebukadnesar nyandak balad tuluy nempuh Yerusalem dina tanggal sapuluh bulan sapuluh taun kasalapan pamarentahan Sidkia. Baladna nyarieun pakemahan di luareun eta kota, nyieun tembok-tembok pangepungan di sakurilingna. 5 Eta kota terus dikepung nepi ka taun anu kasabelas pamarentahan Raja Sidkia. 6 Dina tanggal salapan bulan opat taun eta, dina keur meumeujeuhna diamuk ku bahya kalaparan nepi ka rahayat geus teu baroga pisan dahareun, 7 kuta eta kota geus bisa ditorobos ku musuh. Tapi tentara-tentara nagri Yuda kabeh kalabur ti peuting, sanajan sakitu dikepungna oge ku urang Babul. Kalaburna make jalan ka taman karajaan, ngaliwatan gapura nu nyambungkeun tempat patepungna dua kuta, ti dinya terus muru ka Lebak Yordan. 8 Tapi Raja Sidkia diudag ku balad Babul, nepi ka katangkep di hiji tegal deukeut Yeriho, ditaringgalkeun ku sakabeh baladna. 9 Sidkia dibawa ka Raja Nebukadnesar nu keur calik di kota Ribla di wewengkon Hamat, ti dinya anjeunna ku Nebukadnesar ditibanan hukuman. 195
Yeremia 52.10-18 10 Di Ribla putra-putra Sidkia dipaehan di payuneun Sidkia pisan, kitu deui para pajabat nagri Yuda. 11 Geus kitu Sidkia dicokel socana, tuluy dirante sarta dibawa ka Babul. Di Babulna dipanjara nepi ka pupusna. 12 Dina tanggal sapuluh bulan kalima taun kasalapan Nebukadnesar jumeneng raja di Babul, Nebusaradan, anu jadi jurunasehat raja sarta panglima perang asup ka Yerusalem. 13 Bait Allah, karaton jeung imah jalma-jalma penting di Yerusalem ku manehna dihuru; 14 tembok benteng kotana diruntuh- runtuhkeun ku serdadu-serdaduna. 15 Ti dinya sakur nu araya keneh di eta kota, patukangan anu harirup keneh jeung jalma-jalma anu tadina bariluk ka urang Babul, ku Nebusaradan diakut ka Babul. 16 Tapi ari jalma-jalma anu mariskin di Yuda mah, nya eta nu teu boga nanaon, ku manehna diantep sina caricing di dinya, dititah ngebon anggur jeung melak gandum. 17 Jeung deui urang Babul teh ngancurkeun pilar-pilar tambaga nu di Bait Allah katut papadatianana, nya kitu deui paso tambagana, seug eta tambaga teh diakut kabeh ka Babul. 18 Singkup-singkup jeung wadah lebu paranti ngosokan altar, jeung parabot-parabot paranti meresihan lampu-lampu, baskom- 196
Yeremia 52.19-23 baskom paranti nandean getih sato kurban, parukuyan-parukuyan katut barang-barang parunggu lianna keur kaperluan di Bait Allah, eta oge diarakutan. 19 Kitu deui sagala rupa nu dijieun tina perak jeung emas kayaning: mangkok- mangkok leutik, panci-panci wadah ruhak, mangkok-mangkok wadah getih sato kurban, wadah-wadah lebu, suku- suku lampu, mangkok-mangkok wadah seuseungitan jeung mangkok-mangkok paranti ngawadahan anggur kurban. 20 Barang-barang tambaga beunang ngadamel Raja Suleman pikeun kaperluan Bait Allah, nya eta dua pilar, papadatian, paso gede katut dua belas sasapian pananggeuyna, anu beuratna geus moal bisa ditimbang. 21 (52:21-22) Pilar anu dua tea ukuranana sarua luhurna 8 meter, ukuran buleudna 5,3 meter. Kosong di tengahna, kandelna 75 milimeter. Di tungtungna masing-masing aya mamakutaan tina tambaga keneh anu luhurna 2,2 meter sarta di sakurilingna dihias ku anyaman digantungan dadalimaan, kabeh tina tambaga. 22 (52:21) 23 Dadalimaan anu ngagarantung dina anyaman dina tiap pilar lobana saratus siki. Tapi anu tembong ti handap mah, masing-masing ngan salapan puluh genep. 197
198 Yeremia 52.24-31 24 Satuluyna Panglima Nebusaradan nangkep Seraya, Imam Agung, Sepanya imam kadua jeung tilu urang deui pajabat penting Bait Allah. 25 Ti jero kota anu ditangkep teh nya eta panglima pasukan-pasukan, tujuh urang juru nasehat pribadi raja nu araya keneh di kota, sarta wakil panglima purah nyatetkeun laporan katentaraan, jeung genep puluh jelema penting sejenna. 26 Ku Nebusaradan maranehna dibawa ka raja Babul nu keur calik di kota Ribla, 27 di wewengkon Hamat. Maranehna di dinya ku raja disiksa nepi ka maraotna. Jadi urang Yuda teh diakut ka pangbuangan. 28 Jalma-jalma anu ditawan jeung diboyong ku Nebukadnesar teh kieu berendelanana: dina taun katujuh jadina raja, anjeunna ngaboyong 3.023 urang; 29 dina taun kadalapan belas, 832 urang ti Yerusalem; 30 dina taun kadua puluh tilu 745, diboyongna ku Nebusaradan. Jumlah anu dibaroyong teh kabehna 4.600 urang. 31 Sanggeus Yoyakin raja Yuda dipanjarana di pangbuangan meunang 37 taun, dina tanggal dua puluh lima bulan kadua belas taun eta, meunang piwelas ti Ewil Merodak raja Babul gaganti Raja Nebukadnesar, sarta dikaluarkeun ti jero panjara.
Yeremia 52.32-34 32 Ewil Merodak hade pisan ka anjeunna sarta maparin kalungguhan nu leuwih mulya ti batan anu dipaparinkeun ka raja-raja sejenna anu dibaroyong ka Babul jeung anjeunna. 33 Ku kituna Yoyakin diidinan ngaganti papakean panjarana ku papakean biasa sarta saumur hirupna meunang tuang sameja jeung raja. 34 Saumur hirupna kaperluan sapopoena dicukup ku raja. 199
Ratapan 1 1 Yerusalem, urut sakitu gegekna ayeuna jadi nunggelis! Bareto dihormat ku saalam dunya, ayeuna jadi saperti randa. Urut kota pangmulyana, ragrag jadi abid hina. 2 Bati ceurik melas-melis sapeupeuting, pipi lantis ku cipanon. Urut sobat-sobatna taya anu datang ngabeberah anu ngahariji jeung manehna jadi ngahianat sarta jadi lawanna. 3 Urang Yuda jaradi abid nu taya daya, dipaksa indit ti lemah cai, hirupna di nagri batur, teu boga tempat akuan, dilingkung ku musuh-musuh, taya jalan geusan ngejat. 4 Geus taya nu indit ka Bait Allah, geus taya nu babakti dina poe-poe nu suci. Mojang- mojang panyanyina nalangsa, imam-imamna bati rumahuh. Di gapura-gapura taya jalma, Kota Sion diliputan kasedihan. 5 Musuh-musuhna geus hasil, maranehna ngawasaan Sion. Dirina ku PANGERAN disina lara, lantaran loba dosana, anakna kabeh ditawan, diakut ka pangbuangan. 6 Kamulyaan Yerusalem ngan kari urutna. Para pamingpinna kawas uncal nu geus lungse kalaparan, waktu kabur ti nu ngudag, tanagana geus meh musna. 7 Sanggeus rubuh jeung sangsara, Yerusalem ingeteun ka jaman mulyana
Ratapan 1.8-13 baheula. Sanggeus beunang ku musuhna, saurang taya nu bela. Malah rubuhna diseungseurikeun ku musuhna. 8 Musna kahormatanana, taranjang pada ngahina. Bati sasambat bari nyumputkeun beungeutna lantaran era. Yerusalem geus ngotoran dirina ku dosa anu kacida rujitna. 9 Najisna tetela pisan, tapi manehna geus teu tolih kana nasibna. Rubuhna parna kacida, tur taya nu sanggup ngupahan. Musuhna unggul, manehna mah bati sasambat ka PANGERAN menta dikarunyaan. 10 Harta bandana beak diranjah ku musuh. Malah nepi ka kudu nenjo maranehna arasup ka Bait Allah, anu ku PANGERAN dilarang diasupan ku jalma nu lain umat-Na. 11 Rahayatna rarumahuh nareangan dahareun, nalukeurkeun barangna kana kadaharan asal bisa hirup. Seug eta kota ngoceak, "Duh PANGERAN, tingali kabalangsakan abdi." 12 "Tenjo ieu kuring," pokna lumengis ka sakur nu ngaliwat. "Moal aya nu meunang kanyeri saperti kuring kanyeri anu dikeunakeun ku PANGERAN, waktu keur bendu ka kuring. 13 Mantenna ti luhur ninggangan ku seuneu hurung, ngaduruk tulang-tulang kuring. Ti hareup masang pitapak, nepi ka kuring tikusruk, lur dikantun, nandangan kanyeri teu eureun-eureun. 2
Ratapan 1.14-19 14 Kabeh dosa-dosa kuring ku Mantenna diimeutan, dihijikeun terus dibeungkeut, tuluy digantungkeun dina beuheung kuring nepi ka kuring beak tanaga, kuring diserenkeun ka musuh, taya petana ngalawan. 15 Pangeran ngagumujengkeun prajurit- prajurit kuring nu pangbedasna. Mantenna ngintunkeun balad musuh, sina ngabasmi nonoman-nonoman kuring, rahayat kuring ku Mantenna dileyek kawas anggur dina pameresan. 16 Eta sababna cipanon kuring teu saat-saat. Batur teu bisa ngalilipur, taya nu bisa negerkeun hate. Kuring geus rubuh ku musuh, rahayat jadi muluntu. 17 Kuring ngacungkeun leungeun menta dibantu, tapi euweuh nu daekeun. PANGERAN manggil musuh-musuh, sina nempuh ti ditu ti dieu. Kuring ku musuh dileyek kawas geugeuleuh. 18 Tapi eta teh ku sabab PANGERAN adil, salah kuring, mungpang ka Mantenna. Dengekeun, eh rahayat di mana-mana, tenjo ieu kuring nandangan kanyeri, jajaka-jajaka jeung mojang-mojang kuring jaradi babandan. 19 Menta tulung ka sobat-sobat tapi kabeh ararembungeun. Imam-imam jeung para pamingpin, paraeh di jalan-jalan kota sabot nareangan dahareun sangkan bisa hirup. 3
Ratapan 1.20-2.4 20 Duh PANGERAN, tingali kasangsaraan abdi, tingali batin abdi nu nalangsa. Hate abdi ancur kaduhung ku dosa-dosa. Kaluar beunang ku jagal, di jero aya malakalmaot. 21 Dangukeun panyambat abdi, da jalmi mah taya nu sanggup ngupahan. Nu bungah teh musuh, ningal abdi meunang musibat ti Gusti. Mugi buktoskeun waktos anu ku Gusti dijangji, musuh-musuh abdi sing sangsara, sapertos abdi ayeuna. 22 Perhatoskeun sagala kajahatanana. Hukum maranehna, sakumaha Gusti ngahukum dosa abdi. Abdi humarurung nandangan sangsara, hate pinuh ku nalangsa." 2 1 Ku bendu-benduna Pangeran, Sion dirungkup ku poek. Kaendahanana anu lir sawarga, sina lebur burakrakan. Ku bendu-benduna Pangeran, Bait-Na ge nepi ka teu ditolih. 2 Tiap desa di Yuda ku Pangeran dibasmi taya kawatir. Benteng-benteng papayung nagrina dirubuh-rubuhkeun. Karajaanana katut para kawasana, diragragkeun jadi hina. 3 Sajeroning benduna, Pangeran ngancurkeun kakuatan Israil. Waktu musuh datang, urang menta tulung ku Mantenna teu didangu. Kawas seuneu anu ngamuk, Mantenna ngancurkeun sagala rupa. 4 Mantenna saperti musuh, ka urang mentang-mentangkeun jamparing-Na. 4
Ratapan 2.5-10 Jalma-jalma nu matak resep jeung bungah, ku Mantenna dipaehan kabeh. Di dieu di Yerusalem, urang ngarasa panas bebendu-Na. 5 Kawas musuh bae, Pangeran ngagempur Israil. Benteng-benteng jeung karaton- karatonna dijadikeun ruruntuhan. Urang Yuda disina sangsara sapapanjangna. 6 Bait Allah, tempat Mantenna dibakti, eta ge diburak-barik, poe-poe suci jeung poe Sabat dieureunkeun. Raja jeung imam-imam katibanan bebendu-Na. 7 Pangeran nolak altar-Na, ngantunkeun Bait-Na nu suci, ngidinan musuh ngancurkeun tembok-tembokna. Di tempat urang babakti, musuh nyurakkeun kaunggulanana. 8 PANGERAN enggeus mutus yen tembok- tembok Sion kudu rugrug. Memang ku Mantenna geus diukur supaya rugrug sama sakali. Munara-munarana, kuta-kutana, ayeuna kari ruruntuhanana. 9 Lawang-lawang gapura kaurugan ruruntuhan, tulak-tulak papalangna parotong. Raja jeung para bangsawan ayeuna araya di pangbuangan. Hukum Musa teu diwulangkeun deui, nabi-nabi geus tara meunang ilham ti PANGERAN. 10 Urang Yerusalem nu geus karolot, tinghareruk alandiprek dina taneuh, sirahna dilebuan, awakna marake baju karung. Mojang-mojang ngaheluk tarungkul kana taneuh. 5
Ratapan 2.11-17 11 Panon kuring carindul balas ceurik, batin ngenes ngangres. Beak-beak nya nalangsa, ningal dulur-dulur tumpur. Barudak leutik jeung orok kapaehan di jalan-jalan kota. 12 Careurik ema-emaan, kalaparan jeung kahalabhaban. Tingkudupruk di jalan-jalan kawas ku raheut, lalaunan paraeh dina lahunan indungna. 13 Duh Yerusalem, Yerusalem kadeudeuh! Naon nu kudu diucapkeun ku kuring? Kumaha petana ngalilipur anjeun? Da can aya anu sangsarana cara anjeun mah. Kacilakaan anjeun taya watesna saperti lautan, lain tulunganeun deui. 14 Anu ku nabi-nabi diomongkeun ka anjeun teh tipu jeung bohong. Maranehna tara tara nyebutkeun yen anjeun dosa, nepi ka anjeun boga pikiran teu perlu tobat. 15 Sakur anu laliwat ka dieu, nenjona ka anjeun pinuh ku panghina, ngagodegkeun sirah bari nyeungseurikeun ruruntuhan Yerusalem, "Kutan ieu kota nu endah kaagulan sadunya teh?" 16 Musuh-musuh ka anjeun maroyok bari merong bangun ijid, biwirna tingjarebi ngahina, "Geus ancur tah ku urang! Nya ieu poe anu diarep-arep ku urang teh!" 17 PANGERAN geus ngabuktikeun ancamana- Na: Ngabasmi urang taya kawatir, sakumaha ancamana-Na bareto. Musuh urang disina unggul, sina atoheun nenjo urang rubuh. 6
Ratapan 2.18-3.4 18 Duh Yerusalem, kuta-kuta anjeun sina sasambat ka Pangeran. Kocorkeun cipanon beurang peuting kawas walungan, ceurik terus tong eureun-eureun nepi ka cape. 19 Sapeupeuting hees lilir deui, lilir deui, sasambat ka Allah. Ucutkeun eusi hate, menta sangkan Mantenna watir ka anak-anak anjeun, anu sakarat di juru-juru jalan lantaran kalaparan. 20 Duh PANGERAN, tingali ieu kenging Gusti nyasaak! Para indung dugi ka tega ngahakan anak anu tuman dititimang. Imam-imam, nabi-nabi, diparaehan di jero Bait Gusti pisan. 21 Kolot, ngora, tinglalonjor sajajalan. Jajaka-jajaka, mojang-mojang, ngababatang beunang nyabetan ku pedang, ku Gusti dipeuncitan taya kawelas, sajeroning Gusti bendu. 22 Musuh-musuh abdi ku Gusti diondang sina pesta kakejeman sakurilingeun abdi. Dina dintenan Gusti bendu, abdi-abdi taya anu bisa luput. Pun anak sadaya, buah ati kembang rasa, tumpes tumpur diparaehan ku musuh. 3 1 Kuring teh jalma nu geus ngarasa sangsarana dihukum ku Allah. 2 Ku Mantenna terus disedek-sedek, beuki jero, ka nu poek, 3 bari haben diteunggeulan, disiksa taya welasna. 4 Saluar awak eumeur jeung barohak, tulang-tulang parotong. 7
Ratapan 3.5-19 5 Ku Mantenna dikurung di jero panjara kaliwung jeung kalaraan, 6 dipaksa cicing di nu poek mongkleng, poekna alam maot. 7 Kuring dicangcang ku rante, jadi sakitan anu pamohalan bisa kabur. 8 Jejeritan menta tulung ge ku Allah henteu didangu. 9 Mun leumpang jajarigjeugan, kapeungpeuk sakurilingna ku tembok batu. 10 Mantenna ngadago kawas biruang, tuluy ngarontok saperti singa. 11 Kuring diudag kaluar ti jalan, disasaak, tuluy ditinggalkeun. 12 Mantenna mentang gondewa, jamparing- Na ditojokeun ka kuring, 13 tuluy dilepas-lepaskeun narancleb jero kana awak. 14 Sapoe jeput kuring pada nyeungseurikeun, ku jalma-jalma dijieun bahan luluconna. 15 Sangsara nu pait peuheur, eta keur dahareun jeung inumeun kuring ti Mantenna. 16 Beungeut kuring ku Mantenna diasah kana taneuh, huntu parunglak dibenturkeun kana batu. 17 Kuring geus poho, kumaha rasana sehat, kumaha rasana tengtrem jeung bagja. 18 Samar bisa hirup lila, harepan ka PANGERAN geus leungit. 19 Ari ras kana kanyeri tur teu boga tempat cicing, karasana lir racun pait. 8
Ratapan 3.20-34 20 Hal ieu teu weleh jadi pikiran, jadi bangbaluh hate. 21 Ngan hadena pangharepan timbul deui, lamun inget yen: 22 Asihing PANGERAN teh taya kandegna, welas-Na taya suda-Na, 23 tetep seger lir hawa isuk, tur pasti lir surya medal. 24 Kaboga kuring ngan PANGERAN, harepan ngan ka Mantenna. 25 PANGERAN teh murah asih ka nu ngandel ka Mantenna. 26 Hade lamun urang sabar, nunggu wancina urang dijait ku Mantenna. 27 Malah mun urang ti ngongora diajar sabar kitu, eta teh utama pisan. 28 Mun urang meunang kasusah, bawa diuk nyorangan bari sabar nyicingkeun diri, 29 tungkul sumerah, sabab bisa jadi harepaneun aya keneh. 30 Panyiksa, panghina, ulah weleh tarimakeun. 31 Pangeran teh maha welas, moal salawasna ngantepna ka urang. 32 Mantenna sok maparin duka lara, tapi pasti jeung teguh asih-Na. 33 Najan maparin kasedih atawa kanyeri, saenyana Mantenna henteu iklaseun. 34 Pangeran uninga waktu hate urang ancur di jero panjara. 9
Ratapan 3.35-48 35 Mantenna uninga, waktu hak-hak urang paparin Mantenna dipungkir ku batur, 36 uningaeun waktu kaadilan diputer balik di pangadilan. 37 Ngan pangersa Pangeran bae nu pasti baris ngajadi. 38 Hade jeung jahat bisa jalan ngan ku karana parentah Mantenna. 39 Jadi lamun ku karana dosa sorangan urang dihukum ku Mantenna, ku naon make ngarasula? 40 Lenyepan lalampahan urang, tuluy balik deui ka PANGERAN. 41 Bukakeun hate ka Allah di sawarga, sarta ngadoa, 42 "Abdi-abdi parantos dosa, ngalawan, sareng Gusti, nun PANGERAN, teu kersa ngahampura. 43 Gusti ngudag-ngudag, ngabinasa abdi sadaya, kawelas Gusti kasilep ku bendu. 44 Mega bebendu Gusti kacida kandelna, teu tiasa katembus ku paneda abdi sadaya. 45 Abdi sadaya ku Gusti didamel pangruntahan saalam dunya. 46 Dicarekan sareng dipoyok ku sadaya musuh. 47 Nyorang cilaka dugi ka runtuh lebur hirup diriung ku bahla sareng kasieun. 48 Cipanon bedah, caah sapertos walungan nyeungceurikan bangsa abdi nu parantos ruksak. 10
Ratapan 3.49-63 49 Kuring moal eureun-eureun ngocorkeun cipanon, 50 nepi ka PANGERAN neuteup ti sawarga sarta merhatikeun ka urang. 51 Hate kuring ngangres nenjo anu tumiba ka para wanita di jero kota. 52 Kawas manuk, kuring ditaheunan ku musuh anu ngewaeun teu puguh-puguh. 53 Digebruskeun hirup-hirup kana sumur, liangna dipendet ku batu. 54 Cai geus mimiti ngalaput awak ceuk pikiran sakeudeung deui ge kuring paeh. 55 Ti dasar sumur abdi jumerit ka Gusti, nun PANGERAN. 56 Sareng waktos abdi nyuhunkeun supados panyambat abdi didangu, Gusti ngadangukeun, 57 sareng ngawaler yen abdi ulah sieun. 58 Teras Gusti sumping kangge ngajait abdi. Sareng nyalametkeun nyawa abdi. 59 Abdi nyuhunkeun dipaparin kaadilan, da Gusti uninga kajahatan batur ka abdi, 60 uninga kumaha geuleuheunana musuh, sareng kumaha sakaitna ngalawan ka abdi. 61 Gusti ngadangu maranehna nyarekan ka abdi, nun PANGERAN, uninga kana pakarepan maranehna. 62 Sadinten jeput maranehna ngomongkeun abdi, sareng ngarang rarancangna. 63 Ti enjing dugi ka wengi maranehna guguyonan perkawis abdi. 11
Ratapan 3.64-4.8 64 Hukum kalakuanana kitu teh, nun PANGERAN. 65 Sapa maranehna sina pegat harepan! 66 Udag-udag, sapukeun sing leungit ti alam dunya." 4 1 Emas urang nu harerang jadi surem teu cahyaan. Batu-batu Bait Allah bacacar di jalan-jalan. 2 Para nonoman Sion pikeun urang pangajina sarua jeung emas, tapi ayeuna mah geus disaruakeun jeung pariuk taneuh. 3 Dalah indung ajag ge sok nyusuan anakna, tapi bangsa kuring mah kawas manuk onta, ka orokna ge telenges. 4 Orok-orokna diantep sina paraeh ku lapar jeung ku halabhab, barudak marenta dahar taya nu mere. 5 Nu tuman dalahar ngeunah, paraeh di jalan-jalan ku kalaparan. Nu biasana hirup mewah, ayeuna ngorehan dahareun di jarian. 6 Bangsa kuring geus dihukum leuwih beurat ti batan urang Sadumu, anu ngadadak dilebur ku Allah. 7 Para pamingpin urang asalna mah tanpa noda, murni saperti salju, taregep sarta baredas, semu cahyaan lantaran sarehat. 8 Ayeuna mah ngalalungsar di jalan teu bisa kawawuhan, beungeutna gareuneuk siga rek sahoseun, kulitna gararing kawas pangpung, kararijut dina tulangna. 12
13 Ratapan 4.9-17 9 Leuwih untung nu paeh di medan perang, ti batan nu paeh sanggeusna, paehna lalaunan lantaran kalaparan, teu manggih dahareun pikeun hirupna. 10 Kacilakaan bangsa kuring estu pikasieuneun, indung-indung nu gede kanyaahna ge nepi ka tega ngulub anak sorangan jadi dahareun. 11 PANGERAN ngumbar bendu-Na Sion dihuru diratakeun jeung taneuh. 12 Di mana-mana, saurang ge, malah para pamingpin bangsa asing ge, taya nu percaya yen gapura-gapura Yerusalem bisa diasupan musuh. 13 Tapi hal eta geus kajadian, lantaran nabi-nabina geus dosa, imamna saralah, ngalantarankeun paraehna rahayat anu teu salah. 14 Para pamingpinna mapay-mapay jalan kawas nu lolong, pakeanana jeger ku getih matak geuleuh nyabakna. 15 Pada ngahaokan ku jalma-jalma, "Nyingkah maneh, rujit! Tong antel ka kami!" Tungtungna ngalantur mapay bangsa-bangsa, tapi taya nu narima. 16 PANGERAN ku manten geus teu kersaeun nolih, malah maranehna dipabalencarkeun. Imam-imam jeung para pamingpin urang ku Mantenna geus teu dihargaan. 17 Nenjoan nepi ka cape sugan datang nu rek nulungan, tapi teu aya bae. Haben
Ratapan 4.18-5.2 ngarep-ngarep pitulung ti hiji bangsa nu teu bisaeun mere naon-naon. 18 Musuh ngawaskeun terus, nepi ka urang teu bisa ngulampreng ka jalan. Poe-poe urang geus tutup, tinggal ngadagoan panungtungan. 19 Musuh ngudagna leuwih gancang ti batan heulang anu nyirorot ti awang-awang. Mubus ka gunung urang disusul, ka gurun keusik diberik. 20 Musuh geus nangkep sumber hirup urang, raja pilihan PANGERAN, nu ku urang dipercaya nangtayungan ti sakur nu datang nempuh. 21 Hayoh urang Edom jeung urang Us, teruskeun sareuri barungah, meungpeung barisa keneh. Picilakaeun maraneh ge tereh datang; maraneh ge bakal sasampoyongan, taranjang, nandangan era. 22 Sion mah dosana enggeus kabayar; urang ku PANGERAN moal lila-lila deui diantep di pangbuangan. Sabalikna maneh Edom, bakal dihukum ku PANGERAN, kalakuan maneh anu salah ku Mantenna bakal dibolekerkeun. 5 1 Nun PANGERAN, sing emut ka nu karandapan ku abdi-abdi. Tingali kahinaan abdi sadaya. 2 Harta milik abdi-abdi dikawasaan ku jalmi-jalmi sanes, rorompok dicicingan ku jalmi-jalmi urang asing. 14
Ratapan 5.3-14 3 Para bapa parantos maraot ku musuh, indung-indung ayeuna jaradi randa. 4 Cai kangge nginum kedah dibayar, kayu kangge suluh kedah dipeser. 5 Abdi-abdi dipaksa digawekeun sapertos kalde atanapi onta, cape ge teu kenging ngaso. 6 Malar tedaeun cekap kangge hirup, abdi-abdi indit jajaluk ka Mesir sareng ka Asur. 7 Karuhun nu gaduh dosana, parantos maraot, abdi-abdi nu nandangan sangsarana. 8 Abdi-abdi diparentah ku jalmi-jalmi anu teu langkung ti harkat badega, nanging teu aya nu tiasa ngaleupaskeun abdi-abdi tina cangkinganana. 9 Di luar kota tingalider tukang-tukang maehan, upami abdi-abdi nyiar tedaeun, nyawa taruhanana. 10 Perbawa lapar, awak jadi nyongkab panas ku muriang, kulit ge panas sapertos anglo. 11 Bojo-bojo diperkosa di Gunung Sion pisan, di tiap desa di Yudea, mojang-mojang dipaksa masrahkeun kahormatanana. 12 Para pamingpin ditarangkepan, teras digarantung. Para sepuh teu diajenan. 13 Para jajaka dipaksa kedah ngagiling gandum saperti abid. Barudak leutik tingjarigjeug manggulan kayu anu bareurat. 14 Kolot-kolot tara deui dariuk di gapura kota, barudak ngora tara deui maen musik. 15
Ratapan 5.15-22 15 Kabagjaan abdi-abdi parantos musna tina kahirupan; igel abdi-abdi gentos jadi kanalangsaan. 16 Sugri nu jadi kareueus parantos teu araya. Abdi-abdi jadi cilaka ku margi parantos dosa. 17 Gering sajeroning pikir, panon meh teu awas ningal, kahalangan ku cipanon, 18 nalangsa ku Gunung Sion nu parongpong cunggelik sepi, ruruntuhanana jadi tempat laliarna anjing-anjing leuweung. 19 Nanging nun PANGERAN, Gusti teh Raja abadi, nu murba salalanggengna. 20 Ku naon ngantunkeun abdi sadaya sakitu lamina? Kumaha, kersa upami Gusti mikaemut deui ka abdi sadaya? 21 Wangsulkeun abdi sadaya, wangsulkeun ka pangkon Gusti, nun PANGERAN! Pulihkeun deui kamulyaan abdi-abdi sapertos kapungkur. 22 Atanapi bade tetep abdi-abdi dipiceun sapapaosna? Bade teras bendu teu aya watesna? 16
Yehezkiel 1 1 Sim kuring, Yeheskel bin Busi, pangkat imam. Hirup di nagri Babul, matuh di sisi Walungan Kebar, bareng jeung sasama bangsa Yahudi, jadi boyongan. Dina tanggal lima, bulan kaopat, taun katilu puluh, ningal langit muka. Breh aya titingalan ngeunaan salira Allah. 2 Harita nincak taun kalima Raja Yoyakin jadi boyongan di nagri Babul. 3 Di dinya, di sisi Walungan Kebar, nagri Babul, kakuping gentra PANGERAN nimbalan ka sim kuring, sarta sim kuring keuna ku pangawasa-Na. 4 Barang tanggah, katingal aya angin topan nebak ti kaler, bray kilat ngaburinyay tina gumplukan mega, langit lebah dinya mani ngagebur. Anu kasorang ku eta kilat mani ruhay cahayaan lir sinar parunggu. 5 Di jero topan tea, di tengah-tengahna, aya opat mahluk siga-siga jelema. 6 Beungeutna opat-opat, jarangjangan opat-opat. 7 Sukuna barebeng jeung talapokan siga talapok sapi, harerang kawas parunggu anyar digosok. 8 Jaba ti bareungeutan, jeung jarangjangan teh, baroga leungeun opat-opat deui,
Yehezkiel 1.9 -16 bangunna siga leungeun jelema, ayana di handapeun tiap jangjang. 9 Ari jangjangna maleber dua-dua, tungtung jeung tungtung antel kana jangjang baturna, ngawangun pasagi opat. Ana mahluk-mahluk tea obah, bareng obah opatanana, tapi awakna henteu kabawa ngagilir. 10 Ari beungeutna anu opat-opat tea, bangunna ge pada-pada opat rupa, beda- beda. Nu beulah hareup beungeut jelema, nu beulah katuhu beungeut singa, nu beulah kenca beungeut sapi, nu beulah tukang beungeut manuk rajawali. 11 Jangjangna maleber dua-dua ka luhur, paantel jeung tungtung jangjang batur gigireunana, ari jangjang anu dua deui ngalalingkup nutupan awakna. 12 Nyanghareupna masing-masing bisa ka opat jihat, jadi bisa bareng ka ditu ka dieu ka mana karepna bari teu kudu luak-lieuk. 13 Di tengah-tengah eta opat mahluk aya anu kawas obor ngagebur, obah-obah teu daek cicing. Hurungna ngagegedur, kilatna mancawura. 14 Opat mahluk tea oge henteu cicing, suat-siet ka ditu ka dieu kawas kilat. 15 Sabot sim kuring nelek-nelek eta opat mahluk, breh ningal aya opat gilinding napak kana taneuh di gigireunana masing-masing. 16 Eta gilinding sarua bangunna, jeung tingpaloncorong kawas sorot batu permata. 2
Yehezkiel 1.17-25 Di tengah saban gilinding aya gilinding hiji deui di tengah asna. 17 Jadi gilinding teh bisa obah ka opat jihat. 18 Pelekna masing-masing pinuh katutup ku mata. 19 Ana opat mahluk tea pindah, gilinding tea ge pindah nuturkeun; ana opat mahluk tea ngapung, gilinding tea ge nuturkeun ngapung. 20 Opat mahluk tea pipindahan ka mana karep, gilinding-gilinding oge nya kitu, da diatur ku opat mahluk tea. 21 Jadi saban opat mahluk tea maju, atawa eureun, atawa ngapung, gilinding-gilinding tea ge nuturkeun kitu. 22 Di luhureun sirah opat mahluk tea aya anu siga lalangit melengkung, kawas tina kristal, matak serab. 23 Nya di handapeun eta ayana opat mahluk tea, meberkeun dua jangjangna masing-masing sina paantel jeung tungtung jangjang baturna, sarta jangjang anu dua deui ngalingkup nutupan awakna. 24 Sora jangjangna ari keur hiber mani ngaguruh sada guruhna laut, sada ambregna aleutan balad gede, jeg soara gentra Allah Nu Maha Kawasa. Ari hiberna eureun, jangjangna dilingkupkeun. 25 Tapi soara guruhna mah kadenge keneh, datangna ti luhureun lalangit nu melengkung tea, di luhureun sirah mahluk anu opat. 3
Yehezkiel 1.26-2.6 26 Di luhureun lalangit tea aya anu siga singgasana tina batu nilem, dilinggihan ku anu siga manusa. 27 Eta anu siga manusa teh cahayaan kawas cahaya parunggu nu keur dilebur ku seuneu. Cahayana mancawura matak serab pisan, 28 jadi warna-warni cara cahaya katumbiri. Sihoreng eta cahaya anu pikahelokeun teh tanda yen PANGERAN aya di dinya. Bruk bae sim kuring nyuuh kana taneuh, geus kitu ngeng aya gentra. 2 1 Gentra teh kieu ungelna, "Eh anak manusa, geura cengkat. Kami boga caritakeuneun." 2 Sabot kitu sim kuring katerap ku Roh Allah, sarta deg sim kuring ditangtungkeun. Geus kitu ngeng gentra teh aya deui, ungelna, 3 "Eh anak manusa, maneh ku Kami arek diutus ka urang Israil. Maranehna geus barontak ka Kami, ngaralawan. Barontakna nepi ka ayeuna. Karuhunna oge kitu, 4 baredegong, ka Kami henteu ngajenan. Nya ku sabab kitu maneh ku Kami diutus ka ditu, ngemban timbalan anu baris diandikakeun ku Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 5 Rek nurut rek henteu eta tukang barontak teh ka maneh, kumaha maranehna bae, asal nyarahoeun yen aya nabina. 6 Maneh, eh anak manusa, teu kudu sieun ku maranehna. Teu kudu miris ku omonganana. Geus tangtu ngaralawan, ngahararina ka 4
Yehezkiel 2.7-3.3 maneh. Hirup jeung maranehna sarua jeung dirubung-rubung ku langgir. Tapi poma ulah inggis ku eta tukang barontak, teu kudu paur ku omonganana. 7 Tepikeun bae ka maranehna anu ku Kami baris diandikakeun ka maneh, rek ditarurut rek henteu, kawantu eta teh jalma-jalma anu baredegong pisan. 8 Eh anak manusa, regepkeun sagala rupa anu ku Kami baris diandikakeun teh. Maneh mah ulah ngalawan, ulah kawas maranehna. Pek geura calangap, dahar ieu anu diasongkeun ku Kami." 9 Sor aya panangan nyodorkeun hiji surat gulungan. 10 Seug eta surat gulungan teh ku eta panangan dibuka, katembong dua beulahanana ditulisan, anu ungelna ucapan- ucapan ngagambarkeun jerit kapati-pati, haregung jeung humarurung. 3 1 Allah nimbalan, "Eh anak manusa, dahar ieu surat gulungan teh. Geus kitu maneh kudu indit ka urang Israil, ngemban timbalan Kami." 2 Seug sim kuring calangap. Surat gulungan teh ku eta panangan diasongkeun, supaya didahar. 3 Timbalana-Na deui, "Eh anak manusa, heh ieu surat gulungan teh dahar. Eusian beuteung teh ku ieu." Seug ku sim kuring didahar, rasana amis asa madu. 5
Yehezkiel 3.4 -13 4 Allah nimbalan, "Eh anak manusa, jig tepungan urang Israil, tepikeun timbalan Kami ka maranehna. 5 Maneh teh diutus teh lain ka bangsa asing anu basana hese. Diutus teh ka bangsa Israil. 6 Ari diutus ka bangsa asing anu loba mah, anu basana harese, anu maneh teu ngarti, moal teu aya anu daraekeun ngadengekeun ka maneh. 7 Tapi urang Israil mah saurang ge teu nurut. Baredegong kabeh, bangkawarah. 8 Ku sabab kitu maneh oge ku Kami rek dibedegongkeun kawas maranehna. 9 Maneh rek dijieun lir batu karang, anu tagen, sarta teuas cara inten. Jadi ulah salempang ku eta anu balangkawarah teh." 10 Timbalana-Na deui, "Eh anak manusa, regepkeun, ingetkeun sagala rupa anu baris diucapkeun ku Kami. 11 Jung tepungan batur maneh pada-pada boyongan, bere nyaho timbalan-timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, rek didarenge rek henteu." 12 Geus kitu sim kuring diangkat ku Roh Allah. Ari di tukangeun aya sora anu maruji mani ngageder, ungelna, "Sagala puji kasanggakeun ka PANGERAN anu jumeneng di sawarga agung!" 13 Sora eta pabaur jeung sora jangjang opat mahluk anu bareng kikiplik di awang-awang, 6
Yehezkiel 3.14-19 pagalo jeung sora gilinding-gilinding tea, tinggeleger sada lini. 14 Sajaba ti diangkat ku Roh Allah, karasa aya deui tanaga anu ngangkat sarta nyandak sim kuring, kacida rongkahna, nya eta tanaga kakawasaan PANGERAN. Sajeroning kitu sim kuring kadatangan rasa keuheul, jeung hayang ngabudalkeun amarah. 15 Saterusna sim kuring geus aya di Tel Abib di sisi Walungan Kebar, tempat para boyongan tea. Meunang tujuh poe cicing bae di dinya, asa hareugeueun keneh ku sagala anu geus katingal jeung nu geus karungu. 16 Sanggeus liwat tujuh poe, PANGERAN nimbalan ka sim kuring, 17 "Eh anak manusa, maneh ku Kami diangkat jadi pangawasa urang Israil. Tepikeun ancaman-ancaman Kami ka maranehna. 18 Upama Kami geus nimbalan si Anu kudu paeh lantaran nyieun dosa, upama jelemana ku maneh henteu dibere peringetan yen ulah jahat sangkan nyawana karaksa, eta jelema tangtu paeh tur nanggung dosa. Tapi sual paehna maneh anu kudu tanggung jawab ka Kami. 19 Upama paehna sanggeus ku maneh dielingan henteu nurut, paehna nanggung dosa, tapi sual paehna lain salah maneh, maneh tangtu salamet. 7
Yehezkiel 3.20-26 20 Upama aya jelema bener tuluyna nyieun dosa, sarta ku Kami digebruskeun kana bahya maot, upama ku maneh henteu dibere peringetan, tangtu eta jelema paeh nanggung dosa, sarta kalakuanana ka tukang-tukang anu hade ku Kami hamo dipirosea. Tapi sual paehna maneh kudu tanggung jawab ka Kami. 21 Sabalikna upama ku maneh dipepelingan heula yen ulah nyieun deui dosa seug nurut, eureun tina ngalampahkeun dosa, eta jelema tangtu hirup terus, maneh oge salamet." 22 Heab ku sim kuring karasa aya hiji kakuatan, nandakeun PANGERAN keur aya di dinya. Karungu Mantenna ngandika, "Maneh kudu indit ka lebak. Kami rek ngandika ka maneh di ditu. 23 Barang jol ka lebak, breh ningal kamulyaan PANGERAN saperti anu katingal di sisi Walungan Kebar. Bruk sim kuring nyuuh kana taneuh. 24 Tapi tuluy ditangtungkeun deui ku Roh Allah anu nyurup ka sim kuring. PANGERAN nimbalan kieu, "Geura balik, tuluy ngurung maneh di imah. 25 Di dinya maneh arek ditalian, eh anak manusa, sangkan teu bisa patepung jeung jalma rea. 26 Letah maneh arek dibisukeun, sangkan teu bisa mere peringetan ka jalma-jalma bangkawarah. 8
Yehezkiel 3.27-4.5 27 Upama geus aya deui pangandika Kami ka maneh, sarta maneh geus dibere kapercekaan nyarita, ucapkeun ka maranehna sagala hal anu baris didawuhkeun ku Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. Ngan ku sabab jelema-jelemana basangkal, nu daraek ngadenge ka maneh teh ngan sawareh, nu sawareh deui mah moal malire." 4 1 Allah ngandika, "Eh anak manusa, cokot batu bata, teundeun di hareupeun. Tuluy garis-garis, gambarkeun kota Yerusalem. 2 Di sakurilingeunana gambarkeun solokan- solokan jero, pakakas-pakakas paranti ngali taneuh, pakemahan-pakemahan jeung pakakas-pakakas panggedor, nandakeun eta kota keur dikepung. 3 Tuluy cokot katel beusi, tangtungkeun antara maneh jeung eta kota minangka kuta. Maneh kudu nyanghareup ka eta anu diupamakeun kota keur dikepung, maneh minangka anu ngepungna. Ieu teh pikeun galagat ka bangsa Israil. 4 (4:4-5) Geus kitu maneh nyangkere ka beulah kenca, ku Kami rek ditindihan ku kasalahan urang Israil. Lilana maneh kitu 390 poe, nandangan sangsara ku karana kasalahan maranehna. Sakitu poe lilana maneh dihukum ku Kami, sapoena ngupamakeun sataun hukuman urang Israil. 5 (4:4) 9
Yehezkiel 4.6 -14 6 Upama eta geus anggeus, maneh kudu malik nyangkere ka beulah katuhu, nandangan deui sangsara ku karana kajahatan urang Yuda, lilana opat puluh poe, sapoena ngupamakeun sataun hukuman maranehna. 7 Pencrongkeun panon maneh ka Yerusalem anu keur dikepung. Amang-amang peureup maneh ka dinya, ucapkeun picilakaeunana. 8 Sangkan maneh ulah bisa malik, awak maneh ku Kami rek ditalian nepi ka eta pangepungan eureun. 9 Ayeuna geura bebekelan, gandum, hanjeli, kacang beureum, kacang polong, jawawut jeung gandum lemes, aduk jieun roti, dahareun maneh sajero 390 poe nyangkere ka beulah kenca. 10 Maneh dahar teh ngan meunang semet 230 gram sapoena, nepi ka poe isukna. 11 Nginum oge diwates ngan meunang semet dua cangkir. 12 Pikeun ngasakkeun roti, maneh kudu nyieun pirunan, suluhna ku kotoran jelema anu geus garing, mun geus asak terus dahar sing katenjo ku saban jelema." 13 Timbalana-Na deui, "Eta pikeun ngibaratkeun, yen bakal ngadahar kadaharan anu dilarang ku Hukum Musa, waktu engke ku Kami dipabalencarkeun ka nagri-nagri asing." 14 Kaula ngawangsul, "Nun PANGERAN Nu Maha Agung! Paliyas abdi nganajiskeun diri. 10
Yehezkiel 4.15-5.4 Ti bubudak abdi tara neda daging sato anu paehna sanes dipeuncit, atanapi anu paeh ku sato galak. Tara neda katedaan anu dianggap haram." 15 PANGERAN Nu Maha Agung ngandika, "Alus. Lamun kitu, pikeun ngasakkeun roti teh suluhna ku kotoran sapi bae." 16 Timbalana-Na deui, "Eh anak manusa, bahan pangan urang Yerusalem ku Kami baris disapatkeun. Urang dinya daharna bakal diwatesanan, nginumna bakal diwatesanan. Sina araringgis, sina saralempang ku dahareun jeung cai inumeun. 17 Maranehna bakal pegat pangharepan lantaran beakeun roti jeung cai, sarta ahirna paraeh ku karana dosa-dosana." 5 1 PANGERAN nimbalan, "Eh anak manusa, cokot pedang anu seukeut. Cukur janggot jeung buuk maneh ku eta nepi ka beak. Buukna timbang dina taraju, tuluy jieun tilu gunduk. 2 Nu sagunduk duruk di jero kota anu geus henteu dikepung deui. Sagunduk deui cacag ku eta pedang sakurilingna. Anu sapertilu deui awurkeun sina kabawa ku angin sarta baris diberik ku pedang Kami. 3 Sesakeun buuk teh, tungkus dina kelin baju. 4 Tuluy cokot saeutik ti dinya, purulukkeun kana seuneu nepi ka beak. Seuneuna bakal mancawura ka sakumna bangsa Israil." 11
Yehezkiel 5.5 -10 5 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Awaskeun, Yerusalem teh ku Kami dipernahkeunana di puseur dunya, dikuriling ku nagri-nagri. 6 Tapi Yerusalem ngalawan kana parentah- parentah Kami, leuwih jahat ti batan bangsa-bangsa sejen, leuwih bahula ti batan nagri-nagri sakurilingna. Parentah-parentah Kami ditolak, papakon-papakon ti Kami teu dilakonan. 7 Ku sabab eta eh Yerusalem, dengekeun ieu sabda Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. Ku lantaran maneh teu nurut kana papakon-papakon ti Kami, henteu ngalakonan parentah-parentah Kami, maneh leuwih-leuwih nya ngajengkelkeun alah batan ti bangsa-bangsa anu sakuriling maneh. Maneh kalah ka muja kana adat kabiasaan bangsa-bangsa batur. 8 Ku sabab kitu Kami, PANGERAN Nu Maha Agung ngucapkeun kieu: Kami ngamusuh ka maneh. Maneh bakal disiksa tur kasaksian ku bangsa-bangsa sejen. 9 Ku Kami moal teu disiksa, lantaran maneh geus nyieun kalakuan pikangewaeun Kami, eh Yerusalem! Acan kungsi Kami nyiksa nepi ka kitu, tur ka hareupna moal deui-deui nyiksa nepi ka kitu. 10 Ku banget-bangetna eta siksaan, di Yerusalem teh indung jeung bapa nepi ka tega ngahakan anak, anak oge nepi ka 12
13 Yehezkiel 5.11-15 ngahakan indung bapa. Nepi ka kitu bangetna siksaan ti Kami. Ari sakarina anu harirup keneh, ku Kami arek diawurkeun ka mana mendi. 11 Demi Kami teh Allah anu jumeneng kitu sabda PANGERAN Nu Maha Agung ku lantaran maneh nganajiskeun Bait Kami ku sagala kajahatan jeung ku rupa-rupa kalakuan anu pikaijideun, tanpa ampun maneh ku Kami baris diancurkeun. 12 Sapertilu jalma-jalma maneh bakal paraeh ku panyakit jeung ku kalaparan di jero kota; sapertiluna deui bakal dibabadan ku pedang di luareun kota, sapertiluna deui rek dibacacarkeun ka sagala jurusan sarta diudag ku pedang. 13 Maneh bakal ngarasa hebatna Kami ngamuk ngabudalkeun amarah nepi ka hate Kami puas. Lamun geus kitu, tangtu maraneh yakin yen Kami, PANGERAN ngandika kieu teh lantaran geus teu kuat ku kateusatiaan maneh. 14 Tiap jalma ti bangsa-bangsa sakurilingeun maneh, ana ngaliwat ka maneh bakal maroyok jeung ngajarauhan. 15 Waktu maneh keur diamuk ku amarah Kami sarta dihukum, sakabeh bangsa di sakurilingeun maneh bakal katarajang sieun, saterusna bakal moyok jeung mikaijid ka maneh.
Yehezkiel 5.16-6.6 16 Bekel maneh ku Kami bakal dikoredaskeun, nepi ka maneh langlayeuseun. Bakal karasa ku maneh kumaha nyerina kalaparan, saibarat katiir ku jamparing seukeut, matak tiwas. 17 Anak-anak maneh bakal paraeh kalaparan jeung ku sato galak. Kami bakal ngadatangkeun panyakit-panyakit, katelengesan, jeung perang, pikeun maehan maneh. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 6 1 PANGERAN nimbalan ka kaula, 2 "Eh anak manusa, teuteup pagunungan Israil, sarta ucapkeun ieu amanat Kami. 3 Bejakeun ka eta pagunungan Israil, dengekeun kituh sabda Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, anu baris diucapkeun ka gunung-gunung, pasir-pasir, jungkrang- jungkrang, jeung lebak-lebakna. Kieu: Kami rek ngadatangkeun hiji pedang, geusan nyacar tempat-tempat anu ku urang dinya diparake muja ka brahala-brahala. 4 Altar-altarna bakal dirugrug-rugrugkeun, parukuyan-parukuyanana bakal diremuk- remukkeun. Jelemana bakal ditumpes, paraeh hareupeun brahala-brahalana. 5 Bangke-bangke urang Israil bakal patulayah, tulang-talengna bakal pabalatak di saputereun altar-altarna. 6 Nagri-nagri Israil bakal ditumpurkeun, altar-altar jeung brahala-brahalana bakal diajur-ajurkeun, parukuyan-parukuyanana 14
Yehezkiel 6.7 -12 bakal diraremukkeun, sagala rupa jijieunan maranehna bakal dimusnakeun. 7 Jalma-jalma di ditu di dieu bakal diparaehan, nepi ka sesana anu harirup keneh eling, yen Kami teh PANGERAN. 8 Sawareh ku Kami arek dihaja luput ti anu mareuncit, arek disebar ka bangsa-bangsa sejen, 9 sina hirup di pangbuangan. Sina areling di dinya, sina ngarasa, yen nu matak Kami nepi ka ngahukum jeung ngaragragkeun martabatna teh lantaran hatena henteu satia ka Kami, geus narukangan Kami, leuwih resep muja ka brahala ti batan ngabakti ka Kami. Maranehna bakal geuleuh ka dirina sorangan, dumeh geus nyieun kajahatan jeung kalakuan anu ngaragragkeun martabatna. 10 Sina karasaeun ku maranehna yen Kami teh PANGERAN, sarta peringetan-peringetan Kami lain ancaman kosong." 11 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan ka kaula, "Ulang-ulang leungeun maneh, suku tenjrag-tenjragkeun! Tuluy gegerungan, nandakeun kaduhung ku sagala kajahatan jeung kalakuan Israil anu pikaijideun. Maranehna bakal paraeh ku perang, ku kalaparan, jeung ku panyakit. 12 Nu jarauh bakal garering jeung paraeh; nu dareukeut bakal paraeh ku perang, sesana bakal paraeh lantaran kalaparan. Maraneh bakal ngarasakeun hebatna amarah Kami. 15
16 Yehezkiel 6.13-7.4 13 Bangke-bangke bakal patulayah pacampur jeung brahala-brahala jeung altar-altarna, bacacar di puncak pasir luhur, di unggal puncak gunung, di unggal handapeun tangkal anu gomplok, di unggal handapeun tangkal anu gede, cindekna di unggal tempat paranti maranehna ngaduruk kurban ka brahala-brahala. Maranehna bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN. 14 Saestuna, panangan Kami bakal nyolongkrong ngabasmi nagri maranehna, rek dijieun suwung, mimiti ti gurun keusik beulah kidul, nepi ka Ribla beulah kaler; unggal tempat padumukan urang Israil ku Kami hamo aya anu dikarikeun. Geus kitu unggal jalma bakal nyaho yen Kami teh PANGERAN." 7 1 PANGERAN nimbalan ka kaula, timbalana-Na, 2 "Eh anak manusa, Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, rek ngucap kieu ka Israil: Ieu ahirna riwayat sakuliah ieu nagri! 3 Eh nagri Israil, maneh geus tangtu lebur. Rasakeun amarah Kami. Maneh ku Kami tangtu dihukum satimpal jeung kalakuan. Sagala kalakuan maneh anu pikagirukeun tan wande dibales. 4 Kami moal tanggung-tanggung, moal karunya-karunya. Kalakuan maneh anu pikagirukeun teh aya hukumanana, sangkan maneh nyaho yen Kami teh PANGERAN."
Yehezkiel 7.5 -12 5 Kieu sabda PANGERAN Nu Maha Agung, "Maneh bakal dirongrong ku balahi gunta-ganti. 6 Ieu teh panungtungan, panganggeusan. Umur maneh bakal buntu. 7 Jalma-jalma eusi nagri, tereh datang kana poe panungtungan. Tereh nitih kana wanci, tempat-tempat karamat di pagunungan baris jempling, moal aya deui upacara-upacara, kabeh geus awut-awutan. 8 Maneh geus tereh ngarasakeun hebatna amarah Kami. Kami moal teu ngahukum, satimpal jeung lampah maneh. Kalakuan maneh anu pikagirukeun bakal dibales. Maneh moal disesakeun. 9 Kami moal tanggung-tanggung, moal karunya. Maneh tan wande disiksa, ganjaran kalakuan anu pikaijideun. Sangkan nyaho, Kami teh PANGERAN, sarta nya Kami anu ngahukum ka maneh." 10 Balahi ka Israil geus nampeu. Kakerasan beuki meuweuh. Kaangkuhan beuki muncugug. 11 Kalaliman beuki nambahan kajahatan. Maranehna bakal muluntu, kabeungharanana, kamulyaanana, kaagunganana, bakal musna. 12 Geus datang mangsana, geus cunduk poena, jual-beuli bakal tambuh, sabab unggal jalma keuna ku hukuman ti Allah. 17
Yehezkiel 7.13-20 13 Nu daragang moal kaburu nampa ladangna, Allah benduna ka unggal jelema. Nu jarahat moal aya nu salamet. 14 Tarompet disada, saban jalma tatan-tatan, tapi taya saurang nu maju perang, sabab wera Allah keuna ka saban jalma. 15 Di jalan-jalan rame nu perang. Di imah nya sasalad jeung kalaparan. Di luar kota tiwas ku perang, di jero kota paeh ku sasalad jeung kalaparan. 16 Sawareh bakal aya nu bisa luput kalabur ka gunung-gunung kawas japati digebah ti lebak, ear maridangdam, kaduhung ku dosa-dosana. 17 Leungeun-leungeun bakal ngaraplek, tuurna bakal nyorodcod. 18 Maranehna bakal marake karung, sakujur awakna ngadegdeg. Sirahna digarundulan, martabatna jadi hina. 19 Emasna, perakna, dialung-alungkeun ka jalan kawas runtah, sabab boh perakna, boh emasna, teu bisa nyalametkeun maranehna tina kabendu PANGERAN. Teu bisa dipake nyumponan kahayang, teu bisa dipake nyocokan beuteung. Emasna reujeung perakna, kalah ka nungtun kana dosa. 20 Boro tadina mah araragul boga permata arendah, dijieunan brahala pikacuaeun. Ku sabab eta kakayaanana teh ku PANGERAN dibalikkeun sina dipikacua ku maranehna keneh. 18
Yehezkiel 7.21-27 21 "Sina dirampogan ku bangsa-bangsa asing," timbalan PANGERAN. "Harta kakayaanana sina diranjah ku tukang ngalanggar hukum, sina dinajiskeun. 22 Hanas harta kakayaan Bait Kami ge karanjah, nepikeun ka digedor jeung dileyek, Kami hamo paduli. 23 Kabeh bakal awut-awutan. Tanahna pinuh ku tukang mergasa, kota-kotana pinuh ku nu tarelenges. 24 Sabab Kami bakal ngondang bangsa- bangsa anu pangjahat-jahatna, sina narajang ka dieu jeung ngajabelan imah-imah. Jalma-jalma maneh anu panggagahna ge bakal tingpurungkut lamun eta rampog geus ambreg ka tempat-tempat maneh babakti. 25 Maneh bakal pegat pangharepan. Hayang aman pimanaeun. 26 Balahi gunta-ganti, beja-beja goreng pasusul-susul. Maneh bakal menta dipangramalkeun ka nabi-nabi, tapi geus teu barisaeun deui ngaramal. Imam-imam geus teu barogaeun ajarkeuneun, para kokolot geus beakeun nasehat. 27 Raja sungkawa, putra makuta beak pangharepan, jalma-jalma tingdaregdeg ku kasieun. Maneh bakal dihukum satimpal jeung kalakuan maneh sarta dihakiman satimpal jeung cara maneh ngahakiman ka batur. Sangkan maneh nyaho, Kami teh PANGERAN." 19
Yehezkiel 8.1-6 8 1 Dina tanggal lima bulan kagenep, sanggeus genep taun di pangbuangan, kaula keur aya di imah jeung para kokolot anu dibuang ti nagri Yuda. Dumadakan sim kuring keuna ku pangaruh pangawasa PANGERAN Nu Maha Agung. 2 Kaula tanggah, breh aya titingalan gaib, ningal nu siga manusa anu ngagebur. Ti semet angkeng ka handap rupana siga seuneu, ari ti semet angkeng ka luhur siga cahaya parunggu nu anyar digosok. 3 Geus kitu anu siga pananganana ngolebat, ngajenggut buuk kaula. Dina eta titingalan kaula teh diangkat ka awang-awang ku Roh Allah, dicandak ngapung ka Yerusalem, ka Bait Allah, ka lawang buruan jero beulah kaler. Di dinya aya hiji brahala anu ngalantarankeun Allah jadi bendu. 4 Bray aya cahaya gumebyar, nandakeun sumpingna Allah Israil, sarua jeung anu katingal basa di sisi Walungan Kebar tea. 5 Allah nimbalan ka sim kuring, "Eh anak manusa, tenjo ka beulah kaler." Sim kuring ngalieuk ka dinya. Breh brahala anu ngajadikeun Allah bendu teh aya di dinya, deukeut altar anu ayana deukeut lawang panto jero. 6 Allah nimbalan ka kaula, "Eh anak manusa, katenjo ku maneh aya naon? Kalakuan urang Israil di dieu teh pikacuaeun wungkul. Kami ku maranehna disuntrung-suntrung beuki 20
Yehezkiel 8.7 -13 jauh ti tempat Kami anu suci. Loba keneh kalakuanana anu leuwih hina batan eta." 7 Kaula ku Mantenna dicandak ka lawang panto buruan luar, breh ningal tembok anu gorowong. 8 Timbalan Mantenna, "Eh anak manusa, maneh moncor ka dinya." Kaula moncor, gok jeung hiji panto. 9 Mantenna nimbalan deui, "Asup maneh ka dinya, lalajo kalakuan maranehna di dinya anu pikaijideun." 10 Kaula asup, tuluy alak-ilik. Bilik kamarna dihias ku gambar-gambar oray jeung gambar-gambar sato-sato haram, jeung rupa-rupa gambar deui sakur anu dipuja ku urang Israil. 11 Tujuh puluh kokolot Israil araya di dinya. Malah aya Yaasanya bin Sapan. Kabeh naranggeuy parukuyan, haseup dupana ngarelun. 12 Allah nimbalan ka kaula, "Eh anak manusa, katenjo eta para kokolot Israil keur naraon rerencepan? Keur ngabarakti di jero kamar anu pinuh ku gambar-gambar sesembahanana. Alesan maranehna: Urang moal katingali ku Allah. Mantenna geus ngantunkeun ieu nagri." 13 Timbalana-Na deui ka kaula, "Aya deui kalakuanana anu bakal katenjo ku maneh, leuwih matak ijid ti batan eta." 21
22 Yehezkiel 8.14-9.1 14 Geus kitu kaula ku Mantenna dicandak ka gapura Bait Allah beulah kaler. Di dinya aya awewe-awewe keur careurik, nyeungceurikan paehna Dewa Tamus. 15 Mantenna nimbalan ka kaula, "Eh anak manusa, katenjo eta? Aya keneh anu leuwih hina ti batan eta." 16 Tuluy kaula dicandak ka buruan Bait Allah beulah jero. Di dinya, deukeut lawang ka kamar suci, antara altar jeung gang, aya jelema reana kurang leuwih dua puluh lima urang. Maranehna narukangan kamar suci, sarujud ka beulah wetan, keur nyarembah ka panonpoe anu eukeur meletek. 17 Timbalan PANGERAN ka kaula, "Eh anak manusa, katenjo eta? Eta teh urang Yuda. Maranehna can ngarasa cukup nyieun pikagirukeun saperti anu bieu katenjo ku maneh, can ngarasa cukup ku kabengisanana di sakuliah nagri. Can pararuas. Anu matak tuluy karikituan di dieu, di jero Bait, nambah-nambah amarah Kami. 18 Pek awaskeun, sakitu ngahinana ka Kami, sakitu nangtangna! Keun sina ngarasa kumaha hebatna amarah Kami engke. Kami moal tanggung-tanggung, moal karunya. Engke maranehna bakal tingjarerit ka Kami, tapi moal dipalire." 9 1 Geus kitu Allah ngagentra tarik, "Hiap! Maraneh anu kudu ngahukum ieu nagri, geura ka darieu. Bawa pakarang!"
Yehezkiel 9.2-7 2 Harita keneh datang genep jelema ti luareun gapura kaler Bait Allah, masing- masing mawa pakarang. Daratangna jeung hiji jelema anu pakeanana tina lawon linen jeung mawa parabot tulis. Tuluy narangtung deukeut altar parunggu. 3 Bray aya cahaya kamulyaan Allahna Israil gumebyar. Ti lebah mahluk-mahluk jangjangan anu araya dina urutna bareto, eta cahaya teh mumbul, terus pindah kana bangbarung panto Bait Allah. Ti dinya PANGERAN nyaur jelema anu pakeanana lawon linen tea. 4 Timbalana-Na, "Ideran sakuliah kota Yerusalem. Unggal jelema anu kapanggih prihatin jeung susah ku ayana kalakuan- kalakuan anu pikagirukeun di ieu kota, ku maneh kudu dicirian." 5 Karungu deui Allah nimbalan ka nu sejen-sejenna, "Maraneh kudu milu ngideran ieu kota, maehan jelema-jelema. Ulah aya anu diiwalkeun. Ulah aya karunya ka saurang oge. 6 Kolot, jajaka, parawan, indung, barudak leutik, paehan bae. Tapi poma ulah ngagadabah ka jelema anu aya ciri dina tarangna. Pek mimiti ti dieu, ti Bait Kami." Prak maranehna ngamimitian, ka para kokolot anu keur araya di jero Bait Allah. 7 Allah nimbalan deui ka maranehna, "Bait teh najiskeun. Pinuhan buruanana ku bangke. 23
Yehezkiel 9.8-10.2 Geura prak!" Prak deui maranehna mimiti maraehan jelema-jelema anu araya di jero kota. 8 Sabot jelema-jelema keur diparaehan, kaula aya di dinya, nyorangan. Bruk sim kuring sujud kana taneuh bari ngajerit, "Duh PANGERAN Nu Maha Agung, ku naon dugi ka sakitu benduna ka Yerusalem, dugi ka eta sesa urang Israil teh tiap jalmi ditumpes?" 9 Allah ngawaler, "Dosa urang Israil jeung urang Yuda kacida gedena. Di sakuliah nagri maranehna geus maraehan. Yerusalem geus kacida kotorna ku kajahatan maranehna. Aromongna, Kami, PANGERAN, geus euweuh ti nagrina, hamo ningali kana kalakuanana. 10 Ku Kami dibales satimpal jeung kalakuanana ka batur. Kami moal rek mikarunya." 11 Geus kitu jelema anu pakeanana lawon linen tea datang ngadeuheus, tuluy miunjuk, "Timbalan Gusti parantos dijalankeun." 10 1 Kaula ningal kana lalangit nu melengkung luhureun mahluk-mahluk jangjangan tea. Di luhureunana katingal aya nu siga tahta tina batu nilem. 2 Allah nimbalan ka jelema anu papakeanana lawon linen, timbalana-Na, "Maneh asup ka ditu, kana sela kikiping-kikiping handapeun mahluk-mahluk tea, kudu ngarawu ruhak ti dinya, terus awurkeun ruhakna ka jero kota." Eta jelema indit, ku kaula diawaskeun. 24
25 Yehezkiel 10.3-9 3 Waktu manehna geus nepi, mahluk-mahluk teh keur narangtung di Bait Allah beulah kidul, ari di buruan jero pinuh ku mega. 4 Cahaya gumebyar anu nandakeun sumpingna Allah katingal mumbul ti lebah eta mahluk-mahluk jangjangan, ngeser ka lebah bangbarung panto Bait Allah. Seug Bait Allah teh pinuh ku mega, ari di buruanana caang mani mabra. 5 Jangjang mahluk-mahluk tea ngabijilkeun sora mani ngaguruh, ka buruan luar oge kadenge, sorana lir gentra Allah Nu Maha Kawasa. 6 Jelema anu papakeanana lawon linen, anu ku PANGERAN dipiwarangan nyokot ruhak nu aya dina sela kikiping-kikiping handapeun mahluk-mahluk, geus aya di dinya, nangtung deukeut salah sahiji kikiping. 7 Mahluk anu hiji leungeunna nyolongkrong kana seuneu anu keur disalanghareupan, ngarawu ruhak terus diteundeun dina dampal leungeun eta jelema, sarta ku eta jelema di bawa ti dinya. 8 Katingal mahluk-mahluk teh baroga anu siga leungeun jelema di handapeun jangjangna masing-masing. 9 (10:9-10) Di dinya aya opat kikiping anu bangunna sarua, di gigireun mahluk- mahluk tea hiji-hiji. Eta kikiping-kikiping tingponcorong lir batu permata, sarta pada
Yehezkiel 10.10-18 ngabogaan hiji kikiping deui anu malang di tengah-tengah nu sejenna. 10 (10:9) 11 Mahluk-mahluk tea bisa gerak ka jihat mana bae, bari teu kudu muterkeun awak, jeung bisa gerak bareng kumaha karep tanpa muterkeun awakna. 12 Saluar awakna, tonggongna, leungeunna jeung jangjangna, kitu deui kikiping-kikiping tea, pinuh ku mata. 13 Ari kikiping-kikiping tea bangunna sarua jeung anu katingal dina titingalan kaula anu kahiji. 14 Mahluk-mahluk teh beungeutna pada opat-opat: hiji beungeut sapi, hiji beungeut jelema, hiji beungeut singa, hiji beungeut manuk rajawali. 15 (Opatanana ge mahluk anu bareto katingal di sisi Walungan Kebar tea.) Ana eta mahluk-mahluk mumbul ka awang-awang, 16 atawa obah, kikiping-kikiping tea nuturkeun. Ari eta mahluk-mahluk meberkeun jangjang arek hiber ge kikiping-kikiping teh milu kabawa. 17 Mun mahluk-mahluk tea eureun, kikiping- kikiping ge eureun. Mun eta mahluk-mahluk hiber, kikiping-kikiping ge milu, sabab diatur ku mahluk-mahluk tea. 18 Geus kitu cahaya gumebyar tanda hadirna PANGERAN teh pindah tina bangbarung panto Bait Allah ka luhureun eta mahluk-mahluk. 26
27 Yehezkiel 10.19- 11.3 19 Seug eta mahluk-mahluk teh maleberkeun jangjangna, tuluy haliber, mumbul ninggalkeun beungeut taneuh, dituturkeun ku kikiping-kikiping tea. Ku kaula terus bae diawaskeun. Di palebah gapura Bait Allah beulah wetan hiberna areureun, diauban ku cahaya anu gumebyar. 20 Kaula apal, eta mahluk-mahluk teh anu bareto katingal, anu pernahna di handapeun Allahna Israil, basa di sisi Walungan Kebar. 21 Nu ieu ge beungeutna teh opat-opat, jangjangna opat-opat, jeung di jeroeun jangjangna aya anu siga leungeun jelema. 22 Beungeut-beungeutna ge sarua jeung anu kungsi katingal di sisi Walungan Kebar. Geus kitu eta mahluk-mahluk teh kebat ka hareup. 11 1 Kaula ku Roh PANGERAN diangkat, dicandak ka gapura Bait Allah beulah wetan. Di dinya ningal aya dua puluh lima jelema, di antarana aya dua pamingpin bangsa, nya eta Yaasanya bin Asur jeung Pelaca bin Benaya. 2 Allah nimbalan ka kaula, "Eh anak manusa, eta jelema-jelema teh tukang ngararancang kajahatan, tukang ngajurung kana teu bageur di ieu kota. 3 Carekna, Urang kudu buru-buru nyarieun deui imah. Ieu kota lir upama kastrol, ari urang lir upama daging anu digodog dina eta. Tapi kieu-kieu oge lumayan jadi hahalang, urang teu kungsi antel kana seuneu.
Yehezkiel 11.4-11 4 Pek ayeuna ieu omongkeun ku maneh ka maranehna, eh anak manusa!" 5 Seug kaula dituyun ku Roh PANGERAN, sarta PANGERAN nimbalan sangkan kaula ngucapkeun sabda-Na, kieu timbalana- Na, "Eh urang Israil! Kami uninga kana ucap-ucapan jeung sagala paniatan maneh. 6 Maraneh di ieu kota geus maehan pirang-pirang jelema, nepi ka bangke-bangke patulayah di jalan-jalan. 7 Ku sabab kitu, kieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, ka maneh: Bener pisan, ieu kota teh kastrol. Cik dagingna naon? Dagingna teh bangke-bangke meunang maraneh mergasa! Maraneh baris euweuh ti dieu, ku Kami rek dibalangkeun ti ieu kota! 8 Sarieun maneh ku pedang? Kami rek ngadatangkeun jelema-jelema nu marawa pedang, sina narajang ka maraneh. 9 Maraneh ku Kami arek digiring kaluar ti ieu kota, diselehkeun ka urang asing. Maraneh ku Kami geus ditigas ku hukum pati. 10 Bakal paraeh ku perang di nagri sorangan, sangkan unggal jelema nyaho yen Kami teh PANGERAN. 11 Ieu kota moal bisa dipake nyalindung ku maraneh, moal cara kastrol ngajaga daging sangkan teu antel kana seuneu. Aya di mana bae di ieu nagri Israil, maraneh moal teu dihukum ku Kami. 28
Yehezkiel 11.12-17 12 Engke kakara nyaraho, Kami teh PANGERAN, kakara ngarasa yen tuhu kana hukum bangsa-bangsa tatangga teh hartina miceun hukum-hukum Kami, nolak kana parentah-parentah Kami." 13 Sabot kaula ngucapkeun eta sabda, Pelaca ngarumpuyuk tuluy maot. Bruk kaula nyuuh kana taneuh bari ngajerit, "Nun PANGERAN Nu Maha Agung, kutan Gusti teh bade maehan unggal jalmi Israil anu nyesa keneh?" 14 Allah nimbalan ka kaula, 15 "Eh anak manusa, maneh jeung batur- batur dipangbuangan, diaromongkeun ku nu araya di Yerusalem. Ceuk maranehna, Jalma-jalma nu dibuang mah geus kacida jarauhna ti dieu, moal bisa daratang ngabakti ka PANGERAN. Ieu nagri ku PANGERAN geus dibikeun jadi milik urang. 16 Ayeuna ucapkeun ka sasama buangan ieu sabda Kami. Bejakeun, nya Kami anu ngirim maranehna sina aya di tengah bangsa-bangsa jauh ti nagrina, dibacacarkeun di nagri-nagri lian. Tapi sajeroning maranehna araya di tempat-tempat pangluntaanana, ku Kami rek direujeungan. 17 Ku sabab eta, bejakeun ka maranehna sabda Kami, PANGERAN Nu Agung. Sebutkeun yen maranehna baris dibawa kaluar ti nagri tempat maranehna bacacar, sarta nagri Israil ku Kami rek diserenkeun deui ka maranehna. 29
Yehezkiel 11.18- 12.2 18 Lamun maranehna geus araya deui di lemah caina, lamun manggih brahala najis jeung pikaijideun tangtu dipiceun. 19 Hate jeung pipikiranana baris dianyarkeun. Sipatna anu bedegong, hatena anu teuas cara cadas, baris disalin ku hate anu nurut. 20 Maranehna baris tuhu kana parentah- parentah Kami, baris tigin kana aturan-aturan Kami, jaradi umat Kami, sarta Kami Allah maranehna. 21 Tapi Kami baris ngahukum ka jelema- jelema anu nyarembah ka brahala-brahala anu pikaijideun. Ku karana kalakuanana, ku Kami tangtu dihukum." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 22 Mahluk-mahluk tea tuluy haliber, dituturkeun ku kikiping-kikiping, diauban ku cahaya kamulyaan Allah anu gumebyar. 23 Cahaya anu gumebyar teh ninggalkeun kota, tuluy kebat ka gunung wetaneunana. 24 Dina eta titingalan, kaula diangkat ku Roh Allah, dicandak ka tempat pangbuangan deui di Babul. Les titingalan teh leungit. 25 Sagala rupa anu ku PANGERAN ditembongkeun ka kaula, ku kaula dicaritakeun ka sasama buangan. 12 1 PANGERAN nimbalan ka sim kuring, 2 "Eh anak manusa, maneh hirup teh di antara jelema-jelema tukang ngalawan. Maranehna barogaeun mata, tapi teu narenjoeun naon-naon, barogaeun ceuli tapi 30
Yehezkiel 12.3-9 teu ngadarengeeun naon-naon, lantaran ngaralawan bae. 3 Eh anak manusa, ayeuna maneh kudu bubuntel cara anu rek ngungsi. Memeh reup peuting kudu indit. Sing katangen ku sarerea maneh indit ti dieu rek ka tempat sejen, sugan daraekeun maranehna malire ari nenjo kitu mah. 4 Meungpeung beurang, geura bubuntel sakumaha jalma nu rek dibuang, sina katarenjoeun ku maranehna, jeung sina diarawaskeun maneh indit engke peuting saperti nu rek ka pangbuangan. 5 Sabot maranehna ngarawaskeun, maneh kudu ngabobok bilik imah, poncorkeun barang-barang maneh ti dinya. 6 Sina katarenjoeun maneh poek-poek indit nanggung babawaan jeung peungpeunan panon nepi ka maneh talag-tolog teu nenjo jalan. Sapeta-peta maneh kitu baris jadi galagat pikeun urang Israil." 7 Sapamundut PANGERAN ku kaula dijalankeun. Kaula bubuntel kawas anu rek ngungsi. Sanggeus reup poek tuluy nyieun liang dina tembok imah, ku leungeun bae, tuluy moncor ti dinya. Sabot jalma-jalma malencrong, kaula indit manggul babawaan. 8 Poe isukna PANGERAN nimbalan, 9 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "urang Israil nu baredegong teh naranyakeun, carekna maneh teh nanaonan. 31
32 Yehezkiel 12.10-16 10 Bejakeun ieu sabda Kami, PANGERAN, ka maranehna, pikeun raja anu keur marentah di Yerusalem jeung pikeun bangsa Israil anu araya di dinya. 11 Bejakeun, anu dipetakeun ku maneh teh hiji totonde anu bakal karandapan ku maranehna. Nya eta: maranehna bakal naringgalkeun padumukanana, jaradi tawanan. 12 Rajana anu kawasa ka maranehna bakal manggul babawaanana bari mopoek, kabur, jalanna moncor kana tembok beunang ngabobok rahayatna. Inditna bari meungpeun, nepi ka teu nyaho arek ka mana. 13 Tapi ku Kami rek ditaheunan ku jaring, tuluy rek dibawa ka kota Babul, sina paeh di ditu kalawan teu kungsi nenjo heula eta kota. 14 Anggota-anggota pangadilanana, juru- juru nasehatna, jeung para pangawalna ku Kami rek dipabalencarkeun, sarta bakal ditareangan ku rahayatna rek dipaehan. 15 Sanggeus pabalencar, di tengah bangsa lian, di nagri-nagri asing, kakara maranehna bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN. 16 Bakal aya sawareh anu ku Kami dihaja sina salamet, henteu kasabet ku perang, teu kasorang ku kalaparan jeung ku sasalad panyakit, sina karasaeun di tengah bangsa-bangsa nu ngaboyongna, yen kalakuan-kalakuanana teh pohara
33 Yehezkiel 12.17-24 pikaijideunana, sarta bakal ngaraku yen Kami teh PANGERAN." 17 PANGERAN nimbalan ka kaula, 18 "Eh anak manusa", timbalana-Na, "maneh saban dahar kudu bari ngadaregdeg, saban nginum kudu bari ngagebeg sieun. 19 Bejakeun ka bangsa Israil anu araya keneh di nagrina: Saban maranehna dahar, tangtu bari jeung ngadaregdeg, saban nginum tangtu bari jeung gegebegan sieun. Nagrina bakal suwung, ku karana pamolah jelema-jelemana anu teu malire kana hukum. 20 Nagri-nagri anu ayeuna gegek pangeusina teh bakal jadi leuweung. Engke kakara maranehna nyaraho yen Kami teh PANGERAN." 21 PANGERAN nimbalan ka kaula, 22 "Eh anak manusa, ku naon urang Israil marake babasan kieu: Waktu jalan terus, sarta piwejang-piwejang teu bukti? 23 Bejakeun ka maranehna sabda Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, ngeunaan eta babasan. Rek dieuweuhkeun eta babasan teh ku Kami. Moal diucap-ucapkeun deui di Israil. Bejakeun, ieu pigantieunana: Waktu geus tangtu cunduk, piwejang-piwejang pasti bukti! 24 Pelengan-pelengan anu palsu, atawa ramalan-ramalan anu nyasabkeun, moal aya deui di Israil.
Yehezkiel 12.25- 13.5 25 Kami, PANGERAN Nu Maha Agung baris nyarita, sarta pangandika Kami pinasti ngajadi. Jeung moal aya anu diengke-engke, jaman maraneh keneh kiwari, naon anu ku Kami geus diomat-omatkeun tangtu ngajadi. Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, geus ngandika." 26 PANGERAN nimbalan ka kaula, 27 "Eh anak manusa, tetenjoan maneh anu gaib, kitu deui piwejang-piwejang maneh, ceuk panyana urang Israil tangeh keneh kana pibuktieunana. 28 Bejakeun ka maranehna, yen Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, ngandika kieu: Pangandika Kami pasti bukti, moal aya anu diengke-engke. Kami, PANGERAN Nu Maha Agung geus ngandika." 13 1 PANGERAN nimbalan ka kaula, 2 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "nabi-nabi Israil, anu sok nujum sakarep- karep, carekan ku maneh. Bejakeun, dengekeun kituh sabda PANGERAN." 3 Kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung, "Ieu nabi-nabi anu garejul teh tangtu carilaka! Maranehna ngarang-ngarang ilham, nyaritakeun pelengan ciptaanana sorangan. 4 Eh urang Israil, eta nabi-nabi maraneh teh taya gunana naon-naon, kawas ajag di jero lembur kosong. 5 Tempat-tempat anu kutana geus garorowong ku maranehna teu dijaga, teu 34
Yehezkiel 13.6-10 diaromean. Jadi upama PANGERAN geus ngersakeun perang narajang Israil, moal kajaga. 6 Eta nabi-nabi teh pelengan-pelenganana paralsu, ramalan-ramalanana barohong. Carekna mah maranehna teh ngucapkeun pesen Kami, padahal Kami henteu ngutus maranehna. Kilang kitu kahayangna mah ramalan-ramalanana teh bukti! 7 Kieu kituh ceuk Kami: Pelengan maraneh paralsu, ramalan-ramalan maraneh bohong wungkul. Carek maraneh majar sabda Kami, padahal Kami henteu ngandikakeun naon-naon ka maraneh!" 8 Ku sabab kitu PANGERAN Nu Maha Agung ngadawuh ka maranehna, "Ucap-ucap maraneh palsu, pelengan-pelengan maraneh bohong wungkul. Ku sabab kitu maraneh ku Kami arek dilawan. 9 Maraneh, tukang-tukang nujum purah ngarang pelengan palsu, purah nyieun ramalan-ramalan anu nyasabkeun, ku Kami arek dihukum. Ana umat Kami kumpul baradami, maraneh mah moal kabawa. Ngaran maraneh moal katulis dina daptar warga Israil. Jeung pamohalan maraneh bisa baralik deui ka lemah cai. Mun geus kitu kakara maraneh bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN Nu Maha Agung. 10 Umat Kami disasabkeun ku nabi-nabina, dibobodo majar aman, padahal sama sakali 35
Yehezkiel 13.11-16 teu aman! Umat Kami geus nyieun tembok anu pasangan batu batana laloncer, ari ku nabi-nabina tembok kitu teh anggur dikapur. 11 Bejakeun ka maranehna, eta tembok teh bakal runtuh! Ku Kami arek digeyer ku hujan, ditinggangan ku hujan es anu baradag, ditebak ku angin gede 12 nepi ka rugrug, sarta maraneh bakal direntog ku jalma-jalma, naon gunana eta tembok dikapur teh?" 13 Kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung, "Sajeroning Kami ambek, eta tembok ku Kami arek dibasmi, sina diteumbrag ku angin gede, digeyer ku hujan, ditinggangan ku hujan es anu baradag. 14 Tembokan beunang ngapur nabi-nabi teh ku Kami rek dirugrugkeun, rek dibubukkeun, sina kari dasarna nonggerak. Runtuhna sina ninggang ka maraneh kabeh nepi ka paeh. Lamun geus kitu, kakara jelema-jelema bakal nyarahoeun yen Kami teh PANGERAN. 15 Boh tembokna, boh nu ngapurna, bakal ngarasa hebatna amarah Kami. Maraneh engke ku Kami dibere nyaho, yen eta tembok geus euweuh, kitu deui jelema-jelema anu ngapurna, 16 nya eta nabi-nabi anu nyebutkeun Yerusalem aman, padahal sama sakali teu aman!" Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 36
Yehezkiel 13.17-21 17 PANGERAN nimbalan ka kaula, "Ayeuna, eh anak manusa, tenget-tenget awewe- awewe bangsa maneh anu nyeta-nyeta nabiah. Weweleh, 18 jeung tepikeun ieu sabda PANGERAN Nu Maha Agung ka maranehna: Maraneh awewe-awewe cilaka! Maraneh nyieunan gelang jimat nyieunan karembong jimat sina ditiungkeun ku jalma-jalma kana sirahna, ngarah bisa ngawasaan hirup jalma lian. Maraneh hayang bisa ngawasaan pati huripna umat Kami, keur kauntungan sorangan. 19 Maraneh geus ngahina ka Kami di hareupeun umat Kami, ngarah hanjeli sakeupeul roti sawatara siki. Maraneh geus maehan jelema-jelema anu henteu pantes dipaehan. Ari jelema anu teu pantes dihirupan ku maraneh dihirupan. Ku jalan kitu maraneh ngabobodo umat Kami, ari umat Kami percaya bae." 20 Ayeuna kieu sabda PANGERAN: "Kami sebel nenjo geulang jimat maraneh pikeun ngawasaan pati hurip. Ku Kami rek didudut tina pigeulang maraneh, sarta jelema anu nyawana digenggem ku maneh ku Kami rek dibebaskeun. 21 Karembong-karembong jimat maraneh ku Kami rek disosoeh, sarta umat Kami anu aya dina genggeman pangawasa maraneh rek dibebaskeun keur salalawasna. Engke 37
Yehezkiel 13.22- 14.4 maraneh bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN. 22 Bohong maraneh geus meunggaskeun pangharepan umat Kami, anu ku Kami dimuga-muga ulah meunang kasusahan naon-naon. Maraneh nyegah jalma-jalma jahat eureun tina kajahatanana, nyegah maranehna disalametkeun hirupna. 23 Ayeuna, pelengan-pelengan maraneh anu palsu jeung nyasabkeun teh ku Kami ditamatkeun semet ieu. Kami rek ngabebaskeun umat Kami tina genggeman maraneh, sangkan maraneh nyaho yen Kami teh PANGERAN." 14 1 Aya sawatara urang kokolot Israil daratang ka kaula, naranyakeun pikersaeun PANGERAN. 2 Tapi PANGERAN ngadawuh kieu ka kaula. 3 "Eh anak manusa," dawuhana-Na, "eta jelema-jelema geus mikeun hatena ka brahala-brahala, daraek ku brahala dikusrukkeun kana dosa. Panyangkana Kami rek daek ngajawab? 4 Jawab ku maneh, kieu sabda Kami, PANGERAN Nu Maha Agung: Tiap jelema anu geus mikeun hatena ka brahala, sarta daraek dikusrukkeun kana dosa, lamun menta bongbolongan ka nabi, Kami anu bakal ngajawabna, jawaban anu pantes katarima ku brahala-brahalana anu sakitu lobana! 38
39 Yehezkiel 14.5-12 5 Eta brahala-brahala ngalantarankeun urang Israil naringgalkeun Kami. Tapi muga-muga jawaban Kami jadi lantaran maranehna saratia deui ka Kami. 6 Ku sabab eta, bejakeun ka urang Israil ieu sabda Kami, PANGERAN Nu Maha Agung: Geura baralik deui ka Kami, tinggalkeun brahala-brahala maraneh anu pikaijideun. 7 Samangsa-mangsa urang Israil, atawa urang asing anu matuh di urang Israil anu geus ninggalkeun Kami sarta nyembah ka brahala, lamun menta pituduh ka nabi, rek dijawab sorangan ku Kami, PANGERAN. 8 Kami anu baris nyanghareupanana! Ku Kami arek disuguhan hiji misil. Geus kitu arek disingkirkeun ti kalangan umat Kami, sangkan nyarahoeun yen Kami teh PANGERAN. 9 Jadi upama nabi ngabobodo ku jawaban palsu, eta memang dihaja ku Kami. Sarta anu nanyana ku Kami tangtu disingkahkeun ti urang Israil. 10 Boh nabina, boh nu nanyana, duanana bakal dihukum, hukumanana sarua. 11 Ieu geusan ngajaga, sangkan urang Israil ulah nepi ka henteu malire ka Kami, ulah ngotoran dirina ku dosa. Urang Israil kudu jadi umat Kami, Kami anu kudu jadi Allah maranehna." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 12 PANGERAN nimbalan ka kaula.
Yehezkiel 14.13-18 13 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "upama aya nagri anu nyieun dosa jeung henteu satuhu ka Kami, leungeun Kami bakal ngabasmi bahan panganna. Sina kalaparan, nepi ka paraeh, boh jelemana, boh sato-satona. 14 Najan upama Enoh, Danel jeung Ayub harirup keneh di dinya, kaibadahanana ngan bisa keur nyalametkeun dirina masing-masing bae." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 15 "Atawa bisa jadi Kami rek ngirimkeun sato-sato galak sina maehan jalma-jalma, nepi ka sakuliah nagri jadi bahaya sarta moal aya nu bisa indit-inditan. 16 Sanajan upama Enoh, Danel, jeung Ayub harirup keneh di eta nagri, demi Kami Allah anu jumeneng, PANGERAN Nu Maha Agung, maranehna moal bisa nyalametkeun anakna- anakna acan, ngan bisa nyalametkeun dirina masing-masing bae, sarta eta nagri teh bakal jadi leuweung. 17 Atawa bisa jadi ku Kami nagrina sina ditarajang ku perang, sina tumpur ku pakarang perang, boh jelemana, boh sato-satona beak disapu. 18 Sanajan upama eta anu tiluan harirup keneh di dinya, maranehna moal bisa nyalametkeun anak-anakna acan, ngan ukur bisa nyalametkeun dirina masing-masing bae, 40
Yehezkiel 14.19-23 demi Kami Allah anu jumeneng, PANGERAN Nu Maha Agung. 19 Upama Kami nepi ka ngadatangkeun panyakit, sarta ku bawaning jengkel nepi ka maehan jelema jeung sasatoan kacida lobana, 20 sanajan upama Enoh, Danel jeung Ayub harirup keneh di dinya, demi Kami Allah anu jumeneng, PANGERAN Nu Maha Agung, maranehna moal bisa nyalametkeun anak-anakna acan, ngan bisa nyalametkeun dirina masing-masing bae. Kaibadahanana teh ngan bisa nyalametkeun maranehna masing-masing bae." 21 Kieu sabda PANGERAN Nu Maha Agung, "Kami arek ngadatangkeun opat rupa hukuman anu pangbeuratna ka Yerusalem, nya eta: perang, kalaparan, sato galak jeung panyakit pikeun numpes, boh ka jelema boh ka sato. 22 Upama aya anu hirup keneh tur bisa nulungan anak-anakna, seug daratang ka maneh, tengetkeun, kumaha jahatna eta jelema-jelema teh. Tangtu maneh bakal ngarasa yen hukuman ti Kami ka Yerusalem teh adil kacida. 23 Tangtu tetela yen Kami ngahukum teh lain teu karana sabab." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 41
Yehezkiel 15.1-16.2 15 1 PANGERAN nimbalan ka kaula. 2 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "naon bedana areuy anggur jeung tangkal kai? Naon leuwihna dahan tina tangkal anggur ti kai-kai leuweung? 3 Bisa eta teh dijieun jadi hiji barang? Bisa dijieun gantungan upamana, paragi ngagantungkeun parabot? 4 Alus keur nyieun seuneu wungkul. Lamun tungtung-tungtungna geus beak kabeuleum jeung tengahna geus jadi seuneu, na bisa dipake juan-jieun? 5 Keur memeh kaduruk geus teu bisa dipake naon-naon, komo lamun geus tutung, moal bisa kapake naon-naon." 6 Ku sabab eta, kieu sabda PANGERAN Nu Maha Agung: "Ibarat tangkal anggur diala ti leuweung tuluy diduruk, jelema-jelema nu araya di Yerusalem ku Kami rek dicokot, 7 sarta tuluy dihukum. Maranehna kungsi luput tina seuneu. Tapi ku seuneu anu ayeuna mah pasti beak kaduruk. Waktu maranehna keur dihukum kitu bakal tetela ka maneh yen Kami teh PANGERAN. 8 Maranehna geus miceun Kami. Ku sabab kitu ieu kota ku Kami rek dijieun leuweung." Kitu timbalan PANGERAN. 16 1 PANGERAN nimbalan ka kaula. 2 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "bejakeun ka Yerusalem yen kalakuanana teh pikageuleuheun." 42
43 Yehezkiel 16.3-9 3 Bejakeun, kieu sabda PANGERAN Nu Maha Agung: Maneh dijurukeun di tanah Kanaan. Bapa maneh urang Emor, indung maneh urang Het. 4 Basa maneh brol dijurukeun, euweuh anu daek mangeureutkeun tali ari-ari maneh, euweuh anu daek ngamandian, euweuh anu mangnetelankeun ku uyah, euweuh anu ngabedongan. 5 Saurang ge euweuh anu haat ngalampahkeun kitu ka maneh. Jadi maneh ti barang brol ge euweuh anu mikanyaah, anggur dipiceun ka tegal. 6 Kabeneran Kami ngaliwat, maneh katenjo keur roroesan dina getih. Maneh bobolokot keneh getih, Kami teu tega nenjo maneh kudu paeh. 7 Seug ku Kami dirawatan sangkan gede, mun pepelakan sangkan alus jadina. Maneh ngagedean, ngajangkungan, jadi parawan. Susu mimiti nyeungseung, buuk geus panjang tapi sataranjang keneh. 8 "Barang Kami ngaliwat deui, maneh geus mimiti beger. Awak maneh anu taranjang ku kami ditutupan ku baju Kami, sarta Kami ngedalkeun jangji seja mikacinta ka maneh. Estu, Kami ngayakeun jangji perkawinan jeung maneh, sarta maneh jadi milik Kami." Kitu sabda PANGERAN Nu Maha Agung. 9 "Ti dinya Kami nyokot cai, getih maneh diseka, kulit maneh digosok ku minyak jetun.
Yehezkiel 16.10-18 10 Geus kitu ku Kami didangdanan, bajuna disulam, selopna kulit anu pangalusna, beulit sirahna lawon linen, mantelna sutra. 11 Tuluy dipakean perhiasan, digeulangan, dikongkorongan, 12 irung jeung ceuli diantingan, terus diterapan makuta endah. 13 Perhiasan maneh kabeh tina perak, jeung emas, papakean kabeh disulam, lawonna sutra jeung linen. Daharna roti tina tarigu anu panglemesna, madu jeung minyak jetun. Maneh ngajanggelek jadi awewe nu geulis kawanti-wanti, sarta jadi ratu. 14 Kageulisan maneh estu sampurna sarta kawentar ka unggal bangsa, sabab nya Kami anu ngajadikeun maneh sakitu geulisna." Kitu sabda PANGERAN Nu Maha Agung. 15 "Tapi maneh kena-kena geulis jeung kawentar, maneh hees jeung unggal lalaki nu ngaliwat. 16 Papakean ti Kami ku maneh dipake ngahias kamar-kamar paranti maneh nyembah brahala, sarta maneh mikeun awak ka unggal lalaki saperti awewe palacuran. 17 Perhiasan-perhiasan perak jeung emas pamere Kami ku maneh dipake nyieun arca-arca lalaki, seug maneh nyelewer ka dinya. 18 Papakean beunang nyulam pamere Kami ku maneh dipake ngadangdanan arca-arca, sarta arca-arcana ku maneh disuguhan 44
Yehezkiel 16.19-26 minyak jetun jeung seuseungitan pamere Kami. 19 Kadaharan pamere Kami keur dahareun maneh, roti tina tarigu anu panglemesna, kitu deui minyak jetun jeung madu, ku maneh disuguhkeun ka eta arca-arca, ngalap berekahna." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 20 "Barudak, nu lalaki nu awewe, beunang maneh ngajurukeun pikeun Kami, ku maneh diserenkeun ka eta arca-arca sesembahan maneh, dijieun kurban. Na teu cukup ku nyelewer, teu satia ka Kami teh, 21 nepikeun ka anak-anak Kami ku maneh dikurbankeun ka brahala-brahala? 22 Salila maneh ngumbar kalakuan pikageuleuheun, bororaah inget ka mangsa keur budak, keur waktu bulucun, keur waktu roroesan dina getih." 23 Kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung, "Cilaka maneh, cilaka! Geus sakitu jahatna teh 24 pek deui nyieunan tempat di unggal sisi jalan keur imah brahala-brahala, dipake enggon lacur. 25 Kageulisan maneh disered kana leutak, dibikeun ka nu laliwat, ganti poe rucah maneh beuki maceuh. 26 Malah nepi ka jeung urang Mesir, tatangga maneh anu kawentar napsu birahina, sangkan Kami tambah panas. 45
Yehezkiel 16.27-34 27 Ayeuna Kami rek meta. Maneh rek dihukum, sarta sagala tanda kahemanan Kami ka maneh rek dicokot deui. Maneh arek diserenkeun ka urang Pelisti, anu geus ijideun nenjo kalakuan maneh anu teu boga susila. 28 Lacur teu cukup ku lalaki-lalaki nu enggeus, tuluy ngacak ka urang Asur. Tapi sanggeus jadi langganan maranehna ge maneh can ngarasa keneh bae. 29 Ditambah ku urang Babul, anu kawentar palinter usaha. Masih keneh maneh can ngarasa." 30 Kieu sabda PANGERAN Nu Maha Agung: "Eta laku lampah maneh teh laku lampah awewe palacuran. 31 Di saban jalan nyieunan tempat keur imah brahala-brahala, dipake enggon ngalacurkeun awak. Tapi maneh mah lacur teh henteu parok jeung nu sejen, lain keur nyiar napkah. 32 Maneh mah awewe nyelewer ti salaki tuluy lacur jeung lalaki-lalaki sejen. 33 Awewe lacur mah dibayar. Ari maneh kalah ka mere hadiah ka unggal kabogoh, malah ngosol-ngosol ku duit ka lalaki ti mana-mana, diajak hees bareng. 34 Maneh ungkluk luar biasa. Maneh mah lain lacur kapaksa, da euweuh nu maksa. Maneh mah lain ngarah bayaran, kalah ka maneh anu ngahaja mayar ka lalaki. Beda ti nu sejen maneh mah." 46
Yehezkiel 16.35-41 35 Ayeuna dengekeun, eh Yerusalem, ungkluk! Dengekeun ieu sabda PANGERAN. 36 Kieu sabda PANGERAN Nu Maha Agung: "Maneh ngalaanan pakean, tuluy saperti ungkluk, nyerenkeun awak ka kabogoh-kabogoh jeung ka brahala-brahala pikaijideun. Anak sorangan dipaehan, disuguh-suguhkeun ka brahala-brahala. 37 Ku sabab eta, urut kabogoh-kabogoh maneh ku Kami rek sina karumpul di dieu, boh nu ku maneh dipikaresep keneh, boh anu geus dipikangewa. Arek diriungkeun jeung maneh. Maneh ku Kami rek ditaranjangan, sina ditarongton. 38 Maneh rek dihukum ku lantaran ngalacurkeun diri jeung ku sabab maehan. Kami arek ngabudalkeun kajengkel jeung amarah. Maneh tangtu dihukum nepi ka paeh. 39 Arek disebakeun ka maranehna, ari maranehna bakal ngubrak-ngabrik tempat- tempat anu ku maneh dijieun tempat lacur jeung nyembah ka brahala-brahala. Papakean maneh ku maranehna bakal dirampid, kitu deui sagala perhiasan maneh, sarta maneh ditinggalkeun sataranjang. 40 Maranehna bakal ngahucuhkeun jalma rea sangkan maledogan maneh ku batu, sarta maranehna bakal nyacag awak maneh ku pedang. 41 Imah-imah maneh bakal diduruk. Sajeroning maneh nandang hukuman, bakal 47
Yehezkiel 16.42-48 ditarongton ku sasama awewe-awewe. Kami hayang nenjo maneh eureun tina jadi ungkluk, hayang ngeureunkeun maneh mahugi kabogoh-kabogoh. 42 Lamun geus nepi ka kitu kakara amarah Kami bisa leler, kakara Kami bisa sabar deui. 43 Maneh geus teu inget-inget ka waktu keur budak keneh, heug nyieun kalakuan-kalakuan anu ngahudang amarah Kami. Ayeuna sagala kalakuan maneh teh ku Kami rek dibales. Ku naon sakitu geus jahatna teh terus rucah ongkoh?" 44 PANGERAN nimbalan, "Kalakuan maneh bakal dijieun paribasa ku jalma rea: Nya indung nya anak. 45 Dasar maneh anak awewe indung maneh. Indung maneh geuleuheun ka salakina jeung ka anak-anakna. Saruana jeung dulur-dulur maneh awewe, ijid ka salaki jeung ka anak. Indung maraneh urang Het, bapa maraneh urang Emor. 46 Lanceuk maneh awewe ti kidul, nagri Samaria katut desa-desana. Adi maneh ti kaler, nagri Sadumu katut desa-desana. 47 Geus puas maneh nuturkeun lengkah paripolahna, niru kalakuanana anu pikaijideun? Acan! Malah maneh mah acan ge lila geus leuwih jahat ti batan maranehna." 48 "Demi Kami Allah anu jumeneng," timbalan PANGERAN Nu Maha Agung, "adi maneh nagri Sadumu katut desa-desana, 48
Yehezkiel 16.49-54 teu nepi ka boga kalakuan anu jahatna cara kalakuan maneh. 49 Adi maneh saanak-anakna awewe teh kamagungan, rasa maneh lubak-libuk ku hakaneun, rasa maneh aman taya pikahariwangeun, embung malire ka nu kekere, embung haat ka nu malarat, 50 sombong, bedegong. Ku Kami dibasmi. Maneh ge nyaho. 51 Kajahatan nagri Samaria ge acan aya saparona tina kajahatan maneh. Kajahatan maneh mah leuwih-leuwih matak ijidna teh. Dibandingkeun jeung kajahatan maneh, dulur-dulur maneh mah henteu jiga-jiga nu jahat. 52 Ku sabab eta maneh moal weleh-weleh nandangan kahinaan, lantaran leuwih doraka ti batan dulur-dulur maneh. Upama direndengkeun jeung maneh, dulur-dulur maneh mah teu jiga-jiga nu doraka. Ku sabab eta pek wiwirangna tanggung ku maneh, da maneh anu ngalantarankeun maranehna siga nu suci beresih." 53 PANGERAN nimbalan ka Yerusalem, "Sadumu jeung Samaria katut desa-desana ku Kami arek dipulihkeun deui. Tangtu maneh oge bakal dijieun mukti deui. 54 Maneh kudu era ku diri sorangan. Nenjo maneh meunang kahinaan, dulur-dulur maneh bakal ngarasa rada lipur. 49
Yehezkiel 16.55-61 55 Duanana bakal marukti deui. Maneh oge katut desa-desa maneh tangtu bakal dipulihkeun deui. 56 Lain bareto mah maneh moyok ka Sadumu, basa maneh keur jaya, 57 basa acan boga kalakuan anu sakitu jahatna? Ayeuna maneh sorangan anu bakal jadi poyokeun batur cara Sadumu, poyokeun urang Edom, poyokeun urang Pelisti, poyokeun tatangga-tatangga anu arijideun ka maneh. 58 Pek rasakeun balukarna eta kalakuan maneh anu mesum jeung pikaijideun teh." Timbalan PANGERAN. 59 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Maneh ku Kami bakal dibales satimpal jeung kalakuan. Maneh geus hianat kana jangji, geus ngalanggar sumpah. 60 Mungguh Kami mah tetep seja tigin kana jangji, anu diikrarkeun ka maneh basa maneh keur ngora keneh. Kami bakal ngayakeun perjangjian jeung maneh, perjangjian anu umurna langgeng. 61 Engke ku maneh tangtu karasa yen kalakuan maneh teh kacida jahatna, nepi ka maneh era sorangan. Nya eta lamun lanceuk jeung adi maneh geus ngumpul deui jeung maneh, najan ieu teh henteu kasebut dina perjangjian antara Kami jeung maneh. 50
Yehezkiel 16.62- 17.7 62 Eta perjangjian ku Kami rek dianyarkeun deui, sangkan maneh nyaho yen Kami teh PANGERAN. 63 Kabeh kasalahan maneh ku Kami tangtu bakal dihampura, sarta maneh oge bakal eling, bakal rumasa, nepi ka maneh moal wani ngembutkeun biwir-biwir acan." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 17 1 PANGERAN nimbalan ka kaula. 2 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "ucapkeun ieu misil ka urang Israil, 3 sangkan nyarahoeun sabda Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. Kieu: Aya hiji manuk rajawali kacida gedena, buluna alus, jangjangna rubak tur tohaga, hiber ka Gunung Libanon, motongkeun pucuk hiji tangkal kiputri. 4 Eta pucuk dibawa ka hiji kota niaga, ka tempat para sudagar. 5 Geus kitu manuk rajawali teh mindahkeun hiji petetan ti tanah Israil, dipelakkeun di hiji lahan anu subur jeung teu kurang cai. 6 Petetan teh jadi tangkal anggur alus pisan, mani nguyupuk ngarambat ka mana-mana, regang-regangna tingpelengkung ka lebah manuk rajawali tea. Akarna jero, regang- regangna rekep, daunna gomplok, tangkalna mani teu tembong. 7 Aya deui manuk rajawali sejen. Jangjangna rubak jeung tohaga, buluna kandel. Akar anggur teh malik ka lebah eta manuk, daunna 51
Yehezkiel 17.8-14 ge malik ngaroyom ka lebahna, hayang meunang cai leuwih loba ti batan di lahan tempat nangtungna. 8 Padahal di dinya ge kacida suburna tur teu kurang cai, daunna geus gomplok, buahna moal teu leubeut, pijadieun tangkal anggur anu alus. 9 Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, rek nanya: Kira-kirana eta tangkal anggur teh bakal jadi tur hirup? Naha moal dirabut jeung akar-akarna ku rajawali anu melakna, buahna diorag, regang-regangna dipites-piteskeun sina terus paeh? Pikeun nyabutna teu kudu ku bangsa anu kuat atawa ku tanaga gede. 10 Memang eta teh dipelak, tapi naha bakal jadi tur hirup? Jeung lamun katebak angin ti wetan naha moal perang?" 11 PANGERAN nimbalan ka kaula, 12 "Tanyakeun ka eta bangsa anu bangkawarah, nyaho atawa henteu kana hartina eta misil. Omongkeun kieu: Bareto raja Babul datang ka Yerusalem, nyokot raja jeung para gegeden dibawa ka Babul. 13 Ti turunan raja tea, aya saurang anu ku raja Babul diajak nyieun hiji perjangjian, jeung disumpah dipenta satiana. Jelema- jelema nu parentingna ku raja Babul dijieun tandon, 14 maksudna supaya eta bangsa ulah bisa barontak, jeung supaya perjangjian tea bisa jalan. 52
Yehezkiel 17.15-21 15 Tapi eta raja Yuda teu burung barontak, ngirim utusan ka Mesir, menta dikirim kuda jeung tentara loba. Kumaha pamentana teh bakal dicumponan? Kumaha eta pagaweanana teh bakal mulus? Naha eta anu ngalanggar jangji teh moal meunang hukuman? 16 Demi Kami Allah nu jumeneng," timbalan PANGERAN Nu Maha Agung, "eta raja bakal paeh di Babul, lantaran ngalanggar sumpah jeung jangjina ka raja Babul, anu ngangkat manehna kana tahta. 17 Balad Mesir anu gagah rongkah oge moal bisa nulungan manehna perang, upama urang Babul geus prak nyarieun gugunungan jeung ngarali lombang-lombang pikeun ngagempur jeung maehan. 18 Manehna geus tangtu moal salamet, tamahana ngalanggar sumpah jeung jangji." 19 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Demi Kami Allah anu jumeneng, tangtu manehna ku Kami dihukum, lantaran ngalanggar jangji anu diikrarkeun kalawan sumpah nyebut jenengan Kami. 20 Ku Kami rek ditaheunan ku jaring, rek dibawa ka Babul, sina narima hukumanana lantaran henteu satia ka Kami. 21 Baladna anu garagah bakal tumpur di pangperangan, anu harirup keneh bakal paburisat. Kakara engke nyaraho yen Kami teh PANGERAN. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 53
Yehezkiel 17.22- 18.6 22 Kieu sabda PANGERAN Nu Maha Agung, "Kami arek motong pucuk hiji tangkal kiputri anu luhur, jeung rek ngala hiji sirung. Rek dipelak di hiji gunung anu luhur, 23 gunung di Israil anu pangluhurna, sina dahanan, sina buahan, jadi kiputri anu nya gede nya luhur. Rupa-rupa manuk bakal areunteup di dinya, baretah ngariuhan. 24 Tatangkalan di eta tanah bakal nyaraho, Kami teh PANGERAN. Nu laluhur ku Kami rek dituaran, nu harandap sina ngajarangkungan. Nu harejo rek disina ngarangrangan, nu ngarangrangan rek disina harejo. Kami, PANGERAN geus ngandika kitu, tangtu baris dibuktikeun, luyu jeung ucapan Kami." 18 1 PANGERAN nimbalan ka kaula, 2 timbalana-Na, "Paribasa naon anu sok diarucapkeun di Israil? Kieu: Kolot nu ngadahar buah anggur haseum, anak nu ngarasa linu. 3 Demi Kami Allah nu jumeneng," timbalan PANGERAN, "eta paribasa moal disebut-sebut deui di Israil. 4 Unggal jalma, boh bapa, boh anak, umurna Kami nu boga. Saha nu boga dosana, eta anu kudu paeh. 5 Upamakeun, aya jelema bageur, bener, jujur. 6 Henteu nyembah ka brahala urang Israil, tara ngadahar kurban anu dibaktikeun di tempat pamujaan brahala, tara ngagoda 54
Yehezkiel 18.7-14 pamajikan batur, tara sapatemon jeung awewe nu keur haid, 7 tara hianat, tara rarampas, daek mulangkeun barang anu dijieun tandon ku nu boga hutang, daek mere dahar ka nu kalaparan, mere pake ka nu teu boga pakean, 8 ka nu nginjeum duit tara morot kauntungan, tara jail kaniaya, adil palamarta ka pada jalma. 9 Cindekna tigin kana parentah-parentah Kami, tuhu kana hukum-hukum Kami. Eta nu ibadah kitu tangtu salamet," timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 10 "Upamakeun eta jelema boga anak. Anakna ngarampog, maehan, 11 boga kalakuan anu ku bapana mah dipahing. Sok ngadahar kadaharan tina kurban-kurban di candi-candi, ngagoda pamajikan batur, 12 hianat ka nu balangsak, rarampas, nahan barang anu ku nu boga hutang dijieun tandon, asup ka candi-candi umat brahala ngadon muja ka brahala-brahala pikaijideun, 13 morot kauntungan ti nu nginjeum duit. Naha jelema kitu bakal salamet? Moal, moal salamet. Geus migawe kalakuan-kalakuan anu sakitu pikaijideunana mah kudu paeh, katulah ku dosana. 14 Upamakeun eta jelema jahat teh boga anak, anakna nyahoeun yen bapana jahat, tapi teu nurutan jahat. 55
Yehezkiel 18.15-21 15 Teu milu muja ka brahala urang Israil, teu milu ngadahar kadaharan tina kurban di candi-candina, tara ngagoda pamajikan batur, 16 ka sasaha tara meres tara rarampas, barang anu ditandonkeun ku manehna dipulangkeun, daek mere dahar ka nu kalaparan, mere pakean ka nu rudin, 17 mahing kana kajahatan, tara morot kauntungan ka nu nginjeum duit, tuhu kana hukum-hukum Kami, tigin kana parentah-parentah Kami. Eta jelema moal cilaka ku karana dosa bapana, hirupna tangtu jamuga. 18 Sabalikna bapana anu tupa-tipu jeung rarampas, jahat ka sasama hirup, tangtu paeh ku dosana sorangan. 19 Carek maneh, Ku naon eta anakna wet teu nanggung dosa bapana? Jawabanana: Anakna mah bener lampahna, hade kalakuanana, tuhu kana hukum-hukum Kami, nurut sarta ati-ati, geus tangtu salamet. 20 Nu kudu paeh mah nu boga dosana. Anak moal bisa nanggung dosa bapa, bapa moal bisa nanggung dosa anak. Mana nu hade meunang ganjaran, mana nu jahat meunang siksaan tina kajahatanana. 21 Lamun jalma jahat tobat tina kajahatanana sarta nurut kana hukum-hukum Kami, lampahna jadi bener, kalakuanana jadi hade, tangtu salamet moal paeh. 56
Yehezkiel 18.22-28 22 Dosa-dosana kabeh dihampura, sarta ku sabab kalakuanana geus bener tangtu hirup. 23 Dikira Kami bungah ningali jalma doraka paeh?" timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. "Kami leuwih bungah saupama ningali jelema tobat sangkan bisa hirup. 24 Sabalikna lamun jelema ibadah geus henteu ibadah tuluy nyieun kajahatan, nyieun hal-hal anu pikaijideun anu biasa dipigawe ku nu jarahat, na eta teh kudu hirup? Moal, moal! Malah kabageuranana nu enggeus-enggeus moal diinget-inget acan. Kudu paeh ku tamahana, ninggalkeun ibadah terus migawe dosa. 25 Ari carek maraneh mah, Salah ari kitu mah PANGERAN teh. Dengekeun eh urang Israil. Carek pamikir maraneh jalan Kami kitu teh salah? Puguh jalan maraneh anu salah. 26 Lamun jelema ibadah geus henteu ngalampahkeun deui nu hade sarta terus nyieun kajahatan, seug paeh, paehna teh ku karana dosana sorangan. 27 Sabalikna lamun jelema jahat eureun tina kajahatanana tuluy nyieun kalakuan anu hade jeung bageur, eta teh matak rahayu kana hirupna. 28 Manehna eling tina kajahatanana, seug eureun tina nyieun dosa, geus tangtu moal paeh, geus tangtu hirup rahayu. 57
Yehezkiel 18.29- 19.6 29 Salah ari kitu mah PANGERAN teh, lain kitu carek maraneh, urang Israil? Puguh pikiran maraneh anu salah. 30 Ayeuna Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, ngabejaan ka maraneh, urang Israil, yen Kami bakal ngahukum ka maraneh satimpal jeung kalakuan maraneh. Geura areling tina kajahatan, sangkan ulah cilaka ku dosa sorangan. 31 Geura eureunan kajahatan maraneh, anyarkeun hate jeung pikiran. Na harayang paeh maraneh teh, eh urang Israil? 32 Kami mah henteu hayang ningali aya jelema paeh," timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. "Geura tarobat supaya harirup." 19 1 Allah miwarang kaula nganyanyikeun ieu lagu duka pikeun dua urang pangeran Israil: 2 Indung maneh lir singa bikang nu luar biasa, anu ngagedekeun anak-anakna di antara singa-singa jalu anu garalak. 3 Anakna nu hiji diwarah moro, tungtungna jadi tukang ngakan jelema. 4 Bangsa-bangsa mareunang beja, eta singa ditaheunan ku cubluk nepi ka beunang, tuluy digusur make kakait ka Mesir. 5 Indungna nu ngadadago, ngarasa yen anakna geus lapur, seug ngawarah hiji deui anakna, nepi ka gede jeung gagah. 6 Sanggeus jadi singa dewasa, milu jeung singa-singa sejen neangan mangsa. Ieu oge 58
Yehezkiel 19.7-14 diwarah moro, sarta jadi tukang ngakan jelema. 7 Eta singa ngadobrak benteng-benteng, ngacak-ngacak kotana, saban manehna ngagaur, jalma-jalma eusi nagri ngarasa sieun. 8 Jalma-jalma sabilulungan, ti mana- mana daratang. Eta singa geus dikepung, ditaheunan make jaring. 9 Sanggeus beunang, diasupkeun ka jero kandang, tuluy dibawa ka raja Babul, dijaga bisi leupas. Sada gaurna moal kadenge deui di pagunungan Israil. 10 Indung maneh saibarat tangkal anggur, nu dipelak sisi susukan. Ku sabab teu kurang cai, jadina alus, daunna gomplok buahna leubeut. 11 Regang-regangna baradag sarta tareuas, pantes dijieun iteuk karajaan. Tangkalna terus keneh ngaluhuran, nepi kana mega, katembong ku sarerea tur semu iuh. 12 Kek dicekel ku nu ambek, dirabut jeung akar-akarna, dibalangkeun kana taneuh, geus kitu katiup angin ti wetan, buahna gararing, dahan-dahanna saremplak, jaradi pangpung tuluy kahuru. 13 Eta tangkal tuluy dipelak di gurun keusik, tanah kelang euweuh cai. 14 Malah dahan-dahanna keuna ku seuneu, kahuru buahna beak. Dahanna geus teu pantes dijieun iteuk karajaan. Ieu hiji lagu duka; geus dinyanyikeun bulak-balik. 59
Yehezkiel 20.1-7 20 1 Dina taun katujuh aya di pangbuangan, dina tanggal sapuluh bulan lima, aya sawatara kokolot Israil daratang ka kaula rek marenta pituduh PANGERAN; maranehna dariuk hareupeun sim kuring. 2 PANGERAN nimbalan kieu ka kaula, 3 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "bejakeun ka eta jelema-jelema, kieu sabda PANGERAN Nu Maha Agung: Kutan maraneh teh rek marenta pituduh Kami? Demi Kami Allah anu jumeneng, Kami embung dipentaan naon-naon ku maraneh. Kitu timbalan Kami PANGERAN Nu Maha Agung. 4 Eh anak manusa, bisi maneh arek ngelingan ka maranehna, heug, gugat kumaha pikaijideunana kalakuan karuhunna. 5 Bejakeun, kieu sabda Kami: Basa Kami milih Israil Kami geus jangji. Di Mesir Kami nembongan ka maranehna sarta ngandika yen: Kami teh PANGERAN Allah maraneh. 6 Kami harita sumpah seja ngaluarkeun maranehna ti Mesir, rek dibawa ka hiji tanah beunang Kami milih pikeun maranehna, tanah anu subur jeung panghadena. 7 Kami meredih sangkan maranehna miceun arca-arca sesembahanana anu pikaijideun Kami, jeung sangkan ulah ngabakti ka brahala urang Mesir, sabab Allah maranehna mah Kami, PANGERAN. 60
Yehezkiel 20.8-14 8 Tapi teu ngagarugu, malah ngaralawan. Arca-arcana anu pikaijideun teu dipariceun, tur masih ngabarakti keneh ka brahala urang Mesir. Tadina rek disiksa di Mesir keneh, sina nyaraho amarah Kami. 9 Tapi diantep keneh, sabab bisi matak jenengan Kami dipoyok, lantaran di dinya, tempat maranehna numpang, Kami geus ngumumkeun yen urang Israil teh ku Kami rek dikaluarkeun ti Mesir. 10 Geus kitu maranehna ku Kami dikaluarkeun ti Mesir, dibawa ka gurun keusik. 11 Di gurun keusik ku Kami dibere parentah- parentah jeung hukum-hukum Kami, anu nungtun kana rahayu saupama diturut. 12 Sabat, tanda pamupakatan antara Kami jeung maranehna carek Kami kudu digumatikeun, geusan peringetan yen maranehna geus disucikeun ku Kami, PANGERAN. 13 Tapi sabot di gurun keusik keneh maranehna geus ngalawan. Parentah- parentah Kami, jeung hukum-hukum Kami anu nungtun kana rahayu saupama diturut, ku maranehna ditolak. Sabat Kami oge kacida dilalaworakeunana. Tadina rek dibasmi di dinya keneh, di gurun keusik, sina nyaraho bendu Kami. 14 Tapi diantep keneh, sabab bisi matak jenengan Kami dipoyok ku bangsa-bangsa 61
Yehezkiel 20.15-21 anu nyaraksian Kami mingpin urang Israil ti Mesir. 15 Tapi Kami sumpah yen maranehna moal tulus dibawa ka tanah anu geus dijangjikeun, tanah anu subur jeung panghadena tea. 16 Kami ngucap kitu teh lantaran maranehna nampik kana hukum-hukum Kami, ngalanggar parentah-parentah Kami, sarta ngalalaworakeun Sabat, leuwih resep nyembah ka brahalana sorangan. 17 Najan kitu Kami masih keneh mikarunya. Ku Kami diputus yen maranehna moal dibasmi di gurun keusik. 18 Papadaning kitu, anak-anakna ku Kami dipepelingan supaya ulah nurut kana aturan- aturan beunang nyieun karuhunna, ulah kabawa ku kabiasaanana, ulah nganajiskeun maneh ku nyembah ka brahalana. 19 Kami teh PANGERAN, Allah maraneh. Masing nurut kana hukum-hukum jeung parentah-parentah Kami. 20 Gumatikeun poe Sabat pikeun tanda yen Kami jeung maraneh geus mupakat, jeung sangkan aringet yen Kami teh PANGERAN, Allah maraneh. 21 Tapi anak-anakna oge ngaralawan. Parentah-parentah Kami dilanggar, hukum- hukum Kami anu nungtun kana rahayu saupama diturut, ku maranehna ditampik, poe Sabat dilalaworakeun. Tadina mah rek 62
Yehezkiel 20.22-27 dibasmi di dinya keneh di gurun keusik, sina nyaraho bendu Kami. 22 Tapi teu kungsi dikitukeun, sangkan jenengan Kami ulah direndahkeun ku bangsa-bangsa anu nyarahoeun waktu Kami mawa urang Israil ti Mesir. 23 Ku sabab eta Kami di gurun keusik mere jangji sarupa deui. Kami geus sumpah yen maranehna tangtu dipaburencaykeun ka sakuliah dunya. 24 Kami nepi ka kitu teh lantaran maranehna nolak kana parentah-parentah Kami, ngarempak hukum-hukum Kami, nganistakeun Sabat Kami, jeung ngabarakti ka brahala anu disarembah ku karuhun- karuhunna. 25 Ti dinya maranehna ku Kami dibere hukum-hukum anu teu hade jeung parentah- parentah anu teu matak mawa kana pihirupeun. 26 Ku Kami dihaja sina nganistakeun diri ku kurban-kurban tarekahna sorangan, jeung diantep sina ngurban-ngurbankeun anak-anakna anu cikal, geusan hukumanana sarta sina nyaraho yen Kami teh PANGERAN. 27 Eh anak manusa, bejakeun ka urang Israil ieu dawuhan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. Aya deui kituh peta karuhun-karuhunna ngagogoreng ka Kami ku kalakuan-kalakuanana anu teu satia teh. 63
Yehezkiel 20.28-32 28 Keur waktu maranehanana ku Kami dibawa asup ka tanah anu dijangjikeun tea, barang narenjo pasir-pasir anu laluhur jeung tatangkalan anu garomplok teh tuluy bae dikurbanan. Barang-barang kurbanna, sato anu diduruk kitu deui anggur panyuguhanana ngahudang amarah Kami. 29 Maranehna ku Kami dipariksa: Tempat- tempat luhur anu dijarugjug ku maraneh teh naon? Ti harita, eta tempat ku maranehna disarebut Tempat-tempat Luhur. 30 Bejakeun ieu dawuhan Kami PANGERAN Nu Maha Agung ka urang Israil: Ku naon kalakuan maraneh garoreng cara kalakuan karuhun maraneh sarta anut ka brahala-brahalana? 31 Tur nepi ka kiwari pisan maraneh nyuguhkeun pangbakti nu karitu, jeung nganistakeun diri ka brahala-brahala anu disarembah ku karuhun-karuhun maraneh, nepi ka ngaduruk anak-anak sorangan dikurban-kurbankeun. Ari ayeuna maraneh, eh urang Israil, make hayang nanyakeun pikersaeun Kami! Demi Kami PANGERAN Nu Maha Agung, Allah anu jumeneng, pananya maraneh ku Kami moal dipirosea. 32 Maraneh geus boga karep rek nurutan bangsa-bangsa batur, nurutan urang nagri sejen sarta nyarembah kana tatangkalan jeung batu-batu. Tapi eta pakarepan teh hamo bukti." 64
Yehezkiel 20.33-39 33 "Masing nyaraho, demi Kami PANGERAN Nu Maha Agung, Allah anu jumeneng, sajeroning amarah Kami baris marentah ka maraneh kalawan keras, ngagunakeun sagala kakawasaan. 34 Lamun maraneh geus kumpul kabeh, geus dipulangkeun ti nagri-nagri tempat maraneh bacacar, kakawasaan katut amarah Kami rek ditembongkeun ka maraneh. 35 Maraneh rek diteundeun di Gurun Bangsa-bangsa, sarta di dinya Kami bakal nyanghareupan maraneh rek balitungan. 36 Bareto Kami balitungan jeung karuhun maraneh di Gurun Sinai, kiwari arek balitungan teh jeung maraneh," kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 37 "Maraneh rek diawaskeun enya-enya ku Kami, tur dipaksa kudu nurut kana perjangjian Kami. 38 Tukang-tukang barontakna, anu jarahatna, baris disingkir-singkirkeun. Baris dikalaluarkeun ti nagri-nagri tempat ngalumbarana, tapi moal dipulangkeun ka tanah Israil. Engke kakara maraneh nyaho yen Kami teh PANGERAN." 39 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Eh urang Israil, ayeuna kumaha maraneh bae. Pek dosa terus, jeung sarembah eta brahala-brahala maraneh teh! Tapi awas, sanggeus eta maraneh kudu nurut ka Kami, ulah nyuguh-nyuguh deui ka brahala-brahala 65
Yehezkiel 20.40-45 maraneh anu matak nganistakeun jenengan Kami anu suci. 40 Engke di tanah anu di ditu, di gunung Kami anu suci, di gunung anu luhur di tanah Israil, maraneh urang Israil kabeh bakal ngabarakti ka Kami. Kami bakal sugema ka maraneh, sarta ngarep-ngarep maraneh mawa kurban-kurban anu pangutamana katut pangabakti anu suci. 41 Sanggeusna maraneh ku Kami dikaluarkeun ti nagri-nagri tempat maraneh bacacar sarta geus karumpul kabeh, Kami baris narima ti maraneh kurban-kurban anu diduruk sarta baris katembong ku bangsa-bangsa sejen yen Kami teh suci. 42 Saupama maraneh ku Kami geus dipulangkeun ka tanah Israil, tanah anu geus dijangjikeun rek dibikeun ka karuhun maneh tea, kakara maraneh bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN. 43 Ti dinya kakara maraneh bakal areling, yen sagala kalakuan maraneh teh goreng tur matak nista kana diri. 44 Lamun Kami engke ngabela kahormatan Kami, harita maraneh urang Israil, tangtu nyaraho yen Kami teh PANGERAN, moal ngahukum maraneh satimpal jeung kalakuan- kalakuan maraneh anu sakitu jahatna jeung dorakana." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 45 PANGERAN nimbalan ka kaula. 66
Yehezkiel 20.46- 21.4 46 Dawuhana-Na, "Eh anak manusa, tempo ka kidul. Ngomong ka tebeh kidul, tepikeun ieu ramalan ngeunaan leuweung di kidul. 47 Omongkeun ka eta leuweung kidul, dengekeun kituh ieu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung: Awas! Kami rek nimbulkeun seuneu, sina ngahuru saban tangkal nu aya di maneh, nu saleger keneh, kitu deui nu geus gararing. Eta seuneu hamo aya nu bisa mareuman. Rek disina nerekab ti kidul nepi ka kaler, sarta karasa panasna ku sarerea. 48 Baris kasaksian ku sakabeh yen Kami anu ngahuruna tur hamo aya nu bisa mareuman." 49 Tapi kaula unjukan kieu, "Nun PANGERAN Nu Maha Agung, abdi ulah dipiwarang nyanggemkeun kitu. Jalmi-jalmi tangtos rumahuh, nyebatkeun yen abdi salamina mung nyanggemkeun teguheun bae." 21 1 PANGERAN nimbalan ka kaula, 2 dawuhana-Na, "Eh anak manusa, carekan ku maneh Yerusalem. Cela tempat- tempat ibadahna. Bewarakeun ka tanah Israil, 3 yen Kami, PANGERAN, ngandika kieu: Kami ngamusuh ka maraneh. Kami rek mesat pedang ngabasmi maraneh kabeh, boh nu jarahat, boh nu balageur. 4 Ti kaler nepi ka kidul, kabeh ku Kami rek disabetan ku pedang. 67
Yehezkiel 21.5-12 5 Saban jalma bakal nyaho yen Kami PANGERAN geus nyabut pedang tur moal disarungkeun deui. 6 Eh anak manusa, geura ngalengis saperti keur ngarakacak hate pinuh ku kaprihatinan. Geura ngalengis, sing kanyahoan ku sarerea. 7 Upama ku maranehanana ditanya ku naon ngalengis, jawab lantaran bakal datang hiji beja. Lamun eta beja geus datang, maranehna tangtu geumpeur, leungeunna bakal ngareplek, tuurna bakal nyorodcod, wawanenna bakal leungit. Ayeuna geus cunduk waktuna." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 8 PANGERAN nimbalan ka kaula, 9 "Eh anak manusa, ramalkeun ku maneh kieu: Bejakeun ka maranehna kieu kituh timbalan Kami, Pangeran: Pedang! Pedang geus diasah, geus dikosokan. 10 Pang diasah rek dipake meuncit, pang dikosok sangkan ngabaranyay lir kilat. Umat Kami moal disina suka-suka deui, sabab geus ngajojore sagala panggeuing reujeung hukuman. 11 Eta pedang geus dikosokan, geus herang ngan kari make. Diasah jeung dikosokan, pakeeun nu baris meuncitan. 12 Eh anak manusa, geura midangdam jejeritan, sabab eta pedang bakal narajang ka umat Kami, jeung ka sakabeh gegeden Israil. Kabeh geus tangtu dipareuncitan, bareng 68
69 Yehezkiel 21.13-21 jeung sasesana umat Kami. Anu matak, geura neunggeulan harigu lantaran nalangsa. 13 Kami rek nguji umat, upama henteu tarobat, pasti kasabet ku bahla. 14 Maneh, eh anak manusa, geura ngaramal. Keprok-keprokkeun leungeun maneh, engke eta pedang bakal terus nguwak-ngawik. Pedang nu bakal maehan, nu pikapaureun, nu bakal ngajagal. 15 Umat Kami bakal leungit wawanenna ku eta pedang, bakal tingkudupruk. Kotana ku Kami arek diancam ku pedang anu ngolebat lir kilat, siap nyabet. 16 Geura nyabet ngenca ngatuhu, he pedang seukeut! Nyabet ka mana maneh nyanghareup. 17 Kami sorangan rek kekeprokan, geus kitu kakara amarah Kami bisa leler. Kitu timbalan Kami PANGERAN." 18 PANGERAN nimbalan ka kaula, 19 timbalana-Na, "Eh anak manusa, gambarkeun dua jalan anu baris disorang ku raja Babul katut pedangna. Eta dua jalan kudu sarua mimitina ti hiji kota. Di lebah nu nyagak berean papan tuduh jalan, geusan tanda ka eta raja. 20 Nu hiji jalan ka Raba, kotana urang Amon, nu hiji deui jalan ka Yerusalem, kota anu tohaga, di tanah Yuda. 21 Lebah papan tuduh jalan di nu nyagak tea eta raja bakal ngarandeg heula. Tuluy ngoclok
Yehezkiel 21.22-27 jamparing jeung nanya ka brahalana, terus nenjoan kalilipa sato kurban, menta pituduh jalan mana anu kudu disorang. 22 Ceg! Leungeun katuhuna nyekel jamparing anu make tanda nuduhkeun ka Yerusalem. Ceuk jamparingna ka dinya manehna kudu masang paranti ngadobrak, ngagorowokkeun panyeluk jurit, nangoh-nangohkeun panggedor kana panto eta nagara, nyieun gugunungan jeung ngalian lombang. 23 Urang Yerusalem taya nu nyaho baris kitu, sabab jeung eta raja geus nyieun perjangjian. Tapi ieu ramalan teh geusan ngingetkeun maranehna kana dosa-dosana, sarta pikeun mere nyaho yen maranehanana bakal ditarangkepan. 24 Ku sabab eta kieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, Dosa-dosa maneh geus ngaboleker. Geus kanyahoan ku sarerea yen maneh teh doraka kabina-bina. Saparipolah maneh ngan jahat bae. Maneh tangtu dihukum, ku Kami rek diselehkeun ka leungeun musuh. 25 Eh maneh raja Israil, raja jahat jeung doraka, hukuman maneh geus tereh poena. 26 Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. Buka eta makuta jeung dastar teh. Kaayaan ayeuna geus robah. Nu malarat bakal diangkat, nu agung bakal dirurud. 27 Rugrug, rugrug! Enya, eta kota teh ku Kami rek dirugrugkeun. Ngan moal waka 70
Yehezkiel 21.28- 22.2 ayeuna-ayeuna, ngadago heula jelema anu ku Kami baris kapilih geusan ngabinasa eta kota, sarta eta kota baris diserenkeun ka manehna." 28 "Eh anak manusa, ramalkeun. Embarkeun ieu dawuhan Kami ka urang Amon anu ngagogoreng ka Israil. Kieu: Aya pedang geus dibatek bakal nyabet, geus dikosokan geusan ngababad, ngabaranyay lir kilat. 29 Sakabeh tetenjoan dina pameleng maneh palsu. Panujum maneh barohong. Jahat maneh teh, doraka. Maneh geus tereh dihukum, tereh poena. Eta pedang baris ninggang, neukteuk beuheung maneh. 30 Sarungkeun pedang maneh! Di tempat maneh diciptakeun, di nagri tempat maneh dijurukeun, maneh ku Kami arek dihukum. 31 Maneh tangtu bakal ngarasa amarah Kami ana geus budal lir seuneu ngagudag-gudag. Maneh arek diselehkeun ka hiji jelema anu dedegler, ahli ruruksak. 32 Maneh bakal dibasmi ku seuneu. Getih maneh bakal ngabayabah maseuhan nagri sorangan, maneh hamo aya anu nginget-nginget deui." Kitu timbalan PANGERAN. 22 1 PANGERAN nimbalan ka kaula. 2 Timbalana-Na, "Eh anak manusa, maneh daek ngahukum eta kota anu pinuh ku tukang maehan? Eceskeun ka dinya sagala kalakuanana anu pikageuleuheun. 71
Yehezkiel 22.3-11 3 Bejakeun kieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung: Ku sabab maneh maehan rahayat sorangan sakitu lobana, sarta nganistakeun diri nyembah ka brahala, pitungtungeun maneh geus deukeut. 4 Ku lantaran maneh boga salah maehan jeung nganistakeun diri ku brahala jieunan sorangan, poe panungtungan maneh geus deukeut, hirup maneh tereh enggeusan. Eta sababna maneh ku Kami diantep diparoyok ku bangsa-bangsa, dijarebian ku unggal nagri. 5 Nagara-nagara anu dareukeut anu jarauh tingjarebi ka maneh, lantaran maneh nirca tina hukum. 6 Gegeden-gegeden Israil arumangkeuh ku kakawasaanana, sarta gawena maehan. 7 Jalma-jalma pangeusi nagri taya saurang nu hormat ka indung bapa. Urang asing ku maneh dihianat. Randa-randa jeung pahatu bandana ku maneh direbut. 8 Maneh teu ngahargaan kana tempat- tempat suci, teu gumati kana Sabat. 9 Rahayat maneh loba nu silih pitenah ngarah batur paeh. Sawareh ngadalahar kurban anu disuguhkeun ka brahala-brahala. Sawareh haben karokomoan ngalumbar napsu. 10 Sawareh ngaheesan pamajikan bapana. Sawareh maraksa ka awewe nu keur haid. 11 Sawareh jarinah, sawareh ngaruksak kasucian anak terena atawa dulur terena. 72
Yehezkiel 22.12-20 12 Sawareh daraek diupah dititah maehan. Sawareh silih akalan jeung papada urang Israil keneh, silih sikut bati leuwih ti misti, nepi ka loba anu baleunghar ku jalan kitu. Geus maropohokeun ka Kami." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 13 "Ieu peureup Kami baris ninggang ka maneh nu sok rarampog jeung maehan. 14 Naha rek boga keneh kawani, rek boga keneh tanaga ngulangkeun leungeun lamun ku Kami diberesan? Kitu timbalan Kami PANGERAN, tur tangtu dibuktikeun. 15 Rahayat maneh rek sina paburantak, papencar ka saban nagri jeung bangsa, sarta kalakuan maneh anu jahat baris dieureunkeun ku Kami. 16 Ku sabab eta maneh bakal dihina ku bangsa-bangsa, sarta maneh bakal nyaho yen Kami teh PANGERAN." 17 PANGERAN nimbalan ka kaula, 18 "Eh anak manusa, urang Israil keur Kami taya gunana, teu beda ti kokotor logam, kayaning tambaga, timah, beusi, timah hideung, anu tinggaleun sanggeus perakna disangling dina pangleburan. 19 Ku sabab eta ceuk Kami, maranehna teu beda ti kitu, taya gunana. Ku Kami rek dikumpulkeun di Yerusalem, 20 cara ngagundukkeun wiji-wiji perak, tambaga, beusi, timah jeung timah hideung dina pangleburan. Maranehna baris lebur ku 73
Yehezkiel 22.21-27 amarah jeung wera Kami, cara wiji perak lebur ku seuneu. 21 Tangtu ku Kami dikumpulkeun di Yerusalem, ti handap digebos ku seuneu, sina lebur ku amarah Kami. 22 Pasti, pasti maranehna lebur di Yerusalem, kawas perak dilebur dina pangleburan, kakara maranehna bakal nyaraho kana werana PANGERAN." 23 PANGERAN ngandika deui ka kaula. 24 Pangandika-Na, "Eh anak manusa, bejakeun ka urang Israil, tanah maranehna teh tanah najis. Ku lantaran kitu amarah Kami baris ngahukum ka dinya. 25 Gegeden-gegedenna kawas singa guar- gaur nyasaak sato nu dimangsana. Rahayat ku eta diparaehan, duit jeung babandaanana sakur nu bisa dirampas mah dirampas kabeh, awewe jaradi randa, lantaran salakina diparaehan. 26 Imam-imamna ngarempak hukum-hukum Kami, tur teu ngajenan kana barang-barang suci. Geus teu ngabedakeun mana nu suci mana nu biasa. Henteu ngajarkeun bedana barang halal jeung barang haram, kana Sabat ngalalaworakeun. Temahna jalma-jalma jadi taya hormatna ka Kami. 27 Pajabat-pajabat pamarentahna kawas ajag nyasaak sato mamangsanna, maehan teu asa-asa dapon matak beunghar. 74
Yehezkiel 22.28- 23.4 28 Ari ku nabi-nabina eta dosa-dosa teh dikilungan, kawas tembok dikapur. Tetenjoan-tetenjoan pamelengna paralsu, ramalanana taya benerna. Aku-akuna mah magar ngucapkeun sabda PANGERAN Nu Maha Agung, padahal Kami, PANGERAN, teu nyabda ka maranehna. 29 Nu hianat jeung nu rarampog nerekab. Nu balangsak diteungteuinganan, urang asing bandana dirampas. 30 Kami keur neangan jelema anu pibisaeun ngadegkeun, atawa anu baris bisa tagen di lebah kuta anu geus rugrug, ngabela eta tanah dina waktuna amarah Kami rek ngarempug inya, tapi teu manggih saurang-urang acan. 31 Anu matak Kami rek ngabudalkeun amarah lir ngumbar seuneu, geusan ngabasmi maranehna ku tina kalakuan- kalakuanana." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 23 1 PANGERAN ngadawuh ka kaula, 2 dawuhana-Na, "Eh anak manusa, hiji mangsa aya dua awewe adi lanceuk. 3 Waktu keur ngorana keneh, keur waktu matuh di Mesir duanana geus kauculan parawanna, sarta terus ngalacurkeun maneh. 4 Lanceukna ngaranna Ohola (ieu ngupamakeun nagri Samaria), adina ngaranna Oholiba (ngupamakeun nagri 75
76 Yehezkiel 23.5-11 Yerusalem). Duanana ku Kami ditikah nepi ka baroga anak. 5 Ohola, geus jadi pamajikan Kami oge lacurna mah angger bae, muaskeun napsu ka kabogoh-kabogohna ti Asur. 6 Eta kabogoh-kabogohna teh anggota tentara, anu marake seragam wungu, para bangsawan, jeung para pajabat luhur, kabehanana perwira-perwira pasukan kuda, sarta karasep. 7 Ohola jadi ungkluk eta perwira-perwira Asur, jeung ku perbawa napsu birahina, manehna tuluy nganistakeun diri nyembah ka brahala urang Asur. 8 Adat lacurna anu dimimitian ti Mesir, urut manehna kauculan parawanna tea, diteruskeun. Ti keur parawan keneh geus biasa sok ngedeng jeung lalaki-lalaki, anu ngalayananana sakumaha ka awewe palacuran. 9 Nya tuluy ku Kami diserenkeun bae ka kabogoh-kabogohna, urang Asur tea, anu ku manehna kacida dipikabogohna. 10 Seug ku maranehanana ditaranjangan, anak-anakna dicarerek, sarta manehna sorangan dipaehan ku pedang. Nasibna pada ngomongkeun ku papada awewe di mana-mana. 11 Ari Oholiba, adina, sangkilang nyahoeun, tapi malah lacurna leuwih gawok ti batan Ohola.
77 Yehezkiel 23.12-19 12 Manehna oge nyoso bogohna teh ka para bangsawan jeung para pajabat Asur prajurit- prajurit anu marake seragam hurung-herang jeung ka para perwira pasukan kuda, kabeh nonoman-nonoman karasep. 13 Katilikna ku Kami eta awewe teh geus bejad pisan susilana, goreng lampah teu beda ti lanceukna. 14 (23:14-15) Hirupna beuki lila beuki tilelep dina lampah anu mesum. Manehna katarik ku gambar-gambar satria bangsa Babul, anu diukir dina tembok jeung dicet beureum burahay, cangkengna marake solempang, sirahna marake dastar alus pisan. 15 (23:14) 16 Barang nenjo ge manehna ujug-ujug kagembang, nepi ka tuluy nitahan jelema ka tanah Babul. 17 Urang Babul seug daratang, rek ngaradon sapatemon jeung eta awewe. Seug eta awewe teh ku maranehna diparake, kacida dirurujitna, nepi ka tungtungna eta awewe teh jadi boseneun. 18 Jalma-jalma geus taya nu bireuk deui yen eta awewe teh awewe palacuran, kawantu manehna ngahaja nangarkeun maneh. Kami cua ka manehna, cara ka lanceukna. 19 Lacurna beuki gawok, teu beda ti keur ngorana basa keur ngalacurkeun dirina di Mesir.
Yehezkiel 23.20-25 20 Nyosona teh ka lalaki-lalaki anu napsu birahina luar biasa, anu gede napsu sahwatna kawas kuda jalu. 21 (Eh Oholiba, maneh teh hayang malikan kalakuan maneh anu bejad basa keur parawan keneh di Mesir, basa lalaki-lalaki urang ditu nyonyoo susu maneh nepi ka maneh kauculan parawan.)" 22 "Ayeuna eh Oholiba, kieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. Maneh geus ngarasa sebel ka eta kabogoh-kabogoh teh. Tapi maranehna ku Kami rek disina arambekeun ka maneh, disina daratang ka dieu ngepung maneh. 23 Urang Babul katut urang Kaldea, urang Pekod, urang Soa, urang Koa, kitu deui urang Asur kabeh. Eta para bangsawan jeung para anu karasep, kabeh para pajabat penting jeung perwira-perwira luhur ti pasukan kuda, ku Kami rek disina kumpul. 24 Sina nempuh ka maneh ti beulah kaler, baladna gede, mawa kareta-kareta perang jeung kareta-kareta bekel. Kabeh nyarikep tameng jeung marake topi waja, ningker ka maneh. Maneh ku Kami rek diselehkeun, ari ku maranehna bakal dihukum nurutkeun undang-undangna. 25 Ku sabab Kami ambek, maranehna oge sina arambekeun ka maneh. Irung maneh ku maranehanana bakal disumpungan, ceuli maneh dirumpungan. Anak-anak maneh bakal 78
Yehezkiel 23.26-32 diparaehan nu awewe nu lalaki, digalusuran tuluy didaruruk hirup-hirup. 26 Papakean maneh bakal dirarajet, perhiasan-perhiasan maneh dirampas. 27 Pangabeuki maneh kana lampah cabul ti Mesir keneh, ku Kami rek dieureunkeun. Maneh geus hamo bisa neuleu-neuleu deui brahala-brahala atawa nginget-nginget deui urang Mesir." 28 Kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung, "Maneh ku Kami rek diselehkeun ka jelema-jelema anu ku maneh geus dipikabosen jeung dipikacua. 29 Jeung ku sabab maranehanana geus sarebeleun ka maneh, sagala rupa harta banda beunang maneh usaha ku maranehna bakal dirampid, maneh disina sataranjang nepi ka tetela yen maneh teh awewe ungkluk. Napsu katut lampah lacur maneh keneh, 30 anu ngalantarankeun maneh nepi ka kitu. Maneh geus jadi ungklukna bangsa-bangsa jeung nganistakeun diri ku arca-arcana. 31 Maneh geus nurutan lampah lanceuk maneh, ku sabab kitu maneh oge ku Kami rek ditibanan hukuman anu geus ditibankeun ka lanceuk maneh." 32 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Maneh kudu nginum tina gelas lanceuk maneh, anu nya gede nya jero. Sina dilelewe jeung dipupuas ku saban jalma, sabab gelasna nepi ka leber. 79
Yehezkiel 23.33-39 33 Sing nepi ka maneh enek jeung sebel nginum eta eusi gelas lanceuk maneh Nyi Samaria, anu pinuh ku rasa kaketir jeung kabinasaan. 34 Inum, leguk ku maneh nepi ka beak, teureuy jeung bubuk-bubuk belingna, nepi ka maneh nyakaran harigu sorangan. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung." 35 Kieu deui dawuhan PANGERAN Nu Maha Agung, "Ku sabab maneh geus mopohokeun jeung geus nukangan ka Kami, maneh bakal nandang sangsara, nanggung balukar hawa napsu kana lacur." 36 PANGERAN nimbalan ka sim kuring, "Eh anak manusa, kumaha maneh daek ngahukum Ohola jeung Oholiba, bari ngabolekerkeun sagala paripolahna anu pikacuaeun teh? 37 Maranehna geus ngaranyed jeung maehan, ngaranyed ka brahalana jeung maehan anak-anak Kami nu lalaki beunangna ngajurukeun. Anak-anak Kami nu lalaki ku maranehanana dikurban-kurbankeun ka brahalana. 38 Lain eta bae kagorenganana teh. Bait Kami dirurujit, Sabat Kami nu ku Kami geus diresmikeun, dinistakeun. 39 Tas maehan anak-anak Kami diparab- parabkeun ka brahalana, poe eta keneh maranehna ngasupan jeung ngarurujit Bait Kami! 80
Yehezkiel 23.40-46 81 40 Helang deui, helang deui, maranehanana ngirim utusan-utusan ka tempat anu jauh pisan, ondang-ondang. Jalma-jalma teh daratang. Ohola jeung Oholiba marandi beberesih, panonna disipat, perhiasanana diparake. 41 Gek dariuk dina ranjang anu alus, nyanghareupan sisihan nu ngabarak dina meja, malah seuseungitan jeung minyak jetun pamere Kami ge aya dina eta meja. 42 Ti luar kadenge ngageder sora jalma-jalma anu keur lalugina hate, beunang ngondangan ti gurun keusik. Eta dua awewe ku maranehna digeulangan, sarta diterapan makuta mulya. 43 Ceuk Kami ngomong sorangan, uyuhan daraek eta lalaki-lalaki teh lalacur jeung awewe ruruntuk anu geus ruksak awahing ku beuki ngaranyed. 44 Mani jol deui, jol deui maranehna ka eta dua awewe ungkluk teh. Bagilir daratang ka si Ohola jeung si Oholiba, awewe anu ruksak ahlakna. 45 Ku jelema anu bener mah eta dua awewe teh tangtu dicap si tukang ngaranyed, si tukang maehan, da enya duanana beuki ngaranyed sarta leungeunna lamokot ku getih." 46 Kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung, "Maranehna sina didatangan ku gorombolan tukang rusuh, sina dirampog.
Yehezkiel 23.47- 24.5 47 Ingkeun sina dibaraledogan ku batu ku maranehanana, sina disarabetan ku pedang, anak-anakna sina diparaehan, imahna sina diduruk. 48 Geus kitu ieu nagri ku Kami rek diberesihan tina ahlak nu bejad, sangkan jadi panggeuing ka unggal awewe yen ulah ngaranyed, ulah kawas eta awewe anu duaan. 49 Ari maneh, eh awewe adi lanceuk, maneh tangtu dihukum ku Kami, lantaran ahlak maraneh geus rusak, jeung ku sabab dosa maraneh nyembah ka brahala. Geus kitu maraneh kakara bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN Nu Maha Agung." 24 1 Dina tanggal sapuluh, bulan kasapuluh, nincak kana salapan taun hirup di nagri buangan, PANGERAN nimbalan ka kaula, 2 timbalana-Na, "Eh anak manusa, tanggal teh catet, sabab dina tanggal eta bareto raja Babul mimiti ngepung Yerusalem. 3 Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, boga misil, caritakeun ku maneh ka jelema-jelema nu barasangkal. Kieu: Tagogkeun kawali kana seuneu, eusian cai. 4 Cemplungkeun daging nu aralus ka dinya, daging walikat jeung daging pingping, tambah ku tulang-tulang nu aralusna. 5 Dagingna daging domba anu mulus, gedurkeun seuneuna, suluhan sing loba, 82
Yehezkiel 24.6-14 kulub tulang jeung daging teh sina ngagolotrok." 6 Kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung, "Cilaka, cilaka eta kota tukang-tukang maehan teh. Eta kota saupama kawali anu geus karatan, kawantu tara pisan dikumbah. Jaitan kukulubanana sakeureut-sakeureut, ulah disesakeun. 7 Di eta kota loba anu diparaehan, getihna teu karimbunan lantaran ngucurna lain kana taneuh, ngucurna kana cadas buligir. 8 Ku Kami diantep bae di dinya sina ngondang amarah jeung menta dipangbaleskeun." 9 Kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung, "Cilaka, cilaka eta kota tukang-tukang maehan teh. Rek digeledegkeun seuneuna ku Kami sorangan. 10 Tambahan suluhna! Geberan seuneuna! Saatan kalduna! Tulang-tulangna sina tutung! 11 Kosongkeun eta kawali tambaga teh, tagenkeun luhureun ruhak nepi ka burahay, sina beak karatna sangkan beresih, 12 sanajan saenyana mah karatna teh moal beak ku diduruk. 13 Eh Yerusalem, maneh teh kotor, kotor ku ahlak anu geus ruksak. Sanajan ku Kami dicoba diberesihan ge maneh angger bae kotor. Maneh moal beresih-beresih deui, kudu ngarasa heula hebatna amarah Kami. 14 Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. Geus waktuna Kami kudu kitu. Dosa 83
Yehezkiel 24.15-21 maneh ku Kami moal diantep. Kami hamo watir, hamo rek karunya. Maneh tangtu dihukum ku tina kalakuan-kalakuan maneh." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 15 PANGERAN nimbalan ka kaula, 16 timbalana-Na, "Eh anak manusa, sakeudeung deui jelema anu ku maneh pangdipikaasihna ku Kami rek dicokot. Maneh teu meunang midangdam, teu meunang ceurik atawa ngabijilkeun cipanon. 17 Sora sesegruk maneh ulah aya nu ngadengeeun. Indit-inditan teu meunang teu make tutup sirah, suku ulah lesot ti tarumpah, ulah aya ciri-ciri prihatin. Ulah mindingan beungeut jeung ulah ngadahar kadaharan paragi keur sungkawa." 18 Poe eta isuk-isuk kaula cacarita jeung jalma rea, ari geus burit bojo kaula maot. Poe isukna kaula nembongkeun semu sakumaha anu dipundut tea bae. 19 Jalma-jalma naranya, "Geuning Bapa mah kitu?" 20 Jawab kaula, "Bapa teh mawa pesen PANGERAN, 21 anu kudu ditepikeun ka maraneh urang Israil. Dawuhana-Na, maraneh agul ku Bait Allah anu sakitu tohagana. Maraneh resep nenjona, resep ngalongokna. Tapi eta Bait Allah teh ku PANGERAN baris dinistakeun. Ari anggota-anggota kulawarga maraneh nu 84
Yehezkiel 24.22-27 ngarora, anu ngarancik keneh di Yerusalem, bakal paraeh ku perang. 22 Maraneh oge engke bakal cara lampah bapa kieu, najan nalangsa moal mindingan beungeut, moal ngadahar kadaharan paragi nu keur sungkawa, 23 moal indit-inditan teu make tutup sirah, suku moal lesot ti tarumpah, moal bisa ngararasakeun kanalangsaan, moal bisa ceurik-ceurik acan. Maraneh bakal lajur ku kadorakaan sorangan, bakal tingharegung patembalan. 24 Peta Bapa kieu teh hiji totonde, yen maraneh engke bakal kieu. Saur PANGERAN, lamun eta geus kajadian, kakara maraneh bakal nyaraho yen Mantenna teh PANGERAN Nu Maha Agung." 25 PANGERAN ngadawuh, "Eh anak manusa, Bait Kami anu tohaga anu ku maranehna dipake agul dipake bungah, dipikaresep jeung dilongokan, ku Kami rek dieuweuhkeun. Anak-anak maranehna nu lalaki, nu awewe, ku Kami bakal dicokot. 26 Dina poean Kami ngalampahkeun kitu, bakal aya anu bisa lolos tina eta kacilakaan, bakal datang ka maneh mawa beja. 27 Sarta nya dina poe eta kapinteran maneh nyarita anu geus sirna bakal pulih deui, maneh bakal cacarita jeung eta jelema. Maneh ku Kami dititah kitu teh geusan hiji 85
Yehezkiel 25.1-7 totonde ka jalma rea, sangkan nyarahoeun yen Kami teh PANGERAN." 25 1 PANGERAN nimbalan ka kaula, 2 timbalana-Na, "Eh anak manusa, weweleh nagri Amon ku maneh. 3 Bejakeun, darengekeun ieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung: Maraneh ngarasa puas nenjo Bait Kami dinistakeun, ngarasa puas nenjo nagri Israil diburak-barik, ngarasa puas nenjo urang Yuda digiring ka pangbuangan. 4 Ku sabab maraneh geus mupuas kitu, maraneh ku Kami rek diselehkeun ka kaom-kaom ti gurun keusik beulah wetan. Maranehna bakal masang kemah-kemahna di nagri maraneh, tuluy maratuh. Maranehna nu bakal ngadahar bubuahan jeung nginum susu anu kuduna jang maraneh. 5 Ibukota Raba ku Kami rek dijieun pakandangan onta, kota-kota urang Amon rek dijieun pakandangan domba, sangkan maraneh nyararaho yen Kami teh PANGERAN." 6 Kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung, "Maneh mani keprok jeung jijingkrak bawaning ku atoh. Maneh mupuas ka nagri Israil. 7 Ku sabab eta, maneh ku Kami rek diselehkeun ka bangsa-bangsa, sina dijarah. Maneh ku Kami bakal ditumpes sama sakali, nepi ka moal deui jadi bangsa, moal deui 86
Yehezkiel 25.8-14 boga nagri akuan. Kakara engke maneh nyaho yen Kami teh PANGERAN." 8 PANGERAN nimbalan, "Ku sabab Moab geus nyebutkeun urang Yuda ge sarua jeung bangsa-bangsa sejen, 9 kota anu jadi benteng wates nagri Moab ku Kami rek disina aya nu ngagempur, malah katut kota-kota anu pangendahna, Bet Yesimot, Baal Meon jeung Kiryataim. 10 Moab ku Kami rek disina eleh bareng jeung Amon ku kaom-kaom ti gurun keusik beulah wetan, nepi ka Moab moal deui jadi bangsa. 11 Moab tangtu ku Kami dihukum, sangkan nyaraho yen Kami teh PANGERAN." 12 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Urang Edom geus ngabales ka urang Yuda kacida telengesna. Eta pangbales ngajadi hiji kasalahan anu manjang. 13 Kami mere nyaho, Edom geus tangtu bakal dihukum, jelema-jelemana jeung sato-satona tangtu ku Kami bakal ditumpes. Ku Kami rek disina suwung ti semet kota Tman nepi ka kota Dedan, jelema-jelemana sina paraeh ku perang. 14 Umat Kami Israil sina mangmaleskeun Kami ka Edom. Urang Edom ku maranehna bakal disina ngarasa hebatna amarah Kami. Edom sina nyahoeun kumaha rasana nampa wawales ti Kami." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 87
Yehezkiel 25.15- 26.5 15 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Urang Pelisti geus ngabales kacida telengesna ka musuh kabuyutanana, numpes ku ceuceub-ceuceubna. 16 Ku sabab eta Kami mere nyaho, urang Pelisti ku Kami tangtu bakal digempur, disapu dibuburak. Jelema-jelemana anu caricing di Dataran Pelisti tangtu ku Kami dibasmi. 17 Tangtu dihukum dibales bebeakan. Sina ngarasa amarah Kami, sina nyarahoeun yen Kami teh PANGERAN." 26 1 Dina tanggal hiji bulan saanu, nincak kana sabelas taun hirup di nagri buangan, aya timbalan PANGERAN ka kaula. 2 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "urang Tirus mupuas jeung nyurakan Yerusalem, pokna: Sukur Yerusalem tumpur! Perdaganganana anu sakitu kuatna geus musna. Saingan urang geus euweuh! 3 Ku sabab kitu, kieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung: Kami ngamusuh ka maneh, eh Tirus. Kami rek ngadatangkeun bangsa-bangsa, sina ngagempur ka maneh, daratangna lir ombak laut. 4 Tembok kuta nagri maneh tangtu rebah dibedah, munara-munarana dirugrug- rugrugkeun. Bubukna ku Kami rek disapukeun, sina kari cadasna nonggerak, 5 sina diparake moekeun jaring ku tukang ngarala lauk ti laut. Kitu timbalan Kami, 88
Yehezkiel 26.6-11 PANGERAN Nu Maha Agung. Tirus bakal diranjah ku bangsa-bangsa, 6 ari anu maratuh di kota-kota bagian daratanana bakal paraeh ku pedang. Lamun geus kitu kakara Tirus bakal nyaho yen Kami teh PANGERAN." 7 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Kami rek ngadatangkeun hiji raja anu agung liwat saking, Raja Nebukadnesar ti Babul, sina ngarurug ka Tirus. Datangna ti tebeh kaler, mawa balad gede, mawa kareta-kareta perang jeung pasukan kuda. 8 Anu nyaricingan kota-kota bagian daratan bakal tariwas tengahing jurit. Musuhna ngali lombang nyieun parit, nyieun gugunungan pangepungan, masang tameng-tameng galede dijieun benteng anu rekep, pikeun ngayonan maneh. 9 Tembok kuta maneh bakal didagoran ku panggedor, munara-munarana anu disarigsig beusi bakal tingburubut maruragan. 10 Maneh bakal kaurugan ku kekebul anu dilantarankeun ku pasukan kuda musuh. Kareta-kareta perang anu ditarik ku kuda tinggurudug arasup ka jero kota anu geus rubuh, sarta waktu ngaliwatan lawang-lawang kota, tembok kuta mani eundeur. 11 Tentara pasukan kudana ambreg ka jero kota, minuhan jalan-jalan bari nyabetan rahayat maneh ku pedang. Pilar-pilar maneh anu tohaga bakal diguling-gulingkeun. 89
Yehezkiel 26.12-17 12 Kakayaan maneh jeung barang-barang dagangan bakal dirayah. Kuta maneh bakal rugrug, imah-imah anu alagreng bakal diburak-barik. Batu-batuna, kai-kaina jeung unak-anik ruruntuhanana bakal dicebur-ceburkeun ka laut. 13 Kawih-kawih maneh ku Kami rek dieureunkeun, bakal moal kadenge-denge deui sora kacapi. 14 Ku Kami ngan rek dikarikeun cadasna anu nonggerak, sina diparake moe-moekeun jaring ku tukang ngarala lauk. Pamohalan nagri maneh bisa ngadeg deui, karana nya kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung." 15 Kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung ka nagara Tirus, "Keur waktu maneh kadeseh, jalma-jalma anu di sapanjang basisir bakal tinglalenyap hatena ngadenge koceakna jelema-jelema anu keur dijaragal. 16 Raja-raja anu ngarajaan bangsa-bangsa anu saba laut, bakal naringgalkeun kalungguhanana, ngaludar jubah jeung pakeanana anu disulam, ngaradon andeprok dina taneuh bari ngadegdeg. Pohara galimireunana nenjo nasib maneh, nepi ka awakna ngagibrig teu eureun-eureun. 17 Maranehna bakal ngawihkeun ieu lagu waktu maneh dikubur: Nagara anu kamashur geus tumpur! Kapal-kapalna disapu ti lautan. 90
Yehezkiel 26.18- 27.2 Urang nagri eta baheula mah kawasa di lautan, ngageumpeurkeun urang basisir. 18 Ayeuna, dina poean maneh rubuh, pulo- pulo ngadegdeg. Pangeusina tingraranjug ngadenge maneh binasa." 19 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Maneh ku Kami rek disuwungkeun, kota-kota maneh sina kari urutna, hamo aya deui anu nyicingan. Bakal dikeueum ku cai ti dasar lautan. 20 Maneh rek dijongklokkeun ka dunyana anu paraeh, ngareujeungan anu geus areuweuh di kieuna, anu harirupna baheula. Maneh bakal tumetep jadi eusi bumi nu panghandapna, tempat ruruntuhan anu langgeng, ngabaturan nu geus paraeh. Maneh hamo dicicingan deui, hamo balik deui ka dunyana anu harirup. 21 Kami arek nyieun hiji misil anu pikagimireun, misil piahireun maneh. Sanajan upama maneh ditareangan ge pamohalan pikapanggiheun." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 27 1 (27:1-3) PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan ka kaula, "Eh anak manusa, kawihkeun ieu lagu pikeun nguburkeun Tirus, nagara anu ngadegna di sisi laut, anu ngayakeun niaga jeung pribumi anu nyaricingan saban basisir. Kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung: Eh Tirus, maneh agul pedah geulis kawanti-wanti. 2 (27:1) 91
Yehezkiel 27.3-12 3 (27:1) 4 Imah maneh laut. Maneh ku nu ngawangun dijieun lir hiji kapal anu endah; 5 kai-kaina camara ti Gunung Hermon. Tihang layarna kiputri ti Libanon. 6 Dayung-dayungna kai kipasang ti Basan. Galadagna kai camara ti pulo Siprus dihias ku gading gajah. 7 Layarna tina kaen linen. Disulam ku lawon linen ti Mesir. Ti kajauhan ge gampang nyirikeunana. Tenda-tendana lawon lemes warna wungu ti pulo Siprus. 8 Tukang-tukang dayungna asal ti kota-kota Sidon jeung Arwad. Jelema-jelema anu geus arahli, jaradi kalasi di maneh. 9 Tukang-tukang kayu di kapal, jalma-jalma urang Gebal. Tarabah kana gawena. Kalasi- kalasi ti unggal kapal nu balawiri di laut, marilu usaha kana usaha dagang maneh. 10 Angkatan perang maneh diwangun ku prajurit-prajurit ti Persia, Lidia jeung Libia, tameng jeung topi wajana tinggarantung di barak maneh. Nya maranehna anu ngahontal kaunggulan gumilang pikeun maneh. 11 Kuta nagri maneh dikawalna ku prajurit- prajurit ti Arwad, munara-munarana dikawal ku urang Gamad. Tamengna tinggarantung dina kuta maneh. Maranehna nyampurnakeun kaalusan maneh. 12 Maneh muka usaha dagang di Sepanyol. Barang dagangan maneh anu sakitu lobana 92
93 Yehezkiel 27.13-20 dibareulian, dibayarna ku perak, beusi, timah jeung timah hideung. 13 Maneh muka usaha dagang di Yunani, di Tubal jeung di Mesek, barang dagangan maneh dibayarna ku barang-barang tambaga jeung ku jalma-jalma beulian. 14 Barang-barang maneh ditukeur- tukeurkeun kana kuda-gawe, kuda-perang jeung bigal ti Bet Togarma. 15 Maneh dagang jeung urang Rodes. Loba tempat-tempat anu perenahna di basisir nalukeuran barang-barang maneh ku gading gajah jeung kai kibeusi. 16 Urang Siria loba mareulian barang dagangan jeung hasil-hasil maneh lianna, nalukeuran barang-barang maneh ku batu jamrut, lawon-lawon wungu, lawon-lawon anu lalemes, barang-barang sulaman, batu marjan jeung batu mirah dalima. 17 Yuda jeung Israil nukeuran barang-barang maneh ku gandum, madu, minyak jetun jeung bungbu-bungbu. 18 (27:18-19) Urang Damsik mareulian barang-barang dagangan jeung hasil-hasil maneh, mayarna ku anggur Helbon jeung ku lawon-lawon bulu ti Sahar, sarta nukeuran barang-barang maneh ku beusi gemblengan jeung bungbu-bungbu. 19 (27:18) 20 Urang Dedan nalukeuran barang-barang maneh ku sela kuda.
94 Yehezkiel 27.21-29 21 Urang Arab jeung para kawasa nagri Kedar malayar barang-barang dagangan maneh ku anak domba, domba jeung embe. 22 Ku sudagar-sudagar urang Syeba jeung Raama, barang-barang maneh ditukeuranana ku batu-batu permata, emas, jeung bungbu-bungbu anu marahal. 23 Nagri-nagri Haran, Kaneh jeung Eden, sudagar-sudagar urang Syeba, nagri Asur jeung Kilmad, kabeh daragang jeung maneh. 24 Maranehna ka maneh ngajualan papakean nu aralus, baju-baju warna wungu, barang- barang sulaman, permadani warna-warni, rupa-rupa tali jeung tambang anu karuat. 25 Barang-barang dagangan maneh diakutanana ku kapal-kapal anu galede. Maneh teh lir kapal di laut. Pinuh ku barang-barang muatan. 26 Barang maneh didayung ka tengah laut, maneh diamuk ku angin ti wetan nepi ka bejad, tur jauh ti darat. 27 Barang-barang dagangan maneh anu sakitu lobana, kalasi-kalasi, tukang-tukang kayu purah ngomean, sudagar-sudagar, kitu deui prajurit-prajurit, sakur nu aya di maneh waktu kapal bejad, kabeh musna ka jero laut, 28 Kalasi-kalasi anu titeuleum tingjarerit, sorana kadenge ka basisir. 29 Ayeuna eta kapal geus pada ninggalkeun, kalasi-kalasi kabeh geus naraek ka darat.
95 Yehezkiel 27.30- 28.2 30 Maneh pada nyeungceurikan. Jalma-jalma ngawuran sirahna ku lebu, jeung gugulingan di nu ngebul. 31 Sirahna digarundulan, mangsungkawakeun maneh. Kabeh marake karung. Reang nyaleungceurikan maneh, hatena kanyenyerian. 32 Maranehna ngawihkeun hiji lagu keur maneh, lagu paranti nguburkeun: Saha anu sabanding jeung Tirus, Tirus anu ayeuna geus jempling di dasar laut? 33 Lamun para sudagar anjeun ngambah lautan, sagala pangabutuh bangsa-bangsa ku anjeun katedunan. Raja-raja jadi baleunghar, ku barang-barang anjeun anu sakitu lobana. 34 Ayeuna anjeun tiwas di laut, tikerelep ka dasar lautan. Barang-barang katut anu digarawe di anjeun, kabeh musna jeung anjeun di laut. 35 Sakur anu maratuh di sisi laut, kabeh ngajenghok ku nasib maneh. Malah raja- rajana tingsareblak, kasieunna kagambar dina beungeutna. 36 Maneh geus musna, musna salalawasna. Sudagar-sudagar sakuliah dunya tingsareblak, sarieuneun meunang nasib saperti nasib maneh." 28 1 PANGERAN nimbalan ka kaula. 2 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "bejakeun ka raja Tirus, kieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung: Maneh sombong,
Yehezkiel 28.3-11 boga rasa jadi dewa. Ceuk maneh, maneh teh lir dewa anu dina tahta anu dikuriling ku lautan. Bisa bae nyebut maneh dewa, tapi lain, maneh teh manusa, lain dewa. 3 Maneh boga rasa leuwih pinter ti batan Danel, ngarasa taya rusiah anu henteu kabuka ku maneh. 4 Maneh beunghar ku barang-barang emas jeung perak, lantaran pinter jeung bijaksana. 5 Memang maneh pinter dagang, teu eureun-eureun nyiar jalan piuntungeun. Maneh umangkeuh ku kabeungharan! 6 Dengekeun ieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung: Ku sabab maneh umangkeuh sarua jeung dewa. 7 Kami rek ngadatangkeun musuh anu bengis sina ngarurug maneh. Barang-barang maneh anu aralus, beubeunangan kapinteran jeung kabijaksanaan maneh, tangtu dibasmi ku musuh. 8 Maneh bakal dipaehan tuluy dibalangkeun ka jero kubur nu karendem cai. 9 Lamun eta musuh datang rek maehan, rek bisa keneh maneh ngaku-ngaku dewa? Lamun maneh geus pahareup-hareup jeung nu rek maehan, bakal tetela yen maneh teh manusa, lain dewa. 10 Maneh bakal paeh kawas anjing, paeh ku leungeun bangsa asing. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung." 11 PANGERAN nimbalan deui ka kaula. 96
Yehezkiel 28.12-17 12 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "pek geura nalangsa ku nasib anu ngancam raja Tirus. Bejakeun, kieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung: Maneh teh kungsi jadi lambang kasampurnaan, mutuh bijaksana tur kasep! 13 Cicing di Eden, di taman Allah, make rupa-rupa permata: batu dalima jeung inten; ratna cempaka, pirus, biduri jeung yaspis; batu nilem, jambrut jeung angkik. Perhiasan-perhiasan maneh tina emas. Kabeh ngahaja dijieun keur maneh keur basa maneh diciptakeun. 14 Di dinya Kami nempatkeun hiji malaikat anu pikagimireun geusan ngaraksa maneh. Maneh nyicingan gunung Kami anu suci, leuleumpangan di antara batu-batu permata anu tingponcorong. 15 Ti barang maneh dijadikeun, kalakuan maneh istuning sampurna, nepi ka tungtungna maneh mimiti nyieun kagorengan. 16 Maneh katungkulkeun kana jual-beuli, nepi ka jadi taya rasrasan jeung dosa. Ku sabab kitu maneh ku Kami dipaksa kudu ninggalkeun gunung Kami anu suci, disingkahkeun ku malaikat anu tadina ngaraksa ka maneh, ditundung ti tempat permata-permata nu tingponcorong. 17 Kena-kena kasep maneh jadi umangkeuh, kena-kena kamashur talajak maneh jadi 97
Yehezkiel 28.18-23 kawas nu gejul. Ku sabab kitu maneh ku Kami dibeubeutkeun kana taneuh. Cul ditinggalkeun, geusan jadi panggeuing ka raja-raja sejen. 18 Maneh usaha jual beuli teh ku jalan anu kacida curangna, nepi ka matak nista kana tempat-tempat maneh ngajalankeun ibadah. Nya tuluy nagri maneh ku Kami dilebur ku seuneu, diratakeun jeung taneuh. Maneh musna jadi lebu, katembong ku sarerea. 19 Maneh musna, musna salalawasna, ari bangsa-bangsa anu bareto kungsi ngadongdon maneh, kabeh tingsareblak, sieun ngalaman balahi anu saperti kitu." 20 PANGERAN nimbalan ka kaula. 21 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "weweleh nagri Sidon. 22 Bejakeun ka urang dinya, kieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung: Eh Sidon, Kami ngamusuh ka maneh. Peta Kami ka maneh bakal pada muji. Lamun Kami geus nembongkeun yen Kami teh mutuh nya suci ku jalan ngahukum ka sakur anu maratuh di maneh, jalma-jalma bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN. 23 Maneh ku Kami rek didatangan ku panyakit-panyakit, jalan-jalan maneh arek dicaahan ku getih. Maneh bakal digempur ti unggal juru, rahayat maneh kabeh bakal dipaehan. Mun geus kitu kakara maneh nyaho yen Kami teh PANGERAN." 98
Yehezkiel 28.24- 29.3 24 "Bangsa-bangsa di sakuriling Israil, anu ngarewaeun ka Israil, sahiji ge moal aya deui anu kawas cucuk jeung cugak anu matak raheut ka Israil. Sarta maranehanana bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN Nu Maha Agung." 25 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Umat Kami Israil, ku Kami rek dibawa mulang deui ti antara bangsa-bangsa, ti tempat-tempat papencarna, sarta sakabeh bangsa bakal nyaraho yen Kami teh suci. Urang Israil bakal maratuh deui di nagrina, tanah anu ku Kami geus dibikeun ka abdi Kami, Yakub. 26 Harirupna bakal santosa, baroga imah jeung ngarebon anggur. Tatangga-tatanggana anu sok ngagogoreng ku Kami tangtu dihukum kabeh. Israil bakal hirup jongjon. Mun geus kitu maranehna bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN, Allahna." 29 1 Dina tanggal dua belas, bulan kasapuluh, nincak kana sapuluh taun hirup di nagri buangan, PANGERAN ngandika ka kaula. 2 "Eh anak manusa," pangandika-Na, "weweleh raja Mesir. Bejakeun, kumaha engke manehanana katut satanah Mesir baris dihukum. 3 Bejakeun ieu anu ku Kami bakal ditimbalkeun ka eta raja Mesir. Kieu: Eh buhaya raksaksa anu ngadakom di walungan, 99
Yehezkiel 29.4-9 ieu Kami musuh maneh. Carek maneh Walungan Nil boga maneh, beunang nyieun maneh. 4 Cacapek maneh ku Kami rek ditiruk ku kakait, ari lauk-lauk di walungan maneh rek disina rimbil lalengket kana awak maneh. Maneh rek digusur ku Kami, dihanjatkeun ti Walungan Nil katut lauk-lauk anu lalengket kana awak maneh. 5 Maneh katut eta lauk-lauk rek dibalangkeun ka gurun keusik. Awak maneh tangtu ngageblug kana taneuh; bangke maneh bakal diantep moal diruang. Rek diparabkeun ka manuk-manuk jeung sasatoan. 6 Sanggeus kitu sakabeh urang Mesir bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN." PANGERAN nimbalan, "Urang Israil nyindekel ka maneh menta dibantu, tapi maneh teu beda ti iteuk anu leuleus. 7 Waktu urang Israil nyindekel ka maneh, maneh kalah ka miley, nepi ka maranehanana tijarengkang, taktakna marisalah. 8 Kami, PANGERAN Nu Maha Agung mere nyaho, Kami rek nitahan jelema-jelema sina nyarabet ka maneh ku pedang, sarta maehan rahayat maneh katut jeung sasatoanana. 9 Mesir rek dijieun tempat suwung. Engke kakara maneh nyaho yen Kami teh PANGERAN. Ku sabab carek maneh Walungan Nil boga maneh jeung beunang maneh nyieun, 100
Yehezkiel 29.10-16 10 maneh jeung eta walungan jadi musuh Kami. Sakuliah Mesir, ti semet kota Migdol di kaler nepi ka kota Aswan di kidul, sapanjang jalan anu maju ka wates nagri Sudan, ku Kami rek dijadikeun tempat suwung. 11 Hamo aya nu ngaliwat-liwat acan ka dinya, boh jelema boh sato. Opat puluh taun lilana moal aya nu nyicingan. 12 Mesir ku Kami rek dijieun tempat anu pangsepi-sepina di saalam dunya. Opat puluh taun lilana kota-kota di Mesir bakal ngajadi ruruntuk, leuwih ti batan kota-kota sejenna anu geus raruntuh. Urang Mesir ku Kami rek dijadikeun kaum pangungsi, sina kalabur ka unggal nagri, sina campur jeung jalma-jalma lian." 13 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Sanggeus opat puluh taun, urang Mesir rek dipulangkeun deui ti antara bangsa-bangsa, ti tempat-tempat papencarna, 14 sina maratuh di Mesir, di bali geusanna, di wewengkon pakidulanana. Engkena bakal jadi hiji karajaan tapi lemah, 15 panglemah-lemahna ti sakabeh karajaan, hamo bisaeun deui ngajajah ka bangsa- bangsa sejen. Rek disina pohara basajanna, sina ulah bisaeun migawe sakarep-karep ka bangsa sejen. 16 Israil moal mikabutuh deui pitulungna. Nasib Mesir kitu bakal ngageuing ka Israil, yen maranehna pohara kaliruna bareto 101
Yehezkiel 29.17-21 nyindekel ka Mesir teh. Sanggeus kitu Israil bakal nyaho yen Kami teh PANGERAN Nu Maha Agung." 17 Dina tanggal hiji bulan kahiji, nincak kana dua puluh taun hirup di nagri buangan, kaula ditimbalan ku PANGERAN. 18 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "Raja Nebukadnesar ti Babul bakal ngagempur Tirus. Serdadu-serdaduna dimomotan kacida beuratna, nepi ka sirahna balolenang kagesrek-gesrek ku babawaan, taktakna baroleksek. Tapi meunang sakitu tihothatna teh raja jeung baladna teu beubeunangan naon-naon. 19 Ku sabab eta kieu ayeuna timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung: Tanah Mesir ku Kami rek dibikeun ka Raja Nebukadnesar. Ku manehna bakal dirayah, sagala kakayaan Mesir ku manehna bakal dirampas, dipake mayar upah baladna. 20 Mesir ku Kami dibikeun ka manehna, minangka pamayar dumeh manehna geus digawe pikeun Kami. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 21 Lamun hal eta geus bukti, umat Kami Israil rek disina jadi kuat, sarta pek hal eta ku maneh carita-caritakeun, eh Yeheskel, ka sing saha bae anu baris ngadenge, sangkan maranehanana nyarahoeun yen Kami teh PANGERAN." 102
Yehezkiel 30.1-9 30 1 PANGERAN nimbalan deui. 2 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "geura ngaramal sarta umumkeun ieu timbalan Kami. Ucapkeun ieu ucapan-ucapan sing tarik: Tereh datang poe nu matak gimir! 3 Poena tereh tumiba, pikeun tindakan PANGERAN: langit mendung, bangsa-bangsa bakal susah. 4 Mesir bakal ngarandapan perang. Sudan nandangan kasukeran. Di Mesir bakal loba nu diparaehan. Eta nagri bakal diranjah. Runtuh jadi ruruntuk. 5 Serdadu-serdadu sewaan ti Sudan, Lidia, Libia, Arab, Kub, malah nu asal ti umat Kami, eta oge tangtu tariwas dina eta perang." 6 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Ti semet Migdol di beulah kaler nepi ka Aswan di beulah kidul, sakabeh anu ngabela Mesir tangtu tariwas tengahing jurit. Angkatan perang Mesir anu dipiagul tangtu tumpur. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 7 Eta nagri bakal jadi tempat anu pangsepi- sepina di dunya, kota-kotana bakal tumpur sama sakali. 8 Saupama Mesir ku Kami geus der dihuru sarta anu ngabelana geus paraeh, maranehanana bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN. 9 Lamun geus ninggang mangsana sarta Mesir geus tumpur, Kami baris ngiangkeun utusan-utusan tarumpak kapal, geusan 103
Yehezkiel 30.10-16 ngageretak urang Sudan anu teu boga panyangka. Tangtu maranehanana galimir. Waktuna geus tereh!" 10 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Raja Nebukadnesar, raja nagri Babul, ku Kami rek dipake geusan meakkeun kakayaan Mesir. 11 Eta nagri tangtu didatangan ku manehna jeung baladna anu taya rasrasan, tuluy ditumpurkeun. Mesir ku maranehna bakal digempur ku pedang, tanahna bakal pinuh ku bangke. 12 Walungan Nil ku Kami rek disaatan, Mesir rek diselehkeun kana kakawasaan jalma-jalma anu doraka. Sakuliah nagrina bakal diancurkeun ku bangsa sejen. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 13 PANGERAN Nu Maha Kawasa nimbalan, "Brahala-brahala sesembahan jeung dewa- dewa di Mempis rek dibasmi. Mesir moal boga deui pamingpin, jelema-jelemana sina pinuh ku kasieun. 14 Pakidulan tanah Mesir rek dijadikeun tempat sepi, kota Soan di kaler arek dihuru. Tebe, ibukotana, arek dihukum. 15 Kota Sin, benteng Mesir anu gede, sina ngarasa amarah Kami. Kakayaan Tebe bakal ditumpurkeun. 16 Mesir bakal dihuru ku Kami, Sin bakal nandangan kanyeri anu pohara. Tembok Tebe rek direbahkeun, kotana dibedah. 104
105 Yehezkiel 30.17-24 17 Jajaka-jajaka kota On jeung kota Pi-Beset bakal tariwas ku perang, nu sejen-sejenna ditawan. 18 Saupama kakawasaan Mesir ku Kami geus dirubuhkeun sarta kakuatanana anu dipiagul geus tumpur, di Tahpanhes bakal poek mongkleng. Mesir bakal katutup ku mega, rahayatna di saban kota bakal jaradi tawanan. 19 Saupama Mesir geus dihukum saperti kitu ku Kami, kakara bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN." 20 Dina tanggal tujuh bulan kahiji, nincak sabelas taun hirup di nagri buangan, sim kuring ditimbalan ku PANGERAN. 21 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "leungeun raja Mesir geus dipotongkeun, taya pisan anu mangbeberankeun atawa mere pangais keur ngais leungeunna sangkan bisa cageur, sangkan bisaeun deui ngangkat pedang. 22 Ayeuna kieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung: Raja Mesir musuh Kami. Leungeunna, boh anu walagri keneh, boh anu geus potong, rek dipotongkeun duanana, pedangna sina ragrag tina genggemanana. 23 Urang Mesir rek disina paburencay ka sakuliah dunya. 24 Sabalikna Kami rek neguhkeun leungeun raja Babul, sina ngagenggem pedang Kami. Leungeun raja Mesir rek dipotongkeun,
Yehezkiel 30.25- 31.5 sina gegerungan nepi ka paeh hareupeun musuhna. 25 Geus tangtu pisan eta raja teh ku Kami ditumpeskeun tanagana, sabalikna raja Babul mah ku Kami rek dikuatkeun. Saupama pedang Kami geus diserenkeun ka raja Babul, sarta ku manehna geus diacung-acung ka Mesir, unggal jalma bakal nyaho yen Kami teh PANGERAN. 26 Urang Mesir rek disina paburencay ka sakuliah dunya. Sanggeus kitu maranehna bakal nyaho yen Kami teh PANGERAN." 31 1 Dina tanggal hiji bulan katilu, sanggeus sabelas taun hirup di nagri buangan, kaula ditimbalan ku PANGERAN. 2 Timbalana-Na, "Eh anak manusa, bejakeun kieu ka raja Mesir jeung rahayatna: Sakitu kawasana maneh teh! Jeung naon kudu dibandingkeunana ku Kami? 3 Maneh teh lir tangkal kiputri di Libanon, dahan-dahanna aralus, tur gomplok matak iuh. Tangkalna luhur ngahontal mega. 4 Pikeun tutuwuhan, cai aya. Keur hakaneunana, cinyusu di jero taneuh aya. Cukup cai di tempat nu aya tutuwuhan. Tatangkalan di leuweung eta kabeh kakocoran. 5 Ku sabab hade meunangna cai, jadina teh ngaluhuran nu lian, dahan-dahanna galede sarta paranjang. 106
107 Yehezkiel 31.6-13 6 Rupa-rupa manuk nyarayang dina dahanna, sato-sato leuweung aranakan handapeunana, bangsa-bangsa barumetah dina iuh-iuhna. 7 Alus temen eta tangkal teh, nya luhur, nya dahanna paranjang, akarna jero, nyareceb nepi kana cinyusu. 8 Tangkal kiputri nu aya di taman Allah ge ka eta mah henteu nanding. Tangkal camarana dahan-dahanna teu cara eta. Tangkal caringinna iuhna henteu cara eta. Di taman Allah mah taya tangkal anu sarupa kitu alusna. 9 Kami anu ngajadikeun eta sakitu alusna, dahan-dahanna ngarangkadak. Matak sirik saban tangkal di Eden, di taman Allah. 10 Tapi Kami, PANGERAN Nu Maha Agung ngabejaan ka maneh, bakal kumaha engke eta tangkal anu luhurna nepi kana mega teh. Kena-kena luhur jadi adigung. 11 Anu matak ku Kami geus dipiceun, sina dicokot ku raja sejen. Engke ku eta diganjar satimpal jeung kajahatanana. 12 Bakal dituar ku urang asing, jalma-jalma anu pohara barengisna, tuluy diarantep. Dahan-dahan anu saremplak jeung regang- regangna naringgang ka gunung-gunung jeung lebak-lebak di eta nagri. Bangsa-bangsa anu eukeur bebetah dina iuh-iuhna bakal arindit. 13 Manuk-manuk daratang, tangkal anu geus rubuh teh diareunteupan, ari sato-sato
Yehezkiel 31.14-17 leuweung tinggulandang di handapeun dahan-dahanna. 14 Ku sabab eta ti wates ayeuna di dinya moal aya deui tangkal anu bisa luhur cara kitu, atawa anu pucukna nyundul mega, sanajan cukup cai. Kabeh baris sirna tinemu jeung ajalna, cara galibna manusa, baris ngareujeungan anu geus ti hareula turun ka dunyana nu maraot." 15 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Dina poean eta tangkal paeh, ku Kami baris dikeueum ku cai ti jero taneuh geusan tanda sungkawa. Ari walungan-walungan ku Kami rek disina malik ti dinya, susukan-susukan ge moal dibikeun ngocor ka dinya. Ku sabab eta tangkal geus paeh, Pagunungan Libanon ku Kami rek disina poek, tatangkalan di leuweung eta rek disina parerang. 16 Waktu eta tangkal ku Kami digulusurkeun ka dunya anu maraot, gulugurna bakal ngeundeurkeun bangsa-bangsa. Sakabeh tatangkalan di Eden, kitu deui tangkal- tangkal petingan di Libanon anu sampurna mareunangna cai, sarta geus tarurun ka dunya nu panghandapna, bakal aratoheun ku rubuhna eta tangkal. 17 Maranehna bakal bareng jeung eta, arindit ka dunya nu maraot, geusan ngareujeungan anu ragragna geus ti hareula. Ari sakur anu harirup dina iuh-iuhna engke bakal paburencay di antara bangsa-bangsa. 108
109 Yehezkiel 31.18- 32.6 18 Eta tangkal teh raja Mesir katut rahayatna. Cacakan tatangkalan di Eden ge, anu luhurna jeung mulyana kawas kitu mah euweuh. Sanajan kitu, eta oge bakal ngagulusur ka dunya anu arajal cara tatangkalan di Eden, bakal ngabaturan anu jarahat jeung anu pararaeh dina perang tea. Kitu timbalan Kami," lahiran PANGERAN Nu Maha Agung. 32 1 Dina tanggal hiji bulan dua belas, sanggeus dua belas taun hirup di nagri buangan, kaula ditimbalan ku PANGERAN. 2 Timbalana-Na, "Eh anak manusa, raja Mesir ingetan sing keras. Omongkeun ieu timbalan Kami: Talajak maneh lir singa di antara bangsa-bangsa, padahal maneh leuwih nyemu buhaya anu keur kecebar-kecebur di walungan. Cai walungan mani medok ku leutak, da diaduk-aduk ku suku maneh. 3 Saupama bangsa-bangsa enggeus kumpul, maneh ku Kami arek ditewak make jaring, sina digusur ka darat ku maranehna. 4 Ku Kami arek dibeubeutkeun kana taneuh, tuluy Kami arek ngondang manuk-manuk jeung sasatoan nu aya di dinya, sina ngakanan daging maneh. 5 Daging maneh anu geus buruk rek disebar sina nutupan gunung-gunung jeung lebak-lebak. 6 Getih maneh arek dikucurkeun sina ngabayabah ka gunung-gunung sarta minuhan susukan-susukan.
Yehezkiel 32.7-14 7 Sajeroning ngabinasa maneh, langit ku Kami arek dirungkupan, bentang-bentang sina ngariles. Panonpoe sina nyumput tukangeun mega, bulan sina ulah cahayaan. 8 Sakur anu nyaangan langit ku Kami arek dipareuman, dunya tempat maneh dicelubkeun kana poek mongkleng. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 9 Loba bangsa-bangsa bakal sarusah hate, waktu Kami nyebarkeun beja karusakan maneh ka nagri-nagri anu ku maneh can kadenge ayana. 10 Loba bangsa-bangsa anu keketegan hate ku kajadian nu ku Kami dikeunakeun ka maneh. Waktu Kami ngayun-ngayun pedang, raja-raja tingdaregdeg palaureun. Dina poean maneh ngagubrag, maranehna kabeh bakal tinggeleper, sieun hirupna ge kitu." 11 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan ka raja Mesir, "Maneh bakal nyanghareupan pedang raja Babul. 12 Para prajurit bangsa-bangsa anu barengis bakal nyarabut pedang, maneh jeung rahayat kabeh bakal dipaehan. Kabeh rahayat kitu deui sagala rupa anu ku maneh dipiagul bakal dimusnakeun. 13 Ingon-ingon maneh di saban tempat cai ku Kami rek ditumpes. Moal aya deui jelema atawa sato anu bakal ngalelecek cai. 14 Cai ku Kami rek disina anteng jeung herang, walungan-walungan sina jongjon 110
Yehezkiel 32.15-21 ngalocorna. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 15 Sanggeus Mesir ku Kami dijadikeun tanah gurun anu sepi, sarta anu caricing di dinya ku Kami geus ditumpes, maranehna bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN. 16 Ieu peringetan keras bakal jadi hiji lagu nalangsa. Kaom awewe unggal bangsa bakal ngarawihkeun ieu lagu, nyeungceurikan Mesir jeung rahayatna. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung." 17 Dina tanggal lima belas bulan kahiji, taun kadua belas hirup di nagri buangan, kaula ditimbalan ku PANGERAN. 18 Timbalana-Na, "Eh anak manusa, ceungceurikan rahayat Mesir anu sakitu lobana. Maranehna katut bangsa-bangsa lian anu karawasa, turun-turunkeun ka dunyana anu paraeh. 19 Bejakeun kieu ka maranehna: Pangrasa maneh, maneh teh leuwih geulis ti batur? Maneh kudu turun ka dunyana anu paraeh, ngajoprak di dinya jeung nu balangkawarah. 20 Urang Mesir bakal tumpur, marengan anu tariwas ku perang. Pedang nu baris numpes maranehanana geus sadia. 21 Para pahlawan nu panggagahna, kitu deui sakur anu geus marilu tarung mantuan Mesir, di dunya anu paraeh bakal marapagkeun urang Mesir daratang ka dinya. Marapagkeunana bari surak, Jelema-jelema 111
Yehezkiel 32.22-26 murka anu tariwas di medan perang ayeuna geus daratang, geus araya di dieu ngajalaloprak! 22 Asur di ditu, dikurilingan ku kuburan- kuburan para prajuritna. Kabeh geus tariwas waktu jurit. 23 Kuburanana ayana di dunya anu paraeh teh di bagian anu panghandapna. Para prajuritna kabeh geus rarubuh satengahing jurit. Kuburan-kuburanana ngariung kuburan manehna. Padahal keur harirupna mah maranehanana dipikagimir ku dunya anu harirup. 24 Elam di ditu, dikuriling ku kuburan- kuburan para prajuritna. Maranehanana kabeh tiwas di medan perang, seug tarurun ka dunya anu paraeh, teu disarunat. Waktu keur harirupna geus nyebarkeun pikagimireun, tapi ayeuna geus paraeh ngajaloprak taya pamorna. 25 Elam geus ngajepat di antara nu geus tariwas ku perang, dirariung ku kuburan- kuburan para prajuritna. Kabeh ge teu disarunat, paeh kabeh dina perang. Keur waktu harirupna nyebar rurusuh, tapi ayeuna mah geus paraeh tingjarepat taya hargana, cara anu sejen-sejen, anu tariwas ku perang. 26 Mesek jeung Tubal di ditu, dikurilingan kuburan-kuburan para prajuritna. Kabeh henteu disarunat, kabeh paraeh ku perang. 112
Yehezkiel 32.27-31 Baretona maranehna teh matak gimir nu harirup. 27 Dikaluburna henteu jeung tata utama kawas ngubur pahlawan-pahlawan jaman baheula, anu tarurunna ka dunya anu paraeh lengkep katut pakarang-pakarangna, pedang- pedangna diteundeun dina siraheunana masing-masing, tameng-tamengna di luhureun jasadna masing-masing. Pahlawan- pahlawan hebat baheulana mah, matak gimir anu harirup. 28 Ku sabab eta urang Mesir bakal kadempet ku nu henteu disarunat, anu tariwas ku perang tea. 29 Edom di ditu, katut rajana jeung kapala-kapalana. Keur harirupna maranehna teh prajurit-prajurit anu garagah, tapi ayeuna geus tingjarepat di dunya anu paraeh, maturan anu tariwas ku perang, anu henteu disarunat tea. 30 Pangeran-pangeran urang kaler di ditu, kitu deui urang Sidon. Kakawasaan maranehanana kungsi ngageumpeurkeun batur, tapi ayeuna geus tarurun ka dinya, taya hargana deui, geus rareureuh ngajaloprak jeung anu tariwas ku perang, teu disarunat. Geus taya hargana cara nu sejen-sejenna anu geus tarurun ka dunya anu paraeh. 31 Nenjo pamandangan anu geus tariwas ku perang, raja Mesir jeung tentarana bakal 113
114 Yehezkiel 32.32- 33.7 ngarasa kalipur," kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 32 "Ku kersa Kami eta raja Mesir ngageumpeurkeun nu harirup. Tapi manehna ge jeung tentarana bakal tiwas sarta bakal reureuh ngajoprak jeung anu henteu disarunat, anu tariwas ku perang tea." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 33 1 PANGERAN nimbalan ka kaula. 2 Timbalana-Na, "Eh anak manusa, bejaan bangsa maneh kumaha jadina saupama Kami ngadatangkeun perang ka hiji nagri. Rahayat eta nagara milih hiji jalma dijieun juru kemit. 3 Samangsa-mangsa eta juru kemit nenjo aya musuh ngadeukeutan, seug nyadakeun tangara ngabejaan babaturanana. 4 Saupama anu ngadenge eta tangara henteu malire nepi ka musuh tea datang jeung maehan dirina, paehna teh bonganna. 5 Salahna sorangan teu malire kana tangara, da lamun malire mah bisa jadi bakal salamet. 6 Tapi sabalikna lamun juru kemit tea nenjo musuh datang tapi henteu nabeuh tanda bahaya, nepi ka musuh teh datang maehan jelema-jelema anu dosa, Kami tangtu nyalahkeun ka eta juru kemit anu ngalantarankeun paehna eta jelema-jelema. 7 Eh anak manusa, ayeuna maneh ku Kami dijieun juru kemit bangsa Israil. Maneh kudu
Yehezkiel 33.8-12 nepikeun peringetan-peringetan ti Kami ka maranehanana. 8 Saupama Kami mere nyaho yen aya hiji jalma jahat anu kudu paeh, tapi maneh henteu ngelingan ka eta jelema sina ngarobah kalakuanana sangkan hirupna salamet, eta jelema baris tulus paehna, tetep dosana, tapi sual paehna nya maneh anu ku Kami dikudukeun tanggung jawab. 9 Saupama maneh geus mepelingan ka eta jelema tapi jelemana henteu euih-euih, eta jelema baris tulus paehna, tetep dosana, tapi hirup maneh mah salamet." 10 PANGERAN nimbalan ka kaula. "Eh anak manusa," timbalana-Na, "pindoan ku maneh omongan urang Israil anu nyebutkeun yen, Urang teh beurat ku dosa, beurat ku kasalahan-kasalahan. Cilaka urang teh. Pimanaeun hirup? 11 Bejakeun ka maranehna, demi Kami teh PANGERAN Nu Maha Agung, Allah anu jumeneng, hamo teh teuing bungah ningali aya jelema dosa paeh. Kami mending ningali jelema dosa teh eureun tina dosana sangkan hirup. Eh Israil, geura eureun migawe dosa. Nanaonan bet ngaharepkeun paeh? 12 Ayeuna eh anak manusa, bejakeun ka urang Israil, yen lamun aya jelema bener tuluy nyieun dosa, kalakuan hadena anu enggeus-enggeus teh moal matak nulungan. Jelema jahat lamun eureun tina kajahatanana 115
Yehezkiel 33.13-18 moal dihukum. Sabalikna jelema hade tapi tuluy ngalampahkeun dosa, hirupna teh moal katulungan. 13 Najan jelema hade ku Kami geus dijangjian baris dihirupan, tapi lamun manehna boga rasa yen kalakuan hadena teh geus cukup sakitu, sarta tuluy mimiti nyieun dosa, kalakuan hadena anu enggeus-enggeus sarupa ge ku Kami moal diinget-inget. Manehna bakal paeh ku karana dosa-dosana. 14 Najan upama Kami geus mere nyaho ka jelema jahat yen manehna kudu paeh, lamun manehna eureun mah tina kajahatanana sarta tuluy milampah anu hade, 15 upamana bae mulangkeun barang anu ku batur ditandonkeun ka manehna, atawa mulangkeun naon bae anu geus dipaling ku manehna, cindekna eureun tina kajahatanana sarta nurut kana hukum-hukum anu mawa kana hirup, tangtu manehna hirup, moal paeh. 16 Kajahatanana anu enggeus-enggeus tangtu ku Kami dihampura, tangtu baris hirup lantaran geus milampah anu bener jeung anu hade. 17 Tapi ceuk bangsa maneh peta Kami teh teu adil! Puguh cara-cara maranehanana anu teu adil. 18 Jelema bener ge ari geus nyieun kajahatan mah kudu paeh ku karana kajahatanana. 116
Yehezkiel 33.19-25 19 Sabalikna jelema jahat oge ari eureun jahatna sarta terus milampah anu hade jeung anu bener mah, kalakuanana teh jadi pitulung geusan hirupna. 20 Tapi ceuk maraneh mah, eh Israil, peta Kami kitu teh teu adil. Kami ngahukum maneh teh ku lantaran lampah maneh." 21 Dina tanggal lima, bulan kasapuluh, sanggeus dua belas taun hirup di nagri buangan, datang jelema anu lolos ti Yerusalem mawa beja ka kaula, carekna eta kota teh geus rugrug. 22 Samemeh manehna datang, dina peutingna kaula ngarasa yen kakawasaan PANGERAN datang. Ari isukna sanggeus eta jelema datang, PANGERAN maparinkeun deui kapercekaan nyarita ka kaula. 23 PANGERAN nimbalan ka kaula. 24 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "jelema-jelema anu ngareusian kota-kota ruruntuk di Israil teh nyararita kieu, Ibrahim anu ngan saurang dibere tanah mani sagemblengna. Urang sakieu lobaanana, jadi tanah teh urang nu boga. 25 Bejakeun ka maranehanana kieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung: Maraneh ngaharakan daging anu aya keneh getihna. Maraneh ngabarakti ka brahala-brahala. Jeung sok maraehan. Jadi naon dasarna ngaku eta tanah boga maraneh? 117
Yehezkiel 33.26-30 26 Maraneh ujub takabur ku pedang sorangan. Pepetaan maraneh matak ceuceub. Unggal jelema pada ngaranyed. Jadi naon dasarna ngaku eta tanah boga maraneh? 27 Bejakeun ka maranehna yen Kami, PANGERAN Nu Maha Agung mere nyaho, yen, demi Kami teh Allah anu jumeneng, eta jelema-jelema anu ngareusian kota-kota ruruntuk teh tangtu ditumpes. Anu nyarumput di gunung-gunung jeung di guha-guha sina paraeh ku kasakit. 28 Eta nagara rek dijadikeun tempat anu tiiseun, sarta kakawasaanana anu ku maranehanana kacida dipikaagulna, ku Kami rek dieureunkeun. Gunung-gunung di Israil baris disina rembet jeung rumpil, nepi ka moal aya saurang-urang acan anu bisa ngaliwat ka dinya. 29 Saupama eta jelema-jelema ku Kami enggeus dihukum ku karana dosa-dosana, jeung saupama eta nagara geus jadi tempat anu combrek, maranehanana bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN." 30 PANGERAN nimbalan, "Eh anak manusa, maneh keur pada ngaromongkeun ku bangsa sorangan ari maranehanana karumpul di tembok kota, atawa di lawang-lawang panto imahna. Carekna batur pada batur, Hayu ah urang ngadengekeun, aya pesen naon deui ti PANGERAN poe ieu. 118
Yehezkiel 33.31- 34.4 31 Jadi eta umat Kami teh bakal tinggarimbung arek ngadarengekeun naon-naon anu baris diucapkeun ku maneh, tapi hal anu ku maneh dititah dipilampah mah moal dijaralankeun. Ucap-ucap maneh dianggapna ku maranehna ngan sakadar guguritan. Maranehanana bakal angger sarakah harirupna teh. 32 Diaranggapna maneh teh teu kurang teu leuwih ti tukang ngamen, ngawihkeun lagu asmara atawa nabeuh kacapi. Ucap-ucap maneh saukur ditaranggap, ditarurut mah sakecap ge moal. 33 Tapi lamun sagala ucapan maneh tea geus kabuktian, tur geus pasti kabuktian, kakara bakal kararasaeun kumaha pentingna nabi keur maranehna." 34 1 PANGERAN nimbalan ka kaula. 2 Timbalana-Na, "Eh anak manusa, carekan para kawasa Israil. Maneh kudu ngaramal, sarta bejakeun ieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, ka maranehanana: Cilaka maraneh, eh para kawasa anu ngangon Israil! Maraneh ngan ngarurus diri sorangan bae, ari domba-domba angonan henteu diarurus. 3 Susuna diarinum, buluna dijarieun papakean, domba anu pangalusna dipareuncit dagingna diharakan, digetenan mah henteu. 4 Anu lalemahna tara dititenan, anu gareringna tara dialubaran, anu taratu 119
Yehezkiel 34.5-10 tara dibeberan, anu ngalantrah tara diteang digiring balik, anu sararasab tara ditareangan. Kalakuan maraneh ka eta domba-domba kacida tarelengesna. 5 Ku lantaran euweuh nu ngurus, domba teh jadi bacacar ka mana-mana, geus bae ditekukan diharakan ku sato-sato galak. 6 Domba Kami jadi abur-aburan ka pasir- pasir, ka luhur-luhur gunung. Paburencay ka sajagat, euweuh nu neangan, euweuh anu niat-niat acan neangan. 7 Eh tukang-tukang ngangon, dengekeun ieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 8 Demi Kami teh Allah anu jumeneng, maraneh leuwih hade narurut ka Kami. Domba Kami nepi ka ditekukan diharakan ku sato-sato galak lantaran euweuh nu ngangon. Anu ngarangonna euweuh anu pangangguran neangan eta domba-domba. Lain ngarurus domba, ngan ngarurus dirina bae. 9 Ku sabab kitu eh tukang-tukang ngangon, darengekeun. 10 Kami, PANGERAN Nu Maha Agung nerangkeun, yen Kami ngamusuh ka maraneh. Domba-domba teh rek dicokot ti maraneh, moal dibikeun diangon deui ku maraneh. Kalakuan maraneh ngarurus diri sorangan bae ku Kami moal diantep. Domba Kami rek dicokot, dicabut ti maraneh, dagingna moal dibikeun diharakan ku maraneh." 120
Yehezkiel 34.11-16 11 "Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, mere nyaho ka maraneh. Domba Kami rek diteangan ku sorangan, rek diurus ku sorangan, 12 sakumaha tukang ngangon anu geten ka dombana anu tas paburencay kakara beunang ngumpulkeun deui. Ti saban tempat bacacarna lantaran poe harita keur angkeub tur pinuh ku picilakaeun, engke ku Kami baris dibawa balik. 13 Rek dibawa kaluar ti nagri-nagri asing, sina kumpul ngahiji tuluy dibawa balik ka nagrina sorangan. Rek dipingpin ku Kami, dibalikkeun deui ka gunung-gunung jeung walungan-walungan di Israil, sina nyaratuan di sampalan-sampalan anu pikaresepeun. 14 Nyaratuanana sina aranteng tumaninah, di tegal jukut di gunung, di lebak, kitu deui di sampalan-sampalan sapadataran tanah Israil anu harejo ngemploh. 15 Domba Kami rek diangon ku sorangan, dipangneangankeun tempat keur reureuhna. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 16 Anu leungit ku Kami rek diteangan, anu nyasab rek dibawa deui balik, anu raheut rek dibeberan, anu gering rek diubaran, tapi anu marontok jeung baredas mah rek dipeuncitan, sabab Kami teh tukang ngangon anu kudu migawe sakumaha mistina. 121
Yehezkiel 34.17-24 17 Ayeuna eh angonan Kami, ieu Kami, PANGERAN Nu Maha Agung mere nyaho, maraneh baris dipariksa taliti ku Kami hiji-hiji, anu balageur rek dipisahkeun ti nu jarahat, domba dipisahkeun ti embe. 18 Di maraneh aya anu ngarasa teu cukup ku nyatu jukut anu pangalusna bae, malah ngidek-ngidek jukut anu ku maraneh henteu dihakan. Maraneh nginum cai anu herang, tapi cai anu teu diinum ku maraneh dilelecek. 19 Domba Kami anu sejen-sejenna nepi ka kudu nyatu jukut urut maraneh ngaluluh, nginum cai urut maraneh ngalelecek. 20 Ku hal eta Kami, PANGERAN Nu Maha Agung mere nyaho, Kami rek ngayakeun pamariksaan, mana domba anu bedas, mana domba anu hengker. 21 Batur keur gering ku maraneh disuntrungkeun, disurudug sina kaluar tina rombongan. 22 Tapi ku Kami rek ditulungan, moal diantep dikaniaya ku maraneh. Domba Kami baris ditaliti hiji-hiji, nu balageurna baris dipisahkeun ti nu jarahat. 23 Ku Kami baris dibere raja anu saperti Daud abdi Kami tea, anu baris ngangon jeung rumawat ka maranehanana. 24 Kami, PANGERAN, nu baris jadi Allahna, ari raja anu saperti abdi Kami Daud bakal jadi rajana. Kitu timbalan Kami. 122
Yehezkiel 34.25-30 25 Kami rek nyieun perjangjian ka maranehanana, perjangjian anu mere kapastian yen hirup maranehanana tangtu tengtrem ayem. Sasatoan anu ngabahayakeun baris dieuweuhkeun ti ieu nagri, sangkan domba Kami aman hirupna, boh nu di tegal-tegal boh nu di jero leuweung. 26 Ku Kami baris diberkahan jeung sina maratuh di sakurilingeun gunung Kami anu suci. Tangtu di dinya bakal diberkahan, dibere hujan lamun maranehanana perlu ku hujan. 27 Tatangkalan bakal baruahan, tegalan- tegalan bakal mere paneneun, sarta kabeh bakal santosa hirupna di tanah sorangan. Saupama umat Kami geus dibukaan rante borogodna sarta ku Kami geus dibebaskeun ti jelema-jelema anu ngagenggemna, maranehna bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN. 28 Bangsa-bangsa nu nyarembah ka brahala moal deui-deui ngaranjah ka maranehanana, sato-sato galak moal deui-deui nekuk jeung ngahakan ka maranehna. Hirup maranehna bakal aman santosa, sama sakali moal aya anu pikasieuneun. 29 Ku Kami rek dibere lahan-lahan anu subur, di eta tanah moal aya deui anu kalaparan, jeung moal diparoyok deui ku bangsa-bangsa lian. 30 Kabeh jalma bakal nyaho yen Israil diraksa ku Kami, kabeh bakal nyarahoeun 123
124 Yehezkiel 34.31- 35.8 yen Israil teh umat Kami. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 31 Eh domba Kami, anu diparaban ku Kami, maraneh teh umat Kami, Kami teh Allah maraneh," dawuhan PANGERAN Nu Maha Agung. 35 1 PANGERAN nimbalan ka kaula. 2 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "carekan nagri Edom. 3 Bejakeun ka rahayatna ieu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. Kieu: Kami ngamusuh ka maneh, he pagunungan Edom! Maneh rek dijadikeun tempat anu suwung. 4 Kota-kota maneh rek dijadikeun ruruntuk, tanah maneh bakal suwung. Engke maneh nyaho yen Kami teh PANGERAN. 5 Maneh geus jadi satru kabuyutan Israil. Waktu Israil keur nandang cilaka, waktu keur meunang hukuman lantaran dosa-dosana, rahayatna ku maneh dipareuncitan. 6 Ku sabab kitu, demi Kami teh PANGERAN Nu Maha Agung, nya Allah anu jumeneng, maneh pinasti ajal hamo bisa luput. Dosa maneh ngumbar rajapati, maneh bakal diudag ku rajapati. 7 Kota pagunungan Edom ku Kami rek disuwungkeun, sakur anu ngaliwat ka dinya rek dipaehan. 8 Pagununganana sina pinuh ku bangke, pasir-pasir jeung lebak-lebakna sina pinuh ku mayit anu paraeh di pangperangan.
Yehezkiel 35.9-36.1 9 Maneh rek disuwungkeun salalawasna, kota-kota maneh hamo aya nu nyicingan deui. Geus kitu kakara maneh nyaho yen Kami teh PANGERAN. 10 Carek maneh bangsa Yuda jeung Israil teh duanana anu maneh, rek dipimilik ku maneh katut jeung tanahna, teu malire ka Kami, PANGERAN, nu jadi Allah maranehna. 11 Demi Kami teh PANGERAN, Allah anu jumeneng, eta kaangkaraan, rasa sirik jeung kageuleuh maneh ka umat Kami, ku Kami tangtu dibales. Umat Kami sina nyarahoeun yen peta maneh kitu ka maranehanana ku Kami dibales. 12 Geus kitu maneh bakal nyaho yen Kami, PANGERAN, ngadangu basa maneh ngahihina yen pagunungan Israil geus mencil, ku maneh rek diteureuy buleud. 13 Kami ngadangu basa maneh ngomongkeun Kami bari adigung takabur." 14 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Maneh rek diburak-barik sama sakali. Bangsa-bangsa sina aratoheun pedah maneh rugrug, 15 cara maneh oge atoh dumeh Israil milik kagungan Kami ruksak. Pagunungan Seir, nya satanah Edom pasti baris diruksak. Geus kitu jelema-jelema bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN." 36 1 PANGERAN nimbalan, "Eh anak manusa, caritakeun ka gunung- 125
Yehezkiel 36.2-6 gunung di Israil, jeung sina didarengekeun ieu pesen ti Kami, 2 PANGERAN Nu Maha Agung pikeun maranehna. Musuh-musuh Israil ngaromong bangun puas, carekna, Eta gunung-gunung purbakala teh geus kapimilik ku urang! 3 Ku sabab kitu maneh kudu ngaramal, sarta umumkeun ieu anu rek didawuhkeun ku Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. Waktu bangsa-bangsa tatangga nempuh jeung ngarampog gunung-gunung di Israil, unggal jalma moyok ka Israil. 4 Ku sabab kitu ayeuna dengekeun anu rek diucapkeun ku Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, ka maraneh, gunung-gunung jeung pasir-pasir, anak-anak walungan jeung lebak-lebak, tempat-tempat anu geus runtuh jeung suwung, kota-kota anu geus ditaringgalkeun ku pangeusina sarta dirampog jeung dihina ku bangsa-bangsa sakurilingna. 5 Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, ngarasa ambek jeung ngancam ka eta bangsa-bangsa sakurilingna, pangpangna ka Edom. Bari atoh jeung nganggap enteng maranehanana ngarebut tanah Kami, jeung ngarampas sampalan-sampalanana. 6 Maneh kudu ngaramalkeun tanah Israil. Bejakeun ka gunung-gunung, ka pasir-pasir, ka anak-anak walungan jeung ka lebak-lebak, ieu ucap Kami anu rek diucapkeun reujeung 126
127 Yehezkiel 36.7-13 amarah ka bangsa-bangsa anu ngahina jeung ngasorkeun ka maranehanana. 7 Kami, PANGERAN Nu Maha Agung sumpah, eta bangsa-bangsa sakurilingeunana teh ku Kami rek dihinakeun. 8 Sabalikna di gunung-gunung tanah Israil mah tatangkalan bakal daraunan deui sarta baruahan, pikeun maneh umat Kami, eh Israil. Maneh bakal tereh mulang deui. 9 Kami baris ngaping, tur mere kapastian yen tanah maneh bakal diwuluku deui, disebaran deui binih. 10 Jalma-jalma pangeusi maneh rek disina loba. Maneh bakal nyicingan deui kota-kota, anu raruksak bakal diadeg-adegkeun deui. 11 Jalma katut ingon-ingonna rek dijembarkeun, sina leuwih loba batan ti heula sarta sina laloba anak. Sina sarenang hirupna di dinya cara baheula, jeung sina leuwih makmur ti batan nu enggeus-enggeus. Geus kitu maranehanana bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN. 12 Eh Israil umat Kami, maraneh rek dibawa balik, rek dipulangkeun ku Kami ka tanah sorangan. Eta tanah pikeun maraneh, anak-anak maraneh moal disina paraeh kalaparan deui. 13 Kieu dawuhan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung: Bener eta tanah teh ku warga-wargana disarebut tukang ngakan
Yehezkiel 36.14-20 jelema, tukang ngarampogan anak-anak wargana. 14 Tapi ti semet ayeuna moal deui jadi tukang ngakan jelema, moal deui ngarampogan anak-anak maraneh. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 15 Eta tanah moal deui ngadenge pamoyok bangsa-bangsa, moal deui pada ngahina. Moal deui ngarampogan anak warga-wargana, kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung." 16 PANGERAN nimbalan ka kaula. 17 "Eh anak manusa," timbalana-Na, "keur basa urang Israil maratuh di tanahna keneh geus ngarurujit eta tanah ku cara-cara hirup jeung kalakuanana. Adat kalakuanana kitu ku Kami dianggap sarua kotorna jeung awewe anu keur haid. 18 Tanah teh jadi rujit ku kabiasaan maranehanana maehan jeung ku brahala- brahalana. Anu matak maranehanana ku Kami disina ngasaan amarah Kami. 19 Dihukum ku tina cara-cara hirup jeung kalakuanana, seug dipabalencarkeun ka nagara-nagara asing. 20 Tapi ka mana bae daratangna ngan matak goreng bae kana jenengan Kami anu suci, lantaran ceuk anu lian, Ieu jelema-jelema teh ongkoh umat Allah, tapi nepi ka naringgalkeun tanah pamere Allahna sorangan. 128
129 Yehezkiel 36.21-27 21 Kami prihatin lantaran jenengan Kami anu suci, dinistakeun ku urang Israil ka mana bae maranehna daratang. 22 Ku sabab eta bejakeun ka urang Israil ieu pesen Kami, PANGERAN Nu Maha Agung: Kami rek midamel kitu teh lain ku sabab karunya-karunya teuing ka maraneh, eh bangsa Israil, tapi ku sabab jenengan Kami anu suci dinistakeun ku maraneh di unggal nagri anu ku maraneh didatangan. 23 Engke, lamun Kami geus nembongkeun kasucian jenengan Kami anu agung ka bangsa-bangsa jenengan anu ku maraneh geus dinistakeun di tengah jalma lian eta bangsa-bangsa teh kakara bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. Maraneh ku Kami rek dipake nembongkeun ka bangsa-bangsa, yen Kami teh suci. 24 Maraneh rek dicokot ti unggal bangsa jeung ti saban nagri, rek dibawa mulang ka tanah sorangan. 25 Rek dibanjuran ku Kami ku cai anu herang, sangkan beresih tina brahala-brahala jeung tina sagala rupa rereged anu narapel. 26 Hirup maraneh baris dianyarkeun, pikiran oge rek dianyarkeun. Adat maraneh anu wangkelang, anu teuas kawas batu, baris diganti ku adat anu nurut. 27 Batin maraneh baris dieusian Roh Kami, sarta ku karana eta maraneh jadi narurut
Yehezkiel 36.28-33 kana hukum-hukum Kami, ngalampahkeun sagala parentah Kami. 28 Geus kitu maraneh baris maratuh di tanah anu ku Kami geus dipaparinkeun ka karuhun maraneh. Maraneh baris jadi umat Kami, sarta Kami baris jadi Allah maraneh. 29 Maraneh rek dijaga tina sagala hal anu matak najis kana diri. Ku parentah Kami, pelak gandum baris mucekil hasilna, nepi ka moal nyorang deui kalaparan. 30 Tangkal bubuahan bakal laleubeut buahna, kitu deui hasil lahan, nepi ka maraneh moal dihina deui ku bangsa-bangsa lantaran kalaparan. 31 Maraneh bakal kaseuit-seuit ku kajahatan jeung kadorakaan sorangan, nepi ka lamun aringet kana eta dosa jeung kadorakaan, maraneh jadi cua ka diri sorangan. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 32 Eh Israil, Kami hayang sangkan maneh nyaho, yen Kami migawe eta kabeh teh lain ku karana maneh. Anu dipalar ku Kami sangkan maneh ngarasa era jeung hina ku kalakuan. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung." 33 Dawuhan PANGERAN Nu Maha Agung, "Lamun maraneh ku Kami geus diberesihkeun tina sagala dosa, rek dipatuhkeun deui di kota-kota, aromean eta anu geus raruksak teh. 130
Yehezkiel 36.34- 37.1 34 Sakur anu bareto sok laliwat ka lahan- lahan maraneh, nyarahona eta teh kacida balana mani kawas leuweung; pek arolah deui eusian ku pepelakan. 35 Bakal tembong ka sarerea eta tanah anu tadina jiga leuweung teh engke mah mani jiga Taman Pirdus. Kota-kotana anu tadina burak-barik urut ngaranjah batur nepi ka jadi ruruntuhan, engke mah dicaricingan deui turug-turug jadi kacida gegekna. 36 Bangsa-bangsa anu darareukeut, anu araya keneh, bakal nyarahoeun yen eta kota-kota anu geus rarubuh teh geus diadegkeun deui ku Kami, PANGERAN, sarta lahan-lahan anu geus gararing jadi euyeuh deui ku pepelakan. Kitu jangji Kami, PANGERAN, tangtu dijalankeun." 37 Dawuhan PANGERAN Nu Maha Agung, "Kami baris ngersakeun urang Israil sina marenta deui pitulung ka Kami, sarta bilangan maranehna sina tambah-tambah ngalobaan kawas domba. 38 Kota-kota anu ayeuna masih keneh pasolengkrah, bakal gegek deui ku pangeusi, kawas Yerusalem bareto loba dombana kurbankeuneun dina pesta. Geus kitu maranehna bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN." 37 1 Kaula ngarasa aya dina kakawasaan PANGERAN, sarta ku Roh Mantenna 131
Yehezkiel 37.2-9 kaula dibawa, terus diturunkeun di hiji lebak anu pinuh ku tulang-taleng. 2 Ti dinya dibawa ngurilingan eta lebak. Tulang-taleng teh kacida reana jeung geus gararing. 3 Mantenna ngalahir, "Eh anak manusa, kumaha eta tulang-taleng teh bisa harirup deui?" Kaula ngawangsul, "Nun PANGERAN Nu Maha Agung, Gusti nu langkung uninga!" 4 Dawuhana-Na, "Ucapkeun ieu ramalan ka eta tulang-taleng. Bejakeun ka eta tulang-taleng nu gararing, barandungan kituh ieu ucapan PANGERAN. 5 Bejakeun yen Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, ngandika kieu ka maranehna: Maraneh rek diasupan napas, dihirup- hirupkeun deui. 6 Rek dilengkepan ku urat sarap jeung otot sarta ditutup ku kulit, tuluy diasupan napas sangkan harirup deui. Geus kitu maraneh bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN." 7 Seug kaula ngucapkeun ramalan sakumaha anu dipiwarang. Sabot kaula ngomong keneh, kadenge tulang-taleng teh disarada trak-trek-trok, tuluy mimiti nyararambung. 8 Sabot diawaskeun, tulang-taleng anu geus nyararambung teh geus katutup ku urat sarap, ku otot-otot jeung ku kulit, ngan can aya ambekanana. 9 Allah ngadawuh ka kaula, "Eh anak manusa, ramalkeun ieu ka angin. Bejakeun 132
Yehezkiel 37.10-15 ka angin yen dipiwarang ku PANGERAN Nu Maha Agung kudu daratang ti saban juru, geusan mere napas ka ieu jasad-jasad nu paraeh sina harirup deui." 10 Seug kaula ngaramal numutkeun timbalana-Na. Sup napas arasup kana eta jasad-jasad, sarta jasad-jasad teh harirup tuluy narangtung. Ari lobana cukup keur ngawangun hiji angkatan perang. 11 Allah ngadawuh ka kaula, "Eh anak manusa, urang Israil teh sakumaha eta tulang-taleng. Carekna, maranehna teh geus gararing, geus pegat hamo bisa menyat. 12 Ku sabab kitu ramalkeun kieu ka eta umat Kami Israil, bejakeun yen Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, baris muka kuburan maranehanana. Maranehanana ku Kami arek dikaluarkeun tina kuburan, rek dipulangkeun ka tanah Israil. 13 Saupama tempat-tempat umat Kami dikubur tea ku Kami geus dibuka, sarta maranehanana dikaluarkeun ti dinya, bakal nyarahoeun yen Kami teh PANGERAN. 14 Maranehna rek diasupan napas Kami sina harirup deui, sina nyaricingan tanahna sorangan. Geus kitu bakal nyarahoeun yen Kami teh PANGERAN. Kitu ikrar Kami, ku Kami tangtu dijalankeun. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 15 PANGERAN ngadawuh deui ka kaula. 133
134 Yehezkiel 37.16-23 16 "Eh anak manusa," dawuhana-Na, "maneh kudu nyokot hiji iteuk kai, ukir ku tulisan anu unina: Karajaan Yuda. Geus kitu nyokot hiji deui, ukir ku tulisan nu unina Karajaan Israil. 17 Geus kitu eta dua iteuk teh tungtung pada tungtung keupeul sina siga ngan hiji. 18 Di mana bangsa maneh menta katerangan pihartieunana, 19 caritakeun yen Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, bakal nyokot eta iteuk anu ngalambangkeun Israil, rek dihijikeun jeung iteuk anu ngalambangkeun Yuda. Tina eta dua iteuk, Kami rek nyieun hiji iteuk anu baris digenggem ku Kami. 20 Cekel ku leungeun maneh eta dua iteuk teh, jeung sina katarenjoeun ku jalma-jalma. 21 Tuluy caritakeun yen Kami, PANGERAN Nu Maha Agung baris nyandak sakumna umat Kami ti antara bangsa-bangsa, rek dikumpulkeun sina ngahiji, tuluy dibawa mulang ka tanahna sorangan. 22 Di eta tanah, di pagunungan Israil, maranehanana ku Kami rek dijadikeun sabangsa, diparentah ku raja saurang, moal dijadikeun deui dua bangsa atawa dipecah jadi dua karajaan. 23 Moal nganistakeun dirina deui ku brahala- brahala anu pikacuaeun, moal ngarurujit deui hirupna ku dosa. Ku Kami baris dibebaskeun tina sagala hal anu matak jadi dosa atawa
Yehezkiel 37.24- 38.3 matak ngahianat ka Kami. Rek disucikeun, baris jadi umat Kami sarta Kami jadi Allahna. 24 Ari pirajaeunana nya raja anu cara abdi Kami Daud. Maranehanana bakal jadi sahiji di bawah hiji kapala tur garumati kana hukum-hukum Kami. 25 Baris marukim di tanah anu ku Kami geus dipaparinkeun ka Yakub, tanah urut karuhunna. Baris maratuh di dinya salalawasna, kitu deui anak incuna turun- tumurun, diparentah ku hiji raja anu cara abdi Kami Daud. 26 Jeung maranehna Kami rek ngayakeun perjangjian anu mere kapastian hal kaamanan hirupna sapapanjangna. Ku Kami rek diberkahan, jumlahna sina tambah loba, sarta Bait Allah baris diperenahkeun di dinya, sina ngadeg salalawasna. 27 Kami bakal aya di dinya nyarengan maranehanana, Kami bakal jadi Allahna, maranehna bakal jadi umat Kami. 28 Lamun Bait Allah geus merenah di maranehna pikeun salalawasna, bangsa- bangsa bakal nyaraho yen Kami, PANGERAN, geus ngangkat Israil jadi umat Kami." 38 1 PANGERAN nimbalan ka kaula. 2 Timbalana-Na, "Eh anak manusa, carekan Gog, kawasa utama bangsa Mesek jeung Tubal di tanah Magog. 3 Bejakeun Kami teh musuhna. 135
Yehezkiel 38.4-10 4 Ku Kami rek disina malik, rek dikait caheumna tuluy disered katut pasukanana. Bala tentarana, kuda-kudana jeung anu tarumpakna anu pakeanana saragem, jumlahna kacida lobana, sarta unggal prajuritna marawa tameng, pakarangna pedang. 5 Manehna direujeungan ku urang Persia, urang Sudan jeung urang Libia, kabeh marake tameng jeung marake topi waja. 6 Jalma-jalma anu tuman jurit ti Gomer jeung Bet-Togarma ti kaler, kitu deui ti bangsa-bangsa lianna oge milu ngabaturan. 7 Bejakeun, geura sadia marentah pasukanana. 8 Sanggeus pirang-pirang taun, engke manehna ku Kami diparentahkeun ngarurug hiji nagara, anu rahayatna geus dihijikeun deui ku Kami, geus dipulangkeun deui ti sagala bangsa, tur hirup tengtrem henteu sieuneun aya anu merangan. Manehna sina nempuh gunung-gunung di Israil anu suwung sakitu lilana, tapi ayeuna geus dicaricingan deui ku rahayatna kalawan aman. 9 Manehna jeung baladna dibarengan ku bangsa-bangsa kacida lobana, bakal datang lir angin ribut, nutupan eta tanah lir mega mendung." 10 Kieu anu bakal didawuhkeun ka Gog ku PANGERAN Nu Maha Agung, "Dina mangsa eta maneh bakal kadatangan niat jahat. 136
Yehezkiel 38.11-16 11 Seug nangtukeun arek ngarurug ka eta nagri anu euweuh kakuatanana, anu rahayatna keur ngarasa tengtrem jeung aman di kota-kota anu bolostrong, euweuh kuta, euweuh hahalang naon-naon. 12 Maneh bakal boga karep arek ngaranjah jeung ngarayah ka rahayat di dinya, di kota-kota anu tadina burak-barik tea. Eta jelema-jelema teh kakara beunang ngahijikeun deui, anyar mulang ti sagala bangsa, tapi enggeus menyat deui, geus baroga ingon-ingon, baroga harta banda, jongjon nyaricingan eta tanah puseur bumi. 13 Urang Syeba, urang Dedan jeung para sudagar kota-kota di Sepanyol bakal naranya kieu ka maneh, Anjeun natakeun balad teh rek dipake ngarurug, rek dipake ngaranjah jeung ngarayah? Hayang perak jeung emas, ingon-ingon jeung harta banda, sangkan ari balik mawa barang-barang rampasan?" 14 Ti dinya kaula ku PANGERAN Nu Maha Agung dipiwarang nepikeun timbalana-Na ka Gog, kieu, "Sabot umat Kami Israil jarongjon tur aman, maneh sasadiaan terus budal 15 ti tempat maneh anu jauh di kaler, ngerid wadyabalad gede tur kuat, perjurit-perjuritna rupa-rupa bangsa, kabeh tarumpak kuda. 16 Maneh arek ngarurug ka umat Kami Israil, datang lir angin ribut anu ngagelebug nyorang ka eta tanah. Mangsa eta maneh ku Kami diinditkeun sangkan ngarurug ka 137
138 Yehezkiel 38.17-22 tanah Kami, sabab maneh ku Kami rek dipake nembongkeun ka bangsa-bangsa, saha Kami teh. Rek dipake nembongkeun kasucian Kami. 17 Sabab nya maneh anu ku Kami bareto disebut-sebut waktu Kami nitah ngumumkeun ka abdi-abdi Kami, nya eta nabi-nabi di Israil, yen di mana geus cunduk waktuna, Kami rek ngadatangkeun hiji jelema anu bakal ngarurug ka Israil." Kitu anu ditimbalkeun ku PANGERAN Nu Maha Agung. 18 PANGERAN Nu Maha Agung ngadawuh, "Dina waktu Gog ngarurug Israil, Kami rek ngabudalkeun amarah. 19 Ieu Kami ngabejaan, yen dina waktu eta di tanah Israil bakal aya lini kacida gedena. 20 Lauk-lauk, manuk-manuk, sasatoan gede leutik jeung manusa sakuliah bumi, kabeh bakal ngadegdeg sieun ku Kami. Gunung-gunung tangtu urug, cadas-cadas balalencar, kuta-kuta bakal rebah. 21 Gog rek dikeunaan sagala rupa balahi, sangkan geumpeur. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. Balad-baladna bakal silih kadek pada batur. 22 Gog arek dihukum ku Kami ku kasakit jeung sina mandi getih. Manehna jeung baladna, kitu deui rupa-rupa bangsa anu ngabantuan bakal ditinggang ku hujan guntur jeung hujan buah campur seuneu jeung walirang.
Yehezkiel 38.23- 39.7 23 Kitu peta Kami pikeun nembongkeun ka sakabeh bangsa, yen Kami teh agung jeung suci. Maranehna bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN." 39 1 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Eh anak manusa, carekan Gog kapala utama bangsa Mesek jeung Tubal teh, jeung bejakeun Kami teh musuhna. 2 Ku Kami manehna rek ditungtun, dibawa kaluar ti tempatna anu jauh di kaler, nepi ka datang ka pagunungan Israil. 3 Geus kitu gondewa dina leungeun kencana ku Kami bakal ditepak nepi ka lesot, jamparing-jamparing dina leungeun katuhuna marurag. 4 Gog jeung balad-baladna sarta jeung anu ngabarantuna bakal tinggolepak paraeh di pagunungan Israil, bangke-bangkena diparacokan ku manuk, diharakan ku sato-sato galak. 5 Kabeh paraeh tingjaloprak di tegalan. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 6 Geus kitu tanah Magog jeung tanah-tanah sapanjang basisir-basisir anu pribumina keur garenah-genah, ku Kami arek dihuru, sina nyarahoeun kabeh yen Kami teh PANGERAN. 7 Kami arek ngayakinkeun ka umat Kami Israil yen jenengan Kami teh suci, moal ngantep jenengan Kami direndahkeun deui. Geus kitu bangsa-bangsa bakal nyaraho yen 139
Yehezkiel 39.8-13 Kami, PANGERAN, Allah anu suci, Allahna Israil." 8 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Eta mangsa anu bieu disebut ku Kami pasti datang. 9 Rahayat anu caricing di kota-kota Israil bakal kalaluar ngumpulkeun pakarang- pakarang urut perang keur pisuluheun. Tameng-tameng, gondewa-gondewa, tumbak-tumbak jeung gada-gada, mahi keur ngahurungkeun seuneu tujuh tauneun. 10 Jadi maranehna teu kudu nyiar suluh ka tegal atawa nuar kai ka leuweung, sabab geus baroga pisuluheun tina pakarang-pakarang urut perang tea. Musuh anu ngaranjah jeung ngarayah malik jadi diranjah jeung dirayah ku maranehanana." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 11 PANGERAN nimbalan, "Upama hal eta geus bukti, Kami rek nyadiakeun tanah keur kuburan Gog di Israil, di Lebak Pameuntasan, wetaneun Laut Mati. Gog jeung balad-baladna baris diruang di dinya, sarta eta lebak bakal disarebut Lebak balad-balad Gog. 12 Urang Israil ngubur-nguburkeun bangkena nepi ka tujuh bulan lilana, kakara eta daerah teh beresih deui. 13 Sakur urang dinya kabeh marilu nguburkeun, sarta maranehna dina poean Kami ngagungkeun kamulyaan Kami bakal 140
Yehezkiel 39.14-19 mareunang pahla. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 14 Sanggeus anu tujuh bulan tea liwat, aya jelema-jelema anu baris dibakukeun kudu ngaronda eta tanah, bisi aya keneh bangke anu can kakubur kudu tuluy dikubur supaya eta tanah beresih. 15 Saupama aya jelema anu nanjak atawa mudun ti kota manggih rorongkong jelema, rorongkongna kudu dicirian di gigireunana, sina dikuburkeun di Lebak balad-balad Gog ku tukang ngarali kuburan. 16 (Deukeut eta tempat engkena bakal aya hiji kota anu ngaranna sarua jeung eta.) Ku cara kitu eta tanah bakal beresih deui." 17 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan ka kaula, "Eh anak manusa, calukan ka dieu sakabeh manuk jeung sasatoan ti mana-mana, sina ngaharakan kurban anu rek disuguhkeun ku Kami. Sina pesta gede di pagunungan Israil, ngaharakan daging jeung ngarinum getih. 18 Sina ngaharakan bangke-bangke serdadu, ngarinum getih para gegeden jagat, daging jeung getih jelema anu bakal pararaeh dijagal kawas domba jalu, atawa anak domba atawa embe atawa sapi anu lalintuh. 19 Saupama eta jelema-jelema geus diparaehan ku Kami saperti sato kurban, kabeh manuk jeung sasatoan bakal 141
Yehezkiel 39.20-26 ngaharakan gemuk saseubeuhna, jeung ngarinum getih nepi ka marabok. 20 Kabeh bakal ngariung dina meja Kami, ngaharakan daging kuda jeung daging nu tarumpakna, daging serdadu-serdadu jeung daging jelema-jelema tukang jurit. Kitu timbalan Kami, PANGERAN." 21 PANGERAN nimbalan, "Bangsa-bangsa teh rek disina narenjo kamulyaan Kami, sina narenjo Kami ngagunakeun kakawasaan ngabuktikeun eta putusan-putusan Kami. 22 Ti semet eta urang Israil bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN Allahna. 23 Bangsa-bangsa rek disina nyarahoeun yen nu matak urang Israil nepi ka dibuang teh ku lantaran dosa-dosana, ngalawan ka Kami. Ku Kami tuluy diantep sina eleh ku musuhna, sina diparaehan di pangperangan. 24 Sanggeus ku Kami diganjar satimpal jeung kalakuanana anu kotor jeung jahat, tuluy ku Kami diantep." 25 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Tapi ayeuna eta urang Israil turunan Yakub teh ku Kami arek dipikawelas, sina nararanjung deui. Kami rek ngajaga kasucian jenengan Kami. 26 Lamun maranehanana geus ngarancik deui di tanahna sorangan kalawan ngahenang- ngahening tur taya anu baris ngancam, tangtu bakal lipur tina cacad-cacadna anu hina dumeh geus ngahianat ka Kami tea. 142
Yehezkiel 39.27- 40.4 27 Sangkan Kami bisa nembongkeun ka bangsa-bangsa yen Kami teh suci, eta umat Kami rek dipulangkeun ti saban-saban nagri tempat musuh-musuhna. 28 Geus kitu umat Kami bakal nyaraho yen Kami teh PANGERAN Allahna. Bakal nyaraho kana hal eta, dumeh anu tadina ku Kami dipiceun ka pangbuangan, ayeuna ku Kami dihijikeun deui, dipulangkeun ka tanahna sorangan, tur taya anu tinggaleun saurang-urang acan. 29 Umat Kami Israil baris dieusi ku Roh Kami, moal alundur deui ti Kami. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung." 40 1 Poe eta tanggal sapuluh, awal taun anu kadua puluh lima ti semet kaula sarerea dibuang, nincak taun kaopat welas ti semet Yerusalem ditaklukkeun, kaula ngarasa aya dina kakawasaan PANGERAN. 2 Dina eta titingalan kaula ku Allah dicandak ka tanah Israil, sarta di ditu kaula diteundeun di hiji gunung anu luhur. Kaula ningal anu siga kota, pinuh ku wawangunan. 3 Sanggeus kaula dibawa ka dinya, ningal hiji jelema, awakna herang kawas tambaga, keur nangtung deukeut hiji gapura bari nyekel tali ukuran tina lawon linen jeung tumbakan. 4 Anjeunna sasauran ka kaula, "Eh manusa, awaskeun sing tenget anu ku Kami rek ditembongkeun ka maneh, jeung pasang ceuli masing awas. Sabab nu matak maneh dibawa 143
Yehezkiel 40.5-11 ka dieu teh ieu maksudna. Sagala rupa anu baris katenjo ku maneh, engke caritakeun ka urang Israil." 5 Geus kitu kaula ningal Bait Allah, dibudeur ku kuta. Eta kuta ku jelema teh diukur ku tumbakanana anu panjangna tilu meter. Luhurna kuta tilu meter, kandelna tilu meter. 6 Geus kitu jelema teh nyampeurkeun panto gapura anu nyanghareup ka wetan, cat unggah kana hambalanana nepi ka luhur, tuluy ngukur bangbarung lawang ti luar ka jero, aya tilu meter. 7 Ti lawang ka ditukeun aya gang, di kenca-katuhueunana aya kamar-kamar jaga sabeulahna tilu-tilu, ukuranana kabeh pasagi, panjang tilu meter rubak tilu meter. Antara kamar jeung kamar heuleutna dua satengah meter. Beh ditueun kamar-kamar jaga aya deui gang panjangna tilu meter, brasna ka hiji rohangan anu nampeu ka Bait Allah. 8 (40:8-9) Eta rohangan diukur, rubak ka jerona opat meter. Eta rohangan teh nampeu pisan ka Bait Allah, tepasna jadi tungtung gang anu ti lawang gapura, sarta tembok jerona sisi ditu kandelna sameter. 9 (40:8) 10 (Kamar-kamar jaga kenca-katuhueun gang tea ukuranana sarua, kitu deui heuleutanana oge sarua anggangna.) 11 Geus kitu eta jelema teh ngukur lawang gapura (ti tungtung tihang ka tungtung 144
Yehezkiel 40.12-18 tihang), legana kabeh tujuh meter. Rubak lolongkrangna wungkul lima meter. 12 Di hareupeun unggal kamar jaga aya tembokan handap, luhurna lima puluh senti, kandelna lima puluh senti. (Legana kamar-kamar jaga tea masing-masing tilu meter pasagi.) 13 Ti dinya anu diukur teh anggang ti kamar ka kamar anu paeunteung-eunteung kaheuleutan ku gang tea, ti tembok tukang nu beulah ditu ka tembok tukang nu beulah dieu, aya opat belas meter. 14 Kamar anu dina tungtung gang tea brasna ka hiji buruan, sarta sanggeus diukur legana teh sabelas meter. 15 Ari panjangna gang ti hareup nepi ka kamar anu pangdituna teh dua puluh dalapan meter. 16 Unggal kamar, tembok hareupna make liang leutik, kitu deui tembok gigir beulah jero ti kamar ka kamar, kabeh make liang leutik. Unggal kamar anu nyanghareup kana gang tea tembok jerona diukir, direkakeun tangkal-tangkal korma. 17 Ti dinya kaula ku eta jelema dibawa ka buruan, ngaliwatan panto gapura. Peuntaseun tembok beulah ditu aya kamar-kamar, tilu puluh, make emper anu dibalay ku batu. 18 Emperna muteran buruan luar, anu pernahna leuwih handap ti batan buruan beulah jero. 145
Yehezkiel 40.19-25 19 Dina undak anu rada luhur aya lawang, brasna ka buruan jero. Ti lawang dieu ka lawang ditu ku anjeunna diukur, anggangna lima puluh genep meter. 20 Geus kitu anjeunna ngukur lawang gapura beulah kaler, anu brasna ka buruan luar. 21 Kamar-kamar jagana anu tilu-tilu kenca-katuhueun gangna, heuleutna ti kamar ka kamar, kitu deui kamar gedena, ukuranana sarua jeung nu aya di bagian gapura beulah wetan. Panjang gangna kabehna dua puluh lima meter, rubakna dua belas satengah meter. 22 Kamar gedena, jandela-jandela, kitu deui ukiran tangkal-tangkal kormana, sarua jeung anu aya di gapura beulah wetan. Tangga gapurana tujuh umpak, sarta kamar gedena aya di tungtung gang, nyanghareup ka buruan. 23 Peuntaseun buruan anu ti gapura kaler, aya deui hiji lawang anu brasna ka buruan jero, kawas anu di beulah wetan. Ti lawang beulah dieu ka lawang beulah ditu ku anjeunna diukur, anggangna lima puluh meter. 24 Ti dinya kaula ku anjeunna dibawa ka beulah kidul. Di dieu ge aya gapura. Ku anjeunna diukur, sarua jeung gapura nu sejen. 25 Kamar-kamar sapanjang gangna sarua marake jandela kawas di bagian sejen. 146
Yehezkiel 40.26-32 Panjang gangna ti semet lawang gapura dua puluh lima meter, rubakna dua belas satengah meter. 26 Tangga gapurana tujuh umpak. Kamar gedena oge nya kitu ayana di tungtung gang, nyanghareup ka buruan. Unggal kamarna anu nyanghareup kana gang, tembokna kabeh diukir direkakeun tangkal-tangkal korma. 27 Di dieu ge aya hiji lawang anu brasna ka buruan jero. Ti lawang beulah dieu ka lawang beulah ditu ku anjeunna diukur, anggangna lima puluh meter. 28 Geus kitu kaula ku anjeunna dibawa ka buruan jero, asupna ti gapura beulah kidul. Lawangna diukur, sarua legana jeung lawang-lawang anu di beulah luar. 29 (40:29-30) Ukuran kamar-kamar jagana, kamar gedena, kandelna tembok beulah jero, kabeh sarua jeung anu aya di bagian gapura-gapura sejen. Pon kitu unggal kamar di bagian gapura anu ieu oge marake jandela. Panjang gangna kabehna dua puluh lima meter, rubakna dua welas satengah meter. 30 (40:29) 31 Kamar gedena nyanghareupna ka buruan, sarta tembokan sapanjang gangna dihias ku ukiran anu direkakeun tangkal-tangkal korma. Tangga ieu lawang dalapan umpak. 32 Ti dinya kaula ku anjeunna dibawa ka buruan jero, jalanna ti gapura beulah wetan. 147
148 Yehezkiel 40.33-38 Lawangna diukur, legana sarua jeung lawang gapura nu sejen. 33 Kamar-kamar jagana, kandelna tembok di jero kamar-kamar, kamar gedena, barang diukur teh sarua jeung nu aya di bagian gapura-gapura sejen. Kamar-kamarna marake jandela, kitu deui kamar gedena. Panjang gangna kabeh dua puluh lima meter, rubakna dua belas satengah meter. 34 Kamar gedena nyanghareupna ka buruan luar. Tembokan sapanjang gangna dihias ku ukiran anu direkakeun tangkal-tangkal korma. Tangga gapurana dalapan umpak. 35 Geus kitu kaula dibawa ka gapura beulah kaler. Lawangna ku anjeunna diukur, sarua jeung lawang gapura sejenna. 36 Kawas di bagian sejen bae, di dieu ge aya kamar-kamar jaga, tembok di jero kamar-kamarna dihias ku ukiran, aya kamar gede, sarta kamar-kamarna dijandelaan. Panjang gangna dua puluh lima meter, rubakna dua belas satengah meter. 37 Kamar gedena nyanghareupna ka buruan luar. Tembok sapanjang gangna dihias ku ukiran anu direkakeun tangkal-tangkal korma. Tangga gapurana dalapan umpak. 38 Buruan teh aya sosompangna, anu nyambung kana lawang kaler, brasna ka hiji rohangan gede anu nyanghareup ka buruan. Di dinya aya anu keur ngarumbah
149 Yehezkiel 40.39-44 sato-sato beunang meuncitan, pikeun kurban beuleuman. 39 Di eta kamar aya opat meja, dua di sisi kenca, dua di sisi katuhu, paranti meuncit sato-sato pikeun kurban beuleuman, pikeun kurban panebus dosa, jeung pikeun kurban panebus kasalahan. 40 Di luareun rohangan aya opat meja deui anu kawas eta, dua di kencaeun lawang, dua deui di katuhueunana. 41 Jadi aya dalapan meja paranti meuncit sato kurban, opat di jero, opat di luar deukeut ka buruan. 42 Opat meja anu di luar, eta paranti nyadiakeun kurban beuleuman, dijieunna tina batu beulahan, jangkungna satengah meter, daun mejana pasagi, panjangna tujuh puluh lima senti, rubakna oge sakitu. Parabot paranti meuncit diteundeunna dina eta meja anu opat. 43 Dina biwir mejana sakurilingna aya cacantol-cacantol anu rubakna masing- masing tujuh puluh lima milimeter. Daging pikeun kurban digundukkeunana dina meja-meja anu eta. 44 Ti dinya kaula dibawa ka buruan jero. Di dinya, di buruan jero, aya dua rohangan anu muka, hiji gigireun lawang beulah kaler nyanghareup ka kidul, hiji deui gigireun lawang beulah kidul nyanghareup ka kaler.
150 Yehezkiel 40.45- 41.1 45 Jalma anu mawa kaula tea nyaurkeun, yen rohangan anu nyanghareup ka kidul paranti para imam anu papancenna ngabakti di Bait Allah, 46 rohangan anu nyanghareup ka kaler paranti para imam anu ngalalayanan altar. Imam-imamna kabeh turunan Sadok. Ngan maranehna bae jalma-jalma ti kaom Lewi anu meunang ngadeuheus pikeun ngabakti ka PANGERAN teh. 47 Jelema teh tuluy ngukur buruan jero anu bangunna pasagi, unggal sisina lima puluh meter. Ari Bait Allah ayana di beulah kulon, sarta di hareupeunana aya altar. 48 Kaula ku anjeunna dibawa ka lawang anu brasna ka rohangan Bait Allah. Lawangna ku anjeunna diukur, legana tujuh meter, rubakna ka jerona dua satengah meter, tembokna kenca-katuhuna kandelna masing-masing satengah meter. 49 Lawang ka rohangan teh make tangga umpak, ari rohanganana rubak hareupna sapuluh meter, rubak ka beulah jerona genep meter. Kenca-katuhueun lawangna make pilar. 41 1 Sanggeus kitu kaula dibawa asup ka kamar pangtengahna, nya eta Kamar Suci. Gang anu brasna ka eta kamar ku anjeunna diukur, panjang ka jerona tilu meter,
Yehezkiel 41.2-7 2 rubakna lima meter, tembok kenca- katuhuna kandelna masing-masing dua satengah meter. Ti dinya kamarna diukur, panjangna dua puluh meter, rubakna sapuluh meter. 3 Ti dinya anjeunna nyampeurkeun kamar anu pangjerona, gang anu brasna ka dinya diukur, panjangna ka jerona sameter, rubakna tilu meter, tembok kenca-katuhuna kandelna tilu satengah meter. 4 Ti dinya anjeunna ngukur kamarna, legana sapuluh meter pasagi. Ieu kamar ayana beulah ditueun kamar pangtengahna. Geus kitu anjeunna sasauran ka kaula, "Ieu teh Kamar Pangsucina." 5 Geus kitu anjeunna ngukur tembok gedong ti jero, kandelna tilu meter. Dina tembok sakurilingna aya kamar-kamar laleutik, rubakna dua meter dua meter. 6 Aya tilu umpak, saumpakna tilu puluh kamar. Unggal umpak anu beh luhur, kamar- kamarna rada ngelok ti bagian anu dina umpakan handapeunana, jadi kamar-kamar teh najan henteu diangker oge cicingna weweg. Ari biwir tembok beulah luarna beuki ka luhur beuki ipis, 7 tapi ti luar mah ti handap nepi ka luhur katembongna sarua kandelna. Aya tanggana dua dina tembok luarna, lega, paranti unggah kana umpak panengah jeung umpak pangluhurna. 151
Yehezkiel 41.8-16 8 (41:8-11) Tembok kamar-kamar teh beulah luarna kandelna dua satengah meter. Pikeun asup ka kamar-kamar sisi kaler aya pantona hiji, kitu keneh pikeun asup ka kamar-kamar beulah kidulna. Sakuriling gedong make emper rubakna dua satengah meter, luhurna tina taneuh tilu meter, sarua luhurna jeung dasar kamar-kamar anu dina tembok gedong. Ti emper nepi kana adegan gedong sakurilingna, ngoblogna sapuluh meter. 9 (41:8) 10 (41:8) 11 (41:8) 12 Di tungtung kulon bagian anu ngoblog tea aya adegan, panjangna opat puluh lima meter, rubakna tilu puluh lima meter, kandel tembokna sakurilingna dua satengah meter. 13 Ti dinya anjeunna ngukur gedong, panjangna lima puluh meter. Ti pongpok tukang nepi ka adegan kuloneunana, ngoblogna lima puluh meter. 14 Bagian anu ngoblog di beulah hareup oge lima puluh meter. 15 Geus kitu ngukur adegan anu di kulon tea jeung bagian anu ngoblogna kenca-katuhu, lima puluh meter. Kamar hareup, Kamar Suci, jeung Kamar Pangsucina, 16 kabeh dilapis ku papan, mimiti ti semet lante nepi ka luhureun jandela-jandela, jadi jandela-jandelana kaalingan. 152
Yehezkiel 41.17-25 17 Sakuriling tembok kamar, ti handap nepi ka luhur semet tarang-tarang panto, pinuh ku ukir-ukiran. 18 Anu direkakeun tangkal korma jeung sato-sato anu jangjangan, diselang-selang. Ukiran sato-sato anu jangjangan tea beungeutna dua-dua. 19 Nu hiji beungeut jelema, malikna kana ukiran tangkal korma nu beulah dieu, anu hiji deui beungeut singa, malikna kana ukiran tangkal korma nu sabeulah deui. Kitu kabeh diukirna sakuriling tembok kamar teh, 20 tina lante nepi ka semet tarang-tarang panto. 21 Ari tihang-tihang panto Kamar Suci tea bangunna pasagi. Hareupeun lawang Kamar Pangsucina aya anu siga 22 altar kai, jangkungna hiji satengah meter, rubakna sameter. Tihang-tihang juruna, dasarna jeung pinggir-pinggirna kabeh tina kayu. Jelema tea ngalahir ka kaula, "Ieu teh meja anu ayana di payuneun PANGERAN." 23 Di tungtung jalan anu brasna ka Kamar Suci, kitu keneh anu brasna ka Kamar Pangsucina, masing-masing make panto. 24 Pantona dua daun, dibukana ti tengah. 25 Panto Kamar Suci dihias ku ukiran tangkal korma jeung sato anu jangjangan, kawas dina tembokanana. Di hareupeun pantona aya golodog kai. 153
Yehezkiel 41.26- 42.7 26 Gigireun pantona kenca-katuhu aya jandelaan, sarta tembokanana dihias ku ukiran tangkal korma. 42 1 Geus kitu kaula dibawa ka buruan luar, tuluy dibawa asup ka hiji adegan kalereun gedong Bait Allah, teu jauh tina adegan anu aya di tungtung kulon. 2 Eta adegan panjangna lima puluh meter, rubakna dua puluh lima meter. 3 Anu sabeulah nyanghareup ka Bait Allah, kaselang ku nu ngoblog rubakna sapuluh meter. Anu sabeulah deui nyanghareup ka emper buruan luar. Adeganana tilu umpak. Umpak-umpak anu beh luhur leuwih ngelok ti batan anu aya di handapeunana. 4 Di sapanjang sisi kalerna make lolongkrang rubakna lima meter, panjangna lima puluh meter, di gigirna make lawang. 5 Kamar-kamar dina umpak pangluhurna leuwih heureut ti batan kamar-kamar anu dina umpak panengah jeung umpak panghandapna, lantaran ngelok. 6 Kamar-kamarna tilu umpakanana ayana dina petakan-petakan, jeung henteu make tihang-tihang saperti anu aya dina adegan-adegan di buruan. 7 (42:7-8) Tembok luar umpak panghandapna, anu dua puluh lima meter atawa satengah tina panjangna, dipadetkeun. Anu satengahna deui, dua puluh lima meter, dipake kamar-kamar. Ari umpak 154
155 Yehezkiel 42.8-15 anu pangluhurna, sapanjangna kabeh dipake kamar-kamar. 8 (42:7) 9 (42:9-10) Handapeun dua kamar tungtung wetan, dina puhu tembokanana aya lawang ka buruan. Kiduleun Bait Allah aya deui adegan, bangunna sarua jeung anu di kaler, teu jauh ti adegan anu di kuloneun Bait Allah. 10 (42:9) 11 Di hareupeun kamar-kamarna aya jalan saperti anu di tungtung kaler. Ukuranana, papaesna kitu deui lawang-lawangna, sarua jeung anu di kaler. 12 Handapeun kamar-kamar tungtung kidul, dina puhu tembokan sisi wetan, aya panto. 13 Jelema tea sasauran ka kaula, "Ieu adegan duanana suci, paranti imam-imam anu baku marek ka PANGERAN ngadalahar kurban pangsucina. Luyu jeung kasucianana, eta kamar-kamar ku para imam dipake nyimpen kurban-kurban suci, nya eta kurban kadaharan, kurban panebus dosa, jeung kurban panebus kasalahan. 14 Imam-imam anu tas ti jero Bait Allah, lamun arek kaluar ka buruan, kudu salin heula, pakean sucina paranti ngadeuheus ka PANGERAN kudu disimpen di kamar-kamar ieu, kakara meunang kaluar nepungan jalma rea." 15 Sabada anjeunna ngukur Bait Allah ti jero, kaula dibawa ka luar, jalanna ka lawang
Yehezkiel 42.16- 43.5 wetan. Prak anjeunna ngukur kuriling Bait Allah. 16 Sisi wetan diukur ku tumbakan, aya dua ratus lima puluh meter. 17 (42:17-19) Geus kitu ngukur sisi kaler, sisi kidul, jeung sisi kulon, ukuranana sarua masing-masing dua ratus lima puluh meter, 18 (42:17) 19 (42:17) 20 jadi mangrupa petak pasagi, dikuriling ku pager tembok panjangna tiap sisi dua ratus lima puluh meter. Eta pager tembok teh pager pamisah, anu misahkeun anu suci ti nu henteu suci. 43 1 Ti dinya kaula ku anjeunna dibawa ka gapura anu nyanghareup ka wetan. 2 Bray ti beulah wetan aya cahaya nyampeurkeun, cahaya kamulyaan Allah Israil. Gentra Mantenna kadenge sada gumuruh laut, sarta bumi mani hibar kacaangan. 3 Ieu titingalan sarua kawas anu bareto katingal waktu Allah ngagempur Yerusalem, jeung anu katingal di Walungan Kebar tea. Bruk kaula nyuuh kana taneuh. 4 Eta cahaya terus asup ka jero Bait Allah, asupna ti lawang gapura wetan. 5 Kaula ku Roh PANGERAN diangkat, dicandak ka buruan jero. Katingal Bait Allah teh hibar ku cahaya kamulyaan PANGERAN. 156
Yehezkiel 43.6-11 6 Ari jelema tea nangtung gigireun kaula. Tuluy aya gentra PANGERAN ngandika ka kaula ti jero Bait Allah: 7 "Eh manusa, ieu teh tahta Kami. Di dieu Kami pilinggiheun di urang Israil, seja ngereh ka maranehna salalanggengna. Urang Israil, boh jalma rea boh raja-rajana, teu meunang nganajiskeun deui jenengan Kami anu suci, ngabarakti ka brahala, atawa ieu tempat dijieun makam raja-rajana. 8 Bareto karaton raja-raja teh nampeu pisan ka dieu, golodog jeung tihang-tihang pantona pahareup-hareup pisan jeung golodog jeung tihang-tihang panto Bait Kami, ngan kahalangan ku tembok salapis. Kalakuan maranehna anu doraka teh nganajiskeun jenengan Kami anu suci. Nu matak maranehna ku Kami dibasmi, sabab Kami geus teu kawawa ku bendu. 9 Nu matak ayeuna mah maranehna teu meunang ngabarakti deui ka allah-allah sejen, sarta mayit raja-rajana kudu dipindahkeun ti dieu. Lamun kitu, kakara Kami kersa linggih di maranehna salalanggengna." 10 PANGERAN ngandika deui, "Eh manusa, caritakeun ku maneh kaayaan ieu Bait Kami ka urang Israil, pasang petana sina dilalenyepan, sina areraeun ku kalakuanana anu sakitu dorakana. 11 Upama maranehna geus areraeun ku kalakuanana anu garoreng, ku maneh 157
Yehezkiel 43.12-17 terangkeun pasang peta ieu Bait: modelna, lawang-lawang asupna, lawang-lawang kaluarna, bangunna, undak usuk babagian- babagianana, kitu deui hal papagon jeung aturan-aturanana. Catetkeun ku maneh kabeh, sangkan maranehna nyarahoeun sagala unak-anikna, jeung supaya sakabeh aturanana diarestokeun. 12 Sipat ieu Bait Kami kieu: Sakuliah wewengkon anu aya di puncak gunung, sakurilingna suci, karamat." 13 Ieu ukuran-ukuran altar, sarta parabot ngukurna sarua jeung nu dipake ngukur Bait Allah. Sakurilingeun dasar altar aya kamalir, jerona satengah meter, rubakna saparapat meter. Paminggir kamalirna diluhurkeun dua puluh lima senti. 14 Ukuran altarna: Panghandapna, ti semet dadampar pangluhurna jangkungna sameter. Bagian tengah nepi ka semet palipid sakurilingna anu kandelna lima puluh senti, jangkungna dua meter. Bagian luhur, nepi ka semet palipid anu kandelna lima puluh senti, 15 jangkungna sarua dua meter, nya eta puncakna, anu gunana paranti meuleum kurban-kurban. Tatandukanana di opat pojokna naronjol ngaluhuran puncak altarna. 16 Bangun puncakna pasagi, unggal sisi rubakna genep meter. 17 Bagian tengah oge pasagi, unggal sisi rubakna tujuh meter, kandel palipidna dua 158
Yehezkiel 43.18-23 puluh lima senti. (Ari rubak kamalirna lima puluh senti). Pongpok altar sisi wetan diberean sesengked paranti mancat kana puncakna. 18 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan ka kaula, "Eh anak manusa, regepkeun ieu anu ku Kami rek diandikakeun. Lamun altar geus anggeus dijieun, ku maneh kudu ditahbiskeun, dipake meuleum kurban jeung dikepretan ku getih kurban. 19 Ari anu meunang marek ngalalayanan Kami, ngan imam-imam asal kaom Lewi turunan Sadok. Kitu pamundut Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. Maranehna bere sapi jalu hiji, sina dijieun kurban panebus dosa. 20 Getihna sawareh ku maneh kudu diulaskeun kana opat tatandukan dina juru altar, kana juru badan altar bagian tengah, jeung kana palipidna sakurilingna. 21 Maneh kudu nyokot sapi jalu anu rek dikurbankeun pikeun mupus dosa, beuleum di tempat parantina di luareun lingkungan Bait Kami. 22 Poe isukna maneh kudu meuncit embe jalu hiji, anu taya cacadna, jieun kurban panebus dosa. Getihna sawareh pake nyucikeun altar saperti ku getih sapi tea. 23 Sabada eta maneh kudu meuncit hiji sapi jalu ngora, jeung hiji domba jalu ngora, duanana ulah aya cacadna, 159
160 Yehezkiel 43.24- 44.4 24 terus bawa ka Kami. Memeh dikurbankeun ka Kami, kudu dipurulukan uyah heula ku imam. 25 Mayeng tujuh poe, unggal poe maneh kudu ngurbankeun hiji sapi, hiji embe, jeung hiji domba, pikeun nebus dosa. Satona ulah cacad naon-naon. 26 Jadi eta altar teh ditahbiskeun ku imam-imam di jero tujuh poe, supaya bisa digunakeun saterusna. 27 Sanggeus tutup tujuh poe, imam-imam kudu ngamimitian ngurban dina eta altar, kurban beuleuman jeung kurban panarima, mangurbankeun jalma rea. Sanggeus kitu tan wande maraneh dimanah ku Kami. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung." 44 1 Geus kitu kaula ku jelema tea dibawa ka lawang luar, ka gapura gedong sisi wetan. Eta gapura nutup. 2 PANGERAN nimbalan ka kaula, "Ieu gapura kudu nutup sapapanjangna, teu meunang dibuka. Pacuan digunakeun ku manusa, sabab ieu gapura geus dipake liliwatan ku Kami, PANGERAN, Allahna Israil. Nu matak sapapanjangna kudu nutup. 3 Parandene, ari raja mah meunang datang ka payuneun Kami baris dahar jamuan suci, asupna kudu ti lawang anu aya di tungtung rohangan gede, kaluarna oge kudu ti dinya." 4 Ti dinya kaula ku eta jelema dibawa ka hareupeun Bait Allah, jalanna ti gapura
Yehezkiel 44.5-10 beulah kaler. Ari breh, Bait Allah teh mani hibar ku cahaya kamulyaan PANGERAN. Bruk kaula nyuuh kana taneuh. 5 PANGERAN ngandika ka kaula, "Eh anak manusa, tengetkeun saniskara anu bakal katenjo jeung kadenge ku maneh. Kami rek nerangkeun aturan jeung katangtuan ieu Bait Kami. Catet sajeroning ati, jalma kumaha anu meunang kaluar asup ka ieu Bait, sarta nu kumaha nu henteu meunang. 6 Bejakeun ka urang Israil anu marantangul, yen Kami, PANGERAN Nu Maha Agung moal ngantep kalakuan maranehna anu sakitu pikagirukeunana. 7 Maranehna geus ngotoran Bait Kami, ngidinan jalma-jalma bangsa asing anu teu disunat, anu ngestona lain ka Kami, sina arasup ka jero ieu Bait waktu Kami keur dihaturanan gajih jeung getih sato kurban. Umat Kami geus ngaruksak perjangjian Kami ku kalakuan-kalakuan anu pikagirukeun. 8 Ti batan ngajaga kasucian Bait Kami, papancenna anggur diserenkeun ka jalma-jalma bangsa asing. 9 Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, ngalarang urang asing anu henteu disunat, anu ngestona lain ka Kami, najan hirupna geus reureujeungan jeung urang Israil oge teu meunang aya anu asup ka Bait Kami." 10 PANGERAN nimbalan ka kaula, "Kami rek ngahukum urang Lewi, anu naringgalkeun 161
Yehezkiel 44.11-15 Kami saperti urang Israil sejenna, sarta ngabarakti ka brahala. 11 Tapi meunang keneh ngaladenan Kami di ieu Bait, nya eta ngajaga lawang-lawang jeung babantu di jero Bait. Meunang keneh meuncit sato-sato kurban pangbakti ti jalma rea pikeun kurban beuleuman jeung kurban peuncitan, pon kitu meunang keneh ngalaladenan jalma rea. 12 Ngan ku sabab geus ngaluluguan urang Israil nyarembah ka brahala, ngagugulukeun jalma rea migawe dosa, Kami, PANGERAN Nu Maha Agung, sumpah baris ngahukum. 13 Maranehna teu meunang marek ka Kami, teu meunang ngimaman, teu meunang deukeut ka barang-barang Kami anu suci, teu meunang asup ka Kamar Pangsucina. Kitu hukumanana tina kalakuanana anu pikagirukeun. 14 Pagawean-pagawean di ieu Bait anu ku Kami diajangkeun keur maranehanana ngan bangsa pagawean kasar wungkul." 15 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Imam-imam ti kaom Lewi turunan Sadok, eta mah saratia kumawulana ka Kami di Bait Kami, teu naringgalkeun Kami saperti urang Israil sejenna. Nu matak ngan maranehna anu meunang ngawulaan Kami, meunang ngadeuheus ngahaturkeun gajih jeung getih kurban ka Kami. 162
Yehezkiel 44.16-24 16 Ngan maranehna anu meunang asup ka jero Bait Kami, laladen dina altar Kami, jeung mingpin upacara ngabakti. 17 Satiap rek arasup ka lawang buruan ieu Bait beulah jero, maranehna kudu marake pakean lawon bodas. Ngajalankeun papancen di buruan jero atawa di jero Bait Allah teu meunang make pakean tina wol, 18 supaya teu kesangan. Dastar jeung calana oge kudu lawon linen, jeung teu meunang make sabuk. 19 Sanggeusna, memeh nepungan jalma rea di buruan luar, eta papakean paragi digawe di jero Bait teh kudu dibuka heula, kudu disimpen di Kamar Suci, tuluy disalin ku pakean sejen, supaya kasucian pakean suci tea teu nepi ka ngabahlakeun ka jalma rea. 20 Imam teu meunang ngagundulan sirah, tapi teu meunang miara buuk panjang. Buuk kudu digunting sing meujeuhna. 21 Mun rek asup ka buruan jero teu meunang nginum anggur. 22 Imam teu meunang kawin ka awewe popotongan batur, kawin teh kudu ka parawan bangsa Israil, atawa lamun ka randa kudu randa imam. 23 Imam kudu ngawuruk ka umat Kami, ngajarkeun bedana nu suci jeung nu nista, nu haram jeung nu halal. 24 Kudu ngabeberes jeung mutus perkara, sarta mutusna kudu nurutkeun hukum Kami. 163
Yehezkiel 44.25-30 Maranehna kudu ngestokeun pesta-pesta kaagamaan nurutkeun aturan jeung papagon Kami, jeung kudu nyucikeun poe Sabat. 25 Imam teu meunang nyabak mayit supaya teu jadi najis, kajaba lamun mayit kolotna, mayit anakna, mayit dulurna anu lalaki, atawa mayit dulurna anu awewe anu tacan kawin. 26 Lamun tas kitu, ti sanggeus dirina beresih deui kudu nunggu heula tujuh poe, 27 tuluy kudu ka buruan jero Bait, kudu nyanggakeun kurban pikeun nyucikeun dirina, sangkan meunang ngajalankeun deui kawajibanana di Bait Kami. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 28 Kaboga imam tina sagala rupa kurnia ti Kami ka urang Israil turun-tumurun, nya eta kaimamanana. Imam teu meunang boga tanah, sabab kaboga maranehna mah Kami pribadi. 29 Dahareun maranehna nya eta kurban kadaharan, kurban panebus dosa, kurban panebus kasalahan jeung salian ti eta anu ku urang Israil dibaktikeun ka Kami. 30 Hasil panen anu dipetik pangheulana jeung anu pangalusna, kitu deui sagala rupa anu dihaturkeun ka Kami, pikeun imam. Lamun jalma-jalma nyieun roti, roti anu asakna ti heula pikeun imam, sangkan rumah tangga jalma-jalma teh kacicingan ku berkah Kami. 164
Yehezkiel 44.31- 45.7 165 31 Imam teu meunang dahar daging manuk atawa sato anu paeh bangkar atawa paeh ku sato deui." 45 1 Dina waktu tanah geus dibagikeun ka unggal kaom, kudu aya bagian anu dibaktikeun ka PANGERAN, panjangna dua welas satengah kilometer, rubakna sapuluh kilometer, anu baris jadi suci sakuliahna. 2 Di dinya kudu nyieun petak pasagi pikeun Bait Allah, panjang dua ratus lima puluh meter, rubakna dua ratus lima puluh meter, sarta sakurilingna kudu make rarambu rubakna dua puluh lima meter. 3 Satengahna, panjang dua welas satengah kilometer, rubak lima kilometer, pikeun wewengkon Bait Allah, bagian pangsucina ti sakabeh, 4 jadi tanah suci pikeun para imam anu diabdikeun ka PANGERAN di Bait Allah. Bagian anu eta pikeun imah para imam jeung jadi tanah Bait Allah. 5 Anu satengahna deui pikeun pakampungan jalma-jalma urang Lewi anu digarawe di Bait Allah. 6 Parerendeng jeung wewengkon suci, kudu aya bagian sejen anu panjangna dua welas satengah kilometer rubakna dua satengah kilometer, pikeun kota pamukiman urang Israil lianna. 7 Jeung kudu aya tanah pikeun pangereh nu keur marentah. Watesna ti sisi wewengkon
166 Yehezkiel 45.8-13 suci beulah kulon terus ngulon nepi ka basisir Laut Tengah, ti beulah wetan terus ngetan nepi ka semet tapel wates nagri beulah wetan. Jadi panjangna sarua jeung panjang bagian-bagian anu dilotrekeun ka kaom-kaom Israil. 8 Sakitu legana tanah bagian pangereh nu keur marentah di tanah Israil, supaya eta pangereh ulah nepi ka meres deui ka rahayat, supaya ulah ngaganggu tanah anu geus dibikeun ka kaom-kaom Israil. 9 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Geus lila teuing maraneh migawe dosa, eh para pangereh Israil! Geura eureun tina telenges jeung ngagencet. Lampahkeun nu bener jeung adil. Ulah ngusiran deui umat Kami ti tanah milikna. Gumatikeun ieu pangandika Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 10 Unggal jalma, lamun nimbang jeung naker kudu jujur. Timbangan jeung takeran anu mulus nya eta: 11 (45:11-12) Epa takeran bahan kering sarua jeung bat takeran bahan encer. Patokanana nya eta homer. Jadi takeran- takeranana kudu kieu: 1 homer = 10 epa = 10 bat. 20 gera = 1 sekel. 60 sekel = 1 mina. 12 (45:11) 13 (45:13-15) Ari patokan pikeun ngahaturkeun pangbakti kieu: Gandum: 1/60 tina hasil panen. Tarigu: 1/60 tina
Yehezkiel 45.14-19 hasil panen. Minyak jetun: 1/100 tina hasil tangkal. (Nakerna kudu make bat; 10 bat = 1 homer = 1 kor.) Domba: hiji tina dua ratus. Jalma-jalma kudu nyanggakeun kurban kadaharan, sato pikeun kurban beuleuman jeung pikeun kurban panarima, supaya dosa-dosana meunang hampura. Kitu parentah Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 14 (45:13) 15 (45:13) 16 Sakabeh pangeusi tanah kudu nyanggakeun pangbakti kitu ka anu jadi pangereh di Israil. 17 Sabab saban Pesta Bulan Anyar, saban poe Sabat jeung pesta-pesta salian ti eta, pangereh kudu nyadiakeun pikurbaneun: kurban beuleuman, kurban kadaharan, jeung kurban inuman, pikeun sakumna bangsa Israil. Pangereh kudu nyadiakeun kurban panebus dosa, kurban kadaharan, kurban beuleuman, jeung kurban panarima, pikeun nebus dosa bangsa Israil sakumna." 18 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Dina tanggal hiji bulan kahiji, maneh kudu ngurbankeun hiji sapi jalu anu taya cacadna, pikeun nyucikeun Bait Kami. 19 Getih eta sato kurban panebus dosa sawareh ku imam kudu diulaskeun kana tihang-tihang panto Bait, kana opat juru altar, jeung kana tihang-tihang gapura paranti ka buruan jero. 167
Yehezkiel 45.20- 46.1 20 Dina tanggal tujuhna oge kudu kitu, pikeun jalma-jalma anu nyieun kasalahan teu kahaja atawa ku tina kabodoanana. Ku jalan kitu maneh teh ngagumatikeun kana kasucian Bait Kami. 21 Dina tanggal opat welasna kudu ngamimitian nekanan Paska. Tujuh poe lilana jalma-jalma kudu dalahar roti teu diragian. 22 Dina poean mimiti pesta, pangereh kudu ngurbankeun hiji sapi jalu pikeun nebus dosana jeung dosa rahayat sakumna. 23 Di jero tujuh poe, unggal poe pangereh kudu ngurban ka PANGERAN, ngurbankeun tujuh sapi jalu jeung tujuh domba jalu, kabeh ulah aya cacadna, dijieun kurban beuleuman. Jaba ti eta, unggal poe kudu ngurbankeun hiji embe jalu, jieun kurban panebus dosa. 24 Saban sapi hiji, kitu deui saban domba hiji, dikurbankeunana kudu jeung gandum tujuh belas satengah liter, jeung minyak jetun tilu liter. 25 Ari dina Pesta Saung Daun, anu dimimitian dina tanggal lima welas bulan katujuh, saban poe noron tujuh poe, pangereh kudu ngayakeun kurban-kurban anu saperti kitu keneh, nya eta kurban panebus dosa, kurban beuleuman, pon kitu deui kurban gandum jeung minyak jetun." 46 1 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Gapura wetan paranti ka buruan jero, salila genep poe digawe kudu ngonci, ari 168
Yehezkiel 46.2-7 saban poe Sabat jeung saban Pesta Bulan Anyar kudu dibuka. 2 Sabab pangereh kudu asup ka rohangan gede ti buruan luar make eta lawang, tuluy kudu nangtung palebah tihang eta gapura, sabot kurban panarima jeung kurban beuleuman dijalankeun ku imam. Pangereh kudu ngabakti di dinya, tuluy kudu kaluar deui. Eta gapura nepi ka burit teu meunang meundeut. 3 Unggal poe Sabat, kitu deui unggal Pesta Bulan Anyar, jalma rea kudu sarujud hareupeun eta gapura, ngabarakti. 4 Unggal poe Sabat, pangereh ka PANGERAN kudu nyanggakeun genep anak domba jeung hiji domba jalu anu taya cacadna, pikeun kurban beuleuman. 5 Unggal ngurbankeun hiji domba kudu ditambah ku kurban gandum tujuh belas satengah liter. Ari kurban anak domba mah tambahna meunang ku naon bae. Unggal kurban kadaharan kudu ditambah ku minyak jetun tilu liter. 6 Dina poe Pesta Bulan Anyar, raja kudu ngurbankeun sapi jalu hiji, anak domba genep, kabeh ulah aya cacadna. 7 Boh kurban sapi boh kurban domba, masing-masing sahijina kudu ditambah ku gandum tujuh belas satengah liter. Ari kurban anak domba, sahijina meunang ditambah ku naon bae niatna pangereh. Unggal kurban 169
Yehezkiel 46.8-13 kadaharan kudu ditambah ku minyak jetun tilu liter. 8 Pangereh kaluarna ti rohangan gede kudu ka lawang gapura urut asupna. 9 Dina poe pesta naon bae, sanggeus jalma-jalma rengse ngabarakti ka PANGERAN, anu arasup ti lawang kaler kalaluarna kudu ka lawang kidul; anu arasupna ti lawang kidul kalaluarna kudu ka lawang kaler. Teu meunang aya nu kaluar ti lawang urutna asup, kudu make lawang anu peuntaseunana. 10 Pangereh asupna kudu bareng jeung jalma rea, kitu deui kaluarna. 11 Dina poe-poe peringetan jeung poe-poe pesta, tiap kurban sapi atawa domba, masing-masing sahijina kudu ditambah ku kurban kadaharan, tipung tujuh belas satengah liter. Ari pikeun tiap anak domba tambahna naon ge meunang. Unggal kurban kadaharan kudu ditambahan ku minyak jetun tilu liter. 12 Upama pangereh boga niat ngurban suka rela ka PANGERAN, boh kurban beuleuman, boh kurban panarima, kudu dipangmukakeun panto gapura wetan paranti ka buruan jero. Kurbanna kudu dipetakeun sakumaha kurban dina poe Sabat. Lamun pangereh geus kaluar, panto gapurana kudu ditutup deui." 13 PANGERAN nimbalan, "Unggal isuk ka PANGERAN kudu ngurbankeun anak domba hiji anu umur sataun anu taya cacadna, 170
Yehezkiel 46.14-20 dijieun kurban beuleuman. Ieu kudu unggal poe. 14 Jaba ti eta unggal isuk kudu ngurbankeun tipung dua kilo jeung minyak jetun saliter pikeun ngadonanana. Kamistian nyanggakeun kurban kitu ka PANGERAN wajib salawasna, 15 nya eta saban isuk ka PANGERAN kudu ngurbankeun anak domba, tipung, jeung minyak jetun. Kudu kitu salawasna." 16 PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Upama pangereh ngawariskeun sabagian tanahna ka salah sahiji anakna anu lalaki, eta tanah jadi pusaka anakna, jadi tanah milik kulawargana. 17 Tapi upama merena tanah teh ka salah sahiji ponggawana, tanahna bakal pulang deui dina Taun Pamulihan, jadi deui milikna, manehna jeung anak-anakna anu hak ngamilik salalawasna. 18 Pangereh teu meunang nyokot tanah milik rahayat. Mun rek ngawariskeun tanah ka anak-anakna, kudu tanah milikna sorangan, ulah ngarampas tanah milik umat Kami." 19 Sanggeus kitu kaula ku jelema tea dibawa ka lawang kamar-kamar anu nyanghareup ka kaler, deukeut lawang buruan jero sisi kidul, nya eta kamar-kamar suci paranti para imam. Anjeunna nuduhkeun hiji tempat kuloneun eta kamar-kamar, 20 sarta sasauran kieu, "Eta tempat paranti imam-imam ngulub daging kurban panebus 171
172 Yehezkiel 46.21- 47.3 dosa jeung kurban panebus kasalahan, jeung paranti manggang kurban kadaharan, sabab bahan suci teu meunang aya anu kabawa ka buruan luar, bisi ngabahlakeun ka jalma rea." 21 (46:21-22) Ti dinya kaula dibawa bijil ka buruan luar. Anjeunna nuduhkeun opat pojok buruan. Sihoreng di unggal pojokna teh aya deui buruan, masing-masing panjangna dua puluh meter rubakna lima belas meter. 22 (46:21) 23 Unggal buruan dikuriling ku tembok batu anu sakurilingna aya hawuan. 24 Anjeunna sasauran, "Eta teh dapur, paranti badega-badega Bait Allah ngarulub daging kurban ti jalma rea." 47 1 Kaula dibawa deui ka panto Bait Allah. Geuning ti handapeun bangbarung teh aya cai ngocor ngetan, ka lebah nyanghareupna Bait Allah. Caina turun, bijilna ti handapeun Bait Allah sisi kidul, ngaliwatan altar sisi kidul. 2 Ti dinya kaula dibawa kaluar ti petakan gedong, liwat gapura kaler terus nguriling nepi ka lawang anu nyanghareup ka wetan. Di lebah gapurana cai nu tadi teh jadi walungan leutik. 3 Ku anjeunna diukur ku tumbakanana, lima ratus meter ka hilir ka beulah wetan, seug kaula dipiwarang ngaraas ka dinya. Caina ngan semet mumuncangan.
Yehezkiel 47.4-11 4 Anjeunna ngukur deui lima ratus meter ka hilir, caina semet tuur. Seug ngukur deui lima ratus meter ka hilireunana, caina semet cangkeng. 5 Ngukur deui lima ratus meter ka hilir, caina beuki jero teu bisa diraas, jero teuing, kudu ngojay. 6 Anjeunna ngalahir, "Eh anak manusa, ieu kabeh ingetkeun." Geus kitu kaula diajak ka sisi deui. 7 Sanggeus aya di sisi, katenjo yen sapanjang sisina teh kenca katuhu pinuh ku tatangkalan. 8 Saurna deui, "Ieu walungan ngocorna nerus ieu wewengkon ka wetan terus ka Lebak Yordan, ngamuarana ka Laut Paeh, tur bakal ngarobah cai Laut Paeh anu asin jadi tawar. 9 Ka mana bae ngocorna ieu walungan tan wande loba sasatoan rupa-rupa kitu deui lauk, sarta bakal ngalantarankeun cai Laut Paeh jadi tawar, sarta ka mana bae ngocorna bakal mawa hirup-hurip. 10 Ti Sumber cai di En Gedi nepi ka Sumber cai di En Eglaim, sapapanjang ieu walungan bakal loba tukang ngala lauk, sarta maroe heurapna di sisina. Sagala rupa lauk aya di dinya saperti di Laut Tengah. 11 Tapi rawa-rawa jeung ranca-ranca sapanjang basisir mah caina tetep asin moal robah. 173
174 Yehezkiel 47.12-18 12 Sapanjang sisi ieu walungan kenca-katuhu bakal pinuh ku rupa-rupa tangkal bubuahan anu ngareunah, daunna moal aya alumna, buahanana moal aya eureunna. Unggal bulan baruahan anyar, kawantu nyeuseup cai anu asalna ngocor ti Bait Allah. Buahna ngeunah didahar, daunna bisa dipake nyageurkeun anu garering." 13 (47:13-14) PANGERAN Nu Maha Agung nimbalan, "Kami baheula geus ikrar kalawan sumpah ka karuhun maneh rek mikeun ieu tanah. Ku sabab kitu ayeuna bakal dipimilik ku anak incuna. Heug bagikeun sadulur-dulur ka dua welas kaom masing sarua. Ngan kaom Yusup kudu meunang dua bagian. Wawatesan ieu tanah nya eta: 14 (47:13) 15 Di beulah kaler, watesna ti semet Laut Tengah terus ngetan ka Hetlon, ka Hamat, ka Sedad, 16 ka Berota jeung Sibraim (anu ayana antara wewengkon kota Damsik jeung kota Hamat), nepi ka Tikon (wates kota Hauran). 17 Jadi wates beulah kaler ti semet Laut Tengah nepi ka Hasar Enan. Kalereun eta nya eta wates wewengkon Damsik jeung Hamat. 18 Wates beulah wetan, mimiti ti hiji tempat antara wewengkon Damsik jeung Hauran, nunjangna ka kidul turut-turut Walungan Yordan anu jadi wates tanah Israil beulah
Yehezkiel 47.19- 48.2 kulon jeung tanah Gilad beulah wetan, nepi ka Tamar di Laut Paeh. 19 Wates beulah kidul, ti semet Tamar ngidul-ngulon nepi ka Cinyusu Meriba di Kades. Ti dinya ngaler-ngulon turut-turut wates tanah Mesir nepi ka Laut Tengah. 20 Ti beulah kulon watesna Laut Tengah, ngujur ka kaler nepi ka hiji tempat kuloneun jalan ka Hamat. 21 Eta tanah bagikeun ka unggal kaom 22 sina tetep kapimilik. Waktu ngabagina, urang asing oge, anu caricing di maraneh nepi ka baroga anak, kudu dibagianan, kudu dianggap sarua jeung warga Israil asli, barere elot sina narik tanah bagianana bareng jeung kaom-kaom Israil. 23 Kabeh urang asing anu caricing di kaom-kaom Israil, masing-masing kudu dibagianan tanah. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung." 48 1 (48:1-7) Wewengkon beulah kaler, ti semet Laut Tengah ka wetankeun mapay ka Hetlon, ka jalan anu ka Hamat, ka Hasar Enon, nepi ka wates antara karajaan Damsik jeung karajaan Hamat, ti semet wates wetan terus ngulon nepi ka Laut Tengah, marele ti kaler nepi ka kidul pikeun kaom-kaom Dan, Aser, Naptali, Menase, Epraim, Rubin, jeung Yuda, masing-masing sabagian. 2 (48:1) 175
Yehezkiel 48.3-12 3 (48:1) 4 (48:1) 5 (48:1) 6 (48:1) 7 (48:1) 8 Bagian anu ngarendeng jeung wewengkon eta kudu dijieun bagian anu istimewa. Ti kaler nepi ka kidul, kitu deui ti wetan nepi ka kulon, rubakna dua welas satengah kilometer, sarua jeung rubakna wewengkon-wewengkon anu dibikeun ka kaom-kaom tea. Eta wewengkon pikeun gedong Bait Allah. 9 Di puseur ieu wewengkon kudu aya hiji petak anu ngawungkul, anu kudu dibaktikeun ka PANGERAN, ukuranana dua belas satengah kali sapuluh kilometer. 10 Dina eta petakan suci aya bagian pikeun para imam, manjang ti wetan ka kulon dua belas satengah kilometer, ti kaler nepi ka kidul lima kilometer. Ari gedong Bait Allah ayana kudu di puseur ieu petakan. 11 Eta petakan suci pikeun para imam turunan Sadok, lantaran maranehanana mah saratia kumawulana ka Kami, teu kabawakeun goreng ku urang Israil cara jalma-jalma kaom Lewi sejenna. 12 Anu matak maranehna mah dibere anu istimewa, petakanana adek kana petakan urang Lewi, tur jadi bagian anu pangsucina ti nu sejen-sejen. 176
Yehezkiel 48.13-18 13 Urang Lewi oge dibere bagian anu ngawungkul, kiduleun petakan para imam, anu ukuranana sarua jeung eta, ti wetan ka kulon dua belas satengah kilometer, ti kaler ka kidul lima kilometer. 14 Petakan anu dibaktikeun ka PANGERAN teh tanah anu panghade-hadena ti sakuliah tanah, teu meunang dijual saeutik-eutik acan, pon kitu teu meunang ditukeurkeun atawa pindah tangan, sabab eta teh suci kagungan PANGERAN. 15 Tina eta petakan istimewa aya anu kari, panjangna dua belas satengah kilometer, rubakna dua satengah kilometer. Eta mah kaayaanana jamak bae, henteu suci, pakeeun umum, meunang dipake jeung dicicingan ku jalma rea. Ari keur pikotaeun kudu di puseur petakan suci, 16 bangunna kudu masagi, ukuran unggal sisina masing-masing dua rebu dua ratus lima puluh meter, 17 sakurilingna kudu diputeran ku rarambu anu ngoblog rubakna saratus dua puluh lima meter. 18 Lamun kotana geus dijieun, aya keneh lolongkrang anu nyesa lempengan petakan suci beulah kidul. Ti beulah wetan panjangna lima kilometer rubakna dua satengah kilometer. Ti beulah kulon panjangna lima kilometer rubakna dua satengah kilometer. 177
Yehezkiel 48.19-27 Eta pikeun tanah pertanian jalma-jalma anu caricing di eta kota. 19 Anu caricing di eta kota, saha bae, ti kaom mana bae, meunang ngolah eta tanah. 20 Jadi legana petakan puseur anu kudu dibaktikeun teh pasagi, anu ukuran tiap sisina masing-masing dua belas satengah kilometer, kaasup petakan anu dipake ku kota tea. 21 (48:21-22) Wewengkon-wewengkon wetaneun jeung kuloneun petakan anu diadegan Bait Allah, nya eta tanah imam, tanah urang Lewi, jeung tanah kota. Sakarina ti eta tanah, milik pangereh, nu ngujur ka wetan ngembatna nepi ka wates beulah wetan, nu ngujur ngulon ngembatna nepi ka Laut Tengah. Ari ti kaler ka wates ka wewengkon Yuda, ti kidul ka wates ku wewengkon Binyamin. 22 (48:21) 23 (48:23-27) Ari kaom-kaom anu tadi tacan kasebut, masing-masing kudu meunang sabagian. Tanahna kiduleun wewengkon suci, ngujur ti wates wetan nepi ka kulon ka Laut Tengah. Dibagikeunana marele ti kaler ka kidul ka kaom-kaom Binyamin, Simeon, Isaskar, Sebulun, jeung Gad. 24 (48:23) 25 (48:23) 26 (48:23) 27 (48:23) 178
179 Yehezkiel 48.28-34 28 Tanah anu dibikeun ka kaom Gad, beulah kidul watesna ngujur ngidul-ngulon ti semet Tamar nepi ka Cinyusu Meriba di Kades, ti dinya ngaler-ngulon turut-turut wates tanah Mesir nepi ka Laut Tengah. 29 "Kudu kitu tanah teh dibagi-bagikeunana ka kaom-kaom Israil keur pamilikeunana masing-masing," timbalan PANGERAN Nu Maha Agung. 30 (48:30-34) Ari kota Yerusalem lawangna kudu dua belas. Unggal kutana, anu panjangna masing-masing dua rebu dua ratus lima puluh meter, dina opat pongpokna masing-masing lawangna tilu sarta dingaranan ku ngaran kaom-kaom. Lawang-lawang dina kuta pongpok kaler ngaranna Gapura Rubin, Gapura Yuda, jeung Gapura Lewi. Lawang-lawang dina kuta pongpok wetan ngaranna Gapura Yusup, Gapura Binyamin, jeung Gapura Dan. Lawang-lawang dina kuta pongpok kidul ngaranna Gapura Simeon, Gapura Isaskar, jeung Gapura Sebulun. Lawang-lawang dina kuta pongpok kulon ngaranna Gapura Gad, Gapura Aser, jeung Gapura Naptali. 31 (48:30) 32 (48:30) 33 (48:30) 34 (48:30)
180 Yehezkiel 48.35 35 Panjangna kuta kabeh salapan rebu meter. Pingaraneun eta kota, ti ayeuna kudu disebut: "PANGERAN-AYA-DI-DINYA!"
Daniel 1 1 Dina katilu taunna Yoyakim ngarajaan nagri Yuda, kota Yerusalem ditempuh jeung dikepung ku Raja Nebukadnesar ti Babul. 2 Pangeran ngidinan eta raja ngelehkeun Raja Yoyakim jeung ngajabel sabagian rajabrana Bait Allah. Mulihna nyandak tawanan, ngabujeng ka kuil dewa-dewana di Babul. Ari harta rampasan disimpen di enggon dunyabrana di eta kuil. 3 Sang Raja nimbalan ka Aspenas, kapala rumah tangga karaton, sangkan meting sawatara bangsa Israil anu katawan, nu ngarora, turunan raja atawa turunan ningrat. 4 Nu dipilih kudu nu karasep, seukeut uteuk, cukup didikan, calakan, tur mulus walagri, sangkan bisa diangkat jadi abdi karaton. Ku Aspenas kudu diajar maca jeung nulis dina basa Babul. 5 Timbalan raja deui, daharna, nginumna, unggal poe kudu sarua jeung katuangan urang karaton. Sanggeus tilu taun kudu dideuheuskeun ka raja. 6 Di antara nu kapilih aya: Daniel, Hananya, Misael, jeung Asaria, kabeh asal ti kaom Yuda.
Daniel 1.7-15 7 Ku kapala rumah tangga karaton jenenganana teh dilandi jadi: Beltesasar, Sadrah, Mesah, jeung Abednego. 8 Tapi Daniel geus nekadkeun moal seja ngarurujit diri ngarempak cegahan agama ku kadaharan jeung inuman ti karaton. Nya mundut tulung ka Aspenas. 9 Kersaning Allah Aspenas wet resep ka Daniel. 10 Ngan ku sabab sieun ku raja, anjeunna ngawaler ka Daniel, kieu, "Kumaha atuh, da raja geus netepkeun kitu, boh dahareun boh inumeun. Mun engke tingalieun awak ujang mundur teu nyumponan sarat cara nu lian-lianna, palangsiang kami dipaehan." 11 Ku sabab eta Daniel nepungan jaga, anu ku Aspenas dibakukeun ngurus anjeunna sarerencangan. Saurna: 12 "Cobi heula abdi opatan di lebet sapuluh dinten, neda bangsa sayuran, ngarot cai herang. 13 Lajeng bandingkeun hasilna sareng nonoman-nonoman sanes anu nareda sareng ngarotna katuangan sareng leueuteun ti karaton. Mangga engke taksir kumaha katingalina." 14 Pamundutna disaluyuan, heug dicoba sapuluh poe. 15 Sabadana, tetela hasilna leuwih nyugemakeun ti batan nonoman-nonoman 2
Daniel 1.16-2.2 anu dirangsom ti karaton. Leuwih sehat, leuwih kuat. 16 Ti semet harita, tetep taruangna teh bangsa sayuran, lain katuangan ti karaton anu ditangtukeun ku raja. 17 Ieu opat nonoman ku Allah dipaparin pangaweruh, paham kana kasusastran jeung palsapah. Kajaba ti kitu Daniel mah ku Allah dipaparin kaahlian nerangkeun harti tetenjoan jeung impian. 18 Tutas tilu taun anu ditempokeun ku raja, para nonoman teh ku Aspenas dideuheuskeun ka Nebukadnesar. 19 Waktu dicandak sasauran, sang raja pohara katarikna ku Daniel, Hananya, Misael, jeung Asaria, leuwih ti ka nu lian. Nya tuluy diangkat jadi abdi-abdi di karaton raja. 20 Mun ku raja dipariksa tina sual naon bae atawa tina masalah nu kumaha bae, kauningana ieu opat nonoman teh sapuluh kalieun tukang-tukang nujum atawa tukang-tukang sihir di sakuliah karajaan. 21 Ari Daniel aya di karaton raja teh nepi ka mangsa Babul ditalukkeun ku Raja Kores ti Persia. 2 1 Dina kadua taunna Nebukadnesar jumeneng raja, anjeunna ngimpen. Impenanana ngabarubahkeun manahna, nepi ka teu iasa kulem deui. 2 Ku sabab kitu tuluy anjeunna manggil tukang-tukang ngaramal, dukun-dukun, 3
Daniel 2.3-9 tukang-tukang jampe, jeung tukang-tukang sihir, sina nerangkeun impenanana. Sanggeus maranehna karumpul di payuneun raja, 3 raja ngandika, "Kami teu garenah hate ku impian. Kami hayang nyaho pihartieunana." 4 Wangsul maranehna, dina basa Aram, "Mugia Kangjeng Raja wilujeng sapapaosna! Sumangga impenan teh dawuhkeun, pihartoseunana bade diterangkeun." 5 Dawuhan raja, "Pakarepan kami, maraneh lain ngan kudu nerangkeun pihartieunana, tapi kudu jeung bari neguh impianana. Lamun teu barisa, awak maraneh baris diteukteukan sabagian-sabagian, sarta imah maraneh dirubuh-rubuhkeun. 6 Sabalikna lamun bisa neguh eta impian, jeung nerangkeun naon hartina, ku kami tangtu diganjar, nya barang, nya kahormatan. Pek impianana caritakeun, tuluy terangkeun hartina." 7 Ari warangsulna, "Sadaya-daya, upami Gusti nyaurkeun impenanana, abdi sadaya sanggem nerangkeunana." 8 Dawuhan raja, "Bener bae sakumaha pangira kami, maraneh rek ngulur waktu, lantaran ngarasa 9 bakal narima hukuman anu sarua lamun teu bisa nerangkeun. Tangtuna ge maraneh baris sapongkol ngarang-ngarang pihartieunana, ngabobodo ka kami, reujeung harepan sangkan kami ngarobah putusan. Sebutkeun 4
Daniel 2.10-16 heula impianana, kakara kami percaya yen maraneh bisa nerangkeun pihartieunana." 10 Eta para jurunasehat ngawangsul deui, "Dawuh timbalan, di sadunya moal aya nu tiasa ngunjukkeun perkawis sarupi kitu ka linggih Gusti. Teu acan aya raja, dalah anu pangagungna sareng pangkawasana oge, anu kitu pamundutna ka tukang-tukang torahna, atanapi ka dukun-dukunna kitu deui ka tukang-tukang sihirna. 11 Anu dipundut ku Gusti teh abot teuing, dugi ka moal aya nu tiasa nyubadanan kajabi ti dewa-dewa. Nanging dewa-dewa mah cicingna sanes di manusa." 12 Raja ngagidir awahing ku wera, tuluy nimbalan, supaya sakabeh jurunasehat nu aya di Babul dipaehan. 13 Parentah ngahukum dikaluarkeun, supaya eta jelema-jelema diparaehan, kaasup oge Daniel jeung rencang-rencangna. 14 Ari Daniel tuluy nepangan Ariok, pamingpin pangawal raja, anu dipiwarang ngalaksanakeun hukuman tea. Kalawan ati-ati pisan anjeunna naroskeun ka Ariok, 15 naon sababna sang raja ngaluarkeun parentah anu sakitu kerasna. Ku Ariok dibejakeun hal ihwalna. 16 Harita keneh Daniel ngadeuheus ka raja, mundut heula waktu pikeun ngamanah- manah pihartieun impenan raja. Ku raja kawidian. 5
Daniel 2.17-25 17 Geus kitu Daniel mulih, wawartos ka Hananya, Misael jeung Asaria. 18 Anjeunna ngajak neneda ka Allah nu di sawarga, nyuhunkeun sih kurnia-Na, nyuhunkeun diterangkeun perkara impenan raja, sangkan ulah milu dipaehan jeung para jurunasehat urang Babul tea. 19 Peuting eta keneh eta kagaiban impenan raja teh kabuka ku Daniel, dina hiji titingalian. Seug anjeunna muji ka Allah nu disawarga: 20 "Maha bijaksana Allah, maha kawasa. Puji sapapanjangna. 21 Mantenna ngatur waktu, ngolah mangsa. Mantenna ngadegkeun raja, Mantenna nu ngarurudna. Nya Mantenna anu maparin hikmat jeung pangarti. 22 Mantenna ngebrehkeun nu jero-jero, nu gaib-gaib. Tingali ka nu nyamuni di nu poek, tur Mantenna ku anjeun kaliputan ku cahya. 23 Puji sukur ti abdi, nun Allahna karuhun abdi, wireh abdi dipaparinan hikmat katut kakiatan, reh panuhun abdi dikabul, diebrehan perkawis anu kedah diunjukkeun ka raja." 24 Daniel nepangan deui Ariok, anu ku raja dipapancenan ngalaksanakeun hukuman ka para ahli tea. Saurna, "Para ahli teh ulah waka dipaehan. Deuheuskeun abdi ka raja, bade ngunjukkeun perkawis impenanana." 25 Harita keneh Daniel ku Ariok dideuheuskeun ka Raja Nebukadnesar. 6
Daniel 2.26-31 Piunjuk Ariok ka raja, "Abdi sumeja nyanggakeun hiji jalmi tawanan bangsa Yahudi, anu sanggem nerangkeun impenan Sang Raja." 26 Raja mariksa ka Daniel, nu dilandi Beltesasar tea, saurna, "Nyaho maneh impian kami sarta jeung nerangkeun hartina?" 27 Daniel ngawangsul, "Kangjeng Raja, kana perkawis eta, moal aya tukang sihir, jurutenung, dukun, atanapi ahli palak anu tiasa nerangkeun. 28 Nanging di sawarga aya nu jumeneng Allah, anu kawasa muka nu gaib-gaib, Mantenna parantos nembongkeun ka Kangjeng Raja perkawis engke ka payun. Ayeuna impenan Gusti, anu katingali nalika keur kulem, ku abdi sumeja disanggemkeun. 29 Salebeting kulem, Kangjeng Raja ngimpen perkawis engke ka payun. Allah, anu muka rasiah nu gaib-gaib, ka Gusti parantos mintonkeun nu baris kajadian ka payun. 30 Ayeuna eta rasiah teh parantos diebrehkeun ka abdi. Sanes ku margi abdi pinter ngungkulan nu lian, nanging supados Gusti uninga kana hartosna eta impenan, sareng supados ngahartos kana pikiran-pikiran anu dongkap ka Gusti. 31 Kangjeng Raja, Gusti ngimpen ningali hiji arca raksasa, herang gugurilapan, nanging bangunna pikasieuneun. 7
Daniel 2.32-38 32 Sirahna tina emas murni, dada sareng leungeunna tina perak. Cangkeng sareng bobokongna tina tambaga, 33 pingpingna tina beusi, sukuna sapalih tina beusi, sapalih tina taneuh liket. 34 Sabot Gusti neuteup eta arca, aya batu ageung anu bongkar tina hiji gunung karang, padahal teu aya anu noel-noel acan, teras ngagulundung neumbrag kana suku arca anu tina beusi sareng taneuh liket tea dugi ka remuk. 35 Sapada harita keneh eta arca ngarempeyek, beusina, taneuh liketna, tambagana, perakna sareng emasna bareng ancur, bubuk lembut sapertos kekebul di tempat pangirikan di musim halodo, lajeng katiup angin, beresih teu aya urut-urutna. Dupi batu tea wuwuh ageung, dugi ka ngajadi gunung sareng minuhan bumi sakuliahna. 36 Kitu impenanana. Ayeuna abdi sumeja ngahaturkeun pihartoseunana. 37 Kangjeng Raja, Gusti teh raja anu pangagungna ti sadaya raja-raja. Ku Allah anu jumeneng di sawarga parantos dijenengkeun raja, dipaparin kakawasaan, kagagahan, sareng kahormatan. 38 Ku Mantenna dikersakeun murba ka sakuliah bumi katut nu nyicinganana, sarta murba ka sasatoan sareng manuk-manuk ka Gusti sami taraluk. Sirah anu tina emas teh nya Gusti ku anjeun. 8
Daniel 2.39-44 39 Sapandeurieun Gusti, pingadegeun hiji karajaan, kirang mulyana ti karajaan Gusti. Sapandeurieun eta, aya deui karajaan katilu, anu dilambangkeun tambaga, anu bakal ngawasaan sakuriling bumi. 40 Saparantos eta, aya karajaan anu kaopat, anu kakiatanana lir teuasna beusi. Sakumaha beusi kiat ngaremukkeun sareng ngancurkeun saniskanten, eta karajaan oge bakal ngaremukkeun sareng ngancurkeun karajaan-karajaan anu ti payun-payun tea. 41 Katingali oge ku Gusti, sukuna sareng ramo-ramona sabagian tina taneuh liket, sabagian deui tina beusi. Ieu hartosna, eta karajaan teh kabagi-bagi. Eta karajaan gaduh oge kakiatan sapertos beusi, margi taneuh liket teh pacampur sareng beusi. 42 Ramo-ramona sapalih beusi sapalih taneuh liket, nawiskeun eta karajaan teh sabagian kiat, sabagian deui lemah. 43 Katingali ku Gusti beusi campur sareng taneuh liket. Ieu nawiskeun para pangereh eta karajaan ihtiar ngahijikeun warga-wargana ku jalan kawin campur pacorok jodo, nanging teu tiasa raket, sakumaha beusi moal tiasa dalit sareng taneuh liket. 44 Nalika eta karajaan-karajaan tea ngadeg, Allah anu jumeneng di sawarga ngadegkeun hiji karajaan anu moal aya tungtungna, moal aya nu tiasa ngelehkeun, malah bakal numpes 9
Daniel 2.45-49 numpurkeun karajaan-karajaan anu tadi tea sadayana, lajeng ngadeg salalanggengna. 45 Perkawis eta, kaimpenkeunana ku Gusti aya batu ngagulundung, anu bongkar tina gunung karang kalayan teu aya anu noel-noel acan, teras neumbrag eta arca tina beusi, tambaga, taneuh liket, perak sareng emas. Allah anu agung parantos mintonkeun ka Gusti, hiji perkawis nu baris kajadian ka payun. Kitu kaulanun, impenan Gusti, sareng kitu pihartoseunana." 46 Bruk Raja Nebukadnesar sujud ka Daniel. Ti dinya lajeng marentah, sangkan Daniel dibaktian ku kurban-kurban jeung rupa-rupa pangbakti. 47 Geus kitu sasauran ka Daniel, "Allah anjeun pangagungna ti sakabeh allah, Gustining raja-raja, hiji-hijina Allah anu iasa muka anu gaib-gaib. Kami yakin kana eta perkara, sabab anjeun geus bisa nerangkeun sakabeh rasiah hal-hal anu gaib." 48 Ti dinya Daniel dipaparin hiji kalungguhan luhur, kitu deui dipaparin ganjaran, barang- barang nu arendah, dipaparin cangkingan di propinsi Babul tur dijadikeun kapala sakabeh jurunasehat raja. 49 Tapi kalawan pamundut Daniel, eta kalungguhan pikeun nyekel pamarentahan propinsi Babul teh ku raja dicangkingkeun ka Sadrah, Mesah, jeung Abednego. Ari Daniel 10
Daniel 3.1-7 ku anjeun, tetep nyepeng kalungguhan di karaton raja. 3 1 Raja Nebukadnesar ngadamel arca tina emas, luhurna salapan puluh kaki, rubakna salapan kaki, dipasang di tanah lapang di Dura, di propinsi wilayah Babul. 2 Ti dinya raja miwarang ngumpulkeun sakabeh pajabatna, para pangeran, para gupernur, para wakil gupernur, bupati- bupati, bendahara-bendahara, jaksa-jaksa, hakim-hakim, katut para pajabat propinsi- propinsi sejenna. Kabeh kudu milu kana upacara pangresmian eta arca beunang raja ngadegkeun tea. 3 Sanggeus kabeh karumpul sarta geus narangtung hareupeun eta arca, 4 juruwarta ngomong tarik, ngembarkeun pangumuman, kieu: "Rahayat sakumna ti unggal bangsa, seler bangsa, sabasana- sabasana! 5 Aranjeun baris ngareungeu sora tarompet, dituturkeun ku sora suling, rebab, gambus, kacapi, katut tatabeuhan lianna. Bareng jeung brengna tatabeuhan, sakumna rahayat kudu marendek dareku, ngabakti ka ieu arca emas, anu ku Raja Nebukadnesar diadegkeun. 6 Sing saha anu teu deku ngabakti ka dinya, moal tempo deui baris digebruskeun ka jero pameuleuman anu ngagegedur!" 7 Breng tatabeuhan ditabeuh, rahayat ti sagala bangsa, suku bangsa katut basa, 11
Daniel 3.8-15 bareng marendek sarujud ka eta arca emas anu beunang Raja Nebukadnesar ngadegkeun tea. 8 Aya sawatara urang Babul, anu asa meunang jalan geusan nyilakakeun urang Yahudi. 9 Pok arunjukan ka Raja Nebukadnesar, "Mugia Kangjeng Raja jumeneng sapapaosna! 10 Gusti parantos nimbalan, yen di mana breng tatabeuhan ditabeuh, masing-masing kedah sujud nyembah ka arca emas. 11 Anu teu mendek sujud ka eta, baris digebruskeun ka lebet pameuleuman anu ngagegedur. 12 Awon henteu kapiunjuk, aya tilu jalmi urang Yahudi, anu ku Kangjeng Gusti sina nyepeng pamarentahan di propinsi Babul, nya eta Sadrah, Mesah sareng Abednego. Maranehna henteu tumut kana timbalan Kangjeng Gusti. Teu nyembah, teu sujud ka eta arca emas kenging Gusti ngadegkeun." 13 Sang raja benduna teu kira-kira, seug nimbalan supaya eta tilu jelema dibawa ka payuneunana. 14 Dawuhan raja ka aranjeunna, "Sadrah, Mesah jeung Abednego, na enya maraneh nolak embung nyembah ka dewa kami, henteu sujud ka arca emas beunang kami ngadegkeun? 15 Ti semet ayeuna, tiap-tiap maraneh ngadenge sora tarompet, suling, rebab, 12
Daniel 3.16-21 gambus, kacapi, jeung tatabeuhan lianna, kudu sujud nyembah ka eta arca. Mun teu kitu, harita keneh tan wande maraneh digebruskeun ka jero pameuleuman anu ngagegedur. Naha pangira maraneh aya dewa anu baris nyalametkeun maraneh?" 16 Sadrah, Mesah jeung Abednego ngawangsul, "Dawuh Gusti, abdi-abdi moal ngabela diri. 17 Upami Allah anu dibakti ku abdi-abdi iasaeun ngaleupaskeun abdi-abdi tina eta pameuleuman anu ngagegedur, kitu deui tina kakawasaan dampal Gusti, kantenan kersaeun. 18 Nanging dina teu kersaeuna-Na, Kangjeng Raja mugia uninga, abdi-abdi tetep moal nyembah ka dewa Kangjeng Raja, moal sujud ngabakti ka eta arca emas kenging Gusti ngadegkeun." 19 Barang ngadangu kitu, amarah sang raja budal. Pameunteuna mani geuneuk awahing ku wera ka Sadrah, Mesah jeung Abednego. Tuluy marentah sangkan seuneu pameuleuman digedean, panasna sing nepi ka tujuh tikeleun ti biasa. 20 Lajeng nimbalan ka serdadu-serdadu anu pangbedasna, sina ngabarogod eta anu tiluan, sangkan terus dibalangkeun ka jero pameuleuman. 21 Tuluy aranjeunna dibakutet, lengkep jeung anggoanana, kameja, jubah, sorban, 13
Daniel 3.22-27 brus digebruskeun kana pameuleuman anu ngagegedur. 22 Awahing ku panas-panasna eta seuneu, kawantu beunang ngagedean, kalawan parentah kacida kerasna, jalma-jalma anu rek ngagebruskeun aranjeunna kaduruk nepi ka paraeh. 23 Sadrah, Mesah, jeung Abednego, anu dibakutet, ragragna kana seuneu ka tengah-tengahna pisan. 24 Tapi ngadak-ngadak Nebukadnesar ngorejat ngadeg awahing ku heran. Pok mariksa ka para ponggawana, "Lain tiluan anu dibakutet digebruskeun ka dinya teh?" Diwarangsul, "Sumuhun timbalan, leres tiluan." 25 Raja mariksa deui, "Naha geuning katenjona ku kami mah aya opatan, tingkuriling di jero seuneu? Henteu dibakutet, jeung siga henteu ngarasaeun nyeri. Nu kaopat mah bet siga malaikat." 26 Nebukadnesar nyaketan lawang pameuleuman anu ngagegedur. Lajeng ngagentraan, "Sadrah, Mesah, Abednego! Abdi-abdi Allah Anu Maha Agung! Geura bijil!" Harita keneh tiluanana kalaluar. 27 Para pangeran, para gupernur, para wakil gupernur, jeung pajabat-pajabat raja, ngarubung nelek-nelek aranjeunna anu henteu naon-naon ku seuneu. Rambutna teu 14
Daniel 3.28-4.3 tutung, anggoanana teu kaduruk, salirana henteu bau haseup-haseup acan. 28 Raja nimbalan, "Puji Allahna Sadrah, Mesah, jeung Abednego. Anjeunna ngintun malaikat-Na, nangtayungan ieu tilu jalma anu ngabakti sarta percaya ka Anjeunna. Maranehna ti batan tunduk kana parentah kami, leuwih suka paeh ti batan kudu sujud ngabakti ka dewa mana bae oge, lian ti ka Allahna sorangan. 29 Kami ngaluarkeun parentah, sing saha bae, bangsa mana bae, seler bangsa mana bae, ku basa naon bae, anu ngahina ka Allahna Sadrah, Mesah jeung Abednego, baris diteukteukan awakna sabagian-sabagian, imahna dirugrug-rugrugkeun. Sabab euweuh dewa sejen anu bisa mere pitulung cara kieu." 30 Geus kitu Sadrah, Mesah, jeung Abednego ku raja dijungjung kana pangkat anu leuwih luhur, nyangking kalungguhan di propinsi Babul. 4 1 Ieu malumat Raja Nebukadnesar, anu dikirimkeun ka jalma-jalma sagala bangsa, seler bangsa katut basa di saalam dunya. "Salam! 2 Ieu kami, seja medar kaahengan- kaahengan jeung mujijat-mujijat, anu dipintonkeun ka kami, ku Allah Nu Maha Agung. 3 Pohara aragungna kaahengan anu dipintonkeun ku Allah ka urang! Pohara 15
Daniel 4.4-11 hebatna pintonan mujijat-mujijat Mantenna! Allah teh Raja nu langgeng, baris ngasta sapapanjangna. 4 Kami cicing di karaton estu senang, hirup reujeung sugih mukti. 5 Tapi kami boga impian pikasieuneun, aya tetenjoan gaib pikakeueungeun, kaalaman waktu kami keur hees. 6 Seug kami mere parentah ngadatangkeun sakabeh jurunasehat nu aya di Babul, sangkan mere nyaho pihartieun eta impian. 7 Seug daratang ka kami, juru-juru ramal, dukun-dukun, tukang-tukang sihir, ahli-ahli palak, sarta impian teh ku kami dicaritakeun. Tapi kabeh taya nu bisa nerangkeun. 8 Ti dinya Daniel (nu disebut oge Beltesasar, ngalap tina jenengan dewa kami), marek. Eta jalma kalinggihan roh dewa-dewa saruci. Impian teh ku kami didadar ka manehna. Carek kami ka manehna: 9 Beltesasar, pamingpin juru-juru ramal, kami nyaho maneh kalinggihan roh dewa- dewa saruci, bisa sidik ka nu gaib-gaib. Terangkeun pihartieun impian kami. Kieu impianana: 10 Waktu kami hees, meunang tetenjoan gaib. Aya hiji tangkal di pusering bumi, gedena kaliwat saking. 11 Eta tangkal beuki luhur, nepi ka ngahontal langit, tembong ku sakabeh jalma ti sakuliah dunya. 16
Daniel 4.12-18 12 Daunna arendah, buahna meuhpeuy kacida leubeutna, cukup keur saeusi dunya. Sato-sato alas darepa handapeunana, manuk- manuk nyarayang dina dahan-dahanna, kabeh mahluk anu kumelip ngahakan buahna. 13 Sabot kami mikiran eta tetenjoan, nenjo malaikat turun ti langit, sayaga jeung waspada. 14 Eta malaikat nyoara tarik kacida: Tuar eta tangkal. Tutuhan dahan-dahanna, pahpralan daunna, awur-awur buahna. Buburak sasatoan ti handapeunana, buburak manuk-manuk tina dahanna. 15 Tunggulna ingkeun tinggalkeun, talian ku rante beusi jeung tambaga. Ingkeun antep jeung jukut di tegal. Eta jalma ingkeun sina kaibunan, hirupna sina ngahiji jeung sato jeung tatangkalan. 16 Tujuh taun manehna moal kapanjingan akal manusa, sina kaancikan adat sato. 17 Kitu putusan para malaikat anu sayaga jeung waspada. Sangkan manusa di mana- mana nyaraho yen Allah Nu Maha Agung, kawasa ka karajaan-karajaan manusa, iasa nyelehkeun ka saha bae kersa-Na, najan ka jalma nu panglaipna. 18 Kitu impian kami," lahir Raja Nebukadnesar. "Terangkeun ka kami, Beltesasar, naon pihartieunana. Juru-juru nasehat di karaton kami taya nu sanggup 17
Daniel 4.19-24 nerangkeun. Anjeun mah bisa, sabab kalinggihan roh dewa-dewa saruci." 19 Daniel, nu disebut oge Beltesasar, pohara reuwaseunana nepi ka teu kedal saur. Dawuhan raja ka anjeunna, "Beltesasar, ulah sieun-sieun ku hal eta impian jeung pihartieunana." Beltesasar ngawangsul, "Nun Kangjeng Raja, mugi eta impenan katut pibalukareunana terapna ka musuh-musuh, ulah ka salira Jeng Raja. 20 Gusti ningali hiji tangkal anu luhur jujul ka langit, tembong ti sakuliah dunya; 21 daunna arendah, buahna leubeut, cekap keur saeusi dunya. Sato-sato alas darepa handapeunana, manuk-manuk nyarayang dina dahan-dahanna. 22 Kangjeng Raja, eta tangkal anu luhur sareng kiat teh salira Gusti, ngajungkiring gagah kaliwat saking. Kaagungan Gusti wuwuh luhur dongkap ka jujul ka langit, kakawasaan Gusti sumebar ka sakuliah jagat. 23 Sabot Gusti ngawas-ngawas, aya malaikat turun ti langit anu nyoara: Tuar eta tangkal, basmi, tapi tunggulna ingkeun ulah dicabut. Rante ku rante beusi jeung rante tambaga, ingkeun antep jeung jukut di tegal. Eta jalma ingkeun sina kaibunan, sina hirup jeung sasatoan, tujuh taun lilana. 24 Eta kieu pihartoseunana, sareng kieu maksadna anu ku Allah Nu Maha Agung ditingalikeun ka Gusti. 18
Daniel 4.25-31 25 Gusti baris disingkirkeun tina hirup manusa, ngahiji sareng sato-sato alas. Tujuh taun lamina kedah tuang jukut sapertos sapi, kulem di luar di nu ngabuliklak sareng kaibunan, tujuh taun lamina. Saparantos kitu Kangjeng Raja baris ngangken, yen Allah Nu Maha Agung teh kawasa ka sadaya karajaan manusa, kawasa nyelehkeun ka sing saha bae kersa-Na. 26 Malaikat tea marentah supados tunggulna ditinggalkeun ulah dicabut. Ieu hartosna, Kangjeng Raja baris diangkat deui jadi raja, saparantos ngangken yen Allah kawasa ka saalam dunya. 27 Ku margi kitu mugi Gusti kersa nampi piunjuk abdi. Lirenan kaawonan, pidamel kasaean, mugi welas asih ka nu miskin, tangtos Gusti baris jembar saterasna." 28 Sagala hal nu tadi geus terap ka kami, Raja Nebukadnesar. 29 Heuleut duabelas bulan ti harita, waktu kami leuleumpangan di loteng gedong karaton kami di Babul, 30 kami ngomong, "Tenjo, pohara hebatna Babul! Meunang aing ngadegkeun, dijieun ibukota nagara, paranti aing nembongkeun kakawasaan, kagagahan, kaagungan jeung kamulyaan." 31 Can anggeus kami ngomong, kadenge aya sora ucapan ti langit, "Raja Nebukadnesar! 19
Daniel 4.32-36 Dengekeun ucapan kami! Karajaan maneh ayeuna rek dijabel ti maneh. 32 Maneh baris dipiceun ti kalangan hirup manusa, baris hirup ngahiji jeung sato-sato alas, nyatu jukut cara sapi, tujuh taun lilana. Nepi ka maneh ngaku yen Allah Nu Maha Agung kagungan kawasa ka sakabeh karajaan manusa, kawasa nyelehkeunana ka saha bae kersa-Na." 33 Sapada harita keneh bukti. Kami, Nebukadnesar disingkirkeun ti kalangan hirup manusa. Kami ngakan jukut, cara sapi. Kami kaibunan, buuk beuki manjangan, mani cara bulu heulang. Kuku oge manjangan ngareluk kawas kuku manuk. 34 "Sanggeus liwat tujuh taun", saur eta raja, "kami tanggah ka langit, sup ingetan kami balik deui. Seug kami ngucapkeun puji ka Allah Nu Maha Agung, ngamulyakeun jeung ngagungkeun ka nu jumeneng salalanggengna. Mantenna baris ngasta salalanggengna. Karajaana-Na baris ngadeg sapapanjangna. 35 Jalma-jalma pangeusi dunya, di payuneun Mantenna taya ajenna. Malaikat-malaikat nu di sawarga, manusa anu di dunya, dicangking ku Mantenna. Taya nu bisa ngalawan kana pangersa-Na, taya nu wani nanyakeun Mantenna midamel naon. 36 Sanggeus ingetan kami pulih deui, kahormatan, kamulyaan, kitu deui 20
Daniel 4.37-5.5 kamashuran karajaan kami, dipaparinkeun deui ka kami. Kami dibageakeun ku rengrengan nagara jeung ku para gegeden, diangkat deui nyangking karajaan, malah kaagungan kami jadi leuwih ti nu ti heula. 37 Ayeuna kami, Nebukadnesar, muji ngamulyakeun jeung ngagungkeun ka Raja Sawarga. Karana sagala padamelana- Na bener tur adil, sarta Mantenna iasa ngasorkeun jalma nu nyieun peta adigung." 5 1 Dina hiji peuting, Raja Belsyasar ngayakeun pesta gede, ngondangan sarebu gegeden. Para ondangan ngarinum anggur. 2 Sabot ngarinum, Belsyasar miwarang ngaluar-luarkeun mangkok-mangkok jeung cangkir-cangkir emas, anu ku Nebukadnesar, ramana, dijabel ti Bait Allah di Yerusalem tea. Maksudna rek dipake ngaleueut ku anjeunna, ku para gegedenna, ku istri-istrina, jeung ku selir-selirna. 3 Harita keneh mangkok-mangkok jeung cangkir-cangkir emas teh dikaluarkeun, tuluy diparake nginum anggur, 4 bari muji dewa-dewana anu tina emas, perak, tambaga, beusi, kayu, jeung batu. 5 Dak-dumadak aya leungeun jelema, sabeulah, sarta nulis dina bilik karaton lebah nu pangkasorotna ku lampu-lampu. Ku raja eta leungeun sabeulah teh katingalieun. 21
Daniel 5.6-11 6 Tuluy rarayna sepa, tuurna nyorodcod awahing ku sumeblak manahna. 7 Tuluy ngagorowok ngagentraan jalma, miwarang ngadeuheuskeun juru-juru tenung, tukang-tukang sihir jeung ahli-ahli palak. Sanggeus jaronghok, sang raja ngandika, "Sing saha anu bisa maca eta tulisan reujeung mere pihartieunana, ku kami rek dipakeanan raksukan wungu, beuheungna dikongkorongan kongkorong emas tanda kahormatan, sarta dijieun kawasa katilu di karajaan." 8 Tuluy eta juru-juru nasehat teh maju, tapi saurang ge teu aya nu bisa maca eta tulisan, komo ngahartikeunana. 9 Raja Belsyasar beuki sepa awahing ku geumpeur. Para gegeden teu barisa majar kumaha. 10 Ngadangu recok-recokna raja jeung para gegeden, ibuna raja lebet ka tempat pesta. Tuluy ngalahir, "Mugia Raja wilujeng sapapanjangna! Teu kedah geumpeur sumeblak dugi ka sepa kitu. 11 Di ieu karajaan aya hiji jalma anu kalinggihan ku roh dewa-dewa saruci. Nalika rama suwargi jumeneng keneh eta jalma parantos nyata caang pikir, rea katerang, ngagaduhan hikmat sapertos hikmatna para dewa. Ku tuang rama, Raja Nebukadnesar, dugi ka dijadikeun pamingpin juru-juru ramal, 22
23 Daniel 5.12-17 juru-juru tenung, tukang-tukang sihir, sareng ahli-ahli palak. 12 Kamampuhna, luar biasa, bijaksana sareng gaduh kaahlian napsirkeun impian, ahli mecahkeun sual-sual muskil, ahli ngahartikeun anu gaib-gaib. Wastana Daniel, ku tuang rama dilandi Beltesasar. Mangga saur, hamo gagal, tangtos tiasaeun ngahaturkeun pihartoseun eta tulisan." 13 Harita keneh Daniel dideuheuskeun. Ngandika raja ka anjeunna, "Maneh Daniel teh, urang Yahudi anu ditawan ka dieu ku rama kami ti nagri Yuda? 14 Kami aya anu ngabejaan yen maneh kalinggihan ku roh dewa-dewa saruci, boga kaahlian, boga pangarti jeung hikmat. 15 Kami geus ngadatangkeun juru-juru nasehat jeung tukang-tukang sihir, sina maca eta tulisan, jeung nerangkeun hartina. Tapi teu barisaeun mecahkeun. 16 Ceuk nu nyarita, maneh bisa nyungsi harti nu samuni, nyingkabkeun nu gaib- gaib. Upama maneh bisa maca eta jeung nerangkeun hartina, baris dipakeanan jubah wungu karajaan, beuheung dikongkorongan ku kongkorong emas tanda kahormatan, jeung dijieun kawasa katilu di ieu karajaan." 17 Daniel ngawaler, "Kangjeng Raja teu kedah maparin ganjaran, atanapi ganjaranana lelerkeun ka anu sanes. Sumangga abdi
24 Daniel 5.18-23 sumeja maca eta tulisan, sareng nerangkeun hartosna. 18 Rama Gusti, Nebukadnesar, ku Allah Nu Maha Agung dipaparin kahormatan sareng kamulyaan. 19 Kalintang agungna, dugi ka jalmi-jalmi, sagala bangsa, seler bangsa sareng basa- basa, sadayana gimir sareng gumeter. Upami saurna paehan eta jalma, nya dipaehan. Upami saurna hirupan, nya dihirupan. Kawasa ngajungjung sareng ngahandapkeun saha bae kumaha kersana. 20 Nanging, ku margi jadi ngunculkeun anjeun, heuras manah sareng lalim, anjeunna digulingkeun tina tahtana, dileungitkeun kaagunganana. 21 Anjeunna diusir ti kalangan hirup manusa, sarta emutanana barobah, jadi teu benten ti adat sato, campur sareng kalde alas, tuang jukut sapertos sapi. Kulemna diluar di nu ngabuliklak, salirana teu kahalangan tina kaibunan. Ahirna anjeunna ngangken, yen Allah Nu Maha Agung murba kawasa ka sadaya karajaan manusa, sarta kawasa nyelehkeunana ka saha bae kersa-Na. 22 Dupi Gusti, nu jadi putrana, tur uninga kana eta perkawis sadaya, Gusti henteu ngarendahkeun salira. 23 Gusti parantos ngaluluhuran ka Gustining Sawarga, ngakutan mangkok-mangkok sareng cangkir-cangkir anu asal ti Bait
Daniel 5.24-30 Mantenna. Sang Raja ku anjeun, para gegeden, garwa-garwa, parekan-parekan, ngaraleueut anggur nganggo eta parabot, bari muji dewa-dewa tina emas, perak, tambaga, beusi, kayu sareng batu, dewa-dewa anu teu tiasa ningal teu tiasa ngareungeu, sareng teu terang naon-naon. Dupi ka Allah, anu iasa nangtoskeun hirup sareng pati Kangjeng Raja henteu hormat. 24 Nya ku margi kitu, Allah ngadatangkeun eta leungeun sina nyerat dina tembok. 25 Eta seratan teh ungelna: Mene, mene, takel, uparsin. Hartosna: Diitung, diitung, ditimbang, dibagi. 26 Maksadna diitung: Allah parantos ngetang umur karajaan Gusti, tetela parantos meujeuhna ditigas. 27 Maksadna ditimbang: Gusti parantos ditimbang dina timbangan, kabuktosan hampang pisan. 28 Maksadna dibagi: Karajaan Gusti parantos dipecah dua, dipaparinkeun ka bangsa Media sareng Persia." 29 Harita keneh Belsyasar nimbalan ka ponggawa-ponggawa, seug Daniel dianggoan jubah wungu karajaan, dianggoan kongkorong emas tanda kahormatan, sarta diangkat jadi kawasa katilu di karajaan. 30 Tapi peuting eta keneh pisan Belsyasar raja Babul teh ditelasan. 25
Daniel 5.31-6.7 31 Karajaanana dijabel ku Darius ti Media. Harita Darius yuswana geus genep puluh dua taun. 6 1 Darius mutuskeun ngangkat saratus dua puluh gupernur, pikeun nyangking pamarentahan sakuliah karajaan. 2 Ari Daniel, jeung duaan deui, ku anjeunna diangkat jadi pangawas para gupernur, sarta kudu nalingakeun kapentingan raja. 3 Daniel jol-jol katangen leuwih parigel ngajalankeunana tugas, ti batan dua pangawas lianna kitu deui ti para gupernur. Ku lantaran kacida nyongcolangna, raja aya kersana rek ngangkat anjeunna sina nyangking sakabeh urusan nagara. 4 Pangawas nu duaan deui tea sakait jeung para gupernur, neangan kasalahan Daniel dina hal ngolah urusan karajaan. Tapi teu manggih-manggih, kawantu anjeunna jalma satuhu, taya codekana jeung jujur. 5 Ceuk nu sakait, "Moal manggih pisababeun geusan ngelakkeun Daniel, salian tina hal-hal anu patali jeung agamana." 6 Ti dinya maranehna ngadareuheus ka raja, arunjukan kieu, "Mugia Kangjeng Raja Darius wilujeng sapapanjangna! 7 Abdi sadaya, anu dipercanten ngurus karajaan Gusti, para pangawas, para gupernur, para wakil gupernur sareng para pajabat sanesna, seja nyanggakeun pirempag, manawi Gusti kersa ngaluarkeun 26
Daniel 6.8-12 parentah anu wajib diestokeun. Ungelna, di lebet tilu puluh dinten teu kenging aya anu nyuhunkeun naon-naon, boh ka dewa mana bae, boh ka papada manusa, lintang ka Kangjeng Raja. Anu ngalanggar ieu parentah, kedah dilebetkeun ka guha singa. 8 Mugi Kangjeng Raja ngaluarkeun eta serat parentah sareng ditawis, jadi undang-undang Media sareng Persia anu moal robah deui." 9 Raja Darius tuluy nanda eta surat parentah. 10 Daniel uningaeun yen aya parentah kitu tur enggeus sah. Anjeunna mulih ka bumina, terus lebet ka kamar di loteng, anu jandela-jandelana nyanghareup ka Yerusalem. Brek anjeunna sujud mayun kana jandela-jandela anu maruka, neneda ka Allah, sakumaha sasari sok tilu kali dina sapoe-sapoena. 11 Barang musuh-musuh Daniel nyarahoeun yen anjeunna keur neneda ka Allah, 12 tuluy ngadareuheus ka raja, ngadukeun. Piunjukna, "Kangjeng Raja parantos ngaluarkeun parentah, anu ngalarang jalmi- jalmi teu kenging nyuhunkeun naon-naon, boh ka dewa mana bae, boh ka papada manusa, di lebet tilu puluh dinten, kajabi ti ka Kangjeng Raja. Anu ngalanggar baris dilebetkeun ka guha singa." Waler raja, "Enya. Larangan keras. Dikukuhkeun ku undang-undang Media jeung Persia anu moal robah deui." 27
Daniel 6.13-20 13 Piunjuk maranehna deui, "Unjuk uninga. Daniel, salah sawios tawanan ti nagri Yuda tea, parantos teu ngendahkeun eta parentah. Manehna angger neneda ka Allahna, sapertos sasari, tilu kali sadintenna." 14 Barang diuningaan kitu, raja jadi pohara ngarenjagna. Tuluy sakedah polah milari jalan keur ngabelaan Daniel. Milarina pijalaneun nepi ka surup panonpoe. 15 Jelema-jelema tea ngadareuheus deui ka raja sarta arunjukan, "Kangjeng Raja langkung tingali, numutkeun undang-undang Media sareng Persia, parentah Raja anu parantos dikaluarkeun, moal robah deui." 16 Tungtungna raja nimbalan supaya Daniel ditangkep, terus digebruskeun kana guha singa. Ari anjeunna ngalahir ka Daniel, "Mugi-mugi anjeun sing disalametkeun ku Allah, anu ku anjeun disembah kalawan satuhu." 17 Lawang guha singana terus ditutup ku batu, sarta batuna dicap ku cingcin raja jeung cingcin cap para gegeden, supaya ulah aya nu bisa nulungan ka Daniel. 18 Geus kitu raja mulih ka karaton, sarta peutingna teu iasa kulem, teu kersa tuang, teu kersa ngadangukeun tatabeuhan. 19 Rebun-rebun keneh anjeunna geus gugah, gusak-gasik ngabujeng ka guha. 20 Sasumpingna terus celak-celuk bari degdegan manahna, saurna, "Daniel, abdi 28
Daniel 6.21-26 Allah nu jumeneng! Kumaha Allah, anu ku anjeun disembah kalawan satuhu, kersaeun nyalametkeun anjeun tina pangreweg singa?" 21 Daniel ngawaler, "Mugia Kangjeng Raja wilujeng sapapaosna! 22 Allah parantos ngutus malaikat-Na ngabekem sungut-sungut singa dugi ka teu tiasa kua-kieu ka abdi Gusti. Mantenna kersa maparin pitulung, wireh uningaeun yen abdi teu gaduh dosa, sareng ka Gusti ge henteu gaduh kaluluputan, nun Kangjeng Raja." 23 Raja kacida bingaheunana. Tuluy nimbalan sangkan Daniel dikaluarkeun ti jero guha singa. Tuluy Daniel dikaluarkeun, sarta tetela salirana teu cecel teu bocel, lantaran pageuh ngandel ka Allah. 24 Geus kitu raja marentah, sangkan jelema-jelema anu ngadukeun Daniel tea ditangkep, tuluy digebrus-gebruskeun kana guha singa tea, malah katut saanak pamajikanana. Memeh nepi ka dasar guha oge enggeus digabrugan, tulang-tulangna raremuk. 25 Geus kitu Raja Darius ngadamel surat ka rahayat, sagala bangsa, seler-seler bangsa jeung basa-basa di dunya. Kieu ungelna: "Salam! 26 Kami marentahkeun, sangkan di sakuliah karajaan kami, unggal jelema kudu neundeun kasieun jeung ngahormat ka Allahna Daniel! Anjeunna teh Allah anu jumeneng, tur baris 29
Daniel 6.27-7.5 kawasa salalanggengna. Karajaana-Na moal beunang ditumpur. Kakawasaana-Na hamo aya sudana. 27 Anjeunna kawasa nulung jeung ngajait. mintonkeun kaajaiban jeung kaahengan di sawarga jeung di bumi. Anjeunna geus ngaluputkeun Daniel ti singa-singa." 28 Ari Daniel terus lulus mulus sapanjang pamarentahan Darius, kitu deui sapanjang pamarentahan Raja Kores urang Persia. 7 1 Dina taun kahiji Belsyasar jumeneng raja di Babul, dina hiji peuting kaula meunang impian jeung hiji tetenjoan. Eta impian ku kaula dituliskeun, sarta ieu laporanana 2 hal tetenjoan kaula peuting harita: Angin ngagelebug ti unggal juru, niup ka sagara nepi ka sagara motah. 3 Pecenghul ti jero sagara aya nu unggah, opat rupa sato raksasa, bangunna beda-beda. 4 Nu kahiji siga singa, tapi jangjangan siga jangjang galudra. Sabot ku kaula diawas-awas, jangjangna laleupasan sarta eta sato kaangkat tina taneuh, terus sina nangtung ajeg, kawas jelema, tuluy diasupan akal manusa. 5 Sato nu kadua siga biruang, nangtung ku suku tukangna. Huntuna ngegel tilu tulang iga. Tuluy aya sora ngomong ka eta sato, pokna, "Sing jongjon, pek hakanan daging masing seubeuh!" 30
Daniel 7.6-11 6 Sabot ngawas-ngawas anu eta, bijil deui sato sejen. Rupana siga meong tutul, tapi dina tonggongna aya jangjangna opat, siga jangjang manuk. Eta sato huluna opat sarta semu kacida gagahna. 7 Sabot kaula keur ngawaskeun, pecenghul sato anu kaopat. Rongkah, pikagilaeun, matak gimir. Mamangsanna remuk ku huntuna nu galede tina beusi, tuluy diidek-idek ku sukuna. Eta sato aya leuwihna ti anu tilu, tandukna aya sapuluh. 8 Sabot eta tanduk ditelek-telek, bijil tandukna hiji deui, leutik, bijilna di tengah- tengah nu sapuluh, bari ngarungkadkeun tilu tanduk anu geus aya ti heula. Tanduk anu leutik teh aya mataan, siga panon manusa, jeung aya sungutan. Sungutna susumbar. 9 Sabot kaula keur ngawas-ngawas, breh aya sababaraha tahta keur diteundeunan. Anu hiji dicalikan ku nu geus sepuh pisan, anggoanana bodas kawas salju, rambutna bodas lir bulu domba. Ari tahta-Na make kikiping tina seuneu hurung anu ngagedag-gedag. 10 Ari seuneuna datangna ngocor tina tahta tea. Aya mangrebu-rebu jelema anu ngalaladenan ka Mantenna, sarta jutaan anu rajeg narangtung di payuneuna-Na. Geus kitu sidang pangadilan dimimitian, kitab-kitab dibuka. 11 Sabot kaula ngawas-ngawas, tanduk leutik tea masih kadenge susumbar nyombongkeun 31
Daniel 7.12-18 maneh. Barang dilieuk, sato anu kaopat teh geus dipaehan, ari awakna dibalangkeun kana seuneu, diduruk nepi ka beak. 12 Sato anu tilu deui tanagana geus dilumpuh-lumpuhkeun, tapi meunang keneh hirup sawatara lilana. 13 Dina tetenjoan kaula peuting eta, kaula nenjo aya nu sumping dikuribeng ku mega, rupana sarupa jeung manusa, nyampeurkeun ka kaula, terus nyaketan ka Mantenna anu jumeneng langgeng sarta tuluy dikenalkeun ka Mantenna. 14 Ti dinya anjeunna dipaparin kawasa, kahormatan jeung pangkat raja, sangkan disembah ku sakabeh bangsa, sakabeh seler bangsa, sabasana-sabasana. Kakawasaanana baris langgeng, karajaanana moal aya anggeusna. 15 Kaula bingung ku eta tetenjoan, hate ngarasa teu jongjon. 16 Ti dinya kaula ngadeukeutan salah saurang ti nu keur narangtung di dinya, tuluy menta katerangan tina hal eta. Anjeunna kersaeun nerangkeun. 17 Saurna, "Eta sato-sato galede nu opat, nuduhkeun opat karajaan anu pingadegeun di bumi. 18 Tapi umat Allah Nu Maha Agung baris dipaparin kakawasaan pikeun nyangking eta karajaan-karajaan salalanggengna." 32
Daniel 7.19-25 19 Saterusna kaula hayang terang naon hartina sato anu kaopat, anu beda ti nu tilu, sato anu matak gimir, anu huntuna beusi, kukuna tambaga, nu nyasaak jeung ngidek-ngidek mamangsanna tea. 20 Kitu deui tina hal tandukna anu sapuluh, jeung tandukna nu hiji deui, anu bijilna pandeuri bari mugurkeun tilu tanduk sejenna, anu mataan jeung sungutan bisa susumbar, anu leuwih matak gimir ti nu sejenna. 21 Tapi sabot ku kaula keur diawaskeun, eta tanduk teh merangan ka umat Allah, malah bisa ngelehkeun. 22 Ti dinya sumping Mantenna nu jumeneng langgeng, tuluy mutuskeun yen umat Allah Nu Maha Agung anu bener. Mangsana geus cunduk umat Allah nampa kawasa pikeun marentah. 23 Tina perkara eta, kaula dibere katerangan kieu: "Sato anu kaopat, nuduhkeun karajaan nu kaopat, anu beda ti karajaan-karajaan sejenna. Eta karajaan baris ngagempur jeung ngidek-ngidek sakuliah dunya. 24 Tanduk anu sapuluh, nuduhkeun sapuluh raja anu marentah eta karajaan. Geus kitu aya deui hiji raja, beda ti nu tihareula, sarta bakal ngagulingkeun tilu raja. 25 Eta baris nangtang ka Allah Nu Maha Agung, sarta nindes ka umat Allah. Jeung baris tarekah ngarobah hukum-hukum agama jeung pesta-pesta kaagamaan umat Allah. 33
34 Daniel 7.26-8.4 Tilu satengah taun lilana, umat Allah aya dina genggemanana. 26 Geus kitu pangadilan sawarga nibankeun putusan, kakawasaan eta raja dirorod, tuluy ditumpur sama sakali. 27 Ari kakawasaan jeung kaagungan sakabeh karajaan di bumi, baris diselehkeun ka umat Allah Nu Maha Agung. Ari kakawasaan karajaanana moal aya tungtungna, sarta kapala-kapala nagara di sajagat baris ngabakti sarta aranut ka maranehna." 28 Ieu laporan anggeus nepi ka dieu. Kaula ngarasa sieun kabina-bina, nepi ka beungeut kaula pias. Eta kabeh ku kaula disidem di jero hate. 8 1 Dina katilu taunna Belsyasar jumeneng raja, kaula meunang tetenjoan anu kadua. 2 Dina eta tetenjoan, kaula ujug-ujug geus aya di jero kota Susan anu dikurilingan ku kuta, di propinsi Elam, nangtung di sisi Walungan Ulay. 3 Di sisi eta walungan aya hiji domba jalu, tandukna dua paranjang, nu hiji leuwih panjang ti nu hiji deui. 4 Eta domba, tandukna ngagadil ka kulon, ka kaler, jeung ka kidul. Sato-sato sejenna taya nu tagen, jeung taya nu bisa luput tina paneunggarna. Petana sakarep-karep, jeung ieu aing.
Daniel 8.5-12 5 Sabot kaula heran mikiran pihartieunana, aya embe jalu ti kulon, lumpat tarik, sukuna mani teu napak kana taneuh. Tandukna hiji di antara matana, pohara wewegna. 6 Eta embe nyuruwuk satarikna nyampeurkeun ka domba jalu anu di sisi walungan tea, 7 sarta terus neunggar. Neunggarna bangun pohara ambekeunana, sataker tanaga, nepi ka tanduk eta domba jalu teh pingges duanana. Eta domba henteu kuat ngalawan, ngagulitik terus dileyek, taya nu bisaeun nulungan. 8 Eta embe beuki lila beuki ngajago. Tapi dina keur bebedasna, tandukna pugur. Tina urutna bijil deui opat tanduk nu aneh, masing-masing nyanghareupna beda jihat. 9 Tina salah sahiji tanduk nu opat tea, bijil deui hiji tanduk leutik. Kakawasaan ieu tanduk beuki ngalegaan, ka beulah kidul, ka beulah wetan, jeung ka Tanah Perjangjian. 10 Tanagana tambah kuat, mahi keur nempuh balad langit, nya eta bentang-bentang, nepi ka loba anu maruragan ka bumi, tuluy dileyek. 11 Seug nangtang ka Panglima tentara langit. Kurban, anu biasana tara petot- petot disanggakeun ka anjeunna, ku eta dieuweuhkeun, Bait Allah diburak-barik. 12 Sanggeus kitu jalma-jalma teh ti batan nyaranggakeun kurban anu geus diwajibkeun, 35
Daniel 8.13-19 kalah ka nyarieun dosa, ibadah anu bener dipiceun dikataneuhkeun. Pamaksudan eta tanduk, kitu jadi, kieu jadi. 13 Geus kitu kadenge aya hiji malaikat nanya ka nu hiji deui, "Sabaraha pililaeunana hal-hal nu tembong dina eta tetenjoan teh? Rek sabaraha lilana kurban-kurban suci anu biasana kasanggakeun unggal poe kasilih ku dosa sakitu gedena? Sabaraha pililaeunana balad sawarga jeung Bait Allah diidek-idek?" 14 Malaikat nu hiji deui ngajawab, "Pililaeunana sarebu saratus lima puluh poe. Wanci sore, atawa isuk-isuk, moal aya nu nyanggakeun kurban. Geus kitu, kakara Bait Allah baris dipulihkeun deui." 15 Sabot kaula nyoba-nyoba ngahartikeun eta tetenjoan, ujug-ujug aya nu siga jelema nangtung di hareupeun. 16 Geus kitu aya soara cumeluk ti peuntaseun Walungan Ulay, pokna, "Jabrail! Tetelakeun ka manehna harti tetenjoanana." 17 Jabrail majeng tuluy ngadeg di gigireun kaula. Awahing ku sieun, bruk kaula sujud. Jabrail ngalahir, "He manusa sipat fana, maneh masing nyaho hartina! Eta tetenjoan ngagambarkeun panungtungan dunya." 18 Sabot anjeunna sasauran, leng kaula katuralengan terus rubuh. Tapi ku anjeunna dicepeng sarta dihudangkeun. 19 Anjeunna ngalahir, "Kami rek mere nyaho pibalukareun tina bendu-Na Allah. 36
Daniel 8.20-25 Eta tetenjoan teh nuduhkeun waktu panungtungan. 20 Domba jalu nu katenjo ku maneh, nu tandukna dua, ngibaratkeun karajaan- karajaan Media jeung Persia. 21 Embe jalu ngibaratkeun karajaan Yunani; tandukna nu weweg antara matana, nuduhkeun raja nu kahiji. 22 Tanduk opat anu bijilna sanggeus tanduk nu kahiji tea coplok, nuduhkeun timbulna opat karajaan, pecahan ti eta bangsa. Kakuatan masing-masing sahandapeun karajaan nu kahiji. 23 Sanggeus eta karajaan-karajaan tereh kana mangsana leungit, sarta kajahatanana beuki tambah, geus pasti baris dihukum. Sanggeus kitu tuluy ngadeg hiji raja anu tabeatna heuras, jahat, pinuh ku tipu daya. 24 Kakuatanana beuki rongkah, tapi lain kakuatan bawana sorangan. Eta raja baris ngajalankeun panumpesan anu pohara pikasieuneunana, tur sagala karepna ngajadi. Jalma-jalma anu garagah, nya kitu deui umat Allah, ku maneh bakal ditumpes. 25 Ku tina kapelitanana, sagala tipu dayana hasil. Seug manehna ngagulkeun maneh. Loba pisan jelema anu dibokong tuluy dibinasa ku manehna. Malah eta raja baris wani nangtang ka raja nu pangagungna, Rajaning raja-raja, tapi manehna anu bakal binasa. Binasana lain ku kakuatan manusa. 37
Daniel 8.26-9.5 26 Eta tetenjoan ngeunaan kurban peuting jeung isuk-isuk anu geus diterangkeun ka maneh teh pasti baris kajadian. Tapi hal ieu ku maneh kudu dirahasiakeun heula, lantaran pijadieunana lila keneh." 27 Bawaning ku beurat mikiran eta, kaula nepi ka gering meunang sababaraha poe. Sanggeus cageur, tuluy digawe deui, ngalakonan papancen ti raja sakumaha sasari. Tapi hate teu daek tengtrem, mikiran eta tetenjoan anu weleh teu kaharti bae. 9 1 Darius, putra Ahasweros, bangsa Media, jumeneng raja nyangking karajaan Babul. 2 Dina taun kahiji sanggeusna anjeunna jeneng raja, kaula ngulik kitab-kitab agama, sarta mikiran Yerusalem anu geus diramal baris pijadieun ruruntuk tujuh puluh taun, sakumaha pangandika PANGERAN ka Nabi Yermia tea. 3 Kaula jumerit ka Gusti Allah, sasambat, puasa, make papakean karung, diuk dina lebu. 4 Sagala dosa bangsa kaula diunjukkeun ka PANGERAN, Allah panutan kaula. Kieu piunjuk kaula, "Nun Allah, Gusti Nu Agung! Abdi sadaya hormat ka Gusti. Gusti tigin kana jangji, satia asih ka nu nyaraah ka Gusti, tur ngestokeun kana sugri timbalan Gusti. 5 Abdi sadaya rumaos dosa, jahat, lepat lampah. Parantos mungpang kana timbalan, baha kana aturan-aturan Gusti anu leres. 38
39 Daniel 9.6-12 6 Teu ngagarugu kana pisaur para abdi Gusti, nabi-nabi nu ngadongkapkeun timbalan- timbalan Gusti ka abdi sadaya, ka raja-raja, ka kapala-kapala, ka karuhun-karuhun, ka sakumna bangsa. 7 Gusti teh nun Pangeran, salamina bener tur adil, sawangsulna abdi-abdi, tingkah laku mung nungtun kana kahinaan sorangan. Sapertos nu buktos ayeuna, nu kaalaman ku abdi-abdi, boh nu di Yudea, boh nu di Yerusalem, boh sabangsa Israil anu ku Gusti dipabalencarkeun di nagri-nagri nu tebih nu caket, lantaran teu satia ka Gusti. 8 Raja-raja, kapala-kapala, sareng karuhun- karuhun abdi sadaya lampahna ngerakeun, doraka bae ka Gusti, nun Pangeran. 9 Nanging sanaos abdi-abdi ngalawan, Gusti henteu weleh mikawelas, henteu weleh ngahapunten. 10 Ditimbalan kedah hirup numutkeun hukum anu didongkapkeun ku para abdi Gusti nabi-nabi, abdi-abdi teu ngagugu bae. 11 Rumaos, bangsa Israil parantos sami ngarempak papakon Gusti. Sugri timbalan Gusti teu aya anu diturut. Abdi-abdi parantos milampah dosa, nu mawi ku Gusti dikeunaan panyapa ti nu kaserat dina Hukum Musa, abdi Gusti tea. 12 Gusti ngabuktoskeun timbalan anu ditimbalkeun ka abdi-abdi sareng ka pamingpin-pamingpin. Yerusalem ku Gusti
40 Daniel 9.13-17 dihukum, langkung abot ti batan hukuman ka kota-kota sanesna di dunya. 13 Sagala rupi hukuman anu diserat dina Hukum Musa, ditibankeun sadayana ka abdi-abdi. Nanging dugi ka wangkid ieu, nun PANGERAN Allah abdi sadaya, abdi-abdi embung keneh bae ngabingahkeun manah Gusti, embung tobat, embung ngalakonan anu bener ti Gusti. 14 Nun PANGERAN, Allah abdi sadaya, Gusti parantos ngahukum abdi sadaya ku hukuman anu ku Gusti parantos disayagikeun, ku margi henteu nurut ka Gusti, sareng ku margi Gusti mah salamina oge midamel anu leres. 15 Nun Gusti, Allah abdi sadaya! Gusti parantos mintonkeun kakawasaan, ngabudalkeun umat Gusti ti Mesir. Eta kakawasaan Gusti kapieling dongkap ka kiwari. Abdi-abdi rumaos parantos dosa, rumaos parantos lepat. 16 Jaman kapungkur Gusti ngabelaan ka abdi-abdi, ku margi kitu mugi ulah kateterasan ngabenduan Yerusalem, kota kagungan Gusti, gunung suci Gusti. Ku karana dosa abdi-abdi sareng ku karana kajahatan karuhun abdi-abdi, Yerusalem sareng umat Gusti dongkap ka dihina-hina ku nagri-nagri tatangga. 17 Nun Allah, dangukeun paneda sareng panyambat abdi. Bait Gusti anu parantos rugrug mugi diadegkeun deui, pulihkeun deui,
Daniel 9.18-23 supados jalmi-jalmi tarerang yen Gusti teh Allah. 18 Dangukeun nun Allah. Tingali abdi sadaya. Tingali kasangsaraan abdi sadaya sareng kasangsaraanana kota anu nganggo jenengan Gusti. Ieu sadaya wantun kapiunjuk, sanes ku margi abdi-abdi parantos bener kalakuan, mung ku jalaran Gusti teh welas asih. 19 Nun Gusti dangukeun. Mugi kersa ngahapunten. Panyambat mugi dimakbul, supados jalmi-jalmi tarerang yen Gusti teh Allah. Mugi ulah dilamikeun deui, margi eta kota sareng bangsa teh kagungan Gusti." 20 Kaula terus keneh neneda, ngakukeun dosa sorangan jeung dosa bangsa kaula, Israil. Jeung nyuhunkeun mugi PANGERAN Allah kaula kersa ngadegkeun deui Bait Allah, gedong-Na nu suci. 21 Sabot kaula keur neneda, Jabrail anu kungsi katenjo dina tetenjoan nu ti heula, lungsur ngalayang ka lebah kaula. Harita teh geus waktuna ngahaturkeun kurban peuting. 22 Anjeunna ngalahir, "Daniel, kami datang seja nulung, supaya maneh nyaho harti eta ramalan. 23 Waktu maneh mimiti prak neneda, Allah geus ngawaler, Mantenna nyaah ka maneh. Ku sabab eta kami ka dieu, rek nepikeun walerana-Na. Ieu regepkeun pertelaan hal tetenjoan maneh tea. 41
Daniel 9.24-27 24 Tujuh kali tujuh puluh taun enggeus dipatok ku Allah, pililaeunana mangsa geusan ngabebaskeun bangsa maneh jeung kota suci tina dosa jeung kajahatanana. Dosana baris dihampura. Kaadilan langgeng baris ngadeg, eta tetenjoan kitu deui piwejang nabi-nabi tea bakal bukti, sarta Bait Allah anu suci dibaktikeun deui ka Pangeran. 25 Catet jeung pahamkeun ku maneh: Ti semet kaluar parentah ngawangun deui Yerusalem, nepi ka aya hiji pamingpin anu dipilih ku Allah, lilana teh tujuh kali tujuh taun. Ti dinya Yerusalem baris diadegkeun deui jeung jalan-jalanna katut benteng-bentengna anu tohaga. Piumureunana tujuh kali genep puluh dua taun, tapi eta jaman teh pinuh ku kasusahan. 26 Sanggeus tutup mangsa eta, pamingpin pilihan Allah tea bakal aya nu maehan kalawan taya salahna. Kota jeung Bait Allah baris dibasmi deui, ditempuh ku balad hiji raja gagah. Eta mangsa nu panutup datangna lir banjir anu ngadatangkeun peperangan jeung karuksakan, anu geus dirarancang ku Allah. 27 Eta raja bakal ngayakeun perjangjian anu teguh jeung jalma loba. Kaayaan kitu lilana tujuh taun. Tapi sanggeus eta waktu kajalanan satengahna, eta raja teh bakal ngeureunkeun sagala kurban jeung pangbakti ka Pangeran. Hiji lambang anu pikasieuneun 42
43 Daniel 10.1-7 anu disebutna si Pikasieuneun, baris dipasang di puncak Bait Allah, sarta tetep ayana di dinya, nepi ka jelema anu masangkeunana nepi kana ahir ajalna, anu geus ditangtukeun ku Allah." 10 1 Dina taun katilu Kores jumeneng raja Persia, Daniel, anu katelah Beltesasar tea, diebrehan deui pangandika. Eta pangandika teh ngeunaan perkara nu pijadieun saenyana, tapi hese pisan dihartikeunana. Kaalamanana ku Daniel dina hiji titingalian. 2 Harita teh kaula keur tirakat meunang tilu minggu. 3 Teu dahar nu ngeunah-ngeunah, teu dahar daging, teu nginum anggur, teu nyisiran, nepi ka tutup tilu minggu. 4 Dina tanggal dua puluh opat bulan kahiji taun eta, kaula keur nangtung di sisi hiji walungan gede, Walungan Tigris. 5 Ana tanggah, nenjo aya jelema, panganggona kaen lenen jeung make beubeur emas murni. 6 Salirana cahayaan kawas permata. Rarayna gumebyar kawas cahaya kilat, socana ngagebur siga seuneu. Panangan jeung sampeanana gugurilapan kawas tambaga meunang ngagosok, soarana ngaguruh kawas sora rebuan jelema. 7 Eta tetenjoan katenjona ngan ku kaula. Jelema-jelema sejen mah anu harita
44 Daniel 10.8-13 babarengan, teu narenjoeun naon-naon. Tapi maranehna lalumpatan terus nyarumput, bangun kacida sarieuneunana. 8 Kari kaula bae sorangan, ngawas-ngawas eta tetenjoan anu ajaib. Tanaga musna, beungeut sepa pias nepi ka moal aya nu wawuheun. 9 Komo barang ngadenge gentrana, leng bae katuralengan, terus ngarumpuyuk nyuksruk kana taneuh. 10 Tuluy aya leungeun nyekel ka kaula, ngajungjungkeun nepi ka leungeun jeung tuur kaula kaangkat; kaula angger ngadaregdeg. 11 Eta malaikat ngalahir, "Daniel, Allah asiheun ka maneh. Hudang, kami rek nyarita, regepkeun sing bener. Kami teh dipiwarang nepungan maneh." Sanggeus anjeunna sasauran kitu, kaula tuluy nangtung bari ngadaregdeg. 12 Saurna deui, "Tong sieun, Daniel! Paneda maneh, ti poe mimiti keneh oge, ti barang maneh ngarendahkeun diri lantaran hayang jadi bijaksana, ku Allah enggeus didangu. Kami datang ayeuna, ngajawab paneda maneh. 13 Kami dilawan ku malaikat pangawal karajaan Persia, nepi ka dua puluh hiji poe. Tapi datang Mikail, salah sahiji pamingpin malaikat, ngabantuan kami, da tadina kami ngan sorangan di Persia teh.
Daniel 10.14-20 14 Ayeuna kami datang supaya maneh bisa ngarti kana hal anu bakal kasorang ku bangsa maneh ka hareup. Tetenjoan anu ayeuna teh anyar, nembongkeun pikahareupeun." 15 Sajeroning anjeunna ngalahir kitu, kaula mah ngeluk bae bari teu kecet-kecet. 16 Eta malaikat, anu katembongna siga jelema, ngulurkeun pananganana nyabak biwir kaula. Tuluy kaula unjukan, "Juragan, ku ieu titingalan abdi dugi ka ngadaregdeg laleuleus, 17 teu benten ti hiji jalma beulian di payuneun dununganana. Kumaha tiasana nyanggem ka Juragan? Karaosna laleuleus sareng areungap." 18 Ceg Anjeunna nyepeng deui, seug karasa awak jadi kuat meueusan. 19 Ari saurna, "Allah teh ka maneh asiheun. Teu kudu rentag, teu kudu sieun." Sanggeus anjeunna sasauran kitu, awak karasana beuki tambah kuat. Tuluy unjukan, "Kasauran Juragan matak teger. Mangga bade nyaurkeun naon?" 20 (10:20-21) Ari lahiranana, "Nyaho naon cik sababna kami nepungan maneh? Arek nembongkeun ka maneh sakur anu geus ditulis dina Kitab Kayaktian. Ayeuna kami kudu balik deui, rek tarung jeung malaikat pangawal karajaan Persia. Sanggeus kitu baris datang malaikat pangawal nagri Yunani. 45
Daniel 10.21-11.6 Moal aya nu bakal nulungan kami, kajaba ti Mikail, malaikat pangawal Israil. 21 (10:20) 11 1 Anjeunna nu wajib mantuan jeung ngabelaan ka kami. 2 Ari ieu, anu rek dicaritakeun ku kami teh estu saenyana." Malaikat ngalahir kieu, "Aya tilu raja deui anu baris nyangking Persia. Tuluy deui nu kaopat, anu leuwih beunghar ti nu sejen-sejen. Dina puncak kakawasaan jeung kabeungharanana baris nangtang ka karajaan Yunani. 3 Geus kitu baris aya hiji raja gagah, pinyangkingeun hiji karajaan anu lega kabina-bina, sarta ngalajur sagala karepna. 4 Tapi dina puncak kajayaanana, karajaanana baris pecah jadi opat bagian, dicangkingna lain ku turunanana, sarta kakuatanana teu mapakan ka manehna. 5 Raja Mesir bakal jadi kuat. Tapi aya panglimana saurang anu leuwih kuat ti eta raja, baris nyangking hiji karajaan anu leuwih gede. 6 Sanggeus sawatara taun, raja Mesir baris ngayakeun beungkeutan jeung raja Siria, sarta ngadahupkeun putrina ka raja Siria. Tapi eta beungkeutan teh moal lila umurna, sabab eta putri jeung salakina katut anakna, kitu deui para abdina anu ngalanteur, baris diparaehan. 46
Daniel 11.7-14 7 Teu lila ti harita, salah sahiji baraya eta putri baris aya nu jadi raja. Tuluy nempuh ka balad raja Siria, sarta hasil bisa asup ka benteng tur bisa ngelehkeun. 8 Arca-arca dewa eta bangsa, kitu deui paparabotan tina emas jeung perak anu geus dibaktikeun ka eta dewa-dewa, ku manehna diakut ka Mesir. Sanggeus kitu, meunang sababaraha taun euweuh perang. 9 Ti dinya raja Siria baris ngabales nempuh ka Mesir, tapi bisa diusir. 10 Anak-anak raja Siria mepek deui balad loba pisan. Anu saurang terus nempuh, datangna lir banjir, narajang hiji benteng musuhna. 11 Raja Mesir panas, tuluy indit merangan Siria; balad Siria anu sakitu lobana beunang katawan. 12 Lantaran perangna unggul tur bisa maehan prajurit musuh sakitu lobana, raja Mesir teh agul. Tapi eta kaunggulanana teh moal awet. 13 Raja Siria baris merangan deui, baladna leuwih loba ti nu enggeus. Mangsa waktuna geus cunduk, baris ngabales narajang, baladna loba pisan tur lengkep pakarangna. 14 Loba pisan jelema anu baris barontak ka raja Mesir. Aya sababaraha urang bangsa maneh, Daniel, anu adatna barangasan milu barontak, dumeh geus narenjo hiji tetenjoan. Tapi maranehna bakal katumpes. 47
Daniel 11.15-20 15 Eta raja Siria baris ngepung hiji kota anu reugreug bentengna nepi ka bisa kajabel. Prajurit-prajurit urang Mesir teu kuat neruskeun jurit, pasukan petinganana geus beak kakuatanana. 16 Urang Siria anu nempuhna bisa sakumaha karep ka maranehna, taya nu bisa mapalangan. Malah eta raja teh bakal ngalindih Tanah Perjangjian, ngawasaan sagemblengna. 17 Raja Siria baris nginditkeun sakabeh baladna. Satuluyna, sangkan bisa ngawasaan karajaan musuhna, manehna ngajak ngahiji ka eta raja sarta mikeun anakna anu awewe sina dikawin. Tapi maksudna baris gagal. 18 Geus kitu manehna bakal narajang ka bangsa-bangsa nu caricing di basisir laut sarta loba anu dielehkeun. Tapi manehna baris kasoran ku hiji pamingpin bangsa asing nepi ka teu bisa adigung deui, sarta kaadigunganana bakal dibales. 19 Eta raja baris balik deui ka benteng- benteng di nagrina sorangan. Tapi di dinya eta raja baris kasoran sarta tinemu jeung panungtungan ajalna. 20 Manehna baris diganti ku raja sejen, anu bakal nitah hiji pajabatna ngagencet rahayatna ku pajeg-pajeg, geusan nambahan kakayaan karajaanana. Tapi moal lila deui eta raja bakal aya nu maehan, teu kanyahoan ku umum jeung lain di pangperangan." 48
Daniel 11.21-26 21 Malaikat tea neruskeun sasauranana, "Nu baris jadi gaganti raja Siria teh, hiji jalma jahat tur euweuh hakna jadi raja. Tapi kalawan teu disangka-sangka, manehna baris ngandih karajaan ku jalan tipu daya. 22 Saha bae anu henteu satujuan jeung manehna, sanajan Imam Agung istrenan Allah, tangtu disapu beresih nepi ka musna. 23 Ku jalan tipu daya, baris loba bangsa- bangsa anu kacidraan, ari dirina baris tambah-tambah kuat, padahal manehna teh ngan nyangking hiji bangsa anu leutik. 24 Kalawan teu mere nyaho heula, manehna baris ngarurug hiji propinsi anu subur. Jeung bakal nyieun kajahatan-kajahatan, anu ku karuhun-karuhunna ge tara dilampahkeun. Barang-barang jeung harta beunangna ngarampas ti pangperangan ku manehna dibagi-bagikeun ka para panganutna. Karepna masih keneh arek terus ngarurug benteng-benteng batur. Tapi kajayaan manehna geus tereh enggeusan. 25 Bari gede kawani, manehna baris nyusun hiji balad gede, geusan narajang raja Mesir, anu geus taki-taki rek ngayonan, tur baladna gede jeung rongkah. Tapi raja Mesir bakal gagal, lantaran dihianatan. 26 Ku para panasehatna anu pangdeukeutna, anu harayangeun ngagulingkeun manehna. Prajurit-prajuritna loba anu paraeh, baladna kasapu. 49
Daniel 11.27-32 27 Satuluyna eta dua raja baris bareng dahar sameja reujeung, tapi masing-masing ngandung niat dengki jeung silih bohongan. Duanana moal hasil kahayangna, lantaran acan mangsana. 28 Geus kitu raja Siria baris mulang deui ka nagrina, bari mawa barang jarahan, tekadna rek ngabasmi agama umat Allah. Lampahna bakal sakarep-karep, sanggeus kitu manehna baris mulang ka nagrina sorangan. 29 Dina hiji mangsa manehna baris nempuh deui Mesir. Tapi harita mah temahna baris tibalik, beda ti nu ti heula, 30 lantaran diayonan ku balad Rum nu daratangna make kapal-kapal, nepi ka manehna ngarasa gimir. Ti dinya manehna mulang bari ambek. Manehna tuluy bakal ihtiar numpes agama umat Allah, bakal nurutkeun nasehat jalma-jalma anu geus naringgalkeun eta agama. 31 Pasukanana sawareh bakal dititah nganajiskeun Bait Allah. Maranehna bakal ngeureunkeun kurban-kurban poean, sarta bakal masangkeun brahala anu disebutna si Pikasieuneun. 32 Ku akal pelitna eta raja baris dibantu ku jelema-jelema nu geus naringgalkeun agamana, beunangna ngolo-ngolo. Tapi umat anu tetep aranut ka Allah bakal malik ngalawan. 50
Daniel 11.33-37 33 Loba anu dididik ku pamingpin- pamingpinna anu barijaksana. Tapi pikeun sawatara waktu mah sawareh bakal tariwas dina perang, atawa diduruk nepi ka paraeh, sawareh deui bakal dirampogan jeung ditawan. 34 Waktu eta jagalpati lumangsung, umat Allah bakal meunang pitulung saeutik; tapi ti antara anu mantuanana loba anu ngan kajurung ku kapentinganana sorangan. 35 Sawatara pamingpin-pamingpinna anu bijaksana nemahan pati. Tapi jadina alus, sabab eta umat jadi beresih. Kituna teh nepi ka datang poe panungtungan, anu geus diatur ku Allah. 36 Raja Siria tea baris terus sawenang- wenang jeung nyombongkeun maneh. Ceuk pangrasana manehna leuwih agung ti batan dewa nu mana oge, malah jeung Allah Nu Maha Agung ge pangrasana luhur keneh manehna. Kikituanana laluasa pisan, nepi ka datang mangsana baris dihukum ku Allah. Allah baris ngalaksanakeun sagala perkara anu geus ditangtukeun. 37 Eta raja bakal nyabodokeun ka dewa pujaan karuhun-karuhunna, kitu deui ka dewa pujaan kaom wanita. Kawantu sagala dewa ge ku manehna mah euweuh nu diajenan, lantaran pangrasana manehna leuwih ti dewa-dewa. 51
Daniel 11.38-44 38 Tapi teu burung aya nu ku manehna dihormat, nya eta dewa pangaping benteng- benteng. Eta dewa anu lain sesembahan karuhunna, ku manehna dibaktian emas, perak, permata, jeung lian-lianna deui barang nu marahal. 39 Pikeun ngajaga benteng-bentengna, manehna baris ngagunakeun jalma-jalma anu nyarembahna ka dewa-dewa bangsa asing. Jalma-jalma anu ngaku kana kakawasaanana, ku manehna diganjar kahormatan, pangkat luhur, jeung tanah. 40 Sanggeus deukeut kana mangsa panungtungan, eta raja Siria baris ditempuh ku raja Mesir. Tapi manehna baris ngabales, ngetrukkeun sagala kakuatanana, kareta- kareta perang, pasukan-pasukan kuda, jeung kapal-kapal. Loba nagri anu bakal ditempuh ku manehna, nempuhna lir cai caah narajang. 41 Malah ka Tanah Perjangjian oge bakal narajang, maehan puluhan rebu jelema. Tapi nagri Edom, Moab, jeung bagian penting nagri Amon salamet. 42 Waktu manehna narajang nagri-nagri, Mesir oge teu kaliwat. 43 Rajabrana pependeman bangsa Mesir, emas, perak, kitu deui harta lianna anu marahal, beunang kajabel. Libia jeung Sudan oge bakal eleh ku manehna. 44 Geus kitu datang beja-beja ti wetan jeung ti kaler, anu bakal ngageumpeurkeun hatena, 52
Daniel 11.45-12.4 ngalantarankeun perangna beuki telenges, jalma-jalma nu ditumpes kacida lobana. 45 Malah manehna bakal masang kemah- kemah karajaanana di antara laut jeung gunung tempat ngadegna Bait Allah. Tapi ahirna manehna bakal paeh, tur euweuh anu nulungan saurang-urang acan." 12 1 Malaikat nu anggoanana tina lawon lenen ngalahir deui, "Harita, malaikat agung Mikail anu ngaping bangsa maneh baris nembongan. Tuluy bakal aya jaman suker anu pangpoharana, anu can kungsi kasorang ti barang bangsa-bangsa gumelar. Lamun eta jaman geus datang, kabeh jelema ti bangsa maneh, anu ngaran-ngaranna geus dicatet dina Kitab Allah, baris disalametkeun. 2 Loba anu geus paraeh bakal harirup deui, sawareh bakal genah hirup langgeng, sawareh deui bakal nandangan kahinaan salalanggengna. 3 Para pamingpin nu bijaksana bakal cahayaan lir cahaya caangna langit. Anu ka jalma-jalma geus ngawurukan sangkan ngalampahkeun anu bener, bakal mencrang lir bentang-bentang, salalanggengna." 4 Saurna deui, "Daniel, ayeuna tutupkeun eta kitab, tuluy segel sing rapet nepi ka ahir jaman. Sajeroning kitu bakal loba jelema anu nyoba-nyoba ngahartikeun hal-hal anu eukeur kajadian, tapi cumah moal hasil." 53
Daniel 12.5-12 5 Geus kitu kaula nenjo aya dua jelema di sisi walungan, peuntas ditu saurang, peuntas dieu saurang. 6 Nu saurang nanya ka malaikat nu nangtungna rada jauh di beulah girang, "Iraha pianggeuseunana eta kajadian- kajadian nu ajaib teh?" 7 Eta malaikat nadahkeun panangan duanana ka langit, tuluy sumpah nyebut jenengan Allah Nu Langgeng, saurna, "Lilana bakal tilu taun satengah. Upama panganiayaan ka umat Allah geus eureun, sakabeh perkara nu tadi oge tangtu anggeus." 8 Kadenge ku kaula ari lahiranana mah, tapi teu kaharti. Jadi pok kaula nanyakeun, "Nanging, Juragan, ahirna teh kumaha?" 9 Waleranana, "Daniel, ayeuna mah leuwih hade maneh mulang bae. Sabab eta pangandika teh kudu dirasiahkeun nepi ka ahir jaman. 10 Loba jalma anu bakal diuji disina murni. Jalma-jalma nu jarahat moal ngalartieun sarta bakal terus jarahat. Ngan anu barijaksana anu baris ngaharti. 11 Ti semet kurban-kurban poean tea dieuweuhkeun, nya eta ti waktu dipasangkeunana si Pikasieuneun, lilana 1.290 poe. 12 Bagja jalma-jalma tetep satia nepi ka poe anu ka 1.335. 54
Daniel 12.13 13 Ari maneh, Daniel, muga sing tetep satia tepi ka ahir. Maneh bakal maot, tapi baris hirup deui geusan narima ganjaran di ahir jaman." 55
Hosea 1 1 Ieu pangandika PANGERAN, anu ditimbalkeun ka Hosea putra Beri, waktu karajaan Yuda patuturut dirajaan ku raja-raja Usia, Yotam, Ahas jeung Hiskia, sarta karajaan Israil dirajaan ku Yarobam putra Yoas. 2 Basa PANGERAN mimiti ngandika ka Israil nganggo perantaraan Hosea, kieu timbalana-Na ka Hosea, "Maneh kudu kawin ka hiji awewe; engkena eta pamajikan maneh moal satia. Anak-anak maneh ge bakal cara tabeat indungna. Karana nya kitu kalakuan umat Kami teh, geus naringgalkeun Kami, teu saratia." 3 Tuluy Hosea nikah ka hiji wanita ngaran Gomer, anak Diblaim. Sanggeus anakna nu kahiji lahir, lalaki, 4 Hosea ditimbalan ku PANGERAN, kieu timbalana-Na, "Eta budak ngaranan Yisrel. Sabab sakeudeung deui Kami rek ngahukum raja Israil, geusan nebus pati Yisrel anu dipaehan ku Yehu, karuhun eta raja, di Yisrel. Turunan Yehu ku Kami rek dicabut hakna teu meunang ngarajaan deui. 5 Angkatan perang raja Israil ku Kami rek ditumpes di Lebak Yisrel."
Hosea 1.6-11 6 Gomer boga deui anak, nu kadua. Nu ayeuna mah awewe. Timbalan PANGERAN ka Hosea, "Eta ngaranna Lo-Ruhama (hartina: Teu Dipikawelas), sabab sakeudeung deui Kami moal mikawelas deui ka umat Kami Israil, sumawonna ngahampura. 7 Tapi urang Yuda mah tetep dipikawelas, rek dirahayukeun ku Kami, PANGERAN, Allahna. Ngarahayukeunana lain ku jalan perang, lain ku pedang atawa gondewa katut jamparing, lain kuda jeung nu tarumpak kuda." 8 Sanggeus Lo-Ruhama disapih nyusu, Gomer ngandeg deui. Sanggeus ngajuru, anakna lalaki. 9 Lahiran PANGERAN ka Hosea, "Eta ngaranna Lo-Ami (hartina: Lain Umat Kami), geusan nandakeun yen Israil geus lain umat Kami deui. Kami lain Allahna." 10 Bangsa Israil bakal ngalobaan lir keusik lautan, moal kataker moal kaitung. Timbalan Allah ayeuna ka maranehna, "Maraneh lain umat Kami," tapi baris aya hiji mangsa PANGERAN bakal nimbalan kieu: "Maraneh teh putra-putra Allah anu jumeneng!" 11 Bangsa Yuda jeung bangsa Israil baris dihijikeun deui. Maranehna bakal milih hiji pamingpin tunggal pikeun mingpin maranehna, sarta bakal ngajembaran tur hirupna baris mukti deui di nagrina. Satemenna, poean Yisrel baris jadi poe anu agung. 2
Hosea 2.1-7 2 1 Ku sabab kitu, sasama maraneh urang Israil kudu disebut "Umat Allah" jeung "Dipikawelas". 2 Barudak, pepelingan indung maraneh, sanajan geus henteu jadi pamajikan Kami deui sarta Kami geus lain salakina deui. Pepelingan, ulah ngaranyed deui, ulah ngalacurkeun diri deui. 3 Mun teu euih-euih, ku Kami rek dirangsadan, sina sataranjang bulucun cara keur barang dijurukeunana. Rek disina jadi saperti tanah anu nya keeng jeung angar, sina paeh kahalabhaban. 4 (2:4-5) Kami moal mikarunya ka anak- anakna, anak-anak awewe palacuran anu teu boga kaera. Manehna sorangan anu nyebutkeun, "Ah, rek manggihan kabogoh- kabogoh, anu ka aing mere dahareun, inumeun, bulu domba jeung lawon linen, minyak jetun jeung anggur." 5 (2:4) 6 Ku sabab kitu manehanana ku Kami arek dikurung ku rungkun cucuk, jalanna arek dipager ku tembok. 7 Manehna bakal ngudag kabogoh- kabogohna, tapi moal kaudag. Hayang papanggih, tapi moal papanggih. Geus kitu manehna tangtu ngomong, "Mending balik deui ka salaki aing nu ti heula; bareto mah aing leuwih senang ti batan ayeuna." 3
Hosea 2.8-13 8 Manehanana pamohalan ngaku, yen boga gandum, anggur jeung minyak jetun soteh, kitu deui perak jeung emas anu ku manehanana dipake ngabakti ka Baal, pamere Kami. 9 Ku sabab kitu, gandum jeung anggurna, anu baris dipanen ti lahan pamere Kami, dina usumna ku Kami rek dicokotan deui. Kitu deui bulu domba jeung lawon linen keur bahan pakeeunana, eta ge rek dicokotan deui. 10 Ku Kami rek ditaranjangan di hareupeun kabogoh-kabogohna, moal aya nu bisaeun nulungan manehna tina kakawasaan Kami. 11 Sagala pepestaan, anu taunan, anu bulanan, poe-poe Sabatna, sagala rupa upacara kaagamaanana ku Kami arek dieureunkeun sama sakali. 12 Tangkal-tangkal anggurna, tangkal- tangkal kondangna, anu carekna mah pamere kabogoh-kabogohna upah ngalayanan maranehna, ku Kami arek dibasmi. Kebon anggurna jeung kebon bubuahanana rek dijieun leuweung, sina beak diruksak ku sato alas. 13 Manehna baris dihukum, ku Kami, lantaran sering neler-neler Kami saban meuleum menyan pikeun Baal, jeung saban make perhiasan sarta neang kabogoh-kabogohna. Kitu pangandika PANGERAN. 4
Hosea 2.14-21 14 Manehna ku Kami rek dibawa deui ka gurun keusik. Di ditu rek dilelemu ku omongan anu nandakeun kaasih. 15 Kebon anggurna rek dibikeun deui, sarta Lebak Kasusahan rek dijadikeun lawang pangharepan. Di dinya manehna tangtu nurut deui ka Kami cara keur ngorana, basa manehna kakara datang ti Mesir tea. 16 Manehna baris ngaku deui salaki ka Kami, moal nganggap deui Kami teh Baal, brahala manehanana. 17 Ku Kami moal diidinan nyebut-nyebut deui ngaran Baal. 18 Dina waktu eta Kami arek nyieun jangji jeung sato-sato alas jeung manuk-manuk, sangkan teu ngagaranggu ka umat Kami. Malah sakabeh parabot perang, sakabeh pedang jeung gondewa, ku Kami rek disingkirkeun ti eta tanah, sangkan umat Kami tengtrem-tingtrim santosa hirupna. 19 Israil! Maneh ku Kami rek dipigarwa. Kami seja satuhu satia. Mikawelas mikaasih mo aya laasna, seja mihukum salalanggengna. 20 Kami moal jalir jangji, maneh teh pupujan Kami. Maneh oge nya kitu baris ngaku yen Kami teh PANGERAN. 21 (2:21-22) Dina waktu eta Kami rek ngabulkeun paneda umat Kami Israil. Hujan rek diturunkeun ka bumi, sarta bumi bakal ngahasilkeun gandum, buah anggur jeung buah jetun. 5
Hosea 2.22-3.5 22 (2:21) 23 Umat Kami baris tetep maratuh di lemah caina, sina marukti hirupna. Maranehna, anu tadina disebut "Teu Dipikawelas", rek dipikawelas. Anu tadina disebut "Lain Umat Kami", rek disebut "Maraneh teh umat Kami". Sarta jawab maranehna: "Gusti teh Allah sim abdi." 3 1 PANGERAN ngandika ka kaula, "Maneh kudu indit deui, sarta tembongkeun kacintaan ka hiji awewe nu keur jinah jeung kabogohna. Eta awewe pikanyaah ku maneh, saperti Kami tetep mikanyaah ka urang Israil sanajan maranehna geus malik ka allah-allah sejen jeung sok ngabaktikeun kismis ka brahala-brahala." 2 Tuluy eta awewe ku kaula dibeuli. Hargana lima belas uang perak, ditambah ku saratus lima puluh kilo gandum. 3 Ku kaula eta awewe diomongan yen kudu ngadagoan kaula dina waktu anu lila, sarta ulah lacur atawa jinah deui. Salila eta sim kuring oge baris ngadagoan. 4 Nya kawas kitu kaayaan bangsa Israil; lila pisan maranehna kudu hirup tanpa raja atawa pamingpin, tanpa kurban atawa tugu-tugu karamat, tanpa arca-arca atawa brahala paragi ngaramal. 5 Tapi bakal datang mangsa, urang Israil tarobat deui ka PANGERAN Allahna, sarta baris satia ka rajana ti turunan Daud. Harita 6
Hosea 4.1-6 maranehanana bakal sarieun ku PANGERAN, sarta baris nampa berkah-berkah Mantenna. 4 1 PANGERAN kagungan tudingkeuneun ka jalma-jalma di ieu tanah. Regepkeun ku maneh, Israil! Kieu pangandika-Na, "Di ieu nagri geus euweuh anu satia, euweuh nu boga kanyaah. Kami ku ieu bangsa geus henteu diaku Allah. 2 Maranehna gampang jangji, tapi gampang cidra. Ngabarohong, maraehan, maraling, jararinah. Kajahatan nerekab, jeung rajapati pasusul-susul. 3 Ku sabab kitu ieu tanah bakal garing. Sagala rupa anu jadi di dinya bakal paraeh. Sasatoan, manuk, malah lauk-lauk, bakal pararaeh kabeh." 4 Timbalan PANGERAN, "Maraneh imam- imam, ulah aya anu nyalahkeun ka rahayat atawa ngaweweleh maranehna. Anu rek disalahkeun ku Kami teh maraneh. 5 Beurang peuting maraneh nyieun kasalahan, kitu keneh nabi-nabi taya mendingna ti maraneh. Kami baris ngabasmi Israil, indung maraneh. 6 Maraneh imam-imam, geus teu ngaraku ka Kami, geus nolak Kami, miceun pangajaran Kami, ngajadikeun umat Kami cilaka lantaran maranehna ge jadi teu ngaraku ka Kami. Ku sabab kitu maraneh ge ku Kami rek ditolak, sarta anak-anak maraneh moal diaku yen jadi imam-imam Kami. 7
8 Hosea 4.7-13 7 Maraneh beuki loba nu jaradi imam, beuki loba dosa ka Kami. Ku sabab kitu kaayaan maraneh ku Kami rek dijieun tibalik tina mulya jadi hina. 8 Maraneh jadi baleunghar ku karana dosa umat Kami. Ku kituna kahayang maraneh mah umat Kami teh sing tambah-tambah dosana. 9 Maraneh bakal nandangan hukuman sakumaha anu keuna ka rahayat. Rek dihukum satimpal jeung kajahatan maraneh. 10 Maraneh bakal ngakan bagian maraneh tina kurban, tapi angger bakal lapar keneh. Maraneh bakal ngabakti ka dewa-dewa kasuburan, harayang boga anak, tapi tetep maraneh moal baroga anak, lantaran geus miceun Kami, maruja ka allah-allah sejen." 11 Timbalan PANGERAN, "Anggur anyar, anggur kawak, geus ngaleungitkeun akal waras umat Kami! 12 Maranehna marenta pituduh ka kayu sateukteuk! Ngumaha ka iteuk menta pituduh! Geus naringgalkeun ka Kami, masrahkeun diri ka para dewa, saperti awewe anu jadi palacuran. 13 Maranehanana nyarieun kurban di tempat-tempat karamat di puncak-puncak gunung. Mareuleum menyan di puncak- puncak pasir, handapeun tangkal anu gede ngarangkadak, pedah iuhna pikagenaheun. Balukarna, anak-anak maraneh anu awewe
Hosea 4.14-5.1 jaradi palacuran, minantu-minantu awewe jararinah. 14 Tapi maranehna ku Kami moal dihukum, lantaran maraneh sorangan sok arindit ka awewe-awewe lacur nu digarawe di kuil-kuil, tuluy bareng jeung maranehna nyieun kurban ka brahala. Aya paribasa, Bangsa anu tuna akal sehat pasti tumpur. 15 Muga-muga urang Yuda mah ulah kabawa salah nepi ka ingkar kawas maraneh, urang Israil! Maranehna mah sing ulah nepi ka milu ngabakti di Gilgal atawa di Bet Awen, atawa sumpah di dinya demi Allah nu jumeneng. 16 Urang Israil mah sarua mantangulna jeung bigal. Atuh pimanaeun maranehna ku Kami bisa diangon di sampalan cara domba? 17 Urang Israil geus kawujuk ku brahala- brahala. Kajeun, antep sakarepna. 18 Sanggeus marabok anggur, tuluy genah- genah ngalacur, leuwih resep nyieun lampah hina ti batan lampah pikahormateun. 19 Maranehanana bakal leungit lir kabawa ku angin, sarta bakal meunang era tina lampahna ngurban ka brahala-brahala. 5 1 Eh para imam, darengekeun! Eh sakabeh umat Israil, raregepkeun! Eh sakabeh kulawarga karajaan, tarengetkeun! Maraneh baris diterapan hukuman. Sabab maraneh, anu kuduna ngahakiman masing adil, anggur sabalikna. Maraneh di Mispa geus jadi 9
Hosea 5.2-8 tataheunan, di Gunung Tabor geus jadi tali eurad, 2 di kota Akasia geus jadi liang jero. Ku sabab kitu maraneh kabeh ku Kami baris dihukum. 3 Kami nyaho kana kaayaan Israil nu saenyana. Israil moal bisa nyumput ti Kami. Manehna geus teu satia, rahayatna geus teu pantes ngabakti ka Kami." 4 Jalma-jalma geus hamo bisa tarobat deui ka Allahna, sabab dipegatan ku kajahatanana. Maranehna geus moal ngaku deui ka Allah, sabab geus kacerek ku brahala. 5 Kaangkuhan urang Israil netelakeun kasalahanana. Dosana ngalantarankeun maranehna titarajong jeung lalabuh, sarta urang oge bareng lalabuh jeung maranehna. 6 Maranehanana mawa domba jeung sapi, kurbankeuneun ka PANGERAN, tapi moal aya gunana. PANGERAN moal kapanggih ku maranehanana, sabab geus nilarkeun. 7 Maranehanana geus teu satia ka PANGERAN. Anak incuna geus lain umat kagungana-Na deui. Ku sabab kitu, maranehanana katut lemah caina bakal gancang dibasmi. 8 Geura tiup tarompet perang di Giba! Geura sadakeun tangara perang di Ramah! Gorowokkeun panangtang perang di Bet Awen! Eh urang Binyamin, geura maju perang! 10
11 Hosea 5.9-15 9 Poean hukuman tereh datang. Urang Israil baris ditumpes. Eh urang Israil, ieu hal pasti jadi! 10 PANGERAN ngandika, "Kami ambek, lantaran pamingpin-pamingpin urang Yuda nempuh ka Israil sarta maling tanahna. Ku sabab kitu Kami rek ngabedahkeun hukuman, sina narajang ka maranehna lir caah. 11 Urang Israil keur nandang panggencet, sarta geus kaleungitan tanah milik sahna, lantaran keukeuh menta tulung ka nu sama sakali teu bisa nulung naon-naon. 12 Israil ku Kami rek dibasmi, sarta urang Yuda rek ditumpes. 13 Sanggeus Israil ngarasa yen dirina geus kacida ripuhna, kitu deui Yuda geus nenjo raheut-raheutna sorangan, Israil tuluy indit ka Asur, menta pitulung ka raja gede di dinya, tapi eta raja moal bisaeun ngubaran atawa nyageurkeun raheut-raheutna. 14 Kami rek narajang ka urang Israil jeung urang Yuda cara singa, rek disasaak tuluy ditinggalkeun. Lamun maranehna ku Kami geus digusur, saurang ge moal aya nu bisaeun nyalametkeun. 15 Umat Kami ku Kami rek ditinggalkeun, nepi ka cukup nandanganana sangsara ku karana dosa-dosana, sarta tuluy nareangan Kami. Ari geus sangsara kitu mah sugan daraekeun neangan Kami."
Hosea 6.1-8 6 1 Ceuk jalma-jalma, "Hayu urang tarobat ka PANGERAN. Mantenna geus nyiksa ka urang, tangtu kersaeun nyageurkeun. Mantenna geus ngaraheutan ka urang, tangtu kersaeun ngabeberan raheut-raheut urang. 2 Dua tilu poe deui tangtu urang diwaluyakeun deui ku Mantenna, sarta bakal hirup di payuneun Mantenna. 3 Hayu urang diajar wawuh ka PANGERAN. Mantenna pasti sumping ka urang, sakumaha pajar nu pasti datang, sakumaha hujan nu pasti turun ka bumi dina musimna." 4 Tapi PANGERAN ngandika, "Eh Israil jeung Yuda, kudu kumaha Kami ka maraneh teh? Kanyaah maraneh ka Kami gancang buyar cara halimun, gancang leungit cara ciibun kapanasan. 5 Nya ku sabab eta Kami ngutus nabi-nabi, nepikeun timbalan Kami, yen maraneh bakal dihukum sarta dibinasa. Pamenta Kami ka maraneh teh tetela pisan, nya eta: 6 Kami lain menta kurban, tapi menta sangkan kanyaah maraneh ka Kami ulah laas. Kami leuwih hayang umat Kami nyaraho ka Kami ti batan dibaktian kurban beuleuman. 7 Tapi kakara ge maranehna ngasupan tanahna, kalakuan geus tuluy cara Adam, ngarempak perjangjian anu ku Kami dijieun jeung maranehna. 8 Gilad teh kota anu pinuh ku jelema-jelema jahat jeung ku tukang maehan. 12
Hosea 6.9-7.5 9 Imam-imam teu beda ti gorombolan rampog anu ngadodoho jelema rampogeun. Malah di jalan anu ka tempat suci di Sekem, maranehna maehan. Sarta eta kajahatanana teh dihajakeun. 10 Kami geus nangenan hal nu matak ngerik di Israil, nya eta umat Kami sasatna geus nganajiskeun dirina, nyarembah ka brahala-brahala. 11 Kitu keneh maraneh, urang Yuda, dina hiji waktu maraneh oge ku Kami tangtu dihukum ku karana kalakuan maraneh. 7 1 Saban Kami niat nambaan umat Kami Israil sangkan waluya sarta marukti deui, katenjona teh ngan marigawe kajahatan jeung kadorakaan bae. Silih tipu jeung pada batur; babak-bobok jeung pulang-paling ka imah batur; rarampog ka nu laliwat. 2 Teu kapikir ku uteukna yen sagala kadorakaanana teh baris kaingetkeun ku Kami. Pimanaeun Kami rek teu awas kana dosana anu geus ngalaput dirina." 3 PANGERAN ngandika, "Jalma-jalma jarahat kalakuanana, sakait nyieun tipu daya ka raja jeung ka para pajabatna. 4 Maranehna kabeh jalma-jalma hianat jeung teu saratia. Rasa kaceuceubna kawas seuneu anu ku tukang roti can disina marong, samemeh adonanana siap dibeuleum. 5 Waktu raja ngayakeun pesta, raja jeung para pajabatna ku maranehna disuwuk ku 13
14 Hosea 7.6-12 anggur, ngarinum terus marabok nepi ka siga nu owah. 6 Cara seuneu dina tungku, nya kitu niat jahat jeung amarah eta jalma-jalma sapeupeuting marong dina hatena, sarta dina poe isukna amarahna ngajegur hurung. 7 Kasundut ku seuneu amarahna, maranehna maraehan para pamingpinna. Raja-rajana diparaehan patuturut, tapi taya saurang- urang acan anu sasambat menta tulung ka Kami." 8 PANGERAN ngandika, "Urang Israil teu beda ti roti nu asak sabeulah. Maranehna mercayakeun diri ka bangsa-bangsa sejen, 9 teu karasaeun yen percaya ka bangsa sejen teh geus ngalantarankeun kakuatan maranehna musna. Ahir riwayat maranehna geus tereh nepi, tapi maranehna teu nyaho-nyahoeun acan. 10 Kaangkuhan urang Israil netelakeun kasalahanana. Tapi maranehanana teu kalis ku nu enggeus-enggeus, tetep henteu tarobat ka Kami, PANGERAN Allahna. 11 Israil kawas japati bodo hihiberan pundah-pindah; jalma-jalmana mimitina marenta tulung ka Mesir, ti dinya lumpat ka Asur! 12 Tapi ku Kami rek dipasangan jaring, lamun maranehna laliwat rek ditewakan cara manuk. Kajahatan maraneh ku Kami baris dihukum anu satimpal.
Hosea 7.13-8.3 13 Cilaka maranehna! Geus naringgalkeun Kami, ngaralawan ka Kami. Ku Kami rek diancurkeun. Kami lain teu hayang nyalametkeun maranehna, tapi percayana ka Kami teh palsu. 14 Sasambatna ka Kami henteu saenyana, kalah ka meubeut-meubeutkeun maneh jeung gerang-gerung cara umat brahala. Ari ngadoa marenta gandum jeung anggur teh bari narurihan maneh cara umat brahala! 15 Teu kalis Kami anu ngurus ti leuleutik ka maranehna nepi ka jadi kuat, teu burung goreng bae maksudna ka Kami. 16 Maranehna tetep nonggongan ka Kami, ngadon nyanghareup ka hiji aallahan anu teu walakaya. Maranehna saibarat gondewa bingkeng, teu bisa dipercaya. Pamingpin- pamingpinna ku lantaran garede omong baris tiwas dipergasa, bari diseungseurikeun ku urang Mesir." 8 1 PANGERAN ngandika, "Sadakeun tangara! Musuh geus narajang nagri Kami saperti heulang nyuruwuk! Umat Kami geus megatkeun perjangjian antara Kami jeung maranehna jeung ngalawan pangajaran Kami. 2 Sanajan maranehna nyarebut Kami teh Allahna, jeung ngarakukeun yen maranehna teh umat anu warawuh ka Kami, 3 tapi maranehna arembung narima hal-hal anu hade. Ku sabab kitu maranehna baris diudag-udag ku musuh. 15
Hosea 8.4-11 4 Umat Kami milih raja-rajana, tapi nurutkeun pamilihna sorangan bae. Ngangkat para pamingpinna, tapi teu marenta mupakat Kami heula. Maranehna nyarokot perakna jeung emasna dijarieunan arca brahala, jalan picilakaeunana sorangan. 5 Kami ijid kana arca sapi emas anu disarembah ku urang Samaria. Kacida Kami ambekna ka urang dinya. Iraha rek areureunna nyararembah ka arca teh? 6 Eta arca teh beunang nyieun hiji tukang, urang Israil, sama sakali lain Allah! Eta arca sapi emas anu disarembah di Samaria teh bakal dibantingkeun nepi ka bubuk! 7 Umat Kami tebar angin, bakal panen angin topan! Gandum di kebonna moal arasak, moal mere hasil pikeun dijieun roti. Sanajan bisa asak ge bakal beak dihakan ku bangsa sejen. 8 Israil geus jadi saperti bangsa-bangsa lian bae, jeung geus euweuh gunana kawas pariuk nu geus remuk. 9 Bedegong, kawas kalde leuweung, marawa karep sorangan. Maranehna arindit nyaluuh ka Asur menta pitulung, sarta mayar ka bangsa-bangsa sejen menta ditangtayungan. 10 Tapi ku Kami rek buru-buru dirampid sina ngumpul, rek dihukum. Moal lila deui maranehna bakal pupurilitan bakating ku ngarasa nyeri digencet ku raja Asur. 11 Beuki loba urang Israil nyarieunan altar anu maksudna keur ngalebur dosa, malah 16
Hosea 8.12-9.3 jadi beuki loba tempat geusan maranehna nyieun dosa. 12 Kami geus loba pisan nulis pangajaran keur maranehna, tapi ditarolak, disebutkeun pangajaran aneh tur asing. 13 Maranehna mere kurban ka Kami, sarta ngahakan daging eta kurban. Tapi Kami, PANGERAN, teu resep ka maranehna. Ayeuna dosa-dosana ku Kami rek diinget-inget sarta maranehna rek dihukum. Ku Kami rek dipulangkeun deui ka Mesir! 14 Urang Israil nyarieunan karaton, tapi mopohokeun ka Khalikna. Urang Yuda nyarieunan kota-kota benteng. Tapi Kami rek ngadatangkeun seuneu sina ngaduruk karaton-karaton jeung kota-kota maranehna." 9 1 Eh urang Israil, geura eureunan pesta-pesta cara adat bangsa sejen teh! Maraneh geus naringgalkeun Allah, teu satia ka Mantenna. Di sakuliah nagri maraneh ngajarual diri ka Dewa Baal, cara awewe palacuran, jeung sarenang hate nampa gandum anu majar buruhan ti eta dewa. 2 Tapi sakeudeung deui maraneh bakal kakurangan gandum jeung minyak jetun, sumawonna anggur mah moal aya. 3 Urang Israil moal tumuluy ngarancikna di tanah nu ti PANGERAN, bakal baralik deui ka Mesir. Ari nu di Asur bakal kapaksa ngadahar anu diharamkeun. 17
Hosea 9.4-8 4 Di nagri-nagri asing maranehna moal bisa ngabaktikeun anggur ka PANGERAN, pamohalan bisa ngabaktikeun kurban ka Mantenna. Anu didalaharna matak najis ka sing saha nu ngadaharna, cara kadaharan anu didahar dina upacara nguburkeun. Dahareunana ngan cukup keur nyocokan lapar maranehna sorangan, saeutik ge moal bisa dibawa pikeun dibaktikeun di Bait Allah. 5 Jadi lamun geus waktuna ngayakeun pesta-pesta agama pikeun ngamulyakeun Allah, rek kumaha pipetaeun maranehna? 6 Lamun eta bahla geus datang, jalma- jalma bakal paburisat, tapi ku urang Mesir bakal disaksrak jeung dikumpulkeun dikumpulkeun, baris tuluy dikalubur di Mempis! Pependeman perakna, kitu deui urut paimahan maranehna bakal kalindih ku jujukutan jeung rungkun-rungkun cucuk. 7 Waktu pikeun ngahukum geus datang, geus waktuna eta jalma-jalma teh narima anu satimpal jeung kalakuanana. Lamun eta geus kajadian, kakara ku Israil bakal karasa! Ceuk maraneh, "Ieu jelema anu kasurupan teh teu eling, nabi gelo." Maraneh sakitu ijidna ka kami, lantaran dosa maraneh kacida gedena. 8 Kami teh diutus ku Allah, jadi nabi, pikeun ngelingan Israil, umat-Na. Tapi ka mana ge kami leumpang ku maraneh ditaheunan kawas manuk. Sakieu di tanah kagungan Allah, nabi-nabi dianggap musuh. 18
Hosea 9.9-15 9 Kajahatan maranehna geus pohara, sarua jeung kalakuanana waktu maratuh di Gibea. Dosana bakal diemutkeun pisan ku Allah sarta tangtu bakal dihukum. 10 PANGERAN ngandika, "Basa Kami mimiti manggihkeun Israil, Kami mani asa nimu buah anggur di gurun keusik. Barang mimiti papanggih jeung karuhun maneh, mani asa nenjo buah kondang anu asak pangheulana. Tapi sanggeus maranehna narepi ka Gunung Peor, maranehna mimiti ngabarakti ka Dewa Baal, jadi pikaijideun cara dewa-dewa pujaanana. 11 Kamulyaan Israil bakal kabur saperti manuk leupas; awewe-awewena moal aya anu reuneuh, moal aya barudak lahir. 12 Di ayana ge budak anu dijurukeun, ku Kami tangtu dirampas, moal aya anu dihirupan. Cilaka ieu umat lamun ku Kami geus ditinggalkeun." 13 Nun PANGERAN, kacipta ku abdi anak- anak maranehna diboro sapertos sato, teras diparaehan. 14 Naon anu kedah disuhunkeun ku abdi ka Gusti kangge ieu jalmi-jalmi? Langkung sae para wanitana sina garabug, sina ulah barisaeun nyusuan orokna! 15 PANGERAN ngandika, "Sagala kajahatanana dimimitianana teh di Gilgal. Nya di dinya Kami mimiti ijid ka maranehna. Ku sabab kacida jarahatna, ku 19
Hosea 9.16-10.4 Kami rek diusir ti tanah Kami. Kami moal mikarunya deui. Para pamingpinna kabeh geus ngaralawan ka Kami. 16 Urang Israil ibarat tangkal anu akarna geus garing, hamo baruahan. Hamo maranehna baroga anak. Sanajan upama boga, kajeun sakumaha dipikanyaahna, ku Kami tangtu dipaehan." 17 Allah anu ku kaula dikawulaan rek miceun umat-Na, lantaran teu narurut ka Mantenna. Maranehna bakal ngumbara di bangsa-bangsa sejen. 10 1 Urang Israil saibarat tangkal anggur anu leubeut buahna. Tapi beuki leubeut buahna, beuki loba nyieunan altar. Beuki loba tanahna mere hasil, beuki dialus-alus tihang-tihang brahalana. 2 Eta bangsa anu serong hate teh baris tereh nandangan lara ku karana dosana. Altar-altarna ku Allah bakal diancur- ancurkeun, tihang-tihang brahalana bakal dirubuh-rubuhkeun. 3 Moal lila deui eta jalma-jalma bakal nyarebut, "Urang teu boga raja lantaran teu sieun ku Allah. Tapi bisaeun ngayakeun naon raja pikeun urang?" 4 Maranehna ngaromong kosong jeung nyieun jangji-jangji palsu sarta pamupakatan anu taya gunana. Hukum geus leungit adilna, kalah ka ngaruksak cara jukut racun dina tanah beunang ngawuluku. 20
Hosea 10.5-11 5 Jalma-jalma nu caricing di kota Samaria bakal sarieun jeung prihatin, sabab arca sapi emasna di Betel geus euweuh. Maranehna jeung imam-imam anu ngawulaan eta arca careurik aluk-alukan, narenjo eta arca dipesek lapis emasna anu murub mubyar. 6 Eta arca bakal diakut ka Asur, dipake upeti ka raja gede di dinya. Israil geus nurutkeun hiji rarancang anu ngalantarankeun dirina bakal meunang era jeung dihina. 7 Rajana bakal ngaleong cara tatal palid di walungan. 8 Kuil-kuil di puncak pasir Awen, paranti urang Israil ngabakti ka brahala, bakal dirubuh-rubuhkeun, altarna bakal ngajejembrung ku jujukutan jeung cucuk. Urang Israil bakal sasambat ka gunung- gunung, "Kuring sumputkeun!" Jumerit ka pasir-pasir, "Kuring rungkupan!" 9 PANGERAN ngandika, "Ti jaman urang Israil nyieun dosa di Gibea, nepi ka ayeuna teu eureun-eureun dosana ka Kami. Ku sabab kitu nya di Gibea oge maranehna bakal ditarajang ku perang. 10 Ieu bangsa doraka teh ku Kami rek ditarajang, rek dihukum. Bangsa-bangsa sina ngahiji bareng merangan maranehna; maranehna dihukum lantaran loba pisan dosana. 11 Israil tadina lir ibarat sapi ngora anu iceus, daek dipake ngirik gandum. Tapi Kami 21
22 Hosea 10.12-11.1 geus mutuskeun, pundukna anu alus ayeuna rek diterapan pasangan jeung rarangken, rek digawekeun kana pagawean anu leuwih beurat. Yuda sina narik wuluku, Israil sina narik garu. 12 Ceuk Kami, Pikeun kaperluan maneh keneh, maneh kudu ngawuluku tanah bukaan anyar, melak bibit kaadilan, mupu berkah-berkah hasil kataatan maneh ka Kami. Geus waktuna maneh teh ayeuna mah tobat ka Kami, PANGERAN maneh, sarta Kami tangtu datang ngocorkeun berkah. 13 Tapi maneh kalah ka melak kagorengan, mupu kajahatan. Maneh nyatu hasil tina ngabohong. Ku sabab maneh sumender kana kareta-kareta perang jeung kana lobana prajurit, 14 rahayat maneh bakal ditarajang ku perang, sarta benteng-benteng maneh kabeh bakal tumpur. Eta perang bakal sarua jeung perang jaman Raja Salman ngagempur kota Bet Arbel, indung-indung bareng jeung barudakna paraeh digilesan. 15 Kitu anu bakal kasorang ku maraneh, eh urang Betel, lantaran kalakuan maraneh kacida jahatna! Ari raja Israil bakal paeh ti barang mimiti perang." 11 1 PANGERAN ngandika, "Kami nyaah ka Israil ti bubudakna, ku Kami disaur sina kaluar ti Mesir, diaku anak.
Hosea 11.2-9 2 Tapi beuki sering disaur, beuki ngajauhan Kami, umat Kami anggur marere kurban ka Baal, ngarukus ka arca-arca dewa. 3 Padahal Kami anu ngajar Israil leumpang. Umat Kami ku Kami dititimang, Kami nu ngarawatanana, tapi ku maranehna teu diaku. 4 Maranehna ku Kami sok ditatangkeup, bakat ku deudeuh jeung asih. Ku Kami dijungjung diteueul-teueulkeun kana pipi. Kami dongko ngahuapan maranehna. 5 Maranehna teh arembungeun balik ka Kami, ku sabab kitu rek disina baralik deui ka Mesir, jeung sina diparentah ku bangsa Asur. 6 Kota-kotana sina kasapu ku perang, gapura-gapura kotana sina rarubuh. Eta perang bakal ngagempur umat Kami lantaran lampah maranehna sakarep-karep. 7 Maranehna murugul naringgalkeun Kami. Maranehna bakal careurik lantaran diterapan nandang pasangan, tapi moal aya saurang ge nu bakal ngalaan pasanganana. 8 Kumaha rek tega Kami ka maneh, Israil? Kumaha rek tega Kami ninggalkeun ka maneh? Na tega Kami numpes ka maneh cara ka Adma atawa migawe ka maneh cara ka Seboim? Hate Kami moal mikeun! Kaasih Kami ka maneh kacida gedena. 9 Sakumaha Kami amarahna ge ka maneh, moal ngahukum. Kami moal deui-deui numpes ka Israil, karana Kami teh Allah, lain manusa. Ieu Kami Anu Maha Suci, seja 23
Hosea 11.10-12.3 reureujeungan jeung maraneh. Kami moal nemonan maraneh bari amarah. 10 Umat Kami bakal naluturkeun ka Kami, saupama Kami geus ngagaur ka musuh- musuhna saperti singa. Maranehna bakal gagancangan muru Kami ti kulon. 11 Ti Mesir maranehna bakal daratang, garancang tinanding manuk. Nu ti Asur garancangna tinanding japati. Kami rek mawa maranehna ka imah-imahna deui. Kami, PANGERAN, geus ngandika." 12 PANGERAN ngandika, "Urang Israil geus ngalingkung Kami ku bohong jeung tipu, sarta urang Yuda tetep keneh ngaralawan ka Kami, Allah nu suci tur satia. 12 1 Ti bray beurang nepi ka reup peuting, anu dilampahkeun ku urang Israil taya pisan paedahna tur ngaruksak. Lampah hianat jeung kakejeman maranehna beuki nyebar. Maranehna ngayakeun perjangjian jeung Asur, sarta ngayakeun hubungan dagang jeung Mesir." 2 PANGERAN kagungan tudingkeuneun ka urang Yuda, sarta ka Israil baris ngahukum ku karana kalakuan jalma-jalmana. Kalakuan maranehna ku Mantenna tangtu dibales. 3 Yakub, karuhun maranehna, ngajejekan saderek kembarna waktu aranjeunna di jero kandungan ibuna keneh. Sanggeus dewasa, Yakub malah tarung jeung Allah, 24
25 Hosea 12.4-10 4 ngagelutan malaikat tur meunang gelutna. Ari geus kitu tuluy nangis jeung mundut diberkahan. Ti dinya Allah ngalayad sarta ngandika ka Yakub karuhun urang, di Betel. 5 Allah nu disebut bieu, nya eta PANGERAN Allah Nu Maha Kawasa. PANGERAN teh jenengana-Na, supaya ku karana eta jenengan Mantenna disembah. 6 Ku sabab kitu, eh turunan Yakub, sing percaya ka Allah maraneh, geura baralik deui ka Mantenna. Sing saratia saenya-enyana, sarta sing sabar ngadago nu baris dijalankeun ku Mantenna. 7 PANGERAN ngandika, "Urang Israil sarua curangna jeung urang Kanaan, resep ngabobodo langgananana, ngagunakeun timbangan palsu. 8 Ceuk maranehna, Urang geus beunghar. Urang pinter cari untung. Moal aya anu bisa nuduh yen urang beunghar teh meunang curang. 9 Tapi Kami PANGERAN, Allah maraneh, anu nungtun maraneh budal ti Mesir, rek malikkeun deui maraneh caricing di kemah- kemah, cara barang mimiti didatangan ku Kami di gurun keusik. 10 Kami geus ngandika jeung mere tetenjoan- tetenjoan ka nabi-nabi, sarta ku jalan eta nabi-nabi Kami mere pepeling-pepeling ka umat Kami.
Hosea 12.11-13.2 11 Tapi keukeuh anu disarembah ku maranehna di Gilad teh brahala-brahala. Eta anu nyarembah ka brahala-brahala teh tan wande paraeh. Altar-altar di Gilgal paragi maranehna ngurban-ngurbankeun sapi, bakal jadi tumpukan-tumpukan batu di tegal-tegal." 12 Baheula, Yakub karuhun urang, kabur ka Mesopotamia, sarta di ditu, pikeun meunangkeun pigeureuhaeun nepi ka ngawula ka hiji jelema, mangmiarakeun domba-dombana. 13 PANGERAN geus ngutus hiji nabi, dipiwarang ngajait sarta ngurus umat-Na anu keur dikaniaya ku Mesir. 14 Tapi kalakuan urang Israil pohara matak benduna ka PANGERAN. Maranehna pantes sina paraeh lantaran kalakuanana jarahat. Ku PANGERAN tangtu dihukum, lantaran kalakuanana matak ngarendahkeun Mantenna. 13 1 Jaman bareto, lamun kaom Epraim ngomong, kaom-kaom Israil anu sejenna ngarasa sieun. Kaom Epraim dipikaserab ku maranehna. Tapi eta kaom geus nyieun dosa, ngabarakti ka Baal, ku lantaran kitu maranehna bakal paraeh. 2 Dosana diteruskeun ku nyarieun arca tina logam pikeun disembah, arca tina perak, hasil pangreka pikiran manusa, dijieunna ku leungeun manusa. Kari-kari ceuk maranehna, "Haturanan kurban eta 26
Hosea 13.3-10 arca-arca teh!" Arca-arcana dirupakeun sapi jalu. Heran, manusa-manusa teh nyariuman eta arca-arca! 3 Ku sabab kitu eta jalma-jalma baris leungit, cara halimun isuk-isuk, cara ibun beak ku poyan, cara huut ti pangirikan kabawa angin, cara haseup nu kaluar tina corobong. 4 PANGERAN ngandika, "Ieu Kami PANGERAN, Allah maraneh, anu nuyun maraneh budal ti Mesir. Taya deui Allah maraneh, anu nyalametkeun maraneh, ngan Kami. 5 Kami anu ngaraksa ka maraneh di tanah nu garing di gurun keusik. 6 Tapi sanggeus maraneh arasup ka tanah anu alus, sanggeus beuteung sareubeuh jeung ngarasa taya kakurang, jadi karumaki, paroho ka Kami. 7 Ku sabab kitu, Kami ka maraneh rek nubruk cara singa, cara meong tutul ngadepong megat maraneh di jalan. 8 Kami rek narajang cara biruang anu kaleungitan anak, maraneh ku Kami rek disasaak. Cara singa, Kami rek ngerekeb maraneh, rek dihakan di dinya keneh. Cara sato galak Kami rek nyasaak maraneh. 9 Ari maraneh, urang Israil, ku Kami rek dibasmi! Saha nu rek nulungan? 10 Maraneh marenta raja jeung pamingpin- pamingpin. Na bisaeun maranehna ngajait bangsa? 27
Hosea 13.11-14.1 11 Bari amarah Kami mere raja-raja ka maraneh, sarta bari amarah Kami nyokot deui maranehna. 12 Dosa jeung kadorakaan Israil geus dicatet, sarta catetanana disimpen hade-hade. 13 Israil geus dibere kasempetan hirup. Tapi ku sabab gejul, eta kasempetan teh henteu ditolih, kawas orok geus kari burusut dijurukeun tapi teu daekeun kaluar tina pianakan indungna. 14 Ieu jelema-jelema ku Kami moal dijait ti dunyana nu paraeh, moal direbut tina kakawasaan ajal. Eh ajal, datangkeun pagebug! Eh dunyana nu paraeh, datangkeun panumpes! Kami geus teu karunya ka eta bangsa. 15 Najan Israil hirupna subur montok cara jujukutan, Kami rek ngadatangkeun angin panas ti wetan, ti gurun keusik, anu bakal ngagaringkeun sakabeh cinyusu jeung sumur-sumur, nepi ka ngamusnakeun sagala rupa nu aya hargaan. 16 Samaria kudu dihukum, lantaran ngalawan ka Kami. Jalma-jalmana bakal paraeh di pangperangan, orok-orokna bakal dibanting- bantingkeun kana taneuh, awewe-awewe reuneuh bakal dibaredelan beuteungna." 14 1 Eh urang Israil, geura baralik deui ka PANGERAN, Allah maraneh. Maraneh geus tisoledat jeung tibeubeut ku dosa sorangan. 28
Hosea 14.2-7 2 Geura tarobat ka PANGERAN, sarta ieu paneda ku maraneh unjukkeun ka Mantenna, "Mugi hapunten samudaya kalepatan abdi sadaya, sareng ieu paneda mugi ditampi. Abdi-abdi sumeja muji ka Gusti, sakumaha jangji abdi-abdi kapungkur. 3 Urang Asur teu tiasaeun nyalametkeun, kuda tempur teu tiasa ngabelaan. Moal deui-deui abdi sadaya nyebatkeun yen arca-arca brahala teh Allah abdi-abdi. Nun PANGERAN, mugi kersa mikawelas ka sakur nu parantos teu gaduh saha-saha kangge pamuntangan." 4 PANGERAN ngandika, "Kami rek nyokot umat Kami sina baralik, baris dipikaasih saiklas-iklasna, amarah Kami ka maranehna geus leler. 5 Kami ka urang Israil baris jadi saperti hujan ka tanah nu garing. Maranehna bakal mekar cara kembang beukah, bakal teguh kuat akarna, saperti tatangkalan di Libanon. 6 Hirupna baris mulus sarta mekar, tur endah saperti tangkal jetun, bakal seungit ngadalingding, saperti tangkal kiputri Libanon. 7 Hirupna baris aya deui dina pangraksa Kami, bakal mukti saperti gandum paneneun, leubeut buahna saperti tangkal anggur di jero kebon. Maranehna bakal kasohor, sasohor anggur ti Libanon. 29
Hosea 14.8-9 8 Urang Israil moal pakait deui jeung brahala-brahala, Kami anu baris ngajawab panyambatna, anu baris miarana, Kami nu jadi panyalindunganana, ngauban saperti tangkal nu daunna harejo sapapanjangna. Nya Kami anu jadi sumber berkah maranehna." 9 Muga sakur nu bijaksana paham ka nu ditulis di dieu sarta nyimpen hal eta dina hatena. Jalan ti PANGERAN kabeh bener, sarta jalma nu bener lampahna naluturkeun eta jalan. Sabalikna nu daroraka bakal titarajong sarta lalabuh lantaran teu daek make eta jalan. 30
Yoel 1 1 Ieu pangandika PANGERAN ka Yoel putra Petuel: 2 Eh nu geus karolot, darengekeun! Eh sakur nu aya di Yuda, regepkeun! Di jaman maraneh, atawa jaman karuhun maraneh, naha kungsi aya kajadian kawas kieu? 3 Caritakeun hal eta ka anak maraneh, anak maraneh sina nyaritakeun deui ka anak- anakna, anak maranehna sina nyaritakeun deui ka turunanana. 4 Abrulan simeut merul pasusul-susul, narapuk kana paneneun. Anu nyesa urut abrulan ieu, beak digalaksak ku abrulan itu. 5 Eh nu marabok, geura areling jeung careurik geura tingjarerit eh tarukang nginum anggur! Sabab buah anggur keur nyieun inuman geus lebur. 6 Nagri urang diambreg ku balad simeut, baredas tur kacida lobana, huntuna saseukeut huntu singa. 7 Pelak anggur urang lebur tangkal-tangkal kondang beak digarayeman, kulitna beak disaregetan, nepi ka dahan-dahanna boleklak bodas. 8 Umat geura midangdam cara mojang ngabangingik, ditinggalkeun maot ku pisalakieunana.
Yoel 1.9-16 9 Taya gandum taya anggur keur sanggakeuneun ka Bait Allah; imam-imam prihatin, teu baroga baktikeuneun ka PANGERAN. 10 Kebon-kebon saruwung, taneuhna nguyung lantaran gandumna lebur pelak anggur tangkalna gararing, tangkal jetun aralum. 11 Para patani geura nalangsa, nu ngarebon anggur geura ngarungun, lantaran gandum jeung hanjeli, sagala rupa paneneun ruksak binasa. 12 Tangkal-tangkal anggur aralum, tangkal- tangkal kondang parerang, tangkal bubuahan ngarangrangan terus paraeh, kasuka jalma-jalma geus sirna. 13 Eh imam-imam anu laladen di altar, geura dibaraju karung jeung careurik! Geura arasup ka Bait Allah jeung midangdam sapeupeuting! Lantaran geus euweuh gandum jeung anggur pikeun baktikeuneun ka Allah maraneh. 14 Parentahkeun, jalma-jalma sina paruasa; umumkeun yen kudu ngayakeun sidang! Kumpulkeun para pamingpin jeung sakabeh urang Yuda ka Bait Allah, gedong PANGERAN Allah maraneh, sina sasambat ka Mantenna. 15 Poena PANGERAN tereh datang, poena Nu Maha Kawasa baris ngadatangkeun karuksakan. Eta poe estu matak sieun! 16 Urang ngan semet bisa melong gandum paneneun urang diruksak. Di Bait Allah 2
Yoel 1.17-2.4 kagungan Allah urang geus teu aya kahegaran. 17 Binih paraeh dina taneuh garing. Geus euweuh gandum keur simpeneun, leuit-leuit jadi karosong jeung tingtalambru. 18 Sapi-sapi tingaremoh bangun susah, sampalanana teu jarukutan; domba-domba kalaparan. 19 Abdi sasambat ka Gusti, nun PANGERAN, jalaran sampalan sareng tatangkalan gararing, sapertos anu diduruk ku seuneu. 20 Malah sato-sato alas ge sasambat ka Gusti, jalaran walungan-walungan ngoletrak saraat. 2 1 Tiup tarompet! Sadakeun tangara di Gunung Sion, gunung suci Allah. Ngadegdeg, eh urang Yuda! Karana poena PANGERAN tereh datang. 2 Poe eta bakal angkeub jeung poek, hideung kasaput ku mega. Bakal datang balad simeut, kacida lobana, lir poek ngarungkupan gunung-gunung. Ti baheula acan aya nu sarupa kitu, jeung engkena moal aya deui. 3 Saperti seuneu, eta simeut-simeut ngakan beak pepelakan. Memeh disorang ku eta, tanah teh lir Taman Eden, sanggeus disorang, geus jadi tegal burindil, sagalana taya nu kalarung. 4 Eta simeut-simeut bangunna siga kuda, laju lumpatna saperti kuda tempur. 3
Yoel 2.5-13 5 Waktu tingaracleng di puncak-puncak gunung, tinggarerit sada kareta perang, jeung tingbeletok sada jarami kahuru, tur siga ditata lir pasukan prajurit siap tempur. 6 Ana eta maju beuki deukeut, jalma-jalma kabeh miris, beungeutna sarepa. 7 Nararajang lir para prajurit, naraekan tembok lir para serdadu. Laju lempeng muru ka hareup, teu pungkal-pengkol 8 atawa nyedek ka jalan baturna. Maju bareng norobos kabeh panghalang, taya nu bisa megatan. 9 Breg ambreg ka jero kota, ngaluncatan tembok-tembok, naraekan imah-imah, terus arasup tina jandela kawas bangsat. 10 Mun eta geus maju, bumi inggeung langit oyag panonpoe jeung bulan jadi poek bentang-bentang pareum cahayana. 11 Gentra PANGERAN jumegur ngatur tentara-Na. Balad-Na nya gede nya rosa, taat kana parentah-Na. Poena PANGERAN matak sieun kabina-bina. Saha nu bisa tagen? 12 PANGERAN nimbalan, "Tapi ayeuna keneh geura tarobat sing bener, geura baralik deui ka Kami, kalawan puasa jeung midangdam. 13 Tembongkeun yen hate maraneh rakacak ku rasa kaduhung, teu cukup ku nyosoeh pakean." Geura baralik deui ka PANGERAN, Allah maraneh, Mantenna bageur jeung karunyaan, sabar sarta pengkuh kana jangji, 4
Yoel 2.14-20 salilana kersa maparin hampura, moal ngahukum. 14 Sugan bae PANGERAN Allah maraneh kersa robah manah-Na, sarta ngaberkahan maparin loba paneneun, sangkan maraneh bisa ngabaktikeun gandum jeung anggur ka Mantenna. 15 Tiup tarompet di Gunung Sion, parentahkeun kudu paruasa, embarkeun yen kudu ngayakeun musawarah! 16 Jalma-jalma sina kumpul, sina ngayakeun gempungan suci. Nu karolot kudu jonghok, barudak jeung orok-orok ge bawa. Malah nu alanyar kawin ge kudu marilu, sina kalaluar ti imah-imahna. 17 Para imam anu laladen ka PANGERAN antara altar jeung lawang Bait Allah, kudu sasambat bari careurik: "Nun PANGERAN, sing hawatos ka umat Gusti. Abdi-abdi ulah diantep dihina ku bangsa sanes, sareng dipoyok ku ucapan, Mana Allah maraneh teh?" 18 Geus kitu PANGERAN kersa malire deui ka tanah-Na, sarta hawatoseun ka umat-Na. 19 Panyambat maranehna diwaler: "Ayeuna maraneh rek dibere deui gandum, Maraneh tangtu sugema jeung moal dihina deui ku bangsa batur. 20 Eta balad simeut anu daratangna ti kaler, ku Kami rek disingkirkeun. Sawareh rek diusir ka gurun keusik. Barisan hareupna 5
Yoel 2.21-27 rek diusir ka Laut Paeh, barisan tukangna ka Laut Tengah. Ku Kami rek dibasmi, bangke-bangkena disina bau, lantaran geus nyilakakeun ka maraneh. 21 Lahan-lahan, maraneh ulah sarieun, masing saruka jeung barungah ku damel PANGERAN ka maraneh. 22 Sato-sato, maraneh ulah sarieun. Sampalan-sampalan harejo tatangkalan baruahan, loba kondang, loba anggur. 23 Urang Sion, maraneh sing barungah, sing saruka ku damel PANGERAN Allah maraneh, ka maraneh. Mantenna maparin cukup hujan dina usum muguran, nurunkeun hujan dina usum tiis, sarta dina usum semi, cara sasari. 24 Tempat-tempat pangirikan bakal parinuh ku gandum, bak-bak gigireun pameresan bakal mudal ku anggur jeung minyak jetun. 25 Naon-naon anu geus musna sajeroning taun-taun panen maraneh beak ku simeut, ku Kami rek dipulihkeun, sabab Kami anu ngadatangkeun eta balad simeut. 26 Maraneh bakal loba dahareun, bakal sareubeuh, bakal maruji ka PANGERAN Allah maraneh, anu geus midamel kaajaiban- kaajaiban pikeun maraneh. Umat Kami moal aya nu ngahina deui. 27 Sanggeus kitu maneh, Israil, bakal ngarasa yen Kami aya di tengah-tengah maneh, sarta taya deui Allah maraneh, ngan 6
Yoel 2.28-3.2 Kami, PANGERAN. Umat Kami moal aya nu ngahina deui." 28 "Geus kitu Kami bakal ngeusikeun roh Kami ka unggal jalma. Anak maraneh lalaki awewe bakal ngucapkeun amanat-amanat Kami. Nu geus karolot bakal marareunang impian, nu ngarora bakal marareunang tetenjoan. 29 Malah badega-badega, awewe, lalaki waktu eta bakal dieusian ku roh Kami. 30 Mangsa eta Kami rek nyieun tanda- tanda galagat di langit, kitu deui di bumi, bakal aya caah getih, seuneu, jeung gumpelan-gumpelan haseup. 31 Panonpoe bakal jadi poek, bulan jadi beureum kawas getih. Eta kabeh bakal kajadian memeh cundukna poena PANGERAN anu pohara hebatna jeung pikasieuneunana. 32 Tapi sing saha anu menta tulung ka PANGERAN, tangtu dirahayukeun, sakumaha timbalan PANGERAN, Nu araya di Yerusalem, sawareh aya nu bakal salamet; saha-saha anu ku Kami kapilih, tangtu rahayu." 3 1 PANGERAN ngandika, "Mangsa eta, Yuda jeung Yerusalem ku Kami rek disina mukti deui. 2 Kami rek ngumpulkeun bangsa-bangsa, rek digiring ka Lebak Pangadilan. Di dinya, sagala kalakuanana ka umat Kami rek diadilan. Maranehna geus ngacak-ngacak urang Israil, 7
Yoel 3.3-10 dibacacarkeun di nagri-nagri sejen, jeung geus ngabagi-bagi Israil, tanah Kami. 3 Maranehna ngalung dadu, ngundi saha nu bakal meunang tawanan. Barudak awewe lalaki dijarual, dijieun budak beulian, duitna dipake lacur jeung meuli inuman. 4 Rek dijieun kumaha Kami ku maraneh, eh Tirus, Sidon, jeung wilayah Pelisti sakuliahna? Maraneh rek males pulih ka Kami? Lamun enya kitu, Kami ge baris gancang ngabales deui ka maraneh. 5 Maraneh geus ngarampasan perak jeung emas milik Kami, sarta ngakut harta kakayaan Kami ka kuil-kuil maraneh. 6 Maraneh geus ngaboyong urang Yuda jeung urang Yerusalem, dijauhkeun ti nagrina sorangan sarta dijarual ka urang Yunani. 7 Ayeuna ku Kami rek dicokot deui ti dinya, ti tempat dijualna. Kalakuan maraneh ka maranehna ku Kami rek dibales. 8 Anak maraneh, awewe, lalaki, ku Kami rek dijual ka urang Yuda, sarta ku maranehna baris dijarual deui ka nu jauh, ka urang Syeba. Kami, PANGERAN, geus ngandika. 9 Embarkeun kieu ka sakabeh bangsa: Geura tatan-tatan perang, panggil prajurit-prajurit, kumpulkeun serdadu-serdadu, terus maju! 10 Mata-mata wuluku jieunan pedang, peso-peso pangkas jieunan tumbak. Nu halengker oge kudu milu jurit. 8
Yoel 3.11-18 11 Eh bangsa-bangsa sakurilingna, masing gancang dararatang, karumpul di ditu di lebak." Nun PANGERAN, kintunkeun balad Gusti, sina narajang ka maranehna. 12 "Eta bangsa-bangsa sina tatan-tatan, sina maruru ka Lebak Pangadilan. Di dinya Kami, PANGERAN, baris ngaadilan bangsa-bangsa nu araya di sakurilingeun umat Kami. 13 Maranehna pohara jarahatna. Babad rubuh cara ngababad gandum dina usum panen, giles ancur cara ngagiles buah anggur anu mucung dina pameresan, nepi ka cai anggurna mudal. 14 Mangrebu-rebu lobana nu araya di Lebak Pangadilan. Nya di dinya poena PANGERAN bakal gancang-gancang datang. 15 Panonpoe jeung bulan jadi poek, bentang-bentang pareum cahayana." 16 PANGERAN ngagaur ti Gunung Sion, gentra-Na ngageleger ti Yerusalem, bumi jeung langit aringgeung. Tapi umat-Na mah baris diraksa. 17 "Maneh, Israil, mun geus kitu bakal nyaho, yen Kami teh PANGERAN, Allah maraneh, Kami jumeneng di Sion, gunung Kami anu suci. Yerusalem bakal jadi kota suci, moal karebut deui ku bangsa sejen. 18 Mangsa eta, gunung-gunung bakal katutup ku kebon anggur, pasir-pasir pinuh ku ingon-ingon, di sakuliah Yuda bakal loba 9
Yoel 3.19-21 cai. Hiji walungan bakal ngocor ti Bait Allah PANGERAN nyaian Lebak Akasia. 19 Ari Mesir bakal jadi gurun keusik, Edom bakal burakrakan taya jalmaan, lantaran maranehna geus narajang nagri Yuda, jeung maehan rahayat anu teu salah. 20 Kami rek mangmaleskeun sakur anu geus diparaehan, nu maraehanana moal dihirupan. 21 Tapi Yuda jeung Yerusalem salawasna bakal aya pangeusina, sarta Kami, PANGERAN, baris matuh di Gunung Sion." 10
Amos 1 1 Ieu kasauran Amos, pangangon domba ti kota Tekoa. Dua taun samemeh aya kajadian lini, waktu Usia ngarajaan nagri Yuda jeung Yarobam putra Yoas ngarajaan nagri Israil, Allah ka Amos ngawahyukeun hal-hal ngeunaan Israil. 2 Saur Amos, "PANGERAN ngagaur ti Gunung sion, gentrana ngageleger ti Yerusalem. Sampalan-sampalan gararing, Gunung Karmel jukutna perang." 3 Dawuhan PANGERAN, "Urang Damsik pek deui, pek deui migawe dosa. Ku sabab kitu geus pasti ku kami baris dihukum. Maranehna geus migawe kakejeman anu pohara biadabna ka urang Gilad. 4 Karaton buatan Raja Hasael ku kami rek dibeakkeun ku seuneu, benteng-benteng Raja Benhadad rek dihuru. 5 Gapura-gapura Damsik rek diburak-barik. Pangeusi Lebak Awen jeung raja di Bet Eden rek disingkirkeun. Urang Siria sina dibuang ka tanah Kir." 6 Dawuhan PANGERAN, "Urang Gasa pek deui, pek deui migawe dosa. Ku sabab kitu geus pasti ku Kami baris dihukum. Maranehna geus ngerid hiji bangsa sagemblengna dijieun jalma beulian, dijual ka urang Edom.
2 Amos 1.7-14 7 Kuta-kuta Gasa ku Kami rek dibeakkeun ku seuneu, benteng-bentengna rek dihuru. 8 Para pangereh kota Asdod jeung Askelon ku kami rek disingkirkeun. Kota Ekron arek dihukum, sarta urang Pelisti nu taringgaleun bakal paraeh." 9 Dawuhan PANGERAN, "Urang Tirus pek deui, pek deui migawe dosa. Ku sabab kitu geus pasti ku kami baris dihukum, sabab geus ngerid hiji bangsa sagemblengna ka pangbuangan di Edom, ingkar tina jangji seja duduluran. 10 Kuta-kuta Tirus arek dibeakkeun ku seuneu, bentengna rek dihuru." 11 Dawuhan PANGERAN, "Urang Edom pek deui, pek deui migawe dosa. Ku sabab kitu geus pasti ku Kami baris dihukum. Sakitu ka dulur-dulurna, ka Israil, nempuh tur taya rasrasan, amarahna taya watesna, henteu lemper-lemper. 12 Ku sabab kitu kota Tman arek dibeakkeun ku seuneu, benteng-benteng di Bosra rek dihuru." 13 Dawuhan PANGERAN, "Urang Amon pek deui, pek deui migawe dosa. Ku sabab kitu geus pasti ku kami baris dihukum. Waktu maranehna perang pikeun ngalegaan wewengkonna, di Gilad nepi ka ngabedelan beuteung awewe-awewe nu keur rareuneuh. 14 Kuta-kuta Raba arek dibeakkeun ku seuneu, benteng-bentengna rek dihuru. Dina
3 Amos 1.15-2.6 poean perang, di dinya bakal tingjarerit, sarta anu tarung ragotna lir angin ribut. 15 Rajana jeung para pajabatna bakal diakut ka pangbuangan." 2 1 Dawuhan PANGERAN, "Urang Moab pek deui, pek deui migawe dosa. Ku sabab kitu geus pasti ku Kami baris dihukum. Maranehna geus ngapeskeun tulang-taleng raja Edom, diduruk dijieun lebu. 2 Nagri Moab ku Kami rek dibeakkeun ku seuneu, jeung benteng Keriot arek dihuru. Urang Moab bakal paraeh dina guyurna perang, dibarung ku gorowokna serdadu-serdadu jeung sora tarompet. 3 Pangereh jeung para pamingpin nagri Moab ku Kami bakal diparaehan." 4 Dawuhan PANGERAN, "Urang Yuda pek deui, pek deui migawe dosa. Ku sabab kitu geus pasti ku Kami baris dihukum. Maranehna geus miceun pangajaran Kami, henteu ngarestokeun parentah-parentah Kami. Geus disasabkeun ku allah-allah palsu nu disarembah ku karuhun-karuhunna baheula. 5 Ku sabab kitu Yuda ku Kami rek dibeakkeun ku seuneu, benteng-benteng Yerusalem arek dihuru." 6 Dawuhan PANGERAN, "Urang Israil pek deui, pek deui migawe dosa. Ku sabab kitu geus pasti ku Kami baris dihukum. Maranehna ngajual jalma anu jalujur dijieun jalma beulian, pedah teu barisaeun mayar hutang
Amos 2.7-13 lantaran mariskin, sendal sapasang ge teu kuat nebus. 7 Nu lalemah jeung taya daya dikekeyek dikaniaya, nu mariskin disina nyalingkir. Anak jeung bapa sapatemon jeung badega awewe anu eta keneh, ngapeskeun kasucian jenengan Kami. 8 Di saban tempat ibadah harees make papakean beunang nyokot ti nu mariskin dijieun tandon hutang. Di jero Bait Allah ngarinum anggur beunang nyokot ti nu baroga hutang ka maranehna. 9 Tapi, eh umat Kami, pang Kami numpes urang Emor anu jarangkung lir tangkal kiputri tur karuat lir tangkal jati teh keur maraneh. 10 Maraneh ku Kami dikaluarkeun ti Mesir, dibawa meuntasan gurun keusik lilana opat puluh taun, tuluy dibere tanah urut urang Emor pikeun dijadikeun nagri maraneh sorangan. 11 Sawatara anak maraneh aya nu ku Kami dipilih jadi nabi, sawatara nonomanana aya anu dijadikeun Nasir. Lain kitu, eh urang Israil? Kami PANGERAN, kapan geus ngandika. 12 Tapi Nasir-nasir teh ku maraneh disina ngarinum anggur, sarta nabi-nabi dilarang nepikeun pangandika Kami. 13 Ayeuna maraneh ku Kami rek didedetkeun kana taneuh nepi ka ngadengek, kawas padati ngageret beurat teuing ku gandum. 4
Amos 2.14-3.6 14 Anu tarik lumpat ge moal bisa lolos, nu baredas tanagana bakal musna, serdadu-serdadu moal bisa nyalametkeun diri. 15 Anu nyarikep jamparing moal bisa tagen, nu tarik lumpat moal bisa ngejat, nu tarumpak kuda moal bisa kabur mawa nyawana. 16 Prajurit nu pangwanianana ge poe eta mah bakal miceun pakarangna tuluy kabur." Kitu timbalan PANGERAN. 3 1 Eh, urang Israil, darengekeun ieu pangandika ti PANGERAN perkara maraneh, sakumna bangsa anu ku Mantenna enggeus dijait ti Mesir. Kieu pangandika-Na, 2 "Ti sakumna bangsa sajagat, ngan maraneh anu ku Kami diperhatikeun jeung diurus. Eta sababna dosa maraneh teh pohara, sarta eta sababna dosa maraneh ku Kami bakal dihukum." 3 Naha bisa dua jalma indit babarengan lamun teu badami heula? 4 Ari singa di leuweung naha osok ngagaur lamun tacan manggih mangsa? Ari singa ngora naha osok ngagerem dina guhana lamun tacan beubeunangan? 5 Ari manuk naha beunang kaleugeut lamun henteu dibibitaan heula ku eupan? Ari senteg naha sok ngajeplak lamun taya nu narajang? 6 Lamun tarompet perang geus disadakeun, naha lain matak ngadegdeg pangeusi kota? 5
Amos 3.7-12 Naha balahi bisa tumiba ka hiji kota lamun lain kersaning PANGERAN? 7 PANGERAN Nu Maha Agung moal waka midamel naon-naon samemeh ngawahyukeun heula rarancang Mantenna ka para abdi-Na, nya eta nabi-nabi. 8 Lamun singa ngagaur saha anu teu ngarasa gimir? Lamun PANGERAN Nu Maha Agung geus ngandika, saha anu bisa nyegah sangkan ulah aya anu ngembarkeun? 9 Umumkeun ka nu caricing di karaton Mesir jeung karaton Asdod, kieu: "Geura kumpul di pasir-pasir nu ngalingkung Samaria. Tenjo kumaha poharana kakusutan jeung kajahatan di dinya." 10 Dawuhan PANGERAN, "Eta jalma-jalma ngareusian gedong-gedongna anu galede ku barang-barang hasil kajahatan jeung katelengesan. Maranehna malah nepi ka teu nyarahoeun sangkan jujur teh kudu kumaha. 11 Ku sabab kitu nagrina bakal dikepung ku musuh, pertahananana bakal tumpur, gedong-gedongna ahu galede bakal dirayah." 12 Dawuhan PANGERAN, "Saperti domba anu dihakan singa, anu beunang deui ku nu ngangonna ngan sukuna sapasang atawa ngan ceulina sabeulah, urang Samaria oge, anu ayeuna keur senang-senang ngaredeng dina katil nu aralus, engke ngan kari saeutik. 6
7 Amos 3.13-4.4 13 Ayeuna darengekeun, sarta turunan Yakub bere nyaho," timbalan PANGERAN Nu Maha Agung jeung Maha Kawasa. 14 "Dina poean Kami ngahukum urang Israil, altar-altar di Betel ku Kami baris digempur, tungtung-tungtung juruna rek dipotong-potongkeun sina ragragan kana taneuh. 15 Imah-imahna paragi musim tiis jeung musim panas rek diancur-ancurkeun. Imah- imah anu dihias ku gading rek diburak-barik. Imah-imah galede kabeh rek digempur." 4 1 Darengekeun, eh awewe-awewe urang Samaria, anu beuki lalintuh siga sapi-sapi Basan anu alus parab, tukang neungteuinganan anu lalemah, tukang ngajepit nu miskin, tukang ngurihit ka salaki menta dicukup inuman keras! 2 PANGERAN Nu Maha Agung tur suci geus ikrar kieu, "Poena bakal datang maranehna bakal digusur ku kakait kawas lauk anu kakait ku useup. 3 Maraneh bakal disered kana tembok beulah anu pangnampeuna, dicentok lung dibelewerkeun." 4 PANGERAN Nu Maha Agung ngadawuh, "Eh urang Israil, geura ka Betel tempat nu suci. Pek diditu nyieun dosa ari kudu mah! Geura ka Gilgal, pek di ditu nyieun dosa sing puas! Jig ka daritu mawa sato keur kurbankeuneun
8 Amos 4.5-10 saban isuk, jeung mere perpuluhan saban tilu poe sakali. 5 Jig geura ngabaktikeun roti tanda nganuhunkeun ka Allah, tuluy agul-agul pedah ngabaktikeunana dileuwihan! Memang kitu karesep maraneh! 6 Kota-kota maraneh kabeh didatangan bahla kalaparan. Kami anu ngadatangkeunana, tapi maraneh henteu baralik deui ka Kami. 7 Waktu pepelakan maraneh kacida perluna ku hujan, hujan ku Kami ditahan. Kami nurunkeun hujan ka kota nu ieu, tapi ka kota nu itu mah henteu. Hujan turun ka lahan nu ieu, lahan nu itu mah angger garing. 8 Bari lalungse lantaran halabhab, jalma- jalma ti sababaraha kota arindit ka kota sejen, ngarep-ngarep sugan manggih cai, tapi di batur ge cai teu cukup keur nginum-nginum acan. Tapi angger maraneh henteu baralik deui ka Kami. 9 Kami ngirimkeun angin panas, pepelakan maraneh nepi ka parerang. Kebon-kebon maraneh, kebon anggur, tangkal kondang, tangkal jetun, beak digalaksak ku simeut. Tetep keneh maraneh henteu baralik deui ka Kami. 10 Maraneh dikeunaan pagebug kawas pagebug anu di Mesir. Barudak ngorana ku Kami disina paraeh dina perang, kuda maraneh dijarah. Irung maraneh ku Kami dipinuhan ku bau bangke anu meleber ti
Amos 4.11-5.5 pakemahan maraneh. Tapi tetep maraneh henteu baralik deui ka Kami. 11 Maraneh sawareh ku Kami ditumpes, sakumaha Kami numpes Sadumu jeung Gomora. Anu harirup keneh ge geus kawas kayu tutung sesa kabeuleum. Tapi angger keneh bae, maraneh henteu baralik deui ka Kami," timbalan PANGERAN. 12 "Ku sabab kitu, eh urang Israil, maraneh geus pasti ku Kami dihukum. Pek geura sadia nyanghareupan hukuman ti Kami!" 13 Nya Allah nu ngadamel gunung-gunung, nu ngayakeun angin. Eusi manah-Na ditembrakkeun ka manusa. Mantenna anu ngaganti beurang ku peuting, anu angkat dina puncak bumi. Jenengana-Na, PANGERAN Allah Nu Maha Kawasa. 5 1 Darengekeun eh urang Israil, darengekeun ieu lagu anu ngalengis: 2 Parawan Israil geus tibeubeut, hamo menyat deui! Ngajoprak dina taneuh pada ninggalkeun, taya nu haat nulungan. 3 PANGERAN Nu Maha Agung ngandika, "Hiji kota di Israil ngiangkeun sarebu prajurit, nu bisa mulang ngan saratus. Kota nu hiji deui ngiangkeun saratus, nu bisa mulang ngan sapuluh." 4 Dawuhan PANGERAN ka urang Israil, "Hiap ka Kami, tangtu rahayu. 5 Lamun rek ngabarakti ulah arindit ka Bersyeba. Mun arek neangan Kami ulah 9
Amos 5.6-12 ka Betel, sabab Betel bakal tumpur. Ulah neangan ka Gilgal, sabab urang Gilgal bakal cilaka diboyong." 6 Geura datang ka PANGERAN sangkan rahayu. Upama henteu tarobat, tinangtu Mantenna nyamber saperti seuneu ka urang Israil. Seuneu bakal ngaduruk urang Betel, seuneuna moal aya nu bisa mareuman. 7 Cilaka maraneh, eh tukang nangtang kaadilan, tukang ngalanggar hak pada jalma! 8 PANGERAN ngadamel bentang-bentang, bentang Tujuh jeung Orion. Mantenna ngaganti poek ku caang, ngaganti beurang ku peuting. Mantenna nyaur cai ti laut, dikucurkeun ka daratan. Jenengan Mantenna PANGERAN. 9 Mantenna numpes anu karawasa katut pertahananana. 10 Maraneh ijid ka sakur anu ngalawan kateuadilan jeung ka nu ngomong saenyana di pangadilan. 11 Maraneh ngajepit nu mariskin, ngarampasan gandumna. Ku sabab kitu, maraneh moal bisa nyicingan imah-imah gedong beunang maraneh nyieun. Moal bisa nginum anggur ti kebon anggur beunang maraneh melak. 12 Sabab tetela pisan ka Kami dosa maraneh pohara gedena, kajahatan maraneh teu kira-kira. Maraneh nyusahkeun jalma-jalma anu balener. Maraneh resep disogok, sarta 10
Amos 5.13-18 nyegah sangkan nu mariskin ulah meunang kaadilan di pangadilan. 13 Anu matak, dina jaman anu jahat kawas kitu mah jalma teh leuwih utama lamun cicing. 14 Usahakeun migawe nu bener, ulah migawe nu jahat, supaya bisa hirup. Lamun kitu, PANGERAN, Allah Nu Maha Kawasa bakal kersaeun nyarengan, sakumaha pamenta maraneh. 15 Kudu ijid kana kajahatan, pikaresep lampah bener, adegkeun kaadilan di pangadilan, malakmandar PANGERAN kersaeun mikawelas ka nu harirup keneh di ieu bangsa. 16 PANGERAN Nu Maha Agung jeung Maha Kawasa, nimbalan, "Di unggal jalan di kota, jalma-jalma bakal careurik aluk-alukan. Malah patani-patani ge bakal dicaralukan diajak nyeungceurikan nu geus paraeh, bareng jeung jalma-jalma anu diupah nyeungceurikan. 17 Di kebon-kebon anggur ge bakal aya nu maridangdam. Hal eta tangtu kajadian, sabab Kami tangtu datang ngahukum maraneh." Kitu timbalan PANGERAN. 18 Cilaka maraneh, ngarep-ngarep kana poena PANGERAN! Da naon pihadeeunana eta poe keur maraneh? Pikeun maraneh mah eta teh poek, lain poe caang. 11
Amos 5.19-27 19 Keur maraneh mah ibarat kabur ti singa amprok jeung biruang! Atawa cara nu datang ka imah, barang nyabak tembok, ari cok dipacok oray! 20 Poena PANGERAN bakal mawa poek, lain mawa caang, hiji poe mendung, lain poe anu bengras. 21 Timbalan PANGERAN, "Kami ijid jeung geus teu tahan pesta-pesta agama maraneh! 22 Kami embung nampa kurban beuleuman jeung kurban kadaharan ti maraneh. Kami embung nampa sato-sato beunang ngalintuhan anu ku maraneh dibaktikeun ka Kami. 23 Meugeus eureunan nyanyian-nyanyian maraneh anu ngagandengan, sarta Kami teu hayang ngadenge sora kacapi maraneh. 24 Sabalikna jalankeun kaadilan lir walungan ngocor, jalankeun kajujuran sing saibarat walungan anu teu saat-saat. 25 Eh urang Israil, di jero opat puluh taun Kami nuyun maraneh di gurun keusik, Kami teu menta kurban-kurban, teu menta pangbakti. 26 Ayeuna, ku sabab maraneh geus nyarembah ka arca Sakut, dewa anu ku maraneh dijieun raja, jeung ka Kewan dewa bentang maraneh, maraneh bakal ngagogotong eta arca-arca, 27 waktu maraneh engke ku Kami dipiceun ka pangbuangan di beulah ditueun Damsik." 12
13 Amos 6.1-7 Kitu dawuhan PANGERAN, anu jenengana-Na Allah Nu Maha Kawasa. 6 1 Cilaka maraneh, eh anu keur sarenang hirup di Sion, jeung anu keur ngarasa aman hirup di Samaria maraneh para pangagung Israil bangsa nu gede, anu biasana sok dipentaan tulung ku rahayat! 2 Teang, ilik ka kota Kalne, ti dinya tuluykeun ka Hamat kota gede, terus ka kota Gat di tanah Pelisti. Kumaha eta teh leuwih hade ti batan karajaan Yuda jeung karajaan Israil? Kumaha wewengkonna leuwih lega ti batan nagara maraneh? 3 Maraneh tangtu arembung nyorang eta poe cilaka, tapi kalakuan maraneh malah ngagancangkeun datangna eta picilakaeun. 4 Eta poe kacida matak cilakana ka maraneh, anu ayeuna keur sarenang ngedeng dina ranjang nu aralus, anu ayeuna pesta-pesta dalahar daging anak sapi jeung daging anak domba. 5 Maraneh resep ngarang lalaguan cara Daud jeung dilagukeun ku kacapi. 6 Maraneh ngarinum anggur sapinggan pinuh, awak make seuseungitan nu marahal. Maraneh nalangsa Israil ancur. 7 Ku sabab kitu engke maraneh nu pangheulana bakal indit ka pangbuangan. Pesta-pesta jeung perjamuan-perjamuan maraneh moal aya deui.
Amos 6.8-14 8 PANGERAN Nu Maha Kawasa geus ngingetan keras, dawuhana-Na: "Kami ijid kana kasombongan urang Israil, teu resep ka gedong-gedongna najan aralus. Ibukota maranehna jeung sagala rupa nu aya di dinya ku Kami rek diselehkeun ka musuh." 9 Mun tina sakulawarga aya nu nyesa sapuluh urang, eta sesa kabeh bakal tumpes. 10 Mayitna bakal dikaluarkeun ti imah ku barayana anu kudu nguburkeun. Eta barayana bakal nyalukan ka nu harirup keneh di imah, "Aya keneh nu sejen di dinya?" Tembalna, "Euweuh!" Ceuk nu rek nguburkeun, "Geus atuh, cicing! Urang kudu ati-ati, nyebut jenengan PANGERAN ge ulah." 11 Lamun PANGERAN geus nimbalan, imah-imah nu gede nu leutik bakal ancur burak-barik. 12 Bisaeun kuda lumpat di gunung batu? Na aya jelema anu masangan sapi tuluy ngawuluku laut? Tapi ku maraneh mah kaadilan teh dijieun racun, nu bener disebut salah. 13 Maraneh agul bisa ngarebut kota Lodebar, tuluy susumbar, "Ngajabel Karnaim tangtu bisa, urang kuat." 14 PANGERAN Allah Nu Maha Kawasa ku manten ngadawuh, "Eh urang Israil, Kami rek ngadatangkeun hiji balad asing nu bakal ngajabel nagri maraneh. Eta balad bakal ngabereg ka maraneh ti kaler ti jalan anu ka 14
Amos 7.1-7 Hamat, terus nepi ka Lebak Araba di beulah kidul." 7 1 Kaula meunang titingalan ti PANGERAN Nu Maha Agung. Dina eta titingalan, kaula ningal Mantenna nyiptakeun pirang-pirang simeut, waktu jarami pikeun raja geus dibabad, sarta jukut mimiti jaradi dina urutna. 2 Eta simeut-simeut ngahakanan nepi ka beak sawarnaning tutuwuhan naon bae nu aya di jero nagri. Pok kaula unjukan, "Nun PANGERAN Nu Maha Agung, mugi umat Gusti dihapunten. Bade tiasaeun tahan kumaha, margi maranehna sakitu alitna sareng hengker." 3 PANGERAN leler manah-Na tuluy ngawaler, "Eta nu katenjo ku maneh moal kajadian." 4 Kaula meunang deui titingalan ti PANGERAN Nu Maha Agung. Kaula ningal Mantenna keur sasayagian rek ngahukum umat-Na ku seuneu. Eta seuneu geus ngaduruk beak sagara gede handapeun bumi, tur geus mimiti ngaduruk daratan. 5 Pok kaula unjukan, "Parantos, nun Gusti PANGERAN! Bade tahan kumaha umat Gusti, margi maranehna sakitu alitna sareng hengker." 6 PANGERAN leler deui manah-Na, seug ngawaler, "Nu ieu ge moal kajadian." 7 Kaula meunang deui titingalan ti PANGERAN. Kaula ningal Mantenna keur ngadeg di sisi hiji kuta nu geus diukur ku 15
16 Amos 7.8-13 tali gantung, panangana-Na nyepeng eta tali gantung. 8 Mantenna mariksa, "Nenjo naon, Amos?" Piunjuk kaula, "Ningal tali gantung." Dawuhana-Na deui, "Kami make ieu tali gantung pikeun nuduhkeun yen umat Kami lir kuta nu nangtungna teu lempeng. Anu matak Kami moal robah deui niat, maranehna kudu dihukum. 9 Tempat-tempat anu dipake tempat ibadah ku anak incu Ishak ku Kami rek diancurkeun. Tempat-tempat suci di Israil rek diruntuh-runtuhkeun. Turunan Raja Yarobam arek ditumpes." 10 Amasia, imam di Betel ngirim laporan ka Yarobam, raja Israil, laporanana: "Amos nuju sakait sareng rahayat bade ngalawan ka Kangjeng Raja. Omonganana matak ngaruntagkeun nagara. 11 Kieu sanggemna: Yarobam bakal perlaya, tiwas kasambut perang. Urang Israil bakal diboyong ti nagrina." 12 Ti dinya Amasia ngomong kieu ka Amos, "Geus, geura eureun, nabi! Ka ditu geura balik ka nagri Yuda. Kotbah maneh ucapkeun di ditu bae, sangkan dibayar ku urang ditu. 13 Maneh teu meunang wewejang deui di dieu, di Betel. Di dieu mah tempat paragi raja ngajalankeun ibadah, tempat ibadah nasional!"
Amos 7.14-8.3 14 Waler Amos, "Kaula lain nabi anu malar bayaran. Kaula saenyana tukang ngangon jeung tukang ngurus pelak kondang. 15 Tapi ku PANGERAN dicandak tina pagawean ngangon, diparentah kudu ngemban pangandika-Na ka urang Israil. 16 Ayeuna, reungeukeun ieu pangandika PANGERAN. Anjeun ngalarang kaula ngawejang, ngalarang kaula ngomongan urang Israil. 17 Ku sabab kitu, Amasia, kieu pangandika PANGERAN perkara anjeun, Pamajikan maneh bakal ngalacurkeun diri di jero kota. Anak-anak maneh awewe lalaki bakal tumpes ku perang. Lahan maneh bakal dibagi-bagikeun ka batur. Diri maneh bakal paeh di nagri nu nyarembah ka brahala. Urang Israil bakal diboyong ti nagrina." 8 1 Kaula meunang deui titingalan ti PANGERAN Nu Maha Agung. Kaula ningal karanjang dieusi bubuahan. 2 PANGERAN mariksa ka kaula, dawuhana- Na, "Nenjo naon, Amos?" Piunjuk kaula, "Ningal bubuahan sakaranjang." Dawuhana- Na deui, "Umat Kami Israil geus nepi ka panungtunganana. Kami moal robah deui niat, maranehna kudu dihukum. 3 Dina mangsa eta kawih di karaton bakal ganti ku ceurik jeung midangdam. Bangke jalma di mana-mana, dipiceunan rerencepan." 17
Amos 8.4-10 4 Darengekeun ieu, eh jalma-jalma tukang ngaleyek jalma walurat, anu usaha ngabasmi kaom miskin ti jero nagri. 5 Ceuk maraneh, ngomong sorangan, "Geus teu sabar ngadago lekasanana poe-poe suci, hayang buru-buru ngajual gandum. Iraha rek anggeusna poe Sabat teh? Hayang buru-buru barang jual deui. Rek nyatut harga, malsu takeran jeung ngulinkeun timbangan, nipu langganan. 6 Tarigu murah ge bisa dijual mahal. Terus rek neangan jalma miskin nu teu bisaeun mayar hutang, najan hutangna ngan saharga sendal sapasang; eta jalma rek dibeuli keur pibadegaeun." 7 PANGERAN, Allahna urang Israil geus sumpah, "Kami moal bisa poho kana kalakuan maranehna anu sakitu jahatna. 8 Ku sabab kitu bumi bakal inggeung ku lini, jalma-jalma bakal tunggara. Sakuliah nagri bakal genjlong jeung naek turun kawas umpalan Walungan Nil. 9 Bakal datang mangsa panonpoe ku Kami rek disina surup wanci tengah poe, bumi sina poek beurang keneh. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 10 Pesta-pesta maraneh rek dibalik jadi poe nguburkeun, nyanyian-nyanyian gumbira maraneh rek diganti ku midangdam. Maraneh ku kami rek dipaksa ngagarundulan sirah jeung marake baju karung. Maraneh bakal 18
Amos 8.11-9.1 careurik lir kolot anu ditinggalkeun paeh ku anak hiji-hijina. Dina ahirna eta mangsa teh kacida matak balangsakna. 11 Tangtu cunduk kana waktu, Kami rek ngadatangkeun bahla kalaparan ka ieu nagri. Jalma-jalma bakal kalaparan, tapi lain ku sabab teu manggih dahar, bakal halabhab lain ku sabab teu manggih cai, tapi ku sabab kangen kana pangandika PANGERAN. Kitu timbalan Kami, PANGERAN Nu Maha Agung. 12 Jalma-jalma bakal ngalantur ti Laut Paeh ka Laut Tengah, terus nguriling ti kaler ka wetan, nareangan pesen ti PANGERAN ka ditu ka dieu, tapi taya nu hasil. 13 Perjaka jeung parawan nu jagjag waringkas ge harita mah bakal kapariuhan henteu kuat ku halabhab. 14 Anu sok sarumpah nyebut brahala-brahala Samaria, nyebut, Demi Dewa Dan atawa Demi Dewa Bersyeba bakal tinglenggerek tur moal menyat deui." 9 1 Kaula ningal PANGERAN keur ngadeg deukeut altar. Mantenna maparin parentah, "Gedor ieu pilar-pilar Bait Allah sataker tanaga nepi ka inggeung jeung pademenna, sina rugrug ninggangan sirah jelema-jelema. Anu henteu paraeh ku ieu, ku Kami baris ditumpes ku perang. Hiji hamo aya anu kari, saurang hamo aya nu luput. 19
Amos 9.2-9 2 Sanajan ngaliang ka enggon nu paeh mo burung kakoreh, ngabecir ka langit, ku Kami mo burung kacangking. 3 Sanajan nyumput ka puncak Gunung Karmel, rek dikotektak, mo burung katewak. Nyumput ka dasar laut, Kami rek nitah naga laut sina ngerekeb maranehna. 4 Atawa upama diboyong ku musuhna, Kami rek marentah ka musuhna sina maraehan maranehna. Cindekna Kami geus mastikeun baris numpes maranehna, lain rek nulungan." 5 Nu Maha Agung, PANGERAN Nu Maha Kawasa noel bumi, bumi lini, pangeusina tunggara, taneuh umpalan kawas Walungan Nil. 6 PANGERAN ngadamel tempat tinggal-Na di antariksa, ngadamel kelewung langit luhureun bumi. Cai laut disaur, dikucurkeun ka daratan. Jenengan Mantenna: PANGERAN. 7 Dawuhan PANGERAN, "Eh urang Israil! Asana Kami ka maraneh teh teu beda ti ka urang Sudan. Maraneh ku Kami geus dibawa ti Mesir, sakumaha Kami mawa urang Pelisti ti Pulo Kreta, kitu deui urang Siria ti tanah Kir. 8 Kami, PANGERAN Nu Maha Agung keur nitenan ieu karajaan Israil anu pinuh ku dosa, arek dileungitkeun ti ieu jagat. Tapi turunan Yakub ku Kami moal ditumpes kabeh. 9 Kami baris marentahkeun sangkan urang Israil diayak kawas ngayak gandum, diayak di 20
21 Amos 9.10-15 tengah bangsa-bangsa, anu garorengna baris dipiceun. 10 Umat Kami anu darorakana, bakal paraeh ku perang. Maranehna sok ngaromong kieu, Allah moal ngantep urang keuna ku balahi." 11 Dawuhan PANGERAN, "Bakal datang mangsana karajaan Daud anu geus rugrug lir imah anu burak-barik, ku Kami diadegkeun deui. Kutana arek diomean sina nangtung deui pulih saasalna baheula. 12 Naon bae anu nyesa keneh di tanah Edom, kitu deui bangsa-bangsa anu tadina kagungan kami, kabeh bakal kapiboga ku Israil," timbalan PANGERAN, anu geus nangtukeun sangkan hal eta laksana. 13 "Geus tereh mangsana," dawuhan PANGERAN, "gandum jadina leuwih gancang ti batan dialana, anggur tumuwuhna leuwih gancang ti batan waktu nyieun cianggur. Cai anggur nyurucud ti gunung-gunung, ngalocor ti pasir-pasir. 14 Umat Kami rek dipulangkeun ka nagrina. Maranehna bakal ngadegkeun deui kota- kotana nu ancur, terus maratuh di dinya. Bakal ngararebon anggur, bakal ngarinum cianggur, bakal pepelakan sarta ngadahar hasilna. 15 Umat Kami sina tumuwuh dina tanahna, tanah pamere ti Kami tea. Tur moal aya deui anu ngarabut maranehna ti dinya." Kitu timbalan PANGERAN, Allah maraneh.
Obaja 1 1 Ieu ramalan Obaja. Anjeunna nyaurkeun timbalan PANGERAN Nu Maha Agung ngeunaan bangsa Edom. PANGERAN geus ngintun utusan ka bangsa-bangsa, sarta urang geus ngadenge pesen Mantenna: Geura tatan-tatan! Urang ngarurug merangan Edom! 2 Timbalan PANGERAN ka Edom, "Maneh ku Kami rek dijadikeun hengker, bakal dihina ku unggal jalma. 3 Maneh bakal katipu ku kaangkuhan sorangan. Ibukota maneh benteng tohaga tina batu karang teuas, imah maneh di puncak-puncak gunung anu laluhur, maneh ujub ngomong sorangan, Saha nu kuat ngarubuhkeun aing? 4 Sanajan tempat maneh luhur, nepi ka siga aya di antara bentang-bentang, kawas sayang rajawali, ku Kami mo burung beunang dibedol. 5 Bangsat nu datang ti peuting, ngan nyokotan nu dipikahayangna. Nya kitu deui anu mupu buah anggur, sok nyesakeun saeutik. Musuh maneh mah ti maneh moal ngarikeun naon-naon, kabeh nu aya tangtu disapu dikoredaskeun.
Obaja 1.6-13 6 Eh turunan Esau, maneh digaradah, harta pependeman maneh dijarah. 7 Maneh ditipu ku bangsa anu ngabatur, tuluy diusir ti nagri sorangan. Maneh geus dielehkeun, ku jalma-jalma anu tadina alakur jeung maneh. Babaturan maneh anu osok dahar babarengan, geus naheunan ka maneh. Maneh diomongkeun ku maranehna, Mana buktina manehna pinter? 8 Dina poean Kami ngahukum Edom, jelema-jelemana nu palinter rek dibasmi, kabijaksanaanana ku Kami rek dileungitkeun. 9 Tukang-tukang tarung urang Tman bakal kasieunan, perjurit Edom kabeh bakal paraeh." 10 "Ku sabab maneh geus ngarampog, jeung maehan turunan Yakub, dulur-dulur sorangan, maneh bakal dibasmi, bakal nista sapapanjangna. 11 Basa musuh-musuh ngaruksak lawang- lawang gapura dulur-dulur maneh, harita maneh aya, nangtung nenjokeun. Maneh sarua jahatna jeung eta musuh, anu ngarakutan jeung ngabagi-bagi kakayaan Yerusalem. 12 Nenjo dulur-dulur di Yuda meunang musibat, kuduna maneh ulah mupuas. Ulah atoh nenjo maranehna cilaka, ulah nyeungseurikeun nenjo maranehna nalangsa. 13 Teu pantes maneh ngasupan nagri umat Kami, mupuas ka dulur anu keur tunggara, 2
3 Obaja 1.14-19 komo bari ngarampogan harta dulur anu keur katarajang balahi. 14 Teu pantes maneh ngajega di parapatan, newakan dulur-dulur nu rek kalabur. Benerna mah dulur-dulur nu keur balangsak teh ku maneh tong diserenkeun ka musuh." 15 "Geus tereh poena, Kami, PANGERAN bakal ngaadilan bangsa-bangsa. Sakur nu geus dilampahkeun ku maneh, Edom, bakal dibales satimpal, eta kalakuan maneh bakal malik ka diri sorangan. 16 Umat Kami, di gunung Kami nu suci, geus nginum hukuman anu pait. Tapi bangsa-bangsa nu di sakurilingeunana, bakal nginum hukuman nu leuwih ti kitu paitna, bakal diinum beak, tuluy maranehna musna." 17 "Tapi di gunung Sion bakal aya nu bisa rahayu, sarta eta gunung bakal jadi tempat suci. Turunan Yakub baris ngabogaan deui tanah pusakana. 18 Turunan Yakub jeung turunan Yusup bakal kawas seuneu, bakal ngabasmi turunan Esau kawas seuneu ngaduruk jarami. Turunan Esau mo aya nu bisa ngejat. Kitu timbalan Kami, PANGERAN. 19 Tanah Edom bakal dilindih ku urang Yuda kidul. Nu ti suku gunung beulah kulon, bakal ngarebut tanah Pelisti. Urang Israil bakal ngamilik wewengkon Epraim jeung Samaria. Turunan Binyamin bakal ngarebut Gilad.
Obaja 1.20-21 20 Urang Israil kaler bakal marulang ti pangbuangan, tuluy ngarebut Penesia nepi ka Sarpat di kaler. Urang Yerusalem anu dibuang ka Sardis, bakal ngarebut kota-kota Yuda kidul. 21 Urang Yerusalem anu jaya bakal nempuh jeung nalukkeun Edom, sarta PANGERAN ku anjeun nu bakal jadi raja." 4
Yunus 1 1 Hiji mangsa PANGERAN nimbalan ka Yunus putra Amitai. 2 Timbalana-Na, "Maneh kudu indit ka Ninewe, kota nu gede tea. Ancam urang dinya, sabab Kami nyaho kalakuan maranehna nu kacida gorengna." 3 Tapi Yunus anggur angkat ka tujuan anu sabalikna. Angkatna teh ka Yopa. Maksudna geusan nyingkiran PANGERAN. Di dinya aya kapal nu rek ka Sepanyol. Sanggeus mayar ongkos jalan, anjeunna unggah bareng jeung urang kapal, terus balayar ka nagara Sepanyol, sangkan jauh ti PANGERAN. 4 Tapi PANGERAN ngadatangkeun angin ribut di laut, topan kacida gedena nepi ka kapal meh bejad. 5 Matros-matros garugup, tuluy sasambat marenta tulung ka dewana masing-masing. Geus kitu muatan kapal dibalang-balangkeun ka laut, pikeun ngurangan pibahlaeun. Ari Yunus mah harita teh kulem tibra pisan di bagian handap. 6 Kapanggih ku nangkoda, sarta ceuk eta nangkoda ka Yunus, "Naha kalah ka sare? Hudang, sasambat ka dewa anjeun menta pitulung. Malakmandar aya piwelasna ngajait urang tina baya pati."
Yunus 1.7-14 7 Matros-matros ngaromong pada batur, "Urang lotrekeun, supaya kanyahoan saha nu jadi gara-gara nepi ka urang nyorang ieu bahla." Sanggeus dilotre, lotrena keuna ka jenengan Yunus. 8 Ku sabab eta ceuk maranehna ka anjeunna, "Cobi wakcakeun, leres ieu teh gara-gara anjeun? Bade naon aya di dieu? Anjeun asal ti mana? Bangsa naon?" 9 Waler Yunus, "Kaula urang Ibrani. Kaula ngabakti ka PANGERAN, Allah nu jumeneng di sawarga, nu ngadamel daratan jeung lautan." Saterusna anjeunna nerangkeun yen keur minggat ti PANGERAN. 10 Matros-matros jadi kacida sarieuneunana, pok ngaromong ka anjeunna, "Ku naon anjeun nepi ka wani kitu?" 11 Ari topan beuki tambah jadi, seug matros-matros teh naranya ka anjeunna, "Kedah dikumahakeun anjeun teh supaya ieu topan eureun?" 12 Nabi Yunus ngawaler, "Alungkeun kaula ka laut, engke laut leler. Sabab kaula nu jadi lantaran aranjeun katarajang topan sakieu rosana teh." 13 Tapi urang kapal teh anggur haben bae ngadayung, nyoba nyisikeun kapal ka basisir. Tapi gaplah kawantu topan beuki ngamuk. 14 Ku sabab kitu maranehna sasambat ka PANGERAN, "Duh PANGERAN, mugi abdi-abdi sadaya ulah dihukum dugi ka tiwas, wireh 2
Yunus 1.15-2.6 abdi-abdi kapaksa kedah ngorbankeun ieu jalmi! Ieu perkawis disanggakeun ka Anjeun, nun PANGERAN, margi ieu sadaya pangersa Anjeun." 15 Geus kitu Yunus ku maranehna digotong, tuluy dialungkeun ka laut. Rep laut leler harita keneh. 16 Matros-matros jadi kacida sarieuneunana ku PANGERAN, nepi ka ngurban sarta jangji seja ngabakti ka Mantenna. 17 Ku kersaning PANGERAN, Yunus dilegleg ku lauk gede. Tilu poe tilu peuting anjeunna aya di jero beuteung eta lauk. 2 1 Di jero beuteung eta lauk, Yunus sasambat ka PANGERAN Allahna, 2 "Nun PANGERAN, sajeroning prihatin, abdi sasambat ka Gusti, Gusti kersa ngadangu. Ti ieu enggon maot anu jero sakalangkung, abdi nyuhunkeun pitulung, ku Gusti dikabul. 3 Gusti ngunclungkeun abdi ka nu jero, dugi ka dasar laut pisan, abdi dilingkung ku cai, sareng digulung ku ombak rongkah ti Gusti. 4 Ceuk emutan, abdi teh parantos dipiceun ti payuneun Gusti, moal ningal-ningal deui Bait Allah, gedong Gusti nu suci. 5 Abdi digulung sareng digencet ku cai, ngalelep dirungkup ku laut sirah kagubed ku ganggeng laut. 6 Abdi tilelep dugi ka dasar gunung- gunung, ka alam anu lawangna meundeut salalanggengna. Nanging Gusti, nun 3
4 Yunus 2.7-3.5 PANGERAN, Allah sim abdi, ngajait hirup abdi ti jero laut. 7 Nalika ngaraos yen hirup abdi nuju ngoleang, abdi sasambat ka Gusti, nun PANGERAN, ku Gusti kadangu ti Bait Allah, gedong Gusti nu suci. 8 Anu nyarembah ka brahala nu tanpa guna, parantos teu saratia deui ka Gusti. 9 Dupi abdi mah bade nyanggakeun pupujian ka Gusti, sareng bade nyanggakeun kurban. Mung PANGERAN nu iasa nyalametkeun, seja nedunan jangji abdi!" 10 Geus kitu PANGERAN nimbalan ka lauk tea, sangkan Yunus diutahkeun ka basisir. Seug ku lauk diutahkeun. 3 1 PANGERAN nimbalan deui ka Yunus. 2 Timbalana-Na, "Geura indit ka Ninewe, kota nu gede tea, tepikeun ka urang dinya sakumaha timbalan Kami." 3 Yunus nurut, tuluy angkat ka Ninewe. Ninewe teh kota gede pisan, ngambah eta kota teh lalakon tilu poe. 4 Yunus lebet ka dinya. Sanggeus angkat sapoe jeput, anjeunna mimiti nguarkeun, saurna, "Opat puluh poe deui Ninewe bakal dibasmi!" 5 Urang Ninewe palercaya kana eta pesen PANGERAN. Maranehna mutuskeun yen kabeh kudu puasa, sakabeh jelema, ti nu pangmulyana nepi ka nu panghinana sarta
Yunus 3.6-4.2 kudu marake baju karung, nandakeun pertobat. 6 Barang raja Ninewe ngadenge eta perkara, neut cengkat tina tahtana, tuluy nyosoeh jubahna, diganti ku baju karung, tuluy diuk dina lebu. 7 Geus kitu anjeunna ngaluarkeun bewara ka sakumna rahayat Ninewe, ungelna, "Ieu parentah raja jeung para gegedenna: Jalma-jalma, sapi, domba, teu meunang aya nu dahar naon-naon, teu meunang dahar, teu meunang nginum. 8 Jalma-jalma kabeh kudu marake baju karung. Sasatoan oge kudu dipakeanan karung. Saban jalma kudu sasambat ka Allah masing enya-enya pisan, sarta kudu miceun adat nu goreng, nyegah lampah nu jahat. 9 Muga-muga Allah robah manah sarta bendu-Na leler, supaya urang ulah paraeh!" 10 Allah ningali lampah maranehna. Ningalieun yen maranehna geus miceun tabeatna anu jahat. Ku sabab kitu pangersa- Na dirobah, henteu tulus ngahukum maranehna. 4 1 Ku hal eta, Yunus pohara ngaraos mentegegna, malah bendu. 2 Tuluy sasambat kieu, "Duh PANGERAN, sanggem abdi ge memeh mios ti rorompok, kumaha? Tangtos kieu pijadieunana! Eta margina pang abdi teras minggat ka Sepanyol! Abdi parantos apal, Gusti teh Allah 5
Yunus 4.3-9 anu sipat welas, sipat hampura, sabar teu aya watesna, sae salalamina, salamina sok tara cios bae ngahukum. 3 Kitu nu mawi, ayeuna mah cabut nyawa abdi, langkung sae maot ti batan hirup." 4 PANGERAN ngawaler, "Naon hak maneh nu matak ambek?" 5 Geus kitu Yunus kaluar ti dinya, tuluy calik wetaneun eta kota. Anjeunna ngadamel saung, tuluy ngiuhan di dinya bari ngawas- ngawas, hayang uninga naon nu bakal tumiba ka eta kota. 6 Lajeng PANGERAN Allah ngersakeun aya tangkal jarak anu ngadadak jadi di dinya, jangkungna ngungkulan Yunus, malar anjeunna kaiuhan sarta leuwih genah calikna di dinya. Yunus ngaraos kacida sugemana ku ayana eta tangkal teh. 7 Tapi poe isukna, subuh-subuh keneh pisan, ku parentah Allah, akar eta tangkal diruksak ku hiji cacing nepi ka terus layu. 8 Sanggeus panonpoe meletek, Allah ngadatangkeun angin panas ti wetan. Yunus mehmeh katuralengan, sabab mastakana katojo pisan ku panonpoe, nepi ka humandeuar mundut ajal. Saurna, "Ti batan hirup kieu mah, mending ge paeh sakalian." 9 Tapi lahiran PANGERAN ka anjeunna, "Naon hak maneh nu matak ambek ku hal eta tangkal?" Waler Yunus, "Memang abdi gaduh 6
7 Yunus 4.10-11 hak pikeun ambek, ambek pisan dugi ka asa maot." 10 Timbalan PANGERAN, "Eta tangkal jadina di jero sapeuting, euweuhna deui peuting isukna. Eta lain beunang melak maneh, lain maneh anu ngajadikeunana. Parandene maneh ngarasa lebar! 11 Komo Kami, pohara ngarasa lebarna, pohara watirna ka Ninewe, kota nu sakitu gedena. Leuwih ti kitu, di dinya teh aya barudak anu can nyaraho naon-naon, lobana leuwih ti 120.000 urang, kitu deui sasatoan anu sakitu lobana."
Mikha 1 1 Ieu pangandika PANGERAN ka Mika, urang Moreset, waktu Yotam, Ahas jeung Hiskia patuturut jumeneng raja di nagri Yuda. PANGERAN maparinkeun ieu wahyu ka anjeunna, ngeunaan sagala perkara anu tumali jeung Samaria jeung Yerusalem. 2 Eh bangsa-bangsa kabeh, darengekeun! Raregepkeun ku sakabeh pangeusi bumi! PANGERAN Nu Maha Agung baris jadi saksi ngalawan maraneh. Regepkeun! Mantenna ngandika ti bait-Na di sawarga. 3 PANGERAN tereh sumping ti tempat-Na nu suci, lungsur angkat di puncak-puncak gunung. 4 Gunung-gunung handapeun Mantenna laleyur kawas lilin leyur ku seuneu. Leleyuranana nyeot ka lebak-lebak, kawas cai nyeot ti lamping pasir. 5 Ieu kabeh pasti kajadian, ku karana urang Israil geus migawe dosa jeung ngalawan ka Allah. Saha anu ngalantarankeun Israil jadi ngaralawan? Samaria, ibukotana sorangan! Saha nu ngalantarankeun nagri Yuda nyembah ka brahala? Yerusalem sorangan! 6 Eta sababna PANGERAN ngandika, "Samaria ku Kami rek dijieun tumpukan barangkal di tegal, rek dijadikeun kebon
Mikha 1.7-11 anggur. Barangkalna rek diurug-urugkeun ka lebak, dasar-dasar pademenna sina nonggerak. 7 Brahala-brahalana anu marahal rek diremuk-remukkeun, barang-barang pangabakti palacur-palacur kuil-kuilna kabeh rek diduruk, kitu deui arca-arca sesembahanana rek sina nalambru. Samaria pantes dihukum kitu, lantaran ibadahna ka dewa kasuburan. Ayeuna eta sesembahan-sesembahanana teh bakal diakut ku musuh-musuhna, pikeun kuil-kuil palacuranana." 8 "Ku hal eta", saur Mika, "kaula rek midangdam, arek aluk-alukan. Rek leumpang ngider bari bulucun nandakeun sungkawa hate. Rek gagaukan cara ajag babaung, humarurung cara manuk onta. 9 Samaria borokna moal aya nu bisa nambaan. Yuda oge bakal kitu. Balahi geus nepi ka lawang gapura Yerusalem, ka tempat bangsa kaula." 10 Ieu kacilakaan urang poma ulah kabejakeun ka musuh urang di Gat. Maranehna ulah nyarahoeun urang ceurik. Eh urang Bet Le Apra, geura gugulingan dina kebul, nandakeun prihatin. 11 Eh urang Sapir, geura jugjug pangbuangan bari sataranjang nandang kaera. Urang Saanan teu waranieun kaluar ti kotana. Mun maraneh ngadenge urang Bet Esel 2
Mikha 1.12-2.3 aluk-alukan, eta nandakeun yen di ditu geus euweuh enggon nyalindung. 12 Urang Marot hariwang ngarep-ngarep pitulung, sabab PANGERAN geus nompokeun balahi ka Yerusalem. 13 Eh urang Lakis, kareta-kareta perang maraneh geus pasangan kuda. Maraneh geus nurutan dosana urang Israil. Maneh nu jadi lantaran Yerusalem tigebrus kana dosa. 14 Ari maraneh, urang Yuda, geura pamitan ti kota Moreset Gat. Raja-raja Israil moal meunang bantuan pitulung ti kota Aksib. 15 Eh urang Maresa, maraneh bakal diselehkeun ka hiji musuh anu bakal ngarebut kota maraneh. Para pamingpin Israil bakal marubus ka guha Adulam. 16 Eh urang Yuda, gundulan sirah maraneh, nandakeun kaleleban ku anak-anak kanyaah maraneh. Sing nepi ka barotak kawas manuk bangke, sabab anak-anak maraneh bakal digiring ka pangbuangan. 2 1 Cilaka jalma anu ti peuting bari ngedeng ngararancang kajahatan! Rarancangna nu jahat ari bray isuk ari tuluy dijalankeun asal aya kasempetan. 2 Hayang tanah kari ngarampas. Hayang imah, kari ngajabel. Taya kulawarga anu hirupna aman, harta bandana nya kitu keneh. 3 Ku sabab kitu PANGERAN ngandika, "Kami keur ngararancang picilakaeun pikeun maraneh. Maraneh moal bisa luput. Maraneh 3
4 Mikha 2.4-9 baris meunang kasusah nu pohara. Moal bisa deui maraneh leumpang bari dangah. 4 Lamun waktuna geus cunduk, nasib maraneh kitu teh ku batur dijieun conto kacilakaan. Kaayaan maraneh nu pegat harepan, ku batur dikawihkeun, ungelna: Urang geus lebur tumpur. Nagri urang ku PANGERAN geus dicandak, diselehkeun ka jalma-jalma anu ngaboyong urang." 5 Ku sabab kitu, lamun dina waktuna tanah dipasrahkeun deui ka umat PANGERAN, maraneh mah moal aya nu kabagian. 6 Jalma-jalma mere hutbah ka kaula, "Ulah hutbah ka urang. Ulah hutbah sual-sual eta! Piraku Allah niat ngawiwirang ka urang! 7 Ceuk panyangka anjeun Israil keuna ku panyapa PANGERAN? Na sok leungit kasabaran PANGERAN teh? Naha enya PANGERAN bakal tega? Lain sok genah timbalana-Na ari ka jelema anu bener mah?" 8 PANGERAN ngawaler, "Maraneh geus kawas musuh narajang ka umat Kami. Jalma-jalma baralik tas jurit, panyiptana geus di imah mah tangtu aman. Nyaho-nyaho maraneh geus ngajarogo di imahna, arek ngarangsadan jubahna nu keur dipake. 9 Awewe-awewe umat Kami ku maraneh diusir ti imah pangabetahna. Barudakna kurnia ti Kami salalawasna, ku maraneh direbut.
Mikha 2.10-3.3 10 Geura nyaringkah ti dieu! Di dieu geus henteu aman. Ieu tempat geus cilaka bakal tumpur ku karana dosa-dosa maraneh. 11 Nu dipikahayang ku ieu bangsa teh nabi purah ngabobodo, purah nipu, anu ngaramalna kieu, Nurutkeun ramalan kami, maraneh bakal subur anggur ceuyah arak. 12 Tapi, eh urang Israil anu nyesa keneh, maraneh ku Kami bakal dikumpulkeun. Rek digiringkeun saperti domba digiring ka pakandangan. Tanah maraneh bakal gegek deui pangeusina, saperti sampalan pinuh ku domba." 13 Allah baris muka jalan keur maranehna. Maranehna baris dituyun kaluar ti pangboyongan. Maranehna bakal ngadobrak lawang-lawang panto kota, tuluy kalaluar laluasa, dituyun ku rajana, nya eta PANGERAN ku manten. 3 1 Darengekeun, eh kapala-kapala Israil! Kuduna aranjeun teh mentingkeun kaadilan. 2 Tapi aranjeun malah ijid ka nu hade, resep ka nu jahat. Bangsa kaula ku aranjeun disisit kulitna hirup-hirup, dagingna disempogan tina tulangna. 3 Bangsa kaula ku aranjeun diharakan, kulitna dikelet, tulang-tulangna digeprekan, dagingna dipotongan kawas daging asupkeuneun kana pariuk. 5
Mikha 3.4-11 4 Bakal datang mangsana aranjeun tingjarerit sasambat ka PANGERAN, tapi hamo dipirosea. Sasambat ge hamo didangu, lantaran kalakuan aranjeun jahat. 5 Bangsa kaula ditipu ku nabi-nabi, anu mangramalkeun nu hade ka nu bisa mere duit, ngancam ka nu teu bisaeun mere. Kieu pangandika PANGERAN pikeun eta nabi-nabi, 6 "Eh nabi-nabi, maraneh geus tereh nepi kana poe panungtungan, panonpoe keur maraneh tereh surup. Ku lantaran maraneh geus nyasabkeun umat Kami, maraneh moal mareunang deui wahyu, moal barisa ngaramal deui." 7 Eta nu sok ngaramal teh bakal wirang, lantaran ramalanana meleset. Maranehna bakal ragrag kana kanistaan, lantaran moal meunang waleran ti Allah. 8 Kaula mah ku PANGERAN dieusian roh jeung kakawasaan Mantenna, dipaparin pikiran anu mulus perkara kaadilan, dipaparin kawani geusan nembrakkeun ka urang Israil naon nu jadi dosana. 9 Eh para pangawasa Israil, anu ijid kana kaadilan, anu sok nyalahkeun nu bener, raregepkeun! 10 Maraneh ngadegkeun Yerusalem, kota Allah, pademenna tina rajapati jeung kateuadilan. 11 Para pangawasa kota ngajalankeun pamarentahanana ngan malar pangruruba. 6
Mikha 3.12-4.3 Imam-imam ngajarkeunana Hukum Allah ngan malar gajih. Nabi-nabi kakara daraek menta pituduh PANGERAN lamun diburuhan. Kituna teh bari teu asa-asa nyebutkeun yen disarengan ku PANGERAN. Ceuk maranehna, "Urang moal katarajang bahla naon-naon, lantaran PANGERAN nyarengan." 12 Ku lantaran kitu, nya gara-gara aranjeun, Sion bakal diwuluku kawas tegalan; Yerusalem pijadieun tumpukan barangkal, gunung tempat Bait Allah pijadieun leuweung. 4 1 Mangsa ka hareup, gunung tempat ngadegna Bait Allah pijadieun pangluhurna, ngawang-ngawang ngaluhuran sakabeh pasir. Loba bangsa-bangsa ngabrul ngajugjug ka dinya. 2 Rahayatna ngaromong, "Hayu urang naranjak ka pasir PANGERAN, ka Baitna Allah Israil, karana Mantenna seja nerangkeun pamundut-Na, urang teh kudu kumaha. Urang bakal nempuh jalan nu dipilih ku Mantenna. Piwulang Mantenna teh kaluarna ti Yerusalem, diandikakeunana ka umat-Na ti Sion." 3 PANGERAN bakal mutus perkara di tengah bangsa-bangsa, di antara nagri-nagri gede jauh deukeut. Pedang-pedangna ku maranehna dijieunan wuluku, tumbak- tumbakna dijieunan peso pangkas. Bangsa-bangsa moal perang deui, moal sasadiaan perang deui. 7
Mikha 4.4-10 4 Tiap jalma hirupna ayem tengtrem, bisa jongjon ngurus kebon anggur jeung kondang, moal manggih deui pikasieuneun. Kitu jangji ti PANGERAN Nu Maha Kawasa. 5 Tiap bangsa anut ngabakti ka dewana masing-masing. Tapi urang mah ngabakti jeung ngabdi teh ka PANGERAN Allah urang, salalanggengna. 6 "Geus deukeut mangsana," timbalan PANGERAN, "umat anu bareto ku Kami dihukum sarta sangsara di pangbuangan, ku Kami rek dikumpulkeun. 7 Maranehna geus lalumpuh, tur jauh ti lemah cai. Tapi nu araya keneh ku Kami rek mimiti dipulihkeun, supaya jadi bangsa gede. Ti semet ayeuna, Kami anu baris ngatur maranehna di Gunung Sion salalanggengna." 8 Sarta maneh Yerusalem, tempat Allah ngaraksa umat-Na lir pangangon ngaraksa dombana, pijadieun deui ibukota karajaan maneh, sakumaha tadina. 9 Ku naon maneh ceurik mani jejeritan? Ku naon nepi ka ngarasa nyeri kawas awewe keur ngajuru? Naha lantaran maneh teu boga raja, jeung juru-juru nasehat maraneh paraeh? 10 Eh urang Yerusalem, pek geura pepelengkingan jeung udah-aduh cara awewe keur ngajuru, lantaran ayeuna maraneh kudu kaluar ti kota, kudu harirup di tegal. Maraneh 8
9 Mikha 4.11-5.2 kudu arindit ka Babul. Sarta di ditu maraneh baris dijait ti leungeun musuh. 11 Loba bangsa anu geus karumpul arek narajang ka maraneh. Ceuk maranehna, "Yerusalem kudu digempur! Urang tenjo runtagna!" 12 Eta bangsa-bangsa teu nyarahoeun kumaha pikersaeun PANGERAN. Teu nyarahoeun, pangna maranehna dikumpulkeun teh pikeun narima hukuman, dijieun saperti gandum dibawa ka pangirikan terus diirik. 13 PANGERAN ngandika, "Eh urang Yerusalem, geura iang, hukum musuh-musuh maraneh! Maraneh ku Kami rek dibere kakuatan lir banteng anu boga tanduk beusi jeung kuku tambaga, sanggup ngancurkeun bangsa nu loba. Kakayaan maranehna, beubeunangan katelengesanana, ku maraneh baris dijarah, tuluy disanggakeun ka Kami, PANGERAN sakubeng jagat." 5 1 (4-14) Eh urang Yerusalem, kumpulkeun kakuatan. Sabab urang teh dikepung. Pamingpin Israil rek ditarajang! 2 (5-1) PANGERAN ngandika, "Eh Betlehem Eprata! Maneh kota pangleutikna di antara kota-kota di Yuda. Tapi nya ti maneh Kami baris medalkeun hiji pangereh pikeun Israil, anu memang geus aya asal-usulna ti jaman baheula."
Mikha 5.3-8 3 (5-2) Jadi, PANGERAN baris ngajeunkeun umat-Na dina kakawasaan musuh-musuhna, nepi ka mangsa eta pangereh dibabarkeun ku hiji istri. Geus kitu warga-warga anu sabangsa jeung Anjeunna baris marulang ti pangbuangan, ngahiji deui jeung bangsana sorangan. 4 (5-3) Di mana Anjeunna geus medal, baris marentah umat-Na kalawan kakawasaan PANGERAN, sarta kalawan kaagungan PANGERAN Allah ku manten. Umat-Na bakal hirup kalawan aman santosa, sabab kaagungan Anjeunna diaku ku bangsa-bangsa sakuliah jagat, 5 (5-4) sarta Anjeunna baris jadi puseur karapihan. Lamun urang Asur ngarurug nagri urang, sarta nobros pertahanan-pertahanan urang, urang pajukeun pamingpin-pamingpin urang nu pangkuatna, ngayonan maranehna. 6 (5-5) Ku kakuatan pakarang perangna, para pamingpin urang bakal ngelehkeun Asur, nagri Nimrod, sarta bakal nyalametkeun urang ti urang Asur lamun maranehna nempuh wilayah urang. 7 (5-6) Urang Israil anu masih keneh hirup, pikeun bangsa nu loba ibarat ciibun ti PANGERAN nu matak seger, ibarat hujan nyiram pepelakan. Maranehna bakal muntang ka Allah, lain ka manusa. 8 (5-7) Anu araya keneh di antara bangsa- bangsa sejen pijadieun ibarat singa keur muru 10
11 Mikha 5.9-6.1 mamangsan di leuweung atawa di sampalan. Eta singa asup ka tengah kumpulan domba, terus nubruk jeung nyasaak. Nu ditubruk pamohalan aya nu bisa ngaleupaskeun. 9 (5-8) Israil bakal nalukkeun jeung ngabasmi musuh-musuhna. 10 (5-9) PANGERAN ngandika, "Harita kabeh kuda maneh ku Kami baris dimusnakeun, kareta-kareta perang maneh baris diancurkeun. 11 (5-10) Kota-kota di nagri maneh baris ditumpurkeun, pertahanan-pertahanan maneh baris diburak-barik. 12 (5-11) Jampe-jampe pamake maneh ku Kami baris dibasmi, sarta tukang- tukang ngaramal di maneh ku Kami baris disingkirkeun. 13 (5-12) Arca-arca jeung pilar-pilar karamat maneh rek ditumpurkeun; maneh moal nyembah deui kana barang-barang buatan maneh sorangan. 14 (5-13) Arca-arca Dewi Asera di nagri maneh ku Kami baris dirubuhkeun, kota-kota maneh rek ditumpurkeun. 15 (5-14) Bari amarah teu kira-kira, Kami bakal ngabales kajahatan sakabeh bangsa anu teu nurut ka Kami." 6 1 Darengekeun panuding PANGERAN ka Israil. Sumangga geura ngadeg, nun PANGERAN. Sumangga lahirkeun panuding
Mikha 6.2-7 Gusti, malar karungu ku gunung-gunung, kakuping ku pasir-pasir. 2 Eh gunung-gunung, eh pademen-pademen bumi nu langgeng, bandungan pangdakwa PANGERAN! Mantenna kagungan perkara ka Israil umat-Na, sarta bakal ngadakwa maranehna. 3 PANGERAN ngandika, "Eh umat Kami, geus migawe naon Kami ka maraneh teh? Geus nyusahkeun naon Kami ka maraneh? Coba jawab! 4 Kami geus ngaluarkeun maraneh ti Mesir; ngajait ti tempat maraneh dijadikeun jalma beulian; Kami geus ngutus Musa, Harun jeung Miryam sangkan nungtun ka maraneh. 5 Eh umat Kami, sing aringet ka Raja Balak ti Moab, kumaha karepna ka maraneh, jeung kumaha dijawabna ku Balhum anak Beor. Sing aringet kana kajadian di jalan ti pakemahan di Sitim ka Gilgal! Lamun maraneh inget ka dinya tangtu ngarasa, kumaha tarekah Kami nyalametkeun maraneh." 6 Naon sanggakeuneun kaula ka PANGERAN, Allah nu linggih di sawarga, lamun datang ngabakti ka Mantenna? Naha kudu mawa anak sapi anu pangalusna, diduruk dikurbankeun ka Mantenna? 7 Na kersaeun PANGERAN lamun dihaturanan domba mangrebu-rebu, atawa minyak jetun anu ngocor teu eureun-eureun? Naha 12
Mikha 6.8-15 kaula teh kudu ngurbankeun anak cikal ka Mantenna, geusan nebus dosa kaula? 8 Teu kudu, PANGERAN ka urang geus nerangkeun naon nu hade. Anu ku Mantenna dipundut ti urang nya eta: urang kudu migawe kaadilan, kudu nembongkeun kanyaah salilana, sarta hirup ngahiji jeung Allah urang kalawan handap asor. 9 Sieun ku PANGERAN teh sipat anu bijaksana. Mantenna ngagentraan pangeusi kota, kieu: "Darengekeun ku maraneh, eh nu keur karumpul di kota! 10 Di imah jalma-jalma anu jarahat loba harta banda meunang teu jujur. Maranehna make takeran palsu, kalakuan kaijid Kami. 11 Pimanaeun Kami ngahampura ka nu sok marake ukuran jeung timbangan palsu! 12 Maraneh anu baleunghar, ngagencet ka nu mariskin. Sarta maraneh kabeh oge tukang bohong. 13 Ku sabab kitu, ayeuna Kami rek mimiti ngawarah sarta numpes maraneh ku karana dosa-dosa maraneh. 14 Maraneh bakal dahar, tapi moal teu bisa seubeuh malah angger lapar. Maraneh bakal ngakut barang-barang, tapi moal bisa nyimpen; naon bae anu disimpen ku maraneh, ku Kami rek disina ancur ku perang. 15 Melak gandum hasilna moal kungsi kaala. Nyieun minyak jetun moal kungsi bisa 13
Mikha 6.16-7.4 ngagunakeun. Nyieun anggur inuman, moal kungsi kainum. 16 Pangna nepi ka jadi kitu teh lantaran maraneh geus nuturkeun kalakuan jahat Raja Omri jeung kalakuan anakna, Raja Ahab. Parentahna anu jahat ku maraneh dilakonan. Ku sabab kitu maraneh rek ditumpur, hinakeuneun saban jalma. Di mana-mana, jalma-jalma bakal mikaijid ka maraneh." 7 1 Geus euweuh harepan! Kaayaan kaula ibarat jelema lapar, neangan buah atawa anggur dina tangkalna teu manggih-manggih. Buah anggur jeung buah kondang anu ngareunah, kabeh geus diala. 2 Di jero nagri geus taya jelema jujur, geus taya jelema anu satia ka Allah. Saban jalma ngarep-ngarep kasempetan pikeun maehan. Saban jalma silih arah jeung batur sabangsa. 3 Geus arahli kana kajahatan. Para pajabat jeung hakim-hakim marenta pangruruba. Nu baroga pangaruh maksa supaya kahayangna diturut. Maranehna babarengan sapongkol. 4 Malah anu kasebut panghadena jeung pangjujurna ge ti kalangan maranehna, sarua taya hargana jeung jukut hama. Geus cunduk waktuna Allah baris ngahukum ka umat-Na, sakumaha anu ku Mantenna geus diancamkeun ka maranehna ku perantaraan nabi-nabi. Ayeuna ge maranehna geus mimiti baringungeun. 14
Mikha 7.5-10 5 Tong percaya ka tatangga, tong ngandel ka sobat. Ngomong kudu ati-ati, sanajan ka pamajikan. 6 Karana dina mangsa-mangsa ieu teh anak lalaki geus teu ngahargaan ka bapana, anak awewe ngalawan ka indungna, minantu awewe pasea jeung mitoha awewe; anggota kulawarga sorangan ge jadi musuh. 7 Tapi kaula mah ngaharep ka PANGERAN, sarta kalawan yakin muntang ka Allah nu bakal nyalametkeun kaula. Allah kaula tangtu kersaeun ngadangu doa kaula. 8 Taya alesan pikeun musuh-musuh urang ngarasa senang ku kaayaan urang. Urang geus tijuralit, tapi bakal hudang deui. Ayeuna urang nandangan poek, tapi bakal dipaparin caang deui ku PANGERAN. 9 Urang teh geus dosa ka PANGERAN. Ku sabab eta wayahna nandangan bendu-Na heula; ahirna Mantenna bakal ngabelaan jeung nguruskeun urang kalawan adil. Tangtu urang ku Mantenna dicandak ka nu caang; urang bakal ngalaman disalametkeun ku Mantenna. 10 Hal eta bakal katarenjo ku musuh-musuh urang. Maranehna bakal areraeun sorangan. Eta musuh-musuh teh anu bareto nanya ka urang, semu moyok, "Mana PANGERAN Allah maneh teh?" Engke ku urang kasaksian maranehna kasoran diidek-idek kawas leutak di jalan. 15
Mikha 7.11-17 11 Eh urang Yerusalem! Geus deukeut mangsana maraneh bakal ngadegkeun deui kuta kota maraneh. Tur engke wilayahna bakal tambah lega. 12 Batur sabangsa maraneh ti mana-mana bakal marulang: Nu ti Asur ti beulah wetan, nu ti Mesir ti beulah kidul, nu ti wewengkon Walungan Eprat, anu ti peuntaseun laut, jeung ti gunung-gunung nu jarauh. 13 Tapi bumi bakal jadi gurun keusik, gara-gara dosa pangeusina. 14 Nun PANGERAN, mugi kersa ngangon ka ieu umat kenging Gusti milih. Sanaos ayeuna keur mencil aya di leuweung, nanging tanah-tanah sakurilingeunana mah subur. Mugi dicandak, diangon di sampalan anu ngemploh di Basan sareng Gilad, sapertos kapungkur. 15 Mugi Gusti kersa midamel kaajaiban ka abdi sadaya sapertos kapungkur nalika Gusti nyandak abdi-abdi kaluar ti Mesir. 16 Bangsa-bangsa bakal naringal hal eta sarta jadi areraeun, lantaran ngarasa yen kakuatan maranehna teu aya hartina. Maranehna bakal leungiteun akal, dugi ka teu tiasa ngomong, teu tiasa ngadenge. 17 Maranehna bakal ngalangsud dina taneuh cara oray, kalaluar ti benteng-bentengna bari ngadegdeg kasieunan, teras darongkap ka PANGERAN, Allah abdi sadaya. 16
Mikha 7.18-20 18 Teu aya allah sanes anu sapertos Gusti, nun PANGERAN, Gusti kersa maparin hampura kana dosa-dosa umat Gusti nu ayeuna harirup keneh. Moal salamina Gusti bendu, sawangsulna malah mikaasih ka abdi-abdi teu aya watesna. 19 Tangtos Gusti kersa mikawelas deui ka abdi sadaya. Dosa-dosa abdi sadaya tangtos ku Gusti bakal diluluh lajeng dialungkeun ka dasar laut! 20 Gusti tangtos kersa mintonkeun kasatiaan sareng kaasih nu taya watesna ka ieu umat Gusti, turunan Ibrahim sareng Yakub, sakumaha anu ku Gusti parantos dijangjikeun ka karuhun abdi sadaya jaman kapungkur. 17
Nahum 1 1 Ieu pesen ti Allah ngeunaan nagri Ninewe, anu ditembongkeun ka Nahum, urang Elkos, dina hiji tetenjoan. 2 PANGERAN Allah, moal nyabaran ka nu osok mapadanan. Nu ngaralawan ka Anjeunna pasti narima hukuman, maranehna bakal meunang wawales. 3 PANGERAN tara gampil-gampil wera. Tapi Anjeunna teh kawasa, anu jahat mo diantep luput tina hukuman. Ka mana bae PANGERAN angkat, ger aya topan, sampeana-Na naekkeun kekebul jadi mega! 4 Mantenna nimbalan ka laut, laut jadi saat walungan-walungan ngoletrak. Tegalan- tegalan di Basan gararing, Gunung Karmel jadi perang, kekembangan Libanon aralum. 5 Gunung-gunung aroyag di payuneun PANGERAN, pasir-pasir laleyur di payuneuna- Na. Ana PANGERAN nembongan, jagat inggeung, dunya gumeter reujeung sakumna pangeusina. 6 Saha nu bisa tagen ana Mantenna geus wera? Saha anu kuat nyanghareupan bendu-Na? Bendu-Na tamplok ngagegedur, cadas-cadas ajur jadi lebu di payuneuna-Na. 7 PANGERAN teh mulya manah, mun umat-Na meunang susah ku Mantenna
Nahum 1.8-15 diraksa. Sakur anu nyalindung ka Mantenna dijaga. 8 Lir banjir nu ngagulidag, Mantenna ngabasmi musuh-musuh-Na. Nu ngalawan, disina tinemu jeung ajalna. 9 Keur sakongkol naon maraneh, eh, nu rek ngalawan ka PANGERAN? Pinasti ku Mantenna dibasmi! Moal aya nu bisa ngalawan ka Mantenna leuwih ti sakali. 10 Maraneh tangtu diduruk, saperti rungkun cucuk nu pajeujeut, saperti jarami garing. 11 Ti Maneh, eh Ninewe, aya saurang, nu boga niat jahat rek ngalawan ka PANGERAN. 12 Kieu sabda PANGERAN ka Israil, umat-Na, "Sakumaha rongkahna urang Asur, sakumaha lobana baladna, pinasti dibasmi nepi ka musna. Eh umat Kami, maraneh ku Kami geus disangsara, tapi moal deui-deui. 13 Ayeuna Kami rek namatkeun kakawasaan Asur ka maraneh, rante-rantena anu dipake ngabarogod ka maraneh rek dipegat-pegatkeun." 14 Kieu sabda PANGERAN ngeunaan urang Asur, "Maranehna moal baroga turunan anu bakal neruskeun ngaranna. Arca-arca di jero kuil-kuil para dewana, ku Kami arek dibasmi. Urang Asur ku Kami keur dipangnyieunkeun kuburan, sabab maranehna teu pantes hirup!" 15 Tenjo, aya utusan datang ngaliwatan gunung-gunung, mawa beja hade, beja kaunggulan! Eh, urang Yuda, geura pestakeun 2
Nahum 2.1-8 poe pesta maraneh! Sarta bayar nadar maraneh anu geus diikrarkeun ka Allah. Nagri maraneh moal ditempuh deui ku musuh. Maranehna geus diancurkeun sama sakali. 2 1 Eh Ninewe, maneh bakal ditarajang! Kakuatan nu bakal nyasaak maneh tereh datang. Jaga benteng-benteng pertahanan! Awaskeun jalan! Taki-taki pikeun perang! 2 (PANGERAN geus mimiti rek mulihkeun deui Israil cara samemeh dijarah ku musuh.) 3 Balad musuh marawa tameng beureum, dangdananana ge warna beureum. Keur sasadiaan rek narajang! Kareta-karetana semu hurung kawas seuneu, kudana patinglalunjuk. 4 Kareta perang rarikat tinggurudug di jalan-jalan, balawiri mundar-mandir di alun-alun, tinggalebur jiga obor, terus tingsalemprung sakilat-sakilat. 5 Para perwira dipanggil maju, tuluy maraju bari titatarajong. Nyebrut maruru kana kuta, tuluy marasang panggedor. 6 Lawang-lawang kota sisi walungan, rarebah bedah, eusi karaton guyur-tagiwur. 7 Ratu geus beunang ditangkep, para emban ngagarukguk kawas sora japati, bari ngaramesan harigu. 8 Lir cai bedah bendunganana, jalma-jalma ngaburudul kalaluar ti Ninewe. "Areureun! Areureun!" ceuk nu marentah. Tapi euweuh nu balik deui. 3
Nahum 2.9-3.3 9 Jarah perakna! Jarah emasna! Ieu nagri loba pependemanana! 10 Ninewe geus ancur, rehe, combrek! Hate lelenyapan ku kasieun. Tuur nyorodcod leuleus, tanaga musna. Beungeut-beungeut sarepa. 11 Ayeuna mana eta kota nu asalna lir guha singa, tempat anak-anak singa diparaban tempat indit singa jalu jeung singa bikang, sarta anak-anakna aman di dinya? 12 Singa jaluna nekukan mangsa, geus katekuk disasaak, keur bikangna jeung anakna, guhana pinuh ku daging beunang nyasaak. 13 "Ieu Kami, musuh maneh!" dawuhan PANGERAN Nu Maha Kawasa. "Kareta-kareta perang maneh ku Kami arek didurukan nepi ka beak. Serdadu-serdadu maneh bakal paraeh di medan perang. Harta banda maneh beunang rarampas ti nu sejen, ku Kami baris dijabel. Pepentaan-pepentaan para utusan maneh moal kadenge-denge deui." 3 1 Cilaka eta kota nu pinuh ku bohong jeung rajapati, pinuh ku barang beunang ngarampas jeung beunang ngarampog. 2 Dengekeun! Sora pecut tingjalebred sora roda tinggurudug, sora kuda lumpat tingberetek. 3 Pasukan kuda narajang, pedangna tingbaranyay, tumbakna tinggurilap. Bangke 4
Nahum 3.4-10 patumpang tindih, mayit geus teu kaitung lobana, katajongan ku jalma-jalma. 4 Ninewe, ungkluk tea, keur nandangan hukuman. Jampe pameletna matak kagembang dipake mikat jeung ngabudakkeun bangsa-bangsa. 5 Dawuhan PANGERAN Nu Maha Kawasa, "Eh Ninewe, maneh ku Kami rek dihukum! Ku Kami rek ditaranjangan, sina ditarongton ku bangsa-bangsa, sina narenjo sagala kaaeban maneh. 6 Maneh ku Kami rek dihinakeun, rek dipopokan ku najis. Jalma-jalma nu narenjo sarieuneun. 7 Nu narenjo ka maneh kabeh murungkut. Maranehna bakal ngaromong kieu, Ninewe geus burak-barik, saha nu rek karunya? Saha anu daek ngalilipur ka manehna?" 8 Eh, Ninewe! Pangrasa teh maneh leuwih hade batan Tebe, ibukota Mesir? Mesir ge bogaeun walungan, nya eta Walungan Nil, nu jadi benteng pertahananana. 9 Tebe ngageugeuh Sudan jeung Mesir, kakawasaanana taya watesna, sarta Libia jadi baturna. 10 Tapi sanajan kitu, teu burung urang Tebe diakut ka pangbuangan. Barudakna ditareunggeulan di jalan-jalan nepi ka paraeh. Para gegedenna dibarogodan ku rante, sarta ku nu ngabaroyongna dibagi-bagikeun. 5
Nahum 3.11-17 11 Maneh oge, Ninewe, bakal ngudupung kelenger lantaran mabok! Maneh oge bakal salungkar-salingker hayang kabur ti musuh. 12 Benteng-benteng maneh engke bakal saperti tangkal kondang anu buahna geus arasak. Tangkalna diendag-endag, buahna ngaburubut, tuluy dicaplukan. 13 Serdadu-serdadu maneh kawas awewe. Kota maneh jadi bolostrong di hareupeun musuh. Sarigsig panto-panto gapura maneh bakal beak diduruk. 14 Geura nimbaan cai, keur taki-taki nadah kepungan, benteng-benteng tohagaan. Geura ngaluluh taneuh lempung keur nyieun bata, nyitakan masing loba, keur sasadiaan. 15 Tapi kalah kumaha maneh tihothat, tetep maneh baris tiwas, kaduruk atawa kasambut di medan perang. Maneh baris musna saperti pepelakan beak dihakan ku simeut. Jumlah maneh geus mangtikel-tikel, lobana saperti simeut. 16 Sudagar-sudagar maneh geus jadi leuwih loba ti batan bentang-bentang di langit. Tapi ayeuna geus areuweuh, cara simeut meberkeun jangjang tuluy haliber. 17 Para gegeden maneh reuteum dina luhur kuta, cara simeut ngagoronyok dina tembok waktu keur tiis poe. Tapi barang panonpoe bijil, kabeh nyalingkir haliber, euweuh nu nyaho ka mana jigna! 6
Nahum 3.18-19 18 Eh raja Asur! Gupernur-gupernur maneh geus paraeh, menak-menak maneh geus hararees moal hararudang deui. Rahayat maneh tingalapruk ka gunung-gunung, euweuh anu ngajak balik. 19 Raheut-raheut maneh moal aya nu bisa nambaan, bohak-bohak maneh moal aya nu bisa ngubaran. Anu mareunang beja yen maneh geus binasa mani kaleprok aratoh. Da saha anu teu kungsi ngarandapan kabengisan maneh nu taya hinggana? 7
Habakuk 1 1 Ieu pesen ti PANGERAN anu diwahyukeun ka Nabi Habakuk. 2 Nun PANGERAN, kedah sabaraha lamina abdi sasambat nyuhunkeun pitulung, dugi ka Gusti kersa ngadangu sareng nyalametkeun abdi sadaya tina katelengesan? 3 Ku naon abdi dugi ka kedah ningal kaayaan nu sakitu jahatna? Naha Gusti kiat ningali kalakuan jalmi-jalmi sakitu arawonna? Di sakurilingeun abdi mung aya kareksakan sareng kakerasan, di mana-mana jalmi-jalmi garelut, parasea. 4 Hukum taya dayana, taya damelna, kaadilan henteu jalan. Jalmi jahat disebat bageur. Kaadilan parantos tibalik. 5 Ti dinya PANGERAN ngandika ka umat-Na, "Awaskeun ku maraneh bangsa-bangsa sakurilingeun maraneh. Engke maraneh bakal heran nenjona. Kami rek migawe hiji hal anu hese dipercayana ku maraneh upama ngan ngadenge caritana. 6 Bangsa Babul anu galak jeung napsuna marudah, ku Kami rek dijadikeun bangsa anu rongkah. Eta bangsa ayeuna keur maju ngambah jagat, ngarebut nagri-nagri batur.
Habakuk 1.7-13 7 Maranehna nyebarkeun pikasieuneun. Kalawan angkuhna maranehna ngan tunduk kana hukumna sorangan. 8 Lumpat kudana leuwih kesit ti batan maung tutul, leuwih galak alah batan ajag lapar. Pasukan kudana daratang ti nagri-nagri jauh, kudana narejehan taneuh. Lajuna nyuruwuk kawas heulang nyamber mangsa. 9 Pasukan tentarana gawena naluk- nalukkeun, barengis. Lamun eta pasukan geus deukeut, jalma-jalma kabeh gimir. Tawananana lobana tanpa wilangan. 10 Raja-raja ku maranehna dihina, gegeden- gegeden diseungseurikeun. Taya benteng anu tagen. Di hareupeun benteng-benteng maranehna ngunggul-ngunggulkeun taneuh, tuluy bentengna direbut. 11 Geus kitu eta bangsa anu ngadewa- dewakeun karongkahanana teh nyemprung maju, gancangna lir angin." 12 Nun PANGERAN, Gusti teh jumeneng ti awitna. Gusti teh Allah abdi, suci sareng langgeng. Nun PANGERAN, Allah anu ngaraksa ka jisim abdi, Gusti teh geuning ngangkat bangsa Babul, dijadikeun sakitu rongkahna, kangge ngahukum abdi sadaya. 13 Nanging bade tahan kumaha Gusti ningali eta jalmi-jalmi jahat tur bengis? Soca Gusti kalintang sucina, moal kiat ningali dosa, moal tahan ningali nu arawon lampah. Ku margi kitu, ku naon Gusti ngajeunkeun maranehna 2
3 Habakuk 1.14-2.3 ngabasmi jalmi-jalmi anu langkung balener ti batan maranehna? 14 Ku naon jalmi-jalmi teh ku Gusti dipidamel sapertos lauk, atanapi sapertos insekta nu teu gaduh purah ngatur? 15 Jalmi-jalmi dikaitan ku urang Babul, sapertos lauk dikait ku useup, dirungkup ku heurap teras heurapna dipulut, digusur, nu ngalana surak! 16 Heurapna dugi ka dipuja-puja, disasajenan, dumeh tiasa mere rupi-rupi beubeunangan sakitu mucekilna. 17 Naha maranehna teh bade teras salamina ngagunakeun pedangna, ngabinasa bangsa-bangsa tanpa ampun? 2 1 Kaula rek naek kana munara jaga, rek ngadago naon nu rek didawuhkeun ku PANGERAN, sarta kumaha walerana-Na kana gugatan kaula. 2 Kieu waleran PANGERAN ka kaula, "Kami rek mere wahyu ka maneh. Tuliskeun dina lempengan taneuh liket sing tetela sangkan babari dibacana. 3 Kudu dicatetkeun, sabab pijadieunana moal waka ayeuna, can waktuna. Tapi waktuna geus tereh, sarta ieu anu ditembongkeun ka maneh pasti kajadian. Bisa jadi rada leuir. Tapi dago-dago bae, tangtu kajadian jeung moal ditunda-tunda.
Habakuk 2.4-9 4 Sarta ieu pesenna: Anu jarahat moal aya nu salamet. Tapi jalma nu balener tangtu bakal harirup, ku karana satiana ka Allah." 5 Kabeungharan teh nipu jalma. Eta jalma- jalma sarakah teh arangkuh jeung napsuna marudah, lir maot anu taya seubeuhna, nu matak gawena ngan naluk-nalukkeun bangsa batur. 6 Tapi anu geus taraluk teh maroyok jeung ngahina, pokna, Eh tukang nyokot banda batur, maneh sing cilaka! Iraha rek eureun ngabeungharkeun diri ku jalan maksa nu baroga hutang ka maneh malayar hutangna? 7 Tapi, eh tukang naluk-nalukkeun batur, memeh eling maneh sorangan bakal boga hutang, sarta bakal dipaksa mayar rentenna. Maneh bakal ditempuh ku musuh, maneh ngan ukur bisa ngadegdeg. Babandaan maneh bakal dijabel. 8 Loba kacida jelema-jelema sagala bangsa anu geus dirampog ku maneh. Kari babandaan maneh anu pasti bakal dijabel ku jelema-jelema anu luput ti maneh, lantaran maneh geus maehan jeung nganiaya jelema-jelema saalam dunya, nagri-nagrina diruksak. 9 Cilaka maneh! Maneh geus ngabeungharkeun kulawarga sorangan meunang nyokotan ti batur ku kakerasan, sangkan imah maneh sorangan aman tina kasusah jeung bahla! 4
5 Habakuk 2.10-17 10 Tapi eta rarancang maneh teh bakal matak era kulawarga maneh sorangan. Kalakuan maneh ngarampogan bangsa-bangsa sakitu lobana, mawa balahi nu bakal ngaruksak ka maneh sorangan, 11 nepikeun ka bata dina tembokan ka maneh ngagorowok nyumpahan, sarta sora gorowokna dihandaruankeun ku kaso-kaso. 12 Cilaka maneh! Maneh nyieun kota make dasar kajahatan, ngadegkeunana ku jalan maehan. 13 Bangsa-bangsa anu ditalukkeun ku maneh, susah payahna jadi tanpa guna, jeung sagala rupa beunang maranehna ngawangun beak ku seuneu. Eta memang ku pangersa PANGERAN Nu Maha Kawasa. 14 Tapi sakuliah bumi bakal pinuh ku kanyaho kana kaagungan PANGERAN, saperti lautan pinuh ku cai. 15 Cilaka maneh! Sajeroning amarah maneh ngahina jeung ngawiwirang tatangga, ku maneh dijieun sina jalangjang-jolongjong kawas nu mabok. 16 Ayeuna giliran maneh nu bakal nandangan kaera, sabalikna tina meunang panghormat. Giliran maneh anu bakal mabok nepi ka jalangjang-jolongjong. Maneh bakal dipaksa ku PANGERAN nginum siksaan sorangan, sarta kahormatan maneh bakal jadi kahinaan. 17 Maneh geus nuaran kai di leuweung Libanon, ayeuna giliran maneh anu bakal
6 Habakuk 2.18-3.3 dituar. Sasatoan di dinya ku maneh dipaehan, ayeuna maneh anu bakal kasieunan ku sasatoan. Pang jadi kitu teh lantaran maneh geus ngajalankeun rajapati jeung katelengesan ka jelema-jelema saalam dunya jeung ka kota-kotana. 18 Naon gunana arca? Pilakadar beunang nyieun jelema, paragi nyebarkeun bohong. Bisa nyieun kahadean naon ka nu nyieunna pangna dipercaya dewa nu teu bisaeun ngomong-ngomong acan! 19 Cilaka maneh! Ngomong ka kayu sapotong, "Geura gugah!" atawa ka batu saguluntung, "Geura tanghi!" Bisaeun arca mere pituduh ka maneh? Bisa jadi arcana dilapis ku perak jeung emas, tapi euweuh nyawana. 20 PANGERAN aya di Bait Allah, gedong-Na nu suci, jalma kabeh kudu repeh di payuneun Mantenna. 3 1 Ieu paneda Nabi Habakuk: 2 Nun PANGERAN, abdi parantos nguping sugri anu dipidamel ku Gusti. Hate abdi pinuh ku rasa hormat. Eta padamelan Gusti nu aragung, mugi pidamel deui jaman abdi-abdi ayeuna. Mugi Gusti mikawelas, sanaos upami keur bendu. 3 Allah tereh sumping deui ti Edom. Allah nu suci, tereh sumping ti pagunungan Paran. Kamulyaana-Na minuhan langit, sarta bumi pinuh ku pujian ka Mantenna.
7 Habakuk 3.4-12 4 Sumping-Na bareng jeung kilat ngagebray, panangana-Na ngaluarkeun cahaya, nya di dinya disumputkeun pangawasa-Na. 5 Di hareup Mantenna ngagiring panyakit, di tukang diiring ku maot. 6 Ana Mantenna ngarandeg, bumi ngariyeg. Bangsa-bangsa dipencrong, kabeh ngagebeg. Gunung-gunung nu aya ti jaman purba alambrug, pasir-pasir anu umurna mangabad-abad rarugrug, pasir-pasir anu baheula diambah ku Mantenna. 7 Abdi ningal urang Kusyan kasieunan, urang Midian ngadegdeg. 8 Nun PANGERAN, pangna bendu teh naha ku margi walungan-walungan? Pang Gusti wera teh naha ku margi lautan? Gusti nitihan mega sareng mega topan lir karetana, waktos sumping nyandak kaunggulan kangge umat Gusti. 9 Gusti ngawengkang gondewa, bade ngalepas jamparing. Kilat Gusti meulah bumi. 10 Barang gunung-gunung ningal ka Gusti, per ngadaregdeg, hujan bahe ti langit. Cai handapeun daratan ngaguruh, ombakna laluhur pagulung-gulung. 11 Waktos jamparing-jamparing Gusti tingbelesat sareng tumbak Gusti ngagurilap, panonpoe sareng bulan ngarandeg. 12 Sajeroning wera Gusti lungsur ngambah lemah, bangsa-bangsa ku Gusti dileyek.
Habakuk 3.13-19 13 Gusti majeng, bade nyalametkeun umat Gusti ngajait raja pilihan Gusti. Pamingpin para durjana ku Gusti dihajar ngajungkel, para panganutna seep ditumpes. 14 Jamparing-jamparing Gusti narancleb ka kapala pasukan musuh, anu keur nyebrut sapertos topan, niat ngubrak-ngabrik abdi-abdi, bangun atoh ku nu cilaka, sapertos kabiasaan jalmi-jalmi tukang ngagencet rerencepan. 15 Bari tunggang kuda Gusti ngucek-ngucek laut, cai laut nu hebat dugi ka ngabudah. 16 Ngareungeu eta kaula ngarasa ketir, biwir ngeleper lantaran sieun awak leuleus, di handap suku titatarajong. Bari ngahephep kaula ngadago waktuna PANGERAN bakal nerapkeun hukum ka nu narajang ka urang. 17 Najan kondang teu baruahan, tangkal anggur taya anggurna, najan panen jetun gagal, jeung di huma taya pelak gandum najan domba kabeh paraeh, kandang sapi kararosong, 18 kaula moal weleh suka jeung bungah, sabab aya PANGERAN Allah, jurusalamet kaula. 19 Ku PANGERAN Nu Maha Agung dipaparin kakuatan, dipaparin suku anu tangginas kawas uncal, aman ngambah pagunungan. 8
Zefanya 1 1 Ieu pesen Allah ka Nabi Sepanya, putra Raja Hiskia anak Amarya anak Gedalya anak Kusi. Dipaparinkeunana keur jaman Yosia anak Amon jadi raja Yuda. 2 PANGERAN ngandika, "Sakeudeung deui Kami rek ngabasmi sagala rupa nu aya di bumi, 3 jelema, sato, manuk, lauk. Kami rek numpes anu jarahat. Arek ngabasmi manusa, hamo nyesakeun nu hirup. Kitu pangandika Kami, PANGERAN. 4 Kami rek ngahukum urang Yerusalem jeung urang Yuda. Rek ngabasmi sesa adat ibadah ka Baal anu aya keneh di dinya, sangkan ulah aya deui anu inget ka imam-imam brahala anu ngaladenan Baal. 5 Kami rek ngabasmi sakur nu sok naraek ka loteng ngadon nyarembah ka panonpoe, ka bulan jeung ka bentang-bentang. Jeung rek ngabasmi jelema-jelema anu ngabakti ka Kami sarta geus ikrar arek satia, tapi osok sumpah nyebut ngaran Dewa Milkom. 6 Kami rek ngabasmi jelema-jelema anu naringgalkeun sarta teu aranut deui ka Kami, jeung tara daratang menta tungtunan Kami." 7 Poena PANGERAN muka pangadilan tereh datang. Ku sabab eta masing rarepeh di
Zefanya 1.8-13 payuneuna-Na. PANGERAN geus sadia meuncitan umat-Na saperti sato kurban, sarta geus ngondang musuh-musuh Yuda sina ngaranjah. 8 Timbalan PANGERAN, "Dina poean meuncitan, Kami rek ngahukum para gegeden, anak-anak raja, jeung sakabeh anu make adat bangsa lian. 9 Kami rek ngahukum ka nu ngabarakti make tata cara umat brahala, jeung ka nu sok maling jeung maehan, anu ngabeungharkeun dununganana ku barang-barang gedoran." 10 "Dina poe eta," timbalan PANGERAN, "maneh bakal ngadenge nu tingjarerit di Gapura Lauk di Yerusalem. Ti pakampungan anyar bakal kadenge ku maneh sora anu sasambat, jeung ti pasir-pasir sora runtuh ngagulugur. 11 Maraneh, anu maratuh di kota handap, lamun geus ngadenge eta sora kudu careurik, midangdam, sabab padagang-padagang kabeh geus paraeh! 12 Waktu eta Kami arek mawa obor, rek ngagaradah Yerusalem. Kami rek ngahukum jelema-jelema anu ngarasa sugema jeung megah ku dirina, jeung boga pamikir: PANGERAN moal midamel kitu, moal midamel kieu. 13 Harta bandana bakal dirampas, imah- imahna bakal diburak-barik. Pamohalan maranehna bakal bisa nyaricingan imah 2
Zefanya 1.14-2.1 sorangan, atawa ngarinum anggur pelakna sorangan." 14 Poe agung PANGERAN geus deukeut, deukeut naker, bakal gancang datang. Poe anu pohara pait getirna, nepikeun ka prajurit anu pangwanianana oge ngagerung pegat harepan. 15 Eta poe pinuh ku hawa amarah, poe sangsara, poe tunggara, poe ngalebur, poe ngaruksak, poe poek, poe cilaka, poe mendung, poe kasaput ku mega, 16 poe anu saheng ku sora tarompet perang, ku haok perang serdadu-serdadu anu ngagempur kota-kota benteng jeung munara-munara anu laluhur. 17 PANGERAN ngadawuh, "Kami rek ngadatangkeun kacilakaan-kacilakaan gede ka umat manusa, nepi ka maranehna ting rarampa kawas nu lolong. Maranehanana geus dosa ka Kami. Ayeuna getihna rek dikocorkeun saperti cai, sarta bangke-bangkena sina baruruk dina taneuh." 18 Sanajan barogaeun perak jeung emas ge, dina poean PANGERAN ngumbar bendu mah emas perakna moal bisa nyalametkeun maranehna. Sakuliah jagat baris kahuru ku seuneu wera-Na. Sagala anu kumelip di bumi, umurna ku Mantenna baris dicabut ngadadak. 2 1 Eh, bangsa anu teu boga kaera! Geura areling, 3
Zefanya 2.2-8 2 memeh layu kawas kembang, memeh katiban ku seuneu bendu PANGERAN, memeh Mantenna ngumbar wera-Na. 3 Nu rarendah hate di ieu nagri sarta narurut kana timbalan PANGERAN, geura baralik ka Mantenna. Naon nu bener lampahkeun. Laipkeun diri di payuneun PANGERAN, malakmandar bisa luput tina hukuman dina poean PANGERAN nembongkeun wera-Na. 4 Di Gasa saurang ge moal nyesa. Askelon bakal kosong taya jalmaan. Urang Asdod di jero satengah poe bakal kausir. Urang Ekron diusir ti kotana. 5 Cilaka maraneh, urang Pelisti, bangsa nu nyicingan sapanjang basisir. PANGERAN geus ngaragragkeun hukuman ka maraneh; maraneh bakal ditumpes moal aya nu disesakeun. 6 Nagri maraneh di sisi laut bakal jadi tegal ngablak, jadi tempat saung-saung pangangon jeung kandang-kandang domba. 7 Tanah maneh bakal diandih ku urang Yuda anu saralamet. Maranehna bakal ngarangon ingon-ingonna di dinya, ari hareesna di imah-imah urut urang Askelon. Hirupna disarengan ku PANGERAN Allahna. 8 Timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, "Kami ngadenge urang Moab jeung urang Amon moyok jeung ngahina ka umat Kami, bari nyombong magar sanggup ngarebut nagrina. 4
Zefanya 2.9-14 9 Kami, Allahna urang Israil anu jumeneng, sumpah, Moab jeung Amon pasti dibasmi, saperti Sadumu jeung Gomora. Nagri-nagrina bakal jadi tempat sumur-sumur uyah, jadi ruruntuhan salalanggengna, pinuh ku jukut hama. Umat Kami anu saralamet bakal ngaranjah ka maranehna sarta ngarebut tanahna." 10 Kitu petana hukuman pikeun Moab jeung Amon, lantaran angkuhna jeung adigungna, jeung ku sabab geus ngahina ka umat PANGERAN Nu Maha Kawasa. 11 Maranehna ku PANGERAN bakal disina kasieunan. PANGERAN bakal mupus harkat dewa-dewa di bumi sina taya hartina, nepi ka unggal bangsa di nagrina masing-masing ngabarakti ka Mantenna. 12 Urang Sudan oge bakal ditibanan hukum pati ku Mantenna. 13 PANGERAN bakal nganggo kawasa-Na ngabasmi Asur. Kota Ninewe bakal dijadikeun ruruntuk kosong, jadi tempat nu euweuh caina. 14 Di dinya sato-sato lindeuk ngabubuhan darepa jeung rupa-rupa sato lianna. Bueuk- bueuk bakal nyarayang di dinya, disarada dina ruruntuk jandela-jandela, gagak-gagak bakal disarada dina urut bangbarung-bangbarung panto. Kayu kiputri wawangunanana bakal beak dicaroplokkan. 5
6 Zefanya 2.15-3.6 15 Kitu pijadieunana eta kota anu gumede ku kakuatanana jeung ngujubkeun dirina baris aman. Pangrasa jalma-jalmana mah kotana teh panggedena di sadunya. Pisakumahaeun sepi jemplingna engke eta tempat teh, jadi pangauban sato-sato leuweung. Sakur anu ngaliwat ka dinya bakal murungkut hatena pinuh kasieun. 3 1 Cilaka Yerusalem, kota bejad kalakuan, tukang ngalawan, tukang ngagencet rahayatna sorangan. 2 Embung tunduk ka PANGERAN, embung diatur. Ka PANGERAN teu percaya, teu ngarasa butuh ku pitulung-Na. 3 Para gegedenna kawas maung nu guar- gaur; hakim-hakimna kawas ajag lapar, tara nyesakeun tulang sapotong-potong acan keur isukan, awahing ku rakus. 4 Nabi-nabina teu baroga rasa tanggung jawab, turug-turug carurang. Imam-imamna malah nganajiskeun sagala nu disucikeun, jeung sok mutar-muter hukum Allah keur kauntunganana sorangan. 5 Sanajan kitu, PANGERAN mah linggih di dinya, midamel anu bener, tara midamel anu salah. Saban isuk tara towong nerapkeun kaadilan ka umat-Na. Tapi jalma-jalma anu teu balener di dinya tonggoy bae migawe kajahatan, jeung teu era-eraeun. 6 PANGERAN ngandika, "Kami geus nyapukeun sakabeh bangsa, kota-kotana
Zefanya 3.7-11 diburak-barik, kuta-kuta jeung munara- munarana geus diruntuh-runtuhkeun, kota-kotana geus karosong, lulurung- lulurungna geus saruwung, jelemana taya nu nyesa." 7 Panyana Kami ari geus dikitukeun mah eta umat Kami rek daraek ngajenan jeung narima aturan-aturan ti Kami, sarta moal mopohokeun pangwarah-pangwarah Kami. Sihoreng can naon-naon geus baralik deui kana kabiasaanana, jarahat cara ka tukang-tukang. 8 "Tapi awas," dawuhan PANGERAN. "Dagoan poena Kami ngadakwa bangsa-bangsa. Kami geus mutuskeun bakal ngumpulkeun bangsa-bangsa jeung karajaan-karajaan, sina ngarasa hebatna amarah Kami. Bumi sakuliahna pasti binasa ku seuneu amarah Kami." 9 Saupama geus kitu, bangsa-bangsa ku Kami baris dirobah, nenedana moal deui ka allah-allah sejen, tapi ka Kami bae sorangan. Kabeh bakal aranut ka Kami. 10 Umat Kami anu pabalencar, dalah ti Sudan nu jauh, bakal daratang marawa pangbakti ka Kami. 11 Dina waktu eta maraneh, umat Kami, geus teu perlu ngarasa era pedah maneh geus ngalawan ka Kami. Sabab jelema-jelema anu garumede jeung aradigung ku Kami rek 7
Zefanya 3.12-19 disingkirkeun, sarta maneh di gunung Kami nu suci moal deui-deui ngalawan ka Kami. 12 Nu ku Kami rek disesakeun ngan jelema- jelema anu miskin tur laip, anu mikabutuh pitulung Kami. 13 Urang Israil anu nyesa keneh moal hasud ka batur, moal cidra ka nu lian, moal macikeuh ka saha-saha. Hirupna baris marukti tur aman, moal sieun ku saha-saha. 14 Eh Israil, geura nyanyi, geura surak! Eh Yerusalem, geura gumbira sapinuhna hate! 15 Hukuman maneh ku PANGERAN geus dieureunkeun, musuh-musuh maneh geus disingkahkeun. PANGERAN, Raja Israil, aya di maneh, maneh taya sabab pikeun ngarasa sieun. 16 Bakal datang mangsana maranehna ngaromong ka Yerusalem, "Maneh, kota Sion, teu kudu sieun, teu kudu ngeplek leungeun. 17 Maneh disarengan ku PANGERAN, Allah maneh, maneh tangtu unggul ku pangawasa Mantenna. PANGERAN bakal mikaresep ka maneh, mikaasih, jeung maparin hirup anu anyar. Ku hal maneh PANGERAN nepi ka ngahariring awahing ku suka galih, 18 sakumaha urang suka bungah dina pesta." PANGERAN ngandika, "Balahi ku Kami geus dieuweuhkeun ti maneh, kahinaan maneh geus disingkirkeun. 19 Mangsana geus tereh! Kami rek ngahukum nu ngagencet ka maraneh, nyalametkeun 8
Zefanya 3.20 nu parincang, mulangkeun para boyongan. Kahinaanana rek diganti ku kahormatan, sina diparuji ku saalam dunya. 20 Mangsana geus tereh! Kami rek mulangkeun rahayat maneh anu keur pabalencar. Maneh ku Kami rek dijieun kamashur ka saalam dunya, kamuktian maneh rek dipulihkeun." Kitu timbalan PANGERAN. 9
Hagai 1 1 Dina taun kadua Darius jadi raja Persia, dina tanggal hiji bulan anu kagenep, PANGERAN ngembankeun timbalan ka Nabi Hagai, supaya ditepikeun ka Serubabel bin Sealtiel anu jadi gupernur di tanah Yuda, jeung ka Imam Agung Yosua bin Yosadak. 2 Kieu timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa ka Hagai, "Jalma-jalma nyarebutkeun, magar ayeuna can meujeuhna ngadegkeun deui Bait Allah." 3 Nabi Hagai ku PANGERAN dipiwarang nyaurkeun timbalan kieu ka umat-Na, 4 "Eh umat Kami, ku naon maraneh geus caricing di imah nu wareweg, ari Bait Kami, burak-barik keneh? 5 Teu karasa, naon anu keur karandapan ayeuna ku maraneh? 6 Maraneh melak gandum lega, tapi nu kaala saeutik pisan. Dahareun baroga, tapi moal matak seubeuh. Anggur inumeun boga, tapi teu matak cukup! Papakean boga, tapi teu matak haneut kana awak. Nu karuli buruhna teu mahi keur pangabutuhna sapopoe. 7 Teu karasa, naon sababna? 8 Coba geura naranjak ka pasir nuaran kai, Bait Kami adegkeun deui, sangkan hate Kami
Hagai 1.9-14 genah, sangkan Kami dibakti sakumaha mistina. 9 Maraneh ngarep-ngarep mucekil panen, tapi sanggeus panen hasilna teu pira. Ana diakut ka imah, di tengah jalan ku Kami ditiup manten. Ku naon sababna Kami kitu? Ku sabab Bait Kami, burak-barik keneh, da maraneh masing-masing jongjon nyieun imah sorangan. 10 Eta sababna pangna tara aya hujan, nepi ka euweuh naon-naon anu jadi. 11 Ieu tanah ku Kami dihaja kahalodoan. Pasir-pasir, kebon-kebon anggur, kebon- kebon jetun, lahan-lahan gandum, jelema, sasatoan, sagala tutuwuhan, katut sagala rupa anu ku maraneh dipelak, kabeh ku Kami disina gararing." 12 Geus kitu Serubabel jeung Yosua katut jelema-jelema anu marulang ti pangbuangan di Babul, narurut kana timbalan PANGERAN Allahna. Jelema-jelema teh sarieuneun, nu matak maranehna narurut ka Nabi Hagai, utusan Allah. 13 Hagai ku PANGERAN dipiwarang ngemban timbalan ka maranehna. Timbalana-Na, "Kami jangji rek nyarengan ka maraneh." 14 Seug Serubabel, gupernur tanah Yuda, Imam Agung Yosua, sarta jalma rea anu marulang ti pangbuangan dihudangkeun sumangetna ku PANGERAN, sangkan digarawe nyieun Bait Allah. Prak maranehna 2
3 Hagai 1.15-2.7 ngamimitian nyieun Bait PANGERAN Nu Maha Kawasa, Allah maranehna. 15 Dimimitianana dina tanggal dua puluh opat bulan anu kagenep, taun kadua pamarentahan Raja Darius. 2 1 Dina tanggal dua puluh hiji bulan katujuh, taun kadua pamarentahan Raja Darius, PANGERAN ngembankeun deui timbalan ka Nabi Hagai. 2 Hagai dipiwarang nyaurkeun eta timbalan ka Serubabel gupernur tanah Yuda, ka Imam Agung Yosua bin Yosadak, jeung ka jalma rea. Kieu timbalana-Na, 3 "Maraneh aya nu inget keneh kumaha agrengna Bait Allah nu ti heula? Kumaha katenjona anu ayeuna ceuk maraneh? Sama sakali teu nyugemakeun. 4 Tapi maraneh teu kudu leutik hate. Teruskeun pigawe, sabab Kami tangtu ngabantu. 5 Basa maraneh kaluar ti Mesir, Kami geus jangji seja babarengan salilana. Nepi ka ayeuna Kami terus bae babarengan jeung maraneh. Nu matak maraneh ulah salempang. 6 Moal lila deui Kami rek ngoyagkeun langit jeung bumi, daratan jeung laut. 7 Sakabeh bangsa ku Kami bakal diguling- gulingkeun, sarta kakayaanana bakal dibawaan ka dieu, nepikeun ka ieu Bait Kami bakal pinuh ku barang-barang anu marulya.
Hagai 2.8-14 8 Emas jeung perak di saalam dunya Kami nu kagunganana. 9 Bait Kami anu anyar bakal leuwih agreng ti anu heubeul, sarta di dieu Kami rek ngamakmurkeun jeung ngertakeun umat Kami." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa. 10 Dina tanggal dua puluh opat bulan kasalapan taun kadua pamarentahan Raja Darius, PANGERAN Nu Maha Kawasa ngandika deui ka Hagai. 11 Pangandika-Na, "Tanyakeun ka imam- imam aturan pikeun sual ieu. 12 Upama aya jelema nyokot daging tina kurban anu geus disucikeun, diasupkeun kana lipetan jubahna sarta jubahna terus antel kana roti, kana kaolahan, kana anggur, kana minyak jetun, atawa kadaharan naon bae, naha kadaharan anu kaantelanana milu kasucikeun?" Sanggeus sual eta dipariksakeun, jawab para imam, "Henteu." 13 Hagai mariksa deui, "Ayeuna, upama aya jelema keur najis lantaran tas nyabak mayit, tuluy nyabak salah sarupa kadaharan tea. Kumaha eta kadaharan anu dicabakna jadi najis?" Jawab para imam, "Najis." 14 Saur Hagai, "Dawuhan PANGERAN eta aturan keuna ka jalma-jalma ieu bangsa jeung kana sagala rupa anu dihasilkeunana. Jadi sagala rupa anu ku maranehna dibaktikeun dina altar teh najis." 4
Hagai 2.15-22 15 Timbalan PANGERAN, "Teu karasa ku maraneh, naon anu geus karandapan? Memeh maraneh ngadegkeun deui ieu Bait Kami, 16 pelak gandum maraneh anu diharepkeun bisa meunang dua ratus kilo ngan meunang saratus kilo. Meres anggur, hayang bisa nyiuk saratus liter tina tahangna, ngan meunang opat puluh liter. 17 Naon bae anu ku maraneh dicoba dipelak, ku Kami disina ditarajang ku angin panas jeung hujan es. Tapi maraneh teu tobat-tobat. 18 Poe ieu, tanggal dua puluh opat bulan kasalapan, pademen ieu Bait Kami geus anggeus dipigawe. Cirikeun ti poe ieu baris kumaha. 19 Sanajan maraneh geus teu baroga gandum, anggur, kondang, dalima, jeung pelak jetun can baruahan, tapi ti semet poe ieu tangtu baris aya berkah ti Kami." 20 Poe eta keneh, tanggal dua puluh opat bulan eta, PANGERAN ngembankeun deui timbalan ka Hagai, 21 pikeun Serubabel gupernur tanah Yuda. Timbalana-Na, "Moal lila deui Kami rek ngoyagkeun langit jeung bumi, 22 sarta ngarubuhkeun karajaan-karajaan jeung namatkeun sagala kakawasaanana. Kareta-kareta perang katut nu tarumpakna rek dijungkir-jungkirkeun, kudana sina paraeh, nu tarumpakna sina silih paehan. 5
Hagai 2.23 6 23 Ari maneh, Serubabel abdi Kami, poe eta maneh baris diangkat pikeun marentah demi jenengan Kami, sabab maneh anu kapilih ku Kami." Kitu timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa.
Zakaria 1 1 Dina bulan kadalapan taun kadua pamarentahan Darius raja Persia, PANGERAN maparin ieu amanat ka Nabi Jakaria bin Berekya putu Ido. 2 PANGERAN Nu Maha Kawasa ngembankeun timbalan ka Jakaria keur ka umat-Na. Kieu timbalana-Na, "Baheula Kami teh geus kacida jengkelna ka karuhun-karuhun maraneh. 3 Ayeuna ka maraneh Kami menta, hiap baralik deui ka Kami, tangtu Kami oge balik deui ka maraneh. 4 Ulah cara karuhun maraneh. Maranehna geus dibere amanat Kami ku nabi-nabi, dielingan ulah nyieun dosa, ulah daroraka bae sapapanjangna. Tapi teu narurut, Kami henteu dipalire. 5 Karuhun-karuhun maraneh, kitu deui nabi-nabi, geus teu araya. 6 Geus cukup Kami mere papakon-papakon jeung pepeling ka karuhun-karuhun maraneh ku jalan abdi-abdi Kami, nabi-nabi tea, tapi parura-pura bae, heug bae nandangan balukarna. Geus kitu kakara tarobat jeung rarumasa yen Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa, geus sapantesna ngahukum ka maranehna, satimpal jeung kalakuanana, sarta luyu jeung putusan Kami."
Zakaria 1.7-14 7 Dina taun kadua pamarentahan Raja Darius, dina tanggal dua puluh opat bulan kasabelas (Bulan Sebat), PANGERAN maparin ieu amanat suci ka sim kuring dina hiji titingalian ti peuting. 8 Sim kuring ningal aya hiji malaikat PANGERAN, tunggang kuda beureum. Reg liren antara tangkal-tangkal kupa di hiji lengkob. Di pungkureunana aya deui kuda sababaraha hiji, buluna aya nu beureum, nu belang, nu bodas. 9 Pok sim kuring naros, "Eta kuda teh naon pihartoseunana, Juragan?" Anjeunna ngawaler, "Engke ku Kami ditembongkeun. 10 Eta kuda teh ku PANGERAN dipiwarang nalengteng jagat." 11 Seug kuda teh ngaromong ka malaikat, "Sakuliah dunya parantos dilanglang. Kapendak parantos teu garaduh harepan, ngararuyung." 12 Eta malaikat misaur, "Nun PANGERAN Nu Maha Kawasa, parantos tujuh puluh taun Gusti bendu ka Yerusalem sareng ka kota-kota di nagri Yuda. Bade dugi ka iraha Gusti tetep bendu teu kersa ngahapunten ka maranehna?" 13 PANGERAN ngawaler ka eta malaikat ku pilahir anu matak lejar. 14 Eta malaikat ka kaula miwarang, yen eta sabda PANGERAN kudu diembarkeun. Kieu eta sabda teh, "Kami liwat saking nya nyaah 2
Zakaria 1.15-21 ka Yerusalem teh, kota Kami anu suci. Kami prihatin. 15 Tapi Kami pohara jengkelna ka bangsa-bangsa anu keur garenah-genah ngararasakeun aman. Umat Kami, anu ku Kami mah geus henteu dibenduan deui, ku maranehanana anggur beuki diteungteuinganan. 16 Ku sabab eta Kami perlu ka Yerusalem deui, arek nembongkeun kanyaah ka eta kota. Bait Kami rek diadegkeun deui, sarta kota Yerusalem rek dipulihkeun." 17 Eta malaikat miwarang deui supaya kaula ngembarkeun kieu, "Dawuhan PANGERAN Nu Maha Kawasa, kota-kota Mantenna baris makmur deui, sarta Yerusalem bakal ditulungan sakali deui jeung bakal diangken yen jadi kota kagungana-Na." 18 Aya deui titingalan kaula, nya eta opat tanduk sapi. 19 Sim kuring nanyakeun ka malaikat anu geus sasauran ka kaula tea, "Naon hartosna eta tanduk?" Waleranana, "Eta teh kakawasaan di dunya, anu ngawurkeun urang Yuda, urang Israil, jeung urang Yerusalem nepi ka pabalencar." 20 Geus kitu sim kuring ku PANGERAN dipaparin ningal opat tukang beusi nyarekel palu. 21 Kaula nanyakeun, "Eta bade naon?" Mantenna ngawaler, "Arek ngoyagkeun jeung 3
Zakaria 2.1-8 ngagulingkeun bangsa-bangsa, anu geus ngaburak-barik Yuda jeung ngaburencaykeun jalma-jalmana." 2 1 Aya deui titingalan kaula, nya eta hiji lalaki nu mawa tali ukuran. 2 Ku kaula ditanya, "Rek ka mana?" Jawabna, "Arek ngukur Yerusalem, hayang nyaho panjangna jeung rubakna." 3 Malaikat anu tadi cacarios ka sim kuring tea nyampeurkeun, tuluy aya nu mapag, malaikat hiji deui. 4 Anjeunna sasauran ka dinya, saurna, "Geuwat udag itu budak ngora nu mawa tali ukuran. Bejakeun yen pangeusi Yerusalem, jelema jeung ingon-ingonna bakal kacida lobana, nepi ka moal bisa lamun dikutaan sakurilingna, lantaran gede teuing. 5 PANGERAN ku manten anu bakal jadi kutana teh, Mantenna geus jangji baris jadi kuta seuneu anu ngaraksa ka dinya, sarta Mantenna baris nanjeurkeun kamulyaana-Na di dinya." 6 (2:6-7) PANGERAN ngandika ka umat-Na, "Maraneh ku Kami geus dipabalencarkeun ka saban madhab. Ayeuna, maraneh para buangan kudu kalabur ti Babul, marulang ka Yerusalem. 7 (2:6) 8 Sing saha anu narajang ka maraneh, narajang buah hate Kami." Ku hal eta, PANGERAN Nu Maha Kawasa miwarang kaula 4
Zakaria 2.9-3.2 ngemban ieu sabda pikeun bangsa-bangsa anu geus ngarampogan umat-Na: 9 "PANGERAN ku manten nu bakal ngalawan maraneh, sarta maraneh bakal dirampog ku jalma-jalma urut badega-badega maraneh. Lamun hal eta geus kajadian, maraneh kakara bakal nyaraho yen PANGERAN Nu Maha Kawasa geus ngutus kami." 10 PANGERAN ngandika, "Urang Yerusalem geura ngarawih, sing gumbira, Kami tereh datang, rek reureujeungan jeung maraneh!" 11 Dina mangsa eta, loba bangsa-bangsa nu daratang ka PANGERAN jaradi umat-Na. Mantenna bakal sasarengan jeung aranjeun, sarta aranjeun bakal nyaraho yen anu ngutus kaula ka aranjeun teh PANGERAN. 12 Sakali deui Yuda baris jadi milik utama kagungan PANGERAN di tanah-Na nu suci, sarta Yerusalem bakal jadi kota anu pang dipikanyaahna ku Mantenna. 13 Sing repeh kabeh di payuneun PANGERAN, karana Mantenna tereh sumping ti panglinggihana-Na anu suci. 3 1 PANGERAN maparin deui titingalan ka sim kuring. Mantenna nembongkeun Imam Agung Yosua keur ngadeg di payuneun malaikat PANGERAN. Di gedengeunana aya Setan, anu maksudna rek ngadakwakeun anjeunna. 2 Malaikat PANGERAN ngalahir ka eta Setan, lahiranana, "Sing disapa maneh, Setan, ku 5
Zakaria 3.3-8 PANGERAN! PANGERAN, anu mikaasih ka Yerusalem mangka nyapa ka maneh. Ieu jalma lir upama kayu sapotong beunang ngadudut tina durukan." 3 Yosua aya ngadeg di dinya, anggoanana dekil. 4 Malaikat tea nimbalan ka para pangbantuna di sawarga, "Cuculan pakean kotorna ieu jelema." Geus kitu anjeunna ngalahir ka Yosua, "Dosa maneh ku Kami geus dipiceun. Maneh baris disalinan ku pakean anu anyar." 5 Seug malaikat teh miwarang para pangbantuna nerapkeun sorban anu beresih kana mastaka Yosua. Ku maranehna dilampahkeun, sarta sanggeus kitu maranehna nganggokeun pakean anyar ka Yosua, diawaskeun ku malaikat PANGERAN. 6 Geus kitu anjeunna ngalahir ka Yosua, lahiranana, 7 "Dawuhan PANGERAN Nu Maha Kawasa, upama maneh nurut kana hukum-hukum Kami, sarta ngalakonan kawajiban anu diembankeun, maneh bisa terus ngurus Bait Allah katut pakaranganana; paneda-paneda maneh tangtu ku Kami didenge, cara kana paneda malaikat-malaikat anu araya di payuneun Kami. 8 Ku sabab kitu dengekeun Yosua, maneh teh Imam Agung; sarta maraneh, imam-imam bawahanana, darengekeun, maraneh teh lambang jaman senang nu bakal datang. 6
Zakaria 3.9-4.6 Kami baris ngutus abdi Kami anu disebut Sirung! 9 Ayeuna Kami rek nempatkeun ieu batu anu ngan hiji-hijina di hareupeun Yosua, batu juru tujuh. Eta ku Kami rek diukir, ditulisan hiji prasasti. Geus kitu Kami baris mupus dosa ieu nagri di jero sapoe. 10 Upama mangsa eta geus cunduk, saban jalma ti kalangan maneh bakal ngondang tatangga-tatangga, diajak milu ngarasakeun kaayaan anu runtut rukun tur aman, dikurilingan ku kebon-kebon anggur jeung tangkal-tangkal kondang." 4 1 Malaikat anu tadi cacarios ka sim kuring tea sumping deui, ngaguyah-guyah kawas ka anu sare, pok ngalahir, 2 "Aya naon nu katenjo?" Walon sim kuring, "Aya ajug emas. Di luhurna aya wadah minyak. Eta ajug aya lampuna tujuh. Unggal lampu aya tempat sumbuna tujuh-tujuh. 3 Kenca katuhueun eta ajug aya dua tangkal jetun." 4 Seug ku sim kuring ditaroskeun ka eta malaikat, "Kangge naon eta ajug teh, Juragan?" 5 Anjeunna malik mariksa, "Na teu nyaho?" "Henteu, Juragan," walon sim kuring. 6 Eta malaikat nimbalan, miwarang kaula nepikeun ieu sabda PANGERAN ka Serubabel. Sabda-Na, "Paneja maneh bakal laksana; lain ku karana kakuatan balad lain ku karana 7
Zakaria 4.7-13 tanaga maneh sorangan, tapi ku karana Roh Kami. 7 Kajeun halangan sagede gunung, disanghareupan ku maneh tinangtu musna. Bait Allah bisa diadegkeun deui ku maneh, sarta ana batu panungtung ku maneh geus merenah dipasang dina tempatna, jalma-jalma bakal tinggarero, Aduh, ku alus-alus teuing!" 8 Aya deui sabda PANGERAN ka kaula. 9 Sabda-Na, "Serubabel geus masangkeun pademen Bait Kami. Eta kabeh bisa anggeus ku manehna. Upama geus anggeus, umat Kami tangtu yakin yen nya Kami anu ngutus maneh ka maranehna teh. 10 Maranehna tadina ngara kuciwa lantaran eta pagawean mimitina pohara kendorna. Tapi maranehna bakal narenjo Serubabel neruskeun ngadegkeun eta Bait Kami, hatena bakal sarenangeun." (4-10b) Anjeunna ngalahir, "Lampu anu tujuh, eta ngagambarkeun soca PANGERAN anu paningalina parat ka sakuliah jagat." 11 Sim kuring naroskeun deui, "Dupi dua tangkal jetun kenca katuhueun ajug, naon hartosna? 12 Sareng naon hartosna dua dahan jetun anu di gigireun dua corong minyak jetun anu tina emas?" 13 Anjeunna mariksa, "Na teu nyaho?" "Henteu, Juragan," walon sim kuring. 8
Zakaria 4.14-5.7 14 Anjeunna ngalahir, "Eta ngagambarkeun dua jalma anu ku Allah dipilih jeung diistrenan jadi purah laladen ka PANGERAN, Gustina saalam dunya." 5 1 Aya deui anu katingal ku kaula, nya eta kitab gulung keur ngalayang di awang-awang. 2 Malaikat tea mariksakeun, saurna nenjo naon. Walon kaula, "Ningal kitab gulung ngalayang di awang-awang, panjangna salapan meter, rubakna opat meter satengah." 3 Lahiranana ka sim kuring, "Eta eusina panyapa, anu bakal sumebar ka sakuliah nagri. Nu sabeulah, unina nyebutkeun, unggal bangsat bakal disingkirkeun ti jero nagri; nu sabeulah deui nyebutkeun, sakur anu ngucapkeun sumpah palsu bakal digusur. 4 PANGERAN Nu Maha Kawasa bakal nyebarkeun eta panyapa ka unggal imah bangsat jeung ka unggal imah jelema anu sok sumpah palsu, sarta eta panyapa teh baris terus aya di imah eta jelema-jelema, nepi ka imah-imahna rarubuh." 5 Malaikat tea tembong deui sarta ngalahir, "Tenjo, aya deui anu datang!" 6 "Naon eta?" kaula nanya. Walerna, "Karanjang. Eta teh ngalambangkeun dosa di eta nagri sakuliahna." 7 Eta karanjang make tutup tina timah. Sabot ku sim kuring ditelek-telek, tutupna 9
Zakaria 5.8-6.5 cengkat, bray muka. Breh di jerona aya awewe keur diuk! 8 Pilahir malaikat, "Eta awewe teh ngalambangkeun kajahatan." Seug eta awewe teh ku anjeunna didedetkeun deui ka jero karanjang tea, karanjangna ditutupkeun deui. 9 Barang sim kuring tanggah, breh ningal aya dua awewe keur hiber muru ka lebah sim kuring, jangjangna siga jangjang bango, kacida kekerna. Gapruk nyamber karanjang tea, terus dibawa ngapung. 10 Sim kuring naroskeun ka malaikat, "Bade dibantun ka mana eta teh?" 11 Waleranana, "Ka nagri Babul. Ku urang ditu ayeuna keur dipangnyieunkeun candi. Upama candina geus anggeus, eta karanjang baris ditempatkeun di dinya, diparuja." 6 1 Aya deui titingalan sejen. Ayeuna anu katingal teh opat kareta perang, datang ti sela-sela dua gunung tambaga. 2 Anu kahiji ditarik ku kuda beureum, anu kadua ku kuda hideung, 3 anu katilu ku kuda bodas, anu kaopat ku kuda belang. 4 "Naon hartosna eta kareta-kareta perang teh, Juragan?" kaula nanyakeun ka eta malaikat. 5 Anjeunna ngawaler, "Eta nuduhkeun opat rupa angin, anu asalna ti payuneun PANGERAN, Gustina sakubeng alam." 10
11 Zakaria 6.6-13 6 Kareta perang anu ditarik ku kuda hideung, majuna ka kaler, ka nagri Babul; anu ditarik ku kuda bodas majuna ka kulon; anu ditarik ku kuda belang majuna ka nagri-nagri di pakidulan. 7 Ari kuda nu belang, barang bijil bangun geus teu sabar hayang buru-buru nyemprung ngaronda jagat! Timbalan malaikat teh, "Jig, geura mariksa jagat!" Brul bae nyemprung. 8 Geus kitu malaikat teh ngagero ka kaula, lahiranana, "Kuda anu ka kaler, ka nagri Babul, geus ngalelerkeun bebendu PANGERAN." 9 PANGERAN ngembankeun ieu sabda ka kaula. 10 Dawuhana-Na, "Cokot pangbakti anu disumbangkeun ku Heldai, Tobia, jeung Yedaya, nya eta jelema-jelema anu kakara daratang ti pangbuangan di Babul. Buru-buru bawa ka imah Yosia bin Sepanya. 11 Perak jeung emas tea jieun makuta, tuluy terapkeun kana sirah Imam Agung Yosua bin Yosadak. 12 Bejakeun ka manehna, kieu kituh timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa: Jelema anu disebut Sirung tea bakal ngarandakah di tempatna, sarta bakal ngadegkeun deui Bait PANGERAN. 13 Eta pisan jelemana anu bakal ngadegkeun deui Bait Kami teh, sarta bakal meunang kahormatan saperti raja, sarta bakal
Zakaria 6.14-7.4 nyangking rahayatna. Di gigireun korsi karajaanana aya hiji imam, anu bakal digawe babarengan jeung manehna kalawan mulus rahayu. 14 Ari makuta tea bakal jadi tanda pangeling- eling di Bait Kami, geusan tanda ngahormat ka Heldai, Tobia, Yedaya jeung Yosia." 15 Jalma-jalma ti nu jarauh bakal daratang, ngabantuan ngadegkeun deui Bait PANGERAN. Di mana eta geus bukti, bakal kanyahoan yen PANGERAN Nu Maha Kawasa anu ngutus kaula ka aranjeun teh. Eta kabeh pinasti bukti, saupama aranjeun enya-enya narurut kana parentah-parentah PANGERAN, Allah aranjeun. 7 1 Dina taun kaopat pamarentahan Raja Darius, dina tanggal opat belas bulan kasalapan, bulan Kislew, PANGERAN ngembankeun sabda-Na ka sim kuring. 2 Aya utusan urang Betel, nya eta Sareser jeung Regem Melek jeung batur-baturna, diutus ka Bait PANGERAN Nu Maha Kawasa, dititah menta berkah PANGERAN, 3 jeung dititah nanyakeun ka para imam jeung nabi-nabi, kieu, "Kumaha dina sasih lima, naha kedah puasa deui tawis mikasedih ancurna Bait Allah, sapertos anu parantos dilakonan pirang-pirang taun?" 4 Sabda PANGERAN anu diembankeun ka kaula teh kieu, 12
Zakaria 7.5-12 5 "Bejakeun ka jelema-jelema pangeusi ieu nagri jeung ka para imam yen puasa jeung tanda sedihna anu dilalampahkeun saban bulan kalima jeung katujuh salila tujuh puluh taun ieu, lain dumeh hormat ka Kami. 6 Jeung ari dalahar jeung ngarinum ngan pikeun kasugemaanana sorangan." 7 Pangandika PANGERAN liwat nabi-nabi anu ti hareula oge kitu, nya eta jaman Yerusalem masih keneh makmur jeung aya keneh pangeusina. Jaman harita jalma-jalma caricingna lain ngan di desa-desa sabudeureun kota bae, tapi malah aya nu caricing di bagian kidul jeung di suku-suku pagunungan beulah kulon. 8 PANGERAN ngembankeun ieu sabda ka Jakaria. 9 Timbalana-Na, "Baheula Kami geus ngaluarkeun parentah-parentah ka umat Kami, ungelna: Maraneh kudu adil, kudu karunyaan, kudu hade hate ka pada batur. 10 Ulah nindes ka randa-randa, ka yatim pahatu, ka urang asing nu ngaradon hirup di maraneh, jeung ka nu keur nandangan kasusah. Jeung ulah boga niat jahat ka nu sejen. 11 Tapi umat Kami baredegong arembungeun ngadenge. Maranehna nyarocokan ceuli, 12 sarta ngahaja nareuaskeun hate, tareuas kawas cadas. Ku lantaran henteu narurut kana piwuruk-piwuruk Kami anu diamanatkeun ka 13
Zakaria 7.13-8.7 nabi-nabi jaman harita, Kami jadi pohara keuheulna. 13 Ari Kami ngomong teh tara didarengekeun. Anu matak ana maranehna neneda, panedana ku Kami tara didengekeun. 14 Lir ditebak ku angin topan, maranehna ku Kami dikebutkeun ka nagri-nagri batur. Ari nagri anu ieu jadi kosong, euweuh jelemaan saurang-urang acan." 8 1 PANGERAN Nu Maha Kawasa ngembankeun ieu sabda ka Jakaria. 2 Timbalana-Na, "Kacida hayangna Kami teh nulungan Yerusalem. Kacida nyaahna ka rahayatna, jadi kacida keuheulna ka musuh-musuhna. 3 Kami seja balik deui, seja linggih deui di Yerusalem; nagri Kami anu suci sina kamashurkeun nagri ibadah, sarta gunung kagungan PANGERAN Nu Maha Kawasa sina disarebut gunung suci. 4 Alun-alun kotana bakal jadi deui tempat pelesir jelema-jelema anu geus karolot, anu geus karundang iteuk, lalaki, awewe. 5 Jalan-jalanna bakal jadi deui tempat arulin barudak lalaki barudak awewe. 6 Hal ieu, ku maranehna mah, nya ku umat Kami anu nyesa keneh, tangtu karasana mustahil. Tapi henteu mustahil ari pikeun Kami mah. 7 Umat Kami anu di nagri-nagri sejen, ku Kami arek dijait. 14
Zakaria 8.8-13 8 Nu ti wetan, nu ti kulon, rek dibawa mulang, sina maratuh deui di Yerusalem, jadi umat Kami, sarta nya Kami Allah panutanana anu baris ngatur ka maranehna, satia tur adil. 9 Sing galede hate! Ieu sabda nya sabda Kami anu bareto keneh, anu diucapkeun ku nabi-nabi, keur mangsa masang pademen Bait Kami basa rek diadegkeun deui tea. 10 Samemeh mangsa eta, maraneh taya saurang-urang acan anu kuat nyewa tanaga jalma atawa sato, turug-turug euweuh saurang-urang acan anu ngarasa aman ti musuh. Malah ku Kami oge unggal jalma sina bentrok. 11 Tapi ka umat anu ayeuna aya keneh mah Kami moal kitu. 12 Pepelakanana baris kaala tur reujeung aman, anggurna bakal baruahan, sarta moal kurang-kurang hujan. Eta berkah-berkah ku Kami tangtu dibikeun ka ieu umat Kami anu nyesa keneh. 13 Eh urang Yuda jeung urang Israil! Bareto, lamun jalma-jalma urang asing silih sumpahan, ucapanana teh, Maneh sing meunang bahla saperti anu karandapan ku urang Yuda jeung urang Israil! Ayeuna maraneh ku Kami baris ditulungan. Ayeuna mah urang asing teh bakal kieu ucapanana, Muga anjeun meunang bagja, cara anu katarima ku urang Yuda jeung urang Israil. 15
16 Zakaria 8.14-21 Ku sabab eta maraneh sing galede hate, ulah salempang." 14 PANGERAN Nu Maha Kawasa ngandika, "Waktu Kami jengkel ku kalakuan karuhun maraneh baheula, upama Kami aya karep nyangsara, terus bae dibuktikeun, tara teu dijalankeun. 15 Ayeuna Kami arek ngaberkahan ka urang Yuda jeung urang Yerusalem. Ieu oge ku Kami moal teu dibuktikeun. Ulah salempang. 16 Ayeuna mah turutkeun Kami: Ari jeung pada batur, ngomong teh kudu anu saestuna. Di pangadilan kudu ngomong sabenerna, malar piluluseun batur. 17 Ulah hayang nyusahkeun ka batur. Ulah sumpah palsu. Kami ijid kana bohong, kana teu adil, kana kalaliman." 18 PANGERAN Nu Maha Kawasa ngembankeun ieu sabda ka Jakaria. 19 Timbalana-Na, "Jalankeun ku urang Yuda kalawan gumbira jeung rasa bagja, ibadah puasa dina bulan kaopat, kalima, katujuh jeung kasapuluh. Kudu cinta kana kaestuan, cinta kana karukunan." 20 PANGERAN Nu Maha Kawasa ngandika, "Tereh cunduk kana waktu, jelema-jelema ti nagri-nagri sejen bakal loba anu daratang ka Yerusalem. 21 Jalma-jalma ti hiji nagri ngajak ka jalma-jalma nagri sejenna, Kuring arek
Zakaria 8.22-9.5 ngabakti ka PANGERAN Nu Maha Kawasa. Hayu urang bareng! 22 Loba jalma jeung bangsa-bangsa anu kuat bakal daratang ka Yerusalem, seja ngabarakti ka PANGERAN Nu Maha Kawasa jeung menta berkah Mantenna. 23 Harita, sapuluh jalma urang asing bakal datang ka urang Yahudi saurang ngaromong kieu, Kaula ge hayang bagja cara anjeun; rehna kaula nguping yen anjeun diberkahan ku Allah." 9 1 Ieu amanat PANGERAN. Mantenna geus ngadamel putusan, ngahukum nagri Hadrak jeung kota Damsik. Sabab boh kaom-kaom Israil, boh ibukota Siria, PANGERAN anu kagungan. 2 Hamat, anu satapel wates jeung Hadrak, eta ge kagungana-Na, kitu deui kota-kota Tirus jeung Sidon katut kaahlianana. 3 Tirus geus nyieun benteng-benteng keur dirina, jeung numpuk-numpuk perak jeung emas, nepi ka jadi saperti barang biasa, saperti taneuh! 4 Tapi sagala pangabogana ku PANGERAN bakal dijabel. Kakayaanana ku Mantenna bakal diceburkeun ka laut, sarta nagrina diduruk tepi ka beak jadi lebu. 5 Kota Askelon bakal nenjoeun hal eta sarta sieuneun. Kota Gasa ge bakal nenjoeun hal eta, hatena ketir kabina-bina. Kitu keneh Ekron ge nenjoeun, seug buyar sagala 17
Zakaria 9.6-10 harepanana. Gasa bakal kaleungitan rajana, sarta Askelon bakal kosong. 6 Asdod bakal diandih ku bangsa campuran. Kieu timbalan PANGERAN, "Eta bangsa Pelisti anu aradigung ku Kami bakal direndahkeun. 7 Moal deui maranehna nyatu daging nu getihan keneh, atawa ngahakan kahakanan anu haram. Ari anu sakarina, anu harirup keneh, bakal kaasup ka umat Kami, dianggap hiji warga kaom Yuda. Urang Ekron, kitu deui urang Yebus, eta ge bakal kaasup umat Kami. 8 Tanah Kami ku Kami bakal dijaga, ngahalangan pasukan-pasukan asing sangkan ulah ngaliwat ka dinya. Umat Kami moal dibikeun dikaniaya ku nu darolim. Kami geus ningali kasangsaraan umat Kami." 9 Eh urang Sion, masing gumbira! Eh urang Yerusalem, geura surak! Tenjo! Itu Raja maneh sumping. Sumpingna reujeung jaya tur unggul, tapi manahna handap asor sumpingna nitih kalde, anak kalde ngora keneh. 10 Ngandika PANGERAN, "Ti Israil, Kami rek miceunan kareta perang. Ti Yerusalem rek ngeuweuhkeun kuda. Gondewa paranti perang rek dipingges-pinggeskeun. Raja maneh baris ngembarkeun karukunan ka bangsa-bangsa. Murbana ti tungtung laut ka tungtung laut deui, mimiti ti Walungan Eprat, nepi ka satungtung jagat." 18
Zakaria 9.11-16 11 Ngandika PANGERAN, "Kami inget, ka maneh Kami geus jangji, jangji anu dicap ku getih kurban. Ku sabab eta rahayat maneh ku Kami rek diluginakeun, dijait ti pangboyongan, lir diangkat tina sumur saat. 12 Maraneh, para boyongan, nu ayeuna baroga harepan, geura marulang ka lembur anu aman. Kami ngabejaan, maraneh rek disenangkeun, rek diberkahan dua kalieun, ku sabab tina kasangsaraan nu ku maraneh geus kaalaman. 13 Urang Yuda bakal jadi minangka gondewa, Israil minangka jamparing. Urang Sion minangka pedang, geusan ngayonan Yunani." 14 PANGERAN bakal ebreh luhureun umat- Na, jamparing-Na ngolepat saperti kilat. Gusti PANGERAN bakal niup sangkakala, bari majeng nitih angin ribut ti kidul. 15 PANGERAN bakal ngaraksa umat-Na, nepi ka maranehna bisa numpes musuhna, tinggarero di medan perang lir nu marabok, getih musuhna dibahekeun, mani ngocor saperti getih sato kurban anu dibahekeun tina pinggan kana altar. 16 Upama geus cunduk waktuna, PANGERAN tangtu ngabela ka umat-Na, lir pangangon ngabela angonanana tina bahaya. Sina tingponcorong ti tanah kagungana-Na, lir permata dina makuta. 19
Zakaria 9.17-10.5 17 Tada teuing hadena jeung endahna eta tanah teh! Barudak ngorana bakal karuat badanna, berkah gandumna jeung anggurna. 10 1 Suhunkeun ka PANGERAN, mugi- mugi aya hujan dina usum sirung. Nya PANGERAN anu ngayakeun mega pihujaneun, nu nurunkeun hujan, sangkan lahan-lahan jadi seger jeung hejo, pikeun kaperluan sakabeh manusa. 2 Jalma-jalma mentana sok ka brahala, atawa ka tukang peleng, padahal jawabanana ngan jijieunan wungkul, omong kosong. Aya nu sok napsir impian, padahal tapsiranana matak sasab pipikiran, panglipur anu taya gunana. Kalakuan jalma jadi nguluyur, kawas domba nu ngalantrah. Pikarunyaeun, kawantu taya anu nungtun. 3 Kieu timbalan PANGERAN, "Kami teh ambek pisan ka urang asing anu keur marentah ka umat Kami, nu matak ku Kami arek disiksa. Urang Yuda teh umat Kami, geus tangtu baris dijaga ku Kami, PANGERAN Nu Maha Kawasa. Pikeun Kami, Yuda teh baris minangka kuda perang. 4 Yuda bakal ngagelarkeun raja-raja, para pamingpin, para panglima, anu bakal ngatur umat Kami. 5 Urang Yuda pasti jaya, ibarat prajurit anu ngaluluh musuhna dina leutak. Ana tarung tangtu disarengan ku PANGERAN, nepi ka pasukan kuda musuhna ge moal teu lebur. 20
21 Zakaria 10.6-11 6 Urang Yuda, sina jaradi jalma gagah, urang Israil pasti ku Kami dibela. Kami watir nenjo maranehna, nu matak rek dipulangkeun ka lemah caina. Moal aya tapak-tapak entas dipiceun ku Kami. Ieu Kami PANGERAN, Allah panutanana, baris narima kana sagala panedana. 7 Urang Israil baris kuat lir para prajurit, bakal galumbira hatena, saperti jalma nu tas nginum anggur. Kajayaanana bakal kainget-inget ku anak incuna. Anak incuna bakal barungah, barungah ku pitulung PANGERAN. 8 Umat Kami rek disaur, sina karumpul ngahiji. Sina pulih sarta loba deui kawas saasal ti heula. 9 Najan ku Kami geus disina pabalencar, di nagri-nagri deungeun bacacar, tapi anu jararauh ge, hatena mah aringeteun bae ka Kami. 10 Kami anu baris mawa mulang, ti Mesir jeung ti Asur, sina maratuh deui di nagri sorangan. Malah sina nyaricingan Gilad jeung Libanon. Nagrina sakuliahna, bakal gegek deui pangeusina. 11 Ana maranehna nyorang lautan sangsara, Kami anu bakal narajang ombakna. Leuwi- leuwi Walungan Nil oge tinangtu saat caina. Nagri Asur nu adigung bakal ngeluk, nagri Mesir nu perkasa, bakal ucul kawasana.
Zakaria 10.12-11.6 12 Sabalikna umat Kami, rek disina kuat, sarta bakal taat ngabakti ka Kami." Kitu timbalan PANGERAN. 11 1 Buka panto-panto maneh, Libanon! Leuweung kiputri maneh rek dihuru! 2 Geura ceurik jejeritan, tangkal-tangkal camara! Tangkal-tangkal kiputri geus rarubuh, anu sakitu mulyana teh geus digempur! Geura ceurik jejeritan, eh tangkal-tangkal galede di Basan! Leuweung nu kekep teh geus rata dibabad. 3 Para pangereh careurik, nalangsa, geus musna kamulyaanana! Dengekeun, singa-singa tinggalaur, dumeh leuweungna di sapanjang Walungan Yordan geus lebur. 4 PANGERAN, Allah kaula, nimbalan ka kaula, "Pangangonkeun itu domba-domba nu rek dipeuncitan. 5 Anu bogana ngan meuncitan bae, tapi taya nu ngahukum. Bari ngajual daging eta domba-domba, maranehna ngomong kieu, Puji PANGERAN! Urang jadi tambah beunghar! Para pangangonna sorangan teu nyaraaheun ka domba-dombana." 6 (PANGERAN ngandika, "Kami moal karunya ka saha-saha deui di ieu nagri. Kami sorangan rek nyerenkeun sakabeh jelemana kana kakawasaan para pangerehna. Ieu nagri ku eta pangereh-pangereh bakal diancurkeun, sarta ku Kami moal diluputkeun tina kakawasaan maranehna.") 22
Zakaria 11.7-13 7 Jalma-jalma anu meuli jeung ngajual eta domba-domba, ngulikeun ka kaula, tuluy kaula jadi pangangon eta domba-domba anu rek dipeuncitan tea. Sim kuring nyokot iteuk dua, nu hiji dingaranan "Kurnia", nu hiji deui "Beungkeutan". Tuluy domba-domba teh ku kaula dijaga. 8 Batur papada tukang ngangon tiluan, ngarewaeun ka kaula, nepi ka kaula beak kasabaran, sarta di jero sabulan ku kaula diusir tiluanana. 9 Geus kitu domba-domba teh ku kaula diomongan, "Kami moal ngangon deui maraneh. Mana-mana nu kudu paeh, nya paeh. Mana-mana nu kudu tiwas, nya tiwas. Sesana pek silih teunggar nepi ka paeh." 10 Iteuk anu ngaranna "Kurnia" dipinggeskeun, nandakeun bedona perjangjian antara PANGERAN jeung pangeusi dunya. 11 Jadi ti semet poe eta perjangjianana geus dibatalkeun. Tukang jual beuli domba anu harita ngawaskeun peta kaula nyarahoeun, yen eta peta kaula teh karana sabda PANGERAN. 12 Geus kitu kaula menta bayaran, "Lamun aranjeun rido, kaula menta bayaranana. Tapi ari teu rarido mah entong." Seug ku maranehna dibayar tilu puluh gebleg perak. 13 PANGERAN nimbalan ka kaula, "Duit teh asupkeun kana kas Bait Kami." Seug eta duit 23
Zakaria 11.14-12.2 teh diasupkeun kana kas Bait Allah. Ceuk pangrasa nu muruhkeunana mah buruhan sakitu teh mahal teuing. 14 Geus kitu iteuk anu ngaranna "Beungkeutan" oge ku sim kuring dipinggeskeun jadi dua potong, nandakeun yen Yuda jeung Israil geus henteu ngahiji deui. 15 PANGERAN nimbalan ka kaula, "Maneh sakali deui kudu jadi pangangon, tapi ayeuna mah kudu jadi pangangon anu taya gunana. 16 Sabab Kami geus nempatkeun hiji pangangon sina ngurus domba-domba Kami. Tapi manehna ngantep domba-domba Kami anu kaancam bahaya. Nu leungit teu diteangan, nu raheut teu diubaran, nu araya teu diparaban. Malah sabalikna sok ngahakan daging domba Kami anu panglintuhna sarta nyabutan kukuna. 17 Sing cilaka eta tukang ngangon gejul nu tanpa guna teh! Manehna geus ninggalkeun domba-domba angonanana. Sing tumpes kamampuhna ku perang, sing keked leungeunna, sing kences matana anu katuhu." 12 1 Ieu amanat PANGERAN ngeunaan Israil, PANGERAN, nu mentangkeun langit, nu nyiptakeun jagat, nu maparin hirup ka manusa. Kieu timbalana-Na, 2 "Yerusalem ku Kami rek dijieun saibarat gelas anggur. Anggurna diarinum ku 24
Zakaria 12.3-7 bangsa-bangsa sabudeureunana nepi ka tingjolongjong kawas jalma anu mabok. Waktu Yerusalem ku maranehna dikepung, kota-kota di Yuda anu kari keneh oge bakal dikepung. 3 Tapi dina geus mangsana mah Yerusalem ku Kami rek dijieun saibarat batu anu kacida beuratna. Bangsa mana bae anu nyoba-nyoba ngagulingkeun bakal cilaka. Geus kitu bangsa-bangsa saalam dunya bakal ngahijikeun kakuatan arek nempuh Yerusalem. 4 Dina waktu eta, kabeh kudana ku Kami rek disingsieunan, nu tarumpakna sina aredan. Urang Yuda tangtu ku Kami dijaga, sabalikna kuda pasukan musuhna baris dilolongan. 5 Warga-warga golongan Yuda bakal ngaromong dijero hatena, PANGERAN Nu Maha Kawasa maparin kakuatan ka dulur-dulur urang di Yerusalem. 6 Harita warga-warga golongan Yuda ku Kami rek dijieun ibarat seuneu nu ngahuru leuweung, atawa ngahuru huma nu gandumna geus asak, baris ngabasmi bangsa-bangsa anu aya di sakurilingeunana. Ari urang Yerusalem tetep ajeg tur aman di jero kota. 7 Kami, PANGERAN, rek ngaheulakeun balad Yuda unggul, sangkan urang Yuda anu kari keneh harkatna teu leuwih handap ti batan 25
Zakaria 12.8-13 harkat anu bakal katarima ku turunan Daud jeung ku urang Yerusalem. 8 Harita, Kami, PANGERAN, bakal ngaraksa pangeusi Yerusalem. Jalma anu panghengkerna ge harita bakal jadi bedas kawas Daud. Maranehna bakal dipingpin ku turunan Daud, lir ditungtun ku malaikat PANGERAN, ku Allah ku manten. 9 Harita, bangsa mana bae anu nyoba-nyoba ngajorag Yerusalem, bakal dibasmi. 10 Turunan Daud jeung nu sejen-sejenna di Yerusalem, ku Kami bakal dieusi ku rasa kanyaah jeung kadaek kana sembahyang. Jalma nu ditubles ku maranehna nepi ka paeh teh bakal dipalire, sarta dicaleungceurikan kawas nyeungceurikan anak anu ngan hiji-hijina. Maranehna bakal midangdam kawas katinggal paeh ku anak cikal. 11 Dina mangsa eta nu maridangdam di Yerusalem bakal kacida poharana, kawas midangdam nyeungceurikan Hadad Rimon keur basa di tegal Megido. 12 (12:12-14) Tiap kulawarga di eta nagri midangdamna sorangan-sorangan: kulawarga turunan Daud, kulawarga turunan Natan, kulawarga turunan Lewi, kulawarga turunan Simei, jeung kulawarga-kulawarga sejenna. Tiap kulawarga midangdamna masing- masing, sarta lalaki ti satiap kulawarga midangdamna misah ti awewe." 13 (12:12) 26
14 (12:12) Zakaria 12.14-13.6 13 1 "Lamun geus cunduk waktuna," timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, "bakal aya cinyusu ngaburial, anu bakal nyucikeun turunan Daud jeung urang Yerusalem tina dosa-dosana, jeung tina nyembahna ka brahala. 2 Harita, ngaran brahala-brahala teh ku Kami bakal dipupus ti jero nagri, moal aya nu nginget-nginget deui. Sing saha anu ngaku-ngaku nabi bakal diusir, sarta Kami bakal ngaleungitkeun kahayang jalma kana ngabakti ka brahala. 3 Upama aya anu keukeuh ngawejang, indung bapana sorangan bakal ngomong ka manehna, nyebutkeun yen manehna kudu dipaehan, lantaran anu majar ngucapkeun sabda PANGERAN teh saenyana mah bohong. Lamun keukeuh sok ngawejang keneh, ku indung bapana bakal ditubles nepi ka paeh. 4 Mun eta waktu geus cunduk, moal aya nabi anu agul-agul majar meunang tetenjoan, moal aya anu nyeta-nyeta nabi atawa make pakean nabi pikeun nipu jalma-jalma. 5 Malah carekna teh, Kuring lain nabi. Kuring mah tukang tani, saumur-umur digawe teh di kebon. 6 Upama aya nu nanya, Ari eta tatu-tatu dina dada ku naon? bakal ngajawab, Ieu mah raheut waktu keur di imah babaturan." 27
Zakaria 13.7-14.4 7 Kieu timbalan PANGERAN, "He, pedang, geura tandang. Tarajang itu pangangon anu digawe pikeun Kami! Paehan, dombana pabalencarkeun. Kami arek narajang ka umat Kami sorangan! 8 Dua per tilu pangeusi nagri bakal paraeh. 9 Anu sapertilu deui anu harirup keneh, ku Kami baris diuji, sarta rek diberesihan saperti perak dibesot ku seuneu. Arek diuji cara nguji emas. Geus kitu maranehna bakal sasambat ka Kami, tangtu ku Kami oge didangu. Rek diomongkeun ka maranehna yen maranehna teh umat Kami, sarta maranehna ge bakal ngaraku yen Kami teh Allah maranehna." 14 1 Poena PANGERAN bakal ngahakiman geus deukeut. Sarta Yerusalem bakal aya nu ngajarah, barang-barang jarahanana dibagi-bagi hareupeun panon aranjeun. 2 Bangsa-bangsa ku PANGERAN bakal dikumpulkeun, sina merangan Yerusalem. Eta nagri bakal kajabel, imah-imah diranjah, awewe-awewe diperkosa. Rahayat saparo diakut ka pangbuangan, saparona deui diantep di eta kota. 3 Geus kitu PANGERAN bakal maju merangan bangsa-bangsa tea, saperti jaman-jaman nu geus kaliwat. 4 Harita Mantenna bakal ngadeg di Gunung Jetun, wetaneun Yerusalem. Eta gunung bakal beulah dua ti wetan ka kulon, dipisahkeun ku 28
Zakaria 14.5-10 hiji jungkrang lega. Nu sabeulah ngeser ka kaler, nu sabeulah deui ngeser ka kidul. 5 Maraneh bakal ngaluputkeun diri nyorang eta jungkrang anu meulah eta gunung, supaya salamet. Maraneh bakal lalumpatan cara karuhun maraneh, basa katarajang lini keur jaman Yuda dirajaan ku Usia. Sanggeus kitu PANGERAN, Allah kaula, tangtu sumping, nyandak sakabeh malaikat. 6 Upama eta mangsa geus datang, hawa tiris atawa kimpel moal aya deui. 7 Poek oge moal aya. Bakal caang sapapanjangna, peuting oge caang kawas ti beurang. Iraha eta bakal kasorangna, ngan PANGERAN anu uninga. 8 Upama eta mangsa geus datang, bakal aya cai seger anu ngocor ti Yerusalem. Sawareh ngocorna ka Laut Paeh, sawareh ka Laut Tengah. Ngocorna sapanjang taun, boh dina usum hujan, boh dina usum katiga. 9 Geus kitu PANGERAN jadi raja saalam dunya, disembah ku saban jalma, diaku Allah ku sarerea, kabeh jalma kenal ka Mantenna dina jenengan anu sarua. 10 Saantero nagri, ti kaler mimiti ti semet Geba, nepi ka Rimon di beulah kidul, bakal jadi tanah padataran. Tapi Yerusalem bakal mumbul luhur, leuwih luhur ti tanah-tanah sabudeureunana. Ari legana Yerusalem mimiti ti semet Gapura Binyamin, kebat nepi ka Gapura Pojok urut gapura nu ti heula, jeung 29
Zakaria 14.11-18 ti semet Munara Hananel kebat ka tempat pameresan anggur milik karaton. 11 Jalma-jalma pangeusina bakal hirup rahayu, moal kaancam deui ku kabinasaan. 12 Bangsa-bangsa anu merangan ka Yerusalem, ku PANGERAN bakal diterapan kasakit anu pohara, hirup-hirup keneh dagingna geus baruruk, siki mata jeung letahna ge sina baruruk. 13 Dina waktu eta pikiran maranehna ku PANGERAN bakal disina kusut jeung ngarasa sieun, nepi ka unggal jalma bakal nyerek jeung narajang ka baturna anu deukeut. 14 Urang Yuda bakal tarung ngabelaan Yerusalem, bakal meunang harta rampasan ti bangsa-bangsa sakurilingna, emas, perak, jeung papakean kacida lobana. 15 Sato-sato oge, kuda, bigal, onta, jeung kalde di pakemahan musuh, kabeh bakal keuna ku hiji kasakit anu hebat. 16 Geus kitu, eta bangsa-bangsa anu narajang ka Yerusalem teh, sesana anu harirup keneh, saban taun bakal daratang ka Yerusalem, arek ngabarakti ka nu jadi Raja, PANGERAN Nu Maha Kawasa, jeung rek milu mestakeun Pesta Saung Daun. 17 Mun aya bangsa anu teu indit, embung ngabakti ka Raja, PANGERAN Nu Maha Kawasa, di tanahna moal aya hujan. 18 Urang Mesir upama embung milu mestakeun Pesta Saung Daun, bakal 30
Zakaria 14.19-21 ditarajang ku kasakit anu ku PANGERAN disina narajang ka tiap bangsa anu nolak indit ngabakti. 19 Kitu hukuman anu bakal keuna, boh ka urang Mesir, boh ka bangsa-bangsa lianna, lamun maranehna arembungeun mestakeun Pesta Saung Daun. 20 Dina waktu eta, sagala rupa barang, nepi ka genta-genta dina rarangken kuda bakal diukir ku kecap "Dihaturkeun ka PANGERAN". Sakabeh kawali di jero Bait Allah bakal disaruakeun sucina jeung mangkok-mangkok nu di hareupeun altar. 21 Ku sabab kitu, unggal kawali di Yerusalem jeung di sakuliah Yuda bakal dipisah- pisahkeun, pikeun digunakeun dina waktu dina ngabakti ka PANGERAN Nu Maha Kawasa. Jalma-jalma anu ngabaktikeun kurban bakal marake kawalina ngulub daging kurban. Lamun eta waktu geus cunduk, di Bait PANGERAN Nu Maha Kawasa moal aya deui anu daragang. 31
Maleakhi 1 1 Ieu pesen PANGERAN ka Malaki pikeun urang Israil. 2 Timbalan PANGERAN ka umat-Na, "Salilana Kami mikanyaah ka maraneh." Tapi maranehna ngajawab, "Naon tawisna nyaah ka abdi-abdi?" Waler PANGERAN, "Esau jeung Yakub adi lanceuk. Tapi Kami mikanyaah teh ka Yakub jeung turunanana. 3 Ka Esau jeung turunanana Kami ijid, kota manehna di pagunungan ku Kami ditumpurkeun, dijieun enggon sato-sato leuweung." 4 Upama ceuk urang Edom turunan Esau, "Kota urang geus diruksak. Urang adegkeun deui," baris diwaler ku PANGERAN, "Pek adegkeun deui, ku Kami rek diancurkeun deui. Ku jalma-jalma bakal disarebut Nagri doraka jeung Bangsa anu salilana dibenduan ku PANGERAN." 5 Kaayaanana kitu bakal katarenjoeun sorangan ku urang Israil, nepi ka ceuk maranehna, "PANGERAN di luareun Israil ge hebat!" 6 PANGERAN Nu Maha Kawasa nimbalan ka imam-imam, "Anak hormat ka bapa. Gandek ajrih ka juraganana. Mana hormat maraneh ka Kami, bapa maraneh? Mana
2 Maleakhi 1.7-11 kaajrih maraneh ka Kami, juragan maraneh? Maraneh ngahina ka Kami, tapi ceuk maraneh, Ngahina kumaha abdi-abdi ka Gusti? 7 Maraneh ngabaktikeun kadaharan anu teu pantes kana altar Kami. Ceuk maraneh, Naon margina disebatkeun teu ngahormat? Sababna maraneh nganggap rendah altar Kami. 8 Ari mawa sato lolong atawa sato gering atawa pincang keur kurban ka Kami, naha lain salah eta kalakuan maraneh teh? Coba bikeun sato siga kitu ka gupernur! Daekeun manehna narima, atawa mere peresen?" 9 Ayeuna aranjeun, imam-imam, coba ngadoa ka Allah, ka PANGERAN, neneda sugan Mantenna kersaeun mikawelas ka urang. Doa aranjeun ku Mantenna moal diwaler, lantaran salah aranjeun sorangan. 10 Timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, "Leuwih hade panto-panto Bait Kami teh ku maraneh ditutup, pikeun nyegah maraneh ulah nepi ka ngahurungkeun seuneu dina altar Kami, taya gunana lantaran ku Kami moal kapake. Kami teu resep ka maraneh. Embung narima kurban ti maraneh. 11 Jalma-jalma saalam dunya ngahormat ka Kami. Di mana-mana jelema-jelema mareuleum dupa pikeun Kami, jeung marere kurban kasedep Kami. Kabeh ngahalormat ka Kami!
Maleakhi 1.12-2.3 12 Sabalikna maraneh mah ka Kami ngarendahkeun, nyebutkeun altar Kami taya hargana, diteundeunan kadaharan anu ku maraneh sorangan geus teu dipikahayang. 13 Bosen migawe nu kieu bae! ceuk maraneh mani dangah ka Kami. Maraneh mere kurban ka Kami teh sato beunang maling, atawa sato pincang, atawa sato gering. Dikira Kami daek narima? 14 Sing ulah jamuga jalma anu ngabobodo ka Kami, anu mere kurban sato goreng, padahal boga nu alus nu geus dijangjikeun pikeun Kami! Kami teh Raja Agung, anu dipikagimir ku jelema-jelema unggal bangsa." 2 1 PANGERAN Nu Maha Kawasa ngandika ka para imam, 2 "Ieu parentah pikeun maraneh: Kalakuan maraneh ka Kami masing hormat. Upama maraneh teu daraek ngadenge omongan Kami ku Kami rek diterapan panyapa. Sakur anu katampa ku maraneh keur rejeki maraneh ku Kami baris disapa. Saenyana, eta kabeh ku Kami geus disapa, lantaran maraneh geus henteu enya-enya ngajalankeun parentah Kami. 3 Anak-anak maraneh rek dihukum, beungeut maraneh rek dipopokan ku kokotor sato anu ku maraneh dikurbankeun ka Kami, sarta maraneh ku Kami rek digusur kana tumpukan kokotor. 3
Maleakhi 2.4-9 4 Kakara maraneh bakal ngarasa yen Kami geus ngaluarkeun ieu parentah, sangkan perjangjian Kami jeung imam-imam turunan Lewi henteu nepi ka udar. 5 Dina eta perjangjian Kami ka maranehna ngajangjikeun kasenangan jeung kasantosaan hirup, sangkan maranehna hormat ka Kami. Dina jaman harita mah memang maranehna hormat ka Kami jeung mikasieun. 6 Maranehna ngajarkeun anu bener, lain ngajarkeun anu salah. Hirupna jeung Kami rukun saluyu. Tur benerna teh lain keur sadirieunana, ka jalma rea oge ngabantu sangkan ngeureunan kalakuan jahat. 7 Kudu kitu imam-imam mah, kawajibanana ngajarkeun anu bener tina hal Allah. Nya ka maranehna jalma-jalma kudu daratangna pikeun diajar perkara pangersa Kami, sabab imam-imam teh utusan-utusan PANGERAN Nu Maha Kawasa. 8 Tapi maraneh mah, imam-imam anu ayeuna, geus mengpar ti jalan nu bener. Pangajaran maraneh nungtun jalma rea nyieun kasalahan. Maraneh geus ngaruksak perjangjian anu ku Kami dijieun jeung maraneh. 9 Ku sabab kitu, sabalikna maraneh ge ku Kami rek disina disapirakeun ku urang Israil, lantaran teu nurut kana parentah Kami, jeung dina ngajar umat Kami maraneh ngabeda-beda jalma." 4
Maleakhi 2.10-15 10 Ari urang lain tunggal sa-Rama? Lain sarua diciptakeun ku Allah nu hiji? Jadi, ku naon silih cidraan jangji, jeung ku naon nyapirakeun perjangjian anu dipidamel ku Allah jeung karuhun urang? 11 Urang Yuda cidra tina jangjina ka Allah, sarta di Yerusalem jeung di sakuliah nagri nyieun kalakuan anu goreng kabina-bina. Maranehna ngarurujit Bait Allah anu ku Allah dipikacinta. Lalakina karawin ka awewe-awewe anu allahna lain Allah urang. 12 Sing disingkirkeun ku PANGERAN jalma-jalma anu karitu ti kalangan Israil, ulah sina pipilueun ka bangsa urang ngahaturkeun pangbakti ka PANGERAN Nu Maha Kawasa. 13 Aya deui kalakuan maraneh. Maraneh geus ngeueum altar PANGERAN ku cimata maraneh; maraneh ngaradon ceurik jeung sasambat di dinya, lantaran Mantenna geus teu kersaeun narima deui pangbakti maraneh. 14 Maraneh nanyakeun naon sababna Mantenna teu kersaeun nampi. Sababna lantaran uningaeun, maraneh ingkar jangji ka pamajikan anu dikawin ti jaman maraneh ngora. Maraneh ingkar tina jangji arek satia ka pamajikan, ka batur hirup maraneh, jangji anu diikrarkeunana di payuneun Allah. 15 Jiwa raga maraneh jeung pamajikan teh lain geus disatunggalkeun Allah? Naon maksud Mantenna kitu teh? Nya eta sangkan maraneh boga anak, anu baris jadi umat 5
Maleakhi 2.16-3.2 Allah anu tulen. Ku sabab eta kudu dijaga, sangkan ti lebah maraneh saurang ge ulah aya anu ingkar tina jangji satia ka pamajikan. 16 "Kami ijid kana pepegatan," timbalan PANGERAN Allah Israil. "Kami geuleuh lamun ti maraneh aya anu nyieun peta telenges kitu ka pamajikanana. Jaga, ulah nepi ka maraneh ingkar tina jangji satia ka pamajikan maraneh." 17 Omongan maraneh teh geus ngabosenkeun PANGERAN. Tapi carek maraneh, "Ngabosenkeun dina hal naon kuring ka Mantenna teh?" Dina ucap-ucapan maraneh, anu nyebutkeun, "Kabeh jalma nu jahat lampahna, ku PANGERAN Nu Maha Kawasa dianggap hade. Saenyana Mantenna mikaresep ka nu karitu." Atawa dina pananya maraneh anu kieu, "Mana Allah anu dianggap adil teh?" 3 1 Waleran PANGERAN Nu Maha Kawasa, "Kami rek ngirim utusan, geusan nyadiakeun jalan pikeun Kami. PANGERAN anu dipicangcam ku maraneh teh bakal ngadadak sumping ka Bait-Na. Eta utusan anu ku maraneh geus heubeul diarep-arep, pasti datang ngembarkeun perjangjian Kami." 2 Tapi saha anu baris tahan dina mangsa Mantenna sumping? Saha anu baris tagen lamun Mantenna geus nembongan? Karana Mantenna teh baris ngeuweuhkeun sagala 6
Maleakhi 3.3-7 kokotor saperti sabun, lir seuneu anu ngamurnikeun logam. 3 Anjeunna baris jadi hakim. Lir upama jalma nganyarkeun jeung ngamurnikeun perak, eta utusan PANGERAN teh bakal ngamurnikeun imam-imam, supaya maranehna ngahaturkeun kurban anu bener ka PANGERAN. 4 Lamun geus kitu, kurban-kurban ti urang Yuda jeung urang Yerusalem ku Mantenna bakal kaanggo deui saperti baheula. 5 Dawuhan PANGERAN Nu Maha Kawasa, "Kami rek ebreh ka maraneh pikeun ngahakiman, sakalian jadi saksi tina perkara tukang-tukang sihir, perkara nu ngaranyed, perkara saksi-saksi palsu, perkara jelema-jelema anu ngalicikan upah kuli-kuli, perkara jelema-jelema tukang nyokot rejeki randa-randa, barudak pahatu, jeung urang asing; cindekna perkara jelema-jelema anu henteu ngendahkeun ka Kami." 6 "Kami teh PANGERAN, sarta Kami tara robah. Eta sababna maraneh, turunan Yakub, henteu ditumpes sama sakali. 7 Saperti karuhun maraneh baheula, maraneh geus ingkar tina hukum-hukum Kami, henteu satia ka eta. Geura baralik deui ka Kami, tangtu Kami oge balik deui ka maraneh. Tapi maraneh nanya ka Kami, Kedah kumaha supados tiasa wangsul deui ka Gusti teh? 7
Maleakhi 3.8-14 8 Kami arek nanya: Naha pantes jelema ngarinah ka Allah? Tangtu teu pantes. Tapi maraneh geus ngarinah ka Kami. Ceuk maraneh, Ngarinah dina naon? Dina mayar perpuluhan jeung dina mere pangbakti. 9 Maraneh kabeh aya dina panyapa, lantaran sakumna bangsa maraneh geus ngarinah ka Kami. 10 Serenkeun sing gembleng perpuluhan maraneh ka Bait Kami, supaya di dinya teu kurang-kurang bahan dahareun. Pek Kami uji, engke maraneh narenjo Kami mukakeun jandela-jandela sawarga, ngahujanan maraneh ku sagala rupa anu mangpaat. 11 Pepelakan maraneh ku Kami moal dibikeun diruksak ku hama, pelak anggur baris meuhpeuy baruahan. 12 Maraneh tan wande disarebut bagja ku jelema-jelema sagala bangsa, sabab nagri maraneh tempat nu hade keur tempat hirup." 13 Dawuhan PANGERAN, "Maraneh geus ngomongkeun Kami kacida garihalna. Tapi carek maraneh, Parantos nyanggemkeun naon abdi-abdi perkawis Gusti? 14 Maraneh geus ngomongkeun kieu, Percumah ngabakti ka Allah ge. Naon gunana urang ngalakonan sagala dawuhana-Na, atawa usaha nembongkeun rasa kaduhung ku kalakuan urang ka PANGERAN Nu Maha Kawasa? 8
Maleakhi 3.15-4.2 15 Urang nenjo sorangan jalma-jalma nu aradigung hirupna sarenang. Jalma-jalma jahat lain ngan beuki makmur bae, malah ngadaroja kasabaran Allah ku kajahatanana, tapi saralamet bae." 16 Geus kitu jelema-jelema anu sieun ku PANGERAN silih elingan pada batur. Omonganana didangukeun ku PANGERAN. Di payuneun Mantenna aya kitab, catetan jalma-jalma anu mikasieun jeung ngajenan ka Mantenna. 17 Timbalan PANGERAN Nu Maha Kawasa, "Maranehna bakal jaradi umat Kami. Dina poean Kami nyieun tindakan, maranehna rek dijadikeun milik Kami pisan. Kami baris mikarunya ka maranehna, saperti bapa mikarunya ka anakna anu babakti. 18 Umat Kami bakal narenjo deui bedana nasib anu tumiba ka jalma-jalma anu harade kalakuan jeung ka nu jarahat, ka nu ngabarakti ka Kami jeung ka nu henteu." 4 1 Dawuhan PANGERAN Nu Maha Kawasa, "Geus tereh cunduk poena jelema-jelema anu arangkuh jeung jarahat baris diduruk kawas jarami. Dina poe eta maranehna bakal diduruk nepi ka beak moal aya nu nyesa. 2 Ari maraneh, anu narurut ka Kami, bakal kasorot ku kakawasaan Kami anu kawasa nyalametkeun, anu medal lir panonpoe meletek, sarta sinarna matak nyageurkeun. Maraneh bakal bebas, lugina jeung galumbira 9
Maleakhi 4.3-6 lir anak sapi anu kakara dikaluarkeun ti kandangna. 3 Dina poean Kami midamel kitu, maraneh bakal ngelehkeun jalma-jalma anu jarahat nepi ka diidek kawas lebu. 4 Masing aringet kana pangajaran- pangajaran Musa, abdi Kami, kana hukum-hukum jeung parentah-parentah Kami anu ku Kami diandikakeun di Gunung Sinai sangkan ditarurut ku sakumna urang Israil. 5 Tapi samemeh poena PANGERAN anu hebat pikasieuneun tea datang, Kami rek ngutus heula Nabi Elias. 6 Manehna bakal ngarukunkeun deui para bapa jeung anak-anakna. Sabab lamun henteu kitu, nagri maraneh ku Kami bakal dibasmi." 10
Matius 1 1 Ieu daptar karuhun-karuhun Yesus Kristus turunan Daud, ari Daud turunan Ibrahim. 2 (1:2-6a) Ti Ibrahim turun-tumurun nepi ka Raja Daud kieu pareleanana: Ibrahim, Ishak, Yakub, Yuda jeung saderek-saderekna, Peres, Serah (ti ibu Tamar), Hesron, Ram, Aminadab, Nahson, Salmon, Boas (ibuna Boas nya eta Rahab), Obed, Isai, Raja Daud. 3 (1:2) 4 (1:2) 5 (1:2) 6 (1:6b-11) Ti Daud turun-tumurun nepi ka jaman urang Israil diboyong ka Babul kieu pareleanana: Daud ti geureuhana anu asalna garwa Uria, puputra Suleman, ti Suleman turun-tumurun: Rehabam, Abia, Asa, Yosapat, Yehoram, Usia, Yotam, Ahas, Hiskia, Menase, Amon, Yosia, Yoyakin jeung saderek-saderekna. 7 (1:6) 8 (1:6) 9 (1:6) 10 (1:6) 11 (1:6) 12 (1:12-16) Ti sanggeus diboyong ka Babul nepi ka medalna Yesus, turun-tumurun ti
Matius 1.13-21 semet Yoyakin: Sealtiel, Serubabel, Abiud, Elyakim, Asor, Sadok, Ahim, Eliud, Elasar, Matan, Yakub, Yusup. Yusup nikah ka Mariam, Mariam ngababarkeun Yesus anu disarebut Kristus. 13 (1:12) 14 (1:12) 15 (1:12) 16 (1:12) 17 Ti Ibrahim nepi ka Daud opat welas turunan, ti Daud nepi ka jaman dibuang ka Babul opat welas turunan, ti jaman eta nepi ka Kristus medal opat welas turunan. 18 Ieu wincikan hal medalna Yesus Kristus. Ibu-Na, nya eta Mariam, tunangan sareng Yusup. Tapi memeh ditikah parantos ngandung, ari ngandungna ti Roh Suci. 19 Yusup teh jelema anu salawasna taat kana hukum agama, tapi teu kersaeun ngageruhkeun kaayaan Mariam kitu, rek pegat tunangan bae rerencepan. 20 Sabot ngamanah-manah kitu, dina impenanana anjeunna disumpingan ku malaikat anu sasauran kieu, "Yusup, turunan Daud, ulah sieun nyokot Mariam keur pibojoeun maneh, sabab ngandungna teh ku kersana Roh Suci. 21 Mariam bakal ngalahirkeun anak lalaki, ku maneh kudu dijenenganan Yesus sabab bakal ngabebaskeun umat-Na tina dosa-dosana." 2
Matius 1.22-2.5 22 Pang kajadian kitu teh supaya laksana sabda Allah anu diandikakeun ka nabi baheula, ungelna, 23 "Hiji parawan bakal ngandung, ngowokeun putra pameget anu pijenenganeunana Immanuel" (hartina "Allah nyarengan ka urang"). 24 Sanggeus gugah, Yusup tuluy tumut kana amanat malaikat, anjeunna nikah ka Mariam. 25 Tapi henteu waka sapatemon nepi ka Mariam babar, murangkalihna pameget, ku Yusup dijenenganan Yesus. 2 1 Yesus medalna di kota Betlehem bawahan Yudea, jaman Raja Herodes. Teu lila ti harita, aya tukang ngulik bentang ti wetan sarumping ka Yerusalem, 2 mariksakeun kieu, "Ari murangkalih pirajaeun urang Yahudi anu anyar medal di mana tempatna? Bentang-Na parantos bijil di wetan. Sim kuring sadaya seja ngabakti ka Anjeunna." 3 Raja Herodes barang ngadangu hal eta teh mani ngagebeg, kitu deui jalma-jalma saeusi Yerusalem. 4 Anjeunna ngumpulkeun imam-imam kapala jeung guru-guru agama Yahudi, tuluy mariksakeun, "Di mana Kristus bakal medalna?" 5 Jawabna, "Di Betlehem bawahan Yudea. Margi kieu diseratna ku nabi: 3
Matius 2.6-13 4 6 Maneh, Betlehem di tanah Yuda, di antara kota-kota utama di Yuda, maneh lain anu pangleutikna. Sabab ti maneh pimedaleun hiji pamingpin anu bakal nungtun umat Kami Israil." 7 Tatamu ku Herodes disaur tuluy dipariksa rerencepan, saurna iraha eta bentang teh mimiti tembongna. 8 Geus kitu dipiwarang ka Betlehem bari dipesen kieu, "Papay-papay sing taliti eta murangkalih teh. Mun geus kapanggih kami bejaan, sabab kami oge rek ngabakti." 9 (2:9-10) Bral tatamu arangkat. Di tengah jalan bentang anu tembong di wetan teh tembong deui. Aranjeunna kacida aratoheunana. Bentang teh maju miheulaan, reg ngarandeg lebah tempat murangkalih tea. 10 (2:9) 11 Aranjeunna lalebet ka hiji pondok. Eta murangkalih jeung Mariam ibu-Na kapanggih. Brek aranjeunna sarujud ngabarakti, tuluy ngaluarkeun kikintunanana, emas, dupa jeung emur disembahkeun, hadiah ka murangkalih. 12 Sanggeus kitu marulih ka nagarana, jalan sejen, sabab aya wangsit ti Allah dina impenan yen ulah nepungan deui Herodes. 13 Samulangna tatamu, malaikat Pangeran sumping ka Yusup dina impenan, sasauran kieu, "Murangkalih teh keur diteangan ku Herodes rek dipaehan. Geura hudang,
Matius 2.14-21 murangkalih jeung ibu-Na ungsikeun ka Mesir. Cicing di ditu heula nepi ka ku Kami dibejaan deui." 14 Yusup gugah. Peuting eta keneh murangkalih jeung ibu-Na dicandak ngalolos ka Mesir, 15 sarta terus di ditu bae nepi ka Herodes pupus. Hal eta pikeun nekanan dawuhan Allah ka nabi, anu kieu tea: "Kami nyaur Putra Kami ti Mesir." 16 Herodes ngaraos dibobodo ku tatamu urang wetan, pohara benduna. Seug bae nimbalan numpes sakabeh barudak leutik di Betlehem jeung sakurilingeunana, anu umurna ti dua taun ka handap, diitung ti semet mimiti tembongna bentang nurutkeun katerangan ti tatamu ka anjeunna tea. 17 Ieu kajadian teh nekanan kasauran Nabi Yermia baheula, anu kieu: 18 "Di Ramah aya sora jejeritan, sasambat aluk-alukan. Rahel nyeungceurikan anak- anakna, henteu beunang diupahan, sabab anakna kabeh tariwas." 19 Sanggeus Herodes pupus, aya malaikat nembongan ka Yusup di Mesir dina impenan, 20 sasauran kieu, "Geura hudang. Murangkalih jeung ibu-Na bawa mulang ka Israil, sabab jelema-jelema anu rek maehana-Na geus paraeh." 21 Yusup gugah, murangkalih jeung ibu-Na dicandak mulih ka Israil. 5
6 Matius 2.22-3.7 22 Tapi ku sabab mendak beja yen raja Yudea anu ayeuna teh Arkelaus putra Herodes, anjeunna salempang upama terus ka ditu. Sanggeus meunang deui pituduh-pituduh dina impenan tuluy ngajugjug ka daerah Galilea, 23 dumuk matuh di dinya, di hiji kota ngaran Nasaret. Ku kituna tinekanan sakumaha saur nabi-nabi baheula: "Anjeunna bakal katelah Urang Nasaret." 3 1 Mangsa eta di gurun keusik di Yudea aya anu wuwuruk, jenenganana Yohanes, Jurubaptis. 2 "Geura tarobat," saurna, "sabab Karajaan Sawarga geus tereh ngadeg!" 3 Yohanes teh anu baheula ku Yesaya diwejangkeun kieu: "Aya nu cumeluk di gurun keusik: Sadiakeun jalan pikeun Pangeran! Jieun jalan anu lempeng pikeun Mantenna!" 4 Anggoan Yohanes tina bulu onta, nganggo sabuk kulit, ari tuangna simeut jeung madu leuweung. 5 Jelema-jelema ti Yerusalem, ti sakuliah Yudea, jeung ti daerah-daerah deukeut Walungan Yordan murubul ka anjeunna. 6 Maranehanana ngarakukeun dosa-dosana, tuluy ku anjeunna dibaptis di Walungan Yordan. 7 Urang Parisi jeung urang Saduki oge loba anu ka darinya rek dibaptis. Tapi saur Yohanes ka maranehna, "Eh oray-oray, jarahat! Ceuk
7 Matius 3.8-15 saha aranjeun engke bisa lolos tina hukuman Allah nu bakal datang? 8 Tembongkeun ku lampah yen aranjeun geus tarobat. 9 Jeung ulah boga pangira baris lolos tina hukuman ku ngakukeun turunan Ibrahim! Kaula ngabejaan, Allah iasaeun ngadamel turunan keur Ibrahim tina ieu batu-batu! 10 Kampak geus sadia pikeun nuar tangkal katut akar-akarna. Tiap tangkal anu buahanana goreng tangtu dituar, tuluy dialungkeun kana seuneu. 11 Kaula ngabaptis aranjeun teh ku cai, pikeun tanda yen aranjeun geus tarobat. Tapi anu engke sumping pandeurieun kaula, ngabaptisna teh ku Roh Suci jeung seuneu. Anjeunna leuwih agung ti batan kaula, mangjingjingkeun tarumpah-Na ge kaula geus teu layak. 12 Panangana-Na nyepeng nyiru rek napi. Gandum anu geus beresih dikaleuitkeun, huutna diduruk, seuneuna moal pareum- pareum." 13 Yesus ti Galilea sumping ka Walungan Yordan, mundut dibaptis ka Yohanes. 14 Ku Yohanes diwagel, saurna, "Kedahna sim kuring anu dibaptis ku Anjeun, ieu malah Anjeun anu mundut!" 15 Waler Yesus, "Keun bae ayeuna mah. Ku kieu teh urang ngalampahkeun nu jadi pangersa Allah." Yohanes ngiringan.
Matius 3.16-4.7 16 Sanggeus beres dibaptisna, Yesus timbul ti jero cai. Bray sapada harita keneh langit muka palebah Anjeunna, sarta Anjeunna ningali Roh Allah lungsur siga manuk japati, terus eunteup ka Anjeunna. 17 Tuluy aya soara ti langit, ungelna, "Ieu teh Putra kaasih Kami, anu kamanah ku Kami!" 4 1 Ti dinya Yesus dicandak ku Roh ka gurun keusik, sina digoda ku Iblis. 2 Sanggeus opat puluh poe opat puluh peuting teu barangtuang, Yesus ngaraos lapar. 3 Jol Iblis nyampeurkeun, ngagoda, "Anjeun teh Putra Allah? Coba eta batu-batu jadikeun roti." 4 Tapi waler Yesus, "Aya dawuhan dina Kitab Suci: Jelema hirupna lain ku roti bae, perlu deuih ku tiap-tiap sabda anu diandikakeun ku Allah." 5 Ti dinya Yesus ku Iblis dibawa ka Bait Allah, ka puncak pangluhurna, di kota suci Yerusalem. 6 Ceuk Iblis ka Yesus, "Lamun Anjeun Putra Allah, coba geura ngaragragkeun maneh. Sabab ceuk Kitab Suci: Allah bakal miwarang para malaikat-Na, sina nyanggap ka Anjeun, sangkan ulah kungsi tigasruk kana batu." 7 Waler Yesus, "Tapi ceuk Kitab Suci: Maneh ulah ngadoja ka Pangeran Allah maneh." 8
9 Matius 4.8-18 8 Yesus ku Iblis dibawa ka hiji gunung kacida luhurna, ditembongan karajaan-karajaan saalam dunya jeung sagala kaagunganana. 9 Ceuk Iblis, "Eta kabeh rek diserenkeun ka Anjeun, asal daek sujud nyembah ka kaula." 10 Ku Yesus diwaler, "Geura nyingkah, Iblis! Kieu ceuk Kitab Suci: Maneh kudu nyembah ka Pangeran, Allah maneh. Ngan Mantenna anu kudu dibakti!" 11 Iblis nyingkah ti Yesus. Geus kitu sarumping malaikat ngalalayanan ka Yesus. 12 Yesus ngadangu warta yen Yohanes dipanjara. Anjeunna terus nyilib ka Galilea. 13 Linggihna lain di Nasaret, tapi di Kapernaum, sisi Talaga Galilea, wewengkon tanah Sebulun jeung tanah Naptali. 14 Tinekanan anu baheula diucapkeun ku Nabi Yesaya: 15 "Tanah Sebulun, tanah Naptali, di jalan anu ka laut, peuntaseun Walungan Yordan, Galilea, tanahna jalma-jalma nu lain urang Yahudi! 16 Jalma-jalma nu caricing di nu poek bakal narenjo cahaya hibar. Nu caricing di tanah anu kapoekan ku ajal bakal katojo ku eta cahaya." 17 Ti semet eta Yesus mimiti ngahutbahkeun amanat-Na, "Geura tarobat tina dosa, sabab Karajaan Sawarga geus meh ngadeg!" 18 Waktu keur angkat mapay Talaga Galilea, Anjeunna ningali dua jelema keur ngala
Matius 4.19-5.2 lauk ku heurap, ngaranna Simon (katelahna Petrus) jeung Andreas, adina. 19 Ku Anjeunna disaur, "Hayu, milu ka Kami. Engke ku Kami diajar ngala jelema." 20 Harita keneh maranehna milu ka Yesus, heurapna ditaringgalkeun. 21 Yesus angkat deui ti dinya, tuluy ningali deui dua jelema adi lanceuk ngaranna Yakobus jeung Yohanes, anak Sebedeus, keur ngomean heurap jeung bapana dina parahu. Ku Yesus disaur, 22 seug marilu harita keneh, parahu jeung bapana ditinggalkeun. 23 Yesus ngider ka sakuliah Galilea, hutbah di imah-imah ibadah, ngawulangkeun Injil Kasalametan ngeunaan Karajaan Sawarga, nyageur-nyageurkeun anu garering jeung rupa-rupa kasakit. 24 Beja perkara Anjeunna sumebar nepi ka sakuliah nagri Siria. Jelema-jelema murubul ka Anjeunna marawa anu garering, anu nandangan rupa-rupa kasakit, anu nandangan musibat, nu kasurupan, nu sakalor, jeung nu lumpuh. Kabeh ku Anjeunna dicalageurkeun. 25 Jelema-jelema ngaleut ngariring ka Anjeunna ti Yerusalem, ti Dekapolis, ti Yudea, jeung ti peuntaseun Walungan Yordan. 5 1 Ningali rea nu ngiring Yesus naek ka gunung. Sanggeus calik jeung diriung ku murid-murid, 2 tuluy ngawulang: 10
Matius 5.3-13 11 3 "Bagja jelema anu ngarasa jiwana miskin, sarta ngaharep ngan ka Allah wungkul; Karajaan Sawarga teh eukeurna! 4 Bagja jelema anu sedih prihatin, ku Allah bakal dililipur! 5 Bagja jelema nu rendah hate, bakal narima sagala anu dijangjikeun ku Allah! 6 Bagja jelema anu kacida hayangna kana ngalampahkeun pangersa-pangersa Allah, ku Allah bakal disugemakeun! 7 Bagja jelema nu karunyaan, ku Allah bakal dipikawelas! 8 Bagja jelema anu hatena mulus beresih, sabab bakal wawuh ka Allah! 9 Bagja jelema anu resep ngupayakeun karukunan, ku Allah bakal diangken putra! 10 Bagja jelema anu dikaniaya ku sabab ngalakonan pangersa Allah, Karajaan Sawarga teh eukeurna! 11 Bagja maraneh lamun dihina-hina, diteungteuinganan, diomongkeun jeung digogoreng dumeh anut ka Kami. 12 Lamun dikitu-kitu sing bagja, sing bungah, sabab geus aya piganjaraneunana anu gede di sawarga. Nabi-nabi anu hirup beh ditueun maraneh oge dikaniaya teh kitu." 13 "Maraneh di dunya teh minangka uyah. Tapi lamun uyah leungit asinna, pamohalan bisa diasinkeun deui, geus taya gunana, iwal ti dipiceun, katincakan ku jelema.
Matius 5.14-20 14 Maraneh di dunya teh minangka caang. Kota anu ngadeg di luhur pasir moal bisa dibunian. 15 Moal aya anu nyeungeut lampu tuluy dituruban ku gentong, tangtu diteundeun dina parantina, sangkan nyaangan ka sakur nu di imah. 16 Caang maraneh ge kudu mencar ka sarerea, sangkan dipiconto kalakuan maraneh nu hade, supaya batur teh ngamulyakeun ka Rama maraneh nu jumeneng di sawarga." 17 "Ulah nyangka yen Kami datang teh rek ngeuweuhkeun Hukum Musa jeung pangajaran nabi-nabi. Pang Kami datang teh malah rek ngalaksanakeun eta, jeung rek nuduhkeun hartina nu saenyana. 18 Inget, sapanjang aya keneh langit jeung bumi, moal aya babagian tina eta Hukum anu dieuweuhkeun, najan anu pangleutikna atawa ngan satitik, nepi ka sakabeh tujuanana laksana. 19 Ku hal eta, anu ngarempak salah sahiji parentahna najan anu teu pira, sarta ngajar kitu ka nu sejen, di Karajaan Sawarga bakal jadi anu panglaipna. Sabalikna, anu ngalaksanakeun parentahna tur ngajar kitu ka nu sejen, di Karajaan Sawarga bakal jadi warga penting. 20 Anu matak Kami ngabejaan, lamun hayang jadi warga Karajaan Sawarga kudu 12
Matius 5.21-28 satia kana pangersa Allah leuwih ti batan guru-guru agama atawa urang Parisi." 21 "Maraneh geus ngadenge yen jalma-jalma baheula meunang timbalan kieu: Ulah maehan. Anu maehan kudu dihukum. 22 Ayeuna ceuk Kami, anu ngambek ka batur kudu dihukum. Nyarekan nyebut Si Belegug kudu dibawa ka Majelis Agama. Nyarekan nyebut Si Burung manjing siksa seuneu naraka. 23 Ku sabab kitu, lamun maraneh rek nyanggakeun kurban ka Allah dina altar, tuluy inget yen aya anu nyerieun hate ka maraneh, 24 tunda heula pikurbaneun teh hareupeun altar, buru-buru indit menta hampura heula, geus kitu kakara balik deui neruskeun ngurban. 25 Lamun maraneh aya anu merkarakeun ka pangadilan, satungtung bisa keneh mah menta dibeberes di luar pangadilan bae. Sabab ari geus ka pangadilan mah diputusna ku hakim, dikapulisikeun, dipanjara. 26 Jeung pasti moal kaluar-luar satungtung can lunas hutang salahna." 27 "Maraneh geus ngadenge yen aya timbalan kieu: Ulah ngaranyed. 28 Ayeuna ceuk Kami, lalaki anu melong ka awewe bawaning ku bogoh, hatena geus ngaranyed. 13
14 Matius 5.29-36 29 Nu matak lamun panon katuhu pidosaeun, cokel, piceun! Mending lapur panon hiji tinimbang sakujur awak dipiceun ka naraka. 30 Lamun leungeun katuhu pidosaeun, teukteuk, piceun! Mending lapur leungeun hiji tinimbang awak sakujur nyemplung ka naraka." 31 "Aya deui kieu: Anu nyerahkeun pamajikan kudu mere surat talak. 32 Ayeuna ceuk Kami, lalaki anu nyerahkeun pamajikan lain ku sabab pamajikanana nyelewer, sarua jeung ngalantarankeun awewena ngaranyed. Lamun awewena kawin deui ka nu sejen, lalaki anu ngawinna oge kaasup ngaranyed." 33 "Maraneh geus ngadenge oge yen jalma-jalma baheula ditimbalan kieu: Ulah mungkir jangji. Jangji anu make sumpah ka Pangeran kudu ditedunan. 34 Ayeuna ceuk Kami, ari jangji ulah make sumpah. Ulah sumpah nyebut demi langit, sabab langit teh tahta Allah. 35 Ulah sumpah nyebut demi bumi, sabab bumi teh jojodog sampeana-Na. Ulah sumpah demi Yerusalem sabab eta teh hiji kota Raja Agung. 36 Jeung ulah sumpah demi sirah maneh, sabab maraneh teu bisa ngabodaskeun atawa ngahideungkeun buukna salambar-lambar acan.
Matius 5.37-46 37 Sebutkeun bae Enya atawa Henteu. Leuwih ti kitu mah asalna ti Iblis." 38 "Aya deui timbalan: Mata bayar mata, huntu bayar huntu. 39 Ayeuna ceuk Kami, ulah ngabales ka nu jahat ka maraneh. Lamun aya jalma nampiling pipi maneh nu katuhu, keun bae najan rek nampiling deui ka nu beulah kenca oge. 40 Lamun aya jalma ngadukeun maraneh ka hakim sarta menta ganti rugi ku baju maraneh, bikeun bae jeung jubahna. 41 Lamun aya jalma ti hiji pasukan tentara maksa ka maraneh nitah mangmawakeun barangna sakilometer, turutkeun dua kilometer. 42 Nu barangpenta kudu dibere, nu hayangeun nginjeum kudu dibere nginjeum." 43 "Maraneh geus ngadenge yen aya timbalan kieu: Kudu nyaah ka pada batur. Musuh kudu dipikageuleuh. 44 Ayeuna ceuk Kami, ka musuh ge kudu nyaah, ka nu neungteuinganan kudu ngadoakeun, 45 supaya maraneh diangken putra ku Rama nu di sawarga. Mantenna mah ka nu jahat, ka nu bageur, ka nu bener, ka nu teu bener, sarua bae maparin hujan maparin panas. 46 Ari nyaah ngan ka nu mikanyaah bae mah atuh lampah maraneh teh naon anu pantes 15
16 Matius 5.47-6.5 dibales ku Pangeran? Nyaah ka nu nyaaheun mah tukang mulung pajeg oge osok. 47 Daek someah ka babaturan wungkul mah naon luar biasana? Nu teu nyarahoeun ka Allah ge semet kitu mah geus biasa. 48 Maraneh mah kudu sing sampurna, sakumaha Rama maraneh nu di sawarga sampurna." 6 1 "Dina ngalakonan anu diwajibkeun ku agama, kade ulah nyiri-nyirikeun maneh. Sabab lamun kitu maraneh moal meunang ganjaran naon-naon ti Rama maraneh nu di sawarga. 2 Mere sidekah ka nu miskin ulah ditembong- tembong ka batur. Ulah cara anu marunapek sok karitu di tempat ngabakti atawa di jalan, hayang katangar balabah ngarah dipuji. Tah eta ganjaran maranehna mah, sakitu-kituna. 3 Jadi ari nulung ka nu miskin teh sing rikip, batur anu dalit ge ulah nyahoeun. 4 Ulah hayang kanyahoan ku batur. Sabab najan rikip ge pitulung maraneh teh ku Rama nu di sawarga mah kauninga, sarta Mantenna baris ngaganjar." 5 "Ari neneda ulah cara jalma tukang pura-pura! Maranehna ngadoana teh resep ngabedega di tempat babakti atawa di pepengkolan, ngarah katembong ku batur. Tah eta ganjaran maranehna mah, sakitu-kituna.
Matius 6.6-14 6 Maraneh mah mun rek neneda kudu di kamar, pantona rekepkeun, tujukeun paneda ka Rama maraneh nu teu katenjo. Sanajan dilampahkeun di tempat rikip ge ku Mantenna kauninga sarta tangtu diganjar. 7 Teu kudu panjang loba ucap nu teu perlu kawas lain umat Allah. Panyanana lamun sembahyangna panjang tangtu dimakbul. 8 Maraneh mah ulah kitu. Samemeh diunjukkeun ge Rama maraneh mah geus uningaeun naon anu rek dipenta ku maraneh. 9 Jadi kieu bae unjukan teh: Nun Ama di sawarga. Mugi jenengan Ama nu suci dimulyakeun. 10 Karajaan Ama mugi rawuh. Pangersa Ama mugi laksana di dunya, sapertos di sawarga. 11 Mugi abdi dinten ieu dipaparin tedaeun nu picekapeun. 12 Sareng hapunten kalelepatan abdi, sakumaha abdi oge parantos ngahapunten ka nu gaduh kalelepatan ka abdi. 13 Mugi abdi ulah diterapan cocoba anu abot, sawangsulna mugi di salametkeun ti panggoda Iblis. [Wirehi nya Ama nu jumeneng Raja, kawasa sareng mulya, salalanggengna. Amin.] 14 Lamun maraneh ngahampura kasalahan batur, kasalahan maraneh ge ku Rama di sawarga tangtu dihampura. 17
Matius 6.15-24 15 Lamun maraneh henteu ngahampura kasalahan batur, kasalahan maraneh ge ku Rama nu di sawarga moal dihampura." 16 "Jeung ari keur puasa ulah nyaleuy- nyaleuy beungeut kawas anu marunapek, paruasana teh nyiri-nyirikeun maneh ngarah kanyahoan puasa. Nya anu jadi ganjaranana oge eta, sakitu-kituna. 17 Maraneh mah ari keur puasa anggur kudu sibeungeut, buuk sisiran sing luis, 18 ngarah ulah kaciri ku batur yen keur puasa, sina kauninga ku Rama maraneh bae wungkul nu teu katenjo. Mantenna tangtu ngaganjar, da uningaeun sanajan puasana ngaririkip maneh oge." 19 "Di dunya ulah numpuk-numpuk harta banda keur sorangan. Barang dunya mah bisa ruksak ku rinyuh jeung taihiang, atawa beak dibongkar bangsat. 20 Kudu ngumpulkeun teh harta pikeun maneh di sawarga, anu moal dihakan rinyuh, moal taihiangan, moal aya nu ngabangsat. 21 Sabab di mana bae ayana harta maneh nya di dinya nempelna hate maneh." 22 "Panon teh minangka lampu awak. Lamun panon cekas, sakujur awak ngempray caang, 23 tapi lamun panon surem, sakujur awak tangtu poek. Jadi lamun lampu awak teh poek, tada teuing poekna awak teh!" 24 "Moal aya anu bisa ngawula ka dua dunungan, sabab nyaahna ngan bisa ka 18
Matius 6.25-31 saurang, moal bisa ka duanana. Satiana oge ngan ka saurang, ka nu saurang deui mah malah jengkel. Maraneh oge kitu, moal bisa ngabdi ka Allah bari ngawula kana duit. 25 Nu matak Kami ngingetan, hirup teh ulah salempang sieun teu manggih dahareun atawa inumeun, ulah salempang awak teu kabajuan. Hirup teh lain leuwih ti batan dahareun, awak leuwih penting ti batan papakean? 26 Awaskeun tuh manuk anu keur hihiberan. Tara pepelakan, tara dibuat, tara nyimpen, geuning ku Rama maraneh nu di sawarga diurus! Maraneh teh lain leuwih luhur pangaji ti batan manuk? 27 Na bisa maraneh manjangkeun umur saeutik mah ku kasalempang? 28 Jeung naha kudu salempang sieun teu make? Tenjo tuh! Kembang bakung anu jaradi sorangan di tegal: teu digarawe, teu nyarieun pakean. 29 Tapi sanajan kitu, Raja Suleman anu sakitu beungharna ge panganggona henteu sakitu alusna kawas eta kekembangan. 30 Jukut di tegal, anu poe ieu jadi poe isukna geus diduruk, ku Allah didangdanan mani alus. Atuh komo deui maraneh, moal teu dipaparin pakean! Ulah sok kurang percaya! 31 Ulah salempang, jeung ulah humandeuar, Kumaha lamun teu manggih dahareun atawa 19
20 Matius 6.32-7.5 inumeun! Atawa, Kumaha lamun nepi ka teu boga baju-baju acan! 32 (Humandeuar teh kabiasaan jelema- jelema anu teu percaya ka Allah.) Rama maraneh nu di sawarga uningaeun yen maraneh perlu dahar, perlu nginum, perlu make. 33 Upayakeun heula diri tunduk kana parentah jeung pangersa Allah. Sagala kaperluan maraneh mah tangtu ku Mantenna dipaparin. 34 Jadi ulah salempang kumaha isukan. Kasusah mah poe ieu ge loba, ulah ditambah deui ku mikiran poe isuk." 7 1 "Ulah ngahukuman batur, supaya maraneh ulah dihukuman ku Allah. 2 Sabab sakumaha maraneh ngahukuman ka batur, nya kitu keneh, maraneh ge bakal dihukumanana ku Allah. Lamun maraneh ngukur kitu ka batur, maraneh ge bakal diukur kitu ku Allah. 3 Ku naon nelek-nelek tatal dina panon dulur, ari balok dina panon sorangan diantep? 4 Kumaha rek wani ngomong ka dulur maraneh, Cing, eta tatal dina panon urang pangnyabutkeun ku kuring, padahal dina panon sorangan aya balok? 5 Eh nu marunapek! Piceun heula balok tina panon sorangan, kakara bisa awas mangnyabutkeun tatal tina panon dulur maraneh.
21 Matius 7.6-14 6 Ulah mikeun barang suci ka anjing, supaya anjingna ulah malik ngarontok ka maneh. Ulah mikeun mutiara ka bagong, sabab tangtu eta mutiara bakal diidek-idek." 7 "Kudu menta, tangtu bakal nampa, kudu neangan, tangtu bakal manggih, kudu ngetrokan, tangtu dibuka pantona. 8 Sabab nu menta tangtu dibere, nu neangan tangtu manggih, nu ngetrok panto tangtu dipangmukakeun. 9 Di antara bapa-bapa di dieu, aya anu kalah ka mere batu lamun anakna menta roti? 10 Atawa lamun anakna menta lauk kalah ka dibere oray? 11 Sakumaha jahatna maraneh, ka anak mah tangtu merelukeun mere anu mangpaat. Komo deui Rama maraneh nu di sawarga, moal teu maparin nu mangpaat ka nu nyuhunkeun ka Mantenna! 12 Jieun kahadean ka batur, sakumaha maraneh oge hayang meunang kahadean ti batur. Kitu maksudna Hukum Musa jeung piwuruk nabi-nabi teh." 13 "Kudu milih asup kana lawang nu sempit. Sabab lawang anu rubak mah brasna ka naraka, jalan ka dinya gampang, nu matak loba anu ka darinya. 14 Sabalikna lawang nu sempit mah lawang kana pihirupeun. Jalanna memang hese, nu matak anu ka darinya mah ngan saeutik."
Matius 7.15-24 22 15 "Sing awas ka nabi-nabi palsu! Datangna ka maraneh make ulat domba, tapi hatena mah hate ajag. 16 Maraneh baris nyaho ka maranehna tina tingkah lakuna. Rungkun cucuk moal buahan anggur, tangkal cucuk moal buahan kondang. 17 Tangkal alus buahanana tangtu alus, tangkal goreng buahanana tangtu goreng. 18 Mun tangkalna sehat buahanana moal goreng, mun tangkalna goreng buahanana moal alus. 19 Tangkal nu goreng buahanana tangtu dituar tuluy dialungkeun kana seuneu. 20 Jadi nyirikeun nabi-nabi palsu teh tina tingkah lakuna." 21 "Lain anu ngan semet nyambat ka Kami: Gusti, Gusti! anu bakal asup ka sawarga teh, tapi anu ngalampahkeun pangersa Ama Kami nu di sawarga. 22 Dina Poe Kiamat loba nu bakal ngaromong ka Kami, Gusti, Gusti! Ku pajenengan Gusti abdi parantos ngadongkapkeun amanat Allah. Ku pajenengan Gusti abdi nundung setan-setan sareng ngayakeun mujijat-mujijat! 23 Ku Kami bakal diwalon, Kami teu wawuh ka maraneh. Geura nyalingkir, eh durjana-durjana!" 24 "Jadi, anu ngabandungan ieu piwulang Kami jeung terus ngalampahkeunana, eta
Matius 7.25-8.4 ibarat jelema pinter anu nyieun imah dina luhur batu. 25 Imahna katinggang hujan gede, kateumbrag walungan caah, katebak ku angin ribut, tapi teu daekeun rugrug sabab ngadegna dina luhur batu. 26 Sabalikna anu ngadenge ieu piwulang tapi henteu ngalampahkeun, eta ibarat jelema teu boga pikiran nu ngadegkeun imah dina luhur keusik. 27 Katinggang hujan gede, kateumbrag walungan caah, katebak ku angin ribut, brug imahna runtuh. Ruksakna kacida!" 28 Yesus liren nyariosna. Jalma-jalma mani harookeun ku carana Anjeunna ngawulang. 29 Beda ti guru-guru agama maranehna, Anjeunna mah ngajarna teh pinuh wibawa. 8 1 Yesus lungsur ti gunung dituturkeun ku jalma rea. 2 Jol aya jelema anu nandangan kasakit lepra datang ka Anjeunna, sujud ka payuneuna-Na tuluy unjukan kieu, "Juragan, manawi kersa Juragan iasa nyageurkeun abdi." 3 Yesus ngantelkeun panangana-Na ka manehna, tuluy misaur, "Heug, geura cageur!" Harita keneh kasakit eta jelema teh cageur. 4 Saur Yesus deui ka manehna, "Kade, ulah cacarita ka saha-saha! Terus ka imam bae menta dipariksa, tuluy nyanggakeun kurban anu diparentahkeun ku Musa, pikeun 23
Matius 8.5-12 ngabuktikeun ka nu sejen yen maneh geus cageur." 5 Barang Yesus sumping ka Kapernaum, aya hiji perwira bangsa Rum datang ka Anjeunna menta tulung, pokna, 6 "Juragan, gandek sim kuring di rorompok udur repot, parantos teu tiasa walakaya, kalintang nandanganana." 7 "Heug urang cageurkeun, Kaula rek ka ditu," waler Yesus. 8 Tapi ceuk eta perwira, "Ulah ka ditu, Juragan! Isin temen abdi kasumpingan. Saurkeun ti dieu bae, tangtos pun gandek teh tiasa cageur. 9 Abdi oge nu jadi bawahan saluhureun, upami nitah, Indit! ka hiji prajurit, tangtos eta prajurit indit. Upami sanggem abdi, Ka dieu! tangtos nyampeurkeun. Upami sanggem abdi ka gandek, Ieu pigawe! tangtos dipigawe." 10 Ngadangu kitu Yesus kacida katarikna, tuluy nyarios ka anu ngariring, "Ieu jelema kacida percayaeunana. Di Israil ge Kami can manggih nu kawas ieu. 11 Kami bisa mastikeun, loba nu bakal daratang ti wetan ti kulon, milu pesta suka-suka di sawarga jeung Ibrahim, Ishak, jeung Yakub. 12 Sabalikna jelema-jelema anu kuduna jaradi warga sawarga bakal dijarongklokkeun ka tempat nu poek, careurik di dinya sarta huntuna tingkereket." 24
Matius 8.13-20 13 Ti dinya saurna ka eta perwira, "Geura mulang. Hal anu ku anjeun dipercaya tangtu laksana." Harita keneh ge gandekna nu keur gering di imah teh cageur. 14 Yesus terus ka imah Petrus. Ibu mertua Petrus harita keur ngedeng bae di enggon, muriang. 15 Ku Yesus dicepeng leungeunna, seug muriangna cageur tuluy hudang ngalalayanan ka Anjeunna. 16 Ka sorenakeun loba anu marawa jelema-jelema anu kasurupan setan ka Yesus. Ngan ku sakecap roh-roh jahatna ku Yesus diusir kalaluar. Kitu deui anu garering kabeh dicalageurkeun. 17 Pang Anjeunna midamel kitu teh ngalaksanakeun ucapan Nabi Yesaya baheula anu kieu, "Anjeunna ngangkat sagala panyakit jeung kasakit urang." 18 Ku Yesus katingalieun di sakurilingeun Anjeunna loba jelema. Seug ngajak murid-murid meuntasan talaga ka peuntas ditu. 19 Hol aya nu datang ka Anjeunna, hiji guru agama. "Pa Guru," carekna, "abdi bade ngiring ka mana bae Pa Guru angkat." 20 Waler Yesus, "Careuh baroga liang, manuk baroga sayang, ari Putra Manusa mah teu boga tempat keur ngedeng-ngedeng acan." 25
Matius 8.21-29 21 Tuluy salah saurang anu kaasup murid unjukan, "Pa, permios wangsul heula bade nguburkeun pun bapa." 22 Tapi ku Yesus diwaler kieu, "Tuturkeun Kami terus. Keun nu maot mah sina nguburkeun nu maotna sorangan." 23 Yesus tuluy naek kana parahu jeung murid-murid-Na. 24 Sabot Yesus keur kulem, gelebug aya angin ribut nebak talaga, nepi ka parahu meh tibalik. 25 Yesus ku murid-murid-Na digugahkeun, "Gusti tulungan! Abdi-abdi bade tiwas!" 26 "Ku naon sarieun? Ku naon kurang percaya ka Kami?" saur Yesus. Anjeunna tuluy ngadeg, angin jeung ombak diparentah sina eureun. Jep bae eureun, talaga jadi kacida ayemna. 27 Murid-murid-Na arolohok. "Jelema naon Guru urang teh?" ceuk maranehna. "Bet angin jeung ombak ge datang ka nurut ka Anjeunna!" 28 Sumping ka peuntas ditu, di wewengkon Gadara, Yesus papapag jeung dua jelema anu diraksuk ku setan, jolna ti astana. Duanana kacida garalakna, nepi ka taya nu wani ngalanto ka lebah dinya. 29 Eta dua jelema ngagorowok, "Rek naon ka kuring, eh Putra Allah? Naha geus rek nyiksa ka kuring samemeh cunduk waktu?" 26
27 Matius 8.30-9.4 30 Teu jauh ti dinya aya babi sabubuhan keur nareangan hakaneun. 31 Setan-setan teh nunuhun ka Yesus, pokna, "Lamun kuring sarerea rek diusir kaluar, idinan nyurup ka itu babi-babi." 32 "Jig," waler Yesus. Ti dinya setan-setan teh nyarurup ka eta babi-babi. Seug babi-babi teh lalumpatan ka sisi gawir, brus laluncatan ka talaga tuluy tingkerelep. 33 Tukang-tukang ngangonna lalumpatan ka jero kota, hariweusweus nyaritakeun kajadian anu kaalaman ku dua jelema anu diraksuk ku setan tea. 34 Ti dinya urang kota eta budal manggihan ka Yesus, tuluy ngadesek supaya Anjeunna ngantunkeun daerah maranehna. 9 1 Yesus naek deui kana parahu tuluy meuntas, mulih ka lembur-Na ku anjeun. 2 Sanggeus sumping, aya anu lumpuh dibawa ka Anjeunna, digotong dina bale-bale. Jelema-jelema teh ku Anjeunna dipeleng, katingali yen kacida palercayaeunana ka Anjeunna. Seug Anjeunna ngadawuh ka eta nu lumpuh, "Sing gede hate anaking! Dosa-dosa hidep geus dihampura." 3 Di dinya aya guru-guru agama sababaraha urang, ngaromong dina hatena, "Eta jelema teh mapadani ka Allah!" 4 Yesus uningaeun kana pikiran maranehna, tuluy sasauran, "Ku naon pikiran aranjeun sakitu gorengna?
Matius 9.5-13 5 Babari mana nyebutkeunana, Dosa-dosa hidep dihampura, atawa, Geura hudang tuluy leumpang? 6 Tapi ayeuna ku Kaula rek dibuktikeun yen Putra Manusa teh di ieu dunya kawasa ngahampura dosa." Ti dinya Anjeunna ngadawuh ka nu lumpuh tea, "Geura hudang, bale-balena angkat, jung geura balik!" 7 Jung nu lumpuh teh nangtung, tuluy balik. 8 Anu nyaraksian jadi sarieuneun, tapi tuluy maruji ka Allah reh Mantenna geus maparin kawasa kitu ka manusa. 9 Yesus angkat ti dinya. Sabot angkat ningali tukang mulung pajeg, ngaranna Mateus, keur diuk di kantorna. Ku Anjeunna diajakan, "Hayu milu ka Kami!" Mateus jung nangtung, tuluy nuturkeun Yesus. 10 Sabot Yesus keur tuang di imah Mateus, loba tukang mulung pajeg jeung jelema- jelema anu dianggap jelema goreng daratang ka imah Mateus, marilu dahar jeung Yesus jeung murid-murid-Na. 11 Urang Parisi narenjoeun tuluy nanya ka murid-murid Yesus, "Naha guru maraneh tuang jeung jelema-jelema kitu?" 12 Yesus ngadangueun tuluy ngalahir, "Anu perlu doktor teh anu garering, nu calageur mah teu perlueun. 13 Mangga lenyepan pihartieunana ayat Kitab Suci anu kieu: Anu dipundut ku Kami teh watek welas asih, lain sato kurban. 28
Matius 9.14-19 Kaula datang lain rek neangan jelema anu marulya, tapi rek neangan jelema-jelema nu diaranggap hina." 14 Tuluy aya panganut-panganut Yohanes Jurubaptis daratang ka Yesus, naranya kieu, "Abdi-abdi sareng urang Parisi sering puasa. Naha Bapa sareng murid-murid mah tara puasa?" 15 Waler Yesus, "Kumaha ceuk aranjeun, naha layak tamu-tamu ngaruyung lamun reureujeungan keneh jeung ki panganten dina pesta? Tangtu moal! Paruasana teh engke lamun ki panganten geus waktuna dipisahkeun ti maranehna. 16 Moal aya anu nambal baju heubeul ku lawon anyar, sabab lamun lawon anyarna murengked, nu heubeulna kabenyeng, soehna ngagedean. 17 Moal aya anu ngeusikeun anggur anyar kana kantong kulit anu geus heubeul, sabab tangtu bedah, anggurna kapiceun. Anggur anyar wadahna ge kudu anyar supaya boh wadahna boh eusina tetep hade." 18 Sabot Yesus sasauran kitu, aya hiji pamingpin tempat ibadah datang ka Anjeunna terus deku ka payuneuna-Na, pok unjukan, "Pun anak awewe nembe pisan tilar dunya. Mugi Bapa ka ditu numpangkeun panangan, tangtos pun anak hirup deui." 19 Yesus angkat jeung eta kapala, diiring ku murid-murid. 29
Matius 9.20-28 20 Di satengahing jalan aya hiji awewe anu boga kasakit haid, ngagetih terus geus dua welas taun, nyelendep ka pungkureun Yesus. 21 Ceuk pamikirna, "Asal nyabak bae kana tungtung jubah-Na tangtu aing cageur." Tuluy manehna nyabak tungtung jubah Yesus. 22 Ku Yesus dilieuk. Anjeunna tuluy ngalahir, "Sing gede hate, anaking! Hidep geus cageur, sabab percaya." 23 Yesus geus sumping ka imah pamingpin tea. Barang ningali aya tukang-tukang musik paranti kapapaten sarta jalma-jalma rame rarecok, 24 Anjeunna ngalahir, "Kalaluar sarerea! Budak teh keur sare, lain maot!" Jelema- jelema teh nyaleungseurikeun Anjeunna. 25 Sanggeus kabeh kalaluar, Yesus lebet ka kamar budak. Leungeun budak teh dicepeng. Budakna ngulisik tuluy hudang. 26 Bejana tuluy nerekab ka sakuliahna. 27 Yesus angkat deui ti dinya. Di jalan aya nu lolong duaan nutur-nutur, tuluy gegeroan ka Anjeunna, "Putra Daud! Sing hawatos ka abdi!" 28 Barang Yesus lebet ka hiji imah, nu lolong teh nyalampeurkeun. Ku Anjeunna dipariksa, "Maraneh percaya yen Kami bisa nyageurkeun?" "Sumuhun percanten," tembalna. 30
Matius 9.29-37 29 Panonna ku Yesus dicabak, bari saur-Na, "Ku sabab maraneh percaya, heug kahayang maraneh dimakbul!" 30 Harita keneh panon maranehna jadi sehat. Ku Yesus dipesen, saur-Na, "Kade ulah cacarita ka saha-saha!" 31 Tapi eta dua jelema teh tuluy nyebar- nyebar beja perkara Yesus ka sakuliahna. 32 Sanggeus jelema anu duaan tadi arindit, aya deui anu daratang ka Yesus, mawa hiji jelema anu ngabigeu teu bisa ngomong lantaran diraksuk ku hiji roh jahat. 33 Roh jahatna ku Yesus dikaluarkeun, tuluy jelemana mimiti bisa ngomong. Nu nyaraksianana kabeh barengong. Seug ngaromong, "Kakara manggih di Israil kajadian nu sakieu ajaibna!" 34 Tapi ari ceuk urang Parisi mah, "Manehna bisaeun ngaluarkeun eta roh jahat teh lantaran meunang kawasa ti gegedug roh jahat." 35 Yesus ngider nyumpingan kota-kota jeung desa-desa, ngawulang di imah-imah ibadah, nyiarkeun Injil Kasalametan tina hal Karajaan Allah, jeung nyageur-nyageurkeun anu garering jeung rupa-rupa kasakit. 36 Manahna kacida ngahelasna ningali jelema-jelema anu pinuh ku kabingung jeung katalimbeng lir domba nu taya pangangonna. 37 Seug ngalahir ka murid-murid, "Pibuateun lega, ari nu dibuatna ngan saeutik. 31
Matius 9.38-10.8 38 Ku sabab eta kudu nyuhunkeun ka anu kagungan eta pibuateun, supaya Mantenna ngirim jelema-jelema anu bakal mibuatanana." 10 1 Yesus ngumpulkeun murid-murid-Na anu dua welas urang, tuluy dipaparin kawasa pikeun ngusir roh-roh jahat, pikeun nyageurkeun anu garering jeung rupa-rupa kasakit. 2 Murid-murid nu dijadikeun rasul nya eta: Simon (anu disebut oge Petrus) jeung Andreas dulurna; Yakobus jeung Yohanes, anak bapa Sebedeus; 3 Pilipus jeung Bartolomeus; Tomas jeung Mateus tukang mulung pajeg tea; Yakobus bin Alpeus jeung Tadeus; 4 Simon Ki Patriot, jeung Yudas Iskariot anu engkena ngahianat Yesus. 5 Eta dua welas rasul ku Yesus tuluy diutus. Memeh bral, dibere pituduh kieu, "Ulah asup ka daerah-daerah anu dicicingan ku nu lain bangsa Yahudi. Kota-kota Samaria oge ulah diasupan. 6 Anu kudu didatangan teh urang Israil, utamana pisan mah anu salalasar. 7 Embarkeun yen Karajaan Sawarga geus meh ngadeg! 8 Anu garering cageurkeun, anu paraeh hirupkeun deui, anu lepra waluyakeun, anu kasurupan roh jahat kaluarkeun roh jahatna. Maraneh meunang ieu kawasa teh teu kudu 32
33 Matius 10.9-17 mayar. Kudu dipake nulungan nu sejen, ulah menta bayaran. 9 Arindit teh ulah mekel emas, perak, atawa uang tambaga. 10 Ulah mawa kantong sidekah, ulah mawa pisalin, ulah mawa tarumpah, ulah mawa iteuk. Sabab nu digawe mah geus kuduna dicukupan kaperluanana. 11 Lamun datang ka hiji kota atawa desa, teangan nu daekeun dianjrekan, seug nganjrek di dinya nepi ka waktuna indit deui. 12 Memeh asup uluk salam heula, Salam wilujeng. 13 Lamun pribumina ngabageakeun, salam wilujeng maraneh bakal nerap. Tapi lamun nolak, salam maraneh cabut deui. 14 Lamun pribumi hiji imah atawa kota embungeun narima atawa embungeun ngadenge, tinggalkeun bae bari kebut kekebul tina suku. 15 Sing percaya, dina Poe Kiamat urang Sadumu jeung Gomora bakal leuwih dipikawelas ku Allah ti batan jelema-jelema di eta tempat!" 16 "Regepkeun! Maraneh diutus teh lir domba nyampeurkeun ajag-ajag. Jadi sing waspada kawas oray, sing lemes kawas japati. 17 Sing caringcing, sabab aya nu baroga niat nangkep maraneh, nyerenkeun maraneh ka pangadilan. Maraneh bakal disiksa di imah-imah ibadah.
Matius 10.18-25 18 Maraneh bakal dipariksa ku nu karawasa jeung ku raja-raja, pedah anut ka Kami. Tapi eta teh kasempetan pikeun maraneh mere pertelaan hal Kami ka maranehna jeung ka jelema-jelema anu teu nyarahoeun ka Allah. 19 Lamun dipariksa teu kudu bingung kumaha kudu ngomong atawa kumaha kudu nyarita. Geus dina waktuna mah maraneh bakal dibere nyaho kudu ngomong naon. 20 Sabab anu cacatur engke teh saenyana lain maraneh, tapi Roh Rama maraneh. Maraneh anu ngedalkeunana. 21 Engke teh dulur bakal nyerenkeun dulurna keneh sina dipaehan, kitu keneh bapa ka anak; anak bakal ngalawan ka bapa, nyerenkeun bapana sina dipaehan. 22 Maraneh bakal dipikageuleuh ku unggal jelema lantaran anut ka Kami. Tapi sing saha anu tagen nepi ka ahir bakal disalametkeun. 23 Upama maraneh dikaniaya di hiji kota, kudu nyingkir ka tempat sejen. Sing percaya ka Kami: Memeh kota-kota Israil kaider kabeh ku maraneh, Putra Manusa geus datang manten. 24 Murid moal bisa ngungkulan guru, gandek moal bisa ngungkulan dunungan. 25 Ku sabab eta lamun aya murid anu bisa sarua jeung guruna kudu geus ngarasa untung, nya kitu keneh lamun aya gandek anu bisa sarua jeung dununganana. Lamun kapala kulawarga meunang sesebutan Beelsebul, 34
Matius 10.26-34 komo anggota-anggotana disebutna tangtu leuwih goreng ti sesebutan Beelsebul!" 26 "Tong sieun ku pada jalma. Hal-hal anu ayeuna katutup bakal kabuka, moal aya rasiah anu moal kaguar. 27 Ieu omongan Kami anu diomongkeun ka maraneh di nu poek, ku maraneh embarkeun di nu caang, anu ayeuna diharewoskeun kana ceuli maraneh kudu diembarkeun ti munara. 28 Jelema ngan bisaeun ngabinasa badan, teu bisaeun maehan nyawa, teu kudu dipikasieun. Anggur kudu sieun ku Allah, anu kawasa ngabinasakeun badan jeung nyawa di naraka. 29 Piit hargana saduit dua, tapi sanajan kitu moal aya nu ragrag kana taneuh lamun taya pangersa Rama maraneh. 30 Buuk sirah maraneh ge ku Mantenna geus diitung. 31 Ku sabab kitu ulah sieun-sieun! Harkat maraneh leuwih punjul ti batan piit!" 32 "Anu ngaku di hareupeun umum yen anut ka Kami, ku Kami ge tangtu diaku di payuneun Ama Kami di sawarga. 33 Anu ngangles di hareupeun umum magar lain anut ka Kami, ku Kami ge tangtu diangles di payuneun Ama Kami di sawarga." 34 "Ulah disangka Kami datang ka dunya teh mawa karuntutan. Kami lain mawa karuntutan, tapi mawa pedang. 35
Matius 10.35-42 35 Ku datangna Kami, anak lalaki bakal ngalawan ka bapana, anak awewe bakal ngalawan ka indungna, minantu awewe bakal ngalawan ka mitohana awewe. 36 Anu bakal jadi musuh pangbangetna teh nya anggota kulawargana keneh. 37 Anu leuwih nyaah ka bapana atawa ka indungna ti batan ka Kami, teu pantes jadi murid Kami. Anu leuwih nyaah ka anakna nu lalaki atawa nu awewe ti batan ka Kami, teu pantes jadi murid Kami. 38 Jalma anu milu ka Kami tapi embung manggul salibna, teu pantes jadi murid Kami. 39 Jalma anu ngabelaan nyawana sorangan bakal kaleungitan nyawana. Sabalikna anu pegat nyawa lantaran satia ka Kami, bakal meunangkeun hirup anu langgeng." 40 "Anu narima ka maraneh, eta narima ka Kami. Anu narima ka Kami, eta narima ka anu ngutus Kami. 41 Anu daek narima utusan Allah dumeh ka utusan Allah, bakal meunang ganjaran sakumaha utusan Allah. Anu daek narima ka jelema bageur dumeh ka jelema bageur, bakal meunang ganjaran sakumaha jelema bageur. 42 Anu daek mere nginum sanajan ngan cai tiis ka salah sahiji panganut Kami nu panghinana, sing percaya, geus tangtu bakal diganjar." 36
Matius 11.1-8 11 1 Sabada maparin wejangan ka murid-murid anu dua welas, Yesus terus angkat ngantunkeun eta tempat, seja ngawulang jeung nguarkeun amanat Allah di kota-kota anu dareukeut ka dinya. 2 Yohanes anu keur di jero panjara meunang warta hal anu dipidamel ku Kristus, seug anjeunna ngutus murid-muridna ka Yesus, menta katerangan, 3 "Naha leres Juragan teh anu bade sumping numutkeun jangji Allah tea sakumaha disaurkeun ku Yohanes? Atanapi abdi-abdi kedah ngantosan keneh anu sanes?" 4 Yesus ngawaler, "Jig ka Yohanes deui, caritakeun ka anjeunna sakur anu ku maraneh kadenge jeung katenjo di dieu: 5 Nu lolong jadi bisa nenjo, nu lumpuh jadi bisa leumpang, nu lepra jadi setra, nu torek jadi bisa ngadenge, nu paeh dihirupkeun deui, nu mariskin diwawaran Injil Kasalametan ti Allah. 6 Bagja jamuga sing saha anu henteu cangcaya ka Kami!" 7 Sanggeus utusan-utusan Yohanes baralik, Yesus nyaurkeun Yohanes ka jalma rea, saurna, "Basa aranjeun daratang ka Yohanes di gurun keusik teh rek naraon? Rek narenjo daun eurih anu tingarulang ku angin? 8 Cik rek naraon? Rek lalajo jelema anu pakeanana ginding? Jalma anu pakeanana ginding mah ayana di karaton-karaton! 37
Matius 11.9-17 9 Jadi rek narenjo naon ka daritu teh? Rek narenjo nabi? Bener, tapi anu katarenjo ku maraneh teh leuwih ti nabi. 10 Sabab Yohanes teh nya anu ku Kitab Suci disebut kieu tea: Allah ngandika, Kami rek ngajurung utusan heulaeun Hidep, sina naratas jalan keur Hidep. 11 Sing percaya, di dunya ieu can aya anu leuwih agung ti batan Yohanes Jurubaptis. Tapi di Karajaan Sawarga mah anu panglaipna ge leuwih agung ti batan Yohanes. 12 Ti mimiti Yohanes nyiarkeun amanatna nepi ka ayeuna, Karajaan Sawarga teh geus nandangan panggempur hebat, sarta arek dibekuk ku jelema-jelema lalim. 13 Eta Karajaan teh geus diramalkeun ku Kitab Nabi-nabi jeung ku Hukum Musa tug nepi ka jaman Yohanes. 14 Mun daraek percaya, Yohanes teh nya eta Elias, anu pisumpingeunana geus diramalkeun. 15 Ku sabab eta, lamun baroga ceuli, dengekeun! 16 Ari jelema-jelema jaman kiwari ku Kami bisa diupamakeun kawas naon? Kawas barudak anu keur dariuk di pasar. Nu sarombongan ngagero ka rombongan sejenna, pokna, 17 Kami maen musik paranti kawinan, maraneh teu ngarigel! Kami mangnyanyikeun lagu kapapatenan, maraneh teu careurik! 38
Matius 11.18-23 18 Yohanes sumping, puasa, tara ngaleueut anggur, pada nyebutkeun, Jelema kasurupan roh jahat! 19 Anak Manusa datang, biasa sok dahar sok nginum, ceuk maraneh, Tenjo ieu jelema! Tukang nyatu, tukang nginum anggur, sobat tukang-tukang mulung pajeg jeung jelema-jelema doraka! Sanajan kitu, kawijaksanaan Allah mah katembong tina hasil-hasilna." 20 Aya kota-kota anu jelemana teu daraek tobat, padahal di dinya Anjeunna pangseringna nembongkeun mujijat-mujijat. Eta kota-kota ku Anjeunna diseukseukan. 21 "Cilaka maneh Korasin! Cilaka maneh oge, Betsaida! Lamun heug mujijat-mujijat anu ditembongkeun ka maraneh teh ditembongkeunana ka urang Tirus jeung Sidon, tangtu geus lila deui maranehna mah bakal marake baju karung jeung ngawuran awakna ku lebu, nyirikeun tobat tina dosa-dosana. 22 Kami yakin, dina Poe Kiamat urang Tirus jeung Sidon bakal leuwih dipikawelas ku Allah ti batan maraneh! 23 Kitu deui maneh, Kapernaum! Baruk rek ngangkat maneh ka sawarga? Hamo bisa! Maneh bakal ditotogkeun ka naraka! Upama heug mujijat-mujijat anu ditembongkeun ka maneh baheula ditembongkeun ka urang 39
Matius 11.24-12.1 Sadumu, eta nagara tangtu nepi ka ayeuna aya keneh! 24 Sing percaya, dina Poe Kiamat urang Sadumu bakal leuwih dipikawelas ku Allah ti batan maraneh!" 25 Harita Yesus terus sasauran, "Nun Ama, Gustina langit sareng bumi! Abdi ngahaturkeun nuhun, reh perkawis ieu ku Ama dirasiahkeun ka anu palinter sareng garaduh elmu, dupi ka anu teu garaduh katerang mah parantos ditembrakkeun. 26 Leres, ieu anu nyukakeun manah Ama teh!" 27 Saur-Na deui, "Sakabeh hal ku Rama Kami geus diserenkeun ka Kami. Taya nu nyaho ka Putra, ngan Rama anu uninga. Taya nu nyaho ka Rama salian ti Putra jeung jalma-jalma anu ku Putra kapilih diwawuhkeun ka Rama. 28 Hiap datang ka Kami, sakur nu maropo jeung nu kalempohan sarta nu ngarasa beurat ku momotan, ku Kami rek direureuhkeun. 29 Turut parentah Kami sarta diajar ka Kami. Kami teh lemah lembut jeung rendah hate, sarta maraneh bakal ngarasa reureuh. 30 Sabab parentah-parentah Kami mah gampang, sarta momotan ti Kami hampang." 12 1 Teu lila ti harita, dina poe Sabat Yesus angkat ngalangkung lahan pelak gandum. Murid-murid-Na lalapareun, tuluy maretik gandum sarta didalahar. 40
Matius 12.2-10 2 Katarenjoeun ku urang Parisi tuluy diomongkeun ka Yesus, "Tingali itu murid- murid Anjeun ngarempak Hukum Agama urang, migawe anu dilarang dina poe Sabat!" 3 Waler Yesus, "Tacan ngaos kitu carita Daud, kumaha waktu anjeunna jeung pangiringna lapar? 4 Anjeunna lebet ka Bait Allah nyandak roti pangbakti ka Allah, sarta terus dituang jeung pangiringna. Padahal nurutkeun Hukum Agama mah eta roti teu meunang didahar ku sambarang jelema, ngan imam bae nu meunang ngadahar. 5 Atawa can kaaos kitu dina Hukum Musa, yen imam-imam anu digarawe di Bait Allah unggal poe Sabat ngalanggar papakon Sabat tapi teu disalahkeun? 6 Bisi can tarerang, di dieu aya anu leuwih mulya ti batan Bait Allah. 7 Dina Kitab Suci aya ayat kieu: Anu dipundut ku Kami teh watek welas asih, lain sato kurban. Lamun aranjeun ngarti enya-enya kana ieu ayat, piraku nepi ka nyalahkeun ka nu teu salah. 8 Karana Anak Manusa teh Gustina poe Sabat." 9 Yesus neruskeun angkat tuluy lebet ka imah ibadah. 10 Di dinya aya hiji jelema anu leungeunna kemper sabeulah. Jeung aya nu sejen deui, anu saenyana ngarep-ngarep supaya 41
Matius 12.11-18 Yesus ngadamel kasalahan, rek didakwa. Maranehna ngadoja ka Anjeunna, "Coba ieu lamun dicageurkeun ayeuna dina poe Sabat, kumaha ngarempak Hukum Agama urang?" 11 Waler Yesus, "Lamun aranjeun aya anu boga domba sasiki, ragrag kana lombang jero dina poe Sabat, kumaha moal diusahakeun diangkat? 12 Komo jelema anu lain domba! Ku sabab kitu, najan keur poe Sabat oge Hukum Agama urang ngidinan ari nulungan ka sasama hirup mah." 13 Geus kitu saur-Na ka eta nu kemper, "Angkat leungeun maneh, lempengkeun." Seug nu kemper teh ngangkat leungeunna, sarta harita keneh tuluy cageur kawas nu sabeulah deui. 14 Urang Parisi ngalaleos ti dinya, badami rek maehan Yesus. 15 Yesus uningaeun yen Anjeunna rek aya nu nelasan, tuluy ngantunkeun eta tempat, ditaluturkeun ku jalma rea. Anjeunna nyageurkeun anu garering, 16 tapi maranehna teu meunang ucah-aceh perkara Anjeunna. 17 Pang Anjeunna midamel kitu teh ngalaksanakeun sabda Allah anu diucapkeun ku Nabi Yesaya baheula: 18 "Nya ieu abdi Kami, utusan pilihan Kami, anu ku Kami diasih jeung dipisuka, bakal diauban ku Roh Kami. Anjeunna bakal 42
Matius 12.19-26 ngembarkeun ka bangsa-bangsa perkara putusan Kami. 19 Anjeunna bakal nyingkiran papaduan, moal hahaok, atawa sosoak pidato di jalan-jalan. 20 Anjeunna moal motongkeun awi anu geus bengkung, moal mareuman lampu anu geus kakalincesan. Tekadna teguh nepi ka kaadilan nanjeurkeun kaunggulan. 21 Anjeunna bakal jadi harepan sagala bangsa." 22 Aya rombongan mawa jelema nya lolong nya pireu lantaran diraksuk ku roh jahat, dideuheuskeun ka Yesus. Ku Anjeunna dicageurkeun jadi bisa ngomong bisa nenjo. 23 Jelema-jelema anu narenjo mani arolohok tuluy ngaromong, "Boa Anjeunna teh Putra Daud anu dijangjikeun tea, nya?" 24 Ngadarenge kitu, urang Parisi nembal, "Manehna bisaeun ngusir roh jahat teh lantaran dibere kawasa ku Beelsebul, kapala roh-roh jahat." 25 Yesus uningaeun kana pipikiran maranehna, tuluy sasauran, "Nagara anu pecah jadi golongan-golongan anu silih lawan, ngadegna moal lila. Kota atawa kulawarga anu anggotana pecah jeung silih musuhan, bakal paburantak. 26 Kitu keneh di karajaan Iblis, lamun anu sagolongan ngusir anu sagolongan deui, eta 43
Matius 12.27-33 nandakeun karajaanana geus pecah, tereh ambrug burantakan! 27 Ceuk aranjeun, Kaula ngusir eta roh jahat teh make kakawasaan Beelsebul. Nah, para panganut aranjeun ti saha meunangna kawasa ari ngusir roh jahat? Para panganut aranjeun sorangan anu netelakeun yen aranjeun salah! 28 Anu mere kakawasaan ka Kaula ngusir roh-roh jahat lain Beelsebul, tapi Roh Allah, nandakeun yen aranjeun geus aya dina suasana Karajaan Allah. 29 Moal aya anu bisa ngabongkar imah jelema bedas sarta nyokotan harta bandana, kajaba lamun eta jelema bedas teh ditalikung heula, kakara imahna bisa dijarah. 30 Anu henteu biluk ka Kaula tandaning lawan. Anu henteu ngabantu Kaula ngumpulkeun, hartina ngacak-ngacak pagawean Kaula! 31 Ku sabab eta Kaula mere terang, jelema anu nyieun dosa jeung anu omonganana jahat bisa dihampura. Tapi anu ngagogoreng Roh Suci mah teu bisa dihampura. 32 Anu omonganana ngalawan ka Anak Manusa bisa dihampura, tapi anu omonganana ngalawan ka Roh Suci mah dunya aherat moal dihampura!" 33 "Lamun hayang buah anu alus kudu boga tangkalna anu mulus. Tangkal anu kuru mah 44
45 Matius 12.34-41 buahna moal alus. Tangkal naon tangkal naon bisa kanyahoan tina buahna. 34 Ari aranjeun, oray-oray, kumaha rek bisa ngucapkeun nu hade lamun aranjeun jahat? Ucapan anu mudal tina sungut teh asalna tina hate. 35 Jelema hade tangtu ngabijilkeun anu hade tina hatena anu pinuh ku nu harade. Jelema jahat tangtu ngabijilkeun anu jahat tina hatena anu pinuh ku nu jarahat. 36 Kaula ngingetan, dina Poe Kiamat unggal jelema kudu nanggung balukar omongan-omonganana anu mubadir. 37 Sabab ucapan-ucapan aranjeun sorangan anu baris dipake nangtukeun aranjeun salah atawa teu salah." 38 Ceuk guru-guru ahli hukum agama Yahudi jeung urang Parisi ka Anjeunna, "Guru, cik ngayakeun kaajaiban, hayang ningal." 39 Yesus ngawaler, "Ku jarahat jeung ku daroraka ari manusa jaman kiwari! Marenta kaajaiban? Moal dibere, salian ti kaajaiban anu kasorang ku Nabi Yunus. 40 Tilu poe tilu peuting Yunus aya di jero beuteung hiji lauk gede. Ari Anak Manusa, tilu poe tilu peuting bakal aya di jero kandungan bumi di jero taneuh. 41 Dina Poe Kiamat, urang Ninewe bakal nunjuk kadorakaan aranjeun, da urang Ninewe mah narurut kana hutbah Nabi Yunus,
46 Matius 12.42-47 tarobat. Tapi ayeuna di dieu aya anu leuwih ti batan Nabi Yunus! 42 Dina Poe Kiamat, kajahatan aranjeun bakal ditunjuk ku ratu nagri Syeba, da eta ratu jauh-jauh ti nagrina geus merelukeun datang ngabandungan papatah-papatah Raja Suleman anu pinter wijaksana. Tapi ayeuna di dieu aya anu leuwih ti batan Raja Suleman!" 43 "Lamun roh jahat geus kaluar tina nyurupna ka hiji jelema, tuluy ngatrok ka tempat-tempat anu garing, neangan enggon reureuh. Sanggeus teu manggih, 44 ngomong sorangan, Mending balik deui ka imah aing nu bareto. Tuluy balik deui, nyampak urut nyurupna teh kosong, bararesih, rarapih. 45 Seug indit heula, balikna mawa batur tujuhan, roh-roh anu leuwih jahat ti batan manehna, tuluy nyarurup ka eta jelema, cicing reujeung. Kajadianana, kaayaan eta jelema jadi leuwih cilaka ti batan tadina. Kaayaan anu bakal nyorang ka jelema-jelema jahat jaman kiwari oge kitu." 46 Sabot Yesus sasauran keneh jeung maranehna, ibu-Na sumping jeung saderek- saderek-Na, narangtung di beh luar, talatah yen seja nepungan. 47 Seug aya anu ngunjukkeun ka Anjeunna, pokna, "Itu aya ibu sareng saderek-saderek, hoyongeun nepangan."
Matius 12.48-13.8 48 "Saha ari ibu Kami? Saha ari dulur-dulur Kami? 49 Ieu ibu jeung dulur-dulur Kami mah!" waler Yesus nunjuk ka murid-murid-Na. 50 "Sing saha anu ngalampahkeun pangersa Rama Kami nu di sawarga, eta dulur Kami awewe lalaki jeung ibu Kami." 13 1 Poe eta keneh Yesus angkat ti eta imah ka sisi talaga, tuluy ngawulang di dinya bari calik. 2 (13:2-3) Jelema nu kumpul kacida lobana nepi ka Anjeunna pindah calikna kana parahu, tuluy nyarioskeun rupa-rupa misil, didarengekeun ti darat. Aya hiji jelema indit nebarkeun binih. 3 (13:2) 4 Waktu tebar, binihna aya anu ragragan ka jalan, seug datang manuk maracokan eta binih nepi ka beak. 5 Aya nu ragragan kana taneuh anu cadasan, taneuhna ipis. Eta binih tereh jadi lantaran taneuhna henteu jero, 6 tapi sanggeus kasebrot ku panonpoe, binih nu kakara mentik teh ngulapes tuluy garing lantaran akarna henteu jero. 7 Aya anu ragragan kana rungkun cucuk, rungkunna ngagedean, nepi ka ahirna binih teh kaheumpikan. 8 Anu ragragna kana taneuh anu riduh jeung lendo, jadina alus sarta baruahan, hasilna 47
Matius 13.9-15 aya nu saratus kalieun, genep puluh kalieun jeung tilu puluh kalieun asalna." 9 Geus kitu saur-Na, "Lamun baroga ceuli pek ieu darengekeun!" 10 Murid-murid naranyakeun ka Anjeunna, "Ku naon Bapa nyarios ka maranehna nganggo misil-misil?" 11 Waler-Na, "Sabab maranehna tacan nyaraho kana rasiah-rasiah Karajaan Sawarga, ari maraneh mah geus dibere nyaho. 12 Sabab saha-saha anu geus bogaeun bakal ditambahan nepi ka leuwih ti cukup, sabalikna anu teu bogaeun mah malah kabogana ge kajeun ngan saeutik bakal dicokot. 13 Bapa nyarita ka maranehna ku misil, lantaran maranehna mah narenjokeun tapi teu narenjoeun, ngadarengekeun tapi teu ngadarengeeun, teu ngalartieun. 14 Maranehna teh anu baheula diramalkeun kieu tea ku Yesaya: Eta jelema-jelema, ngadarengekeun mah teu weleh, tapi moal datang ka ngarti. Narenjokeun ge teu weleh, tapi moal datang ka narenjo. 15 Sabab uteukna geus mintul, geus nyocokan ceulina, meureum-meureumkeun panonna. Lamun teu karitu mah panonna tangtu narenjo, ceulina tangtu ngadarenge, uteukna tangtu ngalarti, tangtu bakal ngadareuheus ka Kami timbalan Allah geus tangtu ku Kami dicalageurkeun. 48
Matius 13.16-23 16 Maraneh mah kacida untungna! Panon narenjo, ceuli ngadarenge. 17 Sing percaya ka Bapa, loba nabi jeung jelema-jelema nu aribadah ka Allah anu kacida harayangeunana narenjo anu katarenjo ku maraneh, tapi teu bisa. Loba anu harayangeun ngadenge anu geus kadarenge ku maraneh, tapi teu bisa." 18 "Ayeuna darengekeun, raregepkeun, naon hartina eta misil anu tebar teh. 19 Binih anu ragragan ka jalan, hartina: Amanat hal Karajaan Sawarga anu diwawarkeun ka jelema-jelema anu ngan semet ngadarengekeun, henteu malikiran. Amanat anu diwawarkeun ka maranehna teh dicabut ku Si Jahat. 20 Binih anu ragragan kana taneuh ipis anu cadasan, hartina: Barang mimiti mah eta amanat teh ditarima reujeung suka, 21 tapi henteu tahan lila sabab henteu sakumaha nyerepna kana hate nu narima. Sanggeus ngarasa yen nyekel eta amanat teh jadi diteungteuinganan ku sasama hirup, tuluy bae murtad. 22 Binih anu ragragan kana rungkun cucuk hartina: Amanat teh ditarima, tapi kaelehkeun ku kasalempangan hirup jeung ku napsu hayang beunghar, henteu nepi ka buahan. 23 Binih anu ragragna meneran kana taneuh anu riduh jeung lendo, hartina: Amanat teh ku nu ngadengena ditarima jeung dihartikeun, 49
Matius 13.24-32 seug ngabuahkeun, aya nu saratus kalieun, nu genep puluh kalieun, jeung nu tilu puluh kalieun." 24 Yesus nyarioskeun deui hiji misil: "Karajaan Sawarga teh ibarat kieu. Aya jelema nebarkeun bibit hade di lahanna. 25 Dina hiji peuting waktuna jalma-jalma sarare, datang musuhna nyebarkeun bibit eurih dina eta lahan tuluy indit. 26 Gandum jaradi geus mimiti ranggeuyan, eurih oge jadi. 27 Bujang-bujangna popoyan, Juragan, anu ditebarkeun teh pan binih sae. Ku naon jadi seueur eurih, ti mana dongkapna? 28 Jawabna, Tangtu pagawean musuh. Ceuk bujang-bujangna deui, Kumaha, kedah dicabutan eurihna? 29 Jawabna, Ulah, bisi gandumna kacabut. 30 Keun bae sina jaradi bareng. Engke dina waktu ngala, kami rek nitah ka nu digarawe nyabutan heula eta eurih sina dibeungkeutan keur durukeun, gandumna sina dikumpulkeun asupkeuneun ka leuit." 31 Yesus nyarioskeun deui hiji misil: "Karajaan Sawarga teh ibarat kieu. Aya jelema nyebarkeun siki sasawi dina lahanna. 32 Siki sasawi teh di antara sisikian mah panglembutna, tapi lamun geus jadi tangkalna teh panggedena ti sagala palawija, nepi ka dahan-dahanna bisa dipake nyayang ku manuk-manuk." 50
Matius 13.33-40 33 Yesus nyarioskeun misil sejen deui: "Karajaan Sawarga teh ibarat kieu. Aya hiji awewe nyokot ragi, tuluy diadukkeun kana tipung opat puluh liter, seug adonanana beukah." 34 Yesus nyariosna ka eta jelema-jelema teh kabeh ku misil, teu kersaeun mun lain ku misil. 35 Pang midamel kitu teh ngalaksanakeun ucapan nabi baheula anu kieu: "Kami nyarita ka maranehna arek ku misil-misil, nyaritakeun hal-hal anu buni ti sajlegna dunya dijadikeun." 36 Sanggeus Yesus ngantunkeun jalma rea jeung geus aya di bumi, murid-murid-Na nyalampeurkeun naranyakeun ka Anjeunna, "Dupi misil eurih di lahan gandum teh naon hartosna?" 37 Saur Yesus, "Jelema anu nyebarkeun binih hade, nya eta Anak Manusa. 38 Ari lahanna nya eta dunya ieu. Binih nu hade, nya eta jalma-jalma anu geus jaradi warga Karajaan Sawarga. Eurih, nya eta jelema-jelema anu aranut ka Iblis. 39 Musuh anu melak eurih nya eta Iblis. Waktu ngala nya eta Poe Kiamat. Nu digarawe nya eta para malaikat. 40 Sakumaha eurih tea dikumpulkeun jeung diduruk, nya kitu engke kaayaan dina Poe Kiamat teh. 51
Matius 13.41-48 41 Anak Manusa bakal miwarang para malaikat-Na nyabutan sakur anu ngalantarankeun manusa jadi dosa, jeung sakur anu garoreng lampah, dicabutan ti Karajaana-Na, 42 tuluy dialung-alungkeun ka jero pameuleuman anu keur hurung ngagedur- gedur, tingjarerit jeung huntuna tingkereket. 43 Ari anu ngarabdi ka Allah mah bakal cahayaan kawas panonpoe, di Karajaan Allah Rama maranehna. Lamun baroga ceuli pek darengekeun!" 44 "Jeung Karajaan Sawarga teh ibarat jelema anu nimu pependeman di hiji kebon, tuluy dirimbunan deui. Kacida atoheunana nepi ka tuluy ngajual sagala pangabogana dipake meuli eta kebon." 45 "Jeung ibarat kieu Karajaan Sawarga teh. Aya jelema neangan mutiara anu alus. 46 Sanggeus manggih mutiara anu luar biasa alusna, tuluy ngajual sagala harta bandana dipake meuli eta mutiara." 47 "Jeung kieu ibaratna Karajaan Sawarga teh. Aya nu ngarala lauk di talaga make jaring. Rupa-rupa lauk kajaring. 48 Sanggeus jaringna pinuh ku lauk tuluy diangkat, nu ngalana ngariung milihan lauk. Lauk nu aralus diasup-asupkeun kana wadah, anu taya mangpaatna dipiceunan. 52
Matius 13.49-57 49 Dina Poe Kiamat oge kitu, para malaikat bakal nyokotan jelema-jelema anu jarahat, dipisahkeun ti anu ngarabdi ka Allah 50 tuluy digalebruskeun kana pameuleuman anu keur ngagudag-gudag, tingjarerit jeung huntuna tingkereket." 51 Yesus mariksa ka murid-murid, "Kumaha maraneh ngalarti?" "Sumuhun ngartos," tembal murid-murid. 52 Saur Yesus, "Tah kitu. Anu matak lamun unggal guru agama jadi warga Karajaan Sawarga, eta ibarat jelema anu ngabudalkeun barang sisimpenanana ti imahna, boh nu anyar boh nu heubeul." 53 Sanggeus nyarioskeun eta misil-misil Yesus angkat ti dinya, 54 ngabujeng ka kota tempat asalna, tuluy ngawulang di imah ibadah. Urang dinya kacida hareraneunana. Tuluy carek maranehna, "Ti mana meunang hikmat kitu eta jelema teh? 55 Lain anak tukang kayu tea eta teh? Indung-Na lain Mariam? Bapa-Na lain Yusup? Dulur-dulur-Na pan Yakobus, Yusup, Simon jeung Yudas. 56 Dulur-dulur-Na nu awewe oge pan di dieu, lain? Na ti mana manehna meunang nu kitu?" 57 Ku sabab eta maranehna nolak ka Anjeunna. Saur Yesus ka maranehna, "Nu jadi nabi mah di mana-mana ge diajenan, kajaba di lemburna jeung ku kulawargana sorangan." 53
Matius 13.58-14.9 58 Anjeunna di dinya mah henteu loba ngayakeun kaajaiban, lantaran urang dinya arembungeun percaya. 14 1 Waktu eta Herodes raja di Galilea ngadangu warta hal Yesus. 2 Saurna ka para pajabatna, "Teu sak deui eta teh Yohanes Jurubaptis hirup deui, mana sakitu kawasana oge nyieun mujijat-mujijat." 3 Sabab samemeh eta Herodes geus nitah nangkep Yohanes sarta sina dibarogod, tuluy diasupkeun ka panjara, lantaran tina sual Herodias garwa Pilipus saderekna. 4 Saur Yohanes harita ka Herodes, "Anjeun teu kenging nikah ka Herodias!" 5 Saenyana harita Herodes hoyongeun maehan ka Yohanes, tapi sieuneun ku urang Yahudi anu nganggap nabi ka Yohanes. 6 Dina pesta wewedalan Herodes, putra istri Herodias ngibing di payuneunana jeung tamu-tamu. 7 Ku bawaning suka Herodes sasauran kieu ka eta murangkalih, "Ama sumpah, sapamenta nyai tantu dikabul!" 8 Kalawan papatah ibuna, eta murangkalih teh kieu unjukanana, "Nyuhunkeun sirah Yohanes Jurubaptis ayeuna keneh, bantun ka dieu dina baki." 9 Raja bingung. Tapi ku sabab geus sumpah kasaksian ku para tamu, tuluy nimbalan ngalaksanakeun panuhun eta murangkalih. 54
Matius 14.10-19 10 Yohanes diteukteuk mastakana di jero panjara. 11 Mastakana diserenkeun ka eta murangkalih dina baki, tuluy disanggakeun ka ibuna. 12 Layon Yohanes ku murid-muridna dicokot tuluy dipendem. Kajadianana dipopoyankeun ka Yesus. 13 Sanggeus ngadangu warta hal Yohanes, Yesus angkat nyalira ka hiji tempat mencil kana parahu. Tapi jelema-jelema ngadarenge beja, tuluy budal nyarusul make jalan darat. 14 Waktu lungsur tina parahu, ningali jelema sakitu reana manah Yesus mani ngerik hawatoseun. Anu garering ku Anjeunna tuluy dicalageurkeun. 15 Sanggeus burit murid-murid nyalampeurkeun sarta arunjukan, "Parantos burit, sareng ieu tempat teh mencil. Jalmi-jalmi sina maleser tedaeunana ka kampung-kampung." 16 "Ulah disina arindit," saur Yesus. "Suguh dahar ku maraneh bae saaya-aya!" 17 "Kumaha da mung aya roti lima siki sareng lauk dua siki," jawab murid-murid. 18 "Bawa ka dieu," saur Yesus. 19 Jalma rea ku Anjeunna dipiwarang dariuk dina jukut. Anjeunna nyandak roti anu lima siki jeung laukna dua siki, tuluy tanggah muji sukur ka Allah. Rotina disemplekkan tuluy diasongkeun ka murid-murid sina dibagikeun. 55
Matius 14.20-30 20 Jalma rea dalahar sareubeuheun. Sesa ngadahar ku murid-murid dikumpulkeun meunang dua welas karanjang. 21 Nu disuguh dahar teh aya lima rebu urang, jaba awewe jeung barudak. 22 Geus kitu Yesus miwarang murid-murid-Na kana parahu, sina ti hareula meuntas talaga ka peuntas ditu, ari jalma rea dijurung mulang. 23 Jalma rea arindit. Anjeunna unggah ka pasir rek sembahyang. Sanggeus peuting, Anjeunna nyalira di dinya. 24 Ari murid-murid geus aya di tengah talaga, parahuna keur digubag-gabig ku ombak lantaran mapag angin. 25 Antara pukul tilu janari jeung pukul genep isuk, Yesus sumping ka murid-murid, angkatna napak kancang dina cai. 26 Murid-murid-Na mani ngagarebeg seug tingjarerit, "Jurig!" 27 Yesus geuwat ngagentra, "Teger! Kami ieu teh, ulah sarieun!" 28 Ceuk Petrus, "Upami Anjeun leres Yesus, abdi idinan nyampeurkeun, leumpang dina cai!" 29 "Hiap!" waler Yesus. Petrus turun tina parahu tuluy ngalengkah dina cai nyampeurkeun ka Anjeunna. 30 Tapi barang aya angin ngahiuk jadi kacida sieuneunana, seug bae tikerelep meh laput. Petrus ngagero, "Gusti, tulungan!" 56
57 Matius 14.31-15.5 31 Ku Yesus buru-buru dikenyang ti jero cai, tuluy dilahiran, "Maneh kurang percaya! Naha asa-asa?" 32 Tuluy naraek kana parahu, jep angin teh repeh. 33 Murid-murid nyarembah ka Yesus tuluy arunjukan, "Leres Gusti teh Putra Allah!" 34 Sanggeus narepi ka peuntas tuluy haranjat di Genesaret. 35 Urang dinya warawuheun ka Yesus, tuluy nguaran tempat-tempat sakurilingna supaya anu garering dibarawa ka Yesus. 36 Maranehna nunuhun ka Anjeunna supaya anu garering teh diwidian nyabak kana tungtung jubah-Na bae wungkul. Sakur anu nyabak ka Anjeunna terus cageur. 15 1 Aya rombongan urang Parisi jeung guru-guru agama ti Yerusalem, naranya kieu ka Yesus, 2 "Ku naon murid-murid Anjeun henteu marake adat karuhun urang? Ari rek dalahar tara ngarumbah leungeun heula nurutkeun aturan!" 3 Waler Yesus, "Sabalikna aranjeun anu mentingkeun adat karuhun, ku naon ngarempak parentah Allah? 4 Timbalan Allah, Maneh kudu hormat ka indung bapa. Jeung, Anu ngagogoreng indung bapa kudu dipaehan. 5 Tapi ceuk pangajaran aranjeun mah, lamun jelema boga bikeuneun ka bapana atawa
Matius 15.6-14 ka indungna, tapi nyebutkeun yen, Anu ku kuring rek dibikeun ka Bapa jeung Ema teh ku kuring geus dihaturkeun ka Allah, 6 eta jalma geus teu perlu deui ngahormat ka kolotna. Ku cara kitu teh aranjeun nyumahkeun parentah Allah, nurutkeun pangajaran sorangan. 7 Aranjeun teh munapek! Cocog jeung ramalan Yesaya ngeunaan aranjeun, anu kieu tea: 8 Ieu jelema-jelema, dawuhan Allah, hormatna ka Kami ngan semet omonganana, hatena mah jauh ti Kami. 9 Cumah bae ibadah ka Kami, sabab ngajarkeun aturan beunang manusa, anu dianggapna aturan ti Kami!" 10 Geus kitu Yesus miwarang jalma rea kumpul, tuluy saur-Na, "Darengekeun, halartikeun! 11 Anu ngalantarankeun diri jadi najis teh lain anu asup kana sungut, tapi anu kaluar ti dinya." 12 Ti dinya murid-murid-Na nyalampeurkeun, unjukan, "Bapa, uninga urang Parisi nyarerieun hate ku kasauran Bapa tadi?" 13 Waler Yesus, "Pepelakan anu lain beunang melak Rama Kami nu di sawarga, kabeh bakal dirabut. 14 Teu kudu risi ku urang Parisi! Pamingpin- pamingpin lolong kabehanana. Nu lolong 58
Matius 15.15-23 nungtun nu lolong, tangtu duanana tiguling kana solokan." 15 Petrus miunjuk, "Dupi pilahir nu tadi naon hartosna?" 16 Waler Yesus, "Ari maneh, geuning teu leuwih pinter ti batur. 17 Piraku teu ngarti, yen nu asup kana sungut terusna ka jero beuteung, ti dinya kaluar deui. 18 Sabalikna anu kaluar tina sungut asalna ti jero hate, matak najis kana diri. 19 Sabab timbulna pikiran-pikiran jahat teh ti jero hate, ngalantarankeun jelema nepi ka maehan, ngaranyed jeung nyieun kalakuan-kalakuan anu ingkar tina susila, maling, merdaya, jeung mitenah batur. 20 Eta kabeh matak najis kana diri. Ari dahar teu ngumbah heula leungeun mah sanajan ceuk urang Parisi kudu, teu matak najis diri." 21 Yesus angkat ti dinya ka hiji daerah deukeut Tirus jeung Sidon. 22 Aya hiji awewe urang Kanaan anu cicing di dinya, ngadeuheus ka Anjeunna sarta sasambat kieu, "Nun Putra Daud, abdi nyuhunkeun piwelas! Pun anak awewe diraksuk ku roh jahat, awakna dugi ka reksak." 23 Ku Yesus teu diwaler sakecap-kecap acan. Murid-murid-Na mihatur, "Sina nyingkah, Pa! Ti tadi nutur-nutur bae, sareng gandeng!" 59
Matius 15.24-32 24 Saur Yesus, "Kami diutus teh ngan ka urang Israil, hususna ka anu salasar cara domba leungit." 25 Bruk eta awewe teh nyuuh kana sampean Anjeunna. "Tulungan, Juragan!" sasambatna. 26 Saur Yesus, "Salah nyokot kadaharan barudak tuluy dialungkeun ka anjing." 27 "Leres kitu, Juragan," tembalna. "Nanging geuning anjing oge kenging ngaletakan sesa-sesa anu ragragan tina meja dununganana." 28 Geus kitu waler Yesus, "Ibu, iman kapercayaan Ibu sakitu mantepna! Heug, panuhun Ibu sing laksana." Sapada harita keneh anakna cageur. 29 Ti eta tempat Yesus angkat deui mapay Talaga Galilea, tuluy unggah ka hiji pasir ngadon calik. 30 Jalma-jalma ngabrul daratang ka Anjeunna, mawa nu lumpuh, nu lolong, nu cingked, nu pireu, jeung nu garering ku kasakit sejen, dikumpulkeun deukeut sampean Yesus, seug ku Anjeunna dicalageurkeun. 31 Jelema-jelema mani arolohok nenjo anu pireu jadi bisa ngomong, anu cingked jadi walagri, anu lumpuh jadi bisa leumpang, anu lolong jadi bisa nenjo. Seug bae maruji ka Allah urang Israil. 32 Yesus nyaur murid-murid tuluy nyarios, "Karunya ieu jelema-jelema teh. Geus tilu 60
Matius 15.33-16.1 poe di darieu jeung Kami, ayeuna geus henteu barogaeun jang dahar. Kami teu tega nitah baralik teu disina dalahar heula, bisi kalempohan di jalan." 33 Piunjuk murid-murid, "Nanging di gurun keusik sapertos kieu, ti mana bade kenging tedaeun kangge jalmi sakitu seueurna?" 34 "Sabaraha roti nu maraneh?" Yesus mariksa. "Tujuh, sareng lauk saeutik," tembal murid-murid. 35 Jelema-jelema ku Yesus dipiwarang dariuk dina taneuh. 36 Roti jeung lauk ku Anjeunna dicepeng tuluy Anjeunna muji sukur ka Allah. Roti disemplekan tuluy diserenkeun ka murid-murid sina dibagikeun. 37 Jelema-jelema dalahar nepi ka sareubeuheun. Rotina nyesa, ku murid-murid dikumpulkeun meunang tujuh karanjang. 38 Anu disuguh dahar harita lalaki wungkul aya opat rebu urang, jaba awewe jeung barudak. 39 Sanggeus dalahar ku Yesus dipiwarang baralik, ari Anjeunna terus kana parahu ngabujeng daerah Magadan. 16 1 Aya rombongan urang Parisi jeung urang Saduki nemonan ka Yesus rek ngadoja, marenta sangkan Anjeunna ngadamel kaajaiban geusan ngabuktikeun yen Anjeunna asal ti Allah. 61
Matius 16.2-10 62 2 Tapi waler Yesus, "Lamun panonpoe surup di langit aya layung, ceuk aranjeun Rek hade poe, langit mani ngempur. 3 Lamun isuk-isuk haleungheum ceuk aranjeun, Rek hujan, langit reueuk haleungheum. Aranjeun bisa naksir hade gorengna poe nenjo kaayaan langit, tapi teu barisa nangenan tanda-tanda jaman kiwari! 4 Jarahat, daroraka, jelema-jelema jaman kiwari teh! Aranjeun marenta kaajaiban? Taya nu pantes dibikeun salian ti kaajaiban anu kaalaman ku Nabi Yunus!" Geus kitu eta urang Parisi jeung urang Saduki teh dikantun. 5 Sanggeus narepi ka peuntas talaga beulah ditu, murid-murid kakara inget yen teu marawa roti. 6 Saur Yesus, "Kade, maraneh kudu ati-ati ku ragi urang Parisi jeung urang Saduki." 7 Ari ceuk murid-murid ka pada baturna, "Saur-Na kitu teh sabab urang teu boga roti." 8 Yesus uningaeun ka nu keur diomongkeun ku maranehna, tuluy ngalahir, "Ku naon ngaromong teu boga roti? Kacida kurangna kapercayaan maraneh teh! 9 Teu ngalarti kana maksud Kami? Geus teu aringet waktu Kami nyuguh dahar lima rebu jelema ku roti anu asalna ngan lima siki? Sabaraha karanjang sesana? 10 Kumaha deuih hal roti tujuh anu disuguhkeun ka opat rebu jelema? Sabaraha karanjang sesana?
63 Matius 16.11-19 11 Ku naon nepi ka teu ngalarti yen Kami tadi lain ngomongkeun roti? Pan ceuk Kami oge: Kudu ati-ati ku ragi urang Parisi jeung urang Saduki." 12 Geus dikitukeun mah kakara murid-murid teh ngarti, yen Anjeunna mepelingan kitu teh lain kudu ati-ati ku ragi anu sok dipake nyieun roti, tapi ku pangajaran urang Parisi jeung urang Saduki. 13 Yesus terus angkat ka daerah deukeut kota Kesarea Pilipi. Di dinya Anjeunna mariksa ka murid-murid, "Ceuk jalma rea Anak Manusa teh saha?" 14 Jawab murid-murid, "Aya nu nyebat Yohanes Jurubaptis, aya nu nyebat Elias, aya nu nyebat Yermia atanapi salah sawios nabi." 15 "Ari ceuk maraneh Kami teh saha?" Yesus mariksa deui. 16 Ceuk Petrus, "Bapa teh Kristus, Jurusalamet, Putra Allah nu jumeneng." 17 "Bagja maneh, Simon anak Yonas!" saur Yesus. "Sabab maneh nyaho kitu teh lain ti manusa tapi ti Rama Kami di sawarga. 18 Ku sabab eta, Petrus, Kami ngabejaan: maneh teh batu karang. Dina eta batu karang Kami bakal ngadegkeun gareja Kami anu moal eleh ku naon-naon, ku maot ge moal eleh. 19 Maneh bakal diserenan konci Karajaan Sawarga. Anu ku maneh ditolak di dunya di sawarga ge bakal ditolak. Anu ku maneh
Matius 16.20-26 ditarima di dunya di sawarga ge bakal ditarima." 20 Anjeunna ngalarang murid-murid supaya ulah ngomong ka saha-saha yen Anjeunna Kristus Jurusalamet. 21 Ti semet harita Yesus mimiti nyarios sabalakana ka murid-murid, saur-Na, "Kami teu meunang henteu kudu ka Yerusalem, kudu nandangan sangsara di ditu, dikaniaya ku para kokolot, ku imam-imam kapala, jeung ku guru-guru agama Yahudi. Kami bakal dipaehan. Tapi sanggeus maot tilu poe bakal hirup deui." 22 Yesus ku Petrus ditarik ka sisi tuluy diemutan, pokna, "Gusti! Mugi eta hal ditebihkeun ku Allah. Gusti ulah dugi ka nyorang kitu!" 23 Yesus malik tuluy ngalahir ka Petrus, "Nyingkir maneh, Setan! Maneh ngahalangan jalan Kami. Eta pikiran maneh teh pikiran manusa, lain asal ti Allah." 24 Geus kitu Anjeunna sasauran ka murid-murid, "Nu rek anut ka Kami kudu ninggalkeun kapentingan pribadi, kudu manggul salibna tuluy ngiring ka Kami. 25 Sabab sing saha anu leuwih ngabela nyawana bakal kaleungitan ku nyawana. Sabalikna anu ngurbankeun hirupna lantaran anut ka Kami, bakal meunangkeun nyawana. 26 Naon untungna jelema meunangkeun saalam dunya, tapi kaleungitan nyawana? 64
Matius 16.27-17.5 Naha bisa hirupna diganti ku harta di dunya ieu? 27 Moal lila deui Putra Manusa teh bakal sumping nganggo kamulyaan Rama-Na, diiring ku para malaikat-Na, rek ngabales ka unggal jelema satimpal jeung kalakuanana. 28 Kanyahokeun ku maraneh yen saenyana di antara anu ayeuna aya di dieu, aya anu moal waka maot samemeh narenjo Putra Manusa sumping ngajadi Raja." 17 1 Genep poe ti harita Yesus unggah ka hiji gunung anu luhur, nyandak Petrus, Yakobus, jeung Yohanes. Di luhur gunung ngan opatan bae. 2 Di dinya Yesus salin rupi, katenjo ku nu tiluan raray-Na moncorong kawas panonpoe, anggoana-Na bodas hurung mancur. 3 Breh deuih katenjo aya Musa jeung Elias keur cacarios jeung Anjeunna. 4 Pok bae Simon Petrus unjukan kieu, "Gusti, ku raraos urang di dieu teh! Manawi karujukan abdi bade ngadamel tilu kemah, kangge Gusti, kangge Musa, sareng kangge Elias." 5 Petrus keur unjukan keneh, bray aya mega ngagebray turun mayungan ka aranjeunna. Tina eta mega aya soara, ungelna, "Tah ieu teh Putra Kami, kaasih Kami, anu kamanah ku Kami. Masing ngagugu ka Anjeunna!" 65
Matius 17.6-15 6 Bawaning ku sarieuneun kana eta soara, murid-murid teh mani nyaluksrukkeun beungeut kana taneuh. 7 Ku Yesus disampeurkeun tuluy diusap. "Harudang, ulah sarieun!" saur-Na. 8 Barang carengkat geus teu aya sasaha ngan Yesus bae. 9 Waktu keur marudun Yesus mesen kieu, "Kade, tetenjoan anu tadi ulah dicaritakeun ka saha-saha, nepi ka waktu Putra Manusa dihudangkeun ti nu maraot." 10 Murid-murid-Na naranyakeun, "Ku naon saur guru-guru agama Yahudi mah Elias nu bakal sumping heula?" 11 Waler Yesus, "Bener, Elias heula nu kudu sumping pikeun memeres sagala kaayaan. 12 Tapi Kami ngabejaan, saenyana Elias teh geus sumping tapi taya nu wawuheun. Jelema-jelema ka anjeunna sakarep-karep pisan. Putra Manusa oge ku maranehna bakal dikitukeun." 13 Kahartieun ku maranehna yen anu dicarioskeun ku Anjeunna teh Yohanes Jurubaptis. 14 Sanggeus Yesus jeung tilu murid kumpul deui jeung jalma rea datang hiji jelema, sujud ka payuneuna-Na 15 jeung unjukan kieu, "Juragan, tulungan pun anak! Gaduh panyakit sawan, ngabahlakeun pisan kana awakna, margi sok 66
67 Matius 17.16-22 sering tikusruk kana seuneu atanapi kacebur kana cai. 16 Parantos dibantun ka murid-murid Juragan, nanging teu tariasaeun nyageurkeun." 17 Saur Yesus, "Pohara maraneh mah, nya saralah, nya teu baroga kapercayaan! Na Bapa teh kudu reureujeungan bae jeung maraneh? Kudu nepi ka mana Bapa nyabaran maraneh teh? Bawa budakna ka dieu!" 18 Tuluy roh jahat anu nyurup ka eta budak teh ku Anjeunna diparentah kaluar. Seug roh jahat teh kaluar, budakna jadi waras harita keneh. 19 Murid-murid marek ka Yesus, arunjukan, "Ku naon ku abdi-abdi mah eta roh jahat teh teu daekeun kaluar?" 20 "Lantaranana mah maraneh kurang rasa kapercayaan," waler Yesus. "Sabab saenyana lamun maraneh boga rasa kapercayaan sagede siki sasawi bae, maraneh bisa marentah ka ieu gunung, Pindah ka ditu! tangtu ieu gunung pindah. Cindekna rek kumaha-kumaha ge maraneh tangtu bisa! 21 [Tapi roh jahat kawas nu tadi mah ngan bisa diusir ku paneda jeung puasa bae.]" 22 Waktu murid-murid kabeh aya di Galilea, Yesus nyarios kieu, "Anak Manusa teh moal lila deui oge bakal diserenkeun kana kakawasaan manusa,
Matius 17.23-18.3 23 tuluy dipaehan. Tapi sanggeus tilu poe bakal dihirupkeun deui." Murid-murid kacida naralangsaeunana. 24 Waktu Yesus sumping ka Kapernaum jeung murid-murid, aya tukang mulung pajeg Bait Allah nanya ka Petrus, "Ari guru maneh sok mayar pajeg Bait Allah?" 25 "Puguh bae," walon Petrus. Sanggeus Petrus aya di imah, ku Yesus dipiheulaan dipariksa, "Simon, kumaha ari ceuk maneh, saha anu kudu mayar pajeg atawa upeti ka raja-raja di dunya? Rahayatna atawa urang asing?" 26 "Urang asing," walon Petrus. Saur Yesus deui, "Lamun kitu rahayat mah teu kudu mayar. 27 Tapi keun bae, urang ulah cekcok jeung maranehna. Ku sabab eta jung ka ditu nguseup ka talaga. Lauk anu nyanggut pangheulana sanggeus dipecatkeun calangapkeun, dina sungutna aya duit, cukup keur mayar pajeg ka Bait Allah keur pajeg sarerea. Bayar pajeg urang teh ku eta!" 18 1 Waktu eta, murid-murid naranya kieu ka Yesus, "Dupi anu bakal pangpunjulna di Karajaan Sawarga, saha?" 2 Yesus nyandak hiji budak leutik ditangtungkeun payuneuna-Na. 3 Ti dinya saur-Na, "Sing percaya ka Kami, maraneh moal bisa jadi warga Karajaan 68
69 Matius 18.4-10 Sawarga lamun henteu robah kalakuan jeung jadi saperti ieu budak leutik. 4 Nu bakal pangpunjulna di Karajaan Sawarga, nya eta anu daek ngahandapkeun maneh, jeung boga hate saperti hate budak leutik. 5 Sing saha anu ngaku ka budak leutik pantar kieu ku karana ngingetkeun ka Kami, eta sarua jeung ngaku ka Kami." 6 "Upama aya jelema anu ngalantarankeun salah sahiji budak leutik pantar kieu ingkar ti Kami, eta jelema leuwih hade dibangbaluhan beuheungna ku batu panggilingan anu gede, terus alungkeun ka jero laut. 7 Memang cilaka di dunya teh loba gogoda, anu ngalantarankeun manusa pecat iman! Kaayaan kitu terus bae teu eureun-eureun. Tapi leuwih cilaka deui jelema anu ngagodana! 8 Leungeun atawa suku maraneh lamun nu hiji pidosaeun mah teukteuk bae, piceun! Mending ngan boga leungeun ngan hiji atawa suku ngan hiji tapi salamet, ti batan leungeun suku jangkep tapi diri sakujur dialungkeun kana seuneu langgeng. 9 Panon lamun nu hiji pidosaeun mah cokel bae, piceun! Mending ngan boga panon sabeulah tapi salamet, ti batan panon lengkep tapi diri sakujur dicemplungkeun kana seuneu naraka!" 10 "Awas, ulah ngahina ka budak leutik pantar kieu. Ati-ati, sabab malaikat-malaikatna
Matius 18.11-17 salawasna aya di payuneun Rama Kami di sawarga. 11 [Ari Anak Manusa ka dunya teh rek nyalametkeun jelema anu leungit ti payuneun Allah.] 12 Cik, upama aya nu boga domba saratus leungit hiji, ceuk maraneh bakal kumaha anu bogana? Tangtu indit neangan nu hiji, nu salapan puluh salapan diantep heula nyaratuan di lamping pasir. 13 Ana nu leungit geus kapanggih, nu bogana tangtu leuwih atoh ku eta anu hiji ti batan ku nu salapan puluh salapan nu henteu leungit. 14 Rama maraneh di sawarga oge kitu. Kahoyong-Na ulah aya saurang-urang acan umat-Na anu laleutik keneh anu leungit ti Mantenna." 15 "Dulur anu boga dosa ka maraneh kudu dipepelingan, tapi paduduaan bae. Mun daekeun narima salah, maneh untung bisa ngahiji deui jeung dulur. 16 Tapi upama embungeun ngadenge pepeling maraneh, kudu mawa batur saurang atawa duaan, sabab ceuk Kitab Suci, Pikeun netelakeun yen anu dituding teh enya salah, kudu kasaksian ku duaan atawa tiluan. 17 Lamun geus kitu neugtreug keneh, beberkeun perkarana ka sajamaah. Upama ku sajamaah ge teu mental, anggap eta dulur teh deungeun-deungeun anu teu 70
Matius 18.18-27 nganyahokeun ka Allah, atawa anggap bae tukang mulung pajeg. 18 Jeung Kami ngabejaan, naon bae anu ku maraneh di dunya ditolak, di sawarga ge bakal ditolak. Anu ku maraneh ditarima di dunya, di sawarga ge bakal ditarima. 19 Jeung iraha bae lamun maraneh di dunya mangnedakeun hiji perkara ku duaan, tangtu ku Rama Kami di sawarga dimakbul. 20 Sabab di mana bae dua atawa tilu jelema kumpul mawa jenengan Kami, Kami bakal aya di dinya." 21 Petrus unjukan ka Yesus, "Gusti, upami pun dulur gaduh lepat ka abdi, sabaraha kali abdi kedah ngahampurana? Tujuh kali?" 22 "Lain tujuh kali. Kudu tujuh puluh kali tujuh kali," waler-Na. 23 "Sabab Karajaan Sawarga teh saperti misil hiji raja anu rek mereskeun hutang badega-badegana. 24 Sanggeus ngayakeun pamariksaan, aya badega anu dideuheuskeun, hutangna jutaan. 25 Ku sabab teu bisaeun ngalunasan, ku raja dititah dijual jeung saanak bojona, katut sagala pangabogana pikeun ngalunasan hutangna. 26 Eta badega ngarumpuyuk sujud bari ngalengis, Nyuhunkeun sarantos, tangtos bade dilunasan sadayana! 27 Raja karunyaeun, malah hutangna dibebaskeun. 71
Matius 18.28-19.1 28 Ari geus di luar, eta badega teh amprok jeung badega deui anu boga hutang ka manehna rerebuan. Ku manehna ditongtak terus dicekek jeung disentak, Bayar hutang maneh! 29 Baturna mani ngalengis bari deku, Sabar, menta tempo, engke ge dibayar! 30 Ku manehna teu didenge, kalah ka dijebloskeun ka panjara nepi ka hutangna lunas. 31 Badega-badega sejen barang nyarahoeun eta kajadian kacida ngareneseunana, tuluy arunjukan ka raja. 32 Badega kejem teh disaur jeung dicarekan, Dasar badega tanpa guna! Maneh mani ngalengis ka kami, nepi ka hutang maneh ku kami dipupus, 33 lantaran karunya. Cik maneh oge sing aya rasrasan ka batur! 34 Raja kacida benduna, eta badega tuluy dijebloskeun ka panjara, dihukum, nunggu hutangna lunas kabeh." 35 Saur Yesus deui, "Rama Kami nu di sawarga ge bakal kitu ka maraneh, kajaba lamun maraneh iklas ngahampura kasalahan dulur." 19 1 Sanggeus nyarios kitu Yesus angkat ti Galilea ka daerah Yudea peuntaseun Walungan Yordan. 72
Matius 19.2-9 2 Nu naluturkeun loba pisan, sarta anu gareringna ku Anjeunna dicalageurkeun di dinya. 3 Aya urang Parisi anu nyalampeurkeun ka Anjeunna rek ngadoja, nyual kieu, "Ari Hukum Agama urang ngidinan lalaki nyerahkeun bojona ku lantaran naon bae?" 4 Waler Yesus, "Naha aranjeun can maca Kitab Suci anu nyebutkeun yen waktu Khalik mimiti ngadamel manusa, ngadamelna teh lalaki jeung awewe? 5 Jeung Allah nimbalan, Ku hal eta lalaki bakal ninggalkeun indung bapana tuluy ngahiji jeung pamajikanana sarta duanana jadi satunggal. 6 Ku sabab kitu duanana geus lain dua deui, tapi hiji. Ku lantaran kitu, anu geus dihijikeun ku Allah teu meunang dipisahkeun ku manusa." 7 Ceuk urang Parisi, "Geuning Musa ngayakeun aturan yen lalaki kudu mere surat talak ka pamajikanana anu diserahkeun?" 8 Waler Yesus, "Musa ngidinan soteh nyerahkeun lantaran aranjeun hese pisan diajar. Keur jaman ngajadikeun mah teu aya aturan kitu. 9 Nu matak Kaula ngabejaan: lalaki anu nyerahkeun pamajikan padahal pamajikanana henteu nyelewer, lamun kawin deui jeung awewe sejen, eta lalaki teh ngaranyed." 73
Matius 19.10-17 10 Ari ceuk murid-murid ka Anjeunna, "Upami antawis salaki sareng pamajikan kitu sualna mah atuh langkung sae henteu kawin." 11 Waler Yesus, "Pangajaran kieu lain keur unggal jelema, ngan keur anu geus dikersakeun ku Allah bae. 12 Sababna jelema teu bisa kawin teh rupa-rupa, aya nu geus perbawa ti barang lahir, aya anu dilantarankeun ku pada jalma nepi ka teu bisa kawin, aya oge anu ku tekadna sorangan ngarah lugina kumawulana ka Allah. Anu bisa narima ieu pangajaran, pek lampahkeun kitu." 13 Aya nu marawa barudak leutik ka Yesus sina ditumpangan panangan jeung didungakeun ku Anjeunna, tapi ku murid-murid dicarekan. 14 Saur Yesus ka murid-murid, "Ingkeun eta barudak teh sina ka Kami, ulah dipegatan. Sabab Karajaan Sawarga teh nya pikeun jelema-jelema anu hatena saperti hate ieu barudak." 15 Ti dinya barudak teh ditumpangan panangan jeung didungakeun. Geus kitu Anjeunna angkat ti dinya. 16 Dina hiji poe aya budak ngora datang ka Yesus. "Pa Guru," carekna, "lampah kumaha anu sae, anu kedah dilakonan ku abdi supados tiasa kenging hirup langgeng?" 17 Waler-Na, "Ku naon nanyakeun mana nu hade? Nu hade mah ngan Hiji. Ari hayang 74
Matius 19.18-26 bisa meunangkeun hirup mah lampahkeun bae parentah-parentah Allah." 18 "Parentah anu mana?" carekna deui. Waler Yesus, "Ulah maehan, ulah ngaranyed, ulah maling, ulah jadi saksi palsu, 19 sing hormat ka indung bapa, jeung kudu nyaah ka batur cara ka diri sorangan." 20 "Eta mah parantos dilakonan," ceuk eta budak ngora. "Kedah kumaha deui?" 21 Waler-Na, "Ari hayang sampurna mah jual kabeh sagala kaboga hidep, duitna serenkeun ka kaom miskin, geus kitu hidep ka dieu, tuturkeun Bapa." 22 Dipiwarang kitu teh eta budak ngora balikna nguyung, sabab loba pisan harta bandana teh. 23 Yesus ngalahir ka murid-murid, "Memang kacida hesena jelema beunghar mah asup ka Karajaan Sawarga teh. 24 Sakali deui, ceuk Kami kacida hesena jelema beunghar asup ka Karajaan Sawarga, leuwih hese ti batan onta moncor kana liang jarum." 25 Ngadarenge kitu teh murid-murid mani arolohok, tuluy naranya, "Upami kitu mah atuh saha nu tiasa salamet?" 26 Yesus neuteup ka maranehna, geus kitu saur-Na, "Mustahil soteh ceuk manusa, keur Allah mah teu aya nu mustahil." 75
Matius 19.27-20.5 27 Pihatur Petrus, "Tingali! Abdi-abdi parantos ngantunkeun sagala rupi, ngiring ka Bapa. Bakal kenging naon?" 28 Waler-Na, "Sing percaya, engke dina Jaman Anyar, sarta Putra Manusa geus linggih dina tahta kamulyaana-Na, maraneh oge, dua welas urang panganut Kami bakal ngadiukan tahta, marentah ka dua welas kaom Israil. 29 Jeung sing saha anu iklas najan kudu pisah ti imah, ti dulur lalaki, ti dulur awewe, atawa ti bapa, ti indung, ti anak, atawa ninggalkeun rajakaya lantaran leuwih beurat ka Kami, ganjaranana bakal saratus kalieun jeung diganjar hirup langgeng. 30 Tapi nu ayeuna ti hareula, loba nu bakal jadi pandeuri. Anu ayeuna pandeuri, loba nu bakal jadi ti heula." 20 1 "Karajaan Sawarga teh saperti ieu misil. Aya hiji jelema, rebun-rebun indit neangan kuli rek digawekeun di kebon anggurna. 2 Sanggeus mupakat yen buruh saurangna sapoe sauang perak sakumaha ilaharna, tuluy dititah mimiti digarawe. 3 Pukul salapan neangan deui ka pasar, nawaran gawe ka nu keur ngalanggur, 4 Mending digarawe di kebon anggur kuring, buruhna pantes. 5 Nu ditawaran daraekeun. Pukul dua welas jeung pukul tilu neangan deui kuli. 76
77 Matius 20.6-14 6 Sanggeus meh pukul lima neangan deui ka pasar. Seug nanya ka nu keur tingjaranteng, Ku naon ngalanggur bae sapoe jeput, ngalelebar waktu? 7 Walonna, Teu aya nu ngulikeun. Tuluy ditawaran, Jung digarawe di kebon anggur kuring. 8 Waktu sareupna nu boga kebon teh ngomong ka mandor, Kumpulkeun kuli- kuli, bayar. Heulakeun anu datangna pangburitna, terus nepi ka anu asup digawena pangheulana. 9 Seug anu digarawena mimiti pukul lima sore dibayar ti heula, saurang sauang perak. 10 Barang anu pangisukna rek dibayar, panyangkana rek dibayar leuwih, ari heug sarua saurang sauang perak. 11 Bari nampanan duit maranehna gegelendeng, pokna, 12 Eta nu daratangna pandeuri digarawena ngan sajam, ari dibayarna bet sarua jeung kuring anu digarawe sapoe jeput bari papanasan! 13 Jawabna ka nu saurang, Dulur! Aranjeun geus mupakat buruh saurangna sapoe sauang perak. Kuring henteu jalir. 14 Tarima eta duit teh, jung baralik. Hanas ieu anu pangpandeurina ku kuring dibayar sarua jeung aranjeun, eta mah kumaha kuring.
Matius 20.15-22 15 Na teu meunang kuring make duit sorangan sakahayang? Atawa aranjeun sirik nenjo kuring bageur?" 16 Saur Yesus deui, "Tah kitu, anu pangpandeurina jadi ti heula, anu pangheulana jadi pangpandeurina." 17 Di tengah jalan ka Yerusalem Yesus nyaur murid-murid dicandak nyisi, tuluy Anjeunna nyarios bari angkat, 18 "Darengekeun," saur-Na, "urang ayeuna rek ka Yerusalem. Di ditu Putra Manusa teh bakal diserenkeun ka imam-imam kapala jeung guru-guru ahli hukum agama Yahudi, bakal diterapan hukum pati. 19 Tuluy diserenkeun ka bangsa batur. Ku eta bakal dipoyok, dirangket, tuluy disalib. Tapi sanggeus maot tilu poe bakal dihirupkeun deui." 20 Sabot kitu, bojona Sebedeus ngaharempoy ka payuneun Anjeunna jeung anakna duaan, murid Anjeunna, ngunjukkeun panuhun. 21 "Rek menta naon?" Yesus mariksa. Jawab eta awewe, "Upami Bapa engke parantos jumeneng Raja, ieu pun anak duaan mugi ditempatkeun di kiwaeun sareng tengeneun Bapa." 22 Saur Yesus ka eta dua murid, "Maraneh teu nyaho ka nu dipenta. Sanggup maraneh nginum eusi lumur anu rek diinum ku Kami, nya eta panganiayaan?" "Sanggem," jawabna. 78
Matius 20.23-30 23 "Memang maraneh ge bakal nginum eusi lumur Kami," waler Yesus. "Tapi Kami henteu wenang nangtukeun saha nu kudu diuk di kenca katuhueun Kami. Tempat eta mah pikeun jelema-jelema anu geus ditangtukeun ku Rama Kami." 24 Murid nu sapuluh urang deui ngadarenge pamenta kitu teh kacida arambekeunana ka eta dua sadulur. 25 Ku Yesus dipiwarang kumpul tuluy diwawadian, "Maraneh nyaho, bangsa anu teu nyaraho ka Allah mah nu jadi pamarentahna sakawenang-wenang, nu jaradi pamingpinna sakama-kama ka rahayatna teh. 26 Maraneh mah ulah kitu. Malah lamun hayang jadi nu punjul kudu ngawula ka nu sejen, 27 lamun hayang jadi nomer hiji kudu daek ngawula ka nu rea. 28 Kudu sakumaha Anak Manusa, datangna lain rek menta dikawulaan, tapi rek ngawulaan jeung rek ngorbankeun nyawa-Na supaya jelema-jelema anu salamet." 29 Yesus jeung murid-murid kaluar ti Yeriho, loba pisan anu naluturkeun. 30 Di sisi jalan aya nu lolong duaan keur dariuk. Barang ngadarengeeun Yesus ngalangkung, tuluy tinggarero, "Putra Daud! Sing hawatos ka abdi!" 79
Matius 20.31-21.8 31 Ku nu sejen disentak sina repeh, tapi ngagerona kalah ka beuki tarik, "Putra Daud! Sing hawatos ka abdi!" 32 Yesus liren heula tuluy mariksa, "Aya naon nyalukan Bapa?" 33 "Hayang tiasa ningal, Juragan!" tembalna. 34 Yesus welaseun, seug panon maranehna diusap, bray bae bareunta barisa nenjo, tuluy ngiring ka Anjeunna. 21 1 Yesus jeung murid-murid geus dareukeut ka Yerusalem, geus aya di Betpage di Gunung Jetun. Ti dinya Yesus miwarang dua murid sina ti heula, 2 sarta dilahiran kieu, "Maraneh kudu ka kampung itu di hareup. Engke bakal manggih kalde keur dicangcang jeung anakna. Buka talina, bawa ka dieu duanana. 3 Mun aya anu ngomong kitu kieu bejakeun, Rek dianggo heula ku Gusti, harita keneh ge tangtu mikeun eta kalde dibawa." 4 Hal ieu teh supaya laksana ucapan nabi anu kieu: 5 "Bejakeun ka Sion, Itu Raja maneh sumping! Ngarendahkeun anjeun nitih kalde, kaldena anakna keneh." 6 Dua murid indit ngalakonan piwarangan. 7 Kalde geus dibawa jeung anakna. Nu anakna disasarapan tonggongna ku jubah maranehna, Yesus terus nitihan eta kalde. 8 Jalma-jalma loba anu ngalamparkeun jubahna di jalan, sawareh deui ngampar- 80
Matius 21.9-16 ngamparkeun dangdaunan beunang ngala harita, 9 tuluy ngaleut di payuneun jeung di pungkureun Anjeunna. Nu di tukang tinggarero, "Wilujeng Putra Daud! Mugia anu sumping kalawan pajenengan Pangeran dirahmat ku Allah! Puji Allah!" 10 Barang Yesus lebet ka Yerusalem, sakuliah kota geunjleung. "Saha eta?" urang Yerusalem tingtaranya. 11 Tembal nu ngarak, "Nabi Yesus ti Nasaret di Galilea!" 12 Yesus lebet ka Bait Allah. Anu keur jual beuli di dinya diusiran. Meja-meja tukang nalukeuran duit jeung bangku-bangku tukang dagang japati dibalik-balikkeun. 13 Saur-Na, "Dina Kitab Suci disebut, kieu dawuhan Allah: Bait Kami bakal disarebut tempat paranti sembahyang. Ari ku maraneh dijieun sayang begal!" 14 Jelema-jelema anu lolong jeung nu cingked daratang ka Anjeunna di Bait Suci, ku Anjeunna dicalageurkeun. 15 Imam-imam kapala jeung guru-guru agama narenjo Anjeunna midamel kaahengan teh arambekeun, turug-turug barudak salusurakan di jero Bait Allah, "Wilujeng Putra Daud!" 16 Tuluy maranehna negor ka Yesus, "Kadenge ku Anjeun kecapna eta barudak?" "Puguh bae," waler-Na. "Na aranjeun tacan 81
Matius 21.17-24 maraca ayat Kitab Suci anu kieu: Barudak sareng orok ku Gusti diajar ngucapkeun pamuji anu sampurna." 17 Geus kitu maranehna dikantun. Anjeunna terus ka Betania, ngawengi di dinya. 18 Poe isukna isuk-isuk keneh, waktu keur angkat deui ka kota, Yesus ngaraos lapar. 19 Di sisi jalan aya tangkal kondang tuluy dicaketan. Tapi teu aya buahna, daun wungkul. Ti dinya saur-Na ka eta tangkal, "Maneh moal buahan-buahan deui!" Dadak sakala eta tangkal teh jadi garing. 20 Murid-murid mani arolohok. "Ku naon enggal-enggal teuing garing eta tangkal teh?" ceuk maranehna. 21 Waler Yesus, "Maraneh ge, asal percaya jeung henteu cangcaya, bisa nyieun kitu cara Kami bieu ka eta tangkal kondang. Malah leuwih ti kitu. Pek ieu gunung titah kieu, Geura ngangkat, terus nyeburkeun maneh ka laut, tangtu bukti. 22 Nya kitu deui, neneda menta naon bae, asal hate percaya, tangtu dikabul." 23 Yesus lebet deui ka Bait Allah. Sabot keur ngawulang, jol imam-imam kapala jeung para kokolot daratang ka dinya tuluy nanya, "Naon hak Anjeun migawe kitu? Meunang hak kitu ti saha?" 24 Waler Yesus, "Kaula ge rek nanya ka aranjeun saperkara. Lamun kajawab, kakara 82
Matius 21.25-31 pertanyaan aranjeun perkara hak Kaula dijawab. 25 Ari Yohanes kagungan hak ngabaptis ti saha? Ti Allah atawa ti manusa?" Maranehna jadi patanya-tanya pada batur, "Kudu kumaha jawabna? Lamun dijawab, Ti Allah, tangtu ceuk Manehna, Ku naon aranjeun teu percaya ka Yohanes? 26 Lamun dijawab Ti manusa, sieun ku rahayat, sabab rahayat yakin Yohanes teh nabi." 27 Tungtungna ngajawabna teh, "Duka teuing!" Saur Yesus, "Ari kitu mah Kaula moal ngabejakeun make hak naon Kaula migawe kieu." 28 "Ayeuna kumaha ieu ceuk aranjeun. Aya hiji jelema boga anak lalaki dua. Ngomong ka anakna nu kolotan, Ujang, poe ieu kudu digawe di kebon anggur. 29 Jawabna, Ah, alim! tapi lila-lila kaduhungeun, tuluy bae digawe. 30 Bapana tuluy nitah ka anakna nu ngoraan cara tadi. Jawabna, Mangga, Bapa, tapi henteu digawe. 31 Tah, nu mana anu ngalampahkeun parentah bapana?" "Nu kolot," walon maranehna. Saur Yesus, "Aranjeun bakal kapiheulaan asup ka Karajaan Sawarga ku tukang-tukang mulung pajeg jeung ku awewe tuna susila. 83
Matius 21.32-39 32 Sabab aranjeun heunteu palercaya ka Yohanes Jurubaptis anu nuduhkeun jalan bener. Sabalikna tukang-tukang mulung pajeg jeung awewe-awewe tuna susila mah percayaeun. Ari aranjeun sakitu geus nenjo hal eta, pikiran teu robah-robah, ka anjeunna teu palercaya." 33 "Aya deui misil. Aya tuan tanah muka kebon anggur, sakurilingna dipager, nyieun bak pameresanana jeung munara jaga. Tuluy disewakeun sina digarap ku nu sejen, ari manehna terus nyaba. 34 Dina usum metik manehna nitahan bujang-bujangna sina narik hasil sewa kebonna ti nu nyarewa. 35 Tapi bujang-bujangna teh ku anu nyarewa kebonna dipahala, diparaehan, aya nu diteunggeulan, aya nu dibaledogan ku batu. 36 Tuan tanah nitahan bujang-bujang sejen leuwih loba, tapi sarua nasibna jeung nu ti heula. 37 Tungtungna nu dititah teh anakna, pamikirna, Ku anak aing mah tangtu sarieuneun. 38 Tapi barang eta datang, nu nyarewa kebon teh baradami, pokna, Ieu mah anakna. Urang paehan, warisanana jang urang! 39 Tuluy dicerek, dijongklokkeun ka luaran kebon, tuluy dipaehan. 84
Matius 21.40-22.2 40 Cik, lamun eta tuan tanah datang sorangan, bakal dikumahakeun eta nu nyarewa kebonna teh?" 41 Tembalna, "Eta jelema-jelema jahat teh tangtu ditumpes, kebonna disewakeun deui ka nu sejen, anu pibenereun mere hasil sewa kebonna dina waktuna." 42 Saur Yesus, "Kumaha aranjeun geus maraca ayat Kitab Suci anu kieu? Batu anu teu kapake ku tukang ngadegkeun, ngajadi batu anu pangutamana. Kitu dipidamelna ku Pangeran, endahna kabina-bina!" 43 Saur Yesus deui, "Ku sabab kitu Kaula ngabejaan, hak aranjeun kana Karajaan Sawarga bakal dicabut, dibikeun ka bangsa sejen anu daraekeun ngajalankeun pangersa Allah. 44 [Anu ninggang kana eta batu tangtu remuk, anu katinggang tangtu bubuk.]" 45 Karasaeun ku imam-imam kapala jeung ku urang Parisi yen eta misil teh ku Yesus dianggo nyindiran maranehna. 46 Seug maranehna alihtiar rek nangkep Yesus. Tapi teu waranieun prak, sarieuneun ku jalma rea anu nganggap Yesus teh nabi. 22 1 Yesus nyarioskeun deui misil ka jalma rea. 2 "Karajaan Sawarga teh saperti ieu misil. Aya hiji raja rek nikahkeun putra pamegetna. 85
Matius 22.3-12 3 Miwarangan badega-badegana nyusulan ondangan sina geura daratang kana hajatna. Tapi nu disusulan arembungeun datang. 4 Raja miwarangan badega-badega sejenna, nepikeun amanat ka para ondangan, Hajat geus tarapti, geus mencitan sapi jeung anak sapi nu pangalusna, geus sadia sagala rupa. Mangga sarumping nungkulan hajat nikah. 5 Tapi nu diarondang teh arapi lain bae, tinglaleos ka pagaweanana, aya nu ka kebon, nu ka toko. 6 Malah aya nu terus ngarejeng ka badega-badega teh, terus ditareunggeulan, diparaehan. 7 Raja kacida benduna, tuluy ngirim balad numpes jelema-jelema nu maraehan, padumukanana dihuru. 8 Tuluy nimbalan ka badega-badega, Ieu hajat geus sakieu sadiana, tapi nu diarondang teh ayeuna mah geus teu layak ka darieu. 9 Ku sabab eta pegat ka jalan-jalan gede, nu laliwat saha bae ajak ka dieu, sing loba. 10 Badega-badega arindit, sakur nu liwat, nu bageur nu jahat kabeh diajak kana pesta, balandongan hajat pinuh. 11 Raja lebet ka balandongan ningalian. Ret katingalieun aya semah saurang anu henteu make pakean pesta, 12 tuluy dipariksa, Ki Sanak, ku naon henteu make pakean pesta? Jelemana ngabetem bae. 86
87 Matius 22.13-21 13 Raja nimbalan ka abdi-abdina, Barogod ieu jelema leungeunna jeung sukuna, alungkeun ka nu poek, sina ceurik nandangan sangsara." 14 Saur Yesus deui, "Anu disaur mah loba, tapi anu kapilih ngan saeutik." 15 Urang Parisi ngalaleos, tuluy badami rek ngajiret Yesus ku pertanyaan-pertanyaan. 16 Ti dinya nitah murid-muridna nemonan Yesus dibarengan ku jelema-jelema golongan Herodes. "Pa Guru," ceuk maranehna, "abdi terang Bapa jalmi jujur. Bapa ngawurukkeun pangersa Allah ka manusa kalayan satarabasna, henteu inggis ku pamanggih nu sanes, margi Bapa mah henteu pandang harkat. 17 Ku margi kitu, kumaha pamendak Bapa perkawis mayar pajeg ka Prabu Rum, ngarempak Hukum Agama urang atanapi henteu?" 18 Yesus, anu uningaeun kana eta maksud julig ngawaler, "Eh, anu marunapek! Rek mancing kasalahan Kami maraneh teh? 19 Coba kadieukeun duit anu ku maraneh sok dipake mayar pajeg!" Maranehna ngarasongkeun duit. 20 "Gambar jeung jenengan saha ieu?" Yesus mariksa. 21 "Prabu," jawab maranehna. Saur Yesus, "Bayarkeun ka Prabu nu kagungan Prabu, bayarkeun ka Allah nu kagungan Allah."
88 Matius 22.22-31 22 Diwaler kitu maranehna ngaharuleng tuluy arindit. 23 Dina poe eta keneh aya deui anu daratang ka Yesus, urang Saduki. Ieu golongan henteu percaya yen jelema bakal harudang deui tina maotna. 24 "Guru," carekna, "Musa ngajarkeun, upama hiji jelema maot teu gaduh anak, randana kudu dikawin ku dulur nu maot supaya gaduh anak anu bakal diakukeun ka nu parantos maot tea. 25 Kapungkur di dieu kantos aya tujuh jalmi adi lanceuk. Nu cikal kawin tuluy maot, urut bojona dikawin ku nu kadua. 26 Nu kadua maot, awewena dikawin ku nu katilu, kitu bae saterusna nepi ka maraot tujuhanana. 27 Ahirna awewena oge maot. 28 Tah dina waktos nu maraot teh dihirupkeun deui, bojo saha eta awewe teh? Margi tujuhanana parantos ngawin manehna." 29 Waler Yesus, "Aranjeun kacida kaliruna, lantaran tacan ngalarti kana Kitab Suci jeung kana kakawasaan Allah. 30 Jelema sanggeus hirup deui tina paehna, kaayaanana bakal saperti malaikat di sawarga jeung moal kawin deui. 31 Kumaha aranjeun tacan maca timbalan Allah ngeunaan dihirupkeunana deui anu maraot? Dawuhan Allah kieu,
Matius 22.32-43 89 32 Kami teh Allahna Ibrahim, Allahna Ishak, jeung Allahna Yakub. Allah teh Allahna anu harirup, lain Allah pikeun nu paraeh." 33 Jalma rea mah ngadenge eta piwulang teh kacida raresepeunana, mani arolohok. 34 Barang urang Parisi meunang beja yen Yesus geus ngabungkem urang Saduki, tuluy bareng ngadatangan ka Anjeunna. 35 Nu saurang guru agama Yahudi, nyual ka Anjeunna rek ngadoja, 36 pokna, "Guru, parentah nu mana dina Hukum Agama anu pangutamana?" 37 Waler-Na, "Masing nyaah ka Pangeran Allah maneh terus jeung hate, terus jeung nyawa, sarta terus jeung budi akal. 38 Ieu parentah anu pangutamana jeung pangpentingna. 39 Nu kadua sarua pentingna, nya eta: Masing nyaah ka batur kawas ka diri sorangan. 40 Sakabeh eusi Hukum Musa jeung pangajaran nabi-nabi lianna, gumantungna ka ieu dua parentah." 41 Sabot urang Parisi di darinya keneh ku Yesus dipariksa, 42 "Kumaha ari ceuk aranjeun, turunan saha ari Kristus?" "Turunan Daud," tembalna. 43 "Lamun kitu," saur Yesus, "ku naon Roh Allah maparin ilham ka Daud supaya nyebut Gusti ka Kristus? Geuning saur Daud oge:
90 Matius 22.44-23.6 44 Pangeran ngadawuh ka Gusti kaula: Calik di dieu, katuhueun Kami, nepi ka sakabeh musuh Hidep taraluk nyaruuh ka Hidep. 45 Kumaha nu matak Kristus disebut turunan Daud, sabab Daud nyebut ka Anjeunna teh Gusti?" 46 Maranehna teu bisa ngajawab sakecap- kecap acan ka Yesus. Ti semet harita teu aya anu wanieun deui nyual ka Anjeunna. 23 1 Yesus terus nyarios ka jalma rea jeung ka murid-murid. 2 "Guru-guru agama Yahudi jeung urang Parisi baroga kawasa napsirkeun Hukum Musa. 3 Sagala parentahna anu tumali jeung eta kudu diturut. Tapi ku sabab maranehna sorangan henteu nurut kana eta aturan, kalakuanana mah ulah ditiru. 4 Ka batur ngawajibkeun ngalakonan anu sakitu beuratna, ari maranehna teu ngutekkeun curuk-curuk acan ngabantu batur anu ngalakonan eta kawajiban. 5 Ngalampahkeun naon bae maranehna mah salawasna ngan hayang kaciri ku batur. Tenjo pameungkeut tarang jeung leungeunna anu ditulisan ku ayat-ayat Kitab Suci, sakitu rarubakna! Tenjo rarawis jubahna, sakitu paranjangna! 6 Dina pesta-pesta, tempatna milih anu pangeunahna. Di imah-imah ibadah korsina pangaralusna.
Matius 23.7-15 7 Karesepna lamun pada ngabageakeun jeung pada ngajenan di pasar-pasar, jeung hayang disarebut Ama Guru. 8 Maraneh mah tong daek disebut Ama Guru, da Guru maraneh ngan hiji sarta maraneh teh sadulur. 9 Jeung ulah nga-Ama-keun ka sasama jalma di dunya, sabab Rama maraneh mah ngan hiji, di sawarga. 10 Ulah daek disebut Pamingpin, sabab nu jadi pamingpin teh ngan hiji nya eta Kristus, Jurusalamet. 11 Anu pangpunjulna di maraneh, kudu purun kumawula ka sarerea. 12 Anu ngaluhurkeun maneh tangtu dikahandapkeun, sabalikna anu ngahandapkeun maneh bakal dikaluhurkeun." 13 "Cilaka engke aranjeun guru-guru agama jeung urang Parisi, tukang pura-pura! Aranjeun meundeutan lawang Karajaan Sawarga, sorangan embung asup, nu harayang asup dihalang-halang! 14 [Cilaka engke aranjeun guru-guru agama jeung urang Parisi, tukang pura-pura! Aranjeun macikeuh randa-randa, ngarampas imahna, bari pura-pura mangdoakeun panjang naker sangkan teu kaciri jahat. Hukuman aranjeun engke kacida beuratna!] 15 Cilaka engke aranjeun guru-guru agama jeung urang Parisi, tukang pura-pura! Aranjeun meuntas laut ngambah darat, 91
Matius 23.16-23 neangan anu daekeun asup kana agama aranjeun saurang-urangeun. Ari geus meunang bet dijadikeun calon eusi naraka, jadi jahat leuwih ti batan aranjeun. 16 Cilaka engke aranjeun, pamingpin- pamingpin lalolong! Ceuk pangajaran aranjeun, Jelema anu sumpah demi Bait Allah henteu kabeungkeut ku sumpahna, tapi anu sumpah demi emas eusi Bait Allah mah kabeungkeut. 17 Aranjeun nya barodo nya lalolong! Mana anu leuwih penting, emasna atawa Bait Allah, anu ngalantarankeun eta emas jadi suci? 18 Jeung ceuk pangajaran aranjeun, Jelema anu sumpah demi altar, henteu kabeungkeut ku sumpahna, tapi anu sumpah demi pangbakti dina altar mah kabeungkeut. 19 Pohara lolongna aranjeun teh! Cik mana anu leuwih penting, pangbaktina atawa altarna anu nyucikeun eta pangbakti? 20 Jadi sumpah demi altar teh nya demi altarna nya demi pangbaktina anu geus aya dina altar. 21 Sumpah demi Bait Allah, nya demi Baitna nya demi Allah anu linggih di eta Bait. 22 Sumpah demi sawarga, nya demi singgasana Allah nya demi Allah anu linggih dina eta singgasana. 23 Cilaka engke aranjeun guru-guru agama jeung urang Parisi, tukang pura-pura! Ari mere perpuluhan ka Allah mani nepi ka 92
Matius 23.24-29 bungbu-bungbu kayaning pala, jinten jeung katuncar. Tapi anu enya-enya penting anu diajarkeun ku Hukum, saperti: kudu adil, karunyaan jeung jujur, ku aranjeun teu dipirosea. Lakonan heula anu ieu, tapi ulah ngalalaworakeun anu sejenna. 24 Aranjeun pamingpin anu lalolong! Laleur dina inumeun disaring, ari onta diteureuy buleud! 25 Cilaka engke aranjeun guru-guru agama jeung urang Parisi, tukang pura-pura! Cangkir jeung piring luarna diberesihan, ari jerona kotor pinuh ku daki paksa-pirusa jeung ku beubeunangan tina kasarakahan. 26 Eh nu lalolong, urang Parisi! Jerona heula beresihan cangkir teh, kakara luarna. 27 Cilaka engke aranjeun guru-guru agama jeung urang Parisi, tukang pura-pura! Aranjeun ibarat kuburan dikapur bodas, ti luarna siga alus, ari eusina tulang-taleng jeung mayit buruk. 28 Aranjeun oge kitu; ti luar katembongna ku jalma rea mah hade, padahal di jerona pinuh ku kapalsuan jeung dosa." 29 "Cilaka engke aranjeun guru-guru agama jeung urang Parisi, tukang pura-pura! Aranjeun ngalus-ngalus makam para nabi, ngahias tugu-tugu katineung ka jelema-jelema anu keur hirupna harade lampah, 93
Matius 23.30-37 30 sarta aranjeun ngakukeun, yen mun hirup sajaman jeung karuhun moal nyieun kalakuan cara maranehna, jeung moal maehan nabi-nabi. 31 Tah geuning ngaraku sorangan yen aranjeun teh turunan tukang maehan nabi-nabi! 32 Tuluykeun atuh ku aranjeun sing anggeus kajahatan anu dimimitian ku karuhun teh! 33 Aranjeun teh saenyana mah jarahat, turunan jelema jararahat! Rek bisa ngejat kumaha engke tina siksa naraka? 34 Ku sabab kitu Kaula ngabejaan, yen Kaula rek ngutus nabi-nabi, jalma-jalma bijaksana jeung guru-guru; engke ku aranjeun aya anu diparaehan, aya anu disalibkeun, sawareh deui disiksa di imah-imah ibadah, jeung aya anu diberik ka unggal kota. 35 Upama engke aranjeun nanggung hukuman tina sakabeh perkara maehan jalma-jalma nu teu baroga salah, mimiti ti perkara maehan Habil nu teu salah naon-naon, nepi ka perkara maehan Jakaria anak Berekya antara Bait Allah jeung altar. 36 Sing percaya: Hukuman tina eta sakabeh perkara maehan teh tangtu ninggang ka jelema-jelema jaman ayeuna!" 37 "Yerusalem, Yerusalem! Maneh geus maehan nabi-nabi, maledogan utusan-utusan Allah ka maneh, ku batu! Sering pisan Kami nyileuk hayang ngarangkul rahayat 94
Matius 23.38-24.6 maneh cara hayam nyirekeman anakna ku jangjangna, tapi maneh embung! 38 Ku sabab kitu Bait Allah anu maneh, engke bakal kosong pada naringgalkeun. 39 Jeung ti semet ieu, Kami ngabejaan, maneh moal nenjo-nenjo deui Kami, nepi ka maneh ngucap kieu, Mugia diberkahan ku Allah anu sumping kalawan pajenengan Pangeran." 24 1 Waktu Yesus angkat ngantunkeun Bait Allah, murid-murid-Na nyalampeurkeun, terus nunjuk ka eta Bait supaya Anjeunna ningali adegan-adeganana. 2 "Enya, eta kabeh ayeuna ku maraneh katenjo," saur Yesus. "Kami ngabejaan, engke mah sahiji ge batuna moal aya anu tetep nyusun dina tempatna ayeuna, bakal dirugrugkeun." 3 Yesus ngareureuh di Gunung Jetun. Murid- murid nyalampeurkeun teu jeung sasaha deui. Tuluy miunjuk, "Mugi diwartoskeun, anu tadi disaurkeun teh iraha pijadieunana? Kitu deui perkawis pisumpingeun Bapa engke sareng ahir jaman, kumaha galagatna?" 4 Waler Yesus, "Maraneh sing iyatna ulah beunang kaperdaya. 5 Sabab engke bakal loba anu ngaku-ngaku, Kami Kristus, Jurusalamet! Loba nu bakal katipu. 6 Maraneh bakal ngadenge dur-derna perang di nu deukeut, ngadenge beja-beja perang 95
Matius 24.7-16 di nu jarauh, tapi ulah sarieun. Pasti eta teh baris kajadian, tapi lain hartina geus kiamat. 7 Bangsa-bangsa silih perangan, nagara- nagara silih tarajang. Bala kalaparan jeung lini di mana-mana. 8 Eta kabeh kajadian kakarek ngamimitianana ibarat mimiti nyalingitna kanyeri anu rek ngajuru. 9 Geus kitu maraneh bakal ditangkep, diserenkeun sangkan disiksa, dipaehan. Bakal dipikageuleuh ku unggal jelema dumeh anut ka Kami. 10 Jaman eta bakal loba anu murtad, silih hianat, silih pikageuleuh. 11 Nabi-nabi palsu barijil, loba anu bakal kasasarkeun. 12 Ku nerekab-nerekabna kajahatan, jelema-jelema teh nepi ka leungit kanyaahna. 13 Tapi sing saha anu tabah nepi ka panungtungan bakal dirahayukeun. 14 Geus kitu ieu Injil Kasalametan anu mertelakeun hal Karajaan Sawarga bakal diuarkeun ka sakuliah dunya, kadenge ku unggal jelema, geus kitu kakara datang poe kiamat." 15 "Maraneh bakal nenjo Si Pikasieuneun anu baheula diucapkeun ku Nabi Daniel tea ngajega di tempat suci." (Para maos! Mangga manahan naon eta teh pihartoseunana!) 16 "Lamun eta mangsa enggeus datang, nu araya di Yudea kudu lalumpat ka pagunungan. 96
97 Matius 24.17-26 17 Nu keur aya di suhunan imah ulah nyokot nanaon heula ti jero imah. 18 Nu keur aya di tegal ulah balik heula nyokot jubah. 19 Pikeun awewe-awewe anu harita keur kakandungan jeung anu keur nyarusuan orok, poe-poe eta teh kacida matak paurna! 20 Kudu neneda ka Allah, muga-muga waktu maraneh kabur teh ulah ninggang dina usum hujan atawa keur poe Sabat! 21 Sabab eta mangsa cilaka teh ngabalangsakkeunana leuwih-leuwih ti jaman nu enggeus-enggeus ti barang dunya gumelar nepi ka ayeuna, tur moal aya deui anu saperti kitu. 22 Tapi eta mangsa teh ku Allah disinggetkeun waktuna. Sabab lamun henteu, saurang ge moal aya nu salamet. Allah nyinggetkeun eta mangsa teh lantaran ngaraskeun ka umat pilihana-Na. 23 Lamun harita aya anu nyebut, Tah ieu Kristus! atawa, Tuh itu Kristus! ulah percaya. 24 Sabab bakal loba Kristus palsu jeung nabi-nabi palsu; maranehna bakal nyarieun kaahengan jeung kaajaiban pikeun nipu, lamun bisa mah ka umat pilihan Allah oge. 25 Maraneh ku Kami geus dibejaan ti ayeuna, supaya iyatna. 26 Atawa lamun aya nu ngomong, Tuh! Di ditu Kristus teh di gurun keusik! maraneh ulah ka ditu. Atawa lamun ceuk maranehna,
Matius 24.27-33 Tah, ieu di dieu Kristus teh keur nyumput! ulah percaya. 27 Putra Manusa mah pisumpingeuna-Na lir kilat meuntasan langit ngabaranyay ti wetan ka kulon. 28 Di mana aya bangke, manuk bangke ngarubung di dinya." 29 "Moal lila ti sabada kabalangsakan mangsa eta, panonpoe bakal poek, bulan henteu cahayaan, bentang-bentang ragragan ti langit, kakuatan-kakuatan langit malengpar tina jalanna. 30 Geus kitu tembong di langit tanda Putra Manusa. Barang narenjo Putra Manusa sumping nitih mega di langit tur kawasa jeung kacida agungna, jelema-jelema bakal ear sasambat. 31 Tarompet gede bakal disadakeun, sarta Putra Manusa bakal ngutus para malaikat-Na ka opat madhab bumi, ngumpulkeun umat pilihan Anjeunna ti sakuliah jagat, ti tungtung nepi ka tungtung." 32 "Tenjo tangkal kondang, aya papatahna. Lamun regang-regangna geus ngahejoan, ngaleuleusan jeung sarirungan, eta tandana geus tereh usum panas. 33 Nya kitu, lamun hal-hal anu bieu disebut geus kajadian, eta tandana yen geus tereh panungtungan, geus mimiti ahir jaman. 98
99 Matius 24.34-43 34 Inget, eta sakabeh perkara bakal kajadian samemeh jelema-jelema anu harirup ayeuna paraeh kabeh. 35 Langit jeung bumi bakal musna, tapi pangandika Kami mah moal musna." 36 "Tapi iraha poena, iraha jamna, jelema taya nu nyaho, para malaikat henteu, Putra Manusa ge henteu. Ngan Rama anu uninga. 37 Pisumpingeunana Putra Manusa teh bakal cara keur jaman Enoh. 38 Memeh aya caah gede, jelema-jelema gawena nyatu, nginum, kawin, kitu bae nepi ka waktuna Enoh lebet kana kapal. 39 Tapi jelema-jelema teh teu arengeuheun aya kajadian naon, nyaho-nyaho geus ger caah. Kaayaan dina waktu pisumpingeunana Putra Manusa oge bakal kitu. 40 Dina mangsa eta, dua jelema anu keur digarawe di kebon, nu saurang bakal dibawa, nu saurang deui ditinggalkeun. 41 Dua awewe anu keur ngagiling gandum, nu saurang bakal dibawa, nu saurang deui ditinggalkeun. 42 Ku sabab eta sing iyatna, sabab maraneh teu nyaho iraha pisumpingeunana Gusti maraneh. 43 Coba lamun nu boga imah nyahoeun iraha pidatangeunana bangsat, tangtu bakal taki-taki supaya ulah nepi ka kabongkaran.
100 Matius 24.44-25.1 44 Jadi maraneh kudu caringcing salalawasna, sabab pisumpingeunana Putra Manusa teh ku maraneh moal kasangka-sangka." 45 Saur Yesus deui, "Cik nu disebut gandek satia jeung bijaksana teh nu kumaha? Tangtu ku dununganana baris dipercaya ngurus dahar gandek-gandek lianna saban-saban geus waktuna. 46 Untung eta gandek, lamun dununganana datang kasampak keur ngalakonan kawajibanana. 47 Ku dununganana tangtu bakal dipercaya nguruskeun sagala harta bandana. 48 Tapi lamun eta gandek teu satia, hatena bakal ngomong yen dununganana moal balik tereh-tereh, 49 tuluy mimiti tanggal-teunggeul ka sasama gandek, sarta dahar nginum jeung tukang-tukang mabok. 50 Geus kitu dununganana datang dina poe anu ku manehna teu kasangka-sangka, jeung teu diarep-arep. 51 Geus tangtu ku dununganana disiksa bebeakan, terus dipiceun ka tempat paragi ngabuang jelema-jelema munapek, bati bisa ceurik nepi ka huntuna tingkereket." 25 1 "Dina mangsa pisumpingeunana Putra Manusa, Karajaan Sawarga teh kawas ieu misil. Aya sapuluh mojang arindit marawa lampu, rek mapagkeun panganten lalaki.
Matius 25.2-13 2 Nu lima barodo, nu lima deui caringcing. 3 Anu barodo ngan marawa lampu bae wungkul, henteu marawa minyak keur nambahanana. 4 Sabalikna anu caricing mah minyak keur nambahanana oge marawa. 5 Panganten datangna elat, nepi ka mojang-mojang teh tarunduheun tuluy kasarean. 6 Sanggeus tengah peuting aya anu ceceluk, Panganten datang! Papagkeun! 7 Mojang-mojang tingkorejat tuluy pakepuk maruru lampuna. 8 Ceuk nu barodo ka nu caringcing, Bagi minyakna saeutik, lampu kuring rek pareum. 9 Ceuk nu caringcing, Teu bisa! Moal mahi dipake ku duaan mah. Meuli we ka warung! 10 Nu barodo arindit mareuli heula minyak. Sabot kitu panganten datang manten, tuluy diiring ku mojang-mojang anu caringcing ka tempat pesta, panto tempat pesta tuluy dikonci. 11 Sanggeus rada lila mojang-mojang barodo teh daratang ka dinya gegeroan, Juragan! Ieu abdi widian lebet! 12 Ku panganten lalaki dijawab, Teu, kami teu wawuh ka maraneh!" 13 Saur Yesus deui, "Ku sabab kitu sing taki-taki, sabab maraneh teu nyaho iraha piwaktueunana." 101
Matius 25.14-21 14 "Dina mangsa pisumpingeunana Putra Manusa, Karajaan Sawarga teh kawas ieu misil. Aya hiji jelema rek indit nyaba, nyalukan bujang-bujangna rek nitipkeun duitna. 15 Ari nitipkeunana kumaha kasanggupan bujang-bujangna bae. Ka nu saurang nitipkeunana lima rebu uang emas, ka nu saurang deui dua rebu, jeung ka nu saurang deui sarebu. Geus kitu indit nyaba. 16 Bujang anu dititipan lima rebu buru-buru ngagolangkeun duitna, meunang untung lima rebu deui. 17 Anu dititipan dua rebu oge duitna digolangkeun, meunang untung dua rebu deui. 18 Ari anu dititipan sarebu anggur ngali lombang, duit dununganana teh dipendem. 19 Lila ti lila dununganana balik, tuluy balitungan. 20 Bujang anu dititipan lima rebu datang mawa duit titipan jeung batina lima rebu. Abdi ku Juragan dititipan artos lima rebu, nyaritana ka dununganana. Sareng ieu anu lima rebu deui batina. 21 Ceuk dununganana, Alus, maneh jalma hade, gumati. Maneh geus bisa dipercaya nyekel anu leuleutikan, ku kami rek dipercaya nyekel leuwih gede. Ayeuna urang suka-suka jeung kami! 102
Matius 25.22-29 22 Bujang anu dititipan dua rebu datang. Abdi ku Juragan dititipan artos dua rebu, nyaritana ka dununganana. Sareng ieu anu dua rebu deui batina. 23 Ceuk dununganana, Alus, maneh jalma hade, gumati. Maneh geus bisa dipercaya nyekel anu leuleutikan, ku kami rek dipercaya nyekel leuwih gede. Ayeuna urang suka-suka jeung kami! 24 Bujang anu dititipan sarebu datang. Juragan, carekna, abdi terang Juragan teh jalmi keras. Juragan ngala buah sanes di tempat pelak ku anjeun, ngala panen sanes di tempat kenging tebar ku anjeun. 25 Ku margi sieun, artos Juragan teh ku abdi diruang dina taneuh. Ieu artosna. 26 Jalma goreng hate, jeung pangedulan! ceuk dununganana. Jadi nyaho maneh yen kami ngala buah lain di tempat pelak kami, ngala panen lain di tempat beunang kami tebar? 27 Benerna ari nyaho kitu, duit kami teh pelak di bang, sangkan ari kami datang eta duit geus anakan. 28 Cokot duit kami ti ieu jelema, bikeun ka nu duitna geus jadi sapuluh rebu. 29 Sabab anu geus beubeunangan ku kami rek ditambahan sina leuwih loba, leuwih ti cukup. Sabalikna anu henteu beubeunangan, dalah nu aya di manehna kajeun kacida saeutikna ku kami rek dicokot. 103
Matius 25.30-37 30 Ieu bujang tanpa guna teh jongklokkeun ka ditu ka tempat nu poek, sina gegerungan tibeberegeg!" 31 "Dina waktu sumping-Na engke, Putra Manusa teh geus jadi Raja, diiring ku sakabeh malaikat-Na, seug nyalikan tahta-Na anu mulya. 32 Jelema-jelema saalam dunya bakal dijagragkeun ka payuneuna-Na. Anjeunna bakal misah-misahkeun maranehna jadi dua bagian, saperti pangangon misah-misahkeun domba ti embe. 33 Nu balener sina kumpul di tengeneuna-Na, sesana di kiwaeuna-Na. 34 Raja bakal ngalahir kieu ka nu di tengeneuna-Na, Ka darieu aranjeun, anu diberkahan ku Rama Kami. Geura arasup ka Karajaan anu geus disadiakeun pikeun aranjeun, ti barang dunya gumelar. 35 Bareto waktu Kami lapar ku aranjeun dibere dahar, waktu halabhab dibere nginum, waktu keur jadi semah asing diaku dianjrekkeun, 36 waktu keur sataranjang dibere pakean, waktu keur gering dipulasara, waktu keur dipanjara dilongokan. 37 Jawab nu balener, Gusti, waktos Gusti lapar teh iraha abdi-abdi ngahaturanan tuang, atanapi waktos Gusti hanaang iraha abdi-abdi ngahaturanan ngaleueut? 104
Matius 25.38-44 38 Waktos Gusti jadi semah asing, iraha abdi-abdi nganjrekkeun? 39 Waktos Gusti teu diraksukan iraha abdi-abdi ngahaturanan raksukan? Waktos Gusti teu damang, waktos Gusti dipanjara, iraha abdi-abdi mulasara, iraha abdi-abdi ngalayad? 40 Waler-Na, Kieu saenyana ku Kami diterangkeun: Waktu aranjeun ngalampahkeun kitu ka salah sahiji dulur Kami anu panglaipna, eta sarua jeung ngalampahkeun kitu ka Kami! 41 Ari ka nu di beulah kenca kieu lahir-Na, Geura nyaringkah ti Kami, eh maraneh anu disapa ku Allah! Geura les arasup ka jero seuneu langgeng anu geus disadiakeun pikeun Iblis jeung para malaikatna! 42 Keur Kami lapar maraneh teu mere dahar, keur Kami halabhab maraneh teu mere nginum, 43 keur Kami jadi semah asing maraneh teu nganjrekkeun, keur Kami teu boga baju-baju acan maraneh teu mere, keur Kami gering maraneh teu ngurusanan, keur Kami dipanjara maraneh teu mirosea! 44 Maranehna bakal ngajarawab kieu, Gusti! Iraha abdi-abdi ningal Gusti lapar, hanaang, jadi semah asing, teu kagungan raksukan, teu damang, dipanjara, lajeng abdi-abdi teu nulungan? 105
Matius 25.45-26.8 45 Waler Raja, Kieu mun harayang nyaho: Samangsa-mangsa maraneh embung nulung ka salah sahiji dulur Kami anu panglaipna, sarua jeung embung nulung ka Kami." 46 "Eta jelema-jelema anu karitu bakal dijongklokkeun ka tempat siksaan langgeng," saur Yesus. "Ari anu balener, anu ngalakonan pangersa Allah, bakal hirup bagja tur langgeng." 26 1 Sanggeus nyarios kitu Yesus nyarios deui ka murid-murid, saur-Na, 2 "Maraneh nyaho dua poe deui Pesta Paska, Putra Manusa teh bakal diserenkeun terus disalibkeun." 3 Harita imam-imam kapala jeung para kokolot bangsa Yahudi mah keur kumpul di karaton Kayapas, Imam Agung, 4 badami arek nangkep Yesus kalawan rikip, baris tuluy ditelasan. 5 "Tapi nangkepna ulah dina waktu keur pesta," ceuk maranehna, "sabab rahayat tangtu rusuh." 6 Yesus sumping ka Betania, linggih ka imah Simon anu baretona katerap ku lepra. 7 Sabot keur tuang, datang hiji awewe mawa goci dieusi minyak seungit anu mahal ka Anjeunna, minyak teh tuluy dikucurkeun kana mastaka-Na. 8 Murid-murid narenjo kitu teh jadi arambekeun, "Ku naon dihahambur kitu eta teh?" ceuk maranehna. 106
107 Matius 26.9-17 9 "Eta minyak bisa dijual mahal, duitna jang kaom miskin!" 10 Yesus uninga pikiran maranehna nu saenyana. "Ku naon maraneh openan ka ieu awewe?" saur-Na. "Manehna geus nembongkeun kalemesan jeung kamulyaan budina ka Kami. 11 Nu mariskin mah salawasna ge aya bae jeung maraneh, tapi Kami mah aya di maraneh teh moal salilana. 12 Ieu awewe ngucuran Kami ku minyak seungit teh saenyana makelatkeun Kami waktu pamakaman Kami engke. 13 Sing percaya: Di mana bae Injil diwawarkeun di sakuliah dunya, kahadean ieu wanita ka Kami geus tangtu bakal disebut, dijieun pangeling-eling ka manehna." 14 Aya hiji murid ti antara nu dua welas, ngaranna Yudas Iskariot, datang ka imam-imam kapala. 15 "Upami abdi nyerenkeun Yesus ka Bapa- bapa, naon buruhna?" carekna. Imam-imam kapala ngitung duit tilu puluh gebleg perak, tuluy diserenkeun ka Yudas. 16 Ti harita Yudas neangan kasempetan rek nyerenkeun Yesus ka imam-imam kapala. 17 Dina poe kahiji Pesta Roti Teu Diragian, murid-murid arunjukan ka Yesus, "Bapa palay di mana disayagikeunana tuang jamuan Paska teh?"
Matius 26.18-26 18 Waler-Na, "Tepungan hiji jelema di kota. Caritakeun ka manehna kieu: Saur Pa Guru, Kaula geus tereh nepi ka wanci. Kaula seja mestakeun Paska jeung murid-murid di bumi andika." 19 Murid-murid arindit nedunan piwarangana- Na, terus nyadiakeun tuangeun keur jamuan Paska. 20 Sanggeus rada peuting Yesus calik tuang jeung murid-murid. 21 Bari tuang Anjeunna nyarios, "Kami mere nyaho, ti maraneh aya saurang nu rek hianat ka Kami." 22 Murid-murid mani tingrarenjag. "Tangtos sanes abdi nu dimaksad ku Gusti teh?" ceuk maranehna naranyakeun silihgenti. 23 Waler-Na, "Anu rek ngahianat teh nya eta anu engke bantrok jeung Kami nyelupkeun roti kana mangkok. 24 Memang Putra Manusa teh kudu tiwas. Hal eta geus disebutkeun dina Kitab Suci. Tapi kacida cilakana engke eta anu ngahianat ka Putra Manusa teh! Leuwih hade lamun eta jelema henteu kungsi lahir ka dunya!" 25 Ceuk Yudas, si hianat tea, "Tangtos jalmina sanes abdi, Pa Guru?" Waler Yesus, "Kitu ceuk maneh mah." 26 Tengah-tengah tuang Yesus nyandak roti hiji. Sanggeus muji sukur, rotina ku Anjeunna disemplekan tuluy diasongkeun 108
Matius 26.27-34 ka murid-murid. "Ieu tampanan, dahar," saur-Na, "ieu teh daging awak Kami." 27 Ti dinya Anjeunna nyandak lumur anggur. Sanggeus muji sukur, lumur diasongkeun ka murid-murid. "Ieu inum ku sarerea," saur-Na, 28 "ieu teh getih Kami anu neguhkeun perjangjian Allah, getih anu dikucurkeun pikeun jalma rea geusan ngahampura dosa-dosana. 29 Kami ngabejaan, ti semet ieu Kami moal nginum deui anggur ieu, nepi ka waktu engke nginum anggur anu anyar jeung maraneh di Karajaan Rama Kami." 30 Sanggeus kitu aranjeunna nganyanyikeun hiji lagu pupujian. Ti dinya terus kaluar, ngajugjug ka Gunung Jetun. 31 Yesus nyarios, "Peuting ieu keneh maraneh bakal kalabur ti Kami. Sabab ceuk Kitab Suci, Eta pangangon ku Allah baris dipaehan, dombana disina paburisat. 32 Tapi sanggeus Kami dihirupkeun deui, Kami rek miheulaan maraneh ka Galilea." 33 Ceuk Petrus ka Anjeunna, "Sanaos nu sanes naringgalkeun ka Bapa, abdi mah moal!" 34 Waler Yesus ka Petrus, "Kami ngingetan, peuting ieu memeh hayam kongkorongok, maneh bakal geus tilu kali nyebut teu wawuh ka Kami." 109
110 Matius 26.35-42 35 Ceuk Petrus, "Moal! Abdi mah moal nyebat kitu sanaos kedah paeh bareng sareng Bapa oge!" Nu sejen ge ngaromongna teh kitu. 36 Yesus nyandak murid-murid-Na ka hiji tempat anu ngaranna Getsemane. Ti dinya saur-Na, "Maraneh dariuk di dieu sabot Kami neneda di ditu." 37 Anjeunna terus angkatna, nyandak Petrus jeung dua sadulur anak bapa Sebedeus, manah-Na nalangsa jeung ketir. 38 "Hate Kami asa remuk, nalangsa taya hinggana. Daragoan di dieu, jeung Kami bantuan nyaring," saur-Na ka maranehna, 39 bari angkat ngantunkeun. Sanggeus rada jauh, bluk Anjeunna sujud meubeutkeun anjeun terus neneda, "Nun Ama, manawi kenging mah ieu lumur eusi kasangsaraan teh singkirkeun ti Abdi! Nanging ulah numutkeun panuhun Abdi, kedah numutkeun pangersa Ama." 40 Sanggeus neneda Anjeunna ngalongok heula ka nu tiluan, tapi geus sarare. Ngalahir ka Petrus, "Na teu kuat maraneh tiluan maturan Kami nyaring barang sajam? 41 Kudu nyaring, kudu neneda, supaya ulah keuna ku panggoda. Maraneh ari jiwa mah sumanget, tapi badan lahir hengker." 42 Geus kitu dikantunkeun deui, mindo neneda, "Nun Ama, ari teu kenging henteu mah ieu lumur eusi kasangsaraan teh kedah bae diinum, mugi pangersa Ama laksana."
Matius 26.43-51 43 Geus kitu ngalongok deui ka nu tiluan, tapi sarare keneh bae, panonna teu barisa dipake beunta. 44 Seug dikantunkeun deui, katilu kalina neneda deui, kecap-kecap-Na cara tadi keneh. 45 Geus kitu nepangan deui nu tiluan. Ti dinya ngalahir, "Rek tonggoy bae sarare jeung ngareureuh teh? Tenjo, geus waktuna Putra Manusa teh diserenkeun kana kakawasaan manusa nu daroraka. 46 Geura harudang, urang indit. Tenjo, anu arek ngahianat ka Kami teh geus datang!" 47 Sabot Anjeunna sasauran keneh, Yudas, murid ti nu dua welas tea geus datang jeung jelema loba pisan, marawa pedang jeung gegendir, titahan imam-imam kapala jeung para kokolot. 48 Eta jelema hianat teh memehna geus mere isarat, "Mana-mana anu ku kula dicium, eta jelemana, pek tangkep." 49 Manehna muru lempeng ka Yesus. "Salam, Pa Guru!" pokna bari terus nyium. 50 Yesus ngawaler, "Geura pek eta pakarepan teh lampahkeun, Ki Sanak!" Rob Anjeunna dironom terus ditangkep, dicerek pageuh pisan. 51 Ti nu ngiring ka Anjeunna aya anu nyabut pedang, dikadekkeun ka hiji jelema bujangna Imam Agung, rampung ceulina. 111
Matius 26.52-60 52 Tapi saur Yesus, "Asupkeun eta pedang, sarangkaan deui. Sabab anu ngagunakeun pedang paehna ku pedang deui. 53 Dikira Kami teu bisa nyambat ka Rama Kami menta balad malaikat leuwih ti dua welas pasukan? 54 Tapi lamun kitu kumaha rek laksana ucapan Kitab Suci yen kudu kieu jadina?" 55 Geus kitu sasauran ka nu rea, "Maraneh marawa pedang jeung gegendir nangkep Kami, na Kami teh penjahat? Unggal poe Kami aya di Bait Allah ngawuruk, ku maraneh teu ditangkep! 56 Tapi memang geus kieu mistina, sangkan laksana pisaur nabi-nabi anu ditulis dina Kitab Suci." Ari murid-murid tuluy kalabur kabeh ti Anjeunna. 57 Yesus ku nu narangkep dibawa ka bumi Kayapas, Imam Agung. Di dinya geus kumpul guru-guru agama jeung para kokolot. 58 Petrus nuturkeun ti kajauhan nepi ka buruan bumi Imam Agung, milu asup tuluy diuk jeung para pangawal, hayangeun nyaho kumaha tungtungna. 59 Imam-imam kapala jeung sakumna Mahkamah Agama geus sakedah polah neangan bukti palsu anu bisa ngalantarankeun Yesus dihukum pati. 60 Tapi bukti anu dipikahayang hiji ge teu aya, sanajan ari nu nawarkeun maneh jadi 112
Matius 26.61-69 saksi palsu mah loba. Tungtungna aya dua jelema anu maju ka hareup, 61 tuluy nuding, "Ieu jelema kungsi nyebutkeun kieu, Ieu Bait Allah ku Kami rek diruag, sanggeus heuleut tilu poe rek diadegkeun deui." 62 Imam Agung tuluy ngadeg mariksa ka Yesus saurna, "Kumaha, rek dijawab eta panuding ka Maneh?" 63 Yesus teu ngawaler. Imam Agung nimbalan deui ka Anjeunna, "Demi Allah anu jumeneng, ieu kami ngancam ku sumpah, aku: Enya Maneh teh Kristus, Putra Allah?" 64 Yesus ngawaler, "Kitu pilahir anjeun. Nanging sing percanten: Ti semet ayeuna bakal kataringali ku aranjeun Putra Manusa calik di tengeneun Allah Nu Maha Kawasa, tuluy sumping ti langit dina mega!" 65 Berewek Imam Agung nyosoeh anggoanana, tuluy ngalahir, "Ngahina ka Allah! Teu perlu deui urang make saksi! Geus kadarangu kitu ngahina-Na! 66 Kumaha timbangan aranjeun?" Jawabna, "Eta jelema salah! Kudu dipaehan!" 67 Tuluy maranehna nyariduhan raray Yesus bari nareunggeul. Aya oge anu nampiling ka Anjeunna 68 bari ngomong kieu, "Coba teguh, Kristus, saha ieu anu nampiling ka Maneh?" 69 Sabot Petrus diuk di buruan luar, disampeurkeun ku hiji awewe babuna Imam 113
Matius 26.70-27.1 Agung. "Maneh lain sok bareng jeung Yesus di Galilea?" ceuk eta awewe. 70 Tapi Petrus ngangles di hareupeun sarerea. "Ngomong naon ieu teh, kuring teu ngarti," jawabna. 71 Tuluy ngaleos ka lawang buruan. Katenjoeun ku babu sejen, anu terus ngomong ka nu araya di dinya ngomongkeun Petrus, pokna, "Manehna sok babarengan jeung Yesus urang Nasaret." 72 Petrus ngangles deui, "Wani sumpah, teu wawuh ka jelema eta teh!" 73 Teu kungsi lila Petrus disalampeurkeun ku nu araya di dinya. "Maneh pasti salah saurang babaturana-Na," ceuk maranehna, "kaciri lentong maneh kitu!" 74 Tembal Petrus, "Wani sumpah, kuring ngomong saenyana! Masing dihukum kuring ku Allah lamun henteu saenyana. Kuring teu wawuh ka eta jelema!" Harita keneh hayam kongkorongok, 75 ras Petrus ingeteun kana saur Yesus yen, "Memeh hayam kongkorongok, tilu kali maneh bakal nyebut teu wawuh ka Kami." Leos bae Petrus ka luar, ceurik nalangsa kabina-bina. 27 1 Isuk-isuk keneh pisan imam-imam kapala jeung para kokolot geus nyieun putusan yen Yesus rek diragragan hukum pati. 114
Matius 27.2-11 2 Anjeunna dirante dibawa ka luar ti dinya, tuluy diserenkeun ka Pilatus, Gupernur bangsa Rum. 3 Barang Yudas, si hianat, nyahoeun yen Yesus diragragan hukum pati, kacida kaduhungeunana, seug bae duit anu tilu puluh gebleg perak teh dibawa deui ka imam-imam kapala jeung para kokolot. 4 "Kuring dosa, geus ngahianat ka jelema nu taya salahna nepi ka diragragan hukum pati!" pokna. Dijawab, "Sabodo teuing, eta mah urusan maneh!" 5 Eta duit ku Yudas dialungkeun ka jero Bait Allah, ari manehna tuluy indit sarta terus ngagantung maneh. 6 Duitna ku imam-imam kapala dipulung. "Ieu duit teh ladang getih," carekna, "nurutkeun Hukum Agama teu meunang diasupkeun kana sisimpenan Bait Allah." 7 Tuluy mupakat eta duit rek dibeulikeun Lahan Panjunan jang pakuburan urang asing. 8 Ti harita lahanna katelah "Lahan Getih" nepi ka ayeuna. 9 Laksana ucapan Nabi Yermia anu kieu, "Duit tilu puluh gebleg perak, nya eta duit anu geus disaluyuan ku urang Israil pikeun meuli salira Anjeunna ku maranehna dicokot, 10 dipake meuli lahan panjunan, kitu parentah Pangeran ka kaula." 11 Yesus geus aya di payuneun gupernur bangsa Rum. "Andika teh raja urang Yahudi?" 115
Matius 27.12-20 Gupernur mariksa. "Leres pangandika," waler-Na. 12 Tapi panuding-panuding imam-imam kapala jeung para kokolot mah ku Anjeunna sama sakali teu diwaler. 13 "Karungu eta dakwaan-dakwaan maranehna?" Pilatus mariksa deui. 14 Tapi Yesus teu kersaeun ngawaler, nu matak gupernur teh kacida heraneunana. 15 Eta gupernur bangsa Rum kagungan kabiasaan, saban-saban Pesta Paska sok ngaleupaskeun sakitan saurang anu dipenta ku rahayat. 16 Harita aya hiji sakitan, penjahat anu geus kakunang-kunang, ngaranna Yesus Barabas. 17 Pilatus mariksa ka rahayat anu ngaliud, "Nu mana anu kudu dileupaskeun, Yesus Barabas atawa Yesus anu disebut Kristus?" 18 Mariksana kitu lantaran uninga enya-enya, yen nu matak eta para kekentong urang Yahudi nyerenkeun Yesus ka anjeunna teh lantaran ngarasa dengki. 19 Sabot Pilatus calik di bale pangadilan, anjeunna nampa pesen ti garwana kieu, "Ulah midamel kitu kieu ka eta jalmi nu teu aya salahna. Margi tadi wengi abdi teh kasiksa ku impian perkawis eta jelema." 20 Ari imam-imam kapala jeung para kokolot ngangsonan jalma rea, sina menta Barabas dileupaskeun, ari Yesus sina dihukum pati. 116
117 Matius 27.21-29 21 Tapi Pilatus mariksa ka jalma rea, saurna, "Pilih ti ieu duaan, nu mana anu kudu dileupaskeun?" "Barabas!" tembal jalma rea. 22 "Ari Yesus anu disebut Kristus kumahakeun?" Pilatus mariksa. "Gantung!" tembal jalma rea. 23 Pilatus mariksa deui, "Naon kajahatana- Na?" Jalma rea kalah ka tinggorowok patarik-tarik, "Gantung!" 24 Kajudi ku Pilatus yen diteruskeun ge taya gunana, salah-salah rahayat teh nyieun karusuhan. Anjeunna nyandak cai ngumbah panangan di hareupeun jalma rea. Timbalanana, "Kami teu tanggung jawab kana patina ieu jelema. Ku maraneh bae uruskeun!" 25 Ceuk jalma rea, "Kajeun, hukuman lantaran paehna eta jelema teh tanggungan kuring jeung anak-anak kuring!" 26 Ti dinya Pilatus ngaleupaskeun Barabas. Ari Yesus sanggeus dirangketan tuluy diserenkeun sina digantung ku maranehna. 27 Yesus ku serdadu-serdadu Pilatus diasupkeun ka karaton tuluy digoronyok ku sarerea. 28 Anggoana-Na dilaan diganti ku jubah wungu. 29 Serdadu-serdadu nyieun mamakutaan tina cucuk diterapkeun kana mastaka-Na, ari panangan tengen-Na sina nyepeng iteuk. Geus kitu eta serdadu-serdadu pura-pura
Matius 27.30-39 sarujud ka Anjeunna. "Daulat Raja urang Yahudi!" ceuk maranehna maroyokan, 30 tuluy nyariduhan ka Anjeunna. Iteukna ku maranehna dijewang, dibabukkeun kana mastaka-Na. 31 Sanggeus diparoyok, jubah wunguna dilaan diganti deui ku jubah-Na ku anjeun. Ti dinya Anjeunna dibawa ka luar rek digantung dina kayu salib. 32 Di tengah jalan, maranehna papanggih jeung hiji jelema urang Kirena ngaranna Simon. Eta jelema ku serdadu-serdadu dipaksa sina manggul kayu salib Yesus. 33 Sanggeus narepi ka hiji tempat anu disebut Golgota, anu hartina "Tempat Tangkorek," 34 Yesus disina ngaleueut anggur anu dicampuran hamperu. Tapi sanggeus diraosan Anjeunna teu kersaeun. 35 Anjeunna terus disalib, anggoana-Na dibagikeun ku lotre, 36 tuluy dijaraga bari dariuk. 37 Dina luhureun mastaka-Na maranehna masang tulisan panuding ka Anjeunna, unina: "Ieu Yesus, Raja urang Yahudi." 38 Aya dua penjahat anu digantung bareng jeung Anjeunna, hiji di tengeneun hiji deui di kiwaeuna-Na. 39 Anu laliwat ka dinya gogodeg jeung ngahina ka Yesus, pokna, 118
Matius 27.40-48 40 "Wah, anu rek ngaruag Bait Allah jeung rek ngadegkeunana deui di jero tilu poe! Lamun Maneh Putra Allah, turun tina salib salametkeun diri!" 41 Imam-imam kapala, guru-guru agama jeung para kokolot oge maroyokan, 42 "Ka batur bisa nyalametkeun, ari ka diri sorangan teu bisa! Na enya Manehna teh raja urang Yahudi? Mun bisaeun turun tina salib-Na, kakara urang percaya! 43 Majar carek-Na percaya ka Allah, malah ngaku jadi Putra Allah. Urang daragoan, sugan bae Allah kersaeun nulungan ka Manehna ayeuna!" 44 Dua penjahat anu bareng digantung jeung Anjeunna oge milu ngahina kawas kitu. 45 Waktu geus tengah poe, sakuliah nagri ngadak-ngadak jadi poek, tilu jam lilana. 46 Kira-kira pukul tilu Yesus ngajerit tarik, "Eli, Eli, lama sabahtani?" hartina: "Nun Allah sim kuring, Allah sim kuring, ku naon nu mawi ngantunkeun?" 47 Anu ngadarenge Anjeunna kitu ngajeritna, sawareh aya nu ngomong kieu, "Manehna sasambat ka Elias!" 48 Aya saurang anu terus lumpat nyokot sepon dicelupkeun kana anggur haseum, tuluy digagangan rek disodorkeun ka Yesus sina diseuseup. 119
Matius 27.49-58 49 Tapi aya nu nyegah, pokna, "Engke, urang ngadagoan heula Elias nyalametkeun Manehna!" 50 Yesus ngajerit deui tarik pisan, geus kitu les pupus. 51 Bareng jeung pupus-Na, reregan Bait Allah bedah dua ti luhur ka handap. Bumi ngariyeg, batu-batu karang bareulah, 52 kuburan-kuburan maruka, umat Allah anu geus paraeh harudang harirup deui, 53 kalaluar tina kuburanana. Sanggeus Yesus gugah ti nu maraot maranehna arasup ka Kota Suci, katembong ku jalma rea. 54 Kapala pasukan jeung serdadu-serdadu jaga, narenjo lini kitu deui kajadian-kajadian sejenna, kacida sarieuneunana, sarta ngaromong kieu, "Saestuna eta jelema teh Putra Allah!" 55 Di dinya loba oge awewe anu biasa sok ngiring jeung ngalalayanan ka Yesus ti Galilea keneh, ngarawaskeun ti kajauhan. 56 Di antarana nya eta Maria Magdalena, Maria ibuna Yakobus jeung Yusup, jeung bojona Sebedeus. 57 Sanggeus mimiti peuting, aya hiji jelema beunghar ti Arimatea ngaranna Yusup, murid Yesus keneh, 58 ngadeuheus ka Pilatus menta layon Yesus. Pilatus marentah supaya layon Yesus diserenkeun ka Yusup. 120
121 Matius 27.59-28.1 59 Layon Yesus ku Yusup dicokot, dibungkus ku boeh tina lenen anyar, 60 tuluy dimakamkeun di makam milik manehna, hiji guha cadas anyar beunang mobok. Lawang pajaratanana ditutup ku batu gede, sanggeus kitu Yusup tuluy balik. 61 Maria Magdalena jeung Maria anu saurang deui dariuk keneh di dinya, melong kana pajaratan. 62 Poe isukna poe Sabat, imam-imam kapala jeung urang Parisi ngadareuheus ka Pilatus. 63 "Juragan," ceuk maranehna, "waktos hirup keneh eta jalmi tukang bohong teh kantos nyanggem kieu, Sanggeus tilu poe Kami bakal dihirupkeun deui. 64 Ku margi kitu mugi Juragan marentahkeun ngajaga kuburana-Na dugi ka dinten katiluna, bilih mayit-Na dipaling ku murid-murid-Na teras diuar-uar majar hirup deui. Bohong anu kadua mah langkung matak ngabahyakeun ti batan anu kahiji." 65 "Mangga teundeunan anu ngajaga," saur Pilatus. "Jaraga sateka-teka sing kuat." 66 Maranehna alundur ti dinya, tuluy makam Yesus teh diamankeun, diteundeunan jaga jeung batu tutup lawangna disegel. 28 1 Sanggeus liwat poe Sabat, poe Minggu isuk-isuk keneh pisan Maria Magdalena jeung Maria anu saurang deui geus laleumpang ngalayad ka makam.
Matius 28.2-10 2 Dak-dumadak aya lini kacida rongkahna. Kolebat aya malaikat Pangeran lungsur ti sawarga, ngagulingkeun batu tutup makam, tuluy batuna dicalikan. 3 Rupa eta malaikat mani kawas cahaya kilat, panganggona bodas kawas salju. 4 Nu jaraga makam mani kokoplokan bawaning ku sarieuneun, nepi ka tinglumpuruk kawas nu paeh. 5 Malaikat teh ngalahir ka eta dua wanita, "Nyai ulah sarieun. Kami terang Nyai rek ngalayad Yesus anu tas disalib. 6 Anjeunna geus teu aya di dieu, geus digugahkeun sakumaha saur-Na tea. Hiap taringal ka dieu urut ebog-Na. 7 Ayeuna buru-buru bae bejakeun ka murid- murid-Na kieu, Anjeunna geus digugahkeun ti nu maraot, ayeuna keur angkat ka Galilea miheulaan aranjeun. Engke tangtu kapanggih di ditu! Tah kitu bejakeunana, sing inget." 8 Bral maranehna arindit ti dinya gura- giru bari sieun tapi bungah, tungtungna lalumpatan rek pupulih ka murid-murid Yesus. 9 Tapi dak-dumadak Yesus nepangan ka maranehna. "Salam rahayu," saur-Na. Maranehna ngaharempoy kana sampean Anjeunna tuluy nyungkem. 10 "Ulah sarieun," saur Yesus, "jung bejakeun ka dulur-dulur Kami yen kudu ka Galilea, engke tepung di ditu." 122
Matius 28.11-19 11 Waktu eta dua wanita geus laleumpang, para prajurit anu ngajaraga makam baralik ka kota, lapor perkara kajadian tea ka imam-imam kapala, 12 anu terus badami jeung para kokolot. Hasil babadamianana, eta para prajurit teh dibarere duit gede pisan, 13 bari diomongan kieu, "Uarkeun ku maraneh yen mayit-Na dipaling ku murid- murid-Na ti peuting waktu maraneh keur harees. 14 Lamun hal ieu kadenge ku gupernur, ku kami rek dilelemu yen ieu kajadian lain salah maraneh, jadi maraneh ulah salempang." 15 Sanggeus narima duit, eta para prajurit teh tuluy uar-uar sakumaha papatah tea. Nepi ka ayeuna oge di kalangan urang Yahudi mah carita kitu ti eta para prajurit teh aya keneh. 16 Murid-murid anu kari sawelas urang arindit ka hiji pasir di Galilea, sakumaha anu dipesen ku Yesus. 17 Sanggeus papanggih jeung Anjeunna tuluy sarujud nyarembah. Aya oge sawatara urang anu asa-asa keneh. 18 Yesus nyaketan ka maranehna, lajeng sasauran kieu, "Kakawasaan di sawarga jeung di bumi, sagemblengna geus diserenkeun ka Kami. 19 Ku sabab eta datangan jalma-jalma saalam dunya jaradikeun murid Kami, baptis 123
124 Matius 28.20 kalawan pajenengan Rama, Putra, jeung Roh Suci. 20 Ajar ngalakonan sagala perkara anu ku Kami geus diparentahkeun ka maraneh. Kami tangtu nyarengan ka maraneh salalawasna nepi ka ahir jaman."
Markus 1 1 Ieu Injil Kasalametan anu ngawartakeun Yesus Kristus, Putra Allah. 2 Ungel mimiti eta warta sakumaha anu diserat ku Nabi Yesaya, kieu: "Allah ngandika, Ieu utusan Kami ku Kami rek diutus heulaeun Hidep, sina nyadiakeun jalan pikeun Hidep. 3 Aya nu cumeluk di gurun keusik, Sadiakeun jalan pikeun Pangeran! Jieun jalan anu lempeng pikeun Mantenna!" 4 Nya bukti di gurun keusik aya nu muncul, ngabaptis jeung ngawulang, nya eta Yohanes. Piwulangna kieu, "Geura tarobat, geura dibaptis, geus tangtu dosa maraneh dihampura ku Allah." 5 Mangpirang-pirang jelema ti Yudea jeung ti kota Yerusalem daratang ngabarandungan piwulangna, terus ngaraku dosana, sarta tuluy ku anjeunna dibaptis di Walungan Yordan. 6 Anggoan Yohanes tina bulu onta jeung nganggo sabuk kulit. Ari barangtuangna simeut jeung madu leuweung. 7 Anjeunna ngumumkeun kieu, "Engke, pandeurieun kami bakal aya anu sumping tur leuwih agung batan kami. Pikeun dongko di payuneuna-Na ge, ngudaran tali tarumpah-Na, kami ngarasa teu layak.
Markus 1.8-17 8 Kami ngabaptis maraneh teh ku cai, tapi Anjeunna mah ngabaptisna ka maraneh engke ku Roh Suci." 9 Teu lila ti harita, Yesus oge ti Nasaret wewengkon Galilea sumping dibaptis ku Yohanes di Walungan Yordan. 10 Barang timbul ti jero cai, Anjeunna ningali langit muka, sarta Roh Allah lungsur ka Anjeunna dina rupa manuk japati. 11 Ti langit aya soara, ungelna, "Hidep teh Putra kaasih Kami, anu kamanah ku Kami." 12 Harita keneh manah Yesus digerakkeun ku Roh Allah, Anjeunna tuluy angkat ka gurun keusik, 13 cicing di dinya opat puluh poe opat puluh peuting, digoda ku Iblis. Di tempat eta loba oge sato alas, tapi Anjeunna dilalayanan ku para malaikat. 14 Sanggeus Yohanes dipanjara, Yesus angkat ka Galilea ngawawarkeun Injil Kasalametan ti Allah. 15 Saur-Na, "Geura tarobat, geus waktuna, sabab Karajaan Allah geus meh ngadeg! Sing percaya kana ieu Injil Kasalametan!" 16 Waktu Anjeunna keur angkat mapay sisi Talaga Galilea, ningali dua jelema adi lanceuk keur ngarala lauk, ngaranna Simon jeung Andreas. 17 Ku Anjeunna diajak sareng, "Marilu ka Kami, engke ku Kami diajar ngala jelema." 2
Markus 1.18-27 18 Harita keneh duanana marilu, heurapna diculkeun. 19 Yesus angkat deui. Angkat can pati jauh ti dinya ningali deui dua jelema adi lanceuk, Yakobus jeung Yohanes anak Sebedeus, keur ngaromean heurap dina parahu. 20 Harita keneh disaur tuluy marilu, ninggalkeun bapana dina parahu jeung kuli-kuli. 21 Yesus sumping ka kota Kapernaum jeung murid-murid. Dina poe Sabat Anjeunna lebet ka imah ibadah, ngawulang. 22 Cara Anjeunna ngawulang estu pikaresepeun anu ngabarandungan, beda ti guru-guru agama maranehna. Anjeunna mah ngajarna teh gede wibawana. 23 Sabot kitu, aya hiji jelema anu kasurupan roh jahat asup ka jero imah ibadah bari cocorowokan, 24 "Arek naon datang ka urang, Yesus urang Nasaret? Rek ngabinasa? Kuring nyaho Anjeun teh utusan anu suci ti Allah!" 25 "Repeh maneh!" saur-Na ka eta roh jahat. "Geuwat kaluar ti eta jelema!" 26 Sanggeus ngageubig-geubig kacida nemenna ka eta jelema, eta roh jahat teh tuluy nyingkah. 27 Anu nyaraksian mani harookeun sarta tuluy ngaromong pada batur, "Wah, naon ieu? Pangajaran anyar, kitu? Kawasa temen eta 3
4 Markus 1.28-35 jelema teh, roh-roh jahat dititah kalaluar teh mani narurut kitu!" 28 Beja hal Yesus gancang pisan nerekabna ka mana-mana di sakuliah daerah Galilea. 29 Yesus jeung murid-murid-Na kaluar ti imah ibadah, tuluy ka imah Simon jeung Andreas. Yakobus jeung Yohanes ge milu. 30 Ari mitoha awewe Petrus keur gering muriang, aya di enggon bae. Jadi barang Yesus sumping jeung anu ngariring terus bae diwartosan. 31 Anjeunna terus ningalian mitoha Petrus, leungeunna diangkat terus dibantu dihudangkeun. Rep muriangna cageur, tuluy cakah-cikih ngalalayanan. 32 Sanggeus panonpoe surup jeung mimiti peuting, loba anu daratang ka Anjeunna mawa anu garering jeung anu kasarurupan roh jahat. 33 Urang kota eta tumplek mani ngagimbung di buruan eta imah. 34 Yesus terus nyageur-nyageurkeun anu garering loba pisan sarta panyakitna rupa-rupa. Roh-roh jahat anu nyurup ge ku Anjeunna diusiran, loba pisan. Eta roh-roh jahat ku Anjeunna teu diidinan ngaromong naon-naon, sabab geus nyarahoeun saha Anjeunna. 35 Poe isukna subuh-subuh keneh Yesus kaluar ti eta imah, ngabujeng hiji tempat sepi di luar kota, sembahyang.
Markus 1.36-45 36 Simon sabatur-batur nareangan. 37 Sanggeus kapanggih maranehna arunjukan, "Bapa dipilarian ku sadayana." 38 Tapi waler Yesus, "Urang kudu terus ka desa-desa sejen sakurilingeun ieu. Maranehna oge perlu ku Kami diwuruk, sabab kitu tujuan Kami datang teh." 39 Geus kitu Anjeunna ngider ka sakuliah Galilea, ngawulang di imah-imah ibadah jeung ngusir roh-roh jahat anu nyurup ka jelema. 40 Aya jelema lepra datang ka Anjeunna, sujud ka payuneuna-Na menta ditulungan. Pokna, "Manawi Juragan kersa, Juragan iasa nyageurkeun abdi." 41 Manah Yesus welas pisan ka eta jelema, tuluy ngantelkeun panangana-Na kana awak eta jelema. "Heug, geura cageur," saur-Na. 42 Les leprana leungit, awakna pulih beresih. 43 Ku Anjeunna dipiwarang buru-buru indit ti dinya sanggeus diomat-omatan heula, 44 saur-Na, "Kade ulah cacarita ka saha-saha perkara ieu, terus bae ka imam menta dipariksa awak, tuluy haturkeun kurban sakumaha anu diparentahkeun ku Musa, supaya tetela ka sarerea yen maneh geus cageur." 45 Tapi eta jelema inditna teh terus cacarita ka ditu ka dieu teu eureun-eureun, nepi ka upama Yesus lebet ka kota moal iasa laluasa. Ku sabab eta Anjeunna di luar kota bae 5
Markus 2.1-9 anu sarepi. Tapi jelema-jelema teu burung murubul ti mana-mana. 2 1 Sanggeus sababaraha poe di dinya Yesus mulih ka Kapernaum. Beja yen Anjeunna mulih nerekab. 2 Jelema-jelema daratang kacida lobana, nepi ka taya tempat deui, nepi ka lawang panto oge heurin ku jelema. Sabot Anjeunna keur nyarioskeun amanat ti Allah, 3 aya jelema opatan ngagotong anu lumpuh rek dideuheuskeun. 4 Tapi teu barisaeun asup ku heurin- heurinna. Ku sabab kitu maranehna jalan ti luhur, nyieun liang lempengan Yesus calik, nu lumpuh teh diulur tina eta liang jeung samakna. 5 Ningali kapercayaan maranehna sakitu mantepna, Yesus ngalahir ka eta nu lumpuh, saur-Na, "Anaking, dosa-dosa hidep geus dihampura." 6 Aya sawatara guru agama anu marilu kumpul di dinya. Maranehna mimiti ngaromong dina hatena, 7 "Lancang temen ieu jelema ngomong kitu! Ngahina ka Allah! Ngan Allah anu wenang ngahampura dosa mah!" 8 Yesus uningaeun kana pikiran maranehna, tuluy ngalahir, "Ku naon karitu pikiran aranjeun? 9 Mana nu leuwih babari ngomongkeunana ka ieu nu lumpuh, Dosa-dosa hidep dihampura, 6
Markus 2.10-16 atawa, Geura hudang, angkat samak hidep tuluy leumpang? 10 Tapi ayeuna ku Kaula rek dibuktikeun yen Putra Manusa di ieu dunya kawasa ngahampura dosa." 11 Geus kitu ngalahir ka eta nu lumpuh, "Geura hudang, angkat samakna, jung geura balik!" 12 Nu lumpuh teh cengkat, samakna diangkat, tuluy gura-giru indit ti dinya. Anu nyaraksian mani barengong, tuluy ngamulyakeun ka Allah. "Saumur ge kakara nenjo kajadian kawas kieu mah! ceuk maranehna. 13 Yesus angkat ka sisi Talaga Galilea. Jelema-jelema merul daratang ka Anjeunna, tuluy diwulang. 14 Tas ngawulang angkat deui, beh ningali aya tukang mulung pajeg ngaran Lewi, anak Alpeus, keur diuk di kantorna. Ku Yesus tuluy disaur, "Milu ka Kami!" Lewi cengkat tuluy milu. 15 Sabot Yesus keur tuang di imah Lewi, burubul tukang-tukang mulung pajeg lianna daratang jeung jelema-jelema anu dianggap jelema goreng, marilu dahar sameja jeung Anjeunna jeung murid-murid. Sabab loba anu bariluk ka Anjeunna. 16 Sawatara guru agama Yahudi golongan Parisi, narenjo Yesus tuang jeung tukang- tukang mulung pajeg jeung jelema-jelema 7
Markus 2.17-22 nu dianggap goreng teh naranya ka murid- murid, "Naha guru maraneh tuang jeung jelema-jelema karitu?" 17 Kadangueun ku Yesus, Anjeunna ngawaler, "Anu perlu doktor teh anu garering, nu calageur mah teu perlueun. Kaula datang lain rek neangan jelema anu marulya, tapi rek neangan jelema-jelema anu diaranggap hina." 18 Dina hiji waktu murid-murid Yohanes jeung urang Parisi paruasa. Aya jelema anu naranya ka Yesus, "Naha murid-murid Bapa mah henteu paruasa, henteu sapertos para panganut Yohanes sareng para panganut urang Parisi?" 19 Waler-Na, "Ari tamu dina hajat kawin naha henteu dalahar? Sapanjang panganten lalaki aya keneh jeung maranehna, tangtu maranehna dalahar. 20 Tapi bakal datang waktuna panganten lalaki dicokot ti maranehna. Geus kitu kakara maranehna paruasa. 21 Moal aya anu nambal baju heubeul ku lawon anyar, sabab lamun lawon anyarna murengked, nu heubeul kabenyeng, soehna beuki gede. 22 Jeung moal aya anu ngeusikeun anggur anyar kana kantong kulit nu geus heubeul, sabab kantong kulitna tangtu bedah, kantong jeung anggurna henteu kaarah. Anggur anu 8
Markus 2.23-3.2 anyar kantong kulitna ge tangtu kudu nu anyar." 23 Dina hiji poe Sabat Yesus angkat ngalangkung kebon gandum. Murid-murid anu ngiring ka Anjeunna maripit gandum. 24 Ari ceuk urang Parisi ka Anjeunna, "Tingali itu murid-murid Anjeun ngarempak Hukum Agama urang, migawe anu dilarang dina poe Sabat!" 25 Waler Yesus, "Na aranjeun tacan maca, kumaha Daud waktu butuh dahareun? Anjeunna jeung pangiringna lapar, 26 tuluy anjeunna asup ka jero gedong Allah, terus ngadahar roti pangbakti ka Allah. Eta kajadianana keur jaman Abyatar jadi Imam Agung. Nurutkeun Hukum Agama urang mah anu wenang ngadahar roti kitu teh ngan para imam. Tapi Daud geuning ngadahar, malah pangiringna oge dibere." 27 Saur Yesus deui, "Poe Sabat diayakeun teh pikeun manusa, lain manusa diayakeun pikeun poe Sabat. 28 Ku sabab kitu Putra Manusa teh jadi Gustina poe Sabat ongkoh." 3 1 Yesus mulih deui ka imah ibadah. Di dinya aya hiji jelema anu leungeunna kemper sabeulah. 2 Jeung aya nu sejen deui, anu saenyana ngarep-ngarep supaya Yesus midamel kasalahan, rek didakwa. Maranehna kacida ngarawaskeunana, sugan bae Anjeunna 9
Markus 3.3-9 nyageurkeun eta jelema harita keneh dina poe Sabat. 3 Yesus ngalahir ka nu kemper tea, "Ka dieu, ka hareup!" 4 Ti dinya saur-Na ka nu rea, "Pagawean kumaha anu ku Hukum Agama urang meunang dipigawe dina poe Sabat? Nulungan atawa nyilakakeun, nyalametkeun nyawa batur atawa mergasa?" Maranehna teu narembal naon-naon. 5 Yesus neuteup ka maranehna, manah-Na bendu pacampur jeung sedih ku anu sakitu baredegongna jeung saralahna. Tuluy ngalahir ka nu kemper tea, "Lempengkeun leungeun hidep!" Ku manehna dilempengkeun, bet leungeunna nu kemper teh jadi cageur. 6 Urang Parisi tinglaleos, terus ngabadamian jelema-jelema kaomna Herodes rek nelasan Yesus. 7 Yesus angkat ka Talaga Galilea jeung pangiring-Na. Anu naluturkeun kacida lobana, ti Galilea, ti Yudea, 8 ti Yerusalem, ti wilayah Idumea, ti wetaneun Walungan Yordan, jeung ti sakurilingeun kota-kota Tirus jeung Sidon, anu geus mareunang beja perkara anu dipidamel ku Anjeunna. 9 Ku loba-lobana jelema, Anjeunna nepi ka mundut parahu ka murid-murid supaya ulah kasedekkeun. 10
Markus 3.10-19 10 Geus loba anu gering anu dicageurkeun ku Anjeunna, sarta anu garering teh mani pasedek-sedek hayang nyabak ka Anjeunna. 11 Ari anu kasarurupan ku roh jahat mah barang ret ka Anjeunna teh terus bae sujud ka payuneuna-Na bari ngagero, "Anjeun teh Putra Allah!" 12 Tapi eta roh-roh jahat teh ku Yesus dicarek teu meunang pisan nyebut Anjeunna saha. 13 Ti dinya Yesus unggah ka hiji pasir, tuluy nyaur sababaraha jelema anu cocog jeung manah-Na. Sanggeus karumpul, 14 ku Anjeunna dipilih dua welas urang. Eta anu kapilih ku Anjeunna disebatna rasul. "Maraneh ku Kami dipilih pikeun maturan Kami salawasna," saur-Na. "Sarta ku Kami baris diutus oge pikeun ngawurukan jalma-jalma, 15 jeung bakal dibere kakawasaan ngusir roh-roh jahat." 16 Anu kapilih teh ieu ngaran-ngaranna: Simon (ku Yesus dipaparin ngaran Petrus); 17 Yakobus jeung Yohanes (adi lanceuk anak Sebedeus, duanana ku Yesus dipaparin ngaran Boanerges, hartina "Guludug"); 18 Andreas, Pilipus, Bartolomeus, Mateus, Tomas, Yakobus bin Alpeus, Tadeus, Simon Patriot, 19 jeung Yudas Iskariot, anu engkena ngahianat ka Anjeunna. 11
Markus 3.20-28 20 Yesus mulih ka bumi-Na. Breg deui digimbung ku jalma rea, nepi ka Anjeunna jeung murid-murid teu kaburu tuang-tuang acan. 21 Barang wargi-wargina ngadarenge hal eta, tuluy nareang Anjeunna rek diajak mulih, sabab aya beja majar, "Anjeunna geus owah!" 22 Aya sawatara guru-guru agama anu daratang ti Yerusalem, ngaromong kieu, "Eta jelema teh kaasupan Beelsebul! Nu matak jadi bisaeun ngusir roh-roh jahat teh lantaran meunang kakawasaan ti eta kapala roh jahat." 23 Maranehna ku Yesus disaur. Geus kitu Anjeunna nyarios, tapi ku ibarat-ibarat. "Kumaha bisana Iblis ngusir Iblis?" saur-Na. 24 "Hiji kota anu pecah jadi sababaraha golongan anu silih lawan tangtu ancur. 25 Hiji kulawarga anu pecah jeung silih lawan, tangtu awut-awutan. 26 Nya kitu keneh karajaan Iblis, lamun pecah jadi golongan-golongan anu silih lawan, ngadegna moal lila, karajaanana tangtu enggeusan. 27 Moal aya anu bisa ngabongkar imah jelema bedas sarta nyokotan harta bandana, kajaba lamun eta nu bedas teh ditalikung heula kakara imahna bisa dijarah. 28 Kaula mere terang, jelema anu nyieun dosa jeung anu omonganana jahat bisa dihampura. 12
Markus 3.29-4.3 29 Tapi anu ngagogoreng Roh Suci mah teu bisa dihampura, sabab nu kitu mah dosana teh langgeng." 30 (Yesus nyebatkeun kitu teh ka jelema- jelema anu nyebutkeun majar Anjeunna kaasupan roh jahat.) 31 Ibu jeung saderek-saderek Yesus geus narepi ka dinya, tapi di laluar bae, nalatahkeun supaya Anjeunna kaluar. 32 Anjeunna keur dirariung ku jalma rea. "Itu aya ibu di luar sareng saderek-saderek istri pameget, hoyongeun nepangan," ceuk maranehna. 33 "Saha ari ibu Kami? Saha ari dulur-dulur Kami?" waler-Na, 34 bari terus neuteup ka anu ngariung ka Anjeunna. "Ieu ibu jeung dulur-dulur Kami mah!" saur-Na deui. 35 "Saha-saha anu ngalampahkeun pangersa Allah, eta ibu Kami, dulur-dulur Kami awewe lalaki." 4 1 Yesus mimiti ngawulang deui di sisi Talaga Galilea. Jelema ngagimbung ka Anjeunna kacida lobana, nepi ka Anjeunna ngalih calikna kana parahu anu keur ngambang dina cai. Jalma-jalma narangtung di basisir sisi cai. 2 Yesus tuluy ngawulang ka maranehna rupa-rupa hal ku misil-misil. Saur-Na ka maranehna, 3 "Barandungan! Aya hiji jelema indit tebar. 13
Markus 4.4-12 4 Waktu tebar, binihna aya anu ragragan ka jalan, seug datang manuk maracokan eta binih nepi ka beak. 5 Aya anu ragragan kana tanah anu karikilan, taneuhna ipis. Eta binih tereh jadi lantaran taneuhna ipis; 6 tapi sanggeus kasebrot ku panonpoe, binih anu kakara mentik teh ngulapes tuluy garing, lantaran akarna henteu jero. 7 Aya anu ragragan kana rungkun cucuk, rungkunna ngagedean, binih teh kaheumpikan, teu bisa buahan. 8 Anu ragragna kana taneuh anu riduh jeung lendo, jadina alus sarta baruahan, hasilna aya nu tilu puluh kalieun, nu genep puluh kalieun jeung nu saratus kalieun." 9 Saur-Na deui, "Lamun baroga ceuli pek ieu darengekeun!" 10 Sanggeus Anjeunna nyalira bae, anu tadi ngadarengekeun teh aya anu daratang ka Anjeunna, dibaturan ku dua welas murid-Na, naranyakeun harti eta misil. 11 Ari waler-Na, "Maraneh mah geus dibere nyaho rasiahna Karajaan Allah. Ari nu sejen luareun eta ngan dibere ngadenge misilna bae, 12 jadi maranehna mah, Narenjokeun tapi teu narenjoeun, ngadarengekeun tapi teu ngalartieun. Sabab lamun narenjoeun jeung ngalartieun tangtu tarobat ka Allah, sarta ku Mantenna tangtu dihampura." 14
Markus 4.13-22 15 13 Saur-Na deui, "Kutan maraneh teu ngarti kana eta misil? Kumaha rek ngarti kana misil sejenna? 14 Nu tebar teh hartina nu ngawawarkeun amanat sabda Allah. 15 Binih anu katebarkeun ka jalan, hartina eta amanat didengekeunana ngan saliwat, harita kadenge harita keneh dipupus ku Iblis. 16 Anu katebarkeun kana taneuh anu karikilan, hartina eta amanat gancang ditarima reujeung suka, 17 tapi gancang leungit deui sabab nyerepna teu sakumaha. Barang disusahkeun ku batur dumeh percaya kana eta amanat tuluy bae murtad. 18 Anu katebarkeun kana rungkun cucuk, hartina eta amanat ditarima, 19 tapi kadeseh ku kasalempangan hirup, ku hayang beunghar, jeung ku rupa-rupa kahayang napsu, teu nepi ka bijil hasilna. 20 Anu meneran kana taneuh anu hade, hartina eta amanat ditarima enya-enya, hasilna kapetik, buahna kaala, aya nu tilu puluh kalieun, nu genep puluh kalieun, jeung nu saratus kalieun." 21 Saur-Na deui, "Naha aya anu nyeungeut lampu terus dituruban ku gentong atawa diteundeun di kolong? Naha lain kudu diteundeun dina ajugna? 22 Naon bae anu nyumput bakal nembrak, naon bae anu katutup bakal nonggerak.
16 Markus 4.23-31 23 Darengekeun sing bener mun enya baroga ceuli!" 24 Saur-Na deui, "Pek tengetkeun sing bener anu kadarenge teh! Kalakuan maraneh ka batur, ku Allah bakal dibalikkeun ka maraneh leuwih ti kitu. 25 Anu enggeus beubeunangan bakal ditambahan, sabalikna anu henteu beubeunangan mah anu geus aya ge keur saeutik teh bakal di cokot pisan." 26 Yesus sasauran deui, "Karajaan Allah teh ibarat ieu misil. Aya jelema nyebarkeun binih dina lahanna. 27 Ari peuting manehna hees, ari beurang manehna hudang. Sabot kitu jeung kitu, binihna jaradi jeung ngagedean. Teu nyahoeun manehna mah peta jadina teh kumaha. 28 Pepelakanana ku taneuh disina jadi nepi ka buahanana, sina mentik, sina ngagedean, sina ranggeuyan, sina buahan. 29 Sanggeus gandumna asak meujeuhna diala, patani nyokot arit, gandumna diala." 30 "Ibarat naon deui Karajaan Allah teh?" Yesus mariksa. "Kudu ku misil naon nerangkeunana? 31 Ibarat misil ieu. Aya jelema nyokot siki sasawi, tuluy dipelakkeun dina taneuh. Siki sasawi di saalam dunya siki anu panglembutna.
17 Markus 4.32-39 32 Sanggeus jadi, tangkalna teh panggedena ti sakabeh pepelakan, daunna gomplok dahanna galede, manuk-manuk daratang nyarayang dina aubanana." 33 Kitu carana Yesus nyarioskeun amanat ti Allah ka jalma rea teh, ku rupa-rupa misil kawas bieu, sateka-teka diluyukeun jeung pangarti maranehna. 34 Nyarioskeunana tara teu ku misil. Tapi ari geus tinggal jeung murid-Na bae mah sagala rupa ge ku Anjeunna diterangkeun sageblasna. 35 Sanggeus burit, poe eta keneh, Yesus ngalahir ka murid-murid, "Urang meuntas talaga, urang ka beulah ditu." 36 Bari sasauran kitu teh Anjeunna miheulaan calik kana parahu. Murid-murid oge naraek kana parahu, jalma rea ditinggalkeun, tuluy mareuntas. Di eta talaga aya deui parahu-parahu sejen. 37 Dak-dumadak aya angin ribut nebak, parahu meh tibalik ku ombak nepi ka pinuh kaasupan cai. 38 Ari Yesus keur kulem di beulah tukang, mastaka-Na dibantalan. Ku murid-murid digugahkeun, pokna, "Pa Guru! Keun bae urang cilaka?" 39 Yesus gugah, tuluy marentah ka angin, "Eureun!" Marentah deui ka ombak, "Leler!" Jep angin jempe sarta talaga jadi kacida lelerna.
Markus 4.40-5.7 18 40 Yesus ngalahir ka murid-murid, "Ku naon sarieun! Teu palercaya ka Kami?" 41 Tapi maranehna jadi kacida sarieuneunana ku Anjeunna, seug patanya-tanya, "Saha ieu jelema teh? Angin jeung ombak nepi ka narurut kitu!" 5 1 Yesus jeung murid-murid-Na geus narepi ka peuntaseun Talaga Galilea beulah ditu, di wewengkon Gerasa. 2 Barang Anjeunna lungsur tina parahu, papanggih jeung hiji jelema anu datangna ti pakuburan di dinya. Eta jelema diraksuk ku roh-roh jahat, 3 cicingna di kuburan-kuburan. Eta jelema geus teu bisa ditalian sanajan ku rante. 4 Geus sababaraha kali suku jeung leungeunna ditalian, tapi rantena dipegatkeun deui, dipegatkeun deui, beusi bangkol sukuna dibubukkeun. Taya nu bisa nalukkeun ku bedas-bedasna. 5 Beurang peuting ngaprak di kuburan-kuburan jeung di pasir-pasir, ceuceuleuweungan bari nurihan maneh ku batu seukeut. 6 Sanggeus nenjoeun ka Yesus ti nu rada anggang, tuluy lumpat nyampeurkeun, brek bae deku di payuneuna-Na, 7 tuluy ngagorowok, "Yesus, Putra Allah Nu Maha Agung! Aya pikersaeun naon ka kuring? Demi Allah, kuring ulah disiksa!"
Markus 5.8-17 8 (Nu matak sasambat kitu sabab ku Yesus ditimbalan kieu, "Eh, roh jahat, kaluar maneh ti eta jelema!") 9 Ku Yesus dipariksa, "Maneh saha ngaran?" Jawabna, "Ngaran kuring Legiun sabab kacida lobana!" 10 Manehna terus nunuhun supaya ku Yesus ulah diusir ti eta daerah. 11 Teu jauh ti dinya aya babi sabubuhan keur nyaratuan di lamping pasir. 12 Roh-roh jahat teh nunuhun ka Yesus, "Kuring idinan nyurup ka itu babi-babi." 13 Sanggeus diidinan, eta roh-roh jahat teh kalaluar tuluy nyarurup ka eta babi-babi. Babi-babina anu kabehna aya dua rebu tuluy laluncatan ka talaga tina hiji gawir, kabeh titeuleum. 14 Anu ngajaragana tingbalecir ka kota jeung desa-desa sakurilingna, nyebarkeun beja. Tuluy jalma-jalma kalaluar rek narenjo eta kajadian. 15 Barang daratang, jelema anu tas kasurupan teh aya, keur diuk jeung geus make pakean, ingetanana geus waras. Maranehna kacida sarieuneunana ku Yesus. 16 Anu nyaraksian sorangan nu kajadian ka eta jelema jeung ka babi-babi tea tuluy nyaritakeun deui ka nu sejen. 17 Geus kitu urang dinya nunuhun ka Yesus supaya Anjeunna buru-buru ngantunkeun daerah maranehna. 19
Markus 5.18-26 18 Waktu Yesus naek deui kana parahu, jelema anu tas kasurupan teh hayangeun milu. "Mugi abdi dicandak," carekna. 19 Tapi ku Anjeunna teu diidinan, saur-Na, "Mending balik. Caritakeun ka kulawarga pitulung Pangeran anu geus mikaheman ka maneh." 20 Manehna nurut, tuluy indit ngider ka sakuliah wilayah Sapuluh Kota, nyaritakeun pitulung Yesus ka dirina. Urang dinya kacida hareraneunana. 21 Yesus mulih deui ka peuntaseun eta talaga. Sasumpingna, jelema-jelema tuluy tumplek ka Anjeunna di sisi talaga. 22 Sabot kitu, datang pangurus imah ibadah di dinya, ngaranna Yairus, terus sujud ka Yesus, 23 tuluy ngalengis ka Anjeunna, pokna, "Pun anak awewe udur, mugi ku Bapa ditumpangan panangan, tangtos cageur sareng tiasa hirup teras." 24 Yesus angkat ti dinya jeung manehna. Sapanjang jalan jelema-jelema anu marilu laleumpangna mani padeukeut-deukeut jeung Anjeunna. 25 Aya hiji awewe boga kasakit haid, ngagetih terus geus dua welas taun teu cageur-cageur, 26 tabib-tabib taya nu sanggup. Duitna geus beak dipake tatamba, tapi kasakitna teu cageur-cageur, malah tambah parna. 20
Markus 5.27-35 27 Sanggeus meunang beja hal Yesus, manehna tuluy milu seselendep jeung nu rea ka pungkureun Anjeunna. 28 Ceuk pikiranana, "Asal bisa nyabak jubah-Na bae tangtu aing cageur." 29 Tuluy manehna nyabak kana jubah Yesus. Harita keneh ngagetihna tuluy eureun, sarta karasaeun ku manehna yen panyakitna anu sakitu nyusahkeunana teh cageur. 30 Bareng jeung eta ku Yesus karaoseun aya tanaga anu mencar ti salira-Na. Anjeunna luak-lieuk sarta mariksa, "Saha anu nyabak ka Kami?" 31 Ceuk murid-murid, "Naha nganggo mariksakeun anu nyabak, pan kauninga jalmi sakieu nyedekna ka Bapa?" 32 Tapi Anjeunna terus bae luak-lieuk milarian anu nyabak-Na. 33 Ari awewe tea sanggeus nyaho anu kajadian ka dirina, nyampeurkeun terus sujud ka Anjeunna bari ngadegdeg sieuneun, sarta unjukan sabalakana. 34 Saur Yesus, "Anaking, ku sabab Nyai percaya, Nyai jadi cageur. Heug sing salamet. Panyakit anu nyusahkeun ka Nyai geus cageur pisan." 35 Sabot Yesus sasauran kitu aya jurungan ti imah Yairus, ngabejaan ka manehna, "Tuang putra teh parantos teu aya, teu kedah ngarerepot deui ka Pa Guru." 21
22 Markus 5.36-6.2 36 Yesus teu malire kana ucapan maranehna, sarta ngalahir ka Yairus saur-Na, "Ulah jadi pikir, percaya bae." 37 Jalma rea ku Anjeunna dilarang terus marilu salian ti Petrus, Yakobus jeung Yohanes. 38 Sanggeus narepi ka imah Yairus, Yesus ningali kaayaan kacida ributna, sarta ngadangu aya anu ceurik jejeritan jeung anu midangdam. 39 Yesus lebet tuluy ngalahir, "Ku naon raribut? Ku naon careurik? Budak teh lain maot, keur sare!" 40 Jelema-jelema anggur nyeungseurikeun ka Anjeunna, tapi ku Anjeunna dipiwarang kalaluar kabeh. Anjeunna lebet ka kamar nyandak indung bapana eta budak jeung murid anu tiluan. 41 Budak teh leungeunna dicepeng tuluy dilahiran, "Talita, kumi!" hartina, "Nyai, Kami nitah: hudang!" 42 Budak teh ngulisik cengkat terus turun leuleumpangan. (Umurna geus dua belas taun.) Jelema-jelema mani barengong. 43 Tapi Yesus ngalarang keras maranehna nyaritakeun eta kajadian ka nu sejen. "Budak teh bere dahar!" saur-Na. 6 1 Yesus geus angkat ti dinya, mulih ka kota asal-Na jeung murid-murid-Na. 2 Poe Sabat Anjeunna ngawulang di imah ibadah. Jelema-jelema anu ngadarenge
Markus 6.3-9 piwulang Anjeunna hareraneun. "Ti mana meunangna nu kitu?" ceuk maranehna. "Bogaeun hikmat naon? Naha bet bisaeun nyieun anu pikaheraneun? 3 Lain tukang kayu tea manehna teh, anak Mariam, dulurna Yakobus, Yusup, Yudas, jeung Simon? Dulur-dulur-Na nu awewe oge di darieu, lain?" Jadi di dinya mah Anjeunna ditolak. 4 Saur Yesus ka maranehna, "Nabi teh dihargaan di mana-mana. Tapi di lemburna jeung di kalangan kulawargana atawa baraya-barayana mah tara dianggap." 5 Anjeunna teu kungsi ngayakeun mujijat naon-naon di dinya mah, salian ti nyageurkeun anu garering sababaraha urang ku jalan ditumpangan panangan. 6 Anjeunna kacida heraneunana ku anu henteu palercayaeun teh. Ti dinya Yesus angkat ka desa-desa sakurilingeun Nasaret, ngawulang. 7 Geus kitu Anjeunna ngumpulkeun dua welas murid-Na, tuluy diutus duaan-duaan, jeung dipaparin kawasa pikeun ngusir roh-roh jahat. 8 Saur-Na ka maranehna, "Salian ti iteuk maraneh ulah mawa naon-naon deui. Roti, kantong derma, duit, ulah mawa. 9 Meunang ditarumpah, tapi ulah mawa pisalin." 23
Markus 6.10-18 10 Saur-Na deui, "Lamun maraneh aya nu ngaku, nganjrek teh kudu di imahna nepi ka waktu indit deui ti dinya. 11 Lamun aya pangeusi kota anu embungeun narima atawa ngadenge omongan maraneh, tinggalkeun bae bari kebutkeun kekebul tina suku nandakeun teu resep ka maranehna!" 12 Bral murid-murid arindit, nguaran jelema-jelema sangkan tarobat. 13 Salian ti kitu maranehna ngusir roh-roh jahat loba pisan, jeung nyageur-nyageurkeun anu garering diulasan ku minyak jetun. 14 Eta kabeh kadangu bejana ku Raja Herodes, wantu-wantu jenengan Yesus geus kautara ka mana-mana. Loba anu nyebutkeun yen Yesus teh: "Yohanes Jurubaptis hirup deui, nu matak jadi kawasa ngayakeun rupa-rupa kaahengan". 15 Aya oge anu nyebutkeun, "Anjeunna teh Elias." Ceuk sawareh deui, "Anjeunna teh nabi, kawas nabi-nabi anu di jaman baheula." 16 Ari saur Herodes, "Eta jelema tangtu Yohanes Jurubaptis anu bareto ku aing diteukteuk sirahna. Ayeuna hirup deui!" 17 Bareto Yohanes teh ku Herodes geus dipiwarang ditangkep, dirante jeung dipanjara lantaran ngaweweleh anjeunna migarwa Herodias istri Pilipus saderekna. 18 Yohanes sababaraha kali ngemutan ka Herodes tina hal eta, saurna, "Lepat pisan anjeun migarwa istri tuang saderek teh!" 24
25 Markus 6.19-25 19 Ari Herodias jadi geuleuheun ka Yohanes, hayangeun maehan. Ngan teu bisa sabab dihalang-halang ku Herodes. 20 Ari Herodes ku Yohanes teh ngaraos sieun, da uningaeun Yohanes jelema bener jeung suci, sarta kasalametanana di jero panjara ku anjeunna ditalingakeun. Anjeunna rajeun ngadangukeun kasauran Yohanes, sanajan ari tas ngadangukeun teh manahna sok marungkawut. 21 Lila-lila Herodias meunang jalan pikeun ngalaksanakeun maksudna. Nya eta waktu Herodes mestakeun wewedalanana sarta ngondang kapala-kapala pamarentahan, perwira-perwira militer jeung tokoh-tokoh urang Galilea, 22 Dina eta pesta teh putri Herodias ngibing. Ibinganana kacida nyukakeunana ka Herodes jeung tamu-tamuna. Raja ngalahir ka eta murangkalih, "Nyai hayang naon, sebutkeun bae, tangtu dikabul." 23 Raja terus sumpah, saurna, "Ama sumpah, naon bae pamenta Nyai, menta saparo karajaan Ama ge tan wande diluluskeun." 24 Eta murangkalih kaluar heula tina pesta, naros ka ibuna, "Kedah nyuhunkeun naon?" Saur ibuna, "Nyuhunkeun hulu Yohanes Jurubaptis!" 25 Putri ngadeuheus deui ka raja ngucapkeun panuhunna, "Nyuhunkeun sirah Yohanes
26 Markus 6.26-33 Jurubaptis ayeuna keneh, bantun ka dieu dina baki!" 26 Ngadangu pamenta kitu Herodes jadi nalangsa, tapi teu iasa nolak lantaran geus sumpah tur di payuneun tamu-tamu. 27 Tuluy miwarang hiji pangawal sina nyokot mastaka Yohanes. Pangawal tuluy indit ka panjara neukteuk mastaka Yohanes. 28 Mastakana dibakian dihaturkeun ka eta putri, ku eta putri diserenkeun ka ibuna. 29 Layon Yohanes dicokot ku murid-muridna tuluy dipendem. 30 Utusan-utusan Yesus geus marulang, geus kumpul deui jeung Anjeunna, nyaritakeun hasil lampah jeung pangajaranana ka jalma rea. 31 Tapi teu bisa jongjon, sabab jelema-jelema nu daratang nu arindit kacida lobana, nepi ka Yesus jeung murid-murid-Na teu kaburu tuang-tuang acan. Ku sabab eta saur Yesus ka murid-murid, Urang nyingkir heula neangan tempat sepi ngarah rineh, jeung supaya maraneh bisa ngaso heula sakeudeung. 32 Tuluy naraek kana parahu rek ka tempat anu sepi. 33 Tapi loba anu narenjoeun tur warawuheun saha-sahana. Jelema-jelema ti kota-kota di eta daerah tuluy nyarusul lalumpatan jalan darat, daratangna ka tempat anu dijugjug ku Yesus jeung murid-murid ti hareula.
Markus 6.34-42 34 Barang Yesus lungsur tina parahu, jelema-jelema geus loba. Anjeunna kacida hawatoseunana, asa ningali domba teu aya anu ngangonna. Prak bae ku Anjeunna diwulang rupa-rupa hal. 35 Sanggeus burit murid-murid arunjukan, "Pa, parantos burit, sareng ieu tempat teh mencil. 36 Jalmi-jalmi piwarang mios sina maleser tedaeunana ka desa-desa anu caraket." 37 Waler-Na, "Ku maraneh bae suguhan saaya-aya." Ceuk murid-murid, "Jadi abdi-abdi kedah mios meser tedaeun pangaos dua ratus uang perak keur nyuguhanana?" 38 Yesus mariksa, "Roti anu maraneh aya sabaraha, coba ilikan." Sanggeus diilikan, jawabna, "Lima, sareng lauk dua siki." 39 Anjeunna miwarang ka murid-murid supaya jelema-jelema teh digumpluk- gumpluk sina dariuk dina jukut hejo. 40 Gek jelema-jelema dariuk gugumplukan, sagumplukna aya nu saratusan, aya nu lima puluhan. 41 Yesus nyandak roti anu lima siki jeung laukna dua siki, tuluy tanggah ka langit muji sukur ka Allah. Geus kitu rotina disemplekan, dipasihkeun ka murid-murid sina dibagikeun ka nu rea. Laukna ge dibagikeun. 42 Unggal jelema dalaharna seubeuh. 27
Markus 6.43-52 43 Roti jeung lauk teh malah aya sesana, dikumpulkeun ku murid-murid meunang dua welas karanjang pinuh. 44 Anu disuguh dahar teh kabehna aya lima rebu urang lalaki. 45 Harita keneh Yesus miwarang murid-murid kana parahu, sina ti heula meuntas talaga ka Betsaida, ari nu rea dipiwarang budal. 46 Anjeunna oge amitan tuluy unggah ka hiji pasir rek neneda. 47 Nyalira bae di dinya nepi ka peuting, ari murid-murid geus aya di tengah talaga. 48 Kauninga ku Anjeunna murid-murid keur susah payah ngawelah lantaran parahuna mapag angin. Ku sabab eta antara pukul tilu subuh jeung pukul genep isuk Anjeunna nyusul, angkat napak kancang dina cai. Angkat-Na semu rek terus ngalangkungan, 49 tapi murid-murid narenjoeun ka Anjeunna nu keur angkat dina cai sarta nyangka Anjeunna teh jurig, nepi ka ting garoak. 50 Maranehna kacida sarieuneunana barang narenjoeun ka Anjeunna teh. Yesus gancang ngagentraan, saur-Na, "Teger! Kami ieu teh, ulah sarieun!" 51 Anjeunna terus naek kana parahu, jep angin jempe. Murid-murid-Na beuki tambah hareraneun, 52 lantaran kaheran maranehna ku hal roti lima siki bisa dipake nyuguh dahar lima rebu 28
Markus 6.53-7.3 urang tea oge can leungit. Eta kabeh teu katepi ka pangartina. 53 Meuntasna terus kebat sarta geus narepi ka tanah Genesaret, parahuna dicangcang. 54 Barang tarurun tina parahu, urang dinya ujug-ujug wawuheun bae ka Yesus. 55 Maranehna terus lalumpatan ka jero kampung ngabejaan anu sejen. Sanggeus nyarahoeun yen aya Anjeunna, tuluy kalaluar marawa anu garering dina samak. 56 Saterusna ka mana bae sumping-Na, ka desa, ka kota, ka lembur, jelema-jelema merul marawa anu garering ka alun-alun, bari nunuhun ka Anjeunna supaya anu garering teh diidinan nyabak kana tungtung jubah-Na bae wungkul. Sakur anu nyabak kabeh calageur tina kasakitna. 7 1 Aya rombongan urang Parisi jeung guru-guru agama Yahudi ti Yerusalem anu daratang ka Yesus. 2 Maranehna narenjoeun yen aya murid- murid Yesus anu dalaharna ku leungeun anu ceuk agama mah henteu beresih, nya eta leungeunna henteu dikumbah heula nurutkeun aturan anu ku urang Parisi diparentahkeun ka jalma-jalma. 3 (Urang Parisi, sakumaha umumna bangsa Yahudi, kacida tuhuna kana adat karuhun, tara waka prak dahar lamun tacan beberesih heula leungeun nurutkeun cara anu tangtu. 29
Markus 7.4-11 4 Kitu deui, dahareun naon bae anu asalna ti pasar tara terus didahar lamun tacan dikumbah heula. Loba deui adat titinggal karuhunna teh, kayaning aturan meresihan cangkir, mangkok, paparabotan tina tambaga, jeung tempat tidur.) 5 Ku sabab kitu eta urang Parisi jeung guru-guru agama teh naranyakeun ka Yesus, pokna, "Ku naon murid-murid Anjeun henteu nurut kana adat karuhun urang, dalahar make leungeun anu ceuk agama henteu beresih?" 6 Waler Yesus, "Aranjeun teh munapek! Cocog jeung ramalan Yesaya ngeunaan aranjeun, anu kieu tea: Ieu jelema-jelema, dawuhan Allah, hormatna ka Kami ngan semet omonganana, hatena mah jauh ti Kami. 7 Cumah bae ibadah ka Kami, sabab ngajarkeun aturan beunang manusa, anu dianggapna aturan ti Kami. 8 Kitu aranjeun teh, satia kana aturan beunang manusa, miceun parentah ti Allah." 9 Saur-Na deui, "Aranjeun kacida pinterna ngalindih parentah Allah ku aturan sorangan teh! 10 Parentah ti Musa, Kudu hormat ka indung bapa, jeung, Anu ngagogoreng ka indung bapa kudu dipaehan. 11 (7:11-12) Tapi anu diajarkeun ku aranjeun mah, majar jelema anu boga naon bae anu bisa dipake nulung bapana atawa indungna, 30
Markus 7.12-21 tapi nyebutkeun, Ieu mah kurban, (anu maksudna geus dibaktikeun ka Allah), eta jelema dibebaskeun tina kawajibanana nulung ka bapana atawa ka indungna. 12 (7:11) 13 Ku lantaran kitu, eta pangajaran aranjeun anu dikeunakeun ka nu sejen teh ngabatalkeun dawuhan Allah. Loba keneh hal-hal saperti kitu anu dilampahkeun ku aranjeun teh." 14 Geus kitu jalma rea ku Anjeunna sina kumpul deui. Ti dinya saur-Na, "Darengekeun ku sarerea, supaya ngarti. 15 Anu asal ti luar asup ka awak urang teu aya anu matak najis. Anu matak jadi najis mah anu kaluar ti diri urang. 16 [Pek darengekeun ari baroga ceuli mah!]" 17 Sanggeus Anjeunna aya di bumi ngantunkeun nu rea, murid-murid marenta diterangkeun pilahir-Na anu tadi. 18 Waler-Na, "Kutan maraneh ge saruana teu ngarti kana eta hal? Anu asal ti luar asup kana awak, memang teu aya nu matak najis, 19 sabab asupna lain kana hate tapi ka jero beuteung, ti dinya kaluar deui." (Ieu kasaurana-Na netelakeun yen kadaharan mah naon bae ge meunang didahar.) 20 Saur-Na deui, "Anu matak najis teh anu kaluar ti jelema. 21 Sabab anu asal ti jero bijil kaluar mah kaluarna ti jero hate, nya eta rupa-rupa 31
Markus 7.22-30 pikiran goreng anu mawa kana lampah tuna susila, maling, maehan, 22 ngaranyed, hawek, migawe rupa-rupa kajahatan, nipu, nyieun kaaeban, mitenah, dengki, gede hulu, teu bisa diwarah. 23 Ieu sipat-sipat jahat, kabeh bijilna ti jero hate, matak najis ka diri." 24 Ti dinya Yesus angkat ka hiji daerah deukeut kota Tirus, lebet ka hiji imah hoyongeun ulah kanyahoan aya di dinya. Tapi sumping-Na teh teu bisa disumput-sumput. 25 (7:25-26) Aya hiji awewe meunang beja yen Anjeunna sumping, buru-buru ngadeuheus, sujud kana sampeana-Na. Eta awewe teh lain urang Yahudi, lahirna di Penesia bawahan Siria. Anakna anu awewe kasurupan roh jahat. Manehna nunuhun ka Yesus supaya eta roh jahat dikaluarkeun ti anakna. 26 (7:25) 27 Tapi waler Yesus, "Anu kudu diheulakeun daharna teh barudak. Salah nyokot dahareun barudak terus dibikeun ka anjing." 28 "Juragan," tembalna, "anjing oge di kolong meja sok kabagian sesa-sesa tilas barudak." 29 Saur Yesus, "Ku sabab maneh ngajawab kitu, jig geura balik, engke anak maneh kasampak geus waras, roh jahatna geus kaluar." 30 Eta awewe tuluy balik, kasampak anakna keur ngedeng, roh jahatna geus nyingkah. 32
Markus 7.31-8.1 31 Ti daerah Tirus Yesus jengkar ka Talaga Galilea ngalangkung Sidon, jalanna ka daerah Sapuluh Kota. 32 Aya anu mawa jelema anu nya torek nya pireu, supaya ku Anjeunna ditumpangan panangan. 33 Yesus nyandak eta jelema misah ti nu rea, tuluy remana diantelkeun ka jero ceuli eta jelema. Geus kitu Anjeunna ngaludah terus nyabak kana letahna. 34 Bari tanggah ka langit Anjeunna ngarenghap jero tuluy ngalahir, "Epata!" hartina "Muka!" 35 Harita keneh eta jelema teh jadi bisaeun ngadenge, sarta letahna anu balelol jadi bener, ngomongna bentes. 36 Maranehna ku Yesus teu meunang cacarita ka nu sejen. Tapi beuki dicarek, ngabeja-bejakeunana beuki rosa. 37 Sakur anu ngadarenge hal eta mani hareraneun sarta ngaromong kieu, "Sagala damel-Na sarwa sampurna! Nu torek ge nepi ka bisa ngadenge, nu pireu nepi ka bisa ngomong!" 8 1 Teu lila ti harita, geus loba deui bae jelema anu kumpul. Sanggeus maranehna geus teu barogaeun deui dahareun, Yesus nyaur murid-murid-Na ka Anjeunna, terus ngalahir, 33
Markus 8.2-11 2 "Karunya ieu jelema-jelema teh. Geus tilu poe di darieu jeung Kami, ayeuna geus henteu barogaeun jang dahar. 3 Lamun dititah balik teu dalahar heula tangtu kalempohan, sabab loba ti nu jarauh." 4 Piunjuk murid-murid, "Nanging di gurun keusik sapertos kieu ti mana bade kenging tedaeun kangge jalmi sakitu seueurna?" 5 "Sabaraha roti nu maraneh?" Yesus mariksa. Tembalna, "Tujuh." 6 Anjeunna miwarang jalma rea dariuk dina taneuh. Roti anu tujuh siki dicandak, Anjeunna muji sukur ka Allah. Geus kitu rotina disemplekkan dipaparinkeun ka murid-murid sina dibagikeun. Prak dibagikeun. 7 Lauk oge aya saeutik tuluy disanggakeun ka Anjeunna. Anjeunna muji sukur deui, laukna dipiwarang dibagikeun. 8 (8:8-9) Jelema-jelema geus dalahar, kabeh sareubeuheun. Malah aya sesana, ku murid-murid dikumpulkeun meunang tujuh karanjang. Anu disuguh dahar kabehna opat rebu urang. Sanggeus dalahar ku Anjeunna dipiwarang baralik. 9 (8:8) 10 Ari Anjeunna harita keneh naek kana parahu jeung murid-murid, ngajugjug ka daerah Dalmanuta. 11 Aya sawatara urang Parisi daratang ka Yesus, terus ngajak sual jawab ka Anjeunna. Niat maranehna hayang ngeuradan Anjeunna, 34
Markus 8.12-20 tuluy marenta supaya Anjeunna ngadamel kaajaiban geusan ngabuktikeun yen Anjeunna asal ti Allah. 12 Yesus nepi ka ngarenghap, tuluy ngalahir, "Naon sababna jalma-jalma jaman ayeuna marenta kaajaiban? Moal! Kami moal nembongkeun kaajaiban naon-naon ka maranehna!" 13 Anjeunna terus naek kana parahu, meuntas talaga. 14 Ari murid-murid parohoeun mawa roti sacukupna, dina parahu teh ngan boga roti sahiji. 15 Yesus ngalahir, "Maraneh kudu ati-ati ku ragi urang Parisi jeung ragi Herodes." 16 Maranehna terus ngaromongkeun hal eta, pokna, "Nu matak Anjeunna ngalahir kitu teh lantaran urang teu boga roti." 17 Omonganana kadangueun ku Yesus. "Ku naon ngaromong teu boga roti?" saur-Na. "Naha can nyaraho atawa can ngalarti keneh? Na enya pikiran maraneh teh kacida mintulna? 18 Baroga panon, teu barisa nenjo? Baroga ceuli, teu barisa ngadenge? Na geus teu aringet, 19 roti lima siki ku Kami disemplekan pikeun lima rebu jelema? Sabaraha karanjang sesana?" "Dua welas karanjang," tembalna. 20 "Jeung basa roti anu tujuh siki dipake nyuguhan opat rebu jelema, sabaraha 35
Markus 8.21-28 karanjang sesana?" "Tujuh karanjang," jawabna. 21 "Naha atuh tacan ngalarti keneh bae?" saur-Na. 22 Sanggeus narepi ka Betsaida, aya nu mawa jelema lolong ka Anjeunna, menta diidinan nyabak. 23 Jelemana ku Anjeunna terus ditungtun, dicandak kaluar ti jero lembur. Geus kitu panonna diludahan jeung ditumpangan panangan. "Kumaha, geus aya anu katenjo?" Anjeunna mariksa. 24 Eta jelema neuteup ka hareup. "Sumuhun, ningal jalmi-jalmi," jawabna. "Mung katingalna sapertos tatangkalan laleumpang." 25 Panonna ku Yesus ditumpangan deui panangan. Manehna upaya neges-negeskeun panenjona, bray tetenjoanana pulih, sagala rupa katenjona eces. 26 Ku Anjeunna dijurung balik, tapi disauran kieu, "Ulah ka lembur nu tadi deui." 27 Yesus terus angkat deui jeung murid- murid, ka kampung-kampung deukeut Kesarea Pilipi. Bari angkat Anjeunna mariksa, "Cik Kami bejaan, ceuk jalma rea Kami teh saha?" 28 Tembal maranehna, "Aya nu nyebatkeun Yohanes Jurubaptis, aya nu nyebatkeun Elias, aya oge anu nyebatkeun salah sawios nabi." 36
Markus 8.29-35 29 "Ari ceuk maraneh, Kami saha?" Yesus mariksa deui. Jawab Petrus, "Bapa teh Kristus, Jurusalamet!" 30 "Ulah dibejakeun ka nu sejen saha Kami anu saenyana," saur-Na. 31 Saur Yesus deui, "Putra Manusa teh bakal kacida dikaniayana, sarta bakal ditolak ku para kokolot, ku imam-imam kapala, jeung ku guru-guru agama. Putra Manusa teh bakal dipaehan, tapi sanggeus tilu poe Kami bakal hirup deui." 32 Nyaurkeunana mani sageblasna pisan. Petrus mah terus bae ngajak nyisi ka Anjeunna, tuluy ngahaturanan wawadi. 33 Tapi Anjeunna malik, neuteup ka murid-murid, tuluy nyeukseukan ka Petrus, saur-Na, "Nyingkah maneh, Tukang Ngagoda! Eta pikiran maneh teh datangna ti manusa, lain asal ti Allah!" 34 Geus kitu Anjeunna nyaur nu rea kitu deui murid-murid, tuluy nyarios kieu, "Jelema anu rek anut ka Kami kudu poho kana kapentingan dirina sorangan, kudu manggul salibna, terus nuturkeun Kami. 35 Sabab jelema anu leuwih mentingkeun kasalametan hirupna, nyawana bakal leungit. Sabalikna anu leupas nyawana ku karana Kami jeung ku karana wawaran Injil, nyawana bakal salamet. 37
38 Markus 8.36-9.5 36 Naha aya untungna meunangkeun saalam dunya tapi nyawana cilaka? Sama sakali teu aya! 37 Taya naon-naon anu bisa dipake meunangkeun deui nyawana. 38 Jelema anu era ngaku ka Kami jeung kana pangajaran Kami dina jaman anu doraka jeung jahat kawas ayeuna, Putra Manusa oge lamun geus aya dina kamulyaan Rama-Na jeung para malaikat saruci, bakal era ngaku ka jelema kitu." 9 1 Saur-Na deui, "Kami ngabejaan: Ti anu araya di dieu ayeuna, aya anu moal waka maot samemeh nenjo heula datangna Karajaan Allah reujeung kakawasaanana." 2 Heuleut genep poe ti harita, Yesus unggah ka hiji gunung anu luhur, nyandak Petrus, Yakobus jeung Yohanes. Di luhur gunung ngan opatan bae. Katarenjo ku nu tiluan, di dinya Yesus salin rupi, 3 sarta panganggo-Na jadi bodas gumebyar, di dunya moal aya anu bisa nyeuseuh sakitu bodasna. 4 Geus kitu eta tilu murid teh narenjo aya Elias jeung Musa keur sasauran jeung Yesus. 5 Pok Petrus ngomong, unjukan ka Yesus, "Pa Guru, ku raraos di dieu teh! Urang ngadamel kemah tilu, hiji kangge Bapa, hiji kangge Musa, hiji kangge Elias."
Markus 9.6-13 6 Petrus, nya kitu deui nu sejenna kacida ngarasa sieunna, nepi ka manehna teu nyaho naon anu kudu diucapkeun. 7 Sabot kitu aya mega ngaliputan aranjeunna ku kalangkangna, sarta tina eta mega aya soara kieu, "Ieu teh Putra kaasih Kami. Sing narurut ka Anjeunna!" 8 Gancang maranehna luak-lieuk ka ditu ka dieu, tapi teu nenjo sasaha, ngan tinggal Yesus. 9 "Tetenjoan maraneh tadi ulah dicaritakeun ka saha-saha, nepi ka waktu Putra Manusa hudang deui ti nu maraot," saur Yesus ka maranehna waktu keur marudun ti gunung. 10 Pesen Anjeunna ku maranehna digumatikeun. Tapi maranehna ngaromongkeun lahiran Anjeunna nu tadi, carekna, "Naon maksudna hudang ti nu maraot teh?" 11 Tuluy naranya kieu ka Anjeunna, "Ku naon saur guru-guru agama mah Elias nu bakal sumping ti heula?" 12 Waler-Na, "Bener, Elias heula nu kudu sumping pikeun memeres sagala kaayaan. Tapi Kitab Suci geus nyebutkeun, Putra Manusa teh bakal dikaniaya jeung dihina-hina ku manusa. Naon sababna? 13 Kami ngabejaan, saenyana Elias teh geus sumping, tapi jelema-jelema ka anjeunna teh sakarep-karep pisan, cocog sakumaha anu disebutkeun dina Kitab Suci." 39
40 Markus 9.14-21 14 Waktu Yesus sumping jeung murid-Na anu tiluan, murid-murid sejenna keur dirubung- rubung ku jalma rea, keur pacental-cental jeung guru-guru agama. 15 Jalma rea karageteun narenjo Yesus sumping teh, tuluy lalumpatan marapagkeun. 16 Yesus mariksa ka murid-murid, "Keur ngaributkeun naon jeung guru-guru agama?" 17 Ti jalma rea aya anu ngajawab, "Pa Guru, abdi teh ngabantun ieu pun anak anu diraksuk ku roh jahat, teu tiasa ngomong-ngomong acan. 18 Upami nuju jadi, pun anak dugi ka dibuntang-banting kana taneuh ku eta roh jahat, sungutna ngabudah, huntuna ngancing, sakujur awakna jadi jeger. Parantos nyuhunkeun tulung ka murid-murid Bapa, nanging teu tariasaeun." 19 Yesus ngalahir ka murid-murid-Na, "Ari maraneh ku teu baroga kapercayaan! Na Bapa teh kudu reureujeungan bae jeung maraneh? Kudu nepi ka mana Bapa nyabaran maraneh teh? Bawa ka dieu budakna!" 20 Tuluy budakna diasongkeun ka Anjeunna. Barang eta roh jahat nenjoeun ka Yesus, seug budakna disina jeger nepi ka ngaguling kana taneuh terus gugulitikan, sungutna ngabudah. 21 "Geus sabaraha lilana kieuna?" Yesus mariksa ka bapa eta budak. "Sumuhun ti aalit," tembalna.
Markus 9.22-29 22 "Sering meh-meh tiwas ku eta roh jahat digulingkeun kana seuneu atanapi ka jero cai. Upami leres Bapa iasa, abdi nyuhunkeun sih piwelas, mugi ditulungan." 23 "Puguh bae," waler-Na, "asal maneh oge percaya. Moal aya nu mustahil pikeun jelema anu percaya mah." 24 Bapa eta budak ngajawab satengah ngagero, "Kantenan abdi percanten, mung henteu mantep. Mugi eta kapercayaan abdi teh ku Bapa disina mantep!" 25 Katingali ku Yesus jalma rea beuki nyedek ka Anjeunna, tuluy bae nimbalan ka eta roh jahat, "Eh, roh anu nya torek nya pireu! Parentah Kami, maneh geura nyingkir, ulah nyurup-nyurup deui ka eta budak!" 26 Eta roh jahat ngagerung sarta budakna disina jeger, ti dinya eta roh jahat teh kaluar. Budak teh katenjona mani kawas mayit, nepi ka ceuk sarerea, "Geus paeh!" 27 Tapi ku Yesus dicepeng leungeunna dihudangkeun, tuluy nangtung. 28 Sanggeus Yesus aya di jero imah, murid-murid naranyakeun kieu, "Ku naon ku abdi-abdi mah teu tiasa diusir eta roh jahat teh?" 29 Waler-Na, "Roh jahat anu tadi mah ku naon-naon ge teu bisa diusir salian ti ku paneda." 41
Markus 9.30-37 30 Yesus angkat deui ti dinya jeung murid- murid, ngalangkung Galilea. Anjeunna teu kersaeun kanyahoan aya di mana, 31 sabab keur ngawulang ka murid-murid- Na. "Putra Manusa teh bakal diserenkeun kana kakawasaan manusa, tuluy dipaehan," saur-Na. "Tapi sanggeus tilu poe bakal hudang deui ti nu maraot." 32 Murid-murid-Na teu ngalartieun, tapi teu waranieun nanyakeun. 33 Yesus jeung murid-murid-Na geus nepi ka Kapernaum. Sanggeus aya di jero imah, Yesus mariksa ka murid-murid, saur-Na, "Cekcok naon maraneh tadi di jalan?" 34 Maranehna teu ngajarawab, sabab anu direcokkeun teh perkara saha anu pangpunjulna. 35 Yesus calik, murid-murid kabeh dipiwarang kumpul, tuluy nyarios, "Anu hayang jadi nomer hiji kudu daek jadi panungtung, jeung kudu daek ngawula ka nu sejen." 36 Ti dinya Anjeunna nyandak hiji budak leutik ditangtungkeun hareupeun maranehna. Anjeunna nyarios deui bari nangkeup ka eta budak, saur-Na, 37 "Anu daek ngaku ka budak pantar kieu ku karana Kami, sarua jeung ngaku ka Kami. Jelema anu ngaku ka Kami, ngakuna lain ka Kami bae, tapi ngaku ka Mantenna ongkoh, anu ngutus Kami." 42
Markus 9.38-45 38 Yohanes mihatur ka Yesus, "Pa Guru, abdi-abdi kantos ningal jalmi anu ngusir roh jahat nyebat jenengan Bapa. Ku abdi-abdi dicarek margi manehna sanes ti urang." 39 Waler-Na, "Ulah dihalang-halang. Sabab moal aya jelema anu tas nyieun kaajaiban demi ngaran Kami, tuluy buru-buru ngagogoreng Kami. 40 Sabab jelema anu henteu ngalawan ka urang, eta aya di pihak urang. 41 Sing percaya, jelema anu daek mere nginum ka maraneh lantaran ngingetkeun maraneh panganut Kami, pasti bakal narima ganjaranana." 42 "Upama aya jelema anu ngalantarankeun salah sahiji budak leutik pantar kieu ingkar ti Kami, eta jelema leuwih hade dibangbaluhan beuheungna ku batu panggilingan, terus alungkeun ka jero laut. 43 Ku sabab kitu, upama leungeun maraneh nu hiji matak ingkar tina kapercayaan, teukteuk bae! Mending ngan boga leungeun hiji tapi hirup di Allah, ti batan boga leungeun dua, tapi diri sakujur asup ka naraka, ka jero seuneu langgeng. 44 [Seuneuna moal pareum-pareum, bilatungna moal paeh-paeh.] 45 Lamun suku maraneh anu hiji matak ingkar tina kapercayaan, teukteuk bae! Mending ngan boga suku hiji tapi hirup di 43
Markus 9.46-10.4 Allah, ti batan boga suku dua tapi badan sakujur asup ka naraka. 46 [Seuneuna moal pareum-pareum, bilatungna moal paeh-paeh.] 47 Lamun panon maraneh nu hiji matak ingkar tina kapercayaan, cokel bae! Mending ngan boga panon hiji asup ka Karajaan Allah, ti batan boga panon dua tapi badan sakujur asup ka naraka. 48 Di dinya dihakanan ku bilatung anu moal paeh-paeh, diduruk ku seuneu anu moal pareum-pareum. 49 Unggal jelema bakal disucikeun ku seuneu, saperti kurban disucikeun ku uyah. 50 Uyah teh alus. Tapi lamun uyah jadi teu asin, kumaha ngasinkeunana deui? Jadi maraneh kudu saperti uyah, kudu ngadulur, hirup kudu rukun." 10 1 Yesus angkat deui ti eta tempat ka daerah Yudea, meuntasan Walungan Yordan. Di dinya ge dirubung-rubung deui ku jalma rea, sarta saperti biasana Anjeunna terus maparin piwulang. 2 Urang Parisi ge aya nu daratang, niatna rek ngadoja ka Anjeunna. "Kumaha Hukum Agama urang ngidinan lalaki nyerahkeun pamajikanana?" maranehna nyual. 3 Ku Yesus diwaler ku sual deui, "Parentah Musa ka aranjeun kumaha?" 4 Jawabna, "Musa ngidinan lalaki nyerahkeun pamajikan, asal mere surat talak." 44
45 Markus 10.5-14 5 Saur Yesus, "Musa pang ngayakeun aturan kitu ka aranjeun teh lantaran aranjeun hese pisan diajar. 6 Sabab dina jaman mimiti mah, nya eta waktu Allah ngajadikeun manusa, ku Kitab Suci disebutkeun yen, Allah ngadamel manusa teh lalaki jeung awewe. 7 Ku hal eta, lalaki bakal ninggalkeun indung bapana, tuluy ngahiji jeung pamajikanana sarta duanana jadi satunggal. 8 Ku sabab kitu duanana geus lain dua deui, tapi hiji. 9 Ku lantaran kitu anu geus dihijikeun ku Allah teu meunang dipisahkeun ku manusa." 10 Sanggeus araya di imah, hal eta ku murid-murid ditanyakeun ka Anjeunna. 11 Ari saur-Na, "Lalaki anu nyerahkeun pamajikanana tuluy kawin deui ka awewe sejen, eta lalaki teh ngaranyed ti pamajikanana. 12 Kitu keneh awewe anu ninggalkeun salakina tuluy kawin ka lalaki sejen, eta awewe teh ngaranyed ti salakina." 13 Aya nu marawa barudak leutik ka Yesus, sina ditumpangan panangan ku Anjeunna, tapi ku murid-murid dicarekan. 14 Kauninga ku Yesus, seug murid-murid teh diseuseul, sarta saur-Na deui, "Ingkeun eta barudak teh sina ka Kami, ulah dipegatan, sabab Karajaan Allah teh nya pikeun
Markus 10.15-22 jelema-jelema anu hatena saperti hate ieu barudak. 15 Inget, jelema anu henteu narima kana Karajaan Allah saperti budak leutik, moal bisa asup ka eta Karajaan." 16 Geus kitu eta barudak teh dirangkulan, ditumpangan panangan, diberkahan. 17 Barang Yesus rek angkat neruskeun perjalanan, aya nu lumpat nyampeurkeun, terus deku di payuneuna-Na. "Pa Guru nu sae," carekna, "kedah kumaha lampah abdi supados kenging hirup langgeng?" 18 Waler Yesus, "Ku naon Kami disebut hade? Jelema mah taya nu hade, ngan Allah bae. 19 Hidep tangtu nyaho parentah-parentah anu kieu: Ulah maehan; ulah ngaranyed; ulah maling; ulah jadi saksi bohong; ulah nipu; sing hormat ka indung bapa." 20 "Pa Guru," jawabna, "eta ku abdi parantos dilakonan ti aalit." 21 Eta jelema ku Yesus dipeleng bangun nyaah. "Tinggal sarupa deui," saur-Na, "jualan kabeh babandaan hidep, duitna serenkeun ka kaom miskin supaya hidep beunghar di sawarga. Geus kitu ka dieu, tuturkeun Kami." 22 Diwaler kitu teh beungeutna mani alum, terus undur bangun nalangsa, kawantu kacida beungharna. 46
Markus 10.23-30 23 Yesus neuteup ka murid-murid, tuluy sasauran, "Hese naker jelema beunghar mah asup ka Karajaan Allah teh!" 24 Murid-murid tingrarenjag. Tapi Yesus sasauran deui, "Barudak! Kacida hesena asup ka Karajaan Allah teh! 25 Leuwih hese jelema beunghar asup ka Karajaan Allah ti batan onta moncor kana liang jarum." 26 Murid-murid beuki arolohok, tuluy patanya-tanya, "Lamun kitu, saha nu bisa salamet?" 27 Ku Yesus diteuteup kabeh. "Memang, sual eta pikeun jelema mah mustahil, tapi di Allah mah henteu. Allah mah sagala rupa ge iasa." 28 "Pa Guru," ceuk Petrus, "abdi-abdi parantos ngantunkeun sagala rupi, teras ngiring ka Bapa." 29 "Bener!" waler-Na. "Jeung saha-saha anu iklas ninggalkeun rumah-tanggana atawa ninggalkeun dulurna nu lalaki, nu awewe, atawa ninggalkeun indung atawa bapa atawa anak atawa pakaya lantaran beurat ka Kami jeung kana Injil Kasalametan ti Allah, 30 dina jaman ieu bakal meunang gantina leuwih loba. Manehna bakal narima saratus kalieun: imah, dulur lalaki, dulur awewe, indung, anak, pakaya, nya kitu deui panganiayaan, sarta dina jaman nu bakal datang bakal narima hirup anu langgeng. 47
Markus 10.31-38 31 Tapi ti nu ayeuna geus ti hareula loba nu bakal jadi pandeuri, sabalikna anu ayeuna ti pandeuri loba nu bakal jadi pangheulana." 32 Yesus jeung murid-murid-Na keur di jalan ka Yerusalem. Yesus angkatna hareupeun murid-murid anu keur pinuh ku kahariwang, kitu deui sakur anu naluturkeun di tukang oge kabeh ngarasa risi. Yesus nyaur dua welas murid-Na sina dareukeut, tuluy nyarioskeun hal anu bakal kasorang ku Anjeunna. 33 "Darengekeun," saur-Na, "urang ayeuna rek ka Yerusalem. Di ditu Putra Manusa teh bakal diserenkeun ka imam-imam kapala jeung ka guru-guru agama. Ku maranehna bakal diterapan hukum pati, tuluy diserenkeun ka bangsa nu lain Yahudi. 34 Ku eta bangsa bakal dipoyok, diciduhan, dirangket, ahirna dipaehan. Tapi sanggeus tilu poe bakal hirup deui." 35 Geus kitu Yakobus jeung Yohanes, anak Sebedeus, ngadeukeutan ka Anjeunna tuluy mihatur, "Pa Guru, abdi gaduh panuhun." 36 "Naon," Yesus mariksa. 37 Tembalna, "Upami Bapa parantos linggih dina tahta Karajaan Bapa anu mulya, abdi duaan nyuhunkeun tempat gedengeun Bapa, tengeneun sareng kiwaeun." 38 Waler-Na, "Maraneh teu nyaho ka nu dipenta. Sanggup maraneh nginum lumur eusi kasangsaraan anu rek diinum ku Kami? 48
Markus 10.39-46 Sanggup dibaptis ku baptisan anu rek dilakonan ku Kami?" 39 Jawabna, "Sanggem." Saur Yesus, "Memang, maraneh ge bakal nginum eusi lumur anu ku Kami kudu diinum, jeung bakal dibaptis ku baptisan anu ku Kami kudu dilakonan. 40 Tapi Kami henteu wenang nangtukeun anu kudu diuk di kenca katuhueun Kami. Eta tempat disadiakeunana ku Allah, pikeun jelema-jelema anu geus dikersakeun ku Mantenna." 41 Murid-murid sejen ngadarenge eta pamenta teh arambekeun ka Yakobus jeung Yohanes. 42 Ku sabab kitu Yesus ngalahir ka sarerea, "Maraneh nyaho, bangsa anu teu wawuh ka Allah mah nu jadi pamarentahna sakawenang- wenang, nu jaradi pamingpin-pamingpinna sakama-kama ka rahayatna teh. 43 Maraneh mah ulah kitu. Lamun hayang jadi nu punjul kudu daek ngawula ka nu sejen, 44 lamun hayang jadi nomer hiji kudu ngawula ka nu rea. 45 Putra Manusa oge ka dunya teh lain hayang dikawulaan, malah rek ngawulaan jeung ngorbankeun nyawa-Na supaya loba jelema anu salamet." 46 Sanggeus narepi ka Yeriho, sarta barang Yesus jeung murid-murid kitu deui jalma loba 49
Markus 10.47-11.2 kaluar ti eta kota, aya nu lolong keur diuk baramaen sisi jalan, ngaranna Bartimeus, anak Timeus. 47 Sanggeus nyahoeun yen aya Yesus urang Nasaret, tuluy bae gegeroan, pokna, "Yesus, Putra Daud! Sing hawatos ka abdi!" 48 Ku jalma rea disentak dititah jempe, tapi kalah ka beuki bedas, "Putra Daud! Sing hawatos ka abdi!" 49 Yesus liren sarta ngalahir, "Calukan ka dieu." Tuluy eta nu lolong teh dicalukan. Ceuk nu nareangna, "Sing senang! Maneh disaur ku Anjeunna!" 50 Bartimeus ngalungkeun jubahna, jung nangtung tuluy nyampeurkeun ka Yesus. 51 Yesus mariksa, "Hayang dikumahakeun ku Kami teh?" "Pa Guru," jawabna, "abdi hoyong tiasa deui ningal." 52 "Heug, cageur! Sabab maneh percaya ka Kami," saur-Na. Dadak sakala manehna bisaeun nenjo, tuluy milu ngiring Anjeunna. 11 1 Yesus jeung murid-murid geus dareukeut ka Yerusalem, geus aya di Betpage jeung Betania di Gunung Jetun. Ti dinya Yesus miwarang dua murid sina ti heula, 2 sarta dilahiran kieu, "Maraneh kudu ka kampung itu di hareup. Sasupna ka ditu engke manggih anak kalde keur dicangcang, ngora keneh pisan tacan kungsi aya nu numpakan. Buka cangcangna, bawa ka dieu. 50
Markus 11.3-11 3 Lamun aya anu nanyakeun maraneh keur naon, bejakeun rek dianggo heula ku Gusti, engke dipulangkeun deui." 4 Nu dipiwarang bral arindit. Anak kalde kapanggih keur dicangcang kana panto imah di sisi jalan. Sabot maranehna keur muka panyangcangna, 5 jelema-jelema anu keur narangtung di dinya naranya, "Hey, keur naraon? Ku naon dileupaskeun eta anak kalde teh?" 6 Sanggeus disebutkeun sakumaha pesen Yesus, ku eta jelema-jelema dibikeun dibawa. 7 Tuluy dihaturkeun ka Yesus, tonggongna disasarapan ku jubah maranehna, clak Anjeunna nitih. 8 Jelema-jelema loba anu ngalamparkeun jubahna di jalan, nu sawareh deui ngalamparkeun dangdaunan beunang ngalaan ti kebon-kebon. 9 Ger jelema-jelema nu di hareup nu di tukang sarurak, "Puji Allah! Mugia anu sumping kalawan pajenengan Pangeran diberkahan ku Allah! 10 Mugia karajaan anu bakal ngadeg, Karajaan Daud karuhun urang, diberkahan ku Allah. Puji Allah!" 11 Yesus lebet ka kota Yerusalem, terus lebet ka Bait Allah, ningalian sakurilingna. Tapi ku sabab harita geus burit, Anjeunna terus ngabujeng ka Betania jeung murid-murid-Na nu dua welas tea. 51
52 Markus 11.12-19 12 Poe isukna, waktu Yesus kaluar ti Betania jeung murid-murid, Anjeunna ngaraos lapar. 13 Ti kajauhan anjeunna ningali hiji tangkal kondang, daunna gomplok, tuluy dicaketan rek ditingalian sugan aya buahna. Tapi barang ditingalian teh ngan daun bae wungkul, sabab can usumna buahan. 14 Yesus ngalahir ka eta tangkal kondang, "Ti semet ieu moal aya deui anu ngahakan buah maneh!" Kasaurana-Na kadarengeeun ku murid-murid. 15 Sanggeus sumping ka Yerusalem Yesus lebet ka Bait Allah, tuluy ngusiran anu keur jarual beuli di dinya. Meja-meja tukang nalukeurkeun duit jeung bangku-bangku tukang ngajual japati dibalik-balikkeun, 16 sarta jelema-jelema dilarang barangbawa ngaliwat pakarangan Bait Allah. 17 Ti dinya saur-Na ka jalma rea, "Geus ditulis dina Kitab Suci, kieu dawuhan Allah, Bait Kami bakal disarebut tempat paragi sembahyangna sagala bangsa. Tapi ari ku maraneh dijieun sayang begal!" 18 Ucapan Anjeunna kadarengeeun ku imam-imam kapala jeung guru-guru agama. Maranehna tuluy nareangan jalan supaya bisa maehan Yesus. Maranehna rarisieun ku Anjeunna, sabab rahayat kabeh katarik ku pangajarana-Na. 19 Sanggeus burit, Yesus jeung murid-murid- Na kaluar ti jero kota.
Markus 11.20-27 20 Poe isukna isuk-isuk keneh Yesus jeung murid-murid geus araya di jalan. Tangkal kondang nu kamari teh kasampak geus garing jeung akar-akarna. 21 Petrus ingeteun kana kajadian kamari di dinya, tuluy unjukan ka Yesus, "Tingali, tangkal kondang anu kamari disapa ku Bapa teh parantos paeh!" 22 Waler Yesus, "Nu matak kudu percaya ka Allah. 23 Kami ngabejaan: Saha bae ge bisa nitah ka ieu pasir sina ngajungjung terus ngunclungkeun maneh ka laut, tangtu kajadian. Tapi ulah cangcaya, kudu percaya enya-enya dina hate yen omonganana bakal kajadian. 24 Ku sabab eta Kami ngabejaan, lamun maraneh neneda jeung aya anu dipenta, kudu percaya yen pamenta maraneh saenyana geus dikabul, menta naon ge tangtu dibere. 25 Jeung lamun maraneh sembahyang, tapi boga kateungeunah ka batur, hampura heula eta batur teh, supaya kasalahan maraneh oge dihampura ku Rama nu di sawarga. 26 [Lamun maraneh henteu ngahampura batur, kasalahan maraneh oge moal dihampura ku Rama nu di sawarga!]" 27 Sanggeus sumping ka Yerusalem deui, sabot Yesus angkat-angkatan di jero Bait Allah, daratang imam-imam kapala, guru-guru agama, jeung para kokolot. 53
Markus 11.28-12.2 28 Tuluy naranya ka Anjeunna, "Naon dasarna Anjeun migawe kitu? Meunang hak kitu ti saha?" 29 Waler Yesus, "Kaula ge rek nanya ka aranjeun saperkara. Lamun kajawab, kakara pertanyaan aranjeun perkara hak Kaula dijawab. 30 Ari Yohanes kagungan hak ngabaptis ti saha? Ti Allah atawa ti manusa?" 31 Maranehna jadi patanya-tanya jeung pada batur, "Kudu kumaha jawabna? Lamun dijawab Ti Allah, tangtu ceuk manehna, Ku naon atuh aranjeun teu percaya ka Yohanes? 32 Lamun dijawab Ti manusa, matak susah ka urang." (Maranehna sarieuneun ku rahayat ari ngajawab Ti manusa mah, sabab rahayat mah nganggapna ka Yohanes teh nabi.) 33 Tungtungna ngajawabna teh, "Duka teuing!" Saur Yesus, "Ari kitu mah Kaula ge moal ngabejakeun make hak naon Kaula migawe kieu." 12 1 Yesus sasauran deui ka maranehna, ku misil. Saur-Na, "Aya hiji jelema muka kebon anggur. Kebonna dipager, terus nyieun liang pikeun bak pameresan anggur jeung nyieun munara jaga. Sanggeus beres tuluy disewakeun ka sababaraha urang, ari manehna terus nyaba. 2 Sanggeus datang usum mupu tuluy nitah bujangna saurang menta hasil sewaan kebonna. 54
55 Markus 12.3-12 3 Tapi bujangna ku nu nyarewa teh dironom pada neunggeulan, tuluy disina balik lengoh. 4 Dununganana nitahan deui saurang. Tapi ku nu nyarewa teh pada neunggeulan sirahna jeung diwiwirang. 5 Nitahan deui saurang deui, tapi nu ieu mah malah dipaehan. Sanggeus eta loba deui anu dititah, tapi ku nu nyarewa teh ditareunggeulan, aya oge anu diparaehan. 6 Tinggal hiji-hijina deui anu can dijurung, anakna, anu dipikanyaah. Ahirna anakna teh dijurungkeun. Ceuk pikiranana, Ku anak aing mah tangtu sarieuneun. 7 Tapi ceuk nu nyarewa teh, Ieu mah anakna! Urang paehan, sangkan warisanana beunang ku urang. 8 Geus kitu eta anak nu boga kebon teh ku maranehna dicerek, tuluy dipaehan, mayitna dialungkeun ka luareun kebon. 9 Cik, eta nu boga kebon teh rek kumaha?" saur Yesus. "Tangtu datang sorangan numpes eta jelema-jelema, ari kebonna disewakeun ka nu sejen. 10 Aranjeun tangtu geus maraca ayat Kitab Suci anu kieu: Batu anu teu kapake ku tukang ngadegkeun, ngajadi batu anu pangutamana. 11 Kitu dipidamel-Na ku Pangeran, endahna kabina-bina!" 12 Karasaeun ku eta para pamingpin Yahudi yen eta misil teh nyindiran maranehna, tuluy bae arek nangkep. Tapi teu waranieun prak,
56 Markus 12.13-19 sarieuneun ku nu rea. Tungtungna tinglaleos arindit. 13 Geus kitu maranehna ngutus urang Parisi jeung anggota kaom Herodes, dititah nyual ka Yesus neangan kasalahan Anjeunna. 14 Maranehna daratang ka Yesus, tuluy ngaromong kieu, "Guru, kaula terang yen Guru nyaurkeun anu bener, kalawan teu salempang ku anggapan nu sejen. Guru ngajarkeun anu bener hal pangersa Allah ka manusa kalawan teu mandang harkat jalma. Ku margi kitu cobi saurkeun nu sayaktosna, upami urang mayar pajeg ka Prabu Rum ngarempak Hukum Agama urang atanapi henteu? Kedah mayar atanapi henteu?" 15 Tapi Yesus uningaeun yen maranehna rek merdaya, tuluy ngawaler, "Ku naon aranjeun rek merdaya ka Kaula? Tembongkeun ka Kaula duit perakna sagebleg." 16 Maranehna ngasongkeun sagebleg. Yesus mariksa, "Gambar jeung jenengan saha ieu?" "Prabu," tembalna. 17 Saur Yesus, "Bayarkeun ka Prabu nu kagungan Prabu, bayarkeun ka Allah nu kagungan Allah." Diwaler kitu teh maranehna ngaharuleng. 18 Aya deui anu daratang ka Yesus, nya eta urang Saduki, golongan anu nganggap yen anu geus maraot moal harudang deui. 19 "Guru," ceuk maranehna, "Musa nyeratkeun hukum kieu lampahkeuneun
Markus 12.20-26 urang, Salaki anu maotna teu boga anak, dulurna kudu ngawin randana, supaya lamun boga anak, anakna diakukeun ka nu geus maot. 20 Di dieu kantos aya tujuh jalmi padudulur. Nu cikal gaduh bojo tuluy maot tacan gaduh anak. 21 Randana ditikah ku nu kadua, nanging nu kadua ge maot tacan gaduh anak. Diteraskeun ku nu katilu. 22 Kitu sareng kitu bae dugi ka nu katujuh, sadayana maraot sareng teu nurunkeun anak. Tungtungna awewena oge maot. 23 Sualna, dina waktos nu maraot harirup deui dina poe kiamat, eta awewe teh bojo anu mana? Margi parantos kapibojo ku tujuhanana." 24 Waler Yesus, "Aranjeun kacida kaliruna! Terang, naon sababna nu matak salah? Sababna, lantaran aranjeun teu terang kana Kitab Suci atawa kana kakawasaan Allah. 25 Sanggeus anu paraeh harirup deui, kaayaanana bakal saperti malaikat jeung moal karawin. 26 Perkara harirupna deui anu maraot, naha aranjeun tacan maraca Kitab Musa tina hal rungkun cucuk anu hurung? Dina eta kitab ditulis yen Allah nimbalan kieu ka Musa, Kami teh Allahna Ibrahim, Allahna Ishak, jeung Allahna Yakub. 57
58 Markus 12.27-34 27 Allah teh Allahna anu harirup, lain Allahna anu maraot. Pikiran aranjeun sasar!" 28 Aya hiji guru agama milu ngadengekeun eta sual jawab. Ceuk anggapanana waleran Yesus ka urang Saduki teh keuna pisan. Pok manehna nanya kieu, "Dupi parentah anu pangutamana, anu mana?" 29 Waler Yesus, "Ieu anu pangutamana: Darengekeun, eh Israil! Pangeran Allah urang teh Pangeran anu tunggal. 30 Masing nyaah ka Pangeran Allah maraneh, terus jeung hate, terus jeung nyawa, terus jeung budi akal, sarta sing sakuat-kuat. 31 Parentah pangutamana anu kadua: Kudu nyaah ka batur kawas ka diri sorangan. Taya deui parentah anu pangutamana salian ti ieu dua parentah." 32 Ceuk eta guru agama ka Anjeunna, "Sae pisan Pa Guru! Leres saur Pa Guru, Allah teh ngan Pangeran. Allah teh ngan Mantenna, teu aya deui. 33 Leres, nyaah ka Allah teh kedah terus sareng hate, terus sareng budi akal, sarta sing sakuat-kuat. Jabi ti kitu kedah nyaah ka batur sapertos ka diri sorangan. Ngajalankeun ieu dua parentah langkung utami ti batan nyanggakeun kurban ka Allah, boh kurban sato boh kurban naon bae." 34 Jawabanana ku Yesus dianggap kacida bijaksanana, nu matak saur-Na ka manehna, "Anjeun teu jauh ti Karajaan Allah." Ti
Markus 12.35-41 semet harita teu aya deui anu wani nyual ka Anjeunna. 35 Waktu Yesus ngawulang di Bait Allah, Anjeunna nyual kieu, "Ku naon guru-guru agama bisa nyebutkeun Kristus Jurusalamet teh turunan Daud? 36 Padahal Daud kalawan ilham ti Roh Suci nyebutkeun kieu: Pangeran ngadawuh ka Gusti kaula: Calik di dieu, katuhueun Kami, nepi ka sakabeh musuh Hidep taraluk nyaruuh ka Hidep. 37 Daud sorangan nyebut ka Anjeunna teh Gusti; jadi mana bisa Kristus teh putrana?" Jalma rea kacida raresepeunana ngabarandungan kasauran Yesus teh. 38 Ku Anjeunna tuluy dipaparin pepeling, saur-Na, "Sing waspada ka guru-guru agama. Karesepna nguriling di pasar-pasar make jubah ngangsar, malar pada ngabageakeun jeung pada ngahormat. 39 Di imah-imah ibadah jeung dina pesta- pesta, marilihna tempat anu pangutamana. 40 Randa-randa ku maranehna dipacikeuh, imahna dirampas, tuluy ngadaroa panjang naker nyimbutan kajahatanana. Hukuman maranehna engke kacida beuratna!" 41 Waktu Yesus calik deukeut peti derma di Bait Allah, Anjeunna ningalikeun anu ngarasupkeun duit kana eta peti. Loba anu baleunghar marerena teh galede. 59
Markus 12.42-13.5 42 Tuluy aya hiji randa miskin ngasupkeun dua uang tambaga, duit receh anu pangajina panghandapna. 43 Yesus nyaur murid-murid-Na tuluy sasauran, "Randa anu bieu dermana panggedena ti batur. 44 Sabab nu sejen mah dermana lantaran duitna leuwih, ari randa nu bieu mah sanajan kacida miskinna, merena teh sakabeh kabogana, pikeun kaperluan hirupna teh diasupkeun kabeh kana ieu peti." 13 1 Waktu Yesus ngantunkeun Bait Allah, salah saurang murid-Na unjukan, "Tingali Pa Guru, ieu adegan-adegan sakieu agrengna, batu-batuna oge sarae pisan!" 2 Waler-Na, "Geus katenjo sakumaha galedena adeganana? Engke mah batu- batuna ge moal aya hiji-hiji acan anu angger dina tempatna ayeuna, kabeh bakal dialung-alungkeun." 3 Yesus angkat ka Gunung Jetun, terus calik di tempat anu nyanghareup ka Bait Allah. Petrus, Yakobus, Yohanes, jeung Andreas, opatan bae, nyalampeurkeun. 4 "Mugi ditetelakeun anu tadi disaurkeun teh iraha bade pijadieunana, sareng upami parantos waktosna naon cicirenna?" maranehna nanya. 5 Waler-Na, "Maraneh sing iyatna ulah beunang kaperdaya. 60
Markus 13.6-11 6 Sabab engke bakal loba anu datang make ngaran Kami, nyebut maneh, Kami teh Anjeunna tea! tuluy ngabobodo jalma rea. 7 Maraneh, di nu deukeut-deukeut bakal ngadenge gederna anu keur tarung, ti nu jarauh bakal ngadenge beja-beja perang. Tapi teu kudu hariwang. Sanajan geus pasti engke teh kitu, tapi eta mah lain kiamat. 8 Nagara-nagara silih perangan, karajaan- karajaan silih tarajang. Lini jeung bala kalaparan di mana-mana. Eta kajadian- kajadian kabeh kakara mimiti, ibarat mimiti nyalingitna kanyeri nu rek ngajuru. 9 Maraneh pribadi kudu taki-taki. Maraneh bakal ditangkep, bakal disered ka pangadilan, bakal disiksa di imah-imah ibadah, bakal dijagragkeun ka hareupeun nu karawasa jeung raja-raja dumeh jadi panganut Kami. Tapi eta teh kasempetan pikeun nyiarkeun Injil Kasalametan ka maranehna. 10 Sabab memeh datang poe panungtung, eta wawaran amanat Allah teh kudu disiarkeun heula ka sagala bangsa. 11 Lamun maraneh ditangkep jeung dibawa ka pangadilan, ulah bingung kudu ngomong naon. Maraneh baris dibere piomongeun dina waktuna, sarta anu kudu diucapkeun. Sabab ucapan-ucapan anu baris dikedalkeun ku maraneh lain omongan maraneh sorangan, tapi omongan anu asal ti Roh Suci. 61
Markus 13.12-20 12 Dulur bakal nyerenkeun dulur sina dipaehan, bapa ka anak nya kitu keneh. Anak bakal ngalawan ka kolot, nyerenkeun kolotna sina dipaehan. 13 Maraneh bakal dipikageuleuh ku unggal jelema dumeh anut ka Kami. Tapi nu tabah nepi ka ahir tan wande disalametkeun." 14 "Maraneh bakal nenjo Si Pikasieuneun ngabedega di tempat anu saenyana lain eukeurna." (Para maos! Mangga manahan naon eta teh pihartieunana!) "Harita, nu araya di Yudea kudu lalumpat ka pagunungan. 15 Nu keur aya di luhur imah ulah nyokot nanaon heula ka jero imah. 16 Nu keur aya di tegal ulah balik heula nyokot jubah. 17 Pikeun awewe-awewe anu harita keur kakandungan jeung anu keur nyarusuan orok, poe-poe eta teh kacida matak paurna! 18 Kudu neneda ka Allah, supaya kajadianana ulah ninggang dina usum ngijih! 19 Sabab kasangsaraan anu bakal karandapan dina mangsa eta teh leuwih ti jaman ka tukang-tukang ti barang Allah ngajadikeun alam dunya nepi ka jaman ayeuna, tur engkena moal aya deui kasangsaraan anu kawas kitu. 20 Sukur eta mangsa teh ku Allah bakal disinggetkeun waktuna. Sabab lamun henteu, saurang ge moal aya anu rahayu. Allah 62
Markus 13.21-30 nyinggetkeun eta mangsa teh lantaran ngaraskeun ka umat pilihana-Na. 21 Lamun harita aya anu nyebut, Tah ieu Kristus! atawa, Tuh itu Kristus! ulah percaya. 22 Sabab bakal timbul Kristus palsu jeung nabi-nabi palsu. Maranehna bakal nyarieun kaajaiban jeung kaahengan pikeun nipu, lamun bisa mah ka umat pilihan Allah oge. 23 Maraneh ku Kami geus dibejaan ti ayeuna, supaya iyatna." 24 "Sanggeus mangsa sangsara tea liwat, panonpoe bakal poek, bulan moal cahayaan, 25 bentang-bentang ragragan ti langit, kakuatan-kakuatan langit malengpar tina jalanna. 26 Geus kitu sumping Putra Manusa dina mega, kacida kawasa-Na jeung agung-Na. 27 Anjeunna bakal miwarang para malaikat ka opat madhab bumi ngumpulkeun umat pilihan Allah ti sakuliah jagat ti tungtung nepi ka tungtung." 28 "Tenjo tangkal kondang, aya papatahna. Lamun regang-regangna geus ngahejoan, ngaleuleusan jeung sarirungan, eta tandana geus tereh usum panas. 29 Nya kitu, lamun hal-hal anu bieu disebut geus kajadian, eta tandana yen geus tereh panungtungan, geus mimiti ahir jaman. 30 Inget, eta sakabeh perkara bakal kajadian samemeh jelema-jelema anu harirup ayeuna paraeh kabeh. 63
Markus 13.31-14.3 31 Langit jeung bumi bakal musna, tapi pangandika Kami mah moal musna." 32 "Tapi iraha poena, iraha jamna, jelema taya nu nyaho, para malaikat henteu, Putra Manusa ge henteu. Ngan Rama anu uninga. 33 Ku sabab maraneh teu nyaho piwaktueunana, sing waspada, sing peryatna. 34 Piwaktueunana teh ibarat kieu: Aya hiji jelema indit nyaba, lunta ti imahna. Memeh indit metakeun heula bujang-bujangna kana pagaweanana masing-masing, kitu deui tukang jaga panto diparentah supaya ulah kendat-kendat ngajaga. 35 Maraneh moal nyaho iraha pibalikeunana eta dunungan, boa pabuburit, boa tengah peuting, boa subuh, boa isuk-isuk, anu matak kudu tetep caringcing. 36 Lamun eta juragan ujug-ujug datang, maraneh ulah kasampak keur harees. 37 Ku sabab kitu Kami ngingetan ka maraneh teh keur sarerea: Sing caringcing!" 14 1 Pidua poeeun deui kana Pesta Paska jeung Pesta Roti Teu Diragian, imam-imam kapala jeung guru-guru agama nareangan akal rek nangkep Yesus, tapi hayang rikip. 2 "Nangkepna ulah dina keur pesta," ceuk maranehna, "bisi rahayat rusuh." 3 Yesus keur aya di Betania, di imah Simon anu baretona katerap ku kasakit lepra. Sabot 64
Markus 14.4-9 keur tuang, datang hiji awewe mawa goci dieusi minyak seungit anu kacida mahalna, anu dijieunna tina akar wangi. Seug gocina ku manehna dipeupeuskeun, minyakna dikucurkeun kana mastaka Yesus. 4 Ti antara jelema-jelema nu araya di dinya aya anu arambekeun jeung ngaromong pada batur, "Naon gawena eta minyak seungit dipiceunan kitu? 5 Mun dijual bisa payu leuwih ti tilu ratus uang perak, duitna serenkeun ka pakir miskin!" Geus kitu maranehna nyararekan ka eta awewe kasar pisan. 6 Tapi saur Yesus, "Ulah diopenan ieu awewe teh! Ku naon dicarekan? Manehna keur nembongkeun kalemesan jeung kamulyaan budina ka Kami. 7 Nu mariskin mah salawasna ge aya bae jeung maraneh, mun maraneh hayang nulung iraha-iraha ge bisa. Ari Kami mah aya di maraneh teh moal salawasna. 8 Ieu awewe geus sateka-teka upaya hayang ngaminyakan Kami ku minyak seungit, makelatkeun Kami waktu pamakaman Kami engke. 9 Sing percaya ka ieu ucapan Kami: Di mana bae Injil diwawarkeun di sakuliah dunya, kahadean ieu awewe ka Kami geus tangtu bakal dicaritakeun pikeun pangeling-eling ka manehna." 65
Markus 14.10-17 10 Geus kitu Yudas Iskariot, salah saurang ti dua welas murid, datang ka imam-imam kapala, maksudna rek nyerenkeun Yesus. 11 Maranehna kacida aratoheunana ngadarenge kasanggupanana, sarta jangji rek mere duit ka manehna. Ti harita Yudas ngintip-ngintip kasempetan rek nyerenkeun Yesus. 12 Dina poe kahiji Pesta Roti Teu Diragian, nya eta poean meuncit anak domba keur dahareun dina poe Paska, murid-murid arunjukan ka Yesus, "Bapa tuang jamuan Paska teh palay di mana disayagikeunana?" 13 Anjeunna miwarang dua murid, saur-Na, "Maraneh kudu ka kota. Di ditu bakal papanggih jeung jelema mawa kendi eusi cai. Tuturkeun 14 nepi ka asupna ka jero imah, tuluy tanyakeun ka nu boga eta imah kieu, Saur Pa Guru, mana kamar jang Kami dahar Paska jeung murid-murid? 15 Engke maraneh dituduhan hiji kamar anu lega di loteng geus beunang ngatur lengkep jeung parabot daharna. Pek atur dahareunana." 16 Bral nu dipiwarang teh arindit ka kota. Di dinya sagala hal anu disaurkeun ku Yesus tea bukti. Prak maranehna ngatur tuangeun keur jamuan Paska. 17 Peutingna Yesus sumping ka dinya jeung murid-murid. 66
67 Markus 14.18-25 18 Sabot tuang dina meja jeung murid-murid, Yesus nyarios kieu, "Kami ngabejaan, aya saurang ti maraneh anu ayeuna keur dahar jeung Kami, bakal ngahianat ka Kami." 19 Murid-murid tingrarenjag, seug naranyakeun silihgenti pokna, "Nanging tangtos sanes abdi anu dimaksad ku Bapa teh?" 20 Waler-Na, "Hiji ti nu dua welas, nya eta anu engke bantrok leungeun jeung Kami nyelupkeun roti kana mangkok. 21 Putra Manusa memang geus pastina kudu dipaehan, luyu jeung eusi Kitab Suci. Tapi kacida bakal cilakana eta jelema anu ngahianat ka Putra Manusa teh! Leuwih hade lamun eta jelema henteu kungsi lahir ka dunya!" 22 Tengah-tengah tuang Yesus nyandak roti hiji. Sanggeus muji sukur, rotina ku Anjeunna disemplekan tuluy diasongkeun ka murid-murid. "Ieu tampanan, dahar," saur-Na, "ieu teh daging awak Kami." 23 Ti dinya Anjeunna nyandak lumur anggur. Sanggeus muji sukur, lumur diasongkeun ka murid-murid, tuluy diarinum. 24 "Ieu teh getih Kami," saur Yesus, "anu dikucurkeun pikeun jalma rea. Ieu getih Kami teh neguhkeun perjangjian Allah. 25 Kami ngabejaan, ti semet ieu Kami moal nginum deui anggur ieu, nepi ka waktu engke nginum anggur anu anyar di Karajaan Allah."
68 Markus 14.26-34 26 Sanggeus kitu aranjeunna nganyanyikeun hiji lagu pupujian. Ti dinya terus kaluar, ngajugjug angkat ka Gunung Jetun. 27 Yesus nyarios ka murid-murid, "Peuting ieu keneh maraneh bakal kalabur ti Kami. Sabab ceuk Kitab Suci, Eta pangangon teh bakal tiwas ku Allah, baris dipaehan, dombana disina paburisat. 28 Tapi sanggeus Kami dihirupkeun deui, Kami rek miheulaan maraneh ka Galilea." 29 Ceuk Petrus ka Anjeunna, "Sanaos nu sanes naringgalkeun ka Bapa, abdi mah moal!" 30 Waler Yesus ka Petrus, "Kami ngingetan, peuting ieu memeh hayam kongkorongok dua kali, geus tilu kali maneh bakal nyebut teu wawuh ka Kami." 31 Petrus beuki ngabantah, "Moal! Abdi mah moal nyebat kitu sanaos kedah paeh bareng sareng Bapa oge!" Nu sejen oge ngaromongna teh kitu. 32 Sanggeus narepi ka hiji tempat ngaran Getsemane, Yesus sasauran kieu, "Maraneh dariuk di dieu sabot Kami neneda di ditu." 33 Anjeunna terus angkatna, nyandak Petrus, Yakobus, jeung Yohanes. Manah-Na nalangsa jeung ngaraos ketir, 34 tuluy ngalahir ka maranehna, "Hate Kami nalangsa taya papadana, nepi ka asa remuk. Daragoan di dieu, jeung sing terus nyaring."
69 Markus 14.35-42 35 Anjeunna terus maju. Sanggeus rada jauh, bruk meubeutkeun anjeun kana taneuh terus neneda, mundut supaya lamun meunang mah eta waktu kasangsaraan teh ulah datang ka nyorang ka Anjeunna. 36 "Ama!" saur-Na, "Ama! Kangge Ama mah teu aya anu mustahil. Candak ieu lumur kasangsaraan teh ti Abdi. Nanging ulah numutkeun kahoyong Abdi, kedah kumaha pangersa Ama bae." 37 Geus kitu Anjeunna ngalongok heula ka murid nu tiluan. Kasampak keur sarare. Saurna ka Petrus, "Simon, sare maneh teh? Na teu kuat nyaring barang sajam?" 38 Saur-Na deui ka tiluanana, "Kudu terus nyaring, neneda menta ulah keuna ku panggoda. Maraneh ari jiwa mah sumanget tapi badan lahir hengker." 39 Geus kitu Anjeunna angkat neneda deui, eusina saperti tadi. 40 Ti dinya ngalongok deui nu tiluan, kasampak sarare keneh, panonna teu bisa dibawa beunta, boro-boro ngajarawab dipariksa oge. 41 Sanggeus ngalongok katilu kalina, Anjeunna ngalahir, "Rek tonggoy bae sarare jeung ngareureuh teh? Geus cukup! Tenjo, geus waktuna Putra Manusa teh diserenkeun kana kakawasaan manusa nu daroraka. 42 Geura harudang, urang indit. Tenjo, anu rek ngahianat ka Kami teh geus datang!"
Markus 14.43-52 43 Sabot Anjeunna sasauran keneh, Yudas, murid ti nu dua welas tea geus datang jeung jelema loba pisan, marawa pedang jeung gegendir, titahan imam-imam kapala, guru-guru agama, jeung para kokolot. 44 Eta jelema hianat teh ti memehna geus mere isarat ka nu rea: "Anu engke ku kaula dicium, tah eta! Tangkep terus giring, jaga sing kuat." 45 Datang-datang Yudas muru ka Yesus. "Pa Guru!" carekna bari terus nyium. 46 Yesus terus ditangkep, dicarekelan pageuh pisan. 47 Tapi ti nu narangtung di dinya aya anu nyabut pedang, dikadekkeun ka bujangna Imam Agung, beunang ceulina nepi ka rampung. 48 Yesus ngalahir ka nu narangkep, saur-Na, "Maraneh marawa pedang jeung gegendir nangkep Kami, na Kami teh penjahat? 49 Unggal poe Kami aya jeung maraneh, ngawuruk di Bait Allah, ku maraneh teu ditangkep. Tapi memang geus kieu mistina, sangkan laksana nu ditulis dina Kitab Suci." 50 Ari murid-murid tuluy kalabur ti Anjeunna. 51 Aya hiji jajaka anu nuturkeun ka Anjeunna, ngan make harudum bodas salembar. Eta jajaka rek ditangkep, 52 tapi tuluy kabur ditaranjang, harudumna diporosotkeun. 70
Markus 14.53-61 53 Yesus dibawa ka bumi Imam Agung. Di dinya geus karumpul imam-imam kapala, para kokolot, jeung guru-guru agama. 54 Petrus nuturkeun ti kajauhan nepi ka milu asup ka buruan bumi Imam Agung, tuluy diuk jeung tukang-tukang jaga milu siduru. 55 Imam-imam kapala jeung sakumna Mahkamah sakedah polah neangan bukti- bukti anu bisa dipake ngaragragkeun hukum pati ka Anjeunna, tapi sarupa ge teu manggih. 56 Loba nu marere bukti palsu mah, tapi katerangan nu itu jeung katerangan nu ieu teu aya anu saluyu. 57 Maju deui anu sejen-sejen mere bukti-bukti palsu perkara Yesus, kieu bohongna, 58 "Ieu jelema kungsi kadenge nyebut kieu: Ieu Bait Allah beunang nyieun jelema ku Kami rek diruag. Sanggeus tilu poe Kami rek ngadegkeun anu sejen anu lain buatan manusa." 59 Tapi katerangan maranehna ge itu jeung ieu taya nu saluyu. 60 Geus kitu Imam Agung ngadeg hareupeun sarerea tuluy mariksa ka Yesus, "Kumaha eta panuding-panuding teh ku Maneh moal dijawab?" 61 Yesus teu ngawaler sakecap-kecap acan. Imam Agung mariksa deui, "Enya Maneh teh Kristus, Jurusalamet, Putra Allah Mahasuci?" 71
72 Markus 14.62-70 62 Yesus ngawaler, "Leres! Sarta ku aranjeun bakal kataringali Putra Manusa calik di tengeneun Allah Nu Maha Kawasa, tuluy sumping ti langit di jero mega!" 63 Imam Agung nyosoeh anggoanana sarta ngalahir, "Teu perlu deui urang make saksi! 64 Geus kadarangu sorangan kumaha ngahina-Na ka Allah! Kumaha putusan aranjeun?" Maranehna kabeh mutuskeun yen Yesus salah sarta manjing dihukum pati. 65 Jelema-jelema mimiti aya anu nyariduhan ka Yesus. Maranehna meungpeunan soca Yesus terus neunggeul bari ngaromong kieu, "Coba teguh, saha anu neunggeul ka Maneh?" Pangawal-pangawal oge milu nampiling ka Anjeunna. 66 Sabot Petrus aya keneh di buruan, aya hiji awewe babuna Imam Agung ngaliwat ka dinya. 67 Barang nenjoeun ka Petrus anu keur siduru, pok ngomong, "Maneh ge lain sok babarengan jeung Yesus urang Nasaret?" 68 Petrus mungkir. "Ah, duka! Ngomong teh teu puguh, teu kaharti!" tembalna bari ngaleos ka lawang buruan. [Hayam kadenge kongkorongok.] 69 Eta babu nenjo deui ka Petrus tuluy ngomong ka nu araya di dinya, "Ieu jelema teh baturna Yesus!" 70 Petrus ngangles deui. Teu lila nu lian- lianna oge naruding ka Petrus, pokna, "Maneh
Markus 14.71-15.5 moal bisa mungkir, maneh salah saurang batur-Na, da maneh oge ti Galilea!" 71 Tembal Petrus, "Wani sumpah, kuring ngomong saenyana! Masing dihukum kuring ku Allah lamun henteu saenyana. Enyaan teu wawuh ka jelema anu disebut ku aranjeun teh!" 72 Sapada harita keneh hayam kongkorongok deui kadua kalina. Ras Petrus ingeteun kana lahiran Yesus, "Memeh hayam kongkorongok dua kali, geus tilu kali maneh bakal nyebut teu wawuh ka Kami." Segruk bae Petrus ceurik. 15 1 Isuk-isuk keneh pisan imam-imam kapala gura-giru ngayakeun tepungan jeung para kokolot, guru-guru agama, jeung sakumna anggota Mahkamah, badami. Geus kitu Yesus dirante, tuluy dibawa, diserenkeun ka Pilatus. 2 Anjeunna ku Pilatus dipariksa, "Anjeun teh raja urang Yahudi?" Waler Yesus, "Leres pangandika." 3 Imam-imam kapala ngadakwakeun Yesus, panudingna loba pisan. 4 Pilatus mariksa deui ka Anjeunna, "Kumaha, moal dibantah? Rea pisan dakwaanana ka Anjeun!" 5 Tapi Yesus teu ngawaler sakecap-kecap acan. Pilatus kacida heraneunana. 73
Markus 15.6-16 6 Pilatus kagungan kabiasaan, saban-saban Pesta Paska sok ngaleupaskeun sakitan saurang anu dipenta ku rahayat. 7 Harita di antara anu dipanjara lantaran barontak jeung maraehan waktu nyieun karusuhan, aya sakitan ngaranna Barabas. 8 Sanggeus jalma-jalma kumpul sarta menta supaya Pilatus ngaleupaskeun hiji sakitan sakumaha kabiasaanana, 9 Pilatus mariksa, "Maraneh teh rek menta raja urang Yahudi tea dileupaskeun?" 10 Anjeunna uninga pisan yen anu darengki jeung nyerenkeun Yesus ka anjeunna teh imam-imam kapala. 11 Tapi jelema-jelema teh ku imam-imam kapala diangsonan sina marenta supaya Pilatus ngaleupaskeun Barabas. 12 Pilatus ngalahir deui ka rahayat, "Ari ieu, anu ku maraneh disebut raja urang Yahudi, kumaha?" 13 "Salibkeun!" ceuk rahayat tingjarerit. 14 "Tapi naon kajahatana-Na?" Pilatus mariksa. "Salibkeun!" tembalna beuki bedas. 15 Ku sabab Pilatus hayang nyenangkeun hate jalma rea, tuluy ngaleupaskeun Barabas. Ari Yesus sanggeus dirangket tuluy diserenkeun ka maranehna sina disalib. 16 Yesus ku serdadu-serdadu dibawa ka buruan karaton gupernur. Maranehna nyalukan babaturan sapasukanana sina ka darinya. 74
Markus 15.17-27 17 Yesus dianggoanan jubah wungu, mastaka-Na diterapan mamakutaan tina cucuk. 18 "Daulat Raja urang Yahudi!" ceuk maranehna pura-pura ngahormat, 19 terus ngababuk kana mastaka-Na ku iteuk bari tuluy nyariduhan, seug pura-pura sarujud ka Anjeunna. 20 Sanggeus dihina-hina, jubah wunguna dibuka, diganti deui ku jubah-Na ku anjeun, tuluy digiring rek disalibkeun. 21 Di tengah jalan serdadu-serdadu teh maksa hiji jelema sina manggul salib Yesus. Eta jelema kakara datang ti desa rek ka kota. (Ngaranna Simon, urang Kirena, bapana Aleksander jeung Rupus.) 22 Yesus dibawa ka hiji tempat anu ngaranna Golgota, hartina "Tempat Tangkorek". 23 Di dinya Anjeunna disina ngaleueut anggur anu dicampur emur, tapi teu kersaeun. 24 Tuluy Anjeunna disalibkeun, ari anggoana- Na dibagikeun ku lotre pikeun nangtukeun bagian masing-masing. 25 Mimiti disalibkeuna-Na pukul salapan isuk-isuk. 26 Dina luhur salib-Na dipasang tulisan anu unina dipake ngadakwa ka Anjeunna: "Raja urang Yahudi". 27 Kajaba ti Anjeunna anu dihukum salib teh penjahat duaan, hiji di tengeneun, hiji di kiwaeuna-Na. 75
Markus 15.28-36 28 [Tinekanan anu ditulis dina Kitab Suci: "Anjeunna disaruakeun jeung penjahat."] 29 Jelema-jelema anu laliwat ka dinya garogodeg tuluy ngahina ka Anjeunna, "Wah, anu rek ngaruag Bait Allah jeung rek ngadegkeunana deui di jero tilu poe! 30 Coba turun tina salib nyalametkeun maneh!" 31 Imam-imam kapala jeung guru-guru agama oge maroyok ka Anjeunna, pokna ka pada batur, "Ka batur sok nyalametkeun, ari nyalametkeun diri-Na sorangan teu bisa. 32 Hayang nenjo turunna tina salib eta anu ngaku Kristus jeung raja Israil teh, hayang percaya kana omongana-Na!" Dua penjahat anu bareng disalib jeung Anjeunna oge milu ngahina kawas kitu. 33 Waktu geus tengah poe, sakuliah nagri eta ngadak-ngadak jadi poek, tilu jam lilana. 34 Dina pukul tilu Yesus ngajerit tarik, "Eloi, Eloi, lama sabahtani?" hartina, "Nun Allah sim kuring, Allah sim kuring, ku naon nu mawi ngantunkeun?" 35 Anu ngadarenge Anjeunna kitu ngajeritna sawareh aya nu ngaromong kieu, "Manehna sasambat ka Elias!" 36 Aya saurang terus lumpat nyelupkeun sepon kana anggur haseum, tuluy ditiir disodorkeun kana lambey Yesus bari ngomong, "Keun urang dagoan, urang tenjo Elias lungsur nurunkeun Manehna tina salib!" 76
Markus 15.37-45 37 Yesus ngajerit deui tarik, les bae pupus. 38 Bareng jeung pupus-Na, reregan Bait Allah bedah dua ti luhur ka handap. 39 Kapala pasukan serdadu anu nangtungna hareupeun tihang salib nenjo Yesus kitu pupusna, pok bae ngucap, "Ieu jelema saestuna Putra Allah!" 40 Rada anggang ti dinya aya wanita-wanita keur narenjokeun, di antarana Maria Magdalena, Maria indungna Yakobus nu ngora jeung Yoses, jeung Salome. 41 Waktu Yesus keur di Galilea, maranehna sok ngingiring ka Anjeunna jeung ngalalayanan. Wanita-wanita anu milu daratang jeung Yesus ka Yerusalem oge loba anu araya di dinya. 42 (15:42-43) Wanci geus sareupna, Yusup urang Arimatea anggota Mahkamah Agama anu kapandang jeung ngarep-ngarep ngadegna Karajaan Allah, sumping ka dinya. Poe eta teh poe Panyadiaan (sapoe memeh poe Sabat). Ku sabab eta kalawan teteg manah Yusup ngadeuheus ka Pilatus mundut layon Yesus. 43 (15:42) 44 Meunang katerangan Yesus geus pupus teh Pilatus kacida heraneunana, seug nyaur kapala pasukan mariksakeun enya henteuna Yesus geus lila pupusna. 45 Sanggeus uninga ti eta kapala pasukan, Pilatus ngidinan Yusup nyandak layon. 77
Markus 15.46-16.6 46 Geus kitu Yusup ngagaleuh lawon lenen lemes. Layon diturunkeun, rap dibungkus ku eta lawon, terus diasupkeun ka jero liang pajaratan anu ditebok tina gunung batu. Geus kitu Yusup ngagulingkeun hiji batu gede dipake nutup lawang pajaratan. 47 Maria Magdalena jeung Maria indungna Yoses araya nyaksian diasupkeunana layon Yesus ka jero pajaratan. 16 1 Sanggeus poe Sabat tutup, Maria Magdalena, Maria indungna Yakobus, jeung Salome, mareuli boreh seungit pikeun ngaboborehan layon Yesus. 2 Arinditna ka makam poe Minggu isuk-isuk pisan barang meletek panonpoe. 3 (16:3-4) "Saha engke anu manggulingkeun batu tutup pajaratan?" ceuk maranehna bari leumpang. Batuna teh kacida gedena. Tapi batu tutup makam teh kasampak geus aya nu ngagulingkeun, 4 (16:3) 5 tuluy bae arasup. Barang geus araya di jero, maranehna mani tinggarebeg, nenjo di beulah katuhu aya nu keur calik ngora-ngora, jubahna bodas. 6 Pok nu keur calik teh ngalahir, "Tong sarieun! Nyai tangtu rek ngalayad Yesus urang Nasaret anu dihukum salib tea. Anjeunna geus teu di dieu, geus digugahkeun! Tuh, kari urut ebog-Na! 78
Markus 16.7-13 7 Geura pupulihkeun bae ayeuna mah ka murid-murid-Na, ka Petrus oge. Bejakeun, Anjeunna geus angkat ti heula ka Galilea sakumaha saur-Na tea, engke tangtu kapanggih ku aranjeun di ditu!" 8 Maranehna kaluar rurusuhan ti jero pajaratan tuluy lalumpatan. Maranehna teu ngomong naon-naon ka saha-saha oge lantaran sarieuneun. 9 [Eta wanita-wanita tuluy nepungan Petrus jeung batur-baturna, sarta kalawan ringkes nyaritakeun anu dipesenkeun ka maranehna tea. Sanggeus eta mah Yesus ku Anjeun ku jalan murid-murid-Na ngawawarkeun eta amanat suci tur abadi, ti masrik nepi ka magrib, ngeunaan kasalametan anu langgeng.] [Sanggeus Yesus gugah tina pupus, poe Minggu isuk-isuk, pangheulana nembongan teh ka Maria Magdalena. (Yesus kungsi ngaluarkeun tujuh roh jahat ti manehna.) 10 Ku manehna dibejakeun ka mitra-mitra Yesus anu keur prihatin jeung careurik. 11 Dibejaan yen Yesus geus hirup deui teh tur jeung Maria mah malah geus papanggih, maranehna teu palercayaeun. 12 Geus kitu ku cara sejen Yesus nembongan ka dua jelema ti antara panganut-Na, nu keur di satengahing jalan rek ka hiji kampung. 13 Eta anu duaan baralik deui ka kota bebeja ka nu sejen, tapi teu dipercaya. 79
Markus 16.14-20 14 Panganggeusanana Yesus nembongan ka sawelas murid-Na waktu maranehna keur dalahar. Maranehna ku Anjeunna diweweleh lantaran teu baroga iman, jeung keukeuh teu percaya ka jelema-jelema nu geus narenjo sorangan Anjeunna hirup deui. 15 Geus kitu saur-Na, "Datangan ku maraneh sakuliah dunya, siarkeun Injil Kasalametan ka sakabeh manusa. 16 Salamet anu percaya kana eta wawaran sarta dibaptis. Sabalikna cilaka anu arembung percaya. 17 Nu palercaya bakal dibere kakawasaan nyieun kaajaiban-kaajaiban; bakal barisa ngusir roh-roh jahat ku nyambat jenengan Kami; bakal barisa ngomong dina basa-basa sejen; 18 lamun nyekel oray matih atawa nginum racun maranehna moal naon-naon; lamun nyabak ka nu gering, nu geringna tangtu cageur." 19 Tutup Gusti Yesus ngalahir-Na ka maranehna, Anjeunna terus diangkat ka sawarga, terus linggih di tengeneun Allah. 20 Murid-murid-Na tuluy ariang nyiarkeun Injil Kasalametan ka suklakna ka siklukna, tur Gusti oge ngiring barangdamel nyarengan maranehna, ngayakeun kaajaiban-kaajaiban geusan ngabuktikeun yen hal anu disiarkeun ku maranehna teh sayaktina.] 80
Lukas 1 1 Teopilus anu mulya, Seueur jalmi anu parantos sateka-teka nyeratkeun perkawis anu parantos kajadian di urang. 2 Hal-hal anu diserat ku maranehna cocog sareng carios anu katampi ku urang ti jalmi-jalmi anu ngawawarkeunana, nya eta anu nyaraksian sorangan eta kajadian ti awalna. 3 Sim kuring, ku margi parantos nyukcruk kalayan taliti eta perkawis ti awit kajadianana, gaduh emutan aya saena nyeratkeun eta hal kalayan beres jujutanana, kangge Paduka. 4 Maksad sim kuring nya eta supados hal leresna sagala perkawis anu parantos diwulangkeun ka Paduka teh ku Paduka kauninga sadayana. 5 Keur mangsa Herodes ngarajaan di Yudea, aya hiji imam ti golongan imam-imam Abia, jenenganana Jakaria. Istrina oge turunan imam, jenenganana Elisabet. 6 Istri pameget mulus lampahna di payuneun Allah, kacida taatna kana hukum jeung parentah Pangeran. 7 Teu karagunganeun putra lantaran Elisabet gabug, jeung deui duanana geus kacida sarepuhna.
2 Lukas 1.8-17 8 Dina hiji poe Jakaria barangdamel mangku kawajiban imam di Bait Allah, giliranana laladen poean. 9 Numutkeun undian anu biasa dijalankeun ku para imam, anjeunna anu kapilih kudu ngukus dina altar. Anjeunna lebet ka Bait Allah. 10 Sabot anjeunna ngukus meuleum menyan, jalma rea ngadaroa di luar. 11 Breh malaikat Pangeran nembongan ka anjeunna, ngadeg di katuhueun altar paragi ngukus. 12 Jakaria ngarenjag jeung kacida sieuneunana. 13 Tapi malaikat teh ngalahir, "Ulah sieun, Jakaria! Paneda anjeun ku Allah enggeus didangu. Elisabet bojo anjeun bakal boga anak, lalaki, pingaraneunana Yohanes. 14 Pisakumahaeun anjeun bagjana upama eta geus lahir, nu sejen oge loba anu bakal bungah! 15 Eta teh bakal jadi jelema penting di payuneun Allah. Ulah sina nginum anggur atawa inuman keras lianna. Ti barang dijurukeunana bakal dilinggihan ku Roh Suci, 16 jeung bakal nungtun urang Israil baralik deui ka Pangeran Allahna. 17 Manehna ku Pangeran diutus ti heula, bakal kuat jeung kawasa cara Nabi Elias; bakal ngarapihkeun kaom bapa jeung anak- anakna; bakal nungtun tukang ngaralawan
Lukas 1.18-25 baralik deui kana pikiran anu bener. Jadi eta teh bakal nyadiakeun keur Pangeran hiji umat anu daraek ngabdi ka Mantenna." 18 Piunjuk Jakaria ka malaikat, "Perkawis eta kumaha bade buktosna? Abdi parantos kolot, pun bojo nya kitu keneh." 19 Waler malaikat, "Kaula teh Jabrail, purah aya di payuneun Allah anu ngutus kaula ayeuna ka anjeun, nepikeun ieu warta anu pikabungaheun. 20 Ieu hal tangtu bukti dina waktuna, tapi ku anjeun teu dipercaya. Ku sabab anjeun henteu percaya, anjeun bakal pireu, moal bisa ngomong nepi ka mangsa anu diomongkeun ku kaula kajadian." 21 Jalma-jalma anu keur ngadaragoan Jakaria hareraneun dumeh anjeunna sakitu lilana di jero. 22 Ari kaluar, Jakaria bet teu iasaeun sasauran. Ku jalma rea kajudi yen anjeunna di jero mendak titingalian. Ku sabab teu iasa sasauran pisan, anjeunna tuluy pepeta ku panangan. 23 Sanggeus tutup giliran anjeunna laladen di Bait Allah, Jakaria mulih ka bumina. 24 Teu lila ti harita Elisabet geureuhana ngandeg, terus ngerem anjeun nepi ka lima bulan, 25 sarta misaur kieu, "Ahirna Pangeran kersa mitulung, ngaleungitkeun kahinaan diri kuring." 3
Lukas 1.26-35 26 Sanggeus Elisabet ngandegna nincak genep bulan, Allah ngutus malaikat Jabrail ka Nasaret, hiji kota di Galilea, 27 nyandak amanat ka hiji parawan anu eukeur babakalan jeung Yusup turunan Raja Daud. Eta parawan ngaranna Mariam. 28 Jabrail sumping ka Mariam tuluy ngalahir, "Salam rahayu! Pangeran nyarengan ka Nyai sarta pohara ngaberkahana-Na." 29 Mariam ngarenjag nguping kasauran eta malaikat, jeung henteu ngartoseun naon maksudna. 30 Malaikat ngalahir deui, "Ulah sieun, Mariam! Nyai kenging kurnia ti Allah. 31 Nyai bakal ngandeg, bakal puputra anu ku Nyai kudu dijenenganan Yesus. 32 Eta putra Nyai bakal agung, jeung bakal disarebut Putra Allah Nu Maha Agung. Ku Allah Pangeran bakal didamel raja sakumaha Daud karuhun-Na, 33 bakal ngarajaan ka turunan Yakub salalawasna, sarta karajaana-Na moal aya anggeusna." 34 Piunjuk Mariam ka eta malaikat, "Eta perkawis teh kumaha pitiasaeunana, margi abdi teh parawan keneh?" 35 Malaikat ngawaler, "Nyai bakal disumpingan ku Roh Suci, bakal diliputan ku kakawasaan Allah. Ku sabab kitu eta putra anu bakal medal teh suci, bakal disebut Putra Allah. 4
Lukas 1.36-46 36 Sangkan Nyai terang, Elisabet baraya Nyai anu kacaturkeun gabug tur geus sakitu kolotna, ayeuna keur ngandeg geus kagenep bulan ieu. 37 Sabab mungguh di Allah mah henteu aya anu mustahil." 38 Piunjuk Mariam, "Abdi teh abdi Pangeran, mugia laksana sakumaha pilahir Juragan." Ti dinya malaikat teh jengkar ngantunkeun Mariam. 39 Ti dinya Mariam geuwat angkat ka hiji kota pagunungan di Yudea, 40 ngajugjug ka bumi Jakaria. Sasumpingna tuluy uluk salam ka Elisabet. 41 Barang Elisabet ngadangu salamna Mariam, bayi di jero kandunganana ngulisik. Elisabet dilebetan ku Roh Suci, 42 terus nyaur tarik, "Nya Nyai anu pangdiberkahanana ti sadaya istri. Mugia wilujeng putra nu baris medal ti Nyai. 43 Karah naon ieu Ibu dugi ka kenging nugraha disumpingan ku Ibuna Gusti sembaheun Ibu? 44 Barang Nyai uluk salam, jabang bayi di jero kandungan Ibu dugi ka ajrug-ajrugan atoheun. 45 Nyai estu bagja parantos kersa percaya yen perkawis anu diandikakeun ku Pangeran teh tangtos buktos!" 46 Saur Mariam, "Hate abdi muji ka Pangeran, 5
Lukas 1.47-58 47 jiwa estu bingah, ku karana Allah Jurusalamet abdi, 48 reh Mantenna parantos mikaemut ka abdi, abdi-Na nu laip. Ti semet ayeuna, jalma rea ka abdi bakal nyarebat bagja, 49 reh abdi nampi perkawis anu marulya ti Allah Nu Maha Kawasa. Suci jenengan Mantenna. 50 Sugri nu mikaajrih ka Mantenna, turun-tumurun ku Mantenna dipikawelas. 51 Mantenna metakeun panangana-Na anu santosa, ngubrak-ngabrik anu aradigung katut sagala paniatanana. 52 Raja-raja anu garagah perkosa, ku Mantenna dirurud tina tahtana, jalmi laip dijungjung harkatna. 53 Kaom lapar dicekapan ku sagala kasaean, nu baleunghar sina indit ngagilincing. 54 Mantenna sumping, nulungan Israil abdi-Na, sakumaha jangji-Na ka karuhun urang. 55 Emuteun yen seja mikawelas ka Ibrahim, sareng ka sugri turunanana, salalanggengna!" 56 Sanggeus nganjrekna di Elisabet kurang leuwih tilu bulan, Mariam tuluy mulih. 57 Sanggeus Elisabet bobotna jejeg bulanna tuluy babar, putrana pameget. 58 Tatangga-tatanggana jeung wargi-wargina anu nyarahoeun yen anjeunna mendak ganjaran anu taya papadana ti Pangeran, kabeh daratang ngawilujengkeun. 6
Lukas 1.59-68 59 Sanggeus yuswa eta murangkalih jejeg saminggu, maranehna daratang deui arek nyepitan murangkalih, sakalian dipaparin jenengan Jakaria, cara ramana. 60 Tapi saur ibuna, "Ulah eta ngaranna! Kudu Yohanes." 61 Tapi ceuk maranehna, "Jenengan kitu mah teu aya di wargi-wargi Ibu!" 62 Ti dinya maranehna pepeta ka Jakaria, maksudna naranyakeun murangkalih teh kudu dijenenganan saha. 63 Jakaria mundut dipangnyandakkeun batu tulis, geus kitu nyerat kieu, "Ngaranna Yohanes." Jalma-jalma teh kacida hareraneunana! 64 Ari Jakaria harita keneh dadak sakala iasa deui sasauran, tuluy ngamulyakeun ka Allah. 65 Jalma-jalma jadi sarieuneun. Saterusna beja eta kajadian teh nyebar ka sakuliah kota pagunungan Yudea. 66 Saban anu ngadenge eta beja, hatena tingtaranya, "Rek jadi naon eta murangkalih teh?" Kawantu eta murangkalih teh diaping ku kakawasaan Pangeran. 67 Jakaria, ramana Yohanes, dilebetan ku Roh Suci, tuluy ngawejang ngucapkeun amanat ti Allah: 68 "Sagala puji ka Pangeran, Allah Israil! Mantenna sumping seja nulungan umat-Na, ngabebaskeun maranehna. 7
Lukas 1.69-79 69 Urang dipaparin Jurusalamet perkosa, turunan Daud abdi-Na. 70 Baheula Mantenna jangji, dikedalkeunana ku nabi-nabi pilihana-Na, 71 bakal nyalametkeun urang ti musuh- musuh, tina genggeman anu gareuleuheun ka urang. 72 Dawuhana-Na, Mantenna baris mikawelas ka karuhun urang, sarta baris ngalaksanakeun jangji-Na nu suci. 73 (1:73-74) Ka Ibrahim rama urang Mantenna sumpah, jangji ngaleupaskeun urang ti musuh-musuh, sarta ngidinan urang ngabdi ka Mantenna kalawan taya karisi. 74 (1:73) 75 Sangkan urang di payuneuna-Na mulus jeung bener saumur-umur. 76 Ari hidep anaking, bakal disarebut nabi Allah Nu Maha Agung. Hidep ku Mantenna diutus ti heula, keur naratas jalan Mantenna. 77 Pikeun ngembaran jalma-jalma yen bakal disalametkeun, ku jalan dihampura dosa-dosana. 78 Allah urang sipat welas sipat kurnia, bakal nyorotkeun cahaya pisalameteun sina meletek luhureun urang, 79 sina sumorot ti sawarga, nyaangan ka sakur anu araya dina poekna kalangkang maot, baris nungtun lengkah urang ka jalan nu aman santosa." 8
Lukas 1.80-2.9 80 Murangkalih tea beuki ageung, jiwana beuki teguh. Anjeunna mukim di gurun keusik, ngantos mangsana nganyatakeun anjeun ka urang Israil. 2 1 Dina mangsa eta, Prabu Agustus ngaluarkeun parentah sangkan di sakuliah karajaan Rum diayakeun sensus. 2 Ieu teh sensus anu kahiji, diayakeunana waktu Kirinus jadi gupernur nagri Siria. 3 Ti dinya unggal jelema marulang heula ka tempat asalna masing-masing rek ngadaptarkeun. 4 Yusup oge angkat ti Nasaret di Galilea ka Betlehem di Yudea, tempat dibabarkeunana Raja Daud, sabab anjeunna teh turunan Daud. 5 Angkatna jeung Mariam pigeureuhaeunana anu keur bobot, seja ngadaptarkeun. 6 Sanggeus aya di Betlehem, Mariam teh nepi kana waktuna rek babar, 7 seug bae babar, nyikalan. Putrana pameget, tuluy dibedong ku lalamakan, sarta diebogkeun dina pamakanan, wadah parab domba. Nu matak nepi ka kitu lantaran di losmen teu kabagian tempat. 8 Di hiji tegalan di eta wewengkon, harita aya anu keur ngajaraga domba ingon-ingonna, ti peuting. 9 Aya hiji malaikat Pangeran nembongan ka maranehna, sarta maranehna kahibaran 9
Lukas 2.10-18 ku cahaya kamulyaan Pangeran, kacida sarieuneunana. 10 Tapi malaikat teh ngalahir kieu, "Ulah sarieun! Kami mawa warta hade, pikabungaheun sakabeh jelema. 11 Sabab poe ieu Jurusalamet maraneh, nya eta Gusti Kristus, geus medal di kota Daud. 12 Cirina ka maraneh kieu: Murangkalih teh dibedongna ku lalamakan, diebogkeunana dina pamakanan." 13 Dak-dumadak breh tembong balad sawarga, malaikat kacida lobana, nyaranyi muji ka Allah: 14 "Mulyakeun Allah di langit nu pangluhurna. Di bumi sing aya kerta, keur sakur manusa anu kamanah ku Allah!" 15 Sanggeus para malaikat teu araya, geus marulih deui ka sawarga, nu ngajaraga ingon-ingon teh baradami, "Hayu urang ka Betlehem, urang ngabuktikeun perkara anu diandikakeun ku Pangeran." 16 Bral arindit gagancangan. Mariam jeung Yusup kapanggih, jeung murangkalihna anu diebogkeun dina pamakanan. 17 Sanggeus narempo ka murangkalih, maranehna nyaritakeun kasauran malaikat hal eta murangkalih tea ka Yusup jeung Mariam. 18 Caritaanana matak heran ka sakur nu ngadengekeun. 10
Lukas 2.19-26 19 Eta kabeh ku Mariam disimpen dina manahna bari dilenyepan. 20 Ari tukang ngangon baralik deui ka tegalan bari nyaranyi muji ka Allah, barungah lantaran anu disaurkeun ku malaikat teh cocog, ku maranehna geus kasaksian, geus kadarenge. 21 Saminggu ti harita, murangkalih teh disepitan terus dipaparin jenengan Yesus, sakumaha anu diamanatkeun ku malaikat waktu Anjeunna keur dikandung keneh. 22 Datang waktuna Yusup jeung Mariam ngajalankeun upacara susuci sakumaha anu diwajibkeun ku Hukum Musa. Tuluy arangkat ka Yerusalem, murangkalih dicandak seja disanggakeun ka Pangeran, 23 nedunan aturan anu kaungel dina Hukum Pangeran, yen: "Unggal anak cikal lalaki kudu disanggakeun ka Pangeran." 24 Arangkatna bari seja nyanggakeun kurban sakumaha anu kaungel dina Hukum Pangeran, nya eta japati sapasang atawa tikukur dua siki. 25 Harita di Yerusalem aya hiji sepuh, jenenganana Simeon, jalma hade anu sieun ku Allah, anu keur ngarep-ngarep kana mangsana Allah nyalametkeun bangsa Israil. Anjeunna disarengan ku Roh Allah, 26 anu geus nguningakeun yen anjeunna moal waka pupus samemeh ningali Kristus anu dijangjikeun ku Pangeran tea. 11
Lukas 2.27-35 27 Kalawan panuyun Roh Allah, Simeon angkat ka Bait Allah. Barang murangkalih Yesus teh ku sepuhna dicandak ka jero Bait Allah seja disanggakeun sakumaha pamenta Hukum Agama, 28 murangkalih teh ku Simeon tuluy dipangkon. Simeon terus muji sukur ka Allah, saurna, 29 "Nun Pangeran, ayeuna jangji Gusti parantos buktos. Mangga ayeuna mah nyawa abdi candak, abdi Gusti senang ati. 30 Reh parantos ningal pribadi Jurusalamet ti Gusti. 31 Nya Jurusalamet anu ku Gusti digadangkeun keur sakumna manusa: 32 Lir cahaya anu bakal ngebrehkeun pangersa Gusti ka bangsa-bangsa lian. Sareng nu bakal ngangkat harkat Israil umat Gusti." 33 Kasauran Simeon hal eta murangkalih matak heran ibu rama-Na. 34 Aranjeunna ku Simeon diberkahan, sarta saur Simeon ka Mariam ibu-Na, "Ieu murangkalih ku Allah geus dipilih pikeun jadi lantaran ruksakna urang Israil, tapi oge bakal ngalantarankeun loba urang Israil anu saralamet. Anjeunna bakal jadi hiji tanda ti Pangeran, anu bakal dilawan ku jalma rea, 35 sarta ku lantaran eta rasiah pipikiran maranehna bakal kabuka. Hate Nyai bakal 12
Lukas 2.36-43 parat ku kanalangsaan lir katembus ku pedang." 36 (2:36-37) Di dinya aya hiji nabi istri, randa geus kacida sepuhna, yuswana geus dalapan puluh opat taun. Jenenganana Hana binti Penuel ti kaom Aser. Kagunganana caroge ngan tujuh taun. Tara incah ti Bait Allah, damelna beurang peuting ngabakti ka Allah, puasa jeung neneda. 37 (2:36) 38 Dina waktu eta keneh anjeunna ge aya sumping, tuluy muji sukur ka Allah, jeung nyaurkeun eta murangkalih ka sakur anu keur ngarep-ngarep datang wancina Allah ngamerdekakeun Yerusalem. 39 Sanggeus rengse nedunan sagala hal anu diwajibkeun ku Hukum Pangeran, Yusup jeung Mariam marulih ka Nasaret di Galilea. 40 Murangkalih teh beuki ageung, salira-Na beuki kuat, pohara bijaksana-Na sarta diberkahan ku Allah. 41 Unggal-unggal taun sepuh Yesus sok arangkat ka Yerusalem, ngiring kana Pesta Paska. 42 Sanggeus Yesus yuswa dua belas taun Anjeunna dicandak ngiring; tuluy arangkat kana pesta sakumaha biasana. 43 Sanggeus pesta lekasan, ibu rama-Na marulih, ari Yesus kakantun di Yerusalem teu kauninga. 13
Lukas 2.44-52 44 Disangka Anjeunna geus ti heula jeung rombongan. Sanggeus arangkatna meunang sapoe kakara katiten yen teu aya, tuluy ditalengteng ka wargi-wargi jeung rerencanganana. 45 Geus tetela teu aya tuluy aranjeunna maralik deui ka Yerusalem seja milarian di ditu. 46 Nincak ka tilu poena Anjeunna kapendak di Bait Allah, keur calik jeung guru-guru urang Yahudi, ngadangukeun kasauran aranjeunna bari turas-taros. 47 Ari ngawaler kana pamariksa, ngawaler-Na kacida pinterna matak heran nu ngadarenge. 48 Sepuh-Na barang breh ka Anjeunna teh mani ngajenghok. Pok ibu-Na nyaur, "Ku naon kitu, anaking? Ama jeung Ibu mani bingung neangan Hidep!" 49 Anjeunna ngawaler, "Naha nganggo dipilarian Abdi teh? Naha Ama sareng Ibu teu acan aruninga yen Abdi kedah aya di dieu, di bumi Jeng Rama?" 50 Walerana-Na ku ibu rama-Na teu kahartoseun. 51 Yesus tuluy ngiring mulih jeung aranjeunna ka Nasaret, tetep-tumetep ngesto. Ari ku ibu-Na sagala rupa hal-Na teh disimpen sajeroning manah. 52 Yesus beuki ageung, beuki lantip bijaksana, dipikaresep ku Allah jeung ku pada jalma. 14
Lukas 3.1-8 3 1 Dina taun kalima welas pamarentahan Prabu Tiberius, Pontius Pilatus jadi gupernur di Yudea, Herodes marentah di Galilea, Pilipus saderek Herodes marentah di Iturea jeung Trakonitis; Lisanias marentah di Abilene, 2 Anas jeung Kayapas jaradi Imam Agung. Nya dina taun eta Allah ngandika ka Yohanes putra Jakaria anu keur mukim di gurun keusik. 3 Bral Yohanes angkat ka sakuliah wewengkon Walungan Yordan, tuluy ngawuruk, saurna, "Geura tarobat sarta kudu dibaptis, sangkan dihampura dosa ku Allah." 4 Hal ieu geus dituliskeun dina Kitab Nabi Yesaya, ungelna: "Aya anu cumeluk di gurun keusik: Sadiakeun jalan keur Pangeran, jieun jalan anu lempeng pikeun Mantenna! 5 Lebak-lebak urugan, pasir-pasir, gunung- gunung datarkeun. Anu pungkal-pengkol jieun lempeng, anu tarengtong ratakeun. 6 Sakumna manusa bakal narenjo Allah nyalametkeun manusa!" 7 Jalma-jalma merul daratang ka Yohanes marenta dibaptis. Ari saur Yohanes ka maranehna, "Maraneh, oray-oray! Ceuk saha maraneh bisa piluputeun tina siksa Allah nu pasti bakal narajang? 8 Tembongkeun dina tingkah laku, lampah anu nyirikeun yen maraneh geus tarobat tina dosa. Jeung ulah nyebut-nyebut yen maraneh 15
16 Lukas 3.9-16 teh turunan Ibrahim. Kaula ngabejaan, Allah iasaeun ngadamel turunan Ibrahim tina ieu batu-batu! 9 Kampak geus tarapti pikeun nuar tangkal tina akarna; unggal tangkal anu goreng buahanana bakal dituar, alungkeuneun kana seuneu." 10 "Kedah kumaha atuh kuring sadaya teh?" jelema-jelema naranya ka anjeunna. 11 Walerna, "Anu boga baju dua bikeun hiji ka nu teu boga, anu boga dahareun kudu mere ka nu teu boga." 12 "Pa guru, dupi kuring kedah kumaha?" tukang-tukang mulung pajeg, anu daratang rek marenta dibaptis. 13 Walerna, "Ulah narik pajeg leuwih tina jumlah anu geus ditangtukeun." 14 Aya serdadu sababaraha urang, naranya kieu, "Dupi kuring, kedah kumaha?" Walerna, "Ulah papaksa ka duit batur, atawa nuding mitenah ngarah duitna. Kudu ngarasa cukup ku duit gajih." 15 Jalma-jalma mimiti baroga harepan, sarta hatena mimiti malikir palangsiang anjeunna teh Kristus tea. 16 Nu matak saur Yohanes deui, "Ari kami mah ngabaptis ka maraneh teh ku cai. Tapi engke aya anu leuwih agung ti batan kami, mangudarkeun tali tarumpah-Na ge kami ngarasa teu layak. Anjeunna mah engke ngabaptisna teh ku Roh Suci jeung seuneu.
Lukas 3.17-24 17 Panangana-Na nyepeng nyiru, bakal napikeun kenging-Na ngirik sangkan beresih, tariguna dilebetkeun ka jero leuit kagungana- Na, huutna diduruk di jero seuneu anu moal pareum-pareum." 18 Rupa-rupa carana Yohanes ngawurukkeun Injil Kasalametan ka jalma rea, sarta meupeujeuhan sangkan maranehna babalik pikir. 19 Ari ka Raja Herodes mah anjeunna nyeukseukan, lantaran Herodes migarwa Herodias garwa saderekna, jeung midamel kajahatan-kajahatan lianna. 20 Tapi Herodes malah nyucudkeun kajahatanana, Yohanes ku anjeunna dipanjara. 21 Sanggeus jalma rea kabeh dibaptis, Yesus oge dibaptis. Waktu Anjeunna keur sembahyang, bray langit muka, 22 tuluy lungsur Roh Suci ka Anjeunna dina wujud manuk japati. Geus kitu aya gentra kieu ti sawarga, "Hidep teh putra kaasih Ama. Hidep matak suka kana hate Ama." 23 Yesus ngawitan barangdamel, ari yuswa- Na kira-kira geus tilu puluh taun. Ceuk jalma rea Anjeunna teh putra Yusup. Ari Yusup putra Eli, 24 Eli putra Matat, Matat putra Lewi, Lewi putra Malki, Malki putra Yanai, Yanai putra Yusup, 17
Lukas 3.25-34 25 Yusup putra Matatias, Matatias putra Amos, Amos putra Nahum, Nahum putra Esli, Esli putra Nagai, 26 Nagai putra Maat, Maat putra Matatias, Matatias putra Simei, Simei putra Yosek, Yosek putra Yoda, 27 Yoda putra Yohanan, Yohanan putra Resa, Resa putra Serubabel, Serubabel putra Sealtiel, Sealtiel putra Neri, 28 Neri putra Malki, Malki putra Adi, Adi putra Kosam, Kosam putra Elmadam, Elmadam putra Er, 29 Er putra Yosua, Yosua putra Elieser, Elieser putra Yorim, Yorim putra Matat, Matat putra Lewi, 30 Lewi putra Simeon, Simeon putra Yuda, Yuda putra Yusup, Yusup putra Yonam, Yonam putra Elyakim, 31 Elyakim putra Melea, Melea putra Mena, Mena putra Matata, Matata putra Natan, Natan putra Daud, 32 Daud putra Isai, Isai putra Obed, Obed putra Boas, Boas putra Salmon, Salmon putra Nahson, 33 Nahson putra Aminadab, Aminadab putra Admin, Admin putra Arni, Arni putra Hesron, Hesron putra Peres, Peres putra Yuda. 34 Yuda putra Yakub, Yakub putra Ishak, Ishak putra Ibrahim, Ibrahim putra Terah, Terah putra Nahor, 18
Lukas 3.35-4.6 35 Nahor putra Serug, Serug putra Rehu, Rehu putra Peleg, Peleg putra Eber, Eber putra Selah, 36 Selah putra Kainan, Kainan putra Arpaksad, Arpaksad putra Sem, Sem putra Enoh, Enoh putra Lamek, 37 Lamek putra Metusalah, Metusalah putra Hanok, Hanok putra Yared, Yared putra Mahalalel, Mahalalel putra Kenan, 38 Kenan putra Enos, Enos putra Set, Set putra Adam, Adam putra Allah. 4 1 Waktu Yesus jengkar ti Walungan Yordan, Anjeunna dikawasaan ku Roh Suci, dicandak ka gurun keusik. 2 Di gurun keusik digoda ku Iblis lilana opat puluh poe, sapanjang kitu henteu barangtuang naon-naon. Sanggeus waktu eta tutup Anjeunna ngaraos lapar. 3 Ceuk Iblis ka Anjeunna, "Lamun Anjeun Putra Allah, eta batu piwarang jadi roti." 4 Tapi waler Yesus, "Ceuk Kitab Suci, Manusa moal bisa hirup ku roti wungkul." 5 Yesus ku Iblis dibawa ka tempat luhur, sakolepat ditembongan sakabeh karajaan di alam dunya. 6 "Eta sagala kakawasaan jeung kabeungharan ku kaula rek diserenkeun ka Anjeun," ceuk Iblis ka Yesus. "Sabab kabeh geus dipasrahkeun ka kaula, jadi kaula kawasa mikeun ka saha bae cocogna hate. 19
Lukas 4.7-16 7 Eta kabeh baris kapimilik ku Anjeun, asal Anjeun nyembah ka kaula." 8 Waler Yesus, "Ceuk Kitab Suci, Maneh kudu nyembah ka Pangeran Allah maneh sarta kudu ngabakti ngan ka Mantenna!" 9 Ti dinya Yesus ku Iblis dibawa ka Yerusalem, ka puncak Bait Allah nu pangluhurna. Ceuk Iblis ka Anjeunna, "Lamun Anjeun Putra Allah, coba geura ngaragragkeun anjeun ti dieu ka handap. 10 Sabab ceuk Kitab Suci, Allah bakal miwarang para malaikat-Na nangtayungan Anjeun. 11 Jeung, Para malaikat bakal nyangga salira Anjeun, nepi ka Anjeun moal tigasruk sampean-sampean acan kana batu." 12 Tapi waler Yesus, "Ceuk Kitab Suci, Maneh ulah ngadoja ka Pangeran Allah maneh." 13 Anggeus Iblis ngagoda Yesus ku rupa-rupa reka perdaya, terus indit ninggalkeun Anjeunna, saheulaanan henteu ngaganggu deui. 14 Sanggeus kitu Yesus mulih deui ka Galilea sarta disarengan ku kakawasaan Roh Suci. Warta perkara Anjeunna nyebar ka sakuliah wewengkon eta. 15 Anjeunna mimiti barangdamel, ngawulang di imah-imah ibadah, sarta unggal jelema pada muji ka Anjeunna. 16 Yesus angkat ka Nasaret tempat Anjeunna diageungkeun. Dina poe Sabat angkat ka 20
Lukas 4.17-23 imah ibadah sakumaha kabiasaana-Na. Anjeunna ngadeg seja ngaos Kitab Suci, 17 seug disodoran Kitab Nabi Yesaya. Gulunganana ku Anjeunna dibuka terus diaos ayat anu ungelna kieu, 18 "Roh Pangeran ngauban Kami. Sabab Kami ku Mantenna ditangtukeun kudu mawa warta pikabungaheun ka nu mariskin. Kami ku Mantenna diutus kudu ngabewarakeun yen: para tawanan bakal dibebaskeun, nu lalolong bakal dibareuntakeun. Nu dikaniaya baris dileupaskeun. 19 Jeung ngawawarkeun, yen geus waktuna Pangeran ngajait umat-Na." 20 Kitab digulungkeun, dipasihkeun deui ka pangbantu, geus kitu Anjeunna calik, dipalencrong ku sakur anu hadir. 21 Pok Anjeunna ngalahir, "Ayat-ayat Kitab Suci anu bieu, poe ieu geus laksana waktu ku aranjeun kareungeu dibacakeun." 22 Jalma-jalma mani harookkeun, katarik ku kacapetangan Anjeunna ngagunakeun kecap-kecap. Ceuk maranehna, "Eta teh lain anak Yusup tea?" 23 Yesus ngalahir, "Meureun aranjeun hayang ngeunakeun paribasa anu kieu ka Kaula, Tabib, cageurkeun diri sorangan. Jeung tangtu ceuk aranjeun, Cik anu ku Anjeun dipigawe di Kapernaum teh, anu aya bejana ka dieu, ayeuna jieun di dieu di lembur sorangan!" 21
22 Lukas 4.24-32 24 Saur-Na deui, "Kaula ngabejaan, nabi teh di lemburna mah teu dihargaan. 25 Geura ieu reungeukeun: Jaman Nabi Elias, hujan henteu turun-turun nepi ka tilu taun satengah, sakuliah tanah Israil paceklik, jalma-jalma kalaparan. Harita di Israil loba pisan randa. 26 Tapi saurang ge ku Elias teu aya nu disumpingan, Elias henteu diutus ka maranehna. Anu disumpingan teh malah hiji randa anu aya di Sarpat daerah Sidon. 27 Jeung keur jaman Nabi Elisa, di tanah Israil loba anu katerap ku kasakit lepra. Tapi saurang ge ku anjeunna taya anu dicageurkeun. Anu dicageurkeun teh malah Naaman, urang Siria." 28 Barang jalma-jalma di eta imah ibadah ngadarenge kitu kacida arambekeunana. 29 Maranehna carengkat, tuluy ngenyang Yesus ditarik ka luar kota, dibawa ka pasir padumukan kota maranehna, arek diragragkeun kana jurang. 30 Tapi Anjeunna norobos tuluy angkat ti dinya. 31 Yesus angkatna ka Kapernaum, hiji kota di Galilea. Dina poe Sabat Anjeunna ngawulang di imah ibadah. 32 Piwulang-Na narik ati, sasaur-saur-Na ngandung wibawa.
Lukas 4.33-40 33 Di dinya aya hiji jelema anu karanjingan ku roh jahat. Eta jelema teh ngagorowok pokna, 34 "Eh Yesus urang Nasaret! Aya maksud naon Anjeun ka urang? Arek nyilakakeun? Urang nyaho, Anjeun teh utusan suci Allah!" 35 Yesus marentah ka eta roh jahat saur-Na, "Repeh maneh, jeung geura kaluar ti eta jelema!" Seug eta jelema teh ku eta roh jahat dijongklokkeun ka hareupeun jalma rea, tapi henteu dikikieu deui, roh jahatna tuluy ingkah. 36 Jalma-jalma barengong, ngomong pada batur pokna, "Euleuh eta ucapana-Na! Parentah-Na matih gede kawasana. Roh jahat diparentah ingkah teh ingkah!" 37 Ti dinya beja ngeunaan hal Anjeunna nyebar ka sakuliah daerah eta. 38 Ti imah ibadah Yesus angkat ka imah Simon. Harita mitoha awewe Simon keur gering muriang panas, seug diunjukkeun ka Yesus. 39 Yesus lebet tuluy ngadeg gigireun ranjang nu gering, kasakit muriangna ditimbalan ingkah. Harita keneh nu gering teh terus cageur tuluy ngalalayanan tamu-tamu. 40 Sanggeus surup panonpoe jul-jol anu marawa nu garering, kasakitna rupa-rupa. Nu garering teh masing-masing ku Anjeunna dicabak awakna tuluy calageur. 23
Lukas 4.41-5.4 41 Anu kasarurupan ku roh jahat, roh-roh jahatna aringkah bari tinggarero pokna, "Anjeun teh Putra Allah!" Sabab eta roh-roh jahat nyarahoeun yen Anjeunna teh Kristus. Tapi ku Yesus ditimbalan jarempe teu meunang ngaromong deui. 42 Isukna waktu meletek srangenge Yesus kaluar ti eta kota, angkat ka hiji tempat anu simpe, seug pada nareangan. Sanggeus kapanggih pada ngeukeuhan supaya ulah ngantunkeun. 43 Tapi saur-Na, "Kota-kota sejen oge kudu diteang, perlu diwuruk hal Injil Kasalametan ngeunaan Karajaan Allah. Kami diutus ku Allah pikeun kaperluan eta." 44 Ti dinya Anjeunna ngawulang di imah-imah ibadah di sakuliah daerah eta. 5 1 Dina hiji poe Yesus keur ngadeg di sisi Talaga Genesaret. Jalma-jalma anu rek ngadarengekeun pangandika Allah ngarangseg harayang deukeut ka Anjeunna. 2 Keur kitu Anjeunna ningali dua parahu keur ditarik ka sisi talaga, ari tukang-tukang ngala laukna geus tarurun, keur meresihan. 3 Yesus tuluy naek kana hiji parahu, bogana Simon, bari mundut supaya parahuna diwelah rada ka tengah. Gek Anjeunna linggih dina eta parahu seug ngawulang ka jalma rea. 4 Rengse ngawulang Anjeunna ngalahir ka Simon, "Ieu parahu katengahkeun deui ka nu 24
25 Lukas 5.5-12 jero, pasang deui jaringna jeung batur, ngala lauk." 5 Ceuk Simon, "Parantos sawewengi abdi- abdi ngala lauk teh, Juragan! Nanging henteu kekengingan. Ayeuna ku margi Juragan miwarang, mangga jaring bade dipasang." 6 Prak maranehna nurunkeun jaring. Lauk anu beunang kacida lobana, jaringna mani meh bedah. 7 Tuluy nyalukan deui babaturanana menta dibantuan. Seug dibarantuan ngangkatan lauk. Parahu duanana meh ngalelep bawaning pinuh ku lauk. 8 Nenjo kitu, brek bae Simon mendek payuneun Yesus tuluy miunjuk, "Gusti, enggal abdi kantunkeun. Abdi teh jalmi gede dosa!" 9 Simon jeung nu ngabaturanana mani barengong narenjo lauk beubeunanganana sakitu lobana. 10 Nya kitu deui babaturan Simon, anak Sebedeus, nya eta Yakobus jeung Yohanes. Saur Yesus ka Simon, "Ulah sieun; ti semet ayeuna maneh bakal ngala jelema." 11 Geus kitu maranehna marilu ka Yesus. Parahuna ditarik ka sisi, tuluy ditaringgalkeun jeung eusi-eusina. 12 Hiji mangsa Yesus aya di hiji kota. Di dinya aya hiji jelema, awakna ruksak ku lepra. Barang breh nenjo Yesus brek mendek tuluy ngalengis, "Gusti, upami Gusti kersa, Gusti tangtos iasa nyageurkeun kasakit abdi!"
26 Lukas 5.13-20 13 Yesus nyabak kana awakna tuluy ngalahir, "Kami daek, geura cageur!" Harita keneh kasakitna leungit. 14 Eta jalma ku Yesus dilahiran, "Ulah bebeja ka saha-saha, terus bae ka imam menta dipastikeun yen maneh geus cageur. Tuluy haturkeun kurban sakumaha anu diparentahkeun ku Musa." 15 Sanajan kitu ge Yesus beuki kautarakeun bae. Jelema-jelema ngaleut rek ngarupingkeun Anjeunna jeung harayang dicalageurkeun kasakitna. 16 Tapi Anjeunna mah geus angkat ka tempat anu sepi, sembahyang. 17 Dina hiji poe waktu Yesus keur ngawulang, aya sawatara urang Parisi jeung guru-guru agama daratang ti kota-kota, ti Galilea, ti Yudea, jeung ti Yerusalem, marilu dariuk. Yesus kenging kawasa ti Pangeran pikeun nyageurkeun anu keuna ku kasakit. 18 Aya anu ngagotong jelema lumpuh dina bale-bale, seseleke rek asup ka jero imah ka payuneun Yesus. 19 Tapi teu barisaeun norobos lantaran jelema kacida lobana. Tungtungna nu lumpuh teh dibawa naek ka luhur hateup, hateupna dibuka nyieun liang, nu geringna tuluy diulur jeung bale-balena ka handap, meneran ka tengah-tengah riungan payuneun Yesus. 20 Barang Yesus uningaeun yen kapercayaan maranehna sakitu mantepna, seug ngalahir
Lukas 5.21-28 ka nu lumpuh, "Dosa hidep dihampura, dulur!" 21 Guru-guru agama jeung urang Parisi mimiti ngaromong dina hatena, "Saha ieu jelema teh bet ngahina ka Allah? Ngan Allah anu kawasa ngahampura dosa mah!" 22 Yesus uninga kana pikiran maranehna, tuluy ngalahir, "Ku naon pikiran aranjeun kitu? 23 Babari mana nyebutkeunana: Dosa-dosa hidep dihampura, atawa: Geura nangtung tuluy leumpang? 24 Tapi ayeuna ku Kaula rek dibuktikeun yen Putra Manusa teh di ieu dunya kawasa ngahampura dosa." Ti dinya Anjeunna ngalahir ka nu lumpuh tea, saur-Na, "Geura hudang, bale-balena angkat, jung geura balik!" 25 Sapada harita keneh jung eta jelema nangtung hareupeun sarerea, bale-bale urutna ngedeng dipanggul, tuluy balik bari ngamulyakeun ka Allah. 26 Jalma-jalma barengong! Hatena galimir, breng maruji ka Allah pokna, "Ajaib ieu kajadian anu ku urang kasaksi poe ieu!" 27 Ti dinya Yesus angkat. Di jalan ningali hiji tukang mulung pajeg ngaranna Lewi, keur diuk di kantorna. Ku Yesus didawuhan, "Hayu milu ka Kami!" 28 Lewi cengkat tuluy milu ka Yesus, ninggalkeun sagala rupa. 27
Lukas 5.29-36 29 Di imahna, Lewi ngayakeun pesta ngabageakeun Yesus. Semah-semahna kacida lobana, tukang-tukang mulung pajeg jeung salianna. 30 Sawatara urang Parisi jeung guru-guru agama ti golonganana ngaweweleh ka murid-murid Yesus, pokna, "Ku naon maraneh bet daraek dahar bareng jeung tukang-tukang mulung pajeg jeung jelema-jelema anu teu paruguh?" 31 Diwalerna ku Yesus, "Anu perlu doktor teh anu garering, nu calageur mah teu perlueun. 32 Kaula datang lain rek ngajak tobat ka anu marulya, tapi ka jelema-jelema anu dianggap hina." 33 Aya anu naranya ka Yesus, "Murid-murid Yohanes sering puasa sareng sembahyang, nya kitu keneh murid-muridna urang Parisi. Dupi murid-murid Ajengan mah dahar nginum sabiasa." 34 Waler Yesus, "Na bisa aranjeun nitah puasa ka tamu-tamu dina pesta kawin sapanjang ki panganten aya keneh dina riungan? Tangtu moal! 35 Lamun ki panganten geus dibawa indit tina riungan, kakara maranehna paruasa." 36 Geus kitu Yesus maparin misil kieu ka maranehna, "Moal aya anu nambal baju heubeul ku lawon tina baju anyar, sabab kudu nyoehkeun baju anyarna, padahal tambalan tina lawon baju anyar teh moal matak hade 28
Lukas 5.37-6.5 kana bajuna anu geus heubeul, samalah bakal mawa soeh deui anu heubeul. 37 Jeung moal aya anu ngeusikeun anggur peresan anyar kana kantong kulit anu heubeul, sabab tangtu matak bedah eta kantong, anggurna kapiceun, kantongna ruksak. 38 Anggur anyar wadahna ge kudu anyar! 39 Jeung moal aya anu hayang nginum anggur peresan anyar sanggeus nginum anu geus lila, lantaran: Anggur anu geus lila mah leuwih ngeunah, kitu saurna." 6 1 Dina hiji poe Sabat Yesus angkat, jalanna ngalangkung kebon gandum. Murid-murid-Na maripit gandum sababaraha ranggeuy, digarelang tuluy didalahar. 2 Sawatara urang Parisi naranya, pokna, "Ku naon maraneh ngalanggar Hukum Agama urang, migawe anu dilarang dina poe Sabat?" 3 Diwaler ku Yesus, "Tacan ngaos kitu carita Daud, kumaha waktu anjeunna jeung pangiringna lapar? 4 Anjeunna lebet ka Bait Allah nyandak roti pangbakti ka Allah, sarta terus dituang pangiringna. Padahal nurutkeun Hukum Agama mah eta roti teu meunang didahar ku sambarang jelema, ngan imam bae anu meunang ngadahar." 5 Geus kitu saur-Na deui, "Putra Manusa teh Gustina poe Sabat." 29
Lukas 6.6-13 6 Dina poe Sabat deui Yesus lebet ka imah ibadah, ngawulang. Di dinya aya hiji jelema, leungeun katuhuna kemper. 7 Sawatara guru agama jeung urang Parisi kacida harayangeunana sangkan Yesus midamel kasalahan, ambeh bisa didakwakeun. Ku sabab kitu maranehna kacida ngarawaskeunana, sugan bae Anjeunna nyageurkeun dina poe Sabat. 8 Tapi Yesus uninga kana palikiranana, tuluy ngalahir ka nu kemper tea, "Ka dieu, nangtung di hareup!" Eta jelema nangtung tuluy nyampeurkeun. 9 Yesus mariksa ka maranehna, "Kaula rek nanya: Pagawean naon anu diidinan ku Hukum Agama urang dina poe Sabat? Nulungan atawa nyilakakeun? Ngarahayukeun nyawa jelema atawa ngabinasa?" 10 Jalma-jalma ku Anjeunna diteuteup, soca-Na nguriling. Geus kitu ngalahir ka eta nu kemper, "Angkatkeun eta leungeun, lempengkeun!" Manehna nurut, sarta leungeunna tuluy cageur. 11 Guru-guru agama jeung urang Parisi kacida arambekeunana, tuluy baradami kudu dikumahakeun Yesus teh. 12 Ari Yesus terus angkat ka hiji pasir seja sembahyang. Sapeupeuting Anjeunna di eta pasir neneda ka Allah. 13 Sanggeus bray beurang, murid-murid-Na disalaur, tuluy dipilih dua welas urang. Eta 30
31 Lukas 6.14-21 anu dua welas ku Anjeunna disebut rasul, nya eta: 14 Simon (ku Anjeunna dilandi Petrus) jeung Andreas dulurna, Yakobus jeung Yohanes, Pilipus jeung Bartolomeus, 15 Mateus jeung Tomas, Yakobus anak Alpeus, jeung Simon anu disarebut Selotes (anu disebut Patriot), 16 Yudas anak Yakobus, jeung Yudas Iskariot anu engkena ngahianat. 17 Yesus lungsur ti pasir jeung rasul-rasul, reg liren tuluy ngadeg di nu datar jeung murid-murid-Na anu loba. Jelema-jelema geus ngagimbung daratang ti sakuliah Yudea, ti Yerusalem, jeung ti kota-kota basisir Tirus jeung Sidon. 18 Maksudna rek ngarupingkeun Anjeunna jeung harayangeun dicageurkeun kasakitna. Anu kasarurupan roh jahat oge daratang, tuluy dicalageurkeun. 19 Jalma-jalma tingseleke rek nyarabak ka Anjeunna, sabab tina salira-Na mencar pangawasa anu matak cageur ka anu nyabak. 20 Yesus neuteup ka murid-murid-Na, pok sasauran, "Bagja maraneh anu mariskin, sabab maraneh jadi anggota Karajaan Allah! 21 Bagja maraneh anu ayeuna kalaparan, sabab bakal diseubeuhan. Bagja maraneh anu ayeuna ceurik, sabab engke bakal suka seuri!
Lukas 6.22-29 22 Bagja maraneh lamun ku karana Putra Manusa, maraneh ku jalma-jalma pada mikageuleuh, pada miceun, pada ngahina jeung pada nyebutkeun doraka. 23 Nabi-nabi oge di jaman baheula ku karuhun maranehna dikitu-kitu. Jadi lamun maraneh ngalaman dikitu-kitu kudu atoh, kudu igel-igelan, sabab gede piganjaraneunana di sawarga. 24 Sabalikna, cilaka anu ayeuna baleunghar, sabab senangna enggeus ayeuna. 25 Cilaka anu ayeuna enggeus sareubeuh, sabab engke tinggal laparna! Cilaka anu ayeuna sareuri, sabab engke tinggal nguyungna jeung ceurikna! 26 Cilaka maraneh lamun jelema-jelema pada maruji ka maraneh, sabab eta anu maruji teh teu beda ti karuhunna anu maruji ka nabi-nabi palsu." 27 "Ka maraneh, anu ayeuna ngadarengekeun piwuruk Kami, Kami meupeujeuhan: Kudu nyaah ka musuh, kudu nyieun kahadean ka nu mikageuleuh. 28 Kudu ngaberkahan ka nu nyumpahan, kudu mangnedakeun ka nu neungteuinganan. 29 Lamun aya jalma nampiling pipi maraneh sabeulah, keun sina nampiling nu sabeulah deui; lamun jubah maraneh aya nu nyokot, bikeun jeung bajuna. 32
Lukas 6.30-37 30 Anu barang penta kudu dibere, jeung lamun kaboga maraneh naon bae aya nu nyokot, ulah dipenta deui. 31 Pilampah ka batur lampah anu ku maraneh diharep malar batur oge milampah kitu ka maraneh. 32 Sabab ari ngan mikanyaah ka nu nyaaheun deui ka maraneh mah naon jasa maraneh? Jelema dosa ge ari ka nu mikanyaah mah nyaaheun! 33 Jeung ari nyieun kahadean ngan ka jelema anu nyieun kahadean ka maraneh bae mah, naon jasa maraneh? Jalma dosa ge osok kitu mah! 34 Jeung lamun daek mere nginjeum ngan ka nu pibisaeun mulangkeun bae mah naon jasa maraneh? Jelema dosa ge ari nginjeumkeun ka jelema dosa deui teh bari ngarep-ngarep pulang sajinisna! 35 Ulah kitu! Ka musuh kudu nyaah, kudu daek mere kahadean ka maranehna; ari mere nginjeum ulah bari ngarep-ngarep pulang deui. Lamun barisa kitu, gede piganjaraneun maraneh, tur bakal pijadieun putra-putra Allah Nu Maha Agung. Sabab Mantenna mah ka nu teu boga panarima jeung ka nu jahat oge tetep bae sae manah. 36 Kudu boga sipat welas, sabab Rama maraneh oge sipat welas." 37 "Ulah ngahukuman batur, supaya maraneh ulah dihukuman ku Allah; ulah nyapa ka 33
Lukas 6.38-43 batur, supaya maraneh oge ulah disapa ku Allah; kudu daek ngahampura ka batur, supaya maraneh oge dihampura ku Allah. 38 Ka batur sing daek mere, supaya Allah ge kersaeun maparinan maraneh, tur maparin- Na teh sapinuhna takeran, diborolokeun sabisana maraneh nyangga. Ukuran maraneh ka batur, ku Allah bakal dianggo ngukur maraneh." 39 Jeung Yesus maparin ibarat kieu ka maranehna: "Jelema lolong moal bisaeun nungtun anu lolong deui, sabab tangtu duanana bakal tigebrus ka solokan. 40 Murid moal ngaleuwihan guruna, tapi lamun diajarna geus tamat bakal sarua jeung guruna. 41 Ku naon ari tatal dina panon dulur diawas-awas, ari balok dina panon sorangan teu dirasa? 42 Na bisa maraneh ngomong kieu ka dulur maraneh, Cik, eta tatal dina panon teh urang pangnyabutkeun ku kuring, ari balok dina panon sorangan teu katenjo? Eh jelema munapek! Piceun heula balok tina panon sorangan, geus kitu kakara bisa awas kana tatal dina panon dulur jeung bisa mangnyabutkeun." 43 "Tangkal anu sehat, buahanana moal goreng, nya kitu deui tangkal anu teu sehat, buahanana moal alus. 34
Lukas 6.44-7.2 44 Unggal tangkal bisa dikanyahokeunana teh tina buahna. Sabab pasti tangkal cucuk moal buahan kondang, rungkun cucuk moal buahan anggur. 45 Jelema anu hade ngabijilkeun anu hade, sabab eusi hatena oge hararade; jelema jahat ngabijilkeun anu jahat, sabab eusi hatena oge jarahat. Sabab mudalna omongan tina sungut teh lantaran hate geus leber." 46 "Naha nyambat ka Kami, Gusti, Gusti, tapi piwuruk Kami teu dilampahkeun? 47 Anu datang ka Kami terus nurut kana piwuruk Kami, ibaratna ku Kami rek dicaritakeun. 48 Nya eta ibarat jalma nu nyieun imahna, galianana jero, masang pademenna dina luhur batu. Ana katarajang banjir, imahna henteu inggeung-inggeung acan lantaran pademenna weweg. 49 Sabalikna anu ngan semet ngadengekeun piwuruk Kami tapi henteu jeung dilampahkeun, nu kitu mah ibarat nu nyieun imah henteu make pademen; ana katarajang banjir brug imahna runtuh, rugrug amburadul!" 7 1 Sanggeus nyaurkeun sual-sual eta, Yesus angkat ka Kapernaum. 2 Di dinya aya hiji perwira bangsa Rum, boga gandek anu kacida dipikanyaahna. Gandekna teh keur gering geus sahoseun. 35
Lukas 7.3-9 3 Barang eta perwira ngadenge hal Yesus, tuluy ngutus sawatara kokolot urang Yahudi ngangkir Yesus, menta supaya gandekna dipangnyageurkeun. 4 Sanggeus daratang ka Yesus, kokolot- kokolot teh kacida nunuhunna supaya Anjeunna kersa nulungan. Pihaturna, "Eta jalmi teh pantes kenging pitulung, 5 margi nyaaheun ka bangsa urang. Malah kantos mangdamelkeun imah ibadah." 6 Yesus rujuk tuluy angkat sareng. Barang geus rek tepi ka imah anu dijugjug, Anjeunna dipapag ku sobat-sobat eta perwira, anu ngahaja diutus mawa piunjuk kieu, "Juragan teu kedah repot-repot ka rorompok. 7 Abdi isin kasumpingan, tina rumaos laip. Juragan cekap ngadawuh ti dieu bae, tangtos pun gandek teh cageur. 8 Abdi teh bawahan perwira anu langkung luhur, mung gaduh serdadu-serdadu bawahan. Upami marentah ka hiji serdadu, Indit! teras eta teh indit; upami marentah ka nu hiji deui, Ka dieu! tangtos eta teh nyampeurkeun. Upami marentah ka gandek, Ieu pigawe! tangtos dipigawe." 9 Ngadangu kitu teh Yesus heran anu aya. Anjeunna nyoreang ka nu ngariring tuluy sasauran, "Kakara Kami mah manggih anu boga kayakinan nepi ka kieu, di Israil ge tacan manggih!" 36
Lukas 7.10-19 10 Utusan-utusan eta perwira baralik, ari daratang kasampak gandek teh geus cageur. 11 Sanggeus kitu Yesus angkat deui, ngabujeng ka kota Nain diiring ku murid-murid jeung jalma rea. 12 Barang sumping ka gapura kota, aya aleutan anu rek ngurebkeun. Anu maotna budak lalaki, anak tunggal hiji randa. Loba urang dinya anu ngalanteurkeun maturan manehna. 13 Barang Gusti Yesus ningali ka eta randa, kacida welaseuna-Na, tuluy ngalahir ka manehna, saur-Na, "Ulah ceurik." 14 Anjeunna nyaketan pasaran terus pasaranana dicabak. Anu ngagarotongna ngarandeg. Yesus ngalahir, "Agus, Kami nitah, geura hudang!" 15 Mayit teh ngulisik, diuk tuluy ngomong. Ku Yesus diserenkeun ka indungna. 16 Anu nyaraksian jadi ngarasa sieun, tuluy maruji ka Allah, pokna, "Nabi agung sumping ka urang! Allah sumping nyalametkeun umat-Na!" 17 Beja hal Yesus terus kautarakeun ka sakuliah eta kota jeung daerah sakurilingeunana. 18 Ieu kajadian ku murid-murid Yohanes diunjukkeun ka anjeunna. 19 Yohanes tuluy nyaur muridna duaan terus diutus ka Gusti Yesus, mawa pihatur kieu, "Naha leres Juragan teh anu bakal sumping 37
Lukas 7.20-25 tea sakumaha anu disaurkeun ku Yohanes? Atanapi abdi-abdi kedah ngantos keneh anu sanes?" 20 Sanggeus daratang tuluy mihatur ka Yesus, "Abdi dipiwarang ku Yohanes Jurubaptis naroskeun ka Juragan, naha leres Juragan teh anu bakal sumping tea sakumaha pisaurna, atanapi abdi-abdi kedah ngantos keneh nu sanes?" 21 Harita Yesus keur nyageur-nyageurkeun anu garering, anu keuna ku kasakit, anu kasurupan roh jahat, kitu deui anu lalolong disina narenjo deui. 22 Anjeunna ngawaler ka eta utusan, saur-Na, "Jig ka Yohanes deui, caritakeun ka anjeunna sakur anu ku maraneh kadenge jeung katenjo di dieu: Nu lolong jadi bisa nenjo, nu lumpuh jadi bisa leumpang, nu lepra jadi setra, nu torek jadi bisa ngadenge, anu paeh dihirupkeun deui, nu mariskin diwawaran Injil Kasalametan. 23 Bagja jamuga sing saha anu henteu cangcaya ka Kami!" 24 Sanggeus utusan Yohanes marulang, Yesus nyaurkeun Yohanes ka jalma rea, saur-Na, "Basa maraneh daratang ka Yohanes di gurun keusik teh rek naon? Rek narenjo eurih anu tingarulang ku angin? 25 Cik rek naraon? Rek lalajo jelema anu pakeanana ginding? Anu garinding 38
Lukas 7.26-32 jeung hirupna mewah mah ayana di karaton-karaton! 26 Jadi rek narenjo naon? Rek narenjo nabi? Bener, tapi anu katarenjo ku maraneh teh leuwih ti nabi. 27 Sabab Yohanes teh nya anu ku Kitab Suci disebut kieu tea: Allah ngandika, Kami rek ngajurung utusan heulaeun Hidep, sina naratas jalan keur Hidep. 28 Sing percaya," saur-Na deui, "di dunya ieu can aya anu leuwih agung ti batan Yohanes. Tapi di Karajaan Sawarga mah anu panglaipna ge leuwih agung ti batan Yohanes." 29 Jalma-jalma kabeh ngabarandungan kana kasauran Yesus, lantaran maranehna teh, pangpangna tukang-tukang mulung pajeg, geus narurut kana pamundut Allah supaya balener, jeung geus daraekeun dibaptis ku Yohanes. 30 Sabalikna urang Parisi jeung guru-guru agama mah arembungeun narima pituduh Allah keur pisalameteunana teh, jeung arembungeun dibaptis ku Yohanes. 31 Yesus sasauran deui, "Jelema-jelema jaman kiwari teh ku Kami bisa diupamakeun kana naon? Kawas naon? 32 Kawas barudak anu keur dariuk di pasar. Nu sarombongan ngagero ka rombongan sejenna, pokna, Kami maen musik paranti kawinan, maraneh teu ngarigel! Kami 39
40 Lukas 7.33-39 mangnyanyikeun lagu kapapatenan, maraneh teu careurik! 33 Yohanes sumping, puasa, tara ngaleueut anggur, ku maraneh dipajarkeun, Jelema kasurupan roh jahat! 34 Anak Manusa datang, biasa sok dahar sok nginum, ceuk maraneh, Tenjo ieu jelema! Tukang nyatu, tukang nginum anggur, sobat tukang-tukang mulung pajeg jeung jelema-jelema doraka! 35 Tapi sanajan kitu, kawijaksanaan Allah teh katembong ti jalma-jalma anu daraekeun narimana." 36 Aya urang Parisi ngangkir tuang ka Yesus. Yesus sumping ka imahna tuluy tuang. 37 Di kota eta aya hiji awewe anu hirupna pinuh ku dosa. Barang meunang beja yen Yesus keur tuang di eta imah urang Parisi, seug ka dinya bari mawa minyak seungit sabotol, 38 terus nangtung pungkureun Yesus deukeut sampeana-Na. Segruk ceurik, cipanonna nyurucud kana sampean Yesus nepi ka baseuh. Sampeana-Na ku manehna diseka ku buukna nepi ka tuhur, tuluy dicium jeung dikucuran ku minyak seungit. 39 Nenjo kitu eta urang Parisi teh ngomong dina hatena, "Mun enya ieu jelema teh nabi tangtu nyahoeun, awewe kumaha eta anu nyabakana-Na teh; tangtu nyahoeun yen eta teh awewe loba dosa!"
41 Lukas 7.40-47 40 Yesus ngalahir ka manehna, "Simon, Kaula aya picaritaeun." "Mangga, Guru, mangga saurkeun," tembalna. 41 "Aya dua jelema baroga hutang ka tukang nginjeumkeun duit," saur Yesus, "nu saurang lima ratus uang perak, nu saurang deui lima puluh uang perak. 42 Ku sabab teu barisaeun mayar, hutang maranehna dibebaskeun ku nu boga duitna. Cik, anu mana anu bakal leuwih nyaaheun ka eta jelema?" 43 "Rarasaan sim kuring mah anu hutangna leuwih gede," jawabna. "Bener eta," saur Yesus. 44 Anjeunna nyoreang ka eta awewe terus ngalahir ka Simon, "Katingali ieu awewe? Kaula nyemah ka anjeun nepi ka teu ngumbah suku, sabab teu disadiaan cai. Ku ieu awewe suku Kaula dikumbah ku cipanonna, disekaan ku buukna. 45 Kaula ku anjeun henteu dipapag ku cium. Ari ieu awewe ti barang Kaula datang teu eureun-eureun nyiuman kana suku. 46 Anjeun teu nyadiakeun minyak keur sirah Kaula, tapi ku ieu awewe mah suku Kaula diminyakan ku minyak seungit mani lantis. 47 Ieu awewe nu matak bangun sakitu nyaaheunana ka Kaula teh bawaning ku tumarima lantaran dosa-dosana anu sakitu lobana geus dihampura. Lamun anu
Lukas 7.48-8.5 dosana teu pira mah dihampura teh bakal mikanyaahna oge moal sabaraha." 48 Geus kitu lahirana-Na ka eta awewe, "Dosa-dosa Nyai geus dihampura." 49 Nu sejen-sejen anu keur dalahar bareng jeung Anjeunna, ngaromong dina hatena, "Saha ieu jelema teh bet mani ngahampura dosa?" 50 Tapi Yesus ngalahir deui ka eta awewe, "Nyai geus salamet lantaran gede kapercayaan. Heug sing senang hate." 8 1 Teu lila ti harita Yesus angkat nyumpingan kota-kota jeung desa-desa, ngawulangkeun Injil Kasalametan ngeunaan Karajaan Allah. Murid-murid-Na teu tinggal, 2 kitu deui wanita-wanita anu geus dicalageurkeun tina kasakitna jeung tina kasurupan ku roh jahat, nya eta: Maria (anu katelah Magdalena) anu cageur tina kasurupan ku tujuh roh jahat; 3 Yohana, bojo Kusa pajabat karaton Herodes; Susanna, jeung loba deui wanita- wanita sejen. Ieu wanita-wanita geus ngabarantu ka Yesus jeung murid-murid-Na ku pangabogana masing-masing. 4 Jalma-jalma ti kota-kota teu eureun-eureun daratang ka Yesus, kumpul kacida lobana. Anjeunna tuluy nyarioskeun ieu misil: 5 "Aya hiji jelema indit nebarkeun binih. Waktu nyebarkeun, binihna aya anu ragragan 42
Lukas 8.6-13 ka jalan, katarincakan jeung diparacokan ku manuk. 6 Aya anu ragragan kana taneuh anu cadasan, ari jadi tuluy perang lantaran taneuhna garing. 7 Sawareh ragraganana kana rungkun cucuk, bareng jadina jeung tangkal cucuk, tapi tuluyna eungapeun kaheumpikan ku cucuk. 8 Anu ragragna bener kana taneuh lendo, sanggeus jaradi tuluy baruahan jadi saratus kalieun." Saur-Na deui, "Lamun baroga ceuli, pek darengekeun!" 9 Murid-murid mihatur naroskeun harti eta misil. 10 Anjeunna ngawaler, "Maraneh bakal ngarti, sabab geus dibere kanyaho pikeun ngarti kana rasiah-rasiah Karajaan Allah. Ari anu sejen-sejen mah ngan dibere misil-misilna bae. Nu matak maranehna mah najan narenjokeun ge moal narenjoeun, najan ngadarengekeun ge moal ngalartieun." 11 "Harti eta misil kieu: Binih, nya eta pangandika Allah. 12 Anu ragragna ka jalan, nya eta pangandika teh didarenge tapi dirampas ku Iblis, dipiceun ti jero hate nu ngadarenge supaya maranehna ulah nepi ka palercaya, ulah saralamet. 13 Anu ragragna kana taneuh anu cadasan, nya eta pangandika teh didarenge sarta ditarima reujeung suka ati, tapi henteu akaran; ana datang cocoba seug murtad. 43
44 Lukas 8.14-21 14 Anu ragragna kana rungkun cucuk, nya eta pangandika teh didarengekeun, ditarima, tapi kalimpudan ku kahariwangan, kaelehkeun ku napsu hayang beunghar jeung hayang kasenangan dunya, anu ngalantarankeun buahna teu nepi ka asak. 15 Binih anu bener ninggangna kana taneuh lendo, hartina pangandika teh didarenge, terus nyerep kana hate anu mulus jeung satuhu, tahan hirup nepi ka bisa baruahan." 16 "Moal aya anu nyeungeut lampu tuluy dituruban ku gentong atawa diteundeun di kolong dipan, tangtu diteundeun dina parantina supaya caangna katembong ku nu arasup ka imah. 17 Naon bae anu dibuni-buni bakal katembong sarta kabuka, jeung naon bae anu ditutupan bakal kapanggih sarta kanyahoan. 18 Ku sabab kitu darengekeun enya-enya; sabab sing saha anu geus boga bakal ditambahan, sabalikna anu teu boga mah barang pangleutikna ge anu ceuk rarasaanana jadi kabogana, bakal dicokot." 19 Ibu Yesus jeung saderek-saderek-Na sarumping rek nepangan, tapi teu kungsi jonghok sabab kahalangan ku jalma rea. 20 Tuluy aya anu ngunjukkeun, pokna, "Tuang ibu sareng saderek-saderek sarumping bade nepangan, itu di luar." 21 Anjeunna ngawaler, "Indung jeung dulur-dulur Kami mah nya eta sing sakur
Lukas 8.22-28 anu ngadenge kana sabda Allah reujeung ngalampahkeunana." 22 Dina hiji poe Yesus naek parahu bari saur-Na ka murid-murid, "Urang meuntas ka ditu." Tuluy mareuntas talaga. 23 Sabot keur balayar Yesus kulem. Dak-dumadak aya angin gede nebak talaga, parahu mimiti kaeusian cai, kacida bahayana. 24 Yesus ku murid-murid digugahkeun, "Pa Guru, urang tiwas!" Yesus gugah terus nimbalan ka angin jeung ombak. Jep angin jeung ombak teh leler, talaga jadi kacida leuleuyna. 25 Anjeunna ngalahir ka murid-murid, "Dikamanakeun kapercayaan maraneh?" Murid-murid ngan sieun jeung bengong nu aya, tuluy tingkarucuwes, "Saha saenyana Anjeunna teh, nepi ka angin jeung ombak nurut kana parentah-Na?" 26 Yesus jeung murid-murid kebat balayarna ka tanah urang Gerasa, peuntaseun Talaga Galilea. 27 Barang lungsur ka darat, Anjeunna kapapag ku hiji jelema urang kota eta. Eta jelema kasurupan roh-roh jahat, sarta geus lila tara make papakean, cicingna lain di imah tapi di guha-guha tempat kuburan. 28 Barang nenjoeun ka Yesus tuluy ngajerit, brek nyuuh ka payuneuna-Na tuluy ngagero, "Duh Yesus Putra Allah Nu Maha Agung! Abdi teh bade dikumahakeun? Mugi ulah disiksa!" 45
Lukas 8.29-35 29 Nu matak ngomongna kitu, sabab roh jahatna ku Yesus geus ditimbalan kaluar ti eta jelema. Kacida seringna manehna dikawasaan ku eta roh jahat, nepi ka sanajan dikurung sarta leungeun jeung sukuna dirante, rantena dipegatkeun sarta manehna ku roh jahatna dikaburkeun ka gurun keusik. 30 Ku Yesus dipariksa, "Saha ngaran?" "Ngaran kuring Legiun," jawabna, sabab anu nyurupna kacida lobana. 31 Eta roh-roh jahat nunuhun ka Yesus supaya ulah dijebloskeun ka Jurang Hukuman. 32 Teu jauh ti dinya aya bagong loba pisan keur nyaratuan di lamping pasir. Roh-roh jahat teh nunuhun ka Yesus menta diidinan nyarurup ka eta bagong-bagong. Yesus ngidinan. 33 Eta roh-roh jahat kalaluar ti eta jelema tuluy nyarurup ka bagong. Bagong-bagongna tinggerebeg laluncatan tina jurang ka talaga, tuluy tingkerelep. 34 Anu ngajaragana ngan bisa narenjokeun, tuluy lalumpatan bebeja ka kota jeung desa-desa. 35 Jelema-jelema kalaluar rek narenjo eta kajadian. Ari narepi ka Yesus, nyampak jelema anu kakara waras tina kasurupan roh-roh jahat teh keur diuk deukeut sampean Yesus, geus make papakean, ingetanana geus jejeg. Kacida maranehna sarieuneunana 46
Lukas 8.36-43 36 nyaraksian eta kajadian teh, tuluy ngaromong ka nu sejen, nyaritakeun kumaha dicageurkeunana eta jelema. 37 Geus kitu urang dinya kabeh menta supaya Yesus angkat ti dinya, sabab maranehna kacida sarieuneunana. Ku sabab kitu Yesus naek parahu deui ngantunkeun eta tempat. 38 Jelema anu tas diraksuk ku setan tea nunuhun, pokna, "Abdi sumeja ngiring." Tapi ku Yesus teu diwidian, saur-Na, 39 "Geura balik bae, caritakeun engke pangalaman maneh ditulung ku Allah." Bral eta jelema teh indit tuluy ngider kota, nyaritakeun pangalamanana ditulungan ku Yesus. 40 Sasumpingna deui Yesus ka peuntas sejen, dipapag ku jalma rea nu geus lila ngadaragoan. 41 Aya hiji jelema ngaran Yairus, kapala imah ibadah di dinya nepangan ka Yesus, mendek ka payuneuna-Na, nunuhun supaya Anjeunna kersa linggih ka imahna, 42 karana anakna anu awewe anu kakarek umur dua belas taun, turta ngan hiji-hijina gering geus meh maot. Sajeroning Yesus angkat, anu ngariring nyaredek ka Anjeunna ti ditu ti dieu. 43 Aya hiji awewe boga kasakit haid, ngagetih terus geus dua welas taun, geus beak sagala 47
Lukas 8.44-51 rupa dipake tatamba ka tabib-tabib, tapi kasakitna teu cageur-cageur. 44 Eta awewe seseleke ka pungkureun Yesus, tuluy nyabak kana kelin jubah-Na. Set ngagetihna eureun. 45 Yesus mariksakeun, saur-Na, "Saha anu nyabak ka Kami?" Teu aya anu ngaku. Pok Petrus mihatur, "Pa Guru, jalmi sakieu seueurna, sadayana ngangseg pacaket-caket." 46 Tapi saur Yesus, "Aya anu nyabak, sabab karasa aya tanaga kaluar ti Kami." 47 Awewe teh ngarasa kabitur, bruk nyuuh kana sampean Yesus, awakna ngadegdeg. Pok ngaku hareupeun anu loba, nerangkeun sababna nu matak nyabak, jeung nerangkeun yen barang nyabak oge panyakitna ngadadak cageur. 48 Yesus ngalahir ka manehna, "Anaking, Nyai geus cageur, lantaran percaya. Heug sing senang hate." 49 Sabot keur sasauran kitu, aya jurungan ti imah eta kapala. "Putra teh parantos ngantunkeun," pokna ka Yairus, "teu kedah ngarerepot deui ka Pa Guru." 50 Kadangueun ku Yesus, Anjeunna nyarios ka Yairus, "Ulah sieun, sing percaya bae, budak teh bakal cageur deui." 51 Sanggeus sumping ka imah Yairus, nu loba teu diwidian milu asup lian ti Petrus, Yohanes, Yakobus, jeung indung bapana budak tea. 48
Lukas 8.52-9.5 52 Anu araya di imah keur reang nyeungceurikan anu maot. Saur Yesus, "Ulah careurik, budak teh lain maot, keur sare!" 53 Jalma-jalma nyaleungseurikeun Anjeunna, dumeh anu maot disaurkeun keur sare. 54 Anjeunna tuluy nyepeng leungeun eta budak, tuluy ngalahir, "Hudang, anaking!" 55 Sup nyawa budak teh asup deui, budakna terus nangtung. Ku Yesus dipiwarang dibere dahar. 56 Indung bapana mani bati melengek bengong. Ku Yesus didawuhan yen teu meunang cacarita ka saha-saha. 9 1 Yesus ngempelkeun murid-murid anu dua welas tea, seug maranehanana dipaparin kawasa jeung wewenang pikeun ngusir roh-roh jahat jeung nyageurkeun rupa-rupa panyakit. 2 Ti dinya maranehanana diutus pikeun ngawawarkeun warta yen Karajaan Allah rek diadegkeun di ieu dunya, jeung pikeun nyageurkeun anu garering. 3 Pilahir Anjeunna, "Pikeun kaperluan di jalan maraneh ulah mawa naon-naon saperti iteuk, kantong sidekah, dahareun, duit. Pisalin ge ulah mawa. 4 Ditarima di mana bae, nganjrek teh kudu terus di imah eta anu narima nepi ka waktu kaluar deui ti eta kota. 5 Upama di hiji kota maraneh taya anu narima, tinggalkeun bae eta kota teh bari 49
Lukas 9.6-12 gibrigkeun kekebul tina suku, minangka ngingetan ka urang dinya." 6 Bral murid-murid arindit mapay desa-desa, ngawartakeun Injil Kasalametan jeung nyageur-nyageurkeun anu garering. 7 Sagala perkara hal Yesus teh kadangu ku Herodes anu nyekel kawasa di Galilea. Kacida anjeunna bingungeunana, sabab loba anu nyarita majar teh Yohanes Jurubaptis tea hirup deui. 8 Aya oge anu nyarita majarkeun Nabi Elias muncul deui. Aya deui anu nyarita yen salah sahiji nabi anu baheula ayeuna hirup deui. 9 Saur Herodes, "Yohanes ku aing geus diteukteuk sirahna. Jadi eta jelema anu sagala bejana kadenge ku aing, saha?" Manahna panasaraneun hayang ningali Yesus. 10 Rasul-rasul anu diutus tea geus marulang, sarta ngunjukkeun sagala pagaweanana. Ku Yesus dicandak nyingsal ka nu sepi di kota Betsaida. 11 Tapi jalma rea pada naluturkeun lantaran nyarahoeun. Ku Anjeunna ge ditampi, terus diwuruk hal Karajaan Allah. Nu garering dicalageurkeun. 12 Waktu panonpoe geus rek surup, murid-murid arunjukan, "Jalmi-jalmi teh piwarang budal bae, sina marilarian tedaeun sareng pamondokan ka desa-desa sareng ka kampung-kampung, kawantos ieu tempat mah sakieu sepina." 50
Lukas 9.13-20 13 Saur Yesus, "Barere dahar ku maraneh bae saaya-aya." Ari tembalna, "Kumaha da mung gaduh roti lima siki sareng lauk dua siki. Kedah meser heula kitu tedaeun keur jalmi sakitu seueurna?" 14 (Jelemana kira-kira aya lima rebu urang.) Saur Yesus, "Sina dariuk sarombongan- sarombongan, masing-masing kira-kira limapuluhan." 15 Pek ku murid-murid dititah dariuk. 16 Roti nu lima siki jeung laukna dua siki tea ku Yesus dicandak. Anjeunna tanggah ka langit jeung muji sukur ka Allah. Geus kitu roti teh disemplekkan, sina dibagikeun ku murid-murid. 17 Jalma-jalma dalahar nepi ka sareubeuheun. Rotina nyesa keneh, ku murid-murid dikumpulkeun meunang dua belas karanjang. 18 Hiji mangsa sarengsena Yesus sembahyang nyalira, murid-murid-Na pada ngadareuheus. Ku Anjeunna dipariksa kieu, "Ari ceuk jelema rea Kami teh saha?" 19 Wangsulanana, "Aya anu nyebatkeun Yohanes Jurubaptis, aya anu nyebatkeun Nabi Elias, aya oge anu nyebatkeun salah sawios nabi hirup deui." 20 Yesus mariksa deui, "Ari ceuk maraneh, Kami teh saha?" Ceuk Petrus, "Bapa teh Kristus anu dijangjikeun ku Gusti Allah." 51
Lukas 9.21-28 21 Yesus ngomat-ngomatan pisan supaya maranehna ulah ngucah-ngaceh eta hal. 22 Saur-Na deui, "Putra Manusa teh kudu nyorang sangsara anu pohara, ditolak ku para kokolot, ku para imam kapala, jeung ku guru-guru agama, tuluy dipaehan, tapi sanggeus tilu poe bakal dihirupkeun deui." 23 Geus kitu ngalahir ka sarerea, saur-Na, "Lamun aya anu rek milu ka Kami kudu miceun kapentingan sorangan, unggal poe kudu manggul salibna, heug anut ka Kami. 24 Sabab sing saha anu ngabelaan hirupna, bakal kaleungitan hirup. Sabalikna anu ngorbankeun hirupna lantaran anut ka Kami, bakal nyalametkeun hirupna. 25 Naon untungna meunangkeun saalam dunya tapi matak ngabinasa atawa rugi nyawa? Taya pisan untungna! 26 Lamun jelema era ngaku ka Kami jeung kana pangajaran Kami, Putra Manusa oge bakal era ngaku ka eta jelema, lamun Anjeunna engke sumping dina kamulyaana- Na jeung kamulyaan Rama katut kamulyaan malaikat-malaikat saruci. 27 Sing percaya: ti anu araya ayeuna di dieu, aya sababaraha urang anu moal waka maot samemeh narenjo heula Karajaan Allah ngadeg di ieu dunya." 28 Kira-kira saminggu ti sanggeus nyaurkeun kitu, Yesus unggah ka hiji gunung seja 52
Lukas 9.29-35 neneda. Petrus, Yohanes jeung Yakobus dicandak. 29 Sabot Anjeunna keur neneda, katembong raray-Na salin rupi, jeung anggoana-Na jadi bodas hurung mancur. 30 Dak-dumadak katembong aya anu ngarencangan duaan keur sasauran jeung Anjeunna, nya eta Musa jeung Elias, 31 anu salirana pinuh ku kamulyaan sawarga. Anu disalaurkeunana nya eta yen Yesus teh bakal nekanan kapastian ti Allah, bakal ditelasan di Yerusalem. 32 Petrus, Yohanes, jeung Yakobus harita keur sarare. Tapi tuluy harudang, ret narenjo ka Yesus anu sakitu mulyana, jeung aya anu ngarencangan duaan. 33 Barang eta anu duaan rek ngarantunkeun Yesus, Petrus unjukan ka Yesus, "Guru! Ku raraos di dieu teh! Abdi bade ngadamel kemah tilu, kangge Guru, kangge Musa, sareng kangge Elias," kitu pokna semu teu eling kana omonganana sorangan. 34 Sabot manehna ngomong keneh, katembong aya mega sarta kalangkangna ngaliputan ka aranjeunna. Waktu eta mega turun ngalayang ka murid-murid, maranehna kacida sarieuneunana. 35 Tina eta mega bijil gentra kieu, "Ieu teh Putra Kami nu kapilih. Kudu narurut ka Anjeunna!" 53
Lukas 9.36-43 36 Jep gentra, Yesus kantun nyalira. Eta murid nu tiluan teh tetep nyidem sagala tetenjoanana harita, henteu betus ka nu sejen. 37 Poe isukna waktu Yesus lungsur ti gunung jeung tilu murid-Na, dipapag ku jalma loba. 38 Nu saurang ngagero ka Anjeunna tarik pisan, "Pa Guru, mugi pangningalikeun pun anak anu mung hiji-hijina! 39 Sok diserang ku roh jahat anu nyurup, dugi ka sok ujug-ujug jejeritan lajeng sawan, awakna heuras, sungutna ngabudah. Teras-terasan bae eta roh jahat nyiksana ka pun anak teh, meh-mehan pun anak tiwas! 40 Parantos nyuhunkeun tulung ka murid-murid Pa Guru supados roh jahatna dikaluarkeun, nanging henteu tariasaeun." 41 Yesus ngalahir, "Ari maraneh ku areuweuh kapercayaan jeung saralah! Kudu nepi ka iraha direujeungan jeung disabaran ku Kami teh?" Geus kitu lahirana-Na ka eta jelema, "Bawa budak teh ka dieu!" 42 Waktu eta budak keur leumpang nyampeurkeun, ku roh jahat dibantingkeun nepi ka sawan. Roh jahatna ku Yesus diseuseul. Budakna cageur, tuluy ku Anjeunna diserenkeun ka bapana. 43 Narenjo hebatna kakawasaan Allah, jalma-jalma kabeh barengong. Waktu jelema-jelema hareraneun keneh ku nu 54
55 Lukas 9.44-50 dipidamel ku Yesus, Anjeunna nyarios kieu ka murid-murid, 44 "Ulah paroho kana ieu omongan Kami! Putra Manusa teh geus tereh diselehkeun kana kakawasaan jelema." 45 Pilahir-Na ku murid-murid henteu kahalartieun. Hal ieu dirasiahkeun ka maranehna nepi ka maranehna teu bisa ngajudi kana maksud anu saenyana. Ari rek naranyakeun teu waranieun. 46 Geus kitu murid-murid teh recok sual saha ti antara maranehna anu pangpunjulna. 47 Yesus, anu uningaeun kana palikiranana nyandak hiji budak leutik, ditangtungkeun di gedengeuna-Na, 48 tuluy ngalahir ka maranehna, "Saha-saha anu narima ka ieu budak ku karana Kami, eta teh narima ka Kami; saha-saha anu ngaku ka Kami, eta teh narima ka anu ngutus Kami. Sabab anu panghandapna di maraneh, nya eta nu pangpunjulna." 49 Yohanes mihatur, "Juragan, abdi-abdi kantos ningal jalmi anu ngusir setan nyambat tuang jenengan. Ku margi manehna sanes ti pihak urang, ku abdi-abdi diwagel." 50 "Ulah dilarang," waler Yesus ka Yohanes jeung ka nu sejen-sejen, "sabab sing saha anu teu ganggu ka maraneh eta teh batur, mihak ka maraneh."
Lukas 9.51-60 51 Sanggeus meh cunduk kana waktuna Yesus bakal dicandak ka sawarga, Anjeunna mutuskeun seja angkat ka Yerusalem. 52 Tuluy miwarang utusan ti heula ka hiji desa di Samaria, sina nyadiakeun pisumpingeuna-Na. 53 Tapi urang desa eta arembungeun narima, dumeh nyarahoeun yen Yesus teh geuning kersana rek ka Yerusalem. 54 Dua murid, nya eta Yakobus jeung Yohanes, sanggeus tarerangeun kitu teh mihatur ka Yesus, "Gusti, kumaha pangersa teh, naha kenging abdi-abdi nyambat seuneu turun ti langit sina ngalebur eta jalmi-jalmi?" 55 Yesus nyoreang ka maranehna, sarta eta dua murid teh diseukseukan. 56 Geus kitu Anjeunna angkat jeung murid-murid ka desa sejen. 57 Di satengahing jalan aya jelema mihatur ka Yesus, "Abdi sumeja ngiring Bapa ka mana bae." 58 Saur Yesus, "Careuh baroga liang, manuk baroga sayang, ari Putra Manusa mah teu boga tempat keur ngedeng-ngedeng acan." 59 Ari ka nu saurang deui kieu lahir-Na, "Tuturkeun kami." Tapi ngajawabna teh, "Nyuhunkeun permios heula bade ngaruang pun bapa." 60 Saur Yesus, "Keun nu maot mah sina nguburkeun nu maotna sorangan, ari maneh 56
57 Lukas 9.61-10.7 kudu ngawartakeun Karajaan Allah anu bakal ngadeg di ieu dunya." 61 Aya deui saurang, mihatur kieu, "Abdi sumeja ngiring, Juragan! Mung bade pamitan heula ka kulawargi." 62 Saur Yesus ka manehna, "Lamun geus prak ngawuluku masih sumoreang mah teu pantes jadi warga Karajaan Allah." 10 1 Sanggeus sasauran kitu Gusti Yesus milih tujuh puluh dua deui jelema sejen, diutus duaan-duaan ka kota-kota jeung tempat-tempat anu bakal disumpingan ku Anjeunna. 2 Pilahir-Na ka maranehna, "Pibuateun sakitu legana, nu rek dibaruatna ngan saeutik. Kudu nyuhunkeun ka Anu kagunganana eta pibuateun, sangkan ngintun nu baris mibuatanana. 3 Geura ariang! Maraneh ku Kami diutus lir anak domba ka tengah-tengah ajag. 4 Ulah mawa dompet atawa kantong sidekah kitu deui tarumpah; di jalan ulah rundag-randeg uluk salam. 5 Mun asup ka imah batur ucapkeun heula salam, Mugia rukun kerta nu kagungan bumi! 6 Lamun di eta imah aya anu resep rukun, pangdoa maraneh mangka tumerap ka dirina, sabalikna lamun teu aya, pangdoa maraneh tarik deui. 7 Lamun geus aya anu ngaku, nganjrek teh kudu tetep di imah eta bae ulah pipindahan,
Lukas 10.8-14 dahar nginum di dinya, tarima sagala susuguhna, karana anu digarawe teh pantes mareunang bayaran. 8 Samangsa-mangsa asup ka hiji kota tuluy aya anu ngaku, naon bae susuguhna dahar; 9 lamun di dinya aya anu gering, cageurkeun. Jeung bejakeun ka urang dinya kieu, Moal lila deui Karajaan Allah bakal ngadeg di dieu. 10 Tapi lamun di hiji kota pribumina arembungeun narima, papay sakabeh jalanna jeung celukkeun kieu, 11 Najan sakeprul kekebul ieu kota anu nempel kana suku kaula, ku kaula dikirabkeun deui ka aranjeun! Ngan sing nyaraho, Karajaan Allah geus tereh ngadeg di aranjeun! 12 Sing percaya: Dina Poe Kiamat, Allah bakal leuwih welaseun ka nagara Sadumu jeung Gomora ti batan ka eta kota!" 13 "Cilaka engke maneh, Korasin! Cilaka maneh, Betsaida! Lamun tea mah kaajaiban- kaajaiban anu ditembongkeun ka maraneh teh ditembongkeunana di Tirus jeung Sidon, ti bareto keneh oge urang dinya tangtu geus ngawuran maneh ku kekebul jeung marake baju karung nyirikeun tobat tina dosa-dosana. 14 Dina Poe Kiamat Allah malah bakal leuwih welaseun ka Tirus jeung Sidon ti batan ka maneh! 58
59 Lukas 10.15-21 15 Jeung maneh deui, Kapernaum! Baruk rek ngunggahkeun maneh ka sawarga? Maneh malah bakal dijongklokkeun ka naraka!" 16 Geus kitu Yesus ngalahir ka murid-murid- Na, "Anu nurut ka maraneh, eta nurut ka Kami; anu teu ngaku ka maraneh, eta teu ngaku ka Kami; anu teu ngaku ka Kami, teu ngaku ka nu ngutus Kami." 17 Tujuh puluh dua jelema anu diarutus tea geus marulang semu anu kacida barungaheunana. "Gusti," pihaturna, "roh-roh jahat oge diparentah ku abdi-abdi kalayan nyebat jenengan Gusti teh tarunduk!" 18 Saur Yesus, "Katenjo ku Kami Iblis teh ragrag ti sawarga kawas kilat. 19 Maraneh ku Kami geus dibere kawasa, pikeun nincakan oray jeung kalajengking, jeung pikeun ngelehkeun kakawasaan musuh, tur moal aya anu bisa nyilakakeun ka maraneh. 20 Tapi ulah bungah ku dumeh roh-roh jahat nepi ka tarunduk ka maraneh; kudu barungah teh lantaran ngaran maraneh geus ditulis di sawarga." 21 Waktu eta manah Yesus pinuh ku kabungah ti Roh Suci, pok ngalahir, "Nun Ama Gustina langit sareng bumi! Abdi muji sukur, reh perkawis ieu ku Ama dirasiahkeun ka anu palinter sareng garaduh elmu, dupi ka anu teu garaduh katerang mah parantos
Lukas 10.22-28 ditembrakkeun. Leres, ieu anu nyukakeun manah Ama teh." 22 Pilahir-Na deui, "Sakabeh hal ku Rama Kami geus diserenkeun ka Kami. Taya nu nyaho ka Putra, ngan Rama anu uninga. Taya nu nyaho ka Rama salian ti Putra jeung jelema-jelema anu ku Putra kapilih diwawuhkeun ka Rama." 23 Ti dinya sasaurana-Na teh ngan pikeun murid-murid-Na wungkul, kieu saur-Na, "Maraneh kacida untungna geus narenjo perkara-perkara anu ayeuna geus nembrak ka maraneh! 24 Kami ngabejaan, loba nabi jeung raja-raja anu harayangeun nenjo perkara anu geus katarenjo jeung kadarenge ku maraneh teh, tapi teu kalaksanakeun." 25 Aya hiji guru Toret ngadoja kieu ka Yesus, "Guru, lamun kaula hayang bisa hirup langgeng, kaula kudu kumaha?" 26 Waler Yesus, "Kumaha ceuk Kitab Suci? Kumaha pamanggih anjeun tina hal eta?" 27 Tembalna, "Masing nyaah ka Pangeran Allah maraneh, terus jeung hate, terus jeung nyawa, sing sakuat-kuat jeung sabudi akal, jeung Kudu nyaah ka batur kawas ka diri sorangan." 28 "Bener kitu," waler Yesus, "pek eta lampahkeun, tangtu anjeun hirup." 60
Lukas 10.29-35 29 Tapi eta guru agama teh hayang ngabenerkeun maneh, tuluy nanya, "Saha batur kaula teh?" 30 Waler Yesus, "Sakali mangsa aya hiji jelema mudun ti Yerusalem ka Yeriho. Di tengah jalan ditarajang ku begal, dirangsadan jeung dirogahala nepi ka satengah paeh, tuluy ditaringgalkeun. 31 Kabeneran aya hiji imam leumpang nyorang jalan eta. Nenjo anu ngajoprak teh tuluy ngejat ka sisi sejen, leumpangna terus kebat. 32 Lar deui saurang, urang Lewi ngaliwat ka dinya. Ret nenjoeun ka nu ngajoprak, tuluy ngejat ka sisi sejen, leumpangna terus kebat. 33 Tapi aya hiji jelema urang Samaria ngaliwat ka dinya. Ari ret awas ka nu ngajoprak liwat saking watireunana. 34 Geuwat diburu, raheut-raheutna dikucuran ku minyak jeung anggur tuluy dibeberan; geus kitu ditumpakkeun kana sato tutumpakanana, dibawa ka hiji losmen terus dipulasara. 35 Poe isukna eta urang Samaria teh mikeun duit dua uang perak ka nu boga losmen. Panguruskeun ieu nu gering, pokna. Engke kuring nyimpang deui ka dieu. Sagala rupa anu ku anjeun dipake keur kaperluanana, tangtu ku kuring engke dibayar." 61
62 Lukas 10.36-11.2 36 Yesus nutup pilahir-Na kieu, "Cik, ti eta tilu jelema, anu mana anu lampahna nyirikeun jadi batur jelema anu dibegal teh?" 37 "Anu nulunganana," tembal eta guru agama. "Tah, anjeun oge kudu kitu. Lampahkeun kitu ku anjeun," waler Yesus. 38 Yesus katut murid-murid angkat deui. Barang sumping ka hiji desa, Anjeunna dihaturanan linggih ku hiji wanita ngaran Marta. 39 Marta boga dulur awewe hiji ngaranna Maria, anu terus emok deukeut dampal sampean Gusti, ngaregepkeun cariosana-Na. 40 Ari Marta pakepuk sorangan keur nyayagikeun. Tungtungna marek unjukan, "Gusti, eta pun dulur ngeunah-ngeunah, abdi diantep pakepuk digawe sorangan bae. Piwarang mantuan atuh!" 41 Ku Gusti diwaler, "Marta, Marta! Hidep ngariripuh maneh mikiran itu mikiran ieu. 42 Ngan sarupa anu penting teh. Maria geus milih anu bener, sarta eta moal aya anu nyokot deui." 11 1 Dina hiji poe sabada Yesus neneda di hiji tempat, disampeurkeun ku murid-Na saurang anu unjukan kieu, "Gusti, abdi-abdi wulang neneda. Yohanes oge ngawulang neneda ka murid-muridna." 2 Saur Yesus, "Kudu kieu maraneh neneda teh: Nun Ama: Mugi jenengan Ama disucikeun. Karajaan Ama mugi dongkap.
63 Lukas 11.3-9 3 Mugi abdi unggal dinten dipaparin tedaeun sa picekapeun. 4 Mugi dosa abdi dihapunten, sakumaha abdi oge ngahapunten ka anu midamel kalepatan ka abdi. Sareng mugi abdi ulah dipaparin cocobi anu abot." 5 Saur-Na deui ka murid-murid, "Upamakeun: saurang ti maraneh indit ka imah sobatna tengah peuting ngomong kieu, Maap, kuring rek nginjeum roti tilu bonjor. 6 Aya kawawuhan anu keur iinditan, bieu nyimpang heula ka imah. Kuring teu boga keur nyuguhan! 7 Upamakeun deui jawaban sobatna kieu, Ngahesekeun! Geus tutulak jeung geus ngedeng jeung barudak, wegah hudangna, wegah mereanana! 8 Cik kumaha jadina? Ceuk Kami, sanajan upama manehna embungeun hudang, embungeun nedunan najan maneh teh sobatna, tapi ku lantaran maneh keukeuh jeung teu era-era, lila-lila mah sakumaha wegaheunana ge tangtu hudang nedunan sapamenta maneh. 9 Mana ceuk Kami: Kudu daek menta, tangtu bakal dibere; kudu daek barangsiar, tangtu bakal beubeunangan; kudu daek ngetrokan tangtu bakal dipangmukakeun panto.
64 Lukas 11.10-18 10 Sabab sing saha anu menta bakal dibere, nu barangsiar bakal beubeunangan, nu keketrok bakal dipangmukakeun panto. 11 Bapa mana lamun anakna menta lauk sok teh dibere oray? 12 Atawa lamun anakna menta endog sok teh dibere kalajengking! 13 Sakumaha jahatna maraneh, tangtu nyaho naon nu hade bikeuneun ka anak! Komo deui Rama maraneh nu di sawarga mah! Mantenna tangtu maparinkeun Roh Suci ka sing saha anu menta ka Mantenna." 14 Yesus tas ngusir hiji roh jahat anu pireu ti hiji jelema. Sanggeus eta roh jahat diusir, jelemana bisa deui ngomong, nepi ka jalma-jalma hareraneun. 15 Tapi aya anu ngaromong kieu, "Eta teh dibere kakawasaan ku Beelsebul, gegedug roh-roh jahat, nu matak bisaeun ngusir roh jahat anu nyurup ka jelema." 16 Sawareh deui aya anu marenta mujijat ka Anjeunna teh, majar pikeun bukti yen Anjeunna sumping ti Allah. Maranehna saenyana mah rek nyilakakeun. 17 Tapi Yesus uninga kana palikiranana, tuluy ngalahir, "Nagara anu pecah jadi golongan-golongan anu silih lawan, ngadegna moal lila; hiji kulawarga anu anggotana pecah jeung silih musuhan, bakal paburantak. 18 Karajaan Iblis oge lamun silih perangan pada baturna, naha bisa langgeng? Ceuk
Lukas 11.19-26 aranjeun Kaula ngusir roh jahat teh make kakawasaan Beelsebul. 19 Lamun enya kitu, ari para panganut aranjeun ngusir roh jahat make kawasa naon? Mun kitu mah para panganut aranjeun sorangan ngabuktikeun yen aranjeun salah! 20 Kaula ngusir roh-roh jahat teh ku kakawasaan Allah, tur eta teh saenyana mah ciri yen Karajaan Allah geus mimiti ngadeg di tengah-tengah aranjeun. 21 Lamun jelema gagah tur lengkep pakarangna ngajaga imahna, sagala harta bandana ditanggung aman. 22 Tapi lamun manehna ditarajang sarta eleh ku anu leuwih gagah, pakarang andelanana karampas, harta bandana dibagi-bagi ku batur. 23 Jelema anu henteu satuju ka Kaula tandaning lawan; jelema anu henteu mantuan ngumpulkeun ka Kaula tandaning rek ngawut-ngawut." 24 "Lamun roh jahat geus kaluar tina nyurupna ka hiji jelema, tuluy ngatrok ka tempat-tempat anu garing, neangan enggon reureuh. Sanggeus teu manggih, ngomong sorangan, Mending balik deui ka imah aing nu bareto. 25 Tuluy balik deui, nyampak urut nyurupna teh kosong, beresih, rarapih. 26 Seug indit heula, datangna deui mawa tujuh roh anu leuwih jahat ti batan manehna, 65
Lukas 11.27-32 tuluy nyarurup. Tungtungna jelema anu diranjinganana teh kaayaanana jadi leuwih cilaka ti batan ti heula." 27 Ti antara jalma rea aya awewe unjukan kieu, "Ku bagja istri anu ngababarkeun sareng nginangan Juragan!" 28 Tapi waler Yesus, "Leuwih bagja deui jelema anu ngadenge jeung nurut kana timbalan Allah!" 29 Jelema-jelema araya keneh. Yesus ngalahir deui, saur-Na, "Ku jarahat jelema- jelema jaman ayeuna! Maranehna marenta kaajaiban. Tapi taya deui kaajaiban anu rek ditembongkeun salian ti kaajaiban anu kasorang ku Nabi Yunus. 30 Sabab sakumaha Nabi Yunus jadi tanda ka urang Ninewe, Putra Manusa oge jadi tanda pikeun jelema-jelema jaman ayeuna. 31 Dina Poe Kiamat Ratu nagri Syeba bakal nunjuk ngadakwa ka jelema-jelema anu harirup jaman ayeuna. Sabab eta ratu geus merlukeun sumping ka Raja Suleman seja ngadangukeun ujar-ujarna anu wijaksana, dibelaan angkat sakitu jauhna. Ayeuna di dieu, Kami ngabejaan, aya anu leuwih punjul ti batan Raja Suleman. 32 Dina Poe Kiamat jalma-jalma urang Ninewe bakal nunjuk ngadakwa ka aranjeun, sabab urang Ninewe mah sanggeus ngadarenge panggeuing Nabi Yunus teh terus 66
67 Lukas 11.33-41 tarobat. Sing percaya: Di dieu aya anu leuwih luhur ti batan Nabi Yunus!" 33 "Moal aya anu nyeungeut lampu terus disumputkeun atawa dituruban ku gentong, tangtu diteundeun dina parantina sina katenjo caangna ku nu arasup ka jero imah. 34 Panon teh minangka lampu awak. Lamun panon cekas, sakujur awak caang mabra; sabalikna lamun panon surem, sakujur awak tangtu poek. 35 Ku sabab kitu sing ati-ati, caang nu aya di maraneh ulah nepi ka jadi poek. 36 Sabab lamun sakujur awak caang mabra taya anu poek, tangtu caang kabeh cara anu kasorot ku cahaya lampu." 37 Tutup Yesus sasauran, Anjeunna diangkir tuang ku hiji urang Parisi. Anjeunna sumping, terus linggih tuang. 38 Eta urang Parisi teh heraneun dumeh Yesus henteu ngumbah heula panangan. 39 Pok Anjeunna ngalahir ka manehanana, saur-Na, "Kieu: Aranjeun, urang Parisi, ibarat cangkir jeung piring anu diberesihan luarna bae, ari beulah jerona diantep pinuh ku kabengisan jeung kajahatan. 40 Aranjeun bodo! Allah ngayakeun beulah luar teh lain jeung beulah jerona oge? 41 Supaya cangkir jeung piring aranjeun beresih luar jerona sakumaha ceuk agama, sidekahkeun eusina ka nu mariskin.
Lukas 11.42-48 42 Cilaka aranjeun, urang Parisi! Ari mere perpuluhan ka Allah gumati, nepi ka surawung, daun kasimukan jeung lalab- lalaban lianna oge dibikeun perpuluhanana. Tapi ingkar tina kaadilan jeung taya kanyaah ka Allah. Padahal nya sipat adil jeung nyaah ka Allah anu kudu dibuktikeun teh, bari henteu campoleh kana perkara sejenna. 43 Cilaka aranjeun, urang Parisi! Di imah- imah ibadah milih tempat nu pangutamana, di pasar-pasar menta disalaman jeung dipikaajrih. 44 Cilaka aranjeun! Aranjeun teh lir kuburan teu make tetenger, pada narincakan lantaran sugan teh lain kuburan." 45 "Pa Guru," ceuk hiji guru agama, "golongan sim kuring milu kahina ku ucapan Pa Guru!" 46 Waler Yesus, "Aranjeun oge cilaka, guru- guru agama! Taktak batur dibegbregan leuwih ti misti, aranjeun sorangan teu ngutekkeun ramo-ramo acan keur ngenteng-ngenteng kabeurat batur. 47 Cilaka aranjeun! Kuburan nabi-nabi ku aranjeun dialus-alus, nabi-nabi anu diparaehan ku karuhun aranjeun tea! 48 Eta teh tandaning ngaku satuju kana kajahatan karuhun aranjeun ka nabi-nabi. Karuhun aranjeun anu maehanana, aranjeun anu nyieun kuburanana. 68
Lukas 11.49-12.2 49 Paingan aya sabda Kawijaksanaan Allah kieu, Kami rek ngirimkeun nabi-nabi jeung utusan-utusan, sawareh bakal diparaehan, sawareh deui bakal dikaniaya. 50 Ku sabab eta, jelema-jelema nu hirup di jaman ayeuna bakal disiksa ku tina kajahatanana; ti barang dunya mimiti diadegkeun maranehna geus prak maehan nabi-nabi, 51 mimiti ti semet Habil nepi ka waktu maehan Jakaria anu dirogahala di antara altar jeung Tempat Suci. Sing percaya, jelema-jelema jaman ayeuna teh tangtu meunang siksaan tina sagala kalakuanana! 52 Cilaka aranjeun, guru-guru agama! Konci paragi muka panto kanyaho dikekewek, ari heug aranjeun sorangan embung asup, batur nu rek arasup dihalang-halang!" 53 Sanggeus Yesus angkat ti dinya, teu kira-kira pada ngagogorengna ku urang Parisi jeung guru-guru agama. Anjeunna diteregteg ku rupa-rupa sual. 54 Nu dipalar ku maranehna sangkan Yesus sasaurana-Na salah. 12 1 Rebuan jelema karumpul deui pasesedek nepi ka silih tincak. Sabot kitu Yesus ngalahir ka murid-murid, "Sing waspada kana ragi urang Parisi, nya eta kana kamunapekanana. 2 Sabab naon bae anu disamunikeun bakal katembong, rasiah naon bae bakal kaboker. 69
Lukas 12.3-11 3 Jadi naon bae anu ku maraneh diomongkeun di nu poek, bakal kadenge saterang-terangna, jeung naon bae anu ku maraneh diharewoskeun rurusiahan di kamar anu nutup, geus tangtu bakal diuar-uar." 4 "Jeung deui, batur-batur! Ulah sieun ku tukang maehan. Jelema mah ngan bisa maehan raga badag, teu bisa leuwih ti kitu. 5 Kami rek nuduhkeun ka maraneh, saha anu kudu dipikasieun. Nu kudu dipikasieun mah Allah. Allah mah kajaba ti iasaeun maehan teh wenang ngalungkeun ka naraka. Sakali deui, Mantenna anu kudu dipikasieun teh! 6 Manuk piit lima dijualna teh ngan laku kana duit pangleutikna dua gebleg. Tapi sanajan kitu ge ku Allah moal aya anu dilalikeun. 7 Malah buuk sirah maraneh ge ku Mantenna geus dietang. Jadi ulah salempang; maraneh leuwih hargaan ti batan manuk piit!" 8 "Kami ngabejaan: Anu ngaku ka Kami di hareupeun umum, ku Putra Manusa bakal diaku di hareupeun para malaikat Allah. 9 Sabalikna anu nampik Kami di hareupeun umum, ku Putra Manusa bakal ditampik di hareupeun para malaikat Allah. 10 Sing saha anu dina omonganana aya kecap anu ngalawan ka Putra Manusa bisa dihampura; sabalikna anu ngagogoreng ka Roh Suci mah moal dihampura. 11 Lamun maraneh dibawa ka imah-imah ibadah rek diperkarakeun ka para gegeden 70
Lukas 12.12-19 atawa para pangereh, ulah sieun teu bisa ngabela diri atawa bingung piomongeun. 12 Sabab maraneh dina waktuna bakal dibere piomongeun ku Roh Suci." 13 Ti jelema loba aya anu mihatur kieu ka Yesus, "Pa Guru, mugi pangmepelingankeun pun dulur supados daekeun maparin bagian harta titinggal pun bapa ka abdi." 14 Waler Yesus, "Baraya! Na saha anu ngangkat Kami pikeun ngahakiman atawa ngabagikeun warisan antara aranjeun duaan?" 15 Sasaurana-Na diteruskeun ka sarerea, "Kahade maraneh ulah nepi ka boga sipat sarakah dina hal naon bae; sabab hirup jalma teh saenyana lain gumantung kana hartana, masih sakumaha beungharna oge." 16 Geus kitu Anjeunna nyarioskeun ieu misil, "Aya hiji jelema beunghar, boga tanah sarta meunang hasilna loba. 17 Seug mikir dina hatena, Euweuh deui tempat jang nyimpen ieu hasil tanah. Kumaha petana? 18 Euh bener, carekna ngomong sorangan, gudang-gudang anu aya rek diruag, rek nyieun anu leuwih galede jang nyimpen gandum jeung sagala harta banda aing. 19 Geus kitu aing rek ngomong ka diri sorangan: He jelema bagja! Tah bekel hirup teh sakitu haradena, tur mahi keur 71
Lukas 12.20-27 sababaraha tauneun. Pek geura reureuh, dahar, nginum, nyenangkeun diri! 20 Tapi Allah ngadawuh ka manehna, Eh, nu burung! Peuting ieu nyawa maneh rek dipundut. Ku saha engke dipimilikna eta dunyabrana beunang ngumpulkeun pikeun sorangan teh?" 21 Yesus nutup pilahir-Na, "Tah kitu jadina jelema beunghar keur sorangan bae sarta lampahna henteu sapagodos jeung pangersa Allah teh." 22 Pilahir-Na deui ka murid-murid, "Ku sabab kitu maraneh ulah salempang sieun teu manggih dahar pikeun hirup, sieun teu boga pakean pikeun awak. 23 Hirup teh leuwih penting ti batan dahareun, awak leuwih penting ti batan pakean. 24 Tenjo manuk gagak, tara pepelakan tara ngumpulkeun parab, teu ngabogaan gudang atawa leuit, ku Allah teu kendat diparaban! Maraneh leuwih hargaan ti batan manuk! 25 Na bisa maraneh numbu hirup barang sakeudeung ku kasalempang perkara eta? 26 Lamun ku sual anu sakitu leutikna maraneh geus ngarasa teu sanggup, naon gunana salempang ku hal-hal sejenna? 27 Tenjo kembang bakung kumaha jadina. Tara digawe atawa nyieun papakean. Tapi sanajan kitu ceuk Kami, Raja Suleman anu 72
Lukas 12.28-35 sakitu beungharna oge panganggona eleh alus ku eta kembang. 28 Malah jukut, anu poe ieu aya poe isuk geus beak diduruk, ku Allah didangdanan alus pisan. Atuh komo maraneh mah moal datang ka teu dipakeanan ku Mantenna. Ipis pisan maraneh mah kapercayaan ka Allah teh! 29 Mana oge ulah bingung ku sual dahar jeung nginum. 30 (Anu ngan malikiran nu karitu wungkul teh umat anu teu anut ka Allah.) Rama maraneh ge uningaeun yen maraneh teh butuh ku anu karitu. 31 Tapi pentingkeun heula hal Karajaan Mantenna, sagala kaperluan maraneh mah tangtu ku Mantenna diurus." 32 "Maraneh anu ngan saeutik ulah salempang, sabab Rama maraneh sukaeun maparin berkah ka maraneh ti Karajaana-Na. 33 Jualan bae babandaan mah kabeh, duitna sidekahkeun ka nu mariskin. Tuluy kudu boga pepeten anu awet, paranti nyimpen harta anu aya di sawarga. Eta harta moal aya sudana, moal bisa aya nu maling, jeung moal dihakan ku rinyuh. 34 Sabab tibelatna hate teh ka tempat harta." 35 (12:35-36) "Sing caringcing pikeun nyanghareupan sagala hal, sing saged barangpake pikeun digawe, jeung lampu kudu terus hurung, lir upama gandek nu keur nungguan dunungan mulang ti nu hajat 73
Lukas 12.36-42 kawinan. Sangkan ari dunungan datang keketrok, bisa buru-buru dipangmukakeun panto. 36 (12:35) 37 Untung gandek-gandek anu ku dununganana kasampak nyararing jeung caringcing ngadago mulangna. Sing percaya: Dununganana bakal singkil jeung nitah supaya maranehna dariuk tuluy dilaladenan. 38 Kacida untungna lamun ku dununganana anu mulangna tengah peuting atawa janari, maranehna kasampak nyararing jeung caringcing. 39 Jeung ku maraneh tangtu kacipta, jelema anu geus nyahoeun yen imahna bakal kadatangan bangsat tangtu taki-taki, supaya imahna ulah kaasupan. 40 Nya kitu maraneh oge kudu caringcing ngadago pisumpingeunana Putra Manusa, sabab pisumpingeuna-Na teh dina waktu anu teu kasangka-sangka pisan." 41 Petrus unjukan, "Gusti, ieu piwulang teh keur abdi-abdi bae atanapi keur sadayana?" 42 Waler Gusti, "Cik gandek nu disebut gandek satia jeung bijaksana teh nu kumaha? Tangtu ku dununganana baris dipercaya ngurus rumah tanggana jeung ngurus dahar gandek-gandek lianna saban-saban geus waktuna. 74
Lukas 12.43-51 43 Untung eta gandek, lamun dununganana datang kasampak keur ngalakonan kawajibanana. 44 Sing percaya, ku dununganana bakal dipercaya ngurus sakabeh kakayaanana. 45 Sabalikna, lamun eta gandek ngan dahar jeung nginum nepi ka mabok, tur bengis ka sasama nu bubujang jeung lalanjang dumeh pangrasana dununganana nyabana bakal lila, 46 ana dununganana ngadadak datang teu kasangka-sangka, eta gandek tangtu bakal disiksa bebeakan, bagian jalma anu teu satuhu. 47 Gandek anu nyaho kana kahayang dunungan tapi dirina teu sadia jeung henteu ngajalankeun kahayang dununganana, tangtu dirangket satakerna. 48 Ari gandek anu teu ngarti mah kana karep dununganana, sanajan nepi ka kudu dirangket oge dirangketna moal sabaraha. Anu loba narimana, loba deui nu dipenta ti dirina; beuki gede narimana, beuki gede nu dipenta ti dirina." 49 "Kami datang teh rek ngahuru ieu dunya, sarta hayang geura nenjo ngagedurna! 50 Kami kudu nyorang hiji baptisan (nya eta kasangsaraan). Samemeh eta kasorang hate Kami kacida susahna! 51 Ceuk panyangka maraneh Kami datang teh dunya bakal runtut? Moal! Malah pabentar! 75
Lukas 12.52-58 52 Ti ayeuna keneh ge ti lima anggota kulawarga bakal jadi dua bagian, nu tilu ngalawan dua, nu dua ngalawan tilu. 53 Bapa pabentar jeung anak lalaki, anak lalaki pabentar jeung bapa; indung pabentar jeung anak awewe, anak awewe pabentar jeung indung; mitoha awewe pabentar jeung minantu awewe, minantu awewe pabentar jeung mitoha awewe." 54 Ari ka nu loba, kieu pilahir Yesus, "Samangsa-mangsa maraneh nenjo aya mega unggah di kulon, geuwat ku maraneh ditaksir rek hujan; enya bae hujan. 55 Lamun angin karasa nebak ti kidul, ceuk maraneh hawa bakal panas; enya bae hawa panas. 56 Eh maraneh jelema pura-pura! Maraneh barisa neguh poe bakal hujan bakal panas ku nenjo bumi jeung langit, ku naon ari kana galagat jaman ayeuna maraneh teu ngahartikeun?" 57 "Ku naon maraneh sorangan teu nareangan jalan piluluseun? 58 Sapertina bae, lamun maraneh boga salah, diadukeun ka pangadilan. Meungpeung can ka pangadilan, coba sabisa-bisa lawan teh akuran, malak mandar aya hampurana mupus kasalahan maraneh. Sabab lamun henteu kitu tangtu jadi disered ka hakim, ku hakim diserenkeun ka pulisi tuluy digebluskeun ka jero panjara. 76
Lukas 12.59-13.8 59 Geus kitu mah tinggal ngerem di dinya nepi ka geus dibereskeun sagala-galana." 13 1 Harita aya anu arunjukan ka Yesus, nyaritakeun yen aya urang Galilea anu diparaehan ku Pilatus waktu keur ngalurban ka Allah. 2 Waler Yesus, "Dumeh eta urang Galilea kitu diparaehanana, ku maraneh dikira leuwih beurat dosana ti batan urang Galilea sejenna? 3 Lain kitu! Kami ngingetan, maraneh oge lamun henteu tarobat mah bakal paraeh cara kitu. 4 Kumaha ari jelema-jelema anu dalapan welas urang, anu tariwas lantaran katinggang munara rubuh di Siloam? Rek dikira nandakeun dosa maranehna leuwih gede ti batan dosa-dosa urang Yerusalem lianna? 5 Sama sakali lain kitu! Kami ngingetan, maraneh oge lamun henteu tarobat mah bakal paraeh kawas kitu." 6 Geus kitu Yesus nyarioskeun ieu misil, "Aya hiji jelema, boga hiji tangkal kondang di kebon anggurna, tuluy diilikan sugan aya buahna, tapi teu manggih. 7 Tuluy ngomong ka tukang kebonna, Tenjo, geus tilu usum ieu tangkal kondang ku kami diilikan buahna, teu manggih hiji-hiji acan. Tuar! Ngan nyeuseupan taneuh bae. 8 Sawios heula Juragan sataun deui mah, tembal tukang kebonna, bade dikali sakurilingna dipasihan berak. 77
Lukas 13.9-16 9 Upami taun payun buahan atuh langkung sae, upami angger teu buahan, mangga tuar." 10 Dina hiji poe Sabat Yesus ngawulang di hiji imah ibadah. 11 Di dinya aya hiji awewe anu gering ngareunggeuy geus dalapan welas taun lantaran diranjingan ku roh jahat; awakna mani bengkung teu bisa lempeng saeutik-eutik acan. 12 Ku Yesus ditingalian sarta saur-Na, "Geus cageur panyakit teh, Ibu!" 13 Awakna ku Anjeunna tuluy dirampa. Eta awewe ngalempengkeun awakna, harita keneh cageur, lempeng ajeg sabiasa, pok bae muji ka Allah. 14 Nenjo Yesus nyageurkeun dina poe Sabat, kapala imah ibadah teh ambekeun tuluy ngomong ka nu loba, pokna, "Aya genep poe pikeun digawe teh. Rek marenta dicageurkeun mah kudu dina poe-poe eta, ulah dina poe Sabat!" 15 Ku Gusti diwaler, "Anjeun munapek! Geuning dina poe Sabat oge jelema-jelema sok ngalaleupaskeun cangcangan sapina atawa kaldena ti jero kandang, tuluy digiring rek diinuman. 16 Ari ieu, awewe turunan Ibrahim, geus dalapan welas taun dibakutet ku Iblis, naha make teu meunang dibebaskeun pedah dina poe Sabat?" 78
Lukas 13.17-25 17 Diwaler kitu lawan-lawan Yesus kacida areraeunana. Nu sejen-sejenna mah narenjo damel Yesus anu sakitu ajaibna teh kacida sarukaeunana. 18 "Karajaan Allah teh bisa diibaratkeun naon?" Yesus mariksa. "Naon nu bisa dipake ibaratna? 19 Ibarat siki sasawi, ku jelema dipelakkeun di kebonna, tuluy jadi tangkal, manuk-manuk nyarieun sayang dina dahan-dahanna." 20 "Kana naon deui Karajaan Allah teh bisa dimisilkeunana?" Yesus mariksa deui. 21 "Ibarat ragi, ku awewe dipurulukkeun jeung digalokeun kana adonan tipung tilu puluh genep liter, adonanana beukah kabeh." 22 Yesus angkat mapay kota-kota jeung desa-desa, ngawulang ka jelema-jelema, maksad-Na rek terus ka Yerusalem. 23 Aya anu arunjukan ka Anjeunna, pokna, "Juragan, leres anu baris saralamet teh mung saeutik?" Waler Yesus, 24 "Maraneh kudu sateka-teka asup liwat panto anu kacida sempitna; sabab anu harayangeun asup mah loba, tapi henteu barisaeun. 25 Nu boga eta imah hudang nulakan eta panto. Ana maraneh ka dinya jeung keketrok ti luar bari ngalengis, Juragan, pangmukakeun! bakal diwaler kieu, Kami teu nyaho maneh anu ti mana! 79
80 Lukas 13.26-33 26 Ari ceuk maraneh, Abdi-abdi kantos neda, nginum, sasarengan sareng Juragan. Juragan kantos ngawulang di desa abdi-abdi! 27 Tapi saur nu boga eta imah, Kami teu nyaho maraneh anu ti mana. Ka daritu nyingkah, jelema-jelema jahat! 28 Maraneh tinggal tinggarerung nepi ka tikekereket, narenjo Ibrahim, Ishak, Yakub, jeung nabi-nabi geus araya di jero Karajaan Allah, ari maraneh diusir teu meunang arasup. 29 Jelema-jelema sejen mah nu ti wetan nu ti kulon, nu ti kaler nu ti kidul, daratang ka Karajaan Allah marilu ngariung pesta. 30 Kitu jadina, nu ayeuna kapandeurian engke bakal ti hareula, nu ayeuna geus ti hareula bakal kapandeurian." 31 Geus kitu harita aya sawatara urang Parisi anu ngaromong kieu ka Yesus, "Anjeun kudu geuwat kaluar ti daerah ieu ka mana bae, sabab rek dipaehan ku Herodes." 32 Waler Yesus, "Bejakeun ka eta ajag, Kaula poe ieu jeung isukan masih keneh ngusir roh-roh jahat jeung nyageur-nyageurkeun nu garering, sarta dina poe nu katilu Kaula rek ngarengsekeun pagawean. 33 Tapi poe ieu, isukan jeung pageto, Kami rek neruskeun ieu perjalanan, sabab teu hade nabi mah dipaehan di mana-mana lamun lain di Yerusalem.
Lukas 13.34-14.6 34 Yerusalem, Yerusalem! Maneh geus maehan nabi-nabi, maledogan utusan-utusan Allah ka maneh ku batu! Sering pisan Kami nyileuk hayang ngarangkul rahayat maneh cara hayam nyirekeman anak-anakna ku jangjangna, tapi maneh embung! 35 Ku sabab kitu Bait Allah anu maneh bakal pada naringgalkeun. Inget, maneh moal nenjo-nenjo Kami deui, nepi ka datang mangsana maneh ngucapkeun kieu, Mugia diberkahan ku Allah anu sumping kalawan pajenengan Pangeran." 14 1 Dina hiji poe Sabat Yesus tuang di imah salah sahiji urang Parisi anu kapandang. Anjeunna kacida pada ngarawaskeunana. 2 Sabot kitu, aya jelema nyampeurkeun ka Anjeunna, suku jeung leungeunna barareuh. 3 Yesus mariksa ka guru-guru agama jeung urang Parisi, saur-Na, "Kumaha Hukum Agama urang ngidinan nyageurkeun dina poe Sabat?" 4 Maranehna teu ngajarawab. Ti dinya eta jelema teh ku Anjeunna dicepeng terus dicageurkeun, geus kitu dipiwarang indit. 5 Anjeunna ngalahir ka maranehna, "Kumaha lamun anak atawa sapi aranjeun tigebrus ka jero sumur dina poe Sabat, moal waka buru-buru ditulungan?" 6 Maranehna taya nu barisaeun ngajawab. 81
Lukas 14.7-13 7 Ku Yesus katiten aya tamu-tamu anu paheula-heula nyokot tempat anu utama; pok ngalahir ka maranehna, 8 "Lamun diondang ka nu hajat kawinan, ulah ngadiukan korsi kahormatan. Boa teuing aya ondangan sejen anu harkatna leuwih ti batan aranjeun, 9 bisi kieu ceuk pribumi ka aranjeun, Ngalih, ieu mah haturan Juragan Anu. Tangtu kaisinan, tur kudu diuk di tempat pangtukangna. 10 Nu matak ari diondang teh mending milih tempat pangtukangna, sangkan ku pribumi diangkir, Sae ngalih ka ditu ka payun, langkung raos. Puguh bae matak naek darajat, kapandang ku tamu-tamu sejen. 11 Sabab saha-saha anu ngaluhurkeun maneh tangtu dihandapkeun, jeung saha- saha anu ngahandapkeun maneh tangtu dijungjung luhur." 12 Geus kitu Yesus ngalahir ka pribumi, "Lamun ngondang pesta dahar, beurang atawa peuting, ulah ngondang babaturan atawa duduluran atawa babarayaan atawa tatangga beunghar. Maranehna mah puguh bae bisa ngabales ngondang, jadi eta kahadean anjeun teh kabales. 13 Jadi ari pesta, nu kudu diarondang teh jelema-jelema anu mariskin, anu caracad, anu lalumpuh, anu lalolong; 82
Lukas 14.14-21 14 geus tangtu eta kahadean anjeun teh jadi berkah ka anjeun, da nu karitu mah pimanaeun bisa ngabales kahadean anjeun. Nya Allah anu bakal ngabales eta kahadean anjeun teh, dina poean dihirupkeunana deui jelema-jelema anu harade hate." 15 Salah saurang ti nu dalahar di dinya, ngadenge Yesus nyarios kitu teh mihatur ka Anjeunna, "Tada teuing bagjana dariuk dina pesta di Karajaan Allah!" 16 Waler Yesus, "Aya anu nyieun hajat gede, ngondangan rea pisan. 17 Sanggeus hajatna geus rek ngamimitian, nu rek hajat teh nitahan bujangna ngahaturanan para ondangan, Mangga sarumping, parantos sayagi. 18 Tapi nu diarondang teh patuturut marenta ditawakup. Ceuk nu kahiji ka bujang, Hampura bae, rek ngilikan kebon kakara beunang meuli. 19 Ceuk anu saurang deui, Hampura bae, rek nyoba sapi lima rakit kakara beunang meuli. 20 Ceuk nu saurang deui, Teu bisa datang, kakara tas kawin. 21 Ku bujang teh ditepikeun ka dununganana yen kitu. Dununganana kacida ambekeunana, tuluy ngomong ka bujangna, Geuwat ka ditu neangan nu sejen ka jalan-jalan jeung gang-gang. Nu miskin, nu cacad, nu deog, nu lolong, sina daratang ka dieu. 83
Lukas 14.22-29 22 Bujang geus datang deui, bebeja, Parantos, Juragan, nanging aya keneh tempat anu kosong. 23 Dununganana marentah deui, Neangan deui ka ditu ka jalan-jalan gede jeung simpangan-simpanganana, arajakan ka dieu, imah kami sina pinuh. 24 Keun jelema-jelema anu diarondang mah, saurang oge moal aya anu disina ngasaan susuguh pesta kami!" 25 Hiji mangsa anu naluturkeun ka Yesus kacida lobana. Anjeunna nyoreang tuluy ngalahir, 26 "Saha bae oge moal aya anu bisa jadi murid Kami, kajaba lamun leuwih beurat ka Kami ti batan ka bapana jeung ka indungna, ka pamajikanana jeung ka anak-anakna, ka dulurna nu lalaki nu awewe, jeung ka dirina sorangan oge. 27 Saha bae oge ari embung manggul salibna jeung nuturkeun Kami, moal bisa jadi murid Kami. 28 Upamana, ti maraneh aya anu boga maksud nyieun munara, tangtu diuk heula ngitung-ngitung piwaragadeunana, hayangeun nyaho naha duitna teh picukupeun atawa moal dipake nganggeuskeun pagaweanana. 29 Sabab lamun duitna teu cukup, munarana moal anggeus, semet bisa masangkeun 84
85 Lukas 14.30-15.2 pademenna. Lamun nepi ka kitu tangtu pada nyaleungseurikeun jeung ngaromongkeun, 30 Ieu jelema ngadegkeun teh ngan bisa ngamimitian teu bisa nganggeuskeun! 31 Upamana deui, hiji raja anu baladna sapuluh rebu, kaluar rek ngayonan raja sejen anu baladna dua puluh rebu. Eta raja tangtu ngijir heula pikuateun atawa moal lamun terus ngalawan. 32 Lamun geus kataksir moal kuat tangtu ngirim utusan ka raja lawan meungpeung lawanna jauh keneh, ngajak badami sangkan ulah jadi perang katut jeung menta sarat-saratna. 33 Maraneh oge saperti kitu, lamun teu iklas ngorbankeun sagala rupa, moal aya anu bisa jadi murid Kami." 34 "Uyah teh hade, tapi lamun upamana asinna leungit, taya jalan bisa asin deui. 35 Kana taneuh matak teu hade, dijieun gemuk teu bisa, tinggal miceun. Pek darenge lamun baroga ceuli!" 15 1 Dina hiji poe loba tukang mulung pajeg jeung jelema-jelema nu dipandang teu hade ku masarakat daratang ngadarengekeun Yesus. 2 Urang Parisi jeung guru-guru agama mimiti ngaromongkeun, pokna, "Eta Manehna, ku naon daek nampa jelema-jelema teu hade, malah daek dahar bareng!"
Lukas 15.3-9 3 Ku hal eta Yesus nyarioskeun ieu misil ka maranehna, 4 "Upamakeun, aya anu boga domba saratus leungit hiji, cik rek kumaha nu bogana? Tangtu indit ka sampalan, ninggalkeun dombana anu salapan puluh salapan, neangan sahiji anu leungit nepi ka kapanggih. 5 Sanggeus kapanggih kacida atoheunana, dombana nepi ka dipunggu dina taktakna 6 dibawa balik. Geus kitu nyalukan babaturan jeung tatangga-tatanggana, tuluy nyarita, Kuring kacida atohna, domba kuring nu leungit geus kapanggih. Ayeuna hayu urang suka-suka! 7 Nya kitu di sawarga oge, sing percaya, lamun aya jelema doraka saurang anu tobat, kacida matak bungahna, leuwih bungah ku eta anu saurang ti batan ku anu salapan puluh salapan anu geus balener jeung teu perlu tobat deui." 8 "Atawa upamakeun, aya hiji awewe boga dinar sapuluh leungit hiji, cik rek kumaha? Imahna disapuan, didamaran, dinarna diteangan imeut ka ditu ka dieu nepi ka kapanggih. 9 Geus kitu manehna nyalukan babaturan jeung tatangga-tatanggana tuluy nyarita, Kuring kacida bungahna, leungit dinar hiji kapanggih deui. Ayeuna hayu urang suka-suka! 86
Lukas 15.10-19 10 Sing percaya, nya kitu pisan lamun aya hiji jelema doraka anu tobat, para malaikat Allah kacida barungaheunana." 11 Pilahir Yesus deui, "Aya hiji jelema boga anak lalaki dua. 12 Anu bungsu nyarita ka bapana, Bapa, harta bagian abdi teh bade disuhunkeun ayeuna bae. Bapana ngagugu, tuluy kakayaanana dibagikeun ka anak-anakna. 13 Heuleut sawatara poe nu bungsu ngajualan warisan bagianana, duitna dibawa indit ka nagri anu jauh, dipake roroyalan sakarep-karep. 14 Sanggeus duitna beak, eta nagri katarajang bahla kalaparan; hirupna si bungsu geus muluntu. 15 Tuluy manehna buburuh ka hiji jalma urang dinya, dititah ka tegal ngajaga bagong. 16 Manehna kacida lapareunana nepi ka kabita hayang ngeusian beuteung ku parab bagong, tapi teu aya anu mere dahareun naon-naon. 17 Kakara manehna eling, hatena ngalengis, Di bapa mah dahareun kuli-kuli ge datang ka leuwih, ari aing di dieu nepi ka meh paeh kalaparan! 18 Mending oge balik ka bapa, rek wakca: Bapa, abdi rumaos dosa ka Allah sareng ka Bapa. 19 Parantos teu pantes diangken deui putra, jadikeun kuli bae abdi mah. 87
Lukas 15.20-28 20 Sanggeus mikir kitu bral indit rek balik ka bapana. Jauh-jauh keneh bapana geus nenjoeun, hatena ngahelas liwat saking tuluy muru, gabrug ngarangkul jeung ngagalentoran. 21 Bapa, ceuk anakna, abdi rumaos dosa ka Allah sareng ka Bapa. Parantos teu pantes diangken deui putra. 22 Tapi bapana anggur nyalukan bujang- bujangna. Geuwat! carekna. Bawa ka dieu pakean anu pangalusna, pakekeun ka ieu anak kami. Pakekeun ali kana ramona, tarumpahan sukuna. 23 Peuncit sapi anu panglintuhna, urang pesta suka-suka! 24 Sabab ieu anak kami anu geus paeh ayeuna hirup deui, leungit kapanggih deui. Ti dinya tuluy bae pesta. 25 Ari nu cikal harita keur di tegal. Dina waktu keur balik, sanggeus deukeut ka imah, ngadenge sora tatabeuhan jeung nenjo anu keur ngarigel. 26 Tuluy nyalukan bujang saurang, nanyakeun, Aya naon di imah? 27 Ceuk bujang, Tuang rayi sumping, ku tuang rama dipangmeuncitkeun sapi anu panglintuhna, reh putrana sumping deui kalayan teu kirang sawios-wios. 28 Si cikal ambek terus pundung embungeun ka imah. Ku bapana diteang terus dicombo, diolo sina balik. 88
Lukas 15.29-16.3 29 Tapi tembalna ka bapana, Abdi baranggawe di Bapa parantos mangtaun-taun sapertos kuli bae, parentah Bapa teu aya anu dipungpang. Parantos kenging naon ti Bapa? Teu dipaparin embe-embe acan pikeun abdi sukan-sukan sareng babaturan. 30 Ari eta, putra Bapa anu nembe sumping tas ngawur-ngawur harta banda Bapa ka awewe balangor, ku Bapa mani dipangmeuncitkeun sapi anu panglintuhna! 31 Walon bapana, Anaking! Ujang mah kapan salawasna oge jeung Bapa bae. Jeung deui banda Bapa nya banda hidep keneh. 32 Pantes lamun urang ayeuna sukan-sukan suka bungah, sabab adi ujang anu sasatna geus paeh ayeuna hirup deui, leungit datang deui." 16 1 Yesus ngalahir ka murid-murid-Na, "Aya hiji jelema beunghar, boga hiji pagawe purah ngurus kakayaanana. Meunang pangaduan yen kakayaanana dipake awuntah ku eta pagawe. 2 Tuluy pagawena teh dicalukan, dipariksa, Geuning maneh kitu bejana? Kadieukeun kabeh catetan kakayaan kami anu diurus ku maneh sing lengkep, ulah diurus ku maneh deui. 3 Eta pagawe ngomong sorangan, Aing tangtu dieureunkeun ku dunungan. Kumaha pipetaeun? Macul moal kuat, baramaen era. 89
90 Lukas 16.4-11 4 Tah aing boga akal! Arek nyieun pibatureun, sangkan ari aing geus teu boga gawe aya nu daekeun narima di imahna. 5 Tuluy manehna nyalukan anu baroga hutang ka dununganana. Carekna ka nu datang pangheulana, Sabaraha hutang ka juragan? 6 Jawabna, Minyak jetun saratus tong. Ceuk manehna, Tah diuk, tulis dina ieu surat hutang: lima puluh. 7 Geus kitu nanya ka nu saurang deui, Sabaraha hutang teh? Jawabna, Tarigu sarebu karung. Ceuk eta pagawe, Tulis dina ieu surat hutang: dalapan ratus. 8 Dununganana jadi muji kana kapinteran akalna eta pagawe anu teu jujur teh; kawantu jelema-jelema anu kapangaruhan ku dunya mah ngatur urusanana teh memang leuwih pinter ti batan jelema-jelema anu hirupna satuhu." 9 "Ku sabab kitu," saur Yesus deui, "harta banda sipat lahir teh pake nyieun pibatureun, supaya samangsa-mangsa harta geus teu bisa deui nulung, maraneh bisa ditarima di tempat anu sipatna langgeng. 10 Jelema anu satia dina urusan-urusan leutik, bakal satia dina urusan-urusan gede; jelema anu teu jujur dina urusan-urusan leutik, moal jujur dina urusan-urusan gede. 11 Jadi, lamun maraneh geus teu jujur ngurus harta banda sipat lahir, kumaha rek
91 Lukas 16.12-16 bisa dipercaya ngurus harta sajati anu sipatna rohani? 12 Lamun maraneh teu jujur kana barang batur, barang milik maraneh sorangan oge saha anu rek daekeun nyerenkeun ka maraneh? 13 Moal aya jelema anu bisa ngawula ka dua dunungan, sabab ka nu saurang bakal geuleuh, ka nu saurang deui bakal nyaah; ka nu saurang bakal satia ka nu saurang deui bakal nyabodokeun. Moal bisa maraneh ngawula ka Allah ongkoh, ngawula kana duit ongkoh." 14 Barang urang Parisi ngadarenge pilahir Yesus kitu tuluy nyeungseurikeun, kawantu maranehna mah jelema-jelema piduit wungkul. 15 Yesus ngalahir ka maranehna, "Aranjeun teh katembongna ku batur mah jelema- jelema bener. Tapi Allah mah tingalieun kana eusi hate aranjeun. Anu matak, anu ku jelema dianggap luhur teh di payuneun Allah mah taya hargana. 16 Hukum Musa jeung tulisan-tulisan kasauran nabi-nabi teh lakuna nepi ka semet jaman Yohanes Jurubaptis. Ti semet harita terus nyebar Injil Kasalametan hal Karajaan Allah, jalma-jalma maraksa harayang asup jadi umat-Na.
Lukas 16.17-24 17 Tapi leuwih gampang musna langit jeung bumi, ti batan ngabatalkeun sanajan bagian pangleutikna tina Hukum Allah. 18 Lalaki anu nyerahkeun pamajikanana tuluy kawin ka awewe sejen, eta lalaki teh jinah; kitu deui lalaki anu ngawin awewe anu geus diserahkeun, eta oge lalaki teh jinah." 19 "Aya hiji jelema beunghar, papakeanana bangsa anu pangmarahalna, saban poe hirupna royal. 20 Aya deui hiji jelema, ieu mah miskin, ngaranna Lasarus, awakna pinuh ku borok, sok diuk gigireun panto jelema beunghar tea, 21 bari ngarep-ngarep aya sesemplekan roti anu murag tina meja makanna, jang ngeusi beuteungna nu lapar. Borokna dilaletakan ku anjing. 22 Ki miskin teh maot, ku para malaikat tuluy dibawa ka Ibrahim, dipernahkeun gedengeunana, tempat utama. Nu beunghar tea ge maot, dikubur. 23 Satengahing keur ngararasakeun kanyeri anu pohara di dunyana anu paraeh, manehna tanggah, beh ti kajauhan nenjo Ibrahim, jeung Lasarus anu diuk digedengeunana. 24 Tuluy manehna gegeroan, Ama Ibrahim! Sing hawatos ka abdi, Lasarus sina ka dieu, sina nyelupkeun ramona saeutik kana cai keur ngabaseuhan letah abdi supados rada tiis. Abdi teu tahan dina ieu seuneu, liwat saking nyerina. 92
Lukas 16.25-17.1 25 Waler Ibrahim, Ih anaking, sing inget, hidep mah waktu keur hirup keneh geus meunang anu aralus, ari Lasarus mah anu garoreng. Ayeuna Lasarus kari senangna di dieu, hidep kari sangsarana di dinya. 26 Jeung deui ti dieu ka dinya teh aya jungkrang jero pisan, mustahil beunang dipeuntasan; nu ti dieu moal bisa ka dinya, nu ti dinya moal bisa ka dieu. 27 Walon nu beunghar, Ama, upami kitu mah atuh Lasarus piwarang ka rorompok pun bapa bae, 28 reh abdi gaduh dulur limaan, sina dipepelingan supados maranehna mah ulah dugi ka tigebrus ka ieu tempat siksaan. 29 Waler Ibrahim, Maranehna geus mareunang pepeling tina Kitab Musa jeung Nabi-nabi, keun sina nurutkeun pepeling tina eta kitab-kitab. 30 Walonna deui, Ku eta wungkul mah henteu cekap, Ama Ibrahim! Upami didongkapan ku anu hirup deui tinu maot mah tangtos maranehna tarobat. 31 Tapi waler Ibrahim, Ari geus teu narurut kana pepeling Musa jeung nabi-nabi mah, masih didatangan ku nu geus paeh oge moal ngagugu." 17 1 Yesus ngalahir ka murid-murid-Na, "Hal-hal anu ngalantarankeun jelema-jelema jadi dosa teh tangtu aya bae. 93
94 Lukas 17.2-9 Tapi jelemana anu ngalantarankeun batur jadi dosa bakal cilaka kabina-bina. 2 Leuwih hade beuheungna dibangbaluhan ku batu tuluy alungkeun ka laut, ti batan matak nyasarkeun ka salah saurang ti ieu kaom anu lemah. 3 Ku sabab kitu maraneh sing ati-ati kana pilampaheun! Lamun aya dulur migawe dosa kudu dielingan, lamun tobat kudu dihampura. 4 Upama ngadosana ka maraneh tujuh kali dina sapoe, sarta saban tas kitu terus datang nyebutkeun, Kuring menta hampura, kudu dihampura." 5 Rasul-rasul mihatur ka Yesus, "Gusti, kiatkeun kapercayaan abdi-abdi." 6 Waler Gusti, "Lamun maraneh boga kapercayaan sagede siki sasawi bae, maraneh bisa nitah ieu tangkal bebesaran, Geura nyabut maneh katut akar, tuluy melak maneh di laut! tangtu eta parentah diturut." 7 "Upama maraneh boga badega anu keur ngawuluku di sawah atawa keur ngangon domba. Sanggeus datang ti tegal, naha rek disina buru-buru dahar? 8 Tangtu moal! Malah diparentah deui, Sadiakeun dahareun kami! Salin heula terus tungguan kami dahar nginum, kakara maneh meunang dahar! 9 Badega mah teu kudu dinuhunkeun pedah nurut kana parentah, lain?
Lukas 17.10-20 10 Maraneh oge, ari ngalakonan parentah teh kudu ngarumasakeun kieu, Kuring mah badega biasa, digawe teh ngalakonan kawajiban." 11 Yesus angkatna ka Yerusalem teh mapay tapel wates Samaria jeung Galilea. 12 Barang lebet ka hiji kampung kapapag ku sapuluh jelema lepra. Eta jelema-jelema ngararandeg ti kajauhan, tuluy sasambat, 13 "Nun Yesus! Juragan! Sing hawatos ka abdi-abdi!" 14 Yesus ningali ka maranehna, tuluy ngawaler, "Ka ditu ka imam-imam, menta dipariksa awak." Sabot maranehna di jalan keneh leprana geus calageur. 15 Anu saurang, nyaho geus cageur teh balik deui jeung muji ka Allah tarik pisan, 16 terus nyuuh ka Yesus jeung ngahaturkeun nuhun. Eta jelema teh urang Samaria. 17 Saur Yesus, "Mana nu salapan urang deui? Lain sapuluh urang anu calageur teh? 18 Naha ngan ieu saurang, urang asing, anu ka dieu deui jeung muji ka Allah?" 19 Geus kitu ngalahir ka eta jelema, "Geura cengkat. Jig geura balik. Maneh geus cageur, lantaran percaya." 20 Sawatara urang Parisi nanyakeun ka Yesus hal Karajaan Allah iraha baris ngadegna. Waler Yesus, "Ngadegna Karajaan Allah lain hal anu bisa katenjo. 95
Lukas 17.21-29 21 Moal aya anu bisa nuduhkeun, Di dieu!, atawa, Tuh di ditu!, sabab ngadegna teh di jero diri masing-masing." 22 Saur-Na deui ka murid-murid, "Engke maraneh aya waktuna harayang bisa nenjo salah sahiji poe tina poe-poe Putra Manusa, tapi moal bisa. 23 Engke jelema-jelema bakal ngaromong ka maraneh, Tuh di ditu! atawa, Ieu di dieu! Kade, ulah digugu, ulah kaluar pikeun neangan. 24 Sabab kaayaan Putra Manusa teh lamun geus nitih kana poena mah lir sakumaha kilat ngaburinyay ti tungtung langit ka tungtung langit. 25 Ngan dina samemehna, Anjeunna kudu sangsara heula, tur ditampik ku jelema-jelema jaman kiwari. 26 Poe dinyatakeunana Putra Manusa teh kaayaanana kawas kaayaan jaman Enoh. 27 Jelema-jelema harita gawena ngan dahar, nginum, kawin, nepi ka poean Enoh asup kana kapal; caah datang, jelema-jelema kabeh dibasmi. 28 Jeung kawas kaayaan dina jaman Elut: Jelema-jelema gawena ngan dahar, nginum, jual beuli, pepelakan, jeung nyarieun imah. 29 Tapi sanggeus Elut kaluar ti Sadumu, tuluy turun hujan seuneu jeung walirang ti langit, ngabasmi urang Sadumu. 96
Lukas 17.30-18.3 30 Nya kawas kitu engke jadina dina poean dinyatakeunana Putra Manusa teh. 31 Dina poe eta, jelema anu keur aya di suhunan imah, ulah turun nyokotan heula babandaan ka jero imah; nya kitu keneh anu keur aya di tegal ulah balik heula ka imah. 32 Sing inget, kumaha jadina pamajikan Elut! 33 Sing saha anu nyoba nyalametkeun hirupna, hirupna bakal leungit; tapi sing saha anu kaleungitan hirupna bakal dirahayukeun. 34 Sing percaya, dina peuting eta dua jelema anu keur sare saranjang, nu saurang bakal dicokot, nu saurang ditinggalkeun. 35 Dua awewe nu keur ngagiling gandum, saurang bakal dicokot, saurang ditinggalkeun. 36 [Dua jelema nu keur digarawe di kebon, nu saurang bakal dicandak, nu saurang deui ditinggalkeun.]" 37 Murid-murid nararos ka Anjeunna, "Di mana bakal kajadian kitu teh, Gusti?" Waler Yesus, "Di mana aya bangke, di dinya kumpulna manuk bangke." 18 1 Geus kitu Yesus nyarioskeun ieu misil ka murid-murid, pikeun ngajar supaya maranehna salawasna rajin neneda jeung ulah leutik hate. 2 Kieu saur-Na, "Di hiji kota aya hiji hakim anu teu sieuneun ku Allah jeung teu padulian ka batur. 3 Di kota eta keneh aya hiji randa anu ngan pulang-anting bae ka eta hakim, menta 97
Lukas 18.4-11 dibelaan perkarana, pokna, Tulungan abdi mayunan lawan! 4 Lila eta hakim teh embungeun ngadenge pamentana, tapi tungtungna ceuk hatena, Najan aing teu sieun ku Allah jeung teu padulian ka batur ge, 5 tapi ku sabab ieu randa kacida ngagangguna, keun ku aing rek dibela, sabab lamun henteu manehna bakal datang deui, datang deui, musingkeun aing!" 6 Saur-Na deui, "Tengetan omongan eta hakim anu teu bener teh! 7 Ku sabab kitu, naha enya Allah moal kersaeun ngabelaan ka umat-Na ku manten anu beurang peuting nyambat pitulung-Na? Naha enya bakal talangke nulungan ka umat-Na? 8 Sing percaya: Mantenna bakal gancang ngabela perkara maranehna. Tapi engke dina waktu Putra Manusa sumping, naha bakal mendak jelema anu percaya di ieu bumi?" 9 Yesus nyarioskeun deui ieu misil, pikeun jelema-jelema anu ngarasa dirina sorangan jelema hade, ari ka nu lian ngahandapkeun. 10 Kieu misil-Na: "Hiji mangsa aya dua jelema arindit ka Bait Allah rek neneda; nu saurang urang Parisi, nu saurang deui tukang mulung pajeg. 11 Urang Parisi nangtungna misah, nenedana kieu, Nun Allah, sim kuring muji sukur ka Anjeun, dumeh sim kuring henteu sami 98
Lukas 18.12-16 sareng jalmi sanes, anu sararakah, anu teu jalujur, anu sok jarinah. Sim kuring muji sukur lantaran henteu sapertos itu, tukang mulung pajeg. 12 Sim kuring mah sok puasa saminggu dua kali, sareng sok nyanggakeun perpuluhan tina sagala pangasilan sim kuring. 13 Ari tukang mulung pajeg nangtungna di nu jauh, jeung nenedana mani ngeluk teu wani tanggah, bari ngusap-ngusap dadana. Kieu nenedana, Nun Allah, sim abdi nyuhunkeun piwelas, rumaos jalmi doraka! 14 Sing percaya," saur Yesus, "waktu maranehna balik ka imah, anu bakal dibenerkeun ku Allah teh tukang mulung pajeg, lain urang Parisi. Sabab saha- saha anu ngagulkeun diri sorangan bakal dikahandapkeun, saha-saha anu ngahandapkeun diri sorangan bakal dijungjung." 15 Aya anu daratang marawa anakna anu laleutik keneh ka Yesus, supaya ku Anjeunna dicabak. Ku murid-murid dicarekan teu meunang karitu. 16 Tapi barudak teh ku Yesus disalaur. "Ingkeun ieu barudak teh sina ka Kami," saur-Na, "ulah dihalang-halang. Sabab nya jelema anu hatena kawas ieu barudak anu bakal jadi umat Karajaan Allah teh. 99
Lukas 18.17-25 17 Saha-saha anu hatena henteu cara hate barudak leutik, moal bisa jadi umat Karajaan Allah." 18 Aya hiji pamingpin urang Yahudi naros ka Yesus, "Pa Guru nu sae manah, sim kuring teh kedah kumaha supaya tiasa nampi hirup anu langgeng?" 19 Waler Yesus, "Ku naon Kami disebut hade hate? Anu sae manah mah teu aya deui ngan Allah. 20 Anjeun terang kana timbalan-timbalan anu kieu: Maneh ulah jinah; maneh ulah maehan; maneh ulah maling; maneh ulah nuduh teu karana nyata; sing hormat ka bapa jeung ka indung." 21 Jawabna, "Sumuhun, eta parantos dilakonan ti ngongora." 22 Lahiran Yesus, "Aya saperkara deui anu kudu dilakonan. Jualan kabeh babandaan, duitna sidekahkeun ka nu mariskin, supaya meunangkeun harta anu di sawarga, tuluy ka dieu anut ka Kami." 23 Dilahiran kitu eta jelema mani ngaheruk, kawantu kacida beungharna. 24 Ningali kanalangsaan manehna Yesus ngalahir, "Kacida banggana jelema beunghar asup ka Karajaan Allah teh! 25 Babari keneh onta moncor kana liang jarum ti batan nu beunghar asup ka Karajaan Allah." 100
Lukas 18.26-34 26 Ngadarenge saur-Na kitu jelema-jelema naranya, "Upami kitu, atuh saha nu pisalameteun?" 27 Waler Yesus, "Perkara anu mustahil di jelema, Allah mah iasaeun bae." 28 Piunjuk Petrus, "Tingali! Abdi-abdi parantos ngantunkeun saniskanten, ngiring ka Bapa." 29 "Bener," waler Yesus. "Jeung sing percaya, saha-saha anu iklas ninggalkeun imahna atawa pamajikanana, atawa dulur-dulurna, atawa indung bapana atawa anak-anakna tina sabab Karajaan Allah, 30 bakal nampa sababaraha patikelaneun di jaman ayeuna, jeung bakal hirup langgeng di jaman engke." 31 Murid-murid ku Yesus dicandak nyisi, sarta Anjeunna tuluy ngalahir ka maranehna, "Darengekeun! Ayeuna urang keur ka Yerusalem. Di ditu, naon-naon anu geus ditulis ku nabi-nabi tina hal Putra Manusa bakal kajadian. 32 Anjeunna bakal diserenkeun ka bangsa anu anutna lain ka Allah, pada moyok, pada ngahinakeun, jeung pada nyiduhan, 33 tuluy dirangket, tungtungna dipaehan. Tapi sanggeus tilu poe ti semet eta bakal hirup deui." 34 Tapi murid-murid-Na teu ngalartieun naon-naon kana hal eta, maranehanana 101
Lukas 18.35-19.2 paroekeun, pilahir Yesus teh henteu kajudi maksudna. 35 Sanggeus Yesus meh sumping ka kota Yeriho, aya nu lolong keur diuk musapir di sisi jalan. 36 Ngadenge loba jelema ngaliwat manehna nanyakeun, "Aya naon?" 37 Dijawab, "Yesus urang Nasaret keur ngalangkung." 38 Gero manehna sasambat, "Nun Yesus, Putra Daud, sing hawatos ka abdi!" 39 Ku anu laleumpang panghareupna dicarek, dititah repeh, tapi sasambatna leuwih tarik, "Nun Putra Daud! Masing hawatos ka abdi!" 40 Yesus ngarandeg, nu lolong teh dipiwarang dicandak ka Anjeunna. Sanggeus aya di payuneuna-Na ku Anjeunna dipariksa, 41 "Hayang dikumahakeun ku Kami teh?" Jawabna, "Juragan, abdi teh hayang tiasa ningal deui." 42 Saur Yesus, "Heug, sing bisa nenjo deui! Maneh geus cageur lantaran percaya." 43 Sapada harita keneh ge bisaeun nenjo, terus ngiring ka Yesus bari muji ka Allah. Jelema rea nu harita nyaraksian oge tuluy maruji ka Allah. 19 1 Yesus lebet ka kota Yeriho, sarta angkat-Na terus ngalangkungan eta kota. 2 Di dinya aya hiji kapala tukang mulung pajeg, ngaranna Sakeus, jelema beunghar. 102
Lukas 19.3-11 3 Manehna ihtiar hayangeun nenjo saha Yesus teh. Tapi ku sabab kahalangan ku jalma loba tur awakna pendek, ihtiarna teu hasil. 4 Tuluy lumpat miheulaan jalma loba, terekel naek kana hiji tangkal rek megat Yesus anu baris ngalangkung ka dinya. 5 Sumping ka lebah dinya Yesus tanggah sarta ngalahir, "Sakeus, geuwat turun! Poe ieu Kami rek nganjang ka maneh." 6 Sakeus turun tuturubun, tuluy ngamanggakeun ka Yesus bangun kacida atoheunana. 7 Tapi jelema-jelema jadi gegelendeng, pokna, "Kumaha Anjeunna teh? Bet kersa calik ka jelema anu doraka kitu!" 8 Sakeus unjukan ka Yesus, nangtung ajeg, "Juragan, harta banda abdi satengahna bade dihajatkeun ka nu mariskin. Sareng upami harta abdi aya anu kenging nipu, bade dipulangkeun opat kalieun." 9 Pilahir Yesus, "Poe ieu, ieu imah geus didatangan ku kasalametan, sabab ieu jelema teh turunan Ibrahim keneh. 10 Putra Manusa pang sumping teh rek neangan jeung nyalametkeun jelema nu leungit." 11 Sabot jalma-jalma ngabarandungan keneh, Yesus terus nyarioskeun hiji misil. Harita Anjeunna geus deukeut pisan ka Yerusalem, sarta jalma-jalma nyarangka yen Karajaan Allah geus tereh ngawujud. 103
Lukas 19.12-19 12 Ku sabab kitu, kieu saur-Na, "Aya hiji jalma bangsawan, angkat ka hiji nagri jauh arek diangkat dijenengkeun raja, sarta sabadana seja mulih deui. 13 Memeh angkat, anjeunna ngumpulkeun sapuluh gandekna tuluy dititipan duit masing-masing sagebleg uang emas. Saurna, Golangkeun ku maraneh sabot kami indit. 14 Tapi urang dinya teu raresepeun ka anjeunna. Ku sabab kitu sanggeus anjeunna angkat, maranehna ngirim utusan nepikeun piunjuk, Sim kuring sadaya teu suka dirajaan ku anjeunna! 15 Tapi eta bangsawan teh jadi dijenengkeunana raja, tuluy mulih. Geuwat nimbalan supaya gandek-gandek anu dititipan duit teh ngadareuheus, hoyongeun uninga kauntungan masing-masing. 16 Piunjuk nu ngadeuheus pangheulana, Juragan, tina artos emas Juragan anu sagebleg teh kenging untung sapuluh artos emas. 17 Alus, walerna, maneh gandek anu hade gawe! Ku sabab maneh gumati ka nu saeutik, ku kami rek dibere nyekel sapuluh kota. 18 Ngadeuheus anu kadua, unjukan, Juragan, tina artos emas Juragan anu sagebleg teh kenging untung lima artos emas. 19 Walerna ka nu ieu, Maneh rek dibere nyekel lima kota. 104
Lukas 19.20-29 20 Ari gandek nu saurang deui kieu unjukanana, Juragan, artos kagungan teh ieu, ku abdi dibungkus ku saputangan. 21 Abdi sieun, reh terang Juragan bengis, sareng sok nyandak sanes kagungan ku anjeun, ngala sanes pelak ku anjeun. 22 Walerna, Gandek goreng hate! Saomong maneh bieu ku kami rek dipake ngahukum ka maneh! Ceuk maneh kami jelema bengis, sok nyokot anu batur, sok ngala pepelakan batur. 23 Nyaho kitu ku naon duit kami ku maneh teu digolangkeun, supaya ari kami datang eta duit katarima deui jeung batina? 24 Raja ngalahir ka nu araya di dinya, saurna, Cokot duit kami ti eta jelema, bikeun ka gandek anu meunang sapuluh uang emas. 25 Jawab anu diparentah, Juragan, manehna parantos gaduh sapuluh uang emas. 26 Waler raja, Sing nyaraho, nu geus boga bakal dibere deui, sabalikna nu can boga, naon nu aya di manehna keur saeutik teh bakal dicokot pisan. 27 Ayeuna kari musuh-musuh kami, anu arembungeun dirajaan ku kami. Seredan ka dieu, paraehan hareupeun kami!" 28 Sanggeus sasauran kitu, Yesus ngalajengkeun angkat-Na ka Yerusalem, angkat-Na di payun. 29 Deukeut kota Betpage jeung Betania, deukeut Gunung Jetun, Anjeunna miwarangan dua murid, 105
Lukas 19.30-39 30 saur-Na, "Terus ka ditu ka kampung beh hareup. Sasupna ka ditu maraneh bakal manggih anak kalde keur dicangcang, tacan kungsi aya anu numpakan. Buka talina terus bawa ka dieu. 31 Lamun ditanya ku naon dileupaskeun, bejakeun yen diperlukeun ku Juragan." 32 Dua murid tuluy arindit, ti heula, enya bae manggih anak kalde sakumaha pilahir-Na. 33 Keur diudaran talina, nu bogana nanyakeun, "Ku naon eta kalde dileupaskeun?" 34 Dijawab, "Diperlukeun ku Juragan." 35 Kalde disanggakeun ka Yesus, geus ditilaman ku jubah maranehanana. Yesus dibarantuan nitih kana kalde. 36 Sanggeus Yesus majeng, jalma-jalma ngalamparkeun papakeanana di jalan. 37 Di pupudunan Gunung Jetun, geus deukeut ka Yerusalem, jelema-jelema nu ngariringkeun mimiti surak ngamulyakeun jeung nganuhunkeun ka Allah lantaran geus dipareng narenjo sagala perkara anu aragung. 38 Pokna, "Mugia diberkahan, Raja anu sumping kalayan pajenengan Pangeran! Kerta di sawarga, mulyakeun Allah!" 39 Urang Parisi anu araya campur jeung nu loba mihatur ka Yesus, "Guru, repehkeun eta para panganut Guru teh!" 106
Lukas 19.40-47 40 Waler Yesus, "Lamun maranehna repeh, sing percaya, batu-batu anu bakal surak." 41 Anjeunna beuki deukeut ka Yerusalem. Sanggeus eta kota katingalieun, Anjeunna ngalimba, 42 saur-Na, "Tada teuing hadena upama heug maneh poe ieu nyaho ka nu rek ngadatangkeun kakertaan. Hanjakal eta ku maneh ayeuna henteu katenjo! 43 Maneh bakal nyorang mangsa dikepung ku musuh, sakurilingna rekep dijaga dipegatan ku panghalang, didesek ti unggal juru. 44 Maneh jeung sakumna rahayat di jeroeun kuta tangtu lebur ku musuh; kabeh adegan batuna geus moal aya hiji-hiji acan anu nyusun sakumaha tadina, lantaran waktu Allah sumping nyandak pitulung ku maneh teu dipalire." 45 Ti dinya Yesus lebet ka Bait Allah; padagang-padagang anu keur daragang di dinya diusiran, 46 sarta saur-Na, "Geus ditulis dina Kitab Suci yen Allah ngandika, dawuhana-Na, Bait Kami bakal disarebut tempat paragi sembahyang. Ari ku maraneh geus dijieun sayang begal!" 47 Saban poe Yesus ngawulang di Bait Allah. Imam-imam kapala, guru-guru agama, jeung para pamingpin urang Yahudi geus harayangeun maehan ka Anjeunna, 107
Lukas 19.48-20.9 48 ngan teu manggih jalan, lantaran jalma-jalma taronggoy bae ngadarengekeun ka Anjeunna semu anu parogot kana saucap-ucap kasaurana-Na. 20 1 Dina hiji poe, waktu Yesus ngawulang jeung nyarioskeun Injil Kasalametan ka jalma rea di Bait Allah, daratang imam-imam kapala, guru-guru agama, jeung para kokolot. 2 Maranehna nanya kieu ka Anjeunna, "Naon hak Anjeun migawe kitu? Bejakeun, meunang hak kitu ti saha?" 3 Waler Yesus, "Kaula rek nanya heula. Sebutkeun, 4 ari hak Yohanes ngabaptis, ti Allah atawa ti manusa?" 5 Maranehna jadi patanya-tanya pada batur, "Kudu kumaha jawabna? Lamun dijawab, Ti Allah, tangtu ceuk Manehna, Ku naon aranjeun teu percaya ka Yohanes? 6 Tapi lamun dijawab, Ti manusa, tangtu urang pada maledogan ku batu ku jelema- jelema, sabab anggapan maranehna yakin Yohanes teh nabi." 7 Tungtungna ngajawabna teh, "Duka teuing ti mana!" 8 Waler Yesus ka maranehna, "Ari kitu mah Kaula oge moal ngabejakeun make hak naon Kaula ngalampahkeun kieu." 9 Geus kitu Anjeunna nyarioskeun ieu misil ka jalma loba, saur-Na, "Aya anu muka kebon 108
Lukas 20.10-16 anggur, disewakeun ka sababaraha urang, geus kitu tuluy nyaba ka nu jauh lila pisan. 10 Sanggeus datang musim metik anggur, nitah gandekna saurang ka nu nyarewa kebonna, dititah narik bagianana. Tapi eta gandek ku nu nyarewa teh ditareunggeulan, tuluy sina balik lengoh. 11 Manehna nitah gandekna saurang deui; tapi ieu ge ditareunggeulan jeung kacida diwiwirangna, tuluy disina balik lengoh. 12 Nu boga kebon anggur teh nitahan deui gandek nu katilu, tapi nya kitu deui bae, pada nareunggeulan nepi ka barohak, tuluy diusir. 13 Ceuk nu boga kebon, Kumaha petana? Ah rek nitah anak aing bae anu dipikanyaah, sina ka ditu. Ka anak aing mah tangtu ngarajenan! 14 Tapi barang nu nyarewa nyarahoeun yen nu datang teh anak anu boga kebon, tuluy sakait, pokna, Ieu mah anakna. Urang paehan, supaya warisanana beunang ku urang! 15 Ti dinya anak nu boga kebon teh disered ka luareun kebon, tuluy dipaehan. Cik, bakal dikumahakeun eta anu nyarewa teh ku anu boga kebon?" Yesus mariksa. 16 "Nu boga kebon tangtu datang, eta jelema-jelema tuluy diparaehan, kebon anggurna tuluy disewakeun ka nu sejen." Ari ceuk anu ngabarandungan eta misil, "Tangtu pisan moal!" 109
110 Lukas 20.17-23 17 Maranehna ku Yesus diteuteup, Anjeunna terus ngalahir, "Lamun kitu, naon maksudna ayat Kitab Suci anu kieu? Batu anu teu kapake ku tukang ngadegkeun, ngajadi batu pangutamana. 18 Jelema anu ragrag kana eta batu tangtu pasiksak, anu katinggang tangtu bubuk." 19 Guru-guru agama jeung imam-imam kapala geus harayang kerewek bae nangkep Yesus di dinya keneh, lantaran karasaeun pisan eta misil Anjeunna teh nyindiran maranehna. Tapi maranehna sarieuneun ku jelema rea. 20 Tuluy nareangan jalan. Maranehna nyogok ka sawatara jelema, dititah pura-pura jadi jelema anu satemenna, sina nyual ka Yesus ngarah kalepatana-Na, supaya bisa diserenkeun ka Gupernur Rum anu kagungan wewenang jeung kawasa. 21 "Pa Guru," ceuk eta mata-mata ka Yesus, "sim kuring terang anu disaurkeun sareng diwulangkeun ku Pa Guru teh leres. Bapa ngawulangkeun hal pangersa Allah ka manusa teh kalayan terus terang, kawantos Bapa henteu pandang harkat jalmi. 22 Sim kuring hoyong terang ti Bapa perkawis mayar pajeg ka Prabu Rum, papalingpang sareng Hukum Agama urang atanapi henteu?" 23 Tapi Yesus uningaeun pisan kana tipu daya maranehna, waler-Na,
Lukas 20.24-33 24 "Cik tembongkeun duit perakan, gambar jeung jenengan saha ieu dina duit?" Tembalna, "Gambar sareng jenengan Prabu." 25 "Lamun kitu," saur Yesus, "pulangkeun ka Prabu kagungan Prabu, pulangkeun ka Allah kagungan Allah." 26 Maranehna teu barisaeun nanaon deui ka Anjeunna, tipu dayana teu mental, mangkaning hareupeun jelema loba, semet baralem jeung ngaharuleng, heran ku waleran Anjeunna. 27 Aya sawatara urang Saduki, nya eta golongan anu nganggap yen nu geus maraot moal harudang deui. Maranehna nyual kieu ka Yesus, 28 "Pa Guru, Musa ngadamel parentah kieu pikeun urang: Lamun hiji salaki maot ninggalkeun pamajikan jeung teu boga anak, dulur eta lalaki kudu ngawin randa dulurna, supaya lamun boga anak diakukeun anak dulurna nu geus maot. 29 Bareto di urang aya tujuh lalaki padudulur. Nu pangkolotna kawin tuluy maot teu boga anak. 30 Urut bojona dikawin ku nu kadua, 31 tuluy ku nu katilu, kitu bae patuturut nepi ka maraot tujuhanana jeung teu baroga anak. 32 Ahirna awewena ge maot. 33 Kumaha dina poean hudangna deui anu maraot, eta awewe teh bojo anu mana, lantaran geus dikawin ku tujuhanana?" 111
Lukas 20.34-43 34 Waler Yesus, "Di jaman ieu mah lalaki jeung awewe teh karawin. 35 Tapi jelema-jelema anu geus diharudangkeun deui tina maot mah hirupna dina jaman nu bakal datang teh moal karawin. 36 Kaayaanana bakal saperti para malaikat, moal keuna ku paeh, jeung jaradi putra-putra Allah lantaran geus diharudangkeun deui tina maot. 37 Musa ku anjeun geus netelakeun yen nu maraot teh bakal dihirupkeun deui. Hal eta tetela dina ayat anu nyaritakeun rungkun cucuk anu hurung tea. Pangeran ku anjeunna harita disebut Allahna Ibrahim, Allahna Ishak, jeung Allahna Yakub. 38 Pangeran teh Allahna anu harirup, lain Allahna anu paraeh, sabab di Allah mah kabeh oge hirup." 39 "Keuna eta jawaban teh, Pa Guru!" ceuk sawatara guru-guru agama. 40 Sabab maranehna mah geus teu waranieun deui nyual naon-naon ka Anjeunna. 41 Yesus ngalahir ka maranehna, "Kumaha bisana Kristus disebutkeun turunan Daud? 42 Padahal Daud ku anjeun dina Kitab Jabur nyaurkeun kieu: Pangeran ngadawuh ka Gusti kaula: Calik di dieu, katuhueun Kami, 43 nepi ka sakabeh musuh Hidep ku Kami dijadikeun jojodog suku Hidep. 112
Lukas 20.44-21.5 44 Daud nyebatna ka Kristus teh Gusti; ku sabab kitu, kumaha bisana jadi turunan anjeunna?" 45 Waktu jalma-jalma ngabarandungan kasaurana-Na, Yesus ngalahir ka murid- murid, 46 "Sing arati-ati maraneh ka guru-guru agama Yahudi. Karesep maranehna jalan- jalan marake jubah landung, harayang pada ngabageakeun jeung pada ngahormat di pasar-pasar. Di imah-imah ibadah dariukna dina korsi anu beunang ngahaja eukeurna, di nu hajat-hajat marilih tempat anu utama. 47 Randa-randa rejekina dirampas, imahna dirampogan. Pikeun nutupan kajahatanana tuluy ngagorolang sembahyang dilila-lila! Beurat engke hukuman maranehna teh!" 21 1 Di Bait Allah Yesus ningali jelema-jelema anu baleunghar keur ngarasupkeun duit kana kotak derma. 2 Katingalieun oge aya hiji randa anu kacida miskinna, ngasupkeun duit tambaga dua gebleg. 3 Anjeunna ngalahir, "Ceuk Kami, dermana eta randa miskin leuwih gede ti batan nu sejen. 4 Sabab nu sejen mah dermana lantaran duitna leuwih, ari eta randa mah mikeun sakabeh balanja hirupna." 5 Murid-murid Yesus sawareh keur ngaromongkeun eta Bait Allah anu sakitu 113
Lukas 21.6-12 endahna, dipapaes ku batu-batu perhiasan jeung barang-barang pangbakti ka Allah anu kacida aralusna. Yesus ngalahir, 6 "Eta kabeh, anu ayeuna katarenjo ku maraneh, engke mah aya mangsana diruntuhkeun, nepi ka batu-batuna moal aya anu angger nyusun, kabeh bakal diburubutkeun kana taneuh." 7 Murid-murid naranyakeun, "Iraha bakal kajadianana, Pa Guru? Sareng upami mangsana parantos dongkap bakal aya kajadian naon?" 8 Waler Yesus, "Maraneh masing waspada, ulah beunang kasasabkeun. Loba jelema anu engke bakal make ngaran Kami, ngaku-ngaku, Ieu Kami, Anjeunna tea! jeung Nya ayeuna waktuna! Ulah digugu. 9 Lamun maraneh ngadarenge peperangan jeung huru-hara, ulah reuwas-reuwas. Eta kabeh pasti bakal kajadian samemeh eta waktu datang, tapi eta lain tanda yen geus tereh panungtungan." 10 Saur-Na deui, "Bakal aya jaman, bangsa ieu merangan bangsa itu, nagara ieu merangan nagara itu. 11 Bakal sering aya lini kacida galedena, bahla kalaparan, jeung pagebug di mana-mana, di langit bakal tembong galagat-galagat aneh jeung pikasieuneun. 12 Tapi memeh eta kajadian, maraneh bakal ditangkep jeung dikaniaya, dipariksa 114
Lukas 21.13-21 di imah-imah ibadah terus dipanjara, dijagragkeun ka raja-raja jeung ka para pangereh ku karana Kami. 13 Tapi eta teh kasempetan pikeun maraneh pikeun nguarkeun Injil Kasalametan ti Allah. 14 Tekadkeun dina hate ti samemehna, yen maraneh moal rek salempang ku piomongeun pikeun ngabela diri, 15 sabab ku Kami bakal dibere piomongeun supaya maraneh perceka jeung bijaksana, nepi ka omongan maraneh moal aya anu bisa ngalawan atawa ngabantah. 16 Maraneh bakal diserenkeun ku kolot sorangan, ku dulur sorangan, ku baraya sorangan, ku babaturan sorangan, malah maraneh sawareh bakal diparaehan. 17 Maraneh bakal pada mikageuleuh ku karana Kami. 18 Tapi maraneh najan buuk salambar oge moal aya nu murag. 19 Lamun maraneh tabah tangtu baris rahayu." 20 "Lamun maraneh nenjo Yerusalem dikepung ku musuh, maraneh kudu nyaraho eta kota geus tereh rugrug. 21 Jelema-jelema nu araya di Yudea kudu kalabur ka pasir-pasir, nu araya di jero kota kudu kalaluar ti kota, nu araya di pasisian ulah arasup ka kota. 115
Lukas 21.22-28 22 Sabab eta teh galagat datangna Poe-poe Hukuman, ngalaksanakeun sakur anu geus kaungel dina Kitab Suci. 23 Pikeun awewe-awewe anu harita keur kakandungan jeung anu keur nyarusuan orok, poe-poe eta teh kacida matak paurna! Ieu tanah bakal katarajang ku kasukeran anu kacida bangetna, jelema-jelemana bakal nandangan hukuman ti Allah. 24 Aya anu diparaehan ku pedang, aya anu diboyong sarta dipanjara di nagri-nagri sejen. Yerusalem bakal diidek-idek ku jelema-jelema anu anutna lain ka Allah, nepi ka waktu pikeun maranehna anu ditangtukeun ku Pangeran beak." 25 "Bakal tembong galagat-galagat aneh dina panonpoe, dina bulan, jeung dina bentang- bentang. Bangsa-bangsa di satonggong bumi pinuh ku kasieun jeung samar polah ku kaayaan laut anu ngamuk tingjalegur jeung caina naek. 26 Jelema-jelema kalabur pangacianana awahing ku sieun ku anu bakal tumiba ka ieu bumi, sabab kakuatan-kakuatan langit genjlong, jalanna nyarimpang. 27 Geus kitu breh Putra Manusa tembong, sumping dina mega, kacida kawasa-Na, kacida mulya-Na. 28 Lamun hal-hal eta geus mimiti kajadian, ajegkeun awak, tanggahkeun sirah, sabab maraneh geus tereh disalametkeun." 116
Lukas 21.29-38 29 Geus kitu Anjeunna nyarioskeun ieu misil: "Tenget-tenget tangkal kondang atawa tatangkalan lianna. 30 Lamun geus mimiti sarirungan, eta ciciren geus deukeut usum panas. 31 Kitu keneh lamun maraneh geus narenjo kajadian-kajadian tea, eta ciciren yen Karajaan Allah geus tereh ngadeg. 32 Maraneh perlu nyaraho, ieu sakabeh perkara bakal kajadian samemeh jelema- jelema anu ayeuna harirup paraeh kabeh. 33 Langit jeung bumi bakal musna, tapi pangandika Kami mah moal datang ka musna." 34 "Jaga diri! Ulah beuki teuing pepestaan jeung nginum-nginum atawa mikiran teuing kipayah, bisi ujug-ujug kagubed ku eta Poe, 35 anu lir pangringkus. Sabab eta Poe teh bakal narajang ka sakumna manusa di sakuliah bumi. 36 Kudu sayaga jeung ulah tinggal ti neneda, malar kuat nandangan kajadian-kajadianana, malar lulus nepi ka bisa ngadeuheus ka payuneun Putra Manusa." 37 Yesus ngawulangna di Bait Allah teh saban pabeubeurang. Ari geus burit Anjeunna kaluar sarta ngawengi di Gunung Jetun. 38 Unggal isuk jelema-jelema karumpul deui di Bait Allah rek ngadarengekeun piwulang-Na. 117
Lukas 22.1-10 22 1 Pesta Roti Teu Diragian anu disebutna Paska, geus deukeut. 2 Para imam kapala jeung guru-guru agama keur nareangan jalan sangkan bisa maehan Yesus, tapi hayangeun rerencepan lantaran sarieuneun ku jalma rea. 3 Ti dinya Iblis nyurup ka hiji murid anu ngaran Yudas Iskariot, nya eta salah sahiji murid ti nu dua welas tea. 4 Tuluy Yudas indit nepungan imam-imam kapala jeung kapala-kapala pangawal Bait Allah, nerangkeun akal hianatna rek nyerenkeun Yesus ka maranehna. 5 Maranehanana kacida aratoheunana, sarta jangji rek mere duit ka Yudas. 6 Yudas mupakat, tuluy neangan kasempetan rek nyerenkeun Yesus ka maranehanana bari ulah kanyahoan ku jalma rea. 7 Pesta Roti Teu Diragian tea geus mimiti; domba keur jamuan Paska kudu dipeuncit. 8 Yesus miwarangan Petrus jeung Yohanes pikeun nyayagikeun eta kaperluan, saur-Na, "Geura arindit ka kota nyadiakeun kaperluan dahar Paska." 9 "Kapalay Bapa disayagikeun di mana?" pihatur maranehna. 10 Waler-Na, "Engke, barang maraneh asup ka kota, bakal papanggih jeung jelema anu mawa wadah cai. Tuturkeun nepi ka manehna asup ka imahna. 118
Lukas 22.11-19 11 Kieu maraneh kudu ngomong ka nu boga imah, Pa Guru miwarang mariksakeun, saur-Na: Mana kamar pikeun Kami dahar Paska jeung murid-murid teh? 12 Maraneh bakal dituduhan hiji kamar di loteng, lega jeung sagala paparabotanana geus sadia." 13 Maranehna tuluy arindit; sakur anu disaurkeun ku Yesus teh kapanggih, tuluy maranehna nyadiakeun tuangeun keur jamuan Paska. 14 Nepi kana waktu tuang, Yesus calik tuang jeung rasul-rasul-Na. 15 Anjeunna ngalahir, "Geus lila Kami hayang dahar Paska cara ayeuna bareng jeung maraneh teh, samemeh Kami dikaniaya. 16 Sabab sabalakana mah Kami moal ngadahar deui jamuan Paska, nepi ka mangsa harti tina ieu jamuan teh engke kabuka di Karajaan Allah." 17 Geus kitu Anjeunna nyandak hiji lumur anggur, muji sukur ka Allah, tuluy ngalahir, "Ieu tampanan, bagikeun. 18 Ari Kami ti semet ieu moal nginum deui ieu anggur nepi ka waktu ngadegna Karajaan Allah." 19 Geus kitu Yesus nyandak roti, sarta sanggeusna muji sukur ka Allah, rotina disemplekan tuluy dipasihkeun ka murid- murid bari lahir-Na, "Ieu teh badan Kami, nu 119
120 Lukas 22.20-27 dipasrahkeun pikeun maraneh. Lalampahkeun cara kieu, pikeun pangeling-eling ka Kami." 20 Rengse tuang Anjeunna ngasongkeun lumur anggur ka maranehna cara tadi. Lahirana-Na, "Ieu lumur teh perjangjian Allah anu anyar anu disahkeun ku getih Kami anu dikucurkeun, pikeun kasalametan maraneh. 21 Tapi, tenjo! Di dieu, sameja jeung Kami, aya jelema anu arek ngahianat ka Kami! 22 Putra Manusa teh memang geus dipastikeun ku Allah kudu pegat nyawa-Na, tapi cilaka temen engke eta jelema anu ngahianat ka Anjeunna!" 23 Murid-murid jadi silih tanya jeung batur, saha di antara maranehna anu bakal migawe kitu teh. 24 Murid-murid parebut omong, murid anu mana anu bisa dianggap pangpunjulna. 25 Yesus ngalahir, "Raja-raja bangsa anu anutna lain ka Allah mah ka rahayatna teh nindes, ari para pangereh marenta disebut Sobat Rahayat. 26 Maraneh mah ulah kitu; benerna, anu pangpunjulna di maraneh kudu saperti anu panghandapna, nu jadi pamingpin kudu saperti anu ngawula. 27 Cik luhur mana harkatna, anu diuk dahar dilaladenan atawa anu ngalaladenanana? Tangtu anu dilaladenan. Tapi Kami mah ka maraneh teh cara anu laladen bae.
121 Lukas 22.28-36 28 Maraneh teu kendat ngabaturan Kami dina sagala cocoba anu kasorang ku Kami. 29 Ku sabab eta, sakumaha Kami ku Rama Kami geus dipaparin hak marentah, maraneh oge ku Kami bakal dibere hak saperti kitu. 30 Maraneh bakal dahar nginum sameja jeung Kami di Karajaan Kami, jeung bakal dariuk dina singgasana, marentah dua welas kaom Israil." 31 "Simon, Simon! Dengekeun! Setan geus meunang idin ngagoda ka maraneh kabeh, pikeun misahkeun nu hade ti nu goreng, cara gandum dipisahkeun tina kulitna. 32 Tapi maneh ku Kami geus dipangnedakeun, Simon, supaya iman maneh ulah nepi ka luntur. Upama maneh geus ngaku deui ka Kami, kudu nguatkeun batur-batur." 33 Jawab Petrus, "Gusti, abdi mah sanaos kedah dipanjara atanapi maot sareng Gusti oge wantun!" 34 Saur Yesus, "Petrus, Kami ngabejaan, peuting ieu memeh hayam kongkorongok, maneh geus tilu kali nyebutkeun teu wawuh ka Kami." 35 "Basa maraneh ku Kami diutus jeung teu meunang mawa loket, kantong, atawa tarumpah tea, kumaha ngarasa kakurangan?" Yesus mariksa ka murid-murid. "Henteu," jawab maranehna. 36 Saur Yesus, "Tapi ayeuna mah lamun aya anu boga loket atawa kantong kudu dibawa;
Lukas 22.37-45 jeung anu teu boga pedang jual bae baju beulikeun pedang. 37 Sabab anu disebutkeun dina Kitab Suci ngeunaan diri Kami, anu ungelna, Anjeunna disaruakeun jeung bangsat, tangtu kajadian; eta anu ditulis ngeunaan diri Kami teh ayeuna bakal kajadianana." 38 "Gusti," piunjuk murid-murid, "pedang parantos aya, dua!" "Cukup eta ge!" waler-Na. 39 Yesus kaluar ti kota, sakumaha biasa angkatna ka Gunung Jetun, diiring ku murid-murid. 40 Sasumpingna ka dinya Anjeunna ngalahir, "Maraneh kudu neneda supaya ulah beunang ku panggoda." 41 Sanggeus ngalahir kitu tuluy mencilkeun anjeun ti maranehna, anggangna kira-kira sapamaledog, brek tapak deku jeung neneda. Paneda-Na, 42 "Nun Ama, upami kenging, mugi ditebihkeun ieu lumur kasangsaraan ti Abdi. Nanging ulah numutkeun kahoyong Abdi, mung pangersa Ama bae anu kedah laksana." 43 Tuluy aya hiji malaikat ti sawarga nembongan, maparin kakuatan ka Anjeunna. 44 Manah Yesus pinuh ku kaketir, nenedana beuki mantep; karinget-Na mani kawas getih nyakclakan kana taneuh. 45 Tas neneda Anjeunna ngilik murid-murid, kasampak keur sarare, geus carapeeun ku kasedih. 122
Lukas 22.46-53 46 Anjeunna ngalahir ka maranehna, "Ku naon sarare? Harudang, jeung kudu neneda, supaya ulah beunang ku panggoda." 47 Sabot Anjeunna sasauran keneh, burudul jalma loba, diluluguan ku Yudas, hiji ti antara dua belas murid. Manehna nyampeurkeun ka Yesus, rek nyium. 48 Tapi saur Yesus, "Yudas, maneh teh rek ngahianat Putra Manusa ku cium?" 49 Ari murid-murid narenjo kajadian kitu teh tuluy naranya ka Yesus, "Kumaha Gusti, urang lawan bae ku pedang?" 50 Aya hiji murid anu terus ngadek ka badega Imam Agung nepi ka rampung ceulina nu katuhu. 51 Tapi Yesus ngalahir, "Geus, cukup!" Seug eta badega teh ku Anjeunna dicabak ceulina, sarta dicageurkeun. 52 Ti dinya Anjeunna ngalahir ka imam-imam kapala jeung kapala-kapala pangawal Bait Allah jeung para kokolot anu rek narangkep, saur-Na, "Aranjeun murubul ka dieu marawa pedang jeung gegendir, na Kami teh penjahat? 53 Padahal Kami unggal-unggal poe oge sok reureujeungan jeung aranjeun di Bait Allah, geuning ku aranjeun teu ditangkep. Tapi memang nya ayeuna waktuna pikeun aranjeun ngalaksanakeun pakarepan, waktuna kakuatan poek nyekel kawasa." 123
Lukas 22.54-62 54 Yesus geus ditangkep, seug diiringkeun ka bumi Imam Agung; Petrus nuturkeun ti kaanggangan. 55 Di tengah buruan jero aya anu ngadurukan, seuneuna dirariung; Petrus oge milu ngariung di dinya. 56 Aya hiji gandek awewe, mureleng ka Petrus anu keur siduru, tuluy ngomong kieu, "Ieu jelema tadi bareng jeung Yesus!" 57 Tapi Petrus ngangles, pokna, "Nyi, wawuh ge henteu kuring mah ka Manehna teh!" 58 Teu lila deui, aya hiji lalaki, barang ret ka Petrus tuluy ngomong, "Andika ge salah sahiji batur Itu!" Tapi jawab Petrus, "Paman! Kaula mah lain!" 59 Kira-kira heuleut sajam, aya deui anu nuding ka Petrus nemen pisan, pokna, "Geus teu sak deui ieu jelema teh sok jeung Yesus, sabab manehna oge urang Galilea keneh!" 60 Tapi jawab Petrus, "Paman! Ngomong naon Paman teh, kuring teu ngarti!" Sabot Petrus ngomong keneh, kadenge hayam kongkorongok. 61 Gusti nyoreang, neuteup ka Petrus. Ras Petrus ingeteun yen Gusti geus nyaurkeun perkara manehna, yen, "Peuting ieu, memeh hayam kongkorongok, maneh geus tilu kali nyebutkeun teu wawuh ka Kami." 62 Petrus kaluar ti dinya, tuluy ceurik nalangsa kabina-bina. 124
Lukas 22.63-23.2 63 Yesus ku nu ngajaraga pada moyokan, pada neunggeul. 64 Soca-Na dipeungpeunan ku lamak sarta ceuk maranehna, "Teguh, saha eta anu neunggeul ka Maneh?" 65 Rupa-rupa deui pisan ngahinakeunana ka Anjeunna. 66 Barang bray beurang, para kokolot, imam-imam kapala, jeung guru-guru agama geus karumpul. Yesus tuluy dibawa ka Mahkamah Agama. 67 Tuluy dipariksa, "Jawab, enya Maneh teh Kristus?" Anjeunna ngawaler, "Sanajan upama ku Kaula disebutkeun, aranjeun moal percaya; 68 kitu deui upama Kaula nanya, ku aranjeun moal diwalon. 69 Tapi ti semet ayeuna Putra Manusa teh bakal calik di tengeneun Allah Nu Maha Kawasa." 70 Ceuk maranehna, "Jadi enya Maneh teh Putra Allah?" Waler Yesus, "Sakumaha saur aranjeun." 71 Ceuk maranehna, "Urang teu perlu deui saksi! Ku urang geus kadenge kitu pangakuana-Na!" 23 1 Anu sidang tuluy kabeh narangtung, saterusna mawa Yesus ka Pilatus, 2 sarta di dinya didakwakeun kieu, "Ieu jalmi katangkep waktos nyasabkeun ka bangsa 125
126 Lukas 23.3-11 sim kuring, ngalarang mayar pajeg ka Prabu, sareng ngaku-ngaku Kristus, nya eta raja." 3 Pilatus mariksa ka Yesus, "Anjeun teh raja urang Yahudi?" Waler Yesus, "Leres pangandika." 4 Pilatus ngalahir ka imam-imam kapala jeung ka jalma loba, "Kami teu manggih sabab pikeun ngahukum ieu Jelema." 5 Tapi maranehna beuki ngadesek, pokna, "Pangajarana-Na parantos ngarusuhkeun rahayat di sakuliah Yudea. Ngawitan di Galilea teras dongkap ka dieu." 6 Barang Pilatus ngadangu kitu, anjeunna mariksa, "Jadi ieu Jelema teh urang Galilea?" 7 Sanggeus kauninga yen Yesus asalna ti wilayah cepengan Herodes, tuluy dikintunkeun ka Herodes, anu harita keur aya di Yerusalem. 8 Herodes kacida atoheunana barang ningali ka Yesus teh, sabab geus ti bareto hoyongeunana ningali ka Anjeunna, lantaran geus sering ngadangu beja hal Anjeunna, jeung hoyongeun ningali Anjeunna ngadamel kaajaiban. 9 Herodes papariksa rupa-rupa ka Yesus, tapi taya nu diwaler. 10 Imam-imam kapala jeung guru-guru agama hantem bae ngadakwakeun. 11 Geus kitu mah Herodes jeung serdadu- serdaduna ngulinkeun jeung maroyokan ka Yesus nista pisan; ti dinya Yesus ku
127 Lukas 23.12-22 maranehanana dijubahan ku jubah alus, tuluy dikintunkeun deui ka Pilatus. 12 Ti semet harita Herodes jeung Pilatus jadi nyobat, tadina mumusuhan. 13 Pilatus nyaur imam-imam kapala, para pamingpin, jeung jalma loba, sina kumpul. 14 Tuluy ngalahir, "Ieu Jelema ku aranjeun dibawa ka kami, didakwa nyasabkeun rahayat. Ku kami geus dipariksa di dieu, kasaksian ku aranjeun, tetela taya kasalahana-Na atawa kajahatana-Na naon-naon sakumaha dakwaan aranjeun. 15 Ku Herodes nya kitu keneh teu kapanggih yen salah, nu matak dipulangkeun deui ka kami. Taya kasalahana-Na naon-naon anu manjing hukuman pati. 16 Ku sabab kitu ku kami arek dirangket bae, tuluy dibebaskeun." 17 [Unggal-unggal hari raya Paska Pilatus sok ngabebaskeun hiji sakitan anu dipenta ku rahayat.] 18 Jelema-jelema tingharaok, "Eta paehan! Barabas bebaskeun!" 19 (Barabas teh dipanjarana lantaran nyieun huru-hara di kota jeung maehan.) 20 Pilatus, anu palayeun ngabebaskeun Yesus, sasauran deui ka maranehanana. 21 Tapi maranehanana tinggarero deui, "Salib! Salib eta jelema!" 22 Pilatus ngalahir deui katilu kalina, "Tapi naon kajahatana-Na? Kami teu manggih
Lukas 23.23-29 salah-Na anu satimpal jeung hukuman pati! Anu matak ngan rek dirangket bae tuluy dibebaskeun." 23 Tapi jelema-jelema teh beuki tarik tinggarerona meak-meakkeun tanaga, menta supaya Yesus disalib. Tungtungna digugu. 24 Pilatus ngaragragkeun hukum pati ka Yesus, ngabulkeun kahayang maranehna. 25 Sakitan anu dosana nyieun huru-hara jeung maehan tea dibebaskeun sakumaha pamenta eta jelema-jelema. Ari Yesus ku Pilatus diserenkeun kumaha karep maranehna bae. 26 Yesus geus dibawa ku serdadu-serdadu. Di jalan papapag jeung hiji jelema urang Kirena ngaranna Simon anu tas ti tegalan rek ka kota. Ku serdadu-serdadu dicerek, tuluy dipaksa kudu manggul salib pungkureun Yesus. 27 Anu marilu ngiringkeun Anjeunna kacida lobana, malah aya wanita-wanita anu sapapanjang jalan careurik nyeungceurikan Anjeunna. 28 Yesus nyoreang ka eta wanita-wanita, pok ngalahir, "Ulah careurik, wanita-wanita Yerusalem! Ulah nyeungceurikan Kami, anggur kudu nyeungceurikan diri sorangan jeung anak. 29 Sabab engke dina hiji mangsa ka hareup, jelema-jelema bakal ngaromong kieu, Kacida 128
129 Lukas 23.30-37 untungna awewe anu can boga anak, anu can kungsi ngajuru, anu can kungsi nyusuan! 30 Jalma-jalma dina mangsa eta bakal cumeluk ka gunung-gunung, Gunung! Kuring urugan!, jeung ngajerit ka pasir-pasir, Pasir! Kuring tindihan! 31 Sabab lamun kayu anu seger keneh geus dikieu-kieu, komo kayu anu geus garing!" 32 Anu rek dihukum pati harita teh aya deui duaan, penjahat, rek dibarengkeun jeung Yesus. 33 Sanggeus narepi ka hiji tempat anu disebut "Tangkorek", Yesus disalib di dinya jeung dua penjahat tea, kiwaeun jeung tengeneuna-Na. 34 Yesus ngalengis, "Duh Ama, hapunten kalepatan ieu jalmi-jalmi, reh teu tarerangeun naon-naon kana kalakuanana kieu." Anggoan Anjeunna dilotrekeun dibagi-bagi. 35 Jelema-jelema ngadareugdeug, ari pamingpin-pamingpin urang Yahudi maroyokan ka Anjeunna, pokna, "Manehna sok nyalametkeun batur. Keun sina nulungan diri-Na ari enya mah Manehna Kristus pilihan Allah!" 36 Serdadu-serdadu oge maroyokan, tuluy ngasongan anggur haseum ka Anjeunna, 37 bari ngomong kieu, "Lamun enya Maneh raja urang Yahudi, pek geura upayakeun diri salamet!"
Lukas 23.38-48 38 Di luhureun mastaka Yesus aya tulisan kieu, "Ieu Raja urang Yahudi." 39 Penjahat anu keur digantung oge nu saurang milu ngahina, pokna, "Maneh teh Kristus? Tulungan atuh diri teh, jeung dewek ongkoh!" 40 Tapi disentak ku baturna, pokna, "Ari maneh teu sieun ku Allah? Lain sarua dihukum? 41 Urang dihukum oge pantes satimpal jeung kalakuan; ari Anjeunna mah euweuh dosana!" 42 Geus kitu ngalengis ka Yesus, "Nun Yesus, sing emut ka abdi upami parantos jumeneng Raja!" 43 Yesus ngawaler, "Sing percaya! Poe ieu maneh bakal reureujeungan jeung Kami di Pirdus." 44 Sanggeus kira-kira pukul dua welas beurang, panonpoe ujug-ujug pareum, reup poek sakurilingna nepi ka pukul tilu sore, 45 jeung reregan anu ngagantung di jero Bait Allah ngadak-ngadak bedah dua. 46 Yesus ngajerit, "Nun Ama, ka panangan Ama, Abdi masrahkeun nyawa abdi!" Kereles Anjeunna pupus, puput nyawa. 47 Aya kajadian kitu ngan pok bae perwira pasukan muji ka Allah, omongna, "Bener ieu Jelema teh hade!" 48 Jelema-jelema anu keur lalajo, aya kajadian kitu teh alundur baralik, 130
Lukas 23.49-56 bangun kacida kadaruhungeunana mani nareunggeulan harigu. 49 Ari kawawuhan-kawawuhan Yesus, jeung istri-istri nu ngariringkeun Anjeunna ti Galilea keneh mah, araya keneh narangtung narenjokeun sakabeh perkara ti kajauhan. 50 (23:50-51) Aya hiji jelema jenenganana Yusup, asal ti Arimatea, hiji kota di Yudea, jelema hade hate tur kaajen, jeung ngarep- ngarep kana ngadegna Karajaan Allah. Anjeunna enya oge anggota Mahkamah Agama, tapi teu nyatujuan kana putusan jeung kalakuan para anggota sejenna. 51 (23:50) 52 Anjeunna ngadeuheus ka Pilatus, mundut layon Yesus. 53 Layon diturunkeun tina salib, dibungkus ku lawon linen, tuluy diebogkeun di hiji pajaratan, guha anu ditatah dina gunung batu, tacan aya nu ngeusian. 54 Harita teh poe Jumaah, geus meh mimiti poe Sabat. 55 Wanita-wanita anu sok ngiring ka Yesus ti Galilea keneh marilu ngurebkeun jeung Yusup, narenjokeun peta anjeunna ngebogkeun layon di jero pajaratan. 56 Geus kitu baralik, terus nyaradiakeun rampe jeung minyak seungit pikeun ngaminyakan layon. Sabot poe Sabat rareureuh heula nyumponan Hukum Agama. 131
Lukas 24.1-11 24 1 Poe Minggu rebun-rebun keneh wanita-wanita teh geus bral ka pajaratan marawa rampe beunang nyadiakeun poe mangkukna. 2 Ari daratang, batu tutup guha pajaratan teh kasampak geus ngagoler. 3 Tuluy bae ka jarero guha, tapi layon Gusti Yesus teu aya. 4 Sabot keur tingharuleng, deukeut ka maranehanana ujug-ujug aya anu ngaradeg duaan, anggoanana gumebyar cahayaan. 5 Awahing ku sarieuneun, maranehanana mani sarujud, ari anu duaan tea ngalahir kieu, "Ku naon anu hirup diteang ka enggon anu paraeh? 6 Anjeunna geus henteu di dieu, geus tanghi. Sing inget kana pilahir-Na ka maraneh basa di Galilea, anu kieu: 7 Putra Manusa teh kudu diserenkeun ka jelema-jelema doraka, disalib, dina katilu poena bakal hirup deui." 8 Eta wanita-wanita teh terus aringeteun yen bener Yesus geus ngalahir kitu. 9 Tuluy marulang popoyan ka murid-murid anu sawelas jeung ka nu sejenna deui. 10 Eta anu barebeja ka rasul-rasul teh nya eta Maria Magdalena, Yohana, Maria ibuna Yakobus, jeung wanita-wanita sejenna deui. 11 Tapi caritaanana ku rasul-rasul teu dipercaya, dianggap omongan nu lain-lain. 132
133 Lukas 24.12-21 12 Ngan ari Petrus mah terus lumpat muru ka pajaratan; ari nempo ka jero pajaratan ngan ningal boeh bae ngalumbruk. Tuluy mulang semu teu ngarti bet aya kajadian kitu. 13 Dina poe eta keneh aya dua jelema panganut Yesus, keur laleumpang ka hiji kampung anu ngaran Emaus, jauhna ti Yerusalem kira-kira sawelas kilometer. 14 Laleumpangna bari guntreng nyaritakeun perkara anu anyar kajadian. 15 Sabot kitu Yesus sumping, terus nyarengan maranehna. 16 Tapi maranehanana teu warawuheun. 17 Yesus mariksa, "Keur nyaritakeun naon guntreng bari leumpang?" Anu duaan ngarandeg, pasemonna alum. 18 Anu saurang, anu ngaran Kleopas, malik nanya, "Naha mung Bapa bae urang asing di Yerusalem teh, henteu uninga kana kajadian anyar-anyar ieu?" 19 "Perkara naon?" pamariksa-Na. "Perkawis Yesus urang Nasaret tea," jawabna. "Anjeunna teh nabi. Sagala pilahir sareng dadamelana-Na sarwa kawasa; hal eta diangken ku jalmi-jalmi sareng ku Allah. 20 Nanging ku para imam kapala sareng ku para pamingpin urang diserenkeun kana hukum pati, pupus disalib. 21 Padahal nya Anjeunna pisan anu diarep- arep piiasaeun ngabebaskeun bangsa Israil
Lukas 24.22-29 teh! Katambih-tambih ayeuna, saparantos katilu dinten ieu ti semet kajadianana, 22 aya wartos ti sawatara wanita urang, kacida ngagetkeunana. Eta wanita-wanita teh ngalayad ka pajaratan, 23 ari dongkap layon teh geuning teu aya. Warangsulna teras nyarioskeun yen naringal malaikat anu ngawartoskeun yen Anjeunna hirup. 24 Lajeng ku rerencangan disidikkeun ka pajaratan, leres cocog sakumaha wartos, nanging ari Anjeunna mah teu aya katingal di dinya." 25 Lahiran Yesus, "Ari maraneh ku barelet, seuseut rek percaya kana sagala kasauran nabi-nabi teh! 26 Ari Kristus teh lain geus mistina nandangan eta sakabeh panganiayaan pikeun jalan kana kamulyaana-Na?" 27 Ti dinya Anjeunna nerangkeun ka maranehna sagala anu dituliskeun dina Kitab Suci hal salira-Na, ti kitab-kitab Musa nepi ka kitab-kitab para nabi. 28 Sanggeus deukeut ka kampung anu dijugjug, Yesus nyemukeun anu rek lajeng; 29 tapi ku maranehna diandeg, pokna, "Sae ngarereb bae di sim kuring, parantos burit, parantos reupreupan." Anjeunna terus sindang ka maranehna. 134
135 Lukas 24.30-39 30 Waktu tuang jeung maranehna, Anjeunna nyandak roti, muji sukur terus nyemplekan roti diasongkeun ka maranehna. 31 Geus kitu kakara panon maranehna teges, warawuheun deui ka Anjeunna, tapi Anjeunna terus ngaleungit. 32 Ceuk maranehna, "Paingan tadi waktu Anjeunna ngalahir jeung nerangkeun Kitab Suci, hate urang mani asa ajol-ajolan." 33 Ti dinya harita keneh maranehna baralik deui ka Yerusalem. Di Yerusalem nyampak murid-murid anu sawelas geus kumpul jeung nu sejen-sejenna deui, 34 keur nyarita kieu, "Gusti teh enya geus tanghi! Geus nembongan ka Simon!" 35 Geus kitu anu ti Emaus teh nyaritakeun papanggihanana di jalan, jeung peta Anjeunna waktu nyemplekan roti nepi ka maranehanana warawuheun deui ka Anjeunna. 36 Sabot eta anu duaan keur cacarita kitu, jleg bae Gusti ku anjeun geus ngadeg di tengah-tengah riungan, pok ngalahir, "Bagea!" 37 Atuh kacida maranehna sarieuneunana, panyangkana jurig. 38 Tapi Anjeunna ngalahir deui, "Ku naon sarieun? Ku naon hate maraneh cangcaya? 39 Tenjo ieu leungeun jeung suku Kami, teges-teges, ieu teh Kami. Rampa, tangtu
136 Lukas 24.40-48 karasa, da jurig mah henteu dagingan henteu tulangan, teu kawas Kami." 40 Bari ngalahir kitu Anjeunna nembongkeun panangan jeung sampeana-Na. 41 Maranehna can palercaya keneh tapi kacida barungaheunana pacampur jeung heran; ku sabab kitu Anjeunna tuluy mariksa, "Maraneh boga dahareun di dieu?" 42 Ku maranehanana dihaturanan goreng lauk sakeureut, 43 tuluy ku Anjeunna dituang di hareupeun maranehna. 44 Anjeunna ngalahir deui, "Hal-hal ieu bareto ku Kami geus diomongkeun ka maraneh waktu urang reureujeungan keneh; ceuk Kami harita, sagala rupa anu geus ditulis ngeunaan diri Kami dina Kitab Hukum Musa, dina Kitab Nabi-nabi jeung dina Kitab Jabur, kudu kajadian." 45 Ti dinya Anjeunna mukakeun pikiran maranehanana supaya ngalarti kana Kitab Suci. 46 Saur-Na deui, "Geus dituliskeun kieu: Kristus kudu disangsara jeung kudu gugah deui tina pupusna tilu poe ti sanggeusna. 47 Jeung kalawan jenengan Anjeunna warta hal pertobat jeung panghampura dosa kudu diuarkeun ka sagala bangsa, mimiti ti Yerusalem. 48 Maraneh saksina tina eta sagala kajadian.
Lukas 24.49-53 49 Kami pribadi ka maraneh bakal maparin hal anu geus dijangjikeun ku Rama Kami. Tapi memeh eta maraneh kudu ngadago heula di Yerusalem, nepi ka mangsa maraneh geus diliputan ku kakawasaan ti sawarga." 50 Ti dinya maranehna ku Yesus dicandak kaluar ti jero kota, jauhna nepi ka Betania. Di dinya Anjeunna ngangkat panangan duanana ngaberkahan ka maranehna. 51 Sabot keur ngaberkahan, Anjeunna beuki misah tuluy diangkat ka sawarga. 52 Bruk maranehanana sarujud ngahormat, tuluy marulang ka Yerusalem, hatena mudal ku kabungah. 53 Saterusna sapopoena araya di Bait Allah maruji sukur ka Allah. 137
Yohanes 1 1 Ari nu disebut Pangandika teh geus jumeneng ti memeh ieu dunya dijadikeun; Pangandika sasarengan jeung Allah, Pangandika sarua jeung Allah. 2 Ti mimiti keneh Pangandika teh geus sasarengan jeung Allah. 3 Allah ngajadikeun sagala rupa teh nya ku Pangandika; teu aya hiji oge ciciptan Allah anu dijadikeunana henteu jeung Pangandika. 4 Pangandika teh nya eta anu jadi sumberna hirup; ari hirup nya eta anu mere caang ka manusa. 5 Eta caang cahayaan gumebyar di nu poek, ari poek teu bisaeun mareuman eta caang. 6 Allah ngintunkeun utusana-Na, jenenganana Yohanes, 7 pikeun nerangkeun caang tea ka jalma-jalma, sangkan tarerangeun jeung palercayaeun kana hal eta. 8 Yohanes ku anjeun lain anu disebut caang tea; anjeunna mah anu mere terang hal eta caang, 9 caang sajati, anu turun ka ieu dunya, nyaangan sakumna manusa. 10 Pangandika lungsur ka dunya, tapi dunya teu nyahoeun ka Anjeunna, padahal dunya dijadikeunana ku Allah teh nya ku
Yohanes 1.11-17 Pangandika. Dunya teh kagungana-Na, manusa teh umat-Na, 11 Dunya anu disumpingana-Na teh nagri kagungana-Na, tapi umat-Na embungeun narima. 12 Tapi loba oge anu narima jeung palercaya ka Anjeunna teh; jelema-jelema anu kitu ku Anjeunna dipaparin hak jadi putra-putra Allah. 13 Jadina putra-putra Allah teh lain ku cara anu lumrah di manusa, lain ku cara anu yuga ti bapa sipat manusa; Rama maranehna teh Allah ku manten. 14 Pangandika teh terus mijalma, jadi manusa, hirup di kalangan urang, jembar kurnia jeung saestu sipat-Na tur mulya kaayaana-Na, sarta kamulyaana-Na teh tembong ka urang, kamulyaan ti nu jadi Rama ka Putra tunggal. 15 Hal Anjeunna, kieu ditetelakeunana ku Yohanes, "Anjeunna teh nya eta anu ceuk kami kieu tea, Sumping-Na pandeurieun kami, tapi ngungkulan kami, reh Anjeunna mah memeh kami dijurukeun oge geus jumeneng." 16 Ku kajembaran manah-Na, Anjeunna teu kendat-kendat maparin berkah ka urang. 17 Ku jalan Musa, Allah ka urang maparin Hukum-Na. Tapi ku jalan Yesus Kristus Allah nganyatakeun sih kurnia jeung kasayaktiana-Na. 2
Yohanes 1.18-26 18 Jelema can aya anu geus ningal Allah. Tapi urang bakal terang ka Mantenna ti Yesus Kristus, Putra tunggal Allah, anu sarua jeung Allah, anu salawasna sasarengan jeung Allah. 19 Para gegeden urang Yahudi di Yerusalem ngutus sawatara imam jeung jelema-jelema urang Lewi, nanyakeun kieu ka Yohanes, "Anjeun teh saha?" 20 Ku Yohanes diwaler sajujurna, saurna, "Kaula lain Kristus." 21 "Upami sanes, saha?" ceuk utusan, "Anjeun teh Elias?" "Lain, lain eta," waler Yohanes. "Sanes Nabi nu diarep-arep tea?" ceuk utusan. "Lain," walerna. 22 "Saha atuh, wartoskeun," ceuk utusan. "Sim kuring kedah ngahaturkeun jawaban anu pasti ka nu ngutus. Cobi, ceuk anjeun, anjeun teh saha?" 23 Yohanes ngawalerna ku pilahir Nabi Yesaya: "Kaula teh, Soara anu cumeluk di gurun keusik: Sadiakeun jalan anu lempeng, pikeun Pangeran!" 24 Eta para utusan anu diutus ku urang Parisi, 25 naranya deui, "Kristus sanes, Elias sanes, Nabi tea sanes, naha atuh anjeun ngabaptis?" 26 Waler Yohanes, "Kaula ngabaptis teh ku cai. Tapi di aranjeun aya saurang anu aranjeun teu wawuh. 3
4 Yohanes 1.27-34 27 Sumpingna pandeurieun kaula, tapi kaula pikeun mangudarankeun tali tarumpah-Na ge teu layak." 28 Eta kajadian teh di Betania sisi Walungan Yordan peuntas wetan, paragi Yohanes ngabaptis. 29 Poe isukna Yohanes ningali Yesus anu rek ka anjeunna. Yohanes ngalahir, "Tuh itu Anjeunna, Anak Domba Allah, anu bakal ngaleungitkeun dosa ti alam dunya! 30 Nya Anjeunna anu ceuk kami, Anu sumpingna pandeurieun kami tapi ngungkulan kami, reh Anjeunna mah memeh kami dijurukeun oge geus jumeneng. 31 Mimitina mah kami henteu terang Anjeunna teh saha. Tapi kami ngabaptis ku cai teh nya eta pikeun ngenalkeun Anjeunna ka bangsa Israil." 32 Geus kitu Yohanes ngucapkeun panyaksi kieu, "Kami geus nenjo Anjeunna diauban ku Roh Allah anu lungsur ti sawarga ngarupakeun manuk japati. 33 Nepi ka harita ge kami can terang keneh yen Anjeunna teh Anjeunna. Tapi memeh eta kami geus didawuhan kieu ku Allah, anu ngutus kami supaya ngabaptis ku cai, Maneh bakal nenjo Roh Kami ti sawarga turun ka hiji jelema; nya Anjeunna engke anu bakal ngabaptis ku Roh Suci. 34 Ieu anu diaku ku kami teh hiji kajadian anu geus katenjo ku kami," saurna deui, "nu
Yohanes 1.35-43 matak ayeuna kami ngabejaan ka maraneh: Anjeunna teh Putra Allah." 35 Poe isukna deui, waktu Yohanes keur ngadeg di tempat kamari jeung dua muridna, 36 ningali Yesus ngalangkung. "Tuh, Anak Domba Allah!" saurna. 37 Sanggeus anjeunna ngalahir kitu, eta dua murid teh arindit naluturkeun ka Yesus. 38 Yesus nyoreang, ningalieun ka nu naluturkeun tuluy mariksa, "Keur nareangan naon?" Jawabna, "Di mana Rabi linggih?" (Rabi hartina "Guru"). 39 "Hayu ka ditu, tenjo engke," waler-Na. (Harita kira-kira geus pukul opat sore.) Maranehna tuluy marilu, jadi nyarahoeun ka tempat Anjeunna. Poe eta maranehna aya di Anjeunna. 40 Anu saurang ngaranna Andreas, boga dulur ngaranna Simon Petrus. 41 Gancang Andreas manggihan Simon, tuluy nyarita, "Kuring geus papanggih jeung Mesias." (Mesias teh hartina "Kristus", Jurusalamet.) 42 Simon tuluy dideuheuskeun ka Yesus. Yesus neuteup ka Simon, tuluy ngalahir, "Ngaran maneh Simon, anak Yonas. Tapi maneh bakal disebut Kepas." (Kepas saharti keneh jeung Petrus, nya eta "batu karang".) 43 Poe isukna Yesus angkat ka Galilea. Anjeunna pendak jeung Pilipus, tuluy diajak, saur-Na, "Milu ka Kami!" 5
6 Yohanes 1.44-51 44 (Pilipus asal ti Betsaida, lemburna Andreas jeung Petrus.) 45 Pilipus manggihan Natanael, nyarita, "Kuring geus papanggih jeung anu disebut- sebut ku Musa dina Kitab Hukum Allah jeung anu ditulis ku nabi-nabi tea. Anjeunna teh Yesus, putra Yusup urang Nasaret." 46 "Na aya kitu anu hade ti Nasaret?" Natanael nanya. "Hayu, tenjo sorangan," jawab Pilipus. 47 Barang ningali Natanael datang, Yesus terus ngalahir ngeunaan dirina, saur-Na, "Tah ieu urang Israil tulen, taya pisan kapalsuanana!" 48 "Geuning Bapa uninga ka abdi?" Natanael nanya. Yesus ngawaler, "Memeh maneh dicalukan ku Pilipus, ku Kami katenjo di handapeun tangkal kondang." 49 "Pa Guru!" jawab Natanael, "Pa Guru teh geuning Putra Allah! Raja bangsa Israil!" 50 Saur Yesus, "Maneh percaya kitu teh naha pedah bieu Kami nyebutkeun yen maneh ku Kami katenjo handapeun tangkal kondang? Loba keneh anu leuwih aheng, bakal kasaksian ku maneh." 51 Saur-Na deui ka sarerea, "Sing percaya kana benerna ieu omongan Kami: Maraneh bakal narenjo langit muka, para malaikat turun unggah ti sawarga ka Putra Manusa."
Yohanes 2.1-10 2 1 Dua poe ti harita aya anu hajat nikah di kota Kana di Galilea; ibuna Yesus aya di dinya. 2 Yesus oge diulem jeung murid-murid-Na. 3 Sanggeus anggur inumeun beak, ibuna Yesus nyarios ka Anjeunna, "Nu hajat teh seepeun leueuteun." 4 Yesus ngawaler, "Ulah disaurkeun ka Abdi, margi Abdi teu acan dongkap kana waktos." 5 Tapi ibu-Na terus sasauran ka tukang- tukang laladen, saurna, "Engke lamun Anjeunna miwarang naon-naon, pigawe bae!" 6 Di dinya aya tahang batu wadah cai paranti wawasuh sakumaha adat agama urang Yahudi, pieusieunana masing-masing kira-kira saratus liter. 7 Yesus marentah ka tukang-tukang laladen, saur-Na, "Eta tahang-tahang eusian ku cai." Tuluy diareusian mani laleber; 8 geus kitu saur Yesus, "Siuk saeutik, anteurkeun ka pamangku hajat." Seug dianteurkeun; barang ku manehna diasaan, 9 cai teh geus robah jadi anggur. Manehna teu nyahoeun kumaha asalna (nu nyiuk jeung nganteurkeunana mah puguh bae nyahoeun); tuluy manehna nyalukan panganten lalaki, 10 seug ngomong kieu, "Biasana anu dikaluarkeun ti payun teh anggur anu pangraosna heula, upami tamu-tamu parantos warareg nembe ngaluarkeun anu 7
Yohanes 2.11-18 sedeng-sedeng bae. Dupi ieu sabalikna, nu saena dipandeurikeun!" 11 Ieu kaajaiban di Kana wewengkon Galilea teh, kaajaiban anu pangmimitina dipidamel ku Yesus, nembongkeun kamulyaana-Na. Murid-murid-Na jadi palercaya ka Anjeunna. 12 Geus kitu Yesus jengkar ka Kapernaum jeung ibu-Na, saderek-saderek-Na, murid- murid-Na. Di Kapernaum ngendek heula sawatara poe. 13 Hari Raya Paska geus deukeut, ku sabab eta Yesus angkat ka Yerusalem. 14 Barang lebet ka Bait Allah, nyampak di jero loba jelema keur daragang sapi, domba, jeung manuk japati; tukang nalukeuran duit oge loba, keur dariuk nyalanghareupan mejana. 15 Seug Anjeunna ngadamel pecut ku rara, tuluy dianggo ngabuburak sasatoan ti jero Bait Allah, sapi jeung domba disarabetan; meja-meja tukang nalukeuran duit dibalik-balikkeun, duitna mancawura. 16 Ari ka nu daragang japati saur-Na teh, "Bawaan ka luar! Gedong Ama Kami ulah dijieun deui pasar!" 17 Ras murid-murid aringeteun kana ayat Kitab Suci anu kieu, "Hate Abdi, nun Allah, asa ngentab bawaning ku deudeuh ka Gedong Ama." 18 Gegeden-gegeden Yahudi daratang ka Anjeunna, naranya, "Anjeun bisa nyieun 8
Yohanes 2.19-3.2 kaajaiban naon pikeun nandakeun boga hak ngajalankeun anu sarupa kieu!" 19 Yesus ngawaler, "Ruag ieu Bait Allah, ku Kaula rek diadegkeun deui di jero tilu poe." 20 "Diadegkeun deui di jero tilu poe?" ceuk eta para gegeden. "Ieu adegan teh dijieunna opat puluh genep taun!" 21 Padahal anu dimaksud ku Yesus mah ngeunaan salira-Na, lain eta gedong. 22 Nu matak engke, sanggeus Anjeunna gugah deui tina pupus, murid-murid-Na bakal aringeteun kana ieu pilahir, sarta percaya kana ungelna Kitab Suci jeung ka nu geus disaurkeun ku Yesus. 23 Salila Yesus di Yerusalem sapanjang Pesta Paska, loba jelema anu palercaya ka Anjeunna dumeh narenjo kaajaiban-kaajaiban damelana-Na. 24 Tapi Yesus ku anjeun teu percanten ka maranehna, sabab uningaeun kana tabeat maranehna. 25 Teu kudu dicariosan deui Anjeunna mah tabeat maranehna teh, lantaran geus uningaeun kana eusi hatena masing-masing. 3 1 Aya hiji pamingpin urang Yahudi ti kalangan kaom Parisi, ngaranna Nikodemus. 2 Dina hiji peuting manehna datang ka Yesus. "Pa Guru," carekna ka Anjeunna, "sarerea terang Pa Guru teh guru anu diutus ku Allah. Sabab moal aya anu bisa ngayakeun mujijat 9
Yohanes 3.3-11 kawas Pa Guru lamun henteu disarengan ku Allah." 3 Waler Yesus, "Kaula rek ngabejakeun hal anu saenyana, nya eta: Saurang oge moal aya anu bisa asup ka Karajaan Allah, kajaba lamun dijurukeun deui." 4 "Piraku jalma anu geus dewasa bisa dijurukeun deui, kumaha petana?" ceuk Nikodemus. "Na bisa asup deui kana rahim indungna tuluy dijurukeun deui?" 5 Waler Yesus, "Kaula ngomongkeun nu saenyana, yen jelema anu dijurukeunana lain tina cai jeung Roh Allah, moal bisa asup ka Karajaan Allah, kitu saenyana. 6 Manusa teh sacara jasmani lahir ti kolotna anu sipat jalma, tapi sacara rohani mah dijurukeunana ti Roh Allah. 7 Anjeun ulah heran carek Kaula tadi kabeh jalma kudu dijurukeun deui. 8 Angin niup ka mana karepna, anjeun ngadenge sorana, tapi teu nyaho ti mana mimitina jeung ka mana tuluyna. Jalma anu dijurukeun ti Roh Allah teh saperti kitu." 9 "Kumaha pangna bisa kitu?" tanya Nikodemus. 10 "Anjeun teh maha guru di Israil, piraku teu ngarti?" waler Yesus. 11 "Kaula ngabejaan saenyana, yen: anu diomongkeun ku urang teh hal anu urang geus nyaho, anu dicaritakeun ku urang hal 10
Yohanes 3.12-19 anu ku urang geus katenjo. Tapi aranjeun saurang ge taya nu daek narima ieu panyaksi. 12 Anjeun teu percaya waktu Kaula nyarita hal-hal ngeunaan ieu dunya, kumaha bakalna bisa percaya lamun Kaula nyarita hal-hal anu ngeunaan sawarga? 13 Can aya anu geus ka sawarga, lian ti Putra Manusa anu geus turun ti sawarga. 14 Sakumaha oorayan tambaga ku Musa ditanjeurkeun dina tihang di gurun keusik, nya kitu Putra Manusa oge kudu diangkat ka luhur, 15 supaya saha bae anu percaya ka Anjeunna bisa meunangkeun hirup langgeng. 16 Karana kacida mikaasihna Allah ka alam dunya, nepi ka masihkeun Putra tunggal-Na, supaya sakur anu percaya ka Anjeunna ulah binasa, tapi meunang hirup langgeng. 17 Sabab Allah ngutus Putra-Na ka alam dunya teh lain pikeun ngahukum alam dunya, tapi pikeun nyalametkeun. 18 Saha bae anu percaya ka nu jadi Putra, moal meunang hukuman. Sabalikna anu henteu percaya ka Anjeunna mah geus aya dina hukuman Allah, lantaran henteu percaya ka Putra tunggal Allah. 19 Dasar nerapkeun hukumanana kieu: nu jadi caang tea turun ka dunya, tapi jalma-jalma leuwih resep kana poek ti batan kana caang, lantaran kalakuanana jarahat. 11
12 Yohanes 3.20-29 20 Jalma anu jahat kalakuanana, kana caang teh ngewaeun, embungeun datang kana caang, sieuneun kajahatanana katembong. 21 Sabalikna jalma anu kalakuanana bener mah datang kana caang, supaya nyata yen kalakuanana sapagodos jeung pangersa Allah." 22 Geus kitu Yesus angkat jeung murid-murid ka Yudea, linggih heula di dinya sawatara lilana jeung ngabaptis. 23 Ari Yohanes mah ngabaptisna di Ainon teu jauh ti Salim, sabab di dinya loba cai. Jalma-jalma nu dibaptis ku anjeunna loba pisan. 24 Harita Yohanes tacan dipanjara. 25 Aya murid-murid Yohanes anu padu jeung urang Yahudi tina sual upacara wawasuh. 26 Maranehna tuluy arunjukan ka Yohanes, "Pa Guru, manawi emut keneh ka jalmi anu kapungkur sareng Bapa di sisi Walungan Yordan palih wetan tea, anu ku Bapa dituduhkeun ka abdi-abdi? Ayeuna Anjeunna oge ngabaptis; jalmi sadayana ka Anjeunna!" 27 Waler Yohanes, "Jelema moal boga naon-naon lamun taya paparin ti Allah. 28 Maraneh ngadenge sorangan basa kami nyebutkeun, Kami lain Kristus. Kami mah jalma anu diutus heulaeun Anjeunna. 29 Anjeunna jeung kami teh lir panganten lalaki jeung rencangna. Panganten awewe teh hakna panganten lalaki, ari rencangna
13 Yohanes 3.30-4.1 mah ngan maturan heula di gigireunana bari ngadengekeun. Hatena bungah ngadenge sora panganten lalaki teh. Kami oge kitu, bungah taya papadana ku hal Anjeunna. 30 Memang geus kuduna Anjeunna jadi anu leuwih penting, ari kami kudu beuki asor." 31 Yesus, anu sumping ti luhur, tangtu pangluhurna ti sakabeh. Ari nu asalna ti dunya keneh mah pikeun dunya bae, anu dicaturkeunana oge hal-hal nu aya di dunya. Ari anu sumping ti sawarga mah punjul dina sagala perkara. 32 Anu didawuhkeun ku Anjeunna teh perkara anu ku Anjeunna geus kadangu jeung katingali di sawarga, parandene kitu jalma-jalma teu palercaya. 33 Tapi sing saha anu percaya kana pilahir-Na bakal ngaku yen Allah teh maha saestu. 34 Anu diutus ku Allah tangtu nyaurkeun dawuhan-dawuhan Allah, sabab geus dilinggihan ku sagemblengna Roh Allah. 35 Anjeunna, anu jadi Putra Allah, ku Allah Rama-Na anu mikaasih, geus dicangkingan sagala kakawasaan Mantenna. 36 Saha bae anu percaya ka Putra-Na bakal meunang hirup langgeng; tapi anu teu anut ka Putra-Na, moal boga hirup, sabalikna bakal tetep aya dina hukuman Allah. 4 1 Urang Parisi nyararita yen Yesus meunang murid leuwih loba ti batan murid
Yohanes 4.2-10 Yohanes, kitu deui nu dibaptis ku Anjeunna leuwih loba. 2 (Saenyana anu ngabaptisna mah lain Yesus ku anjeun, tapi murid-murid-Na.) 3 Omongan urang Parisi kitu kadangueun ku Yesus, nu matak Anjeunna terus ngantunkeun Yudea, mulih deui ka Galilea; 4 ari jalanna kudu nyorang daerah Samaria. 5 Angkat-Na geus nepi ka Sikhar, hiji kota di Samaria, teu jauh ti hiji lahan anu ku Yakub diwariskeun ka Yusup putrana. 6 Di eta lahan aya hiji sumur, katelahna sumur Yakub. Yesus geus ngaraos cape angkat, tuluy calik di sisi eta sumur. Harita kira-kira tengah poe. 7 Geus kitu aya hiji awewe urang Samaria ka dinya rek ngala cai. "Cik Kami menta caina, hayang nginum," saur Yesus ka eta awewe. 8 (Ari murid-murid-Na keur mareuli tuangeun ka kota.) 9 Walonna, "Juragan teh urang Yahudi, naha mundut ngaleueut ka abdi, urang Samaria?" (Urang Yahudi embungeun sakokoh jeung urang Samaria.) 10 Waler Yesus, "Lamun Nyai nyaho kana paparin Allah jeung ka ieu anu menta nginum, tangtu Nyai anu bakal menta nginum ka Anjeunna; ku Anjeunna tangtu dibere cai anu matak hirup." 14
15 Yohanes 4.11-20 11 Walonna, "Ti mana Juragan pikengingeun eta cai anu matak hirup? Ieu sumur teh jero, sareng Juragan teu kagungan timba. 12 Ieu sumur warisan ti Yakub, karuhun bangsa abdi. Anjeunna sapala putra ngalaleueutna tina ieu sumur, ingon-ingonna ngarinumna ti dieu. Juragan teh nganggap langkung unggul ti batan Yakub?" 13 Waler Yesus, "Nu nginum cai ieu sumur bakal halabhab deui. 14 Sabalikna anu nginum cai anu rek dibikeun ku Kami mah moal halabhab deui, sabab eta cai bakal jadi cinyusu di jero hatena, anu salawasna ngabijilkeun cai anu matak hirup langgeng." 15 "Abdi nyuhunkeun, Juragan!" ceuk eta awewe, "supados ulah halabhab deui sareng teu kedah bulak-balik ka dieu nimba." 16 Waler Yesus, "Teang heula salaki Nyai, bawa ka dieu." 17 Walonna, "Abdi teu gaduh salaki." Waler Yesus, "Bener ceuk Nyai teu boga salaki teh. 18 Nyai geus lima kali kawin. Lalaki anu ayeuna saimah jeung Nyai lain salaki. Nyai geus terus terang." 19 "Juragan teh tangtos nabi," ceuk eta awewe. 20 "Karuhun urang Samaria ngabakti ka Allah di gunung ieu, namung ceuk urang Yahudi tempat ngabakti ka Allah teh kedah di Yerusalem."
16 Yohanes 4.21-28 21 Waler Yesus, "Nyai sing percaya ka Kami, ka hareup mah ngabakti ka Allah Rama teh lain di gunung ieu, jeung lain di Yerusalem. 22 Urang Samaria saenyana teu nyaraho ka anu disembahna. Urang Yahudi mah nyarahoeun saha anu disembahna teh, sabab pisalameteun teh datangna ti urang Yahudi. 23 Mangsa ka hareup mah, malah ayeuna ge geus mimiti, ku kakawasaan Roh Allah jalma-jalma bakal nyarembah ka Allah Rama teh bari nyaraho enya ka Mantenna, bakal sapagodos jeung pangersa-Na. 24 Allah teh Roh, anu matak ngan ku lantaran kakawasaan Roh bae jalma-jalma pibisaeunana ngabakti ka Allah Rama bari nyaraho enya ka Mantenna teh." 25 Walon eta awewe, "Abdi terang yen Kristus engke bade sumping. Anjeunna nu bakal nerangkeun sagala perkawis ka abdi sadaya." 26 Waler Yesus, "Eta teh Kami, anu ayeuna keur cacarita jeung Nyai." 27 Sabot kitu murid-murid Yesus daratang. Maranehna hareraneun pedah Yesus cacarios jeung awewe; tapi teu aya anu nanya ka eta awewe, "Perlu naon ka dieu?" atawa nanya ka Anjeunna, "Naha Bapa sasauran sareng eta awewe?" 28 Ari awewe tea ngalesotkeun wadah caina tuluy lumpat ka kota deui, bebeja ka nu araya di dinya,
Yohanes 4.29-39 29 "Hayu geura, urang nenjo jelema anu bisaeun nyaritakeun kalakuan kuring bareto. Palangsiang eta teh Kristus tea, nya?" 30 Jalma-jalma tuluy budal ti jero kota rek maranggihan Yesus. 31 Murid-murid ngahaturanan tuang ka Yesus, "Pa Guru, mangga geura tuang!" 32 Tapi waler-Na, "Kami geus boga dahareun anu maraneh teu nyaraho." 33 Murid-murid silih tanya jeung baturna, "Geus aya nu ngahaturanan kitu?" 34 Pilahir Yesus, "Dahareun Kami nya eta pagawean ti pangersa anu ngutus, anu kudu dipigawe nepi ka anggeus. 35 Maraneh kungsi ngomong, Opat bulan deui bakal panen. Padahal pek ilikan, sawah geus koneng, meujeuhna dipibuatan! 36 Anu dibuatna geus mimiti narima upah gawena jeung ngumpulkeun beubeunangan pikeun hirup langgeng. Nu melakna bungah, nu ngalana bungah. 37 Bener ceuk paribasa, Nu sejen melak, nu sejen ngala. 38 Maraneh ku Kami diutus, dibuat di lahan lain beunang maraneh melakan. Anu melakna mah batur, maraneh milu meunang hasilna." 39 Basa awewe tea ngomong yen, "Anjeunna bisaeun nyaritakeun kalakuan kuring bareto," urang kota eta loba anu terus percaya ka Yesus. 17
Yohanes 4.40-47 40 Nu matak sanggeus daratang ka Anjeunna, maranehna nunuhun supaya Anjeunna linggih ka maranehna, sarta Yesus terus cicing di maranehna dua poe. 41 Loba deui anu palercaya ka Anjeunna sanggeus ngadarenge pilahir-pilahir-Na. 42 Ceuk maranehna ka awewe tea, "Percaya teh ayeuna mah lain tina caritaan Nyai, tapi tina sabab geus ngadenge sorangan pilahir-pilahir-Na. Nyaho ayeuna mah, Anjeunna teh Jurusalamet saalam dunya." 43 Sanggeus dua poe linggihna di Sikhar, Yesus jengkar ngabujeng ka Galilea, 44 sabab saur-Na sorangan, "Nabi tara dihargaan di nagrina sorangan." 45 Sasumpingna di Galilea pada mapagkeun ku jalma-jalma anu kungsi daratang kana Pesta Paska di Yerusalem, sarta anu nyarahoeun kana sagala rupa anu dipidamel ku Anjeunna salila eta pesta. 46 Ti dinya Yesus ngabujeng deui ka Kana, di Galilea, urut Anjeunna ngarobah cai jadi anggur tea. Di dinya aya hiji pagawe pamarentah, anakna di Kapernaum keur gering. 47 Ngadenge yen Yesus ti Yudea sumping ka Galilea, tuluy datang ngahaturanan Anjeunna ka Kapernaum, menta dipangnyageurkeun anakna anu geus meh maot. 18
Yohanes 4.48-5.3 48 Waler Yesus, "Maraneh moal percaya ka Kami lamun teu narenjo kaajaiban- kaajaiban." 49 "Juragan," walon eta pagawe, "mugi enggal sumping ka ditu, bilih pun anak kabujeng ngantunkeun." 50 Waler Yesus, "Jig teang, anak maneh tangtu hirup." Manehna percayaeun kana pilahir-Na, tuluy indit. 51 Di jalan keneh geus meunang beja ti gandekna, "Tuang putra parantos damang." 52 Ku manehna ditanyakeun pukul sabaraha mimiti cageurna. Jawabna, "Kamari, tabuh hiji siang muriangna rerep." 53 Bapa budak teh ingeteun, jam eta pisan kamari Yesus ngadawuh-Na, "Anak maneh tangtu hirup." Manehna jeung sakulawargana jadi palercaya ka Yesus. 54 Eta kaajaiban teh anu kadua anu dipidamel ku Yesus di Galilea, sanggeus sumping ti Yudea. 5 1 Sanggeus eta, Yesus angkat ka Yerusalem, sabab di ditu aya pesta kaagamaan. 2 Di Yerusalem, deukeut "Gapura Domba" aya hiji kulah anu ngaranna dina basa Ibrani Betesda. Eta kulah make lima tepas, 3 unggal tepasna pinuh ku nu garering keur ngaredeng, nu lolong, nu deog, jeung nu lumpuh, [keur ngadarago obahna cai eta kulah. 19
Yohanes 5.4-12 4 Sabab sakapeung sok aya malaikat Pangeran lungsur ka eta kulah ngobah- ngobah caina; lamun geus kitu, anu pangheulana ancrub kana eta kulah, gering naon bae oge tangtu cageur.] 5 Di dinya aya hiji jelema anu geringna geus tilu puluh dalapan taun; 6 katingalieun ku Yesus keur ngedeng ngagoler jeung kauninga yen geringna geus sakitu lilana. Tuluy dipariksa, "Maneh hayang cageur?" 7 Walonna, "Sumuhun, Juragan! Mung upami cai kulah obah, abdi teu aya anu ngabantuan ngancrubkeun, nembe oge nyobi-nyobi parantos kapiheulaan ku nu sanes." 8 Pilahir Yesus, "Heug, geura nangtung, samakna pulung, tuluy leumpang." 9 Sapada harita eta jelema ngadadak cageur, jung nangtung, samakna dipulung, tuluy mimiti leumpang. Harita kajadianana teh dina poe Sabat, 10 ku sabab kitu gegeden-gegeden Yahudi ngomong kieu ka eta jelema anu kakara dicageurkeun, "Ayeuna poe Sabat! Eta maneh mawa samak, ngarempak Hukum Agama." 11 Walonna, "Abdi mah dipiwarang ku anu nyageurkeun, saur-Na geura nangtung, samakna bawa tuluy leumpang." 12 "Saha anu nitahna?" para gegeden mariksakeun. 20
Yohanes 5.13-19 13 Tapi eta jelema nu anyar cageur teh teu wawuheun ka Yesus, turug-turug Yesus kahalangan ku nu loba sarta tuluy angkat ti eta tempat. 14 Sanggeus kitu Yesus papendak deui jeung manehna di Bait Allah. "Kieu dengekeun," saur-Na ka manehna, "maneh ayeuna geus cageur. Ulah nyieun deui dosa, bisi matak leuwih cilaka." 15 Eta jelema tuluy bebeja ka para gegeden Yahudi, yen anu nyageurkeun manehna teh Yesus. 16 Ku sabab kitu Yesus ku para gegeden teh mimiti disusahkeun lantaran nyageurkeun dina poe Sabat. 17 Tapi pilahir Yesus, "Rama Kaula teu kendat barangdamel nepi ka ayeuna, Kaula oge kudu kitu." 18 Diwaler kitu maranehna beuki geregeteun, beuki harayangeun maehan ka Anjeunna, sabab ceuk maranehna Anjeunna teh lain ngan ngalanggar hukum Sabat, tapi katambah ku ngangkenkeun anjeun sarua jeung Allah dumeh saur-Na Allah teh Rama-Na. 19 Yesus ngalahir deui, "Kaula rek ngabejakeun hal anu saenyana: Ari Putra mah moal bisa kua-kieu karep-Na sorangan. Anu dipilampah ku Putra teh anu ku Anjeunna katembong dipidamel ku Rama. Rama midamel kitu, Putra oge milampah kitu. 21
Yohanes 5.20-26 20 Ku sabab Rama teh mikaasih ka Putra, sagala rupa padamelana-Na teh dipintonkeun ka Putra-Na. Malah Mantenna bakal mintonkeun anu leuwih ajaib deui, nepi ka aranjeun ngarasa helok. 21 Sakumaha Rama ngahudangkeun nu paraeh sina harirup deui, Putra Manusa oge bakal ngahirupkeun saha bae anu dikersakeuna-Na. 22 Rama ku manten moal ngahukum ka saha- saha, sabab hak ngahukum sagemblengna geus diserenkeun ka Putra, 23 supaya jalma-jalma kabeh ajrih ka Putra sakumaha ka Rama. Anu henteu ngajenan ka Putra henteu ngajenan ka Rama anu ngutus-Na. 24 Kaula ngomong saenyana: Sing saha anu ngaregepkeun omongan Kaula jeung percaya ka anu ngutus Kaula, tinangtu hirup langgeng, moal dihukum, malah ucul tina paeh sarta asup kana hirup. 25 Sing percaya lamun ceuk Kaula bakal aya mangsa anu paraeh bakal ngadarenge soara Putra Allah. Eta mangsa ayeuna oge geus mimiti. Anu ngadarenge kana soara-Na tinangtu hirup. 26 Sakumaha Rama sumberna hirup, Putra Manusa oge ku Rama dijadikeun sumberna hirup. 22
Yohanes 5.27-35 27 Rama ka Putra-Na geus nyerenkeun hak pikeun ngahukum, sabab Putra-Na teh Putra Manusa. 28 Ulah hareran, pasti datang mangsa anu paraeh bakal ngadarenge soara Anjeunna, 29 tuluy kalaluar ti jero kuburna. Anu keur hirupna hade, harudangna bakal terus kana hirup langgeng, anu keur hirupna jahat harudangna pikeun narima hukumanana." 30 "Kumaha hukumanana, Kaula henteu kawasa nangtukeun sorangan, kumaha ditimbalkeunana ku Rama bae. Eta sababna hukuman ti Kaula bakal adil, lain ngahukum sakarep-karep, tapi ngajalankeun pangersa nu ngutus. 31 Hal ihwal Kaula nu saenyana, ari diomongkeunana ku Kaula keneh mah teu bisa dipercaya benerna. 32 Tapi anu mere panyaksi tina hal Kaula teh jalma sejen, sarta Kaula terang yen panyaksina bener. 33 Aranjeun geus ngirim utusan ka Yohanes; nya Yohanes anu mertelakeun hal ihwal Kaula teh, sarta pertelaan anjeunna bener. 34 Kaula nyabit hal ieu lain ku sabab butuh ku pertelaan ti manusa, tapi ku sabab hayang supaya aranjeun salamet. 35 Yohanes teh lir lampu anu hurung caang ngempray, saharitaeun mah aranjeun raresep kana caangna. 23
Yohanes 5.36-45 36 Tapi Kaula sorangan bisa mere pertelaan anu leuwih jembar ti batan anu dipertelakeun ku Yohanes; anu dilampahkeun ayeuna ku Kaula teh papancen ti Rama, jadi bukti yen Kaula teh diutus ku Rama. 37 Sarta Rama oge, anu ngutus Kaula, maparin panyaksi tina hal Kaula. Aranjeun can ngadarenge soanten-Na, can naringal kana pameunteu-Na, 38 timbalana-Na ku aranjeun henteu disimpen dina hate, lantaran aranjeun henteu percaya ka Kaula, utusan Mantenna. 39 Aranjeun ngarulik Kitab Suci, sabab ceuk pikiran aranjeun baris manggihkeun hirup langgeng ti dinya. Tah eta Kitab Suci teh mere pertelaan hal Kaula! 40 Tapi aranjeun embung datang ka Kaula, ari hirup langgeng hayang! 41 Kaula lain rek malar pamuji ti manusa, 42 Kaula terang aranjeun jalma kumaha, hate aranjeun taya kanyaah ka Allah. 43 Kaula, anu datang make kakawasaan Rama, ku aranjeun teu ditarima, ari anu datang make kakawasaanana sorangan ditarima. 44 Aranjeun resep dipuji ku pada jalma, henteu ihtiar sangkan meunang pamuji ti Allah Nu Maha Esa. Atuh rek percaya ka Kaula kumaha? 45 Tapi ulah nyangka Kaula bakal ngadakwakeun aranjeun ka Allah Rama. Anu 24
Yohanes 5.46-6.8 bakal ngadakwakeun aranjeun teh malah Musa, anu ku aranjeun dijieun harepan. 46 Lamun enya ge aranjeun percaya kana pilahir Musa tangtu percaya ka Kaula, sabab anu diserat ku Musa teh pertelaan hal Kaula. 47 Tapi ku sabab aranjeun teu percaya ka anu dipertelakeun ku Musa, rek percaya ka Kaula kumaha?" 6 1 Ti dinya Yesus jengkar, meuntasan Talaga Galilea (sok disebut oge Talaga Tiberias). 2 Jalma-jalma naluturkeun, loba pisan, lantaran geus narenjo Anjeunna ngadamel kaajaiban nyageurkeun anu gering. 3 Sanggeus aya di peuntas, Anjeunna unggah ka hiji pasir, calik jeung murid-murid. 4 Harita geus deukeut kana Pesta Paska. 5 Yesus soca-Na ngulincer, katingalieun jalma-jalma ngaburubul nyalampeurkeun. Anjeunna mariksa ka Pilipus, "Ka mana bisa meuli dahareun keur nyuguhan jelema sakitu lobana?" saur-Na mariksa ka Pilipus 6 (seja nguji, da Anjeunna mah geus uningaeun kudu midamel kumaha.) 7 Walon Pilipus, "Sanaos naredana saeutik sewang oge, kangge meser tedaeunana kedah aya artos langkung ti dua ratus uang perak." 8 Murid anu ngaran Andreas dulurna Simon Petrus unjukan, 25
Yohanes 6.9-17 9 "Itu aya budak gaduheun roti lima siki sareng lauk dua siki, nanging tangtos moal matak cekap." 10 Saur Yesus, "Jelema-jelema sina dariuk." (Eta tempat loba jukutna.) Jalma-jalma tuluy dariuk, kabehna aya kira-kira lima rebu urang. 11 Yesus nyandak roti tuluy muji sukur ka Allah, rotina sina terus dibagikeun ka nu keur dariuk. Lauk oge dibagikeun sanggeus Anjeunna muji sukur kawas tadi. Jalma-jalma dalaharna nepi ka sareubeuheun. 12 Beres dalaharna, Yesus ngalahir ka murid-murid, "Kumpulkeun sesana, ulah aya anu kapiceun." 13 Tuluy sesa anu teu kadahar teh dikumpulkeun, meunang dua welas karanjang pinuh tina asal roti lima siki. 14 Narenjo Anjeunna ngadamel kaajaiban, jelema-jelema ngaromong kieu, "Anjeunna tangtu Nabi anu keur diarep-arep sumpingna ka dunya." 15 Yesus uningaeun yen rek direreyang ku maranehna, rek dipaksa dijadikeun raja. Ku sabab eta Anjeunna nyingkir ti dinya nyalira bae ka lebah pasir-pasir. 16 Barang reup peuting murid-murid Yesus tarurun ka talaga, 17 tarumpak parahu, tuluy meuntas rek ka Kapernaum. Geus beuki peuting, tapi Yesus tacan aya keneh. 26
27 Yohanes 6.18-26 18 Sabot kitu datang angin gede, talaga jadi motah. 19 Sanggeus balayarna kira-kira lima atawa genep kilometer, breh Anjeunna katembong ku murid-murid keur angkat napak kancang dina cai, beuki deukeut kana parahu. Maranehna kacida sarieuneunana. 20 "Ulah sarieun," saur Yesus ka maranehna, "Kami ieu teh!" 21 Geus kitu mah malah maranehna aratoheun narima Anjeunna kana parahu, sarta gancang nepina ka anu dijugjug. 22 Poe isukna jelema-jelema teh araya keneh di tempat kamari di sisi talaga, sarta kamari nangenan yen parahu ngan aya hiji. Maranehna nyarahoeun yen murid-murid Yesus geus arindit make parahu eta, tapi arinditna henteu jeung Anjeunna. 23 Sabot kitu aya sababaraha parahu daratang ti kota Tiberias, balabuh deukeut tempat kamari maranehna dalahar roti tina berkah pamuji sukurna Gusti tea. 24 Sanggeus tetela Yesus jeung murid- murid-Na teu aya di dinya, jalma-jalma teh tuluy naraek kana eta parahu-parahu, rek nareangan Yesus ka Kapernaum. 25 Sanggeus Yesus kapendak di peuntas, maranehna naranya, "Dupi Pa Guru iraha sumping ka dieu?" 26 Waler Yesus, "Saenyana maraneh nareangan Kami teh lantaran geus dibarere
28 Yohanes 6.27-34 dahar nepi ka sareubeuh, lain ku sabab ngarti kana tujuan Kami nyieun eta kaajaiban. 27 Ari digarawe ulah ngarah meunang dahareun anu keuna ku buruk, kudu ngarah anu awet, anu ngalantarankeun bisa hirup langgeng. Nya dahareun anu kitu anu rek dibikeun ka maraneh ku Putra Manusa teh, sabab Anjeunna ku Allah Rama geus dibere kawasa." 28 Piunjuk maranehna, "Kedah kumaha atuh abdi-abdi supados tiasa ngalampahkeun pangersa Allah?" 29 Waler Yesus, "Kudu percaya ka anu diutus ku Allah! Kitu pangersa-Na teh." 30 Piunjuk maranehna deui, "Bade midamel kaahengan naon kangge tawisna anu tiasa katingal ku abdi-abdi, supados abdi-abdi percaya ka Pa Guru? Bade midamel naon? 31 Karuhun abdi-abdi waktos di gurun keusik ngadalahar manna, sakumaha kaungel dina Kitab Suci, Maranehna ku Anjeunna dibere dahareun, roti ti sawarga." 32 Waler Yesus, "Anu mere roti ti sawarga lain Musa. Sing percaya, anu maparin roti anu saestuna ti sawarga mah Ama Kami. 33 Eta roti ti Allah teh nya Anjeunna, anu lungsur ti sawarga, anu mere hirup ka alam dunya." 34 "Juragan," piunjuk maranehna, "mugi sing saterasna eta roti teh dipaparinkeunana ka abdi-abdi."
29 Yohanes 6.35-44 35 Saur Yesus, "Eta roti anu matak hirup teh kapan ieu, Kami. Jalma anu datang ka Kami moal nyorang lapar deui, anu percaya ka Kami moal nyorang halabhab deui. 36 Tapi ceuk Kami oge, sanajan maraneh geus narenjo ka Kami moal palercaya. 37 Jelema anu ku Rama dipaparinkeun ka Kami, tangtu datang ka Kami sarta ku Kami moal datang ka ditolak, 38 sabab Kami datang ka dunya teh lain pikeun ngajujur karep sorangan, tapi pikeun ngalampahkeun pangersa anu ngutus. 39 Ari pangersa-Na teh nya eta, saha bae, anu ku Mantenna dipaparinkeun ka Kami, saurang oge ulah aya anu lapur, dina Poe Kiamat kabeh kudu dihudangkeun ku Kami. 40 Kitu kahoyong-Na Rama Kami, sakur anu geus narenjo jeung percaya ka Putra-Na, kabeh kudu diganjar hirup langgeng. Anu matak dina Poe Kiamat tangtu maranehna ku Kami diharudangkeun sina harirup deui." 41 Barang Yesus nyaurkeun, "Kami teh roti anu turun ti sawarga," jelema-jelema jadi recok, 42 pokna, "Naon, roti ti sawarga? Lain Yesus tea eta teh, anak Yusup? Bapa-Na, indung-Na, urang ge nyaho!" 43 Pilahir Yesus, "Geus, ulah raribut! 44 Memang moal aya anu bisa datang ka Kami lamun henteu ditarik ku Rama ku manten. Jeung sakur anu datang ka Kami,
Yohanes 6.45-53 tangtu ku Kami bakal dihirupkeun dina Poe Kiamat. 45 Kaungel dina kitab nabi-nabi, yen, Unggal jelema bakal diwuruk ku Allah. Sakur anu ngaregepkeun jeung nurut kana piwuruk Rama, tangtu datang ka Kami. 46 Tapi lain hartina aya jalma anu geus nenjo Rama. Anu geus nenjo ka Rama mah ngan Anjeunna saurang, sabab Anjeunna mah asalna ti Allah. 47 Kami ngomong saenyana, anu percaya ka Anjeunna tangtu bakal hirup langgeng. 48 Kami teh roti anu matak hirup. 49 Karuhun maraneh di gurun keusik dalahar manna, tapi maraot mah maraot bae. 50 Tapi anu dahar roti anu turun ti sawarga mah moal keuna ku paeh. 51 Eta roti anu ti sawarga teh ieu, Kami. Anu ngadaharna tangtu hirup salalawasna. Eta roti teh nya eta daging Kami, anu baris diserenkeun pikeun ngahirupan jalma-jalma di dunya." 52 Ngadarenge kitu teh jalma-jalma terus hog-hag jeung baturna keneh, pokna, "Rek kumaha dibikeunna supaya daging-Na dihakan teh?" 53 Pilahir Yesus, "Sing percaya, lamun maraneh henteu ngadahar daging Putra Manusa jeung henteu nginum getih-Na, diri maraneh moal aya hirupna. 30
31 Yohanes 6.54-63 54 Anu ngadahar daging Kami jeung nginum getih Kami, bakal hirup langgeng, jeung dina Poe Kiamat ku Kami bakal dihudangkeun. 55 Sabab daging Kami teh sajatina kadaharan, getih Kami sajatina inuman. 56 Anu ngadahar daging Kami jeung nginum getih Kami, bakal hirup di Kami, nya kitu deui Kami bakal hirup di manehna. 57 Kami diutus ku Rama anu jumeneng hirup, sarta ku karana Mantenna Kami oge hirup. Nya kitu keneh sakur anu ngadahar daging Kami bakal hirup ku karana Kami. 58 Nya ieu Kami, roti anu turun ti sawarga teh. Anu ngadahar ieu roti bakal hirup salalanggengna. Roti anu didalahar ku karuhun maraneh mah lain roti anu ieu, anu matak tetep bae ahirna mah maraot." 59 Yesus ngawulangkeun hal ieu teh di Kapernaum, di imah ibadah. 60 Loba panganut Yesus anu ngaromongkeun eta piwulang, pokna, "Beurat teuing eta pangajaran teh! Saha nu bisa narima?" 61 Yesus oge uningaeun yen loba anu ngaromel kitu, tuluy ngalahir ka maranehna, "Maraneh rek malundur ku hal ieu? 62 Lamun kitu, kumaha upama engke maraneh narenjo Putra Manusa mulang ka tempat asal-Na? 63 Anu mere hirup teh Roh Allah, kakuatan manusa mah taya gunana naon-naon. Anu ku
Yohanes 6.64-71 Kami dicaturkeun teh nya eta Roh Allah anu mere hirup. 64 Tapi di maraneh aya anu henteu palercaya kana hal eta." (Ti samemehna oge Yesus memang geus uningaeun, mana nu bakal moal percaya, jeung saha anu bakal ngahianat ka Anjeunna.) 65 Pilahir-Na deui, "Nya ieu sababna nu matak Kami nyebutkeun yen moal aya anu bisa datang ka Kami lamun lain ku pangersa Rama." 66 Ti semet harita loba panganut Yesus anu naringgalkeun ka Anjeunna, embungeun marilu deui. 67 "Kumaha ari maraneh, arek milu naringgalkeun?" Yesus mariksa ka murid- murid-Na. 68 "Gusti," ceuk Simon Petrus, "ka saha abdi-abdi kedah indit upami ngantunkeun? Gusti nu kagungan pangandika nu maparin hirup langgeng. 69 Abdi-abdi percanten, sareng yakin Gusti teh Utusan Suci ti Allah." 70 Pilahir Yesus, "Kami milih maraneh teh dua welas urang, lain? Tapi anu saurang mah roh jahat!" 71 Anu dimaksad ku Anjeunna nya eta Yudas bin Simon Iskariot, sabab manehna enya oge murid Anjeunna keneh, engkena bakal ngahianat ka Anjeunna. 32
Yohanes 7.1-10 7 1 Ti dinya Yesus angkat, ngider di Galilea; Anjeunna teu kersaeun ka Yudea, sabab diarah ku gegeden-gegeden Yahudi rek ditelasan. 2 Harita geus deukeut kana waktu pesta anu disebut Pesta Saung Daun. 3 Ceuk saderek-saderek-Na ka Anjeunna, "Coba lunta ti dieu ka Yudea. Di ditu mah naon-naon anu dilampahkeun ku Anjeun tangtu katembong ku para panganut. 4 Moal aya jalma anu hayang kawentar nyumputkeun gawena. Anjeun oge, sing katembong ku saalam dunya atuh eta gawe Anjeun kitu teh!" 5 (Saderek-saderek-Na oge teu palercayaeun ka Anjeunna teh.) 6 Waler Yesus, "Ayeuna mah tacan waktuna. Keur aranjeun mah memang bisa unggal waktu. 7 Ka aranjeun mah mustahil dunya ngewaeun. Ari ka Kami mah dunya teh ngewaeun, lantaran Kami terus-terusan nyebutkeun jahat kalakuanana. 8 Pek bae aranjeun rek indit kana pesta mah, Kami mah moal, tacan waktuna." 9 Kitu saur Yesus ka saderek-saderek-Na, Anjeunna mah tetep di Galilea. 10 Tapi sanggeus saderek-saderek-Na arindit, Yesus oge angkat kana eta pesta; rerencepan bae henteu terang-terangan. 33
Yohanes 7.11-19 11 Gegeden-gegeden urang Yahudi, pada nareangan Anjeunna, bari ngaromong, "Di mana eta jelema teh?" 12 Jalma-jalma loba anu tingharewos ngaromongkeun Anjeunna, pokna, "Jalmi hade Anjeunna teh." Ceuk nu sawareh deui, "Lain, malah nyasabkeun rahayat." 13 Ngaromongna teu waranieun terang- terangan, sarieuneun ku gegeden-gegeden Yahudi. 14 Tengah-tengah pesta Yesus lebet ka Bait Allah tuluy ngawulang. 15 Gegeden-gegeden kacida hareraneunana, tuluy ngaromong kieu, "Geuning rea kanyaho-Na, lain teu diajar naon-naon Manehna teh?" 16 Yesus ngawaler, "Ieu pangajaran lain pangajaran ti Kaula pribadi, tapi ti Allah anu ngutus Kaula. 17 Anu daek ngalampahkeun pangersa Allah mah bakal ngartieun, nu diucapkeun ku Kaula teh naha ti Allah atawa ti Kaula sorangan. 18 Anu ngajarkeun pangartina sorangan, tangtu ngarah pamuji keur dirina sorangan. Sabalikna anu mikahayang supaya anu dimulyakeun teh anu ngutusna, eta jelema jujur, taya kapalsuanana. 19 Aranjeun ku Musa dibere Hukum Allah, tapi aranjeun saurang ge teu aya nu nurut! Ku naon Kaula ku aranjeun rek dipaehan?" 34
Yohanes 7.20-28 20 "Boa Anjeun teh kasurupan!" ceuk jalma rea. "Saha anu rek maehan ka Anjeun teh?" 21 Waler Yesus, "Kaula nyieun hiji kaajaiban dina poe Sabat, aranjeun heran. 22 Musa marentahkeun supaya aranjeun nyunatan anak lalaki (sanajan sunat teh mimitina ti karuhun, lain ti Musa). Ku sabab aya parentah kitu, aranjeun nyunatan, sanajan dina poe Sabat. 23 Pangna maraneh nepi ka nyunatan dina poe Sabat teh supaya henteu ngarempak Hukum Musa tina hal sunat. Ku sabab kitu ku naon arambek dumeh Kami nyageurkeun sakujur awak hiji jelema dina poe Sabat? 24 Ulah ngahukum make dasar bukti lahirna, kudu make dasar kaadilan." 25 Aya sawatara urang Yerusalem ngaromong kieu, "Lain rek dipaehan ku para gegeden Anjeunna teh? 26 Itu geuning keur sasauran ka jalma rea, para gegeden teu majar kumaha! Naha pedah aruningaeun yen Anjeunna enya Kristus? 27 Tapi kapan Kristus mah moal aya anu nyaho ti mana sumping-Na. Ari Anjeunna mah tetela ti mana asalna." 28 Waktu Yesus ngawulang di Bait Allah, kieu saur-Na, "Enya maraneh teh nyaraho ka Kami jeung ti mana asal Kami? Kami datang teh lain kahayang sorangan, aya anu ngutus. Anu ngutusna maha saestu. Maraneh teu nyaraho ka Mantenna, 35
Yohanes 7.29-37 29 ari Kami mah nyaho, sabab asal ti Mantenna, anu ngutus." 30 Jalma-jalma teh karepna mah harita rek nyerek ka Anjeunna, tapi teu aya anu wanieun, kawantu tacan nepi kana wanci Anjeunna. 31 Tapi loba oge anu palercayaeun ka Anjeunna teh, aromongna, "Lamun Kristus sumping, naha iasaeun nyieun kaajaiban leuwih ti ieu jelema?" 32 Urang Parisi nyarahoeun yen jalma-jalma tingharewos kitu perkara Yesus, tuluy maranehna jeung imam-imam kapala, ngirim sababaraha urang pangawal Bait Allah pikeun nangkep Yesus. 33 Saur Yesus, "Kami aya di maraneh teh moal lila. Sakeudeung deui oge Kami kudu mulang ka anu ngutus. 34 Ku maraneh ditareangan oge moal kapanggih, sabab maraneh moal bisa nepi ka tempat Kami." 35 Para gegeden Yahudi ngaromong pada batur, "Rek indit ka mana Manehna nepi ka moal kapanggih ku urang teh? Rek ka kota-kota di Yunani nu aya bangsa Yahudina, terus ngajar ka urang Yunani? 36 Carek-Na najan ditareangan oge ku urang moal kapanggih, jeung urang moal bisa nepi ka tempat-Na. Naon maksud-Na?" 37 Dina panutupan pesta, poe anu pangpentingna, Yesus ngadeg tuluy ngalahir 36
37 Yohanes 7.38-47 tarik, "Saha-saha nu halabhab, hiap ka Kami nginum! 38 Sakumaha ceuk Kitab Suci, Anu percaya ka Kami, bakal boga cinyusu sumber hirup ngaburial di jero hatena." 39 Anu dimaksud ku Anjeunna nya eta Roh Allah, anu bakal katarima ku sakur anu percaya ka Anjeunna. Harita Roh Allah teh tacan dipaparinkeun, sabab Yesus tacan dimulyakeun. 40 Ti anu ngabarandungan pilahir-Na aya anu ngaromong kieu, "Anjeunna pasti Nabi anu keur didago-dago tea!" 41 Ceuk nu sejen, "Anjeunna tangtu Kristus!" Ceuk nu sejen deui, "Kristus mah datangna moal ti Galilea. 42 Ceuk Kitab Suci, Kristus teh turunan Raja Daud, medalna di Betlehem, kota pangcalikan Daud." 43 Jalma-jalma jadi pasalia paham perkara Anjeunna. 44 Aya oge anu harayangeun nyerek ka Anjeunna, tapi teu aya anu wanieun nyekel-nyekel acan. 45 Anu dititah nangkep Yesus geus baralik. "Mana eta jelema teh, ku naon teu dibawa?" ceuk imam-imam jeung urang Parisi. 46 "Jalmi biasa mah moal tiasa ngalahir kitu sapertos Anjeunna," walonna. 47 "Kutan maraneh oge kagendam?" ceuk urang Parisi.
38 Yohanes 7.48-8.5 48 "Na aya ti lebah kami, para gegeden atawa urang Parisi, anu ku maraneh kanyahoan percaya ka eta jelema? 49 Jalma-jalma nu kaolo ku Manehna tandaning teu nyaraho kana Hukum Musa, geus tangtu bakal disapa ku Allah!" 50 Di antara eta urang Parisi aya Nikodemus, urang Parisi anu kungsi datang ka Yesus tea, ngomong ka batur-baturna, 51 "Nurutkeun Hukum Agama urang, jelema ulah waka dihukuman samemeh didenge heula kateranganana jeung dipariksa kalakuanana." 52 "Ari kitu," ceuk maranehna, "anjeun oge urang Galilea? Coba pariksa Kitab Suci, tangtu kanyahoan yen taya nabi anu asalna ti Galilea." 53 [Sanggeus masing-masing baralik, 8 1 Yesus terus angkat ka Gunung Jetun. 2 Isukna isuk-isuk keneh geus di Bait Allah. Jelema-jelema tuluy daratang, Yesus calik tuluy ngawulang. 3 Sabot kitu aya guru-guru agama jeung urang Parisi mawa hiji awewe anu kacerek keur jinah. 4 Eta awewe ditangtungkeun hareupeun sarerea. "Guru," ceuk maranehna, "ieu awewe katangkep keur jinah. 5 Awewe kitu nurutkeun Hukum Musa kudu dipaehan, dibaledogan ku batu. Kumaha ari ceuk Pa Guru?"
Yohanes 8.6-14 6 Maranehna saenyana ngadoja, ngarah kalepatan Anjeunna. Tapi Anjeunna anggur dongko, curat-coret dina taneuh ku rema-Na. 7 Maranehna maksa marenta diwaler. Yesus cengkat ajeg, tuluy ngalahir, "Saha anu teu boga dosa, nu mana bae, pek maledog pangheulana ka eta awewe." 8 Anjeunna dongko deui curat-coret dina taneuh kawas tadi. 9 Diwaler kitu jelema-jelema anu ngadaroja teh tingkolesed saurang-saurang, nungtutan ti nu kolotan heula, ahirna ngan kari Yesus jeung awewe tea. 10 Yesus cengkat tuluy ngalahir, "Ka marana maranehna? Euweuh anu ngahukum ka maneh?" 11 "Sumuhun teu aya, Juragan," walonna. "Kami oge moal ngahukum," saur Yesus, "jig geura mulang, tapi ulah deui-deui nyieun dosa."] 12 Yesus sasauran deui ka urang Parisi, saur-Na, "Kaula teh caangna dunya. Anu anut ka Kaula moal nyorang anu poek, sabab ngabogaan caang kahirupan." 13 Ari ceuk urang Parisi, "Kaayaan Anjeun kitu henteu bisa dipercaya, sabab diterangkeunana ku Anjeun keneh." 14 Waler Yesus, "Najan Kaula keneh anu nerangkeunana, tapi sah benerna, sabab Kaula terang kana asal jeung pangbalikan 39
40 Yohanes 8.15-22 sorangan. Aranjeun mah henteu terang Kaula asal ti mana jeung kudu mulang ka mana. 15 Aranjeun ngahukuman teh nurutkeun patokan manusa, ari Kaula mah moal ngahukum ka saha-saha. 16 Tapi upama Kaula kudu ngahukuman tangtu adil, sabab ngahukumanana henteu sorangan, tapi disarengan ku Rama, anu ngutus Kaula. 17 Dina Hukum Musa disebutkeun, yen katerangan ti dua saksi tangtu bener. 18 Kaula mere katerangan perkara diri Kaula, saksina Kaula pribadi jeung Rama Kaula, anu ngutus." 19 "Mana Rama Anjeun?" ceuk maranehna. "Aranjeun teu terang ka Kaula, teu terang ka Rama Kaula," waler Yesus. "Lamun aranjeun terang ka Kaula, ka Rama Kaula oge tangtu terang." 20 Yesus ngalahir kitu teh waktu anjeunna ngawulang di Bait Allah, di kamar paranti neundeun peti-peti duit derma. Saurang ge teu aya anu wanieun nangkep ka Anjeunna, sabab tacan nepi kana waktuna. 21 Yesus ngalahir deui, "Upama Kaula geus mulang, ku aranjeun bakal ditareangan, tapi moal kapanggih sabab aranjeun moal bisa ka tempat Kaula, bakal maraot ku dosa sorangan." 22 Ceuk para gegeden Yahudi, "Carek-Na urang moal nepi ka tempat anu ku Manehna
Yohanes 8.23-29 rek dijugjug. Na rek maehan maneh kitu eta teh?" 23 Pilahir Yesus, "Aranjeun asal ti handap, ti ieu dunya. Ari Kaula mah asal ti luhur. Aranjeun asal ti dunya, Kaula mah lain ti ieu dunya. 24 Anu matak ceuk Kaula tadi aranjeun bakal maraot dina dosa. Tangtu aranjeun teh bakal maraot dina dosa, lamun teu palercaya yen Kami teh Anu Jumeneng." 25 "Saha kitu Anjeun teh?" ceuk maranehna. Waler Yesus, "Ongkoh geus dibejakeun ku Kaula ti mimiti keneh. 26 Loba piomongeun Kaula perkara aranjeun jeung perkara pihukumeun aranjeun teh. Tapi Mantenna, anu ngutus Kaula, maha saestu, sarta anu ku Kaula diomongkeun ka dunya teh nya eta anu ku Kaula kadenge ti Mantenna." 27 Anu dimaksad ku Anjeunna nya eta Rama, Allah. Tapi ku maranehna teu kahartieun. 28 Saur Yesus deui, "Aranjeun kakara bakal terang yen Kaula teh Anu Jumeneng, lamun Putra Manusa ku aranjeun geus dijungjung ka luhur. Lamun geus kitu, kakara aranjeun terang yen saucap-ucap Kaula estu numutkeun timbalan Rama, Kaula pribadi teu kawasa kana karep sorangan. 29 Ku sabab kitu Kaula salawasna disarengan bae ku Mantenna anu ngutus. Kaula ku 41
Yohanes 8.30-39 Mantenna tara dikantun, sabab salawasna nyieun anu kamanah ku Mantenna." 30 Loba anu palercaya kana sagala pilahir Yesus harita. 31 Yesus ngalahir ka anu geus palercaya, saur-Na, "Lamun maraneh nurut kana piwuruk Kami, bener maraneh teh murid-murid Kami, 32 sarta bakal nyaraho ka Anu saestu, sarta ku Anu saestu maraneh bakal dibebaskeun." 33 Walon jalma-jalma, "Kaula kabeh turunan Ibrahim, tacan nepi ka ngawula ka saha-saha. Naon maksudna kecap, maraneh bakal dibebaskeun?" 34 Waler Yesus, "Kieu saenyana: Sing saha anu migawe dosa, ngawula kana dosa. 35 Jalma kumawula lain anggota kulawarga anu tetep; anggota kulawarga anu tetep mah anak anu boga imah. 36 Lamun maraneh geus dibebaskeun ku Putra, enya-enya maraneh bebas. 37 Kami nyaho maraneh anak-anak Ibrahim. Tapi maraneh rek maehan ka Kami, lantaran arembung narima piwuruk Kami. 38 Kami ngomongkeun perkara anu geus ditembongkeun ku Rama Kami, ari maraneh mah ngalakonan nu diajarkeun ku bapa maraneh." 39 "Rama kaula mah Ibrahim," walon jalma-jalma. Waler Yesus, "Lamun enya maraneh putra-putra Ibrahim, tangtu nulad kana lampah anjeunna. 42
Yohanes 8.40-46 40 Tapi maraneh mah anggur rek maehan ka Kami, dumeh Kami ngomongkeun hal anu saenyana, anu ku Kami kadenge ti pangersa Allah. Padahal Ibrahim mah henteu cara maraneh. 41 Anu diturut ku maraneh mah kalakuan bapa maraneh." "Rama kaula taya deui lian ti Allah. Kaula kabeh putra-Na ku manten," walon jalma-jalma. 42 Pilahir Yesus, "Lamun enya Rama maraneh teh Allah, tangtu nyaraah ka Kami, sabab Kami asal ti Allah. Tah ieu Kami, datang teh lantaran diutus ku Mantenna, lain datang karep sorangan. 43 Ku naon nu matak maraneh teu ngarti ka anu dicaturkeun ku Kami? Sababna lantaran maraneh teu tahan ngadenge piwuruk Kami. 44 Saenyana maraneh teh anak Iblis, anu ditarurut oge kahayang Iblis, bapa maraneh. Ti mimiti keneh oge Iblis geus jadi tukang maehan, tara mihak ka nu bener, lantaran teu kaancikan ku sipat bener. Ana Iblis bohong, memang geus bakatna tukang bohong, bapana sagala bohong. 45 Tapi Kami mah ngomongkeun anu saenyana, sarta nya eta sababna pangna maraneh teu percaya ka Kami. 46 Cik ti maraneh, saha anu bisa ngabuktikeun yen Kami boga dosa? Anu diomongkeun ku Kami kabeh saestuna, ku naon teu dipercaya? 43
Yohanes 8.47-55 47 Ari maraneh asal ti Allah mah tangtu nurut kana sagala timbalana-Na. Lain ti Allah maraneh mah! Eta sababna pangna maraneh arembung percaya oge." 48 Walon jalma-jalma, "Lain bener sakumaha ceuk kaula yen, Anjeun teh urang Samaria, jeung kaasupan setan?" 49 "Kami henteu kaasupan setan," waler Yesus. "Kami hormat ka Rama, ku maraneh dihina. 50 Kami henteu nyiar kahormatan sorangan. Aya Hiji anu ngusahakeun kahormatan Kami jeung bakal ngabela. 51 Sing saha anu nurut kana piwuruk Kami, salalawasna moal paeh. Sing percaya!" 52 Walon jalma-jalma, "Nyaho ayeuna mah, tetela Anjeun teh kaasupan setan! Make nyebutkeun, Anu nurut kana piwuruk Kami salalawasna moal paeh, geuning Ibrahim pupus, nabi-nabi parupus. 53 Rama kaula, Ibrahim pupus, nabi-nabi pon kitu deui, parupus. Rek ngaku leuwih punjul ti batan Ibrahim Anjeun teh? Cik, saha kitu ari Anjeun pangrasa teh?" 54 Waler Yesus, "Lamun Kami ngagungkeun diri sorangan memang taya hartina. Tapi anu ngagungkeun Kami teh Rama Kami, anu ceuk maraneh Allah maraneh. 55 Maraneh teu nyaraho ka Mantenna, ari Kami mah nyaho. Nu matak lamun Kami nyebut teu nyaho ka Mantenna, eta kakara 44
Yohanes 8.56-9.5 bohong, cara maraneh. Tapi Kami teh nyaho jeung nurut kana timbalana-Na. 56 Bapa maraneh, Ibrahim, basa uningaeun yen bakal ningali poean Kami datang ka dunya, manahna geus suka. Ayeuna, sanggeus hal eta kajadian, manahna kacida sukaeunana." 57 Ceuk urang Yahudi, "Na Anjeun geus nenjo Ibrahim? Umur Anjeun can aya lima puluh taun!" 58 Waler Yesus, "Saenyana, memeh Ibrahim dijurukeun, Kami geus jumeneng." 59 Tungtungna top bae maranehna marulung batu rek maledogan ka Anjeunna, tapi Anjeunna ngereles kaluar ti Bait Allah. 9 1 Sabot keur angkat, Yesus ningali jalma lolong ti barang lahir. 2 Murid-murid naranya ka Anjeunna, "Pa Guru, dosa saha dugi ka eta jalmi teh lolong bawa ngajadi? Dosana sorangan atanapi dosa kolotna?" 3 Waler Yesus, "Lolongna lain ku karana dosana sorangan atawa dosa kolotna, tapi supaya jalma-jalma narenjo kakawasaan Allah barangdamel dina diri manehna. 4 Meungpeung beurang keneh urang kudu ngalampahkeun gawe ti Mantenna, anu ngutus Kami. Ti peuting mah moal aya nu bisa baranggawe. 5 Ari Kami, sapanjang di dunya keneh, Kami teh caangna alam dunya." 45
46 Yohanes 9.6-15 6 Sanggeus ngalahir kitu Anjeunna ngaludah kana taneuh, ludah-Na digaley jeung taneuh nepi ka jadi leutak, terus dipopokkeun kana panon eta nu lolong, 7 sarta kieu saur-Na, "Ka ditu maneh sibeungeut ka Kulah Siloam!" (Siloam hartina "Diutus".) Nu lolong teh indit tuluy sibeungeut, ari datang deui geus nenjo. 8 Tatangga-tatanggana jeung anu sok narenjo manehna musapir tingtaranya, "Lain anu sok diuk baramaen tea eta jelema teh?" 9 "Enya," ceuk sawareh. Tapi ceuk nu sawareh deui, "Lain, eta mah anu sakarupa." Ari ceuk jelemana sorangan, "Enya, ieu kuring!" 10 "Geuning eta bisa nenjo, kumaha?" ceuk anu naranyakeun. 11 Walonna, "Panon kuring dipopokan leutak ku jalmi anu jenenganana Yesus, tuluy dipiwarang sibeungeut ka Kulah Siloam. Kuring nurut, ari sibeungeut ari bray bisa ningal." 12 "Mana ayeuna jelemana?" maranehna naranya. "Duka, teu terang," walonna. 13 Eta jelema anu asalna lolong tuluy dibarawa ka urang Parisi. 14 Yesus ngadamel popok leutak pikeun nyageurkeun eta jelema teh dina poe Sabat. 15 Eta jelema ku urang Parisi dipariksa ku naon pangna jadi bisa nenjo. Walonna, "Ku
Yohanes 9.16-22 Anjeunna panon abdi dipopokan ku leutak, abdi teras sibeungeut, ayeuna tiasa ningal." 16 Ceuk sawareh urang Parisi, "Mustahil jelema kitu utusan Allah, geuning henteu tunduk kana aturan Sabat!" Ceuk urang Parisi sawareh deui, "Tapi piraku jelema dosa mah bisaeun nyieun kaajaiban sarupa kitu!" Tungtungna maranehna jadi pabentar. 17 Ku sabab kitu urang Parisi teh nanya deui ka eta jelema, "Maneh geus ngaku dicageurkeun ku eta jelema, cik, kumaha anggapan maneh ka eta jelema?" "Anjeunna nabi," walonna. 18 Tapi gegeden-gegeden urang Yahudi arembungeun percaya yen eta jelema teh asalna lolong, nepi ka tuluy nyalukan indung bapana, 19 tuluy dipariksa, "Bener eta anak maneh? Pajar lolong ti barang dijurukeun, geuning bisaeun nenjo, kumaha?" 20 Jawab kolotna, "Sumuhun, eta teh pun anak, sareng leres parantos lolong ti barang lahir. 21 Nanging halna tiasa ningal mah duka teu terang, saha anu nyageurkeunana, sami keneh teu terang. Sae pariksa jinisna bae da parantos baleg, tangtos tiasaeun nerangkeun." 22 Ngajawab kitu soteh awahing ku sieun, lantaran para gegeden teh geus samupakat, lamun aya jelema anu percaya yen Yesus teh 47
48 Yohanes 9.23-31 Kristus, baris dihukum, teu meunang asup ka imah ibadah. 23 Anu matak ngajawabna teh, "Sae pariksa jinisna bae da parantos baleg!" 24 Seug jelema anu asalna lolong teh dicalukan deui, tuluy diancam kieu, "Maneh kudu sumpah demi Allah baris ngomong bener! Kami nyaho, jelema anu nyageurkeun maneh teh jelema dosa." 25 "Anjeunna jalmi dosa atanapi sanes, abdi teu terang," walonna. "Terang soteh abdi tadina lolong, ayeuna parantos tiasa ningal." 26 "Dikumahakeun ku itu teh?" gegeden mariksa deui. "Kumaha nyageurkeunana ka maneh?" 27 "Ongkoh ku abdi parantos disanggemkeun, mung Juragan-juragan teu kalersa ngadangu. Ku naon haroyong ngadangu deui? Haroyong jadi murid Anjeunna kitu Juragan-juragan oge?" walonna. 28 Para gegeden arambek tuluy nyarekan pokna, "Nya maneh murid-Na! Kami mah murid Musa. 29 Ka Musa Allah teh enya nimbalan, kami nyaho. Ari ka eta jelema mah kami teu nyaho-nyaho acan ti mana asal-Na!" 30 Walon eta jelema, "Aneh! Dugi ka teu aruninga ka asal Anjeunna, padahal Anjeunna teh parantos nyageurkeun abdi tina lolong! 31 Urang sadaya terang, Allah moal ngadangu ka jalmi doraka; anu didangu teh jalmi anu
Yohanes 9.32-41 ajrih ka Mantenna sareng ngalampahkeun sagala pangersa-Na. 32 Ti barang dunya ngadeg teu acan aya jalmi anu tiasa ngabeuntakeun jalmi lolong. 33 Jalmi sanes asal ti Allah mah pamohalan tiasa midamel kitu." 34 Walon para gegeden, "Naon? Si gede dosa ti barang borojol! Arek mapatahan ka kami?" Ti semet harita eta jelema teh dilarang asup ka imah ibadah. 35 Kajadian kitu ka eta jelema kadangu ku Yesus, jelemana ku Anjeunna tuluy dipendakan, seug dipariksa, "Kumaha maneh percaya ka Putra Manusa?" 36 Walonna, "Saha Anjeunna teh, Juragan? Mangga carioskeun supados abdi percanten ka Anjeunna." 37 Pilahir Yesus, "Maneh geus papanggih jeung Anjeunna, ongkoh ieu keur cacarita jeung maneh." 38 "Gusti, abdi percanten!" walonna bari terus sideku payuneun Yesus. 39 Pilahir Yesus, "Kami datang ka dunya teh rek nerapkeun hukum, supaya anu lalolong barisa nenjo, anu narenjo sina lalolong." 40 Di dinya aya sawatara urang Parisi, ngadarengeeun kana pilahir Anjeunna, tuluy naranya, "Maksud Anjeun kaula oge kabeh lalolong?" 41 Waler Yesus, "Upama aranjeun lolong, tandaning teu boga dosa. Tapi ku sabab 49
Yohanes 10.1-9 ngakukeun barisa nenjo, tetela aranjeun masih keneh dosa." 10 1 "Kami rek nyarita saenyana," saur Yesus. "Anu asup ka jero kandang lain tina panto tapi mancal ti tempat sejen, tangtu bangsat jeung rampog. 2 Jalma nu asupna liwat panto kandang, eta pangangonna. 3 Pantona beunang mangmukakeun anu jaga lawang. Domba-dombana ngadarengeeun kana sora pangangonna lamun dicalukan ngaran-ngaranna, tuluy dibawa ka luar. 4 Sanggeus domba-domba di luar, pangangon leumpangna ti heula, domba- dombana naluturkeun lantaran arapaleun kana sorana. 5 Ka nu sejen mah moal daraekeun naluturkeun, anggur kalabur lantaran teu warawuheun kana sorana." 6 Kitu pilahir Yesus ka maranehna, ku misil. Tapi maranehna henteu ngalartieun kana maksad Anjeunna. 7 Yesus nyarios deui, "Supaya kaharti Urang terangkeun: Anu diupamakeun lawang teh Kami. 8 Anu sejen, anu asupna memeh Kami, bangsat atawa rampog, ku domba-domba moal diturut. 9 Nya Kami lawangna. Anu asupna ti Kami tangtu salamet, jeung bisa asup atawa kaluar ka sampalan. 50
Yohanes 10.10-18 10 Bangsat datangna ngan arek maling, ngarogahala, jeung ngabinasa. Ari Kami mah malar supaya umat harirup sarta carukup. 11 Kami teh ibarat pangangon anu bumela, anu daek bela pati ka domba-dombana. 12 Anu buburuh, anu lain pangangonna jeung lain anu bogana, nenjo aya ajag teh anggur lumpat kabur, domba-domba diantep dirontok jeung diubrak-abrik ku ajag, kawantu lain bogana sorangan. 13 Munasabah kabur oge, ngaranna ge nu buburuh, moal paduli ka domba-domba. 14 (10:14-15) Kami teh lir pangangon anu bumela. Sakumaha Rama kenal ka Kami, Kami kenal ka Rama, Kami wawuh ka domba-domba Kami, nya kitu deui domba-domba Kami oge wawuheun ka Kami, Kami moal sungkan ngabelaan nepi ka ajal. 15 (10:14) 16 Aya keneh domba-domba Kami lian ti anu ieu, anu henteu sakandang jeung ieu, ku Kami arek dibawa ka dieu, tangtu narurut kana sora Kami, arek disakandangkeun jeung nu ieu, diurus ku hiji pangangon. 17 Ama nyaaheun ka Kami, lantaran Kami iklas ngorbankeun nyawa anu tangtu bakal katarima deui. 18 Saenyana moal aya anu bisa ngarebut nyawa Kami. Dikorbankeun oge ku karana kaiklasan Kami; Kami kawasa nyerenkeun, 51
52 Yohanes 10.19-27 kawasa nyokotna deui. Kitu pangersana Ama Kami." 19 Pilahir Anjeunna kitu ngalantarankeun urang Yahudi jadi pabentar deui. 20 Loba anu ngaromong kieu, "Jelema kasurupan setan, geus gelo! Keur naon didarengekeun bae?" 21 Ceuk nu sawareh deui, "Jelema kasurupan setan mah moal kitu ucap-ucapanana! Na bisaeun setan ngabeuntakeun anu lolong sina bisaeun nenjo?" 22 Di Yerusalem keur diayakeun Pesta Pangresmian Bait Allah. Harita keur usum tiris. 23 Waktu Yesus keur angkat di Tepas Suleman di Bait Allah, 24 jalma-jalma terus ngarubung ka Anjeunna, tuluy naranya kieu, "Anjeun teh masih keneh bae rek ngabingbangkeun ka pihak kaula? Sing terus terang, enya anjeun teh Kristus?" 25 Waler Yesus, "Ongkoh ku Kaula geus dibejakeun, tapi aranjeun teu palercaya bae. Padahal sakur anu dilampahkeun ku Kaula kalawan pajenengan Rama teh netelakeun hal Kaula. 26 Tapi geus tangtu aranjeun moal percaya, sabab aranjeun lain domba Kaula. 27 Domba Kaula mah ngadengekeun kana sora Kaula. Kaula wawuh ka maranehna, sarta maranehna anut ka Kaula.
Yohanes 10.28-36 28 Ku Kaula dibarere hirup langgeng, salalawasna moal paraeh, moal bisa karampas ti Kaula. 29 Eta anu ku Rama dipaparinkeun ka Kaula teh leuwih tina naon-naon, jeung moal aya anu bisa ngarebut tina panangan Rama anu ngurusna. 30 Ari Rama jeung Kami teh hiji keneh." 31 Jalma-jalma teh tuluy marulung batu rek maledogan ka Anjeunna. 32 Tapi Anjeunna sasauran deui, "Kaula geus loba nembongkeun hal-hal anu hade anu asal ti Rama Kaula di hareupeun aranjeun. Anu mana ti antarana anu ngalantarankeun aranjeun hayang maledogan Kaula?" 33 Jawab maranehna, "Anjeun lain rek dibaledogan ku lantaran geus nyieun kahadean, tapi ku lantaran geus ngahina ka Allah. Anjeun teh jelema biasa, tapi nyaruakeun maneh jeung Allah!" 34 Waler Yesus, "Dina Kitab Hukum aranjeun sorangan ditulis yen Allah ngandika, Maraneh teh allah-allah. 35 Urang kabeh terang, anu diucapkeun ku Kitab Suci teh salawasna bener. Jalma-jalma anu ku Allah dipaparin pangandika-Na, ku Allah disebutna allah-allah. 36 Jadi lamun Kaula anu ku Allah Rama dipilih jeung diutus ka ieu dunya ngakukeun Putra Allah, ku naon dianggap ngahina ka Allah? 53
Yohanes 10.37-11.2 37 Lamun anu dilampahkeun ku Kaula teh lain pangersa Rama, memang teu kudu aranjeun percaya. 38 Tapi ku sabab anu dilampahkeun ku Kaula teh ti pangersa Mantenna, sanajan aranjeun arembung percaya ka Kaula ge, atuh sing percaya kana hal-hal anu ku Kaula dilampahkeun, supaya saterusna nyaraho yen Rama aya di jero diri Kami, Kami aya di jero salira Rama." 39 Jalma-jalma teh anggur rek nyarerek ka Anjeunna. Tapi Anjeunna iasa lolos ti maranehna. 40 Geus kitu Yesus angkat ka peuntaseun Walungan Yordan, ka tempat urut Yohanes ngabaptis, seug calik di dinya. 41 Jalma-jalma daratang ka Anjeunna, sarta carek maranehna, "Yohanes teu midamel kaajaiban naon-naon, tapi sagala pilahirna perkara ieu jelema kabeh bukti." 42 Di tempat eta jadi loba anu percaya ka Yesus. 11 1 (11:1-2) Di Betania aya dua awewe padudulur, ngaranna Maria jeung Marta. Maria teh anu ngucuran sampean Yesus ku minyak seungit jeung nyekaanana ku buukna. Dulur Maria jeung Marta anu lalaki ngaran Lasarus keur gering. 2 (11:1) 54
Yohanes 11.3-13 3 Maria jeung Marta ngajurungan jelema ka Yesus, mawa pihatur: "Gusti, sobat Gusti udur." 4 Diwartosan kitu Yesus ngalahir, "Panyakit Lasarus moal matak maot, malah matak jadi kamulyaan ka Allah, jeung bakal ngalantarankeun Putra Allah diagungkeun." 5 Yesus nyaaheun ka Marta, ka Maria, jeung ka Lasarus. 6 Tapi diwartosan Lasarus gering teh Anjeunna calik-calik bae di tempat nepi ka dua poe deui. 7 Geus kitu Anjeunna ngalahir ka murid- murid-Na, "Hayu urang ka Yudea deui." 8 "Pa Guru," walon murid-murid, "teu acan lami Pa Guru ku urang ditu bade dibaledogan ku batu, ayeuna parantos bade ka ditu deui?" 9 Pilahir Yesus, "Sapoe teh lain dua welas jam? Anu leumpang ti beurang moal titajong, sabab nenjo caangna alam dunya. 10 Lamun leumpang ti peuting tangtu titajong, lantaran teu nenjo anu caang." 11 Saur-Na deui, "Sobat urang, Lasarus keur sare, ku Kami rek dihudangkeun." 12 Piunjuk murid-murid-Na, "Gusti, upami parantos tiasaeun sare mah tangtos tereh sae." 13 Padahal sare anu dimaksad ku Yesus mah Lasarus teh geus maot, ari ku murid-murid-Na dihartikeun sare biasa. 55
Yohanes 11.14-24 14 Ku sabab kitu ku Anjeunna dieceskeun saur-Na, "Geus maot Lasarus teh. 15 Tapi Kami bungah euweuh di ditu teh, sabab bakal leuwih hade keur maraneh, supaya engke maraneh bisa percaya. Ayeuna hayu urang teang." 16 Pok Tomas (anu katelah si Kembar) ngomong ka babaturanana, "Hayu kabeh ka daritu, urang milu paeh bareng jeung Pa Guru!" 17 Sanggeus Yesus sumping, Lasarus geus dimakamkeun opat poe katukang. 18 Betania jauhna ti Yerusalem tilu kilometer ge kurang, 19 anu matak loba urang Yudea anu daratang ngalayad ka Marta jeung Maria anu kakara ditinggalkeun maot ku dulur. 20 Marta geus meunang beja yen Yesus sumping, tuluy indit mapagkeun, Maria tunggu imah. 21 Piunjuk Marta ka Yesus, "Upami waktos eta Gusti aya di dieu, pun dulur moal dugi ka maot! 22 Nanging sanaos ayeuna ge upami Gusti mundut naon bae ka Allah tangtos dikabul, abdi yakin." 23 "Dulur maneh tangtu hirup deui," waler Yesus. 24 "Leres," walon Marta, "engke bakal hirup deui dina Poe Kiamat." 56
Yohanes 11.25-33 25 Waler Yesus, "Kami teh anu ngahudangkeun jeung anu ngahirupkeun. Anu percaya ka Kami tangtu bakal hirup sanajan geus maot; 26 jeung sing saha anu hirup sarta percaya ka Kami, salalawasna moal paeh. Kumaha, maneh percaya kana hal ieu?" 27 "Sumuhun, Gusti!" walon Marta. "Abdi percanten pisan Gusti teh Kristus, Putra Allah anu lungsur ka alam dunya." 28 Sanggeus kitu Marta amitan mulang, datang ka imah tuluy nepungan Maria paduduaan. "Maria, aya Pa Guru sarta mariksakeun maneh," carekna ka dulurna. 29 (11:29-31) Maria curinghak, tuluy lumpat rek manggihan Yesus; panyana anu keur malaturanana mah rek ngadon ceurik ka kuburan, tuluy ditaluturkeun. Ari Yesus calik keneh di tempat tadi basa dideuheusan ku Marta, can lebet ka jero desa. 30 (11:29) 31 (11:29) 32 Datang-datang Maria terus ngarumpuyuk kana sampean Yesus, pok unjukan, "Gusti, upami Gusti waktos eta aya di dieu, pun dulur moal dugi ka maot!" 33 Ningali Maria ceurik, kitu deui jalma-jalma anu naluturkeunana oge careurik, kacida hawatoseunana, manah-Na ngerik liwat saking. 57
Yohanes 11.34-44 34 Tuluy mariksa, "Di mana dimakamkeunana?" "Mangga tingalian, Gusti," jawab jalma-jalma anu dipariksa. 35 Yesus oge datang ka nangis. 36 "Tuh, sakitu asiheuna-Na ka anu ngantunkeun teh," ceuk jalma-jalma. 37 "Lain iasaeun ngabeuntakeun anu lolong, Anjeunna teh?" ceuk nu sawareh. "Na teu iasaeun nyegah supaya Lasarus ulah nepi ka maot?" 38 Bari ngarakacak manah, Yesus ngabujeng ka kuburan. Ari kuburanana diguhakeun, lawangna ditutup ku batu. 39 Yesus ngalahir, "Singkirkeun batuna!" Marta, dulurna almarhum, unjukan, "Gusti, tangtos bau, margi parantos opat dinten!" 40 Saur Yesus ka Marta, "Ceuk Kami oge lamun Nyai percaya, bakal nenjo agungna kakawasaan Allah." 41 Sanggeus batuna disingkirkeun, Yesus tanggah terus ngalahir, "Hatur nuhun Ama, reh Ama parantos ngamakbul panuhun Abdi. 42 Kantenan salamina oge Ama ngabulkeun bae kana panuhun Abdi. Kedal panuhun soteh supados ieu jalmi-jalmi palercaya yen Abdi utusan Ama." 43 Sanggeus ngalahir kitu, soanten-Na ditarikkeun, "Lasarus! Geura bijil!" 44 Kurunyung, Lasarus nu geus maot teh kaluar, suku jeung leungeunna kabungkus keneh ku boeh, beungeutna kabulen ku 58
Yohanes 11.45-52 cindung. Saur Yesus, "Bukaan; sina bisaeun leumpang." 45 Anu ngaralayad ka Maria loba anu percaya ka Yesus sanggeus narenjo anu dipidamel ku Anjeunna. 46 Tapi aya sawatara jalma anu terus ka urang Parisi, ngalaporkeun anu dipidamel ku Yesus. 47 Urang Parisi jeung imam-imam kapala ngayakeun rapat jeung Mahkamah Agama. "Kudu kumaha urang teh?" aromongna. "Eta jelema terus bae ngayakeun kaajaiban! 48 Lamun terus diantep, jelema-jelema tangtu biluk kabeh palercaya ka Manehna. Tungtungna engke bangsa urang digempur ku pamarentah Rum, Bait Allah tangtu ancur!" 49 Ceuk nu saurang, nya eta Imam Agung taun eta anu ngaranna Kayapas, "Ku barodo ari dulur-dulur! 50 Na teu aruninga yen leuwih hade paeh jelema saurang ti batan tumpur sakumna bangsa?" 51 Saenyana Kayapas ngomongna kitu teh lain tina pikiranana sorangan. Eta ucapan anjeunna anu jadi Imam Agung taun eta, mangrupa hiji piwejang, ngaramalkeun yen Yesus bakal pupus ditelasan pikeun ngagentos bangsa Yahudi; 52 malah lain pikeun maranehna bae, tapi pikeun ngahijikeun sakumna umat Allah anu eukeur paburencay. 59
60 Yohanes 11.53-12.3 53 Ti harita para gegeden Yahudi geus sakait rek nelasan Yesus. 54 Ku sabab kitu Yesus tara nembongan deui di Yudea, malah terus angkat ka kota Epraim anu pernahna deukeut ka gurun keusik, tuluy calik di dinya jeung murid-murid-Na. 55 Pesta Paska urang Yahudi geus deukeut. Urang desa geus loba anu daratang, naranjak ka Yerusalem arek ngalakonan upacara meresihan diri samemeh Pesta Paska ngamimitian. 56 Maranehna nareangan Yesus, sarta barang geus ngumpul di Bait Allah maranehna silih tanya, pokna, "Kumaha ari ceuk andika? Rek sumping atawa moal Anjeunna teh kana pesta?" 57 Pangna tingtaranya kitu lantaran geus diparentah ku imam-imam kapala jeung urang Parisi, sing saha anu nyaho Yesus aya di mana, kudu terus lapor, supaya Yesus bisa ditangkep. 12 1 Pigenep poeeun deui kana poe Pesta Paska, Yesus angkat ka Betania, tempat tinggal Lasarus, jalma anu ku Anjeunna dihirupkeun deui tina maot tea. 2 Di dinya Yesus ku pribumi dituangkeun, diladenan ku Marta; Lasarus jeung nu sejenna deui bareng dalahar jeung Yesus. 3 Ti dinya Maria mawa minyak narwastu kira-kira satengah liter, minyak seungit anu kacida mahalna, tuluy dikucurkeun kana
Yohanes 12.4-11 sampean Yesus, geus kitu sampeana-Na disekaan ku buukna. Eta imah jadi mabek ku seungit minyak narwastu. 4 Yudas Iskariot, hiji murid Yesus anu engkena ngahianat ka Anjeunna, ngomong kieu, 5 "Ku naon lain dijual bae eta minyak seungit teh tilu ratus uang perak, terus duitna sidekahkeun ka nu mariskin?" 6 Ngomongna kitu lain dumeh karunyaeun ka nu mariskin, tapi lantaran manehna teh bangsat. Manehna purah nyekel tempat duit sarerea, sok nyokot keur dirina sorangan. 7 Tapi diwaler ku Yesus, "Ingkeun ulah diganggu! Anu keur dilampahkeun ku Maria ayeuna, aya patalina jeung poean Kami dikubur engke. Keun sina diteruskeun! 8 Anu mariskin mah aya bae di maraneh sapapanjangna, ari Kami mah moal salawasna." 9 Loba pisan jelema anu ngadarenge beja yen Yesus aya di Betania, tuluy daratang. Lain dumeh ku karana Yesus bae, tapi dumeh harayangeun nenjo Lasarus ongkoh, nu ku Yesus dihudangkeun tina maot. 10 Temahna Lasarus oge diarah ku imam-imam kapala rek dipaehan, 11 dianggap geus ngalantarankeun urang Yahudi loba anu palercaya ka Yesus, naringgalkeun maranehna. 61
Yohanes 12.12-19 12 Poe isukna, anu marilu Pesta Paska teh ngadarenge beja yen Yesus rek sumping ka Yerusalem, geus aya di tengah jalan. 13 Seug maranehna ngaralaan palapah korma, tuluy budal rek marapagkeun ka Anjeunna bari salusurakan, pokna, "Puji Allah! Mugia anu sumping kalawan pajenengan Pangeran dirahmat ku Allah! Mugia diberkahan Raja bangsa Israil!" 14 Ari Yesus mendak hiji kalde ngora, terus majeng nitihan kalde, sakumaha anu geus diungelkeun dina Kitab Suci, kieu, 15 "Ulah sieun, putri Sion! Ieu Raja maneh sumping, nitihan kalde ngora." 16 Hal ieu ku murid-murid henteu ujug-ujug kahalartieun. Tapi sanggeus Yesus digugahkeun tina pupus-Na sarta dimulyakeun, kakara maranehna aringeteun, yen hal Anjeunna kitu sarta hal pameta jalma-jalma kitu ka Anjeunna teh memang geus dituliskeun dina Kitab Suci. 17 Jalma-jalma anu araya waktu Anjeunna nyaur Lasarus nepi ka hirup deui kaluar ti jero kuburna, terus ngutarakeun eta kajadian. 18 Eta sababna pangna jalma rea budal marapag, lantaran ngadarenge yen Anjeunna geus ngadamel kaajaiban kitu. 19 Ari urang Parisi mah ngaromong pada batur, pokna, "Nyaho, tetela gagalna urang teh! Tuh, saalam dunya marilu kabeh ka Manehna!" 62
Yohanes 12.20-27 63 20 Di antara anu daratang ka Yerusalem rek ngabakti dina eta perayaan, aya sawatara urang Yunani. 21 Maranehna daratang ka Pilipus sarta menta kieu, "Juragan, upami tiasa sim kuring teh hayang nepangan Yesus." (Ari Pilipus asalna ti Betsaida, di Galilea.) 22 Pamentana ku Pilipus dipupulihkeun ka Andreas, tuluy diunjukkeun ka Yesus ku duaan. 23 Yesus ngawaler, "Geus waktuna Putra Manusa teh nampa kamulyaan. 24 Saenyana ceuk Kami: gandum sasiki lamun henteu dipelak dina taneuh sina paeh heula, angger bae ngan sasiki. Lamun geus disina paeh heula mah tangtu jadi, nu asal sasiki teh jadi loba. 25 Anu nyaah kana hirupna, hirupna tangtu leungit. Anu ngewa kana hirupna di ieu dunya, hirupna bakal kapimilik pikeun hirup anu langgeng. 26 Anu rek ngabdi ka Kami kudu daek nuturkeun Kami, supaya di mana Kami aya, abdi Kami oge aya di dinya. Anu ngabdi ka Kami bakal dihormat ku Ama Kami." 27 "Ayeuna hate Kami asa lalewang, jeung kudu ngomong naon? Naha kudu unjukan, Ama, mugi eta wanci teh ulah dugi ka narajang ka Abdi? Padahal pang Kami datang teh sangkan ngalaman eta wanci kasangsaraan.
64 Yohanes 12.28-35 28 Ama, agungkeun jenengan Ama!" Ti dinya aya soara ti langit, ungelna, "Enggeus ku Ama diagungkeun, jeung rek diagungkeun deui!" 29 Eta soara kadarengeeun ku sarerea anu keur di darinya; ceuk sawareh sora guludug, ceuk sawareh deui, "Malaikat sasauran ka Anjeunna!" 30 Tapi saur Yesus, "Eta soara lain pikeun kapentingan Kami, tapi pikeun kapentingan maraneh. 31 Geus nepi kana mangsana, ayeuna ieu dunya teh diragragan hukuman, anu nyarangking kawasa di ieu dunya baris tijarungkel. 32 Ari Kami, sanggeus engke diangkat ti ieu bumi, bakal narik sakabeh manusa sina ka Kami." 33 (Ieu ucapan Anjeunna ngagambarkeun caraning ajal anu kudu disorang ku Anjeunna.) 34 Piunjuk jalma rea, "Sanggem Hukum Musa mah Kristus teh jumenengna bakal langgeng, ku naon disaurkeun Putra Manusa kedah diangkat? Saha anu disebat Putra Manusa teh?" 35 Waler Yesus, "Caang teh ayana di maraneh ngan kari sakeudeung deui. Teruskeun lumaku teh, meungpeung aya keneh caang, ulah kaburu poek di jalan; sabab leumpang di nu poek mah moal nyaho keur nuju ka mana.
Yohanes 12.36-44 36 Sing percaya kana caang, meungpeung caangna aya keneh, supaya maraneh jaradi umat caang." Sanggeus ngalahir kitu Yesus angkat ti dinya, nyumputan jalma-jalma. 37 Sabab eta jelema-jelema teh sakitu geus narenjo sorangan kaajaiban-kaajaiban ti Anjeunna, tetep bae teu palercayaeun ka Anjeunna teh. 38 Harita memang kudu laksana pilahir Nabi Yesaya anu kieu: "Nun Pangeran, saha nu bade percaya kana uaran abdi sadaya? Ka saha Gusti bade nembongkeun kawasa?" 39 Jadi maranehna teu barisaeun percaya, sabab kieu deui pilahir Nabi Yesaya, 40 "Panonna ku Allah geus dilolongan, hatena sina basangkal, sangkan panonna ulah narenjo, pikiranana ulah ngalarti, sina ulah tarobat ka Kami, dawuhan Pangeran, ulah harayangeun dicalageurkeun ku Kami." 41 Yesaya nyaurkeun kitu perkara Yesus, sabab anjeunna mah geus ningali kamulyaan Yesus, sarta nyaurkeun hal Anjeunna. 42 Najan kitu, loba oge gegeden Yahudi anu palercayaeun ka Yesus, ngan teu waranieun nembrak, sarieuneun dipencilkeun ti imah ibadah ku urang Parisi sejenna, 43 kawantu leuwih malar kana pamuji ti pada jalma tinimbang kana pangajen ti Allah. 44 Yesus ngalahir, soanten-Na bedas, "Anu percaya ka Kami, percayana teh lain ka Kami 65
Yohanes 12.45-13.1 bae, tapi ka Mantenna ongkoh, anu ngutus Kami. 45 Anu nenjo ka Kami, nenjo oge ka anu ngutus Kami. 46 Kami teh caang anu turun ka alam dunya, supaya anu percaya ka Kami ulah poek hirupna. 47 Anu ngadenge pilahir Kami tapi henteu ngalampahkeun, dihukumna moal ku Kami, sabab Kami mah pang datang teh lain pikeun ngahukum pangeusi dunya, tapi pikeun nyalametkeun. 48 Anu bakal ngahukumna ka sing saha anu nampik ka Kami jeung embungeun narima pilahir Kami mah, geus aya pihakimeunana; nya eta pilahir-pilahir Kami anu enggeus dilahirkeun ku Kami tea. Eta nu baris ngahakiman dina Poe Kiamat teh! 49 Satemenna kitu, sabab anu geus dilahirkeun ku Kami teh lain pilahir Kami sorangan, tapi timbalan Allah Rama anu ngutus Kami, anu miwarang Kami kudu ngalahir kitu. 50 Sarta ku sabab Kami nyaho timbalan Mantenna teh matak hirup langgeng, kitu nu matak naon-naon anu ditimbalkeun ku Rama ka Kami teh ku Kami dilahirkeun ka maraneh." 13 1 Pisapoeeun deui kana poe Pesta Paska, Yesus uningaeun yen Anjeunna geus tereh ngantunkeun alam dunya, 66
Yohanes 13.2-9 kudu mulih ka Rama-Na. Anjeunna kacida mikaasihna ka umat kagungana-Na anu araya di ieu dunya, asih nepi ka ahir. 2 Peutingna Yesus tuang jeung murid-murid. Iblis geus ngasupkeun pikiran pikeun ngahianat Yesus kana hate Yudas bin Simon Iskariot. 3 Yesus geus uninga yen ku Rama-Na geus diserenan kawasa sagemblengna, uninga yen Anjeunna anu asal ti Allah tereh mulang ka Allah. 4 Ku sabab eta jung Anjeunna ngadeg, muka jubah, tuluy nyandak anduk dibeulitkeun kana angkeng-Na. 5 Cur nyicikeun cai kana baskom, terus ngumbah suku murid-murid-Na, sarta terus diseka sina tuus. 6 Barang nepi ka giliran Petrus, manehna mihatur, "Gusti! Bade ngumbah suku abdi?" 7 Yesus ngawaler, "Ayeuna ku maneh moal kaharti Kami migawe kieu, tapi engke oge kaharti." 8 Piunjuk Petrus, "Ulah, Gusti! Abdi henteu iklas Gusti dugi ka ngumbah suku abdi!" Waler Yesus, "Lamun suku maneh henteu dikumbah ku Kami, maneh moal jadi murid Kami deui." 9 Walon Simon Petrus, "Upami kitu ulah mung suku wungkul, sae sareng leungeun sareng sirah oge!" 67
68 Yohanes 13.10-18 10 Saur Yesus, "Anu geus mandi mah awakna geus beresih kabeh, teu kudu diberesihan deui salian ti suku. Maraneh kabeh geus beresih, kajaba anu saurang." 11 (Yesus geus uningaeun ka jelema anu rek ngahianat ka Anjeunna, anu matak saur-Na, "Maraneh kabeh geus beresih, kajaba anu saurang.") 12 Sanggeus ngumbahan suku murid-murid, Anjeunna dijubah deui, calik deui mayunan meja, tuluy ngalahir, "Kumaha, kahalarti maksud Kami bieu? 13 Maraneh ka Kami nyarebut Guru jeung Gusti. Bener eta teh. 14 Kami, Guru jeung Gusti maraneh, bieu ngumbahan suku maraneh. Nya kitu maraneh oge, kudu daraek silih kumbah suku jeung babaturan. 15 Bieu Kami teh mere tuladan, supaya maraneh oge milampah sakumaha anu ku Kami dipilampah ka maraneh. 16 Satemenna ceuk Kami: badega moal leuwih ti dunungan, nu diutus moal leuwih ti nu ngutus. 17 Lamun hal eta geus kahalarti, estu bagja maraneh lamun daraek ngalampahkeunana! 18 Tapi ieu Kami ngomong teh henteu ka sakabehna. Kami estu nyaho, jalma-jalma kumaha anu ku Kami geus dipilih teh. Tapi ungel Kitab Suci teh memang kudu tinekanan,
Yohanes 13.19-27 unina: Jalma nu ngadahar roti Kaula malah ngamusuh. 19 Hal ieu ku Kami dibejakeun ti ayeuna samemehna, supaya lamun enggeus kajadian, maraneh percaya yen Kami teh anu jumeneng. 20 Satemenna ceuk Kami: Sing saha anu ngaku ka utusan Kami, saenyana ngaku ka Kami. Sing saha anu ngaku ka Kami, saenyana ngaku ka anu ngutus Kami." 21 Sanggeus nyarios kitu katembong Anjeunna semu anu nalangsa kabina-bina, tuluy nyarios deui, "Kami arek terus terang, aya batur maraneh saurang anu rek ngahianat ka Kami." 22 Murid-murid papelong-pelong baringungeun, saha anu dimaksud ku Anjeunna. 23 Hiji murid anu diasih ku Yesus, diukna ngarendeng pisan jeung Anjeunna. 24 Ku Simon Petrus diisarahan, maksudna: "Taroskeun, saha anu dimaksad ku Anjeunna." 25 Eta murid diukna ngised ngeser ka Yesus, tuluy mihatur, "Saha jalmina, Gusti?" 26 Waler-Na, "Mana-mana anu ku Kami diasongan roti beunang nyelup kana saos, eta jelemana." Top Anjeunna nyandak roti, tuluy dicelupkeun sarta diasongkeun ka Yudas bin Simon Iskariot. 27 Ku Yudas ditampanan, sarta harita keneh Iblis nyanding kana dirina. Saur Yesus 69
Yohanes 13.28-34 ka Yudas, "Buru-buru, niat maneh geura jalankeun!" 28 Murid-murid anu keur dalahar saurang ge teu aya anu bisa ngajudi kana pilahir Anjeunna kitu ka Yudas. 29 Nu sawareh nyangkana teh Yudas dijurung barangbeuli keur kaperluan pesta, atawa dipiwarang mere sidekah ka nu mariskin, pedah Yudas purah nyekel duit sarerea. 30 Ari Yudas sanggeus nampanan roti teh terus indit. Harita geus peuting. 31 Sanggeus Yudas indit, Yesus ngalahir deui, "Ayeuna kaagungan Putra Manusa teh geus dinyatakeun, sarta kaagungan Allah dinyatakeun di Anjeunna. 32 Upama kaagungan Allah geus dinyatakeun di Putra Manusa, kaagungan Putra Manusa oge baris gancang dinyatakeun ku Allah dina salira-Na ku manten, sarta ku Allah baris buru-buru dilaksanakeun. 33 Barudak, anaking, Kami moal lila deui aya di maraneh teh. Engke Kami bakal ditareangan ku maraneh. Tapi sakumaha anu ku Kami geus diomongkeun ka para gegeden Yahudi, Maraneh moal bisa datang ka tempat Kami. 34 Ayeuna maraneh ku Kami dibere hiji parentah anyar, nya eta: Masing silih pikanyaah. Sakumaha Kami mikanyaah ka maraneh, maraneh oge kudu silih pikanyaah sabatur-batur. 70
71 Yohanes 13.35-14.5 35 Ku jalan silih pikanyaah jeung babaturan, bakal katara ka sarerea yen maraneh teh murid-murid Kami." 36 "Dupi Gusti bade ka mana?" Simon Petrus nanya. Waler Yesus, "Ka mana Kami rek indit, ayeuna mah maneh moal bisa milu. Tapi engke maneh bisa nuturkeun." 37 "Naon margina moal tiasa ngiring ayeuna teh, Gusti?" Petrus nanya deui. "Sawios abdi mah kedah paeh oge demi Gusti!" 38 "Enyaan maneh sanggup paeh pikeun Kami?" waler Yesus. "Satemenna: Peuting ieu memeh hayam kongkorongok, maneh geus tilu kali nyebut teu wawuh ka Kami." 14 1 "Maraneh ulah salempang," saur-Na deui. "Sing percaya ka Allah, sarta sing percaya ka Kami. 2 Di bumi Rama Kami loba kamar, sarta ayeuna Kami rek ka ditu nyadiakeun pitempateun maraneh. Lamun teu kitu ku Kami moal diomongkeun ka maraneh. 3 Sanggeus nyadiakeun pitempateun maraneh, Kami ti ditu tangtu bakal datang deui nyokot maraneh, supaya maraneh oge aya di tempat Kami. 4 Maraneh geus nyaraho jalanna ka tempat anu ku Kami rek diteang." 5 "Gusti," ceuk Tomas, "abdi-abdi teu terang Gusti bade ka mana, bade terang kumaha jalan ka ditu?"
72 Yohanes 14.6-12 6 Waler Gusti ka Tomas, "Kami jalanna, Kami kayaktian, Kami sumberna hirup. Ku sabab eta, lamun henteu ku jalan Kami, moal aya anu bisa datang ka Rama." 7 "Ayeuna," saur-Na ka sarerea, "maraneh geus nyaraho ka Kami, ka Rama oge tangtu nyaraho. Malah ti ayeuna keneh oge geus nyaraho ka Mantenna teh, geus narenjo." 8 "Gusti," ceuk Pilipus, "tingalikeun Rama teh ka abdi-abdi, supados abdi-abdi teu panasaran." 9 Waler Yesus, "Geus sakitu lilana Kami reureujeungan jeung maneh, piraku maneh can wawuh keneh bae ka Kami, Pilipus? Anu geus nenjo Kami tangtu nenjo ka Rama, ku naon ceuk maneh bieu Tingalikeun Rama teh ka abdi-abdi? 10 Na teu percaya maneh, Pilipus, yen Kami jadi hiji jeung Rama, sarta Rama jadi hiji jeung Kami." Geus kitu saur-Na deui ka sarerea, "Omongan anu ku Kami diucapkeun ka maraneh teh lain omongan Kami sorangan, kedalna teh ku pangersa Rama anu ngahiji di diri Kami. 11 Sing percaya, Kami teh jadi hiji jeung Rama, Rama jadi hiji jeung Kami. Lamun teu percaya kana eta hal, sahenteuna sing percaya kana hal-hal anu dipigawe ku Kami. 12 Satemenna ceuk Kami: Sing saha anu percaya ka Kami, bakal ngalampahkeun sakur anu dipigawe ku Kami, malah bakal
Yohanes 14.13-20 ngalampahkeun anu leuwih ti kitu, sabab ayeuna Kami tereh mulang ka Rama. 13 Jeung naon bae anu disuhunkeun ku maraneh make ngaran Kami, tangtu ku Kami dikabul, supaya ku jalan Kami kaagungan Rama jadi nyata katembong. 14 Lamun maraneh nyuhunkeun ka Kami nyebut ngaran Kami, ku Kami tangtu dikabul." 15 "Upama maraneh nyaraah ka Kami geus tangtu narurut kana parentah-parentah Kami. 16 Kami rek nyuhunkeun ka Rama, sarta Rama bakal maparin ka maraneh hiji Panulung sejen, anu bakal nyarengan ka maraneh salalawasna. 17 Eta Panulung teh nya eta Roh Allah, anu bakal nganyatakeun hal Allah nurutkeun anu saestuna. Eta Roh ku dunya mah moal katarima, sabab dunya mah ka eta teh teu nenjoeun, teu nyahoeun. Ari maraneh mah nyaraho, sabab Anjeunna aya di maraneh, ngancik di diri maraneh. 18 Sanggeus Kami indit, maraneh moal diantep nyorangan; tur Kami bakal datang deui ka maraneh. 19 Pikeun saheulaanan mah dunya teh moal nenjo deui Kami, tapi maraneh mah bakal narenjo; jeung ku sabab Kami teh hirup, maraneh oge bakal hirup. 20 Lamun poena geus datang, maraneh bakal nyaraho yen Kami jadi hiji jeung Rama, 73
Yohanes 14.21-27 maraneh jadi hiji jeung Kami, Kami oge jadi hiji jeung maraneh. 21 Sing saha anu narima jeung ngalampahkeun parentah-parentah Kami, eta tandaning nyaah ka Kami. Sing saha anu nyaah ka Kami, bakal dipikaasih ku Rama; Kami oge tangtu bakal mikaasih jeung bakal nganyatakeun diri ka manehna." 22 "Gusti," piunjuk Yudas (lain Yudas Iskariot), "ku naon margina ka abdi-abdi mah Gusti kersa nganyatakeun salira, dupi ka dunya mah henteu?" 23 Waler Yesus ka Yudas, "Sabab anu mikanyaah ka Kami jeung nurut kana piwuruk Kami mah bakal dipikaasih ku Rama Kami, jadi Rama Kami jeung Kami bakal sumping terus linggih di manehna. 24 Anu henteu nyaaheun ka Kami mah geus tangtu embungeun nurut kana pangajaran Kami. Pangajaran anu ku Kami diwurukkeun ka maraneh teh lain ti Kami, tapi ti Rama anu ngutus Kami. 25 Hal ieu ku Kami diomongkeun ayeuna, meungpeung Kami aya keneh jeung maraneh. 26 Panulung tea, nya eta Roh Suci beunang nyuhunkeun Kami ka Rama, ka maraneh bakal ngawurukkeun sagala perkara, jeung ngingetan supaya maraneh aringet kana sagala hal anu ku Kami geus diwurukkeun. 27 Maraneh ku Kami rek ditinggalan kakertaan, kakertaan Kami pribadi, anu beda 74
75 Yohanes 14.28-15.4 tina kakertaan asal ti dunya. Ulah honcewang, ulah baringung, ulah rarisi. 28 Ceuk Kami tadi, Kami rek indit, tapi bakal datang deui ka maraneh. Lamun maraneh nyaraah ka Kami, malah bakal barungah Kami rek mulang ka Rama teh, sabab Rama mah leuwih agung ti batan Kami. 29 Hal ieu ku Kami diomongkeun ayeuna memeh kajadian, supaya engke maraneh percaya lamun geus kajadian. 30 Kami geus teu bisa lila-lila deui nyarita ka maraneh, sabab anu nyangking ieu dunya geus datang. Saenyana manehna teu kawasa naon-naon ka Kami, 31 tapi Kami kudu tumut kana sagala pangersa Rama, supaya kanyaah Kami ka Mantenna kanyahoan ku ieu dunya. Hayu ayeuna mah urang arindit ti dieu. 15 1 Pilahir Yesus, "Kami teh tangkal anggur nu sajati, Ama Kami nu jadi tukang kebonna. 2 Unggal dahan Kami anu teu daekeun buahan ku Mantenna ditilas, ari anu sok baruahan daunna dipangkas diberesihan, supaya buahanana laleubeut. 3 Maraneh geus diberesihan ku pangajaran anu diwurukkeun ku Kami. 4 Sing tetep ngahiji di Kami, Kami oge baris tetep ngahiji di maraneh. Maraneh anu jadi dahan-dahan moal baruahan lamun henteu
76 Yohanes 15.5-12 ngahiji di Kami, sabab dahan mustahil buahan lamun henteu ngahiji dina tangkalna. 5 Kami tangkalna, maraneh dahan-dahanna. Sakur anu tetep di Kami sarta Kami tetep di manehna, tangtu buahan jeung leubeut; sabab lamun henteu jeung Kami mah maraneh moal barisa naon-naon. 6 Dahan anu henteu tetep di Kami bakal dipiceun sina garing. Dahan-dahan nu karitu bakal ditumpukkeun tuluy dialung-alungkeun kana seuneu hurung, beak diduruk. 7 Lamun maraneh tetep di Kami, tetep tigin kana piwuruk Kami, masih nyuhunkeun naon bae oge tangtu dikabulkeun. 8 Kamulyaan Ama Kami bakal tembong lamun maraneh nu jadi dahan-dahan baruahan leubeut, sarta ku lantaran kitu maraneh jadi murid-murid Kami. 9 Sakumaha Kami dipikanyaah ku Rama, maraneh oge dipikanyaah ku Kami, anu matak kudu tetep aya dina kanyaah Kami. 10 Lamun narurut kana parentah Kami tangtu tetep ku Kami dipikanyaah, sakumaha Kami tetep dipikaasih ku Rama lantaran nurut kana timbalana-Na. 11 Nu matak dibarejaan kitu teh supaya kabungah Kami jadi kabungah maraneh, jeung supaya kabagjaan maraneh lengkep sampurna. 12 Kieu parentah Kami teh: Maraneh sing silih pikanyaah, saperti Kami nyaah ka maraneh.
Yohanes 15.13-20 13 Kanyaah nu panggedena ti hiji jalma ka sobat-sobatna, nya eta lamun nepi ka iklas ngorbankeun jiwa pikeun ngabelaanana. 14 Maraneh teh sobat-sobat Kami lamun ngalakonan ieu parentah Kami. 15 Maraneh ku Kami moal disebut deui abdi-abdi, sabab nu jadi abdi mah henteu nyahoeun ka anu keur dipigawe ku dununganana. Sabalikna, maraneh ku Kami disebut sobat, lantaran geus dibarere nyaho sagala perkara anu ku Rama didawuhkeun ka Kami. 16 Lain maraneh anu marilih Kami, Kami anu milih maraneh, sangkan maraneh lalumaku hirup leubeut ku buah kanyaah, buah-buah anu awet jeung tahan. Masih maraneh rek nyuhunkeun naon bae anu disuhunkeunana nyebut ngaran Kami, ku Rama tan wande dikabul. 17 Kitu sababna nu matak parentah Kami teh: Sing silih pikanyaah." 18 "Lamun dunya geuleuheun ka maraneh, sing aringet yen eta teh lantaran geus geuleuheun ti heula ka Kami. 19 Lamun maraneh kaasup ka dunya mah tangtu ku dunya dipikanyaah lantaran bogana. Tapi maraneh mah ku Kami geus dicokot ti dunya, geus lain bogana deui, jadi dipikageuleuh. 20 Kami geus ngabejaan ka maraneh, Euweuh badega anu leuwih luhur ti dununganana. 77
Yohanes 15.21-26 Lamun maranehna ka Kami nganiaya, ka maraneh oge tangtu nganiaya; lamun maranehna narurut kana piwuruk Kami, ka maraneh oge tangtu narurut. 21 Nu matak karitu ka maraneh teh lantaran maraneh mah anu Kami, jeung maranehna henteu nyarahoeun ka anu ngutus Kami. 22 Saupama maranehna ku Kami henteu didatangan, henteu diwurukan, moal baroga dosa; tapi ayeuna geus kitu kaayaanana, maranehna geus moal bisa mungkiran dosana. 23 Anu geuleuheun ka Kami, ka Rama oge geuleuheun. 24 Saupama ku Kami henteu ditembongan perkara-perkara anu can kungsi dipigawe ku jelema, maranehna moal baroga dosa. Tapi eta perkara-perkara teh geus katarenjoeun, nu matak maranehna teh ka Kami mikageuleuh, ka Rama mikageuleuh. 25 Memang geus kudu kitu, supaya laksana anu kaungel dina Kitab Hukum maranehna, yen: Maranehna gareuleuheun ka Kami teu karana sabab. 26 Maraneh ku Kami bakal dibere Panulung asal ti Rama Kami, nya eta Roh Suci, anu bakal nganyatakeun hal Allah anu saestuna. Eta Panulung tangtu ku Kami diutus ka maraneh ti Rama, sarta Anjeunna baris nyaurkeun hal Kami. 78
Yohanes 15.27-16.8 27 Maraneh oge kudu nyaritakeun hal Kami, sabab maraneh geus reureujeungan jeung Kami ti barang mimiti. 16 1 Kami ngabejakeun hal ieu teh supaya maraneh ulah nepi ka murtad. 2 Sabab maraneh bakal disingkirkeun ti imah-imah ibadah urang Yahudi, malah engke aya mangsa, jelema anu maehan ka maraneh pangrasana mah ngabakti ka Allah. 3 Bakal dikitu-kitu maraneh ku jalma-jalma, lantaran maranehna teu nyarahoeun ka Rama, teu nyarahoeun ka Kami. 4 Lamun jalma-jalma ka maraneh geus kitu, maraneh sing aringet yen ku Kami geus dibejaan ti ayeuna keneh tina sual eta." "Hal ieu teu dibejakeun ti bareto soteh lantaran Kami aya di maraneh keneh. 5 Ayeuna Kami rek indit ka Anu ngutus, ku maraneh teu ditanyakeun arek ka mana. 6 Ayeuna ku Kami geus dibejaan, hate maraneh naralangsa. 7 Saenyana Kami indit teh bakal leuwih mangpaat pikeun maraneh, sabab lamun Kami teu indit, Panulung teh moal sumping. Sabalikna lamun Kami indit engke bakal ngajurungkeun Anjeunna ka maraneh. 8 Lamun geus sumping, Anjeunna bakal ngabuktikeun ka nu di dunya tina hal naon dosa maranehna, tina hal naon nu bener, jeung tina hal hukuman ti Allah. 79
Yohanes 16.9-16 9 Tina hal dosana, lantaran maranehna henteu palercayaeun ka Kami; 10 tina hal nu bener, lantaran bener Kami indit teh ka Rama sarta ku maraneh moal katenjo deui; 11 tina hal hukuman ti Allah, lantaran nu nyangking kawasa di dunya teh geus nyandang hukuman. 12 Picaritaeun Kami loba keneh tapi maraneh moal sanggup narimana ayeuna mah. 13 Tapi engke, lamun Roh tea geus sumping, maraneh bakal ditungtun sangkan nyaraho kana sagala hal anu saestu, sabab Anjeunna bakal nganyatakeun hal Allah anu saestu-estuna. Anu bakal disaurkeun ku Anjeunna lain pilahir-Na ku anjeun; anu bakal disaurkeuna-Na teh hal-hal anu geus kadangu ku Anjeunna bae, sarta maraneh ku Anjeunna bakal dibere nyaho naon-naon anu baris kajadian engke. 14 Anjeunna bakal ngagungkeun ka Kami, sabab nya Anjeunna anu bakal nepikeun pilahir-pilahir Kami ka maraneh. 15 Sagala kagungan Rama, jadi milik Kami ongkoh. Nu matak ceuk Kami bieu, sagala hal anu ditepikeun ku Roh ka maraneh asalna ti Kami." 16 "Kari sakeudeung deui maraneh narenjo Kami teh, tapi moal lila deui oge bakal narenjo deui." 80
Yohanes 16.17-23 17 Murid-murid aya anu silih tanya, "Naon maksudna? Saur-Na: Ngan kari sakeudeung deui urang narenjo Anjeunna teh, tapi saur-Na keneh: Sakeudeung deui oge bakal narenjo deui. Jeung saur-Na: Sabab Kami rek mulang ka Rama. 18 Naon hartina sakeudeung deui teh? Teu ngarti urang mah Anjeunna nyaurkeun naon." 19 Yesus uningaeun yen maranehna harayang nanya, tuluy Anjeunna nyarios, saur-Na, "Ceuk Kami bieu, Ngan kari sakeudeung deui maraneh narenjo Kami teh, tapi moal lila deui oge bakal narenjo deui. Eta anu disualkeun ku maraneh teh? 20 Satemenna ceuk Kami: Maraneh bakal ceurik jeung prihatin, tapi dunya mah bakal suka. Maraneh bakal nalangsa, tapi kanalangsaan maraneh bakal robah jadi kagumbiraan. 21 Awewe nu rek ngajuru tangtu susah hatena lantaran tereh nandangan kanyeri, tapi barang geus ngajuru sagala kanyerina moal dirasa, kasilep ku rasa bagja dumeh orokna geus lahir ka dunya. 22 Nya kitu maraneh oge: Ayeuna sarusah hate. Tapi Kami tangtu datang deui ka maraneh, sarta maraneh bakal ngarasa bagja, rasa bagja moal beunang disisilihan. 23 Dina mangsa eta maraneh geus moal aya tanyakeuneun deui ka Kami. Sing percaya, naon bae pamenta maraneh ka Rama anu 81
Yohanes 16.24-32 dipenta bari mawa ngaran Kami, ku Rama tangtu dikabul. 24 Nepi ka ayeuna maraneh can barangpenta naon-naon mawa ngaran Kami. Pek marenta, tangtu bakal narima, sangkan kasenangan hate maraneh sampurna." 25 "Bareto Kami ngawuruk ka maraneh teh sok ku ibarat bae. Engke mah kaayaan Rama teh rek ditetelakeun sajentrena, moal ku ibarat deui. 26 Engke mah maraneh kudu barangpenta ka Rama teh nyebut ngaran Kami, jadi teu kudu dipangmentakeun deui ku Kami, 27 sabab Rama ku manten mikanyaah ka maraneh, lantaran maraneh nyaraah jeung palercaya yen Kami asal ti Allah. 28 Saestuna, Kami teh ti Rama, datang ka dunya, sarta ayeuna rek ninggalkeun ieu dunya, mulang deui ka Rama." 29 Pihatur murid-murid, "Ayeuna Gusti ngalahir teh parantos sageblasna, henteu ku ibarat deui. 30 Abdi-abdi nembe terang yen Gusti uninga kana sagala rupi. Gusti teu perlu ku jalmi anu nyual, sareng ku margi kitu abdi-abdi percanten, Gusti teh asal ti Allah." 31 Waler Yesus, "Percaya maraneh ayeuna? 32 Mangka nyaraho, tereh datang mangsana, malah eta mangsa teh geus datang, maraneh bakal dipaburencaykeun, marulang ka tempat masing-masing, Kami pada naringgalkeun. 82
Yohanes 16.33-17.6 Tapi sanajan kitu ge Kami moal nyorangan, sabab aya Rama anu nyarengan. 33 Ieu kabeh ku Kami dibejakeun, supaya maraneh sarenang hate ngahiji ka Kami. Maraneh ku dunya bakal dikaniaya, tapi sing taleger, sabab dunya geus eleh ku Kami." 17 1 Sanggeus ngalahir kitu Yesus tanggah terus unjukan kieu, "Ama, waktosna parantos dongkap. Putra Ama mugi dipaparin kamulyaan, supados Putra matak mulya ka Ama. 2 Putra ku Ama parantos dipaparin kawasa ka sakumna manusa, dugi ka tiasa maparin hirup langgeng ka jalmi-jalmi anu ku Ama diserenkeun ka Putra. 3 Dupi hirup langgeng teh nya eta: Terang ka Ama, Allah sajati anu mung hiji, sareng ka utusan Ama, Yesus Kristus. 4 Kamulyaan Ama ku Abdi parantos dipencarkeun di bumi, padamelan ti Ama parantos beres dilampahkeun sadayana. 5 Ama! Mugi kamulyaan Abdi anu kapungkur, anu ayeuna aya di Ama dipaparinkeun deui, nya eta kamulyaan Abdi anu sami-sami jadi kamulyaan Ama ti memeh dunya dijadikeun. 6 Ama ku Abdi parantos diutarakeun ka jalmi-jalmi di dunya, anu ku Ama dipasihkeun ka Abdi. Maranehna kagungan Ama anu diserenkeun ka Abdi. Maranehna parantos narurut kana pangandika Ama, 83
84 Yohanes 17.7-13 7 parantos tarerangeun yen saniskanten anu katampi ku Abdi teh asalna ti Ama. 8 Pangandika Ama ku Abdi parantos diwurukkeun ka maranehna sareng ditarampi; maranehna parantos tarerangeun yen Abdi asal ti Ama, palercayaeun yen Ama anu ngutus. 9 Ayeuna Abdi mangnedakeun maranehna; sanes mangnedakeun dunya, nanging mangnedakeun jalmi-jalmi paparin ti Ama, kagungan Ama tea. 10 Sagala kagaduh Abdi kagungan Ama, sagala kagungan Ama kagaduh Abdi; Abdi parantos diagungkeun ku maranehna. 11 Dupi ayeuna Abdi sumeja dongkap ka Ama, di dunya moal lami deui. Nanging maranehna mah tetep di dunya. Ama Nu Suci! Mugi maranehna diraksa ku kakawasaan jenengan Ama, nya eta jenengan anu ku Ama dipaparinkeun ka Abdi, supados maranehna jadi sahiji sapertos Ama sareng Abdi sahiji. 12 Sapanjang disarengan keneh ku Abdi, maranehna aman ku Abdi dijagi nganggo kakawasaan jenengan Ama, jenengan anu ku Ama dipasihkeun ka Abdi. Maranehna ku Abdi dijagi, saurang ge teu aya nu ical, kajabi anu saurang, anu memang kedah ical, supados laksana nu kaungel dina Kitab Suci. 13 Ayeuna Abdi sumeja wangsul ka Ama. Perkawis ieu ku Abdi diunjukkeun sabot di
Yohanes 17.14-21 dunya keneh, supados maranehna tiasa ngarasakeun sapinuhna rasa suka hate Abdi. 14 Maranehna parantos narampi pangandika Ama, dugi ka dipikageuleuh ku dunya, margi maranehna oge sapertos Abdi sanes gaduhna dunya. 15 Abdi moal nyuhunkeun supados maranehna oge dicandak ti dunya, mung supados ku Ama ditangtayungan ti si Jahat. 16 Sakumaha Abdi sanes gaduhna dunya, maranehna oge sanes gaduhna dunya. 17 Mugi maranehna dijadikeun kagungan Ama anu disahkeun ku kaestuan. Nya pangandika Ama kaestuan teh. 18 Maranehna ku Abdi diutus ka dunya sapertos Abdi diutus ku Ama ka ieu dunya. 19 Abdi ngabaktoskeun diri ka Ama, supados maranehna oge tiasa dibaktoskeun ka Ama, supados leres-leres jadi kagungan Ama. 20 Abdi sanes mung mangnedakeun maranehna bae, nanging mangnedakeun oge jalmi-jalmi anu bakal palercaya ka Abdi tina pangwawaran maranehna. 21 Mugi eta jalmi-jalmi oge didamel jadi sahiji. Ama! Mugi maranehna oge dikersakeun ngahiji ka Urang, sapertos Ama ngahiji ka Abdi, Abdi ngahiji ka Ama. Mugi maranehna dihijikeun, supados dunya percayaeun yen Ama parantos ngutus Abdi. 85
Yohanes 17.22-18.1 22 Maranehna parantos disina nyandang kamulyaan Abdi anu ti Ama tea, sina ngahiji sakumaha Abdi sareng Ama teh hiji: 23 Abdi ngahiji di maranehna, Ama ngahiji di Abdi, dugi ka maranehna sakumna jadi hiji, dugi ka dunya sina terangeun yen Ama parantos ngutus Abdi, sareng sina terangeun yen Ama mikaasih ka eta jalmi-jalmi sakumaha mikaasih ka Abdi. 24 Ama! Eta jalmi-jalmi ku Ama parantos dipaparinkeun ka Abdi. Kahoyong mah maranehna sing araya di tempat Abdi, sina naringal kamulyaan Abdi anu ti Ama tea, tawis mikaasih ka Abdi ti memeh dunya diadegkeun. 25 Nun Ama anu maha adil! Dunya teu terangeun ka Ama, dupi Abdi mah terang; jalmi-jalmi paparin Ama tea oge tarerangeun yen Ama anu ngutus Abdi. 26 Ama ku Abdi parantos dikenalkeun ka maranehna sareng bade dikenalkeun saterasna, supados kaasih Ama ka Abdi tumerap ka maranehna, supados Abdi oge tiasa ngahiji sareng maranehna." 18 1 Sanggeus ngucapkeun eta paneda, Yesus angkat jeung murid-murid, terus meuntasan Walungan Kidron. Di eta tempat aya hiji taman, sarta Yesus lebet ka dinya jeung murid-murid. 86
Yohanes 18.2-10 87 2 Yudas anu rek ngahianat nyahoeun ka eta tempat, sabab ku Yesus geus sering dicandak ka dinya jeung murid-murid. 3 Nu matak tuluy manehna nyusul ka dinya, mawa pasukan serdadu Rum jeung pangawal-pangawal Bait Allah, titahan imam-imam kapala jeung urang Parisi, marawa pakarang, lantera jeung obor. 4 Yesus anu geus uningaeun ti anggalna ku nu bakal tumiba ka salira-Na majeng nembongkeun anjeun, tuluy mariksa, "Maraneh nareangan saha?" 5 Walonna, "Neangan Yesus urang Nasaret." "Ieu Kami," saur Yesus. Yudas, si hianat tea aya nangtung jeung nu loba. 6 Barang Yesus ngalahir Ieu Kami, jalma- jalma mani malundur terus rarubuh kana taneuh. 7 Yesus mariksa deui, "Maraneh nareangan saha?" "Yesus urang Nasaret," walon maranehna. 8 Saur Yesus, "Ti tadi ge ceuk Kami ieu Kami. Upama enya anu ditareangan teh Kami, nu sejen ulah diganggu." 9 (Lahirana-Na kitu pikeun ngabuktikeun kasaurana-Na anu kieu tea: "Ama! Jalmi-jalmi paparin ti Ama ka Abdi teh pangesto teu aya nu ical.") 10 Simon Petrus anu mawa pedang nyabut pedangna, tuluy dikadekkeun ka hiji badega
88 Yohanes 18.11-18 Imam Agung ngaran Malkus, rampung ceulina anu katuhu. 11 Yesus ngalahir ka Petrus, "Sarungkeun deui pedang maneh! Pangira maneh ieu lumur panganiayaan ti Ama Kami teh ku Kami moal diinum?" 12 Geus kitu serdadu-serdadu Rum, kapala pasukanana, jeung para pangawal urang Yahudi narangkep terus ngabarogod Yesus. 13 Yesus dibawa, tuluy ditembongkeun heula ka Anas, mertuana Kayapas. Ari Kayapas teh Imam Agung taun eta. 14 Kayapas kungsi nganasehatan ka para gegeden Yahudi yen leuwih hade paeh jalma saurang pikeun kasalametan sakumna bangsa. 15 Waktu Yesus dibawa, Simon Petrus nuturkeun jeung baturna saurang anu geus dikenal ku Imam Agung. Eta batur Petrus milu asup jeung Yesus ka buruan bumi Imam Agung, 16 ari Petrus eureun di lawang buruan. Geus kitu batur Petrus teh kaluar deui, nyarita ka awewe anu jaga lawang buruan, tuluy ngajak Petrus ka jero. 17 Eta awewe jaga lawang nanya ka Petrus, "Anjeun lain murid-Na jelema nu itu?" "Lain," walon Petrus. 18 Ku sabab tiris, gandek-gandek jeung para pangawal nyarieun pirunan, tuluy narangtung
Yohanes 18.19-26 ngariung seuneu, saliduru. Petrus oge milu siduru. 19 Yesus dipariksa ku Imam Agung hal murid-murid-Na jeung pangajarana-Na. 20 Waler Yesus, "Kaula nyanggem ka saha-saha oge satarabasna. Pangajaran Kaula diwurukkeunana di imah-imah ibadah atanapi di Bait Allah tempat kempelna jalmi-jalmi. Nyanggemkeun naon-naon oge Kaula tara susulumputan. 21 Naha mariksakeun ka Kaula? Pariksakeun bae ka jalmi-jalmi anu sok ngarupingkeun Kaula, tangtos tarerangeun naon anu disanggemkeun ku Kaula." 22 Barang Yesus nyaurkeun kitu salah saurang pangawal di dinya terus nyabok ka Anjeunna bari ngomong, "Wani temen Maneh ngomong saperti kitu ka Imam Agung!" 23 Waler Yesus, "Lamun omongan Kami salah, coba terangkeun ka nu araya di dieu naon salahna. Tapi upama omongan Kami bener, ku naon maneh nyabok?" 24 Geus kitu Anjeunna ku Anas dikintunkeun ka Imam Agung Kayapas, dibarogod keneh. 25 Ari Petrus keur siduru keneh. Ku nu keur saliduru ditanya, "Ari anjeun lain murid jelema itu?" Petrus ngangles, "Lain!" 26 Ari ceuk hiji gandek Imam Agung barayana Malkus anu dikadek ceulina tea, "Naha lain anjeun anu ku kuring katenjo aya di taman jeung Yesus teh?" 89
Yohanes 18.27-35 27 "Lain," walon Petrus deui. Harita keneh kadenge hayam kongkorongok. 28 Isuk-isuk keneh pisan Yesus dibawa ti bumi Kayapas ka karaton gupernur. Tapi para gegeden Yahudi henteu arasup ka jero karaton, ngajaga dirina ulah jadi najis ceuk agama, supaya meunang milu ngadahar jamuan Paska. 29 Ku sabab kitu Pilatus kaluar nemonan, tuluy mariksa, "Naon perkarana eta jelema dibawa ka kami?" 30 Walon maranehna, "Upami teu jahat ge tangtos moal dibantun ka Juragan." 31 Saur Pilatus, "Uruskeun bae ku maraneh nurutkeun hukum maraneh." Walon maranehna, "Bangsa sim kuring teu diidinan ngajalankeun hukum pati." 32 (Pang kitu teh supaya laksana pilahir Yesus basa ngagambarkeun cara pipupuseuna-Na tea.) 33 Pilatus lebet deui ka karaton, Yesus disaur jeung terus dipariksa, "Anjeun teh Raja urang Yahudi?" 34 Waler Yesus, "Juragan mariksa kitu teh naha dumeh uninga ku anjeun atanapi aya anu ngawartosan?" 35 Waler Pilatus, "Na kaula teh urang Yahudi? Anjeun diserenkeun ka kaula teh ku bangsa sorangan jeung ku imam-imam kapala. Anjeun geus nyieun lampah naon?" 90
Yohanes 18.36-19.2 36 Waler Yesus, "Karajaan Kaula sanes ti dunya ieu. Upami karajaan Kaula ti ieu dunya, para panganut Kaula baris tarung ngabelaan, ulah dugi ka Kaula beunang ku gegeden-gegeden urang Yahudi. Sanes, karajaan Kaula sanes ti ieu dunya!" 37 Saur Pilatus, "Jadi enya Anjeun teh raja?" Waler Yesus, "Saur Juragan, Kaula teh raja. Tujuan Kaula medal sareng dongkap ka ieu dunya seja ngawurukkeun hal kaestuan. Jalmi anu dipimilik ku kaestuan tangtos daekeun ngupingkeun ka Kaula." 38 "Naon kaestuan teh?" Pilatus mariksa. Ti dinya Pilatus kaluar, tuluy ngalahir ka urang Yahudi, "Kami teu manggih lantaran pikeun ngahukum eta jalma. 39 Nurutkeun adat kabiasaan maraneh, saban-saban poe Paska kami salawasna sok ngabebaskeun salah saurang sakitan pikeun maraneh. Kumaha ayeuna kahayang maraneh, Raja urang Yahudi anu kudu dibebaskeun teh?" 40 "Ulah! Ulah Manehna! Hayang Barabas!" jawab maranehna tingjarerit. (Barabas teh penjahat.) 19 1 Pilatus lebet deui, tuluy nimbalan supaya Yesus dirangket. 2 Ari serdadu-serdadu tuluy nyieun mamakutaan tina regang-regang anu cucukan, diterapkeun kana mastaka Yesus 91
Yohanes 19.3-10 sarta Anjeunna dianggoanan jubah warna wungu. 3 Geus kitu serdadu-serdadu teh daratang jeung ngaromong ka Anjeunna, "Wilujeng Raja urang Yahudi!" pokna bari terus narampiling. 4 Pilatus kaluar deui, ngalahir ka urang Yahudi, "Tarenjokeun! Eta jelema ku kami rek dibawa ka hareupeun maraneh. Kami rek ngabuktikeun yen kami teu manggih sabab pikeun ngahukum Manehna." 5 Ti dinya Yesus kaluar, nganggo jubah wungu jeung makuta cucuk. Pilatus ngalahir, "Tarenjo ieu jelema!" 6 Imam-imam kapala jeung para pangawal Bait Allah narenjo ka Anjeunna, tuluy tinggorowok, "Salibkeun! Salibkeun!" Saur Pilatus, "Pek bae ku maraneh salibkeun. Kami mah teu manggih sabab pikeun ngahukum." 7 Jalma-jalma narembalan, "Ceuk hukum bangsa kuring, eta jelema kudu dipaehan, sabab ngaku-ngaku jadi Putra Allah!" 8 Ngadangu jawaban maranehna kitu Pilatus beuki ngaraos risi, 9 tuluy lebet deui ka karaton. Yesus dipariksa deui, "Anjeun ti mana asal?" Tapi Yesus teu ngawaler. 10 Pilahir Pilatus ka Anjeunna, "Embung Anjeun teh ngomong ka kaula? Inget, kaula kawasa ngabebaskeun atawa nyalibkeun Anjeun." 92
Yohanes 19.11-17 11 Waler Yesus, "Juragan iasa kawasa ka Kaula mung ku margi aya widi ti Allah. Ku margi kitu jalmi anu nyerenkeun Kaula ka Juragan dosana langkung abot." 12 Ngadangu pilahir Yesus kitu, Pilatus sateka-teka milarian jalan pikeun ngabebaskeun Anjeunna. Tapi urang Yahudi tingcorowok pokna, "Upami eta jalmi dibebaskeun, hartosna Juragan teh sanes mitra Prabu. Jalmi anu ngaku-ngaku raja teh hartosna ngalawan ka Prabu!" 13 Ngadenge jawaban kitu, Pilatus tuluy nyandak Yesus ka luar, terus linggih dina korsi pangadilan di tempat anu disebut "Lante Batu". (Dina basa Ibrani ngaranna "Gabata".) 14 Harita geus meh pukul dua welas beurang, kari sapoe eta deui kana poe Pesta Paska. Pilatus ngalahir ka urang Yahudi, "Ieu teh raja maraneh!" 15 Jalma-jalma Yahudi tinggorowok deui, "Paehan! Paehan! Salibkeun!" Lahiran Pilatus, "Jadi kami kudu nyalibkeun raja maraneh?" Dijarawab ku imam-imam kapala, "Teu gaduh deui raja lian ti Prabu!" 16 Ahirna Yesus ku Pilatus diserenkeun ka maranehna sina disalib. Yesus geus dicangking ku maranehna. 17 Anjeunna kaluar bari manggul salib-Na ku anjeun, terus nepi ka tempat anu katelah "Tempat Tangkorek". (Dina basa Ibrani disebutna "Golgota".) 93
Yohanes 19.18-24 18 Di dinya Anjeunna terus disalibkeun, bareng jeung dua penjahat anu disalibkeunana kiwaeun jeung tengeneuna- Na. 19 Dina pucuk salib Yesus aya tulisan Pilatus, ungelna: "Yesus urang Nasaret Raja urang Yahudi". 20 Kabaca ku jalma loba, kawantu tempat nyalibkeuna-Na teh teu pati jauh ti kota. Tulisanana dina tilu rupa basa, Ibrani, Latin, jeung Yunani. 21 Imam-imam kapala marenta ka Pilatus pokna, "Ulah diserat Raja urang Yahudi, kedah, Ceuk ieu jelema, Kami Raja urang Yahudi." 22 Waler Pilatus, "Anu geus dituliskeun ku kami tetep dituliskeunana." 23 Anggoan Yesus ku serdadu-serdadu anu tas nyalibkeuna-Na dibagi opat keur maranehna, hiji serdadu hiji bagian. Barang giliran jubah-Na, eta jubah teh tinunan sagebaran, teu aya jaitanana. 24 Ceuk serdadu-serdadu, "Ieu jubah ulah dipecah, urang lotrekeun bae saha engke anu meunangna." Eta kajadian teh nyumponan sakumaha anu geus dituliskeun dina Kitab Suci anu ungelna kieu: "Pakean Kami ku maranehna dibagi-bagi, jubah Kami dilotrekeun." Nya kitu pisan anu dilampahkeun ku eta serdadu-serdadu teh. 94
95 Yohanes 19.25-32 25 Deukeut kana salib Anjeunna aya ibu-Na, saderek istri ibu-Na, Maria bojo Klopas, jeung Maria Magdalena. 26 Yesus ningali ka ibu-Na jeung ka murid anu dipikaasih, tuluy ngalahir ka ibu-Na, "Ibu, eta teh putra ibu!" 27 Ngalahir deui ka eta murid, "Eta teh indung hidep!" Ti harita ibuna Yesus ku eta murid diaku indung, dibawa ka imahna. 28 Yesus geus ngaraos yen sagala rupana ayeuna geus tutas. Jeung sangkan laksana anu kaungel dina Kitab Suci, Anjeunna ngalahir, "Kami halabhab!" 29 Di dinya aya mangkok, eusina cai anggur haseum, seug aya anu niir sepon, dicelupkeun kana eta anggur terus diantelkeun kana lambey Yesus. 30 Sanggeus Anjeunna ngaraosan, tuluy ngalahir, "Geus tutas!" Sanggeus kitu mastaka-Na ngulahek, Yesus geus pupus. 31 Para gegeden Yahudi tuluy marenta idin ka Pilatus pikeun mingges-minggeskeun suku jalma-jalma anu keur disalibkeun, sarta mayit-mayitna rek diturunkeun tina salib. Pangna marenta kitu lantaran harita poe Jumaah. Maranehna hayang supaya dina poe isukna, poe Sabat, ulah aya mayit anu diantep dina salibna, lantaran poe Sabat nu eta teh Sabat anu kacida sucina. 32 Ti dinya serdadu-serdadu mingges- minggeskeun suku jalma hukuman, mimiti nu
Yohanes 19.33-39 duaan heula, anu bareng disalibkeun jeung Yesus. 33 Barang rek minggeskeun sampean Yesus, teu tulus, sabab tetela Anjeunna mah geus pupus. 34 Tapi aya hiji serdadu anu nojos angkeng- Na ku tumbak, brey bijilan getih campur cai. 35 (Jalma anu nyaritakeun ieu kajadian teh anu geus nenjoeun kajadianana, nepi ka aranjeun oge baris percaya. Anu dicaritakeun ku eta jalma memang hal anu saenyana, sarta manehna yakin yen nyaritakeun anu saenyana.) 36 Kitu kajadianana, supaya laksana ungel Kitab Suci anu kieu, "Tulang Anjeunna sahiji ge moal aya anu dipotongkeun." 37 Aya deui ungel Kitab Suci anu kieu, "Jalma-jalma ngarawaskeun ka Anjeunna sanggeus Anjeunna ditumbak." 38 Aya hiji jelema, (panganut Yesus keneh ngan teu wanieun nembrak lantaran sieuneun ku para gegeden Yahudi), ngaranna Yusup urang Arimatea, menta idin ka Pilatus nyokot layon Yesus. Ku Pilatus diidinan, tuluy layon teh ku Yusup dicokot. 39 Nikodemus, anu bareto nepungan Yesus peuting-peuting tea, maturan ka Yusup. Manehna mawa seuseungitan nya eta emur campur garu, lobana kira-kira tilu puluh kilo. 96
Yohanes 19.40-20.7 40 Layon Yesus ku Yusup jeung Nikodemus dibungkus ku lawon linen katut seuseungitanana, sakumaha adat urang Yahudi nguburkeun mayit. 41 Di tempat Yesus disalib aya hiji taman, sarta di eta taman aya hiji pakuburan weuteuh can dipake ngubur saha-saha. 42 Ku sabab poe eta nyanghareupan poe Sabat, tur aya kuburan anu deukeut, layon Yesus tuluy dikurebkeun di dinya. 20 1 Poe Minggu isuk-isuk, poek-poek keneh Maria Magdalena indit ka kuburan, ari datang nyampak batu tutup lawang kuburan geus aya nu mindahkeun. 2 Maria Magdalena lumpat manggihan Simon Petrus jeung murid anu dipikaasih ku Yesus, hariweusweus pokna, "Gusti urang aya nu maling ti kuburan, duka dibawa ka mana!" 3 Petrus jeung eta murid lalumpat ka kuburan, 4 tapi baturna lumpatna leuwih tarik, nepina ka kuburan ti heula. 5 Tapi henteu terus asup, ngan nempo bae ka jero kuburan, beh nenjo lawon linen ngalumbuk. 6 Teu lila jol Simon Petrus, datang-datang terus asup ka jero kuburan, tapi ngan nenjo lawon linen bae 7 jeung urut bulen mastaka Yesus, ngan ieu mah misah sarta ngagulung. 97
Yohanes 20.8-17 8 Murid anu datang ti heula tea oge terus asup ka jero kuburan, tuluy percaya kana tetenjoanana. 9 (Ku maranehna can kaharti eusi Kitab Suci anu nyebutkeun yen Anjeunna kudu tanghi tina pupusna.) 10 Geus kitu maranehna baralik. 11 Maria ceurik deukeut kuburan, tuluy nempo ka jero kuburan bari ceurik. 12 Beh nenjo aya dua malaikat, panganggona bodas, keur caralik dina urut Yesus ebog dina mastakaeun jeung dina tunjangeuna-Na. 13 "Ku naon Nyai ceurik?" malaikat mariksa. "Gusti abdi aya nu maling, duka dibantun ka mana," walon Maria. 14 Sanggeus kitu manehna malik bari luak-lieuk, breh ningal Yesus keur ngadeg, tapi manehna teu wawuheun yen Anjeunna teh Yesus. 15 Ku Yesus dipariksa, "Ku naon Nyai ceurik? Neangan saha?" Panyangka Maria Anjeunna teh tukang kebon, tuluy ngawalon, "Manawi Juragan anu nyandak Anjeunna, wartoskeun dicandak ka mana, ku abdi bade dibantun deui!" 16 Pilahir Yesus, "Maria!" Maria ngarenjag terus nelek-nelek, pok bae unjukan ku basa Ibrani, "Rabuni!" (Hartina "Guru".) 17 "Ulah nyabak ka Kami," pilahir Yesus, "sabab Kami tacan unggah ka Rama. Anggur bejakeun ka dulur-dulur Kami, yen Kami arek 98
Yohanes 20.18-25 mulang ka Rama, nya eta Rama Kami jeung Rama maranehna, Allah Kami jeung Allah maranehna." 18 Maria Magdalena indit ti dinya, pupulih ka murid-murid Anjeunna yen manehna geus nenjo Gusti, jeung nepikeun pilahir-Na. 19 Dina malem Senenna, geus peuting, murid-murid keur karumpul di hiji imah, pantona ditulakan lantaran sarieuneun ku gegeden-gegeden Yahudi. Yesus sumping sarta ujug-ujug geus ngadeg di dinya, tuluy ngalahir, "Salam rahayu!" 20 Geus kitu Anjeunna nembongkeun panangan jeung angkeng-Na. Sanggeus tetela Anjeunna teh Gusti, murid-murid kacida aratoheunana. 21 Yesus ngalahir deui, "Salam rahayu. Sakumaha Rama geus ngutus Kami, Kami oge rek ngutus maraneh." 22 Ti dinya Anjeunna niupkeun napas ka murid-murid-Na. "Tarima ieu Roh Suci," saur-Na. 23 "Saha-saha anu ku maraneh dihampura dosana, ku Allah oge bakal dihampura; upama ku maraneh henteu dihampura, ku Allah oge moal dihampura." 24 Tomas, murid ti nu dua welas (anu sok disebut si "Kembar"), waktu Yesus nembongan teh keur teu aya, 25 seug dibarejaan ku murid-murid sejen, "Urang mah geus panggih deui jeung Gusti!" 99
Yohanes 20.26-21.1 Tembal Tomas, "Kuring mah mun can nenjo jeung can ngusapkeun ramo kana tapak paku dina panangana-Na, jeung can nyabakkeun leungeun kana angkeng-Na, moal percaya!" 26 Heuleut saminggu ti harita murid-murid kumpul deui di jero imah anu kamari ieu, Tomas oge aya. Pantona ditulakan, tapi Yesus sumping, ujug-ujug geus ngadeg di dinya. Tuluy ngalahir, "Salam rahayu." 27 Ti dinya ngalahir ka Tomas, "Rampakeun ramo maneh kana ieu, tenjo ieu leungeun Kami. Sodorkeun leungeun maneh, cabak ieu cangkeng Kami. Geus, ulah cangcaya, sing percaya!" 28 "Gusti sim abdi, Allah sim abdi!" walon Tomas. 29 Pilahir Yesus ka Tomas, "Maneh percaya da geus nenjo Kami, nya? Bagja kacida anu percaya sanajan teu kungsi nenjo heula ka Kami!" 30 Yesus ka murid-murid-Na nembongkeun rupa-rupa deui kaajaiban anu henteu ditulis dina ieu kitab. 31 Tapi sakabeh anu geus dituliskeun maksudna netelakeun yen Yesus teh Kristus, Jurusalamet, Putra Allah, supaya dulur-dulur percaya. Sabab lamun dulur-dulur percaya ka Anjeunna tangtu meunangkeun hirup. 21 1 Sanggeus eta, Yesus nembongan deui ka murid-murid-Na, di sisi Talaga Tiberias. Kieu kajadianana: 100
Yohanes 21.2-11 2 Simon Petrus, Tomas (anu disebut si Kembar), Natanael (urang Kana, Galilea), dua anak Sebedeus, jeung dua murid deui, karumpul. 3 Ceuk Simon Petrus, "Kuring rek ngala lauk." "Kuring milu," ceuk nu sejen. Tuluy sarerea kana parahu, tapi sapeuting jeput teu meunang naon-naon. 4 Wanci meletek panonpoe Yesus ngadeg di sisi cai, tapi murid-murid teu warawuheun. 5 Anjeunna mariksa, "Barudak, can beubeunangan?" "Teu acan!" jawab maranehna. 6 Saur Yesus, "Semprangkeun heurapna ka katuhueun parahu, tangtu aya nu beunang!" Seug heurapna disemprangkeun, barang ditarik meh teu kaangkat pinuh ku lauk. 7 "Geuning Gusti!" ceuk murid anu dipikaasih ku Yesus ka Petrus. Dibejaan yen Gusti, rap bae Petrus make baju (sabab keur teu make baju), tuluy luncat kana cai. 8 Ka darat teu pati jauh, kira-kira saratus meter. Nu sejen oge terus nyarisi dina parahu bari narik heurap anu pinuh ku lauk. 9 Barang tarurun tina parahu nyampak geus aya seuneu areng ruhay, di luhurna diteundeunan lauk jeung roti sababaraha siki. 10 Yesus ngalahir, "Bawa ka dieu saeutik lauk beunang bieu." 11 Simon Petrus unggah kana parahu narik heurap ka darat. Laukna galede aya saratus 101
Yohanes 21.12-17 lima puluh tilu siki. Sakitu lobana lauk anu beunang, tapi heurapna teu nepi ka bedah. 12 Yesus ngalahir, "Ka darieu, dalahar." Murid-murid teu aya anu wanieun nanya, "Dupi Bapa saha?" da geus nyarahoeun yen Anjeunna teh Gusti. 13 Ku sabab kitu Yesus terus nyandakan roti jeung lauk dibagikeun ka maranehna. 14 Ti barang gugah tina pupus nepi ka harita, Yesus geus katilu kalina nembongan ka murid-murid. 15 Sanggeus dalahar, Yesus mariksa ka Simon Petrus, "Simon anak Yonas, enya hidep nyaah ka Kami leuwih ti nu sejen?" "Sumuhun Gusti," walon Petrus, "Gusti uninga yen abdi teh nyaah ka Gusti." Saur Yesus, "Panguruskeun anak-anak domba Kami." 16 Geus kitu mariksa deui kadua kalina, "Simon anak Yonas, enya hidep nyaah ka Kami?" Walon Petrus, "Sumuhun Gusti, Gusti uninga yen abdi nyaah ka Gusti." Saur Yesus, "Panguruskeun domba-domba Kami." 17 Katilu kalina Anjeunna mariksa deui, "Simon anak Yonas, enya hidep nyaah ka Kami?" Dipariksa nepi ka tilu kali, "Enya hidep nyaah ka Kami?" Petrus jadi nalangsa, tuluy unjukan, "Gusti, Gusti uninga kana saniskanten perkawis, tangtos uninga yen abdi nyaah ka Gusti." Saur Yesus, "Panguruskeun domba-domba Kami. 102
Yohanes 21.18-23 18 Satemenna ceuk Kami: Maneh keur ngora mah biasa sok ras jig, indit ka mana kahayang. Tapi engke ari geus kolot, maneh kudu pasrah ngasongkeun leungeun dibarogod ku batur, indit ka mana karep nu mawa, lain kahayang sorangan." 19 (Ieu pilahir Anjeunna, ngagambarkeun carana Petrus nekanan ajalna engke sangkan Allah dimulyakeun.) "Tuturkeun Kami," saur Yesus ka Simon Petrus. 20 Petrus ngalieuk ka tukang, sihoreng dituturkeun ku murid anu dipikaasih ku Yesus, anu keur basa tuang peuting diukna nepi ka ngalendean ka Anjeunna jeung nanya kieu, "Saha jalmina anu bade ngahianat teh, Gusti?" 21 Barang Petrus nenjoeun ka manehna, tuluy nanya ka Yesus, "Gusti, dupi manehna kumaha?" 22 Waler Yesus, "Lain perkara maneh lamun manehna ku Kami dikersakeun hirup keneh nepi ka Kami datang deui. Tapi ari maneh, geura tuturkeun Kami!" 23 Tuluy rame di kalangan panganut- panganut Yesus, magar murid anu eta mah moal maot-maot. Padahal Yesus henteu nyaurkeun yen manehna moal maot-maot, nyaurkeun soteh, "Lain perkara maneh lamun manehna ku Kami dikersakeun hirup keneh nepi ka Kami datang deui." 103
Yohanes 21.24-25 24 Nya murid anu eta anu nyaritakeun ieu sagala perkara teh, jeung anu nuliskeunana, nepi ka urang teu hamham deui yen anu dicaritakeunana teh saestuna. 25 Loba keneh perkara-perkara salian ti ieu anu dipidamel ku Yesus. Upama eta kabeh ditulis sarupa-sarupana, kawasna sadunya ge moal cukup keur nyimpen kitab-kitab nu rek ditulisanana. 104
Kisah Para Rasul 1 1 Juragan Teopilus, Dina kitab nu kahiji, sugri anu dipidamel sareng diwulangkeun ku Yesus, ku sim kuring parantos diseratkeun sadayana, ti ngawitan Anjeunna barangdamel 2 dugi ka Anjeunna dicandak ka sawarga. Memeh ka sawarga Anjeunna maparin pituduh-pituduh ku Roh Suci, ka jalmi-jalmi anu ku Anjeunna diangkat jadi rasul-rasul-Na. 3 Saparantosna gugah tina pupus, salami opat puluh dinten Anjeunna sering nembongan ka rasul-rasul-Na, dugi ka teu matak hamham yen Anjeunna estu hirup deui, kataringal sareng sasauran ka aranjeunna perkawis Karajaan Allah. 4 Dina hiji dinten Anjeunna ngalahir kieu ka sadaya rasul, "Maraneh ulah waka aringkah ti Yerusalem, dago heula anu geus dijangjikeun ku Rama, sakumaha nu geus dicaritakeun ku Kami tea. 5 Yohanes ngabaptisna ku cai, maraneh mah sakeudeung deui bakal ngabaptis ku Roh Suci." 6 Dina hiji waktos nuju karempel, rasul-rasul nararos ka Anjeunna, "Gusti, dupi Karajaan Israil teh bade ayeuna diadegkeunana deui ku Gusti?"
2 Kisah Para Rasul 1.7-14 7 Waler Yesus, "Hal eta, poe jeung waktuna, Rama Kami anu kagungan hak nangtoskeun, maraneh ulah harayang nyaho. 8 Tapi maraneh, lamun Roh Suci geus sumping bakal narampa kawasa, pikeun jaradi saksi-saksi Kami di Yerusalem, di sakuliah Yudea, di Samaria, nepi ka tungtung bumi." 9 Sanggeus ngalahir kitu, Yesus dicandak ka sawarga, diarawaskeun nepi ka lesna teu katembong kahalangan ku mega. 10 Sabot rasul-rasul tingtaranggah ngawaskeun ka langit, jol jleg aya anu ngaradeg duaan deukeut ka aranjeunna anggoanana barodas, tuluy ngalahir, 11 "Keur naraon narangtung di dieu taranggah ka langit, urang Galilea? Yesus anu dicandak ka sawarga teh engke bakal sumping deui cara kitu, sakumaha anu bieu katarenjo ku maraneh keur munggahna ka sawarga." 12 Rasul-rasul marulih ti Gunung Jetun ka Yerusalem, jauhna kira-kira sakilometer, 13 terus lalebet ka kamar di loteng tempat aranjeunna numpang. Aranjeunna nya eta: Petrus, Yohanes, Yakobus jeung Andreas, Pilipus jeung Tomas, Bartolomeus jeung Mateus, Yakobus putra Alpeus, Simon Patriot, jeung Yudas putra Yakobus. 14 Rasul-rasul sering samiuk kumpul neneda. Salian ti aranjeunna aya oge wanita-wanita
3 Kisah Para Rasul 1.15- 21 anu ngariring neneda, oge Mariam ibu Yesus, jeung saderek-saderek Yesus. 15 Dina hiji poe keur waktu aranjeunna kumpul deui aya kira-kira saratus dua puluh urang Petrus ngadeg tuluy sasauran kieu, 16 "Para saderek! Anu diserat dina Kitab Suci perkawis pangandika Roh Suci, anu diucapkeun ku Daud ngeunaan hal Yudas anu mingpin nangkep Yesus, memang parantos kedahna laksana. 17 Yudas urut batur urang, tadina oge geus kapilih ngiring baranggawe sareng urang." 18 (Yudas geus maot di lahan beunangna meuli ku duit upah ngahianat tea, manehna di dinya ngagubrag nepi ka beuteungna gudawang, peujitna amburadul. 19 Urang Yerusalem kabeh nyarahoeun kana eta kajadian, anu matak eta lahan ku maranehna dingaranan ku basa maranehna: Akeldama, anu hartina "Lahan Getih".) 20 "Margi," saur Petrus deui, "hal eta kaungel dina Kitab Jabur kieu, Mugia imahna sing suwung, sing ulah aya nu ngeusian. Sareng kieu, Jabatanana sing diganti ku nu sejen. 21 (1:21-22) Ku margi kitu, urang butuh saurang deui keur gentosna, anu kedah jadi saksi perkawis gugahna deui Gusti Yesus tina pupusna. Jalmina kedah anu parantos ngahiji sareng urang salami Gusti Yesus angkat-angkatan ka mana-mana sareng
Kisah Para Rasul 1.22-2.4 urang, ti semet Yohanes ngawulangkeun baptisan dugi ka Yesus dicandak ka sawarga." 22 (1:21) 23 Ku sakur nu araya di dinya dicalonkeun dua jelema piliheun nya eta: Yusup alias Barsabas (sok disebut oge Yustus), jeung Matias. 24 Seug diunjukkeun dina paneda, "Nun Gusti anu uninga kana eusi sanubari jalmi-jalmi! Mugi maparin terang anu mana ti antawis ieu pun dulur duaan anu kamanah ku Gusti, 25 baris jadi rasul gegentos Yudas anu parantos tigubrag ka tempat anu satimpal." 26 Geus kitu eta dua ngaran calon teh dilotre, ari elotna keuna ka Matias. Tuluy anjeunna diangkat jadi rasul pikeun nambahan bilangan rasul anu ngan kari sawelas urang tea. 2 1 Dina poe Pentakosta, umat anu palercaya teh karumpul di hiji tempat. 2 Dumadakan ti langit aya anu ngaguruh sada angin gede, tuluy minuhan saeusi imah anu keur dicaralikan. 3 Breh katembong ku aranjeunna aya anu tingsuliwer hurung saperti seuneu, bangunna siga letah-letah, areunteup ka sakur anu araya di dinya. 4 Harita keneh aranjeunna geus kacalikan ku Roh Suci, tuluy salasauran ku basa-basa sejen, nurutkeun gerak ti Roh Suci tea. 4
Kisah Para Rasul 2.5-13 5 Harita di Yerusalem loba urang Yahudi asal ti rupa-rupa nagara sakuliah dunya, jalma-jalma ibadah. 6 Barang ngadarenge sora ngaguruh kitu, jalma-jalma teh ngadareugdeug ka dinya. Maranehna pohara karageteunana ngadarenge rasul-rasul salasauran dina basa-basa maranehna masing-masing, 7 kabeh ngarasa helok. Pok ngaromong, "Eta nu ngaromong dina basa-basa sejen teh lain urang Galilea? 8 Aneh, kumaha pangna barisaeun basa-basa urang? 9 Urang teh aya anu ti Partia, ti Media, jeung ti Elam; ti Mesopotami, ti Yudea, jeung ti Kapadokia; ti Pontus, jeung ti Asia; 10 ti Prigia jeung ti Pampilia, ti Mesir, jeung ti daerah-daerah Libia deukeut Kirena. Aya anu ti Rum, 11 boh bangsa Yahudi, boh bangsa-bangsa sejen anu arasup agama Yahudi; aya oge anu ti Kreta jeung ti Arab, tapi kabeh ngarti ka nu diucapkeun ku aranjeunna dina basa urang masing-masing, nyaurkeun hal padamelan Allah anu arajaib! 12 Alamat naon ieu teh?" ceuk maranehna tingpelengek heran. 13 Tapi aya oge anu maroyok pokna, "Wah, eta mah nu keur marabok! Loba teuing nginum anggur!" 5
Kisah Para Rasul 2.14- 21 14 Neut Petrus ngadeg direncangan ku sawelas rasul deui, pok sasauran ka jalma rea, "Dulur-dulur sasama urang Yahudi, jeung sakumna urang Yerusalem!" saurna bedas. "Geura regepkeun! Kaula rek nerangkeun alamat ieu kajadian. 15 Kaula teh lain marabok, saperti panyangka aranjeun, sabab ayeuna teh kakara pukul salapan isuk. 16 Ieu kajadian teh enyana mah geus disaurkeun ti heula ku Allah make parantaraan Nabi Yoel, kieu: 17 Dawuhan Allah, Kieu pidameleun Kami dina ahir jaman. Roh Kami rek dikucurkeun ka unggal jalma. Anak-anak maraneh lalaki, awewe, ngembarkeun dawuhan Kami. Nu ngarora bakal mareunang tetenjoan, nu karolot bakal mareunang impian. 18 Dina jaman eta, dalah abdi-abdi Kami, awewe, lalaki, bakal dikucuran Roh Kami, sina ngutarakeun dawuhan Kami. 19 Kami rek ngayakeun mujijat-mujijat, anu araheng di langit, anu arajaib di bumi. Getih, seuneu, jeung mega kandel. 20 Panonpoe bakal jadi poek, bulan jadi beureum kawas getih. Kitu, samemeh datang mangsa rawuhna Gusti, Poe anu agung jeung mulya. 21 Sing saha anu nyambat pitulung Gusti, tangtu disalametkeun. 6
Kisah Para Rasul 2.22- 28 22 Raregepkeun, dulur-dulur sasama urang Israil! Kakawasaan Yesus urang Nasaret geus nyata ka aranjeun, dibuktikeun ku padamelana-Na iasa ngajalankeun padamelan-padamelan Allah anu ajaib jeung araheng. Hal eta keur aranjeun geus teu matak bireuk, lantaran kajadianana oge di aranjeun keneh. 23 Yesus teh ku Allah memang geus dipastikeun baris diserenkeun kana kakawasaan aranjeun, saluyu jeung rarancang-Na ku manten. Ku aranjeun ditelasan, pupus disalibkeun ku jelema- jelema anu daroraka. 24 Tapi Anjeunna ku Allah geus ditanghikeun tina pupusna, ucul tina kakawasaan maot, sabab mustahil maot bisaeun nahan Anjeunna. 25 Hal ieu sapagodos jeung anu disaurkeun ku Daud kieu: Abdi ningal Gusti saban wanci, nu mawi moal galideur, reh ku Anjeunna diaping. 26 Ku margi kitu abdi tansah bingah ati, biwir teu kendat mumuji. Najan abdi bakal maot, tangtos tengtrem ngantos di jero kuburan. 27 Reh ku Gusti moal diantep di dunyana anu maraot; Gusti moal ngantep raga abdi-Na nu satia reksak binasa. 28 Abdi dituduhan jalan kana hirup, nu sajati, diliputan kabagjaan, reh ku Gusti disarengan. 7
Kisah Para Rasul 2.29- 34 29 Dulur-dulur, sim kuring rek nyarita ka aranjeun terus terang hal Daud karuhun urang anu kamashur. Anjeunna pupus, pajaratanana aya nepi ka kiwari di tanah urang. 30 Anjeunna teh nabi, ti anggalna geus uningaeun yen turunan anjeunna bakal aya saurang anu ku Allah bakal dijenengkeun raja sakumaha anjeunna, sabab Allah geus maparin jangji kalawan sumpah ka anjeunna. 31 Kana hal anu bakal dipidamel ku Allah ka hareup, nya eta nanghikeun Kristus Jurusalamet ti nu maraot, anjeunna geus dipaparin uninga ti memehna, nu matak iasaeun nyarioskeun, kieu saurna: Anjeunna moal diantep di dunyana anu maraot; salira-Na moal ruksak di jero kuburan. 32 Nya Yesus eta anu ku Allah ditanghikeun deui ti nu maraot teh, kaula sarerea saksina, anu naringal kajadianana. 33 Anjeunna geus dijungjung luhur, kenging tempat di tengeneun Allah, Rama-Na, nampi Roh Suci anu dijangjikeun. Tah anu ayeuna keur kataringal jeung kadarenge ku aranjeun teh nya eta lungsurna Roh Suci ka kaula sarerea, hiji kurnia ti Anjeunna. 34 Daud ku anjeun henteu munggah ka sawarga, tapi iasaeun nyaurkeun kieu: Pangeran ngadawuh ka Gusti kaula: Geura calik di katuhueun Kami, 8
Kisah Para Rasul 2.35- 41 35 nepi ka musuh-musuh Hidep ku Kami dijieun jojodog titincakan Hidep. 36 Ku sabab kitu sakumna urang Israil perlu terang enya-enya, yen anu ku Allah geus dijenengkeun Gusti jeung Jurusalamet teh nya eta Yesus anu disalibkeun ku aranjeun tea." 37 Jalma-jalma anu ngabarandungan kabeh tinghareruk, tuluy ngaromong ka Petrus jeung ka rasul-rasul lianna, "Kedah kumaha kuring sadaya teh, para saderek?" 38 Saur Petrus, "Kudu tarobat, jeung kudu dibaptis kalawan asmana Yesus Kristus, tangtu dosa-dosa aranjeun dihampura sarta bakal narampa sih kurnia Allah, nya eta Roh Suci. 39 Sabab hal eta dijangjikeunana ku Allah teh pikeun aranjeun saanak incu, jeung pikeun anu araya di tempat-tempat anu jarauh, cindekna pikeun sakabeh, anu bakal disalaur ku Pangeran Allah urang." 40 Kitu Petrus maparinna pertelaan ka jalma-jalma sarta rea-rea deui kasauranana mepelingan ka maranehanana, "Luputkeun diri aranjeun tina hukuman anu geus pasti bakal keuna ka ieu bangsa anu jahat!" 41 Loba pisan jelema anu palercaya ka anu dipertelakeun ku Petrus, tuluy maranehanana dibaptis. Dina poe eta, jelema-jelema anu palercaya teh nambahan kira-kira tilu rebu urang, 9
Kisah Para Rasul 2.42-3.4 42 kabeh pada saregep kana piwulang rasul-rasul, kana samiuk kumpul, samiuk dahar, jeung kana samiuk neneda. 43 Rasul-rasul pada mikahelok jeung pada mikaajrih lantaran sering ngayakeun hal-hal anu aheng. 44 Jalma-jalma anu geus palercaya beuki silih raketan, kabeh raridoeun pangabogana dipake keur kaperluan sarerea. 45 Barang-barang jeung harta bandana dijarual, duitna dibagikeun, gedena panta-panta nurutkeun pangabutuhna masing-masing. 46 Unggal poe kumpulan di Bait Allah, dalaharna pindah-pindah imah bagilir dibarengan ku langsar hate 47 jeung maruji ka Allah, tur dipikaresep ku jalma rea. Jumlahna saban poe nambahan bae, beuki loba anu disalametkeun. 3 1 Dina hiji poe kira-kira pukul tilu sore, waktuna sembahyang, Petrus jeung Yohanes arangkat ka Bait Allah. 2 Di hiji lawang anu ngaranna Panto Alus, aya hiji lalaki anu lumpuh ti barang lahir; unggal poe sok digotong ka eta lawang sina menta sidekah ka nu rek arasup ka Bait Allah. 3 Petrus jeung Yohanes oge basa rek lalebet dipentaan sidekah. 4 Aranjeunna neuteup, geus kitu Petrus sasauran, "Teuteup ieu kaula duaan!" 10
Kisah Para Rasul 3.5-12 5 Eta jelema tuluy neuteup bari ngarep- ngarep sidekah. 6 Saur Petrus, "Duit mah kaula teu boga. Tapi kaboga kaula ayeuna rek dibikeun. Demi pajenengan Yesus Kristus urang Nasaret, andika geura nangtung, tuluy leumpang!" 7 Tuluy ku anjeunna dicekel leungeunna nu katuhu sina nangtung. Harita keneh suku jeung mumuncanganana ngadak-ngadak kuat, 8 jung nangtung semu luncat, tuluy leuleumpangan bulak-balik, ti dinya nuturkeun Petrus jeung Yohanes ka jero Bait Allah, ajrug-ajrugan jeung muji ka Allah. 9 Jelema-jelema kabeh narenjo manehna leuleumpangan bari muji ka Allah. 10 Sanggeus maranehna warawuheun yen eta jelema teh anu lumpuh nu sok musapir di Panto Alus di Bait Allah tea, maranehna kacida hareraneunana narenjo kaajaiban anu tumiba ka si lumpuh tea nepi ka bisa leumpang. 11 Petrus jeung Yohanes terus dikikintil bae ku eta jelema. Barang tiluanana nepi ka hiji tepas anu disebut Tepas Suleman, terus pada ngarubung ku jelema-jelema anu hareraneun. 12 Petrus ngalahir ka maranehna, "Dulur- dulur, urang Israil! Ku naon hareran ku ieu hal? Ku naon malencrong bae? Dikira cageurna ieu jelema teh ku pangawasa atawa ku kaibadahan kaula? 11
Kisah Para Rasul 3.13- 19 13 Allahna Ibrahim, Ishak, jeung Yakub, Allahna karuhun urang, geus maparin kamulyaan ka Abdi-Na, nya eta ka Yesus Kristus. Ari ku aranjeun Yesus teh diserenkeun ka para gegeden, seug ditampik di payuneun Pilatus, padahal ku Pilatus mah rek dibebaskeun. 14 Anjeunna teh suci, mulya manah, ku aranjeun ditolak; aranjeun anggur marenta ka Pilatus yen anu kudu dibebaskeun teh penjahat tukang maehan. 15 Yesus anu nuyun manusa supaya manusa hirup, ku aranjeun dipaehan. Tapi ku Allah geus ditanghikeun ti nu maraot, kaula sarerea saksina. 16 Ieu jelema anu asalna lumpuh, pang ayeuna jadi jagjag teh nya ku kakawasaan jenengan Yesus. Katenjo ku aranjeun ieu jelema ayeuna geus cageur. Ieu teh ku sabab percaya ka Yesus, percaya kana jenengana-Na. 17 Dulur-dulur! Kaula terang, pang aranjeun jeung para pamingpin karitu kalakuan ka Yesus teh bawaning ku kabodoan. 18 Tapi eta kabodoan aranjeun teh jadi jalan laksanana dawuhan Allah, anu baheula didawuhkeun ka nabi-nabi, yen Kristus utusan Mantenna teh bakal dikaniaya. 19 Ku sabab kitu ayeuna aranjeun teh kudu tarobat, kudu marulang deui ka Allah sangkan 12
Kisah Para Rasul 3.20- 25 ku Mantenna dihampura. Upama aranjeun tarobat, 20 rohani aranjeun ku Pangeran bakal disegerkeun. Mantenna bakal ngutus Yesus ka aranjeun, sabab Yesus teh memang geus diajangkeun jadi Raja Salam pikeun nyalametkeun aranjeun. 21 Yesus kudu tetep di sawarga nepi ka sagala perkara ku Allah dianyarkeun, sakumaha anu ku Allah geus diandikakeun ka nabi-nabi suci. 22 Musa baheula ngalahir kieu, Pangeran Allah maraneh bakal ngutus hiji nabi asal ti maraneh keneh, sakumaha Mantenna ge geus ngutus ka kami. Sagala kasaurana-Na ku maraneh kudu diturut. 23 Sing saha anu teu nurut ka eta nabi bakal dibasmi, disingkirkeun ti kalangan umat Allah. 24 Kitu deui nabi-nabi anu ngemban pangandika Allah, mimiti ti Nabi Samuel nepi ka nabi-nabi sapandeurieun anjeunna, kabeh geus ngembarkeun ti heula sakur anu geus kajadian dina jaman ayeuna. 25 Jangji-jangji Allah anu diucapkeun ku nabi-nabi teh pikeun aranjeun. Perjangjian Allah anu diayakeun jeung karuhun-karuhun aranjeun teh pikeun aranjeun ongkoh. Kieu eusina perjangjian Allah ka Ibrahim, Ku jalan turunan maneh, Kami bakal ngaberkahan sakumna manusa di bumi. 13
14 Kisah Para Rasul 3.26-4.8 26 Eta sababna, Allah ngutus Abdi-Na teh ka aranjeun heula, pikeun nobatkeun aranjeun sangkan ninggalkeun kalakuan anu jahat, supaya bisa meunangkeun berkah Mantenna." 4 1 Sabot Petrus jeung Yohanes sasauran ka jalma rea, ngadak-ngadak didatangan ku imam-imam kapala dibarengan ku kapala pangawal Bait Allah jeung urang Saduki. 2 Maranehna arambekeun dumeh saur Petrus jeung Yohanes ka jalma-jalma, Yesus geus gugah tina pupusna, anu hartina nu maraot teh bakal harirup deui. 3 Eta dua rasul ditangkep. Ku lantaran harita geus peuting, aranjeunna ditahan heula di jero panjara, ngadago isuk. 4 Tapi loba jelema anu palercaya kana kasauran aranjeunna. Anu palercaya ka Yesus jumlahna geus aya kira-kira lima rebu urang. 5 Poe isukna para pamingpin Yahudi, para kokolot, jeung guru-guru agama karumpul di Yerusalem, 6 diluuhan ku Imam Agung Anas jeung Kayapas, Yohanes, Aleksander, jeung salian ti eta anu kaasup ka kulawarga Imam Agung. 7 Petrus jeung Yohanes dijagragkeun tuluy dipariksa, "Kumaha carana maraneh nyageurkeun ieu jelema teh? Make kawasa naon, atawa nyambat ngaran saha?" 8 Petrus ngawaler, kadorong ku Roh Suci, "Para pamingpin bangsa sareng para sesepuh sadaya!
Kisah Para Rasul 4.9-14 9 Upami anu dipariksakeun teh perkawis nulungan jalmi lumpuh sareng perkawis nyageurkeunana, 10 mugi kauninga ku Juragan-juragan sareng ku sakumna urang Israil, yen ieu jalmi anu nangtung di payuneun, jadina sehat waluya teh ku kakawasaan Yesus Kristus urang Nasaret, anu ku Juragan-juragan parantos disalib, nanging parantos digugahkeun ku Allah tina pupusna. 11 Dupi Yesus teh nya eta anu ku Kitab Suci disebat kieu, Batu anu dipiceun ku aranjeun tukang-tukang wawangunan, nyatana mah jadi batu anu pangpentingna. 12 Anjeunna, sareng mung Anjeunna bae anu tiasa nyalametkeun manusa teh. Di saalam dunya teu aya deui manusa anu ku Allah dipaparin kawasa nyalametkeun, mung Yesus Kristus." 13 Kasonagaran Petrus jeung Yohanes matak ngarenjag Mahkamah; sakaterang maranehna, Petrus jeung Yohanes teh jalma-jalma basajan bae, lain anu palinter. Kakara ku Mahkamah kapikir yen Petrus jeung Yohanes teh anu sok babarengan jeung Yesus. 14 Tapi Mahkamah teu bisa majar kumaha sabab aya bukti, jelema anu dicageurkeunana jonghok. 15
16 Kisah Para Rasul 4.15- 23 15 Dua rasul teh ku Mahkamah dikaluarkeun heula ti jero sidang, tuluy perkarana dibarempugkeun. 16 Salaurna, "Kudu dikumahakeun eta dua jelema teh? Teu bisa dipungkir mujijatna sakitu tetelana ka sakumna urang Yerusalem. 17 Ayeuna, supaya hal eta ulah terus nerekab, eta dua jelema urang ancam teu meunang nyarita nyebut-nyebut deui ngaran Yesus." 18 Petrus jeung Yohanes disaur deui, tuluy diancam teu meunang cacarios atawa ngawulang nyebut jenengan Yesus. 19 Petrus jeung Yohanes ngawaler, "Para Juragan kantun nimbang-nimbang, mana anu sapagodos sareng pangersa Allah, kedah tunduk ka Juragan-juragan atanapi kedah tumut kana timbalan Allah. 20 Sim kuring moal tiasa upami dugi ka henteu nyanggemkeun perkawis eta, anu parantos katingal sareng kakuping pribadi." 21 Mahkamah beuki ngancam; tapi ngan semet kitu, teu bisaeun ngahukum, lantaran jalma-jalma anu narenjo eta mujijat kabeh maruji ka Allah. Tungtungna Petrus jeung Yohanes dibebaskeun. 22 Jelema anu kakara cageur ku jalan ajaib tea umurna geus opat puluh taun leuwih. 23 Sanggeus bebas, Petrus jeung Yohanes terus mendakan pakumpulanana. Sagala
Kisah Para Rasul 4.24- 30 kasauran imam-imam kapala jeung para kokolot teh dicarioskeun. 24 Geus kitu pakumpulan teh samiuk neneda ka Allah, kieu panedana, "Nun Pangeran, Gusti nu ngadamel langit, bumi, laut sareng saniskanten eusina! 25 Gusti kapungkur ngandika ku Roh Suci ka Daud kawula Gusti karuhun abdi sadaya. Ku anjeunna disaurkeun kieu, Eta jelema-jelema anu henteu nyarembah ka Allah, ku naon amarah? Eta bangsa-bangsa, ku naon ngareka perkara anu mubadir? 26 Raja-raja di bumi tatan-tatan, pamingpin- pamingpin sakait, rek ngalawan ka Pangeran jeung ka Kristus-Na. 27 Margi saleresna Herodes, Pontius Pilatus, sareng jalmi-jalmi anu henteu nyarembah ka Allah kitu deui urang Israil, di ieu kota parantos karumpul bade ngalawan ka Yesus, Abdi Suci Gusti, anu ku Gusti dijenengkeun Jurusalamet. 28 Maranehna parantos rempug bade ngahalang-halang perkawis anu ku Gusti parantos ditangtos baris kajadian. 29 Nun Pangeran, tingali kumaha ngancamna maranehna ka abdi sadaya. Mugi abdi-abdi sadaya para kawula Gusti dikersakeun taya kasieun nyanggemkeun pangandika Gusti. 30 Mugi ku pitulung Gusti abdi-abdi tiasa nyageurkeun anu aludur, sareng ku kawasana jenengan Yesus Kristus Abdi Suci Gusti, 17
Kisah Para Rasul 4.31-5.2 tiasa ngayakeun hal-hal anu ajaib sareng mujijat-mujijat anu luar biasa." 31 Tamat pakumpulan nenedana, tempat anu keur dipake kumpul teh inggeung. Aranjeunna dieusian Roh Suci, jadi kacida laludeungna nguarkeun pangandika Allah. 32 Pakumpulan anu palercaya teh estu saniat sapikir, sabanda saboga. Harta bandana sorangan ge teu diaku bogana pribadi, sagala pangabogana dipake keur kapentingan babarengan. 33 Ari rasul-rasul mertelakeun hal gugahna Gusti Yesus tina pupus teh gede pisan pangaruhna sarta kacida diberkahanana ku Allah. 34 Di eta pakumpulan teh taya pisan saurang oge anu hirupna kakurangan. Nu baroga lahan atawa imah dijarual, 35 beubeunanganana diserenkeun ka rasul- rasul, duitna dibagi-bagi, gedena panta-panta nurutkeun pangabutuh masing-masing. 36 (4:36-37) Yusup oge anu turunan Lewi asal Siprus, anu ku rasul-rasul dilandi Barnabas (hartina "Panglipur"), ngajual lahan milikna, duitna diserenkeun ka rasul-rasul. 37 (4:36) 5 1 Aya hiji jelema ngaran Ananias jeung bojona ngaran Sapirah, ngajual tanahna saluwuk. 2 Tapi beubeunanganana henteu diserenkeun kabeh ka rasul-rasul, ditahan sawareh 18
Kisah Para Rasul 5.3-10 disalingkuhkeun keur dirina sorangan, sailon jeung bojona. 3 Pilahir Petrus ka Ananias, "Ananias, ku naon kawujuk ku Iblis nepi ka wani ngabohong ka Roh Suci? Ku naon duit beubeunangan ngajual tanah teh disalingkuhkeun sawareh? 4 Memeh dijual eta rajakaya teh boga maneh, sanggeus dijual, duitna hak maneh keneh. Jadi ku naon nepi ka boga pikiran milampah saperti kitu? Maneh ngabohong teh lain ka manusa, enyana mah ka Allah!" 5 Barang ngadenge lahiran kitu, bluk Ananias tibeubeut, paeh pisan. Eta kajadian estu matak gimir sakur nu ngadenge. 6 Jol barudak ngora, mayit Ananias diboehan tuluy digotong ka luar dikuburkeun. 7 Heuleut tilu jam datang bojona, teu nyahoeun ka nu anyar kajadian. 8 Ku Petrus dipariksa, "Duit bebeunangan maneh jeung salaki ngajual tanah teh bener sakieu kabehna?" "Leres, sakitu sadayana," jawabna. 9 Pilahir Petrus, "Ku naon maneh jeung salaki nepi ka wani ngadoja ka Roh Allah? Tuh di lawang, anu tas nguburkeun salaki maneh kakara daratang rek ngagotong mayit maneh!" 10 Bluk Sapirah tibeubeut harita keneh, terus paeh. Barudak ngora tea arasup, nyampak Sapirah geus jadi mayit, tuluy digarotong ka luar, dikuburkeun gigireun kuburan salakina. 19
Kisah Para Rasul 5.11- 20 11 Ngadarenge aya kajadian kitu, jamaah jeung salian ti eta jadi kacida sarieuneunana. 12 Kaajaiban jeung kaahengan anu diayakeun ku rasul-rasul teh loba-loba deui. Kumpulan anu palercaya sering karumpul di Tepas Suleman. 13 Jalma-jalma sejen kacida marujina, ngan taya anu wanieun campur. 14 Tapi anu palercaya ka Gusti saban poe nambahan bae awewe lalaki. 15 Rasul-rasul pada mupusti, nepi ka loba anu marawa anu garering ka sisi jalan, dikedeng-kedengkeun dina bale-bale atawa dina samak, maksudna asal bisa kakalangkangan bae ku Petrus ari anjeunna ngalangkung. 16 Loba jelema ti kota-kota sakurilingeun Yerusalem anu daratang marawa anu garering atawa anu kaganggu ku roh jahat, kabeh dicalageurkeun. 17 Tungtungna Imam Agung jeung ihwan- ihwanna nya eta jalma-jalma golongan Saduki timbul dengkina, arek ngaganggu. 18 Rasul-rasul ditangkep, diasupkeun ka panjara umum. 19 Tapi peutingna panto-panto panjara teh dibuka ku malaikat Pangeran, rasul-rasul dituyun ka luar jeung dilahiran kieu, 20 "Terus bae ka Bait Allah, embarkeun ka jalma rea pangandika hal hirup anyar." 20
Kisah Para Rasul 5.21- 28 21 Rasul-rasul tumut, subuh-subuh lebet ka Bait Allah tuluy ngawulang. Imam Agung jeung ihwan-ihwanna nyaur para kokolot Yahudi ngayakeun sidang, tuluy nimbalan ngala rasul-rasul ti panjara sangkan dibawa ka hareupeun Mahkamah. 22 Tapi barang piwarangan nepi ka panjara, rasul-rasul teh geus teu araya, tuluy diunjukkeun ka Mahkamah, 23 "Pangberokan teh kasampak ku abdi-abdi ngonci pageuh keneh, nu jaraga narangtung payuneun panto, nanging barang pantona dibuka di lebet parantos teu aya saha-saha!" 24 Imam-imam kapala jeung kapala pangawal Bait Allah kacida karageteunana, teu ngalartieun ku rasul-rasul pang kajadian kitu. 25 Tuluy aya anu unjukan, "Jalmi-jalmi anu diberok teh parantos aya di Bait Allah nuju ngawulang!" 26 Kapala pangawal indit jeung bawahanana ngala rasul-rasul. Tapi teu wanieun keras- keras sieuneun dibaledogan ku batu ku jalma-jalma. 27 Rasul-rasul dideuheuskeun ka Mahkamah. Ku Imam Agung dipariksa. 28 Saurna, "Maraneh geus dilarang keras teu meunang ngajar mawa ngaran eta jelema! Tapi kumaha? Angger bae ngaliarkeun pangajaran kitu di sakuliah Yerusalem, rek 21
Kisah Para Rasul 5.29- 36 neumbleuhkeun ka pihak kami perkara paehna eta jelema!" 29 Waler Petrus sarencang-rencang, "Sim kuring sadaya ngaraos wajib tunduk ka Allah ti batan ka manusa. 30 Allahna karuhun urang parantos ngahirupkeun deui Yesus anu ditelasan ku Juragan-juragan, dipaku dina kayu salib. 31 Anjeunna ku Allah parantos dijungjung, dijenengkeun Pamingpin sareng Jurusalamet, baris mingpin urang Israil kana pertobat supados kenging panghampura dosa. 32 Eta sagala perkawis teh sim kuring sadaya saksina, sareng Roh Suci anu ku Allah dikurniakeun ka unggal jalmi anu anut ka Yesus." 33 Sakumna anggota Mahkamah kacida geregeteunana, meh bae rasul-rasul teh diparaehan. 34 Tapi aya hiji urang Parisi guru agama, anu kacida dihormat-hormatna ku sakumna rahayat, jenenganana Gamaliel. Anjeunna ngadeg, mundut ka sidang supaya rasul-rasul dikaluarkeun heula. 35 Geus kitu anjeunna nyarios, "Para saderek, urang Israil! Sing sabar mutus perkarana eta jalmi-jalmi teh. 36 Tangtos para saderek aremut keneh ka Teodas, anu ngaku-ngaku jadi jelema luar biasa dugi ka gaduh panganut kinten-kinten opat ratus urang, nanging 22
Kisah Para Rasul 5.37-6.1 tungtungna dipaehan, para panganutna bubar, gerakanana kubra. 37 Saparantos eta, waktos di urang aya cacah jiwa, jol deui Yudas urang Galilea, anu tiasa ngicuk-ngicuk rahayat seueur pisan; nanging eta oge tungtungna dipaehan, para panganutna bubar. 38 Nyonto kana eta kajadian, sim kuring seja ngahaturanan nasehat, sawios eta jalmi-jalmi teh ulah dikieu-kieu. Upami paniatan atanapi gerakanana teh timbulna tina cita-cita manusa tangtos gagal. 39 Sawangsulna upami leres kalayan kersaning Allah, mustahil tiasa dibasmi, malah ahirna urang sorangan anu ngalawan ka Allah!" Nasehat Gamaliel ku Mahkamah katarima. 40 Rasul-rasul disalaur deui, sarta sanggeus dirangket jeung diancam teu meunang nyebut-nyebut deui jenengan Yesus, tuluy dibebaskeun. 41 Rasul-rasul kalaluar ti Mahkamah, kalayan senang manah dumeh ngaraos geus dilayakkeun ku Allah kenging panghina ku karana jenengan Yesus. 42 Aranjeunna saban-saban poe teu eureun-eureun ngawuruk, boh di Bait Allah boh di imah somah-somah, ngawawarkeun Injil Kasalametan hal Yesus Jurusalamet. 6 1 Anu aranut ka Yesus beuki loba bae. Hiji mangsa urang Yahudi anu ngaromongna 23
Kisah Para Rasul 6.2 - 8 basa Yunani, kukulutus ka urang Yahudi pribumi, lantaran ngarasa randa-randana disapirakeun dina urusan pangbagian rejeki sapopoe. 2 Ku sabab kitu pakumpulan teh ku dua welas rasul dipiwarang kumpul. Saur rasul-rasul, "Teu hade lamun urang nepi ka henteu ngawurukkeun pangandika Allah lantaran nguruskeun bae sual duit. 3 Ku sabab kitu, dulur-dulur, coba neangan jelema tujuhan ti urang keneh anu geus kanyahoan dieusian Roh Suci jeung berbudi, urang angkat pikeun ngatur urusan kitu, 4 supaya urang bisa jongjon neneda jeung ngawurukkeun pangandika Allah." 5 Eta nasehat kacida pada ngarempuganana. Seug pakumpulan teh milih tujuh jelema, nya eta Stepanus, jelema pengkuh iman jeung dieusi Roh Suci, Pilipus, Prokorus, Nikanor, Timon, Parmenas, jeung Nikolaus urang Antioki anu asup agama Yahudi. 6 Tuluy dideuheuskeun ka rasul-rasul, ku rasul-rasul dipangnedakeun ka Allah, mugi-mugi pagaweanana diberkahan. 7 Pangandika Allah beuki sumebar, anggota pakumpulan beuki nambahan, malah loba imam anu jadi palercaya ka Yesus. 8 Stepanus kacida diberkahanana ku Allah jeung dipaparin pangabisa nembongkeun perkara-perkara anu ajaib jeung aheng ka jalma-jalma. 24
Kisah Para Rasul 6.9-15 9 Tapi anjeunna dilawan ku sawatara anggota golongan anu disebut "Imah Ibadah Jalma-jalma Bebas", nya eta urang Yahudi ti Kirena jeung Aleksandria. Bareng jeung urang Yahudi ti Kilikia jeung Asia maranehna ngajak padu ka Stepanus. 10 Tapi ku panuyunna Roh Suci, Stepanus kacida percekana, sagala kasauranana ku maranehna teu bisa dibantah. 11 Ku sabab kitu maranehna terus ngupah sawatara jelema sina ngaromong kieu, "Eta jelema omonganana ngahina ka Musa jeung ka Allah!" 12 Jadi maranehna teh ngangsonan ka jalma rea, ka para kokolot, jeung ka guru-guru agama, nepi ka Stepanus ditangkep dibawa ka Mahkamah. 13 Maranehna nyanghareupkeun oge sawatara jalma, sina mere katerangan palsu ngeunaan Stepanus. "Ieu jalmi," ceuk eta saksi-saksi palsu ka Mahkamah, "mung ngagogoreng bae Bait Allah anu suci sareng Hukum Musa. 14 Kantos nyebatkeun yen Yesus urang Nasaret bakal ngaruntuhkeun Bait Allah sareng rek ngarobah adat istiadat urang anu turun-tumurun ti Musa!" 15 Nu araya di Mahkamah kabeh mencrong ka Stepanus, katarenjoeun raray Stepanus mani kawas raray malaikat. 25
Kisah Para Rasul 7.1 - 8 7 1 Imam Agung mariksa ka Stepanus, "Bener eta kitu?" 2 Waler Stepanus, "Para saderek, Bapa-bapa! Darangukeun! Waktos Ibrahim karuhun urang di Mesopotami keneh memeh ngalih ka Haran, anjeunna diebrehan ku Allah anu mulya, 3 sareng ditimbalan kieu, Tinggalkeun baraya jeung lemah cai maneh, jugjug hiji nagri anu bakal dituduhkeun ku Kami. 4 Seug anjeunna ngantunkeun nagrina, ngalih ka Haran. Saparantos ramana pupus, Ibrahim ku Allah ditimbalan ngalih ka dieu, ka ieu tanah tempat Juragan-juragan ayeuna. 5 Nanging anjeunna ku Allah henteu dipasihan tanah sacangkewok-cangkewok acan, mung dipaparin jangji yen ieu tanah tan wande jadi milik anjeunna sareng turunanana. Waktos Allah ngajangji kitu, Ibrahim teu acan kagungan putra. 6 Kieu dawuhan Allah ka anjeunna, Turunan maneh bakal jadi jalma-jalma asing di nagri batur, dijieun badega jeung diteungteuinganan opat ratus taun lilana. 7 Tapi bangsa anu nganiayana tangtu baris dihukum ku Kami, sarta turunan maneh bakal budal ti eta nagri sarta bakal ngabarakti ka Kami di ieu tanah. 8 Ieu jangji ku Allah disahkeun ku upacara sunat anu dikeunakeun ka Ibrahim. Anu mawi Ibrahim teh nyepitan Ishak putrana dina yuswa saminggu. Ishak nyepitan Yakub 26
Kisah Para Rasul 7.9-15 putrana, Yakub nyepitan putra-putrana anu dua welas, karuhun urang anu kamashur. 9 Putra Yakub anu jenenganana Yusup dipikasirik ku raka-rakana, dijual ka urang Mesir sina jadi badega. Nanging Yusup diaping ku Allah, 10 ahirna kaluar tina kabalangsakan. Saparantos dideuheuskeun ka raja Mesir, tetela anjeunna teh pikaasiheun turug-turug pinter bijaksana. Ku eta raja dijenengkeun gupernur nyangking sakuliah nagri Mesir sareng dikawasakeun nyepeng sagala urusan karaton. 11 Hiji mangsa sakuliah Mesir sareng tanah Kanaan balangsak, katarajang bahla kalaparan. Karuhun urang parantos teu mendak tedaeun. 12 Yakub ngadangu wartos yen di Mesir aya gandum, lajeng miwarang putra-putrana nguyang. Karuhun-karuhun urang iang ka Mesir, nembean pisan. 13 Waktos raka-rakana ka Mesir deui kadua kalina, Yusup nerangkeun anjeun, sarta raja Mesir jadi uningaeun kana kaayaan saderek-saderek sareng ramana Yusup. 14 Yusup titip saur ngangkir Yakub ramana sakulawargi anu jumlahna tujuh puluh lima jalmi sina ngalih ka Mesir. 15 Yakub sareng saderek-saderek Yusup teras ngalumbara di Mesir dugi ka parupusna. 27
Kisah Para Rasul 7.16- 25 16 Layon aranjeunna dibantun ka Sekem, dikurebkeun di hiji makam kenging ngagaleuh Ibrahim ti urang Emor. 17 Beuki caket kana laksanana jangji Allah ka Ibrahim tea, bangsa urang di Mesir wuwuh seueur, 18 dugi ka jumeneng hiji raja Mesir anu henteu uningaeun ka Yusup. 19 Karuhun urang ku eta raja didamel kaulinan sareng diteungteuinganan; orok- orok bangsa urang dipiwarang dipiceunan sina maraot. 20 Dina mangsa keur kitu Musa medal, bayi kasep, teras dirorok di bumi kenging tilu sasih. 21 Ahirna kapaksa ku ibu ramana dikaluarkeun ti bumi. Kapendak ku putri raja teras diangken putra, diurus sapertos ka putra ku anjeun, 22 diwulang sagala rupi elmu kapinteran urang Mesir, jadi jalmi anu pikaserabeun sareng perceka. 23 Saparantos Musa yuswa opat puluh taun, timbul kahoyongna seja maluruh kaayaan bangsana. 24 Dina hiji dinten anjeunna ningali aya bangsana anu keur dipahala ku hiji urang Mesir, teras dibelaan, urang Mesirna dipaehan. 25 (Dina panggalihna tangtos bangsana ngartos yen anjeunna dikersakeun ku 28
Kisah Para Rasul 7.26- 34 Allah kangge ngajait maranehna, nanging maranehna henteu ngalartoseun.) 26 Dinten enjingna anjeunna ningali urang Israil duaan keur garelut teras disapih, lajeng saurna, Dulur-dulur, ku naon nepi ka garelut jeung sasama urang Israil? 27 Nanging anjeunna disuntrungkeun ku nu saurang, anu neunggeul ka baturna. Sanggem eta jalmi, Dijenengkeun ku saha maneh ngatur jeung jadi hakim kami teh? 28 Rek maehan deuih ka kami, cara kamari maneh maehan urang Mesir? 29 Barang ngadangu kitu Musa enggal ngejat ti Mesir, lajeng matuh di Midian dugi ka kagungan putra dua. 30 Heuleut opat puluh taun ti harita, Musa ningali aya malaikat nembongan, katembongna sapertos seuneu hurung dina hiji rungkun cucuk di gurun keusik caket Gunung Sinai. 31 Bari heran sakalangkung Musa nyaketan hoyongeun langkung sidik. Nanging aya gentra Pangeran, dawuhanana, 32 Kami teh Allahna karuhun maneh, Allahna Ibrahim, Ishak, jeung Yakub. Musa dugi ka ngadegdeg sareng teu wantuneun ningali. 33 Allah ngadawuh deui, Laan tarumpah, sabab taneuh anu ditincak ku maneh teh suci. 34 Kami uninga kumaha balangsakna umat Kami dikaniaya di Mesir, kadangu tingaraduh. Anu matak Kami teh lungsur arek 29
Kisah Para Rasul 7.35- 40 ngabebaskeun. Ka dieu, maneh ku Kami rek diutus ka Mesir. 35 Musa teh anu parantos ditolak ku urang Israil, anu sanggem urang Israil, Dijenengkeun ku saha maneh ngatur jeung ngahakiman ka kami teh? Nanging Musa keneh anu ku Allah diutus sangkan mingpin sareng ngabebaskeun maranehna, dibantu ku malaikat anu nembongan dina rungkun cucuk anu hurung. 36 Anjeunna mingpin urang Israil budal ti Mesir, ngayakeun mujijat-mujijat sareng hal-hal anu luar biasa di Mesir, di Laut Beureum, sareng di gurun keusik salami opat puluh taun. 37 Musa keneh anu ngalahir kieu ka urang Israil, Allah ka maraneh bakal ngutus hiji nabi asal ti maraneh keneh, saperti cara ngutus Kami ka maraneh. 38 Musa keneh anu nyarengan urang Israil di gurun keusik, anu nyarengan karuhun urang sareng anu nepi-nepikeun pangandika malaikat anu ngandika ka anjeunna di Gunung Sinai, sareng anu ngadongkapkeun sabda hirup ka urang. 39 Nanging karuhun urang teu narurut ka anjeunna, anjeunna ditoker, urang Israil anggur marenta warangsul deui ka Mesir. 40 Ceuk urang Israil ka Harun, Kuring pangdamelkeun dewa-dewa anu baris mingpin, margi jalma anu ngaran Musa, anu 30
Kisah Para Rasul 7.41- 47 ngaluarkeun kuring ti Mesir duka katarajang naon teu dongkap-dongkap. 41 Teras maranehna nyarieun arca sesembahan, hiji sasapian, disasajenan, dipestakeun, mestakeun barang jijieunanana sorangan. 42 Ku margi kitu maranehna ku Allah ditilarkeun, sina nyarembah ka bentang- bentang di langit, sakumaha anu diserat dina kitab nabi-nabi, kieu, Urang Israil! Salila opat puluh taun di gurun keusik, maraneh meuncit sato-sato kurban teh lain pikeun Kami. 43 Anu sok dibabawa ku maraneh kemah brahala Molek, jeung arca si Repan, dewa bentang pupujaan maraneh; maraneh nyarembah teh ka arca-arca jieunan maraneh keneh. Ku sabab kitu maraneh ku Kami rek dibuang ka beh ditueun nagara Babul. 44 Di gurun keusik karuhun urang gaduh Kemah Tepangan Pangeran, anu dipidamelna numutkeun conto tina pituduh Allah ka Musa. 45 Waktos karuhun urang sareng Yosua majeng ngarebut tanah ti bangsa-bangsa anu diusir ku Allah, eta Kemah ngiring dibantun, aya saterasna di eta tanah dugi ka jaman Daud. 46 Daud anu kamanah ku Allah mundut idin ngadamel gedong kangge panglinggihan Allahna Yakub. 47 Nanging anu kawidian ngadegkeun mah Suleman. 31
Kisah Para Rasul 7.48- 55 48 Nanging Allah Anu Maha Agung tangtos moal linggih di tempat kenging manusa, sakumaha saur nabi, 49 Dawuhan Pangeran: Langit tahta Kami, bumi jojodog sampean Kami. Kami rek dipangnyieunkeun imah nu kumaha? Mana tempat cicinganeun Kami? 50 Ari sagala perkara karah lain Kami anu ngajadikeunana? 51 Aranjeun teh tukang ngalawan, hese beleke kana percaya ka Allah, notorekkeun maneh kana pangandika-Na sapertos karuhun aranjeun, tukang ngalawan Roh Suci. 52 Naha aya nabi anu nepi ka henteu dikaniaya ku karuhun aranjeun? Baheula karuhun aranjeun maehan sakur utusan Allah anu ngembarkeun pisumpingeunana Abdining Allah nu estu. Kiwari, aranjeun ngahianat sareng maehan ka eta Abdining Allah. 53 Aranjeun, anu nampa timbalan-timbalan Allah ti malaikat-malaikat, teu narurut kana timbalana-Na!" 54 Para anggota Mahkamah ngarentab hatena ka Stepanus, kacida arambekeunana nepi ka tikekereket. 55 Tapi Stepanus anu pinuh ku Roh Suci tanggah ka langit, breh ningali kamulyaan Allah jeung Yesus anu ngadeg di tengeneuna-Na. 32
33 Kisah Para Rasul 7.56-8.3 56 "Tenjo itu," saur Stepanus, "kuring ningal langit muka, ningal Putra Manusa keur ngadeg di tengeneun Allah!" 57 Para anggota Mahkamah mani tinggorowok jeung nyarocokan ceuli, breg kabeh narajang ka Stepanus maot. 58 Stepanus disered ka luareun kota tuluy dibaledogan ku batu. Maranehna nepi ka maruka jubah, dipihapekeun ka hiji budak ngora ngaran Saulus. 59 Stepanus anu teu eureun-eureun pada maledogan sasambat, "Nun Gusti Yesus, tampi ieu nyawa abdi!" 60 Brek tapak deku, sasambat ngajerit, "Gusti! Mugi ieu jalmi-jalmi ulah dibales!" Geus kitu Stepanus maot. 8 1 Saulus kacida panujueunana kana eta rajapati teh. Poe eta keneh gareja di Yerusalem mimiti dikaniaya bengis pisan. Anu palercaya ka Yesus jadi paburencay ka sakuliah Yudea jeung Samaria, ngan rasul-rasul anu kumpul keneh teh. 2 Layon Stepanus dikurebkeun ku jalma- jalma anu sarieun ku Allah sarta kacida dicaleungceurikanana. 3 Ari Saulus jadi terus ihtiar pikeun numpes gareja, ngadatangan imah-imah sarta nyeredan jalma-jalma awewe lalaki ti jero imah, tuluy diasup-asupkeun ka jero panjara.
Kisah Para Rasul 8.4-14 4 Tapi para panganut Yesus anu geus paburencay teh di mana-mana nguarkeun Injil Kasalametan. 5 Ari Pilipus nguarkeunana hal Jurusalamet teh di hiji kota penting di Samaria. 6 Urang dinya saregep pisan kana wawaran Pilipus, komo barang narenjo mujijat-mujijatna mah. 7 Roh-roh jahat kalaluar tingjarerit ti jelema- jelema anu diasupanana, nu lalumpuh, nu dareog, dicalageurkeun, 8 estu matak bungah urang dinya. 9 Di eta kota aya hiji jelema ngaranna Simon, nyebut maneh jelema pinunjul, geus lila pada mikaserab lantaran bisaeun elmu sihir. 10 Jelema-jelema ti saban lapisan kacida mupunjungna, nyarebutna ge, "Anjeunna teh kakuatan Allah anu kawentarkeun Kakawasaan Pinunjul." 11 Geus lila urang dinya kapangaruhan ku elmu sihirna. 12 Tapi sanggeus ku Pilipus diuaran Injil Kasalametan hal Karajaan Allah jeung hal Yesus Kristus mah tuluy palercayaeun kana wawaran anjeunna, nepi ka dibaraptis awewe lalaki. 13 Simon oge percayaeun, sarta sanggeusna dibaptis teu daekeun jauh ti Pilipus, ngarasa helok ku mujijat-mujijatna. 14 Rasul-rasul di Yerusalem ngadarangu warta yen urang Samaria geus daraekeun 34
35 Kisah Para Rasul 8.15- 23 narima pangandika Allah, tuluy ngutus Petrus jeung Yohanes. 15 Sasumpingna ka Samaria aranjeunna terus mangnedakeun sakur anu geus palercaya supaya dipaparinan Roh Suci, 16 sabab saurang ge can aya anu nampa Roh Suci, kakara dibaraptis kalawan pajenengan Yesus. 17 Sanggeus ku Petrus jeung Yohanes ditarumpangan panangan, seug bae narampa Roh Suci. 18 Nenjo jelema-jelema anu palercaya narampa Roh Suci ku ditumpangan leungeun, Simon ngahaturanan duit ka Petrus jeung Yohanes, 19 bari piunjukna, "Abdi oge hoyong gaduh kawasa kitu, supados anu ditumpangan leungeun ku abdi tiasa nampi Roh Suci." 20 Tapi waler Petrus, "Lanat eta duit teh, kitu deui anjeun, boga sangka kurnia ti Allah bisa dibeuli ku duit! 21 Anjeun teu meunang milu barang gawe jeung kaula, sabab hate anjeun serong ti Allah. 22 Buru-buru tobat, piceun eta pikiran goreng teh. Geura sasambat menta hampura ka Pangeran, lantaran geus boga pikiran anu sakitu nistana. 23 Sabab katilikna ku kaula anjeun teh pinuh ku kasirik, jadi budakna dosa."
36 Kisah Para Rasul 8.24- 31 24 Simon ngalengis ka Petrus jeung Yohanes, "Abdi nyuhunkeun dipangnedakeun ka Pangeran, mugi perkawis anu bieu disaurkeun ku anjeun teh ulah kantos tumiba." 25 Sanggeus maparin panyaksi hal Yesus Kristus jeung ngawulangkeun pangandika Gusti, Petrus jeung Yohanes marulih deui ka Yerusalem, bari nguarkeun Injil Kasalametan ti Allah di kampung-kampung Samaria anu kaliwatan. 26 Aya hiji malaikat anu ngalahir ka Pilipus, "Buru-buru geura leumpang ka beulah kidul, teang jalan anu ti Yerusalem ka Gasa." (Eta jalan geus tara dipake.) 27 (8:27-28) Pilipus geuwat angkat. Di eta jalan aya hiji pajabat luhur urang Etiopia, anu ngurus harta kakayaan Sri Kandasi ratu nagri Etiopia, tas ti Yerusalem ngalakonan ibadah. Eta pajabat tunggang kareta seja mulih ka nagarana, sajajalan ngaos Kitab Nabi Yesaya. 28 (8:27) 29 Saur Roh Suci ka Pilipus, "Sampeurkeun itu kareta, deukeutan terus!" 30 Pilipus lumpat ngudag kareta; sanggeus deukeut kadangueun eta pajabat keur ngaos kitab Nabi Yesaya, tuluy ditaros, "Kahartos aosanana, Juragan?" 31 "Bade kahartos kumaha, teu aya anu nerangkeunana," walerna bari ngahaturanan Pilipus naek kana karetana.
Kisah Para Rasul 8.32- 40 32 Anu keur diaosna teh bagian ieu, "Ibarat domba ditungtun arek dipeuncit, ibarat anak domba keur diguntingan buluna, teu disada-sada, Anjeunna sakecap teu kedal saur. 33 Dihina-hina, teu kenging kaadilan. Nyawa-Na dicabut ti alam dunya, nepi ka teu aya anu bisa nyaritakeun turunana-Na." 34 Saur eta pajabat, "Hoyong terang, saha anu dicarioskeun ku nabi teh, salirana ku anjeun atanapi jalmi sanes?" 35 Pilipus nerangkeun hal Yesus Kristus mimiti tina ayat eta. 36 Kareta majuna geus nepi ka hiji tempat nu aya cai di hiji pupudunan. "Kaleresan aya cai," saur eta pajabat, "kumaha Juragan teu kaabotan upami sim kuring dibaptis?" 37 [Waler Pilipus, "Atuh mangga upami leres-leres percanten mah." "Kantenan percanten pisan, Yesus Kristus teh Putra Allah," saur eta pajabat.] 38 Kareta dipiwarang eureun, eta pajabat jeung Pilipus lalungsur, terus alancrub ka cai, eta pajabat dibaptis. 39 Barang hanjat ti cai, Pilipus gaib tina paningali eta pajabat, dicandak ku Roh Allah. Eta pajabat ngalajengkeun perjalanan dipirig ku manah anu suka. 40 Ari Pilipus terang-terang geus aya di Asdod, ti dinya terus ka Kesarea bari 37
38 Kisah Para Rasul 9.1 - 8 nguarkeun Injil Kasalametan ti Allah di saban kota anu kalangkungan. 9 1 Saulus ngentab-ngentab keneh napsuna hayang maehan para panganut Gusti Yesus nepi ka tumpur. Tuluy ngadeuheus ka Imam Agung, 2 mundut surat kawasa tembongkeuneun ka para pamingpin imah-imah ibadah urang Yahudi di Damsik, supaya diidinan nangkepan sakur jelema anu percaya ka Yesus, anu kapanggih di Damsik, rek terus dibawa ka Yerusalem. 3 Barang geus deukeut ka Damsik, Saulus ngadak-ngadak katojo ku hiji cahaya ti langit, 4 nepi ka tibeubeut kana taneuh, tuluy aya soara anu ngalahir ka anjeunna, "Saulus, Saulus! Ku naon maneh nganiaya ka Kami?" 5 "Saha Juragan teh?" saur Saulus. Waler anu nyoara, "Kami teh Yesus, anu dikaniaya ku maneh. 6 Ayeuna geura hudang, tuluykeun ka Damsik, engke di ditu maneh bakal dibejaan naon anu kudu dipilampah ku maneh." 7 Rerencangan saperjalananana areureun, pungak-pinguk, rareuwaseun nepi ka teu barisaeun ngomong-ngomong acan ngadenge soara teu tembong jirimna. 8 Saul hudang tina taneuh tuluy beunta, tapi teu iasaeun ningali naon-naon. Ku rerencanganana ditungtun ka jero kota Damsik.
39 Kisah Para Rasul 9.9-17 9 Meunang tilu poe teu ningalina, sajeroning kitu anjeunna teu tuang teu leueut. 10 Di Damsik aya hiji panganut Yesus, jenenganana Ananias, meunang dawuhan Gusti dina hiji tetenjoan. "Ananias!" dawuhan Gusti. "Nun, Gusti!" wangsulna. 11 Dawuhan Gusti, "Ayeuna maneh kudu indit ka imah Yudas di Jalan Lempeng, tanyakeun jelema anu ngaran Saulus urang Tarsus. Eta jelema ayeuna keur neneda. 12 Dina tetenjoanana manehna nenjo jelema ngaran Ananias datang numpangkeun leungeun ka dirina supaya bisa deui nenjo." 13 Waler Ananias, "Gusti, eta jalmi teh seueur kawartoskeunana yen kalintang jahatna ka umat Gusti di Yerusalem. 14 Nu mawi ka Damsik oge bade nangkepan umat Gusti, malah ngabantun serat kawasa ti imam-imam kapala." 15 Dawuhan Gusti, "Teang bae! Sabab manehna ku Kami geus dijadikeun pangbantu anu bakal ngamashurkeun jenengan Kami ka luareun bangsa Yahudi anu teu anut agama Yahudi, ka raja-rajana, jeung ka urang Israil oge. 16 Kami pribadi rek mere nyaho ka manehna sagala panganiayaan anu bakal karandapan ku dirina tina sabab Kami." 17 Ananias angkat terus lebet ka panganjrekan Saulus. "Saderek Saulus, Gusti Yesus anu katingali ku Saderek di perjalanan,
Kisah Para Rasul 9.18- 24 ngutus sim kuring ka dieu, supados Saderek iasa deui ningali sareng nampi panuyunna Roh Suci," saur Ananias bari numpangkeun panangan ka Saulus. 18 Harita keneh aya anu ragrag tina soca Saulus siga sisit lauk, bray anjeunna iasa deui ningali. Saulus ngadeg tuluy dibaptis. 19 Sanggeus tuang salirana jagjag deui. Di Damsikna Saulus meunang sawatara poe deui, ngahiji jeung anu palercaya ka Yesus, 20 malah lebet ka imah-imah ibadah urang Yahudi di Damsik, mertelakeun yen Yesus teh Putra Allah. 21 Urang Yahudi kacida hareraneunana ku anjeunna, aromongna, "Lain anu di Yerusalem maehan para panganut Yesus tea, eta teh? Pang ka dieu oge pan rek nangkepan jelema-jelema anu karitu, rek diserenkeun ka imam-imam kapala." 22 Tapi pangaruh pertelaan ti Saulus beuki gede. Bukti-bukti perkara Yesus anu dipedar ku anjeunna kacida ngayakinkeunana, yen Yesus teh Raja Salam nu nyalametkeun, nepi ka bangsa Yahudi anu di Damsik teu bisaeun ngabantah. 23 Sanggeus liwat sawatara poe deui, urang Yahudi sakait rek maehan Saulus, 24 tapi anjeunna aya anu ngawartosan. Anu rek maraehanana beurang peuting megat anjeunna di lawang kota. 40
Kisah Para Rasul 9.25- 32 25 Tapi dina hiji peuting anjeunna dikaluarkeun ti jero kota ku para panganutna, diulur dina karanjang ti luhur tembok kota. 26 Sanggeus sumping ka Yerusalem, Saulus ihtiar nyaketan para panganut Gusti, tapi maranehna sarieuneun lantaran teu palercayaeun. 27 Geus kitu anjeunna dibantu dikenalkeun ku Barnabas ka rasul-rasul, diterangkeun hal anjeunna ditembongan jeung didawuhan ku Gusti di jalan ka Damsik, jeung hal kateuneunganana mertelakeun Yesus di Damsik. 28 Sanggeus ku rasul-rasul ditampi, Saulus ngider di Yerusalem, ngawulang ku pajenengan Gusti kacida ludeungna. 29 Malah sok sasauran jeung sual jawab jeung urang Yahudi anu basana basa Yunani, tapi ku maranehna rek dipaehan. 30 Kanyahoan ku para panganut Gusti, anjeunna tuluy dicandak ka Kesarea, ti dinya terus ka Tarsus. 31 Ti harita kaayaan jamaah di sakuliah Yudea, Galilea, jeung Samaria tuluy aman jeung tengtrem. Kalawan pitulung Roh Suci jamaah beuki kuat, anu palercaya beuki loba, harirupna alajrih ka Gusti. 32 Ari Petrus damelna ka ditu ka dieu ngalayad jamaah-jamaah. Dina hiji poe anjeunna ngalayad umat Gusti di Lida. 41
Kisah Para Rasul 9.33- 40 33 Di dinya mendakan hiji jelema lumpuh ngaran Eneas, anu geus dalapan taun tara cengkat-cengkat ti enggon. 34 "Eneas," saur Petrus, "ku pitulung Yesus Kristus anjeun cageur. Geura hudang, enggonna beresan." Harita keneh Eneas bisaeun hudang. 35 Urang Lida jeung urang Saron narenjo Eneas cageur teh tuluy palercaya ka Gusti. 36 Di Yopa aya hiji awewe anu percaya ka Yesus, ngaranna Tabita. (Ngaran Yunanina Dorkas, hartina "Uncal".) Tabeatna resep nyieun kahadean, tutulung ka nu mariskin. 37 Harita Tabita teh gering malah tuluy maot. Sanggeus dimandian, mayitna dipernahkeun di loteng. 38 Ku sabab Yopa teu sabaraha jauhna ti Lida, para panganut Gusti di Yopa ngadarenge beja yen Petrus aya di Lida, tuluy ngajurungan dua jelema ngangkir Petrus, "Mugi Bapa enggal-enggal sumping ka Yopa." 39 Petrus geuwat angkat, bareng jeung nu ngangkir. Sasumpingna terus dicandak ka loteng, ditaluturkeun ku randa-randa. Bari tingsalegruk randa-randa teh narembongkeun rupa-rupa papakean meunang Dorkas nyieunan waktu keur hirup keneh. 40 Tapi maranehna ku Petrus dipiwarang kalaluar kabeh, ti dinya anjeunna neneda tapak deku, geus kitu malik mayun ka mayit 42
Kisah Para Rasul 9.41- 10.6 bari ngalahir, "Tabita, geura hudang!" Nyah mayit teh beunta, ret ka Petrus tuluy diuk. 41 Ku Petrus dicepeng dibantuan hudang. Ti dinya anu palercaya jeung randa-randa teh ku Petrus disalaur; Tabita anu geus hirup deui diserenkeun ka maranehna. 42 Beja perkara eta terus kagurnitakeun ka sakuliah Yopa, nepi ka loba anu palercaya ka Gusti. 43 Petrus linggih heula di Yopa meunang sababaraha poe di imah Simon tukang nyamak kulit. 10 1 Di Kesarea aya hiji kapala pasukan Rum anu disebutna "Pasukan Itali", ngaranna Kornelius. 2 Jelemana ibadah, tur jeung sakulawargana ngabarakti ka Allah, jeung loba tutulungna ka urang Yahudi anu mariskin, sarta rajin neneda ka Allah. 3 Dina hiji sore kira-kira pukul tilu, dina tetenjoanana aya malaikat Allah nembongan sidik pisan jeung ngagentraan, "Kornelius!" 4 Kornelius neuteup semu sieun, pok ngawalon, "Aya pikersaeun naon, Juragan?" Waler malaikat, "Doa paneda jeung lampah maneh tutulung geus katarima ku Allah, ku Mantenna baris dimakbul. 5 Geura nitahan jelema ka Yopa, angkir jalma anu ngaran lengkepna Simon Petrus, 6 anu ayeuna keur natamu di tukang nyamak kulit ngaran Simon, imahna di sisi laut." 43
Kisah Para Rasul 10.7- 17 7 Sanggeus malaikat mulih, Kornelius nyalukan bujangna duaan, jeung hiji serdadu kadeuheus tur ibadah. 8 Sanggeus dibejaan hal kajadian bieu tuluy dititah ka Yopa. 9 Poe isukna kira-kira tengah poe, waktu eta jurungan geus rek narepi ka Yopa, Petrus unggah ka loteng seja sembahyang. 10 Bet ngadadak ngaraos lapar hoyong barangtuang. Sabot tuangeunana disadiakeun, anjeunna aya titingalianana, 11 ningali langit muka, seug aya nu turun jiga lawon rubak ditalian opat juruna, diulur nepi kana taneuh. 12 Breh eusina tembong, rupa-rupa sato, sato-sato nu ngarayap, jeung manuk-manuk haram. 13 Geus kitu aya soara, "Geura cengkat, Petrus, eta peuncit, tuluy dahar!" 14 Waler Petrus, "Paliyas, Gusti! Abdi mah tara neda barang haram atanapi najis." 15 Saur soara deui, "Anu geus dihalalkeun ku Allah, ku maneh ulah diharamkeun." 16 Kituna teh nepi ka tilu kali, geus kitu eta barang teh ditarik deui ka langit. 17 Sabot Petrus ngamanahan pihartieun titingalieunana, jurungan Kornelius geus narepi ka imah Simon, narangtung hareupeun lawang, 44
45 Kisah Para Rasul 10.18 - 26 18 pupuntenan jeung nanyakeun, "Leres kitu di dieu aya tatamu anu jenenganana Simon Petrus?" 19 Petrus masih ngamanahan keneh pihartieun titingalieunana. Geus kitu Roh Allah nimbalan ka anjeunna, "Itu maneh aya anu neangan tiluan! 20 Buru-buru turun, jung kaditu milu ulah asa-asa, sabab Kami anu nitah maranehna ka dieu." 21 Petrus geuwat lungsur. "Ieu, Bapa," saurna ka semah, "aya perlu naon?" 22 Walonna, "Abdi-abdi piwarangan Kornelius. Anjeunna jalmi berbudi anu ngabakti ka Allah, sareng kalintang dihormatna ku sadaya urang Yahudi. Anjeunna kenging timbalan malaikat Allah kedah ngahaturanan Juragan ka bumina, supados tiasa ngadangukeun pilahir Juragan." 23 Semah ku Petrus diangken sina meuting di dinya. Poe isukna Petrus angkat jeung nu neang, dibarengan ku sawatara urang Yopa anu sakapercayaan. 24 Poe isukna deui anjeunna geus sumping ka Kesarea, keur didago-dago ku Kornelius anu geus ngondangan sanak baraya jeung sobat-sobatna. 25 Barang Petrus sumping, Kornelius muru, munjungan mani tapak deku. 26 Ku Petrus dicepeng sina nangtung, saurna, "Ngadeg! Bapa oge sami manusa."
Kisah Para Rasul 10.27 - 33 27 Bari lebet Petrus sasauran terus ka Kornelius. Di jero geus loba jelema. 28 Saur Petrus ka maranehna, "Aranjeun tangtos aruninga, urang Yahudi ku agamana dilarang natamu atanapi cacampuran sareng bangsa sanes. Tapi Bapa kenging pituduh ti Allah yen teu kenging nganggap najis atanapi haram ka sasama jalmi. 29 Eta margina waktos anjeun ngangkir Bapa teh, Bapa henteu kaabotan. Ayeuna Bapa tumaros, naon maksadna nu mawi ngangkir teh?" 30 Walon Kornelius, "Tilu dinten nu nembe kalangkung kinten-kinten wayah kieu, tabuh tilu sonten, abdi nuju sembahyang di rorompok. Jleg aya anu ngadeg di payuneun, panganggona herang-mencrang, 31 ngalahir kieu, Kornelius! Doa paneda jeung lampah maneh tutulung geus katarima ku Allah. Mantenna baris ngamakbul. 32 Geura nitahan jelema ka Yopa, angkir jelema anu ngaran lengkepna Simon Petrus, anu keur natamu di tukang nyamak kulit ngaran Simon, imahna di sisi laut. 33 Harita keneh oge enggal abdi ngajurungan. Hatur nuhun kana kasaean Bapa parantos kersa sumping. Ieu anu karempel di payuneun Allah, sadayana ngajeng-ngajeng pisan hoyong ngupingkeun timbalan Allah ti Bapa." 46
47 Kisah Para Rasul 10.34 - 41 34 Petrus ngalahir, "Parantos tetela ka Bapa, yen mungguh di Allah mah jalmi teh sami. 35 Bangsa naon oge upami ngabakti ka Mantenna sareng hade kalakuanana mah tangtos ku Mantenna diangken. 36 Aranjeun tangtos parantos aruninga kana embaran ti Allah anu diembarkeun ka urang Israil, nya eta Injil Kasalametan anu nengtremkeun jiwa sakur anu anut ka Yesus Kristus, Gusti sakumna manusa. 37 Tangtos aruninga kana kajadian penting di sakuliah tanah Israil anu diawitan ti Galilea, saparantos Yohanes ngembarkeun perkawis baptisan. 38 Sareng tangtos aruninga perkawis Yesus urang Nasaret anu ku Allah dipaparin Roh Suci sareng dipaparin kakawasaan. Anjeunna nyebarkeun kasaean ka mana-mana, sareng nyageurkeun jalmi-jalmi anu diraksuk ku Iblis, margi Anjeunna disarengan ku Allah. 39 Sagala perkawis anu ku Anjeunna dipidamel di tanah Israil sareng di Yerusalem, Bapa sareng babaturan saksina. Anjeunna ditelasan ku urang Yahudi, dipaku dina kayu salib. 40 Nanging dina katilu dintenna ti saparantos pupus, ku Allah dihirupkeun deui lajeng diebrehkeun. 41 Nanging diebrehkeunana henteu ka sadayana, mung ka sawatara urang anu ku Allah parantos dipilih baris jadi saksi,
Kisah Para Rasul 10.42- 11.1 nya eta Bapa sareng babaturan, anu kantos dahar nginum sareng Anjeunna saparantos Anjeunna gugah tina pupus. 42 Bapa sareng babaturan ku Anjeunna dipiwarang ngembarkeun Injil Kasalametan sareng mertelakeun yen Anjeunna teh ku Allah parantos dijenengkeun hakim sakumna manusa, boh anu harirup keneh boh anu parantos maraot. 43 Nabi-nabi sadayana anu nyaurkeun perkawis Anjeunna netelakeun yen anu percaya ka Anjeunna bakal dihampura dosana ku kakawasaan jenengana-Na." 44 Sabot Petrus ngawulang keneh, Roh Suci lungsur ka nu keur ngararegepkeun piwulangna. 45 Urang Yahudi anu geus sakapercayaan anu ngarencangan Petrus ti Yopa hareraneun, dumeh nu lain bangsa Yahudi oge ku Allah dipaparin Roh Suci, 46 marake basa-basa sejen ngamulyakeun kaagungan Allah. Petrus ngalahir, 47 "Ieu dulur-dulur geus narampa Roh Suci cara urang. Saha anu bisa ngahalang-halang lamun ayeuna dibaptis ku cai?" 48 Petrus miwarang supaya maranehna dibaptis kalawan pajenengan Yesus Kristus. Geus kitu Petrus ku maranehna dicandet supaya linggih heula di dinya sawatara poe. 11 1 Beja yen aya anu lain bangsa Yahudi narampa pangandika Allah geus nepi 48
Kisah Para Rasul 11.2- 11 ka rasul-rasul, jeung geus nyebar ka anu geus palercaya di sakuliah Yudea. 2 Waktu Petrus sumping ka Yerusalem, anjeunna dipaduan ku jelema-jelema anu disunat, pokna, 3 "Ku naon anjeun dugi ka natamu ka bangsa anu henteu disunat, malah tuang sasarengan jeung maranehna?" 4 Ku Petrus dicarioskeun hal ihwalna, ditetek ti barang mimiti, saurna, 5 "Kaula meunang tetenjoan di Yopa sabot keur sembahyang. Aya anu diturunkeun ti langit siga lawon rubak ditalian opat juruna, diulur nepi ka deukeut kaula. 6 Ku kaula ditempo, eusina rupa-rupa sato ingu jeung sato leuweung, sato-sato nu ngarayap, jeung manuk-manuk haram. 7 Tuluy kaula ngadenge aya soara ngalahir ka kaula, Geura cengkat, Petrus, eta peuncit, tuluy dahar! 8 Walon kaula, Paliyas, Gusti! Abdi tara neda barang haram atanapi anu najis! 9 Tapi eta soara teh ngalahir deui ti langit, Anu geus dihalalkeun ku Allah ku maneh ulah diharamkeun! 10 Kitu jeung kitu bae nepi ka tilu kali, tungtungna eta barang teh kabeh ditarik deui ka langit. 11 Sawaktu pisan jeung eta aya tilu jelema daratang ka imah anu dianjrekan ku kaula, utusan ti Kesarea seja ka kaula. 49
Kisah Para Rasul 11.12 - 18 12 Kaula didawuhan ku Roh Suci yen kudu milu jeung maranehna, ulah asa-asa. Kaula milu indit, dibaturan ku urang Yopa genepan anu geus palercaya. Datang ka Kesarea tuluy sarerea asup ka imah Kornelius. 13 Kornelius nyarita yen meunang tetenjoan, aya malaikat ngadeg di imahna, ngalahir kieu, Maneh geura ngajurungan jelema ka Yopa, angkir jelema anu ngaran lengkepna Simon Petrus, 14 anu bakal nepikeun pangandika pisalameteun maneh sakulawarga. 15 Sanggeus kaula medar perkara eta, Roh Suci lungsur ka maranehna, cara ka urang basa mimiti narima tea. 16 Ras kaula inget ka anu dilahirkeun ku Gusti, nya eta, Yohanes ngabaptisna ku cai, ari maraneh mah bakal ngabaptis ku Roh Suci. 17 Tetela Allah ku manten anu maparinkeun eta kurnia ka maranehna teh, cara ka urang bareto basa urang mimiti percaya ka Gusti Yesus Kristus. Ku sabab kitu pimanaeun kaula bisa nyegah pangersa Allah!" 18 Sanggeus meunang katerangan kitu, anu nyaralahkeun ka anjeunna teh tungtungna mah maruji ka Allah, pokna, "Leres upami kitu mah, sanes bangsa Yahudi ge ku Allah dipaparin kasempetan tobat sareng hirup anu sajati." 50
Kisah Para Rasul 11.19 - 26 19 Para panganut Yesus anu diudag-udag basa Stepanus dipaehan tea, papencarna aya anu nepi ka Penesia, Siprus, jeung Antioki. Di ditu tetep nguarkeun pangandika Allah ka urang Yahudi deui. 20 Tapi aya anu asalna ti Siprus jeung Kirena daratang ka Antioki nguarkeun Injil Kasalametan hal Gusti Yesus ka nu lain urang Yahudi, 21 tur disarengan ku kakawasaan Gusti, nepi ka loba pisan anu tuluy palercaya, aranut ka Anjeunna. 22 Tuluy eta hal kabejakeun ka jamaah di Yerusalem, anu terus ngutus Barnabas ka Antioki. 23 Barnabas kacida bingaheunana ningali maranehanana sakitu diberkahanana ku Gusti. Maranehna ku anjeunna dipeupeujeuhan supaya enya-enya satia satuhu ka Gusti. 24 Barnabas jalma berbudi, manahna pinuh ku Roh Suci, kacida percayana ka Gusti, nepi ka loba anu katarik aranut ka Gusti. 25 Ti dinya Barnabas ngalayad Saulus ka Tarsus. 26 Saulus dicandak ka Antioki, kumpul jeung jamaah di dinya sataun campleng lilana bari ngawulang ka jalma rea. Jalma-jalma panganut Yesus mimitina disarebut "Urang Kristen" teh nya didinya, di Antioki. 51
Kisah Para Rasul 11.27- 12.4 27 Sawaktu keneh jeung eta aya sawatara nabi ti Yerusalem sarumping ka Antioki. 28 Nabi anu jenenganana Agabus ngaramal ku pangdorong Roh Allah, saurna bakal aya bahla kalaparan di sakuliah dunya. (Ramalanana teh enya ngabukti, kajadian dina jaman pamarentahan Prabu Klaudius.) 29 Ku sabab kitu para panganut Yesus di Antioki rempug rek arudunan sakamampuhna masing-masing, sumbangkeuneun ka dulur-dulur sakapercayaan di Yudea. 30 Sanggeus duitna kumpul, tuluy ngutus Barnabas jeung Saulus pikeun nyerenkeun eta duit sumbangan ka pangurus jamaah di Yudea. 12 1 Dina jaman eta keneh, Raja Herodes mimiti ngayakeun talajak keras ka sawatara anggota jamaah. 2 Yakobus rakana Yohanes ku anjeunna dipaehan ku pedang. 3 Ngaraos yen anjeunna kitu teh dipikaresep ku urang Yahudi, tuluy deui nangkep Petrus. (Kajadianana waktu keur Pesta Roti Teu Diragian.) 4 Sanggeus ditangkep Petrus diasupkeun ka pangbuian, dipiwarang dijaga ku opat regu serdadu, sareguna opat-opat. Maksad Herodes, sabada Pesta Paska Petrus rek dipariksa ku anjeunna di hareupeun umum. 52
Kisah Para Rasul 12.5- 11 5 Sabot Petrus ditahan di pangbuian, para anggota jamaah teu eureun-eureun sasambat ka Allah mangnedakeun anjeunna. 6 Piisukaneun dipariksa ku Herodes di hareupeun umum, peutingna Petrus kulemna dihapit ku dua serdadu jeung dibarogod ku dua rante. Panto panjarana dijaraga. 7 Ujug-ujug jleg bae aya malaikat Pangeran ngadeg, kamar anjeunna ditahan mani hibar ku cahayana. Eta malaikat ngaguyah-guyah ngagugahkeun Petrus, saurna, "Geuwat hudang!" Harita keneh rante barogod panangan Petrus lesot. 8 Malaikat ngalahir deui, "Kencengkeun sabuk, pake tarumpah." Petrus ngencengan sabuk, tarumpahna dianggo. Malaikat ngalahir deui, "Harudumkeun jubah, hayu tuturkeun kami." 9 Petrus nuturkeun, kaluar ti jero panjara bari asa samar, eta teh naha malaikat saenyana atawa ngan titingalian bae. 10 Pos jaga kahiji jeung kadua geus kaliwat, jol ka panto beusi lawang kaluar. Bray pantona muka sorangan, Petrus jeung malaikat kaluar. Sanggeus nepi ka tungtung jalan les malaikat teh ngantunkeun. 11 Petrus teu samar deui kana eta kajadian, terus ngagereyem, "Ayeuna aing yakin ieu teh saenyana. Gusti ngutus malaikat-Na nyalametkeun aing tina genggeman Herodes jeung tina maksud jahatna urang Yahudi." 53
Kisah Para Rasul 12.12 - 19 12 Sanggeus ngamanah-manah tuluy anjeunna ngajugjug ka bumi Maria, ibuna Yohanes anu katelah Markus. Di dinya keur loba jelema anu neneda. 13 Petrus ngetrokan panto. Hiji gandek awewe ngaran Rode nyampeurkeun rek mangmukakeun. 14 Manehna ujug-ujug wawuheun kana soanten Petrus. Bakating ku atoh lain buru-buru muka panto, tapi kalah ka lumpat balik deui hariweusweus yen anu keketrok teh Petrus. 15 Ceuk nu sejen, "Boa maneh gundam!" Rode keukeuh ngaenyakeun, tapi dijarawab, "Meureun eta mah malaikatna." 16 Petrus haben bae keketrok. Tungtungna panto dibuka. Ari bray, maranehna kacida karageteunana. 17 Ku Petrus diisarahan supaya jarempe, ti dinya anjeunna nerangkeun hal anjeunna dikaluarkeun ku Gusti ti jero panjara. "Pangbejakeun bae ka Yakobus jeung ka nu sejen," saurna ka maranehna. Geus kitu angkat ti dinya ka tempat sejen. 18 Sanggeus bray isuk, serdadu-serdadu anu ngajaraga gehger, baringungeun aya kajadian naon ka Petrus. 19 Herodes nimbalan supaya Petrus disaksrak, tapi lebeng teu kapanggih. Ku sabab kitu serdadu-serdadu jaga teh ku anjeunna dipariksa terus diparaehan. Geus 54
55 Kisah Para Rasul 12.20- 13.2 kitu Herodes angkat ti Yudea, ngadon calik di Kesarea rada lila. 20 Herodes kacida benduna ka urang Tirus jeung urang Sidon. Ku sabab kitu maranehna ngadareuheus ka anjeunna, tapi ngabadamian heula kawasa karaton anu ngaranna Blastus, menta dibelaan. Geus kitu kakara ngadareuheus ka Herodes, marenta karapihan, sabab bahan dahareun nagrina gumantung ka nagri cangkingan Herodes. 21 Dina hiji poe beunang milih, Herodes dangdos ku anggoan karajaan, linggih dina tahta terus pidato. 22 Rahayatna surak, pokna, "Ieu gentra dewa, lain sora manusa!" 23 Tapi sapada harita keneh Herodes digebug ku malaikat Pangeran, lantaran kacida heunteu hormatna ka Allah, salirana dihakanan ku bilatung tuluy pupus. 24 Pangandika Allah beuki sumebar ka mana-mana, beuki nyerep. 25 Barnabas jeung Saulus sanggeusna beres ngalaksanakeun kawajibanana, tuluy marulih ti Yerusalem bari nyandak Yohanes Markus. 13 1 Di jamaah Antioki aya sababaraha nabi jeung guru, nya eta: Barnabas, Simeon (anu katelah si Hideung), Lukius (ti Kirena), Menahem (anu digedekeunana bareng jeung Raja Herodes), jeung Saulus. 2 Hiji mangsa waktu aranjeunna keur ngalakonan ibadah ka Gusti jeung paruasa,
Kisah Para Rasul 13.3- 10 Roh Suci nimbalan, "Kami menta Barnabas jeung Saulus, pikeun ngajalankeun pagawean ti Kami pribadi." 3 Sabada paruasa jeung neneda, Barnabas jeung Saulus ditumpangan panangan ku aranjeunna tuluy diutus. 4 Barnabas jeung Saulus anu diutus ku Roh Suci arangkat ka Seleukia, ti dinya terus balayar ka pulo Siprus. 5 Sanggeus sarumping ka Salamis tuluy ngawulangkeun pangandika Allah di imah- imah ibadah urang Yahudi, dibantu ku Yohanes Markus. 6 Aranjeunna ngideran eta pulo nepi ka Pafos. Di dinya pendak jeung hiji tukang sihir ngaran Bar Yesus, urang Yahudi anu ngakukeun nabi, 7 anu nyobat jeung Sergius Paulus jalma pinter, gupernur eta pulo. Eta gupernur ngahaturan sumping ka Barnabas jeung Saulus, hoyongeun ngadangu pangandika Allah. 8 Tapi aranjeunna dilawan ku tukang sihir tea anu boga ngaran Yunani Elimas, maksudna supaya eta gupernur ulah nepi ka percaya ka Yesus. 9 Saulus, anu harita geus katelah Paulus, mureleng ka eta tukang sihir lantaran kadorong ku Roh Suci, 10 tuluy ngalahir kieu, "Anak Iblis! Maneh satruna sakur nu hade, pinuh ku 56
Kisah Para Rasul 13.11 - 16 sagala tipu daya, purah ngabohongkeun kayaktian-kayaktian ti Gusti! 11 Ayeuna rasakeun ieu panangan Gusti! Maneh bakal lolong, sababaraha lilana moal nenjo-nenjo panonpoe." Sapada harita keneh reup Elimas ngarasa poek, panonna katutup ku pepedut hideung, tuluy uyup-ayap neangan nu pinungtuneun. 12 Ningali kajadian kitu, gupernur jadi percaya ka Yesus, sabab anjeunna kacida katarikna ku pangajaran hal Gusti. 13 Paulus jeung rerencanganana anu duaan balayar ti Pafos ka Perga, hiji kota di Pampilia, ti dinya papisah jeung Yohanes Markus anu terus mulang ka Yerusalem. 14 Ti Perga anjeunna jeung Barnabas terus ka Antioki di Pisidia, poe Sabatna aranjeunna ngiring kempelan di imah ibadah urang Yahudi. 15 Sabada aosan tina Kitab Musa jeung tina Kitab Nabi-nabi, pangurus-pangurus imah ibadah ngahaturanan ka aranjeunna, pokna, "Bilih para Saderek bade maparin amanat atanapi pangdeudeul sumanget, mangga dihaturanan ka payun." 16 Jung Paulus ngadeg, tuluy maparin isarah ku panangan, barabat sasauran: "Dulur-dulur urang Israil katut anu sanes-sanesna anu karempel di dieu ngalakonan ibadah ka Allah! Darangukeun! 57
Kisah Para Rasul 13.17 - 25 17 Allahna bangsa Israil parantos milih karuhun urang. Karuhun urang nalika ngumbara di Mesir ku Mantenna dijadikeun hiji bangsa gede. Ti dinya ku Allah maranehna dicandak kaluar ti Mesir. 18 Opat puluh taun Mantenna nyabaran tingkah polah maranehna di gurun keusik. 19 Tujuh bangsa di Kanaan ku Mantenna dibasmi, tanahna dijadikeun milik maranehna. 20 Kitu saterasna dongkap ka opat ratus lima puluh taun. Sabada eta, maranehna diatur ku hakim-hakim anu diangkat ku Mantenna dugi ka jaman Nabi Samuel. 21 Ti dinya maranehanana marenta raja. Ku Allah dikabulkeun, Saul bin Kis ti kaom Binyamin diangkat jadi rajana dugi ka opat puluh taun. 22 Saul ku Allah dikeser, Daud dijadikeun raja gegentosna. Kieu timbalan Allah perkawis Daud, Kami uninga, Daud anak Isai teh jelema pikapanujueun, anu bakal ngalakonan sagala pangersa Kami. 23 Allah ngalaksanakeun jangji-Na, ti turunan Daud aya anu ku Mantenna dijadikeun Jurusalamet pikeun urang Israil, nya eta Yesus. 24 Samemeh Yesus ngawitan ngajalankeun padamelanana, sakumna bangsa Israil diajak tobat ku Yohanes sareng kedah dibaptis. 25 Saparantos tugasna meh rengse, Yohanes ngalahir kieu ka maranehna, Saha ari 58
Kisah Para Rasul 13.26 - 31 kaula, ceuk aranjeun? Kaula lain anu keur diarep-arep ku aranjeun. Anjeunna mah sumpingna engke sanggeus kaula. Ka Anjeunna kaula teu wani mangudarankeun tarumpah-tarumpah-Na acan. 26 Para saderek turunan Ibrahim, kitu deui nu sanes, anu karempel di dieu ngalakonan ibadah ka Allah! Eta wawaran pisalameteun teh pikeun urang! 27 Margi urang Yerusalem mah katut para pamingpinna teu tarerangeun yen nya Anjeunna Jurusalamet maranehna. Unggal Sabat maranehna maraca seratan nabi-nabi, tapi eusina teu kahalartieun. Yesus ku maranehna dihukum, cocog sareng anu disaurkeun ku nabi-nabi. 28 Sanajan maranehna teu manggih pisan sabab pikeun ngaragragkeun hukum pati ka Anjeunna, keukeuh marenta ka Pilatus supaya Yesus dihukum pati. 29 Sanggeus sagala niat jahat maranehna ka Anjeunna tinekanan sakumaha anu kaungel dina Kitab Suci, layon Anjeunna diturunkeun tina tihang salib, digolerkeun di jero kuburan. 30 Nanging ku Allah digugahkeun deui tina pupusna. 31 Saparantos gugah, di lebet sababaraha dinten sering nembongan ka jalmi-jalmi anu tadina ngingiring Anjeunna ti Galilea ka Yerusalem, anu ayeuna jaradi saksi perkawis Anjeunna ka urang Israil. 59
Kisah Para Rasul 13.32 - 39 32 (13:32-33) Ayeuna sim kuring seja ngadongkapkeun ka aranjeun Injil Kasalametan, nya eta: Perkawis anu baheula dijangjikeun ku Allah ka karuhun urang teh ayeuna laksana, ka urang anu jadi turunanana, reh Allah parantos ngahirupkeun deui Yesus, sakumaha anu parantos kaungel dina Jabur anu kadua, kieu, Hidep Putra Ama; ayeuna Ama geus jadi Rama Hidep. 33 (13:32) 34 Perkawis Yesus gugah ti nu maraot dugi ka salira-Na henteu kungsi buruk di jero kuburan, kieu pangandika Allah: Hidep ku Ama bakal diberkahan, ku berkah suci tur pasti sakumaha jangji Ama ka Daud. 35 Dina bagian sejen aya deui, ungelna: Gusti moal ngantep abdi-Na nu satia ajur di jero kuburanana. 36 Daud anu ngalakonan pangersa Allah parantos pupus, dikurebkeun di makam karuhunna, salirana ajur di jero kuburan. 37 Nanging Yesus mah henteu kitu, margi ku Allah digugahkeun deui ti nu maraot. 38 (13:38-39) Ku margi kitu mugia aruninga, perkawis panghampura dosa anu diwawarkeun ka aranjeun teh jalanna ti Yesus. Sakur anu percaya ka Anjeunna bakal dileupaskeun tina dosa-dosa, anu moal bisa dileungitkeun ku Hukum Musa. 39 (13:38) 60
Kisah Para Rasul 13.40 - 46 40 Ku margi kitu sing ariatna, supaya aranjeun ulah kaasup ka jalmi-jalmi anu ku nabi-nabi disaurkeun kieu: 41 Ati-ati maraneh, tukang ngahina! Maraneh bakal ngarenjag tuluy paraeh! Kiwari Kami keur ngalaksanakeun hiji perkara, anu sanajan dipertelakeun ge ku maraneh moal dipercaya!" 42 Waktu keur kalaluar ti dinya, ka Paulus jeung Barnabas pada ngahaturanan supaya Sabat hareup sarumping deui ngalajengkeun piwulang anu bieu. 43 Bubar kumpulan, Paulus jeung Barnabas ditaluturkeun ku urang Yahudi jeung ku nu sejen nu arasup agama Yahudi. Maranehna ku aranjeunna dinasehatan supaya hirupna tetep aya dina rahmat Allah. 44 Dina poe Sabat deui urang dinya meh kabeh daratang ngadarengekeun pangandika Allah. 45 Nenjo anu karumpulan sakitu lobana, urang Yahudi kacida darengkieunana, tuluy ngahina ka Paulus, piwulang anjeunna dibarantah. 46 Tapi Paulus jeung Barnabas malah tambah wani, saurna, "Saenyana pangandika Allah teh wajib ditepikeun ka aranjeun heula. Tapi ku lantaran aranjeun embung narima, jadi aranjeun sorangan anu nangtukeun yen aranjeun mah teu layak narima hirup anu langgeng. Ku sabab kitu aranjeun mah rek 61
62 Kisah Para Rasul 13.47- 14.1 ditinggalkeun bae, kaula rek nyanghareup ka bangsa sejen. 47 Karana Pangeran geus marentah ka kaula, timbalana-Na: Maneh ku Kami geus dijadikeun cahaya pikeun nyaangan bangsa sejen anu lain Yahudi, supaya salamet manusa saalam dunya." 48 Ngadarenge kasauran kitu jelema- jelema nu lain bangsa Yahudi kacida barungaheunana, tuluy maruji kana pangandika Allah. Eta sakur anu ku Allah geus ditangtukeun kana hirup langgeng teh jaradi jelema anu palercaya. 49 Pangandika Allah jadi kautarakeun ka sakuliah wewengkon eta. 50 Tapi jelema-jelema urang Yahudi tea ngangsonan ka para gegeden kota jeung ka wanita-wanita priyayi anu aribadah ka Allah, jeung mimiti nyarusahkeun ka Paulus jeung Barnabas, sarta tungtungna aranjeunna diusir ti wewengkon maranehna. 51 Paulus jeung Barnabas kaluar ti dinya bari ngagibrigkeun kekebul tina sampeanana nyirikeun kakeuheul, terus ngabujeng ka Ikonium. 52 Ari para panganut Yesus anu di Antioki hatena barungah sarta pinuh ku Roh Suci. 14 1 Di Ikonium Paulus jeung Barnabas ngalaman deui kajadian kawas kitu. Aranjeunna sumping ka imah ibadah urang Yahudi, tuluy ngawulang. Piwulangna
Kisah Para Rasul 14.2- 10 ngayakinkeun, nepi ka loba urang Yahudi jeung bangsa sejen jadi palercaya ka Yesus. 2 Tapi maranehna diangsonan ku urang Yahudi anu arembungeun percaya, nepi ka maralik mikaijid ka anu geus palercaya. 3 Rasul-rasul teh di dinyana rada lila, beuki ludeung ngawulangkeun hal Gusti, tur ku Gusti dipaparin kawasa ngadamel mujijat- mujijat aheng, anu ngabantu netelakeun yen sih kurnia Gusti anu diwulangkeun ku aranjeunna teh sayaktina. 4 Urang dinya jadi pecah, aya nu biluk ka urang Yahudi, aya nu biluk ka rasul-rasul. 5 Ti dinya urang Yahudi katut para pamingpinna jeung sawatara jelema bangsa sejen mupakat arek maledogan rasul-rasul ku batu. 6 Tapi aranjeunna kaburu ngejat, terus sarumping ka Listra jeung Derbe di Likonia, jeung ka wewengkon-wewengkon sakurilingeunana, 7 ngawulangkeun jalan kasalametan ti Allah. 8 Di Listra aya hiji jelema anu lumpuh ti barang dijurukeun, teu bisaeun leumpang pisan, 9 milu ngadengekeun kasauran Paulus. Ku Paulus diteuteup, katingali yen bisa dicageurkeun lantaran hatena percaya. 10 "Geura nangtung sing ajeg!" lahiran Paulus tarik ka manehna. Korejat manehna nangtung tuluy leuleumpangan. 63
Kisah Para Rasul 14.11 - 17 11 Narenjo Paulus iasa midamel kitu jalma rea raong ngaromong dina basana, basa Likonia, "Dewa-dewa lungsur ka urang miraga jalma!" 12 Barnabas ku maranehna disebut Dewa Zeus, Paulus anu dianggap jadi juru sabda disebut Dewa Hermes. 13 Imam Dewa Zeus ti kuil pamujaanana di luar kota datang ka gapura kota, mawa kekembangan jeung sapi jalu sababaraha siki, rek ngajak urang kota ngahaturkeun kurban ka Barnabas jeung Paulus. 14 Ngadangu pamaksudan maranehna kitu, Barnabas jeung Paulus nyoehkeun anggoanana tuluy muru bari ngagero ka maranehna, 15 "Nanaonan, dulur-dulur? Kaula manusa cara aranjeun! Kaula rek ngembarkeun Injil Kasalametan, seja ngajak aranjeun tobat tina nyembah kana barang gaplah, kana nyembah ka Allah anu jumeneng, anu ngadamel langit, bumi, laut, jeung sakabeh eusina. 16 Baheula-baheula manusa ku Mantenna diantep karep. 17 Tapi Mantenna salawasna nyirikeun yen aya, tembong dina sagala padamelana-Na anu harade pikeun aranjeun, nya eta: nurunkeun hujan ti langit, maparin musim hasil bumi, maparin dahareun, jeung nyenangkeun hate aranjeun." 64
Kisah Para Rasul 14.18 - 25 18 Dibere katerangan kitu ge masih keneh seuseut nahanna supaya ulah tulus ngahaturanan kurban ka aranjeunna. 19 Geus kitu daratang urang Yahudi ti Antioki, ti Pisidia, jeung ti Ikonium, mangaruhan. Urang dinya nepi ka pada bariluk ka maranehna. Paulus dibaledogan ku batu, tuluy digusur ka luar kota, cul ditaringgalkeun, samarukna geus pupus. 20 Anjeunna cengkat deui sanggeus dirariung ku anu palercaya, tuluy lebet deui ka jero kota. Poe isukna anjeunna jeung Barnabas angkat ka Derbe. 21 Di Derbe Paulus jeung Barnabas ngawartakeun Injil Kasalametan, jeung loba jelema anu datang ka palercaya ka Yesus. Ti dinya arangkat ka Listra, ka Ikonium, jeung ka Antioki di Pisidia, 22 nguatkeun hate anu palercaya ka Yesus supaya mantep percayana. "Rek asup ka Karajaan Allah teh kudu nyorang heula rupa-rupa kasusahan," kitu saur aranjeunna. 23 Di unggal jamaah aranjeunna ngangkat pamingpin; sanggeus dipuasaan jeung dipangnedakeun, eta pamingpin- pamingpin dititipkeun ka Gusti anu jadi pananggeuhanana. 24 Paulus jeung Barnabas kebat ka Pampilia, jalanna ngalangkung wewengkon Pisidia. 25 Di Perga ngawartakeun heula pangandika Allah, ti dinya kebat ka Atalia. 65
Kisah Para Rasul 14.26- 15.4 26 Ti Atalia balayar ka Antioki deui, tempat aranjeunna bareto mimiti dipercaya ngemban rahmat Allah, nya eta kudu ngalakonan damel anu ayeuna geus anggeus. 27 Di Antioki ngumpulkeun anggota jamaah, ngawartoskeun sagala perkara anu dipidamel ku Allah ku jalan aranjeunna, jeung perkara Allah geus muka jalan pikeun bangsa sejen, nepi ka maranehna oge jaradi jelema-jelema anu palercaya ka Yesus. 28 Rada lila aranjeunna nganjrek di jelema-jelema anu palercaya di Antioki teh. 15 1 Aya urang Yudea anu daratang ka Antioki, ngajar kieu ka nu geus palercaya, "Lamun aranjeun teu disarunatan nurutkeun parentah dina Hukum Musa, aranjeun moal bisa disalametkeun." 2 Paham kitu kacida dilawanna ku Paulus jeung Barnabas. Tungtungna Paulus jeung Barnabas ti Antioki diutus ka Yerusalem, dibarengan ku sababaraha urang deui, pikeun mereskeun sual eta jeung rasul-rasul. 3 Utusan dijajap ku jamaah nepi ka wates kota, ti dinya terus kebat jalanna ka Penesia jeung Samaria. Urang dinya dibejaan, yen bangsa sejen nu lain Yahudi oge geus nyalanghareup ka Allah; kacida aratoheunana. 4 Di Yerusalem, sanggeusna dibageakeun ku jamaah, ku rasul-rasul, jeung ku para 66
67 Kisah Para Rasul 15.5- 11 kokolot jamaah, utusan medar sagala hal anu dipidamel ku Allah ku jalan aranjeunna. 5 Tapi aya anggota jamaah ti golongan urang Parisi, ngaromong kieu, "Jalmi-jalmi bangsa sanes anu parantos palercaya teh kedah disarunatan, sareng perlu diwartosan kedah tarunduk ka Hukum Musa." 6 Ieu masalah tuluy dimusawarahkeun ku para kokolot jeung rasul-rasul. 7 Sanggeus lila sual jawab, Petrus ngadeg tuluy ngalahir, "Dulur-dulur tangtu aremut, geus lila sim kuring ku Allah dipilih ti aranjeun, kedah nguarkeun Injil Kasalametan ka bangsa sejen, supaya maranehna oge palercaya kana hal eta. 8 Allah, anu uninga kana eusi hate unggal jalma, parantos kersa nampi bangsa sejen, nyatana ka bangsa sejen oge, Allah parantos maparin Roh Suci cara ka urang. 9 Urang sareng bangsa sejen ku Mantenna henteu dibeda-beda. Bangsa sejen oge ku Mantenna dihampura dosana, lantaran maranehna oge palercaya. 10 Ku margi kitu ku naon bade ngaralawan ka Allah, ngudukeun dulur-dulur anu parantos palercaya ngajalankeun sarat anu sakitu beuratna? Karuhun urang ge, nya kitu deui urang sorangan teu kuat ngalakonanana. 11 Urang percaya yen boh urang, boh bangsa sejen, pang salamet teh ngan ku karana sih kurnia Gusti Yesus bae."
Kisah Para Rasul 15.12 - 20 12 Ti dinya, barang Paulus jeung Barnabas nyarioskeun sagala mujijat jeung kaahengan anu dipidamel ku Allah di kalangan bangsa sejen ku jalan aranjeunna, anu ngabarandungan mani jempling. 13 Geus kitu Yakobus ngalahir, "Dulur-dulur, karupingkeun sim kuring! 14 Bieu saderek Simon nerangkeun hal ngawitanana Allah mintonkeun perhatosana- Na ka jalmi-jalmi bangsa sanes, kalayan maksad ti eta bangsa aya anu bade dipilih baris dijadikeun umat-Na. 15 Hal ieu cocog pisan sareng anu kapungkur diramalkeun ku nabi-nabi, anu ungelna, 16 Engke Kami baris datang deui, timbalan Pangeran, seja mulihkeun karajaan Daud. Nu geus runtuh sina ngadeg deui, sina weweg deui. 17 Ku sabab kitu jalma-jalma salian ti eta, bakal daratang ka Kami. Nya eta ti bangsa lian anu geus disalaur ku Kami, sangkan jadi kagungan Kami. 18 Kitu timbalan Pangeran, nguningakeun perkara eta ti baheula keneh. 19 Kitu nu mawi pangrasa sim kuring, dulur-dulur anu teu sabangsa anu parantos tarobat ka Allah teh ulah diririweuh. 20 Mending ge urang suratan, anu eusina mepelingan yen teu kenging ngadahar kadaharan anu najis anu parantos disuguhkeun ka brahala, atanapi sato anu 68
Kisah Para Rasul 15.21 - 26 paeh bangkar, atanapi getihna, sareng teu kenging jinah. 21 Margi Hukum Musa teh ti baheula keneh unggal-unggal Sabat dibaca di imah-imah ibadah bangsa urang, aturan-aturanana diwurukkeun di saban kota." 22 Geus kitu rasul-rasul jeung para kokolot, kitu deui sakumna jamaah, rempug seja milih dua jelema pikeun diutus ka Antioki, bareng jeung Paulus jeung Barnabas. Geus kapilih duaan, duanana jelema anu kacida dipandangna ku sakur anu palercaya, nya eta Yudas anu katelah Barsabas, jeung Silas, 23 dibahanan surat anu kieu eusina: "Kahatur para saderek luareun bangsa Yahudi di Antioki, Siria, sareng di Kikilia. Sim kuring, rasul-rasul sareng para kokolot jamaah di Yerusalem, saderek-saderek aranjeun, ngahaturkeun salam kawilujengan. 24 Aya wartos saderek-saderek diririweuh ku jalmi-jalmi sim kuring anu darongkap ka dieu, nyebarkeun paham anu ngabingungkeun. Sayaktosna maranehna sanes utusan ti sim kuring. 25 Ku margi kitu sim kuring sadaya teras barempug, ahirna mupakat bade ngintun utusan ka dieu, anu pidongkapeunana bakal sasarengan sareng saderek Barnabas sareng Paulus saderek urang, 26 anu parantos naruhkeun jiwana demi Gusti urang Yesus Kristus. 69
Kisah Para Rasul 15.27 - 36 27 Utusan teh duaan, nya eta Yudas sareng Silas, anu bakal nerangkeun perkawis ieu serat ku lisan. 28 Roh Suci parantos nyatujuan, kitu deui sim kuring sadaya, moal nambihan kabeubeurat aranjeun ku kawajiban-kawajiban sanesna, salian ti: 29 kedah pantrang kana kadaharan anu parantos disuguhkeun ka brahala, pantrang neda getih, pantrang neda sato anu paeh bangkar, sareng teu kenging jinah. Kalintang utamina upami hal ieu ku saderek-saderek digumatikeun. Sakitu nu kapihatur, wilujeng." 30 Utusan geus ariang ka Antioki, tuluy ngumpulkeun jamaah, suratna dipasrahkeun. 31 Eusina kacida nyenangkeunana kana hate nu narima, jamaah ngarasa bungah. 32 Yudas jeung Silas anu saenyana mah nabi, lila cacarios jeung maranehanana, maparin pituah jeung nasehat anu matak negerkeun hate. 33 Sanggeus nganjrek rada lila, kakara aranjeunna meunang marulih deui ka nu ngutusna bari dijurung ku pangdoa sarerea. 34 [Tapi Silas mah ngantunkeun anjeun seja terus di Antioki bae.] 35 Paulus jeung Barnabas rada lila nganjrekna di Antioki, ngajarkeun jeung nguarkeun pangandika Gusti jeung urang dinyana. 36 Sanggeus rada lila, Paulus sasauran ka Barnabas, "Urang ngalongok dulur-dulur 70
Kisah Para Rasul 15.37- 16.3 ka tempat-tempat urang bareto nguarkeun pangandika Gusti, hayang terang kumaha kaayaanana." 37 Barnabas hoyongeun nyandak Yohanes Markus, 38 tapi Paulus ngaraos teu hade lamun Yohanes Markus dibawa, lantaran bareto ge henteu terus babarengan nepi ka anggeus, anggur mulang ninggalkeun di Pampilia. 39 Paulus jeung Barnabas nepi ka pabentar nemen pisan, tungtungna aranjeunna papisah. Barnabas tetep nyandak Markus terus balayar ka Siprus. 40 Ari Paulus nyandak Silas; sabada ku jamaah dipasrahkeun kana rahmat Gusti terus angkat, 41 ngideran Siria jeung Kikilia, nguatkeun jamaah-jamaah. 16 1 Paulus neruskeun angkatna ka Derbe, tuluy ka Listra. Di dinya aya hiji panganut Yesus ngaranna Timoteus. Indung Timoteus urang Yahudi anu percaya ka Gusti, ari bapana mah urang Yunani. 2 Ku urang Listra jeung Derbe anu palercaya ka Yesus, Timoteus disarebut jelema hade. 3 Ku Paulus rek dicandak, ku sabab kitu Timoteus ku anjeunna disunatan heula, lantaran urang Yahudi di dinya kabeh nyarahoeun yen bapana Timoteus teh urang Yunani. 71
Kisah Para Rasul 16.4- 12 4 Ka para panganut Yesus di saban kota nu disumpingan, aranjeunna nepikeun sarat-sarat ti rasul-rasul jeung para kokolot di Yerusalem tea, sarta dipeupeujeuhan supaya eta sarat-sarat teh ditarurut. 5 Kaayaan jamaah-jamaah beuki kuat, kapercayaanana tambah mantep, jeung jumlah anggotana nambahan unggal poe. 6 Aranjeunna neruskeun angkatna, Prigia jeung Galata dilangkung, sabab Roh Suci teu ngawidian aranjeunna nguarkeun pangandika Allah di daerah Asia. 7 Di wates wewengkon Misia mimitina rek lalebet ka Bitinia, tapi dilarang ku Roh Yesus. 8 Ku sabab kitu Misia oge dilangkung, terus ka Troas. 9 Peutingna di Troas, dina hiji titingalian Paulus ningali aya anu nangtung di payuneunana, hiji urang Makedoni anu nunuhun kieu ka anjeunna, "Mugi sumping ka Makedoni, tulungan sim kuring sadaya!" 10 Lantaran aya titingalian Paulus kitu, sim kuring tiluan gura-giru rek terus ka Makedoni, kajurung ku kayakinan yen geus disaur ku Allah supaya nguarkeun Injil ka urang ditu. 11 Terus balayar ti Troas, lempeng ka Samotrake, poe isukna nepi ka Neapolis. 12 Ti dieu terus asup ka Pilipi, kota anu mimiti di wewengkon Makedoni, jajahan karajaan Rum keneh. Di Pilipi meunang sababaraha poe. 72
Kisah Para Rasul 16.13 - 17 13 Dina poe Sabat sim kuring tiluan arindit ka sisi walungan luareun kota, sabab ceuk taksiran bakal manggih tempat sembahyangna urang Yahudi. Sim kuring tiluan dariuk, cacarita jeung awewe-awewe anu keur di darinya. 14 Di antarana aya anu ngaranna Lidia, tukang dagang lawon wungu, asalna ti Tiatira. Lidia ibadah ka Allah, harita hatena digerakkeun ku Gusti, kacida ngaregepkeunana ka anu dilahirkeun ku Paulus. 15 Tungtungna Lidia katut saeusi imahna, dibaptis. Anggeus dibaptis manehna ngondang ka sim kuring tiluan pokna, "Upami ku aranjeun parantos kagalih yen abdi leres-leres parantos percaya ka Gusti, aranjeun mugi kersa linggih ka abdi," kitu pokna mani maksa. 16 Dina hiji poe waktu rek ka tempat sembahyang tea, di tengah jalan papapag jeung hiji gandek awewe. Eta gandek teh kasurupan ku roh jahat anu bisaeun norah anu tacan kajadian. Pangabisana kana norah kacida nguntungkeunana ka dununganana. 17 Manehna ngan nunutur bae ka Paulus jeung rerencanganana bari celak-celuk, "Ieu nu tiluan teh abdi-abdi Allah Anu Maha Agung! Aranjeunna keur nuduhan jalan pisalameteun pikeun maraneh!" 73
Kisah Para Rasul 16.18 - 25 74 18 Kitu jeung kitu bae meunang sababaraha poe, nepi ka tungtungna Paulus jengkeleun. Anjeunna malik nyoreang, tuluy ngalahir ka roh jahatna, "Demi pajenengan Yesus Kristus, geura nyingkah maneh ti eta awewe!" Harita keneh ge roh jahatna kaluar ti eta awewe. 19 Anu maliara eta awewe ngarasa dibuntukeun lawang pangasilanana. Paulus jeung Silas ditangkep, disered ka alun-alun dideuheuskeun ka anu wajib, 20 didakwakeun ka gegeden-gegeden pamarentah Rum, pokna, "Ieu urang Yahudi nyieun karusuhan di urang, 21 ngajarkeun adat kabiasaan anu hamo bisa ditarima atawa dilakonan ku urang, bangsa Rum. Urang teu bisa narima atawa nurut kana eta adat kabiasaan." 22 Jalma rea oge pipilueun narajang ka Paulus jeung Silas. Raksukan Paulus jeung Silas ku para pajabat dirangsadan, terus miwarang jelema ngarangket aranjeunna. 23 Tas dirangketan kacida nemenna, tuluy aranjeunna dijebloskeun ka pangbuian, bari diomat-omatkeun ka kapala panjara supaya aranjeunna dijaga sing tohaga. 24 Ku sabab kitu aranjeunna diasupkeun ka kamar tahanan pangjerona, sampeanana dipasung, didempet ku balok. 25 Sanggeus kira-kira tengah peuting, Paulus jeung Silas ngadaroa jeung pupujian ka Allah, kadarengeeun ku sakitan lianna.
Kisah Para Rasul 16.26 - 34 26 Sabot kitu, aya lini gede teu kira-kira, panjara inggeung-inggeungan nepi ka panto-pantona mararuka, malah rante-rante barogod para sakitan oge ngadadak lalesotan. 27 Kapala panjara nyaring tibuburanjat. Barang nenjo panto-panto panjara geus marolongo, tuluy nyabut pedang rek maehan maneh, samarukna sakitan-sakitan geus kalabur. 28 Paulus ngagero tarik pisan, "Ulah waka maehan maneh! Kabeh sakitan araya keneh!" 29 Kapala panjara menta lampu, tuluy lumpat ka jero, bruk nyuuh kana sampean Paulus jeung Silas, awakna ngadaregdeg. 30 Aranjeunna tuluy dibawa ka luar. Ceuk kapala panjara sanggeus di luar, "Juragan- juragan, kedah kumaha abdi teh supaya salamet?" 31 Waler aranjeunna, "Kudu percaya ka Gusti Yesus, tangtu anjeun salamet, anjeun sakulawarga." 32 Kapala panjara jeung saeusi imahna ku aranjeunna diwulang hal pangandika Allah. 33 Wanci eta keneh peuting-peuting Paulus jeung Silas dikaluarkeun ti jero bui, raheut- raheutna diberesihan. Kapala panjara jeung sakulawargana dibaptis peuting eta keneh, 34 kacida barungaheunana lantaran geus palercaya ka Allah. Saulus jeung Silas dibawa ka imahna, disuguhan tuang. 75
Kisah Para Rasul 16.35- 17.1 35 Sanggeus bray beurang, aya upas-upas utusan ti nu kawasa mawa parentah, "Leupaskeun tahanan anu kamari!" 36 Ku kapala panjara diwartoskeun ka Paulus, "Juragan-juragan parantos dipiwarang dibebaskeun ku pamarentah. Mangga geura marulih, wilujeng angkat." 37 Tapi saur Paulus ka upas-upas, "Kaula duaan teu nyieun kajahatan, tapi nepi ka dirangketan di hareupeun umum. Ieu kaula teh duanana oge warga nagara Rum! Kaula geus meunang kalakuan anu teu adil, nepi ka diasupkeun ka pangbuian, ari ayeuna rek dilepas ririkipan. Kaula teu tarima kitu bae! Gegeden Rum kudu sarumping ka dieu, kaula hayang dibebaskeun masing resmi." 38 Pilahirna ku upas-upas diunjukkeun ka gegeden-gegeden Rum. Barang dibejaan yen Paulus jeung Silas warga nagara Rum, para gegeden teh jadi kacida sarieuneunana, 39 buru-buru menta dihampura ka Paulus jeung Silas, tuluy ngajarajapkeun aranjeunna kaluar ti panjara bari nunuhun supaya aranjeunna ngantunkeun eta kota. 40 Paulus jeung Silas terus ngabujeng ka imah Lidia, nepangan nu palercaya. Sabada maparin saur nu matak teger, tuluy arangkat ti dinya. 17 1 Paulus jeung Silas kebat arangkatna ngalangkung Ampipolis jeung Apolonia 76
Kisah Para Rasul 17.2 -6 nepi ka Tesalonika. Di dinya aya hiji imah ibadah urang Yahudi. 2 Paulus geus biasa, di mana aya tempat ibadah tangtu lebet. Di dinya oge kitu, ngayakeun tukeur pikiran jeung nu di darinya noron nepi ka tilu poe Sabat, ngutip 3 ayat-ayat Kitab Suci, terus diterangkeun bukti-buktina anu netelakeun yen Kristus Jurusalamet teh geus mistina nandang panganiayaan, kitu deui geus mistina kudu tanghi ti nu maraot. Saurna deui, "Anu disebut Jurusalamet teh nya eta Yesus, anu ayeuna ku sim kuring diwartakeun ka aranjeun." 4 Aya sababaraha urang anu ngarasa yakin kana pilahir anjeunna, seug palercaya jeung ngahiji ka Paulus jeung Silas. Urang Yunani anu aribadah oge loba anu datang ka palercaya, kitu deui wanita-wanitana ti kalangan luhur. 5 Tapi urang Yahudi darengki, tuluy ngumpulkeun jalma-jalma galandangan ti jalan-jalan, sanggeus meunang loba tuluy nyieun rusuh di sakuliah kota. Imah Yason ditarajang neangan Paulus jeung Silas, rek disered ka jalma rea. 6 Ku sabab nu diteanganana teu aya, Yason jeung sababaraha jelema anu palercaya digalusur ka nu wajib di kota. Nu nyarieun rusuh teh tinggorowok, "Aya jelema-jelema 77
78 Kisah Para Rasul 17.7- 14 tukang ngarusuhkeun di mana-mana! Ayeuna geus daratang ka urang, 7 ku si Yason dianjrekkeun di imahna. Eta jelema-jelema ngalanggar undang-undang Prabu, nguar-nguar aya raja sejen anu ngaranna Yesus!" 8 Jalma rea jeung gegeden-gegeden kota jadi geunjleung. 9 Tapi ahirna Yason, kitu deui anu palercaya lianna, ku nu wajib ngan dikudukeun mere uang pertanggungan, tuluy dibebaskeun. 10 Barang reup peuting, Paulus jeung Silas ku nu geus palercaya disina arangkat ka Berea. Sanggeus sarumping tuluy lalebet ka tempat ibadah. 11 Urang Yahudi di dinya leuwih balageur, lain cara anu di Tesalonika. Warta hal Yesus kacida dibarandunganana. Unggal poe ngarulik Kitab Suci, pikeun nitenan bener henteuna pangajaran Paulus teh. 12 Loba anu terus palercaya, kitu deui urang Yunani ti kalangan luhur, boh lalaki boh awewe. 13 Urang Yahudi di Tesalonika, barang nyarahoeun yen di Berea oge Paulus nyiarkeun pangandika Allah, tuluy daratang ngangsonan urang Berea sina nyieun huru-hara. 14 Harita keneh Paulus ku urang dinya dijajapkeun ka basisir, tapi Silas jeung Timoteus tetep di Berea.
79 Kisah Para Rasul 17.15 - 21 15 Paulus dijajapkeun nepi ka Atena, ti dinya nu ngalanteurkeunana baralik deui ka Berea, mawa pesen ti Paulus supaya Silas jeung Timoteus buru-buru nyarusul. 16 Sajeroning ngantos-ngantos Silas jeung Timoteus di Atena, Paulus ngaraos kacida sedihna ningali eta kota pinuh ku brahala. 17 Ku sabab kitu, urang Yahudi jeung jalma-jalma anu nyarembah ka Allah ku anjeunna diajak tukeur pikiran di tempat ibadahna. Di pasar mah unggal poe, ngayakeun paguneman jeung saha bae anu kasondongna. 18 Malah aya ahli-ahli pikir ti golongan Epikuros jeung Stoa anu sual jawab jeung anjeunna. Ceuk nu sawareh ka baturna, "Eta tukang ngomong teh rek ngomongkeun naon?" "Meureun rek ngenalkeun dewa-dewa bangsa sejen," tembal baturna, dumeh Paulus nyarioskeun hal Yesus jeung hal pihudangeunana anu maraot. 19 Paulus ku maranehna diajak ka dewan kota anu disebut Areopagus. Ceuk maranehna, "Kaula hayang terang piwuruk anyar anu diomongkeun ku anjeun. 20 Aya hal anu kakupingna henteu lumbrah, anu matak kaula sarerea jadi panasaran, kumaha eta teh?" 21 (Ari urang Atena, kitu deui bangsa-bangsa sejen anu ngamukim di dinya, karesepna meakkeun waktu dipake ngomongkeun atawa
Kisah Para Rasul 17.22 - 27 euweuh deui kalakuanana ngan nyaturkeun atawa ngadengekeun perkara-perkara anyar.) 22 Paulus tuluy ngadeg di tengah-tengah dewan, pok nyarios, "Katilikna ku kaula, dina sagala hal urang Atena kacida aribadahna ka dewa-dewa. 23 Waktos kaula udar-ider di kota ngalanglang tempat-tempat ibadah, ningal hiji altar make tulisan kieu, IEU PIKEUN ALLAH NU TACAN KANYAHOAN. Tah, Allah anu tacan kanyahoan ku aranjeun tapi parantos diparunjung teh, ayeuna ku kaula rek diuarkeun ka aranjeun. 24 Mantenna teh nya eta Allah anu parantos ngajadikeun alam dunya sareng eusina, nu jadi Gustina langit jeung bumi, anu linggihna sanes di jero gedong buatan manusa. 25 Mantenna henteu butuheun ku anu disadiakeun ku urang. Malah nya Mantenna anu maparin hirup sareng ambekan katut salian ti eta ka manusa. 26 Manusa nu asalna hiji, ku pangersa Mantenna geus nepi ka minuhan ieu bumi, bari ti samemehna ku Mantenna parantos ditangtoskeun pililaeun jaman-jamanna sareng tempat-tempat pangcicinganana. 27 Maksad Mantenna supaya manusa teh nareangan ka Mantenna, malakmandar sing datang ka kapanggih sarta karasa aya-Na. Margi Allah teh sayaktosna henteu jauh ti diri urang masing-masing. 80
Kisah Para Rasul 17.28 - 34 28 Geuning aya catur kieu, Urang hirup, usik, jeung gumelar teh ku Mantenna. Saur sawareh bujangga bangsa aranjeun oge, Urang oge putra-putra Mantenna. 29 Ku margi urang teh putra-putra Allah, ulah nyaruakeun Allah jeung emas atanapi perak atanapi batu, titironan cipta seni sareng kaahlian manusa. 30 Jaman manusa teu terang ka Allah ku Allah parantos teu diemut-emut. Ayeuna Mantenna mundut supaya manusa di mana-mana tarobat tina dosana. 31 Margi Allah parantos nangtoskeun poe pikeun ngahukum saalam dunya kalawan adilna. Demi nu bakal jadi hakimna hiji manusa anu dipilih ku Mantenna. Hal ieu ku Mantenna parantos diyakinkeun ka unggal jelema, ku jalan nanghikeun eta manusa ti nu maraot!" 32 Barang ngadarenge hal pihudangeunana anu maraot, jalma-jalma teh nu sawareh moyok, nu sawareh deui ngaromong kieu, "Hal ieu engke carioskeun sakali deui, kaula resep keneh." 33 Ku sabab eta Paulus tuluy kaluar ti pasamoan. 34 Tapi aya oge anu palercayaeun, mihak ka Paulus; nu saurang ngaranna Dionisius, anggota dewan. Nu saurang deui awewe, ngaranna Damaris, jeung jalma-jalma salian eta. 81
Kisah Para Rasul 18.1 -8 18 1 Ti Atena Paulus terus angkat ka Korinta. 2 Di Korinta pendak jeung hiji urang Yahudi asal ti Pontus, ngaranna Akwila. Eta jelema anyar datang ti Itali jeung bojona ngaran Priskila, lantaran urang Yahudi diparentah kalaluar ti Rum ku Prabu Klaudius. Paulus sumping ka manehna, 3 saterusna numpang di dinya bari nyiar pangupa jiwa ngadamelan tenda, sabab Akwila oge pagaweanana kana nyieun tenda. 4 Saban poe Sabat anjeunna ngawuruk di tempat ibadah, ngayakinkeun urang Yahudi jeung urang Yunani sina palercaya ka Yesus. 5 Sanggeus Silas jeung Timoteus sarumping ti Makedoni, Paulus tambah jongjon nguarkeun pangandika Allah ka urang Yahudi, mertelakeun yen Yesus teh Jurusalamet. 6 Tapi ku sabab ngan dilawan jeung digogoreng bae ku urang Yahudi, anjeunna bawaning ku teu senang manah nepi ka ngirabkeun anggoan, bari saurna, "Lamun engke aranjeun cilaka, salah sorangan, lain salah kaula! Ayeuna kaula ngan rek datang ka bangsa sejen bae." 7 Anjeunna terus nyingkir ti dinya, numpang di bangsa sejen anu nyembah ka Allah, ngaranna Titus Yustus, imahna pagigir-gigir jeung imah ibadah urang Yahudi. 8 Tapi Krispus, kapala eta imah ibadah jeung saeusi imahna percaya ka Gusti 82
Kisah Para Rasul 18.9- 17 Yesus. Urang Korinta sejenna oge sanggeus ngabarandungan pertelaan Paulus loba anu palercaya, terus kabeh dibaptis. 9 Dina hiji peuting Gusti ngalahir ka Paulus dina hiji titingalian, saur-Na, "Ulah sieun mertelakeun pangandika teh, teruskeun, 10 Kami nyarengan. Moal aya anu bisa nyilakakeun ka maneh, sabab di ieu kota loba piumateun Kami." 11 Ku sabab eta Paulus terus ngawurukna di dinya nepi ka sataun satengah. 12 Barang Galio ku pamarentah Rum dijieun gupernur Ahaya, urang Yahudi sakait terus nyerek Paulus, dibawa ka pangadilan. 13 Aromongna, "Ieu jalmi ngawujukan rahayat sina ngabakti ka Allah beda tina Hukum Musa." 14 Barang Paulus rek ngawaler, kaburu Galio ngalahir ka urang Yahudi, lahiranana, "Lamun dakwaan maraneh sual palanggaran atawa kajahatan, pantes oge kami sabar nguruskeun pangaduan maraneh, eh urang Yahudi! 15 Sual pacogregan perkara piwuruk, atawa perkara ngaran, atawa perkara hukum anutan maraneh, arurus ku sorangan bae, kami sangeuk nguruskeun nu karitu!" 16 Ti dinya urang Yahudi teh ku anjeunna ditundung sina kalaluar ti jero pangadilan. 17 Tapi maranehna terus nyerek ka Sostenes kapala hiji imah ibadah urang 83
Kisah Para Rasul 18.18 - 25 Yahudi, ditareunggeulan hareupeun kantor pangadilan. Tapi ku Galio teu dipalire. 18 Paulus meunang sababaraha poe deui calikna di Korinta. Geus kitu tuluy balayar ka Siria, Priskila jeung Akwila dicandak. Di Kengkrea memeh neruskeun balayar, anjeunna diparas heula, sabab rambutna geus panjang lantaran tadina kagungan nadar. 19 Sanggeus nepi ka Epesus, Priskila jeung Akwila dikantun, anjeunna terus lebet ka imah ibadah ngajar urang Yahudi. 20 Paulus ku maranehna diandeg supaya calikna rada lila, tapi anjeunna teu kersaeun, 21 anggur ngajak sasalaman seja terus angkat, saurna, "Manawi diparengkeun ku Allah, engke kaula ka dieu deui." Geus kitu kebat balayar ka Epesus. 22 Sumping ka Kesarea turun ka darat, terus angkat ka Yerusalem nepangan jamaah, ti dinya terus ka Antioki. 23 Sanggeus calikna di dinya rada lila, tuluy angkat deui mapay-mapay wewengkon Galata jeung Prigia, nguatkeun iman kapercayaan anu aranut ka Yesus. 24 Aya hiji urang Yahudi datang ka Epesus, ngaranna Apolos, asal ti Aleksandria, jalma pinter nyarita, jero kanyahona, jeung paham kana Kitab Suci, 25 jeung geus meunang didikan perkara pangajaran hal Yesus. Nyaritana sumanget, 84
85 Kisah Para Rasul 18.26- 19.2 nyaturkeun perkara Yesus kalawan taliti jeung apik, padahal manehna kakara terangeun kana baptisan Yohanes bae. 26 Apolos mimiti ngajar di tempat ibadah, kacida wanina. Barang halna kadenge ku Priskila jeung Akwila tuluy diaraku dibawa ka imahna. Di dinya kanyahona kana perkara rancangan Allah enggoning nyalametkeun manusa ku jalan Gusti Yesus ditambah. 27 Ti dinya Apolos arek ka Ahaya, ku dulur-dulur di Epesus dibahanan surat anu eusina mihapekeun sangkan Apolos ditarima ku dulur-dulur sakapercayaan di Ahaya. Sanggeus datang, tetela gede pisan tulungna pikeun dulur-dulur anu geus palercaya lantaran nampa sih kurnia Allah. 28 Sabab Apolos bisa pisan ngabantah jeung ngelehkeun caritaan urang Yahudi di hareupeun sarerea, mere bukti-bukti tina Kitab Suci yen Yesus teh Jurusalamet. 19 1 Waktu Apolos di Korinta, Paulus mah ngideran pilemburan di wewengkon eta, ti dinya tuluy sumping ka Epesus. Di Epesus mendak sawatara jelema anu geus palercaya ka Yesus. 2 Ku anjeunna dipariksa, "Ti saparantos palercaya, kumaha aranjeun parantos narampi Roh Suci?" Jawabna, "Nguping oge nembe yen aya Roh Suci."
Kisah Para Rasul 19.3- 10 3 Paulus mariksa deui, "Aranjeun dibaptis ku baptisan naon?" "Sumuhun baptisan Yohanes," jawabna. 4 Saur Paulus, "Baptisan Yohanes mah baptisan pertobat. Ari anjeunna nyaurkeun yen urang Israil kedah percaya ka anu bakal sumping pandeurieunana; nya eta ka Yesus." 5 Sanggeus meunang katerangan kitu, seug maranehna kabeh dibaptis ku pajenengan Gusti Yesus. 6 Sanggeusna ku Paulus ditarumpangan panangan, seug nararima Roh Suci, tuluy mimiti ngaromong ku rupa-rupa basa jeung nyaturkeun pangandika Allah. 7 Jumlah maranehna kira-kira dua belas urang. 8 Paulus lebet ka imah ibadah, mituturan urang dinya kacida wanina nepi ka tilu bulan, sateka-teka ngayakinkeun ka maranehna hal Karajaan Allah. 9 Tapi aya anu baredegong jeung arembungeun percaya, ngagogoreng kana ajaran rancangan Allah enggoning nyalametkeun manusa ku jalan Gusti Yesus ka jalma rea. Anu matak Paulus terus nyingkah ti maranehna, nyandak anu geus palercaya, ngawulangna ngalih ka rohangan perpustakaan Tiranus. Saban poe 10 kitu bae nepi ka dua taun, datang ka urang Yahudi jeung bangsa sejen di sawewengkon 86
Kisah Para Rasul 19.11 - 18 Asia kabeh ngadarenge perkara pangandika Allah. 11 Pangeran nembongkeun mujijat-mujijat luar biasa ku jalan Paulus. 12 Nepi ka salempay atawa beulitan urut Paulus lamun dibawa ka nu gering, panyakitna terus undur, roh jahat ge terus nyingkah. 13 Aya sawatara dukun urang Yahudi anu sok ngider ka ditu ka dieu, wawanianan nyebut jenengan Gusti Yesus ka anu kasurupan roh jahat, pokna, "Demi jenengan Yesus anu diuarkeun ku Paulus, maneh setan geura nyingkah!" 14 Anu karitu teh tujuh jalma padudulur, anakna Skewa, Imam Agung. 15 Tapi roh jahatna nembalan kieu, "Aing ka Yesus wawuh, ka Paulus nyaho, ka maraneh mah aing teu nyaho!" 16 Seug jelema anu kasurupanana teh nubruk ka maranehna terus ngekeyek, nepi ka maranehna raripuh, lulumpatan bari tararanjang, papakeanana rarangsak, awakna raruksak, raraheut. 17 Terus kautarakeun ka urang Yahudi jeung ka bangsa sejen anu araya di Epesus, nepi ka sarieuneun, sarta pajenengan Yesus beuki seungit. 18 Loba anu geus palercaya tuluy ngawakcakeun kalakuanana anu enggeus- enggeus ka umum. 87
Kisah Para Rasul 19.19 - 26 19 Loba deui anu tadina jaradi tukang sihir ngumpulkeun kitab-kitab paririmbonna, tuluy didaruruk kasaksian ku sarerea. Lamun diitung-itung harga eta kitab-kitab teh kabeh pangaji lima puluh rebu uang perak. 20 Pangandika Gusti gancang pisan nerekabna jeung nepi ka nyilepkeun nu sejen-sejen. 21 Sabada kajadian eta, Paulus aya manah seja ngalayad ka Makedoni jeung Ahaya, terus rek ka Yerusalem. Jeung saurna, "Sanggeus ti dinya, kaula oge perlu ka Rum." 22 Memeh angkat, anjeunna ngutus heula rerencanganana, Timoteus jeung Erastus sina ti heula ka Makedoni, sabab anjeunna mah rek rada lila keneh calikna di Asia. 23 Nya dina mangsa eta di Epesus aya huru-hara gede tina sabab pangajaran hal Gusti Yesus. 24 Sabab di dinya aya hiji tukang karajinan perak, ngaranna Demetrius, nu sok nyieunan kukuilan Dewi Artemis. Usahana kacida nguntungkeunana ka buruh-buruhna. 25 Manehna ngumpulkeun babaturanana papada tukang karajinan perak, tuluy ngomong kieu, "Batur-batur! Ieu usaha urang teh kacida nguntungkeunana. 26 Kari-kari, aranjeun oge tangtu moal bireuk deui ka jelema ngaran Paulus, anu nyebutkeun yen piraku aya dewa dijieun ku jelema. Loba pisan anu geus kagendam 88
Kisah Para Rasul 19.27 - 33 nepi ka palercaya kana omonganana, lain di Epesus bae, tapi meh di sakuliah Asia. 27 Ieu kacida ngabahyakeunana, palangsiang pacarian urang kubra. Malah boa-boa kuil Dewi Agung Artemis oge cambal moal dipupunjung deui, kaagungan dewi pupujan sa-Asia jeung saalam dunya teh palangsiang bakal musna!" 28 Ngadarenge kitu teh maranehna kacida arambekeunana, tuluy raong, "Hirup Dewi Artemis, pupujan urang Epesus!" 29 Buriak budal nyieun rusuh di sakuliah kota. Malah terus newak Gayus jeung Aristarkus urang Makedoni, rencang nyaba Paulus, disered ka gedong kasenian, jalma-jalma abrul-abrulan. 30 Paulus rek muru, tapi dipegatan ku murid-murid. 31 Gegeden-gegeden kota oge, anu sawareh mah geus nyobat ka anjeunna, wariat saur supaya anjeunna ulah nemonan ka gedong kasenian. 32 Di eta gedong kasenian jalma-jalma teh raribut teu puguh dengekeuneunana, ceuk ieu kieu, ceuk itu kitu, kawantu lolobana mah teu nyarahoeun naon tujuanana nu matak ka darinya. 33 Aya deui nu nyarangka, yen ulon-ulon karusuhan teh Aleksander, pedah eta disurung-surungkeun ku urang Yahudi sina ka hareup. Ari Aleksander tuluy pepeta ku 89
90 Kisah Para Rasul 19.34- 20.1 leungeunna menta supaya jarempe, karepna rek ngabela diri. 34 Tapi barang jalma rea taregeseun yen manehna urang Yahudi, ger bae ngageder, "Agung Artemis, dewi urang Epesus!" Kitu bae terus nepi ka dua jam. 35 Ahirna bisa oge direpehkeun ku panitera kota. Pokna, "Dulur-dulur! Urang Epesus geus euweuh nu bireuk deui, kota Epesus teh purah ngariksa kuil Dewi Artemis jeung batu suci anu ragrag ti langit, 36 taya nu bisa ngabantah. Ku sabab kitu coba rarepeh, ulah gagabah teu paruguh. 37 Ieu dua jelema disered ka dieu, padahal teu ngarampog kuil-kuil, teu ngagogoreng ka dewi urang. 38 Upama Demetrius jeung babaturanana rek ngadakwa jelema, atuh kudu ka pangadilan, kantor pangadilan unggal poe oge muka. 39 Upama rek menta diurus perkara sejen, dibereskeunana kudu dina musawarah umum anu baku. 40 Kajadian poe ieu kacida ngabahyakeunana. Urang bisa dikelakkeun nyieun huru-hara, taya alesan pikeun bisa dibenerkeun!" 41 Geus kitu jalma-jalma teh dibubarkeun. 20 1 Sanggeus eta kaributan jempe, Paulus ngumpulkeun umat percaya, diwurukan sangkan hatena taleger. Ti dinya anjeunna amitan, terus angkat ka Makedoni.
91 Kisah Para Rasul 20.2 -9 2 Sanggeus mapay Makedoni nguatkeun hate duduluran, terus ka Ahaya. 3 Di Ahaya meunang tilu bulan, ti dinya seja mulih ka Siria. Barang rek jung, kabujeng uningaeun yen di Siria keur diancam ku urang Yahudi, nu matak mulihna teh rek mapay Makedoni deui. 4 Ari rerencanganana nya eta Sopater bin Pirus urang Berea, Aristarkus jeung Sekundus urang Tesalonika, Gayus urang Derbe, Tihikus jeung Tropimus urang wewengkon Asia, 5 sina balayar ti heula, ngadago di Troas. 6 Ari anjeunna jeung sim kuring mah balayar teh ti Pilipi sabada Hari Raya Roti Teu Diragian. Sanggeus balayar lima poe geus kumpul jeung anu keur ngadarago di Troas. Di dinya reureuh heula saminggu. 7 Malem Minggu sarerea karumpul seja dahar babarengan. Memeh brak, Paulus ngawuruk heula dumeh poe isukna rek jengkar. Ngawurukna ngagelendut nepi ka tengah peuting. 8 Kamar loteng nu dipake kumpul raang ku lampu. 9 Aya perjaka ngaran Etikus diukna dina jandela, nundutan nepi ka les kaheesan tibra pisan, da Paulus terus bae ngagelendut. Eta perjaka tijedag ragrag kana taneuh ti loteng katilu. Barang dijungjung geus teu nyawaan.
92 Kisah Para Rasul 20.10 - 18 10 Paulus lungsur tuluy nangkubkeun anjeun ngarangkul ka dinya. "Ulah salempang," saurna ka nu sejen, "hirup keneh!" 11 Anjeunna unggah deui, tuluy mimiti mecah-mecah roti, brak sarerea dalahar. Sabadana anjeunna ngawurukan deui, malah nepi ka bray isuk, tuluy jengkar. 12 Perjaka tea hirup terus, geus dibarawa ka imahna, sarerea ngarasa senang. 13 Sim kuring jeung babaturan ku Paulus dipiwarang ti heula kana kapal, balayar ka Asus, megat anjeunna di ditu, sabab anjeunna mah seja badarat. 14 Sanggeus anjeunna sumping ka Asus, sarerea naek kana kapal, balayar ka Mitilena. 15 Ti dinya balayar deui, poe isukna geus nepi ka lempengan pulo Kios. Pagetona geus nepi ka Samos, poe isukna deui nepi ka Mileta. 16 Kersa Paulus moal nyimpang ka Epesus, bisi lila teuing di Asia, sabab anjeunna hoyong buru-buru, lamun kaburu dina hari raya Pentakosta geus aya di Yerusalem. 17 Ti Mileta Paulus miwarangan ka Epesus, nyaur pamingpin jamaah supaya nepungan ka anjeunna. 18 Sanggeus maranehna daratang anjeunna tuluy ngalahir, "Aranjeun geus tarerang kana lampah sim kuring sapanjang di aranjeun, ti barang nincak Asia.
93 Kisah Para Rasul 20.19 - 26 19 Sim kuring ngawula ka Gusti teh teu weleh eling kana kalaipan diri, sering ragragan cipanon, nyorang mangsa cocoba diarah-arah ku urang Yahudi. 20 Tangtu ku aranjeun karasa yen taya hal anu pimangpaateun anu ku sim kuring disalingkuhkeun, anu teu kungsi dituduhkeun atawa diwurukkeun ka aranjeun, boh di tempat umum, boh di imah-imah. 21 Sim kuring, nya ka urang Yahudi, nya ka bangsa lianna, geus kacida mepelinganana supaya tarobat ka Allah jeung palercaya ka Yesus Gusti urang. 22 Ayeuna sim kuring teh ku Roh Suci dipundut kudu ka Yerusalem, duka naon anu bakal kasorang di ditu. 23 Ngan di saban kota sok dituduhan ku Roh Suci, yen sim kuring geus ditunggu ku panjara jeung cocoba. 24 Najan kitu sim kuring moal rek lebar ku nyawa. Cita-cita taya deui lian ti hayang nganggeuskeun kawajiban jeung pagawean ti Gusti Yesus, nya eta mertelakeun Injil hal sih kurnia Allah. 25 Sim kuring parantos sagulung-sagalang jeung aranjeun ngawartakeun hal Karajaan Allah. Ayeuna sim kuring parantos ngarasa yen urang teh moal bisa papanggih deui. 26 Ku sabab kitu sim kuring seja sabalakana bae, yen upama ti semet poe ieu aranjeun aya
Kisah Para Rasul 20.27 - 34 anu mengpar, geus henteu jadi tanggungan sim kuring deui. 27 Sabab sakabeh tujuan Allah ku sim kuring geus ditepikeun ka aranjeun, taya anu didingding kelir. 28 Ku sabab kitu jaga diri ati-ati, jaga sakumna jamaah reh aranjeun ku Roh Suci geus dijieun pangurus jamaah Allah, anu diadegkeunana ku nyawa Putra-Na. 29 Geus kaerong, engke sanggeus ku sim kuring ditinggalkeun, aranjeun bakal kadatangan ajag-ajag anu moal aya karunyana ka jamaah. 30 Malah ti aranjeun keneh bakal aya anu ngaliarkeun pangajaran bohong, dipake ngawujuk anu geus palercaya. 31 Nu matak sing ariyatna. Jeung aringetkeun, tilu taun sim kuring teu luang-luang mamatahan ka aranjeun beurang peuting bari ragragan cipanon. 32 Ayeuna dulur-dulur ku kaula dipasrahkeun kana panalingaan Allah. Sing mantep percaya kana warta hal sih kurnia-Na. Nya Allah anu kawasa ngadegkeun kapercayaan aranjeun jeung maparin berkah-berkah anu geus disadiakeun keur umat-Na sakumna. 33 Sim kuring ka aranjeun tara barangpenta boh duit, boh pakean. 34 Aranjeun terang sorangan, pikeun nyukupan pangabutuh sorangan jeung babaturan teh kaula digawe make tanaga. 94
Kisah Para Rasul 20.35- 21.4 35 Dina sagala hal kaula nyontoan ka aranjeun yen kudu getol baranggawe, jeung kudu nalang ka nu walurat, ngingetkeun pilahir Gusti Yesus anu kieu, Leuwih bagja mere ti batan nampa." 36 Tamat ngawurukan, anjeunna tapak deku, neneda jeung sarerea. 37 Ti dinya kabeh mani careurik tingsalegruk, Paulus pada ngarangkulan jeung pada mileuleuyankeun. 38 Liwat saking naralangsaeunana, pangpangna mah kagagas ku kasauran Paulus yen moal bisa papanggih deui. Geus kitu Paulus pada ngajajapkeun kana kapal. 21 1 Sanggeus amit-amitan ka para pamingpin jamaah Epesus, terus balayar lempeng ka pulo Kos. Poe isukna nepi ka pulo Rodos, ti dinya terus ka Patara. 2 Di Patara manggih kapal anu geus rek balayar ka Penesia, tuluy parindah ka eta kapal terus indit balayar. 3 Nepi ka palebah pulo Siprus anu tembong di beulah kenca, kapal mengkol nuju ka Siria. Di Tirus kapal balabuh, tuluy tarurun, sabab kapal rek bongkar muatan. 4 Sanggeus tarurun tuluy ngalayad ka dulur-dulur sakapercayaan, ngadon nganjrek saminggu. Dulur-dulur teh nganasehatan tina pituduh Roh Suci, supaya Paulus ulah waka angkat ka Yerusalem. 95
Kisah Para Rasul 21.5- 13 5 Sanggeus tujuh poe bral deui neruskeun perjalanan, dialanteurkeun ku sarerea jeung anak bojona masing-masing nepi ka luar kota. Di basisir sarerea tarapak deku sarembahyang. 6 Sanggeus sasalaman cat sarerea kana kapal, nu ngalanteurkeun marulang deui. 7 Ti Tirus balayar teh nepi ka Petolomais, tuluy manggihan dulur-dulur sakapercayaan, ngarereb heula di maranehna sapoe. 8 Poe isukna balayar deui nepi ka Kesarea ngaso heula di Pilipus juru injil, hiji ti anu tujuh pangbantu anu bareto diangkat di Yerusalem tea. 9 Pilipus kagungan putra parawan opat, kabeh barisaeun ngawejang. 10 Sanggeus meunang sababaraha poe, aya nabi ti Yudea jenenganana Agabus, 11 sumping mendakan. Nabi teh terus nyandak beulitan Paulus dianggo ngaringkus anjeun, panangan jeung sampeanana bari tuluy ngalahir kieu, "Saur Roh Suci, nu kagungan ieu beulitan bakal dibarogod cara kieu ku urang Yahudi di Yerusalem, saterusna diserenkeun ka bangsa sejen." 12 Nguping kasauran anjeunna kitu sim kuring sarerea nunuhun ka Paulus, supaya anjeunna ulah terus ka Yerusalem. 13 Tapi anjeunna ngawaler, "Kumaha ari dulur-dulur, anggur careurik matak seber kana hate kaula? Kaula mah ulah mun 96
97 Kisah Para Rasul 21.14 - 21 dibarogod, demi Gusti Yesus sanajan nepi ka dipaehan oge di Yerusalem suka lilah." 14 Ku sabab anjeunna teu beunang dihalang- halang, tungtungna sarerea pasrah bari ngomong kieu, "Dalah di kumaha, urang sumerah kana pangersa Gusti bae." 15 Sanggeus sababaraha poe deui seug darangdan, bral arindit ngajugjug ka Yerusalem. 16 Aya anu bareng ti Kesarea nu rek ngalanteurkeun ka bumina Menason, urang Siprus anu geus lila anutna ka Yesus, sabab rek nganjrek di anjeunna. 17 Sanepina ka Yerusalem, dulur-dulur sakapercayaan kacida ngabageakeunana. 18 Poe isukna Paulus nepangan ka Yakobus, sim kuring sabatur-batur dicandak. 19 Paulus muka carios, ngadadarkeun sagala hal anu dipidamel ku Allah di kalangan bangsa sejen ku perantaraan anjeunna, ditetek ti awal nepi ka ahir. 20 Anu ngabarandunganana kabeh maruji sukur ka Allah. Geus kitu saur aranjeunna, "Saderek Paulus! Mugi kauninga, parantos mangrebu-rebu urang Yahudi anu parantos sakapercayaan sareng urang, nanging sararegep keneh kana Hukum Musa. 21 Maranehna parantos kenging wartos, yen urang Yahudi anu marukim di antawis bangsa sanes ku Saderek dipiwarang naringgalkeun Hukum Musa, teu kedah
98 Kisah Para Rasul 21.22 - 27 nyarunatan anak-anakna, sareng teu kenging nganggo adat kabiasaan urang Yahudi. 22 Ku margi kitu ayeuna kumaha pisaeeunana? Urang dieu tangtos tarerangeun Saderek sumping. 23 Sae urang atur kieu: Di dieu kaleresan aya opat jalmi anu garaduh nadar. 24 Saderek kedah ngiring susuci sareng maranehna. Paparin waragad keur ongkos maranehna dicalukur. Pang diatur kieu teh supados tembong ka urang dieu, yen perkawis Saderek anu kawartoskeun ka maranehanana teh teu leres, margi kataringaleun yen saderek oge ngalakonan parentah Hukum Musa. 25 Dupi bangsa sanes anu parantos sakapercayaan sareng urang mah parantos diseratan ti dieu, yen kedah pantrang kana kadaharan urut sasajen ka brahala, teu kenging ngadahar getih atanapi sato anu paeh bangkar, sareng teu kenging jinah." 26 Poe isukna Paulus bareng susuci jeung nu opatan tea. Sabada eta anjeunna terus lebet ka Bait Allah, mopoyankeun iraha pitutupeunana poe susuci pikeun nyaranggakeun kurban. 27 Tapi sanggeus poe susuci rek tamat tujuh poe, Paulus katarenjoeun di jero Bait Allah ku urang Yahudi anu daratang ti wewengkon Asia. Maranehna ngahucuhkeun nu sejen bari nyerek ka Paulus,
Kisah Para Rasul 21.28 - 34 28 tuluy tinggarero, "Urang Israil, ka darieu barantuan! Ieu yeuh jelema anu di mana-mana ngangsonan batur teh, sina ngamusuh ka urang Israil, kana Hukum Musa, jeung ka Bait Allah! Ayeuna oge ngasupkeun bangsa asing ka ieu gedong, nganajiskeun ieu tempat suci!" 29 (Majarna kitu teh dumeh di kota narenjoeun Paulus bareng jeung Tropimus urang Epesus, samarukna dibawa asup ka Bait Allah.) 30 Kota jadi geunjleung, jelema-jelema lalumpatan kabeh muru ka Paulus. Anjeunna dicerek, tuluy disered ka luar ti jero Bait Allah, panto-pantona gancang dipeundeut-peundeutkeun. 31 Paulus geus rek dipaehan, tapi kaburu kabejakeun ka komandan pasukan Rum yen Yerusalem keur rusuh tagiwur. 32 Panglima gancang mepek balad jeung sawatara perwira, tuluy muru ka tempat karusuhan. Narenjo komandan pasukan datang mawa balad, jelema-jelema teh areureun mahalana ka Paulus. 33 Komandan ngadeukeutan, Paulus ditangkep jeung diparentahkeun supaya diborgol ku dua rante. Panglima mariksa, "Saha ieu jelema? Naon salahna?" 34 Jalma-jalma narembalanana tingjarerit itu kitu, ieu kieu. Ku sabab teu paruguh, panglima teu meunang katerangan anu bener, 99
Kisah Para Rasul 21.35- 22.3 nu matak tuluy marentah supaya Paulus dibawa ka jero benteng. 35 Barang nepi kana tangga benteng, Paulus kapaksa kudu dipunggu ku serdadu-serdadu, sabab digencet ku nu naluturkeun anu geus kacida garalakna. 36 Maranehna terus bae nyesedek bari tingjarerit, "Paehan!" 37 Barang rek diasupkeun ka benteng, Paulus mihatur ka panglima, "Kenging sim kuring mihatur?" Walon panglima, "Geuning bisa basa Yunani? 38 Sugan teh maneh urang Mesir tea, anu bareto ngamuk tuluy kabur ka gurun keusik jeung tarukang rusuh lengkep sapakarangna." 39 Waler Paulus, "Sim kuring mah urang Yahudi, warga kota Tarsus, kota penting di Kilikia. Nyuhunkeun widi nyanggem ka eta jalmi-jalmi." 40 Panglima ngidinan. Paulus ngadeg dina tangga, pepeta ku panangan supaya jarempe. Sanggeus jarempe pok anjeunna nyarios ku basa Ibrani: 22 1 "Dulur-dulur, Bapa-bapa! Sim kuring amit seja ngahaturkeun katerangan." 2 Ngadarenge anjeunna sasauran ku basa Ibrani, jalma-jalma teh beuki jarempling. Paulus nyarios deui, 3 "Sim kuring teh urang Yahudi asal Tarsus di Kilikia, digedekeun di dieu di Yerusalem, guguru ka Gamaliel. Ku anjeunna dididik 100
101 Kisah Para Rasul 22.4- 10 enya-enya kana Hukum Musa karuhun urang, nepi ka jadi jelema anu suhud ngalakonan parentah Allah cara aranjeun anu ayeuna araya di dieu. 4 Sarta tadina purah nganiaya anu nyarekel eta agama anyar sina paraeh. Lalaki, awewe, diseredan ka pangbuian. 5 Bisi teu palercaya, tanyakeun ka Imam Agung jeung ka Mahkamah. Dina hiji poe kaula indit ka Damsik, mawa surat katerangan keur urang Yahudi di ditu, rek nangkepan nu karitu, rek dibawa ka Yerusalem supaya dihukum. 6 "Sabot keur lumaku geus deukeut ka Damsik, kira-kira tengah poe ngadak-ngadak kaula kasebrot ku hiji cahaya anu moncorong ti langit, 7 nepi ka tibeubeut kana taneuh. Ngeng ngadenge aya soara, ngalahir kieu, Saulus, Saulus! Ku naon maneh nganiaya ka Kami? 8 Walon kaula, Saha Juragan teh? Waler-Na, Kami teh Yesus urang Nasaret, anu ku maneh dikaniaya! 9 Babaturan kaula nya narenjo cahaya tea mah, tapi teu ngadarengeeun kana soara anu ngalahir ka kaula. 10 Kaula unjukan deui, Kedah kumaha abdi teh, Gusti? Waler-Na, Geura hudang, teruskeun ka Damsik. Engke di dinya bakal aya anu ngabejaan pilampaheun maneh sakumaha pangersa Allah.
Kisah Para Rasul 22.11 - 19 11 Ku sabab katojo ku cahaya anu sakitu moncorongna tea, kaula jadi lolong, nepi ka ditungtun ku babaturan asup ka Damsik. 12 Di Damsik aya hiji jelema ibadah, tigin kana Hukum Musa, diarajenan ku urang Yahudi anu di daritu, jenenganana Ananias. 13 Sumping ka kaula ngadeg hareupeun. Saderek Saulus, saurna, geura iasa ningali deui! Sapada harita keneh kaula bisa deui ningal, sarta awas ka anjeunna. 14 Saurna deui, Saderek parantos dipastikeun ku Allah karuhun urang supados uninga kana pangersa-Na sareng ka Putra-Na anu langkung saestu, supados ngadangu kana gentra tina lambe-Na ku anjeun. 15 Margi saderek bakal dijadikeun saksi Anjeunna, kedah mertelakeun ka sadaya jalmi sagala perkawis anu ku saderek parantos kadangu sareng katingali. 16 Mangga ayeuna urang baptis, bade ngantosan naon deui? Geura sasambat ka pajenengan Gusti, nyuhunkeun dihapunten sagala dosa." 17 "Kaula balik deui ka Yerusalem, tuluy sembahyang di Bait Allah. Breh aya titingalan, 18 ningal Gusti. Maneh, lahirana-Na, kudu buru-buru ingkah ti Yerusalem, sabab urang dieu moal daraekeun narima pertelaan maneh tina hal Kami. 19 Piunjuk kaula, Gusti, kapan eta teh tarerangeun yen abdi tukang ngagerebeg 102
Kisah Para Rasul 22.20 - 26 tempat-tempat ibadah, nangkepan sareng mergasa jalmi-jalmi anu palercaya ka Gusti. 20 Sareng tangtos tarerangeun abdi kantos nyaksian saksi Gusti pun Stepanus dipaehan, tur nyatujuan. Malah papakean anu maraehanana oge abdi anu mangjagakeun. 21 Waler-Na, Kajeun, indit bae. Sabab maneh ku Kami rek diutus ka nu jauh, ka bangsa sejen." 22 Barang Paulus nyariosna nepi ka dinya, jelema-jelema anu tadina jarempling teh terus tinggarero meak-meakkeun tanaga, "Singkirkeun eta jelema ti alam dunya! Paehan! Hirup ge teu pantes!" 23 Tinggarerona bari ngebut-ngebut jubah jeung ngalawurkeun taneuh ngebul ka luhur. 24 Ku sabab kitu komandan pasukan Rum teh marentah ngasupkeun Paulus ka jero benteng, jeung marentah supaya Paulus dirangket pikeun nganyahokeun sababna eta jelema-jelema nepi ka kitu tinggorowokna ka anjeunna. 25 Tapi barang ditalian rek dirangket, Paulus ngalahir ka perwira nu di dinya, "Naha wenang anjeun ngarangket warga karajaan Rum memeh perkarana dipariksa?" 26 Ngadenge kitu eta perwira tuluy unjukan ka komandan pasukan, "Bapa, kumaha, eta jalmi teh geuning warga karajaan Rum!" 103
104 Kisah Para Rasul 22.27- 23.3 27 Komandan nyampeurkeun ka Paulus tuluy mariksa, "Na enya maneh warga karajaan Rum?" "Leres," waler Paulus. 28 Saur komandan, "Kami mah jadi urang Rum teh meuli mahal pisan." Waler Paulus, "Sim kuring mah ti barang lahir." 29 Paulus teu tulus dirangket, anu rek ngarangketna harita keneh undur. Ari komandan pasukan sanggeus uningaeun yen Paulus warga karajaan Rum, jadi sieuneun pedah geus ngarante ka anjeunna. 30 Tapi komandan pasukan hoyongeun uninga, tina pasal naon saestuna panuding urang Yahudi ka Paulus teh. Nu matak poe isukna sanggeus ngalesotkeun borgol Paulus, anjeunna miwarang supaya para imam kapala jeung sakumna anggota Mahkamah karumpul pikeun mariksa Paulus. 23 1 Paulus neuteup Mahkamah, pok sasauran, "Saderek-saderek Israil! Kaula lumampah di payuneun Allah teh terus jeung ati sanubari anu mulus, nepi ka wanci ieu." 2 Kakara sakitu nyariosna, Imam Agung Ananias geus nimbalan ka anu narangtung deukeut Paulus supaya nyabok Paulus. 3 Tapi saur Paulus, "Eh, tembok nu dikapur! Anjeun engke dicabok ku Allah! Anjeun diuk di dinya teh ongkoh rek mariksa perkara kaula nurutkeun Hukum Musa, tapi anggur
Kisah Para Rasul 23.4 -9 ngarempak eta Hukum, nitah nyabok ka kaula!" 4 Nu dareukeut ka Paulus ngaromong ka anjeunna, "Maneh nyarekan Imam Agung, imam Allah!" 5 Waler Paulus, "Saderek-saderek Israil! Kaula teu terang yen anjeunna Imam Agung. Leres ceuk Kitab Suci oge, Maneh ulah nyapa ka pamingpin bangsa." 6 Katingali ku Paulus yen Mahkamah teh saparo urang Saduki, saparo urang Parisi. Tuluy anjeunna sasauran bedas ka Mahkamah, "Saderek-saderek Israil! Kaula teh urang Parisi, turunan Parisi. Kaula dijonghokkeun di dieu teh pedah percaya sareng ngarep-ngarep kana pihudangeunana anu maraot!" 7 Barang anjeunna nyaurkeun kitu, urang Parisi jadi cekcok jeung urang Saduki, Mahkamah jadi midua. 8 (Sababna, urang Saduki teu percayaeun yen aya kiamat, malaikat, jeung sukma, urang Parisi mah percaya yen eta nu tilu perkara teh aya.) 9 Mahkamah patorong-torongna beuki tarik. Urang Parisi nu jaradi guru agama narangtung, tuluy ngabantah kieu, "Ceuk kaula, ieu jelema taya kasalahanana! Kawasna enya aya roh atawa malaikat anu sasauran ka manehna!" 105
Kisah Para Rasul 23.10 - 17 10 Ku lantaran Mahkamah jadi hog- hag, panglima inggiseun bisi Paulus dipagorenyangkeun. Gancang marentah serdadu-serdaduna tarurun ngabedol Paulus ti tengah Mahkamah, kudu diasupkeun deui ka jero benteng. 11 Peutingna Gusti ngadeg nembongan ka Paulus, terus ngalahir, "Ulah sieun! Maneh geus mertelakeun hal Kami di dieu, di Yerusalem. Engke di Rum oge kudu kitu." 12 Poe isukna aya urang Yahudi karumpul nyieun sakongkol, nyarumpahan maneh moal dahar moal nginum memeh bisa maehan Paulus. 13 Jelemana aya opat puluh urang leuwih. 14 Ngadareuheus ka imam-imam kapala jeung ka para kokolot, kieu ngaromongna, "Kuring sadaya parantos ikrar moal dahar moal nginum memeh bisa maehan Paulus. 15 Bapa-bapa sareng rengrengan Mahkamah kedah nyuhunkeun Paulus ka panglima, pura- pura bade dipariksa deui anu langkung taliti. Memeh dongkap ka dieu bade diusahakeun dipaehan di tengah jalan." 16 Tapi eta maksud jahat teh kadengeeun ku hiji budak lalaki putra saderek Paulus istri, anu terus ka benteng bebeja ka Paulus. 17 Paulus nyaur hiji perwira sina mangunjukkeun eta budak ka panglima. Saurna, "Pangdeuheuskeun ieu budak ka panglima, bade aya anu diunjukkeun." 106
Kisah Para Rasul 23.18 - 25 18 Ku eta perwira dideuheuskeun ka panglima, diunjukkeun kieu, "Sakitan Paulus nyalukan ka abdi, miwarang ngadeuheuskeun ieu budak, bade aya piunjukna ka Bapa." 19 Eta budak ku panglima ditungtun, dicandak paduduaan tuluy dipariksa, "Aya naon?" 20 Tembalna, "Nun, gegeden Yahudi parantos mupakat enjing bade nyuhunkeun supados Paulus dicandak ka Mahkamah, bade pura-pura dipariksa deui anu langkung taliti. 21 Mugi ulah dipercanten! Margi sayaktosna Paulus bade dipaehan di tengah jalan ku jalmi-jalmi opat puluh urang langkung. Eta jalmi-jalmi parantos sarumpah moal dahar moal nginum memeh tiasa maehan anjeunna. Maranehna ayeuna parantos taki-taki, kantun ngantos dirujukan ku Juragan." 22 "Ulah bebeja ka saha-saha yen maneh geus unjukan ka kami," saur komandan bari miwarang eta budak sina balik. 23 Panglima nyaur dua perwira, lahiranana, "Sadiakeun serdadu dua ratus, pasukan kuda tujuh puluh, pasukan tumbak dua ratus. Engke peuting pukul salapan inditkeun ka Kesarea. 24 Sadiakeun kuda keur Paulus tuluy anteurkeun ka Gupernur Peliks." 25 Geus kitu eta komandan pasukan ngadamel surat, unina: 107
Kisah Para Rasul 23.26 - 33 26 "Konjuk Anu Mulya Gupernur Peliks. Sinarengan serat ieu, Klaudius Lisias ngahaturkeun salam kawilujengan. 27 Unjuk uninga, ieu jalmi ditangkep ku urang Yahudi sareng bade dipaehan. Kabujeng direbut ku sim kuring sareng pasukan, reh kenging wartos eta jalmi teh warga karajaan Rum. 28 Ku margi hayang terang sabab-musababna pang dikitukeun ku urang Yahudi, nu mawi teras ku sim kuring dibantun ka Mahkamah Agama Yahudi. 29 Anu kapendak ku sim kuring, asalna teh tina papaduan perkawis hukum maranehna. Teu aya dosana anu manjing hukum pati atanapi manjing hukum panjara. 30 Sarehing mendak wartos yen bade dipaehan ku jalmi-jalmi anu parantos sakongkol, enggal bae dikintunkeun ka dieu. Dupi anu bade merkarakeunana ku sim kuring dipiwarang ka darieu ngunjukkeun pakelakanana ka payuneun Gupernur." 31 Saluyu jeung parentahna, peutingna Paulus ku pasukan serdadu dianteurkeun nepi ka Antipatris. 32 Bray isuk, pasukan leumpang baralik deui ka benteng, anu terus ngawal Paulus pasukan kuda. 33 Nepi ka Kesarea surat disanggakeun ka gupernur, Paulus diserenkeun. 108
109 Kisah Para Rasul 23.34- 24.5 34 Gupernur ngaos surat, ti dinya mariksa ka Paulus asal ti kagupernuran mana. Sanggeus kauninga yen ti Kilikia, 35 gupernur ngalahir, "Maneh engke ku kami dipariksa sanggeus anu rek ngadarakwa ka maneh daratang." Geus kitu anjeunna marentah supaya Paulus ditahan jeung dijaga di kantor gupernuran. 24 1 Sanggeus heuleut lima poe, Imam Agung Ananias sumping ka Kesarea, direncangan ku sawatara kokolot jeung hiji pokrol ngaran Tertulus. Tuluy ngadareuheus ka Peliks, ngelakkeun Paulus. 2 Sanggeus Paulus dilebetkeun, Tertulus ngamimitian ngelakkeun, kieu pihaturna, "Juragan Gupernur nu mulya! Hibar pangjiad Juragan, abdi sadaya parantos lami ginuluran mulus rahayu. Pirang-pirang kasaean Juragan kangge kamajengan bangsa abdi sadaya. 3 Eta sadayana, di mana bae sareng salamina, ku abdi-abdi estu katampi sareng kalintang dinuhunkeunana. 4 Dupi ayeuna, supados teu ngalamikeun ka Juragan, mugi Juragan kersa maparin sih citeres, abdi sadaya sumeja nyanggakeun pihatur saeutik. 5 Ieu jalmi teh ulon-ulon anu kalintang ngabahyakeunana, tukang ngarusuhkeun di sakuliah dunya, jadi pamingpin hiji madhab anu disebat Nasarani,
Kisah Para Rasul 24.6- 14 6 malah aya niatna bade nganajiskeun Bait Allah. Nu mawi enggal-enggal ditangkep, 7 bade dihukum numutkeun hukum bangsa abdi. Nanging kabujeng sumping komandan Lisias anu teras maksa ngarebut eta jalmi ti leungeun abdi sadaya. 8 Anu bade merkarakeunana ku Lisias dipiwarang ngadareuheus ka Juragan. Hal perkawisna, upami ku Juragan dipariksakeun ka jinisna tangtos bakal kauninga pang manehna diperkarakeun." 9 Urang Yahudi ngarempugan yen eta pakelakan teh saestuna kitu. 10 Gupernur ngisarahan supaya Paulus nyarios. Pok anjeunna nyarios: "Jisim abdi sumeja ngabela diri kalayan pikiran hegar, reh terang Juragan jadi hakim ieu bangsa teh parantos mangtaun-taun. 11 Ku Juragan tangtos gampil kauninga, yen jisim abdi aya di Yerusalem teh nembe dua welas dinten anu kalangkung, maksad sumeja ngalakonan ibadah. 12 Iraha tea maranehna mendakan abdi papaduan di Bait Allah, sumawonten ngarusuhkeun di tempat sanes di kota. 13 Ku margi kitu maranehna moal tiasa ngabuktoskeun perkawis anu ditudingkeun ka jisim abdi. 14 Anu sumeja diangken ku jisim abdi, nya eta: Jisim abdi ngabakti ka Allah, Allahna karuhun, nganut Jalan anu ku maranehna 110
111 Kisah Para Rasul 24.15 - 21 disebat madhab palsu. Sanaos kitu jisim abdi oge percanten kana sadaya anu kaserat dina Hukum Musa sareng dina Kitab-kitab Para Nabi. 15 Sami sareng maranehna, jisim abdi oge ngaharep ka Allah perkawis pihudangeunana sadaya jalmi tina maot, boh nu bageur, boh nu jahat. 16 Anu mawi jisim abdi sok ngelingan maneh, hoyong salamina gaduh budi rasa anu taya kuciwana, boh ka Allah, boh ka manusa. 17 Saparantos mangtaun-taun ngantunkeun Yerusalem teras wangsul, ngabantun artos derma sumbangkeuneun ka bangsa sorangan, sareng sumeja nyanggakeun kurban. 18 Waktos jisim abdi ngalaksanakeun pasejaan di Bait Allah, tas susuci, kapanggih ku maranehna. Jisim abdi henteu sareng saha-saha, jalmi seueur teu aya, rusuh teu aya. 19 Anu marendakan jisim abdi teh sawatara urang Yahudi anu darongkap ti kagupernuran Asia. Saena mah maranehna oge araya ayeuna di dieu, sina ngadakwa jisim abdi upami leres aya dakwaeunana. 20 Atanapi ieu anu parantos araya di dieu sina nerangkeun, naon dosa jisim abdi anu ku maranehna kapendak numutkeun pamariksaan Mahkamah Agama Yahudi. 21 Mung sakieu anu ku jisim abdi disanggemkeun ka Mahkamah, Kaula pang
112 Kisah Para Rasul 24.22 - 27 dijonghokkeun ka aranjeun teh pedah percaya kana pihudangeunana anu maraot." 22 Eta perkara ku Peliks ditutup heula, sanggeus anjeunna meunang pertelaan cukup ngeunaan Jalan tea, nya eta hal pangajaran Yesus. Lahiranana, "Ieu perkara rek diputus lamun Lisias geus datang ka dieu." 23 Geus kitu marentah ka perwira anu tanggung jawab perkara Paulus, supaya Paulus tetep dijaga, tapi sing longgar bae, jeung lamun aya rerencanganana anu rek ngalayad atawa kikintunan idinan bae. 24 Sawatara poe ti harita, Peliks sumping jeung Drusila geureuhana, urang Yahudi. Anjeunna miwarang ngadeuheuskeun Paulus tuluy ngadangukeun cariosanana hal kapercayaan ka Kristus Yesus. 25 Barang Paulus nyarioskeun hal kahadean, hal nahan napsu, jeung hal hukuman dina Poe Kiamat, Peliks jadi sieuneun, tuluy ngalahir, "Pek geura undur. Lamun kami aya waktu maneh disaur deui." 26 Dina manahna mah gupernur teh ngarep-ngarep dihaturanan duit ku Paulus malar dibebaskeun, anu matak ti harita Paulus sering diala diajak cacarios. 27 Dua taun ti harita, Gupernur Peliks diganti ku Porsius Festus. Ari Peliks hayang dipikasuka ku urang Yahudi, nu matak Paulus diantepkeun bae di pangberokan.
Kisah Para Rasul 25.1 -9 25 1 Sanggeus tilu poe ti barang sumping ka kagupernuranana, Festus angkat ti Kesarea ka Yerusalem. 2 Para imam kapala jeung jalma-jalma parenting di Yerusalem daratang ka anjeunna merkarakeun Paulus, 3 jeung marenta kurniana sangkan Paulus diiangkeun ka Yerusalem. Maksud maranehna nu saenyana mah rek maehan Paulus di jalan. 4 Waler Festus, "Paulus ditahan di Kesarea, tur kaula rek buru-buru balik ka ditu. 5 Pamingpin aranjeun bae ka daritu bareng jeung kaula, pikeun ngelakkeun manehna lamun enya salah." 6 Festus calikna di Yerusalem teu leuwih ti sapuluh poe, tuluy mulih ka Kesarea. Teu talangke deui isukna terus muka pangadilan, Paulus dipiwarang jogo. 7 Sanggeus aya di pangadilan, Paulus pada ngalingkung ku urang Yahudi anu geus daratang ti Yerusalem. Paulus ku maranehna dikelakkeun tina rupa-rupa kasalahan anu bareurat, tapi maranehna teu barisaeun ngabuktikeun. 8 Ku Paulus diwaler kieu, "Sim kuring teu gaduh dosa boh kana Hukum Musa, boh kana Bait Allah, boh ka Prabu Rum." 9 Ari Festus bawaning ku hoyong kaanggo ku urang Yahudi, mariksa ka Paulus, "Daek lamun perkara maneh dipariksa di Yerusalem, diputus di ditu disaksian ku kami?" 113
114 Kisah Para Rasul 25.10 - 16 10 Waler Paulus, "Jisim abdi ayeuna nuju aya di Mahkamah Pangadilan Prabu Rum, nya di dieu kedah diputus teh. Gamparan langkung uninga, jisim abdi teu gaduh kalepatan ka urang Yahudi. 11 Saupami jisim abdi lepat, milampah anu manjing hukum pati, jisim abdi moal embung paeh. Sawangsulna upami pakelakan maranehna teu aya buktosna, moal aya nu tiasa maksa nyerenkeun jisim abdi ka maranehna. Jisim abdi nyuhunkeun apel ka Prabu." 12 Sanggeus barempag jeung Mahkamah, Festus ngawaler ka Paulus, "Pamenta maneh apel ka Prabu diluluskeun." 13 Teu lila deui, Raja Agripa jeung Bernika sarumping ka Kesarea, kersana ngawilujengkeun ka Festus. 14 Sanggeus meunang sawatara poe, Festus nyarioskeun hal Paulus ka eta raja. Saurna, "Peliks ngantunan hiji sakitan di pangberokan. 15 Nalika sim kuring ka Yerusalem, eta sakitan teh dikelakkeun ku para imam kapala sareng ku para kokolot urang Yahudi, sareng disaruhunkeun supados dihukum. 16 Sanggem sim kuring, urang Rum tara mikeun jalmi sangkan dihukum, upami anu ditudingna teu acan padu hareupan sareng anu nuding, sareng teu acan dipaparin kasempetan ngabela.
Kisah Para Rasul 25.17 - 24 17 Sadongkapna maranehna ka dieu, teu talangke deui enjingna sim kuring muka pangadilan. Saparantos sakitan dijogokeun, 18 lajeng pada ngadakwakeun. Nanging geseh tina pangira, anu ditudingkeunana teh sanes perkawis kajahatan. 19 Perkawisna mung ngeunaan sual agama maranehna sareng perkawis Yesus anu parantos maot, dupi sanggem Paulus mah hirup. 20 Bawaning ku ewed mikiran eta perkawis, Paulus ku sim kuring ditanya daek henteuna upami dipariksa di Yerusalem, diputus di ditu. 21 Nanging sanggemna bade apel, sareng nyuhunkeun tetep ditahan di dieu memeh diputus ku Prabu." 22 Saur Agripa, "Sim kuring hoyong ngupingkeun eta jalmi." Waler Festus, "Mangga, enjing." 23 Poe isukna Agripa jeung Bernika sarumping reujeung sagala upacara, kacida garindingna, lalebet ka gedong pangadilan diiring ku para gegeden militer jeung menak- menak kota eta. Seug Festus marentahkeun supaya Paulus dideuheuskeun. 24 Ti dinya saur Festus, "Sang Raja Agripa sareng hadirin sakumna. Jisim kuring ngunjukkeun ieu jalmi, anu diperkawiskeun ku sakumna urang Yahudi di dieu sareng di Yerusalem. Sanggem maranehna ka jisim 115
Kisah Para Rasul 25.25- 26.3 kuring, dugi ka tinggarero, ieu jalmi teh parantos teu pantes dihirupan. 25 Nanging pamendak sim kuring ieu jalmi teu pisan milampah anu manjing kana hukum pati. Malah ku margi jinisna hayangeun naek banding ka Prabu, ku jisim kuring bade dideuheuskeun. 26 Mung naon anu kedah diunjukkeun ka ditu dina serat, reh teu aya perkawisna anu pasti. Ku margi kitu ayeuna diunjukkeun ka sakumna hadirin, agungna ka kersa gamparan, nun Raja Agripa! Supados saparantos dipariksa perkawisna, ku jisim kuring tiasa diunjukkeun dina serat. 27 Reh ku emutan kalintang henteu saena nyanggakeun sakitan henteu kaunjukkeun perkawisna." 26 1 Raja Agripa ngalahir ka Paulus, "Maneh diidinan nyaritakeun perkara maneh." Paulus ngacungkeun panangan, lajeng ngabela salirana; saurna, 2 "Nun Raja Agripa! Jisim abdi kalintang asa bagjana, reh danget ieu kenging widi ngabela diri di payuneun Kangjeng Raja, tina saniskanten anu ditudingkeun ka jisim abdi ku urang Yahudi. 3 Utamina pang ngaraos bagja teh ku margi Kangjeng Raja leres-leres uninga kana sagala kabiasaan sareng masalah-masalah urang Yahudi. Ku margi eta sanget panuhun, mugi 116
Kisah Para Rasul 26.4 -9 Kangjeng Raja kersa sabar ngadangukeun pihatur jisim abdi. 4 Urang Yahudi sadayana tarerangeun hal hirup jisim abdi ti ngongora. Maranehna tarerangeun, naon anu ku jisim abdi dilakonan sapanjang hirup ti awit di kota sorangan sarta salajengna di Yerusalem. 5 Ti kawitna keneh jisim abdi teh jadi anggota hiji madhab anu kalintang kerasna nyepeng aturan-aturan agama Yahudi, nya eta madhab Parisi. Urang Yahudi parantos terangeun yen lampah hirup jisim abdi teh kitu, upami maranehna daraekeun ngaku mah. 6 Jisim abdi diperkawiskeun teh ku margi percanten kana hiji hal anu dijangjikeun ku Allah ka karuhun. 7 Nya ieu pisan anu dipikahoyong ku bangsa jisim abdi anu sadayana dua welas kaom, dibarung ku saregep ngabarakti ka Allah siang wengi. Nya ku margi nyepeng pangharepan ieu pang jisim abdi dikelakkeun ku urang Yahudi teh, nun Raja anu mulya! 8 Para Saderek, urang Yahudi anu ayeuna araya di dieu, ku naon para Saderek teu tiasa percanten yen Allah ngahirupkeun deui nu maraot? 9 Jisim abdi oge tadina mah ngaraos wajib metakeun sagala tarekah, numpes kajadian anu dilantarankeun ku Yesus urang Nasaret. 117
Kisah Para Rasul 26.10 - 16 10 Sareng nya kitu pisan anu ku jisim abdi dijalankeun di Yerusalem. Jisim abdi kenging kawasa ti para imam kapala, nyeredan umat Allah ka pangberokan. Upami hukuman maranehna ditangtoskeun hukuman paeh, jisim abdi kalintang rujukna. 11 Jisim abdi sering nyiksa nu karitu di imah-imah ibadah, dipaksa sina malungkir tina kapercayaanana. Kabengisan jisim abdi ka nu karitu taya papadana, anu araya di nagri sanes oge diberik dikaniaya." 12 "Dina hiji mangsa jisim abdi mios ka Damsik, ngabantun serat kawasa sareng parentah ti para imam kapala. 13 Wanci tengah dinten nalika di jalan, nun Kangjeng Raja, jisim abdi ngadak-ngadak ningal hiji cahaya, moncorong ngungkulan caangna panonpoe. Eta cahaya ti langit nojo ka jisim abdi sareng ka rerencangan saperjalanan, 14 dugi ka sadayana tibeubeut kana taneuh. Lajeng aya soara anu ngalahir ka jisim abdi dina basa Ibrani, Saulus, Saulus! Ku naon maneh nganiaya ka Kami? Maneh nyilakakeun diri sorangan nyepak kana panyocog! 15 Sanggem jisim abdi, Saha Juragan teh? Waler-Na, Kami Yesus, anu dikaniaya ku maneh tea. 16 Geura cengkat, nangtung! Kami pang nembongan teh rek ngangkat maneh jadi abdi jeung saksi Kami. Kajadian poe ieu, perkara 118
Kisah Para Rasul 26.17 - 22 maneh nenjo Kami, kitu deui hal-hal anu engke ku Kami ditembongkeun, ku maneh kudu dipertelakeun ka nu sejen. 17 Maneh ku Kami tangtu diaping sangkan salamet ti urang Israil, kitu deui ti bangsa sejen. Maneh ku Kami rek diutus ka maranehna. 18 Bareuntakeun panonna, tarobatkeun tina poek kana caang, tina pangawasa Iblis kana kakawasaan Allah, sina palercaya ka Kami supaya dosa-dosana bisa dihampura, jeung mareunang tempat di kalangan umat Allah." 19 "Ku margi kitu nun Raja Agripa! Eta amanat tina titingalan ti sawarga teh ku jisim abdi henteu dipungpang. 20 Parentahna dilakonan, ngawitanana ka nu di Damsik sareng nu di Yerusalem, salajengna ka sakuliah Yudea sareng ka bangsa sanes. Maranehna sina garanti pikir sareng tarobat tina dosa-dosana, kedah tarobat ka Allah, sareng hirupna kedah nembongkeun yen parantos tarobat. 21 Eta margina abdi ditangkep ku urang Yahudi waktos keur aya di Bait Allah, bade dipaehan. 22 Nanging Allah nangtayungan ka abdi dugi ka waktos ieu, dugi ka abdi ayeuna tiasa aya di dieu ngahaturkeun panyaksi ka sadaya jalmi, ka nu handap kitu deui ka nu luhur. Anu disanggemkeun bieu ku jisim abdi teh 119
Kisah Para Rasul 26.23 - 29 anu kapungkur ku Musa sareng nabi-nabi disaurkeun pasti bakal kalakon. 23 Nya eta: Kristus Jurusalamet teh pasti kedah dikaniaya sareng kedah pangpayunna tanghi ti nu maraot, supados iasa ngembarkeun caang atanapi pisalameteun ka urang Yahudi sareng ka bangsa sanes." 24 Nepi ka dinya Paulus sasauranana, Festus motong, saurna, "Maneh sasar, Paulus, lantaran luhur teuing elmu!" saurna tarik. 25 Waler Paulus, "Jisim abdi henteu sasar, Paduka nu mulya! Pikiran jisim abdi waras. Ieu perkawis teh estu saleresna. 26 Sang Raja Agripa oge uningaeun yen anu disanggemkeun ku jisim abdi teh leres. Kitu nu mawi jisim abdi wantun nyanggemkeun eta perkawis sabalakana. Jisim abdi yakin perkawis ieu sarupi ge teu aya anu teu kauninga ku anjeunna, margi kajadianana henteu kaalingan ku naon-naon. 27 Nun Raja Agripa! Kumaha Kangjeng Raja percanten ka eta anu disaurkeun ku nabi-nabi? Jisim abdi yakin Kangjeng Raja tangtos percanten!" 28 Saur Agripa ka Paulus, "Na bisa maneh mawa kami asup Kristen dina waktu sakeudeung kieu?" 29 Waler Paulus, "Sakedap atanapi lami, paneda jisim abdi ka Allah, mugia Kangjeng Raja, kitu deui anu sanes anu ayeuna nuju 120
Kisah Para Rasul 26.30- 27.7 ngadarangukeun, sing jadi sapertos abdi, kajabi ti ieu rante!" 30 Geus kitu raja, gupernur, Bernika, jeung nu lian-lianna ngaradeg, 31 terus kalaluar bari salasauran, "Eta jalmi henteu milampah anu manjing kana hukum paeh atanapi manjing panjara." 32 Raja Agripa ngalahir ka Festus, "Saleresna eta jalmi kedah dibebaskeun upami teu apel ka Prabu mah." 27 1 Sanggeus diputus yen rek diiangkeun ka Itali, Paulus jeung sawatara sakitan sejenna diserenkeun ka hiji perwira jenengan Yulius ti pasukan Rum, anu disebutna "Resimen Prabu". 2 Kaula sarerea diunggahkeun kana kapal ti Adramiti anu rek mapay palabuan-palabuan tanah Asia. Aristarkus urang Makedoni ti Tesalonika tea milu. 3 Poe isukna nepi ka Sidon. Yulius someah pisan ka Paulus, ngidinan nepangan sobat-sobatna supaya marekelan. 4 Ti Sidon balayar teh malipid ka Siprus, sabab angin mapag, 5 tuluy ngambah laut hareupeun Kilikia jeung Pampilia nepi ka palabuan Mira di Likia. 6 Di dinya aya kapal anu tas ti Aleksandria rek ka Itali, kaula sarerea dipindahkeun kana eta kapal. 7 Meunang sababaraha poe balayar kacida kendorna, seuseut nepi ka kota Kenidos. Ku 121
122 Kisah Para Rasul 27.8- 14 sabab kapapag ku angin, kapal teh balayarna mipir-mipir pulo Kreta, nepi ka liwat Tanjung Salmone. 8 Sanggeus eta tanjung kaliwatan reujeung susah payah, kapal nepi ka hiji tempat anu ngaranna Palabuan Sari, deukeut kota Lasea. 9 Di dinya kapal eureun lila pisan, nepi ka liwat mangsa Poe Pertobat urang Yahudi, jadi geus mimiti usum loba bahaya ka anu balayar. Ku sabab kitu Paulus mepelingan ka sarerea, saurna, 10 "Dulur-dulur! Lamun urang neruskeun balayar ayeuna, ku paningal sim kuring gede pisan bahyana, matak rugi kapal, rugi barang, rugi nyawa." 11 Tapi perwirana anggur ngagugu ka jurumudi jeung nangkoda ti batan ka Paulus. 12 Ongkoh eta palabuan teh henteu hade dipake eureun dina musim tiris. Nu matak ceuk pirempug nu loba mending maju deui, sugan bisa nepi ka Penik ngarah eureun di ditu sapanjang musim tiris. Penik hiji palabuan di pulo Kreta, pernahna nyanghareup ka beulah kidul-kulon jeung ka kaler-kulon. 13 Pareng angin leutik ngahiliwir ti kidul, disangka bakal piluluseun pikeun neruskeun balayar. Seug tarik jangkar tuluy maju, balayarna malipid basisir pulo Kreta. 14 Tapi teu kungsi lila datang angin gede, anu disebut "Topan Eroklidon", ngagelebug ti darat, ti kaler-wetan.
Kisah Para Rasul 27.15 - 23 15 Kapal geus taya petana bisa ngalawan angin, tungtungna diantep nurutkeun angin. 16 Seug kapalidkeun ka kiduleun hiji pulo leutik, pulo Kauda, sarta rada kahalangan tina angin. Kitu ge hese pisan nyalametkeun sakoci kapal. 17 Sanggeus sakoci ditaekkeun, kapal tuluy dibakutet ku tambang sakurilingna. Ku sabab salempang sieun kapal kandas kana dasar keusik Sirtis anu deet, layar digulung, kapal diantep sina sakaparan-paran. 18 Topan ngamuk terus. Poe isukna muatan kapal sawareh dipiceunan ka laut. 19 Poe isukna deui parabot-parabot kapal oge kapaksa dipiceunan ka laut. 20 Geus sababaraha poe panonpoe teu tembong-tembong, sumawonna bentang- bentang, ari topan ngagelebug keneh bae. Tungtungna sarerea geus teu ngarepkeun salamet. 21 Jalma-jalma geus lila henteu dalahar. Ti dinya Paulus ngadeg di hareupeun maranehna tuluy ngalahir, "Lamun dulur-dulur kamari ieu narurut mah kana pamanggih kaula ulah waka ninggalkeun pulo Kreta, moal nyorang balahi kieu, jeung moal rugi kawas ayeuna. 22 Tapi najan kaayaan siga kieu oge ulah laleutik hate, saurang ge moal aya anu tiwas, ngan kapal moal katulungan. 23 Sabab tadi peuting kaula kasumpingan ku malaikat, piwarangan Allah anu ku kaula 123
Kisah Para Rasul 27.24 - 31 disembah jeung anu kagungan jiwa raga kaula. 24 Dawuhanana, Ulah salempang, Paulus! Maneh pasti bakal ngadeuheus ka Prabu. Malah babaturan maneh sakapal oge bakal saralamet ku karana sih piwelas Allah. 25 Ku sabab eta sing tarabah! Kaula estu percaya ka Allah, anu didawuhkeuna-Na tangtu bukti. 26 Ngan urang engke bakal kandas di hiji pulo." 27 Dina peuting kaopat belas, kapal teh kadorong ku angin ka Laut Adria. Kira-kira tengah peuting ku urang kapal karasa yen keur nyampeurkeun daratan. 28 Tuluy nyemplungkeun batu pangjugjug, katangen jerona laut opat puluh meter. Maju deui saeutik, dijugjugan deui, jerona tinggal tilu puluh meter. 29 Urang kapal salempang sieun kapal kandasna kana karang, ku sabab eta tuluy labuh jangkar ti tukangeun kapal, bari ngarep-ngarep geura isuk. 30 Tapi kalasi-kalasi rek kalabur ti kapal, nurunkeun sakoci pura-pura rek nurunkeun jangkar ti hareupeun kapal. 31 Paulus gancang nguninga ka perwira jeung serdadu-serdadu, saurna, "Lamun kalasi-kalasi diantep naringgalkeun kapal, aranjeun geus taya harepan salamet!" 124
Kisah Para Rasul 27.32 - 41 32 Tambang sakoci geuwat disabet ku serdadu, sakocina ragrag ka laut. 33 Barang geus rek bray beurang, Paulus mepelingan ka sarerea supaya dadaharan. "Geus opat welas poe aranjeun henteu kararaban naon-naon balas ngarep-ngarep salamet. 34 Geura dadaharan supaya tetep harirup. Aranjeun kabeh bakal saralamet, moal kungsi murag buuk-buuk acan." 35 Kitu saurna bari nyandak roti jeung muji sukur kasaksian ku sarerea, geus kitu nyontoan tuang. 36 Geus dicontoan mah sarerea teteg hatena tuluy dadaharan. 37 Pangeusi kapal kabehna aya dua ratus tujuh puluh genep urang. 38 Sanggeus kabeh cukup dadaharan, muatan gandum kabeh dipiceun ka laut supaya kapal hampang. 39 Bray beurang, breh tembong basisir jeung aya telukna, duka daratan pulo naon, urang kapal teu nyarahoeun. Lamun bisa kapal rek dibawa ka dinya. 40 Tali jangkar ditilas, jangkar-jangkarna diantep ka dasar laut. Tali kamudi diudar, layar hareup dibeberkeun sangkan kapal katebak angin ka basisir. 41 Tapi sabot kitu kapal teh ujug-ujug ngageduk teu bisa laju, beulah hareupna nyeblok kana dasar laut anu munjul, 125
Kisah Para Rasul 27.42- 28.4 pageuh henteu obah-obah, beulah tukangna diteumbrag ku ombak anu kacida gedena nepi ka amburadul. 42 Sakitan-sakitan ku serdadu-serdadu rek diparaehan, bisi ngarojay ka darat terus kalabur. 43 Tapi opsirna ku sabab hayangeun nyalametkeun Paulus, ngahalangan kana karep serdadu-serdaduna. Malah tuluy marentah supaya anu barisa ngojay kudu ti heula ngarajleng ka laut muru ka darat, 44 anu salian ti eta kudu tarumpak papan- papan atawa bebejadan kapal. Gancangna sarerea geus saralamet nepi ka darat. 28 1 Sanggeus sarerea saralamet nepi ka darat, mareunang beja yen eta teh pulo Malta. 2 Pribumina balageur, ngaraku ka imahna jeung mangnyieunkeun durukan pikeun saliduru, kawantu hujan jeung tiris. 3 Ari Paulus mulungan suluh tuluy diasupkeun kana durukan. Teu kanyahoan, ujug-ujug aya oray matih pisan bijil tina suluh, tayohna lantaran kapanasan, tuluy meulit kana panangan Paulus. 4 Narenjo oray ngambay dina panangan Paulus, pribumi ngaromong jeung babaturanana, "Eta jelema tangtu boga dosa maehan, luput ti laut tuluy dibales pati ku Dewi Kaadilan." 126
127 Kisah Para Rasul 28.5- 13 5 Oray ku Paulus dikepretkeun kana seuneu, anjeunna mah teu sakara-kara. 6 Disarangkana pananganana moal teu terus bareuh, atawa anjeunna ngadadak rubuh tuluy pupus. Sanggeus lila anjeunna teu kieu-kieu, panyangkana rarobah, magar teh, "Anjeunna tangtu dewa!" 7 Teu jauh ti dinya aya tanah kagunganana Publius, gegeden pulo eta. Anjeunna kacida someahna, kaula sarerea diangken di bumina nepi ka tilu poe. 8 Ari ramana keur teu damang, nyenyepen jeung disentri, ebog bae di pajuaran. Ku Paulus ditingali, dipangnedakeun jeung ditumpangan panangan, didamangkeun. 9 Tungtungna anu garering di eta pulo dibarawa ka Paulus, kabeh dicalageurkeun. 10 Maranehna marulang tarima, malah waktu kaula sarerea rek balayar deui kabeh marere bekel. 11 Nyiruruk di eta pulo teh meunang tilu bulan, ti dinya balayar deui, numpang kana kapal anu ti Aleksandria, anu tas milu nyiruruk di eta pulo sajero usum tiris. Ngaran eta kapal "Dewa Kembar", make lambang Dewa Kastor jeung Dewa Poluk. 12 Sanggeus nepi ka Sirakusa, kapal eureun heula tilu poe. 13 Ti dinya maju deui mipir-mipir basisir nepi ka kota Regium. Poe isukna kabeneran aya
128 Kisah Para Rasul 28.14 - 20 angin ti kidul, di jero dua poe ge geus nepi ka kota Puteoli. 14 Di Puteoli aya sawatara dulur sakapercayaan. Kaula sarerea dicandet eureun heula di maranehna wates saminggu mah. Ahirna nepi oge ka Rum. 15 Dulur-dulur sakapercayaan di Rum geus mareunang beja, tuluy marapagkeun nepi ka Pasar Apius jeung Losmen Tilu. Paulus muji sukur ka Allah, manahna senang dumeh iasa pendak jeung maranehna. 16 Di Rum Paulus diwidian bumen-bumen ku anjeun, direncangan ku hiji serdadu jaga. 17 Sanggeus meunang tilu poe, Paulus ngahaturanan pamingpin-pamingpin bangsa Yahudi di dinya supaya caralik ka anjeunna. Sanggeus karumpul anjeunna sasauran, "Saderek-saderek bangsa Israil! Kaula teh boh ka bangsa boh kana adat istiadat karuhun teu gaduh dosa naon-naon. Nanging di Yerusalem kaula teh dipanjara, diserenkeun ka urang Rum. 18 Ku urang Rum dipariksa, ti dinya bade dibebaskeun, lantaran beresih tina dosa anu manjing hukum paeh. 19 Orokaya urang Yahudi ngaralawan, dugi ka kaula kapaksa kudu apel ka Prabu. Nanging kitu soteh sanes bade ngadakwakeun bangsa sorangan. 20 Tah kitu margina nu mawi dihaturanan ka darieu teh, bade dihaturanan katerangan
Kisah Para Rasul 28.21 - 26 yen sim kuring pang dugi ka dirante kieu teh lantaranana mah tina hal anu jadi pangarep-arep urang Israil tea." 21 Walon maranehna, "Perkawis saderek kitu, ti Yudea teu aya serat-seratna acan. Nu ti ditu teu aya nu ka dieu, teu aya anu ngabantun wartos perkawis kajahatan saderek. 22 Nanging kaula harayang terang kana pangraos saderek, reh eta madhab anu dianut ku saderek teh sakaterang mah di mana-mana mung pada ngalawan bae." 23 Geus kitu maranehna jeung Paulus nangtukeun hiji poe pikeun tepungan. Sanggeus nepi kana waktuna, nu daratang ka tempat Paulus kacida lobana. Ti dinya Paulus mertelakeun hal amanat Karajaan Allah, ti isuk nepi ka burit, sateka-teka ngayakinkeun ka maranehna hal Yesus, nyutat tina Kitab Musa jeung kasauran para nabi. 24 Aya anu palercayaeun ka anu dipertelakeun ku anjeunna, aya nu henteu. 25 Nepi ka bubaranana maranehna tetep teu bisa sapaham. Memeh budal, Paulus ngalahir kieu, "Tetela, pangandika Roh Suci anu ku Nabi Yesaya didongkapkeun ka karuhun aranjeun teh teu aya mencogna! 26 Margi kieu pangandikana ge, Eta bangsa tepungan, tuduhan: Maraneh ari ngadenge teu weleh-weleh, tapi teu datang ka ngarti, 129
Kisah Para Rasul 28.27 - 31 panon molotot teu petot-petot, tapi teu datang ka nenjo. 27 Perasaan ieu bangsa geus mintul, nepi ka nyarocokan ceuli jeung meureum- meureumkeun panon. Sabab lamun teu karitu ge tangtu panonna bakal narenjo, ceulina bakal ngadarenge, pikirna bakal ngalarti, nepi ka daraek baralik ka Kami, dawuhan Allah, tangtu ku Kami dicalageurkeun." 28 Paulus mungkas pilahirna, "Ku margi kitu muga aruninga, warta ti Allah perkawis kasalametan ti Allah teh ayeuna parantos diuarkeun ka luareun bangsa Yahudi. Maranehna mah bakal narurut!" 29 [Sanggeus Paulus ngalahir kitu maranehna budal bari silih bantah.] 30 Paulus calikna di Rum meunang dua taun, di bumi sewaan. Anjeunna senang nampi anu daratang nepangan. 31 Kabeh diwurukan hal Karajaan Allah jeung hal Gusti Yesus Kristus. Sasauranana teu risi-risi sarta lugina. 130
Roma 1 1 Surat sim kuring Paulus, abdina Yesus Kristus, anu ku Allah geus disaur sarta dijadikeun rasul, pikeun nguarkeun Injil Kasalametan ti Mantenna. 2 Eta Injil teh geus dijangjikeun ku Allah ti baheula keneh ku jalan nabi-nabi-Na, sakumaha anu kaungel dina Kitab Suci. 3 Eusina ngeunaan Putra-Na, Gusti urang Yesus Kristus, turunan Daud dina kaayaan kamanusaana-Na mah, 4 tapi sacara rohani Anjeunna teh Putra Allah. Hal ieu dibuktikeunana teh ku hiji kakawasaan anu luar biasa, Anjeunna digugahkeun tina maot. 5 Nya ku jalan Anjeunna sim kuring ku Allah dipaparin kurnia jadi rasul teh, supaya sim kuring demi Kristus ngajak jelema-jelema sagala bangsa sangkan palercayaeun sarta aranut. 6 Nya kitu keneh ka aranjeun oge, anu maratuh di Rum sarta geus disalaur ku Allah sangkan jaradi umat Yesus Kristus. 7 Ieu sababna pang sim kuring nyuratan ka aranjeun anu maratuh di Rum, anu dipikaasih sarta geus disalaur supaya jaradi umat-Na. Mugi-mugi Allah Rama urang, jeung Gusti Yesus Kristus, maparin nugraha ka aranjeun.
Roma 1.8-14 8 Kahiji, sim kuring muji sukur ka Allah demi Yesus Kristus ku hal aranjeun, dumeh kapercayaan aranjeun geus kautara ka sakuliah dunya. 9 Allah anu ku sim kuring diabdian kalawan satuhu ku jalan nguarkeun Injil Kasalametan ngeunaan Putra-Na, uninga sarta Mantenna saksi-Na yen sim kuring teu weleh inget ka aranjeun 10 dina saban-saban neneda. Sim kuring nyuhunkeun supaya Allah ngawidian sim kuring manggihan aranjeun ayeuna-ayeuna. 11 Kacida hayangna papanggih jeung aranjeun teh, hayang ngaduum kurnia ti Roh Allah, pikeun nguatkeun kapercayaan aranjeun. 12 Nu dipalar nya eta sangkan urang anu geus sakapercayaan bisa silih kuatkeun. 13 Mugia dulur-dulur tarerang, geus sababaraha kali sim kuring arek manggihan teh, tapi aya-aya bae halanganana. Kahayang mah pagawean sim kuring di aranjeun oge sing aya hasilna cara anu geus kasorang di tempat sejen di antara jelema-jelema anu lain Yahudi. 14 Sabab ieu teh jadi kawajiban sim kuring anu kudu dilampahkeun ka sakumna jelema, boh nu geus adab boh nu acan, boh nu pinter boh nu bodo keneh. 2
Roma 1.15-20 3 15 Nya kitu ka aranjeun oge anu maratuh di Rum, kacida hayangna nguarkeun eta Injil Kasalametan. 16 Sim kuring mah percaya pisan kana eta Injil Kasalametan teh, sabab eta teh kakawasaan Allah pikeun nyalametkeun sakur jelema anu percaya, pangheulana ka urang Yahudi, terus ka bangsa-bangsa sejenna. 17 Sabab, Injil Kasalametan teh ngebrehkeun jalan, kumaha kuduna sangkan manusa bisa diangken bener deui ku Allah, nya eta ku jalan kudu percaya ka Allah ti awal nepi ka ahir. Sakumaha ungel Kitab Suci, "Jelema anu geus diangken deui ku Allah lantaran percaya ka Allah, tinangtu hirup." 18 Allah ti sawarga nembongkeun bendu-Na kana sakabeh dosa jeung kajahatan manusa, sabab kajahatanana teh ngahalangan maranehna pikeun nyaho ka nu bener. 19 Allah ngahukum maranehna, sabab naon-naon anu maranehna kudu nyaho tina hal Allah, ku Allah ku manten geus diterangkeun tetela pisan ka maranehna. 20 Ti barang Allah ngajadikeun alam dunya oge kaayaan Allah anu gaib, nya eta kakawasaana-Na anu langgeng jeung sipat Allahna, geus atra tetela ka manusa dina saniskara hasil ciptaana-Na. Ku hal eta manusa teh geus moal bisa nyebut can nyaho.
Roma 1.21-27 21 Maranehna nyarahoeun ka Allah, tapi ka Mantenna henteu ngahormat sakumaha ka Allah, jeung tara nganuhunkeun ka Mantenna. Malah sabalikna, anu dipalikiranana teh perkara anu tanpa guna, pikiranana anu kosong jadi poek. 22 Pangrasana mah dirina teh bijaksana, padahal barodo, 23 ti batan nyembah ka Allah anu langgeng, anggur nyarembah ka arca-arca titiron jelema anu keuna ku paeh, atawa manuk-manuk, atawa sasatoan suku opat atawa anu ngarayap. 24 Ku sabab kitu maranehanana ku Allah diantep nurutkeun hawa napsuna, ngalampahkeun hal-hal anu rujit, sarta jeung pada baturna migawe anu matak hina ka dirina. 25 Hal Allah anu sayaktina diganti ku hal anu bohong; nyarembah jeung ngabaraktina teh kana ciciptaan Allah, lain ka Allah ku manten anu nyiptakeunana, anu layak dipuji salalanggengna. Amin! 26 Ku sabab kalakuanana karitu, ku Allah jadi diantep ngalajur napsuna anu hina. Nu awewe nyacapkeun napsu birahina lain ku cara anu lumrah. 27 Nu lalaki saruana, sapatemon jeung papada lalaki deui, lain jeung awewe. Jelema- jelema nyieun kalakuan anu ngerakeun jeung papada batur sajinis, nepi ka maranehanana 4
Roma 1.28-2.3 kudu nandangan balukarna tina kalakuan sorangan. 28 Ku sabab maranehanana ngarasa teu perlu nyaho kana hal Allah, pipikiranana ku Allah diantep sina ruksak, nepi ka marigawe kalakuan anu kuduna dicegah. 29 Hatena pinuh ku napsu-napsu jahat, doraka, sarakah, licik, pinuh ku kasirik, ku napsu hayang maehan, ku napsu gelut, ku tipu daya, jeung ku napsu ngunek-ngunek, silih gorengkeun, 30 silih omongkeun, ijid ka Allah, kurang ajar, adigung, gede omong; pinter kana kagorengan, basangkal ka indung bapa; 31 ka batur embung ngarti, lanca-linci kana jangji, ka batur taya karunya. 32 Maranehanana nyarahoeun yen ceuk hukum Allah anu kalakuanana kitu teh maot bagianana. Tapi salian ti angger kalakuanana teh, malah bari panuju ka anu kalakuanana cara maranehanana. 2 1 Ari dulur-dulur osok nyalahkeun kalakuan batur? Inget, bisi aranjeun teu bisa hojah. Sabab lamun ka batur nyalahkeun tapi kalakuan sorangan saruana, eta sarua jeung nyalahkeun ka diri sorangan. 2 Urang terang, lamun Allah ngahukum ka jelema anu kalakuanana kitu, ngahukumna teh kalawan bener, adil. 3 Tapi aranjeun mah, dulur-dulur, ka batur nyalahkeun, ari pek kalakuan sorangan ge 5
Roma 2.4-11 saruana! Ceuk pangira aranjeun naha bisa aranjeun luput tina hukuman Allah? 4 Atawa sugan aranjeun ngamumurah kasaean manah-Na, sipat hampura-Na, jeung kasabarana-Na? Puguh, aranjeun terang yen Allah teh sae manah, da geuning kersaeun ngageuing sangkan aranjeun tarobat. 5 Tapi aranjeun hareuras hate, barasangkal. Ku sabab kitu nya aranjeun keneh anu nambah beuratna hukuman sorangan dina Poean Allah nganyatakeun wera jeung nerapkeun hukum adil. 6 Sabab Allah bakal ngabales ka saban jelema saimbang jeung kalakuanana. 7 Jelema anu temen wekel dina kahadean malar bisa mulya, kaajen sarta hirup abadi, ku Allah bakal diganjar hirup langgeng. 8 Anu sarakah jeung embung narima anu bener da resep ngalakonan anu salah, bakal narima angetna bebendon Allah. 9 Nu resep migawe kajahatan bakal nandangan kanyeri jeung sangsara, pangheulana urang Yahudi, tuluy bangsa sejenna. 10 Ari ka anu hade lampah, boh ka urang Yahudi, boh ka bangsa sejenna, Allah bakal ngaganjar kamulyaan, kahormatan jeung kanugrahaan. 11 Unggal jelema ge dasar hukumna ku Allah disaruakeun. 6
Roma 2.12-17 12 Nu lain bangsa Yahudi henteu barogaeun Hukum Musa, hukuman dosana di luareun eta. Urang Yahudi barogaeun Hukum Musa, hukuman dosana saluyu jeung eta. 13 Sabab jelema anu dibenerkeun ku Allah teh lain ku sabab nyaho kana eta Hukum, tapi ku sabab ngalakonan sakur anu diparentahkeun ku Hukum tea. 14 Nu lain urang Yahudi henteu barogaeun Hukum Musa, tapi lamun ku pangajak panalarna ngalakonan anu diparentahkeun ku eta hukum, nu jadi hukumna teh sakumaha panalar hatena tea, sanajan maranehanana henteu barogaeun Hukum Musa. 15 Tina kalakuanana bisa tembong yen sakur anu diparentahkeun ku eta hukum teh katulis di jero hatena. Sora hatena oge netelakeun kitu, sabab maranehanana sakapeung sok dibenerkeun, sakapeung sok disalahkeun ku pikiranana. 16 Nurutkeun Injil Kasalametan anu ku sim kuring diwawarkeun, nya kitu pijadieunana engke teh, dina Poe Hukuman. Poe eta Allah ku jalan Yesus Kristus bakal nerapkeun hukum adil kana sagala hal anu aya di jero hate manusa. 17 Kumaha ari aranjeun? Aranjeun ngakukeun urang Yahudi; aranjeun gumantung kana Hukum Musa, aragul baroga Allah; 7
Roma 2.18-26 18 baroga pituduh, jadi tarerang kana pangersa Allah, geus mareunang pangajaran tina Hukum Musa, tarerang kumaha ari nu bener; 19 ngarasa jadi panungtun pikeun nu lolong, jadi cahaya pikeun nu araya di nu poek, 20 jadi purah ngajar anu barodo, jadi guruna jelema-jelema anu barelet. Geus sarugema pedah ngarasa geus barisa metik kanyaho jeung perkara-perkara anu bener tina Hukum Musa. 21 Aranjeun ngajar ka batur, tapi ku naon henteu ngajar ka diri sorangan? Aranjeun ngawurukan "Ulah maling" ari aranjeun sok maling, tara? 22 Ngawurukan "Ulah jinah" ari aranjeun sok jinah, tara? Aranjeun mikageuleuh ka brahala tapi osok ngarampogan imah brahala, tara? 23 Aranjeun aragul baroga Hukum Allah tapi sok ngerakeun Allah atawa tara, ku jalan ngarempak hukum-Na? 24 Dina Kitab Suci kaungel, "Gara-gara maraneh, urang Yahudi, bangsa-bangsa sejen jadi ngagogoreng Allah." 25 Lamun aranjeun tigin kana Hukum Musa, sunat aranjeun aya paedahna; sabalikna lamun henteu tigin, sarua bae jeung henteu disunat. 26 Lamun anu lain urang Yahudi, anu henteu disunat anut kana Hukum Musa, naha ku Allah moal disaruakeun jeung anu disunat? 8
Roma 2.27-3.5 27 Aranjeun urang Yahudi tangtu bakal disalahkeun ku jelema-jelema anu henteu disunat tapi narurut kana Hukum Musa, lantaran aranjeun mah boga Hukum Musa jeung disarunat oge ari lampah mah ngalanggar aturan eta hukum. 28 Cik saha anu disebut urang Yahudi sajati, anu disunat ku sunat sajati? Urang Yahudi sajati mah lain sakadar ngaranna bae Yahudi; sunat sajati lain sakadar sunat lahirna. 29 Yahudi sajati mah nya eta anu Yahudi jiwana, sunat sajati nya eta sunat hate, disunatna ku Roh Allah, lain ku aturan anu aya dina Hukum Musa. Jelema anu disunat hatena meunang pujian ti Allah, lain ti papada jelema. 3 1 Jadi naon leuwihna urang Yahudi ti anu sejen? Atawa ari sunat aya paedahna? 2 Puguh bae aya, loba! Pangpangna kapan urang Yahudi teh ku Allah dititipan pangandika-Na. 3 Tapi upama sabagian maranehanana henteu tigin, naha Allah oge bakal kitu? 4 Moal! Najan kabeh jelema bohong, Allah mah tetep tigin. Ceuk Kitab Suci, "Samangsa maneh ngomong, kudu saenya-enyana, sangkan meunang samangsa maneh diuji." 5 Tapi upama kalakuan urang anu goreng teh malah matak leuwih netelakeun kaadilan Allah, kumaha? Naha bisa ceuk urang, atuh ari kitu mah teu adil Allah ngahukum 9
Roma 3.6-14 kagorengan urang teh? (Pananya kieu di manusa mah lumrah.) 6 Lain teu adil! Ari teu adil mah iasa kumaha Mantenna nerapkeun kaadilan ka ieu dunya? 7 Tapi upama sim kuring teu bener, tapi matak leuwih nganyatakeun agungna kaadilan Allah, naha eta dosa sim kuring teh tetep bakal disalahkeun? 8 Ku naon teu ngomong kieu, "Hayu urang goreng kalakuan ngarah bijil anu hade." Memang aya jelema-jelema anu ngagorengkeun sim kuring, majarkeun sim kuring memang kungsi ngomong kitu. Eta jelema-jelema pantes lamun dihukum. 9 Anu matak, urang jadi urang Yahudi teh naon leuwihna ti anu sejen? Taya leuwihna naon-naon. Ku sim kuring geus disebutkeun yen boh urang Yahudi boh nu lain, kabeh oge sarua papada dikungkung ku dosa. 10 Sakumaha ungel Kitab Suci, "Saurang ge taya nu bener, 11 saurang ge taya nu bijaksana, taya pisan nu nyembah ka Allah. 12 Kabeh geus jarauh ti Allah, kabeh geus salasar; taya nu hade lampahna, teu saurang-urang acan! 13 Omonganana pinuh ku tipu daya ngandung bahla, nu luncat tina letahna bohong jeung jahat, biwirna murakeun pibahlaeun lir peurah oray. 14 Omonganana wungkul nyumpahan. 10
Roma 3.15-24 15 Gampang teuteunggeul, gampang maehan. 16 Ka mana bae inditna ngan nimbulkeun karuksakan. 17 Geus teu nyarahoeun kana jalan karahayuan, 18 jeung teu dialajar hormat ka Allah." 19 Ayeuna geus tetela, yen sakur anu dituliskeun dina Hukum Musa teh pikeun jelema-jelema anu kabawah ku hukum eta. Jadi moal aya jelema anu bisa ekol, saalam dunya pasti dijagragkeun ka pangadilan Allah. 20 Sabab di payuneun Allah mah saurang oge moal aya anu dibenerkeun dumeh geus nedunan Hukum Agama. Sabab eta mah maksudna keur mere terang yen manusa teh geus dosa. 21 Tapi ayeuna mah Allah geus maparin pituduh, kumaha jalanna supaya manusa bisa diangken bener deui ku Mantenna. Ari jalanna teu aya patalina jeung Hukum Agama. Hukum Musa kitu deui nabi-nabi netelakeun kitu. 22 Allah kersa ngangken manusa bener deui teh lamun manusa anut ka Yesus Kristus. Allah kersaeun kitu teh pikeun sakabeh anu percaya ka Kristus, lantaran manusa mah teu aya bedana; 23 kabeh geus dosa, jarauh ti Allah anu iasa nyalametkeun. 24 Jadi pang manusa bisa diangken bener deui ku Allah teh estu ngan ku karana rahmat 11
12 Roma 3.25-31 Mantenna, ku jalan manusa teh dibebaskeun heula ku Kristus. 25 Yesus ku Allah didamel kurban, supaya ku karana pupus-Na, manusa bisa dinyatakeun bebas tina dosa jeung dihampura, asal percaya ka Anjeunna. Ku jalan kieu Allah teh kersa-Na rek mintonkeun sipat adil-Na. Di jaman-jaman anu geus kaliwat, dosa manusa teh ku Allah disabaran bae henteu dihukum. 26 Tapi ayeuna dosa teh ku Mantenna dibalitungkeun, pikeun netelakeun yen Mantenna adil. Ku jalan kieu Mantenna netelakeun yen Mantenna sipat bener, sarta kersa ngangken bener deui ka sing saha anu percaya ka Yesus. 27 Jadi urang rek bisa agul kumaha, da taya agulkeuneunana! Naha? Pedah nurut kana Hukum Agama? Lain pedah kitu, tapi ku lantaran urang percaya. 28 Jadi kieu: Jelema bisa diangken bener deui ku Allah teh ngan ku jalan percaya, lain ku karana nekanan Hukum Musa. 29 Naha Allah teh ngan pikeun urang Yahudi bae? Lain Allah teh Allahna bangsa-bangsa sejen oge? Puguh bae! 30 Sabab Allah teh ngan hiji. Urang Yahudi ku Mantenna diangken bener deui teh ku karana kapercayaanana. Sarua kitu keneh bangsa-bangsa sejen oge. 31 Naha ku lantaran urang percaya teh hartina miceun Hukum Musa? Henteu,
13 Roma 4.1-8 henteu! Sabalikna malah ngajungjung Hukum Musa. 4 1 Kumaha ayeuna anggapan urang ngeunaan Ibrahim? Naon anu kaalaman ku anjeunna? 2 Upama anjeunna kamanah ku Allah ku sabab lampahna nu hade, pantes mun anjeunna agul. Tapi anjeunna di payuneun Allah henteu agul. 3 Kitab Suci nyebutkeun, "Ibrahim percaya ka Allah, sarta ku karana kapercayaanana anjeunna ku Allah diangken jelema bener." 4 Jelema anu digawe meunang upah, eta upahna teh lain hadiah, tapi hakna. 5 Tapi supaya jelema bisa diangken ku Allah mah lain gumantung kumaha gawe lampahna; gumantungna teh kana rasa percayana ka Allah, anu geus nganyatakeun yen jelema bisa diangken bener sarta dibebaskeun tina kasalahanana, lamun percaya ka Mantenna. 6 Kitu pamendak Daud oge basa anjeunna nyaurkeun bagjana jelema anu geus diangken bener ku Allah sarta kasalahanana henteu diemut-emut deui. Kieu saurna, 7 "Bagja jelema anu geus dihampura kasalahanana, anu geus dileungitkeun dosa-dosana. 8 Bagja jelema anu dosa-dosana ku Allah henteu dibalitungkeun!"
Roma 4.9-14 9 Naha eta kabagjaan anu disaurkeun ku Daud teh ngan pikeun jelema-jelema anu disunat bae? Henteu. Pikeun anu teu disunat oge kitu. Sim kuring nyutat ungel Kitab Suci anu kieu, "Ibrahim percaya ka Allah, sarta ku karana kapercayaanana ku Allah diangken jelema bener." 10 Iraha hal eta kajadianana? Naha sanggeusna Ibrahim disunat atawa samemehna? Kapan samemehna, lain sanggeusna. 11 Disunatna ti harita lila deui, sarta sunatna ngan pikeun jadi tanda yen anjeunna ti samemeh disunat oge ku Allah geus diangken bener lantaran percaya. Ku sabab kitu sacara rohani mah Ibrahim jadi bapa jelema-jelema anu teu disunat tapi diangken bener ku Allah lantaran percaya. 12 Anjeunna jadi bapa jelema-jelema anu disunat ongkoh, nya eta jelema-jelema anu kajaba ti disunat teh bari jeung percaya ka Allah, sakumaha lampah hirupna Ibrahim bapa urang samemeh disunat. 13 Allah jangji ka Ibrahim, yen ieu dunya bakal dimilikkeun ka anjeunna jeung ka turunanana. Mantenna maparin jangji kitu teh lain ku sabab Ibrahim ngalakonan Hukum Agama Yahudi, tapi ku sabab diangken bener lantaran percaya ka Mantenna. 14 Sabab lamun jangji Allah ngan pikeun anu ngajaralankeun Hukum Agama Yahudi bae 14
Roma 4.15-19 mah atuh taya paedahna percaya ka Allah teh, sarta jangji Allah tea oge kosong! 15 Hukum Agama Yahudi teh jadi lantaran Allah bendu. Tapi moal aya palanggaran lamun papagonna teu aya. 16 Jadi Allah maparin jangji teh ku sabab Ibrahim percaya ka Mantenna. Eta jangji teh nanggung yen anu dijangjikeunana pasti dilaksanakeun, nya eta kurnia pikeun sakabeh turunan Ibrahim. Lain pikeun anu tuhu kana Hukum Agama Yahudi bae, tapi oge pikeun anu percaya ka Allah sakumaha Ibrahim oge percaya ka Allah. Sabab Ibrahim teh bapa rohani urang sarerea. 17 Sakumaha anu kaungel dina Kitab Suci, "Maneh ku Kami geus dijadikeun bapa pirang- pirang bangsa." Kitu jangji Allah ka Ibrahim, anu percaya yen Allah iasa ngahirupkeun nu geus maot, anu pangandika-Na iasa ngajadikeun nu can aya jadi aya. 18 Ibrahim percaya sarta teu weleh ngarep-ngarep, sanajan kawas geus taya pangharepan deui. Nya ku sabab kitu anjeunna teh jadi "bapa pirang-pirang bangsa". Sakumaha anu kaungel dina Kitab Suci, "Turunan maneh bakal loba saperti bentang di langit." 19 Harita, sanajan anjeunna geus kacida sepuhna, yuswana geus meh saratus taun, tanagana oge geus suda, turug-turug Sarah 15
16 Roma 4.20-5.3 geureuhana gabug, kapercayaanana kana eta jangji henteu ngurangan. 20 Percayana kana eta jangji Allah henteu galideur, henteu ngaraos hamham, anggur tambah pengkuh, nepi ka muji sukur ka Allah. 21 Ibrahim kacida yakinna yen Allah kawasa ngalaksanakeun jangji-Na. 22 Nya ku eta kapercayaanana pang anjeunna "diangken jelema bener ku Allah" teh. 23 Eta kecap-kecap "diangken jelema bener" dituliskeunana lain ngan pikeun Ibrahim bae, 24 tapi pikeun urang oge. Sabab urang oge, anu percaya ka Mantenna anu ngagugahkeun Kristus Gusti urang tina maot, bakal diangken jelema bener. 25 Ku karana dosa urang, Yesus diserenkeun sina ditelasan, ti dinya dihirupkeun deui ku Allah, supaya ku jalan kitu urang bisa diangken jelema bener ku Allah. 5 1 Sanggeus urang diangken bener deui ku Allah ku jalan percaya, urang teh ku Allah dirapihan deui ku jalan Yesus Gusti urang. 2 Ku jalan Anjeunna, hirup urang anu percaya dibawa ka jero sih kurnia Allah, senang hate lantaran boga pangharepan bakal dipaparin kabagjaan ku Allah. 3 Hirup sangsara oge hate tetep senang, dumeh terang yen eta kasangsaraan teh bisa ngalantarankeun urang jadi sabar,
Roma 5.4-12 4 sarta eta kasabaran ngajadikeun urang tahan uji, ari anu tahan uji boga pangharepan. 5 Eta pangharepan moal matak kaduhung, sabab hate urang geus dieusian ku rasa asih Allah, nya eta Roh Suci, kurnia Allah ka urang. 6 Sajeroning urang keur teu bisa walakaya keneh, dina waktu anu geus ditangtukeun ku Allah, Yesus pupus jadi gaganti urang, jelema anu doraka. 7 Jelema mah beurat kudu maot pikeun nu adil oge, kajaba sugan pikeun jelema anu kacida hadena. 8 Tapi Allah mah geus nembongkeun asih-Na ka urang. Kristus pupus ngaganti urang sajeroning urang keur hirup keneh dina dosa. 9 Ku pupusna Kristus, urang bisa diangken bener deui ku Allah, malah-malah ku Anjeunna bakal diluputkeun tina bebendu Allah. 10 Lamun urang sajeroning keur musuh keneh jeung Allah ku Mantenna geus dirapihan ku jalan pupusna Kristus Putra-Na, komo ayeuna sanggeus diangken deui, tangtu disalametkeun ku hirupna Kristus. 11 Leuwih ti sakitu pikabungaheunana teh, sabab Allah geus nembongkeun kasaean manah-Na ku jalan Gusti Yesus Kristus, anu ngalantarankeun urang ayeuna dirapihkeun deui jeung Allah. 12 Dosa asup ka dunya ku lantaran jelema saurang. Eta dosa mawa maot. Balukarna, 17
18 Roma 5.13-17 maot teh sumebar sarta tumerap ka sakumna manusa, sabab sakabeh manusa geus keuna ku dosa. 13 Dosa geus aya di dunya samemeh aya Hukum Agama Yahudi diturunkeun. Harita dosa acan dibalitungkeun, lantaran can aya palanggaran hukum, sarta hukumna oge tacan aya. 14 Tapi maot mah ti jaman Adam keneh nepi ka jaman Musa, geus ngawasaan sakumna manusa. Malah jelema-jelema anu henteu migawe dosa saperti dosa Adam oge anu ngalanggar parentah Allah, kabeh kapurba ku maot. Adam jadi gambar-Na hiji manusa anu bakal sumping di jaman sejen. 15 Tapi sipatna mah teu sarua, sabab eta kurnia Allah teh sipatna kacida bedana ti dosa Adam. Memang, ku dosa hiji jelema, balukarna kudu maot sarerea. Tapi sabalikna kurnia Allah mah sipatna leuwih jembar, anu dipaparinkeunana ku lantaran kamulyaan manah hiji manusa, Yesus Kristus. 16 Kurnia Allah mah sabalikna pisan ti dosa manusa anu saurang tea. Sanggeus eta nu saurang tea migawe dosa, seug diputus yen "Salah!" Sabalikna, sanggeus loba anu marigawe dosa malah meunang kurnia, diputus yen "Teu salah!" 17 Ku lantaran dosa anu saurang, maot terus murba, balukar tina palanggaran jelema anu saurang tea. Tapi anu dilampahkeun ku
Roma 5.18-6.1 manusa anu saurang deui, nya eta Yesus Kristus, berkahna pikeun jelema loba teh leuwih jembar deui. Kabeh, sakur anu narima rahmat Allah anu taya watesna, sakur anu geus dirapihkeun deui jeung Allah, hirupna bakal murba ku karana Kristus. 18 Jadi sakumaha halna dosa jelema anu saurang ngalantarankeun sakabeh jelema dihukum, nya kitu keneh ku lampah hiji manusa anu tumut kana pangersa Allah ngalantarankeun sakabeh jelema dileupaskeun tina hukum sarta mareunang hirup. 19 Jeung sakumaha halna kabeh jelema keuna ku dosa ku lantaran henteu taatna jelema anu saurang, nya kitu keneh maranehanana bakal diangken bener deui ku lantaran taatna manusa anu saurang deui. 20 Sanggeus Hukum Agama Yahudi diturunkeun, beuki loba anu nyarieun kasalahan. Tapi beuki nemen jelema- jelema nyarieun dosa, Allah beuki tambah mikaasihna. 21 Jadi, sakumaha urang kapurba ku maot ku lantaran dosa, nya kitu keneh urang bakal kapurba ku sih kurnia Allah, diangken bener deui, urang teh dituyun kana hirup anu langgeng ku jalan Yesus Kristus, Gusti urang. 6 1 Ari geus kitu urang rek kumaha? Arek terus hirup dina dosa supaya sih kurnia Allah tambah-tambah? 19
Roma 6.2-10 2 Tangtu bae moal kitu! Kapan urang teh geus maot tina dosa, piraku bisa keneh hirup dina dosa. 3 Aranjeun ge terang, yen waktu urang dibaptis supaya ngahiji jeung Kristus Yesus, eta urang dibaptis teh supaya maot jeung Anjeunna. 4 Jadi ku eta baptisan teh urang geus dikubur jeung Anjeunna, milu maot jeung Anjeunna, supaya sakumaha Kristus geus digugahkeun ku kakawasaan Rama anu mulya, urang oge bisa nyorang hirup anu anyar. 5 Ku sabab urang geus ngahiji jeung Kristus sarta maot bareng jeung Anjeunna, nya kitu keneh urang bakal dihudangkeun tina maot saperti Anjeunna, bakal hirup ngahiji jeung Anjeunna. 6 Sarta urang terang yen hirup urang anu heubeul geus paeh bareng jeung Kristus dina salib-Na, eta hirup anu pinuh ku dosa teh dilebur supaya henteu kajajah deui ku dosa. 7 Kapan ari geus maot mah jelema teh leupas tina pangaruh dosa. 8 Ku sabab geus maot jeung Kristus, urang percaya yen hirup oge bakal bareng jeung Kristus. 9 Sabab urang terang Kristus geus digugahkeun tina maot, moal pupus deui, maot moal kawasa deui ka Anjeunna. 10 Maot anu disorang ku Kristus teh nya eta maot tina dosa, dosa moal kawasa deui ka 20
21 Roma 6.11-17 Anjeunna; ayeuna Anjeunna hirup, jumeneng jeung Allah. 11 Aranjeun oge nya kitu, kudu ngarasa yen diri geus maot tina dosa, tapi geus hirup deui jeung Allah ku jalan Kristus Yesus. 12 Hirup aranjeun di ieu dunya ulah nepi ka kajajah deui ku dosa, anu temahna matak eleh ku hawa napsu sorangan. 13 Jeung ulah mikeun babagian diri jadi pakakasna dosa pikeun migawe kajahatan. Diri urang anu ku Allah geus dipindahkeun tina maot kana hirup teh anggur pasrahkeun ka Allah, sangkan dianggo pikeun ngalaksanakeun tujuan anu mulya. 14 Ulah ngadunungan kana dosa, sabab hirup aranjeun lain dibawah ku Hukum Agama Yahudi, tapi dibawah ku kurnia Allah. 15 Saterusna kudu kumaha? Naha meunang urang nyieun dosa deui pedah geus diereh ku sih kurnia Allah, lain diereh ku Hukum Agama deui? Ulah! 16 Urang terang, jelema anu kumawula kudu ngawula kana parentah nu dikawulaan, boh ngawula kana dosa anu temahna maot, boh ngawula ka Allah anu ngalantarankeun bisa diangken deui ku Mantenna. 17 Puji sukur ka Allah! Aranjeun anu bareto ngawula kana dosa, ayeuna geus narima sarta ngajaralankeun eusi pangajaran anu bener.
Roma 6.18-7.2 18 Aranjeun geus dileupaskeun tina dosa, geus jaradi kawula perkara nu bener. 19 (Ku sabab pangarti aranjeun kurang, nu matak sim kuring make conto nu kumawula, supaya kaharti.) Bareto aranjeun sagemblengna jaradi kawula perkara-perkara anu kotor jeung jahat. Ayeuna oge kitu kudu gembleng jadi kawula, tapi ayeuna mah jadi kawula perkara-perkara nu bener, anu tujuanana mulya. 20 Keur waktu jadi kawula dosa, aranjeun henteu ngawula kana pangersa Allah. 21 Naon kauntungan aranjeun tina eta kalakuan, anu ayeuna mah aranjeun era lamun ngalampahkeun? Balukarna taya lian ti maot! 22 Ayeuna aranjeun geus leupas tina dosa, geus ngawula ka Allah. Kauntunganana nya eta ayeuna mah hirup aranjeun diabdikeunana ngan ka Mantenna, anu bakal mawa kana hirup anu langgeng. 23 Upahna dosa teh maot, sabalikna ari kurnia Allah mah nya eta hirup langgeng sarta ngahiji jeung Kristus Yesus Gusti urang. 7 1 Dulur-dulur! Aranjeun geus tarerang kana hukum. Tangtu tarerang, hukum teh kakuatanana ngan sapanjang urang keur hirup keneh. 2 Contona, awewe kabeungkeutna ku hukum ka salakina teh ngan satungtung salakina hirup keneh. 22
23 Roma 7.3-8 3 Sapanjang salakina hirup keneh, lamun eta awewe milu ka lalaki sejen, disebutna awewe serong. Kajaba lamun salakina geus maot, meunang kawin deui sarta sah, lain jinah. 4 Tah aranjeun oge kitu, dulur-dulur! Aranjeun tina Hukum Agama Yahudi geus maraot, sabab geus ngahiji jeung salira Kristus, jadi kagungan Anjeunna anu geus digugahkeun tina maot, supaya hirup aranjeun dipake kumawula ka Allah. 5 Waktu hirup urang nurutkeun keneh kahayang sorangan, eta kahayang-kahayang teh timbulna ku lantaran aya Hukum Agama anu mangaruhan diri urang. Ku lantaran kitu harita urang teh jadi ngawula kana maot. 6 Tapi ayeuna mah urang geus leupas tina eta Hukum Agama Yahudi, geus maot tina eta hukum anu tadina ngawasaan. Carana urang ayeuna ngawula, henteu cara ngawula kana hukum anu ditulis tea. Ayeuna mah ngawula ku cara anu anyar, nurutkeun pituduh Roh Allah. 7 Lamun kitu, naha ceuk urang Hukum Agama Yahudi teh jahat? Henteu, atuh! Tapi pang sim kuring terang naon ari dosa teh, nya Hukum eta lantaranana. Lamun Hukum Agama henteu nyebutkeun, "Ulah bogoh ka barang batur," sim kuring moal boga pikiran kitu. 8 Tapi ku lantaran aya parentah kitu, dosa teh meunang jalan pikeun ngahudang napsu
24 Roma 7.9-16 kasarakahan dina hate sim kuring. Da lamun hukum teu aya mah dosa teh teu leuwih ti barang paeh. 9 Tadina hirup sim kuring tanpa eta hukum; sanggeus aya eta hukum, dosa jadi hirup, 10 sabalikna sim kuring jadi maot. Eta hukum teh maksudna pikeun ngahirupkeun, tapi keur sim kuring mah anggur maehkeun. 11 Nya ku eta hukum dosa teh meunang jalan pikeun nipu jeung maehkeun sim kuring. 12 Saenyana ari Hukumna mah suci, parentahna suci, adil, hade. 13 Naha eta kitu anu hade tea anu maehkeun sim kuring teh? Tangtu lain! Anu maehkeun sim kuring teh dosa tea. Eta anu hade teh ku dosa dipake jalan maehkeun sim kuring, supaya tembong kumaha saenyana sipat dosa. Ku ayana eta parentah-parentah Allah, tembong kumaha jahatna dosa. 14 Urang terang, Hukum Agama Yahudi teh sipatna rohani, ari sim kuring, manusa anu sipat jasmani geus dijual jadi kawula dosa. 15 Sim kuring jadi teu ngarti ku lampah sorangan, da anu dilampahkeun teh teu akur jeung anu dipikahayang, malah sorangan ge ijid ngalampahkeunana teh. 16 Ku lantaran anu dilampahkeun teh saenyana mah teu akur jeung lelembutan, ieu nandakeun yen sim kuring ngaku benerna Hukum Agama Yahudi.
Roma 7.17-25 17 Ana kitu atuh lain sim kuring, anu ngalampahkeunana teh saenyana mah dosa anu murba dina diri sim kuring. 18 Sim kuring ge ngarasa, diri teh henteu kaancikan ku anu hade. Buktina najan hayang oge nyieun kalakuan hade, ngalampahkeunana mah teu mampuh. 19 Anu dilampahkeun teh lain anu hade sakumaha kahayang hate, tapi anu teu panuju jeung hate. 20 Ku sabab anu dilampahkeun teh lain anu panuju jeung hate, ieu nandakeun yen anu ngalampahkeunana teh lain sim kuring, tapi dosa anu ngancik dina diri. 21 Jadi kacindekan sim kuring, dina hal ieu anu jadi bibit pangaruhna nya hukum tea: ana sim kuring hayang migawe anu hade, ari anu timbul dina hate ngan anu goreng. 22 Batin mikasuka parentah-parentah Allah, 23 tapi ngarasa dina diri aya deui pangaruh hukum sejen, anu pasalingsingan jeung hukum anu diaku ku budi rasa. Ku sabab kitu sim kuring jadi kabeungkeut ku hukum dosa anu mangaruhan diri sim kuring. 24 Jelema cilaka sim kuring teh! Saha anu bakal nyalametkeun sim kuring tina ieu badan anu baris ngagusur kana maot? 25 Rebu laksa nuhun ka Allah, Mantenna kersa nyalametkeun sim kuring ku jalan Gusti urang Yesus Kristus. Kieu kaayaan sim kuring 25
Roma 8.1-6 teh: Ari batin tunduk kana Hukum Allah, ari tabeat taluk kana hukum dosa. 8 1 Pikeun anu hirupna ngahiji jeung Kristus Yesus, hukuman teh geus teu aya, 2 sabab geus dileupaskeun tina hukum dosa jeung maot ku Roh Allah, nya eta anu ngalantarankeun urang ngahiji jeung Kristus Yesus. 3 Anu henteu bisa dilakonan ku Hukum Agama lantaran manusa mah sipat lemah, dilaksanakeun ku Allah. Mantenna geus ngelehkeun dosa anu aya dina tabeat manusa, ku jalan ngutus Putra-Na ku manten, anu sumping-Na nganggo kaayaan anu sarua jeung kaayaan manusa anu dosa, pikeun ngaleungitkeun dosa. 4 Allah ngajalankeun kitu teh supaya pangersa-Na anu dinyatakeun dina Hukum Agama tea bisa dilakonan ku urang, anu hirup nurutkeun pituduh Roh Allah, lain nurutkeun tabeat sorangan. 5 Anu hirupna nurutkeun tabeat sorangan, anu dipikiranana oge dipangaruhan ku tabeatna sorangan. Sabalikna anu hirupna nurutkeun Roh Allah, anu dipikiranana oge hal-hal anu jadi pangersa Roh Allah. 6 Pikiran anu dipurba ku tabeat sorangan nungtun kana maot; pikiran anu ditungtun ku Roh Allah nungtun kana hirup jeung kanugrahaan. 26
Roma 8.7-13 7 Ku sabab kitu, anu pikiranana dipurba ku tabeat sorangan teh jadi musuh jeung Allah, lantaran henteu tunduk kana Hukum Allah, jeung memang moal daekeun tunduk. 8 Anu nurut kana tabeat sorangan moal dipikasuka ku Allah. 9 Tapi hirup aranjeun mah henteu nurutkeun tabeat sorangan, geus nurut ka Roh Allah. Kitu soteh lamun bener Roh Allah aya di jero hate aranjeun. Saha-saha anu henteu ngabogaan Roh Kristus, eta lain kagungana-Na. 10 Sabalikna lamun Kristus aya di jero hate aranjeun, najan ari badan jasmani mah baris maot ku lantaran dosa, tapi Roh Allah anu aya jumeneng dina hate aranjeun baris maparin hirup ka aranjeun, lantaran aranjeun geus diangken bener ku Allah. 11 Lamun Roh Allah, anu geus ngagugahkeun Yesus tina maot jumeneng di jero hate aranjeun, tangtu eta anu ngagugahkeun Kristus tina maot teh bakal ngahirupkeun deui badan aranjeun anu keuna ku maot tea, sabab Roh Mantenna jumeneng di jero hate aranjeun. 12 Ku sabab kitu, dulur-dulur, urang teh boga hiji tanggung jawab, tapi lain tanggung jawab kana tabeat sorangan; hirup urang ulah nurutkeun eta. 13 Sabab lamun nurutkeun eta mah aranjeun tangtu maraot. Sabalikna lamun, ku karana 27
Roma 8.14-19 pitulung Roh Allah, aranjeun maehkeun kalakuan-kalakuan anu dosa, aranjeun tangtu hirup. 14 Sakur jelema anu dituyun ku Roh Allah, eta teh putra-putra Allah. 15 Sabab Roh paparin ti Allah teh moal midamel aranjeun jaradi kawula anu ngalantarankeun aranjeun jadi pinuh ku rasa kasieun, sabalikna bakal midamel aranjeun jadi putra-putra Allah, sarta ku perbawa Roh Allah, aranjeun bisa nyebut ka Allah, "Ama, nun Ama!" 16 Roh Allah ku manten jeung roh urang bareng nganyatakeun yen urang teh putra-putra Allah. 17 Ku sabab urang teh putra-putra-Na, urang bakal narima berkah anu ku Mantenna disayagikeun pikeun umat-Na. Sarta sakumaha Kristus, urang oge bakal narima anu ku Allah geus disayagikeun pikeun Kristus. Sabab lamun urang geus milu kana sangsara Kristus, tangtu oge bakal milu dimulyakeun jeung Anjeunna. 18 Dina kayakinan sim kuring, kasangsaraan anu kasorang ku urang ayeuna, lamun dibandingkeun jeung sagala kamulyaan anu bakal diebrehkeun ka urang mah taya pisan hartina. 19 Saalam dunya kacida ngarep-ngarepna kana wancina Allah ngebrehkeun kamulyaan putra-putra-Na. 28
Roma 8.20-26 20 Sabab dunya jadi ruksak teh lain kahayangna sorangan, tapi geus kitu kersana Allah. Najan kitu aya keneh anu jadi pangharepan, nya eta: 21 Hiji waktu dunya teh bakal dileupaskeun tina genggeman anu ngaruksakna, bakal nampa kamerdekaan anu agung babarengan jeung putra-putra Allah. 22 Urang terang, nepi ka wanci ieu saalam dunya humarurung ku kanyeri lir nyerina awewe nu ngajuru. 23 Anu humarurung kitu teh lain dunya bae, urang oge, anu geus nampa Roh Allah (kurnia Allah anu katampa pangheulana), humaregung sajeroning batin, ngarep-ngarep sangkan diri urang sakujur gancang-gancang dibebaskeun ku Allah sarta dijadikeun putra-putra-Na. 24 Sabab pang urang bisa disalametkeun teh ku lantaran nyekel pangharepan. Tapi lamun anu diarep-arep geus breh mah, lain ge pangharepan deui. Da saha atuh anu ngarep-ngarep keneh anu geus breh? 25 Urang henteu weleh ngarep-ngarep lantaran anu diarep-arep tacan breh. 26 Roh Allah oge kitu, sumpingna nulungan teh lantaran urang lemah. Urang mah henteu terang kumaha kuduna neneda. Nya Roh ku anjeun anu melas-melis ka Allah mangunjukkeun ucap-ucap anu henteu bisa kedal. 29
30 Roma 8.27-34 27 Allah anu uninga kana eusi hate urang, ka anu dipimaksud ku Roh teh ngartoseun, yen anu dipundut-Na teh pikeun umat-Na sarta sapuk jeung pangersa-Na. 28 Urang terang, sagala perkara ku Allah diatur sina alus pijadieunana pikeun sakur anu cumantel ka Mantenna, anu ku Mantenna geus disalaur sakumaha tujuan Mantenna. 29 Sakur anu geus kapilih ku Allah, ti samemehna keneh geus ditangtukeun sangkan jadi sakumaha kaayaan Putra-Na, ari Putra-Na bakal jadi anu kahiji ti pirang-pirang saderek. 30 Kitu carana Allah nyaur sakur anu ku Mantenna geus ditangtukeun teh. Sakur anu disaur, diangken sarta nampa kamulyaan ti Mantenna. 31 Tina hal ieu kabeh, naon ucapkeuneun urang? Lamun Allah aya di pihak urang, saha nu bisa ngalawan ka urang? 32 Allah, anu henteu ngoretkeun Putra ku Manten sangkan jadi kurban gaganti urang, moal enya ka urang moal maparinkeun perkara-perkara lianna? 33 Saha nu rek bisa ngagugat-gugat kasalahan urang, umat anu geus kapilih ku Allah, tur geus dinyatakeun teu salah ku Allah ku manten? 34 Saha nu rek bisa nyalahkeun urang? Urang bakal aya anu ngabelaan! Nya eta Yesus Kristus, anu geus pupus, anu geus
Roma 8.35-9.1 digugahkeun deui kana hirup, anu linggih di tengeneun Allah. 35 Jadi, saha anu bisa megatkeun asihna Kristus ka urang? Naha kabalangsakan, atawa panganiayaan, atawa kalaparan, atawa kamalaratan, atawa bahya, atawa maot, bisaeun megatkeun? 36 Hal eta dina Kitab Suci kaungel kieu, "Ku karana Gusti, abdi-abdi salamina aya dina bahya pati, dijieun sapertos ka domba peunciteun." 37 Moal, moal bisaeun! Eta kabeh malah geus eleh, urang geus unggul ku pitulung Anjeunna anu welas asih ka urang! 38 Sim kuring estu yakin, pamohalan aya anu bisa megatkeun kaasih Anjeunna ka urang: Pati, hirup, malaikat-malaikat, pangawasa- pangawasa langit lianna, ancaman jaman nu ayeuna, nu engke, 39 nu di langit, nu di bumi cindekna sagala ciciptan moal aya anu bisa megatkeun asihna Allah ka urang, sakumaha anu geus diterapkeun ka urang ku jalan Kristus Yesus Gusti urang. 9 1 Sim kuring rek ngedalkeun caritaan eusi hate anu saenyana. Sim kuring teh kagungan Kristus, moal rek bohong. Getering hate sim kuring anu dituyun ku Roh Suci ngarasa yakin yen anu rek dikedalkeun teh estu enya, nya eta: 31
Roma 9.2-9 2 Sim kuring teh sedih kabina-bina, hate mani asa digerihan 3 ku hal jelema-jelema dulur sabangsa. Ari ras ka maranehanana sim kuring nepi ka boga pikir kajeun sim kuring bae anu nandangan wera Allah sarta pegat jeung Kristus teh. 4 Maranehna teh umat Allah, diangken jaradi putra-putra-Na, dipaparin ningal kamulyaan Mantenna, diajak nyieun jangji, dipaparin Hukum-hukum Agama, dipaparin pituduh hal ngabakti anu bener, geus dipaparin jangji ku Allah, 5 jaradi turunan karuhun urang Ibrani anu kamashur, sarta Kristus oge kapan nurutkeun kamanusaanana mah sabangsa jeung maranehna. Mugia kapuji salalanggengna Allah anu ngatur sakabeh perkara! Amin. 6 Sim kuring lain rek nyebutkeun yen jangji Allah gajlig; da henteu kabeh urang Israil jaradi umat Allah. 7 Jeung henteu kabeh turunan Ibrahim jaradi putra-putra Allah. Kapan kieu lahiran Allah ka Ibrahim teh, "Anu ku Kami disebut turunan maneh teh ngan anu turun ti Ishak." 8 Ieu hartina, turunan Ibrahim anu bakal dijadikeun putra-putra Allah mah ngan anu lahir ku karana jangji Allah wungkul, henteu kabeh. 9 Sabab jangji Allah teh kieu ungelna, "Lamun geus jejeg waktuna, Kami tangtu 32
Roma 9.10-17 datang deui, sarta Sarah bakal boga anak, lalaki." 10 Tapi tacan anggeus semet eta. Putra Rabeka aya dua, sarama, nya eta Ishak karuhun urang. 11 Memeh eta barudak lahir, Allah geus nangtoskeun anu mana anu bakal dipilih ku Mantenna. Jadi milihna henteu gumantung kana kalakuanana, tapi gumantung ka saha kersa-Na nyaur. Sabab samemeh eta barudak lahir, memeh barisa migawe hade atawa goreng, 12 Allah geus ngalahir kieu ka Rabeka, "Lanceukna bakal ngawula ka adina." 13 Dina Kitab Suci kaungel Allah ngalahir kieu, "Kami asih ka Yakub, ka Esau mah cua." 14 Ana kitu, naha ceuk urang Allah teh teu adil? Lain teu adil. 15 Sabab Allah ngalahir kieu ka Musa, "Kami bakal mikawelas ka sakur anu kamanah ku Kami; Kami rek ngurniaan ka saha Kami kersa." 16 Jadi kabeh oge wungkul gumantung kana sih kurnia Allah, henteu gumantung kana kahayang jeung kalakuan jelema. 17 Sabab, "Allah ngalahir ka raja Mesir", kaungel dina Kitab Suci, "Maneh ku Kami dijieun raja, supaya maneh ngawanohkeun kakawasaan Kami, jeung ngamashurkeun jenengan Kami ka saalam dunya." 33
34 Roma 9.18-24 18 Tah kitu, Allah teh mikawelas ka saha bae kersa-Na, ngadamel jelema jadi bedegong oge kumaha kersa-Na. 19 Meureun ceuk aranjeun teh, "Ari kitu mah naha Allah nyalahkeun manusa? Saha jelemana anu kuat mapalangan pangersa Allah?" 20 Dulur-dulur, saha aranjeun teh make wani nambalang ka Allah? Pot kembang moal nanyakeun ka nu nyieunna, "Ku naon kuring dijieun siga kieu?" 21 Kumaha-kumaha oge jelema anu nyieun eta pot wenang ngagawekeun taneuh porang sakahayangna, wenang tina taneuh porang anu sagumpel nyieun dua pot, nu hiji alus, nu hiji deui basajan pisan. 22 Anu dipidamel ku Allah oge kitu. Mantenna kagungan pangersa nembongkeun bebendu jeung kakawasaana-Na. Tapi Mantenna kersa nyabaran, kacida sabar-Na ka anu geus tangtu bakal cilaka lamun ku Mantenna dibenduan teh. 23 Pangersa-Na teh rek ngebrehkeun kamulyaana-Na anu tanpa watesna, bakal dikucurkeun ka urang anu ku Mantenna dipikawelas, anu ku Mantenna geus ditangtukeun bakal dipaparin kabagjaan. 24 Urang, anu ku Mantenna geus disalaur teh lain ngan anu ti urang Yahudi bae, tapi oge ti bangsa-bangsa sejenna.
Roma 9.25-32 25 Kieu pilahir-Na anu kaungel dina Kitab Nabi Hosea, "Jelema-jelema nu lain kagungan Kami, baris diaku Umat Kami, Bangsa anu ku Kami teu dipikanyaah, baris diaku Kanyaah Kami, 26 Jeung di mana-mana, di tempat maranehanana disebut, Maraneh lain umat Kami, bakal disarebut putra-putra Allah anu jumeneng." 27 Ngeunaan urang Israil, aya lahiran Nabi Yesaya kieu, "Sanajan urang Israil lobana kawas keusik di basisir, anu bakal salamet mah ngan saeutik, 28 sabab Pangeran bakal gancang-gancang ngayakeun balitungan jeung saeusi dunya." 29 Kieu deui lahiran Nabi Yesaya, "Lamun bae teu aya pisan turunan urang anu dikarikeun ku Allah Nu Maha Kawasa, tan wande urang teh bakal jadi kawas nagri Sadumu jeung Gomora." 30 Ku sabab eta kacindekan urang teh kieu, bangsa-bangsa nu lain Yahudi, anu henteu ngihtiarkeun maneh supaya diangken ku Allah, ku Allah geus diangken, sabab percaya ka Mantenna. 31 Sabalikna anu kasebutna umat Allah, sangkan diangken ku Allah teh ihtiar sorangan ku jalan netepan hukum tea; maranehna henteu hasil. 32 Ku naon pangna teu hasil? Sabab ihtiarna lain ku jalan percaya, tapi ngandelkeun ihtiar 35
Roma 9.33-10.6 sorangan, geus bae lalabuh, titajong kana "Batu Tatajongan". 33 Eta batu dina Kitab Suci kieu kaungelna, "Tengetkeun! Kami neundeun hiji batu di Sion; jelema-jelema bakal titarajong kana eta, batu gede, maranehna bakal lalabuh. Tapi sing saha anu percaya ka Anjeunna, moal kaduhung." 10 1 Dulur-dulur, pohara gedena kahayang sim kuring supaya bangsa sim kuring disalametkeun. Jeung sim kuring teh bener-bener neneda ka Allah, sangkan hal eta kajadian. 2 Sim kuring wani nyebutkeun, maranehna teh kacida garetolna ibadah ka Allah. Hanjakal ibadahna henteu nurutkeun pituduh anu bener. 3 Henteu nyarahoeun jalan anu ti Allah supaya manusa bisa diangken bener. Maranehanana marake jalan sorangan bae, henteu marake jalan anu ti Allah. 4 Hukum Agama teh kapan enggeus rengse ditedunan ku Kristus, jadi sing saha anu percaya ka Anjeunna tangtu ku Allah diangken deui. 5 Hal manusa bisa diangken bener ku Allah ku jalan nedunan Hukum Agama, kieu diseratkeunana ku Musa, "Saha-saha anu nurut kana Hukum Agama, tangtu hirup." 6 Hal manusa bisa diangken bener ku Allah ku jalan percaya, Kitab Suci nyebutkeun kieu, 36
37 Roma 10.7-14 "Teu perlu maraneh nanya di jero hate, Saha nu baris naek ka sawarga? (Maksudna pikeun ngalungsurkeun Kristus ka dunya.) 7 Atawa, Saha nu baris turun ka jero kubur? (Maksudna ngangkat Kristus tina maot.)" 8 Eta kieu maksudna, "Warta ti Allah teh geus kacida santekna ka aranjeun, geus dina biwir, di jero hate aranjeun." Eta warta teh nya eta warta anu ngeunaan hal percaya tea, anu keur diwawarkeun ku sim kuring sapara kanca. 9 Lamun aranjeun ngaku jeung percaya yen Yesus teh Gusti, anu ku Allah geus digugahkeun tina maot, tangtu aranjeun salamet. 10 Ku jalan percaya, urang bisa diangken bener ku Allah, sarta ku jalan ngaku ka Anjeunna urang tangtu salamet. 11 Ceuk ungel Kitab Suci, "Sakur anu percaya ka Anjeunna moal kaduhung." 12 Ieu teh pikeun sarerea, pikeun urang Yahudi jeung bangsa-bangsa sejen, taya nu dibeda-beda. Allah teh hiji, Pangeran sarerea, anu pitulung-Na tanpa wangenan pikeun sakur anu sasambat ka Mantenna. 13 Sakumaha ungel Kitab Suci, "Saha-saha anu sasambat neda pitulung ka Mantenna tangtu disalametkeun." 14 Tapi ari henteu percaya mah rek kumaha bisa sasambat menta tulung? Jeung kumaha rek bisa percaya lamun tacan ngadenge warta
Roma 10.15-20 tina hal eta? Jeung kumaha eta warta bisa kadenge lamun henteu diwawarkeun? 15 Jeung kumaha rek diwawarkeunana lamun teu aya anu diutus? Dina Kitab Suci kaungel, "Aya ku matak resep utusan daratang marawa warta anu pikabungaheun!" 16 Tapi anu daek narima eta Injil Kasalametan teh henteu kabeh. Saur Yesaya ge, "Gusti, saha nu bade percaya kana warta anu diwawarkeun ku abdi-abdi?" 17 Jadi, percaya kana eta warta teh kudu ngadenge heula wartana, ari wartana katarimana ti jelema-jelema anu ngawawarkeun hal Kristus. 18 Tapi sim kuring rek nanya, "Naha enya maranehanana tacan ngadarenge eta warta? Puguh enggeus, sakumaha ungel Kitab Suci, Soarana parat ka saampar jagat, ucapanana tepi ka tungtung-tungtung bumi." 19 Sakali deui sim kuring rek nanya: Naha teu ngalartieun kitu urang Israil teh? Musa ku anjeun anu bakal ngawaler pangheulana, "Kieu timbalan Allah, Umat Kami sina sirik ka hiji bangsa anu teu kaasup umat, sina arambekeun ku hiji bangsa anu taya kanyahona." 20 Yesaya mah nyaurkeunana leuwih wani deui, "Kami ngahaja sina kapanggih ku jelema-jelema anu henteu nareangan, nembongan ka jelema-jelema anu tara naranyakeun Kami." 38
Roma 10.21-11.7 21 Ari ngeunaan Israil mah saurna teh, "Sapoe jeput Kami nyodoran leungeun ngahiap-hiap hiji bangsa anu wangkelang jeung bantahan." 11 1 Pananya sim kuring, "Naha Allah teh geus miceun umat-Na ku manten?" Geus tangtu henteu! Sim kuring oge kapan urang Israil, turunan Ibrahim ti kaom Binyamin. 2 Allah henteu nolak ka umat-Na anu ku Mantenna geus dipilih ti mimiti keneh. Aranjeun terang kumaha ungelna Kitab Suci anu ngeunaan Elias, waktu anjeunna ngadukeun urang Israil ka Allah, 3 "Gusti, maranehanana parantos maehan nabi-nabi Gusti, sareng ngaruntuh- runtuhkeun altar paranti ngurban ka Gusti. Anu hirup keneh kantun abdi, keur diarah bade dipaehan." 4 Kumaha waleran Allah? "Kami boga keneh tujuh rebu jelema anu henteu nyarembah ka Baal, dewa palsu." 5 Ayeuna oge kitu, aya keneh saeutik jelema-jelema anu dipilih ku Allah ku karana rahmat-Na. 6 Dipilih soteh ngan ku karana rahmat-Na bae, lain pedah ningali kalakuanana. Ari pamilih Allah lantaran ningali kalakuan jelema mah atuh kurnia-Na teh lain ge kurnia. 7 Jadi, kumaha? Urang Israil teu bisa manggihkeun anu ditareanganana. Anu 39
Roma 11.8-13 manggihkeunana ngan sagolongan leutik, jelema-jelema anu memang geus dipilih ku Allah. Nu sejenna mah geus jadi tarorek kana panyaur Allah teh. 8 Sakumaha ungel Kitab Suci, "Hate jeung pikiran maranehanana ku Allah disina nambag, nepi ka ayeuna maranehna teu barisa nenjo teu barisa ngadenge." 9 Saur Daud mah, "Sing kagubed maranehna ku pesta-pestana, sing tinggedebug, sing dihukum! 10 Sing lalolong matana, tong barisa nenjo, sing barengkung awakna balas nanggung kasusah sapapanjangna." 11 Pananya sim kuring, "Waktu urang Yahudi tinggedebug titarajong, naha maranehna tumpur?" Henteu! Malah sina paranaseun dumeh anu disalametkeun teh malah bangsa sejen, da maranehna sorangan mah nyarieun kasalahan. 12 Dosa urang Yahudi ngalantarankeun dunya meunang rahmat sakitu poharana; miskinna rohani urang Yahudi ngalantarankeun bangsa-bangsa sejen meunang kurnia sakitu jembarna. Komo lamun sakabeh urang Yahudi diarangken ku Allah, nugraha anu bakal katarima bakal leuwih ti kitu. 13 Ayeuna sim kuring hayang nyarita ka aranjeun nu lain urang Yahudi. Salila sim kuring ngalakonan gawe jadi rasul pikeun 40
Roma 11.14-20 bangsa-bangsa sejen, sim kuring kacida bungahna. 14 Susuganan sim kuring bisa mapanas bangsa sorangan, malakmandar ku jalan kitu bisa nyalametkeun maranehna saeutik mah. 15 Kapan ku lantaran maranehna ditolak ku Allah, dunya anu tadina dimusuh ku Allah jadi diangken deui ku Mantenna. Komo lamun maranehna ditampi deui ku Allah, eta mah lir nu geus maot hirup deui! 16 Lamun keureutan roti anu pangheulana dihaturkeun ka Allah, roti weuteuhna oge kapan anu Mantenna. 17 Sawatara dahan tangkal jetun nya eta urang Yahudi ditilas. Dina urut nilasna dicangkokkeun dahan tina tangkal jetun leuweung, nya eta aranjeun, nu lain urang Yahudi. Ku sabab dicangkokkeun dina dahan anu ditilas tea, aranjeun jadi hirup-hurip ku kahirupan rohani ti urang Yahudi. 18 Ku lantaran kitu poma, aranjeun ulah ngarendahkeun maranehna, anu geus ditilas saperti dahan tea. Jeung deui rek aragul ku naon? Aranjeun mah sakadar dahan. Dahan moal bisaeun ngahirupan akar, akar anu ngahirupan dahan. 19 Tapi meureun ceuk aranjeun, "Pang eta dahan ditilas oge supaya kuring laluasa cicing di dinya." 20 Eta bener. Maranehna nu matak ditilas teh lantaran henteu percaya. Ari aranjeun pang 41
Roma 11.21-25 caricing di dinya lantaran percaya. Tapi ulah dir, anggur sing sarieun. 21 Allah henteu lebareun nilas urang Yahudi anu diupamakeun dahan-dahan asal, naha baris lebareun nilas aranjeun? 22 Dina hal ieu nyata, Allah teh manah-Na kacida leuleuyna, tapi oge kacida kerasna. Ka anu dosa Mantenna keras, tapi ka aranjeun mah tangtu ngaleuleuyan, lamun aranjeun tetep tigin kana welas asih-Na. Lamun teu kitu aranjeun oge tangtu ditilas. 23 Ari urang Yahudi, lamun babalik pikir tina henteu percayana, tangtu ditempatkeun deui dina urutna ditilas, da Allah mah kawasa midamel kitu. 24 Aranjeun anu lain Yahudi, anu diupamakeun dahan jetun leuweung, geuning najan beda sipat oge bisa dicangkokkeun kana dahan jetun anu tulen. Atuh komo urang Yahudi, anu diupamakeun dahan jetun anu ditilas ti anu tulen, tangtu leuwih gampang Allah ngahijikeunana deui kana tangkal asalna. 25 Dulur-dulur, sim kuring rek muka hiji rasiah, supaya aranjeun ulah nepi ka boga rasa pangpinterna. Nya eta: Urang Israil teh murugulna moal salilana. Lamun jelema-jelema anu lain urang Yahudi anu aranut ka Allah geus jejeg jumlahna, urang Israil geus moal murugul deui. 42
Roma 11.26-33 26 Ku sabab kitu sakabeh urang Israil bakal salamet. Sakumaha ungel Kitab Suci, "Ti Sion bakal sumping Jurusalamet, anu bakal ngaleungitkeun kadorakaan turunan Yakub. 27 Kitu jangji Kami ka maranehna, mangsa Kami ngaleungitkeun dosa-dosana." 28 Ku sabab urang Yahudi nolak Injil Kasalametan, ku Allah dimusuhan. Nu untung aranjeun nu lain urang Yahudi. Tapi ku lantaran ku Allah geus dipilih, urang Yahudi tetep dipikaasih ku Mantenna, tina ngemutkeun karuhun maranehanana. 29 Sabab lamun Allah geus milih jeung ngurniaan, manah-Na moal barobah deui. 30 Aranjeun anu lain urang Yahudi, anu tadina lain jelema anu narurut ka Allah, ayeuna geus dipikawelas ku Mantenna. 31 Urang Yahudi oge kitu keneh halna. Ayeuna maranehna henteu narurut ka Allah, eta jadi lantaran aranjeun dipikawelas ku Allah. Urang Yahudi oge engke bakal dipikawelas. 32 Sabab sakabeh manusa ku Allah geus disina henteu narurut, supaya Mantenna iasa nembongkeun welas asih-Na ka maranehna. 33 Maha jembar Allah! Kawijaksanaan jeung kauninga-Na sakitu jerona. Saha anu bisa ngajugjugan putusan-putusan Mantenna? Saha anu bisa ngarti kana cara barang damel-Na? 43
Roma 11.34-12.4 34 Dina Kitab Suci kaungel, "Saha anu bisa neuleuman manah Pangeran? Saha anu werat nganasehatan ka Mantenna? 35 Saha anu geus kungsi kikiriman ka Mantenna, nepi ka Mantenna kudu males ngintunan?" 36 Sabab saniskara oge Mantenna anu nyiptakeun. Sakabehna asal ti Mantenna, keur Mantenna. Sanggakeun puji ka Allah, salalanggengna! Amin. 12 1 Dulur-dulur! Ku sabab Allah sakitu murah asih-Na ka urang, sim kuring menta ka aranjeun supaya ngabaktikeun diri ka Mantenna, jadikeun kurban hirup-hirup; kumawula ka Mantenna bae supaya sukaeun manah-Na. Kudu kitu ibadah teh, kakara bener. 2 Ulah miluan adat kabiasaan ieu dunya. Batin teh sina dianyarkeun ku Mantenna, supaya pikiran aranjeun barobah anyar sama sakali. Ari geus kitu mah tangtu bakal terang kana pangersa Allah, mana nu hade, nu sampurna, nu matak bisa nyukakeun manah-Na. 3 Sim kuring anu geus ngarasakeun murah asih-Na, hayang mere pepeling ka aranjeun: Ulah boga rasa diri leuwih ti kaayaan anu sabenerna. Ngukur diri kudu reujeung rendah hate, luyu jeung gedena iman paparin ti Allah. 4 Lir upama badan, hiji tapi anggahotana rupa-rupa, 44
45 Roma 12.5-13 5 kaayaan urang oge kitu. Lobaan, rupa-rupa, tapi ku sabab geus ngahiji jeung Kristus, urang teh geus dihijikeun jadi sabadan. 6 Rahmat kabisa anu katampa ku urang masing-masing rupa-rupa, digunakeunana kudu cocog jeung maksad Allah anu maparinkeunana. Rahmat kana bisa ngawawarkeun warta ti Allah, gunakeun kana ngawawarkeun eta warta, luyu jeung getering iman. 7 Rahmat kana bisa nulung, gunakeun kana tutulung; rahmat kana bisa ngawuruk, gunakeun kana ngawuruk; 8 rahmat kana bisa ngagedekeun hate batur, gunakeun kana ngagedean hate batur. Saha bae, lamun mere kudu reujeung balabahna, nungtun kudu reujeung enya-enya, mere kahadean kudu reujeung senang hate. 9 Tembongkeun kanyaah reujeung iklas. Musuhan kagorengan, genggem naon anu hade. 10 Sing silih raketan, silih pidulur, jeung silih ajenan. 11 Kudu getol kana gawe, ulah mumulan. Kudu bakti ka Allah reujeung hate anu tigin. 12 Dina keur aya anu diharep, hate kudu masing janglar, sing tawekal dina kasusah, jeung sing rajin neneda. 13 Batur sakapercayaan anu keur aya kakurangna, tulungan sapangabutuhna;
Roma 12.14-13.1 tampa hade-hade mun aya anu ngadon datang ka imah. 14 Jelema anu neungteuinganan ulah disumpahan, malah kudu dipangnedakeun ka Allah mugia sing diberkahan. Enya, kudu kitu! 15 Kudu milu bagja ka nu meunang bagja, milu ceurik ka nu ceurik. 16 Tata-titi ka batur kudu sarua. Nyekel kawajiban ulah bari kamagungan, kudu reujeung rendah hate. Ulah ngarasa aing pinter. 17 Nu goreng ulah dibales ku goreng. Usahakeun kumaha bae jalanna anu ceuk batur ge hade, 18 sing sabisa-bisa neangan pijalaneun akur jeung saha bae. 19 Poma dulur-dulur, ulah hayang ngabales, eta mah wewenang Allah. Ceuk Kitab Suci oge, "Kami anu pimaleseunana, Kami anu bakal ngahukumna, kitu pilahir Pangeran." 20 Malah hadena mah, sakumaha ceuk Kitab Suci, "Lamun musuh lapareun bere dahar, lamun hanaangeun bere nginum; ku dikitukeun teh manehanana moal teu ngarasa asa renghek bawaning ku eraeun." 21 Kade, ulah nepi ka kabawa ku amarah, elehkeun pikiran goreng teh ku anu hade. 13 1 Unggal jelema kudu nurut ka pamarentah, sabab henteu aya pamarentah anu teu karana widi Allah. Jadi 46
Roma 13.2-7 pamarentah anu ayeuna eukeur oge geus kersaning Allah. 2 Saha bae, anu ngalawan ka pamarentah, sarua jeung ngalawan kana aturan anu geus ditangtukeun ku Allah, anu ngalawanna tangtu meunang hukuman. 3 Pikeun warga anu hade kalakuanana, pamarentah teh moal matak sieun. Matak sieun soteh pikeun warga anu jahat. Aranjeun harayang sangka henteu ngarasa sieun ku anu keur nyekel pamarentahan? Atuh masing hade kalakuan, tangtu ku itu dipuji, 4 da itu jenengna teh jadi kawula Allah pikeun kamaslahatan wargana. Ari aranjeun jahat mah puguh bae jadi sieun, da pamarentah teh boga kawasa pikeun ngahukum. Pamarentah teh kawula Allah pikeun ngalaksanakeun Hukum Allah ka wargana anu jahat. 5 Eta sababna aranjeun kudu narurut ka pamarentah. Lain ku dumeh sieun meunang hukuman, tapi pangpangna mah kudu ngarasa geus sawajibna. 6 Ieu keneh sababna pang aranjeun kudu malayar pajeg, lantaran pamarentah teh kawula Allah anu keur ngajalankeun aturan Mantenna. 7 Jadi, bayar sakur anu kudu dibayar ka pamarentah, boh pajeg lamun kudu mayar pajeg, boh cuke lamun kudu mayar cuke. Hargaan pamarentah, ajenan. 47
48 Roma 13.8-14 8 Ka saha bae oge ulah boga hutang salian ti hutang kanyaah ka pada batur. Sabab nyaah ka batur teh nedunan Hukum Musa. 9 Parentah-parentah anu ungelna, "Maneh ulah jinah, ulah maehan, ulah maling, ulah bogoh ka barang batur," kitu deui parentah-parentah sejen salengkepna, diringkeskeun jadi hiji parentah anu ungelna, "Maneh kudu nyaah ka batur saperti ka diri sorangan." 10 Lamun aya rasa kanyaah ka batur, tangtu moal jahat ka batur. Ku sabab kitu, nyaah ka batur teh nedunan sakabeh parentah Hukum Agama. 11 Pek eta lalampahkeun kitu, da aranjeun ge tangtu ngarti, ayeuna teh geus waktuna kudu nyaring. Sabab kana waktu urang disalametkeun teh ayeuna mah geus leuwih deukeut ti batan bareto samemeh urang percaya. 12 Peuting geus tereh nyingkir, beurang geus tereh datang. Eureunan sagala hal anu sok dipigawe waktu poek, geura dangdan pakarang geusan nyanghareupan caang. 13 Tingkah laku masing luyu sakumaha pantesna hirup dina caangna beurang ulah pepestaan bae, ulah mabok, ulah rucah, ulah aeb, ulah gelut, ulah dengki. 14 Cekel pakarang ti Gusti Yesus Kristus, ulah ngumbar pidosaeun ngalajur napsu.
Roma 14.1-6 14 1 Jelema anu kurang panceg kayakinanana kudu dimalum, pamadegan-pamadeganana ulah diutik-utik. 2 Jelema teh aya nu yakin yen sagala kadaharan meunang didahar, tapi aya oge anu ngan ngadahar sayur-sayuran, lantaran ngarasa kurang yakin. 3 Anu yakin meunang ngadahar sagala rupa, ulah moyok ka anu tara. Anu ngan ngadahar sayur-sayuran bae oge ulah nyalahkeun ka anu sok ngadahar naon bae, da masing-masing geus ditarima ku Allah. 4 Saha kitu ari aranjeun, wani-wani nyalahkeun badega batur? Kumawulana rek kapake rek henteu, eta urusan dununganana anu boga hak nangtukeun. Jeung tangtu eta kawula teh bisa kapake, da Pangeran mah kawasa midamel kitu. 5 Aya jelema anu nganggap mulya kana hiji poe, tapi aya oge anu nganggap poe mah kabeh ge sarua. Keun bae kumaha ceuk anggapanana masing-masing. 6 Anu nganggap mulya kana hiji poe, kituna teh pikeun ngamulyakeun Pangeran. Anu sok ngadahar naon bae, eta oge pikeun ngamulyakeun Pangeran, tanda narimakeun geus dipaparin eta dahareun. Anu nolak ngadahar salah sahiji kadaharan, kitu keneh pikeun ngamulyakeun Pangeran, nandakeun panarimana ka Allah. 49
Roma 14.7-14 7 Saurang ge urang teh henteu aya anu hirupna atawa maotna ngan keur sadirieunana bae. 8 Keur hirupna, hirupna teh pikeun Pangeran, geus maotna, maotna teh pikeun Pangeran. Jadi, hirup jeung maot teh kagungan Pangeran. 9 Kapan Kristus pupus jeung gugah hirup deui teh supaya jadi Gustina anu harirup jeung nu geus maraot. 10 Ku sabab kitu aranjeun anu ngan ngadahar sayur-sayuran, ku naon nyalahkeun ka pada dulur? Sarta aranjeun anu yakin meunang ngadahar naon bae, ku naon moyok ka pada dulur? Urang kabeh bakal jogo di payuneun Allah pikeun diadilan. 11 Sabab ceuk ungel Kitab Suci, "Satemenna," pilahir Pangeran, "ieu Kami Allah anu jumeneng, sakabeh jelema bakal sarujud ka Kami, jeung ngaraku yen Kami Allah." 12 Ku hal eta urang teh kudu nyanggakeun tanggung jawab ka Allah tina kalakuan urang masing-masing. 13 Ku sabab kitu enggeus urang teh ulah silih cawad deui. Anggur sabalikna sing sabisa-bisa ulah nyieun lantaran dulur tikosewad labuh kana dosa. 14 Tina ngahiji jeung Gusti Yesus teh sim kuring meunang kayakinan, yen dasarna mah kadaharan teh teu aya anu najis. Tapi 50
Roma 14.15-21 pikeun jelema anu nganggap aya sawatara kadaharan anu najis, tangtu bae pikeun manehna mah eta kadaharan teh jadi najis. 15 Lamun aranjeun nganyerikeun hate dulur tina sual kadaharan, kalakuan kitu teh nandakeun aranjeun geus taya kanyaah. Ulah ngaruksak hate dulur ku sual anu didahar ku aranjeun, da Kristus pupus teh kapan keur manehna oge! 16 Hal anu ku aranjeun dianggap hade teh ulah matak jadi goreng kasebutna. 17 Di Karajaan Allah mah nu penting teh lain hal anu didahar jeung diinum, tapi nya eta bener lampah, hirup rukun, narimakeun reujeung suka sakur anu dipaparinkeun ku Roh Suci. 18 Anu ngawulana ka Kristus kieu, bakal kamanah ku Allah sarta diajenan ku pada jelema. 19 Ku sabab kitu anu kudu dijieun tujuan teh salilana kudu hal-hal anu matak pirukuneun jeung anu baris bisa dipake silih tunjang pada batur. 20 Ulah ku lantaran sual kadaharan hal anu geus dipidamel ku Allah jadi ruksak. Kadaharan naon bae kabeh ge meunang, tapi lamun matak ngalantarankeun batur labuh kana dosa, salah lamun didahar teh! 21 Ti batan matak ngalantarankeun dulur sakapercayaan dosa, leuwih hade ulah ngadahar daging, atawa nginum anggur. 51
52 Roma 14.22-15.6 22 Hal anu diyakinan ku aranjeun tea lakonan ku aranjeun bae sorangan di payuneun Allah nyalira. Anu ngarasa yen hal anu diyakinanana teh bener, eta jelema bagja. 23 Sabalikna lamun hamham ku anu rek didahar tapi tetep bae didahar, tangtu ku Allah disalahkeun, lantaran ngadaharna teh pasalingsingan jeung kayakinan imanna. Sagala rupa anu henteu make dasar iman, eta dosa. 15 1 Urang anu panceg iman, kudu nulungan ka batur anu imanna kurang panceg, mantuan ngahampangkeun kabeubeurat hatena. Ulah hayang ngeunah sorangan bae, 2 jembarkeun hate dulur teh supaya imanna panceg deui. 3 Kristus oge henteu senang-senang nyalira, sakumaha ceuk Kitab Suci, "Sagala panghina anu ditujukeun ka maraneh keunana ka Kami." 4 Anu ditulis dina Kitab Suci teh kabeh oge maksudna ngajar urang, kudu sabar tawekal supaya urang ulah nepi ka pegat harepan. Kitu eusi pangajaranana ka urang. 5 Mugia ku pitulung Allah anu iasa nabahkeun jeung ngalilipur hate urang, aranjeun bisa sahate jeung pada dulur, nurutkeun conto ti Kristus Yesus, 6 supaya bisa ragem sasora enggoning muji ka Allah, Ramana Gusti urang Yesus Kristus.
Roma 15.7-14 7 Kudu silih tarima jeung pada dulur, cara Kristus narima aranjeun, supaya matak mulya ka Allah. 8 Sing aringet, Kristus geus ngawulakeun hirup-Na ka urang Yahudi, supaya kanyahoan yen Allah teh satia, kersa ngalaksanakeun sakur anu ku Mantenna geus dijangjikeun ka karuhun maranehna, 9 jeung supaya bangsa-bangsa sejen oge ngamulyakeun ka Allah, muji welas asih-Na. Sakumaha ungel Kitab Suci, "Ku margi kitu abdi bade muji ka Gusti di kalangan bangsa lian, bade nganyanyikeun pupujian ka pajenengan Gusti." 10 Aya deui, "Eh bangsa-bangsa, sing saruka bungah reujeung umat Allah!" 11 Aya deui, "Puji Pangeran, eh bangsa- bangsa; puji Mantenna, eh sakabeh manusa!" 12 Aya deui, ieu saur Yesaya, "Ti turunan Isai, engke aya nu muncul saurang, anu bakal ngereh bangsa-bangsa, jadi pangharepan bangsa-bangsa lian." 13 Mugia Allah, sumber pangharepan urang, ka aranjeun maparin kasukaan jeung kanugrahaan lantaran aranjeun percaya ka Mantenna, supaya ku pangdeudeulna Roh Suci, aranjeun tetep ngaharep ka Mantenna. 14 Dulur-dulur! Sim kuring yakin pisan yen aranjeun teh leber ku anu harade, sugih ku pangarti, sarta bisa silih papatahan. 53
54 Roma 15.15-21 15 Tapi dina sawatara hal sim kuring dina ieu surat mepelingan sakitu peureusna. Dalah dikumaha da kitu pamenta tugasna ti Allah, 16 enggoning jadi kawula Kristus Yesus, digawe pikeun bangsa-bangsa nu lain Yahudi. Cara sim kuring nepikeun Injil Kasalametan ti Allah teh make cara imam, hayang supaya bangsa-bangsa nu lain Yahudi bisa layak disanggakeun ka Allah ku Roh Suci. 17 Lamun geus bisa nepi ka kitu, sim kuring enggoning ngahiji jeung Kristus ngawula ka Allah teh meureun kacida reueusna. 18 Wani soteh ngomong kieu ngan ku pedah geus bisa ngajalankeun gawe ti Kristus, nungtun bangsa-bangsa nu lain Yahudi sina aranut ka Allah. Tarekahna ku ucap, ku lampah, 19 ku mujijat-mujijat jeung kaahengan- kaahengan ti Anjeunna, jeung ku kakawasaan Roh Allah. Ku cara kitu, Injil Kasalametan salengkepna ngeunaan Kristus, ku sim kuring geus diwawarkeun di sapanjang jalan ti Yerusalem nepi ka Ilirikum. 20 Cita-cita sim kuring, ngawawarkeun Injil Kasalametan ti Allah teh ngan hayang ka tempat-tempat anu tacan ngadarenge hal Kristus bae, sabab sim kuring teu hayang ngadegkeun di tempat anu geus digawean ku nu sejen. 21 Sakumaha ceuk ungel Kitab Suci, "Anu tacan meunang warta hal Anjeunna, engke
Roma 15.22-30 mah bakal narenjo; anu tacan ngadarenge, bakal ngalarti kana hal eta." 22 Tah kitu sababna nu matak saban rek datang ka aranjeun tara jadi bae teh. 23 Ayeuna mah sugan bisa. Sim kuring tangtu datang ka aranjeun, 24 urang sosonoan sawatara waktu. Geus kitu arek terus ka Sepanyol, mugi-mugi ku aranjeun dibantu supaya sim kuring bisa ka ditu. 25 Tapi ayeuna mah arek ka Yerusalem heula keur kaperluan umat Allah di ditu, 26 nya eta nganteurkeun duit sumbangan ti jamaah-jamaah di Makedoni jeung Ahaya, pikeun dulur-dulur urang anu mariskin di Yerusalem. 27 Nyarumbangna teh nariatna sorangan bae. Tapi memang pantes maranehna nulung teh. Kapan pang bangsa-bangsa nu lain Yahudi mareunang rahmat rohani teh ku jalan urang Yahudi, jadi pantes lamun maranehanana mulang ku harta ka urang Yahudi. 28 Lamun ieu geus beres, terus arek ka Sepanyol, bari liwat nyimpang ka aranjeun. 29 Engke datang teh bari jeung mawa pirang-pirang berkah ti Kristus. 30 Demi Gusti urang Yesus Kristus, jeung demi kanyaah anu asal ti Roh Allah, mugi-mugi aranjeun oge sing cara sim kuring, neneda ka Allah, mugi-mugi sim kuring ku Mantenna disarengan. 55
Roma 15.31-16.6 31 Pangnedakeun, mugi-mugi sim kuring ku Allah diluputkeun tina ancaman urang Yudea anu henteu palercaya; mugi-mugi deui duit sumbangan tea bisa mulus ditarima hade-hade ku umat Allah di Yerusalem. 32 Geus kitu mah, mun Allah marengkeun, datang ka aranjeun teh meureun bari jeung lugina hate, sarta bisa ngararasakeun bagjana papanggih jeung aranjeun. 33 Mugia Allah, sumber kabagjaan urang, nyarengan aranjeun. Amin. 16 1 Sim kuring nitipkeun Pebe, dulur urang awewe anu ngabantu pagawean jamaah Kengkrea. 2 Muga ditarima demi pajenengan Gusti, da urang teh umat Allah. Bisi aya kabutuhna bantu. Manehna sorangan kacida tutulungna ka nu sejen, nya kitu deui ka sim kuring. 3 Titip salam ka Priskila jeung Akwila, batur sim kuring ngawula ka Kristus Yesus. 4 Meh bae maranehna tiwas ngabelaan sim kuring. Kacida sim kuring nganuhunkeunana. Jamaah-jamaah bangsa sejen oge kacida nganaruhunkeunana ka maranehna. 5 Salam oge ka dulur-dulur anu sok karumpulan di imahna. Salam ka sobat sim kuring Epenetus, anu pangheulana ti propinsi Asia percaya ka Kristus. 6 Salam ka Maria, anu geus kacida soson-sosonna ngabantu aranjeun. 56
Roma 16.7-15 7 Salam ka Andronikus jeung Yunias, sabangsa jeung sim kuring sarta bareng milu dibui. Ku rasul-rasul mah duanana oge geus teu dipikabireuk, arasup Kristenna heulaeun sim kuring. 8 Salam ka Ampliatus, anu rapet jeung sim kuring dina ngahiji jeung Gusti. 9 Salam oge ka Urbanus, batur sapagawean ngawula ka Kristus; jeung ka Setakis sobat kentel. 10 Salam ka Apeles, anu kasatianana ka Kristus geus kauji. Salam ka Aristobulus sakulawarga. 11 Salam ka Herodion, sabangsa jeung sim kuring. Jeung ka urang-urang Kristen di kulawarga Narkisus. 12 Salam ka Tripena jeung Triposa anu digarawe pikeun Gusti, jeung ka Persis kanyaah sim kuring, anu loba pisan cabakeunana dina ngawula ka Gusti. 13 Salam ka Rupus, jelema pujieun kumawulana ka Gusti. Jeung ka ibuna, anu pikeun sim kuring mah lir indung sorangan. 14 Salam ka Asinkritus, Plegon, Hermes, Patrobas, Hermas, kitu deui urang-urang Kristen lianna anu reujeung jeung maranehna. 15 Salam ka Pilologus jeung Yulia, ka Nereus jeung dulurna nu awewe, ka Olimpas jeung ka anu aranut ka Allah, anu reujeung jeung maranehanana. 57
Roma 16.16-23 16 Muga aranjeun silih aku silih pidulur. Aya deui salam ka aranjeun ti sakabeh jamaah Kristus. 17 Kahade, dulur-dulur, sing arawas! Aya jelema-jelema anu rek ngabaruntakkeun, arek ngukusut kapercayaan aranjeun, arek ngagunasika pangajaran anutan aranjeun. Jarauhan! 18 Kalakuan maranehanana lain kalakuan pikeun Gusti, tapi pikeun muaskeun karepna sorangan. Omonganana ngareunah, barisa ngolo, matak sasab jelema anu pikiranana bolostrong. 19 Sim kuring kacida bungahna ku aranjeun, sabab ku sarerea geus kanyahoan aranjeun saratia kana pangajaran Injil Kasalametan. Sing palinter kana hal-hal anu hade, kajeun barodo kana hal-hal anu jahat. 20 Allah, sumber kabagjaan urang, bakal gancang-gancang ngaremukkeun Iblis, pikeun idekeun aranjeun. Mugia aranjeun disarengan ku berkah ti Yesus Gusti urang. 21 Aya salam ti Timoteus, sapagawean jeung sim kuring; jeung ti Lusius, ti Yason, ti Sopater, tiluanana sabangsa jeung sim kuring. 22 Sim kuring oge, Tertius, anu mangnuliskeun ieu surat, ngirim salam ka aranjeun, salam saiman. 23 Salam ti Gayus, tempat sim kuring numpang; imahna dipake tempat kumpulan 58
Roma 16.24-27 ku jamaah. Salam ti Erastus, bendaharawan kota; jeung ti Kuartus. 24 Mugia Gusti urang Yesus Kristus ngaberkahan ka aranjeun. 25 Puji Allah, anu iasa neguhkeun iman aranjeun kana pangajaran Injil Kasalametan ngeunaan Yesus Kristus anu diwawarkeun ku sim kuring. Ieu cocog jeung rarancang Allah anu ayeuna geus nyata, anu geus mangjaman-jaman dirasiahkeun. 26 Urang terang kana hal eta teh tina tulisan nabi-nabi. Eta rasiah ku Allah nu sipat langgeng dipiwarang diembarkeun ka pirang-pirang bangsa, sina palercaya sarta aranut. 27 Mulyakeun salalanggengna Allah Anu Maha Esa, maha wijaksana. Mulyakeun ku jalan percaya ka Yesus Kristus. Wassalam, Paulus 59
1 Korintus 1 1 Surat sim kuring Paulus, anu geus disaur ku pangersa Allah, dijadikeun rasulna Kristus Yesus. 2 Kahatur jamaah Allah di Korinta, ka sakur anu geus disaur dijadikeun umat suci Allah, geus jadi kagungana-Na ku jalan ngahiji jeung Kristus Yesus, babarengan jeung anu di mana-mana anu nyarembah ka Kristus Yesus Gusti urang, Gusti maranehanana oge. 3 Sim kuring, jeung oge Sostenes, ngadoakeun mugia Allah Rama urang, jeung Gusti Yesus Kristus maparin rahmat salamet ka aranjeun. 4 Sim kuring teu pegat-pegat muji sukur ka Allah ku hal aranjeun, anu geus mareunang rahmat Allah ku jalan ngahiji jeung Kristus Yesus. 5 Sabab ku jalan kitu aranjeun jadi beunghar ku sagala rupa, tur perceka sarta rebo ku kanyaho. 6 Eta tandana warta hal Kristus teh geus nyerep enya-enya ka aranjeun, 7 nepi ka teu aya hiji berkah anu leupas ti aranjeun sajeroning ngadago-dago Gusti urang Yesus Kristus ebreh sumping. 8 Anjeunna tangtu mengkuhkeun iman aranjeun nepi ka ahir, supaya di mana
1 Korintus 1.9-16 Poe sumpingna cunduk, aranjeun teu aya cawadeunana. 9 Allah anu nuyun aranjeun ngahiji jeung Yesus Kristus Putra-Na teh bisa ku aranjeun diandel. 10 Kalawan jenengan Gusti urang Yesus Kristus sim kuring meredih, aranjeun sing saluyu samupakat, ulah nepi ka pagetreng. Sing raket ngahiji, sahate jeung sapikir. 11 Sim kuring terang ti sawatara urang kulawarga Klo yen tetela pisan, aranjeun teh keur pagetreng. 12 Maksud sim kuring, aranjeun masing- masing beda pamadegan. Ceuk nu saurang, "Kuring biluk ka Paulus"; ceuk nu saurang deui, "Kuring biluk ka Apolos"; ceuk nu sejen, "Kuring biluk ka Petrus"; ceuk nu sejen deui, "Kuring biluk ka Kristus." 13 Kristus nepi ka dibagi-bagi! Naha Paulus kitu anu pupus disalib gaganti aranjeun teh? Aranjeun dibaptis teh naha supaya jadi murid-murid Paulus? 14 Hadena sim kuring teu ngabaptis aranjeun saurang-urang acan, kajaba Krispus jeung Gayus. 15 Anu matak moal aya anu nyebut-nyebut yen aranjeun dibaptis dijadikeun murid sim kuring. 16 (Aya keneh ketah anu dibaptis ku sim kuring teh, Stepanus jeung kulawargana. Tapi salian ti eta mah asana teu aya deui.) 2
1 Korintus 1.17-23 3 17 Kristus ngutus sim kuring teh lain pikeun ngabaptis, tapi pikeun nguarkeun Injil Kasalametan. Ari nguarkeunana lain ku kapinteran nyarita tina cara manusa, supaya ulah nepi ka matak ngagaplahkeun kakuatan kawasa pupusna Kristus dina salib. 18 Sabab ku jelema-jelema hukumeun mah warta hal Kristus pupus disalib teh dianggap omong kosong. Sabalikna pikeun urang anu geus disalametkeun ku Allah, hal eta teh taya lian ti kakawasaan Allah. 19 Kitab Suci nyebutkeun, "Kanyaho jalma palinter ku Kami rek dieuweuhkeun, pangarti kaom terpelajar rek dileungitkeun." 20 Jadi pikeun naon aya nu palinter, aya kaom terpelajar, aya ahli-ahli sawala di ieu dunya? Ku Allah geus ditetelakeun kapinteran manusa teh taya lian ti omong kosong! 21 Sabab Allah anu bijaksana midamel, sangkan manusa mustahil bisa nyaho ka Mantenna ku kapinteranana sorangan. Sabalikna pikeun nyalametkeun umat-Na anu percaya teh ku hiji warta, nya eta anu diwawarkeun ku sim kuring sabatur-batur, anu ku dunya dianggap kabodoan. 22 Pikeun ngayakinkeun hal eta, urang Yahudi marenta tanda mujijat, urang Yunani ngarulik pangarti. 23 Ari ku sim kuring sabatur-batur ngan disodoran wawaran hal Kristus disalib. Puguh
1 Korintus 1.24-30 bae urang Yahudi asa dihina, bangsa lianna ngabodo-bodo. 24 Tapi pikeun anu geus disalaur ku Allah boh urang Yahudi, boh nu lain Yahudi eta warta hal Kristus teh bukti tina kakawasaan jeung kabijaksanaan Allah. 25 Sabab anu ku manusa dianggap kabodoan Allah, masih leuwih luhung ti batan kapinteran manusa; anu ku manusa dianggap kalemahan Allah, masih leuwih bedas ti batan kakuatan manusa. 26 Inget dulur-dulur, kumaha kaayaan aranjeun waktu mimiti disalaur. Anu ceuk manusa pinter, atawa kawasa, atawa luhur harkat teh ngan saeutik bae. 27 Ngahaja Allah milih anu ku dunya dianggap bodo, pikeun ngera-ngera anu palinter. Ngahaja milih anu ku dunya dianggap lemah, pikeun ngera-ngera anu garagah perkasa. 28 Ngahaja Allah milih anu ku dunya dianggap hina, kuricakan, taya harga, pikeun ngaruntagkeun anu ku dunya diajen-ajen. 29 Anu matak moal aya manusa anu bisa adigung di payuneun Allah. 30 Aranjeun oge pang bisa ngahiji jeung Kristus Yesus teh ku sih kurnia Allah, ari Kristus ku Mantenna dijadikeun kabijaksanaan urang, tegesna kabijaksanaan urang teh asalna ti Kristus. Nya ku Anjeunna pang urang bisa diangken bener ku Allah teh, pang 4
1 Korintus 1.31-2.6 urang jadi umat suci Allah, pang urang bisa bebas. 31 Ku sabab eta, "Lamun urang arek agul, kudu agul teh ngan ku anu geus dipidamel ku Gusti pikeun urang." Kitu ceuk Kitab Suci. 2 1 Dulur-dulur! Waktu sim kuring datang ka aranjeun mawa warta maksad Allah anu tacan kabuka, henteu make kecap-kecap anu laluhur, halna henteu digede-gedekeun. 2 Anu jadi tekad sim kuring salila di aranjeun lain rek nyaritakeun nu sejen, salian ti arek ngenalkeun Kristus, pangpangna hal pupus-Na lantaran disalib. 3 Waktu datang ka aranjeun, sim kuring teh mani asa taya tangan pangawasa, awak ngadegdeg sieun. 4 Sim kuring bisa nerangkeun hal eta teh lain tina kapinteran sorangan, tapi yakin tina kakawasaan Roh Allah. 5 Jadi ku sabab kitu, pang aranjeun bisa percaya oge lain ku tina pinter-pinterna jelema anu nerangkeun, tapi ku karana kakawasaan Allah. 6 Tapi ka jelema-jelema anu geus asak sual karohanianana mah sim kuring nerangkeun oge hal kabijaksanaan. Ngan lain kabijaksanaan urang dunya, lain kabijaksanaan anu karawasa di ieu dunya kakawasaan-kakawasaan anu bakal leungit kakawasaanana. 5
1 Korintus 2.7-13 7 Anu disodorkeun ka maranehanana teh kabijaksanaan Allah anu gaib, anu can kabuka ku manusa, tapi ku Allah geus ditangtukeun ti memeh aya dunya, disadiakeun pikeun ngabagjakeun urang. 8 Anu karawasa di ieu dunya taya saurang-urang acan anu nyahoeun kana eta kabijaksanaan. Mun geus nyarahoeun ge sageuy maranehanana nyalibkeun Gusti nu maha agung. 9 Tina hal eta, kieu ceuk Kitab Suci, "Hal anu tacan katenjo, tacan kadenge, anu tacan kapikir-pikir acan ku manusa, malah hal eta anu ku Allah geus disadiakeun pikeun ngabagjakeun sakur anu nyaah ka Mantenna." 10 Tapi ka urang mah hal eta teh geus dinyatakeun ku Allah, ku Roh-Na. Sabab sagala rupa, nepi ka maksad-maksad Allah anu pangbunina oge ku eta Roh bisa kabuka. 11 Kapan di manusa oge anu bisa nyaho kana kereteg hatena teh rohna sorangan keneh. Nya kitu, anu uninga kana sagala hal Allah teh ngan Roh Allah bae. 12 Ari anu dipaparinkeun ka urang lain roh dunya ieu, tapi Roh asal ti Allah, supaya urang bisa terang kana sagala hal anu ku Allah geus dikurniakeun ka urang. 13 Ku sabab kitu, ari sim kuring nerangkeun hal-hal Allah ka jelema-jelema anu geus baroga Roh Allah teh henteu nurutkeun 6
7 1 Korintus 2.14-3.3 pikiran sorangan, tapi nurutkeun pituduh Roh Allah. 14 Jelema anu teu ngabogaan Roh Allah mah moal bisa narima hal anu dinyatakeun ku eta Roh. Ku jelema anu kitu mah hal eta teh moal kahartieun, dianggap taya paedahna. Hal-hal rohani saperti kitu, ditimbangna ge kudu ku rohani deui. 15 Tapi jelema anu ngabogaan Roh Allah mah bisa neuleuman harti jeung maksud saniskara, sabalikna dirina sorangan moal kateuleuman ku nu sejen. 16 Sakumaha ceuk Kitab Suci, "Saha anu bisa neuleuman manah Pangeran? Saha anu bisa mere nasehat ka Mantenna?" Tapi urang mah kapan geus kaserepan ku panggalih Kristus. 3 1 Saenyana dulur-dulur, sim kuring can bisa nerangkeun ka aranjeun cara ka jelema anu geus boga Allah. Jadi kudu nerangkeun kawas ka nu sejen, anu kabeulit keneh ku hawa dunya, lantaran kapercayaan aranjeun ka Kristus teh lir orok keneh. 2 Bareto sim kuring kakara bisa nginuman aranjeun ku susu, can bisa mere kadaharan anu teuas-teuas lantaran aranjeun can bisa meuweung. Malah nepi ka ayeuna ge aranjeun masih kitu keneh bae, 3 lantaran hirup aranjeun masih keneh nurutkeun tabeat dunya. Silih dengkian, cekcok ngadu omong jeung pada batur, lain
8 1 Korintus 3.4-11 nyirikeun masih keneh hirup nurutkeun hawa dunya ari kitu teh? 4 Nu saurang nyebut, "Kuring pihak Paulus," nu saurang deui nyebut, "Kuring pihak Apolos." Lain kalakuan urang dunya ari kitu? 5 Saha kitu ari Apolos, jeung saha ari Paulus? Duanana oge abdi Allah, anu ngajak aranjeun percaya ka Allah. Sim kuring jeung anjeunna pada-pada ngajalankeun kawajiban ti Gusti. 6 Sim kuring anu melakeunana, Apolos anu nyiramanana, tapi anu ngajadikeunana mah Allah. 7 Jadi anu penting teh Allah, anu ngajadikeunana. Anu melakeun jeung anu nyiramanana mah henteu penting, 8 duanana sarua harkatna, sarta duanana ku Allah bakal diganjar nurutkeun beubeunangan digawena. 9 Sabab sim kuring jeung Apolos teh sakawajiban, gawe babarengan ngawula ka Allah, ari aranjeun minangka lahan kagungan Allah. Jeung aranjeun teh oge ibarat gedong Allah. 10 Sim kuring anu minangka ahli adegan masang pademenna nurutkeun pangabisa ti Allah, batur nu nyieun adeganana di luhur eta pademen beunang sim kuring. Anu ngadegkeun di luhur eta pademen kudu ati-ati ngadegkeunana. 11 Sabab geus ditangtukeun ku Allah ku manten, yen anu kudu jadi pademen eta
9 1 Korintus 3.12-19 gedong teh Yesus Kristus, teu meunang make pademen sejen. 12 Adegan anu diadegkeun di luhur eta pademen aya anu make emas, atawa perak, atawa batu-batu permata; aya oge anu make kayu, atawa jukut, atawa jarami. 13 Hasil pagawean masing-masing bakal kaciri dina Poean Kristus sumping deui. Sabab dina Poe eta beubeunangan masing-masing bakal kaciri sakumaha kakuatanana, sanggeus diuji ku seuneu. 14 Lamun adeganana tahan seuneu, nu nyieunna bakal nampa ganjaran. 15 Lamun adeganana beak ku seuneu, nu nyieunna bakal rugi, najan dirina salamet tapi lir anu kakara luput ti jero seuneu. 16 Tarerang yen diri aranjeun teh gedong Allah? Tarerang yen di jero diri aranjeun teh aya Roh Allah? 17 Jadi saha bae anu ngaruksak gedong Allah, tangtu ku Allah diruksak deui. Sabab gedong Allah teh suci, sarta anu jadi gedong Allah teh aranjeun. 18 Aranjeun ulah ngabobodo maneh. Lamun ti aranjeun aya nu boga rasa pinter ceuk ukuran dunya, kudu jadi jelema bodo supaya pinter enyaan. 19 Sabab anu ku dunya disebut pinter teh di payuneun Allah mah bodo, sakumaha ceuk Kitab Suci, "Allah ngajiret jelema pinter ku kapinteran jelemana sorangan."
1 Korintus 3.20-4.5 20 Di bagian sejen disebutkeun, "Pangeran uninga, pipikiran jelema anu bijaksana teh gaplah." 21 Ku sabab kitu aranjeun ulah ngugung- ngugung manusa, sabab sagala rupa oge geus jadi milik aranjeun: 22 Paulus, Apolos, Petrus, dunya ieu, hirup jeung maot, jaman ieu, jaman engke, kabeh geus kapiboga ku aranjeun, 23 ari aranjeun kagungan Kristus, Kristus kagungan Allah. 4 1 Anggap rasul-rasul teh kawula- kawula Kristus anu kudu nerangkeun maksad-maksad Allah anu tacan kabuka ku dunya. 2 Anu dipenta ti ieu kawula-kawula nya eta satia ka dunungan. 3 Sim kuring rek dituduh kumaha ge ku aranjeun atawa ku nu sejen, pek bae. Sim kuring sorangan teu bisa nangtukeun. 4 Ceuk rarasaan mah sim kuring beresih, tapi tacan tangtu teu boga salah. Anu kawasa nangtukeun ngan Pangeran. 5 Anu matak ari tacan waktuna mah ulah waka nangtukeun batur salah. Dago nepi ka Gusti sumping deui, Anjeunna nu bakal ngaguarkeun sakur anu ayeuna buni, jeung nembrakkeun sagala kereteg anu nyumput dina pikiran manusa. Nya dina waktu eta masing-masing jelema meunang pamuji anu layak ti Allah. 10
11 1 Korintus 4.6-11 6 Dulur-dulur! Hal eta kabeh rek dilarapkeun ka sim kuring sorangan jeung ka Apolos pikeun nyontoan aranjeun, supaya aranjeun bisa diajar ngarti kana papatah kieu, "Ulah nimbang leuwih ti layakna." Jadi ulah ngugung-ngugung ka batur, ngarerendah ka nu lian. 7 Saha anu ngaleuwihkeun aranjeun ti anu sejen? Ti saha pangaboga aranjeun ayeuna lamun lain ti Allah? Anu matak ku naon rek dipake dir, kawas ka nu lain kurnia Allah? 8 Kutan aranjeun geus taya kakurang, geus baleunghar, geus jaradi raja? Rasul-rasul mah boro-boro. Muga-muga sing enya aranjeun jaradi raja, supaya rasul-rasul oge jaradi raja cara aranjeun. 9 Sabab karasana ku sim kuring, rasul-rasul mah ku Allah diteundeun di nu panghinana, kawas nu rek dihukum paeh hareupeun jalma rea, jadi tongtoneun manusa sajagat jeung para malaikat. 10 Ku karana Kristus, rasul-rasul mah jelema-jelema barodo, teu cara aranjeun anu ngahiji jeung Kristus palinter! Rasul-rasul lalemah, aranjeun mah garagah. Rasul-rasul dicela, aranjeun mah dipuja-puja. Rasul-rasul dihinakeun, aranjeun mah diagungkeun! 11 Tepi ka waktu ieu ge rasul-rasul mah kalaparan, kahanaangan, barangpake rubag-rabig, utrak-atrok teu boga tempat;
1 Korintus 4.12-18 12 awak asa pasiksak ku gawe beurat. Ka nu nyumpahan, rasul-rasul ngabales ku ngaberkahan; dikaniaya, rasul-rasul mah bati pasrah; 13 dipoyokan, rasul-rasul mah kudu angger amis budi. Rasul-rasul mah nepi ka ayeuna ge teu leuwih ti runtah anu ngabalaan jagat, barang piceuneun! 14 Nulis kieu soteh lain rek sindir sampir ka aranjeun, tapi rek mamatahan cara ka anak kanyaah. 15 Sabab sanajan upama aranjeun boga guru sapuluh rebu anu mapatahkeun hirup Kristen, ari bapa mah ngan hiji. Dina hirup aranjeun ngahiji jeung Kristus Yesus, sim kuring teh lir bapa aranjeun, lantaran sim kuring anu nepikeun Injil Kasalametan ka aranjeun. 16 Ku sabab kitu pek ieu bapa aranjeun teh piconto. 17 Tumali jeung eta sim kuring ngutus Timoteus ka aranjeun. Dina hal anut ka Gusti, Timoteus bisa dipercaya, sim kuring mah geus asa ka anak teges. Ku sim kuring dititah ngingetan deui aranjeun hal jalan hirup sim kuring sanggeusna percaya ka Kristus, jalan anu ku sim kuring diajarkeun di unggal jamaah di mana-mana. 18 Aya sawatara jelema anu jadi kumaki di aranjeun, dumeh ceuk panyangkana sim kuring moal ka dieu. 12
1 Korintus 4.19-5.5 19 Padahal geus tangtu sim kuring datang moal lila deui oge, lamun dipareng ku Gusti. Hayang nyoba naon kakuatanana pang karumaki teh, ulah ngan kalah ka omong. 20 Sabab hirup di Karajaan Allah mah kudu dibuktikeun ku daya hirupna, lain ku omonganana. 21 Pilih mana suka! Upama engke sim kuring datang, aranjeun hayang dibere pangajaran ku kakerasan atawa ku lemah lembut jeung kaasih? 5 1 Saenyana sim kuring meunang laporan yen di aranjeun aya anu boga kalakuan kabina-bina aebna, urang kapir oge moal kitu-kitu teuing, jinah jeung indung tere! 2 Ari aranjeun malah jadi laluhur hate. Kuduna mah melenguk, prihatin, jeung kaluarkeun jelema kitu teh ti aranjeun. 3 (5:3-4) Sanajan raga sim kuring pajauh, ari lelembutan mah aya di aranjeun; jadi ayeuna oge moal beda ti upama jonghok di aranjeun, sim kuring kalawan nyebut jenengan Gusti Yesus rek ngaragragkeun hukuman ka jelema anu nyieun kalakuan sakitu aebna. Lamun aranjeun geus kumpul sarta dibarengan ku lelembutan sim kuring, kalawan kakawasaan Yesus Gusti urang, 4 (5:3) 5 serenkeun eta jelema ka Iblis, kajeun ragana sina binasa, dapon rohna salamet engke dina Poean Gusti sumping. 13
1 Korintus 5.6-12 6 Salah aranjeun garumede teh! Aranjeun tangtu terang hartina papatah, "Ku ragi saeutik saadonan beukah kabeh." 7 Piceun ragi dosa anu bulukan teh, supaya aranjeun mulus beresih lir adonan anyar anu bebas ragi. Sabab Pesta Paska urang geus mimiti: Kristus anu diibaratkeun domba Paska geus dikurbankeun. 8 Hayu Paska teh urang pestakeun ku roti anu bebas ragi, anu ngalambangkeun kamulusan hirup anu kamanah ku Allah, ulah dipestakeun ku roti anu make ragi bulukan, ragi dosa jeung kadorakaan. 9 Dina surat nu ti heula sim kuring geus ngomat-ngomatan ulah campur jeung jelema anu teu boga susila. 10 Ieu lain hartina ulah campur jeung umat brahala, atawa jeung jelema hawek, atawa jeung anu tuna susila, atawa jeung bangsat, atawa jeung jelema nu nyarembah arca-arca. Teu meunang campur jeung nu karitu mah sarua jeung ulah cicing di dunya. 11 Nu dimaksud teh ulah campur jeung jelema anu ngaku saiman tapi kalakuanana nirca, ingkar tina susila, atawa hawek, atawa nyembah ka arca, atawa tukang mitenah, atawa resep mabok, atawa bangsat. Diuk bareng dahar oge jeung jelema kitu mah ulah! 12 (5:12-13) Ngahukum jelema-jelema anu lain umat Kristus lain urusan sim kuring, Allah 14
1 Korintus 5.13-6.7 ku manten anu wenang. Tapi para anggota jamaah, lain kudu ku anggota jamaah deui diuruskeun hukumanana? Kapan ceuk Kitab Suci oge, "Singkirkeun jelema doraka ti maraneh." 13 (5:12) 6 1 Lamun aya urang Kristen cekcok jeung urang Kristen deui, naha make kudu diadukeun ka hakim anu lain umat Allah, lain sina diuruskeun ku sasama umat Allah? 2 Naha tacan tarerang umat Allah bakal nimbang perkara ieu dunya? Ku sabab bakal nimbang perkara ieu dunya, naha make teu sanggup nguruskeun perkara-perkara anu teu pira? 3 Naha tacan tarerang urang engke bakal nimbang perkara malaikat-malaikat? Komo deui tangtu bisa nguruskeun perkara-perkara dina kahirupan sapopoe. 4 Upama aya perkara-perkara saperti kitu, naha make sina diuruskeun ku jelema anu sama sakali teu aya patalina jeung jamaah? 5 Ngerakeun! Sahenteuna di aranjeun tangtu aya saurang-urangeun anu bijaksana, anu bisa ngabeberes pacekcokan antara sasama Kristen! 6 Ulah sabalikna, urang Kristen ngadakwa urang Kristen deui ka pihak nu lain Kristen! 7 Cekcok jeung papada aranjeun keneh ge geus nyirikeun yen aranjeun gagal. 15
1 Korintus 6.8-13 Lain leuwih hade aranjeun sorangan anu disalahkeun atawa anu dirugikeun ku batur? 8 Sabalikna, aranjeun malah silih salahkeun sarta silih rugikeun jeung pada batur, malah jeung dulur-dulur sorangan! 9 Sageuy aranjeun tacan tarerang, jelema jahat moal bisa jadi umat Karajaan Allah. Ulah ngabobodo maneh. Jelema anu ingkar tina susila, atawa anu nyembah ka brahala, atawa anu jinah, atawa lalaki sapatemon jeung lalaki deui, 10 atawa anu maling, atawa anu hawek, atawa bangsat moal jadi umat Karajaan Allah. 11 Bareto sabagian aranjeun aya anu hirupna kitu. Tapi ayeuna aranjeun geus dinyatakeun beresih tina dosa, geus jaradi kagungan Allah, geus diangken bener ku Allah, lantaran percaya ka Gusti Yesus Kristus, jeung ku karana kakawasaan Roh Allah urang. 12 Aya anu ngomong, "Kuring rek kitu rek kieu ge meunang." Memang, tapi henteu kabeh anu dimeunangkeun aya mangpaatna. Sim kuring oge bisa ngomong kitu, rek kitu rek kieu meunang, tapi sim kuring mah embung dibudakkeun ku naon oge. 13 Aya anu ngomong, "Dahareun keur eusi beuteung, beuteung eusianeun dahareun." Bener, tapi duanana ku Allah bakal dieuweuhkeun. Raga lain pikeun sapatemon anu ingkar tina susila, tapi pikeun 16
1 Korintus 6.14-20 ngalalayanan Gusti, Gusti anu miara raga urang. 14 Allah geus ngahirupkeun deui Gusti tina maot, kakawasaana-Na bakal ngahirupkeun urang oge. 15 Aranjeun tarerang, raga urang teh jadi bagian anggahota tina salira Kristus. Wenang sim kuring make salah sahiji anggahota salira-Na, dipake sapatemon jeung awewe palacuran? Paliyas! 16 Atawa bisi aranjeun tacan tarerang, lalaki anu sapatemon jeung awewe palacuran teh badanna jadi hiji jeung awewena. Hal ieu eces diterangkeunana dina Kitab Suci, "Duanana jadi sadaging." 17 Tapi saha-saha anu nyatunggalkeun diri ka Gusti, rohna jeung Roh Anjeunna jadi ngahiji. 18 Pahing lacur! Dosa-dosa sejen anu dipigawe ku jelema, dosana ka nu aya di luareun ragana sorangan. Tapi dosa tina lacur mah dosa ka ragana sorangan. 19 Aranjeun kudu tarerang, raga aranjeun teh tempat tinggalna Roh Suci, Roh paparin ti Allah, dilinggihkeun di jero diri aranjeun. Diri aranjeun lain boga aranjeun, tapi kagungan Allah. 20 Aranjeun teh ku Allah geus digaleuh, dibayarna lunas, anu matak raga aranjeun kudu dipake ngamulyakeun Allah. 17
1 Korintus 7.1-9 7 1 Ayeuna ngeunaan masalah anu ditulis dina surat aranjeun. Lalaki alus lamun teu kawin. 2 Tapi ku sabab loba gogoda, leuwih hade kawin, boga pamajikan sorangan, awewe boga salaki sorangan. 3 Salaki kudu nyumponan kawajiban ka pamajikan, pamajikan kudu nyumponan kawajiban ka salaki, duanana kudu silih sugemakeun. 4 Pamajikan taya hakna ka dirina, dirina hak salakina. Salaki ge taya hakna ka dirina, dirina hak pamajikanana. 5 Sare ulah papisah, kajaba sawaktu-waktu upama arek tapakur, tapi masing-masing kudu satuju heula. Sanggeusna mah kudu raket reujeung deui, netepan kawajiban laki rabi, supaya henteu kagoda ku Iblis ku lantaran henteu kuat ngabendung napsu. 6 Sakadar nasehat bae ieu mah, lain parentah. 7 Saenyana sim kuring leuwih satuju lamun aranjeun cara sim kuring, teu karawin. Tapi da bakat urang ti Allah teh beda-beda, nu itu kitu nu ieu kieu. 8 Ayeuna nasehat pikeun anu tacan kawin, jeung awewe randa. Hadena mah angger nyorangan cara sim kuring. 9 Tapi ari teu tahan mah pek bae kawin, sabab ti batan marudah napsu mending kawin. 18
1 Korintus 7.10-15 10 Pikeun anu eukeur laki rabi, ieu aya nasehat. Lain ti sim kuring, tapi nasehat ti Gusti. Pamajikan teu meunang ninggalkeun salaki. 11 Tapi lamun nepi ka ninggalkeun kudu tetep lelengohan, atawa alusna mah balik deui ka salaki, kitu deui salaki teu meunang nyerahkeun pamajikan. 12 Nasehat ka anu sejenna (ieu mah nasehat ti sim kuring, lain ti Gusti): Lamun salakina Kristen, pamajikanana lain tapi daek hirup babarengan, ulah diserahkeun. 13 Lamun pamajikanana Kristen, lalakina lain tapi daek hirup babarengan, ulah menta pepegatan. 14 Sabab sanajan salakina lain umat nu percaya, tapi ku sabab ngahiji jeung pamajikanana anu Kristen, ku Allah ditampi. Kitu keneh pamajikan anu lain umat percaya, ku sabab hirup ngahiji jeung salakina anu Kristen, ku Allah ditampi. Sabab lamun henteu kitu barudakna tangtu kawas barudak tuna agama, padahal barudakna teh kagungan Allah. 15 Tapi lamun salah saurang anu lain Kristen hayang pegat ti batur hirupna anu Kristen, ulah dihalang-halang, pegatkeun bae, meunang. Dina hal kieu, boh lalakina boh awewena anu Kristen bisa bebas, sabab kahoyong Allah umat-Na teh hirup rukun. 19
1 Korintus 7.16-23 16 Sabab anjeun, bojo anu percaya ka Kristus, kumaha rek bisa ngarasa pasti yen moal bisa nyalametkeun salaki? Kitu keneh salaki anu Kristen, kumaha rek bisa ngarasa pasti yen moal bisa nyalametkeun pamajikan? 17 Masing-masing kudu hirup nuturkeun panuyun Allah, sakumaha anu geus diatur ku Mantenna waktu masing-masing mimiti disaur. Hal ieu diajarkeun ku sim kuring di unggal jamaah. 18 Upamana, jelema anu waktu disaur ku Allah enggeus disunat, teu kudu ihtiar supaya tanda sunatna leungit. Jelema anu waktu disaur ku Allah tacan disunat, ulah menta disunat. 19 Disunat teu disunat teu jadi sual, nu utama mah nurut kana parentah-parentah Allah. 20 Sing tetep-tetep hirup sakumaha waktu mimiti meunang panyaur Allah. 21 Lamun keur waktu disaur keur jadi abdi, teu kudu jadi pikiran. Ngan lamun aya kasempetan bebas, eta kasempetan gunakeun. 22 Sabab hiji abdi anu geus disaur ku Gusti, tanda yen jelema bebas kagungan Gusti. Kitu keneh jelema bebas anu geus disaur ku Kristus, dirina teh abdi Anjeunna. 23 Aranjeun teh ku Allah geus digaleuh mahal, anu matak ulah jadi abdina sasama manusa. 20
1 Korintus 7.24-32 24 Kitu dulur-dulur, sing tetep-tetep aya di Allah sakumaha kaayaan waktu disaur ku Mantenna. 25 Ayeuna sual nu tacan karawin. Tina sual ieu sim kuring teu meunang pituduh naon-naon ti Gusti. Tapi ku karana rahmat Gusti, sim kuring bisa bae dipercaya, rek mere nasehat. 26 Ngingetkeun ayeuna teh jaman susah, ceuk pangrasa sim kuring mah nu tacan karawin teh mending tetep lalagasan. 27 Geus kawin? Ulah pepegatan. Can kawin? Tong hayang boga pamajikan. 28 Tapi kawin oge teu naon-naon, henteu dosa. Awewe ge nya kitu keneh, anu tadina lengoh tuluy kawin teu naon-naon, henteu dosa. Ngan kawin teh loba karepot, unggal poe loba uruseun. Karunya sim kuring mah, hayang aranjeun ulah boga karidu. 29 Kieu sababna: Ieu jaman teh geus cueut. Jadi ti ayeuna keneh anu geus baroga pamajikan kudu cara nu teu boga; 30 anu ceurik ulah kaciri nalangsa, anu seuri ulah kaciri meunang kabungah, anu barangbeuli ulah asa geus boga naon-naon, 31 anu icikibung dina pausahaan ulah siga aya patalina jeung eta. Sabab dunya ieu dina kaayaanana kiwari, umurna moal lila deui. 32 Kahayang sim kuring aranjeun ulah aya karidu naon-naon. Lalaki anu teu kawin tangtu bisa museurkeun pikiran kana hal-hal 21
22 1 Korintus 7.33-39 anu tumali jeung Gusti, pikeun nyenangkeun manah-Na. 33 Ari geus rumah tangga mah tangtu teu kaur kitu balas ngurus rumah tangga, malar pamajikanana senangeun hatena; 34 pikiranana jadi ngarancabang. Awewe anu teu kawin atawa parawan, bisa laluasa ngawulakeun diri ka Gusti, ngabaktikeun jiwa ragana. Ari boga salaki mah tangtu moal kaur kitu, repot ku urusan rumah tanggana, malar kapake ku salakina. 35 Nganasehatan soteh hayang ngentengkeun. Lain ngalarang kitu ngalarang kieu, hayang memener hirup aranjeun, supaya aranjeun bisa museurkeun pikiran ka Gusti. 36 Lamun aya lalaki anu mutuskeun moal tulus kawin padahal eukeur tunangan, kieu: Lamun eta lalaki ngarasa putusanana kitu teh ngaraheutan hate kakasihna, tur manehna ge geus teu kuat hayang kawin, ngarasa wajib ngawin kakasihna, kawin bae. Eta lain dosa. 37 Tapi lamun putusan hatena moal kawin teh lain putusan kapaksa sarta bener henteu kawin, memang kitu hadena, asal kuat. 38 Cindekna, lalaki anu kawin teh alus, tapi anu henteu kawin leuwih alus. 39 Awewe anu kawin katalian ku salakina sapanjang salakina hirup keneh. Meunang engke kawin deui ka lalaki kasukana, lamun
1 Korintus 7.40-8.7 salakina geus maot, tapi kudu ka urang Kristen keneh. 40 Tapi bakal leuwih bagja lamun manehna tetep lelengohan. Kitu pangrasa sim kuring, anu ceuk rarasaan mah meunang ngalelempeng Roh Allah. 8 1 Ayeuna sual susuguh pikeun brahala, anu ku aranjeun ditulis dina surat. Aya anu majar, "Urang mah kabeh geus nyaho." Puguh nyaho tea mah. Tapi kanyaho teh nungtun kana takabur, sabalikna ari kanyaah mah ngawangun kapribadian. 2 Anu majar geus loba kanyaho teh saenyana kanyahona can sabaraha. 3 Sabalikna jelema anu enya-enya nyaah ka Allah, tangtu ku Allah dikenal. 4 Sual ngadahar susuguh pikeun brahala, kieu: Urang terang brahala teh ngagambarkeun hal anu saenyana mah teu aya. Urang terang, Allah teh ngan hiji. 5 Memang aya anu disebut "allah-allah", aya nu di langit, aya nu di bumi. Malah nu disebut "allah" jeung "gusti" teh loba. 6 Tapi pikeun urang mah tetep Allah teh hiji, anu jumeneng Rama, anu ngajadikeun saniskara, tempat ngabaktikeun hirup urang; jeung ngan hiji Gusti, nya eta Yesus Kristus, anu jadi lantaran ayana saniskara, anu ngalantarankeun urang hirup. 7 Henteu kabeh jelema nyaho kana hal ieu. Jelema anu baretona nyembah ka brahala, 23
1 Korintus 8.8-13 nepi ka ayeuna oge masih keneh percaya susuguh anu disuguhkeun ka brahala teh ngan dahareun brahala. Jadi lamun ngadahar eta manehna ngarasa dosa. Pang kitu teh lantaran kayakinanana tacan ajeg. 8 Padahal saenyana kadaharan mah moal bisa leuwih ngaraketkeun hirup urang ka Allah. Teu ngadahar moal rugi, ngadahar moal untung. 9 Tapi omat, najan aranjeun geus nyaho yen meunang ngadahar eta, ulah matak batur anu kayakinanana tacan ajeg labuh kana dosa. 10 Kieu contona: Lamun aranjeun anu geus "nyaraho" kana hal eta, katenjoeun ku anu imanna tacan ajeg keur dahar dina upacara di tempat brahala, bisa jadi eta jelema teh asa dicontoan nepi ka tuluy ngawani-wanikeun maneh milu ngadahar kadaharan anu geus disuguhkeun ka brahala. 11 Lamun nepi ka kitu, eta jelema, dulur urang keneh, anu oge geus disalametkeun ku karana pupusna Kristus, tangtu cilaka. Eta "kanyaho" aranjeun teh nyilakakeun manehna. 12 Sarta ku lantaran kitu aranjeun oge jadi dosa, geus ngalantaran batur sasama Kristen labuh kana dosa jeung ngaraheutan kayakinanana anu kurang ajeg. 13 Nu matak sim kuring mah lamun nyaho aya kadaharan atawa daging anu matak ngaraheutan hate batur, atawa matak 24
25 1 Korintus 9.1-9 ngalantarankeun batur dosa, saumur hirup ge moal ngadahar. 9 1 Ari sim kuring naha lain jelema bebas? Naha lain rasul? Naha sim kuring tacan kungsi ningal Yesus Gusti urang? Ari aranjeun lain bukti pagawean sim kuring pikeun Gusti? 2 Sanajan upama ku nu sejen sim kuring teu diaku rasul, ku aranjeun mah tangtu diaku! Hirup aranjeun ngahiji jeung Gusti, kapan eta teh hiji bukti yen sim kuring enya rasul. 3 Jadi lamun aya anu maido, rek dijawab kieu: 4 Lain geus sapantesna sim kuring digawe teh meunang dahareun, meunang inumeun? 5 Naha teu meunang sim kuring nurutan rasul-rasul sejen jeung saderek-saderek Gusti kitu deui Petrus, indit-inditan dibaturan ku pamajikan sasama Kristen? 6 Atawa ku naon ngan Barnabas jeung sim kuring bae anu kudu nyiar kipayah sorangan? 7 Prajurit mana anu neangan sorangan keur pibalanjaeunana? Patani mana anu melak anggur teu ngadahar buah anggur pelakna? Pangangon mana anu henteu nginum cisusu domba piaraanana? 8 Ieu conto-conto tina sapopoe lain ceuk sim kuring bae, ceuk Kitab Suci oge kitu. 9 Sim kuring maca dina Kitab Musa kieu, "Sapi anu keur dipake ngirik ulah diborongsongan." Eta anu diperhatoskeun ku Allah teh sapi,
1 Korintus 9.10-16 10 atawa urang? Anu dimaksud ku eta pangandika memang urang. Anu ngawuluku, anu ngirik, tangtu ngaharep meunang bagian tina pagaweanana. 11 Sim kuring duaan jeung Barnabas geus nyebarkeun binih rohani di aranjeun. Naha kaleuleuwihan upama tina eta pagawean meunang pamulang sipat lahir ti aranjeun? 12 Upama anu sejen meunang nagih hakna ka aranjeun, komo sim kuring. Sanajan kitu sim kuring tacan kungsi nagih hak. Sabab upama hal eta matak ngalantarankeun macetna pangwawaran Injil Kasalametan, kajeun sim kuring nandangan walurat. 13 Aranjeun tarerang, anu digarawe di Bait Allah mareunang daharna ti Bait Allah; anu digarawe natakeun kurban dina altar, mareunang bagian tina eta kurban. 14 Anu ngawawarkeun Injil Kasalametan oge kawas kitu, ku Allah diatur kudu meunang napkah tina eta pagawean. 15 Tapi eta hak-hak sim kuring hiji ge tacan aya anu digunakeun. Ieu oge nulis kieu, lain rek nagih hak keur sorangan. Ti batan kitu mah mending paeh bae. Sim kuring geus sugema, jeung moal aya anu bisa mupus eta kasugemaan. 16 Teu meunang sim kuring nonjolkeun maneh pedah ngawawarkeun Injil Kasalametan, sabab ngawawarkeun eta teh geus jadi kawajiban. 26
1 Korintus 9.17-22 27 17 Lamun ngawawarkeunana lantaran karep sorangan, kakara sim kuring meunang ngarep-ngarep pamulangna. Tapi ieu mah kawajiban, Allah geus mercayakeun eta pangwawaran ka sim kuring. 18 Naon upahna? Nya eta hak meunang ngawawarkeun eta Injil Kasalametan teu karana dibayar, teu ngarasa perlu nagih hak. 19 Sim kuring jelema bebas, lugina, lain abdi saha-saha, tapi ngahaja ngabdikeun diri ka jalma rea, lantaran hayang meunangkeun jalma rea pikeun Kristus. 20 Keur ngawawarkeun di urang Yahudi, hirup sim kuring cara urang Yahudi supaya hatena bisa kabeuli pikeun Kristus. Ngawawarkeun ka jelema-jelema anu diparentah ku Hukum Musa, sim kuring sanajan henteu katalian ku eta, ngalakonan hirup kawas anu kabawah ku hukum-hukum eta, supaya maranehanana kabeuli hatena. 21 Nya kitu keneh, ngawawarkeun ka anu lain Yahudi, hirup sim kuring cara hirup maranehanana anu luareun Hukum Agama Yahudi, supaya hate maranehanana kabeuli. Sim kuring kitu lain teu nurut kana parentah-parentah Allah, malah hirup sim kuring teh ngajalankeun parentah-parentah Kristus. 22 Ka jelema anu hatena hamham keneh, sim kuring nurutan kawas kitu, supaya hatena katarik. Pikeun nu itu sim kuring kudu
1 Korintus 9.23-10.3 kawas kitu, pikeun nu ieu kudu kawas kieu, supaya bisa meuli hatena, sugan bae ku jalan kitu bisa nyalametkeun maranehanana saeutik-eutikeun. 23 Eta kabeh dilakonan pikeun ngamashurkeun Injil Kasalametan bari ngalap berkahna. 24 Loba anu milu balap, ari nu meunangkeun hadiahna mah ngan saurang. 25 Anu rek milu balap kudu ngalatih diri enya-enya supaya meunang, bisa ngarebut makuta kembang tanda kajuaraan. Eta sakadar balap ngarebut tanda kaunggulan anu umurna moal lila. Komo balap anu dilakonan ku sim kuring pikeun ngarebut tanda kaunggulan anu langgeng, 26 kudu leuwih satekah polah lumpat sakuat-kuat, nuju ka garis tungtung. Lamun dina ngadu tonjok mah ulah aya panonjok anu meleset. 27 Awak kudu dipolah, dilatih, disayagakeun, kudu geus apal kumaha molahkeunana; ulah hanas ka batur ngajak, tapi bari sorangan teu kapake lantaran teu nyumponan sarat. 10 1 Inget dulur-dulur, kajadian anu keuna ka karuhun urang waktu maranehna nuturkeun Musa. Maranehna dijaga ku mega, salamet meuntasan Laut Beureum. 2 Pikeun jadi umat asuheun Musa maranehna dibaptis di jero mega jeung di jero laut. 3 Dalaharna kabeh sarua, roti rohani, 28
1 Korintus 10.4-12 4 ngarinumna kabeh sarua, inuman rohani anu bijil tina batu karang rohani, anu ngabarengan maranehna sapanjang jalan. Eta batu karang rohani teh Kristus ku anjeun. 5 Tapi sanajan kitu, kalolobaanana mah maranehna teh ngalantarankeun Allah teu senang manah-Na. Balukarna maranehna tinggolepak maraot, mayit-mayitna balatak bacacar di gurun keusik. 6 Eta kabeh jieun pieunteungeun, ulah mikahayang hal-hal anu matak doraka cara maranehanana, 7 ulah nyarembah brahala kawas sabagian maranehanana. Kitab Suci nyebutkeun, "Eta jelema-jelema dariuk dahar nginum, tuluy marotah marabok inuman jeung igel-igelan." 8 Ulah nyieun kalakuan aeb kawas sabagian maranehanana, balukarna dua puluh tilu rebu urang ti maranehanana maraot di jero sapoe. 9 Urang ulah ngadoja ka Pangeran kawas sabagian maranehanana, balukarna maranehanana maraot dipacok oray. 10 Urang ulah gegelendeng ka Pangeran kawas sabagian maranehanana, balukarna maranehanana dibasmi ku Malaikat Maot. 11 Eta kajadian-kajadian anu keuna ka maranehanana teh pikeun conto ka nu sejen, mepelingan ka urang anu hirup dina jaman ahir. 12 Ulah rasa maneh geus nangtung ajeg. Anu boga rasa kitu kudu ati-ati bisi tigubrag. 29
30 1 Korintus 10.13-20 13 Unggal cocoba anu kasorang ku aranjeun kabeh oge jamak kaalaman ku sarerea. Tapi Allah anu tigin kana jangji-Na, moal ngantep aranjeun meunang cocoba leuwih tina kakuatan. Satiap aranjeun meunang cocoba, ku Mantenna dipaparin kakuatan jeung jalan kaluarna. 14 Ku sabab kitu dulur-dulur, omat ulah nyarembah ka brahala. 15 Pek ieu omongan sim kuring teh lalenyepan, da aranjeun teh jelema ngalarti. 16 Waktu urang nginum anggur tina lumur dina Jamuan Gusti anu ku urang disukurkeun ka Allah, eta ciri urang kaserepan ku getih Kristus. Roti anu ku urang dipecah-pecah didahar dina eta Jamuan, ciri diri urang ngahiji jeung salira Kristus. 17 Ku sabab roti anu didahar dina eta Jamuan teh tina roti anu sasiki, eta nyirikeun yen urang sanajan loba ge tunggal sahiji sabadan. 18 Tengetkeun urang Israil: Anu dalahar kurban haturkeuneun ka Allah tina altar, nya eta jelema-jelema anu ngahijikeun hirupna kana eta altar. 19 Naon ieu maksud sim kuring? Rek malibir nyebutkeun yen brahala atawa susuguhna aya hartina? 20 Lain kitu! Maksud eta ucapan kieu: Kurban anu disuguhkeun dina altar umat brahala lain dihaturkeun ka Allah, tapi disuguhkeun ka
1 Korintus 10.21-28 roh-roh jahat. Sim kuring nyarek aranjeun ngahiji jeung roh jahat. 21 Sabab lamun aranjeun nginum tina lumur pikeun roh jahat, teu meunang nginum tina lumur Gusti; lamun aranjeun ngadahar susuguh pikeun roh jahat, teu meunang ngadahar Jamuan Gusti. 22 Kajaba ari rek mapanas ka Gusti mah! Lamun kitu, naha manusa teh leuwih kuat ti batan Anjeunna? 23 "Urang mah kumaha ge meunang," kitu ceuk nu ngaromong. Eta enya. Tapi henteu kabeh anu dimeunangkeun teh hade. "Kumaha ge meunang" henteu kabeh anu dimeunangkeun bisa nulung. 24 Ulah hayang senang sorangan, ragangan hate batur. 25 Aranjeun meunang ngadahar masakan daging naon bae anu dijual di pasar, teu kudu curiga nanyakeun. 26 Sabab ceuk Kitab Suci, "Bumi jeung sagala eusina kagungan Pangeran." 27 Upama diondang dahar ku anu henteu saagama sarta aranjeun nedunan pangondangna, naon susuguhna dahar ulah asa-asa, ulah nanyakeun naon-naon, teu kudu curiga. 28 Tapi lamun aya anu ngaharewosan, "Ieu masakan urut nyuguh brahala," eta masakan ulah didahar, tanda nganuhunkeun geus dibejaan jeung demi kayakinan; 31
1 Korintus 10.29-11.4 29 lain kayakinan sorangan, tapi kayakinan jelema nu ngabejaan. "Wah," kitu meureun ceuk salah saurang, "kuring bebas, naha make kudu kahalangan ku kayakinan batur? 30 Ieu dahareun ku kuring geus disukurkeun ka Allah. Kuring geus muji sukur nganuhunkeun ieu rejeki ti Allah, naha make teu meunang ngadahar?" 31 Eta kieu: Urang boh dahar boh nginum, salawasna kudu reujeung maksud ngamulyakeun ka Allah. 32 Ku jalan kitu urang moal nepi ka ngalantarankeun batur labuh kana dosa, boh urang Yahudi, boh nu lain urang Yahudi, kitu deui jamaah Allah. 33 Kitu sim kuring mah, hayang ulah ngaraheutan hate batur, dina sagala rupa hal sok ngaraskeun ka nu sejen, tara hayang senang sorangan, lantaran hayang nyalametkeun maranehanana. 11 1 Kudu kitu, turutan sim kuring, saperti sim kuring nurutan tuladan Kristus. 2 Nuhun aranjeun aringet ka sim kuring sarta tigin kana pangajaran sim kuring. 3 Tapi aya keneh anu aranjeun perlu terang, nya eta: Kristus teh sirah sakabeh lalaki; salaki sirah pamajikan; Allah mastaka Kristus. 4 Dina kumpulan ibadah, lalaki anu sembahyang atawa ngumumkeun amanat Allah make tutup sirah, eta ngahina ka Kristus. 32
1 Korintus 11.5-13 5 Sabalikna awewe dina kumpulan ibadah, lamun sembahyang atawa ngumumkeun amanat Allah henteu make tutup sirah, eta ngahina ka salaki, taya bedana ti awewe anu digundulan. 6 Sabab lamun awewe henteu daek make tiung leuwih hade ngagunting buukna. Tapi awewe mah kapan hina lamun sirahna dicukur atawa buukna digunting teh, anu matak kudu make tiung. 7 Lalaki teu perlu make tutup sirah, sabab lalaki teh gambar Allah katut kaagungana-Na. Ari awewe gambar kamulyaan lalaki, 8 sabab lain lalaki anu dijadikeun ti awewe, tapi awewe anu dijadikeun ti lalaki. 9 Lalaki dijadikeunana lain pikeun awewe, tapi awewe anu dijadikeunana pikeun lalaki. 10 Ku sabab kitu awewe kudu make tiung sirah, pikeun nyirikeun aya dina bawahan kakawasaan salakina, jeung tanda mandang ka para malaikat. 11 Tapi sanajan kitu ge pikeun urang mah anu hirup di Gusti, awewe henteu lesot ti lalaki, lalaki henteu lesot ti awewe. 12 Sabab sanajan awewe dijadikeun ti lalaki, tapi lalaki oge dijurukeun ku awewe, sarta pang aya saniskara teh Allah anu ngajadikeunana. 13 Pek ku aranjeun rarasakeun, naha pantes dina pakumpulan, awewe sembahyang ka Allah teu make tiung sirah? 33
1 Korintus 11.14-22 14 Alam sorangan netelakeun yen buuk panjang pikeun lalaki mah teu pantes. 15 Sabalikna pikeun awewe mah malah jadi kaendahan. Buukna nu panjang teh kapan pikeun nutup sirahna. 16 Upama aya anu ngabantah kana hal ieu, jawabanana kieu: Urang mah, kitu deui jamaah Allah, teu boga adat sejen salian ti eta. 17 Dina hal anu rek ditetek ayeuna, aranjeun lain pujieun. Aranjeun ari karumpulan, ti batan jadi hade malah jadi goreng. 18 Aya anu bebeja ka sim kuring. Kahiji, aranjeun dina kumpulan teh papecah jadi sababaraha gumplukan anu pakia-kia. Sim kuring percaya ieu beja aya benerna. 19 Teu sak deui aranjeun teh geus papecah, nepi ka engke katembong saha-saha anu bener. 20 Waktu aranjeun kumpul bareng, eta anu didalahar ku aranjeun teh saenyana lain Jamuan Gusti. 21 Da dina waktu dahar teh aranjeun paheula-heula nyokotan keur diri sorangan, nepi ka nu sawareh angger lapar, sawareh deui nepi ka marabok kaseubeuhan. 22 Ku naon henteu dalahar heula di imah, kawas teu baroga imah bae? Rek ngarendahkeun jamaah Allah? Atawa rek ngera-ngera anu mariskin? Eta kalakuan 34
1 Korintus 11.23-29 aranjeun kudu kumaha disebutna ku sim kuring? Pujieun ari kitu? Boro-boro! 23 Sabab kieu conto ti Gusti anu katampa ku sim kuring mah: Gusti Yesus dina peutingan dihianat, nyandak roti hiji, 24 sarta sanggeusna muji sukur ka Allah, rotina terus disemplekan dibagikeun, sarta ngalahir kieu, "Ieu teh daging Kami, tampanan pikeun maraneh. Lampahkeun saterusna pikeun ngingetkeun ka Kami." 25 Kitu keneh sanggeusna tuang, Anjeunna nyandak lumur anggur, sarta ngalahir kieu, "Ieu anggur perjangjian Allah anu anyar, anu dikukuhkeun ku getih Kami. Lampahkeun saterusna. Satiap-tiap maraneh nginum ieu, maksudna pikeun nginget-nginget Kami." 26 Jadi saban aranjeun dahar roti ieu jeung nginum anggur ieu, tanda aranjeun ngamashurkeun pupusna Gusti nepi ka mangsa Anjeunna sumping deui. 27 Ku sabab kitu, anu dahar roti ti Gusti jeung nginum anggur ti Gusti ku cara anu teu pantes, eta jelema teh dosa kana salira jeung getih Gusti. 28 Jadi anu rek milu kana eta perjamuan kudu mariksa heula dirina, kakara meunang dahar eta roti jeung nginum eta anggur. 29 Sabab milu dahar eta roti jeung nginum eta anggur tapi henteu ngarasa yen eta teh salira jeung getih Gusti, sarua jeung nangtang hukuman ti Allah. 35
1 Korintus 11.30-12.4 30 Eta sababna pang aranjeun loba anu kurang sehat, garering malah aya anu maraot. 31 Lamun mariksa diri heula masing-masing mah ku Allah moal dihukum. 32 Tapi sanajan kitu ge Allah mah ngahukum teh maksad-Na ngadidik, supaya urang ulah kabaud ku hukuman anu bakal keuna ka ieu dunya. 33 Ku sabab kitu dulur-dulur, dina Perjamuan Gusti teh urang kudu silih dagoan. 34 Ari sieun kaburu lapar mah dahar bae heula di imah, supaya dina Perjamuan ulah matak meunang hukuman ti Allah. Sakitu heula. Sual-sual sejenna engke bae diterangkeunana ari sim kuring ka dieu. 12 1 Ayeuna sual kurnia-kurnia ti Roh Suci anu ditanyakeun ku aranjeun tea. Memang aranjeun kudu terang kana hal eta, dulur-dulur! 2 Waktu tacan jadi umat Kristus, aranjeun nyarembah ka brahala anu bisu taya hirupna. Tangtu ayeuna karasa eta teh salah. 3 Aranjeun kudu tarerang, jelema anu diaping ku Roh Suci moal sanggupeun nyumpahan "Yesus sing disapa!" jeung moal aya anu bisa ngaku "Yesus teh Gusti", lamun henteu ditungtun ku Roh Suci. 4 Kurnia anu sipatna rohani teh rupa-rupa, tapi kabeh asal ti Roh anu hiji. 36
1 Korintus 12.5-12 5 Carana ngabdi rupa-rupa, ari nu diabdianana mah Gusti anu hiji. 6 Jelema anu ngabdi ka Gusti boga kamampuh masing-masing, eta kamampuh asalna ti Allah anu hiji. 7 Urang masing-masing ku Roh Suci anu nyicingan diri urang dipaparin kamampuh anu mandiri, tapi kabeh pikeun pimangpaateun jalma rea. 8 Ku eta Roh aya anu dipaparin kamampuh pinter nyarita, aya anu dipaparin kamampuh bisa nerangkeun maksud dawuhan Allah. 9 Ku eta Roh aya anu dipaparin kayakinan anu luar biasa, aya anu dipaparin kamampuh bisa nyageurkeun kasakit. 10 Ku eta Roh aya anu dipaparin kamampuh bisa nyieun kaajaiban-kaajaiban, aya anu dipaparin kamampuh bisa ngawejang, aya anu dipaparin kamampuh bisa ngabedakeun kamampuh anu asal ti eta Roh jeung anu asalna lain ti eta Roh. Aya anu dipaparin kamampuh bisa nyarita dina basa-basa anu ajaib, aya anu dipaparin kamampuh bisa nerangkeun hartina eta basa-basa. 11 Eta kamampuh-kamampuh kabeh asalna ti Roh eta keneh. Maparinna ka masing-masing beda-beda, kumaha kersana eta Roh. 12 Kristus teh lir hiji badan rupa-rupa bagianana, sanajan babagianana rupa-rupa, wujud badanna mah hiji. 37
38 1 Korintus 12.13-22 13 Urang oge kitu, nu Yahudi, nu lain Yahudi, nu kumawula, nu merdeka, ku eta Roh geus dibaptis dijadikeun sabadan jeung Kristus, sarta urang kabeh geus dibere nginum Roh nu hiji tea. 14 Badan anu hiji teh henteu ngan hiji bagian bae, tapi babagianana teh loba. 15 Ku sabab kitu sanajan upamana ceuk suku, "Kami mah teu kaasup badan da lain leungeun," teu bisa dilain-lain yen suku lain bagian badan. 16 Sanajan upamana ceuk ceuli, "Kami mah teu kaasup badan da lain mata," teu bisa disebutkeun yen ceuli lain babagian badan. 17 Lamun rupa sakujur awak ngan panon bae hiji, kumaha rek bisaeun ngadenge? Atawa ngan ceuli bae hiji, kumaha rek bisaeun ngambeu? 18 Memang kitu mistina, tiap babagian badan anu rupa-rupa teh ku pangersa Allah ditempatkeun samistina. 19 Lain ge awak ari ngan sabagian mah! 20 Nya kitu, babagianana loba, awakna mah hiji. 21 Ku sabab kitu panon moal bisaeun ngomong ka leungeun, "Kami teu butuh ku maneh!" Sirah moal bisaeun ngomong ka suku, "Kami teu butuh ku maneh!" 22 Sabalikna lamun babagian anu sigana teu pira teh teu aya, urang moal bisa kua-kieu.
1 Korintus 12.23-29 23 Jeung eta babagian-babagian anu jigana teu pira teh dipalirena ku urang leuwih ti nu sejen. Kitu deui babagian anu katembongna kurang alus, ku urang leuwih diurus. 24 Babagian-babagian anu bangunna geus alus mah henteu mikabutuh perhatian deui. Badan teh geus kitu disusunna ku Allah, nepi ka babagian anu sigana teu pira teh meunang panghargaan anu layak. 25 Ku sabab kitu disusunna badan teh henteu misah-misah, sakabeh babagianana nu hiji ka nu hiji deui aya pakuat-pakaitna. 26 Upama aya hiji bagian anu nyeri, kabeh bagian ngarasa nyeri. Upama nu hiji didama-dama, nu sejenna oge milu ngarasa genah. 27 Aranjeun teh kabeh Salira Kristus, masing-masing jadi babagianana. 28 Di jero jamaah, Allah nempatkeun umat-Na nurutkeun kumaha layakna. Di nu kahiji rasul-rasul, di nu kadua nabi-nabi, di nu katilu guru-guru, ti dinya terus jelema-jelema anu barisa nyieun kaajaiban, terus anu barisa nyageurkeun kasakit, terus anu barisa mere pitulung, anu barisa nungtun ka nu sejen, anu barisa nyarita ku basa-basa anu ajaib, anu barisa nerangkeun hartina eta basa-basa. 29 Henteu kabeh jadi rasul, henteu kabeh jadi guru, henteu kabeh jadi nabi, henteu kabeh bisa nyieun kaajaiban, 39
1 Korintus 12.30-13.5 30 henteu kabeh bisa nyageurkeun kasakit, henteu kabeh bisa nyarita make basa-basa anu ajaib, henteu kabeh bisa nerangkeun hartina eta basa-basa. 31 Ihtiarkeun supaya meunang anu leuwih ti eta. Tapi pangutamana mah turutkeun ieu papatah sim kuring. 13 1 Sanajan upama sim kuring bisa ngajar make rupa-rupa basa manusa, atawa malah bisa make basa malaikat, ari teu nyaah ka batur mah pangajaran sim kuring teh teu beda ti sora goong atawa genta, harus tapi taya hartina. 2 Sanajan upama sim kuring boga kamampuh bisa ngawejang, sugih ku pangarti, telik ngarti ka nu gaib-gaib, boga iman anu teguh nepi ka bisa mindahkeun gunung, ari teu nyaah ka batur mah sim kuring teh teu aya hartina naon-naon. 3 Sanajan upama sim kuring nyidekahkeun sagala pangaboga ka nu mariskin, malah sanajan nepi ka awak diduruk jadi kurban, ari teu nyaah ka batur mah gaplah teu aya gunana. 4 Sipatna kanyaah teh sabar jeung alus budi. Teu sirikan, teu gumede, teu takabur. 5 Sipatna kanyaah teh tara goreng tata, tara mentingkeun maneh, tara ngajengkelkeun batur, tara ngunek-ngunek ku kasalahan batur. 40
41 1 Korintus 13.6-13 6 Sipatna kanyaah teh teu resepeun kana hal nu jahat, resepeunana kana hal anu bener, 7 tawekal dina sagala cocoba, kapercayaanana, pangharepanana, jeung kasabaranana moal aya pegatna. 8 Kanyaah teh sipatna langgeng, moal laas-laas. Piwejang-piwejang ngan pikeun saheulaanan, kamampuh bisa basa-basa anu ajaib bakal aya eureunna, kamampuh bisa telik ka nu gaib-gaib bakal aya ahirna. 9 Sabab kanyaho jeung kamampuh bisa ngawejang anu dipaparinkeun ka urang teh tacan lengkep, tacan sampurna, 10 ku sabab kitu lamun anu sampurna geus datang, anu teu sampurna bakal leungit. 11 Waktu budak keneh, sim kuring ngomong teh sakumaha budak, rarasaan sakumaha rarasaan budak, mikir sakumaha budak. Ayeuna sanggeus kolot, sipat-sipat jeung kabiasaan budak teh dipiceun. 12 Anu ayeuna katingal ku urang teh lir kalangkang di jero eunteung, samar-samar. Engke mah anu katingal teh anu saenyana. Anu ayeuna sim kuring terang kakara saeutik, engke bakal terang ka anu lengkepna, sakumaha Allah oge lengkep uninga-Na ka sim kuring. 13 Tinggal tilu rupa anu bakal tetep aya nya eta iman, pangharepan, jeung kanyaahan. Anu pangutamana ti ieu anu tilu nya eta kanyaahan.
1 Korintus 14.1-6 14 1 Ku sabab eta ihtiarkeun supaya aranjeun boga kanyaahan. Jeung usahakeun supaya meunang kurnia Roh, pangpangna kurnia kamampuh bisa nerangkeun dawuhan-dawuhan Allah. 2 Anu ngomong ku basa anu ajaib, basa Roh, ngomongna lain ka manusa tapi ka Allah, da manusa mah teu aya anu ngartieun kana omonganana. Anu diucapkeunana ngan Allah anu uninga, ngucapkeunana oge lantaran kajurung ku Roh Allah. 3 Sabalikna anu nerangkeun dawuhan- dawuhan Allah mah ngomongna ka sasama manusa, aya pulunganeunana, matak teger, matak lipur. 4 Anu ngomong ku basa Roh ngan matak teger soranganana. Sabalikna anu nerangkeun dawuhan-dawuhan Allah mah matak seger sajamaah. 5 Sukur lamun aranjeun kabeh bisa ngomong ku basa Roh. Tapi leuwih sukur lamun aranjeun mampuh nerangkeun dawuhan- dawuhan Allah. Anu boga kamampuh kieu tempatna leuwih utama ti batan anu mampuh ngomong ku basa Roh. Omongan basa Roh kakara aya mangpaatna ka sajamaah, lamun aya anu bisa nerangkeun hartina. 6 Coba upama sim kuring engke ka dieu ngomong ku basa Roh, bakal aya mangpaatna ka aranjeun? Sama sakali moal aya. Sejen deui upama sim kuring nerangkeun wahyu 42
1 Korintus 14.7-14 ti Allah, atawa nerangkeun hal Allah, atawa ngawejang, atawa ngajar. 7 Tatabeuhan anu teu nyawaan, upamana suling atawa kacapi, lamun ditabeuhna teu puguh naha bakal kanyahoan sorana lagu naon? 8 Contona deui, lamun tarompet perang ditiupna sambarangan teu puguh, saha anu rek maju jurit? 9 Nya kitu keneh lamun aranjeun ngomong ku basa Roh anu teu puguh unina, saha nu rek ngarti? Omongan aranjeun jadi leungit ku angin. 10 Basa di dunya teh rupa-rupa, tapi hiji ge teu aya anu teu boga harti. 11 Tapi lamun aya anu ngajak ngomong ka sim kuring make basa anu ku sim kuring teu kaharti, sim kuring asing ka manehna, manehna asing ka sim kuring. 12 Aranjeun anu kacida harayangna meunang kamampuh ti Roh Allah kudu alihtiar, supaya anu dipaparinkeun teh pangpangna anu bisa dipake pikeun ngabantu ngamajukeun jamaah. 13 Ku sabab eta lamun rek ngomong ku basa Roh kudu neneda heula ka Allah supaya sakalian bisa nerangkeun hartina. 14 Sabab kieu: Upama sim kuring ngadoa ku basa Roh, anu ngadoa teh ngan roh sim kuring bae, pikiran mah teu milu ngadoa. 43
44 1 Korintus 14.15-21 15 Jadi kudu kumaha? Kieu sim kuring mah: Lamun ngadoa ku basa Roh, diteruskeun ngadoa make pikiran. Pupujian kitu keneh, roh pupujian, pikiran oge pupujian. 16 Lamun jelema awam milu ngadengekeun aranjeun sembahyang muji sukur ka Allah make basa Roh anu ku manehna teu kahartieun, naha manehna bakal ngucapkeun "Amin" kana pamuji sukur aranjeun? Moal, lantaran teu ngartieun. 17 Sanajan doa pamuji sukur aranjeun kacida alusna, pikeun manehna mah sama sakali teu aya paedahna. 18 Sim kuring muji sukur ka Allah bisa make rupa-rupa basa nu ajaib leuwih ti batan aranjeun. 19 Tapi di jero kumpulan mah sim kuring mending make lima kecap anu bisa kaharti ku batur, ti batan rebuan kecap anu araneh teu matak kaharti. 20 Ulah kawas budak pikiran teh dulur-dulur! Kudu kawas budak soteh kana hal-hal anu jahat, pikiran mah kudu sawawa. 21 Dina Kitab Suci ditulis, "Kami rek ngandika ka umat Kami, dawuhan Pangeran, make jalma-jalma anu ngaromongna ku basa-basa anu ajaib. Malah Kami rek ngandika ka umat Kami ku biwir jalma-jalma urang asing. Tapi sanajan kitu ge maranehna moal ngadenge ka Kami."
1 Korintus 14.22-27 22 Eta tanda kurnia kamampuh ngomong ku basa-basa Roh teh pikeun jelema-jelema anu tacan percaya, lain pikeun anu geus palercaya. Sabalikna kurnia kamampuh ngawejangkeun dawuhan Allah mah pikeun anu geus palercaya, lain pikeun anu tacan percaya. 23 Coba, upama aranjeun keur kumpulan, kabeh ngaromong ku basa-basa anu aneh, tuluy aya jelema sejen anu lain umat percaya asup, tangtu ceuk manehna aranjeun teh garelo! 24 Sabalikna lamun aranjeun keur ngawejangkeun dawuhan Allah, eta anu keur diwejangkeun teh bisa ngageuing nepi ka manehna ngarasa kana dosana. Anu kadenge ku ceulina teh 25 bisa ngalantarankeun manehna nembrakkeun eusi hatena, ngarendahkeun diri ngabakti ka Allah sarta ngaku, "Sayaktosna, Allah aya di aranjeun!" 26 Dulur-dulur! Ngabakti ka Allah dina kumpulan teh kudu kieu: Nu saurang pupujian, nu saurang ngajar, nu saurang ngucapkeun wahyu ti Allah, nu saurang make basa Roh, nu saurang nerangkeun hartina eta omongan. Sagala-galana kudu reujeung maksud ngamajukeun jamaah. 27 Lamun aya anu rek ngomong ku basa Roh, duaan atawa panglobana tiluan, kudu 45
1 Korintus 14.28-36 bagilir. Tapi anu diomongkeunana kudu aya anu nerangkeun hartina. 28 Lamun teu aya anu bisa nerangkeun, ngomong ku basa Roh kudu eureun, teruskeun di jero hate bae. 29 Anu meunang warta ti Allah, kudu ngucapkeun eta warta, nu sejenna ngaregepkeun. 30 Tapi lamun ti nu karumpul aya deui anu meunang warta ti Allah, anu ti heula kudu eureun. 31 Aranjeun bisa piligenti ngucapkeun warta ti Allah, supaya bisa silih wurukan jeung silih kuatkeun kapercayaan. 32 Warta ti Allah kudu beres diucapkeunana ku anu meunang eta ilham, 33 sabab Allah teh resepeun kana kaberesan, teu resepeun ka nu kusut. Sakumaha kabiasaan di sakabeh jamaah Allah, 34 wanita di jero pajemuhan kudu repeh. Wanita teu meunang nyoara; kitu nurutkeun Hukum urang Yahudi, wanita teu meunang pipilueun. 35 Lamun aya tanyakeuneun lantaran hayang nyaho, tanyakeun ka salaki bae lamun geus aya deui di imah. Hina wanita mah nyarita di jero pajemuhan teh. 36 Atawa naha ari pangandika Allah teh asal ti aranjeun? Atawa datangna ngan ka aranjeun wungkul? 46
1 Korintus 14.37-15.5 37 Jelema anu ngarasa kailhaman warta ti Allah, atawa ngarasa meunang kurnia anu sipatna rohani, kudu ngaku yen ieu anu dituliskeun ku sim kuring dina ieu surat teh estu parentah ti Gusti. 38 Tapi lamun manehna henteu daekeun malire kana ieu hal, ku aranjeun henteu kudu dipalire. 39 Jadi, dulur-dulur, sing boga kadaek pikeun ngucapkeun warta ti Allah, bari jeung ulah ngahalang-halang batur anu rek ngucapkeun omongan ku basa-basa anu ajaib. 40 Tapi sagala prakprakanana kudu sing rapih, sing beres entep-entepanana. 15 1 Sim kuring rek ngingetkeun aranjeun kana Injil Kasalametan, anu diwartakeun ku sim kuring, anu ku aranjeun geus ditarima jeung dipercaya enya-enya. 2 Eta warta anu diajarkeun ka aranjeun teh nya eta Injil Kasalametan. Upama aranjeun teguh kana eta hal, tangtu salamet. Kajaba lamun ceuk aranjeun taya gunana percaya. 3 Hal anu katampa ku sim kuring teh diwartakeunana ka aranjeun sakumaha anu kaungel dina Kitab Suci, pangpangna hal pupusna Kristus ku karana dosa urang. 4 hal dikurebkeuna-Na, hal dihirupkeuna-Na deui sanggeus tilu poe pupus sakumaha anu kaungel dina Kitab Suci, 5 hal nembongana-Na ka Petrus, hal nembongana-Na ka dua belas rasul, 47
1 Korintus 15.6-13 6 hal nembongana-Na ka anu sok ngariring ka Anjeunna, sakali jadi ka anu reana leuwih ti lima ratus urang, anu nepi ka ayeuna aya anu harirup keneh, aya anu geus maraot; 7 hal nembongana-Na ka Yakobus, jeung hal nembongana-Na deui ka dua belas rasul. 8 Pangahirna nembongan ka sim kuring, sanajan sim kuring teh lir jelema anu dijurukeunana mahiwal. 9 Di antara rasul-rasul, sim kuring rumasa panghandapna, lantaran tadina jadi tukang nganiaya jamaah Allah. 10 Bisa jadi saperti ayeuna oge ngan ku karana rahmat Allah. Rahmat Mantenna ku sim kuring henteu ditatambuh. Malah sim kuring mah ngalakonan pagawean rasul teh leuwih getol ti batan rasul-rasul sejen. Tapi bisa kitu soteh ngan ku karana rahmat Allah keneh anu nyarengan sim kuring dina pagawean. 11 Aranjeun ayeuna geus percaya, teu jadi sual anu ngawawarkeunana mah, boh sim kuring, boh rasul-rasul sejen. 12 Tapi ku naon sakitu geus ecesna ditetelakeun yen Kristus geus dihirupkeun deui, di aranjeun aya omongan majar anu geus maot moal dihirupkeun deui? 13 Ari anu geus maraot moal dihirupkeun deui mah tangtu Kristus oge henteu hirup deui. 48
1 Korintus 15.14-22 14 Lamun Kristus henteu dihirupkeun deui, atuh teu aya anu kudu diwawarkeun, sarta teu aya hal anu kudu dipercaya ku aranjeun. 15 Malah upama enya kitu, pangajaran rasul-rasul hal Allah geus ngahirupkeun deui Kristus teh bohong. 16 Lamun enya anu geus maraot moal dihirupkeun deui, tangtu Kristus oge moal dihirupkeun deui. 17 Lamun Kristus henteu dihirupkeun deui, kapercayaan aranjeun ngan sakadar panglamunan, sarta aranjeun tetep bakal cilaka ku dosa. 18 Sarta upama enya kitu, jelema-jelema anu percaya ka Kristus teh sanggeus maraot terus teu hudang deui. 19 Lamun pangharepan urang ka Kristus ngan keur salila hirup anu ayeuna, teu leuwih ti kitu, atuh ti sakabeh manusa di dunya urang teh manusa anu pangcilaka-cilakana. 20 Hal anu saenyana mah nya eta Kristus teh geus digugahkeun ti nu maraot, sarta hal ieu nanggung yen anu geus sarare dina maot teh kabeh bakal diharudangkeun deui. 21 Sabab sakumaha halna maot dilantarankeun ku manusa saurang, pihudangeunana anu geus maraot oge dilantaran ku manusa saurang. 22 Sakumaha halna sakabeh manusa kudu maot lantaran geus kagolongkeun ka Adam, nya kitu oge sakabeh anu geus maraot bakal 49
1 Korintus 15.23-29 dihirupkeun deui lantaran ngagolong ka Kristus. 23 Tapi masing-masing kudu nurutkeun giliranana: Kristus anu ti heula; engke, dina waktu Anjeunna sumping deui, kakara giliran anu aranut ka Anjeunna. 24 Geus kitu datang poe kiamat. Harita Kristus bakal nalukkeun sakabeh pamarentahan gaib, sakabeh kawasa, sakabeh kakuatan, tuluy nyerenkeun Karajaan ka Allah anu jumeneng Rama. 25 Kristus kudu terus nyepeng pamarentahan, nepi ka sakabeh musuh ku Allah ditalukkeun kana sampean Kristus. 26 Musuh anu pangpandeurina ditalukkeun nya eta maot. 27 Dina Kitab Suci ditulis, "Saniskara kabeh ku Allah geus ditalukkeun." Geus tangtu anu disebut "saniskara" teh Allah ku manten mah henteu kaasup, lantaran nya Mantenna anu nalukkeun saniskara, ditalukkeun ka Kristus. 28 Tapi sanggeus kabeh taluk ka pamarentahan Kristus, Anjeunna ku anjeun, Putra Allah, bakal nalukkeun anjeun ka Allah anu nalukkeun saniskara ka Anjeunna. Allah ku manten anu bakal murba ka sakabeh. 29 Lamun anu maot moal dihirupkeun deui, naon gunana jelema dibaptis ku karana anu geus maot? Ngarep-ngarep naon? Lamun enya nu geus maot moal dihirupkeun 50
1 Korintus 15.30-37 deui saperti ceuk sawareh, pikeun naon maranehanana dibaptis ku karana nu geus maot? 30 Pikeun naon deui sim kuring jeung rasul-rasul sejen nepi ka kudu nangtang bahya unggal usik? 31 Unggal poe sim kuring nyanghareupan bahya pati teh, dulur-dulur! Tapi teu nanaon, lantaran aranjeun enggeus ngahiji jeung Kristus Yesus Gusti urang. 32 Lamun ngan nurutkeun timbangan manusa bae mah naon untungna sim kuring di Epesus sasat kudu tarung jeung sato-sato galak? Sabab lamun bener nu geus maot moal dihirupkeun deui, nya mending sakumaha ceuk kacapangan, "Hayu urang nyatu nginum, da isukan mah urang paraeh." 33 Aranjeun ulah kabobodo. Sabab, "Pergaulan goreng ngaruksak sipat nu hade." 34 Pake pikiran sehat, geura eureun tina lampah doraka. Kudu arera, di aranjeun aya anu teu nyaraho ka Allah. 35 Bisa jadi aya anu nanyakeun, "Kumaha ngahirupkeunana deui anu geus maraot? Make badan anu kumaha engkena?" 36 Pananya anu bodo! Binih oge dipelak teh paeh heula supaya hirup. 37 Lamun anjeun melakkeun binih, binih gandum atawa binih naon bae, anu dipelak teh sikina, lain anu geus lengkep jadi tangkal anu kari ngagedean. 51
1 Korintus 15.38-44 38 Kawas kumaha engke tangkalna, Allah anu ngatur. Pitangkaleun unggal binih ku Mantenna geus ditangtukeun saeukeurna-saeukeurna. 39 Badan mahluk-mahluk anu nyawaan henteu kabeh sarua. Manusa badanna kieu, sasatoan badanna kitu, manuk, lauk, badanna beda-beda deui. 40 Kitu deui wujud anu aya di langit jeung wujud anu aya di bumi. Kaendahan wujud anu di langit beda jeung kaendahan wujud anu aya di bumi. 41 Kaendahan panonpoe beda jeung kaendahan bulan. Bentang-bentang boga kaendahan sorangan, antara bentang jeung bentang deui oge kaendahanana henteu sarua. 42 Kitu oge halna badan jelema anu geus maraot lamun geus dihirupkeun deui. Badan anu dikubur teh sipatna henteu langgeng, ari badan anu geus dihirupkeun deui sipatna abadi. 43 Keur dikuburna badan teh nya goreng rupana nya taya dayana, ari geus dihirupkeun deui mah nya endah nya gagah. 44 Waktu dikuburna badan teh sipatna jasmani, alami, ari geus dihirupkeun deui mah sipatna rohani. Jadi ku sabab aya badan anu sipatna jasmani, tangtu aya badan anu sipatna rohani. 52
1 Korintus 15.45-52 45 Sabab dina Kitab Suci ditulis, "Manusa anu kahiji, nya eta Adam, jadi mahluk hirup," tapi Adam anu ahir mah nya eta Roh anu ngahirupkeun. 46 Anu datang ti heula teh anu sipatna jasmani, lain rohani. Anu sipatna rohani mah datangna pandeuri. 47 Adam kahiji dijadikeunana tina taneuh, asal ti ieu bumi. Ari Adam kadua mah asal ti sawarga. 48 Sakur nu asal ti bumi, kabeh sarua jeung Adam kahiji anu dijadikeun tina taneuh. Sakur anu asal ti sawarga sarua jeung Anjeunna anu asal ti sawarga. 49 Sakumaha urang ayeuna make badan anu kaayaanana kawas manusa anu dijadikeun tina taneuh, engke urang bakal make badan anu kaayaanana kawas Manusa anu asal ti sawarga. 50 Maksud sim kuring kieu dulur-dulur: Sipat daging jeung getih moal bisa dibawa ka Karajaan Allah, anu sipatna teu langgeng moal bisa dibawa ka anu sipatna langgeng. 51 Sim kuring rek ngabejakeun ieu rasiah: Urang teh moal waka maot kabeh, tapi urang kabeh bakal dirobah. 52 Kajadianana ngadadak di jero sakiceup mata waktu sangkakala ditiup panganggeusan. Waktu eta sangkakala ditiup, anu geus maraot bakal dihirupkeun 53
1 Korintus 15.53-16.2 deui, moal keuna deui ku maot, sarta kabeh kaayaanana dirobah. 53 Anu sipatna teu langgeng diganti ku anu sipatna langgeng, anu tadina keuna ku maot dirobah ku anu sipatna teu keuna ku maot. 54 Sanggeus hal eta kajadian, sanggeus anu sipatna teu langgeng dirobah jadi langgeng, bakal bukti anu ditulis dina Kitab Suci, "Maot geus dibasmi. Kaunggulan geus beunang!" 55 "He maot, mana kakawasaan maneh? Mana peurah panyeureud maneh?" 56 Peurah maot asalna tina dosa, ari kakawasaan dosa asalna tina Hukum Agama. 57 Tapi puji sukur ka Allah! Mantenna geus maparin kaunggulan ka urang ku jalan Gusti urang Yesus Kristus. 58 Ku sabab kitu dulur-dulur kudu teger jeung pengkuh, kudu garetol, rajin ngalakonan kawajiban pikeun Gusti. Sabab aranjeun nyaho yen sakur lampah aranjeun pikeun Gusti moal aya anu mubadir. 16 1 Hal aranjeun rek ngumpulkeun duit sumbangkeuneun ka umat Allah di Yudea, pake cara anu ku sim kuring dipituahkeun ka Jamaah di Galata. 2 Unggal poe Minggu aranjeun masing- masing kudu nyengcelengan sakadugana, nurutkeun pangala. Duitna kumpulkeun, supaya ari sim kuring datang duitna geus aya. 54
1 Korintus 16.3-12 3 Engke ari sim kuring geus di dieu eta sumbangan kari nganteurkeun ka Yerusalem, anu ngalanteurkeunana rek dibahanan surat. 4 Bisi diperlukeun mah sim kuring oge daek ngabarengan indit. 5 Pidatangeun sim kuring ka aranjeun teh sanggeusna ti Makedoni, sabab sim kuring arek make jalan ka Makedoni. 6 Di aranjeun tangtu ngendek heula sawatara waktu, kawasna salila usum tiris. 7 Jadi sim kuring lain ngan sakadar rek nyimpang, tapi hayang rada lila. Mugia Allah marengkeun. 8 Tapi nepi ka poe Pentakosta mah rek di Epesus bae heula, 9 sabab loba kasempetan pikeun ngajalankeun hal-hal anu parenting, sanajan loba anu bakal ngahalang-halang. 10 Lamun Timoteus datang aku sing bener supaya betaheun, sabab manehna oge digawe pikeun Gusti cara sim kuring. 11 Ku aranjeun ulah dimomorekeun. Dina waktu rek mulangna deui ka sim kuring ku aranjeun kudu dibantu. Ku sim kuring jeung ku dulur-dulur sejenna keur kacida diarep-arepna. 12 Apolos geus sababaraha kali dijujurung manggihan aranjeun bareng jeung nu sejenna, tapi bingbangeun keneh. Ari geus rineh mah tangtu anjeunna ka dieu. 55
1 Korintus 16.13-22 13 Didoakeun aranjeun sing waspada jeung tetep percaya. 14 Sakur anu dilampahkeun ulah tinggal ti kanyaah. 15 Aranjeun tangtu warawuh ka Stepanus sakulawarga, urang Ahaya anu pangheulana jaradi Kristen, sarta geus ngabaktikeun dirina pikeun ngalalayanan umat Allah. 16 Sing narurut ka anjeunna. Jelema nu kawas anjeunna, kitu deui anu ngabarantu ka anjeunna, memang pantes lamun diturut. 17 Sukur aranjeunna, Stepanus, Portunatus, jeung Akaikus, geus araya di aranjeun. Sim kuring kacida bungahna lantaran asa kawakilan sabot sim kuring can datang. 18 Aranjeunna lir panghurip pikeun sim kuring, kitu deui pikeun aranjeun. Jelema-jelema saperti aranjeunna pantes diajenan. 19 Aya salam ti jamaah-jamaah di propinsi Asia. Salam ti Akwila jeung Priskila kitu deui ti anggota-anggota jamaah anu nyieun kumpulan di imahna. 20 Salam ti sakabeh dulur-dulur sejenna. Sing silih bageakeun, silih pikasono, silih pidulur. 21 Panambahna salam anu ditulisna ku sim kuring sorangan: Salam ti sim kuring, Paulus. 22 Saha-saha anu teu nyaaheun ka Gusti, mugia sing meunang hukuman ti Allah! Maranata Gusti, geura sumping! 56
1 Korintus 16.23-24 23 Mugi-mugi aranjeun dirahmat ku Gusti Yesus. 24 Sakieu surat sim kuring, anu nyaah ka aranjeun ku karana Kristus Yesus. Wassalam, Paulus 57
2 Korintus 1 1 Serat kahatur dumateng jamaah Allah di Korinta jeung umat Allah di sakuliah Ahaya. Sim kuring Paulus, anu ku pangersa Allah dijadikeun rasulna Kristus Yesus, babarengan jeung dulur urang, Timoteus, mangnedakeun aranjeun ka Allah, 2 mugia aranjeun dipaparin rahmat salamet ti Allah Rama urang jeung ti Gusti Yesus Kristus. 3 Puji kasanggakeun ka Allah, Ramana Gusti urang Yesus Kristus, Rama anu maha welas, sarta anu maparin kategeran hate ka manusa. 4 Dina kasusahan anu kumaha bae oge batin sim kuring ku Allah disina teger, sarta ku sabab ditegerkeun ku Mantenna, sim kuring oge bisa negerkeun ka batur anu eukeur nandang kasusah. 5 Ku lantaran sim kuring sering nandang kasangsaraan anu karandapan ku Kristus, nya ku karana Kristus oge batin sim kuring kacida ditegerkeunana ku Allah. 6 Upama sim kuring nyandang sangsara, eta teh pikeun aranjeun, pikeun pijamugaeun aranjeun; saupama sim kuring meunang pitulung, aranjeun oge jadi katulungan, bisa sabar jeung kuat nandangan sangsara saperti anu kasorang ku sim kuring.
2 Korintus 1.7-12 7 Kapercayaan sim kuring ka aranjeun dina ieu hal henteu galideur, yen aranjeun oge mun pareng nyandang kasangsaraan saperti anu keuna ka sim kuring bisa teger cara sim kuring. 8 Dulur-dulur! Sim kuring miharep aranjeun terang kumaha sangsarana sim kuring di wilayah Asia, cocoba anu kaalaman teh kacida gedena jeung beuratna, nepi ka geus teu ngarepkeun bisa keneh hirup, 9 asa geus prak diragragan hukum pati. Tapi kajadian kitu teh saenyana mah jadi pangeling-eling supaya sim kuring ulah dir, nya kudu ngandel ka Allah bae anu iasa ngahirupkeun deui anu geus maot. 10 Nya Mantenna anu ngaleupaskeun sim kuring tina bahya pati anu sakitu gedena teh. Ka hareupna oge tangtu Mantenna bakal mitulung deui, nya Mantenna anu ku sim kuring seja dipuntangan. 11 Sim kuring yakin yen ku paneda aranjeun keur sim kuring teh, Allah baris nyalametkeun deui sim kuring tina bahya. Ari loba anu mangnedakeun mah tangtu baris dikabulkeun, sarta Allah bakal maparinkeun kurnia-Na, nepi ka loba anu bakal muji sukur ka Mantenna, nganuhunkeun kana hal sim kuring. 12 Sim kuring agul sajeroning hate, lantaran yakin yen lampah sim kuring di ieu dunya, pangpangna dina hal duduluran jeung 2
2 Korintus 1.13-17 aranjeun, dilakonanana reujeung hate anu iklas, berkah pitulung kamurahan sarta kakawasaan Allah, lain ku karana kabijaksanaan insani. 13 (1:13-14) Ieu anu ditulis ku sim kuring ngan hal-hal anu baris bisa kabaca jeung kaharti ku aranjeun. Ayeuna-ayeuna mah peta sim kuring teh ku aranjeun moal pati kaharti. Tapi muga-muga engke mah kaharti enya-enya, sangkan engke ari Yesus Gusti urang sumping, aranjeun bisa agul ku sim kuring cara sim kuring mikaagul aranjeun. 14 (1:13) 15 Nya ku lantaran yakin kana hal eta nu matak bareto sim kuring gilig rek manggihan aranjeun teh, malar aranjeun ngarasa tambah-tambah bagja. 16 Maksud sim kuring harita nya eta ka Makedoni teh seja nyimpang heula ka aranjeun. Nya kitu deui balikna ti ditu oge bakal nyimpang deui, bari sakalian arek menta tulung ka aranjeun pikeun neruskeun lampah ka Yudea. 17 Naha sugan basa keur ngararancang maksud kitu teh sim kuringna mandeg mayong? Naha sugan harita teh sim kuring boga maksud sejen anu sipatna mentingkeun diri sorangan, nepi ka eta maksud anu geus dienyakeun teh harita keneh dihenteukeun? 3
2 Korintus 1.18-24 18 Demi Allah anu sabda-Na saestu, jangji sim kuring harita ka aranjeun teh henteu diganggayong ku "Enya" jeung "Henteu". 19 Sabab Yesus Kristus Putra Allah anu diwawarkeun ka aranjeun ku Silas, ku Timoteus, jeung ku sim kuring teh lain jelema anu sok "Enya" sok "Henteu". Sabalikna Anjeunna teh jirimna waleran Allah anu unina: "Enya", 20 sabab nya ku jalan Anjeunna Allah geus ngadawuh "Enya" tina sagala jangji-Na. Eta sababna ari urang ngagungkeun ka Allah, ana ngucapkeun "Amin" teh bari nyebut jenengan Yesus Kristus. 21 Nya Allah anu ngersakeun sim kuring bisa jadi sahiji jeung aranjeun dina katunggalan jeung Kristus. Nya Mantenna anu milih urang oge, 22 anu geus nerapkeun cap-Na ka urang, tanda yen urang jadi kagungana-Na, Anu geus ngeusian hate urang ku Roh Suci, geusan jadi tanda yen urang teh pasti baris dipaparin sagala rupa anu ku Allah geus disayagikeun. 23 Sim kuring menta disaksian ku Allah, sabab Mantenna uningaeun kana eusi hate sim kuring, yen nu matak sim kuring teu tulus ka Korinta teh maksudna pikeun ngajaga perasaan aranjeun. 24 Sim kuring moal maksa ka aranjeun tina hal naon anu ku aranjeun kudu 4
5 2 Korintus 2.1-5 dipercaya, lantaran aranjeun oge geus kacida percayana ka Kristus. Sabalikna sim kuring seja sabilulungan jeung aranjeun pikeun kabagjaan aranjeun. 2 1 Ku sabab kitu ceuk timbangan sim kuring, tinimbang matak susah hate aranjeun mah leuwih hade sim kuring ulah datang deui. 2 Sabab lamun sim kuring nyusahkeun hate aranjeun, saha deui anu bisa nyenangkeun hate sim kuring, salian ti aranjeun keneh anu geus disusahkeun hate ku sim kuring? 3 Eta sababna nu matak harita sim kuring ngirim eta surat. Sabab sim kuring teu hayang ari datang tuluy meunang kanalangsaan ti aranjeun, jelema-jelema anu ku sim kuring diharep baris ngabungahkeun hate sim kuring. 4 Nulis eta surat teh bari sedih jeung nalangsa nepi ka bijilan cipanon. Teu pisan-pisan sim kuring boga maksud ngajengkelkeun ka aranjeun, sabalikna hayang nembongkeun kanyaah anu taya papadana. 5 Mun aya jelema anu nyusahkeun, nyusahkeunana teh lain ka sim kuring, tapi ka aranjeun, sakurang-kurangna ka sabagian. (Nyebutkeun kieu soteh supaya sim kuring ulah nemen teuing nyalahkeunana ka nu boga dosana),
6 2 Korintus 2.6-14 6 da hukuman ti kalolobaan aranjeun oge ka eta jelema teh geus cukup. 7 Tapi ayeuna mah geus bae jelema anu salah teh hampura, sina janglar ulah nalangsa katutuluyan, bisi pegat harepanana. 8 Pamenta sim kuring, tembongkeun ka jelemana yen aranjeun teh saenyana mah mikanyaah ka manehna. 9 Surat sim kuring bareto teh maksudna nguji, diturut henteuna salawasna papatah- papatah sim kuring ku aranjeun. 10 Upama eta anu salah ka aranjeun ku aranjeun dihampura, ku sim kuring oge tangtu dihampura. Ana sim kuring geus ngahampura, lamun enya aya anu kudu dihampura, dihampurana teh di payuneun Kristus, keur pijamugaeun aranjeun, 11 supaya Iblis ulah nepi ka ngawasaan ka urang, kawantu kana maksud-maksud Iblis teh urang geus teu bireuk deui. 12 Sanggeus sim kuring datang ka Troas rek ngawawarkeun Injil Kristus, Gusti maparin pijalaneun ka sim kuring pikeun baranggawe di Troas. 13 Orokaya hate kacida honcewangna lantaran dulur urang, Titus, henteu kasampak aya di ditu. Ku sabab kitu sim kuring amitan ka urang ditu terus ka Makedoni. 14 Puji sukur ka Allah, sim kuring ku Allah teu kendat dituyun, dipilukeun kana arak-arakan kaunggulan Kristus, sina
7 2 Korintus 2.15-3.3 satunggal jeung Kristus. Ku Allah dikersakeun kudu ngamashurkeun warta hal Kristus, sina sumebar lir wawangen anu nyambuang ka mana-mana. 15 Sim kuring teh dijadikeun minangka menyan seungit anu dikukuskeun ku Kristus haturan Allah, angseuna sina nyambuang kaangseu boh ku jalma-jalma anu pisalameteun, boh ku anu picilakaeun. 16 Pikeun anu picilakaeun kaangseuna mani lanjung matak paeh, pikeun anu pisalameteun kaangseuna mani ngadalingding seungit matak hirup. Atuh saha anu sanggup ngemban tugas kawas kitu? 17 Ari sim kuring moal kawas umumna jalma rea ngemban pangersa Allah sambarangan kawas kana barang murah. Sabalikna ku sabab diutus ku Allah, nyarita di payuneuna- Na teh kudu reujeung saenyana sakumaha layakna abdi Kristus. 3 1 Kumaha caritaan sim kuring anu bieu teh aya sari-sari muji maneh? Naha sugan siga anu mikabutuh surat pujian cara batur, ti aranjeun atawa tembongkeuneun ka aranjeun? 2 Surat pujian anu dipikabutuh ku sim kuring mah nya aranjeun, katulisna dina ati, sarta bisa ditingali jeung dibaca ku sarerea. 3 Nu nyerat surat pujian anu ieu mah Kristus ku anjeun, kitu deui anu ngintunkeunana ka sim kuring. Ditulisna lain dina papan batu
2 Korintus 3.4-9 kawas anu ti heula, tapi dina hate manusa, sarta anu dianggo nulisna lain mangsi tapi Roh Allah anu jumeneng. 4 Bisa nyebut kitu teh lantaran sim kuring ngandel ka Allah, ku karana Kristus. 5 Saenyana sim kuring mah teu boga kasanggupan pikeun ngalakonan eta papancen ti Allah teh. Bisa soteh ngalakonan, ngan ku karana pangersa Allah keneh, nu maparin kamampuh ka sim kuring. 6 Nya Mantenna anu ngalantarankeun sim kuring sanggup jadi palayan tina perjangjian anyar, anu eusina lain hukum-hukum anu beunang nulis, tapi eusina teh nya eta Roh Gusti. Sabab hukum-hukum anu beunang nulis tea mah maehkeun, sabalikna Roh Gusti mah ngahirupkeun. 7 Hukum Agama Yahudi anu ditulisna diwangun aksara dina papan batu tea, waktu diumumkeunana dibarengan ku gumebyarna cahaya kamulyaan Allah anu tembong dina raray Musa. Sanajan eta cahaya geus mimiti surem, urang Israil teu kadarugaeun neuteup. Lamun Hukum Agama, anu eusina ngancam paeh tea waktu diumumkeunana dibarengan ku cahaya sakitu mulyana, 8 atuh komo anu meunang ngadamel Roh Gusti, cahayana tangtu leuwih mulya! 9 Lamun perjangjian anu ngancam ku hukuman geus sakitu mulyana, geus 8
2 Korintus 3.10-17 komo deui perjangjian anu tujuanana keur pisalameteun, pasti mulyana kabina-bina! 10 Dibandingkeun jeung agungna kamulyaan anu ieu mah kamulyaan anu ti heula teh kasilep. 11 Lamun hal anu umurna teu lila geus mulya, geus komo deui hal anu sipatna langgeng tangtu leuwih-leuwih mulyana! 12 Sim kuring wani nyebut kitu, lantaran ngandel kana eta hal. 13 Sim kuring moal kawas Musa anu mindingan rarayna ku cindung, supaya urang Israil henteu narenjo cahaya Pangeran anu mimiti rek leungit tina rarayna. 14 Ku sabab Musa mindingan rarayna ku cindung, nepi ka kiwari oge urang Israil mah maca eta perjangjian lawas teh teu ngarti-ngarti, da pikiran sehatna katutup ku eta cindung. Eta cindung kakara bisa disingkirkeun lamun jelema ngahiji jeung Kristus. 15 Malah ayeuna ge ana maranehanana maca Hukum Musa, pikiran sehatna angger kapindingan ku eta cindung. 16 Tapi eta cindung teh bisa diangkat, sakumaha ceuk Kitab Suci anu ngeunaan Musa: "Waktu anjeunna malik mayun ka Pangeran, cindungna diangkat." 17 Tah, "Pangeran" anu disebut dina eta ayat teh nya eta Roh; di mana aya Roh Pangeran, aya kamerdekaan. 9
2 Korintus 3.18-4.5 18 Ku kituna urang kabeh nyumiratkeun cahaya kamulyaan Pangeran, da beungeut urang mah henteu katutup ku eta cindung. Eta cahaya mulya anu asalna ti Pangeran, Roh tea, ngarobah kaayaan urang jadi mulya kawas Mantenna sarta beuki lila beuki mulya. 4 1 Allah anu murah asih maparinkeun ieu pagawean ka sim kuring. Jadi enggoning ngalakonanana sim kuring moal nepi ka ngarasa jejerih. 2 Sim kuring henteu make cara samuni atawa anu matak ngerakeun, henteu make akal licik, henteu malsu sabda Allah. Ngawula ka Allah ku hate anu wening, numutkeun pangersa-Na, dibarengan ku ihtiar mugia bisa ditarima ku sakumna dulur-dulur. 3 Upama wawaran sim kuring perkara Injil Kasalametan teh nepi ka henteu kapahamkeun, henteu kapahamkeunana teh tangtu ngan ku jelema anu hirupna nuju kana picilakaeun. 4 Nu kitu mah moal percayaeun, lantaran pikiran sehatna dipoekkeun ku ilah jahat ieu dunya, nepi ka batinna teu bisa nenjo kana cahaya kamulyaan anu dipencarkeun ku Injil Kasalametan anu nerangkeun hal kamulyaan Kristus. Padahal nenjo Kristus teh sarua jeung nenjo Allah. 5 Sim kuring lain rek ngamashurkeun diri sorangan, tapi rek ngamashurkeun Yesus Kristus anu jumeneng Gusti, da ari sim kuring 10
2 Korintus 4.6-13 mah kitu deui batur-batur kapan palayan aranjeun ku karana Kristus. 6 Allah anu nyaangkeun hate sim kuring nepi ka awas kana kamulyaan Mantenna anu ngagebray dina pameunteu Kristus teh nya eta Allah anu nimbalan, "Ti nu poek sing bijil caang!" 7 Sim kuring sabatur-batur anu jadi wadah eta harta ti sawarga ngan saibarat pot taneuh, ari kawasa nu maha agung mah Allah nu nyangking, lain sim kuring. 8 Sim kuring sering ditarajang ku kasusah, tapi teu kungsi balahi. Sakapeung sok bingbang, tapi tara nepi ka leungit sumanget. 9 Loba anu ngamusuhan, tapi nu misobat ge aya. Teu arang meunang pameupeuh nemen, tapi teu kungsi eleh. 10 Ieu diri anu sipat pana teh unggal-unggal waktu teu kendat ngarasakeun pupusna Yesus, sangkan hirup Anjeunna oge tembong dina diri sim kuring. 11 Saumur-umur nampeu kana bahya pati ku karana Yesus, supaya hirup Anjeunna tembong dina diri sim kuring anu sipat pana. 12 Tegesna, pati teh baranggawe di jero diri sim kuring, ari hirup baranggawe di jero diri aranjeun. 13 Kitab Suci nyebut kieu, "Kaula nyaritakeun teh ku lantaran percaya." Tah, nya ku lantaran boga jiwa kapercayaan kitu sim kuring nyaritakeun hal eta teh. 11
2 Korintus 4.14-5.1 14 Sim kuring percaya yen Allah anu ngahirupkeun deui Gusti Yesus teh baris ngahirupkeun sim kuring oge bareng jeung Yesus, tuluy dicandak bareng jeung aranjeun ka payuneuna-Na. 15 Eta kabeh pikeun kapentingan aranjeun. Beuki loba jelema anu narima eta sih kurnia Allah, beuki loba anu bakal ngamulyakeun Allah, beuki loba anu ngahanjatkeun paneda pamuji sukur. 16 Nya ieu sababna nu matak sim kuring tara nepi ka leutik hate teh. Sanajan raga badag beuki lila beuki ruksak, ari batin mah unggal-unggal poe oge teu weleh dianyarkeun deui. 17 Kasangsaraan ieu nu henteu pira tur ngan pikeun saheulaanan, bakal jadi jalan geusan ngahontal hirup anu langgeng, anu bagjana tanpa tanding, leuwih ti batan kasangsaraanana. 18 Jadi sim kuring mah neuteup teh museur ka anu teu katembong, lain ka nu katembong. Sabab anu katembong mah umurna moal lila, sabalikna anu teu katembong mah umurna langgeng abadi. 5 1 Sabab sim kuring geus terang, yen lamun imah urang di dunya, nya eta badan kasar geus ruksak, ku Allah bakal disadiakeun imah di sawarga, damelan Allah ku manten anu sipatna langgeng. 12
2 Korintus 5.2-10 2 Ayeuna urang teh rumahuh, kacida hayangna nempatan imah nu di sawarga. 3 Eta imah mun ku urang geus dipake, bakal jadi badan urang anu anyar. 4 Sapanjang make ieu imah anu sipat jasmani, urang teh wungkul rumahuh ku rupa-rupa beungbeurat. Tapi lain hartina hayang ucul tina badan nu asal ti dunya, hayang soteh make badan anu ti sawarga, malar badan anu sipatna keuna ku ajal teh salin jadi sipat hirup. 5 Anu baris nyalin jeung anu nyayagikeunana teh Allah. Mantenna geus maparinkeun Roh-Na ka urang, tanda mastikeun yen sakur anu disayagikeun ku Mantenna teh pikeun urang. 6 Eta sababna pangna hate sim kuring salawasna reugreug. Sim kuring terang yen sapanjang make keneh badan nu ayeuna mah urang teh jauh ti tempat Gusti linggih. 7 Sabab hirup sim kuring mah dasarna teh rasa percaya, lain panenjo. 8 Nya ieu anu ngalantarankeun hate sim kuring teteg teh. Anu matak sim kuring mah mending ucul tina badan nu ayeuna, supaya bisa cicing ngahiji jeung Gusti. 9 Ku kituna sim kuring mah boh dina badan anu ayeuna boh nu engke, tetep hayang nyenangkeun manah Anjeunna. 10 Sabab urang kabeh engke kudu jonghok di payuneun Kristus, dipariksa kalakuan. Unggal 13
2 Korintus 5.11-16 jelema bakal narima bagianana satimpal jeung kalakuan hirupna di dunya, hade atawa goreng. 11 Urang terang naon hartina sieun ku Pangeran. Eta sababna sim kuring ihtiar pikeun ngayakinkeun ka nu sejen. Allah uninga sagala rupa hal sim kuring, muga- muga aranjeun oge dina hate terang enya ka sim kuring. 12 Tapi lain ku dumeh sim kuring hayang kapuji deui ku aranjeun, ieu mah supaya aranjeun agul ku sim kuring teh aya alesanana anu layak, supaya terang kudu ngajawab kumaha ka anu sok ngagulkeun lahiriahna jelema, lain ngagulkeun budina. 13 Waras atawa henteu sim kuring teh? Lamun teu waras, eta demi kapentingan Allah. Lamun waras, eta demi kapentingan aranjeun. 14 Sim kuring, anu dibawah ku asih Kristus terang, yen lamun hiji jelema maotna pikeun nalangan jalma rea, jalma-jalma anu ditalanganana oge kabeh milu maot. 15 Kristus pupus nalangan manusa kabeh, supaya sakur anu hirup, hirupna lain pikeun dirina sorangan deui, tapi pikeun Kristus, anu geus pupus jeung geus dihirupkeun deui pikeun kapentingan maranehna. 16 Ku sabab kitu urang ari ngukur jelema teh ulah mandang harkat darajatna. Memang sim kuring oge asalna mah mandang Kristus teh 14
2 Korintus 5.17-21 nurutkeun ukuran manusa, tapi ayeuna mah geus henteu kitu. 17 Jalma anu geus satunggal jeung Kristus, geus jadi manusa anyar, manusa heubeulna geus sirna, kari anu anyarna. 18 Eta kabeh kitu dipidamelna ku Allah. Mantenna ku jalan Kristus kersa dalit jeung urang, henteu ngamusuh deui, sarta sim kuring ku Mantenna ditimbalan ngajak ka nu sejen supaya nu sejen-sejen oge dalit jeung Mantenna. 19 Tah anu diwartakeun ku sim kuring teh nya eta, Allah ku jalan Kristus ngayakeun damel supaya sakumna manusa dalit jeung Mantenna, dosa jeung kasalahanana ku Allah geus henteu diemut-emut deui, sarta sim kuring ku Mantenna dipiwarang ngawartakeun hal eta. 20 Jadi sim kuring sabatur-batur teh nya utusan-utusan Kristus, nyarita teh kalayan asmana Kristus. Ku jalan ngutus sim kuring teh Allah lir ibarat sumping ku manten ngadugikeun pangersa-Na. Ayeuna, kalayan pajenengan Kristus sim kuring sanget nya ngaharep, muga aranjeun daraek narima eta sih kurnia Allah anu ngarapihan deui ka aranjeun. 21 Pikeun kasalametan urang, Kristus anu tanpa dosa teh ku Allah disina nanggung dosa urang, sangkan dina kasatunggalan jeung Anjeunna urang bisa diangken bener ku Allah. 15
2 Korintus 6.1-6 6 1 Sim kuring anu ku Allah dikersakeun ngabantu padamelana-Na kacida ngaharepna, muga eta sih kurnia Allah teh ulah dilalaworakeun. 2 Timbalan Allah kieu: "Sanggeus nitih kana wancina Kami kudu ngurniaan ka maneh, Kami terus ngamakbul panyambat maneh. Sanggeus datang poena Kami kudu nyalametkeun ka maneh, Kami terus nulungan ka maneh." Dulur-dulur! Nya ayeuna wancina pikeun narima eta sih kurnia Allah teh. Nya ayeuna poena pikeun disalametkeun teh! 3 Sim kuring teu ngarepkeun aya jalma anu nyalahkeun kana pagawean sim kuring. Jadi sim kuring geus ihtiar sangkan ulah matak ngahalang-halang ka batur. 4 Sabalikna, dina sagala hal sim kuring sabatur-batur nembongkeun yen jadi abdi-abdi Allah, ku jalan sabar tawekal dina kasusah, dina karerepet, dina kasukeran. 5 Sim kuring jeung batur-batur disiksa, dipanjara, jeung dikoroyok; digarawe popohoan, remen teu sare-sare acan, malah sering teu manggih dahar. 6 Ku kaiklasan, ku kabijaksanaan, ku kasabaran, jeung ku kasomeahan, sim kuring sababaturan nembongkeun yen jadi abdi-abdi Allah; oge ku pitulungna Roh Suci, jeung ku kanyaah anu wening, 16
2 Korintus 6.7-14 7 ku nguarkeun warta ti Allah, jeung ku kawasa Allah. Ari pakarang pikeun ngayonan lawan atawa ngabela diri nya eta kalempengan hate. 8 Sok dihargaan, sok dihahangu, sok dipoyok, sok dipuji; ngomong perkara anu sayakti, malah dianggap tukang ngabohong; 9 dianggap taya nu wawuh, tapi kabeh ge wawuheun; dianggap jelema geus paeh, padahal ku aranjeun ge kanyahoan hirup keneh; dikaniaya tapi teu dipaehan, 10 dinalangsakeun, tapi asa bungah bae; malarat dina sareatna, tapi bisa ngabeungharkeun ka batur; nyatana taya kaboga, tapi sagala rupa ge boga. 11 Dulur-dulur di Korinta! Tah sim kuring teh geus nyarita sabalakana ka aranjeun, ngabolekerkeun eusi hate. 12 Jadi lain sim kuring anu henteu terus terang, tapi aranjeun anu henteu bruk-brak ka sim kuring. 13 Ieu sim kuring ngomong ka aranjeun teh asa ngomongan anak. Muga perasaan aranjeun ka sim kuring oge sing kawas perasaan sim kuring ka aranjeun, jeung sing daraek bruk-brak! 14 Kade ulah bareng baranggawe jeung anu henteu palercaya ka Allah, da moal aya beubeunanganana. Mana bisa nu bener ngahiji jeung nu teu bener. Mana bisa caang ngahiji jeung poek. 17
2 Korintus 6.15-7.3 18 15 Mana bisa Kristus samupakat jeung Iblis. Rek meunang kaboga naon anu palercaya ka Allah cacampuran jeung anu henteu palercaya? 16 Mana bisa Bait Allah ngahiji jeung imah brahala? Urang teh Bait Allah anu jumeneng! Sabab timbalan Allah ku manten ge kieu: "Kami rek cicing di umat Kami, sarta hirup jeung maranehna; Kami baris jadi Allah maranehna, maranehna baris jadi umat Kami." 17 Ku sabab kitu Allah ngandika, "Tinggalkeun jalma anu daroraka, pisahkeun diri ti maranehna. Ulah ngayakeun naon-naon jeung sakur nu najis, tangtu maraneh ditarima ku Kami. 18 Kami baris jadi Rama maraneh, maraneh baris diaku anak ku Kami, anak lalaki, anak awewe, kitu timbalan Pangeran Nu Maha Kawasa." 7 1 Dulur-dulur! Eta jangji-jangji teh kabeh ditujukeunana ka urang. Ku sabab kitu urang kudu miceun sagala rereged lahir batin, hirup kudu beresih jeung kudu ajrih ka Allah. 2 Muga aranjeun langsar hate narima deui sim kuring. Ka sasaha ge sim kuring can kungsi nyieun salah, ngarugikeun atawa nyokot kauntunganana. 3 Lain nyalahkeun aranjeun ieu mah, geuning ceuk sim kuring oge bareto, ka aranjeun
2 Korintus 7.4-9 teh sim kuring nyaah, paeh hirup hayang reujeung. 4 Sim kuring percaya, malah agul ku aranjeun teh, nepi ka dina kasusah anu kumaha bae oge teu weleh ngarasa reugreug, asa kacida bagjana. 5 Basa bareto datang ka Makedoni, mani teu bisa ngaso. Di mana-mana rea anu matak susah, rea anu ngajak cekcok, hate pinuh ku karisi. 6 Tapi Allah, anu salawasna sok ngagedekeun hate anu keur leungit harepan, ngagedekeun hate sim kuring ku datangna Titus. 7 Ngarasa hegar teh lain ngan ku datangna bae, tapi oge ku laporanana anu nyaritakeun yen aranjeun kacida matak ngagedekeun hatena. Anjeunna oge geus nyaritakeun, yen aranjeun kacida saronona ka sim kuring, geus ngarasa kaduhung, sarta seja ngabelaan ka sim kuring. Ku sabab kitu sim kuring ngarasa tambah bagja. 8 Teu panasaran geus nyieun surat anu eusina nganalangsakeun aranjeun oge. Memang sim kuring oge ngarasa sedih sanggeus terang yen mimitina mah aranjeun nalangsa ku eta surat. 9 Tapi ayeuna mah sim kuring teh bungah. Lain bungah ku lantaran geus nganalangsakeun aranjeun, tapi ku sabab eta kanalangsaan teh geus ngarobah kalakuan aranjeun. Jadi eta kanalangsaan aranjeun teh 19
2 Korintus 7.10-14 luyu jeung pangersa Allah. Ku lantaran kitu sim kuring henteu ngarugikeun naon-naon ka aranjeun. 10 Kanalangsaan oge ari ku Allah dianggo lantaran sangkan urang eling mah matak jamuga, taya ngarugikeunana. Beda deui jeung nalangsa ku lantaran nyeri hate, eta mah nungtun kana paeh. 11 Pek inget-inget berkahna aranjeun meunang kanalangsaan ti Allah teh. Geuning aranjeun jadi sakitu enya-enyana, sakitu sumangetna memener nu salah, jengkel ka nu migawe dosa, paur, jeung sono kana kahadean sarta teu asa-asa ngahukum anu salahna. Geus tetela nu salah dina eta perkara teh lain aranjeun. 12 Eta sababna nu matak sim kuring teu panasaran geus nyuratan kitu. Da nulis kitu soteh lain ku sabab si Anu salah atawa si Anu jadi korban kasalahan batur, tapi pikeun nyaksikeun ka Allah yen perhatian aranjeun ka sim kuring saenyana kacida gedena. 13 Tah eta anu ngareugreugkeun hate sim kuring teh. Beuki reugreug beuki bungah sanggeus terang yen aranjeun narima Titus sakitu hadena. 14 Ti samemehna oge aranjeun ku sim kuring geus dipujikeun ka Titus, ari heug enya aranjeun teu nguciwakeun. Jadi sim kuring ngagulkeun aranjeun ka Titus teh aya buktina. 20
2 Korintus 7.15-8.7 15 Titus mingkin tambah kanyaahna ka aranjeun anu sakitu narimana, sakitu narurutna kana nasehat-nasehatna, sakitu mikaajrihna. 16 Sim kuring bagja aranjeun bisa dipercaya. 8 1 Dulur-dulur, sim kuring rek nyaritakeun hal berkah Allah ka jamaah-jamaah di Makedoni. 2 Maranehna geus meunang cocoba kacida beuratna, tapi parangina teu weleh barerag. Sarta sanajan kacida mariskinna oge daraekeun mere derma tur pohara laleahna. 3 Merena teh mani sakuat-kuat, malah leuwih ti kitu. Turug-turug 4 mani keukeuh menta diidinan ngumpulkeun derma, rek ngabantu umat Allah di Yudea. 5 Teu nyana nepi ka kitu! Geus ngabdi ka Gusti teh, ku kersaning Allah make jeung nawarkeun tanaga ka sim kuring sabatur-batur. 6 Ti dinya sim kuring menta ka Titus anu ngamimitian ngayakeun usaha kitu, supaya eta usaha anu sakitu mulyana teh dituluykeun di tempat aranjeun ongkoh. 7 Aranjeun unggul dina sagala rupa, dina kapercayaan, dina kapercekaan nyarita, dina pangaweruh, dina sumanget kana tutulung, kitu deui dina kanyaah ka sim kuring. Muga sing unggul oge dina ngihtiarkeun eta usaha anu mulya tujuanana. 21
2 Korintus 8.8-14 8 Ieu anjuran lain parentah. Nyaritakeun sumanget tutulung batur soteh hayang neuleuman gedena kanyaah aranjeun. 9 Aranjeun geus terang kumaha murah asihna Gusti urang Yesus Kristus. Anjeunna teh sugih, tapi iklas hirup miskin, supaya kasugihan Anjeunna ngabeungharkeun aranjeun. 10 Ceuk timbangan sim kuring, usaha aranjeun anu taun tukang tea mending rengsekeun ayeuna. Bareto aranjeun anu ngamimitian ngajalankeun jeung nganiatanana. 11 Tah ayeuna teruskeun, anggeuskeun! Jalankeun enya-enya sakumaha niat tadina, nyarumbang sakamampuh aranjeun. 12 Lamun aranjeun geus marere sakumaha kakuatan aranjeun, anu bakal ditampi ku Allah teh kakuatan merena tina kaboga anu geus aya, lain ti nu tacan aya. 13 (8:13-14) Lain maksud sim kuring rek ngentengkeun batur tuluy ngarerepot ka aranjeun, ngan ku sabab ayeuna aranjeun keur aya dina kacukupan, munasabah lamun mere ka batur anu keur butuh. Engke lamun aranjeun pareng kakurangan sarta maranehna keur aya dina kacukupan, tangtu aranjeun oge ditulung. Jadi saimbang, pada silih ladenan. 14 (8:13) 22
2 Korintus 8.15-22 15 Sabab ceuk Kitab Suci, "Anu ngumpulkeunana loba moal matak leuwih, anu ngumpulkeunana saeutik moal matak kurang." 16 Puji sukur ka Allah, Titus dikersakeun sakitu hayangeunana ngabantu gawe ka aranjeun, teu beda ti sim kuring. 17 Kituna teh lain ngan ku pamenta sim kuring bae, tapi kahayangna sorangan ge kitu. 18 Anjeunna bakal mawa batur saurang, jelema anu kacida dihormatna ku jamaah-jamaah di ditu, tina ku suhudna ngawawarkeun Injil Kasalametan. 19 Eta dulur ku jamaah-jamaah geus ditangtukeun pikeun ngabaturan sim kuring engke, sabab engke teh sim kuring kudu indit nganteurkeun duit sumbangan tea, pikeun kamulyaan Allah, jeung pikeun nandakeun yen hayang tutulung. 20 Tangtu sim kuring kudu ati-ati ngurus duit sumbangan teh, ulah nepi ka jadi panyerewedan. 21 Seja bruk-brak teh lain ka payuneun Allah bae, ka papada jelema nya kitu keneh. 22 Aya deui hiji dulur anu bareng diutus ka aranjeun teh, anu geus sering dicoba tur salawasna bukti soson-sosonna kana tutulung. Ayeuna, ku lantaran geus tamplok kapercayaanana ka aranjeun, napsu tutulung teh beuki jadi. 23
24 2 Korintus 8.23-9.5 23 Geus puguh ari Titus mah, kawantu batur sim kuring anu babarengan ngabantu ka aranjeun. Ari anu duaan deui eta teh wawakil jamaah-jamaah, pagaweanana matak mulya ka Kristus. 24 Muga ditarima, sing pada mikanyaah, supaya kanyaah aranjeun kanyahoan ku jamaah-jamaah di ditu. Tembongkeun yen sim kuring ngalem aranjeun teh teu nyalahan. 9 1 Perkara aranjeun kudu ngabantu umat Allah di Yudea, saenyana teu perlu disuratan heula. 2 Percaya yen aranjeun bakal rarido, nepi ka dipuji ka urang Makedoni. Ceuk sim kuring, "Urang Ahaya mah geus sadia ti taun tukang." Atuh maranehna asa dihatean, beuki enya-enya. 3 Jadi sim kuring ngutus ieu dulur-dulur ka dieu, supaya eta pamuji sim kuring teh lain wungkul omong kosong, sing geus sadia sakumaha ceuk sim kuring. 4 Karana, saupama engke sim kuring ka dieu teh dipiluan ku urang Makedoni, heug nyampak aranjeun can naon-naon, tada teuing sim kuring isinna, hanas geus sakitu percayana! Puguh deui aranjeun mah geus teu kudu dicatur. 5 Eta sababna sim kuring ngarasa perlu ngutus heula ieu dulur-dulur ka dieu, sina nguruskeun duit sumbangan anu dijangjikeun bareto. Mun sim kuring datang duitna kudu
2 Korintus 9.6-12 geus aya, ngarah enya eta sumbangan teh tina kahidengan aranjeun, lain ku sabab dikudukeun. 6 Sing aringet, nu melak binih ngan saeutik, beubeunanganana ge bakal saeutik, anu melak binihna loba, beubeunanganana oge bakal loba. 7 Ku sabab kitu mere teh kudu cop jeung hate, ulah owel atawa asa dipaksa. Anu mere reujeung suka lilah tangtu diasih ku Allah. 8 Allah teh kawasa maparin leuwih tina kaperluan aranjeun, sangkan saniskara kaperluan aranjeun salawasna cukup, nepi ka bisa laluasa keur nyieun kahadean. 9 Sakumaha ceuk Kitab Suci, "Mantenna ngawurkeun rejeki ka nu mariskin, welas asih-Na taya pegatna." 10 Allah anu maparin binih ka nu tebar jeung rejeki baris tedaeun, bakal maparin binih tebarkeuneun aranjeun, tur hasilna tangtu disina rekah, ganjaran tina kabalabahan aranjeun keneh. 11 Salawasna Mantenna bakal nyukupan ka aranjeun, supaya aranjeun saban waktu bisa mere maweh. Pamere aranjeun anu bakal ditepikeun ku sim kuring bakal ngalantarankeun jelema-jelema maruji sukur ka Allah. 12 Sabab eta sumbangan teh lain ngan matak nutupan pangabutuhna umat Allah bae, 25
2 Korintus 9.13-10.4 malah bakal ngalantarankeun maranehna tumarima ka Allah. 13 Kahadean aranjeun bakal ngalantarankeun maranehna ngamulyakeun ka Allah, ku ningal kapengkuhan aranjeun kana Injil Kasalametan hal Kristus anu memang geus diaku ku aranjeun, jeung ku kabalabahan aranjeun ka maranehna kitu deui ka nu sejen-sejen. 14 Tangtu maranehna bakal mangnaredakeun dibarung ku asih rasaning ati ka aranjeun, anu ku Mantenna geus dipaparin berkah luar biasa. 15 Hayu urang maruji sukur ka Allah anu berkah-Na taya papadana. 10 1 Ayeuna sim kuring, Paulus, anu dipajarkeun leuleuy ari di hareupeun aranjeun, ari geus jauh mah jadi keras, aya pamenta pribadi. Pamenta teh, demi Kristus anu sareh jeung mulya manah, 2 engke lamun urang geus pajonghok, aranjeun ulah nyieun gara-gara nepi ka sim kuring kudu keras. Sabab sim kuring moal teu keras ka anu nyangka-nyangka yen usaha sim kuring sabatur-batur teh ngarah kadunyaan. 3 Sanajan hirup teh di dunya, tapi sim kuring henteu ngarah kadunyaan. 4 Pakarang paranti sim kuring tarung lain pakarang nu aya di ieu dunya, tapi pakarang- pakarang ampuh kagungan Allah, anu ku sim kuring dipake ngagempur benteng-benteng, ngagempur alesan-alesan palsu, 26
2 Korintus 10.5-12 5 ngaruntuhkeun tiap-tiap sipat sombong anu ngadingding ngahalangan kanyaho ka Allah, sarta nalukkeun saniskara pipikiran sangkan aranut ka Kristus. 6 Engke sanggeus aranjeun taat datang ka antekna, sim kuring siap geusan ngahukum sakur anu henteu daek taat. 7 Aranjeun biasa nilik kana rupa lahir. Kumaha di dieu aya anu ngarasa yen dirina kagungan Kristus? Pek sina mikir deui enya henteuna. Mun enya dirina kagungan Kristus, sim kuring oge kagungan Kristus saperti manehna. 8 Sim kuring, sanajan upama nepi ka agul leuwih ti misti oge ku kakawasaan ti Gusti, henteu era, da eta kakawasaan teh dipake ngadegkeun aranjeun, lain dipake ngarubuhkeun. 9 Sim kuring teu ngaharep aranjeun ngarasa disingsieunan ku surat-surat sim kuring. 10 Ceuk nu nyarita, "Paulus dina surat- suratna mah galak jeung hebat, tapi ari geus adu hareupan jeung urang mah lembek, ucapan-ucapanana taya eusina." 11 Jelema kitu kudu ngarti, yen Paulus dina suratna jeung Paulus dina adu hareupan jeung aranjeun taya bedana. 12 Nya teu wani ari nandingan atawa nyaruakeun maneh jeung jelema anu nganggap dirina luhur kabina-bina mah. Jelema anu ngukur maneh ku dirina 27
2 Korintus 10.13-11.1 sorangan, anu ngabanding-banding maneh kana darajatna sorangan, saenyana kacida bodona. 13 Sim kuring mah teu rek muji maneh liwat ti wates, tetep aya dina wawatesan anu kakurung ku papancen ti Allah, di antarana nya eta ayeuna baranggawe di aranjeun. 14 Jadi waktu sim kuring mawa Injil Kasalametan hal Kristus ka aranjeun, saenyana henteu liwat tina eta wates. 15 Jadi moal muji maneh ku hasil pagawean batur ti luareun papancen anu ditangtukeun ku Allah. Anu dipalar teh mugia aranjeun tambah kapercayaan, bari sim kuring henteu kaluar tina wates anu geus ditangtukeun ku Allah. 16 Engke oge, ari ngamashurkeun Injil Kasalametan ka tempat-tempat sejen luareun aranjeun, moal nyokot tempat anu geus digarap ku batur, da sim kuring mah teu hayang muji maneh ku beubeunangan batur. 17 Dina Kitab Suci disebutkeun, "Jelema mun arek agul, kudu agul ku padamelan Pangeran." 18 Sabab jelema mah meunang soteh dipuji lamun hirupna kamanah ku Pangeran, lain ku sabab pujieun ceuk pangrasana. 11 1 Sim kuring menta dimalum, bisi kawas nu rada kurang pikiran. Daraek ngamalum, lain? 28
2 Korintus 11.2-8 2 Sim kuring teh timburuan ka aranjeun, sakumaha Allah oge timburuan ka aranjeun. Aranjeun teh ibarat hiji mojang parawan anu mulus keneh, anu ku sim kuring geus dijangjikeun baris ditikahkeun ka hiji lalaki, nya eta Kristus ku anjeun. 3 Sim kuring risi sieun aranjeun kagembang ku nu sejen, henteu satia deui ka Kristus, cara Hawa kagendam ku tipu dayana si oray pelit. 4 Sabab aranjeun mani giak narima jelema anu nyaritakeun Yesus sejen, lain Yesus anu diwanohkeun ku sim kuring, narima roh jeung "injil" anu kacida bedana ti Roh Allah jeung Injil Kasalametan anu diwawarkeun ku sim kuring! 5 Asana sim kuring teh henteu eleh harkat ku eta jelema-jelema luar biasa teh, anu ngaku-ngaku "rasul" aranjeun. 6 Ari nyarita mah sugan enya sim kuring kurang bisa, tapi ari kanyaho mah teu kurang- kurang, eta geus mindeng dibuktikeun ka aranjeun dina hal naon bae. 7 Sim kuring ngawawarkeun Injil Kasalametan ka aranjeun teu menta bayaran, bari ngalalaip diri pikeun ngangkat harkat aranjeun. Salah kitu ieu teh? 8 Ari gawe di aranjeun, ari gajih ti jamaah- jamaah sejen, sasat ngarugikeun maranehna dipake ngawulaan aranjeun. 29
2 Korintus 11.9-16 9 Salila jeung aranjeun, sanajan geus teu boga duit sim kuring tara ngurihit. Sagala pangabutuh sim kuring dicukupna ku dulur-dulur ti Makedoni. Ka aranjeun mah bareto tara nyusahkeun, engke-engke ge moal ngarepotkeun. 10 Demi pangajaran Kristus anu saestu cecekelan sim kuring, kaagulan sim kuring kieu teh di mana bae di sakuliah Ahaya moal bisa kapupus. 11 Sugan sim kuring teu nyaah ka aranjeun, make nyebutkeun kitu? Demi Allah, puguh bae nyaah mah! 12 Ieu urusan, ayeuna ku sim kuring rek diteruskeun, supaya nu ngaraku rasul teh ulah bisaeun deui agul-agul jeung akon-akon, pajar maneh mangku gawe cara anu dijalankeun ku sim kuring. 13 Paralsu kabeh oge, lain rasul-rasul! Kikituanana teh bohong, nyamur jadi rasulna Kristus anu bener. 14 Tapi teu aneh! Iblis oge bisaeun nyamur jadi malaikatna caang. 15 Atuh lamun bawahanana nyalalamur jadi abdining kayaktian oge geus teu aneh deui. Engke ge nararima tungtungna, satimpal jeung kalakuanana. 16 Sakali deui, ulah disangka sim kuring jelema bodo. Tapi najan keukeuh disangka kitu ge kajeun, asal ditarima bae ku aranjeun 30
2 Korintus 11.17-24 bodo-bodo oge, ngarah bisa keneh agul saeutik mah. 17 Tangtu bae ieu mah lain ucapan anu dipiwarang ku Gusti. Ngomong hayang bisa agul kitu teh ceuk sim kuring bae, si bodo. 18 Anu sok aragul ku sual-sual kadunyaan teh loba, atuh sim kuring oge rek kitu. 19 Aranjeun oge anu palinter, geuning mani sakitu galumbirana ngahaminan ka eta anu barodo! 20 Buktina dararaek bae dikuah-kieuh, diperes, dipacikeuh, dihina, diciduhan beungeut ku maranehna. 21 Era sim kuring mah urang beunang dikitu-kitu teh! Tapi mun batur wani agul-agul ku halna, sim kuring oge wani, ari rek nurutan bodo mah. 22 Cenah maranehna urang Ibrani? Sim kuring oge urang Ibrani. Cenah maranehna anak Ibrahim? Sim kuring oge anak Ibrahim. 23 Cenah maranehna abdi-abdi Kristus? Sim kuring mah komo, najan siga anu kurang waras oge jadi abdina Kristus teh leuwih bener ti batan maranehna. Leuwih banting tulang, leuwih mindeng dibui, leuwih mindeng dikaniaya, leuwih mindeng nyorang bahla pati. 24 Sim kuring mah geus lima kali disiksa dirangketan ku urang Yahudi sakalina tilu puluh salapan teunggeulan; 31
2 Korintus 11.25-32 25 geus tilu kali digitik make hoe ku urang Rum; sakali dibenturan ku batu; tilu kali nyorang kalebuh kapal, kekerelepan dina cai sapoe sapeuting. 26 Sering ari eukeur nyanyabaan meh-mehan cilaka di jalan, ku caah, ku begal, ku papada urang Yahudi, ku jelema-jelema umat brahala. Bahla pati ngukuntit bae, di kota, di gurun, di tengah laut, kitu deui bahla pati ti babaturan anu paralsu. 27 Banting tulang satengah paeh, mindeng teu sare, teu dahar, teu nginum, mindeng ngalenteh, mindeng mucicid da teu boga pakean. 28 Teu kudu dicatur hal-hal sejenna mah, turug-turug unggal-unggal poe paciweuh ku urusan jeung melang ka jamaah-jamaah. 29 Mun aya dulur anu jadi leutik hate, sim kuring nu ngaleketey, mun aya dulur anu nyieun dosa, sim kuring anu nalangsa. 30 Mun kudu agul tea mah agul teh sim kuring mah ku karumasaan, rumasa jadi jelema anu kacida lembekna. 31 Lain bohong, saksina ge Allah Ramana Gusti Yesus; puji kasangggakeun ka pajenengana-Na salalanggengna. 32 Bareto basa keur di jero kota Damsik, gupernur bawahan Raja Aretas nitah ngepung lawang eta kota, rek nangkep. 32
2 Korintus 11.33-12.6 33 Tapi sim kuring bisa ngejat, aya anu ngulur ti luhur kuta make karanjang, tina hiji liang tembok. 12 1 Saenyana agul teh taya untungna. Tapi teu rek agul kumaha, sabab sim kuring kungsi meunang tetenjoan jeung wahyu ti Gusti. 2 Sim kuring terang ka hiji jelema umat Kristus, anu opat welas taun ka tukang dadak sakala diangkat ka sawarga pangluhurna, (sim kuring teu terang, naha eta teh kajadian saenyana atawa ngan tetenjoan wungkul, ngan Allah anu uninga). 3 (12:3-4) Terang deuih eta jelema teh terus diangkat ka Pirdus (ieu oge duka kajadian saenyana, duka ngan tetenjoan wungkul, ngan Allah anu uninga). Di dituna manehna meunang dedengean anu henteu bisa kaucapkeun ku omongan, dedengean anu henteu idin diucapkeun ku biwir manusa. 4 (12:3) 5 Tah sim kuring agul teh ku eta jelema, da ari diri sorangan mah naon agulkeuneunana, lian ti agul ku karumasaan boga hate lembek. 6 Tapi sanajan rek agul-agul ge, nu diomongkeun mah perkara anu bener, moal kawas omongan nu burung. Tapi moal rek muji maneh, bisi aya jelema anu nyangka yen sim kuring jelema leuwih, boh dina pangalaman boh dina caritaan anu geus katenjo jeung kadenge ku manehna. 33
34 2 Korintus 12.7-13 7 Ngan supaya ulah nepi ka jadi kamagungan dumeh meunang tetenjoan jeung wahyu anu sakitu arahengna, sim kuring dibere hiji kanyeri dina awak, enteng tapi numbukan bae ngagoda kana awak lir utusan Iblis, supaya sim kuring ulah agul. 8 Tilu kali sim kuring nunuhun ka Gusti, nyuhunkeun supaya eta kanyeri dileungitkeun. 9 Tapi waler-Na, "Kurnia Kami ka maneh geus cukup, sabab kakawasaan Kami paling matih ana maneh keur lembek." Ku sabab kitu sim kuring mah lembek oge agul, bungah pisan, da bakal bisa ngarasa kana panangtayungan kakawasaan Gusti. 10 Demi Kristus, sim kuring mah lembek kajeun, dihina kajeun, sangsara kajeun, dikaniaya kajeun, nandangan suker kajeun. Puguh ari keur lembek sim kuring mah jadi bedas teh. 11 Memang sim kuring geus jadi jelema bodo, tapi aranjeun nu jadi lantaranana. Benerna aranjeun teh ngahargaan ka sim kuring. Kieu-kieu oge sim kuring henteu katitih ku eta "rasul-rasul" aranjeun anu luar biasa teh. 12 Tandana yen sim kuring rasul, geus mindeng dibuktikeun reujeung kasabaran ku ngayakeun hal-hal anu ajaib jeung araheng. 13 Iwal ti tara dipentaan tulung perkara duit, cik dina hal naon aranjeun kurang
35 2 Korintus 12.14-19 dipentingkeun ti batan jamaah-jamaah sejen teh? Bisi karasana henteu adil, hampura bae. 14 Ngalayad aranjeun teh geus rek tilu kali jeung ayeuna. Lain rek aya nu dipenta, rek ka aranjeun teh sono ka jelemana, lain kana duitna. Jeung deui lain anak anu kudu maraban kolot, tapi kolot anu kudu maraban anak. 15 Ka aranjeun teh ulah-bon harta banda, raga sakujur oge rido masrahkeun. Sageuy kurang nyaraah keneh bae ka sim kuring anu sakieu nyaahna ka aranjeun. 16 Sageuy teu karasa yen bareto sim kuring tara ngarepotkeun ka aranjeun. Tapi make aya anu nuduh magar sim kuring pelit, loba ekol sok macikeuh. 17 Na kumaha? Na kungsi sim kuring narik untung ti aranjeun mun ngirim utusan ka dieu? 18 Enya sim kuring teh ngutus Titus jeung baturna saurang papada umat Kristus ka dieu. Eta kitu anu dipajarkeun narik untung teh? Lain sarua tekad jeung cara hirup Titus jeung sim kuring teh? 19 Palangsiang ceuk pamikir aranjeun sim kuring jeung Titus teh ti bareto nepi ka ayeuna ngan hayang meunang sorangan bae. Henteu, dulur-dulur! Sim kuring nepikeun dawuhan Kristus ka aranjeun kalawan kauninga ku Allah teh rek nulung aranjeun.
2 Korintus 12.20-13.3 20 Sim kuring paur, sieun ari jol ka dieu nyampak aranjeun sulaya tina kahayang sim kuring, sabalikna sim kuring sulaya tina kahayang aranjeun. Sieun timbul pacogregan seug garelut, sieun engke padengki-dengki, silih pikajengkel, silih hualkeun, silih upat jeung paagul-agul nepi ka jadi rusuh. 21 Inggis ari jol teh engke sim kuring ku Gusti Allah diparengkeun apes di hareupeun aranjeun, sieun meunang kasedih, bisi jelema-jelema anu bareto nyieun kadorakaan teh loba keneh anu tacan robah, masih rujit kalakuan, masih keneh sok rarucah jeung lalacur. 13 1 Geus rek tilu kali jeung ieu sim kuring ka dieu teh. Ceuk Kitab Suci, "Sahna hiji pangdakwa teh lamun ditunjang ku saksi duaan atawa leuwih." 2 Basa sim kuring nganjang kadua kalina, jelema-jelema anu bareto baroga dosa teh kitu deui nu sejen-sejenna geus diwawadian. Ayeuna ge sabot keur pajauh kieu sim kuring rek ngawawadian deui. Sabab engke mah ari sim kuring ka dieu deui, anu saralah teh hiji ge moal aya anu luput tina hukuman. 3 Engke tetela ka aranjeun yen ucap-ucapan sim kuring teh saenya-enyana dawuhan Kristus. Dina mayunan aranjeun, Kristus moal lembek, sabalikna tangtu nganggo kakawasaana-Na. 36
37 2 Korintus 13.4-10 4 Waktu keur disalib nepi ka pupus, Anjeunna lembek, tapi ayeuna mah Anjeunna jumeneng ku kawasaning Allah. Sim kuring oge lembek lantaran ngahiji ka Anjeunna, tapi dina nyanghareupan aranjeun, ku karana hirup reujeung Anjeunna, sim kuring rek make kakawasaan ti Allah. 5 Pek mariksa maneh, nguji maneh, percaya keneh ka Kristus? Lamun masih, tangtu karasa di jero hate aranjeun aya Kristus Yesus, kajaba lamun ku aranjeun geus ditinggalkeun. 6 Sing percaya, sim kuring mah henteu ninggalkeun ka Anjeunna. 7 Paneda sim kuring ka Allah, mugia aranjeun ulah nyarieun kasalahan. Lain dumeh sim kuring tahan uji, ngan hayang supaya aranjeun harade kalakuan, sanajan upamana sim kuring kawas teu tahan uji. 8 Teu bisa sim kuring mah milampah anu lalawanan jeung perkara bener, salian ti hayang nurut. 9 Mun aranjeun kuat, najan sim kuring mah lembek, hate bungah. Jeung mangnedakeun teh deui mugia lampah hade aranjeun sing nepi ka sampurna. 10 Eta sababna samemeh urang pajonghok sim kuring nyuratan heula, supaya engke mun sim kuring datang, ulah nepi ka kudu keras ngagunakeun kakawasaan anu ti Gusti, da eta kakawasaan teh dipasihkeunana ka
38 2 Korintus 13.11-14 sim kuring pikeun ngadegkeun aranjeun, lain pikeun ngarubuhkeun. 11 Sakieu bae dulur-dulur! Sing saralamet. Sampurnakeun iman, lampahkeun pepeling- pepeling ti sim kuring, sing alakur pada batur, sing runtut. Mugia Allah anu sipat asih jeung nu nyepeng karuntutan nyarengan ka aranjeun. 12 Geura silih pidulur, silih rangkul. 13 (13-12) Aya salam ti sakabeh umat Allah keur aranjeun. 14 (13-13) Mugi-mugi aranjeun ginanjar sih kurnia Gusti Yesus Kristus, ginanjar asihing Allah, diaping ku Roh Suci. Wassalam, Paulus
Galatia 1 1 Ieu surat ti sim kuring, Paulus, anu jadi rasul lain ku karana dipanggil atawa diangkat ku manusa, tapi ku lantaran disaur ku Yesus Kristus, jeung ku Allah Rama anu ngahirupkeun deui Anjeunna tina pupus-Na. 2 Ieu aya salam ti dulur-dulur anu babarengan jeung sim kuring, ka aranjeun di jamaah-jamaah di Galata. 3 Mugi-mugi Allah Rama urang jeung Gusti Yesus Kristus maparin berkah jeung kasantosaan ka aranjeun. 4 Kristus teh bawaning ku hawatoseun ka urang anu dosa, jeung bawaning ku tumut kana pangersa Allah Rama urang, nepi ka ngurbankeun salira-Na, supaya urang bisa leupas tina ieu jaman anu jahat. 5 Sanggakeun puji ka Allah, salalanggengna! Amin. 6 Kaget sim kuring mah ku aranjeun! Tacan ge lila geus malundur deui ti anu nyaur aranjeun ku karana asihna Kristus. Aranjeun geus bariluk kana pangajaran injil sejen. 7 Saenyana "injil sejen" teh teu aya. Aya soteh jelema-jelema anu ngalilieur aranjeun, muter balik pangajaran hal Kristus. 8 Mugia anu ngajarkeun "injil" anu beda ti Injil Kasalametan anu geus diwawarkeun ku
Galatia 1.9-15 sim kuring teh, saha bae, dalah sim kuring sorangan atawa malaikat ti sawarga, sing meunang hukuman ti Allah! 9 Bareto sim kuring kungsi nyebutkeun kitu. Ayeuna ge kitu, saha bae, anu ngajarkeun injil anu beda ti nu geus katampa ku aranjeun, mugia sing meunang hukuman! 10 Sim kuring nyebutkeun kitu teh naha pedah hayang meunang pangaku ti pada manusa? Teu pisan-pisan! Sim kuring mah hayang meunang pangaku ti Allah! Atawa ngarah kapake ku manusa? Atuh arek kikituan keneh mah sim kuring teh lain ge abdina Kristus. 11 Aranjeun perlu terang, yen Injil Kasalametan anu diwawarkeun ku sim kuring teh lain asal ti manusa. 12 Sim kuring narimana lain ti manusa, lain beunang guguru ti pada jalma. Terang kana hal eta teh ti Yesus Kristus ku anjeun. 13 Aranjeun tangtu geus meunang carita hal kahirupan sim kuring waktu nyekel keneh agama Yahudi, kumaha telengesna sim kuring ka jamaah Allah, enyaan hayang ngabasmi teh. 14 Waktu nyekel keneh agama Yahudi, di antara urang Yahudi anu sapantar mah sim kuring teh pangnyongcolangna, jeung pangkukuhna kana adat tali paranti karuhun. 15 Tapi sihoreng ti samemeh dijurukeun oge sim kuring ku Allah nu sipat murah geus 2
Galatia 1.16-24 ditangtukeun kudu ngabdi ka Mantenna. Sanggeus ditangtukeun kitu, 16 sim kuring ku Mantenna diwanohkeun ka Putra-Na, supaya warta hal Putra-Na, nya eta Injil Kasalametan tea, diteruskeun ka bangsa-bangsa nu lain Yahudi. Harita sim kuring henteu tatanya ka saha-saha. 17 Ka anu geus jaradi rasul heulaeun sim kuring oge henteu, da sim kuring teu kungsi ka Yerusalem heula. Indit teh malah ka nagri Arab, ti dinya balik deui ka Damsik. 18 Indit-indit ka Yerusalem tilu taun ti harita, manggihan Petrus. Di anjeunna meunang dua minggu. 19 Jeung rasul-rasul sejenna mah teu kungsi tepung, salian ti jeung Yakobus saderek Gusti Yesus. 20 Ieu anu ditulis teh saenyana. Allah saksina lamun sim kuring bohong! 21 Geus kitu sim kuring indit ka sababaraha tempat di Siria jeung Kilikia. 22 Nepi ka waktu eta, anggota jamaah- jamaah nu aya di Yudea tacan tarerangeun kana rupa sim kuring. 23 Kakara meunang caritana ti anu ngaromongkeun. Kieu cenah, "Jelema anu bareto nganiaya urang teh ayeuna malah ngawawarkeun kapercayaan anu tadina ku manehna rek ditumpes!" 24 Maranehna maruji sukur ka Allah ku hal sim kuring kitu. 3
Galatia 2.1-6 2 1 Opat belas taun ti harita, sim kuring ka Yerusalem deui jeung Barnabas, bari mawa Titus. 2 Ka ditu teh lantaran aya pituduh ti Allah. Dina riungan anu ngahaja diayakeun jeung para pamingpin di ditu, sim kuring nerangkeun yen sim kuring mah nginjilan bangsa-bangsa anu lain Yahudi. Nu dipalar supaya pagawean sim kuring nu enggeus- enggeus kitu deui anu eukeur disanghareupan ulah nepi ka gaplah. 3 Ari Titus teh urang Yunani, ku sim kuring henteu dikudukeun disunat. 4 Tapi di ditu teh aya sawatara jelema anu keukeuh ngudukeun Titus disunat. Eta anu kareukeuh kitu teh saenyana mah jelema-jelema anu nyiliwuri, pura-pura sakapercayaan, maksudna rek nalungtik nepi ka mana bebasna umat anu ngahiji jeung Kristus Yesus. Karepna rek disina jaradi kawula cara bareto deui. 5 Tapi sim kuring teu undur barang satapak, tetep ngajaga supaya Injil Kasalametan tetep murni katampana ku aranjeun. 6 Ari jelema-jelema anu disarebut pamingpin sim kuring make ucapan kieu lantaran pikeun sim kuring mah sanajan maranehna pangkat naon ge sarua bae, da Allah oge moal ningali kana kaayaan lahirna aranjeunna mah teu ngaraos kaabotan naon-naon. 4
Galatia 2.7-12 7 Malah ku aranjeunna kahartieun, yen sim kuring ku Allah memang dipiwarang nginjilan bangsa nu lain Yahudi, cara Petrus bae dipiwarang nginjilan urang Yahudi. 8 Sabab Roh Allah ka sim kuring maparin kamampuh nginjilan bangsa nu lain Yahudi, ka Petrus maparin kamampuh nginjilan urang Yahudi. Ari geus ngalartoseun mah yen kawajiban sim kuring ti Allah teh memang kitu, 9 Yakobus, Petrus, jeung Yohanes, anu kasebutna jaradi pamingpin, nyalaman ka Barnabas jeung ka sim kuring, nandakeun geus jadi sakanca. Itu ieu geus satuju: Barnabas jeung sim kuring nginjilan bangsa nu lain Yahudi, aranjeunna nginjilan urang Yahudi. 10 Pamundutna ngan sarupa, nya eta supaya sim kuring ge inget ka anu mariskin nu aya dina cepengan aranjeunna. Atuh puguh eta mah, lantaran angen-angen kaula oge kitu. 11 Tapi waktu Petrus keur di Antioki, kapaksa ku sim kuring diweweleh, lantaran tetela anjeunna salah. 12 Harita anjeunna teh keur tuang, bareng jeung dulur-dulur nu lain urang Yahudi. Naha barang jol aya jelema-jelema utusan Yakobus, ngadak-ngadak ngajauhkeun anjeun ti dulur-dulur nu lain Yahudi tea, tuangna teu terus jeung maranehanana, sieuneun dipaido 5
Galatia 2.13-17 ku eta anu daratang, tukang ngudukeun kabeh jelema disunat. 13 Dulur-dulur sejenna, urang Yahudi, sarua kecingna jeung munapekna jeung Petrus. Dalah Barnabas pisan kabawakeun kecing ku aranjeunna. 14 Ku sabab peta aranjeunna kitu teh sidik henteu sajalan jeung kamurnian eusi Injil Kasalametan, harita keneh Petrus ku sim kuring dicawad terang-terangan. Ceuk sim kuring, "Ongkoh anjeun teh urang Yahudi, nanging ari hirup sapertos sanes Yahudi! Atuh kumaha tiasa maksa nu sanes Yahudi?" 15 Nurutkeun kalahiran mah memang sim kuring teh bangsa Yahudi, lain bangsa sejen anu ceuk bangsa sim kuring mah "Jelema umat dosa". 16 Tapi sanajan kitu ge sim kuring terang, yen jelema bisa diangken bener ku Allah teh lain ku pedah ngalaksanakeun Hukum Agama Yahudi, tapi ku lantaran percaya ka Yesus Kristus. Bangsa sim kuring oge kitu, supaya bisa diangken bener ku Allah teh kudu ku jalan percaya ka Kristus, lain ku jalan ngalakonan Hukum Agama Yahudi. Jadi saurang ge moal aya anu diangken bener ku Allah pedah netepan eta Hukum. 17 Ayeuna, upama bangsa sim kuring sanggeus ihtiar supaya diangken bener ku Allah ku jalan hirup ngahiji jeung Kristus, tapi masih keneh jadi jelema-jelema dosa, saperti 6
Galatia 2.18-3.3 jelema-jelema lain Yahudi, naha eta dosana teh dilantarankeun ku Kristus? Lain! 18 Lamun sim kuring nepi ka ngadegkeun deui pola Hukum Agama Yahudi anu ku sim kuring geus diruag, atuh sim kuring teh nembongkeun maneh ngalanggar eta Hukum. 19 Padahal sim kuring geus maot tina hukum eta, dipaehkeun ku Hukum eta keneh, supaya bisa hirup pikeun Allah. Sim kuring geus dihukum paeh jeung Kristus dina salib-Na. 20 Ayeuna anu hirup di jero diri sim kuring geus lain sim kuring, tapi Kristus. Ieu hirup anu keur dilakonan teh, hirup reujeung percaya ka Putra Allah, anu geus ngurbankeun hirup-Na ku anjeun ku tina asih-Na ka sim kuring. 21 Ieu sih kurnia pamohalan ku sim kuring ditolak. Lamun manusa bisa diangken bener ku netepan Hukum Agama Yahudi, atuh pangorbanan Kristus nepi ka pupus teh mubadir! 3 1 Dulur-dulur, urang Galata! Kapangaruhan ku saha nepi ka jadi barodo kitu? Kapan hal pupusna Kristus lantaran disalib teh ku sim kuring geus eces pisan diterangkeunana! 2 Coba jawab: Aranjeun pang narampa Roh Allah teh pedah ngalakonan Hukum Agama Yahudi, atawa ku lantaran ngadenge sarta percaya kana eta Injil Kasalametan? 3 Ku naon jadi barodo kitu? Geus bener-bener hirup aranjeun mimiti nurutkeun panuyun 7
Galatia 3.4-10 Roh Allah, ku naon ayeuna marake jalan tarekah sorangan? 4 Naha teu aya pisan karasana pangalaman hirup nu enggeus-enggeus teh? Piraku! 5 Aranjeun ku Allah geus dipaparinan Roh-Na, geus narenjo kaahengan-kaahengan ti Mantenna. Naha pang kitu teh pedah ngalakonan Hukum Agama Yahudi, atawa ku lantaran ngadenge jeung percaya kana Injil Kasalametan tea? 6 Sing aringet, Ibrahim kumaha? Ceuk Kitab Suci, "Anjeunna percaya ka Allah, sarta ku lantaran percaya, anjeunna diangken bener." 7 Sakitu tetelana, anu saenyana turunan Ibrahim teh nya eta anu percaya ka Allah. 8 Geus diwejangkeun dina Kitab Suci, bangsa-bangsa nu lain Yahudi bakal diangken bener ku Allah, asal percaya ka Mantenna. Eta Injil Kasalametan teh dina Kitab Suci disebutkeun geus dijangjikeun ku Allah ka Ibrahim, ungelna, "Ku jalan maneh sakumna manusa bakal dipaparinan berkah Allah." 9 Ibrahim percaya, anu matak ku Allah diberkahan. Nya kitu, kabeh sakur anu percaya cara anjeunna bakal dipaparin berkah. 10 Anu ngagantungkeun hirupna kana Hukum Agama, hirupna kaancam ku hukuman. Sabab ceuk Kitab Suci, "Saha-saha anu henteu enya-enya ngalakonan sakur anu ditulis dina 8
Galatia 3.11-15 Kitab Hukum Agama, tangtu dihukum ku Allah." 11 Jadi tetela, saurang ge moal aya anu diangken bener ku Allah pedah ngalakonan eta Hukum Agama. Sakumaha ceuk Kitab Suci, "Anu bakal hirup ngan anu percaya ka Allah sarta anu ku Mantenna diangken bener." 12 Hukum Agama Yahudi sabalikna, henteu ngandelkeun kana kapercayaan. Sakumaha ceuk Kitab Suci, "Anu ngalakonan sakabeh Hukum Agama Yahudi tangtu hirup." 13 Tapi urang mah geus leupas tina ancaman jeung panyapa eta Hukum Agama. Geus dileupaskeun ku Kristus. Nya Anjeunna anu nandangan panyapana, jadi gaganti urang. Hal eta kieu diungelkeunana dina Kitab Suci, "Anu dihukum gantung dina tihang kai, jelema anu disapa ku Allah." 14 Pang Kristus nepi ka kersa kitu, nya eta supaya berkah anu ku Allah dijangjikeun ka Ibrahim tea bisa oge katampa ku bangsa-bangsa nu lain Yahudi. Ku jalan percaya ka Kristus Yesus, urang oge dipaparin Roh Allah anu dijangjikeun ka Ibrahim. 15 Dulur-dulur! Ieu aya conto tina kahirupan sapopoe. Upama dua jelema geus satuju kana hiji perkara dina surat perjangjian anu geus ditanda tangan, moal aya jelema saurang ge nu bisa ngabatalkeun eta perjangjian, atawa nambahan eusina. 9
10 Galatia 3.16-19 16 Ayeuna, Allah geus ngadamel perjangjian ka Ibrahim jeung turunanana. Eta kecap turunan ditulisna dina Kitab Suci henteu make kecap jama "turunan-turunan", anu nuduhkeun loba. Ditulisna make kecap tunggal, "turunan", tegesna ngan saurang, nya eta Yesus Kristus. 17 Maksud sim kuring, Allah ngadamel jangji jeung Ibrahim teh samemeh aya Hukum Agama, sarta Mantenna jangji bakal ngalaksanakeun perjangjiana-Na. Hukum Agama kaluarna opat ratus tilu puluh taun ti harita, tangtu moal bisa ngabatalkeun eta perjangjian, moal bisa ngaleungitkeun jangji Allah. 18 Ari sih kurnia Allah gumantung kana Hukum Agama mah tandana Allah henteu nyepeng kana perjangjiana-Na. Padahal pang Allah maparinkeun eta sih kurnia ka Ibrahim teh lantaran Mantenna geus jangji. 19 Ari Hukum Agama pikeun naon atuh? Eta mah pikeun panambah, pikeun nuduhkeun yen manusa geus ngalanggar. Hukum Agama sipatna ngan pikeun saheulaanan, waktuna ngan nepi ka mangsa sumpingna turunan Ibrahim anu dijangjikeun tea. Hukum Agama diturunkeunana ku malaikat-malaikat, diserenkeunana ka hiji jelema anu jadi wawakil.
11 Galatia 3.20-26 20 Anu diwakilan teh tangtu jalma rea, da ari ngan eta saurang mah teu perlu ku wawakil. Ari Allah kapan ngan hiji. 21 Lamun kitu Hukum Agama teh meureun papalingpang jeung jangji Allah? Sama sakali henteu! Sabab lamun jelema bisa hirup ku ngalakonan Hukum Agama, unggal jelema oge tangtu bisa diangken bener ku Allah, asal tigin kana eta Hukum Agama. 22 Padahal ceuk Kitab Suci, saalam dunya geus katalikung ku kawasa dosa. Ku lantaran kitu, sih kurnia anu dijangjikeun ku Allah teh kakara bisa katampa lamun geus percaya ka Kristus. 23 Tapi samemeh nepi kana waktu urang percaya ka Kristus, urang teh dikerem rapet ku aturan-aturan eta Hukum Agama lir dipanjara, nepi ka datang mangsana urang percaya. 24 Jadi gunana eta Hukum Agama teh pikeun ngincer ngawaskeun kasalahan-kasalahan urang nepi ka mangsa sumping Kristus. Geus kitu kakara urang bisa diangken bener ku Allah, lamun percaya ka Anjeunna. 25 Ayeuna, ku sabab anu kudu dipercaya geus aya, geus waktuna manusa percaya ka Kristus. Ayeuna hirup urang geus henteu diawaskeun deui ku eta Hukum Agama. 26 Ku sabab geus percaya ka Kristus Yesus, hirup geus ngahiji jeung Anjeunna, aranjeun teh geus jaradi putra Allah.
Galatia 3.27-4.5 27 Aranjeun geus dibaptis disatunggalkeun jeung Kristus, geus kabulen ku sipat Kristus ku anjeun. 28 Ku lantaran kitu, boh urang Yahudi, boh nu lain Yahudi, boh jelema merdeka, boh jelema kumawula, boh awewe, boh lalaki, geus henteu dibeda-beda, geus ngajadi hiji dina katunggalan jeung Kristus Yesus. 29 Ku sabab geus jadi kagungan Kristus, aranjeun teh jadi turunan Ibrahim anu bakal nampa berkah anu dijangjikeun ku Allah tea. 4 1 Tapi urang teruskeun kieu: Hiji anak lalaki anu bakal narima kakayaan bapana, sapanjang can sawawa mah hakna disaruakeun jeung badega, sanajan saenyana mah boga sagala rupa. 2 Sapanjang can sawawa, aya jelema-jelema anu ngajaga dirina jeung ngurus sagala kapentingan manehna, nepi ka waktu anu geus ditangtukeun ku bapana. 3 Urang oge kitu, samemeh rohani urang sawawa mah jaradi keneh badegana roh-roh ieu dunya. 4 Sanggeus waktuna cunduk, Allah ngutus Putra-Na ka ieu dunya ku jalan dilahirkeun sakumaha urang ku indung, sarta hirup Anjeunna kaereh ku Hukum Agama, 5 pikeun ngaleupaskeun manusa anu dibawah ku Hukum Agama, supaya bisa ditarima jadi putra-putra Allah. 12
Galatia 4.6-14 6 Pikeun bukti yen aranjeun putra-putra Allah, Allah ngutus Roh Putra-Na ka jero hate aranjeun, nya eta Roh anu nyambat ka Allah, "Ama, nun Ama!" 7 Jadi aranjeun geus lain badega deui, geus jaradi putra, sarta ku Allah bakal dipaparin sagala rupa kagungana-Na. 8 Keur waktu tacan tarerang ka Allah, aranjeun ngawula teh ka kakawasaan anu dianggap allah, padahal enyana mah lain Allah. 9 Ari geus tarerang ka Allah atawa: Allah anu kenal ka aranjeun ku naon rek baralik ngawula deui ka roh-roh ieu dunya anu teu aya dayana? Naha make daek dijadikeun badega ku roh-roh ieu dunya? 10 Make aya poe, bulan, musim, jeung taun, anu ku aranjeun dipupusti dipestakeun. 11 Hariwang sim kuring mah, sieun pagawean meunang hese cape pikeun aranjeun teh mubadir! 12 Cik aranjeun teh sing cara sim kuring ka aranjeun. Ari ka sim kuring mah aranjeun teu aya salah naon-naon. 13 Meureun aringet keneh kumaha asalna sim kuring ngawartakeun Injil Kasalametan ka aranjeun, nya eta lantaran sim kuring katarajang gering. 14 Harita, sakitu kaayaan badan sim kuring kacida ngarepotkeunana ka aranjeun, aranjeun teu geuleuh, teu nitah nyingkah, 13
14 Galatia 4.15-21 malah narima ka sim kuring cara ka malaikat ti sawarga, malah cara ka Kristus Yesus, 15 bari jeung asa meunang nugraha! Tapi kumaha ayeuna? Harita mah ceuk wiwilanganana, kajeun kudu nyokel panon sorangan pikeun kaperluan sim kuring, aranjeun mo burung iklas. 16 Ayeuna pedah sim kuring tadi ngutik- ngutik, naha aranjeun moal nganggap musuh ka sim kuring? 17 Dulur-dulur! Jelema-jelema anu siga gede perhatianana ka aranjeun teh tekadna goreng, rek misahkeun aranjeun ti sim kuring, sina tamplok ka maranehanana. 18 Gede perhatian memang alus ari pikeun tujuan hade mah, jeung kudu tetep kitu, ulah ngan ari keur aya sim kuring bae. 19 Anaking! Sapanjang sipat-sipat Kristus tacan jadi sipat-sipat aranjeun, sim kuring kacida ngarasa paurna, mani asa nyeri cara nyeri awewe nu ngajuru. 20 Nataku hayangna sim kuring teh aya di aranjeun ayeuna, supaya bisa nembongkeun budi sejen ka aranjeun. Kacida melangna sim kuring ka aranjeun teh! 21 Sim kuring arek nanya ka sakur anu harayang dibawah ku Hukum Agama Yahudi: Aranjeun can ngadarenge naon anu disebutkeun ku eta Hukum?
Galatia 4.22-29 22 Eta Hukum nyebutkeun, yen Ibrahim kagungan dua putra pameget, hiji ti istri asal badega, hiji deui ti istri asal merdeka. 23 Putra ti istri asal badega dilahirkeunana sakumaha ilaharna. Ari putra ti istri anu merdeka, dilahirkeunana teh pikeun bukti tina jangji Allah. 24 Ieu bisa dijieun ibarat: Eta dua istri teh ngibaratkeun dua rupa perjangjian Allah. Nu saurang nya eta Hajar, anu asalna ti Gunung Sinai, anu anak-anakna jaradi badega, 25 ngibaratkeun perjangjian anu di Gunung Sinai, di nagri Arab, jeung ngupamakeun kota Yerusalem ayeuna jeung sakabeh rahayatna anu jaradi budak. 26 Istri nu saurang deui anu merdeka, ngibaratkeun Yerusalem sawarga, ibu urang. 27 Sabab ceuk Kitab Suci, "Eh istri gabug! Masing bungah! Eh nu tacan ngarasa nyerina ngajuru, masing gerah! Sabab istri anu ditinggalkeun ku salakina teh bakal leuwih loba anakna, ti batan anu terus direujeungan ku salakina." 28 Dulur-dulur! Aranjeun oge putra-putra Allah, anu lahir ku karana jangji Allah, saperti Ishak. 29 Jaman harita, anak anu dilahirkeunana sakumaha ilaharna teh nganiaya ka anu dilahirkeunana ku karana pangersa Roh Allah. Jaman ayeuna oge kawas kitu. 15
Galatia 4.30-5.6 30 Tapi kumaha ceuk Kitab Suci? Kieu, "Singkirkeun eta badega awewe teh jeung anakna, sabab anak ti manehna mah moal dijieun ahli waris cara anak ti awewe anu merdeka." 31 Jadi dulur-dulur! Urang teh lain anak ti awewe asal badega, tapi turunan ti awewe merdeka. 5 1 Urang geus bebas, merdeka, geus dibebaskeun ku Kristus! Sing tetep jadi jelema bebas, ulah daraek dibudakkeun deui. 2 Inget, lamun aranjeun daraek disunat, Kristus moal aya hartina deui pikeun aranjeun. Ieu mah ceuk sim kuring, Paulus. 3 Sakali deui: Saha-saha anu mikeun dirina disunat, wajib ngalakonan sagemblengna Hukum Agama Yahudi! 4 Lamun aranjeun harayang diangken bener ku Allah ku jalan ngalakonan Hukum Agama, hartina aranjeun megatkeun maneh ti Kristus, pegat ti sih kurnia Allah. 5 Padahal pang urang bisa diangken bener ku Allah teh ngan ku karana pitulung Roh Mantenna, lamun urang percaya ka Mantenna. 6 Pikeun anu hirupna ngahiji jeung Kristus Yesus, disunat jeung teu disunat teu jadi sual. Nu perlu mah nya eta percaya, ari percaya bisa ditembongkeunana teh ku silih pikanyaah. 16
Galatia 5.7-15 7 Nu bareto dijalankeun ku aranjeun teh geus sakitu alusna. Ku naon eta anu bener teh henteu terus dituturkeun? Saha anu ngawujuk? 8 Tangtu lain Allah, anu geus nyaur aranjeun. 9 Ceuk paribasa, "Ragi saeutik matak beukah saadonan." 10 Tapi sim kuring percaya keneh aranjeun moal nepi ka robah pamadegan, moal udar tina hirup ngahiji jeung Gusti. Jeung sim kuring yakin, jelema anu ngusutkeun kapercayaan aranjeun, saha bae, tangtu dihukum ku Allah. 11 Sabalikna, lamun sim kuring ngajar yen sunat teh perlu, ku naon terus dimusuhan? Lamun bener sim kuring ngajar kitu, meureun ngawawarkeun hal salib Kristus teh moal hese. 12 Jelema-jelema anu ngicuk-ngicuk aranjeun teh mending sina aringkah, kaluar ti jamaah! 13 Dulur-dulur! Aranjeun geus disalaur supaya bebas merdeka. Eta kabebasan ulah dipake ngumbar kahayang, kudu dipake silih pikanyaah, silih bantu. 14 Kapan parentah-parentah Hukum Agama oge karagum ku hiji timbalan kieu, "Kudu masing nyaah ka batur saperti ka diri sorangan." 15 Lamun silih segag silih cakar, ahirna sarerea bakal binasa. Kahade, sing ati-ati. 17
Galatia 5.16-24 16 Anu dipimaksud ku sim kuring teh nya eta, sing narurut kana panuyun Roh Allah, ulah nurut kana kahayang napsu. 17 Kahayang napsu papalingpang jeung pangersa Roh Allah, pangersa Roh Allah papalingpang jeung kahayang napsu jelema. Duanana silih lawan, temahna aranjeun moal bisa ngalampahkeun naon-naon. 18 Lamun nurutkeun panuyun Roh Allah, hirup aranjeun geus henteu kabawah ku Hukum Agama Yahudi. 19 Napsu badan ngajakna kana rucah, aeb, teu uni, 20 muja brahala, sihir, ngamusuh, gelut, dengki, ngumbar amarah, mentingkeun sorangan, papecah, 21 sirik-pidik, beuki kana mabok, ria-ria, jeung salian ti eta. Sim kuring rek ngingetan deui cara nu enggeus-enggeus yen anu kalakuanana kitu moal meunang tempat di Karajaan Allah. 22 Sabalikna anu hirupna dituyun ku Roh Allah mah sipatna teh nyaahan, galumbira, resep rapih, tengtrem hate, sabar, hade ka batur, leuleuy, satia, 23 handap asor, nahan napsu. Ieu kabeh teu aya anu patukang tonggong jeung hukum. 24 Napsu badan jeung sagala pangajakna teh ku jelema anu geus jadi kagungan Kristus Yesus mah geus dipaehkeun. 18
Galatia 5.25-6.9 25 Ku sabab urang hirup teh ku Roh Allah, tangtu kudu nurut kana panuyunna. 26 Ulah adigung, ulah silih nyenyeri, jeung ulah silih dengkian. 6 1 Lamun aya batur migawe teu bener, pepelingan ku aranjeun, anu ariman. Tapi mepelinganana sing leuleuy, jeung kahade bisi aranjeun sorangan kabawakeun. 2 Kudu silih bantu kabeubeurat, nekanan hukum Kristus. 3 Anu sok ieu aing jelema penting padahal teu aya naon-naonna, sasat ngabobodo maneh. 4 Pariksa kalakuan sorangan, lamun bener, atohna rarasakeun bae, teu kudu dibanding-banding jeung kalakuan batur, 5 sabab masing-masing kudu tanggung jawab kana kalakuanana sorangan. 6 Anu geus nampa pangajaran Kristus, kudu nembongkeun kalakuan anu hade, tanda tumarima ka nu ngajarna. 7 Ulah boga sangka Allah beunang dibobodo. Naon anu ku urang dipelakan, eta nu kaala hasilna. 8 Melak anu asalna tina kahayang badani, tina eta pepelakan, maot nu bakal kaala. Melak anu asalna ti Roh Allah, hirup langgeng anu asal ti Roh Allah nu bakal kaala. 9 Jadi ulah bosen-bosen nyieun kahadean, supaya dina waktuna ngala, upama urang teu eleh ku kabosen, kabeh hasilna tangtu kaala. 19
20 Galatia 6.10-17 10 Ku sabab eta, saban aya kasempetan sing getol migawe kahadean ka sing saha bae, komo ka batur sakapercayaan mah. 11 Tulisan anu ieu aksarana baradag! Sim kuring sorangan anu nuliskeunana. 12 Jelema-jelema anu mamaksa aranjeun disunat teh ngan ngagedekeun sual-sual lahir. Pamalarna taya lian, sangkan ulah nepi ka milu dikakaya ku urang Yahudi tina sabab salib Kristus. 13 Sanajan maranehanana disunat oge narurut kana Hukum agama Yahudi mah henteu. Maksa-maksakeun sunat ka aranjeun teh ngan ngarah kapuji geus bisa ngeunakeun eta ciri lahir ka aranjeun. 14 Ari kaagul sim kuring mah ngan Gusti urang Yesus Kristus anu geus pupus disalib. Sabab ku pupusna Anjeunna disalib teh pikeun sim kuring mah dunya geus teu aya hartina, nya kitu deui sim kuring pikeun dunya lir geus maot. 15 Disunat teu disunat teu jadi sual, nu perlu mah jadi manusa anyar. 16 Mugia anu pamadegan hirupna kieu, bareng jeung sakumna umat Allah sing disiram ku rahmat jeung kanugrahaan ti Allah. 17 Mugia ti semet ieu mah aranjeun henteu nyusahkeun deui hate sim kuring, sabab dina diri sim kuring aya tapak-tapak anu
Galatia 6.18 nandakeun yen sim kuring teh abdina Yesus Kristus. 18 Mugi-mugi Gusti urang Yesus Kristus maparin rahmat salamet ka aranjeun, dulur-dulur! Amin. Wassalam, Paulus 21
Efesus 1 1 (1:1-2) Dumateng sakumna umat Allah di Epesus anu pengkuh satunggal jeung Kristus Yesus. Sim kuring, Paulus, anu ku Allah dijadikeun rasulna Kristus Yesus nyuratan, mugia aranjeun ginanjar rahmat rahayu ti Allah Rama urang jeung ti Gusti urang Yesus Kristus. 2 (1:1) 3 Urang ngahaturkeun nuhun ka Allah Ramana Gusti urang Yesus Kristus! Sabab urang anu geus jadi hiji jeung Kristus dipaparin sagala berkah rohani ti sawarga. 4 Malah ti memeh dunya gumelar, urang geus dipilih baris dijadikeun milik kagungan Mantenna ku disatunggalkeun jeung Kristus, supaya suci jeung mulus di payuneuna-Na. Ku karana asih-Na, 5 Allah geus nangtukeun yen urang baris diangkat jadi putra-putra-Na, ku jalan Yesus Kristus. Kitu pangersa jeung tujuan Mantenna. 6 Haturkeun nuhun ka Allah. Kurnia-Na anu dipaparinkeun ka urang ku jalan Putra kaasih-Na teh kacida agungna. 7 Sabab ku pupusna Kristus teh urang jadi leupas tina dosa, tegesna dosa-dosa urang dihampura. Maha agung rahmat Allah
2 Efesus 1.8-14 8 anu dipasihkeun ka urang, sakitu jembarna! Kalawan bijaksana sarta pinuh ku malum, 9 Allah ngajalankeun tujuana-Na, sarta urang ku Mantenna dibere terang rasiah rarancang-Na. Mantenna geus mutus yen eta rarancang-Na teh ku Mantenna bakal direngsekeun ku jalan Kristus. 10 Eta rarancang, anu ku Allah baris dilaksanakeun dina waktuna teh nya eta: Sakumna mahluk, saniskara nu di sawarga jeung nu di bumi, baris dihijikeun jeung Kristus, sarta Kristus anu jadi kapalana. 11 Saniskara kabeh jadina teh nurutkeun rarancang jeung pangersa Allah. Urang pangna dipilih supaya jadi umat-Na anu ngahiji jeung Kristus teh nya ku karana geus kitu tujuan Mantenna, anu geus dipastikeun ti asal mimiti pisan. 12 Ku sabab kitu, urang anu pangheulana ngaharep ka Kristus, wajib muji kaagungan Allah. 13 Ti barang mimiti narima amanat-Na anu ngandung kayaktian, nya eta Injil Kasalametan anu bakal nyalametkeun, aranjeun teh geus jadi umat Allah, percaya ka Kristus, ku Allah diterapan cap tanda kagungana-Na nya eta Roh Suci, numutkeun jangji-Na. 14 Nya Roh Suci anu nanggung yen jangji Allah ka umat-Na teh tangtu katarima ku urang. Ku hal eta urang yakin yen Allah
3 Efesus 1.15-21 bakal ngamerdekakeun umat-Na. Mulyakeun kaagungan Mantenna! 15 Barang terang aranjeun geus percaya ka Gusti Yesus jeung mikanyaah ka sakumna umat Allah, 16 sim kuring teu kendat nganuhunkeun ka Allah. Unggal neneda aranjeun teh kaingetkeun, 17 dipangnyuhunkeun sing dipaparin Roh Allahna Gusti urang Yesus Kristus, Rama nu agung. Sabab Roh Mantenna teh bakal minterkeun aranjeun, bakal nerangkeun hal Allah nepi ka aranjeun terang ka Mantenna. 18 Dipangnyuhunkeun sing dicaangkeun pikiran, supaya ngarti kana maksad Mantenna, supaya terang kana eusi harepan anu dipaparinkeun ku Mantenna pangna nyaur urang. Jeung supaya terang yen berkah-berkah anu dijangjikeun ka umat-Na teh jembar jeung mulya. 19 Oge supaya terang rongkahna kakawasaan Mantenna anu dianggo barangdamel di urang anu percaya, nya eta kakawasaan 20 anu geus dianggo ngahirupkeun deui Kristus ti nu maraot jeung ngalinggihkeun Anjeunna di tengeneun Allah di sawarga. 21 Kristus dipunjulkeun ti sakabeh raja, ti nu nyarekel kawasa, ti nu malurba, ti nu nyarekel paparentahan, dipaparin gelaran anu pangpunjulna dina jaman kiwari jeung jaman aherat engke.
4 Efesus 1.22-2.7 22 Saniskara ku Allah ditalukkeun ka Kristus anu jadi sirah gareja, jadi Gustina saniskara. 23 Jadi gareja teh salirana Kristus anu mepekan kasampurnaana-Na, ari kasampurnaan Anjeunna nyampurnakeun saniskara. 2 1 Bareto, mungguh rohani mah aranjeun teh paeh ku karana dosa, baha ka Allah. 2 Waktu eta aranjeun teh nuturkeun kabiasaan-kabiasaan dunya anu jahat, tunduk ka kapala lelembut-lelembut di awang-awang, anu nepi ka ayeuna murba kana batin manusa anu ngalawan ka Allah. 3 Urang sarerea oge tadina mah kitu, ngabdi kana kahayang jasmani, ngajujur napsu jeung angen-angen, teu beda ti anu rea anu nandangan bebendu Allah. 4 Tapi Allah teh jembar ku piwelas, sakitu asih-Na ka urang. 5 Urang anu keur paeh rohani lantaran baha, ku Mantenna dihirupkeun deui bareng jeung Kristus. Jadi pang urang salamet teh ku karana sih kurnia Allah. 6 Urang nu satunggal jeung Kristus Yesus bareng dihudangkeun tina maot supaya milu marentah di sawarga jeung Kristus Yesus. 7 Pang Allah midamel kitu teh supaya manusa di jaman engke nyaraho kana sih kurnia-Na anu sakitu luar biasana ka anu satunggal jeung Kristus.
5 Efesus 2.8-15 8 (2:8-9) Aranjeun oge pang salamet teh ku karana sih kurnia Allah lantaran percaya ka Yesus, nugraha ti Allah, lain beunang ihtiar sorangan. Moal aya jelema anu salamet ku ihtiarna sorangan, jadi ulah nyombong ku hal eta. 9 (2:8) 10 Urang teh dadamelan Allah, diwangun dina kasatunggalan jeung Kristus Yesus pikeun ngalampahkeun kahadean-kahadean anu diparentahkeun ku Allah. 11 Aranjeun nu lain bangsa Yahudi, tangtu aringet kumaha kaayaan aranjeun bareto. "Jelema teu disunat" disebutna ku urang Yahudi, anu nyebut dirina sorangan umat anu disunat (nu make tanda beunang jelema dina dirina). 12 Harita mah aranjeun teh pisah ti Kristus, teu kaasup umat pilihan Allah, teu kasebut dina perjangjian-perjangjian ti Allah ka umat-Na, tuna harepan jeung teu baroga Allah. 13 Tapi ayeuna sanggeus ngahiji jeung Kristus, nu asal jauh ti urang Yahudi teh jadi raket, diraketkeun ku pupusna Kristus. 14 Kristus geus ngarapihkeun urang Yahudi jeung nu lain Yahudi, disahijikeun. Tembok mumusuhan anu misahkeunana geus rugrug ku pupusna Kristus. 15 Hukum Agama Yahudi jeung rukun- rukunna ku Kristus geus dipupus, supaya
Efesus 2.16-22 bangsa Yahudi jeung nu lain Yahudi bisa dihijikeun jadi hiji bangsa anyar anu ngahiji jeung Anjeunna. Ku jalan kitu maranehna dirapihkeun, 16 mumusuhanana ku Kristus disirnakeun ku pupusna dina kayu salib. Ku jalan Anjeunna disalib, dua bangsa anu mumusuhan teh dijadikeun sabadan, disanggakeun deui ka Allah. 17 Kristus sumping ngawulangkeun eta sual karapihan anu dibawa ku Injil Kasalametan, ka aranjeun anu lain bangsa Yahudi, anu jauh ti Allah jeung ka urang Yahudi anu deukeut ka Allah. 18 Nya ku jalan Kristus urang kabeh, nu bangsa Yahudi jeung nu lain Yahudi gumulung dina hiji Roh, datang ka payuneun anu jumeneng Rama. 19 Ayeuna mah aranjeun anu lain bangsa Yahudi teh lain bangsa sejen deui, geus papada jadi warga umat Allah, jadi anggota-anggota kulawarga Allah, 20 nangtung dina pademen anu dipasang ku rasul-rasul jeung nabi-nabi, dikukuhkeun ku Kristus anu jadi batu juruna. 21 Nya Anjeunna anu jadi pangukuh adeganana ngajadi hiji adegan suci anu diabdikeun ka Allah. 22 Ku jalan ngahiji jeung Kristus, aranjeun oge milu ngadeg jeung nu sejen-sejen ngajadi hiji tempat panglinggihan Allah katut Roh-Na. 6
Efesus 3.1-7 3 1 Ku sabab eta sim kuring, Paulus, anu dipanjara lantaran ngabdi ka Kristus pikeun kapentingan aranjeun nu lain bangsa Yahudi, mangnedakeun aranjeun ka Allah. 2 Tangtu aranjeun geus tarerang, yen ku karana kasaean Allah sim kuring ngemban parentah-Na keur kapentingan aranjeun, 3 sarta ku Mantenna dipaparin wahyu, dibere terang perkara rasiah rarancang pangersa-Na. (Hal ieu ku sim kuring geus ditulis saperluna. 4 Mun aranjeun maraca eta tangtu terang sababna pang sim kuring terang kana rasiah perkara Kristus.) 5 Baheula-baheula can aya anu dibere nyaho eta rasiah. Tapi ayeuna mah kalawan pangersa Allah geus diwahyukeun ku Roh Suci ka rasul-rasul jeung nabi-nabi. 6 Eusi eta rasiah kieu: Bangsa-bangsa nu lain Yahudi kudu diwawaran hal pisalameteun supaya mareunang berkah Allah bareng jeung bangsa Yahudi, sina jaradi anggahota sabadan, satunggal jeung Kristus, supaya mareunang bagian tina hal anu dijangjikeun ku Allah. 7 Allah maparin nugraha ka sim kuring, nya eta tugas nguarkeun Injil Kasalametan. Eta nugraha dipaparinkeunana ku jalan kakawasaan Mantenna anu barangdamel di jero hate sim kuring. 7
8 Efesus 3.8-14 8 Sim kuring teh panglaipna ti sakabeh umat Allah, tapi dipaparin kahormatan mawa Injil Kasalametan ka jalma-jalma lain bangsa Yahudi, wawaran ngeunaan kasugihan Kristus anu taya watesna, 9 jeung kudu nerangkeun jalanna Allah ngalaksanakeun eusi rasiah rarancang pangersa-Na. Eta rasiah tadina geus mangabad-abad tetep dirasiahkeun ku Allah, Khalikna saniskara. 10 Maksad-Na supaya kiwari diwawarkeun ku gareja, sangkan para panguasa jeung kakuatan-kakuatan di langit nyarahoeun kana sagala wujud kabijaksanaan Allah. 11 Hal eta ku Allah geus dilaksanakeun, saluyu jeung tujuan Mantenna anu sipatna langgeng. Ari anu ngajalankeunana nya eta Kristus Yesus, Gusti urang. 12 Ku percaya ka Kristus sarta satunggal jeung Anjeunna, urang jadi meunang jalan pikeun ngadeuheus ka payuneun Allah reujeung hate anu yakin. 13 Ku hal eta aranjeun ulah salempang ku anu karandapan ku sim kuring, sabab eta keur pijamugaeun aranjeun. 14 (3:14-16) Keur pijamugaeun aranjeun sim kuring tapak deku ka payuneun Rama, Allah anu maha mulya, anu maparin ngaran ka tiap kulawarga di sawarga jeung di bumi, nyuhunkeun mugi-mugi Roh Mantenna nguatkeun batin aranjeun.
Efesus 3.15-4.3 15 (3:14) 16 (3:14) 17 Mugi-mugi hate aranjeun dianggo cicing ku Kristus lantaran geus percaya ka Anjeunna. Mugi-mugi hirup aranjeun jembar ku kanyaah anu ngakar kuat dina hate, 18 supaya aranjeun jeung sakumna umat Allah bisa neuleuman legana jeung panjangna, luhurna jeung jerona kaasih Kristus. 19 Lamun aranjeun geus bisa ngahartikeun kaasih Kristus sanajan pamohalan bisa kaharti sagemblengna aranjeun bakal kaancikan ku sakumna kasampurnaan sipat Allah. 20 Mulyakeun Allah! Kakawasaana-Na anu barangdamel di urang iasa ngabuktikeun sagala panuhun urang leuwih ti anu dikedalkeun, malah leuwih ti anu aya dina angen-angen keneh. 21 Mulyakeun Allah ku sakur anu satunggal jeung Kristus Yesus, nya eta gareja. Mulyakeun salalanggengna! Amin. 4 1 Sim kuring, anu keur dipanjara lantaran ngabdi ka Gusti meredih, hirup aranjeun sing sakumaha layakna anu geus disaur ku Allah. 2 Salawasna kudu rendah ati, someah, sabar. Kudu silih pikanyaah, silih kanyahokeun. 3 Katunggalan anu diciptakeun ku Roh Allah teh piara sateka-teka, saratna nya eta kudu rukun sauyunan. 9
10 Efesus 4.4-11 4 Pikeun aranjeun ngan aya hiji badan, jeung hiji Roh. Nya kitu deui pang aranjeun ku Allah disaur teh sangkan ngaharep kana hiji harepan anu eusina sarua. 5 Ngan hiji nu jadi Gusti, hiji iman kapercayaan, hiji baptisan, 6 ngan hiji Allah, anu jadi Rama sakumna manusa, Gusti sakabeh, anu barangdamel di sakabeh jeung aya di sakabeh. 7 Urang kabeh geus dipaparin kurnia masing-masing ku Kristus Yesus, kurnia anu cocog pikeun saurang-saurangna. 8 Sakumaha ceuk Kitab Suci: "Waktu Anjeunna unggah ka tempat nu pangluhurna, Anjeunna nyandak boyongan loba pisan. Anjeunna maparin kurnia-kurnia ka manusa." 9 Kecap "Anjeunna unggah" nuduhkeun yen Anjeunna tadina geus lungsur ka jero bumi nu pangjerona. 10 Jadi, Anjeunna anu geus lungsur teh nya Anjeunna anu unggah ka tempat nu pangluhurna di luareun sakabeh langit, pikeun jumeneng minuhan satungkebing alam. 11 Anu "maparin kurnia-kurnia ka manusa" teh nya Anjeunna. Manusa teh aya anu dipaparin kurnia pikeun jadi rasul, aya nu pikeun jadi nabi, aya nu pikeun jadi juru uar Injil, aya nu pikeun jadi pamingpin jamaah, aya nu pikeun jadi guru jamaah.
Efesus 4.12-18 12 Ku midamel kitu Anjeunna teh nyampurnakeun umat Allah pikeun mangku tugas ti Mantenna, sina ngadeg jadi salira Kristus, 13 satunggal dina hiji iman kapercayaan jeung dina kanyaho ka Putra Allah, sawawa mikir jeung beuki sampurna saperti Kristus. 14 Lamun geus kitu urang teh geus lain barudak, moal kabawa ku ombak jeung angin gogoda, ku jelema-jelema anu nipu merdaya ngajar teu bener. 15 Sabalikna urang kudu wani medar anu bener dibarengan ku seja mikanyaah. Beuki lila urang bakal beuki sampurna dina sagala hal saperti Kristus anu jadi sirah kasatunggalan urang. 16 Dina pingpinan Anjeunna, anggahota- anggahota kasatunggalan teh nyusun rapih ngaranjing buku-buku jeung ruas-ruasna, jeung saniskara babagianana jalan nurutkeun kamistianana; sarta ku lantaran pada silih pikanyaah, bisa hirup mekarkeun dirina. 17 Kalawan pajenengan Gusti, sim kuring mepelingan ka aranjeun. Ulah marake deui adat kalakuan jelema-jelema anu teu palercaya ka Allah. Nu karitu mah pikiranana minculak, 18 batinna poek, lampah hirupna teu sapuk jeung hirup anu ti Allah da teu harayangeun nyaho, baredegong, 11
Efesus 4.19-29 19 geus areuweuh kaera, hawa napsuna diabur, kalakuanana araeb sakarep-karep. 20 Aranjeun geus terang tina piwuruk yen Kristus mah henteu kitu! 21 Tangtu bae aranjeun geus ngadarenge hal Anjeunna. Ku sabab aranjeun teh para panganut-Na, geus diajar oge hal sipat-sipat Allah anu aya di Anjeunna. 22 Ku sabab eta adat kabiasaan heubeul anu geus ruksak ku angen-angen anu sasar teh geura piceun. 23 Ganti kabeh ku hate jeung pikiran anu anyar. 24 Kudu jaradi manusa anyar anu diciptakeunana nurut tuladan Allah, hirup kudu bener, lempeng, suci. 25 Ulah sok ngabarohong deui! Ka batur sakapercayaan kudu jujur, sabab kabeh geus jaradi anggahota salira Kristus. 26 Lamun aya kaambek ulah katalanjuran nepi ka jadi dosa, jeung ari ambek ulah nepi ka sapoe jeput teu eureun-eureun. 27 Ulah mere kasempetan ka Iblis. 28 Anu geus biasa maling ulah maling deui, anggur singkil digawe nyiar napkah anu jujur, keur sorangan tur bisa dipake nulung ka batur anu eukeur kakurangan. 29 Ari ngomong kudu hade pokpokanana, ulah matak pikanyerieun, kudu bisa dipake pituduh anu mangpaat ku anu merlukeunana. 12
Efesus 4.30-5.5 30 Ulah ngaraheutan Roh Allah anu suci, sabab Roh-Na teh geus jadi tanda yen aranjeun kagungana-Na, anu nanggung yen dina Poe ngamerdikakeun, aranjeun bakal dimerdikakeun. 31 Ulah nyerian hate, ulah ngunek-ngunek, ulah ngumbar amarah. Ulah sentak sengor, ulah aya rasa kangewa atawa anu sabangsa jeung eta. 32 Sabalikna kudu sareh, alus budi, jeung kudu silih hampura sakumaha aranjeun oge ku Allah geus dihampura ku karana Kristus. 5 1 Aranjeun geus diangken putra jeung dipikaasih ku Allah, jadi kudu nulad ka Mantenna. 2 Hirup kudu dijiwaan ku kanyaah, sakumaha Kristus oge mikanyaah ka urang. Anjeunna mani ngurbankeun nyawa, disanggakeun ka Allah jadi kurban anu seungit pikamanaheun. 3 Ku sabab aranjeun teh umat Allah, geus tangtu bae kalakuan anu cabul, atawa anu aeb, atawa sarakah, teu pantes aya di aranjeun, kecapna ge ulah disebut-sebut acan. 4 Ulah ngucapkeun deui basa anu cawokah, kotor, atawa teu pantes, leuwih hade muji sukur ka Allah. 5 Sing percaya, jelema anu ingkar tina susila, aeb, kitu deui sarakah (da sarakah teh sarua jeung nyembah brahala), moal jadi umat Karajaan Kristus jeung Allah. 13
Efesus 5.6-15 6 Kade, ulah kaperdaya ku omongan- omongan anu sipatna gejul. Sabab tina hal-hal nu karieu pisan pang Allah bendu ka nu baha ka Mantenna teh. 7 Anu matak jelema-jelema karitu mah mending ulah dicampuran. 8 Aranjeun oge tadina hirup teh di nu poek. Tapi ayeuna mah geus aya di nu caang lantaran geus jaradi umat Gusti. Ku sabab eta kalakuan oge kudu layak sakumaha kalakuan jelema-jelema anu caricing di nu caang. 9 Sabab anu dipencarkeun ku caang mah nya eta sakur kalakuan anu hade, jujur, jeung bener. 10 Kudu ngupayakeun maneh sangkan kamanah ku Pangeran. 11 Ulah milu-milu kana lampah mubadir jelema-jelema nu caricing di nu poek. Sabalikna anggur bawa maranehna ka nu caang. 12 (Kalakuan maranehna di nu buni tea, urang mah nyebutkeunana ge geus era.) 13 Ari dibawa ka nu caang mah naon-naon ge eces, kanyahoan kaayaanana anu sabenerna, 14 sabab ditembongkeun ku caang. Eta sababna nu matak disebutkeun kieu: "Eh, nu hees geura nyaring, geura hudang ti enggon paeh, Kristus bakal nyaangan ka maneh." 15 Ku sabab eta hirup teh kudu make temah wadi. Ulah cara anu burung, kudu cara anu pinter. 14
Efesus 5.16-26 16 Saban aya kasempetan gunakeun sing hade-hade, sabab ayeuna teh jaman goreng. 17 Nu matak ulah bodo, sing awas kana pangersa Gusti. 18 Nginum anggur ulah nepi ka mabok, matak ruksak awak, sabalikna kudu kacicingan ku Roh Allah. 19 Nyarita jeung pada batur kudu make kecap-kecap tina jabur, tina pupujian, jeung tina kidung-kidung rohani. Pujikeun ka Gusti pupujian jeung jabur reujeung gumbira hate. 20 Tina hal naon bae kudu muji sukur ka Allah Rama, bari nyebut pajenengan Gusti urang Yesus Kristus. 21 Reujeung batur kudu patunduk-tunduk, cirining ajrih ka Kristus. 22 Pamajikan kudu tunduk ka salaki cara ka Kristus. 23 Sabab salaki teh wenang ka pamajikan, sakumaha Kristus wenang ka gareja, tur jadi Jurusalametna gareja anu jadi salira-Na ku anjeun. 24 Eta sababna dina sagala hal pamajikan teh kudu tunduk ka salaki, sakumaha gareja tunduk ka Kristus. 25 Salaki kudu nyaah ka pamajikan, cara Kristus mikaasih ka gareja nepi ka ngurbankeun nyawa-Na pikeun gareja. 26 Kristus midamel kitu teh sangkan iasa ngaberesihan gareja ku piwulang-Na jeung 15
16 Efesus 5.27-6.2 ku jalan pangbaptis, supaya bisa dibaktikeun ka Allah. 27 Ku jalan kitu, gareja teh ku Kristus disina ngadeg di payuneuna-Na reujeung sagala kaagunganana, nya eta: murni, taya salahna, taya cedana, taya kusut-kerejutna atawa kateusampurnaan lianna. 28 Nya kitu salaki teh kudu nyaah ka pamajikan, kawas nyaah ka dirina keneh. 29 (Da moal aya jelema anu teu nyaah kana awakna sorangan, awakna teh dimemenan, diurus dipulasara, cara Kristus ka gareja; 30 sabab urang teh anggahota salira Anjeunna.) 31 Ceuk Kitab Suci, "Ku sabab kitu lalaki teh bakal ninggalkeun indung bapana, terus ngahiji jeung pamajikanana, sarta duanana bakal jadi hiji." 32 Ieu ayat teh ngandung harti anu jero, anu ku sim kuring dipakaitkeun jeung hal satunggalna Kristus jeung gareja. 33 Jeung aranjeun oge eta ayat teh aya pakaitna, nya eta: Unggal salaki kudu nyaah ka pamajikan saperti ka awak sorangan, unggal pamajikan kudu hormat ka salaki. 6 1 Barudak! Ari percaya ka Kristus mah kudu nurut ka kolot, sabab kalakuan kitu teh hade. 2 "Kudu hormat ka bapa jeung ka indung" teh parentah kahiji ti Allah, anu make jangji kieu:
Efesus 6.3-11 3 "Supaya maraneh mulus jamuga dina sagala hal jeung supaya panjang umur hirup di lemah cai." 4 Aranjeun nu jaradi kolot, ka anak ulah sakarep-karep nepi ka anak jadi ambekeun. Sabalikna, gedekeun anak teh make pranata jeung pangajaran-pangajaran kakristenan. 5 Aranjeun, gandek-gandek, kudu ngesto ka dunungan aranjeun anu di dunya, kudu ngadegdeg sieun. Pigawe parentahna sing iklas lir ngesto ka Gusti. 6 Saregep ulah ngan keur diawaskeun bae ngarah dialem, kudu jorojoy tina hate lir ngalampahkeun pangersa Allah jeung Kristus. 7 Lampahkeun kawajiban reujeung hate senang lir ngalampahkeun kawajiban ti Gusti ongkoh, lain ti jelema bae. 8 Inget, saha-saha ge ari hade gawe mah aya ganjaranana ti Gusti, boh gandek boh lain gandek. 9 Aranjeun, para dunungan, kalakuan ka gandek-gandek kudu sarua, jeung ulah sok ngancam. Inget, boh gandek-gandek aranjeun boh aranjeun sorangan, masing-masing ngadunungan ka Anjeunna, Dunungan nu di sawarga anu henteu pilih kasih. 10 Ahirna, dina ngahiji jeung Gusti teh upayakeun diri supaya kuat, tegesna supaya dikuatkeun ku kakawasaan Anjeunna. 11 Sing samakta ku pakarang-pakarang ti Allah, malar tagen ngayonan tipu daya Iblis. 17
Efesus 6.12-18 12 Sabab anu dilawan ku urang teh lain manusa, tapi kakuatan roh-roh jahat di dunya anu gaib, jeung kakuatan sagala setan-setan di angkasa raya, anu ngawasaan ieu jaman anu poek. 13 Ku sabab kitu ayeuna keneh pake pakarang perang ti Allah, supaya ana geus datang mangsa nu jahat aranjeun tagen nadah panarajang musuh, sarta supaya sanggeus tarung nepi ka ahirna aranjeun masih gagah. 14 Sing sayaga. Gunakeun kasatiaan ka Allah minangka sabuk nu mageuhan cangkeng, jeung kaiklasan hate minangka baju kerena, 15 sarta jeung kadaek kana ngamashurkeun Injil Kasalametan anu mere kabagjaan jadi minangka sapatuna. 16 Tiap-tiap waktu gunakeun kapercayaan ka Pangeran minangka jadi tamengna. Ku nyangking eta kapercayaan, aranjeun bakal bisa mareumkeun panah-panah seuneu anu dilepas ku si Jahat. 17 Tarima kasalametan ti Allah, pake jadi balakutakna, sarta sabda Allah anu dipaparinkeun ku Roh Allah jadi pedangna. 18 Lampahkeun eta sakabehna dibarengan ku paneda nyambat pitulung Allah. Dina sagala perkara kudu neneda nurutkeun pituduh Roh Allah. Jadi kudu terus waspada, ulah eleh ku hoream. Ulah kendat mangnedakeun sakabeh umat Allah. 18
19 Efesus 6.19-24 19 Sim kuring ge pangnedakeun, mugi-mugi ku Allah dipaparin bahan piucapeun anu layak dina waktuna kudu nyarita engke, jeung mugi sing ludeung nerangkeun rasiah Injil Kasalametan. 20 Nya pikeun ieu Injil Kasalametan sim kuring jadi utusan Allah teh, ayeuna keur dipanjara. Pangnedakeun sangkan wani nyaritakeun hal Injil Kasalametan sakumaha mistina. 21 Hal kaayaan sim kuring ayeuna, aranjeun engke terang ti Tihikus, dulur urang anu satia kana gawe pikeun Gusti. 22 Engke anjeunna disina ka dieu nyaritakeun kaayaan sim kuring sabatur-batur, pikeun ngareugreugkeun hate aranjeun. 23 Mugi-mugi Allah Rama jeung Gusti Yesus maparin kakertaan, jeung rasa kanyaah dina kapercayaan ka sakumna dulur-dulur Kristen. 24 Mugia sih kurnia Allah nyarengan ka sakur anu nyaah ka Gusti urang Yesus Kristus ku kanyaah anu teu pareum-pareum. Wassalam, Paulus
Filipi 1 1 Dumateng dulur-dulur sakumna umat Allah dina kasatunggalan jeung Yesus Kristus, para pamingpin jeung pangbantu jamaah di Pilipi. Sim kuring Paulus jeung Timoteus abdina Kristus Yesus, mangnedakeun aranjeun: 2 Mugia aranjeun ginanjar rahmat rahayu ti Allah Rama jeung ti Gusti Yesus Kristus. 3 Unggal inget ka aranjeun sim kuring sok muji sukur ka Allah. 4 Kitu deui saban mangnedakeun aranjeun hate sok bungah, 5 lantaran aranjeun geus mantuan sim kuring ngamajukeun Injil Kasalametan ti Allah, ti barang mimiti nepi ka ayeuna. 6 Ku hal eta sim kuring yakin ieu pagawean anu diawitan ku Allah teh bakal tumuluy jeung bisa anggeus dina poean Gusti sumping. 7 Munasabah perasaan sim kuring ka aranjeun kitu, sabab hate kacida cumantelna. Tur aranjeun geus mareunang kahormatan ti Allah saperti anu katarima ku sim kuring ayeuna di jero panjara jeung keur waktu bebas keneh, nya eta ngabela jeung nguatkeun eta Injil Kasalametan.
Filipi 1.8-15 8 Kacida tibelatna sim kuring ka aranjeun teh, lir tibelatna Kristus Yesus ku anjeun. Saestuna, Allah saksina! 9 Didoakeun, aranjeun sing beuki gede kanyaah, sing tambah kaweruh anu sayakti, sing beuki bijaksana timbangan, 10 supaya terang ka anu panghadena. Lamun kitu, engke dina poean Gusti sumping teh aranjeun mulus beresih taya cawadeunana, 11 hirup pinuh ku sipat-sipat anu mulus, anu jadina ngan ku karana berkahna Yesus Kristus bae. Geus tangtu matak jadi puji jeung hormat ka Allah. 12 Perlu aranjeun terang, sakur anu karandapan ku sim kuring teh malah ngalantarankeun eta wawaran hal Injil Kasalametan leuwih maju. 13 Para pangawal karaton jeung urang ditu salian ti eta jadi nyarahoeun, yen nu matak sim kuring dipanjara teh dumeh jadi abdina Kristus. 14 Jeung ku hal sim kuring dipanjara teh karereaanana dulur-dulur jadi leuwih yakin percayana ka Gusti, jeung jadi leuwih warani nguarkeun eta amanat Allah, teu risi-risi. 15 Memang aya anu ngawawarkeunana hal Kristus teh kajurung ku hate sirik jeung hayang cekcok. Tapi karereaanana mah kajurung ku kaihlasan 2
3 Filipi 1.16-23 16 jeung ku kanyaahna, dumeh tarerangeun yen sim kuring keur ngalakonan papancen ti Allah ngabela eta wawaran. 17 Ari nu ngawawarkeun lain kajurung ku maksud murni mah demi kapentingan pribadina, jeung ngarah sim kuring anu keur dipanjara tambah susah hate. 18 Keun bae! Malah matak bungah, da boh ku nu kajurung ku kaiklasan boh ku nu boga maksud sejen, Kristus mah tetep dimashurkeun. Tur kabungah sim kuring moal semet kitu bae, 19 sabab yakin ku pangdoa aranjeun jeung ku pitulungna Roh Yesus Kristus sim kuring bakal bisa bebas. 20 Nu dicileuk jeung diharep teh hayang ulah gagal ngalakonan kawajiban. Unggal waktu, komo ayeuna, hayang wani ngamulyakeun Kristus sakuat jiwa raga, paeh paeh hirup hirup. 21 Sabab naon saenyana ari hirup? Keur sim kuring mah hirup teh nya eta Kristus. Jadi lamun maot teh sim kuring mah ngarasa untung. 22 Tapi upama hirup sim kuring di dunya bisa migawe hal-hal anu leuwih penting, sim kuring teu bisa milih. 23 Dina hal dipagorenyangkeun ku dua kahayang. Aya hayang geura maot tuluy ngahiji jeung Gusti nu bakal leuwih nyenangkeun, ieu sim kuring asa
Filipi 1.24-30 24 aya hayang keneh hirup lantaran ras ka aranjeun. 25 Tapi ceuk rarasaan mah yakin bakal hirup keneh jeung aranjeun, bisa keneh ngabantu ngamajukeun kapercayaan aranjeun sangkan aranjeun tambah ngarasa bagja. 26 Jadi lamun engke urang babarengan deui, kaagul aranjeun ku sim kuring anu ngalantarankeun aranjeun bisa hirup ngahiji jeung Kristus Yesus teh beuki pantes karasana. 27 Ayeuna mah sing cocog bae hirup aranjeun jeung pangajak wawaran hal Kristus tea. Rek bisa rek moal engke sim kuring nepungan, babakuna hayang ngadenge aranjeun pengkuh ngahiji jeung sauyunan ngadegkeun kapercayaan nurutkeun piwuruk eta wawaran. 28 Ulah rempan ku lawan, teuneung terus, malar bukti maranehna nu bakal eleh, aranjeun nu bakal meunang ku pitulung Allah. 29 Aranjeun dipaparin kahormatan ngawula ka Kristus teh lain semet kudu percaya, tapi oge kudu ngalakonan sangsara ku karana Anjeunna. 30 Hayu ayeuna mah urang sabilulungan jeung sim kuring, perang ngabela hal anu diperjuangkeun ku sim kuring ti bareto nepi ka ayeuna, sakumaha anu kadarenge ku aranjeun. 4
Filipi 2.1-10 2 1 Aranjeun jadi kuat lantaran ngahiji jeung Kristus. Bisa senang hate lantaran dipikaasih ku Anjeunna. Aranjeun diaping ku Roh Allah, harade hate jeung silih karunyaan pada batur. 2 Sing sahate deuih, sakanyaah, sajiwa, sapikiran, sangkan hate sim kuring leuwih senang. 3 Dina ngalampahkeun naon bae ulah ku karana kapentingan pribadi, ulah kajurung ku hayang kapuji. Sabalikna sing silih hormatan, batur kudu dianggap leuwih hade ti batan diri sorangan. 4 Hargaan kapentingan batur, ulah mentingkeun diri sorangan bae. 5 Kudu nyonto kana sikep Yesus Kristus: 6 Anjeunna teh kagungan sipat Allah. Najan kitu taya manah nyasamikeun anjeun jeung Allah. 7 Malah-malah ngantunkeun sagala kamulyaana-Na, nyasamikeun anjeun jeung jalma nu kumawula, kersa saharkat jeung jalma, jeung nganggo rupa manusa. 8 Ngarendahkeun anjeun, tunduk tumut ka Allah nepi ka pupus, pupus lantaran disalib. 9 Ku sabab kitu ku Allah dijungjung luhur, dipasihan gelaran anu unggul ti batur. 10 Sakumna mahluk di sawarga, di bumi, jeung di handapeun bumi, bakal ngajungjung jenengan Yesus, deku sujud ka Anjeunna. 5
Filipi 2.11-17 11 Kabeh bakal ngaku Yesus Kristus teh Gusti. Ku hal eta Allah Rama dimulyakeun. 12 Ku sabab kitu dulur-dulur, sanggeus urang pajauh kieu, papatah sim kuring teh turut sing leuwih ti waktu urang keur reureujeungan keneh. Sing terus rarajin jeung sieun ku Allah supaya kasalametan aranjeun jadi sampurna. 13 Sabab Allah ku manten oge aya jeung barangdamel di aranjeun, supaya aranjeun daraek jeung saranggup ngalakonan tujuan pangersa-Na. 14 Lampahkeun sagala kawajiban ulah bari kukulutus atawa cekcok. 15 (2:15-16) Tembongkeun yen aranjeun mulus laku beresih hate, sampurna taya kuciwa, sakumaha layakna anu jadi putra Allah di tengah jelema-jelema nu teu balener di ieu dunya nu pinuh ku dosa. Enggoning ngawartakeun wawaran perkara hirup ka nu sejen, kudu jadi saibarat bentang-bentang anu nyaangan langit. Lamun kitu, munasabah mun dina poean Kristus sumping sim kuring agul ku aranjeun teh, da bukti usaha jeung pagawean sim kuring henteu mubadir. 16 (2:15) 17 Bisa jadi nyawa sim kuring kudu jadi kurban cara iman aranjeun anu dikurbankeun ka Allah. Lamun enya kudu nepi ka kitu, sim kuring atoh jeung milu bungah ka aranjeun. 6
7 Filipi 2.18-27 18 Sabalikna aranjeun oge kudu atoh ku eta hal sim kuring jeung milu bungah ka sim kuring. 19 Lamun aya widi Gusti, sim kuring ngaharep bisa buru-buru ngutus Timoteus ka aranjeun, hayang meunang bejana supaya teteg. 20 Ngan anjeunna saurang di ditu mah anu saperasaan jeung sim kuring, jeung kacida mikamelangna ka aranjeun. 21 Batur mah ngan ngaruruskeun kapentingan dirina bae, cul urusan pikeun Yesus Kristus. 22 Timoteus mah ku aranjeun ge geus kanyahoan alus. Jeung sim kuring mah mani kawas anak jeung bapa, totomplokan digawe babarengan nguarkeun wawaran tea. 23 Lamun perkara sim kuring geus puguh katangtuanana, anjeunna rek terus diutus. 24 Sim kuring pribadi mun geus aya widi Gusti rek buru-buru nepungan ka aranjeun. 25 Ari Epaproditus anu ku aranjeun dijurung ngabantu sim kuring, asa perlu disina mulang. Anjeunna geus milu sabilulungan jeung sim kuring. 26 Ayeuna geus sonoeun, jeung melangeun sieun aranjeun susah dumeh meunang beja anjeunna teu damang. 27 Memang, repot teu damangna, meh bae. Tapi sukur Allah mikawelas, tur lain ka
Filipi 2.28-3.4 anjeunna bae, ka sim kuring oge deuih nepi ka sim kuring teu tambah kasusah. 28 Eta sababna sim kuring beuki perlu ngajurung anjeunna mulang nepungan aranjeun sangkan aranjeun bungah, kasusah sim kuring ge leungit. 29 Bageakeun, tarima sing bungah eta dulur sakapercayaan teh. Jelema kawas anjeunna wajib dihormat sakumaha layakna. 30 Ngabantuna ngalakonan kawajiban ti Kristus ngawakilan aranjeun teh mani tega kana pati, nepi ka mehmehan tiwas. 3 1 Cindekna dulur-dulur teh kudu suka ngahiji jeung Gusti. Sim kuring teu hoream malikan tulisan anu ti heula supaya aranjeun tambah jamuga. 2 Sing ati-ati ka anjing-anjing, nya eta jelema-jelema jahat. Kitu deui ka anu sok maksa supaya jalma disunat. 3 Padahal anu saenyana geus disunat mah lain maranehna, tapi urang. Urang mah geus narima sunat sajati. Urang nyembah ka Allah teh ku sabab ditungtun ku Roh Allah ku manten. Urang ngarasa sukur lantaran hirup ngahiji jeung Kristus Yesus. Urang mah teu gumantung kana upacara-upacara lahiriah. 4 Saenyana lamun sim kuring rek ngawajibkeun milampah kitu, munasabah. Mun batur ngarasa gumantung kana upacara-upacara lahiriah, sim kuring mah komo, 8
Filipi 3.5-10 5 lantaran dina umur dalapan poe geus disunatan, jadi urang Israil ti barang lahir, asal ti kaom Binyamin bangsa Ibrani tulen. Dina hal kasaregepan kana Hukum Agama sim kuring teh jadi anggota golongan Parisi, 6 ceuceub ka nu aranut ka Kristus nepi ka nganiayana. Dina nekanan parentah- parentah Hukum Agama, sim kuring taya kakuranganana. 7 Tapi sanggeus terang ka Kristus, hal-hal anu tadina disangka nguntungkeun teh karasa ngarugikeunana. 8 Lain eta bae, da nu karitu teh saenyana mah kabeh ge taya hargana. Ayeuna sim kuring geus meunang nu leuwih ti kitu, nya eta terang ka Kristus Yesus, Gusti sim kuring. Sanggeus terang ka Anjeunna, nu karitu teh dipiceun kabeh, dijieun runtah, supaya sim kuring bisa narima 9 jeung bisa enya-enya ngahiji jeung Anjeunna. Ibadah sim kuring ka Allah ayeuna mah lain ku karana tarekah sorangan ku jalan taat kana Hukum Agama Yahudi, tapi ku lantaran percaya ka Kristus. Bener teh lantaran diangken bener ku Allah ku lantaran percaya ka Yesus Kristus. 10 Anu dicita-cita ngan hayang enya-enya wanoh ka Kristus, hayang milu ngarasa hikmatna kakawasaan anu ngahirupkeun deui Kristus tina pupus-Na, hayang milu ancrub 9
Filipi 3.11-18 kana kasangsaraan Anjeunna, hayang milu maot jeung Anjeunna, 11 kalayan harepan, yen sim kuring oge bakal dihudangkeun deui ti nu maraot. 12 Sim kuring henteu ngakukeun geus hasil atawa geus sampurna. Masih keneh sateka-teka hayang meunangkeun ganjaran anu disayagikeun ku Kristus Yesus, luyu jeung maksad Anjeunna ngarebut jeung ngajadikeun sim kuring jadi kagungana-Na. 13 Jadi pimanaeun sim kuring ngaku geus bisa ngarebut eta ganjaran. Sim kuring kudu usaha mopohokeun hal-hal anu geus kaliwat, ngudag nu aya di hareup. 14 Sim kuring kudu kenceng, supaya meunangkeun eta ganjaran, nya eta hirup di sawarga, luyu jeung maksad panyaur Allah anu ditepikeun ku Kristus Yesus. 15 Urang sarerea anu geus asak rohaniah, kudu kitu tekad teh. Sabalikna lamun ti aranjeun aya nu beda pamanggih, ku Allah bakal dibere terang kumaha saenyana. 16 Tapi ku kitu ku kieu oge urang kudu terus junun kana pituduh-pituduh anu keur dilakonan nepi ka ayeuna. 17 Tiru sim kuring, dulur-dulur. Tegeskeun batur anu nyonto hirup bener ti sim kuring. 18 Loba jelema anu cara hirupna ngamusuh kana pangorbanan Kristus anu disalib. Hal ieu geus sering ku sim kuring dipepelingkeun, 10
11 Filipi 3.19-4.3 ayeuna ge dipepelingkeun deui bari ragragan cipanon. 19 Sabab anu karitu teh geus tangtu carilaka, da miallahna kana kabeuki badani. Ngalampahkeun nu aeb teh maranehna mah malah agul, jeung ngan malikiran kadunyaan bae. 20 Urang mah warga sawarga, ngadago- dago pisan kana pisumpingeuna-Na anu nyalametkeun urang, Gusti Yesus Kristus. 21 Badan jasmani urang anu lemah piancureun ku Anjeunna bakal disalin, didamel saperti kaayaan salira-Na ku anjeun anu mulya. Anjeunna iasa midamel kitu sabab kagungan kakawasaan anu bisa nalukkeun saniskara. 4 1 Ku sabab kitu dulur-dulur, sing parengkuh ka Gusti. Sim kuring ka aranjeun teh nyaah jeung nineung. Asa bagja jeung agul ku aranjeun teh. 2 Nyi Eodia jeung Nyi Sintika, bapa meredih, sing alakur dina sakapercayaan ka Gusti, sing silih pidulur. 3 Kitu deui ka anjeun, kanca sim kuring anu satia, sim kuring menta supaya anjeun ngabantu ka ieu dua wanita, anu geus banting tulang jeung sim kuring ngamashurkeun Injil Kasalametan, cara Klemen jeung batur-batur sim kuring anu lianna, anu ngaran-ngaranna aya di Allah, dina Kitab Kahirupan.
Filipi 4.4-11 4 Salilana sing saruka hirup ngahiji jeung Gusti. Sakali deui: Sing saruka! 5 Kudu someah ka unggal jelema. Gusti urang tereh sumping. 6 Tong salempang naon-naon. Naon bae pangabutuh, unjukkeun ka Allah saban neneda, suhunkeun bari hate tumarima. 7 Katengtreman jeung karahayuan ti Allah, nu moal kahontal ku akal baris nengtremkeun hate jeung pikiran aranjeun nu geus ngahiji jeung Kristus Yesus. 8 Cindekna dulur-dulur, kudu malikiran teh nu hade, nu peryoga, nu bener, nu adil, nu mulus, nu manis, sarta nu kaajen. 9 Lakonan pituduh-pituduh ti sim kuring anu geus diajarkeun jeung geus katarima ku aranjeun, boh tina omongan sim kuring, boh tina tingkah laku sim kuring. Lamun kitu, geus tangtu aranjeun bakal disarengan ku Allah anu iasa nengtremkeun hate. 10 Sajeroning hirup ngahiji jeung Gusti, sim kuring kacida bagjana, lantaran meunang deui perhatian ti aranjeun sanggeus kaheuleutan sakitu lilana. Di jero sakitu lilana ingetna mah tangtu inget ka sim kuring teh, ngan can bisa nembongkeunana, lain geus mopohokeun. 11 Tapi nyebutkeun kieu oge lain ku sabab sim kuring ngarasa dilalaworakeun nepi ka hirup teu cukup. Geus biasa sim kuring mah hirup ku saaya-aya, geus diajar. 12
Filipi 4.12-18 12 Hirup teu cukup bisa, hirup leuwih ti cukup bisa, geus terang rasiahna. Iraha bae, di mana bae, keur makmur, keur kekerehet, keur sagala aya, keur sagala kurang, teu weleh ditarimakeun. 13 Kaayaan nu kumaha bae kuat nandanganana, lantaran dikuatkeun ku kakawasaan Kristus. 14 Aranjeun sakitu hadena ka sim kuring, nalang dina sagala kasusah. 15 Aranjeun, urang Pilipi, terang pisan kana kaayaan sim kuring bareto basa ninggalkeun Makedoni, waktu Injil Kasalametan mimiti pisan diuarkeun. Hiji-hijina jamaah anu nulung ka sim kuring teh jamaah aranjeun. Ngan aranjeun anu daek sabagja sacilaka jeung sim kuring. 16 Leuwih ti sakali aranjeun kikiriman ka sim kuring di Tesalonika. 17 Nu diharep ku sim kuring lain pamerena- pamerena teuing, babakuna pisan mah hayang ningal aranjeun tambah-tambah kauntungan. 18 Sagala pamere aranjeun leuwih ti cukup! Kikiriman anu dibahankeun ka Epaproditus mani sakitu lobana. Ayeuna sim kuring bisa nyumponan sakur nu diperlukeun ku sim kuring. Katarimana ku sim kuring lir kurban anu seungit anu disembahkeun ka Allah, hiji kurban anu sedep jeung kamanah ku Mantenna. 13
Filipi 4.19-23 19 Sabalikna sagala pangabutuh aranjeun tangtu bakal dicukupan ku Allah sim kuring nu langkung sugih, ku karana Kristus Yesus. 20 Sagala puji ka Allah Rama urang salalanggengna! Amin. 21 Salam sim kuring ka sakumna umat Allah anu satunggal jeung Kristus Yesus. Salam ti dulur-dulur di ditu anu reureujeungan jeung sim kuring. 22 Salam ti sakumna umat Allah di ditu, babakuna ti kalangan karaton Prabu. 23 Mugi-mugi sih kurnia Gusti Yesus Kristus nyarengan ka aranjeun. Wassalam, Paulus, Timoteus 14
Kolose 1 1 (1:1-2) Dumateng dulur-dulur di Kolosa, umat Allah anu saratia ka Kristus. Sim kuring Paulus anu ku Allah dikersakeun jadi rasulna Yesus Kristus, jeung Timoteus, ngadoakeun mugia dulur-dulur dipaparin rahmat rahayu ku Allah, Rama urang. 2 (1:1) 3 Keur waktu mangnedakeun aranjeun, sim kuring muji sukur dina paneda ka Allah, Rama-Na Gusti urang Yesus Kristus, 4 reh nguping warta aranjeun percaya ka Kristus jeung mikanyaah ka sakabeh umat Allah. 5 Dulur-dulur bisa percaya jeung nyaah kitu teh kajurung ku pangarep-arep kana hal anu ku Allah disadiakeun di sawarga, sakumaha anu ditetelakeun ku amanat anu ngandung kayaktian, nya eta Injil Kasalametan anu katarima ku aranjeun tea. 6 Warta ti Allah teh geus sumebar mawa berkah rahmat Allah ka sakuliah dunya, sakumaha anu katampa ku aranjeun basa mimiti ngadenge hal eta bari tuluy dilenyepan nepi ka terang. 7 Aranjeun terang teh ti Epapras, kanyaah sim kuring sasama ngawula, anu satia
Kolose 1.8-14 ngalakonan gawe ti Kristus nyuluran sim kuring. 8 Nya ti anjeunna sim kuring terang yen aranjeun teh ku Allah dipaparinan kanyaah saperti kitu. 9 Ti barang nguping hal kaayaan aranjeun kitu, sim kuring teu kendat neneda nyuhunkeun ka Allah supaya Roh-Na nyaangan hate aranjeun sangkan ngarti enya-enya kana pangersa-Na, 10 sarta salawasna sanggup ngalampahkeunana, sapuk jeung manah-Na. Lamun kitu dulur-dulur teh salawasna bakal tunduk kana sakersa Allah, bisa ngajalankeun sagala kahadean jeung beuki terang ka Allah. 11 (1:11-12) Mugi tekad dulur-dulur dikuatkeun ku kaagungan kawasa Allah, sanggup jeung sabar tawekal nandangan sagala cocoba, dibarengan ku kabungah jeung pamuji sukur ka Rama, anu mikersa supaya aranjeun layak meunang bagian ti nu geus disadiakeun pikeun umat-Na di karajaan caang. 12 (1:11) 13 Urang ku Mantenna geus dijait tina genggeman kawasa poek, salamet dicandak ka karajaan Putra-Na kaasih, 14 anu geus ngabebaskeun urang, tegesna ngahampura dosa-dosa urang. 2
3 Kolose 1.15-20 15 Kristus teh wujudna Allah nu teu katingal. Anjeunna unggul ti sakabeh mahluk, jadi Putra cikal. 16 Sabab nya ku Anjeunna Allah ngajadikeun saniskara nu aya di langit jeung di bumi, nu katingal jeung nu teu katingal, kaasup roh-roh kawasa, pupunjungan-pupunjungan, pangawasa-pangawasa jeung sakur anu nyakrawati di dalam gaib. Sakumna alam ciciptan Allah diwujudkeunana teh ku Kristus jeung keur Kristus. 17 Samemeh nu sejen aya, Kristus mah geus aya, sarta nya ku karana Kristus sakumna nu aya teh marentah di tempatna masing-masing. 18 Ari jeung gareja, Kristus teh lir sirah jeung awak. Anjeunna teh sirah gareja, sumber hirupna gareja, ari gareja nya eta raga salira Anjeunna. Kristus teh Putra cikal, anu geus digugahkeun deui tina kakawasaan maot, pikeun jadi Nu pangpunjulna ti antara sakabeh. 19 Nya Allah ku manten anu nangtoskeun supaya sakumna sipat Allah tumerap ka Anjeunna, Putra-Na. 20 Seug eta Putra-Na teh dianggo jalan supaya sakur nu aya di satungkebing langit jeung di satangkaraking jagat mulang deui kana cepengan Mantenna. Nya ku Putra-Na anu nepi ka pupus lantaran disalib, sakumna
Kolose 1.21-26 nu aya di bumi jeung di sawarga bisa diangken hade deui ku Allah. 21 Dulur-dulur teh asalna mah jauh ti Allah, musuh Mantenna lantaran jahat kalakuan jeung pipikiran. 22 Tapi ku ajal Putra-Na, ayeuna dulur-dulur ku Allah teh diangken, rek dicandak ka payuneuna-Na dina kaayaan geus suci murni taya kuciwa. 23 Ku sabab kitu aranjeun tangtu kudu satia, kudu pangger, ulah leupas tina pangarep-arep anu ditetelakeun ku warta ti Allah tea. Eta warta teh geus diembarkeun ka saban jelema saalam dunya. Nya ku karana hal eta nu matak sim kuring ge, Paulus, jadi hiji kawula purah ngawawarkeunana. 24 Sim kuring sangsara keur kasalametan aranjeun teh bungah, sabab ku nyorang sangsara lahir teh sim kuring sarua jeung nganggeuskeun kasangsaraan Kristus anu ngupayakeun kasalametan gareja-Na, atawa raga salira-Na tea. 25 Allah miwarang sim kuring ngawulaan gareja ngalakonan parentah-Na keur kasalametan aranjeun. Jadi sim kuring teh wajib ngawawarkeun amanat Mantenna saweuteuhna. 26 Eta amanat Allah anu geus mangabad- abad dirasiahkeun ka sakumna manusa teh ayeuna geus ditembrakkeun ka umat-Na. 4
Kolose 1.27-2.3 27 Mantenna seja mintonkeun eta rasiah ka umat-Na, anu nya jembar nya agung pikeun sakumna jelema, nya eta: Kristus aya di jero hate aranjeun, tegesna aranjeun bakal aya di jero kamulyaan Allah. 28 Ku sabab kitu Kristus teh ku sim kuring kudu dimashurkeun ka unggal jelema. Sim kuring kudu ngawurukan, ngajar sabisa-bisa bari ngetrukkeun kanyaho, supaya unggal jelema bisa dideuheuskeun ka payuneun Allah dina kayaan sampurna rohanina lantaran geus ngahiji jeung Kristus. 29 Supaya ieu tujuan kahontal, sim kuring digawe banting tulang ngagunakeun tanaga anu ditunjang ku kakawasaan Kristus anu barangdamel di jero hate. 2 1 Terus-terang, sim kuring kacida banting tulangna pikeun kasalametan aranjeun teh, kitu deui pikeun urang Laodikea jeung salian ti eta anu tarerangeunana ka sim kuring kakara wawuh ngaran. 2 Nu dipalar supaya maranehna karuat tekadna tur ngahiji silih pikanyaah, supaya bisa enya-enya ngartina nepi ka yakin kana hal eta. Sabab lamun kitu maranehna bakal leuwih terang deuih kana rasiah Allah tea, tegesna ka Kristus ku anjeun. 3 Kristus teh konci anu mukakeun sisimpenan rajabrana hikmah jeung pangartos Allah anu tacan kanyahoan ku urang. 5
6 Kolose 2.4-11 4 Ku hal eta aranjeun ulah beunang kaolo ku batur, sanajan jelemana siga kacida hadena oge. 5 Batin sim kuring teu weleh aya di aranjeun sanajan raga pajauh, anu matak kacida bungahna ningal aranjeun rempug-jukung jeung teguh satia ka Kristus teh. 6 Ku lantaran aranjeun geus narima yen Kristus Yesus teh Gusti, aranjeun geus ngahiji jeung Kristus. 7 Ku sabab eta kudu terus ngakar di Anjeunna, mekar di Anjeunna, mingkin percaya ka Anjeunna luyu jeung piwuruk nu geus katarima, sarta pinuh ku rasa tumarima. 8 Sing ati-ati, ulah kapikat ku palsapah- palsapah manusa anu taya mangpaatna tur matak nyasabkeun, anu asalna tina papahaman manusa jeung ti roh-roh di jagat raya, lain ti Kristus. 9 Sakumna sipat katuhanan aya di Kristus dina wujud kamanusaana-Na. 10 Jadi anu ngahiji jeung Anjeunna bakal meunang hirup anu sampurna. Kristus teh kawasa ka tiap-tiap roh anu kawasa jeung anu marentah. 11 Ku ngahiji jeung Anjeunna, aranjeun teh geus disunat. Lain sunat anu dijieun ku manusa, tapi sunat padamelan Kristus anu ngabebaskeun aranjeun tina tabeat anu pinuh ku dosa.
Kolose 2.12-17 12 Waktu aranjeun dibaptis teh sategesna dikubur bareng jeung Kristus. Tapi ku eta baptisan keneh aranjeun dihirupkeun deui bareng jeung Kristus, lantaran percaya kana kakawasaan Allah anu geus ngahirupkeun deui Kristus tina pupus-Na. 13 Tadina saenyana aranjeun teh maot, maot rohani, ku karana dosa jeung ku karana jadi jelema anu teu disunat sacara lahir. Tapi ayeuna ku Allah geus dihirupkeun bareng jeung Kristus. Dosa-dosa urang ku Allah dihampura kabeh. 14 Daptar hutang dosa-dosa urang anu sarat rukun-rukunna kacida beuratna teh ku Mantenna dipareuman kabeh, daptar catetanana dipiceun, dipaku dina kayu salib. 15 Dina eta kayu salib Kristus geus ngarangsadan roh-roh anu karawasa jeung nyarekel parentah, nepi ka maranehna taya dayana deui, sarta ku Kristus ditawan, digiring jadi tongtonan umum dina arak-arakan kaunggulan Anjeunna. 16 Ku sabab kitu aranjeun ayeuna ulah kaatur deui ku hal naon bae anu meunang jeung teu meunang didahar atawa diinum, ku hal poe-poe kaagamaan atawa ku hal Pesta Bulan Anyar atawa ku poe Sabat. 17 Da nu karitu mah kabeh ge ngan kalangkang tina hal-hal di jaman engke, anu wujud sajatina mah Kristus. 7
Kolose 2.18-3.1 18 Ulah beunang digeretak ku jelema anu ngaku-ngaku luhung dumeh meunang tetenjoan-tetenjoan gaib luar biasa, kitu deui ku jelema anu nyemu-nyemu handap asor jeung nyembah ka malaikat-malaikat. Jelema kitu, niatna ngan rek nyombongkeun maneh ku pikiranana anu duniawi. 19 geus lesot ti Kristus anu jadi lir sirahna awak, anu ngatur awak sakujur, anu ngatur dat-dat kadaharanana, anu nyimpay tulang sandina nepi ka awak teh mekarna luyu jeung anu dikersakeun ku Allah. 20 Aranjeun geus maot bareng jeung Kristus, geus bebas ti roh-roh anu ngawasaan alam. Tapi naha geuning hirup kawas kaereh keneh ku dunya? Geuning masih gugon-tuhon keneh kana kapamalian, kayaning: 21 "Teu meunang nyabak anu! Teu meunang ngadahar anu! Teu meunang paantel jeung anu!" 22 Nu karitu mah kapakena ngan sakali, tuluyna taya gunana. Kabehanana ge aturan jeung pangajaran-pangajaran jieunan manusa. 23 Sigana bae alus soteh, ngajurung jelema muja ka malaikat-malaikat, siga enya ngajurung handap asor, jeung nitah nyiksa maneh, da pikeun ngadalian hawa napsu mah eta aturan teh taya kakuatanana naon-naon. 3 1 Aranjeun geus dihirupkeun bareng jeung Kristus. Upayakeun supaya bisa 8
Kolose 3.2-9 meunangkeun anu aya di sawarga, tempat Kristus linggih di tengeneun Allah. 2 Tujukeun pikiran kana perkara-perkara anu aya di ditu, ulah kana perkara-perkara nu aya di dunya, 3 sabab aranjeun teh geus maot, hirup aranjeun ngancik buni jeung Kristus di Allah. 4 Nu jadi hirup aranjeun nu sajatina teh nya eta Kristus. Samangsa engke Anjeunna ngebrehkeun salira, aranjeun oge tangtu araya jeung Anjeunna sarta dipaparin kamulyaan Anjeunna. 5 Ku sabab kitu aranjeun kudu maehkeun kahayang-kahayang jasmani anu datang ngarobeda, kayaning lacur, nyieun kaaeban, ngumbar birahi, kahayang-kahayang jahat, jeung sarakah (sabab sarakah teh sarua jeung nyembah brahala). 6 Allah tangtu bendu ka anu lampahna kitu, ka nu teu nurut ka Mantenna. 7 Bareto, waktu keur dikawasaan keneh ku kahayang jasmani, hirup aranjeun teh nurutkeun kahayang-kahayang ka nu karitu. 8 Piceun kabiasaan kitu teh ayeuna mah. Ulah ngumbar amarah, ulah unek-unekeun, ulah nurutkeun kangewa, ulah supu-sapa, ulah ngomong kotor, 9 ulah silih bohongan. Da ayeuna mah geus kaluar tina hirup anu heubeul katut kabiasaan-kabiasaanana, 9
Kolose 3.10-16 10 geus aya dina hirup anu anyar. Ieu hirup anu anyar, ku Khalikna, nya eta ku Allah, terus-terusan dianyarkeun dina rupi Mantenna, supaya aranjeun terang enya-enya ka Mantenna. 11 Lamun geus kitu mah moal aya deui jelema anu dibeda-beda. Urang Yahudi, nu lain urang Yahudi, nu disunat, nu teu disunat, urang Barbar, nu lugina, nu kumawula, nu mardika moal dibeda-beda, sabab nya Kristus anu jadi sakabehna, anu aya di kabehanana. 12 Aranjeun teh umat Allah, ku Mantenna dipikaasih jeung dipilih dijadikeun kagungana- Na. Jadi kudu boga tabeat karunyaan, hade hate, handap asor, darehdeh, jeung sabar. 13 Kudu daek silih eledan, lamun pareng pasendatan jeung batur kudu daek silih hampura. Ngahampura teh wajib, sakumaha Gusti oge ngahampura ka aranjeun. 14 Seug ieu sipat-sipat teh tambahan deuih ku kanyaah, sabab kanyaah teh tali anu meungkeut sagala rupa jadi hiji beungkeutan anu sampurna. 15 Aranjeun ku Kristus geus dirukunkeun supaya rukun dina sagala perkara. Sabab nu matak aranjeun ku Allah disalaur dihijikeun teh supaya rukun. Tina hal eta aranjeun kudu muji sukur. 16 Piwulang-piwulang Kristus anu sakitu jembarna ku rahmat teh serepkeun kana ati sanubari. Kudu silih ajar jeung silih 10
Kolose 3.17-25 tuduhan kalawan bijaksana sabisa-bisa. Nyanyikeun jabur-jabur, lagu-lagu pupujian jeung lagu-lagu rohani, sanggakeun ka Allah dibarengan ku rasa tumarima ka Mantenna sajeroning hate. 17 Lamun aranjeun keur nganuhunkeun ka Allah Rama, boh nu dilampahkeun boh nu diucapkeun, kudu kalawan asmana Gusti. 18 Para wanita anu rumah tangga sing ngesto ka salaki. Eta kawajiban umat Kristus. 19 Salaki-salaki sing nyaraah ka pamajikan, ulah kasar. 20 Barudak umat Kristus, maraneh salawasna kudu nurut ka kolot. Budak nu nurut ka kolot bakal diasih ku Allah. 21 Kolot-kolot ulah nganyenyeri hate anak, bisi anak reuntas hatena. 22 Para badega dina sagala rupa kudu ngesto ka dunungan anu di dunya, saregep teh ulah ngan keur di hareupeunana pedah hayang kaalem. Ngawula teh kudu ku karana iklas jeung ku karana isin ku Gusti. 23 Ngalampahkeun parentah dunungan kudu enya-enya, lir gawe keur Gusti lain keur jelema. 24 Inget, Gusti kagungan ganjaran keur umat-Na, keur aranjeun. Sabab anu saenyana jadi dunungan aranjeun mah Kristus. 25 Jeung deui anu salah mah saha bae ge bakal nanggung balukarna, sabab Allah mah 11
Kolose 4.1-9 ngahukumna teh henteu ngabeda-bedakeun jelema. 4 1 Aranjeun, para dunungan, ka gandek kudu adil jeung jujur. Kudu aringet, aranjeun oge kapan keur ngadunungan ka dunungan nu di sawarga. 2 Kudu neneda sing cengeng, caringcing, jeung muji sukur ka Allah. 3 Pangnedakeun sim kuring mugi ku Allah diparengkeun ngawawarkeun amanat Mantenna hal rasiah ngeunaan Kristus. Sim kuring ayeuna dipanjara teh ku karana perkara eta. 4 Pangnedakeun supaya sim kuring perceka nerangkeun eta hal sakumaha mistina nepi ka tetela. 5 Nyanghareupan jelema-jelema anu teu sakapercayaan, tiap kasempetan gunakeun sing bijaksana. 6 Kecapna sing merenah, kalimatna sing ngeunah, sing matak mikat, tapi sing bisa mere jawaban anu layak ka nu nyual. 7 Hal kaayaan sim kuring bakal dicaritakeun ka aranjeun ku saderek Tihikus, anu satia maturan sim kuring ngalakonan gawe ti Gusti. 8 Anjeunna dihaja dijurung ka dieu sina nyaritakeun kaayaan sim kuring supaya aranjeun teteg. 9 Ka dieuna bakal dibaturan ku Onesimus, dulur nu satia asal ti dieu ti aranjeun. Sagala 12
Kolose 4.10-16 rupa kajadian di ditu engke ku aranjeunna dicaritakeun. 10 Salam ti Aristarkus anu bareng dipanjara jeung sim kuring. Salam ti Markus alona Barnabas (anu ceuk sim kuring bareto tarima lamun anjeunna ka dieu engke). 11 Salam ti Yosua, anu sok disebut oge Yustus. Ti antara urang Yahudi anu geus sakapercayaan, ngan aranjeunna tiluan anu maturan sim kuring ngalakonan gawe ngemban parentah Allah. Kacida nulungna. 12 Salam ti Epapras anu asalna ti kalangan aranjeun keneh, abdina Kristus Yesus anu tara kendat-kendat mangnedakeun aranjeun. Mantep pisan nenedana ka Allah, mangnyuhunkeun supaya Mantenna nguatkeun jeung nyampurnakeun kayakinan iman aranjeun supaya enya-enya gumusti kana pangersa-Na. 13 Katembong pisan banting tulangna pikeun aranjeun kitu deui pikeun urang Laodikea jeung Herapolis. 14 Salam deuih ti tabib Lukas jeung ti Demas. 15 Pangnepikeun salam sim kuring ka dulur-dulur sakapercayaan di Laodikea, kitu deui ka saderek Nimpa jeung dulur-dulur anu sok karumpulan di imahna. 16 Ieu surat lamun ku aranjeun geus dibaca, pangmacakeun ka jamaah di Laodikea. Sabalikna, baca engke surat anu engke bakal dikirimkeun ku dulur-dulur di Laodikea. 13
Kolose 4.17-18 17 Pangnepikeun amanat sim kuring ka Arsipus: "Laksanakeun padamelan ti Gusti nepi ka rengse." 18 Salam sono sim kuring, Paulus. (Ieu ditulisna ku leungeun sorangan.) Ulah paroho, sim kuring teh dipanjara keneh! Mugi Gusti maparinkeun sih kurnia-Na. Wassalam, Paulus 14
1 Tesalonika 1 1 Kahatur dumateng dulur-dulur di Jamaah Tesalonika, umat kagungan Allah Rama jeung Gusti Yesus Kristus. Ieu surat ti Paulus, Silas, jeung Timoteus. Mugia aranjeun marendak rahmat rahayu ti Allah. 2 Sim kuring teu kendat muji sukur ka Allah ku hal aranjeun. Unggal neneda aranjeun sok disebut. 3 Saban-saban neneda ka Allah Rama urang, sim kuring teh inget ka aranjeun, anu sakitu percayana ka Kristus, nyata dina hirup aranjeun. Aranjeun sakitu mikahemanna ka nu sejen, nepi ka daek nyorang hese cape, jeung teguh mantengkeun harepan ka Gusti urang Yesus Kristus. 4 Sim kuring terang dulur-dulur, aranjeun teh ku Allah dipikaasih, dipilih jadi kagungana-Na ku manten. 5 Sabab sim kuring mawa Injil Kasalametan ka aranjeun teh lain ku caritaan bae, tapi kasartaan ku daya jeung Roh Suci, bari yakin sayakin-yakinna yen eta Injil Kasalametan teh bener. Aranjeun terang kumaha soson-sosonna sim kuring basa di aranjeun, keur paedah aranjeun. 6 Aranjeun ayeuna geus nulad ka sim kuring jeung ka Gusti urang. Sakitu disusahkeunana
1 Tesalonika 1.7-2.2 oge aranjeun teh daek tur kacida sukana narima warta perkara eta. Eta kasukaan aranjeun teh paparin ti Roh Suci. 7 Ku hal eta aranjeun teh geus dipiconto ku sakabeh dulur sakapercayaan di Makedoni jeung Ahaya. 8 Sabab anu sumebar di sakuliah Makedoni jeung Ahaya teh lain ngan wawaran hal eta bae, iman aranjeun ka Allah oge milu kagurnita ka mana-mana, nepi ka sim kuring geus teu bisa nyaritakeunana. 9 Jalma-jalma kabeh ngagunemkeun perkara aranjeun sakitu ngakuna waktu didatangan ku sim kuring, kitu deui perkara aranjeun geus miceun brahala sesembahan tuluy nyanghareup ka Allah, ngabakti ka Allah sajati, Allah anu hirup, 10 sarta ngarep-ngarep sumping putra-Na ti sawarga, nya eta Yesus, anu ku Mantenna geus digugahkeun ti nu paraeh, anu nyalametkeun urang tina hukuman Allah engke. 2 1 Sim kuring datang ka aranjeun teh henteu gaplah, ku aranjeun ge tangtu karasa. 2 Aranjeun terang, samemeh ka dieu ka Tesalonika, di Pilipi sim kuring teh kacida dihinakeunana, goreng pisan ditarimana. Tapi waktu eta Injil Kasalametan ti Allah teh ku sim kuring dibawa ka aranjeun, sanajan 2
1 Tesalonika 2.3-9 loba anu ngalawan ge sim kuring ku Allah dikersakeun wani. 3 Pangajak sim kuring ka aranjeun teh taya maksud anu goreng lain rek ngabobodo atawa nipu merdaya. 4 Anu dicaritakeun teh salawasna ngan anu dipikapalay ku Allah. Kajeun teu matak senang ka pada jalma, asal matak senang ka Allah, anu nguji eusi hate sim kuring, lantaran ku Mantenna dipercanten ngemban eta Injil Kasalametan. 5 Ku aranjeun geus kanyahoan, iraha sim kuring osok ngomong lumah-lameh atawa sindir-sampir sangkan teu kaciri sarakah. Allah saksina! 6 Sim kuring teu malar pamuji, boh ti aranjeun boh ti nu sejen. 7 Saenyana sim kuring teh da rasul Kristus, wenang najan barang penta oge. Sapanjang keur di aranjeun, sim kuring sakitu darehdehna ka aranjeun, mani kawas indung rumawat ka anak. 8 Ku nyaah-nyaahna ka aranjeun, sumawonna eta Injil Kasalametan, nyawa oge moal dikoretkeun. Nepi ka kitu kanyaah ka aranjeun teh! 9 Aranjeun tangtu aringet kumaha sim kuring tohtohanana, waktu sim kuring ngawawarkeun Injil Kasalametan ka aranjeun digawe beurang peuting nyiar kipayah, 3
1 Tesalonika 2.10- 15 sangkan ulah nepi ka matak ngariweuhkeun aranjeun. 10 Aranjeun anu percaya geus nyaraksian, Allah oge nyaksian, tingkah laku sim kuring ka aranjeun teh beresih, jujur, taya cela kitu kieu. 11 Ku aranjeun meureun karasa, pamolah sim kuring ka aranjeun teh lir bapa ka anak. 12 Negeran, ngalilipur, jeung ngadorong supaya hirup aranjeun sapagodos jeung pangersa Allah, anu geus nyaur aranjeun kana Karajaan jeung kamulyaana-Na. 13 Jeung kieu nu matak sim kuring muji sukur ka Allah teh: Eta amanat ti Allah anu ditepikeun ku sim kuring teh ku aranjeun ditarima jeung dipercaya, yen lain beja ti manusa, tapi amanat ti Allah. Eta nandakeun yen Allah geus ngagerakkeun hate aranjeun sangkan percaya ka Kristus. 14 Anu kaalaman ku aranjeun teh, dulur- dulur, sarua jeung anu kaalaman ku jamaah Allah di Yudea, ku jelema-jelema anu geus jadi milikna Kristus Yesus. Aranjeun di dieu dikaniaya ku bangsa sorangan. Dulur-dulur di Yudea oge dikaniaya ku bangsana sorangan, bangsa Yahudi, 15 anu geus maehan Gusti Yesus jeung nabi-nabi-Na, jeung nganiaya rasul-rasul-Na. Urang Yahudi geus nyieun anu matak cua ka Allah, jeung kacida ngamusuhanana ka saban jalma. 4
1 Tesalonika 2.16- 3.2 16 Malah anu ngawawarkeun eta Injil Kasalametan ka bangsa sejen supaya bangsa sejen oge salamet, kacida dihalang-halangna. Dosa urang Yahudi anu sakitu gedena beuki gede bae. Ahirna, ayeuna maranehna keuna ku murka Allah. 17 Dulur-dulur, urang papisah teh saheulaanan. Jeung paturay soteh raga, batin mah tetep ngahiji. Tapi ti barang urang papisah, sim kuring kacida nineungna nepi ka sakedah polah ihtiar sangkan bisa papanggih deui. 18 Ku hayang-hayangna, sim kuring nepi ka leuwih ti sakali ihtiar supaya bisa ka dieu deui, tapi ngan dihalang-halang bae ku Iblis. 19 Nya aranjeun anu bisa ngabungahkeun hate jeung ngagedekeun harepan sim kuring, jeung anu bisa diagulkeun ku sim kuring ka payuneun Yesus Gusti urang, engke ari Anjeunna geus sumping. 20 Enyaan sim kuring kacida bungahna jeung agulna ku aranjeun teh! 3 1 Tungtungna mah kasono teh teu kaampeuh. Tuluy badami. Putusna, keun sim kuring mah di Atena sorangan, 2 ari Timoteus, batur ngemban pancen ti Allah ngamashurkeun Injil Kasalametan hal Kristus, rek diutus ka aranjeun, pikeun ngareugreugkeun hate aranjeun sangkan mantep percaya ka Kristus, 5
1 Tesalonika 3.3-9 3 ulah nepi ka ingkar lantaran teu kuat dikaniaya. Aranjeun terang, eta panganiayaan teh jadi bagian tina pangersa Allah ka urang. 4 Yen urang bakal dikaniaya teh ti samemehna keneh ku sim kuring geus diomongkeun ka aranjeun bareto waktu sim kuring keur di dieu keneh. Ayeuna enya kajadian. 5 Eta sababna nu matak sim kuring maksakeun ngutus Timoteus. Ku sabab sim kuring geus teu tahan hayang terang kaayaan kapercayaan aranjeun, Timoteus tuluy diutus, bari ngarep-ngarep mugia aranjeun ulah nepi ka eleh ku Iblis, ulah nepi ka beubeunangan sim kuring digawe teh gaplah. 6 Ayeuna Timoteus geus datang deui, mawa beja anu ngagenahkeun hate hal kapercayaan jeung kanyaah aranjeun. Jeung ceuk anjeunna aranjeun teu kendat mikatineung ka sim kuring, harayang papanggih deui sakumaha halna sim kuring ka aranjeun. 7 Sanajan keur balangsak oge ngadenge kaayaan aranjeun kitu mah mani reugreug, dulur-dulur! Eta kapengkuhan kapercayaan aranjeun teh kacida nyegerkeunana kana hate sim kuring. 8 Enyaan asa hirup ngadenge aranjeun pengkuh ka Gusti teh. 9 Sim kuring kacida nganuhunkeunana ka Allah urang ku hal aranjeun, muji sukur ka 6
7 1 Tesalonika 3.10- 4.2 Mantenna anu geus maparin kabungah ku hal aranjeun. 10 Sim kuring neneda beurang peuting, mugi-mugi Mantenna marengkeun sim kuring bisa papanggih deui jeung aranjeun, malar bisa ngagedekeun sumanget kapercayaan aranjeun. 11 Mugi-mugi Allah Rama urang jeung Yesus Gusti urang maparin jalan nepi ka urang bisa papanggih deui. 12 Jeung disuhunkeun ka Mantenna, mugi aranjeun sing leuwih silih pikanyaah pada batur, jeung nyaah ka unggal jalma, saperti gedena kanyaah sim kuring ka aranjeun. 13 Lamun kitu, aranjeun bakal meunang kakuatan ti Mantenna, datang ka jadi sampurna jeung suci di payuneun Allah Rama urang engke, ari Yesus Gusti urang geus sumping diiring ku sakabeh umat kagungana-Na. 4 1 Saterusna dulur-dulur, aranjeun geus diajar kumaha kuduna hirup anu sapuk jeung pangersa Allah, sarta ku aranjeun geus dilakonan. Parandene kitu kalayan asmana Gusti sim kuring menta supaya sing leuwih gumati ngalakonanana. 2 Pituduh-pituduhna aranjeun geus terang, geus dibere ku sim kuring ku kakawasaanana Gusti Yesus.
1 Tesalonika 4.3- 11 3 Aranjeun ku Allah diperih kudu hirup suci. Kade, lamun sapatemon ulah ingkar tina susila. 4 Salaki, ari ngagaulan pamajikan kudu suci pikiran make tatakrama anu pantes, 5 ulah make polah anu cabul cara jelema anu can nyaho ka Allah. 6 Tumali jeung hirup suci tea, kade ulah aya anu salah pameta ka sasama sakapercayaan atawa ngarah kauntunganana. Ngeunaan ieu hal aranjeun geus diomongan, jeung geus diomat-omatan pisan yen sakur anu milampah kitu teh bakal nandang panyiksa ti Gusti. 7 Urang disaur ku Allah teh lain malar hirup cabul, tapi supaya hirup urang kamanah Mantenna. 8 Jadi sing saha anu nolak ieu papatah, lain nolak ka manusa, tapi nolak ka Allah anu geus maparinkeun Roh-Na anu suci ka aranjeun. 9 Ari hal silih pikanyaah jeung batur sakapercayaan mah ku sim kuring teu perlu diwincik deui, da geus tarerang sorangan tina piwulang Allah kumaha kuduna, 10 malah ku aranjeun geus dilarapkeun ka dulur-dulur di Makedoni. Ngan pamenta sim kuring sing leuwih ti kitu. 11 Usahakeun hirup ayem, jeung ulah campur kana urusan batur, kudu digarawe neangan napkah sorangan sakumaha ceuk sim kuring bareto, 8
1 Tesalonika 4.12- 5.1 12 supaya hirup henteu gumantung kana pitulung batur, jeung supaya diajenan ku anu henteu palercaya ka Kristus. 13 Dulur-dulur, sim kuring hayang nerangkeun kumaha saenyana kaayaan jalma ari geus paeh. Aranjeun teu kudu sedih ku hal eta, saperti jelema-jelema sejen anu teu boga pangharepan. 14 Urang percaya yen Yesus geus gugah tina pupus-Na. Ku sabab eta kudu percaya yen sakur anu maotna percaya ka Yesus, tangtu ku Allah bakal dihirupkeun deui sangkan babarengan deui jeung Anjeunna. 15 Sim kuring ngabejaan, kieu piwulang Gusti tina hal eta: Sakur anu hirup keneh dina wanci Gusti sumping, moal diheulakeun ti nu geus maraot ti heula. 16 Engke bakal aya sora tarik aba-aba ti malaikat utama, jeung sora tarompet Allah, geus kitu Gusti ku anjeun bakal lumungsur ti sawarga. Anu bakal dihirupkeun ti heula teh anu maraotna percaya ka Kristus. 17 Ari anu harita harirup keneh bakal dikumpulkeun jeung eta, dibawa bareng kana mega ngadeuheus ka Gusti di awang-awang, saterusna hirup reureujeungan jeung Gusti. 18 Tah ieu pangajaran teh gunakeun pikeun silih hatean jeung batur. 5 1 Sim kuring moal nyaritakeun iraha eta kajadian teh piwaktueunana. 9
1 Tesalonika 5.2- 10 2 Aranjeun sorangan geus terang yen Poe sumpingna Gusti teh taya nu nyaho, cara paling ti peuting. 3 Waktu ceuk jalma-jalma, "Kaayaan tenang, aman," kacilakaan ujug-ujug datang narajang ka maranehna! Datangna bakal ngadadak kawas kusialna kanyeri awewe nu rek ngajuru. 4 Tapi aranjeun mah moal kabongohan ku eta Poe kawas kabongohan ku bangsat, da lain aya di nu poek. 5 Aranjeun mah bawahan caang, bawahan beurang, lain cangkingan peuting atawa erehan poek. 6 Jadi ulah kaheesan kawas nu sejen, kudu tetep eling jeung caringcing. 7 Peuting mah jalma-jalma sarare, sarta nya ti peuting jalma-jalma marabok. 8 Tapi urang mah kabawah ku beurang, kudu mencrang pikiran. Pake baju kere, nya eta percaya ka Kristus, jeung silih pikanyaah; pake balakutak, nya eta pengkuh pangharepan yen bakal disalametkeun. 9 Allah milih urang teh lain pikeun nadahan bendu-Na, tapi supaya ngamilik kasalametan ku jalan Gusti urang Yesus Kristus, 10 anu pupus nalangan urang supaya urang bisa hirup reureujeungan jeung Anjeunna, boh lamun dina wanci Anjeunna sumping teh urang geus paeh, boh lamun hirup keneh. 10
11 1 Tesalonika 5.11- 23 11 Heug sing terus cara ayeuna, silih tegeran, silih tulungan jeung batur. 12 Pamerih sim kuring, muga aranjeun sing ngahargaan ka anu keur digarawe nungtun jeung ngatik aranjeun dina sual hirupna anu anut ka Gusti. 13 Sing enya-enya ngahormat jeung mikanyaah ka aranjeunna, ngingetkeun kana pagaweanana. Sing rukun jeung pada batur. 14 Kade, mun aya nu kedul papatahan, nu borangan hatean, nu lembek belaan, sing silih sabaran. 15 Jaga, ulah aya anu ngabales goreng ku goreng, anggur usahakeun sina raresep silih hadean jeung batur jeung ka unggal jelema. 16 Sing gumbira salawasna, 17 kudu neneda saban waktu, 18 tarimakeun reujeung sukur sagala anu tumiba. Kitu aranjeun teh diperihna ku Allah, ari aranut ka Kristus Yesus mah. 19 Ulah nahan Roh Suci; 20 ulah nganggap enteng kana amanat- amanat anu diilhamkeun. 21 Uji sagala perkara: Mun hade cekel sing pageuh, 22 piceun naon bae anu jahat. 23 Mugia Allah anu maparin katengtreman ka urang sing nyucikeun tingkah laku aranjeun, sangkan suci sakujur diri, jiwa, nyawa, jeung raga, sing ulah aya celana dina waktu sumping Gusti urang Yesus Kristus.
1 Tesalonika 5.24- 28 24 Mantenna anu geus nyaur aranjeun tangtu kersa nulungan midamel kitu, sabab Mantenna sipat satia. 25 Doakeun sim kuring jeung batur, dulur-dulur! 26 Salam sono ka dulur-dulur sakapercayaan. 27 Ieu surat, demi Gusti, pangmacakeun ka sakabeh dulur sakapercayaan. 28 Mugia dulur-dulur ginanjar rahmatna Gusti urang Yesus Kristus. Wassalam, Paulus 12
2 Tesalonika 1 1 Kahatur dumateng dulur-dulur di Jamaah Tesalonika, umat kagungan Allah Rama jeung Gusti Yesus Kristus. Ieu surat ti Paulus, Silas, jeung Timoteus. 2 Mugia aranjeun dikurniaan rahmat rahayu ti Gusti Allah Rama jeung ti Gusti Yesus Kristus. 3 Saban waktu sim kuring perlu muji sukur ka Allah ku kaayaan aranjeun, dulur-dulur! Teu rek kitu kumaha, lantaran aranjeun mingkin percaya ka Kristus jeung mingkin silih pikanyaah. 4 Eta sababna aranjeun ku sim kuring dipuji di jamaah Allah, dialem, lantaran kapercayaan aranjeun tetep tangguh, tahan nangankeun sagala kabalangsakan jeung cocoba. 5 Eta nandakeun adilna putusan Allah, nepi ka aranjeun layak jadi warga Pamarentahan Mantenna, sabab geus balangsak ku karana hal eta. 6 Allah bakal midamel sakumaha mistina, sakur anu ngalantarankeun aranjeun balangsak teh baris disina balangsak. 7 Aranjeun anu ayeuna lara balangsak, kitu deui sim kuring, bakal diluginakeun ku Allah,
2 2 Tesalonika 1.8- 12 ari Gusti Yesus sumping ti sawarga diiring ku para malaikat anu garagah, 8 sumping dina gedurna seuneu. Anjeunna bakal ngahukum sakur anu nolak ka Allah jeung ka anu embung narima Injil Kasalametan hal Yesus Gusti urang. 9 Maranehna bakal ngarasa hukumanana, binasa salalanggengna, dipeclengkeun ti payuneun Gusti jeung ti lingkungan kakawasaana-Na anu agung. 10 Eta tangtu kitu dina waktu Anjeunna sumping, poean Anjeunna nampi pamuji jeung panghormat ti sakabeh jelema anu percaya ka Anjeunna. Aranjeun oge bakal kumpul jeung anu palercaya kana Injil Kasalametan anu diwawarkeun ku sim kuring tea. 11 Tumali jeung eta, aranjeun ku sim kuring teu kendat dipangnedakeun ka kersa Allah urang, mugi-mugi ku Mantenna dipandang layak pikeun manjing hirup anu langgeng, luyu jeung panyaur-Na. Mugi-mugi ku pangawasa Mantenna, kahayang aranjeun kana ngalampahkeun anu hade jeung sampurna baranggawe enggoning percaya teh tinekanan. 12 Lamun kitu, eta hirup aranjeun teh matak mulya ka pajenengan Yesus Gusti urang, sarta aranjeun oge mareunang kamulyaan ti Anjeunna, ku berkah sih kurnia Allah, jeung ku rahmatna Gusti Yesus Kristus.
2 Tesalonika 2.1-6 2 1 Ngeunaan pisumpingeunana Gusti urang Yesus Kristus, jeung hal urang bakal kumpul di Anjeunna, sim kuring ngelingan ka aranjeun, dulur-dulur! 2 Poma ulah bingung pipikiran, ulah gugup ku nu nyebutkeun magar poe sumpingna Gusti teh geus nitih wanci. Bisa jadi kabarna asal tina ramalan atawa hutbah, atawa majar asal tina surat sim kuring. 3 Kajeun kumaha, kajeun ku saha, aranjeun ulah kapangaruhan. Sabab eta Poe moal waka datang samemeh loba anu murtad ti Kristus, jeung samemeh Manusa Jahat anu geus ditangtukeun baris dikanarakakeun tea nembongankeun dirina. 4 Si Jahat teh bakal ngalawan ka sakur anu disebut allah atawa kana naon bae anu dipuja-puja ku jelema, seug ngangkat maneh pangluhurna ti eta sakabeh. Malah manehna bakal anegleng di Bait Allah jeung ngumumkeun yen dirina teh Allah. 5 Eta kabeh ku sim kuring geus diomongkeun bareto waktu keur di aranjeun keneh. Inget henteu? 6 Tapi ayeuna mah eta teh moal waka, sabab aya keneh anu nahan. Naon anu nahanna, aranjeun geus terang. Dina waktu anu geus ditangtukeun ku Allah, eta Manusa Jahat teh bakal ngajirim. 3
2 Tesalonika 2.7- 14 7 Ayeuna manehna keur tatan-tatan keneh ririkipan, tapi moal waka prung, ngadago hahalangna disingkirkeun ku anu nahanna, 8 geus kitu kakara eta Manusa Jahat teh datang nembongkeun maneh. Tapi dina mangsa Gusti Yesus sumping, manehna bakal paeh ditiup ku napas anu ngahebos tina baham Gusti, lebur ku kilat tina salira-Na. 9 Manusa Jahat tea munculna nyangking pangawasa Iblis, nyieun rupa-rupa mujijat jeung rupa-rupa kaahengan anu nyasabkeun, 10 jeung ngagunakeun rupa-rupa tipu daya, merdaya jelema-jelema anu memang geus kuduna binasa. Maranehna bakal binasa, lantaran nolak jeung teu resep kana warta sayakti anu baris nyalametkeun. 11 Ku sabab kitu ku Allah ge diantep sina kasarad ku nu salah, kagusur ku nu palsu. 12 Temahna, sakur anu henteu percaya kana eta warta sayakti, malah misuka kana dosa, pinasti bakal dihukum. 13 Saban waktu sim kuring wajib muji sukur ka Allah ku hal aranjeun, dulur-dulur, anu diasih ku Gusti. Sabab aranjeun ku Allah dipilih pangheulana pikeun disalametkeun, lantaran percaya kana eta warta anu sayakti, disalametkeun ku pangawasa Roh, sangkan jaradi umat suci kagungana-Na. 14 Aranjeun ku Allah disaur kana ieu kaayaan ku jalan Injil Kasalametan anu diwawarkeun ku sim kuring, disaur supaya narima jeung 4
2 Tesalonika 2.15- 3.6 ngamilik kamulyaan Gusti urang Yesus Kristus. 15 Ku sabab kitu, dulur-dulur! Sing mantep, sing maneuh kana warta sayakti anu diajarkeun ku sim kuring boh ku hutbah, boh ku surat. 16 Mugi-mugi Gusti urang Yesus Kristus, kitu deui Allah Rama urang anu mikawelas mikaasih, maparin panglilipur, katabahan jeung kamantepan, 17 supaya aranjeun salawasna teuneung jeung ludeung nyaturkeun jeung ngalampahkeun perkara nu hade. 3 1 Doakeun sim kuring dulur-dulur. Pangnedakeun sing bisa neruskeun nyebarkeun amanat Gusti, sing gancang hasil reujeung gumilang kawas di aranjeun. 2 Doakeun oge, mugi sim kuring ku Allah dijaga ti jalma nu niat jahat, malum moal unggal jalma percaya kana eta amanat teh. 3 Tapi aranjeun bakal dikuatkeun ku Gusti anu sipat satuhu, diraksa ti si Jahat. 4 Sim kuring diyakinkeun ku Gusti, percaya yen aranjeun keur ngalakonan hal anu dipapatahkeun ku sim kuring, sarta bakal pengkuh saterusna kana hal eta. 5 Mugia aranjeun ku Gusti dikersakeun tambah ngarti kana kaasih Allah sarta tahan uji saperti Kristus. 6 Dulur-dulur! Kalawan nyambat jenengan Gusti urang Yesus Kristus, sim kuring meredih 5
2 Tesalonika 3.7- 14 ka aranjeun, jauhkeun diri ti jelema anu kedul, jeung ti anu teu daek ngagugu kana papatah sim kuring. 7 Aranjeun pribadi terang kumaha kuduna nyonto kana lampah sim kuring. Waktu sim kuring di aranjeun keneh geuning jajauheun tina hirup kedul. 8 Sagala anu katarima teu aya anu ku sim kuring teu dibayar. Beurang peuting digawe banting tulang, embung nyusahkeun ka aranjeun anu mana bae oge. 9 Lain ku sabab sim kuring teu aya hak menta balanja, tapi maksud teh arek nyontoan ka aranjeun. 10 Bareto basa keur di dieu keneh geuning sim kuring biasa sok ngomong kieu, "Nu embung digawe mah tong dibere dahar!" 11 Ngomong kitu soteh lantaran ngadenge carita yen di aranjeun aya jelema-jelema anu kedul, anu gawena taya lian ti ngan ngarerecok urusan batur. 12 Ka jelema anu kitu, kalawan asmana Gusti Yesus Kristus sim kuring meredih jeung ngelingan kudu hirup tartib jeung kudu daek baranggawe keur kipayah hirupna. 13 Ari aranjeun dulur-dulur, omat ulah bosen-bosen migawe anu hade. 14 Tapi teu mustahil aya anu embung ngagugu kana ieu amanat anu ku sim kuring ditulis dina ieu surat. Lamun aya, cirian, tong dicampuran, sina eraeun. 6
2 Tesalonika 3.15- 18 15 Tapi ulah dimusuhan, pepelingan bae sakumaha pantesna ka dulur. 16 Mugia Gusti ku anjeun anu jadi sumber katengtreman urang, saban-saban waktu nengtremkeun ka aranjeun dina sagala perkara. Mugia Mantenna nyarengan ka aranjeun. 17 Salam sono sim kuring, Paulus. Tah ieu mah tulisan sim kuring pribadi. Kitu tanda tangan sim kuring dina unggal-unggal surat. 18 Mugia Gusti urang Yesus Kristus maparinkeun sih kurnia-Na ka aranjeun. Wassalam, Paulus 7
1 Timotius 1 1 (1:1-2) Timoteus, anak bapa ku karana anut ka Kristus! Ieu bapa, Paulus, anu jadi rasulna Kristus Yesus, ngemban parentah Allah, nu nyalametkeun urang, jeung ngemban dawuhan Kristus Yesus nu jadi pangharepan urang, nyuratan ka hidep. Mugia hidep meunang sih kurnia rahmat rahayu ti Allah Rama jeung ti Kristus Yesus Gusti urang. 2 (1:1) 3 Bapa meredih supaya hidep matuh di Epesus, sakumaha ceuk bapa waktu bapa keur ka Makedoni tea. Sabab di ditu aya anu ngajarkeun pangajaran mahiwal, ku hidep kudu dicegah. 4 Nasehatan, ulah sina ngagugulung deui dongeng-dongeng jeung cukcrukan asal-usul karuhun, anu ngan matak picekcokeun bae, lain mawa kana percaya ka Allah sarta narima kana pikersaeuna-Na. 5 Nasehatna tujukeun pikeun mulihkeun deui sipat kanyaah anu bijil tina ati sanubari, medal tina pikiran nu caang, mencar tina kaiklasan iman. 6 Geus aya jelema-jelema anu geus teu baroga deui sipat kitu teh, kalah ka sasar kana paguneman anu ngacapruk.
2 1 Timotius 1.7-13 7 Eta teh harayangeun jadi guru agama, tapi kana omonganana sorangan teu ngarti, kana hal anu ku maranehna diajarkeun bangun sakitu yakinna teh maranehna sorangan teu paham. 8 Hukum Agama memang hade ari dipake samistina mah. 9 Ngan inget, Hukum Agama dijieunna teh lain keur jelema anu balageur, tapi keur tukang rerempak, keur penjahat, keur nu baragajul, keur nu doraka, keur nu teu boga agama, keur nu teu malire kana sual rohani, keur jelema anu maehan bapa atawa indung, sarta keur tukang-tukang maraehan umumna, 10 keur nu teu boga ahlak, keur nu cabul patemon, keur culik, keur tukang bohong, keur nu sok mere panyaksi palsu, jeung sajaba ti eta anu ingkar tina pangajaran anu bener, 11 anu diajarkeun ku Injil, anu pangwawaranana dipercayakeun ka bapa, nya eta Injil Kasalametan ti Allah anu agung jeung pinuji. 12 Bapa muji sukur ka Kristus Yesus Gusti urang, sabab ku berkah Anjeunna bapa kuat ngajalankeun kawajiban. Nganunuhunkeun reh ku Anjeunna dilayakkeun ngawulaan. 13 Padahal bareto bapa ka Anjeunna teh ngagogoreng, nganiaya jeung moyok. Sukur, bapa ku Allah dipikawelas, kawantu harita
1 Timotius 1.14- 19 mah bapa tacan percaya jeung tacan nyaho yen peta bapa kitu teh salah. 14 Ku Gusti nu sipat welas bapa malah dilimpahan ku sih kurnia, dipaparin hate percaya jeung rasa kanyaah, anu ayeuna mah geus jadi sipat urang ku lantaran anut ka Kristus. 15 Kalimah, "Kristus Yesus sumping ka dunya pikeun nyalametkeun jalma dosa" teh memang wajib dipercaya sabab enya. Geuning bapa, sangkilang pangjahatna ge ti sakur anu doraka, 16 ku Allah dipikawelas, supaya Kristus Yesus iasa nembongkeun kasabarana-Na anu taya hinggana ka bapa, jalma pangdorakana, pikeun jadi conto ka sakabeh jalma anu bakal palercaya ka Anjeunna pikeun narima hirup langgeng. 17 Kamulyaan, kaagungan, kasanggakeun sapapaosna ka Mantenna, Raja abadi, gaib, Allah anu maha esa. Amin. 18 Timoteus anaking! Bapa mercayakeun ieu tugas ka hidep teh luyu jeung ucapan piwejang baheula ngeunaan diri hidep. Gunakeun eta ucapan piwejang teh, jieun pakarang paranti bajuang. 19 Mantepkeun iman, nyaringkeun pikir. Aya jelema-jelema anu geus henteu malire kana panggeuing budi rasana sorangan, imanna geus runtuh, 3
1 Timotius 1.20-2.7 20 contona bae Himenius jeung Aleksander. Eta dua jelema ku bapa geus dihukum diselehkeun ka Iblis, sina jadi pangajaran supaya eureun ngahinana ka Allah! 2 1 Pangpangna bapa menta supaya hidep mangnyuhunkeun, mangnedakeun, mangnyambatkeun, jeung mangsukurkeun ka Allah pikeun jalma rea, 2 pikeun kapala-kapala nagara, jeung pikeun kapala-kapala pamarentahan. Suhunkeun supaya urang hirup teh ayem jeung tengtrem, ibadah ka Allah, peryoga lampah. 3 Paneda kitu hade, sapuk jeung kahoyong Allah Jurusalamet urang, 4 anu mikahoyong supaya manusa teh kabeh salamet sarta daraek narima ka nu sayakti, 5 nya eta: Allah teh hiji, jeung ngan hiji bae jalan anu ngahijikeun manusa jeung Allah, nya eta manusa Kristus Yesus, 6 anu geus ngurbankeun anjeun supaya kabeh manusa bisa disalametkeun. Ku jalan kitu, Allah teh dina mangsana geus ngabuktikeun kahoyongna nyalametkeun sakabeh manusa. 7 Sarta nya ku karana eta bapa diutus jadi rasul jeung guru pikeun jalma-jalma nu lain Yahudi, nguarkeun kapercayaan jeung kayaktian anu dianut ku anu palercaya ka Kristus. Bapa henteu bohong. Ieu ucapan bapa teh saenyana! 4
5 1 Timotius 2.8-3.2 8 Di unggal jamaah, lalaki anu ngabaktikeun diri ka Allah kudu neneda namprakkeun leungeun kalawan hate beresih, bebas tina kaambek jeung unek-unek. 9 Mun awewe, kudu hade pake, kudu pantes jeung merenah, sing sameujeuhna ulah kaleuleuwihi, buuk tong dimodel-model, pakean tong nu mararahal, awak ulah reuceum ku perhiasan emas atawa mutiara. 10 Anggur dangdanan ku kaampuhan, sakumaha pipanteseunana awewe nu ibadah ka Allah. 11 Awewe mah kudu lungguh andalemi, 12 ka salaki ulah kumawani, ulah marentah atawa mamatahan. 13 Sabab anu dipidamel ku Allah teh Adam heula, kakara Hawa. 14 Tapi anu kawujuk jeung ngarempak larangan Allah teh Hawa, lain Adam. 15 Tapi awewe teh kudu ngajuru sangkan bisa disalametkeun. Kitu ge kudu reujeung pengkuh kana ibadah, boga kanyaah, beresih lampah, basajan pamolah. 3 1 Aya anu nyebutkeun, "Jelema anu hayang jadi pamingpin jamaah mah malar kana gawe mulya." Enya eta teh. 2 Sabab jadi pamingpin jamaah mah kudu ulah aya kuciwa. Pamajikan teu meunang leuwih ti hiji. Kudu wijaksana, kudu bisa nahan diri, kudu rapih, kudu someah ka semah, kudu bisa ngawuruk,
1 Timotius 3.3-14 3 lain pamabokan, ulah bengis, kudu darehdeh, resep badami jeung ulah piduit. 4 Kudu bisa ngatur kulawarga sorangan, ku anak kudu katurut jeung dipikaajrih. 5 Sabab lamun ka kulawarga sorangan geus teu bisa ngatur, kumaha rek bisa ngatur jamaah Allah? 6 Kudu geus lila deuih asupna agama, supaya ulah jadi gumede tuluy tigubrag, saperti Iblis. 7 Jeung kudu hade kasebutkeunana ku nu di luar jamaah, supaya ulah jadi cela anu ahirna beunang kajiret ku Iblis. 8 Nya kitu keneh anu jaradi juruladen jamaah, kudu hade ahlak, kudu satarabasna, ulah beuki nginum, ulah mata duiteun, 9 kudu ngaku ku budi rasa anu beresih yen agamana teh nyata benerna. 10 Anu matak kudu diuji heula tabeatna, lamun lulus kakara jenengkeun. 11 Pamajikanana oge kudu hade tabeat, lain tukang ngupat, peryoga, jujur dina sagala perkara. 12 Juru laden jamaah mah pamajikanana kudu hiji bae, jeung kudu bisa ngawarah anak jeung ngatur kulawargana. 13 Juru laden anu hade gawe tangtu bakal diajenan, matak laluasa nyarita perkara kapercayaan ka Kristus Yesus. 14 Sabot bapa nulis, bapa boga maksud rek buru-buru manggihan hidep. 6
1 Timotius 3.15-4.4 15 Tapi bisi bae elat, hidep geus nyaho tina ieu surat kudu kumaha lampah hirup di kalangan warga Allah, nya eta di gareja Allah anu jumeneng, anu jadi tihang jeung panyangga kayaktian. 16 Geus teu bisa dibantah deui, rasiah ibadah urang teh kacida agungna: Kristus geus mijalma jadi manusa, hal eta ku Roh Suci geus dibuktikeun benerna, para malaikat saksina, dimashurkeun ka bangsa-bangsa, dipercaya ku saalam dunya, ayeuna Anjeunna geus diangkat ka sawarga. 4 1 Roh Suci geus netelakeun yen ka hareup bakal aya jalma-jalma anu naringgalkeun piwuruk Kristus, kaceot ku roh-roh bohong, mengpar kana pangajaran setan, 2 anu diliarkeun ku tukang-tukang merdaya, anu batinna ibarat geus tutung ku beusi hurung, geus paeh bebeneranana. 3 Ceuk pangajaranana, jalma teu meunang kawin, jeung kudu pantrang kana sawatara rupa kadaharan. Padahal eta kadaharan teh diciptakeun ku Allah sangkan ku urang didahar sanggeus urang muji sukur heula ka Mantenna. Kitu ari nu percaya jeung geus nyaraho kana kayaktian Mantenna mah. 4 Saniskara anu diciptakeun ku Allah teh hade, taya nu wajib ditolak, kabeh kudu ditarimakeun dibarengan ku muji sukur. 7
1 Timotius 4.5-13 5 Sabab lamun geus diberkahan ku Allah jeung geus disanggakeun dina paneda, eta kadaharan teh jadi sapuk jeung manah Allah. 6 Pek hal ieu ku hidep papatahkeun ka dulur-dulur, sangkan nyata hidep teh palayan Yesus Kristus anu hade. Hidep pribadi kudu ngabayuan diri ku sabda hal percaya jeung ku piwuruk hal kayaktian anu geus jadi anutan hidep. 7 Dongeng-dongeng tahayul jauhan, da taya paedahna. Latih diri kana lampah ibadah. 8 Olah raga aya gunana keur badan, ari latihan batin mah gunana kana sagala perkara, nungtun kana hirup di dunya jeung di aherat. 9 Saestuna eta teh! Wajib ditarima jeung dipercaya sagemblengna. 10 Urang daek susah payah hese cape dina hal ieu teh lantaran ngandel ka Allah anu jumeneng, Jurusalamet sakumna manusa, pangpangna anu percaya ka Mantenna. 11 Heug ieu piwuruk teh ku hidep wurukkeun. 12 Hidep ulah pedah ngora tuluy beunang disapirakeun. Dina ucap, dina kalakuan, dina kanyaah, dina kapercayaan, jeung dina kamulusan hirup, hidep kudu jadi tuladan ka sasama saiman. 13 Memeh bapa datang engke, pake waktu hidep kana mangmacakeun Kitab Suci ka dulur-dulur, hutbahkeun, wurukkeun. 8
1 Timotius 4.14-5.6 14 Hidep geus dikurniaan Roh Allah waktu diistrenan, ku jalan ditumpangan panangan ku para kokolot, dibere ucapan piwejang nabi-nabi. Eta kurnia teh ulah dilalaworakeun. 15 Pake, lampahkeun, abdikeun diri kana hal eta, supaya tembong ku sarerea yen hidep aya kamajuan. 16 Jaga diri ati-ati, awaskeun pangajaran. Sing rajin ngalakonan eta kabeh sangkan jamuga, boh hidep pribadi, boh anu ngadengekeun piwuruk-piwuruk hidep. 5 1 Ka nu geus karolot ulah keras-keras, ngomongan kudu cara ka bapa sorangan. Ka barudak ngora kudu kawas ka dulur sorangan. 2 Ka awewe nu karolot sing kawas ka indung, ka mojang sing kawas ka lanceuk atawa adi kalawan pikir beresih. 3 Ka randa-randa anu enyaan randana sing hormat. 4 Tapi lamun randana boga anak atawa incu, anakna atawa incuna heula papatahan sina ngurus ka eta indungna atawa ninina, males budina, luyu jeung parentah agama. Lampah kitu sapuk jeung kersa Allah. 5 Randa anu geus nunggelis nepi ka taya anu baris ngurus, tinggal ngaharep ka Allah, sina neneda ka Mantenna beurang peuting, nyambat pitulung-Na. 6 Tapi randa anu resep senang-senang, eta mah hirup keneh ge sasat geus paeh. 9
10 1 Timotius 5.7-15 7 Geuing, wurukan, supaya hirupna ulah aya celana. 8 Sing saha anu tambelar ka baraya, pangpangna ka anggota rumah tanggana sorangan, eta teh ingkar tina iman, leuwih jahat ti batan anu teu boga iman. 9 Randa anu umurna can genep puluh taun ulah waka diasupkeun kana daptar. Jeung deui: bogana salaki ngan sakali, 10 kalakuanana kaceluk mulus, bener rumawatna ka anak, akuan ka semah, daek asor ngalakonan kawajiban keur sasama saiman, daek nalang ka nu susah, jeung gumati kana gawe nu harade. 11 Randa nu ngarora keneh tong diasupkeun kana daptar, bisi ari teu tahaneun hayangeun kawin deui tuluy nirca ti Kristus, 12 ngalanggar ikrarna ka Anjeunna yen moal kawin deui. 13 Jeung ongkoh sok dialajar natangga ka saban imah. Malah aya nu leuwih goreng ti kitu, dialajar ngupat, campur kana urusan batur, jeung ngobrolkeun anu teu parantes. 14 Nu matak randa-randa ngora mah mending karawin deui bae sina baroga anak, sina ngurus rumah tangga, sangkan lawan urang teu manggih bahan omongkeuneun pikeun ngagogoreng. 15 Da aya randa-randa anu nirca tuluy milu ka setan.
1 Timotius 5.16- 22 16 Jeung lamun di hiji kulawarga aya randana, eta kulawarga wajib ngabayuan anggotana anu geus jadi randa, ulah neumbleuhkeun ka jamaah, keun jamaah mah sina laluasa ngabayuan randa-randa anu geus teu baroga baraya. 17 Para kokolot jamaah anu alus ngokolotanana sakumaha mistina nu jadi pamingpin, kudu meunang bayaran dua tikel, komo anu getol hutbah jeung rajin ngawuruk mah. 18 Sabab ceuk Kitab Suci ge, "Sapi nu keur dipake ngirik gandum ulah diborongsongan sungutna." Jeung, "Nu digawe wajib meunang bayaran." 19 Hidep ulah guguan ka nu ngadukeun kokolot, kajaba lamun pangaduanana aya saksina duaan atawa leuwih. 20 Lamun tetela aya dosana, tegor di hareupeun umum, supaya anu sejen sarieuneun. 21 Di payuneun Allah, di payuneun Kristus Yesus, di payuneun para malaikat suci, bapa merih meredih ka hidep: Jalankeun ieu katangtuan-katangtuan teh. Dina ngalaksanakeun aturan naon bae hidep ulah aya purbasangka atawa pilih kasih. 22 Jaba ti kitu hidep ulah gampang numpangkeun leungeun ngangkat jalma dikawulakeun ka Gusti. Ulah kalibet ku 11
1 Timotius 5.23-6.4 kajahatan batur, jaga diri sangkan tetep murni. 23 Ku lantaran hidep geringan, nginum ulah cai wungkul, perlukeun saeutik mah nginum anggur keur ngabantu padaharan. 24 Mungguh kasalahan, aya anu ujug-ujug katohyan, memeh dipariksa geus kaboker manten. Aya oge anu kabukana ka lilanakeun. 25 Lampah hade kitu keneh, aya anu gancang katara, aya anu lila deui, tapi kabeh ge mo burung kabuka. 6 1 Gandek-gandek kudu mandang yen dununganana teh jelema nu wajib dihormat, supaya ulah aya jelema anu ngagogoreng kana jenengan Allah jeung kana pangajaran agama urang. 2 Lamun ngawulana teh ka jelema anu anut ka Kristus, ulah pedah ka nu saagama tuluy kurang ngahormat. Malah ngawulana kudu leuwih enya-enya, da anu make tanagana teh dulur sakapercayaan anu kudu dipikaheman. Ieu papatah teh ku hidep wurukkeun. 3 Anu papatahna papalingpang jeung eta, ngalawan pangandika sayakti Gusti urang Yesus Kristus jeung kana pangajaran agama urang, 4 eta teh guminter padahal taya kanyaho. Panyakitna teh bantahan, resep parebut omong nepi ka nimbulkeun dengki, resep pasea, resep nyawad, timburuan, 12
1 Timotius 6.5-12 5 papaduan teu eureun-eureun jeung anu saruana, jalan pikiranana geus buntu, bebeneranana geus musna. Jeung panyangkana agama teh bisa dipake jalan cari untung. 6 Memang agama teh hiji kauntungan gede lamun urangna tumarima ka nu geus aya mah. 7 Urang lahir ka dunya teh mawa naon? Teu mawa naon-naon! Mulang ti dunya rek mawa naon? Moal mawa naon-naon! 8 Anu matak asal cukup dahar cukup pake ge hirup teh meujeuhna. 9 Ngarah kabeungharan mah matak tigubrag kana panggoda, kabeulit ku rupa-rupa kahayang anu teu munasabah nu ngabahlakeun, matak ambrug ngagurubag. 10 Sabab beuki kana duit teh sumberna sagala kajahatan. Aya anu ku moho-mohona kana duit nepi ka pecat iman, hatena ajur ku rupa-rupa aral. 11 Tapi hidep mah milik Allah ulah kitu. Sing jadi jelema bener, ibadah, percaya ka Gusti, nyaahan, tabah, someah. 12 Kudu ihtiar meunangkeun ganjaran iman, nya eta hirup anu langgeng. Sabab hidep disaur ku Allah basa ngikrarkeun pangaku kapercayaan disaksian ku jalma loba teh, nya geusan meunangkeun eta hirup anu langgeng. 13
1 Timotius 6.13- 20 13 Di payuneun Allah anu ngahirupkeun saniskara, jeung di payuneun Kristus anu geus nganyatakeun panyaksiana-Na nu sayakti sakitu mantepna ka Pontius Pilatus, bapa meredih ka hidep: 14 Gumatikeun ieu parentah-parentah, pupusti, nepi ka sumpingna Gusti urang Yesus Kristus, 15 anu wancina geus dipastikeun ku Allah sumberna berkah, Panguasa esa, Rajaning sakabeh raja, Gustining sakabeh gusti. 16 Ngan Mantenna nyalira anu teu keuna ku pati, anu jumeneng di jero cahaya anu hamo bisa didatangan. Can aya anu geus nenjo ka Mantenna, moal aya anu bisa nenjo ka Mantenna. Hormat jeung kakawasaan dibaktikeun ka Mantenna salalanggengna. 17 Anu baleunghar elingan ulah adigung, ulah muhit kana barang anu sipat fana, kabeungharan upamana. Muhit teh kudu ka Allah, anu kawasa maparin sagala kagenahan. 18 Sina nyieun kahadean, sina sugih ku sipat asih beunghar ku sipat berehan, 19 minangka nyengcelengan harta langgeng keur jaman engke, supaya bisa ngamilik hirup sajati. 20 Timoteus anaking! Sing tigin kana pangajaran-pangajaran anu geus dipercayakeun ka hidep. Singkiran omongan anu teu pantes, jauhan papaduan 14
1 Timotius 6.21 anu teu parok ngeunaan hal-hal anu majarkeun teh elmu. 21 Aya jalma-jalma anu ngaku boga "elmu" kitu, temahna mengpar tina pangajaran agama urang. Mugia hidep jeung dulur-dulur di dieu ginanjar rahmat Allah. Salam bapa, Paulus 15
2 Timotius 1 1 (1:1-2) Timoteus anaking, Ieu bapa, Paulus, anu ku Allah dikersakeun jadi rasulna Kristus Yesus, anu diutus ngembarkeun hal hirup anu dijangjikeun, anu geus beunang ku urang sanggeus urang ngahiji jeung Kristus Yesus. Mugia hidep ginanjar kurnia rahmat rahayu ti Allah Rama jeung ti Gusti urang, Kristus Yesus. 2 (1:1) 3 Bapa muji sukur ka Allah. Bapa ngabdi ka Mantenna reujeung lelembutan sakumaha karuhun bapa. Saban neneda, beurang atawa peuting, bapa inget ka hidep sarta muji sukur ka Mantenna. 4 Bapa inget kana kasedih hate hidep, jadi bapa teh kacida tibelatna hayang gok bae papanggih, tada teuing meureun bungahna. 5 Inget oge kana iman kapercayaan hidep anu iklas sakumaha Lois nini hidep jeung Enika indung hidep. 6 Pamenta bapa, eta kurnia paparin ti Allah waktu hidep ditumpangan leungeun ku bapa teh sing tetep hirup dina hate hidep. 7 Sabab Roh ti Allah ka urang teh lain nungtun kana jejerih, malah Roh-Na teh matak kuat hate, matak nyaahan, matak bisa ngadalian diri.
2 Timotius 1.8-13 8 Ku sabab kitu tong era-era ku perkara Gusti urang atawa ku hal bapa dipanjara ku karana Kristus, anggur milu ancrub sangsara ku karana Injil Kasalametan tea, da geus dibere kakuatan ku Allah. 9 Urang ku Mantenna geus disalametkeun jeung disaur dijadikeun umat-Na. Lain pedah Mantenna mandang pagawean urang, tapi ku karana geus kitu bae tujuan Mantenna, jeung ku karana sih piwelas-Na anu geus dirancang ti samemeh gelarna pajamanan, sarta anu bakal ngalaksanakeunana teh Yesus Kristus. 10 Ayeuna eta sih kurnia-Na teh geus dibuktikeun ka urang, sabab Kristus Yesus teh geus sumping, jadi Jurusalamet urang, namatkeun kakawasaan maot jeung ngagelarkeun hirup anu langgeng ku jalan Injil Kasalametan. 11 Eta Injil Kasalametan teh kudu diembarkeun, nu matak bapa ku Allah diangkat jadi rasul jeung guru anu kudu ngembarkeunana. 12 Nya ku karana eta bapa nandangan sangsara teh. Tapi tekad bapa tetep, sabab nyaho pisan ka anu dipercaya ku bapa. Sarta bapa yakin yen Mantenna kawasa ngajaga eta amanat-Na anu dipercayakeun ka bapa nepi ka Poe Kiamat. 13 Cekel pangajaran-pangajaran ti bapa teh sing gumati, jieun padoman turuteun hidep, sing mantep dina iman jeung kanyaah anu 2
2 Timotius 1.14-2.4 geus jadi milik lantaran urang ngahiji jeung Kristus Yesus. 14 Naon-naon anu hade paedahna anu geus dipercayakeun ka hidep, jaga sing bener kalawan pitulung pangawasa Roh Suci anu geus ngancik di urang. 15 Dulur-dulur urang di wilayah Asia, malah Pigelus jeung Hermogenes, geus miceun ka bapa. Hidep ge nyaho. 16 Mugi aya piwelas Allah ka kulawarga Onesiporus anu sering ngahatean ka bapa. Manehna mah teu eraeun ngaku ka bapa anu keur di panjara teh. 17 Kakara ge jol ti Rum geus neangan bapa nepi ka kapanggih. 18 Di Epesus ge sering pisan nulunganana, hidep ge nyaho. Mugi-mugi dina Poean Gusti sumping anjeunna meunang piwelas Allah. 2 1 Sing kuat anaking, da urang teh geus meunang rahmat ku jalan ngahiji jeung Yesus Kristus. 2 Pangajaran anu ku hidep kadenge tina embaran bapa ka jalma rea tea, percayakeun ka jelema anu bisa diandelkeun, sina diajarkeun ku manehna ka nu sejen. 3 Hidep kudu jadi prajurit Yesus Kristus anu satia, anu henteu jejerih sieun sangsara. 4 Prajurit anu hayang nyenangkeun hate kapalana, ngajalankeun tugasna teh moal bari nguruskeun sual-sual anu henteu patali jeung tugasna. 3
4 2 Timotius 2.5-13 5 Olahragawan moal jadi juara lamun henteu tunduk kana katangtuanana. 6 Patani kakara bisa ngala hasil tanina lamun enggeus banting tulang. 7 Lenyepan ieu omongan bapa, engke ku kersaning Gusti ku hidep bakal kaharti. 8 Ingetkeun eusi Injil Kasalametan anu diwurukkeun ku bapa teh, nya eta: Yesus Kristus turunan Daud geus gugah tina pupus-Na. 9 Ku sabab ngawurukkeun eta Injil Kasalametan, bapa nepi ka jadi sangsara, malah dirante kawas penjahat. Tapi sabda Allah mah moal beunang dirante, 10 sarta nya eta sababna nu matak bapa tabah nadah sagala cocoba, keur kapentingan jalma-jalma anu geus dipilih ku Allah, supaya maranehna ge mareunang kasalametan ti Yesus Kristus, supaya baragja salalanggengna. 11 Bener sakumaha ieu pitutur: "Anu milu paeh ka Anjeunna, bakal milu hirup jeung Anjeunna. 12 Mun urang kuat nandangan, bakal milu jeung Anjeunna ngarajaan. Lamun urang ka Anjeunna nolak, urang ge ku Anjeunna bakal ditolak. 13 Mun urang henteu satia, Anjeunna mah tetep satia. Sabab Anjeunna teu iasa ngabobodo salira-Na ku anjeun."
2 Timotius 2.14- 20 14 Ingetkeun jalma-jalma kana hal ieu, geuing di payuneun Allah yen ulah sok parebut omong perkara sabda, taya hadena, ngan matak bingung ngadengena. 15 Hidep sing sakedah polah sangkan kaanggo ku Allah, jadi pagawe anu teu era ngemban parentah Mantenna, jeung bener ngajarkeunana amanat kayaktian Allah. 16 Singkiran sual jawab gejul jeung teu pantes kadengena, anu temahna ngajauhkeun jalma-jalma ti Allah. 17 Aya duaan anu kitu pangajaranana, Himenius jeung Piletus. Pangajaran kitu lir bohak nu geus buruk dina daging. 18 Eta nu duaan geus ingkar tina kayaktian. Ceuk maranehna hudangna manusa tina maot teh geus kajadian, nepi ka matak marudah iman jalma-jalma anu geus palercaya ka Allah. 19 Tapi dadasar anu diadegkeun ku Allah teh weweg moal beunang kaoyag-oyag. Dina eta pademen aya kalimah kieu: "Pangeran uninga ka umat kagungana-Na." Jeung: "Nu ngaku jadi umat Pangeran kudu eureun migawe kasalahan." 20 Di hiji imah gede aya rupa-rupa piring jeung mangkok. Aya nu tina perak jeung emas, aya nu tina kayu jeung taneuh. Aya nu pakeeun dina pesta, aya nu pakeeun sapopoe. 5
2 Timotius 2.21-3.3 21 Jalma anu beresih tina kajahatan bakal dipake pikeun pagawean anu penting, husus keur Gustina baris dianggo ngajalankeun pagawean-pagawean mulya. 22 Hidep ulah nurutkeun perbawa kangoraan. Hirup teh pake ibadah, percaya ka Allah, nyaahan, tiis pikiran, barengan dulur-dulur nu aralus hate, anu ngarepna pitulung ka Gusti. 23 Ulah daek diajak padu sual-sual anu mahiwal jeung taya pulunganeunana. Ku hidep bisa kajudi kikituan teh tungtungna pasea. 24 Abdina Gusti mah ulah pasea, ka itu ka ieu kudu someah, ngajar kudu bageur jeung sabar. 25 Mun menerkeun kasalahan lawan kudu leuleuy, sugan bae lawan teh ku Allah dikersakeun tobat daek narima kayaktian, 26 lilir pikirna, leupas tina cangkereman Iblis anu maksa sangkan korbanna nurut kana parentahna. 3 1 Inget anaking, dina ahir jaman bakal loba kasukeran. 2 Jalma-jalma ngan inget ka diri sorangan bae, sararakah, takabur, garumede, resep ngagogoreng, bahula ka kolot, taya panarima, teu baroga agama; 3 taya karunya, taya hampura, resep mitenah, bengis, dedegler, ijid ka jelema hade; 6
7 2 Timotius 3.4-11 4 resep ngahianat, sambarangan, aradigung, ka Allah geus teu nyaraah, leuwih resep senang-senang; 5 ngajalankeun agama semet nedunan lahirna, ari kawasana agama teu dipalire. Jelema-jelema kitu jauhan. 6 Aya anu nyulusup ka imah batur, mikat awewe hengker anu beurat ku dosa jeung kasalahan sarta diudag-udag ku rupa-rupa kahayang, 7 awewe-awewe anu haben bae menta diajar, tapi teu datang ka nyaho kana hal anu bener. 8 Eta jelema-jelema teh pikir benerna geus teu jalan, imanna geus runtag, kawas Yanes jeung Yambres anu ngalawan ka Musa tea. 9 Tapi kituna teh moal laju deui, kageloanana bakal tereh katara ku sarerea, cara Yanes jeung Yambres. 10 Sukur hidep mah geus nuturkeun pangajaran bapa, kalakuan bapa, jeung tujuan hirup bapa. Geus nyaho kana iman bapa, kasabaran bapa, kanyaah bapa, jeung kapengkuhan bapa. 11 Geus nenjo bapa dikaniaya, geus nenjo bapa sangsara. Geus nyaho kumaha bapa dikaniaya di Antioki, di Ikonium, jeung di Listra, estu matak ginggiapeun! Tapi Gusti geus ngajait bapa tina eta panganiayaan-panganiayaan.
2 Timotius 3.12-4.2 12 Da kitu ari anu merih kana hirup ibadah jeung hayang ngahiji ka Yesus Kristus mah, kabeh ge bakal nandangan panganiayaan. 13 Ari anu daroraka, anu marunapek, geus jahat teh bakal beuki jahat, beuki nyasabkeun ka batur, bari dirina sorangan nyasab. 14 Hidep mah kudu pangger kana kayaktian beunang diajar tea, sing kukuh percayana, sing inget saha guru-guru hidep. 15 Ti bubudak hidep geus nyaho kana Kitab Suci, anu ka hidep mere pangarti, nungtun kana jalan salamet lantaran percaya ka Yesus Kristus. 16 Eusi Kitab Suci, sagemblengna wahyu ti Allah, sarta mangpaat pikeun ngawurukkeun kayaktian, pikeun ngaweweleh anu salah, pikeun ngomean kasalahan, jeung pikeun nungtun kana hirup bener, 17 supaya jelema anu ngabdi ka Allah lengkep sampurna kanyahona kana sagala rupa lampah nu hade. 4 1 Ku sabab Yesus Kristus bakal sumping deui ka dunya pikeun marentah jumeneng Raja, di hadirat Allah jeung Yesus Kristus anu bakal ngahakiman ka anu harirup jeung ka nu geus maraot, hidep ku bapa diperih 2 kudu ngawurukkeun eta wawaran ti Allah. Jalma-jalma kudu didesek sina ngadarengekeun, rek daekeun rek henteu. Yakinkeun ka maranehna, tegor 8
2 Timotius 4.3-10 kasalahanana, bere sumanget, wurukan kalawan sabar. 3 Sabab engke bakal aya mangsa jalma- jalma arembung ngadenge deui piwuruk hade, kalah ka sakama-kama, kalah ka ngadatangkeun guru-guru anu omonganana genah ngagaroan liang ceuli. 4 Tinimbang ngadenge kana piwuruk anu sayakti, kalah ka mikaresep kana dongeng-dongeng pamohalan. 5 Kawasaan diri dina sagala kaayaan, sing tabah jeung wayahna, jalan terus, mashurkeun Injil Kasalametan, tedunan kawajiban abdi Allah. 6 Bapa onaman geus puguh tereh paturay jeung nyawa, jadi kurban haturan Allah. 7 Bapa enggeus beres balap, geus nepi ka garis ahir, henteu lesot tina iman, 8 geus didagoan ku hadiah kaunggulan, pahla pikeun nu hirupna bener, anu bakal dipasrahkeun dina Poe Kiamat ku Gusti Hakim nu adil, ganjaran anu bakal katarima ku sakur anu nyaah ka Anjeunna jeung ngarep-ngarep kana pisumpingeuna-Na. 9 Sabisa-bisa hidep kudu buru-buru manggihan bapa. 10 Bapa geus ditinggalkeun ku Demas, da manehna kagembang ku dunya ieu, geus indit ka Tesalonika. Kreskes indit ka Galata, Titus ka Dalmati, 9
2 Timotius 4.11- 19 11 anu aya keneh kari Lukas. Markus sampeur, bawa, sabab gawena kapake ku bapa. 12 Tihikus ku bapa dititah ka Epesus. 13 Pangmawakeun mantel bapa anu ditunda di Troas, cokot ti Ki Karpus, kitu deui buku-buku, sumawonna buku anu kertas kulit tea. 14 Aleksander, paledang tea kacida jahatna ka bapa. Sing aya wawalesna anu satimpal ti Gusti. 15 Hidep ge sing ati-ati, sabab manehna kacida ngewaeunana kana wawaran kayaktian teh. 16 Waktu bapa ngajawab pamariksaan anu mimiti tea, mani taya hiji anu bela, mani kabeh naringgalkeun, bebela teh sorangan we. Tapi mugi-mugi eta anu naringgalkeun ku Allah ulah dikieu-kieu. 17 Tapi Gusti tetep nyarengan ka bapa, nguatkeun hate bapa, nepi ka bapa sanggup ngawurukkeun eta Injil Kasalametan sagemblengna ka nu lain bangsa Yahudi. Gusti geus ngaleupaskeun bapa tina hukum pati, 18 malah bakal ngaleupaskeun tina sagala nu jahat, sarta bakal nyandak bapa ka karajaana-Na di sawarga. Sing agung Anjeunna salanggengna! Amin. 19 Pangnepikeun salam bapa ka Priskila, ka Akwila, jeung ka kulawarga Onesiporus. 10
11 2 Timotius 4.20- 22 20 Erastus mah di Korinta, ari Tropimus mah tinggaleun di Miletus da katarajang gering. 21 Sing sateka-teka datang memeh usum tiris. Aya salam ti Ebulus, ti Pudes, ti Linus, ti Klaudia jeung ti dulur-dulur sakapercayaan lianna. 22 Mugia Gusti nyarengan ka hidep. Mugia hidep jeung anu di darieu mendak sih kurnia ti Allah. Salam bapa, Paulus
Titus 1 1 Titus anaking! Ieu bapa, Paulus, abdina Allah, rasulna Yesus Kristus, nyuratan ka hidep. Bapa dipilih jeung diutus kudu ngabantu ngadegkeun kapercayaan jalma-jalma anu ku Allah geus dipilih jadi umat-Na, kudu ngawanohkeun kayaktian anu diajarkeun ku agama urang, 2 nya eta agama anu ngarep-ngarep kana hirup anu langgeng. Eta hirup langgeng teh geus dijangjikeun ku Allah ti barang mimiti Mantenna ngayakeun waktu. Eta jangji pinasti bukti, da Allah mah tara jalir tina jangji, 3 tangtu nyata dina amanat-Na, lamun geus cunduk waktuna. Bapa diparentah ku Allah Jurusalamet urang, dipercaya ngembarkeun eta amanat Mantenna. 4 Titus anaking, hidep jadi anak bapa teh lantaran sakapercayaan jeung bapa. Mugia hidep ginanjar rahmat rahayu ti Allah Rama jeung ti Kristus Yesus Jurusalamet urang. 5 Hidep ku bapa ditinggalkeun di Kreta, kudu nganggeuskeun sakur anu kudu dipigawe, jeung kudu ngangkat tua-tua jamaah di unggal kota. Gumatikeun ieu sarat-saratna. Nu kudu diangkat teh nya eta:
Titus 1.6-12 6 jalma nu taya celana; anu bojona ngan hiji; anu anak-anakna palercaya ka Kristus, henteu baragajul atawa bangkawarah. 7 Ku sabab tua-tua teh pamingpin jamaah anu nguruskeun padamelan Allah, tangtu ulah aya codekana, ulah gumede, ulah barangasan, ulah pamabokan, ulah bengis, ulah mata duiteun. 8 Kudu someah ka semah, resep migawe nu hade. Kudu bisa nahan diri, jujur, suci, taat kana aturan. 9 Tuhu kana warta amanat Allah anu wajib dipercaya, nurutkeun pangajaran anu geus katarima ku dirina. Lamun kitu tangtu bakal bisa nganasehatan ka batur ku eta pangajaran anu sayakti, jeung bisa nuduhkeun kasalahan batur anu ingkar tina eta pangajaran. 10 Sabab loba jelema anu sok barontak, babakuna anu parindah ti agama Yahudi, nyebarkeun omongan panipuan anu taya eusina, nyasabkeun ka nu sejen. 11 Omonganana ku hidep kudu dibungkem, sabab ngaliarkeun pangajaran teu uni, ngabarubahkeun jalma-jalma katut sakulawargana masing-masing, bari nyiar kauntungan pribadi nu teu pantes. 12 (1:12-13) Samalah kungsi aya hiji nabi, urang Kreta keneh, nyarita kieu: "Urang Kreta mah sapapanjangna barohong bae, jeung rarakus saperti sato galak, turug-turug ngaredul!" Da saenyana atuh! Nu matak 2
Titus 1.13-2.4 ku hidep kudu diweweleh, sina sehat deui imanna, 13 (1:12) 14 sina ulah nganut deui dongeng-dongeng Yahudi jeung papakon anu diayakeun ku jelema-jelema anu ngalawan kana piwulang anu bener nu asalna ti Allah. 15 Di jelema anu suci mah sagala rupa oge suci. Sabalikna di jelema anu pikiranana kotor jeung teu percaya ka Allah mah moal aya sipat suci, lantaran pikiran jeung batinna oge geus kotor! 16 Ari ngakuna mah nyaho ka Allah, ari kalakuanana ingkar ti Allah, pinuh ku kangewa, tukang baha, pamohalan bisa migawe nu hade. 2 1 Ari hidep mah ngajar teh sing cocog jeung asas pangajaran anu bener. 2 Lalaki anu geus karolot papatahan yen kudu nyaho ka diri, kudu nyaring pikir, kudu bisa nahan perasaan, bijaksana, bener nyekel kapercayaanana, nyaahan, tabah. 3 Awewe anu geus karolot papatahan yen tingkah polahna kudu sing sakumaha tingkah polah wanita anu ibadah, ulah upatan, ulah katagihan ku inuman keras, tina perkara nu hade kudu itung-itung jadi guru, 4 ka papada awewe anu ngarora kudu daek papatah yen kudu nyaah ka salaki jeung anak, 3
Titus 2.5-13 5 kudu bisa mawa diri, hirup kudu beresih, kudu jaradi ibu rumah tangga anu hade, ngesto ka salaki, supaya ulah aya anu nepi ka ngagogoreng warta ti Allah tea. 6 Barudak ngora papatahan yen kudu ngawasaan diri. 7 Hidep pribadi kudu nyontoan hade. Sing suhud, sing tigin ngajar teh, 8 kecap-kecapna kudu sing peryoga, ulah matak ngondang picawadeun, supaya anu ngamusuh ge eraeun lantaran teu manggih omongkeuneun, nepi ka teu bisaeun ngagogoreng ka urang. 9 Anu kumawula papatahan yen kudu ngesto ka dunungan, sing matak pikaresepeun juraganana dina sagala perkara, mun diomongan ulah nyental, 10 ulah ceceremed, sing kaciri hade watek jeung satia, sagala peta sing matak jadi puji kana piwulang hal Allah Jurusalamet urang. 11 Sabab Allah teh geus nurunkeun nugraha-Na kersa nyalametkeun sakabeh manusa. 12 Eta nugraha Mantenna teh ngadidik sangkan urang miceun kabiasaan anu doraka jeung napsu kadunyaan, malar hirup di alam dunya teh bisa ngadalian diri, jujur, ibadah, 13 ngadago Poe berkah anu ku urang dicileuk, anu ngebrehkeun kamulyaan Allah urang anu agung jeung Jurusalamet urang Yesus Kristus. 4
Titus 2.14-3.5 14 Anjeunna geus ngurbankeun salira-Na pipaedaheun urang, supaya urang bisa disalametkeun tina sagala kajahatan, jadi umat suci kagungana-Na ku anjeun, umat anu rajin ngalampahkeun kahadean. 15 Pek eta kabeh ajarkeun ku hidep. Ari ngajar, boh dina ngawawadian, boh dina ngaweweleh, kudu aya wibawa, ulah beunang dihahangu ku nu ngadengekeun. 3 1 Jalma-jalma teh ingetan ku hidep yen kudu tunduk ka pamarentah, ka nu nyarekel kawasa nagara, taat tur siap ngalakonan sarupaning anu hade. 2 Elingan yen ulah ngagogoreng batur, kudu runtut jeung someah, ka itu ka ieu kudu darehdeh. 3 Urang sorangan ge bareto mah bodo, bantahan, sasar, jadi budakna hawa napsu jeung rupa-rupa kasukaan, hirup dikepung ku rasa timburu jeung dengki, batur ngewa ka urang, urang ngewa ka batur. 4 Geus kitu datang kasaean jeung asihing Allah Jurusalamet urang, 5 urang teh dijait disalametkeun. Tapi disalametkeun ge lain ku sabab urang geus migawe anu hade, tapi ngan ku perbawa sih piwelas-Na, anu dilaksanakeunana ku Roh Suci. Rereged diri urang teh ku Roh Suci dikumbah beresih, nepi ka hirup urang jadi anyar. 5
6 Titus 3.6-13 6 Allah ngalimpahkeun Roh Suci ka urang teh ku jalan Yesus Kristus Jurusalamet urang. 7 Ku karana kurnia-Na eta, urang teh ku Allah diangken deui, sarta dimilikan hirup anu langgeng anu dicileuk ku urang tea. 8 Ieu hal anu diomongkeun ku bapa teh sabenerna. Anu matak hal ieu pangpangna ku hidep kudu diterangkeun sing jentre, supaya anu palercaya ka Allah satekah polah migawe hal-hal nu hade, anu aya paedahna pikeun balarea. 9 Tapi mun aya anu ngabantah ku alesan- alesan anu gejul, atawa mun aya anu nyabit-nyabit turunan, anu pasea atawa gelut ku hal Hukum Agama Yahudi, singkiran bae da taya gunana, taya untungna. 10 Jelema anu mecah belah jamaah pepelingan sakali, dua kali, teu ngadenge keneh mah tinggalkeun ulah dideukeutan deui, 11 sabab tetela ana kitu mah geus ingkar. Ciri yen manehna salah, kapan eta kalakuanana kitu teh dosa. 12 Bapa arek ngajurung Artemas atawa Tihikus ka dieu; lamun geus datang, hidep sabisa-bisa kudu buru-buru nepungan ka bapa di Nikopolis, sabab bapa arek nganjrek di dinya satungtung usum tiris. 13 Senas ahli hukum tea jeung Apolos, bantu sakuat-kuat supaya bisa bral ngayakeun perjalanan, urus bekelna sing cukup.
Titus 3.14-15 14 Batur-batur urang saagama sina dialajar parigel kana panggawe hade, sangkan nyukupan anu enya-enya dipikabutuh. Harirupna ulah nepi ka teu guna. 15 Aya salam keur hidep ti dulur-dulur anu reureujeungan jeung bapa. Salam deuih ti bapa ka dulur-dulur sakapercayaan. Mugia anu di darieu meunang berkah ti Allah. Wassalam, Paulus 7
Filemon 1 1 Kaula Paulus, anu keur dibui ku karana Kristus Yesus, sareng Timoteus dulur urang. Nyeratan ka mitra sareng rekan kaula Pilemon, 2 ka jamaah anu kempelanana di bumi anjeun; ka Nyi Apia, sareng ka Arhipus batur saperjuangan. 3 Mugi di dieu sadayana aya rahmat rahayu ti Allah Rama sareng ti Gusti Yesus Kristus. 4 Saderek Pilemon! Unggal kaula neneda ka Allah, anjeun ku kaula sok diunjukkeun. Kaula muji sukur ka Allah, 5 reh kaula nguping yen anjeun estu percaya ka Gusti Yesus, sareng mikanyaah ka sadaya umat Allah. 6 Dina paneda kaula nyuhunkeun, mugi perkawis urang jadi dulur sakapercayaan teh sing matak urang langkung surti ngalenyepan berkah-berkah anu katampi ku urang anu anut ka Kristus. 7 Kanyaah anjeun ka dulur-dulur saagama teh estu matak bingah sareng ngareugreugkeun hate kaula, sareng nyenangkeun hate sadaya umat Allah. 8 Ku margi kitu, dumeh kaula dulur anjeun anu sami-sami anut ka Kristus, tiasa bae
Filemon 1.9-16 kaula marentahkeun anu kedah dijalankeun ku anjeun. 9 Nanging paliyas ari marentah mah da ka anjeun teh nyaah. Ieu mah Paulus duta Kristus anu keur dibui ku karana Anjeunna teh mung seja aya anu disuhunkeun 10 perkawis Onesimus, anu parantos jadi anak kaula, lantaran parantos ngiring percaya ka Kristus. Margi sajeroning keur dipanjara teh kaula parantos jadi bapana dina hal karohanian. 11 Onesimus anu kapungkur taya hartosna keur anjeun, ayeuna mah malah ageung hartosna teh, boh keur anjeun boh keur kaula. 12 Ayeuna Onesimus teh rek diwangsulkeun deui ka anjeun, kitu ge hate kaula asa kabawa. 13 Kawitna mah bade ditahan sina ngabantu ka kaula anu eukeur dipanjara ku karana Injil Kasalametan, etang-etang gegentos anjeun. 14 Nanging kaula taya seja mawa karep bisi anjeun teu satuju. Da kahayang mah anjeun midamel kasaean teh ulah ku karana dipaksa ku batur, nanging ku karana suka pribadi. 15 Manawi nu matak Onesimus kantos pisah heula ti anjeun teh nya eta supados kapimilik deui salamina, 16 mung ayeuna mah sanes sapertos bujang deui, harkatna parantos langkung ti bujang. Tegesna parantos pantes jadi dulur kanyaah 2
Filemon 1.17-23 lantaran percaya ka Kristus, anu ageung tulungna ka kaula! Parantos puguh deui ari pikeun anjeun mah, engke bakal ageung tulungna teh, boh saperti bujang boh saperti dulur anu tunggal percaya ka Gusti! 17 Ku hal eta, ari leres mah anjeun ngangken kaula kanca saagama, Onesimus teh mugi ditampi lir nampi kaula. 18 Bilih bae kapungkur aya kalepatanana, atanapi aya hutangna, tempuhkeun ka kaula bae. 19 Tah ieu kaula nyerat kieu atuh di dieu: Kaula Paulus, anu pimayareunana. (Teu kedah disabit hal anjeun aya hutang ka kaula mah, nya eta hirup anjeun anu anyar saparantos jadi urang Kristen.) 20 Demi Gusti, tulungan kaula dina perkawis ieu, senangkeun hate kaula, dulur anjeun saiman dilebet Kristus! 21 Nu mawi nyeratan oge lantaran percaya anjeun bakal kersa nyumponan panuhun kaula, malah anu langkung ti eta. 22 Sajabi ti kitu kaula hayang dipangnyadiakeun kamar di dieu, lantaran aya pangarep-ngarep yen Allah bakal ngamakbul kaula bisa ka dieu deui sakumaha paneda aranjeun. 23 Aya salam ka anjeun ti Epapras anu reureujeungan dipanjara jeung kaula ku lantaran percaya ka Yesus Kristus, 3
Filemon 1.24-25 24 kitu deui ti rekan-rekan kaula: Markus, Aristarkus, Demas, sareng Lukas. 25 Mugia aranjeun di dieu ginanjar rahmat Gusti Yesus Kristus. Wassalam, Paulus 4
Ibrani 1 1 Jaman baheula Allah sering ngandika ka karuhun urang, make rupa-rupa cara, ditepikeunana ku nabi-nabi. 2 Ayeuna, dina jaman ahir, ngandika-Na ka urang ku perantaraan Putra-Na, anu geus digadangkeun bakal diserenan hak kana saniskara hal. Allah ngajadikeun langit jeung bumi oge ku perantaraan Putra-Na, 3 anu nyumiratkeun cahaya gumilang kamulyaan Mantenna, sarta anu kaayaana-Na nyeples Allah ku manten. Anjeunna murba ka sajagat raya ku kakawasaan pangandika-Na. Sanggeus nyucikeun manusa tina dosana, Anjeunna linggih di sawarga, di tengeneun Allah Nu Maha Kawasa. 4 Allah ngajungjung Putra-Na leuwih ti batan ka para malaikat. Jenengan anu dipaparinkeun ka Putra-Na leuwih agung ti batan ngaran-ngaran malaikat. 5 Taya hiji malaikat anu ku Allah ditimbalan kieu, "Hidep Putra Ama. Ayeuna Ama jadi Rama Hidep." Hal ngeunaan malaikat, Allah henteu ngadawuh, "Kami bakal jadi Rama-Na, Anjeunna bakal jadi Putra Kami." 6 Waktu Allah ngutus eta Putra cikal, Mantenna nimbalan kieu, "Malaikat Allah kabeh kudu nyembah ka Anjeunna."
Ibrani 1.7-2.1 7 Anu ngeunaan malaikat mah kieu timbalana-Na, "Malaikat-malaikat-Na ku Mantenna dijadikeun angin, abdi-abdi-Na dijadikeun seuneu hurung." 8 Ari ngeunaan Putra-Na, kieu dawuhan Allah, "Karajaan Hidep, ya Allah, pingadegeun salalanggengna. Hidep ngereh reujeung adil. 9 Hidep mikasuka anu bener, mikagiruk anu salah. Eta sababna Hidep dipilih ku Ama, Allah Hidep, disukakeun ku harkat luhur, ngungkulan batur-batur." 10 Dawuhana-Na deui, "Ya Pangeran, mimitina Hidep ngajadikeun bumi, sarta ngajadikeun langit ku metakeun panangan. 11 Eta kabeh bakal musna, bakal bobo cara lawon, demi Hidep mah bakal tetep aya. 12 Sakuliah alam ku Hidep bakal ditilepan kawas pakean, bakal disalin lir ganti baju. Hidep mah moal barobah, bakal jumeneng salalanggengna." 13 Taya hiji malaikat-Na anu ku Allah didawuhan kieu, "Hidep geura calik katuhueun Ama, nepi ka musuh-musuh Hidep ku Ama dijieun jojodog tincakeun Hidep." 14 Lamun kitu, naon ari malaikat? Malaikat- malaikat mah roh anu ngawula ka Allah, anu ku Mantenna diutus pikeun ngabarantu jelema-jelema anu bakal nampa kasalametan. 2 1 Ku sabab kitu urang kudu beuki saregep kana pangajaran bener anu geus asup 2
Ibrani 2.2-8 kana ceuli urang, supaya urang henteu palid ku anu teu puguh. 2 Pesen-pesen anu ditepikeun ku para malaikat ka karuhun urang teh tetela benerna, jadi saha-saha anu teu nurut kana hal eta bakal meunang hukuman anu satimpal. 3 Jadi, lamun urang henteu malire kana eta pisalameteun anu luhur ajenna, kumaha rek bisa lolos tina hukuman? Anu mimiti ngembarkeun hal eta teh Gusti ku anjeun, geus kitu ku anu ngadarengena ditepikeun ka urang bari ditetelakeun yen bener. 4 Panyaksi maranehna malah dikuatan ku Allah, ku jalan mintonkeun rupa-rupa kaahengan, mujijat-mujijat, jeung ku jalan maparin kurnia-kurnia anu asal ti Roh Suci, numutkeun kumaha kersa-Na. 5 Dunya anyar, anu ku urang keur dipicatur, ku Allah henteu dikawasakeun ka para malaikat, 6 sabab ceuk ungel salah sahiji bagian Kitab Suci kieu, "Manusa teh naon, nun Allah, nu mawi dipikaemut? Manusa teh mung manusa, ku Gusti dugi ka diperhatoskeun! 7 Mung sakedap ku Gusti disina langkung handap ti batan para malaikat. Saparantos kitu mah dimakutaan ku kamulyaan sareng kaagungan, 8 ku Gusti disina murba kana saniskara." Disebutkeun yen manusa ku Allah disina 3
Ibrani 2.9-13 "murba kana saniskara"; eta tetela nuduhkeun yen anu dipurba ku manusa teh sagala rupa. Ngan ayeuna mah urang tacan ningal manusa murba kana saniskara teh. 9 Tapi urang terang aya anu nyepeng kawasa kitu, nya eta Yesus. Anjeunna ku Allah disina leuwih handap sakeudeung ti batan para malaikat, sarta disina pupus jadi gaganti sakumna manusa, ku tina asihna Allah ka manusa. Urang terang, ku sabab Anjeunna geus nemahan pupus jeung nandangan sangsara, Anjeunna geus aya dina kaagungan jeung kamulyaan. 10 Memang kitu dikersakeunana ku Allah anu ngajadikeun jeung miara saniskara, Yesus teh disina sampurna ku jalan sangsara heula, supaya iasa nyandak pirang-pirang manusa anu bakal milu mulya saperti Anjeunna. Sabab Yesus teh anu nuyun manusa supaya salamet. 11 Yesus nyucikeun manusa tina dosa- dosana, ku jalan kitu Anjeunna jeung sakur anu disucikeun dosana jadi sa-Rama, sarta ku lantaran geus sa-Rama, Yesus henteu lingsemeun ngangken saderek ka maranehna. 12 Hal eta nyata dina piunjuk-Na ka Allah, "Jenengan Ama sumeja dikenalkeun ka sadaya dulur-dulur, bade dipuji dina riunganana." 13 Aya deui pilahir-Na, kieu, "Kami ngagantungkeun pangharepan ka Allah." Ieu 4
Ibrani 2.14-3.1 deui pilahir-Na, "Ieu Kami, jeung anak-anak paparin Allah." 14 Ku lantaran jelema-jelema anu ku Anjeunna disebut anak teh mahluk tina sipat daging jeung getih, Yesus ngajadikeun salira-Na sasipat jeung maranehanana, hirup Anjeunna sakumaha hirup maranehanana, sarta manah-Na iklas nyorang pupus, supaya ku jalan kitu iasa ngabinasakeun Iblis anu kawasa kana maot, 15 sarta ku jalan kitu Anjeunna iasa ngabebaskeun manusa, anu saumur hirupna dikukuntit ku kasieun, sieun maot. 16 Tetela anu dibelaan ku Anjeunna teh lain para malaikat, tapi turunan Ibrahim, sakumaha anu disebutkeun dina Kitab Suci. 17 Ieu hartina dina sagala hal Anjeunna kudu jadi sarua jeung saderek-saderek-Na tea, supaya iasa jadi Imam Agung anu satia jeung pinuh ku sipat welas asih, anu ngalalayanan Allah pikeun mangpaat maranehanana, sangkan dosa-dosa maranehna dihampura. 18 Ku jalan kitu Anjeunna iasa nulung ka sakur anu keuna ku cocoba, lantaran Anjeunna oge geus nandangan cocoba jeung sangsara. 3 1 Dulur-dulur sasama Kristen! Aranjeun ge geus disalaur ku Allah. Puseurkeun hate ka Yesus, anu ku Allah diutus jadi Imam Agung agama anutan urang. 5
Ibrani 3.2-10 2 Yesus satia ka Allah, anu ngangkat Anjeunna nyepeng eta padamelan, saperti Musa anu satia nohonan papancen di gedong Allah. 3 Tapi Yesus leuwih agung ti batan Musa, ibaratna nu nyieun imah leuwih diajenan ti batan imah jieunna. 4 Imah tangtu aya anu nyieunna, ari saniskara sajagat raya dipidamelna ku Allah. 5 Musa satia ngawula di gedong Allah, bari ngutarakeun hal-hal anu diandikakeun ku Allah ngeunaan jaman nu bakal datang. 6 Tapi kasatiaan Kristus mah kasatiaan nu jadi Putra, anu kagungan rasa tanggung jawab perkara gedong Allah. Ari nu disebut gedong Allah nya eta urang, lamun urangna tetep junun kana hal anu dijieun pangharepan. 7 Jadi, sakumaha nu diandikakeun Roh Suci, nya eta, "Lamun maraneh poe ieu ngadarenge gentra Allah, 8 ulah basangkal cara karuhun maraneh, ngalawan ka Allah, waktu maranehna ngadoja ka Mantenna di gurun keusik. 9 Maranehanana ka Kami ngadoja, nyoba, timbalan Allah, padahal maranehna geus narenjo anu ku Kami dipigawe salila opat puluh taun. 10 Ku sabab kitu Kami jadi ambek, nepi ka nimbalan kieu, Ieu jelema-jelema teh daroraka sapapanjangna, arembungeun bae ngagugu parentah-parentah Kami. 6
Ibrani 3.11-18 11 Awahing ku ambek Kami sumpah, Maranehanana moal jadi diasupkeun ka tanah anu ku Kami dijangjikeun, ku Kami moal dibere reureuh!" 12 Dulur-dulur sakapercayaan! Sing ati-ati, ulah aya anu boga hate jahat jeung teu percayaan kawas kitu nepi ka nukangan Allah anu jumeneng. 13 Sabalikna, supaya ulah nepi ka aya anu kabengbat ku dosa nepi ka jadi jelema jahat, kudu silih tulungan unggal-unggal poe, salila hirup di jaman anu dina Kitab Suci disebut "Poe ieu". 14 Sabab urang teh kabeh geus jadi kanca-kanca Kristus, asal pengkuh nepi ka ahir nyekel kayakinan anu geus jadi cecekelan ti awalna. 15 Sing aringet, kumaha ceuk Kitab Suci tea, "Lamun maraneh poe ieu ngadarenge gentra Allah, ulah basangkal cara karuhun maraneh, ngalawan ka Allah." 16 Jelema-jelema anu mana anu ngadarenge gentra Allah tapi ngaralawan teh? Nya eta jelema-jelema anu ku Musa dibawa budal ti Mesir tea, kabeh. 17 Ka saha Allah bendu nepi ka opat puluh taun teh? Ka jelema-jelema anu daroraka tea, nepi ka maranehanana tinggolepak maraot di gurun keusik. 18 Timbalan Allah anu ungelna, "Maranehna moal dibikeun arasup ka tanah keur 7
Ibrani 3.19-4.4 tempat reureuhna, sanajan ku Kami geus dijangjikeun" ka saha ditujulkeunana? Ka jelema-jelema anu ngaralawan tea. 19 Jadi eces, pang maranehna teu kungsi arasup ka eta tanah teh lantaran teu palercayaeun. 4 1 Tempat reureuh anu dijangjikeun ku Allah teh pikeun urang oge. Urang oge bakal dipaparin tempat reureuh. Anu matak kudu ati-ati ulah aya ti aranjeun anu kasampak henteu layak asup ka eta tempat reureuh. 2 Sabab urang oge geus ngadarenge wawaran Injil Kasalametan saperti maranehna. Ngan pikeun maranehna mah eta wawaran teh teu jadi mangpaat, lantaran ngan dapon didarenge, henteu dipercaya. 3 Sabalikna ku urang mah reureuh anu dijangjikeun ku Allah teh bakal kasorang, sabab urang mah percaya. Ieu cocog jeung dawuhan Allah anu kieu tea, "Awahing ku bendu Kami sumpah: Maranehna moal jadi diasupkeun ka tanah anu ku Kami dijangjikeun teh, ku Kami moal dibere reureuh!" Kitu dawuhana-Na, sanajan padamelana-Na mah geus rengse ti barang Mantenna ngajadikeun alam dunya. 4 Ngeunaan hal poe nu katujuh aya kateranganana dina Kitab Suci, kieu, "Dina poe nu katujuh Allah liren tina sagala padamelana-Na." 8
Ibrani 4.5-11 5 Tina hal ieu disebutkeun deui kieu, "Maranehna moal jadi diasupkeun ka tanah anu ku Kami dijangjikeun teh, ku Kami moal dibere reureuh." 6 Maranehna, anu pangheulana ngadarenge wawaran Injil Kasalametan teu kungsi arasup ka tempat reureuh tea, lantaran teu palercayaeun. Jadi eces, aya jelema-jelema sejen anu diidinan arasup ka dinya. 7 Sabab Allah geus ngayakeun hiji poe deui anu disebut "Poe ieu". Sanggeus mangalam- alam, hal ieu ku Allah diandikakeun deui ku perantaraan Daud, ayat Kitab Sucina sakumaha anu tadi dipetik, "Lamun poe ieu maraneh ngadarenge gentra Allah, ulah basangkal." 8 Upama baheula Yosua kungsi mah mawa maranehna reureuh di tanah anu dijangjikeun tea, Allah moal nyebat-nyebat deui hal poe anu hiji deui. 9 Jadi eces aya keneh poe reureuh anu dijangjikeun pikeun umat Allah, saperti Allah liren dina poe nu katujuh. 10 Sabab saha-saha anu geus asup ka tempat reureuh anu dijangjikeun ku Allah, bakal reureuh tina sagala pagaweanana, saperti Allah oge liren tina sakabeh padamelana-Na. 11 Ku sabab kitu urang kudu enya-enya, supaya bisa asup ka eta tempat, ulah nepi ka gagal lantaran wangkelang cara maranehna. 9
Ibrani 4.12-5.1 12 Pangandika Allah teh nya hirup, nya kuat, tur leuwih seukeut ti batan pedang nu seukeut kenca katuhu, sanggup nusuk nepi kana nyawa jeung jiwa, tembus kana tulang sandi jeung sungsum, bisa maca pikiran jeung angen-angen manusa. 13 Taya hiji hal anu bisa nyamuni ti Allah, kabeh mahluk eces nonggerak katingalieun. Ka Mantenna urang kabeh kudu nyanggakeun tanggung jawab kalakuan. 14 Ku sabab kitu sing pageuh urang nyekel pangakuan yen percaya. Sabab urang boga Imam Agung anu luhur, anu geus lebet nepi ka payuneun Allah pisan, nya eta Yesus, Putra Allah. 15 Imam Agung urang teh lain imam anu tara ngaraskeun kahengkeran-kahengkeran urang. Sabalikna malah, lantaran Anjeunna ge geus nyorang nandangan sagala dodoja cara urang, ngan ari Anjeunna mah teu kagungan dosa. 16 Ku sabab eta hayu urang ngadeuheus bari reugreug hate ka Allah anu sipat kurnia. Mantenna tangtu mikawelas jeung maparin rahmat pitulung samangsa urang perlu ku pitulung Mantenna. 5 1 Sakur imam agung dipilihna ti sasama manusa, diangkat pikeun jadi wawakil sasamana manusa ngalalayanan Allah, kapapancenan ngahaturkeun pangbakti- 10
Ibrani 5.2-9 pangbakti jeung kurban-kurban panebus dosa. 2 Ku sabab dirina oge rea kalemahanana, imam agung bisa lemah lembut ka jelema anu taya kanyaho jeung rea salahna. 3 Ku sabab dirina ge sipat lemah, ngurbanna teh lain ngan pikeun nebus dosa jalma rea bae, tapi keur dirina oge. 4 Imam agung teu aya anu ngajenengkeun maneh, sabab kudu aya panyaur heula ti Allah, saperti Harun contona. 5 Kristus oge kitu, jadi Imam Agung teh henteu ngangkat anjeun, tapi dijenengkeun ku Allah. Kieu dawuhan Allah ka Anjeunna, "Hidep Putra Ama, poe ieu Ama jadi Rama Hidep." 6 Dina kasempetan sejen kieu dawuhan Allah, "Hidep jadi Imam langgeng saperti Imam Melkisidik." 7 Waktu keur jumeneng keneh di ieu bumi, Yesus sasambat bari medal cisoca ka Allah, anu iasa ngaluputkeun Anjeunna tina ancaman pati. Ku sabab rendah manah jeung ajrih, paneda-Na ku Allah dikabul. 8 Yesus sanajan Putra Allah, tumut sarta sadrah nandangan sangsara. 9 Ku sabab kitu sanggeus dijadikeun sampurna, Yesus teh jadi sumber kasalametan jelema-jelema anu aranut ka Anjeunna, 11
Ibrani 5.10-6.3 10 sarta ku Allah diembarkeun jadi Imam Agung golongan Melkisidik. 11 Hal Yesus jadi Imam Agung, loba anu perlu diterangkeun, tapi hese nerangkeunana, lantaran aranjeun kendor kana ngarti. 12 Geus sakitu lilana dialajar dina hambalan kahiji pangajaran-pangajaran ti Allah, kuduna mah ayeuna geus jaradi guru tina hal eta. Ari pek masih keneh kudu diajar ku batur, can bisa meuweung anu teuas-teuas, kakara bisa kana susu. 13 Anu disusuan keneh mah orok, anu tacan boga pangalaman, tacan nyaho salah jeung bener. 14 Kadaharan anu teuas-teuas mah ngan pikeun anu geus cukup umur, anu geus boga pangalaman bisa ngabedakeun mana nu hade mana nu jahat. 6 1 Ayeuna hayu urang mancat tina hambalan kahiji, urang teruskeun kana pangajaran-pangajaran Kristen saterusna, sing nepi ka asak. Ulah ngungucel bae pangajaran dasar anu ngajarkeun hal kudu eureun tina kalakuan nu taya mangpaatna, hal kudu percaya ka Allah, 2 hal baptis, hal numpangan leungeun ka batur, hal pihudangeunana anu geus maraot, jeung hal hukuman langgeng. 3 Urang maju! Ka nu leuwih luhur! Mugia Allah ngawidian! 12
Ibrani 6.4-10 4 Sabab lamun jelema geus ninggalkeun imanna, bisa ditungtun deui kumaha? Tadina maranehna geus araya dina caangna Allah, geus ngarasa genah-genahna kurnia-kurnia Allah ti sawarga, geus narampa Roh Suci, 5 tina pangalamanana geus nyarahoeun yen pangandika Allah teh hade, geus barisa ngarasakeun kurnia-kurnia jaman nu bakal datang. 6 Ari pek malundur deui! Pamohalan bisa diajak tobat deui, lantaran maranehanana geus nyalibkeun deui Putra Allah bari dihihina di hareupeun jalma rea. 7 Taneuh anu sering nyeuseup cihujan lantaran sering kahujanan, pepelakanana jaradi, nguntungkeun ka nu melakna, tandana diberkahan ku Allah. 8 Tapi lamun anu jaradi di eta tanah teh areuy-areuyan jeung cucuk-cucukan, geus tangtu taya mangpaatna, anu engkena bakal disapa ku Allah, tuluy diduruk nepi ka beak. 9 Dulur-dulur! Sanajan kecap-kecap sim kuring sakieu resagna, ari hate mah yakin aranjeun teh geus narampa rahmat anu pangajina leuwih, anu jadi sabagian tina kasalametan aranjeun. 10 Allah teh lain anu sok jalir. Mantenna moal lali ka anu geus dipigawe ku aranjeun, nya kitu deui kana kanyaah aranjeun ka Mantenna ku jalan nulungan ka dulur-dulur sakapercayaan, nepi ka ayeuna. 13
Ibrani 6.11-18 11 Kacida diarep-arepna muga aranjeun pengkuh nepi ka cacapna, supaya hal anu keur diarep-arep ku aranjeun teh laksana katarima. 12 Ulah mumulan, kudu nulad ka jelema- jelema anu geus narampa hal anu dijangjikeun ku Allah lantaran percaya, sarta nunggu-nunggu kalayan sabar. 13 Waktu Allah ngadamel perjangjian ka Ibrahim, nganggo sumpah yen bakal ngalaksanakeun jangji-Na. Ku sabab teu aya anu leuwih luhur ti Allah, sumpah-Na nyebat jenengan ku manten. 14 Dawuhana-Na, "Kami sumpah, maneh bakal diberkahan jeung dibere pirang-pirang turunan." 15 Ibrahim sabar ngantosan eta jangji. Ku sabab kitu eta jangji Allah teh dilaksanakeun ka anjeunna. 16 Jelema lamun sumpah, pikeun ngukuhkeun sumpahna teh bari nyebut demi si Anu, anu saluhureunana, supaya pacental-centalna eureun. 17 Allah ngaraos perlu mintonkeun kaestuana-Na ka sakur anu dipaparin jangji, pikeun nandakeun yen jangji-Na moal robah, eta sababna jangji-Na dikuatkeun ku sumpah. 18 Ku sabab kitu ieu dua hal teh, jangji jeung sumpah-Na, ngalantarankeun Mantenna moal kersa barobah, moal kersa jalir. Pikeun anu nyalindung ka Mantenna, sumpah Mantenna 14
Ibrani 6.19-7.5 teh jadi pamageuh pangharepanana yen jangji Mantenna tangtu dilaksanakeun. 19 Eta pangharepan urang kitu teh lir jangkar anu nanceb jero, jadi pamageuh hirup urang nepi ka urang ngarasa aman. Eta jangkar pangharepan teh nembus reregan ka Kamar Pangsucina di Bait Allah di sawarga. 20 Yesus geus lebet ka dinya heulaeun urang, pikeun urang, jadi Imam Agung urang salalanggengna, saperti Melkisidik. 7 1 Melkisidik teh raja nagara Salem jeung jadi imam Allah Nu Maha Agung. Waktu Ibrahim mulih jurit tas ngelehkeun raja-raja, dipapagkeun ku Melkisidik jeung diberkahan. 2 Ku Ibrahim dihaturanan barang jarahan saperpuluhna. (Jenengan Melkisidik, kahiji hartina "Raja Kaadilan"; jeung ku sabab anjeunna raja ti nagara Salem, oge harti jenenganana teh "Raja Karapihan".) 3 Hal ramana, ibuna, karuhun-karuhunna, teu aya kateranganana; hal dibabarkeunana, hal pupusna, oge teu aya kateranganana. Sarua halna jeung Putra Allah, sarta tetep jadi imam salalanggengna. 4 Tembong tetela kumaha agungna Melkisidik, nepi ka ku Ibrahim, karuhun urang anu kamashur, dihaturanan saperpuluh tina barang jarahan perang. 5 Dina Kitab Hukum Agama aya katangtuan, imam-imam turunan Lewi kudu narik 15
Ibrani 7.6-12 perpuluhan pangasilan urang Israil, dulur-dulurna keneh papada turunan Ibrahim. 6 Melkisidik lain turunan Lewi, tapi narima perpuluhan ti Ibrahim sarta ngaberkahan ka anjeunna, padahal Ibrahim teh jelema anu geus meunang jangji-jangji ti Allah. 7 Geus teu sak deui, anu ngaberkahan teh harkatna leuwih luhur ti batan anu diberkahanana. 8 Imam-imam anu narik perpuluhan tea kabeh mahluk anu keuna ku ajal. Sabalikna, anu nampi perpuluhan ti Ibrahim, Melkisidik tea, tetep hirup. Kitu ditetelakeunana ku Kitab Suci. 9 Waktu Ibrahim ngahaturkeun perpuluhan ka Melkisidik, meunang oge disebutkeun, yen Lewi anu turunanana bakal narik perpuluhan ti urang Israil oge milu ngahaturkeun eta perpuluhan liwat Ibrahim. 10 Waktu Ibrahim dipapagkeun ku Melkisidik, Lewi tacan lahir, tapi sanajan kitu ge beunang disebutkeun geus aya di jero salira Ibrahim, karuhunna. 11 Kitab Hukum Agama diturunkeunana ka urang Israil dina kaimaman Lewi. Kaimaman Lewi dijalankeunana henteu sampurna, ku sabab kitu kudu diganti ku imam ti golongan sejen, ti golongan Melkisidik, lain ti golongan Harun. 12 Beda kaimaman tangtu beda deui aturanana. 16
17 Ibrani 7.13-22 13 Anu dimaksud di dieu nya eta Gusti urang. Anjeunna ti kaom sejen. Ti kaom Anjeunna teu aya anu kungsi jadi imam. 14 Geus teu aya nu bireuk deui, Gusti urang mah ti kaom Yuda, kaom anu dina hal kaimaman ku Musa henteu disabit-sabit. 15 Hal ieu jadi leuwih eces sanggeus aya hiji imam sejen anu kawas Melkisidik, 16 anu dijenengkeunana lain ku aturan manusa, tapi ku kanyataan hirup-Na anu kawasa jeung teu aya panganggeusanana. 17 Sabab dina Kitab Suci disebut kieu, "Hidep jadi Imam langgeng, ti golongan Melkisidik." 18 Ku sabab kitu aturan anu heubeul teh geus teu dipake, lantaran tetela teu aya dayana, teu aya gunana. 19 Sabab taya sarupa hal anu bisa disampurnakeun ku Hukum Musa. Ayeuna geus aya gagantina, anu mere harepan anu leuwih mencrang, anu bakal ngadeukeutkeun urang ka Allah. 20 Jeung deui gagantina teh dikuatkeun ku sumpah Allah. Waktu imam-imam sejen diangkat, sumpah kitu henteu aya. 21 Tapi waktu Yesus dijenengkeun jadi Imam, dikukuhkeun ku sumpah Allah, dawuhana-Na, "Pangeran sumpah, sumpah-Na moal barobah, Hidep jadi Imam langgeng." 22 Ku jalan kitu Yesus teh jadi tanggelan tina hiji perjangjian anu leuwih pangajina.
18 Ibrani 7.23-28 23 Bedana deui, imam-imam sejen mah loba, ganti-ganti, taya anu terus lantaran kapegat ku ajal. 24 Yesus mah jumeneng terus salalanggengna, kaimamana-Na teu diganti ku saha-saha. 25 Ku lantaran kitu Yesus salawasna iasa nyalametkeun manusa anu datang ka Allah liwat Anjeunna, sabab Anjeunna, anu jumeneng salalanggengna bakal mangmundutkeun kasalametan manusa ka Allah. 26 Nya Yesus Imam Agung anu dipikabutuh ku urang teh. Anjeunna mah suci, tanpa cela, tanpa dosa, geus dipisahkeun ti manusa anu dosa, sarta geus diangkat ka tempat luhureun sakabeh langit. 27 Anjeunna teu cara imam-imam agung sejen anu kudu nyieun kurban pikeun nebus heula dosana sorangan terus nebus dosa jalma rea. Ngan sakali bae Yesus ngahaturkeun kurban teh, nya eta waktu ngurbankeun salira-Na ku anjeun. 28 Imam agung anu diangkat nurutkeun katangtuan-katangtuan Hukum Musa, kabehanana oge henteu sampurna. Ari Putra Allah, anu diangkat beh dieueun Hukum eta, diangkatna jadi Imam Agung sanggeus dijadikeun sampurna keur salalanggengna, dikukuhkeun ku jangji Allah anu dikuatan ku sumpah Mantenna.
Ibrani 8.1-6 8 1 Poko anu dicaritakeun bieu nya eta: Urang boga Imam Agung, anu linggih di tengeneun tahta Raja Nu Maha Luhur di sawarga. 2 Anjeunna nyepeng damel sakumaha Imam Agung di Kamar Pangsucina, di jero Kemah Tepangan anu sajatina, anu diadegkeun ku Allah ku manten, lain ku jelema. 3 Sakumaha kamistian Imam Agung kudu nyanggakeun pangbakti-pangbakti jeung ngayakeun kurban sato ka Allah, Imam Agung urang oge kitu, kudu aya anu ku Anjeunna dihaturkeun. 4 Keur jumenengna di dunya, Anjeunna henteu jadi Imam, lantaran geus aya imam-imam anu kawajibanana nyanggakeun pangbakti-pangbakti anu geus ditangtukeun ku Hukum Agama urang Yahudi. 5 Tapi kawajiban imam anu dijalankeun ku maranehanana saenyana ngan tiruan jeung kalangkang ti anu dijalankeun di sawarga, sakumaha anu ku Allah diandikakeun ka Musa waktu anjeunna dipiwarang ngadamel Kemah Tepangan tea. Dawuhan Allah, "Inget! Dijieunna kudu cocog jeung conto anu ku Kami ditembongkeun ka maneh di luhur gunung." 6 Tapi kawajiban imam anu dijalankeun ku Yesus mah leuwih luhur pangajina ti batan kawajiban maranehanana, sabab perjangjian anu ku Anjeunna diayakeun antara Allah 19
Ibrani 8.7-13 jeung umat-Na pangajina leuwih luhur, lantaran eusina ngajangjikeun hal-hal anu leuwih nyenangkeun. 7 Lamun dina perjangjian anu kahiji teu aya kakuranganana mah geus tangtu teu perlu aya perjangjian anu kadua. 8 Tapi Allah mendakan kasalahan ti umat-Na, nepi ka ngadawuh kieu, "Engke aya hiji mangsa, dawuhan Pangeran, Kami rek nyieun hiji perjangjian anu anyar, pikeun urang Israil jeung urang Yuda. 9 Eusina beda ti perjangjian Kami ka karuhun-karuhunna waktu Kami nungtun maranehanana budal ti Mesir. Maranehanana geus ingkar tina perjangjian Kami, ku Kami moal dipalire deui. 10 Ayeuna, kieu perjangjian Kami engke ka urang Israil di mana geus cunduk waktuna, dawuhan Pangeran. Hukum Kami sina ngenggon dina batinna, ditulis dina hatena. Kami nu jadi Allah maranehanana, maranehanana bakal jadi umat Kami. 11 Teu perlu maranehanana ngajar ka sasama wargana, atawa mamatahan ka dulurna, Kudu nyaho ka Allah. Sabab kabeh, gede, leutik, bakal warawuheun ka Kami. 12 Dosa-dosana bakal dihampura, sagala kasalahanana moal diinget-inget deui." 13 Ku sabab Allah geus ngedalkeun jangji nu anyar, jangji nu ti heula ku Mantenna 20
Ibrani 9.1-7 dianggap geus buruk; sagala rupa anu geus buruk bakal tereh euweuh. 9 1 Perjangjian anu kahiji ngabogaan aturan-aturan ibadah, jadi kudu aya tempat ibadah anu dijieun ku manusa. 2 Seug nyieun kemah, anu bagian hareupna disebut Tempat Suci. Di dinya aya suku lampu jeung meja anu diteundeunan roti haturkeuneun ka Allah. 3 Tukangeun reregan anu kadua aya rohangan anu disebut Kamar Pangsucina. 4 Di eta rohangan aya altar emas paranti ngukus seuseungitan, aya Peti Perjangjian anu dilapis ku emas tempat nyimpen: buli-buli emas anu dieusi manna, teteken Harun anu geus sirungan, jeung dua papan batu anu ditulisan sapuluh parentah Allah. 5 Di luhur eta peti aya tiruan dua mukarabin, nya eta mahluk jangjangan, pikeun ngalambangkeun kahadiran Allah, jangjangna sina meber mayungan tempat paranti ngahampura dosa. Sakitu bae kateranganana, moal diwincik terus. 6 Kitu diaturna eta tempat teh. Saban poe imam-imam arasup ka eta kemah, tapi ngan nepi ka bagian hareupna, netepan kawajibanana. 7 Anu meunang asup ka bagian pangjerona ngan Imam Agung, eta ge ngan sataun sakali. Asupna mawa getih sanggakeuneun ka Allah, 21
22 Ibrani 9.8-13 pikeun nebus dosana heula terus nebus dosa jalma rea anu dilampahkeun teu karasa. 8 Maksud Roh Suci ngatur kitu teh ngajar, supaya jalma-jalma tarerang yen salila kemah bagian luar aya keneh, Kamar Pangsucina moal waka dibuka. 9 Ieu ngagambarkeun kaayaan jaman ayeuna. Tegesna, sagala pangbakti jeung kurban-kurban sato teh henteu bisa dipake nyampurnakeun hate jelema anu ngabaktina, 10 sabab anu dibaktikeunana ngan rupaning kadaharan, inuman jeung rupa-rupa upacara nyucikeun. Eta kabeh ngan aturan-aturan lahir, lakuna ngan nepi ka datangna waktu Allah ngayakeun parobahan anyar. 11 Tapi Kristus geus sumping, jadi Imam Agung tina hal-hal anu hade, tur eta anu harade teh geus aya. Kemah tempat Anjeunna netepan kawajiban leuwih agung, leuwih sampurna, lain beunang nyieun manusa, lain ti ieu dunya nu beunang nyipta. 12 Kristus lebetna ka Kamar Pangsucina ngan sakali tapi pikeun salilana. Waktu lebet henteu nyandak getih embe jalu atawa getih anak sapi haturkeuneun ka Allah. Anu dicandak-Na getih salira-Na ku anjeun, anu ngalantarankeun urang bisa disalametkeun keur salalanggengna. 13 Getih embe, getih sapi jalu jeung lebu anak sapi anu dijieun kurban beuleuman, dikepret-kepretkeun ka jelema anu ceuk
Ibrani 9.14-19 aturan agama jelema kotor, supaya kokotor dirina leungit beresih. 14 Lamun getih jeung lebu sato tea bisa ngaberesihkeun kokotor diri manusa, geus komo deui getih Kristus! Ku jalan Roh anu langgeng Kristus ngurbankeun salira-Na ku anjeun ka Allah, jadi kurban anu sampurna. Getih Anjeunna ngaberesihkeun batin urang tina hal-hal anu taya mangpaatna, nepi ka urang bisa ngabakti ka Allah anu jumeneng. 15 Ku hal eta, Allah ku jalan Kristus ngadamel perjangjian anu anyar, supaya sakur anu geus disaur ku Mantenna bisa nampa berkah-berkah langgeng beunang nyayagikeun Mantenna. Pang bisa kitu lantaran aya nu geus ngurbankeun nyawa nya eta Kristus, nu matak manusa bisa leupas tina kasalahan-kasalahanana anu dipigawe dina jaman perjangjian nu kahiji. 16 Dina hal surat warisan kudu sidik heula yen anu nyieunna geus maot. 17 Sabab sapanjang nu nyieunna hirup keneh mah surat warisanana tacan laku, lakuna lamun nu nyieunna geus maot. 18 Eta sababna perjangjian Allah nu kahiji oge kudu disahkeun ku getih. 19 Prakna kieu: Mimitina Musa nerangkeun heula sakabeh parentah Allah nu aya dina Kitab Hukum Agama. Geus kitu nyandak getih anak sapi jeung getih embe jalu dicampur cai, dikepret-kepretkeun kana Kitab Hukum jeung 23
Ibrani 9.20-26 ka sakabeh urang Israil. Ngepretkeunana make jukut hisop jeung bulu domba beunang ngabeureuman, 20 bari saurna, "Ieu getih dipake ngukuhkeun perjangjian Allah anu kudu ditarurut ku maraneh." 21 Eta getih dikepretkeun oge kana Kemah Tepangan jeung kana sakabeh parabot ngabakti, prakna kitu keneh. 22 Memang, nurutkeun Hukum Agama Yahudi, meh sagala rupa disucikeun ku getih, dosa oge bisa dihampura lamun geus aya getih anu ngocor kaluar. 23 Kitu petana nyucikeun barang-barang anu ngalambangkeun hal-hal anu di sawarga. Ngan ari hal-hal anu di sawarga mah perlu ku kurban anu leuwih utama. 24 Kristus henteu lebet ka Kamar Pangsucina anu dijieun ku jelema, anu ngan jadi lambang ti anu sajatina. Kristus mah lebet ka sawarga pisan, ngadeuheus ka Allah jadi wawakil urang. 25 Imam Agung urang Yahudi saban taun kudu asup ka Kamar Pangsucina di Bait Allah mawa getih sato. Ari Kristus mah henteu kitu, jeung henteu nepi ka sababaraha kali ngurbankeun deui salira-Na, 26 sabab lamun kitu, atuh ti sajleg aya dunya teh tangtu geus kacida seringna nandang kasangsaraan. Kapan geus bukti ayeuna, dina jaman ieu anu tereh beak, Anjeunna 24
Ibrani 9.27-10.4 sumpingna teh ngan sakali jeung keur salalanggengna, nyingkirkeun dosa ku jalan ngurbankeun salira-Na ku anjeun. 27 Saban jelema kudu maot ngan sakali, tuluy dibawa ka pangadilan Allah. 28 Kristus oge kitu, ngan sakali pupus, ngurbankeun salira-Na pikeun nebus dosa-dosa manusa. Anjeunna bakal sumping deui kadua kalina, lain rek nanggung deui dosa, tapi rek nyalametkeun jelema-jelema anu keur ngadarago sumping-Na. 10 1 Aturan-aturan anu diparentahkeun ku Hukum Agama urang Yahudi ngan jadi gambar anu samar-samar tina hal-hal anu harade nu bakal datang, lain anu saenyana tina hal eta. Saban taun kurban deui, kurban deui, teu eureun-eureun, nu dikurbankeunana kitu-kitu keneh. Jadi eta kurban-kurban anu diparentahkeun ku Hukum Agama teh kumaha rek bisa nyampurnakeun manusa anu datang rek ngabakti ka Allah? 2 Upama enya eta anu ngabarakti teh dosana geus disucikeun, piraku terus bae ngarasa dosa, ngurbanna tangtu areureun. 3 Pang ngayakeun kurban saban-saban taun oge pikeun ngelingan yen maranehanana darosa. 4 Sabab memang getih sapi jeung getih embe jalu moal bisa dipake ngaleungitkeun dosa. 25
Ibrani 10.5-11 5 Eta sababna waktu Kristus rek lebet ka ieu dunya unjukan ka Allah: "Ama henteu mikahoyong kurban-kurban sareng pangbakti-pangbakti. Anu dipundut nya diri Putra pribadi. 6 Ama henteu seneng dihaturanan kurban sato anu dibeuleum dina altar atanapi kurban-kurban panebus dosa. 7 Ieu piunjuk Putra, Sumangga, Abdi sumeja ngestokeun timbalan, nun Allah, sakumaha anu diserat perkawis Abdi dina Kitab Suci." 8 Dina eta piunjuk, Kristus mimitina nyaurkeun, "Ama henteu mikahoyong kurban-kurban sareng pangbakti-pangbakti; henteu seneng dihaturanan kurban sato anu dibeuleum dina altar atanapi kurban-kurban panebus dosa." Kitu piunjuk-Na sanajan eta kurban-kurban anu dihaturkeun teh dikudukeun dina Kitab Hukum Agama. 9 Sanggeus eta, kieu piunjuk-Na deui, "Sumangga, Abdi sumeja ngestokeun timbalan, nun Allah." Ku karana eta, kurban-kurban anu heubeul teh ku Allah dileungitkeun, diganti ku kurban Kristus. 10 Yesus Kristus geus ngajalankeun hal anu dipundut ku Allah, ku sabab kitu urang kabeh geus diberesihkeun tina dosa ku jalan kurban salira Kristus ku anjeun, anu dijalankeunana ngan sakali pikeun salalanggengna. 11 Sakur imam Yahudi netepan kawajiban imamna unggal-unggal poe, ngurban deui, 26
Ibrani 10.12-20 ngurban deui, nu dikurbankeunana kitu-kitu keneh. Kurban-kurbanna sama sakali teu bisa dipake ngaleungitkeun dosa. 12 Tapi Kristus mah ngajalankeun kurbanna ngan sakali, kurban pamupus dosa, kurbanna laku pikeun salalawasna. Sanggeus ngajalankeun kurban Anjeunna linggih di tengeneun Allah, 13 sarta ayeuna keur ngantos lawan-lawan anu ku Allah bakal diserenkeun ka Anjeunna baris dijadikeun jojodog sampeana-Na. 14 Jadi Anjeunna mah ngan ku hiji kurban geus iasa nyampurnakeun manusa anu geus diberesihkeun tina dosa, keur salalanggengna. 15 Tina hal eta Roh Suci ge geus mere panyaksi, kieu saur-Na mimitina, 16 "Kieu perjangjian Kami engke ka maranehna di mana geus cunduk waktuna, dawuhan Pangeran. Hukum Kami sina ngancik dina batinna, ditulis dina hatena." 17 Saur-Na deui, "Dosa jeung kadorakaan- kadorakaanana ku Kami moal diinget-inget deui." 18 Ku sabab geus dihampura, geus teu perlu ngayakeun deui kurban panebus dosa. 19 Jadi, dulur-dulur, ku jalan Kristus pupus urang ayeuna meunang asup ka Kamar Pangsucina. 20 Urang ku Anjeunna geus dipangmukakeun hiji jalan anu brasna kana hirup, jalan anu 27
Ibrani 10.21-29 nembus reregan Kamar Pangsucina nya eta salira Kristus ku anjeun. 21 Urang boga hiji Imam Agung anu ngapalaan gedong Allah. 22 Ku sabab eta hayu urang sing deukeut ka Allah reujeung hate anu iklas, iman nu yakin, batin anu geus dikosongkeun tina rasa salah, jeung raga anu geus diberesihan ku cai anu ngagenclang. 23 Sing tigin kana pangharepan anu ku urang geus diaku, sing percaya Allah teh tigin nyepeng jangji-Na. 24 Sing silih titenan, silih ajak nyieun kahadean jeung nembongkeun kanyaah. 25 Ulah bosen-bosen kumpulan, ulah cara anu lian. Sabalikna anggur sing silih gedekeun hate, sabab Poe pisumpingeunana Gusti geus beuki deukeut. 26 Sabab lamun urang geus dibere jalan anu bener tapi angger ngahajakeun dosa, geus moal aya deui kurban anu bisa mupus dosa. 27 Tinggal ngadago pitemaheunana nya eta Pangadilan anu pikasieuneun, jeung hurungna seuneu bendu Allah anu bakal ngahuru beak sakur anu ngalawan ka Mantenna! 28 Anu ngalanggar aturan-aturan Hukum Musa, sanggeus bukti kasalahanana sarta kasaksian ku duaan atawa tiluan, teu dibere ampun, dipaehan. 29 Geus komo deui anu ngahinakeun ka Putra Allah, anu ngarerendah getih perjangjian 28
Ibrani 10.30-36 Allah nya eta getih Kristus anu nyucikeun dirina tina dosa, anu ngahina ka Roh anu maparin rahmat! Pek gambarkeun, kumaha beuratna hukuman anu baris katampa! 30 Sabab urang apal ka anu ngandika, "Kami moal teu ngabales, moal teu naur!"; jeung oge ka nu ngandika, "Pangeran bakal ngahakiman umat-Na." 31 Pikumahaeun teuing jelema anu dicerek ku panangan Allah anu jumeneng! 32 Sing aringet kana kaayaan aranjeun bareto. Harita, sanggeus aranjeun dicaangan ku caang ti Allah sanajan sering ngalakonan kasangsaraan teu burung tarabah. 33 Kadang kala aranjeun dihihina jeung diteungteuinganan di hareupeun jalma rea, aya kalana deui aranjeun milu ngarasa prihatin ka batur anu oge dikitu-kitu, 34 milu ngarasa sangsarana jelema-jelema anu dipanjara. Jeung waktu sagala pangaboga aranjeun aya anu ngarampas, aranjeun teu ngarasa owel lantaran ngarasa boga keneh hal anu leuwih gede pangajina, anu bakal kapiboga salalanggengna. 35 Anu matak ulah pegat pangharepan, sabab lamun aranjeun tetep iman gede ganjaranana. 36 Sing salabar, supaya bisa ngalakonan pangersa Allah sarta nampa ganjaran anu geus dijangjikeun ku Mantenna. 29
Ibrani 10.37-11.5 37 Sabab dina Kitab Suci aya ungel kieu, "Moal lila deui ge, Anjeunna tangtu sumping, geus meh sumping; Anjeunna moal talangke. 38 Umat Kami nu balener tangtu palercaya, nu matak bakal harirup; tapi ka nu undur, lamun aya, Kami teu suka." 39 Sageuy urang kaasup anu undur jeung sasab. Urang mah kapan percaya, tangtu disalametkeun. 11 1 Percaya hartina yakin enya-enya kana hal anu keur diarep-arep, ngarasa pasti kana ayana hal anu henteu katembong ku panon lahir. 2 Jelema-jelema jaman baheula loba anu dipikasuka ku Allah, lantaran kapercayaanana. 3 Ku karana percaya, urang jadi ngarti yen jagat raya teh dijadikeunana ku pangandika Allah, yen sakur anu bisa katenjo teh dijadikeunana tina anu henteu katenjo. 4 Ku karana percaya, Habil ka Allah nyanggakeun kurban anu leuwih utama ti batan kurban Kain. Ku karana percaya Habil ku Allah diangken jelema hade, buktina kurbanna ditampi. Ku karana kapercayaanana, sanajan enggeus perlaya Habil masih nyoara. 5 Ku karana percaya, Hanok henteu kungsi maot heula, diangkat hirup-hirup ka Allah, taya nu manggihan deui lantaran ku Allah geus diangkat. Dicaritakeun dina Kitab 30
Ibrani 11.6-10 Suci yen samemeh diangkat Hanok teh dipikaseneng ku Allah. 6 Taya saurang-urang acan jelema anu dipikaseneng ku Allah teu karana kapercayaanana. Sabab saha-saha anu datang ka Allah kudu percaya yen Allah teh aya, kudu percaya yen Allah tangtu ngaganjar ka jelema anu neangan Mantenna. 7 Ku karana percaya, Enoh tumut kana bewara Allah ngeunaan hal nu bakal datang, nu ku anjeunna tacan katingali. Tumut kana timbalan Allah Enoh ngadamel kapal, ngalantarankeun anjeunna sakulawargi salamet. Dunya ieu dihukum, tapi Enoh mah ku Allah diangken jelema bener, lantaran percaya. 8 Ku karana percaya, Ibrahim tumut ka Allah, waktu anjeunna disaur dipiwarang ngajugjug tempat anu dijangjikeun ku Allah bakal dipaparinkeun ka anjeunna. Anjeunna ngantunkeun nagrina bari teu uninga kudu ngajugjug ka mana. 9 Ku karana percaya, anjeunna sadrah jadi urang asing di nagri anu ku Allah dijangjikeun tea. Anjeunna cicingna di kemah. Nya kitu keneh Ishak jeung Yakub, anu sarua meunang jangji saperti kitu ti Allah. 10 Eta teh lantaran Ibrahim keur ngadago- dago kota anu dirancang jeung diadegkeun ku Allah dina pademen anu kaayaanana tetep. 31
32 Ibrani 11.11-17 11 Ku karana percaya, Ibrahim jadi kagungan putra, sanajan geus kacida sepuhna tur Sarah gabug. Anjeunna percaya Allah bakal ngalaksanakeun jangji-Na. 12 Ibrahim sanajan geus kacida sepuhna, tapi ti anjeunna saurang gumelar pirang-pirang turunan, lobana saperti bentang di langit, saperti keusik di basisir. 13 Jelema-jelema anu kacatur bieu tetep percaya nepi ka parupusna. Aranjeunna memang teu kungsi ningali bukti tina jangji Allah tea. Tapi hal eta ku aranjeunna geus kasawang sarta dipercaya. Aranjeunna rumasa di dunya ukur ngumbara. 14 Sakur anu rumasa kitu kawas aranjeunna, nandakeun keur neangan tempat pikeun lemah caina sorangan. 15 Anu dipikir ku aranjeunna lain lemah cai anu geus ditinggalkeun. Sabab lamun anu dipikirna lemah cai asalna mah, bisa bae aranjeunna marulang deui. 16 Anu dipikirna teh lemah cai anu leuwih pikasenangeun, lemah cai di sawarga. Ku sabab kitu Allah henteu ngaraos lingsem dipi-Allah ku aranjeunna, sabab Allah geus nyadiakeun tempat pikeun aranjeunna. 17 Ku karana percaya, Ibrahim sadrah waktu didoja ku Allah kudu meuncit Ishak putrana dijieun kurban. Sanajan Allah ka Ibrahim geus maparin jangji tea, tapi Ibrahim sadrah masrahkeun putra anu ngan hiji-hijina.
Ibrani 11.18-26 18 Kapan jangji Allah ka Ibrahim teh kieu, "Turunan maneh anu dijangjikeun ku Kami teh bakal rundayna ti Ishak." 19 Ibrahim yakin Allah kawasa ngahirupkeun deui Ishak sanajan geus maot, tur enya Ishak teh sasat beunang deui tina ajal. 20 Ku karana percaya, Ishak ka Yakub jeung Esau ngucapkeun berkah nu bakal kasorang jaga. 21 Ku karana percaya, Yakub samemeh pupus ngaberkahan putra-putra Yusup. Anjeunna neneda ka Allah bari nguat-nguat anjeun neueul kana tetekenna. 22 Ku karana percaya, Yusup samemeh pupus nyarioskeun sawanganana yen bangsa Israil bakal budal ti Mesir, sarta maparin amanat hal ngurus tulang-taleng anjeunna. 23 Ku karana percaya, ibu ramana Musa nyumputkeun Musa nepi ka tilu bulan ti barang dilahirkeun. Demi putrana nu kasep, aranjeunna teu sieuneun ngalawan parentah raja. 24 Ku karana percaya, Musa sanggeus cukup yuswa teu kersaeun disebut putrana putri raja Mesir. 25 Ti batan hirup dina kagenahan dosa anu umurna moal awet, Musa malah milih hirup sangsara babarengan jeung umat Allah. 26 Ti batan kagungan harta banda sanagara Mesir, Musa ngaraos leuwih utama keneh nandangan panghina ku karana Kristus, Raja 33
34 Ibrani 11.27-33 salam, sabab anu dipiharep ku anjeunna mah ganjaran nu bakal datang. 27 Ku karana percaya, Musa ngantunkeun Mesir, teu hariwang ku angkara murkana raja. Lir anu geus ningali ka Allah nu sipat gaib, Musa teu kersaeun mulih deui ka Mesir. 28 Ku karana percaya, anjeunna ngayakeun "Paska", sarta marentahkeun supaya panto-panto urang Israil diolesan getih, supaya nyawa cikal-cikal urang Israil ulah nepi ka dicabut ku Malaikat Maot. 29 Ku karana percaya, urang Israil bisa meuntasan Laut Beureum kawas leumpang di darat bae, ari urang Mesir anu ngarudag mah teu barisaeun, malah tingkerelep titeuleum. 30 Ku karana percaya, urang Israil ngurilingan kuta-kuta Yeriho tujuh poe lilana, nepi ka eta kuta-kuta raruntuh. 31 Ku karana percaya, Rahab, wanita tukang lacur, henteu milu katumpes jeung jelema-jelema anu henteu palercaya ka Allah, lantaran geus mere budi hade ka mata-mata urang Israil. 32 Rek diteruskeun? Teu aya deui waktuna; tacan nyaritakeun Gidion, Barak, Simson, Yepta, Daud, Samuel, jeung nabi-nabi. 33 Ku karana percaya, aranjeunna geus bisa ngelehkeun karajaan-karajaan. Aranjeunna ngajalankeun hal anu bener, anu matak nampa hal anu dijangjikeun ku Allah. Aranjeunna ngonci sungut singa,
Ibrani 11.34-40 34 mareumkeun seuneu anu keur ngamuk, luput tina kasambut ku pedang musuh. Aranjeunna lemah tapi jadi kuat, perangna garagah, mampuh ngagempur musuh nepi ka musuhna eleh. 35 Ku karana percaya, wanita-wanita barisa papanggih deui jeung sanak kulawargana anu sasatna geus tariwas. Aya anu milih kajeun pejah disasaak, nolak dibebaskeun, lantaran ngaharep dihirupkeun deui engke, kana kahirupan anu leuwih pikasenangeun. 36 Aya anu dihihina, dirangketan ku cameti, dibarogod ku rante tuluy diasupkeun ka panjara. 37 Aya anu dibaledogan ku batu nepi ka tiwas, aya anu awakna dibeulah dua ku ragaji, aya anu diteukteuk ku pedang. Aya anu kajeun teuing utrak-atrok jeung marake kulit domba atawa kulit embe, balangsak, dikaniaya, diteungteuinganan. 38 Dunya ieu henteu layak keur aranjeunna! Kawas kaum pangungsi, kadungsang- dungsang di gurun keusik, di pasir-pasir, hirupna di guha-guha atawa dina gorowong- gorowong taneuh. 39 Aranjeunna kuat nandangan eta sakabeh ku karana percaya! Tapi aranjeunna henteu kungsi nampa hal anu dijangjikeun ku Allah tea, 40 sabab Allah geus nyayagikeun anu leuwih utama pikeun urang. Maksad Allah, 35
36 Ibrani 12.1-6 aranjeunna bisa disampurnakeun ngan lamun enggeus ngahiji jeung urang. 12 1 Jadi urang teh disaksian ku anu sakitu lobana di sakurilingeun urang. Anu matak hayu sakur anu matak beurat jeung dosa anu napel pageuh dina diri urang teh urang piceun, supaya bisa nempuh pangbalapan nu keur dilakonan. 2 Puseurkeun paneuteup ka Yesus, tempat ngagantungkeun pangharepan urang ti awal nepi ka ahir. Anjeunna kuat nandangan panyiksa salib, henteu jejerih, henteu malire kana hinana anu maot disalib, lantaran emut kana kabagjaan nu bakal datang. Ayeuna Anjeunna geus linggih di tengeneun tahta Allah. 3 Pek wangwang, kumaha beuratna Anjeunna nandangan kagiruk jelema-jelema anu daroraka! Anu matak aranjeun ulah leutik hate, ulah nepi ka pegat pangharepan. 4 Aranjeun mah tarung jeung dosa teh teu nepi ka ngocorkeun getih. 5 Sageuy geus paroho kana pepeling Allah anu mepelingan aranjeun kawas ka putra- putra-Na! Pepeling-Na, "Anaking, regepkeun pepeling Pangeran, ulah nyungkelit lamun diseukseukan. 6 Anu ku Pangeran dipeperih tanda diasih, anu ku Mantenna diwarah tanda diangken putra."
Ibrani 12.7-15 7 Sing sabar narima pameperih-Na anu teu beda ti pameperih hiji bapa, tanda Mantenna ngangken putra. Bapa mana anu tara meperih anakna? 8 Lamun aranjeun henteu dipeperih sakumaha layakna nu jadi putra-Na, tanda aranjeun lain putra-Na anu sah. 9 Ku bapa anu di dunya urang sok dipeperih, urang ngajenan ka anjeunna. Atuh komo ka Rama rohani, urang kudu leuwih ajrih supaya hirup! 10 Bapa urang nu di dunya, meperihna aya wates waktuna, anu meujeuhna ceuk timbanganana. Allah meperihna teh keur pibagjaeun urang, supaya urang bisa milu kana kasucian Mantenna. 11 Memang keur dipeperih mah asa nalangsa, boro-boro bungah. Tapi sanggeusna, lamun urang tawekal nandanganana, tangtu karasa bagja jeung jamugana. 12 Pentang-pentangkeun leungeun anu geus leuseuh, jagjagkeun tuur anu nyorocod, 13 leumpang salawasna kudu di jalan lempeng, supaya suku anu geus pincang ulah nepi ka tipalitek, malah sing jadi cageur. 14 Sing akur jeung pada batur, kudu dialajar hirup suci, sabab lamun teu kitu pamohalan bisa patenjo jeung Gusti. 15 Jaga, ulah nepi ka aya anu kaluar deui tina sih kurnia Allah. Jeung ulah aya anu ngajadi saperti tutuwuhan pait ngandung racun, sarta 37
Ibrani 12.16-22 racunna ngadatangkeun karuksakan jeung kasusahan ka sarerea. 16 Ulah aya nu kawas Esau, rucah jeung teu make agama, nepi ka hak cikalna ditukeurkeun kana dahareun sakalieun. 17 Sakumaha aranjeun ge terang, waktu manehna menta berkah, nepi ka ngurihit bari ceurik lantaran kaduhung ku kalakuanana, ku Ishak teu dikabulkeun lantaran hakna geus leungit. 18 Aranjeun henteu ngalaman kasieun anu kaalaman ku urang Israil baheula. Maranehna daratang nyanghareupan Gunung Sinai anu keur hurung ku seuneu, nyanghareupan poek, angkeub, angin ribut, 19 sora tarompet, jeung sora hiji soara anu ucapanana geueuman. Urang Israil nepi ka sasambat supaya eta soara eureun, 20 sabab maranehanana teu tahan ngadengekeun parentah nu ditepikeun ku eta soara. Ungel eta soara, "Anu nincak kana ieu gunung, najan sato kudu dibaledogan ku batu nepi ka paeh." 21 Tetenjoan anu kacida pikasieuneunana, Musa oge nepi ka ngalahir, "Kami ngadegdeg, sieun!" 22 Aranjeun mah sabalikna, daratang teh ka Gunung Sion jeung ka kota Allah anu jumeneng, nya eta Yerusalem sawarga reujeung mangrebu-rebu malaikatna. 38
Ibrani 12.23-28 23 Aranjeun mah daratang teh ka nu pikabungaheun, tempat kumpulna putra- putra cikal Allah, anu ngaran-ngaranna geus didaptar di sawarga. Aranjeun geus daratang ka Allah, Hakim sakumna manusa. 24 Aranjeun mah nyanghareupan roh- roh jelema-jelema harade anu geus disampurnakeun. Aranjeun geus daratang ka Yesus anu geus ngayakeun perjangjian anu anyar. Aranjeun geus narenjo getih anu dipake ngepretan, anu ngajangjikeun hal anu leuwih pikasenangeun, getih anu leuwih utama ti batan getih Habil. 25 Jadi sing ati-ati, ulah nepi ka arembung ngadenge pilahir-Na. Geuning anu arembung ngadenge ka anu ngembarkeun amanat Allah di bumi teu barisa luput tina hukuman. Komo deui lamun arembung ngadenge ka anu ngalahir di sawarga! Leuwih pamohalan bisa luput! 26 Harita gentra-Na ngagenjlongkeun ieu bumi. Tapi gentra-Na ayeuna mah, "Sakali deui ku Kami rek digenjlongkeun, lain bumi bae, sakalian jeung langit." 27 Ungel "Sakali deui" nuduhkeun yen sagala nu geus aya bakal digenjlongkeun jeung disingkirkeun, nu tinggal ngan anu henteu bisa genjlong. 28 Ku sabab eta urang kudu muji sukur, lantaran anu katarima ku urang mah hiji karajaan anu moal bisa digenjlongkeun. Puji 39
40 Ibrani 12.29-13.7 sukur ka Allah, jeung hayu urang ngabakti ka Mantenna reujeung hormat sarta ajrih, sing matak suka kana manah-Na, 29 sabab Allah urang teh lir seuneu anu ngabasmi. 13 1 Teruskeun silih pikanyaah, sakumaha layakna urang Kristen. 2 Kudu akuan ka anu datang ka imah urang. Aya sawatara jelema, ku lantaran akuan kungsi ngaku semah, teu nyahoeun yen semahna teh malaikat. 3 Sing aringet ka nu araya di jero panjara, lir aranjeun sorangan ge milu dipanjara. Sing aringet ka nu balangsak, lir diri sorangan oge balangsak. 4 Ajenan perkawinan, laki rabi sing pada- pada satia. Anu nyelewer atawa jinah tangtu dihukum ku Allah. 5 Kana duit ulah nepi ka kaedanan, tarimakeun milik anu geus aya. Sabab dawuhan Allah, "Maneh ku Kami moal nepi ka teu dipalire, moal ditinggalkeun." 6 Ku sabab kitu urang werat ngucap kieu, "Pangeran Panulung kuring, kuring moal salempang. Rek bisa naon manusa ka diri kuring?" 7 Sing aringet ka anu geus narungtun jeung nepikeun amanat Allah ka aranjeun. Eling-eling deui kumaha jalan hirupna, kumaha jalan pupusna, pake conto iman aranjeunna.
Ibrani 13.8-15 8 Yesus Kristus mah tetep teu barobah, bareto, ayeuna, pageto. 9 Poma ulah kapangaruhan ku pangajaran- pangajaran sejen anu bisa nyimpangkeun ti jalan anu bener. Kuatkeun jiwa aranjeun ku sih kurnia ti Allah, ulah ku jalan nedunan aturan-aturan perkara kadaharan. Anu ngaralakonan aturan-aturan kitu geuning teu meunang mangpaat naon-naon. 10 Imam-imam anu naretepan kawajiban di tempat ibadahna urang Yahudi teu meunang ngadahar daging kurban tina altar pangurbanan. 11 Getih sato anu dikurbankeun ku Imam Agung dicandak ka Kamar Pangsucina, kurbankeuneun pikeun nebus dosa, ari awak satona dibeuleum di luareun pakemahan. 12 Eta sababna Yesus oge ditelasanana di luareun kota, getih Anjeunna nyucikeun umat-Na tina dosana. 13 Anu matak hayu urang ka Anjeunna di luareun Kemah, supaya urang oge dihina bareng jeung Anjeunna. 14 Sabab pamatuhan maneuh urang mah lain di bumi ieu; tempat urang mah sungsieun keneh pikeun jaga. 15 Jadi urang ku jalan Yesus salawasna kudu muji ka Allah, minangka kurban urang, nya eta lisan biwir anu ngaku yen Mantenna teh Pangeran. 41
Ibrani 13.16-21 16 Ulah poho kana nyieun kahadean jeung silih pikanyaah. Lampah kitu teh kurban-kurban anu kacida sapukna jeung manah Allah. 17 Ka nu jaradi pamingpin kudu narurut, jalankeun sagala aturanana. Aranjeunna teu kendat-kendat nalingakeun kasalametan jiwa aranjeun, tur sagala kawajibanana teh aya tanggung jawabna ka Allah. Tarurut, supaya ngajalankeun kawajibanana teh reujeung janglar hate, sabab ari jeung bari nguluwut mah tangtu moal bisaeun nulung ka aranjeun. 18 Ulah pegat-pegat ngadoakeun sim kuring. Sing percaya, tekad sim kuring teh ceuk rarasaan mah beresih. Nu dipambrih taya deui salian ti hayang salawasna bisa ngalampahkeun anu bener. 19 Pangpangna doakeun mugi-mugi sim kuring ku Allah diparengkeun bisa tereh-tereh datang deui ka aranjeun. 20 Yesus, Gusti urang, ku Allah geus digugahkeun, hirup deui. Ku lantaran geus nyorang pupus, ayeuna Anjeunna jadi lir pangangon, Pangangon Agung urang, ari urang lir domba-domba-Na. Sarta ku jalan pupusna Anjeunna geus ngukuhkeun jeung ngalanggengkeun eusi perjangjian Allah. 21 Mugia Allah sumber kabagjaan maparin berkah ka aranjeun, supaya aranjeun bisa ngalakonan pangersa-Na. Mugia ku karana Yesus Kristus, Allah nuyun urang 42
Ibrani 13.22-25 supaya urang bisa ngalampahkeun anu sapuk jeung manah-Na. Agungkeun Kristus salalanggengna! Amin. 22 Mugi sing salabar maca ieu pepeling sim kuring, da ieu surat teh henteu sabaraha panjangna. 23 Sakalian sim kuring ngabejaan, Timoteus dulur urang geus kaluar ti panjara. Sadatangna ku sim kuring rek diajak nepungan aranjeun. 24 Salam sim kuring ka para pamingpin aranjeun, kitu deui ka sakumna umat Allah di dieu. Salam deui ti dulur-dulur urang di Itali. 25 Mugi-mugi sih kurnia Allah nyarengan ka aranjeun. 43
Yakobus 1 1 Sim kuring Yakobus, abdi Allah, abdi Gusti Yesus Kristus. Hatur salamet ka sakumna umat Allah anu sumebar di saalam dunya. 2 Dulur-dulur, upama aranjeun meunang rupa-rupa gogoda, anggap eta saperti meunang rahmat bae, 3 sabab aranjeun tarerang, yen lamun aranjeun tetep palercaya ka Gusti dina sajeroning nandangan cocoba, aranjeun bakal leuwih tabah sarta mantep dina iman. 4 Sing tetep mantepna, ulah boboleh teu payaan, supaya jadi jelema pasagi dina sagala hal taya kakuranganana. 5 Tapi lamun di antara aranjeun aya anu kurang bijaksana, kudu nyuhunkeun ka Allah supaya dipaparin kabijaksanaan, da Allah mah sipat murah jeung welas asih. 6 Ngan nyuhunkeunana kudu jeung percaya, ulah mangmang. Sabab anu mangmang mah saibarat ombak laut beunang disurung diombang-ambing ku angin. 7 (1:7-8) Jelema kitu hatena midua bae, sikepna taya katangtuanana, jadi ulah ngarepkeun meunang naon-naon ti Pangeran. 8 (1:7)
2 Yakobus 1.9-17 9 Urang Kristen anu miskin kudu muji sukur lamun ku Pangeran dikersakeun menyat. 10 Urang Kristen anu beunghar kudu muji sukur lamun ku Pangeran dikersakeun nyirorot. Sabab nu beunghar teh bakal euweuh cara kembang jukut. 11 Sabab nu beunghar teh bisa tijuralit dina usahana, saibarat jukut keur kembangan di tegal kasorot ku panasna panonpoe, ngadadak perang, kembangna murudul, leungit kaendahanana. 12 Salamet jelema anu tabah ku gogoda, sabab sanggeusna tamat nahan eta gogoda, manehna bakal nampa ganjaran nya eta hirup anu sajati sakumaha jangji Allah ka sakur anu nyaah ka Mantenna. 13 Jelema ari keur meunang gogoda ulah ngarasula, "Ieu cocoba teh ti Allah." Sabab Allah mah moal kagoda ku kajahatan, jeung tara ngadoja ka sing saha bae. 14 Jalma beunang kagoda teh lantaran kapincut ku napsuna sorangan. 15 Hawa napsu anu dijujur ngabalukarkeun dosa; lamun dosa geus meujeuhna gedena, bakal ngabalukarkeun maot. 16 Aranjeun ulah nepi ka katipu, dulur-dulur nu kaasih! 17 Anu ti sawarga mah kabeh oge kurnia jeung berkah anu hade jeung sampurna, paparin ti Allah anu ngayakeun caang di
Yakobus 1.18-25 langit, Allah nu teu owah gingsir, sarta lain anu jadi lantaran poek kana naon bae. 18 Ku pangersa-Na ku manten Allah ngagelarkeun urang ku sabda-Na anu sayakti, supaya ti antara sakabeh mahluk dadamelana-Na urang meunang tempat anu pangutamana. 19 Dulur-dulur, sing cepet kana ngadenge, sing lambat kana nyarita, jeung ulah gancang ambek. 20 Kaambek teh henteu sapuk jeung pangersa Allah. 21 Ku sabab kitu, piceun sagala kabiasaan anu kotor jeung jahat. Sing pasrah ka Allah, tarima pangandika-Na anu dipelak dina hate aranjeun, sabab eta teh bisa nyalametkeun aranjeun. 22 Eta pangandika-Na ulah ngan semet didengekeun, kudu jeung prak dilampahkeun, supaya ulah disebut nipu diri sorangan. 23 Anu ngadenge kana pangandika-Na tapi henteu jeung ngalampahkeunana, eta ibarat anu nilik maneh dina eunteung, 24 geus nilik maneh mah indit, les poho kana rupa sorangan. 25 Sabalikna anu nengetkeun hukum anu sampurna, anu bakal nyalametkeun diri tina kajahatan, tur lain ngan semet ngadengekeun, tapi reujeung prakna ngalampahkeun, lampah kitu bakal diberkahan ku Allah. 3
Yakobus 1.26-2.6 26 Jelema anu carekna ibadah tapi henteu nyandet letahna, ibadahna teh cumah bae, sarua jeung ngabobodo maneh. 27 Ibadah anu beresih, anu taya kuciwana di payuneun Allah, nya eta anu rumawat ka nu yatim pahatu, sarta mitulung ka randa nu kasusahan, jeung nyandet diri malar henteu kagendam ku pangajak napsu dunya. 2 1 Dulur-dulur, anu percaya ka Yesus Kristus Gusti anu mulya mah, ulah sok ngabeda-beda jelema nilik kaayaan lahirna. 2 Upamana dina kumpulan aya dua jelema, nu saurang ginding jeung diali emas, nu saurang deui papakeanana rudag-radig. 3 Lamun aranjeun leuwih ngahormat ka nu ginding sarta nyalikkeun, "Mangga di dieu linggihna di nu utami," ari ka nu rudin, "Nangtung tuh di ditu," atawa, "Tah diuk di handap gigireun jojodog," 4 peta kitu teh salah, ngabeda-beda sasama jalma, ngukur batur ku pikiran anu goreng. 5 Masing inget dulur-dulur nu kaasih! Jelema anu di dunyana hirup miskin teh ku Allah mah dipilih, sina beunghar ku iman, sina jadi ahli waris karajaana-Na, sakumaha anu dijangjikeun ka sakur anu nyaah ka Mantenna. 6 Ari ku aranjeun bet dihina! Coba, saha anu sok ngagencet ka aranjeun, anu sok nyered aranjeun ka pangadilan? Nu baleunghar! 4
Yakobus 2.7-15 7 Nya maranehna anu ngagogoreng ngaran mulya paparin ti Allah ka aranjeun. 8 Kacida benerna lamun aranjeun ngalampahkeun nu kauni dina hukum Karajaan anu ditulis dina Kitab Suci, "Kudu nyaah ka batur cara ka diri sorangan." 9 Sabalikna, lamun ngabeda-beda jalma tina kaayaan lahirna, eta salah, dosa, ceuk Hukum Musa oge salah, lantaran ngalanggar hukumna. 10 Ngalanggar salah sahiji ayat eta hukum, ngalanggar oge anu sejen-sejenna. 11 Sabab eta hukum anu nyebutkeun, "Maneh ulah ngaranyed," oge nyebutkeun, "Maneh ulah maehan." Jadi sanajan teu ngaranyed, tapi ari maehan mah tetep ngarempak eta hukum. 12 Anu matak dina ucap jeung tingkah laku kudu diluyukeun jeung hukum-hukum anu bisa ngabebaskeun. 13 Sabab dina waktu ngahukum, Pangeran moal mikawelas ka jelema anu henteu karunyaan. Tapi kawelasan teh bisa meruhkeun kakuatan hukum. 14 Dulur-dulur, naon paedahna jelema ngaku percaya tapi henteu tembong dina lampahna? Marukan iman siga kitu teh matak bisa nyalametkeun? 15 Upamakeun aya dulur sakapercayaan, lalaki atawa awewe, teu boga pakean jeung kurang dahar, 5
6 Yakobus 2.16-23 16 ku aranjeun ngan semet didoakeun, "Sing meunang berkah Allah, sing haneut badan, sing ngeunah dahar," henteu jeung sokna dibere pangabutuhna. Naon berkahna? 17 Iman teh kitu, ari henteu jeung lampah mah teu aya paedahna. 18 Tapi bisa jadi aya anu majar kieu, "Aya nu mentingkeun iman, aya nu mentingkeun lampah." Coba atuh tuduhkeun kumaha petana iman henteu jeung lampah teh. Da sim kuring mah bisa nembongkeun iman teh ku lampah. 19 Anjeun percaya yen Allah maha esa? Alus, sanajan roh-roh jahat oge percayaeun kitu, jeung kacida galimireunana ku Mantenna. 20 Eh nu kalangsu, anjeun hayang nenjo bukti yen iman henteu jeung lampah teh percumah? 21 Tenjo bae Ibrahim karuhun urang, naon sababna ku Allah diangken bener? Nya ku sabab ngalampahkeun pamundut Pangeran, iklas ngurbankeun Ishak putrana dina altar. 22 Lain tetela? Iman teh jeung lampahna, sarta ku lantaran lampahna tea imanna jadi sampurna. 23 Ceuk Kitab Suci oge, "Ibrahim percaya ka Allah, sarta ku Allah dietangkeun jelema bener." Nu matak Ibrahim mah disebutna ge sahabat Allah, tina sabab imanna tea.
Yakobus 2.24-3.5 24 Tuh tetela, jelema anu diangken bener ku Allah teh lain ngan ku iman bae, tapi ku sabab imanna dibarengan ku lampahna. 25 Kitu deui Rahab, awewe bangor tea, dibenerkeun ku Allah da aya lampahna, nyumputkeun mata-mata urang Israil jeung ngihtiaran nepi ka eta mata-mata salamet baralik make jalan sejen. 26 Ku sabab kitu, sakumaha raga tanpa nyawa mah paeh, iman henteu jeung lampah teh paeh. 3 1 Dulur-dulur, ulah harayang jadi guru sarerea. Pan aruninga, guru mah ari geus disalahkeun teh mani pohara, disalahkeunana teh leuwih-leuwih ti nu sejen. 2 Urang, sarerea oge remen nyieun kasalahan. Jadi mun aya anu tacan sakali-kali acan nyieun kasalahan tina omonganana, tetela jalma sampurna, bisa ngawasaan sakujur dirina. 3 Kuda supaya nurut ka mana karep urang, sungutna dikadalian. 4 Kapal ku sabab gede, majuna kudu ku angin gede, tapi bisa diatur ku kamudi anu kacida leutikna nurutkeun kahayang jurumudi. 5 Letah oge nya kitu, sakitu lembutna, bet bisa dipake nyombongkeun diri ku perkara-perkara anu galede. Cipta, sakumaha gedena leuweung bisa disina kahuruan ku seuneu anu leutik! 7
Yakobus 3.6-14 6 Ayeuna letah. Letah saperti seuneu. Eta teh dunya kajahatan nu aya dina awak urang, nyebarkeun racun jahat kana sakujur badan, sarta nimbulkeun seuneu ti naraka pisan, ngahuru kaayaan hirup urang sagemblengna. 7 Manusa bisa, jeung enggeus ngalilindeuk mahluk-mahluk sejen, sato galak, manuk, sato anu ngarayap, jeung lauk. 8 Tapi teu aya saurang-urang acan anu bisa meruhkeun letah. Letah mah nya jahat nya mangprung teu bisa dipegung, racun anu kacida matihna. 9 Ku urang sok dipake muji sukur ongkoh ka Gusti jeung Rama urang, tapi sok dipake oge nyumpahan ka sasama manusa anu dijadikeunana ngala kana kanyataan Allah. 10 Boh pamuji sukur, boh panyapa, bijilna tina sungut anu eta keneh. Tapi urang mah ulah kitu dulur-dulur! 11 Teu aya cinyusu anu ngaburialkeun cai tawar ongkoh cai pait ongkoh tina liang eta-eta keneh. 12 Tangkal kondang moal buahan jetun, tangkal anggur moal buahan kondang, cinyusu asin moal ngabijilkeun cai tawar. 13 Kumaha di dieu aya anu bijaksana jeung berbudi? Buktikeun kituh ku lampah nu hade, ku panggawe anu hade, dibarengan ku rendah hate jeung lantip bijaksana. 14 Sabalikna, anu dengkian, nyerian hate, mentingkeun maneh, ulah ngagulkeun maneh 8
Yakobus 3.15-4.3 bijaksana, sabab lamun kitu mah dosa sarta lalawanan jeung nu bener. 15 Kabijaksanaan saperti kitu mah asalna lain ti sawarga, tapi ti dunya, tina hawa napsu, ti nu jahat. 16 Karana di mana aya sipat dengki jeung sipat mentingkeun maneh, tangtu ngusutkeun jeung nyieun rupa-rupa kajahatan. 17 Ari kabijaksanaan nu ti sawarga mah estuning pangmulus-mulusna, resep rapih, amis budi, sareseh, karunyaan, buahna teh harade kabeh, taya curiga ka batur, taya sipat pura-pura. 18 Binih karapihan pelak jalma anu cinta kana karapihan mah buahna teh kahadean. 4 1 Tina naon asalna lamun di aranjeun aya pacogregan nepi ka sok garelut? Tina gedena hawa napsu aranjeun hayang meunangkeun kasenangan dunya, anu teu eureun-eureun nyundutan hate aranjeun. 2 Aranjeun aya kahayang, tapi teu katedunan tuluy bae hayang maehan. Aranjeun sarumanget pisan neangan nu dipikahayang, tapi teu kasorang bae, tuluy jadi parasea nepi ka garelut. Padahal pangna aranjeun teu baroga nanaon teh, lantaran aranjeun teu nyaruhunkeun ka Allah. 3 Rajeun nyuhunkeun, teu dikabulkeun, da salah patekadanana; anu disuhunkeun ku aranjeun teh, ngan ukur pikeun nyenangkeun diri sorangan. 9
10 Yakobus 4.4-11 4 Aranjeun teu saratia! Na teu aruninga yen sosobatan jeung dunya teh sasat ngamusuh ka Allah? Sing saha anu hayang sosobatan jeung dunya, eta tandaning geus musuh jeung Allah. 5 Ulah dikira tanpa alesan Kitab Suci nyebutkeun, "Di jero diri urang Allah nempatkeun roh anu keras kahayangna." 6 Tapi rahmat Allah anu dipaparinkeun ka urang leuwih kuat ti batan kahayang eta roh urang. Eta sababna Kitab Suci nyebutkeun oge, "Allah ngalawan ka nu kamagungan, tapi mikaasih ka anu rendah hate." 7 Ku sabab kitu masing sumerah ka Allah. Iblis kudu dilawan, tangtu kabur ti aranjeun. 8 Allah raketan, Mantenna ge tangtu ngaraketan deui. Beresihan leungeun, eh jalma-jalma dosa! Herangkeun hate, eh aranjeun anu marunapek! 9 Kudu ngarasa kaduhung, ceurik, midangdam, seuri ganti ku ceurik, rasa suka ganti ku rasa duka. 10 Rendahkeun diri di payuneun Pangeran, tan wande ku Mantenna dicengkatkeun. 11 Aranjeun ulah sok silih cawad jeung papada batur. Anu nyawad jeung nyalahkeun ka batur sakapercayaan, eta nyawad kana Hukum Allah. Lamun geus nyawad kana Hukum Allah, tandaning geus henteu nurut kana Hukum Allah, malah nyalahkeun.
Yakobus 4.12-5.3 12 Padahal ngan Allah bae anu kawasa ngadamel eta Hukum teh, jeung anu kawasa ngahukum. Ngan Mantenna nyalira anu kawasa nyalametkeun, jeung anu kawasa ngaruksak. Saha aranjeun teh, bet ngahukuman ka batur? 13 Eh dulur-dulur anu sok ngomong, "Ayeuna atawa isukan kuring rek nyaba ka anu sataun mah, rek ngadon usaha nyiar duit," reungeukeun sim kuring. 14 Na anjeun uninga hirup anjeun isukan bakal kumaha? Anjeun teh ibarat sagumpel haseup, tembong sakeudeung les leungit. 15 Kuduna kieu anjeun ngomong teh, "Lamun diparengkeun ku Pangeran jeung sugan aya umur, rek ka anu atawa rek anu." 16 Ari anjeun bet ujub jeung suaban. Salah ujub kitu teh. 17 Ku sabab kitu, saha-saha anu nyaho ka nu hade, anu wajib dilampahkeun tapi henteu dilampahkeun, eta teh dosa. 5 1 Ari aranjeun, anu baleunghar, kudu nyeungceurikan diri lantaran bakal balangsak. 2 Kabeungharan aranjeun geus buruk, papakean geus rarenyah ku geget, 3 emas perak geus tarai hiangan, tai hiangna bakal jadi saksi perkara aranjeun, bakal ngahakan daging aranjeun nepi ka beak kawas ku seuneu. Geus ahir jaman kieu numpuk-numpuk bae kabeungharan. 11
12 Yakobus 5.4-11 4 Ngagawekeun jelema sina migawe rajakaya aranjeun, ari kulianana henteu dibayar. Tah dengekeun mani tinglalengis! Tingkoceakna jalma-jalma anu digarawekeun metik hasil bumi aranjeun geus nepi kana cepil Allah, Pangeran Nu Maha Kawasa. 5 Kahirupan aranjeun di ieu dunya nya senang nya murub mubyar. Aranjeun geus kokomoan ngalintuhan awak sorangan, ngadago waktu dipeuncit. 6 Aranjeun geus nyiksa, geus maehan ka jelema nu tanpa dosa, anu teu kuateun ngalawan! 7 Sing salabar dulur-dulur, ngadago Gusti sumping. Pek tengetkeun patani, sakitu sabarna ngadago hasil pepelakanana, sakitu sabarna ngadago hujan munggaran jeung hujan panganggeusan. 8 Dulur-dulur oge kudu kitu, kuatkeun hate, moal lila deui ge Gusti sumping. 9 Ulah silih gelendengan, supaya ulah dibenduan ku Allah. Hakim urang geus meh jol sumping. 10 Tulad para nabi anu ngararemban timbalan Allah, salalabar nandangan balangsak. 11 Ceuk urang aranjeunna teh bagja ku kategeranana. Dulur-dulur geus ngadarenge carita Ayub anu sabar tumarima, ahirna ku Pangeran diganjar, da Pangeran mah sipat murah jeung sipat welas.
13 Yakobus 5.12-19 12 Jeung kahade dulur-dulur, ari ngaenyakeun atawa ngahenteukeun ulah bari susumpahan. Ulah nyebut demi langit, atawa demi bumi, atawa demi naon bae. Sebutkeun bae "Enya" lamun enya, "Henteu" lamun henteu, supaya ulah dibenduan ku Allah. 13 Kumaha lamun aya anu meunang karerepet? Sina neneda. Kumaha lamun aya anu meunang kabungahan? Sina muji sukur. 14 Kumaha lamun aya anu gering? Pangneangkeun kokolot jamaah sina mangnedakeun, sina mangurutkeun make minyak jetun, bari nyambat jenengan Gusti. 15 Paneda anu saestu dibarengan ku percaya tan wande bisa nyageurkeun, anu gering teh ku Gusti dikersakeun cageur deui, jeung dosana dihampura. 16 Ku sabab eta ari aya dosa ka pada batur sing waraleh, sing silih doakeun supaya dicalageurkeun. Doa jelema nu tumut kana pangersa Allah mah gede maunatna. 17 Contona Elias, anjeunna jelema biasa kawas urang. Tapi paneda anjeunna supaya di satanah Israil ulah aya hujan, dimakbul, tilu satengah taun hujan henteu turun-turun, sabab panedana panteng. 18 Sanggeus anjeunna neneda deui, hujan teh turun deui ti langit, pepelakan jararadi. 19 Dulur-dulur, kumaha lamun aya anu ingkar tina kayaktian, heug aya anu bisa nungtun ka nu bener deui?
Yakobus 5.20 20 Kieu, anu bisa mawa anu ingkar ka nu bener deui, eta teh nyalametkeun jelema nu tas ingkar, ngarebut nyawana tina maot, sarta dosana sakumaha lobana ge bisa dihampura. Salam sim kuring, Yakobus 14
1 Petrus 1 1 Kahatur dumateng dulur-dulur anu enggeus dipilih ku Allah, anu papencar di tempat-tempat pangungsian di Pontus, Galata, Kapadokia, Asia jeung di Bitinia. Sim kuring Petrus, rasulna Yesus Kristus ngaharep, 2 mugia aranjeun ginanjar rahmat rahayu ti Allah. Geus jadi pangersa Allah Rama aranjeun ku Mantenna dipilih dijadikeun umat-Na anu geus disucikeun ku Roh Mantenna sangkan aranut ka Yesus Kristus, supaya bebas tina dosa ku jalan disucikeun ku getih Anjeunna. 3 Puji jeung sukur kasanggakeun ka Allah, Ramana Gusti urang Yesus Kristus! Allah teh ku bawaning mikawelas geus midamel urang jadi manusa anu anyar dina hirup anu anyar, anu geus boga hiji pangharepan anu moal pareum-pareum, ku jalan Mantenna ngahirupkeun deui Yesus Kristus tina pupus-Na. 4 Nya ku sabab kitu urang teh meunang ngarep-ngarep kana saniskara berkah anu geus disayagikeun ku Allah pikeun umat-Na anu disimpenna di sawarga, anu moal keuna ku ruksak, moal bobo, moal ngurangan pangajina.
1 Petrus 1.5-11 5 Eta saniskara berkah teh pikeun aranjeun anu geus aya dina pangraksana kakawasaan Allah sangkan salamet, lantaran percaya ka Allah. Eta tangtu engke katampa ku aranjeun dina ahir jaman. 6 Aranjeun kudu bungah ku hal ieu, sanajan ayeuna keur susah jeung prihatin ku rupa-rupa cocoba. 7 Maksudna nya eta pikeun nguji kamurnian iman aranjeun ka Pangeran. Geuning emas oge anu beunang diruksak sok diuji. Komo deui iman aranjeun anu pangajina leuwih ti emas, kudu diuji supaya murni. Ku jalan kitu lamun aranjeun kuat nandangan eta cocoba, engke dina Poe sumpingna Yesus Kristus aranjeun bakal dipuji, dihormat, dimulyakeun. 8 Aranjeun nyaraah ka Yesus Kristus, padahal can nenjo-nenjo acan, aranjeun percaya ka Anjeunna sanajan ayeuna Anjeunna geus teu katenjo. Ku sabab kitu aranjeun bakal meunang kabungah anu taya caturkeunana, 9 lantaran buahna eta kapercayaan aranjeun teh jadi kanyataan, nya eta kasalametan nyawa aranjeun. 10 Para nabi anu ngawejangkeun ieu kasalametan pikeun aranjeun, baheula enggeus nalungtik jeung nitik-nitik. 11 Anu ditalungtik teh kumaha jeung jaman mana pijadieunana eta hal anu ti samemehna keneh geus ditujul ku Roh Kristus ku 2
1 Petrus 1.12-17 anjeun anu aya di jero diri aranjeunna, anu ngandikakeun hal kasangsaraan anu baris disorang ku Kristus, kitu deui hal kamulyaan Anjeunna sabada sangsara. 12 Aranjeunna geus diuningaan ku Allah, yen anu keur ditalungtikna teh jang aranjeun, lain jang aranjeunna. Ayeuna warta perkara eta teh geus kadarenge ku aranjeun ti jalma-jalma anu ngawartakeun Injil Kasalametan. Aranjeunna ngawawarkeun eta Injil Kasalametan teh kalawan pitulungna Roh Suci anu dilungsurkeun ti sawarga. Kana hal ieu sanajan para malaikat oge harayangeun uninga. 13 Ku sabab eta kudu sadia-sadia. Kudu sayaga sarta sing anteb ngarep-ngarep sih kurnia Allah anu bakal dipaparinkeun dina waktu Yesus Kristus sumping engke. 14 Masing ngesto ka Allah, jeung ulah nurutkeun deui kahayang-kahayang napsu anu bareto basa keur sakarep-karep keneh. 15 Sabalikna masing suci kalakuan, sabab Allah anu geus nyaur aranjeun teh suci, 16 sakumaha ceuk Kitab Suci, "Maraneh kudu suci, sabab Kami teh suci." 17 Aranjeun ari neneda ka Allah, ka Mantenna nyebut Ama. Mantenna nimbang perkara manusa tara pilih kasih, kabeh satimpal jeung kalakuanana masing-masing. Ku sabab kitu meungpeung keur di dunya, umur teh kudu dipake ngagungkeun ka Mantenna. 3
1 Petrus 1.18-24 18 Aranjeun geus terang, naon anu ku Mantenna dianggo nebus aranjeun supaya bebas tina kalakuan anu taya paedahna tuturunan ti karuhun. Lain ku barang anu sok ruksak saperti upamana perak atawa emas, 19 tapi ku anu kacida mulyana, ku anu diibaratkeun "domba anu taya cacad kuciwana", nya eta Kristus anu dikurbankeun ka Allah. 20 Kristus ku Allah geus dipilih ti samemeh dunya diadegkeun, sarta ayeuna dina mangsa-mangsa geus rek ahir jaman, Anjeunna sumping ka dunya baris nyalametkeun aranjeun. 21 Kristus teh geus jadi jalan sangkan dulur-dulur percaya ka Allah, anu nanghikeun Anjeunna ti nu maraot sarta anu maparin kamulyaan. Ku hal eta percaya teh kudu ka Allah, ngaharep teh kudu ka Allah. 22 Ayeuna aranjeun geus anut kana hal anu sayakti, geus nyarucikeun diri, geus baroga kanyaah ka papada batur sakapercayaan, geus silih pikanyaah saiklas-iklasna. 23 Sabab ku karana sabda Allah anu sipatna hirup tur langgeng, aranjeun geus jadi jalma anyar, lir anu dijurukeun deui, lain ku manusa anu sipatna keuna ku paeh, tapi ku rama nu sipat langgeng. 24 Karana ceuk Kitab Suci: "Jalma mah kabeh saibarat jukut, harkatna ge saibarat kembang 4
1 Petrus 1.25-2.5 jukut. Jukut tangtu alum, kembangna ge maruragan, 25 tapi sabda Pangeran mah tetep salalanggengna." Tah eta sabda teh nya eta Injil Kasalametan, anu geus diwawarkeun ka aranjeun tea. 2 1 Ku sabab kitu jaga diri tina sagala kajahatan. Ulah sok ngabohong deui, ulah sok pura-pura deui, ulah sok hiri dengki deui, ulah make deui basa anu nyararogok. 2 Sing saibarat orok anu anyar medal, anu salawasna aus ku cisusu murni, aranjeun kudu salawasna aus ku "cisusu murni" anu sipatna rohani, nya eta sabda Allah. Sabab lamun nginum eta aranjeun bakal tumuwuh reujeung salametna. 3 Sakumaha ceuk Kitab Suci, "Ku maraneh sorangan ge karasa kasaean Allah teh sakitu gedena." 4 Mana geura daratang ka Gusti. Anjeunna saibarat batu hirup anu geus dipiceun ku manusa lantaran teu kapake, tapi ku Allah mah malah dipeting dianggap batu nu gede pangajina. 5 Aranjeun oge kudu jadi saibarat batu hirup, kudu daraek dipake nyieun gedong Allah, anu sipatna rohani, jaradi imam suci purah nyanggakeun kurban-kurban anu sipatna rohani, anu pikamanaheun ka Allah ku jalan Yesus Kristus. 5
1 Petrus 2.6-12 6 Sabab ceuk Kitab Suci: "Hiji batu anu gede pangajina ku Kami enggeus dipilih, dijieun batu popojok kota Sion. Sing saha anu percaya ka Anjeunna, moal dikuciwakeun." 7 Keur aranjeun anu percaya, eta "batu" teh gede pangajina. Ari keur anu henteu percaya mah kieu ceuk Kitab Suci: "Batu anu dipiceun ku nu ngadegkeun, malah jadi kacida pentingna, leuwih ti nu sejen-sejenna." 8 Aya deui ceuk Kitab Suci: "Jalma-jalma bakal titarajong kana eta batu, bakal lalabuh ku eta batu." Tah kitu anu henteu palercayaeun kana sabda Allah mah bakal titarajong. Kitu dipastikeunana ku Allah. 9 Ari aranjeun mah bangsa anu geus kapilih, jadi imam Raja, jadi bangsa suci, anu dipilih jadi umat Allah purah nguarkeun padamelan-padamelan Allah anu araheng, anu geus nyaur ka aranjeun ti tempat anu poek, didatangkeun ka tempat Mantenna anu caang gilang-gumilang. 10 Tadina aranjeun teh lain umat Allah, tapi ayeuna mah jadi umat-Na. Tadina teu terang-terang yen Allah teh sipat kurnia, tapi ayeuna geus mareunang sih kurnia-Na. 11 Dulur-dulur! Kaula rek mepelingan. Aranjeun di dunya teh ibarat anu ngumbara! Ulah nurutkeun pangajak napsu, anu salawasna ngalawan kana budi rasa. 12 Lampah aranjeun di tengah jalma-jalma anu henteu percaya ka Allah teh kudu kacida 6
1 Petrus 2.13-20 hadena. Da najan maranehna ngagogoreng ka aranjeun cara ka bangsat oge, ari narenjo panggawe aranjeun hade mah tangtu engke maruji ka Allah dina Poean sumping-Na. 13 Ku sabab kitu, demi keur kamulyaan Gusti, aranjeun kudu tunduk ka unggal panguasa nagara: ka Prabu, reh eta nu pangkawasana, 14 ka para gupernurna, reh anu dikawasakeun ku Prabu pikeun ngahukum nu jahat jeung muji ka nu hade. 15 Sabab kalakuan aranjeun anu hade teh ku Allah bakal dianggo ngabendung omongan jalma-jalma anu garejul. 16 Hirup aranjeun kudu sakumaha jalma merdika, tapi kamerdikaan teh ulah dipake nyimbutan kagorengan, nya kudu sakumaha layakna jelema anu ngawula ka Allah. 17 Kudu ngajenan ka unggal jelema, kudu nyaah ka papada batur sakapercayaan, kudu sieun ku Allah, kudu hormat ka Prabu. 18 Anu ngagandek kudu nurut ka dunungan, boh lamun dunungan teh bageur jeung amis budi, boh lamun dunungan teh kasar jeung bengis. 19 Anu meunang kanyeri ti dunungan teu karana migawe kasalahan, tapi tetep sabar lantaran narimakeun kana pangersa Allah, bakal meunang rahmat-Na. 20 Tapi ari nu salah mah pantes bae kudu sabar sanajan diteunggeul oge. Sabar ku lantaran kitu mah naon pujieunana? Lamun 7
8 1 Petrus 2.21-3.1 gawe bener tapi teu burung dinyerikeun, sarta aranjeun tetep sabar narimana, eta kasabaran aranjeun teh bakal aya ganjaranana ti Allah. 21 Nya supaya milampah kitu aranjeun disaur ku Allah teh. Sabab Kristus oge geus nandangan sangsara pikeun aranjeun, sarta Anjeunna maparin tuladan anu ku urang kudu dipiconto. 22 Anjeunna henteu midamel dosa, jeung tacan aya anu ngadenge Anjeunna ngabohong, da tara ngabohong sakecap- kecap acan. 23 Anjeunna mah dihina tara ngahina deui; dikaniaya taya manah hoyong ngabales, anggur sumerah ka pangersa Allah, Hakim anu adil. 24 Kristus ku anjeun geus ngabegbregan salira-Na dina kayu salib ku dosa-dosa urang, supaya urang bebas tina kakawasaan dosa, hirup nurutkeun pangersa Allah. Raheut-raheut salira-Na ngalantarankeun aranjeun cageur. 25 Tadina aranjeun teh lir domba-domba anu sasab, tapi ayeuna mah geus dicandak balik sarta ngiring ka Kristus, anu jadi Pangangon jeung anu ngaraksa nyawa aranjeun. 3 1 Ari aranjeun, istri-istri, kudu ngesto ka salaki. Malakmandar lamun salaki tacan percaya ka Gusti bisa kabawa percaya, ari aranjeun ngesto mah. Teu kudu diajak-ajak deui,
1 Petrus 3.2-9 2 da geus katarik ku kasujudan aranjeun. 3 Tembong geulis teh ulah ngan ku dangdanan lahir bae saperti upamana ku model buuk, ku emas-emasan, ku papakean. 4 Lemes budi, titih rintih, lemah lembut, eta kageulisan sajati, anu moal luntur ku umur, tur kageulisan anu eta anu dipandang utama ku Allah teh. 5 Istri-istri jaman baheula anu aribadah sumerah ka Allah, ngageulisna teh ku ngesto ka salakina. 6 Contona Sarah; anjeunna kacida ngestona ka Ibrahim, ngabasakeunana oge ka carogena teh dunungan. Ayeuna aranjeun jadi putra-putra Sarah, lamun alus hate jeung henteu jejerih. 7 Sabalikna deui aranjeun nu jadi salaki, kudu bageur ka pamajikan, kudu daek ngaraskeun, kawantu awewe teh kaom lemah. Ajenan, da pamajikan jeung aranjeun teh samilik reujeung, bakal dipaparin kanugrahaan hirup anu sajati ti Allah. Tah kudu kitu, supaya ari aranjeun neneda ka Allah ulah aya anu matak jadi halangan. 8 Cindekna: Aranjeun kabeh sing sapaham saperasaan, silih pikaheman cara jeung dulur, silih hadean, silih elehan. 9 Jahat ulah dibales ku jahat, ambek ulah dibales ku ambek, anggur pangmentakeun berkah, da aranjeun oge disaur ku Allah teh supaya mareunang berkah-Na. 9
1 Petrus 3.10-18 10 Ceuk Kitab Suci: "Nu hayang senang hirupna jeung hayang lulus jamuga, ulah bijil ucap jahat atawa linyok jeung bohong. 11 Nu goreng singkahkeun, nu hade lampahkeun, pirapiheun usahakeun. 12 Karana Pangeran ngajaga ka anu hade lampahna, ngamakbul ka panedana. Anu jahat lampahna mah ku Pangeran dilawan." 13 Saha anu rek goreng ka aranjeun lamun aranjeun resep kana kahadean? 14 Tapi sanajan nepi ka nyandang lara ge ari ku karana nyieun kahadean mah kacida untungna! Teu kudu rempan atawa risi ku itu ku ieu. 15 Anggur masing sumujud ka Kristus, Gusti teh pikaajrih! Lamun aya anu menta katerangan perkara nu jadi pangharepan aranjeun, iraha-iraha ge jawab sing bener, 16 sing hade basana, sing hade tatana. Lamun aranjeun aya anu mitenah pedah jadi panganut Kristus, tiiskeun hate, cecep perasaan, nepi ka jelema anu mitenah teh malik era ku omonganana sorangan. 17 Ari geus kersaning Allah mah yen kudu lara ku karana migawe hade, mending keneh kitu ti batan lara ku karana migawe kajahatan mah. 18 Kristus oge nepi ka pupus teh lantaran dosa manusa kabeh. Anjeunna nu tanpa dosa nalangan nu daroraka, malar iasa ngadeuheuskeun manusa ka Allah. Anjeunna 10
1 Petrus 3.19-4.1 mungguhing badaniah ditelasan, tapi dihirupkeun deui dina kaayaan roh. Anjeunna nu tanpa dosa teh, cukup ngan ku sakali bae pikeun salalawasna, nalangan pati nu daroraka. 19 Dina kaayaan roh, Anjeunna angkat ngawartaan ka sukma-sukma anu keur dikungkung, 20 nya eta sukmana jelema-jelema jaman Enoh anu henteu narurut ka Allah, anu ku Mantenna dibere tempo salila Enoh ngadamel kapal tea. Anu arasup ka kapal nepi ka saralamet tina caah sadunya ngan saeutik, ngan dalapan urang. 21 Eta caah teh jadi perlambangna baptisan, anu ngalantarankeun aranjeun ayeuna salamet. Baptisan lain pikeun miceun daki meresihan awak, tapi mangrupa jangji, ikrar budi rasa urang nu hade ka Allah. Eta teh nyalametkeun aranjeun ku gugahna Yesus Kristus ti nu maraot, 22 terus munggah ka sawarga, linggih di tengeneun Allah, kawasa ka sakabeh malaikat, kitu deui ka sakabeh roh anu murba jeung kawasa. 4 1 Lahiriah Kristus geus nandang sangsara. Ku sabab kitu aranjeun kudu boga tekad anu kuat saperti Anjeunna. Sabab anu kuat nahan paneka lahiriah ku karana iman, eta nandakeun geus embung ancrub deui kana dosa. 11
1 Petrus 4.2-10 12 2 Jadi ti semet ayeuna hirup aranjeun di ieu dunya kudu taluk kana pangersa Allah, ulah taluk kana hawa napsu. 3 Geus cukup bareto hirup aranjeun milampah anu sok dipilampah ku anu henteu palercaya ka Allah, kalakuan henteu pantes, ngumbar napsu, resep mabok, ngecak ngebur, ria-ria, jeung nyarembah ka brahala. 4 Jalma-jalma anu teu baroga Allah tangtu hareraneun, pedah aranjeun geus henteu cara maranehna deui anu hirupna ngancrud sakarep-karep, tuluy bae ngaharina. 5 Tapi maranehna engke kudu tanggung jawab ka Allah anu tangtu ngahukum, boh ka nu harirup keneh boh ka nu geus maraot. 6 Kitu sababna anu geus maraot oge diwawaran Injil Kasalametan, supaya maranehna oge sanajan jasmaniahna mah geus maot saperti halna kabeh jelema ge bakal maot, ari sukmana mah bisa meunang hirup ti Allah anu jumeneng. 7 Sagala perkara geus deukeut kana panganggeusan. Jadi aranjeun sing waspada jeung sayaga, supaya inget kana neneda. 8 Pangpangna pisan kudu enya-enya silih pikanyaah, sabab ku silih pikanyaah mah bisa silih hampura. 9 Kudu daraek silih anjrekkeun ulah bari kukulutus. 10 Berkah Allah anu katarima ku masing- masing teh beda-beda. Berkah anu
1 Petrus 4.11-17 pangmunelna kudu dipake nyieun kahadean ka batur, tandaning aranjeun hade dina nyekel jeung ngurus sih kurnia Allah. 11 Anu sok mere pitutur, anu kudu dipitutur teh dawuhan-dawuhan Allah. Anu ngajalankeun tugas kudu rumasa yen dipaparin tanaga ku Allah, supaya dina sagala perkara matak jadi puji ka Allah ku karana Yesus Kristus, anu kagungan kamulyaan jeung kakawasaan salalanggengna. Amin. 12 Dulur-dulur! Ulah kaget ku cocoba anu sakitu peurihna, kawas anu lain samanea. 13 Malah kudu atoh dumeh nandangan sangsara saperti Kristus, sabab engke lamun Kristus geus nganyatakeun kamulyaana-Na, aranjeun bakal pinuh ku kabungah. 14 Bagja lamun aranjeun dipoyok ku dumeh anut ka Kristus, tandana aranjeun dilinggihan ku Roh anu mulya, Roh Allah. 15 Ulah nyieun pisangsaraeun saperti upamana maehan, jadi bangsat, jadi penjahat, atawa pipilueun kana perkara batur. 16 Sabalikna, sangsara ku lantaran jadi Kristen mah teu kudu ngarasa era, malah kudu muji sukur ka Allah dumeh meunang sesebutan tina jenengan Kristus. 17 Ayeuna geus waktuna pangadilan dimimitian. Anu bakal diadilan ti heula nya eta umat Allah ku manten. Tah! upama Allah mimiti ngadilanana ti urang heula, leuh pikumahaeun temen pibalukareunana 13
1 Petrus 4.18-5.5 jelema-jelema anu henteu palercaya kana Injil Kasalametan ti Allah, 18 sabab ceuk Kitab Suci: "Cacakan jelema hade geus seuseut salamet, komo jelema dosa doraka, kumaha teuing." 19 Ku sabab kitu, anu nandangan sangsara ku karana pangersa Allah sing hade-hade nya lampah, bari sumerah ka Allah anu ngajadikeunana, anu pengkuh kana jangji-Na. 5 1 Ka para kokolot jamaah sim kuring arek meredih, da sim kuring oge sarua jadi kokolot jamaah, jeung jadi saksi tina kasangsaraan Kristus, jeung bakal milu mulya lamun Anjeunna geus nganyatakeun salira. 2 Sim kuring menta supaya aranjeun jadi lir pangangon anu kudu ngangon domba-domba Allah, ngasuh jamaah anu dipercayakeun ka aranjeun. Jamaah urus sing enya-enya, sing iklas sakumaha anu dipikahoyong ku Allah, ulah jeung aral subaha. Kudu kajurung ku enya-enya hayang ngurus, lain ku karana mandang gajih. 3 Ka anu diurus ulah jadi anu kawasa, anggur kudu jadi tuladan. 4 Engke di mana Gusti Pangangon Agung sumping, aranjeun bakal narima makuta anu kamulyaanana moal susut moal aya sudana. 5 Ari aranjeun barudak ngora, ka nu leuwih kolot masing ngesto. Aranjeun kudu ngarendahkeun diri jeung silih ladenan, sabab ceuk Kitab Suci, "Allah ngalawan ka 14
15 1 Petrus 5.6-12 nu kamagungan, tapi mikaasih ka nu rendah ati." 6 Kudu ngarendahkeun maneh kana panangan Allah nu ngagem kawasa, supaya ari geus dina waktuna aranjeun ku Mantenna dijungjung. 7 Sagala kasusah unjukkeun ka Mantenna, sabab Mantenna anu ngurus aranjeun. 8 Sing caringcing taki-taki, sabab Iblis musuh aranjeun keur guar-gaur kawas singa, kukulayaban neangan leglegeun. 9 Lawan, sing teguh iman. Inget, nu sejen oge anu sakapercayaan jeung aranjeun di sakuliah dunya sarua nandangan sangsara kitu. 10 Lamun sangsara geus liwat, da moal lila, Allah nu kagungan saniskara sih kurnia, anu geus nyaur aranjeun sangkan milu kana kamulyaana-Na ku jalan satunggal jeung Kristus, bakal nyampurnakeun, nguatkeun jeung mageuhkeun kaayaan aranjeun. 11 Nya Mantenna anu kagungan kakawasaan salalanggengna. Amin. 12 Ieu surat anu pondok nulisna dibantuan ku Silas, anu ku sim kuring dianggap dulur Kristen anu satuhu, pikeun ngadorong jeung ngayakinkeun ka aranjeun, yen anu ditulis dina ieu surat teh estu sih kurnia Allah. Eta rahmat Mantenna ku aranjeun kudu terus dipuntangan.
16 1 Petrus 5.13-14 13 Aya salam ti dulur-dulur di jamaah Babul, anu papada geus disaur ku Allah, kitu deui ti anak sim kuring ki Markus. 14 Sing silih pikasono, silih rangkul anu kajurung ku kanyaah iman Kristen. Mugia Gusti maparin katengtreman batin ka aranjeun nu jadi milik Kristus. Wassalam, Petrus
2 Petrus 1 1 Kahatur dumateng dulur-dulur, anu geus baroga kayakinan anu mulya saperti kayakinan sim kuring. Eta kayakinan teh ti Allah anu sipat adil, jeung ti Yesus Kristus Jurusalamet urang. Ieu serat ti sim kuring Simon Petrus, anu ngabdi ka Yesus Kristus sarta jadi rasul-Na. 2 Mugia aranjeun ginanjar rahmat rahayu, rehna geus terang ka Allah jeung ka Yesus, Gusti urang. 3 Ku kawasaning Allah ku manten, urang geus dipaparin sakur nu perlu, supaya bisa hirup kalawan saregep ibadah, tina sabab geus terang ka Yesus Kristus anu nyaur urang supaya kamulyaan jeung kasaeana-Na tumerap ka urang. 4 Ku jalan kieu, kurnia agung anu mulya kabina-bina anu dijangjikeun ku Mantenna, geus dipaparinkeun ka urang. Nya ku karana kurnia ieu aranjeun luput tina sagala pangaruh ieu dunya anu ngaruksak, sarta aranjeun geus katerapan ku sipat-sipat ilahi. 5 Ku sabab kitu kudu ihtiar enya-enya supaya beuki leuwih mantep percaya ka Kristus dibarengan ku hirup hade. Jaba ti eta aranjeun kudu baroga pangarti kana hal pangersa Allah;
2 Petrus 1.6-13 6 pangarti deudeul ku ngawasaan diri; ngawasaan diri deudeul ku katabahan; katabahan deudeul ku ibadah, hirup numutkeun pangersa Allah; 7 ibadah tambah ku nyaah ka batur sakapercayaan; kanyaah eta deudeul ku kanyaah ka sakabeh jelema. 8 Aranjeun perlu ngabogaan ieu sipat-sipat. Lamun ieu sipat-sipat geus kapiboga tur beuki hirup, tangtu aranjeun bakal leuwih rajin jeung leuwih terang ka Gusti urang Yesus Kristus, sarta tangtu hasil. 9 Tapi lamun teu ngabogaan sipat-sipat kieu mah pandanganana sempit, jeung tangtu poho yen diri geus diberesihkeun tina dosa-dosa nu bareto. 10 Ku sabab kitu dulur-dulur, sing beuki saregep ihtiar, supaya beuki mantep ngadeg dina kaayaan geus disaur jeung dipilih ku Allah. Lamun geus kitu mah pamohalan aranjeun undur tina kayakinan iman. 11 Ku jalan kieu aranjeun bakal dibere hak asup ka Karajaan anu langgeng, Karajaan Yesus Kristus, Gusti jeung Jurusalamet urang. 12 Ku sabab kitu, sanajan aranjeun geus terang kana eta hal anu sayakti, tur geus mantep ngadeg dina eta, sim kuring moal weleh ngingetan. 13 Satungtung aya keneh umur mah tetep ngarasa wajib ngageuing supaya aranjeun tetep pengkuh kana eta. 2
3 2 Petrus 1.14-20 14 Sabab sim kuring geus dibere terang eces pisan ku Gusti urang Yesus Kristus yen sim kuring bakal tereh ninggalkeun ieu dunya, 15 nu matak sabisa-bisa rek ihtiar heula sangkan aranjeun pengkuh kana eta hal, sanajan engke sim kuring geus teu aya di dunya. 16 Kamulyaan Gusti urang Yesus Kristus anu dicaritakeun ku sim kuring teh lain asal tina carita-carita beunang nganggit, sabab kasaksian pisan ku sorangan kamulyaana-Na teh. 17 (1:17-18) Waktu Anjeunna ku Allah Rama diterapan kamulyaan jeung kaagungan di gunung nu suci tea, sim kuring jeung batur duaan keur reureujeungan jeung Anjeunna, sarta kadenge ku ceuli sorangan gentra Anu Maha Mulya ti sawarga, ngadawuhkeun salira Anjeunna, ungelna, "Ieu teh putra kakasih Kami, anu dipisuka ku Kami!" 18 (1:17) 19 Sanggeus nyaksian kitu, sim kuring beuki percaya bae kana dawuhan Allah anu diwartakeun ku nabi-nabi teh. Aranjeun oge kudu kitu, sabab eta anu diwartakeunana teh ibarat lampu anu ngagenclang di nu poek nepi ka bray beurang, ibarat cahya bentang isuk anu moncorong di jero hate aranjeun. 20 Tapi sanajan kitu aranjeun kudu terang, jelema mah moal aya saurang-urang acan
4 2 Petrus 1.21-2.5 anu ngarti sorangan kana eusi piwejang dina Kitab Suci. 21 Jeung jelema mah moal aya anu bisa sorangan ngawartakeun dawuhan Allah perkara nu bakal pijadieun engke. Nabi-nabi oge ngawejangkeunana teh estu ku karana pangersa Roh Suci. 2 1 Baheula umat Allah kadatangan nabi-nabi palsu. Ayeuna nya kitu keneh, aranjeun bakal kadatangan guru-guru palsu, ngasupkeun pangajaran anu teu bener sarta nyilakakeun. Maranehna bakal ngangles ka Guru anu nyalametkeun maranehna. Ku hal eta saenyana maranehna nyieun picilakaeun sorangan, anu bakal ujug-ujug narajang ka maranehna. 2 Parandene kitu, loba anu bakal nurutan kalakuanana anu ingkar, nepi ka loba anu bakal ngagogoreng Jalan Bener, jalan ti Allah. 3 Kajurung ku sipatna anu rakus, eta guru-guru palsu teh ngajarkeun carita-carita beunangna nganggit, ngarah piuntungeun. Tapi Hakim anu bakal ngahukum maranehna geus lila sadia. Anu bakal ngabasmina geus nunggu-nunggu. 4 Allah henteu ngantep malaikat-malaikat anu baha, kabeh disuntrungkeun ka naraka, dirante di tempat nu poek, ngadago Poe Hukuman. 5 Allah henteu ngantep dunya purba tempat manusa migawe kajahatan, dibasmi ku caah
2 Petrus 2.6-12 dunya; anu dirahayukeun ngan Enoh jeung tujuh urang deui, sabab Enoh sok ngelingan ka eta nu daroraka. 6 Allah ngahukum nagri Sadumu jeung Gomora, eta nagri dibasmi ku seuneu, dijadikeun conto yen kitu pijadieunana anu jarahat mah. 7 Allah ngarahayukeun Elut ti eta nagri, sabab Elut ibadah, ngerik ningali kadorakaan urang dinya. 8 Anjeunna nu hade, cicing di eta nagri teh unggal-unggal poe manahna kasiksa ningali jeung ngadangu kalakuan jahat urang dinya. 9 Tah kitu, Pangeran teh uninga ka jelema anu nurut ka Mantenna, anu kudu disalametkeun tina sagala gogoda; uninga ka jelema doraka, anu kudu dihukum jeung dikerem ngadago Poe Hukuman, 10 hususna jelema-jelema anu ngalajur hawa napsu jeung nyela kana kakawasaan Allah. Ari guru-guru palsu tea kacida kumawanina jeung karumakina, nepi ka teu sieun-sieuneun lancang ngahina ka mahluk-mahluk mulya di sawarga. 11 Cacakan para malaikat ge anu leuwih unggul jeung bedas ti batan maranehna, nyeuseulna ka eta mahluk-mahluk mulya teh henteu nganggo kecap anu ngahina di payuneun Pangeran. 12 Eta guru-guru palsu teh teu beda ti sato galak, boroeun jeung paehaneun, lampahna 5
6 2 Petrus 2.13-18 kumaha ceuk nalurina, teu jeung pikiran, nepi ka wani nyela kana hal-hal anu tacan katepi ku uteukna. Maranehna tangtu ditumpes kawas sato-sato galak, 13 bakal dibales sangsara lantaran geus nyieun pisangsaraeun batur. Karesepna nganteur napsu badani, kajeun ti beurang. Dina dahar ngariung hajat aranjeun, sakahayangna dianteur turug-turug sok ngalicikan, matak era jeung cela. 14 Ari matana teu weleh ngulincer neangan awewe bangor, kana dosa teh resepna teu aya seubeuhna, jeung jadi tukang ngagendam ka nu lembek iman. Hatena sina tutur kana sarakah, jalma-jalma bangkawarah! 15 Maranehna geus kasasar, naringgalkeun jalan anu bener saperti Balhum bin Beor baheula. Geuning Balhum nepi ka daek migawe nu matak dosa da kabita ku buruhan, 16 anu matak eta nabi teh diseuseul. Kalde tutumpakanana ngadak-ngadak bisa ngomong cara jelema, mapalangan kana niat gelona. 17 Eta guru-guru palsu teh kawas cinyusu nu geus saat, kawas mega anu katebak ku angin gede. Pitempateunana ku Allah geus ditangtukeun, nya eta di nu poek mongkleng. 18 Mun pidato kalah ka agul, padahal eusina gejul. Kalakuanana anu aeb dipake mikat jelema-jelema anu kakara eungkeut-
7 2 Petrus 2.19-3.3 eungkeut leupas tina pangaruh jelema-jelema anu tabeatna jarahat. 19 Maranehna ngajangjikeun kamerdekaan, padahal dirina sorangan jaradi budak hawa napsuna nu matak cilaka, sabab nu eleh mah kapan kudu ngawula ka anu ngelehkeunana. 20 Lamun jelema geus leupas tina pangaruh perbawa dunya anu ngaruksak lantaran geus wanoh ka Gusti, Jurusalamet urang Yesus Kristus, heug kapuket deui ku eta nepi ka eleh, kaayaanana leuwih cilaka ti batan tadina. 21 Jalma kitu mah mending oge teu nyaho pisan kana jalan nu bener ti Allah, ti batan nyaho tapi ingkar tina parentah suci anu diparentahkeun ku Allah. 22 Jalma kitu ninggang kana paribasa, "Anjing malikan deui utahna, bagong geus dimandian guyang deui dina leutak." 3 1 Dulur-dulur! Geus dua kali ieu sim kuring nyuratan teh. Boh nu ti heula boh nu ieu, maksud teh ngageuing pikiran-pikiran murni aranjeun. 2 Sing aringet salawasna kana pilahir nabi-nabi saruci baheula, kitu deui kana timbalan Gusti Jurusalamet anu ditepikeun ku rasul-rasul. 3 Babakuna aranjeun kudu terang, yen dina mangsa-mangsa ahir jaman ieu bakal aya jelema-jelema tukang ngajujur napsu anu bakal maroyok ka aranjeun,
8 2 Petrus 3.4-10 4 pibasaeunana, "Kristus teh lain geus jangji rek datang deui? Mana? Da ti semet maot karuhun, naon-naon oge dengdeng bae kaayaanana cara keur jaman dunya mimiti ngadeg!" 5 Maranehna ngahaja pura-pura teu nyaho yen baheula langit jeung bumi jadina teh ku karana timbalan Allah, dijadikeun tina cai jeung ku cai, 6 sarta dibasmina oge eta dunya nu baheula teh ku cai deui, ku caah dunya. 7 Ari langit jeung bumi anu ayeuna, dimumulena ku Pangandika Allah keneh, sarta bakal dibasmi ku seuneu. Ayeuna diingkeun keneh, ngadago waktuna, nya eta dina poean ngabasmi jelema-jelema doraka. 8 Tapi dulur-dulur ulah poho, mungguh di Allah mah sapoe jeung sarebu taun ge taya bedana, sarua bae. 9 Jeung deui Pangeran mah tara ngaengke- engke jangji cara ceuk panyangka sawareh jelema. Nu saenyana mah Mantenna teh nyabaran ka aranjeun, da kahoyong-Na manusa teh tarobat kabeh tina dosana, sabab Mantenna henteu hoyong aya jelema anu cilaka saurang-urang acan. 10 Poe pisumpingeuna-Na Gusti teh hamo kataksir iraha, cara urang teu bisa ngira-ngira iraha pidatangeunana bangsat. Dina Poe eta langit bakal leungit, sorana ngagulugur, sarta
2 Petrus 3.11-17 barang-barang langit bakal lebur ku seuneu, bumi katut saeusina musna kahuru. 11 Ku sabab kabeh bakal dilebur saperti kitu, aranjeun rek jadi jalma kumaha? Kudu hirup beresih jeung sumerah ka Allah, 12 bari ngarep-ngarep kana eta Poean Allah, jeung ihtiar supaya eta waktu tereh cunduk. Dina Poe eta langit bakal lebur dihuru, unsur-unsur jagat raya bakal ajur ku seuneu. 13 Tapi ari urang mah aya anu diarep-arep, nya eta langit anyar jeung bumi anyar anu diereh ku kaadilan, sakumaha anu geus dijangjikeun ku Allah. 14 Ku sabab kitu dulur-dulur, sabot ngadago eta Poe teh kudu sakuat-kuat hirup beresih taya cawadeunana di payuneun Allah, sarta sing rumaket ngabdi ka Mantenna. 15 Kasabaran Pangeran teh saenyana maparin tempo supaya aranjeun salamet sakumaha saur Paulus dulur sim kuring dina suratna ka aranjeun. Paulus nyaurkeun kitu teh ku karana hikmah ti Allah. 16 Unggal nyuratan anjeunna tara luput nyaurkeun eta hal. Dina surat-suratna teh aya sababaraha hal anu hese kahartina. Nu sambewara jeung imanna loncer mah ngahartikeunana teh mengkol, da bagian- bagian sejenna deui tina Kitab Suci oge sok dipengkolkeun, matak niwaskeun sorangan. 17 Ari aranjeun mah tangtu ngarti, dulur-dulur! Sing waspada bae, ulah 9
2 Petrus 3.18 kasasabkeun ku jelema-jelema anu ingkar tina parentah-parentah Allah, bisi cilaka. 18 Sing terus mekar dina sih kurnia jeung pangarti kana hal Gusti jeung Jurusalamet urang Yesus Kristus. Sanggakeun puji ka Anjeunna, ayeuna, salalanggengna! Amin. Wassalam, Petrus 10
1 Yohanes 1 1 Ieu surat nyaritakeun Sabda anu mere hirup, anu geus jumeneng ti barang mimiti. Ku bapa sabatur-batur, eta Sabda teh geus kadenge, jeung geus katenjo ku panon sorangan, nenjo enyaan, sarta leungeun bapa sabatur-barta geus nyabak sorangan. 2 Sanggeus eta hirup teh diebrehkeun, bapa sabatur-batur nenjo kana jirim-Na. Eta sababna bapa bisa nyaritakeun jeung nerangkeun hal Anjeunna anu jumeneng hirup langgeng, anu sasarengan jeung anu jumeneng Rama, sabab bapa sabatur-batur sasama rasul geus wanoh pisan ka Anjeunna. 3 Tah anu bareto katenjo jeung kadenge teh ku bapa diwartakeun deuih ka aranjeun, supaya aranjeun oge cara bapa, hirup dina kasatunggalan jeung anu jumeneng Rama kitu deui jeung Yesus Kristus Putra-Na. 4 Maksud bapa nuliskeun hal ieu teh supaya kabungahan urang bisa tutug. 5 Eta warta ti Allah, anu ku bapa sabatur- batur katarima ti Putra-Na, sarta anu ayeuna di tepikeun ka aranjeun, nya eta: Allah teh Cahaya Caang, di Mantenna sama sakali teu aya poek. 6 Jadi lamun urang ngakukeun geus aya dina kasatunggalan jeung Mantenna tapi hirup
1 Yohanes 1.7-2.3 di nu poek, eta teh bohong nya ucap nya lampah. 7 Lamun hirup urang geus di nu caang sakumaha Mantenna anu jadi Cahaya Caang, eta ciri diri urang geus beresih tina dosa ku karana getih Yesus Putra-Na, sarta bakal bisa hirup sabeungkeut jeung pada batur. 8 Lamun urang ngakukeun teu boga dosa, eta ngabobodo maneh, sarta Allah teu linggih di jero hate urang. 9 Sabalikna lamun ngakukeun dosa ka Allah, urang bakal dipaparin bukti tina hal jangji-Na, nya eta dihampura dosa, jeung disucikeun tina sagala lampah urang anu salah. 10 Lamun urang ngakukeun teu boga dosa, atuh urang teh sarua jeung nganggap Allah tukang bohong, sarta henteu kaancikan ku Sabda-Na. 2 1 Anaking! Bapa nulis ieu teh rek ngelingan, aranjeun ulah milampah dosa. Tapi mun nepi ka milampah dosa, bakal dibela ku Yesus Kristus anu berbudi ka payuneun anu jumeneng Rama. 2 Memang ku karana Yesus Kristus pisan pangna dosa urang dihampura teh. Tur lain dosa urang bae, dosa sakabeh jelema oge dihampura. 3 Lamun urang nurut kana timbalan-timbalan Allah, eta tandaning urang terang ka Mantenna. 2
1 Yohanes 2.4-11 4 Anu ngakukeun terang ka Allah tapi teu nurut kana timbalana-Na, eta teh ngabohong, jeung dina hatena teu aya kayaktian ti Allah. 5 Jelema anu nurut kana sabda Allah, nya eta anu sampurna nyaahna ka Mantenna. Tah nu kitu tandana hirup urang geus satunggal jeung Allah teh. 6 Sing saha anu ngakukeun hirupna geus satunggal jeung Allah, lampahna kudu sakumaha lampah Kristus. 7 Dulur-dulur, bapa lain rek nuliskeun parentah anyar. Ieu teh parentah anu bareto keneh, anu lawas, anu katarima ti heula tea, jeung geus kabarandungan ku aranjeun basa mimiti diwawarkeun. 8 Tapina deui anu ditulis ayeuna teh jadi parentah anyar ongkoh, sabab kayaktianana geus tembong dina pribadi Kristus, oge dina pribadi aranjeun. Jadi, sajatining caang geus suminar, poek geus leungit. 9 Sing saha anu ngakukeun geus aya di nu caang tapi ngewa ka dulur, saenyana hirupna nepi ka ayeuna di nu poek keneh. 10 Sing saha anu nyaah ka dulur, eta ciri hirup di nu caang, jeung moal matak jadi pidosaeun batur. 11 Sabalikna sing saha anu ngewa ka dulur, hirupna teh di nu poek, lumakuna di nu poek, teu nyahoeun rek ka mana da teu nenjoeun naon-naon lantaran poek. 3
1 Yohanes 2.12-17 12 Barudak, anaking! Bapa nulis ieu ka maraneh teh ku sabab dosa maraneh geus dihampura, ku karana Kristus. 13 Kaom bapa! Sim kuring nulis ieu teh lantaran aranjeun geus tarerang ka Anjeunna anu geus jumeneng ti barang mimiti. Para perjaka, bapa nulis ieu teh ku sabab maraneh garagah geus bisa ngelehkeun pangajak si Jahat. 14 Barudak, anaking! Bapa nulis ieu teh ku sabab maraneh geus tarerang ka anu jumeneng Rama. Kaom bapa! Sim kuring nulis ieu teh ku sabab aranjeun geus tarerang ka Anjeunna anu geus jumeneng ti barang mimiti. Para perjaka! Bapa nulis ieu teh ku sabab maraneh garagah, geus kaancikan ku sabda Allah, jeung geus bisa ngelehkeun si Jahat. 15 Ulah kagendam ku perbawa dunya, atawa naon bae anu asal ti dunya. Lamun kagendam, tanda aranjeun teu nyaraah ka anu jumeneng Rama. 16 Naon-naon anu aya di dunya, anu jadi panyileukan jelema dosa, anu narik ati jeung kahayang jelema, jeung saniskara bae anu aya di ieu dunya anu diugung-ugung ku jelema, sarupa ge taya anu asalna ti Rama, asal ti dunya keneh. 17 Dunya ieu jeung sagala eusina anu dicileuk ku manusa teh ayeuna keur maju kana euweuh, tereh leungit; sabalikna anu 4
1 Yohanes 2.18-24 ngalampahkeun pangersa Allah mah bakal hirup salalanggengna. 18 Anaking, ayeuna teh geus tereh kiamat. Maraneh geus dibejaan yen di ahir bakal aya musuh Kristus. Ayeuna musuh-musuh Kristus teh geus mimiti narembongan, ciciren geus rek ahir jaman. 19 Maranehna asal ti urang keneh, ngan geus kalaluar kawantu bareto arasupna ka urang oge henteu niat saenyana. Mun rek saenyana ge tangtu tetep ngahiji jeung urang. Ayeuna geus naringgalkeun, jadi sidik kabehanana oge henteu kaasup ka urang. 20 Tapi aranjeun geus diterapan Roh Suci ku Kristus, jadi geus tarerang anu mana anu bener kayaktian ti Allah. 21 Jadi bapa nulis ieu teh lain ku sabab maraneh can nyaraho kana eta kayaktian, malah ku sabab geus nyaraho kana hal eta, geus nyaraho oge yen anu bener mah moal ngabohong. 22 Nu mana atuh anu ngabohong teh? Geus tangtu anu nyebutkeun Yesus lain Kristus. Eta teh Musuh Kristus, sabab teu ngaku ka anu jadi Rama jeung ka anu jadi Putra. 23 Anu teu ngaku ka Putra-Na, eta teu ngaku ka Rama-Na. Anu ngaku ka Putra-Na, eta ngaku ka Rama-Na. 24 Ku sabab kitu sing pageuh percaya kana wawaran anu pangheulana. Lamun geus 5
6 1 Yohanes 2.25-3.2 pageuh kana eta, salilana bakal ngahiji jeung Putra jeung Rama. 25 Ganjaranana sakumaha anu dijangjikeun ka maraneh ku Kristus, nya eta hirup langgeng. 26 Bapa nulis ieu teh ngabejaan yen aya anu rek nyasabkeun ka maraneh. 27 Sukur maraneh geus diterapan Roh Anjeunna. Satungtung Roh-Na aya dina hate maraneh, maraneh teu perlu diajar deui ku nu sejen, sabab Roh Anjeunna anu bakal ngawulangkeun sagala rupa kanyaho anu sayakti moal ngajarkeun anu bohong. Turut piwulang-Na, jeung sing tetep dina kasatunggalan jeung Kristus. 28 Sakali deui anaking, sing tetep satunggal jeung Anjeunna, supaya ari Anjeunna geus sumping urang bisa yakin jeung moal era-era ngadeuheusan dina Poean sumping-Na. 29 Maraneh nyaho yen Kristus teh bener. Jadi kudu terang deuih yen sing saha anu lampahna bener, nurut ka Allah, eta teh putra Allah. 3 1 Coba lenyepkeun, kumaha asihna Rama ka urang! Kacida mikaasihna teh, nepi ka urang disebat putra-putra-Na, putra-putra Allah. Kaayaan urang kieu teh dunya mah teu nyahoeun, da teu wawuheun ka Allah. 2 Tah ayeuna urang teh jadi putra-putra Allah, ngan bae tacan terang engkena kumaha. Kakara terang yen lamun Kristus
1 Yohanes 3.3-10 geus sumping, urang bakal jadi saperti Anjeunna, sabab bakal nenjo Mantenna kumaha nu sajatina. 3 Sing saha anu ngaharep kitu ka Kristus, tangtu ngajaga dirina sangkan beresih tina dosa, sakumaha Kristus beresih tina dosa. 4 Sing saha anu ngarempak timbalan Allah, eta salah, dosa, sabab dosa teh nya eta ngalawan timbalan Allah. 5 Aranjeun geus terang yen Kristus ngajadi jalma teh pikeun nyingkirkeun dosa manusa; geus terang yen Kristus teh suci tina dosa. 6 Jadi sing saha anu hirupna ngahiji jeung Kristus ulah nyieun deui dosa, da ari nyieun keneh mah tandaning can nenjo jeung can terang ka Anjeunna. 7 Kade anaking, ulah rek kabengbat ku sasaha. Sing saha anu milampah sapangersa Allah, eta teh putra Allah, sakumaha Kristus jadi Putra Allah. 8 Sing saha anu milampah keneh dosa eta teh biluk ka Iblis, sabab Iblis mah geus nyieun dosa ti barang mimiti. Tah Putra Allah ngajadi jalma teh ku karana eta, pikeun numpes gagawean Iblis. 9 Sing saha anu jadi putra Allah ulah migawe deui dosa, sabab geus kaancikan ku sipat Allah; jeung ku sabab Ramana teh Allah, tangtu moal bisa terus migawe dosa. 10 Ari bedana antara putra-putra Allah jeung anak-anak Iblis teh tetela pisan, nya eta: 7
8 1 Yohanes 3.11-18 Sing saha anu lampahna teu bener jeung teu nyaah ka dulur, eta lain putra Allah. 11 Ti mimiti pisan wawaran hal kayaktian anu ditepikeun ka aranjeun teh kieu amanatna: Kudu silih pikanyaah. 12 Urang ulah cara Kain. Kain anak Iblis, geus tega maehan Habil, adina sorangan. Tina sabab naon? Tina sabab kalakuan Kain jahat, kalakuan Habil hade. 13 Jadi lamun aranjeun dipikageuleuh ku perbawana watek dunya teh ulah heran, dulur-dulur! 14 Urang terang yen urang mah geus pindah tina paeh kana hirup. Terang yen kitu teh lantaran urang mikanyaah ka dulur-dulur. Anu teu boga kanyaahan mah masih keneh dikawasaan ku paeh. 15 Sing saha anu ngewa ka dulur, eta teh maehan. Ari jelema anu maehan teh teu kaancikan ku hirup langgeng. 16 Urang terang naon ari kanyaahan, lantaran geus aya anu ngabuktikeun, nya eta: Kristus geus ngorbankeun nyawa-Na, pupus nalangan urang. Hirup urang oge kudu dipake ngabelaan dulur-dulur! 17 Lamun jelema, jegud-jegud embung nulungan dulur anu eukeur kakurangan, naon buktina pajar nyaah ka Allah teh? 18 Anaking, nyaah teh ulah ngan semet biwir jeung ucap wungkul, kudu nyata dina prakna.
1 Yohanes 3.19-4.1 9 19 Ku jalan kitu urang terang yen urang aya dina kayaktian ti Allah. Lamun geus terang kitu, urang aya di payuneun Allah teh bisa ngarasa teger. 20 Urang osok oge disalahkeun ku budi rasa sorangan, tapi urang terang yen Allah mah langkung punjul kauningana ti batan budi rasa urang, sarta uninga kana saniskara. 21 Jadi, dulur-dulur, lamun tina budi rasa teu aya dakwaan naon-naon mah urang teh tangtu teger di payuneun Allah. 22 Naon bae anu ku urang disuhunkeun ka Mantenna bakal dipaparinkeun, lantaran urang nurut kana timbalana-Na jeung milampah anu kamanah ku Mantenna. 23 Ari parentah Mantenna nya eta: Urang kudu percaya ka Yesus Kristus Putra-Na, reujeung kudu silih pikanyaah sakumaha anu dipiwarang ku Kristus. 24 Sing saha nu nurut kana timbalan- timbalan Allah, hirupna teh satunggal jeung Allah, sarta Allah satunggal jeung dirina. Bisana ngarasa yen Allah satunggal jeung urang teh nya ku karana Roh Mantenna anu geus dikurniakeun ka urang tea. 4 1 Dulur-dulur! Ulah percaya ka sambarang jelema anu majarkeun meunang Roh ti Allah. Coba heula enya lainna roh dina dirina teh Roh ti Allah, sabab ayeuna loba nabi palsu, riab ka mana-mana.
1 Yohanes 4.2-9 2 Nganyahokeunana kieu: Lamun ngaenyakeun yen Yesus Kristus sumping-Na ngajirim manusa, enya meunang Roh ti Allah. 3 Lamun ngalainkeun, roh dina dirina teh lain Roh ti Allah, tapi roh ti musuh Kristus anu memang bakal datang sakumaha anu geus kadarenge bareto ku aranjeun. Ayeuna eta musuh teh geus aya di ieu dunya. 4 Tapi anaking, maraneh mah cangkingan Allah. Maraneh geus bisa ngelehkeun nabi-nabi palsu, sabab Roh anu aya di aranjeun leuwih punjul ti batan roh anu asal ti dunya. 5 Ku sabab eta nabi-nabi palsu teh asal ti dunya, anu diomongkeunana oge urusan kadunyaan, tangtu bae ku urang dunya ditarurut. 6 Ari urang mah ti Allah. Sing saha anu terang ka Allah, tangtu daekeun sakayakinan jeung urang. Anu arembungeun mah lain cangkingan Allah. Kitu ngabedakeunana antara Roh kayaktian jeung roh anu nyasabkeun. 7 Hayu dulur-dulur urang silih pikaasih, sabab sipat asih teh asal ti Allah. Anu boga sipat asih, eta putra Allah, terang ka Allah. 8 Anu henteu boga sipat asih teu terang ka Allah, sabab Allah teh sipat asih. 9 Allah geus ngabuktikeun sipat asih-Na, ku ngutus Putra tunggal-Na ka ieu dunya, supaya ku jalan Putra-Na urang meunangkeun hirup. 10
1 Yohanes 4.10-17 10 Sipat asih-Na teh buktina lain urang anu nyaah ka Mantenna, tapi Mantenna anu asih ka urang, nepi ka ngutus Putra-Na, sabab ngan ku jalan kitu Mantenna iasa ngahapunten dosa urang. 11 Ku sabab Allah sakitu mikaasihna ka urang, atuh urang oge kudu silih pikaasih. 12 Sanajan can aya jelema anu geus nenjo Allah, tapi lamun urang silih pikanyaah, Allah teh aya di urang, satunggal jeung urang sarta mikaasih-Na teh datang ka tutugna. 13 Ku sabab urang geus diterapan Roh-Na, yakin yen hirup urang aya dina kasatunggalan jeung Mantenna, kitu keneh Mantenna satunggal jeung urang. 14 Bapa sabatur-batur papada rasul, anu geus nenjo sorangan anu jumeneng Putra teh diutus ku Rama-Na pikeun jadi Jurusalamet saalam dunya, ngawartakeun hal eta ka nu sejen. 15 Jelema anu ngaku yen Yesus teh Putra Allah, hirupna satunggal jeung Allah, nya kitu keneh Allah manunggal dina hirupna. 16 Bapa mah nya nyaho nya percaya Allah mikaasih ka urang teh. Allah teh sipat asih. Jadi sing saha anu nyaahan, hirupna ngahiji jeung Allah, Allah oge ngahiji dina hirupna. 17 Sipat asih anu aya di diri urang bakal jadi sampurna, nepi ka urang engke teger ngadeuheus dina Poe Hukuman. Jeung tangtu 11
12 1 Yohanes 4.18-5.4 urang mah teger, lantaran hirup urang di ieu dunya geus nulad ka Kristus. 18 Moal aya kasieun ari kaancikan ku asih mah. Sabab asih anu sampurna teh ngusir sagala rasa kasieun. Anu boga keneh rasa kasieun tandaning sipat asihna tacan sampurna, jadi masih bakal keuna ku hukuman. 19 Urang bisa nyaahan teh lantaran Allah miheulaan asih ka urang. 20 Lamun aya anu majar nyaah ka Allah tapi ngewa ka dulurna, eta teh bohong. Sabab lamun ka dulur anu katenjo bungkeuleukan geus teu nyaah, komo ka Allah, anu henteu tembong. 21 Sing saha anu nyaah ka Allah, kudu nyaah ka dulur. Kitu amanat ti Kristus. 5 1 Anu percaya yen Yesus teh Kristus, eta putra Allah. Anu nyaah ka hiji bapa tangtu nyaah oge ka anakna. 2 Ciri nyaah ka sasama putra Allah teh nya eta nyaah ka Allah jeung nurut kana parentah-Na. 3 Sabab tandana nyaah ka Allah teh nurut kana parentah Mantenna. Ari parentah- parentah-Na taya anu matak teu pikadugaeun urang, 4 sabab unggal putra Allah oge sanggup ngelehkeun dunya. Urang bisa ngelehkeun dunya teh ku iman kapercayaan.
13 1 Yohanes 5.5-12 5 Tah lamun kitu, saha anu kuat ngelehkeun perwatek dunya? Ngan jelema anu percaya yen Yesus teh Putra Allah. 6 Yesus Kristus teh nya eta anu sumping-Na ka dunya ku cai jeung ku getih. Ku cai, nya eta dibaptis. Ku getih, nya eta pupus ngucurkeun getih. Hal ieu dibenerkeun ku Roh Allah ku manten, roh nu sayaktina. 7 (5:7-8) Jadi anu nyaksian hal eta teh aya tilu nya eta: Roh Allah, cai, jeung getih. Panyaksian ieu anu tilu sarua, ngabenerkeun yen kitu. 8 (5:7) 9 Lamun urang percaya kana panyaksian ti manusa, panyaksian ti Allah mah tina hal Putra-Na teh leuwih ngayakinkeun. 10 Ku sabab kitu, jelema anu percaya ka Putra Allah, hatena narima kana panyaksian ti Allah. Sabalikna, anu henteu percaya kana panyaksian ti Allah tina hal Putra-Na, eta jelema teh nyaruakeun Allah jeung tukang bohong. 11 Eusi panyaksiana-Na nya eta: Allah ka urang maparin hirup langgeng; ari hirup langgeng sumberna di Putra-Na. 12 Sing saha anu meunangkeun Putra-Na, meunangkeun hirup langgeng. Sing saha anu henteu meunangkeun Putra-Na, moal meunangkeun hirup langgeng.
1 Yohanes 5.13-20 13 Bapa nulis ieu teh mere terang yen aranjeun geus meunangkeun hirup langgeng, da percaya ka Putra Allah. 14 Jadi di payuneun Allah teh teger, lantaran yakin Mantenna kersa ngadangukeun naon bae panuhun urang anu sapuk jeung pangersa-Na. 15 Iraha bae urang ngunjukkeun panuhun bakal didangu. Jeung ku sabab yakin kitu, yakin deuih Mantenna bakal ngabulkeun panuhun urang. 16 Upama aya dulur migawe dosa tapi dosana teu matak maehkeun, pangnedakeun ka Allah supaya dipaparin hirup. Ieu ngan pikeun anu dosana henteu matak maehkeun. Aya dosa anu matak maehkeun, tapi pikeun anu migawe dosa kitu mah bapa teu nitah mangnedakeun. 17 Kabeh lampah doraka dosa. Tapi aya dosa anu teu matak maehkeun. 18 Urang terang, yen anu geus jaradi putra Allah moal kateterusan migawe dosa, sabab diasuh ku Putra Allah, moal beunang dijailan ku si Jahat. 19 Urang terang yen sanajan saalam dunya dibawah ku si Jahat, urang mah aya dina cangkingan Allah. 20 Urang terang yen Putra Allah anu sumping mijalma teh geus maparin pangarti anu saestu ka urang, nepi ka urang terang ka Allah anu sayakti. Hirup urang satunggal 14
1 Yohanes 5.21 jeung Allah anu sayakti, lantaran ngahiji jeung Yesus Kristus Putra-Na. Mantenna sayaktining Allah. Mantenna nu jadi hirup langgeng. 21 Sing waspada anaking, sing ati-ati ka allah-allah palsu. 15
2 Yohanes 1 1 Kahatur Ibu sapala putra. Ieu serat ti sim kuring, kokolot jamaah, anu enya-enya nyaah ka Ibu. Sanes sim kuring bae anu nyaah teh, nu sanes-sanesna oge anu parantos tarerangeun ka Allah mah nyaraaheun ka Ibu, 2 wantu-wantu eta kayaktian teh parantos jadi milik urang salalanggengna. 3 Mugia Allah Rama sareng Yesus Kristus Putra-Na maparin sih kurnia, sih piwelas sareng karahayuan ka urang. 4 Bapa kacida bungahna aya putra Ibu anu lumampah dina kayaktian, narurut kana timbalan Allah Rama. 5 Maksud bapa nyuratan teh arek ngajak ka Ibu, hayu urang silih pikanyaah. Ieu hal kudu silih pikanyaah teh sanes timbalan anyar, timbalan nu bareto keneh anu mimiti katarima ku Ibu tea. 6 Ari hartina mikanyaah teh nya eta hirup anu nurut kana parentah Allah. Ari timbalana-Na anu katarima ku Ibu bareto nya eta miwarang silih pikanyaah. 7 Ibu, ayeuna seueur jelema tukang nyasabkeun, riab ka sakuliah jagat, anu ngamustahilkeun Yesus Kristus sumping ka
2 Yohanes 1.8-13 dunya nganggo raga manusa. Jelema anu kitu teh tukang ngalejokeun, Musuh Kristus. 8 Sing ati-ati, beubeunangan bapa ihtiar pikeun kasalametan Ibu teh ulah nepi ka dilesotkeun, bapa kacida ngaharep hasilna anu mucekil ti Ibu. 9 Margi sing saha anu ingkar tina piwulang Kristus, anu nyingkahan, eta teh ingkar ti Allah. Sabalikna, sing saha anu tigin kana eta piwulang, hirupna teh satunggal sareng anu jumeneng Rama, satunggal sareng anu jumeneng Putra. 10 Ku sabab kitu, upama engke Ibu kadatangan jelema anu mawa pangajaran sanes piwulang Kristus, ulah ditarima, ulah dibagea-bageakeun acan. 11 Margi ngabageakeun jelema kitu mah sami jeung daek milu kana kadorakaanana. 12 Seueur keneh picarioseun mah, tapi asa leuwih sae ulah ku serat. Engke bae ari bapa ka dieu da parantos aya maksud, ambeh cacap karasa bungahna ku sarerea. 13 Aya salam ti putra-putrana saderek istri Ibu. 2
3 Yohanes 1 1 Serat sim kuring, Kokolot jamaah, nepangan Gayus mitra sim kuring kanyaah hate. 2 Mugi anjeun aya dina kawilujengan, lulus mulus dina sagala perkawis, saperti mulusna kaayaan batin anjeun anu parantos kanyahoan ku sim kuring. 3 Sim kuring kacida bungahna dicariosan ku sababaraha dulur anu kakara daratang ti dieu, nyarioskeun kasaregepan anjeun tumut kana kayaktian ti Allah. Ongkoh anjeun mah salamina ge lumampah dina jalan anu bener. 4 Teu aya deui anu matak leuwih bungah salian ti nguping nu jadi anak bener lampahna. 5 Saderek sakitu satiana ngajalankeun damel keur dulur-dulur sasama Kristen, samalah dulur-dulur Kristen anu ku anjeun tacan dikenal oge ku anjeun dilayanan. 6 Eta kanyaah saderek teh ku maranehna dicarioskeun di jamaah di tempat sim kuring. Mugi ulah kapalang nulung ka eta dulur-dulur supaya bisa neruskeun perjalananana. Kumaha bae akalna mah asal anu kamanah ku Allah,
2 3 Yohanes 1.7-13 7 margi arinditna pikeun ngalayanan Kristus teh teu kenging bantuan naon-naon ti jalma-jalma anu teu palercaya ka Allah. 8 Nya urang anu wajib ngabantu, tanda urang ngarojong kana tugasna ngawawarkeun kayaktian. 9 Ka jamaah anu bakal didongkapan sim kuring parantos ngirim surat saeutik. Tapi Diotrepes, jelema anu hayang jadi pamingpin di eta jamaah embungeun narima omongan sim kuring. 10 Engke lamun sim kuring ka ditu kalakuanana rek diomongkeun, da eta teh ngagogoreng ka urang, nyebarkeun bohong. Teu cukup ku sakitu, da carekna eta dulur-dulur urang teh moal rek ditarima. Malah ngati-ngati ka nu sejen ulah aya anu daek narima. Lamun aya anu daek narima arek diusir ti jamaah! 11 Tangtos bae anu awon kitu mah sanes turutaneun. Urang mah urang nulad ka nu hade bae. Margi sing saha anu hade kalakuan, eta tandana umat kagungan Allah, sing saha anu awon kalakuan, tandana can terang ka Allah. 12 Sabalikna aya deui saurang, ngaranna Demetrius. Eta mah pada muji, malah Allah oge muji, nya kitu deui sim kuring, margi enya eta mah pujieunana teh. 13 Seueur keneh anu hayang dicarioskeun teh, ngan moal dina serat,
3 Yohanes 1.14 14 engke bae ari pendak, margi sim kuring gaduh maksud enggal-enggal mendakan. (1-15) Mangga, wilujeng. Aya salam ti sadaya rerencangan di ditu. Kintun salam ka sadaya rerencangan di dieu. 3
Yudas 1 1 Kahatur dumateng dulur-dulur, anu parantos disaur ku Allah, anu diauban ku kaasih Allah nu jumeneng Rama, anu diraksa ku Yesus Kristus. Surat sim kuring, Yudas dulurna Yakobus, rasulna Yesus Kristus. 2 Mugia aranjeun mareunang rahmat rahayu jeung nugraha ti Allah. 3 Dulur-dulur! Barang aya pikiran hayang nyuratan ka aranjeun perkara kasalametan anu geus jadi milik urang sarerea, karasa pisan perluna nyuratan teh, sabab kudu buru-buru ngahatean supaya aranjeun parengkuh kana kayakinan iman paparin ti Allah ka sakabeh umat-Na, sakali keur salalawasna. 4 Urang teh geus kaasupan sawatara jelema anu teu percaya ka Allah, anu muter balik wawaran hal sih kurnia Allah urang, ngarah maranehna laluasa ngalampahkeun kagorenganana. Eta teh henteu ngaraku ka Yesus Kristus anu jadi Panguasa tunggal, Gusti urang. Hukuman pikeun jelema-jelema karitu ti baheula keneh geus disebut-sebut dina Kitab Suci. 5 Allah geus ngajait urang Israil ti Mesir, tapi saterusna umat-Na anu henteu palercaya kana pangandika-Na mah ku Mantenna
2 Yudas 1.6-10 dibasmi. Aranjeun geus tarerang hal eta tapi ku sim kuring ayeuna diingetan deui. 6 Sarta sing aringet oge, malaikat-malaikat anu parundung ti tempatna lantaran teu sarugema ku pangkatna, ku Allah diberok di tempat anu poek mongkleng di handap, dibarogod ku rante langgeng, ngadago hukumanana engke dina poe nu hebat. 7 Nya kitu deui halna urang Sadumu jeung Gomora jeung kota-kota anu dareukeut ka dinya. Eta oge cara malaikat-malaikat anu jarahat tea, jeung baroga kabiasaan sambung sahwat henteu wajar sarta kacida aebna. Maranehna manjing siksa seuneu langgeng, conto goreng pikeun ngelingan manusa. 8 Anu nyarulusup ka urang tea oge jalma-jalma kawas kitu, katut jeung pangimpian-pangimpianana. Awakna diparake kana hal-hal anu najis. Maranehna ngarerendah kakawasaan Allah, jeung ngahina ka mahluk-mahluk mulya di sawarga. 9 Padahal Mikail ku anjeun, kapala malaikat, tara kitu. Waktu anjeunna padu jeung Iblis parebut hak kana layon Musa, teu wantuneun nganggo kecap-kecap anu sipatna ngahina, ukur nyaurkeun kieu, "Sing dibendon anjeun ku Allah!" 10 Ari jelema-jelema anu kasebut bieu, geus wani ngayehkeun kana hal-hal anu tacan katepi ku pangartina, kakara ceuk nalurina
Yudas 1.11-15 anu henteu jeung pikiran, kawas sato bae. Tangtu dirina keneh anu bakal katempuhan. 11 Pasti cilaka eta jelema-jelema teh! Lampahna nuturkeun jalan anu disorang ku Kain. Ari kana piduiteun sok nepi ka make cara anu dijalankeun ku Balhum. Sipatna ngalawan ngala ka Korah anu ngabaha tea. Maranehna oge tangtu carilaka cara Korah. 12 Dina dahar ngariung jeung sajamaah ngadon marabok pikageuleuheun, lir kokotor anu namblog dina dahareun. Teu baroga kaera, sararakah dapon ngareunah sorangan. Kalakuanana ibarat mega ditiup angin tapi teu nurunkeun hujan; ibarat tangkal nu tara buahan kajeun keur usum, cara tangkal anu geus rungkad jeung akar-akarna, kawas tangkal paeh. 13 Pametana cara ombak laut, sarawak- suruwuk tuluy ngabudah, teu baroga kaera, lir bentang idor salah jalan, anu ditempatkeunana ku Allah di nu salawasna poek ngajumbleng. 14 Hal jelema-jelema anu kawas kieu baheula geus diwejangkeun ku Hanok, turunan Adam anu katujuh, kieu, "Pangeran baris sumping diiring ku mangrebu-rebu malaikat anu saruci, 15 kersa-Na mariksa perkara sakabeh jelema, baris ngahukum ka sakur anu kalakuanana doraka, anu omong-omonganana nyarogok ngalawan ka Mantenna!" 3
Yudas 1.16-23 16 Ka nu sejen gawena ngan kukulutus jeung nyalah-nyalahkeun; hirup ngumbar napsu nu doraka, maruji maneh, tapi ka anu aya piuntungeunana mah mani ngugung-ngugung. 17 Tapi dulur-dulur sing aringet kana kasauran rasul-rasulna Gusti urang Yesus Kristus, bareto. 18 Geuning saur aranjeunna kieu, "Mun geus deukeut kana ahir jaman, bakal aya anu daratang maroyokan ka aranjeun, jalma-jalma purah ngumbar napsu anu doraka." 19 Eta jelema-jelema teh bakal ngayakeun pabengkahan, hirupna diranjah ku hawa napsuna, henteu diancikan ku Roh Suci. 20 Tapi sing tagen, dulur-dulur! Masing ajeg ngadeg dina kayakinan iman, sabab iman eta teh iman anu pangsuci-sucina. Kudu neneda ka Allah bari muntang kana kakawasaan Roh Suci. 21 Sing hirup nyalindung kana asihing Allah, sapanjang aranjeun ngaharepkeun nugraha Gusti urang Yesus Kristus, anu baris nyandak urang kana hirup anu sayakti jeung langgeng. 22 Jeung kudu karunya ka batur anu keur bingbang hirupna. 23 Kenyang jalma-jalma tina jero seuneu sina saralamet. Ka nu sejenna kudu nembongkeun rasa karunya campur kasieun, tapi kudu 4
5 Yudas 1.24-25 geuleuh kana "papakeanana" anu lamokot ku hawa napsuna anu pikagirukeun. 24 Ka Mantenna, anu kawasa ngaraksa ka aranjeun sangkan hirup aranjeun henteu labuh, anu kawasa nyandak aranjeun ka payuneun kamulyaana-Na dina kaayaan bagja jeung tanpa cela, 25 ka Mantenna, Allah nu jadi Jurusalamet urang ku karana Yesus Kristus Gusti urang, kasanggakeun kamulyaan, kaagungan, kadigjayaan jeung kakawasaan, ti baheula- baheula, nepi ka ayeuna, nepi ka engke, salalanggengna! Amin.
Wahyu 1 1 Ieu kitab medar wahyu ti Allah ka Yesus Kristus ngeunaan perkara-perkara anu geus meh kajadian, supaya ku Anjeunna ditembongkeun ka abdi-abdi-Na. Kristus ngutus malaikat-Na nembongkeun ieu wahyu ka Yohanes, abdi-Na. 2 Yohanes medar sagala titingalianana anu diebrehkeun ku Yesus Kristus, nya eta amanat Allah jeung perkara-perkara anu sayaktina. 3 Bagja anu maca ieu kitab, anu ngadenge ieu ucapan nubuat sabda Allah, jeung ngimankeun ka sakur anu ditulis dina ieu kitab! Sabab sakur anu diwahyukeunana teh geus tereh bukti. 4 Dulur-dulur di tujuh jamaah di wilayah Asia! Kaula Yohanes. Mugia dulur-dulur dipaparin rahmat rahayu ti Allah, Allah nu keur aya, nu geus aya, jeung nu aya saterusna, jeung ti tujuh roh anu aya di hadirat tahta Allah, 5 jeung ti Yesus Kristus, Saksi anu satia, Putra cikal, anu pangheulana digugahkeun tina maot, panguasa raja-raja saalam dunya. Kristus teh asih ka urang, pupus-Na teh ngajait urang tina dosa, 6 sarta urang dijadikeun hiji karajaan imam-imam anu kumureb ka Allah, Panutan jeung Rama Anjeunna. Kaagungan,
2 Wahyu 1.7-13 kakawasaan, kasanggakeun ka Yesus Kristus salalanggengna! Amin. 7 Tenjo, Kristus geus sumping dina mega! Bakal katembong ku saban jalma, kaasup jalma-jalma anu numbak ka Anjeunna. Jelema saalam dunya bakal tingkoceak nenjo Anjeunna. Geus pasti! 8 "Kami teh Nu Awal jeung Nu Panutup," dawuhan Pangeran, Allah Nu Maha Kawasa, nu aya, nu geus aya, nu aya saterusna. 9 Kaula Yohanes dulur aranjeun, panganut Yesus, batur tabah dina kasangsaraan anu kasorang ku sakabeh warga Pamarentahan Allah. Kaula aya di pulo Patmos keur dibuang, lantaran ngembarkeun sabda Allah jeung perkara-perkara anu sayaktina anu diebrehkeun ku Yesus. 10 Dina Poean Gusti, kaula kapurba ku Roh Allah, ngadenge anu sasauran ti tukangeun, gentrana tarik kawas sora tarompet, kieu: 11 "Tetenjoan maneh tuliskeun, bukuna kirimkeun ka tujuh jamaah di Epesus, Semirna, Pergamus, Tiatira, Sardis, Piladelpia, jeung Laodikea." 12 Kaula malik hayang nenjo anu sasauranana. Kaula ningal tujuh suku lampu emas. 13 Di antara eta barang aya hiji wujud anu siga manusa, nganggo jubah panjang ngangsar kana sampeana-Na, harigu-Na nganggo beulitan emas.
Wahyu 1.14-2.2 14 Rambut-Na bodas kawas kapas atawa kawas salju, soca-Na hurung siga seuneu, 15 sampeana-Na gilap kawas tambaga beunang nyaling, gentra-Na sada guruhna curug. 16 Panangan tengen-Na nyepeng tujuh bentang, tina baham-Na bijil pedang anu dua seuseukeutna. Raray-Na moncorong lir srangenge keur manceran. 17 Bruk kaula ngarumpuyuk kana sampeana- Na, ngalumbuk kawas nu paeh. Anjeunna nyabak ka kaula ku panangan tengen bari ngalahir, "Ulah sieun! Ieu Kami, Nu Awal jeung Nu Panutup. 18 Kami teh anu jumeneng. Kami geus paeh, tapi ayeuna Kami hirup salalanggengna. Kami kawasa kana paeh jeung ka tempat nu paraeh. 19 Tuliskeun sakur anu katenjo, boh nu ayeuna boh nu bakal kajadian sanggeusna. 20 Kieu harti rasiah ieu tujuh bentang dina leungeun katuhu Kami jeung ieu tujuh suku lampu emas: Tujuh bentang hartina tujuh malaikat ti tujuh jamaah, tujuh suku lampu hartina tujuh jamaah." 2 1 "Tulis pikeun malaikat jamaah di Epesus: Ieu amanat ti nu nyekel tujuh bentang dina leungeun katuhu, anu leumpang di antara tujuh suku lampu emas. 2 Kami nyaho kumaha panggawe maneh. Maneh geus banting tulang jeung sakitu 3
4 Wahyu 2.3-9 mantepna. Kami nyaho, jalma-jalma jahat ku maneh tara dibere ampun, anu ngaku-ngaku rasul ku maneh didoja sarta kaboker yen lain rasul. 3 Maneh sabar, geus nandangan sangsara ku karana Kami tapi tetep mantep. 4 Tapi Kami aya cawadeun ka maneh, sabab maneh geus teu nyaah ka Kami cara keur anyaran. 5 Maneh geus pohara tibeubeutna! Geura tobat, kudu milampah deui cara keur basa mimiti. Lamun teu tobat tina dosa, suku lampu anu di maneh ku Kami rek dicokot tina tempatna. 6 Tapi maneh aya keneh alusna, sabab maneh ceuceub kana tingkah laku para panganut Nikolaus anu ku Kami dipikaceuceub. 7 Ku sabab kitu lamun enya boga ceuli, regepkeun kumaha dawuhan Roh Allah ka jamaah-jamaah! Sing saha nu unggul, ku Kami rek dibere ngadahar buah tangkal kahirupan nu aya di Taman Allah." 8 "Tulis pikeun malaikat jamaah di Semirna: Ieu amanat ti Nu Awal jeung Nu Panutup, nu geus nyorang ajal jeung nu geus hirup deui. 9 Kami nyaho kalaraan maneh. Kami nyaho maneh teh miskin tapi saenyana beunghar! Kami nyaho maneh digogoreng ku jelema-jelema anu ngaku urang Yahudi padahal lain, saenyana mah umatna Iblis!
Wahyu 2.10- 15 10 Ulah sieun ku kasangsaraan anu bakal kasorang. Dengekeun! Maraneh bakal digoda ku Iblis, maraneh sawareh rek dijeblos- jebloskeun ka panjara. Eta kasangsaraan lilana sapuluh poe. Sing tetep satia ka Kami sanajan kudu nepi ka ajal, tan wande ku Kami diganjar hirup anu sajati. 11 Ku sabab eta, lamun enya mah boga ceuli, regepkeun kumaha dawuhan Roh Allah ka jamaah-jamaah! Sing saha nu unggul, moal keuna ku siksaan maot anu kadua." 12 "Tulis pikeun malaikat jamaah di Pergamus: Ieu amanat ti nu nyangking pedang anu dua seuseukeutna. 13 Kami nyaho di mana padumukan maneh, nya eta di tempat Iblis ngageugeuh. Tapi maneh tetep satuhu ka Kami. Malah basa Antipas saksi Kami nu satia dipaehan dihareupeun maneh di eta enggon Iblis ngawasa, maneh tetep henteu miceun kapercayaan maneh ka Kami. 14 Tapi Kami aya kateupanuju saeutik, sabab di maraneh aya jelema-jelema anu nganut paham Balhum anu mamatahan ka Balak tea sina nyasabkeun urang Israil dititah ngadalahar sasajen anu disuguhkeun ka brahala jeung dititah patemon cabul. 15 Nu sawareh deui nganut pangajaran Nikolaus. 5
Wahyu 2.16- 22 16 Eta dosa geura piceun! Lamun henteu, Kami arek buru-buru datang, numpes anu karitu ku pedang tina baham Kami. 17 Ku sabab kitu, lamun enya boga ceuli, regepkeun kumaha dawuhan Roh Allah ka jamaah-jamaah! Sing saha nu unggul, ku Kami rek dibere ngadahar manna gaib. Jeung masing-masing rek dibere batu bodas nu diukiran ku hiji ngaran anyar nu moal aya nu nyaho, salian ti anu narimana." 18 "Tulis pikeun malaikat jamaah di Tiatira: Ieu amanat ti Putra Allah, anu socana hurung kawas seuneu, anu sampeana-Na kawas tambaga disangling. 19 Kami nyaho panggawe maneh. Kami nyaho kanyaah maneh, kasatiaan maneh, pangabdian maneh, jeung kasabaran maneh. Kami nyaho eta kabeh dilakonan ku maneh leuwih ti basa keur anyaran. 20 Tapi Kami aya kateupanuju, sabab awewe nu ngaran Isebel, anu ngaku-ngaku jadi utusan Allah ku maneh disabaran bae. Loba abdi Kami anu geus sasab ku pangajaranana, ngalalampahkeun patemon cabul, jeung ngadalahar sasajen anu disuguhkeun ka brahala. 21 Si Isebel ku Kami geus ditempoan sina tobat, tapi teu tobat-tobat, tetep bae nyieun kaaeban. 22 Ku sabab kitu ku Kami rek dibantingkeun kana pangedenganana, sarta anu lalacur 6
Wahyu 2.23-3.1 ka manehna sina narandangan kanyeri anu taya papadana, sarta rek dijalankeun ayeuna keneh ku Kami, kajaba lamun tarobat teu marilu deui jahat jeung eta awewe. 23 Panganutna kabeh rek dipaehan, supaya jamaah-jamaah nyaraho yen Kami teh anu nyaho kana pikiran jeung angen-angen tiap manusa. Unggal jalma ku Kami rek dibales satimpal jeung lampahna. 24 Tapi maraneh nu sejen-sejenna di Tiatira, henteu kabawa ku eta pangajaran jahat, teu mariku diajar elmu anu disebut rasiah-rasiah Iblis anu jarero. Kami jangji moal nambah kasusah nanaon deui. 25 Tapi kudu teguh kana iman nu ayeuna nepi ka Kami datang. 26 (2:26-28) Sakur nu unggul, anu ngalampahkeun pangersa Kami nepi ka tutug, rek dibere kawasa sakumaha kawasa anu katarima ku Kami ti Ama Kami, nya eta kawasa murba ka bangsa-bangsa, kawasa marentah jeung ngagitik maranehna ku iteuk beusi datang ka bubuk kawas pariuk remuk. Jeung rek dibere bentang pajar. 27 (2:26) 28 (2:26) 29 Ku sabab kitu, lamun enya baroga ceuli, regepkeun kumaha dawuhan Roh Allah ka jamaah-jamaah!" 3 1 "Tulis pikeun malaikat jamaah di Sardis: Ieu amanat ti nu kagungan tujuh Roh 7
Wahyu 3.2-7 Allah jeung tujuh bentang. Kami nyaho panggawe maneh. Kami nyaho yen maneh teh kasebutna bae hirup, da saenyana mah maneh teh paeh! 2 Geura nyaring! Sing pageuh nyangking anu masih keneh kapimilik meungpeung can mudedes pisan. Sabab pagawean maneh di payuneun Allah Kami kasampak heunteu sampurna. 3 Sing inget kana amanat anu diajarkeun ka maneh, kumaha piwurukna. Turutkeun, tuluy tobat. Lamun maneh heunteu nyaring, moal nyaho kana pidatangeun Kami, saperti moal nyaho pidatangeun bangsat. 4 Sukur di maneh di Sardis aya keneh saeutik jelema-jelema anu ngajaga pakean maneh tetep beresih, jadi maneh layak leumpang jeung Kami make pakean bodas. 5 Sing saha nu unggul, bakal make pakean kitu bodasna, jeung ngaranna ku Kami moal dicoret tina kitab catetan anu harirup, bakal diangken yen kagungan Kami di hadirat Ama Kami jeung para malaikat-Na. 6 Ku sabab kitu lamun enya boga ceuli, regepkeun kumaha dawuhan Roh Allah ka jamaah-jamaah!" 7 "Tulis pikeun malaikat jamaah di Piladelpia: Ieu amanat ti nu suci jeung saestu, anu nyekel konci Daud; panto anu enggeus dibuka ku Kami moal aya anu bisa meundeutkeun; 8
Wahyu 3.8-12 panto anu geus dipeundeutkeun ku Kami moal aya anu bisa muka. 8 Kami nyaho panggawe maneh; Kami nyaho tangga maneh teu sabaraha; Kami nyaho maneh nurut kana piwuruk Kami, satia ka Kami. Maneh ku Kami geus dipangmukakeun panto, pantona moal aya anu bisa nutupkeun. 9 Dengekeun! Di maneh aya jelema-jelema umatna Iblis, anu ngaku-ngaku urang Yahudi padahal lain. Ku Kami rek dipaksa daratang ka maneh, sina nyium suku maneh. Sina nyarahoeun kabeh yen maneh teh anu dipikanyaah ku Kami. 10 Ku sabab maneh tagen jeung tigin kana parentah Kami, Kami ge rek ngajaga ka maneh, supaya maneh luput tina kasukeran anu bakal narajang ka alam dunya pikeun nguji kapengkuhan manusa. 11 Kami teh tereh datang. Sakur anu geus beunang ku maneh cekel sing pageuh, supaya ganjaran kaunggulan maneh ulah aya anu ngarebut. 12 Jelema anu unggul ku Kami rek dijadikeun ibarat hiji tihang baitna Allah Kami sarta moal ngiser deui ti dinya. Dirina rek diukiran ku jenengan Allah Kami jeung ngaran kota panglinggihana-Na, nya eta Yerusalem anyar, anu bakal turun ti sawarga, ti Allah Kami. Kitu deui ngaran Kami anu anyar rek diukir dina dirina. 9
Wahyu 3.13- 21 13 Ku sabab kitu lamun enya boga ceuli, regepkeun kumaha dawuhan Roh Allah ka jamaah-jamaah!" 14 "Tulis pikeun malaikat jamaah di Laodikea: Ieu amanatna Amin, Saksi anu satia jeung satuhu, anu ngagelarkeun sakabeh ciptaan Allah. 15 Kami nyaho panggawe maneh; Kami nyaho maneh teh teu tiis teu panas. Mending tiis, atawa panas! 16 Ku sabab hareuyheuy, panas henteu tiis henteu, maneh ku Kami rek diburakeun! 17 Ceuk maneh: Aing beunghar, senang sagala boga. Padahal maneh teh masakat, pikawatireun! Muluntu, taranjang, lolong! 18 Ku sabab kitu geura meuli ti Kami emas tulen, supaya beunghar. Geura meuli ti Kami pakean bodas, pikeun mungkus awak anu taranjang, ngerakeun. Geura meuli ti Kami peureuh mata, peureuhkeun sangkan maneh bisa nenjo. 19 Anu ku Kami sok diseukseukan jeung diwarah, tandaning dipikanyaah. Ku sabab kitu sing saregep, geura tobat. 20 Ieu Kami geus ngetrokan panto. Anu malire kana sora Kami jeung muka panto, tangtu ku Kami dicalikan Kami rek milu dahar di imahna babarengan. 21 Saha-saha anu unggul ku Kami rek dibawa diuk ngarendeng dina tahta Kami, cara Kami 10
Wahyu 3.22-4.6 sanggeusna unggul diuk gedengeun Ama Kami dina tahta-Na. 22 Ku sabab kitu lamun enya boga ceuli, regepkeun kumaha dawuhan Allah ka jamaah-jamaah!" 4 1 Sanggeus eta, harita keneh aya titingalan sejen. Di sawarga aya panto muka, jeung aya nu ngagentra kawas sora tarompet, gentra-Na saperti anu ti heula sasauran ka kaula tea, saur-Na: "Ka dieu unggah, Kami rek nembongkeun kajadian-kajadian saterusna!" 2 Harita keneh kaula kapurba ku Roh Allah, ningal di sawarga aya anu keur linggih dina tahta. 3 Pameunteu-Na mancur siga cahaya batu widuri pandan jeung permata dalima. Tahtana sakurilingna dikubengan ku katumbiri warna jambrut, 4 diputer ku dua puluh opat tahta anu dicaralikan ku dua puluh opat sepuh anu anggoanana bodas jeung ngaranggo makuta emas. 5 Tina tahta bijil kilat kekerelepan jeung sora gugur tinggulugur. Di hareupeun tahta aya anu hurung saperti obor reana tujuh, nya eta tujuh Roh Allah. 6 Di hareupeun tahta keneh aya nu siga lautan kaca herang ngalenggang kawas kristal. Eta tahta opat sisina dilingkung 11
Wahyu 4.7-5.1 ku opat mahluk hirup, anu awakna bagian tukang jeung hareup pinuh ku mata. 7 Bangunna nu kahiji siga singa, nu kadua siga sapi jalu, nu katilu beungeutna siga beungeut jelema, nu kaopat siga manuk rajawali keur ngalayang. 8 Opatanana baroga jangjang genep-genep anu luar jerona katutup ku mata. Beurang peuting eta opat mahluk hirup teh teu eureun-eureun mumuji: "Suci-suci, suci Gusti Allah Nu Maha Kawasa, nu aya, nu geus aya, nu aya saterusna." 9 Kitu pupujianana, ngamulyakeun, ngahormat, jeung muji sukur ka nu linggih dina tahta, anu jumeneng salalanggengna. 10 Waktu eta opat mahluk hirup maruji, sepuh-sepuh anu dua puluh opat teh bruk nyaruuh ka hadirat anu linggih dina tahta, ngabakti ka anu jumeneng salalanggengna, ari makuta-makutana digolosorkeun ka hareupeun tahta, tuluy nyembahkeun piunjuk: 11 "Nun Pangeran, nun Allah! Mung Gusti anu layak diagungkeun, dihormat, nu layak nyangking kawasa. Reh Gusti teh nu nyiptakeun saniskara, nya ku karana pangersa Gusti eta sadaya kumelip hirup." 5 1 Dina panangan katuhu anu linggih dina tahta aya gulungan kitab anu dielak ku tujuh segel, bulak-balik pinuh ku tulisan. 12
Wahyu 5.2-8 2 Aya hiji malaikat gagah, cumeluk handaruan, "Saha anu layak ngalaan segelna muka eta kitab?" 3 Sihoreng saurang ge tacan aya anu bisa muka segelna jeung nenjo eusi eta kitab, boh nu di sawarga, boh nu di bumi, boh nu di handapeun bumi. 4 Ku sabab taya anu layak muka jeung ngilik eusi eta kitab, kaula kacida nalangsana nepi ka ceurik. 5 Tapi saur sepuh nu saurang ka kaula, "Ulah ceurik. Tuh! Singa kaom Yuda nu agung turunan Daud geus unggul. Eta anu iasa muka gulungan kitab, ngalaan tujuh segelna." 6 Breh di tengah-tengah tahta anu dikurilingan ku opat mahluk hirup jeung ku para sepuh teh aya Anak Domba, dina beuheungna aya ceda kawas tapak meuncit. Eta Anak Domba tandukna tujuh panonna tujuh, nya eta tujuh Roh Allah anu diutus ka sakuliah dunya. 7 Eta Anak Domba teh maju nampanan gulungan tea tina panangan katuhu anu linggih dina tahta. 8 Brek bae opat mahluk hirup jeung dua puluh opat sepuh teh sarujud ka eta Anak Domba. Para sesepuh teh masing-masing nyekel kacapi jeung pinggan emas anu eusina seuseungitan. Eta seuseungitan teh nya eta panedana umat Allah. 13
14 Wahyu 5.9-6.1 9 Aranjeunna ngawihkeun hiji pupujian anyar, ungelna: "Nya Andika anu layak nampina, sareng muka segel-segelna. Reh Andika parantos ditelasan. Nyawa Andika nebus umat Allah sakumna, ti saban kaom, saban basa, saban bangsa, saban seler bangsa. 10 Maranehna ku Andika dijadikeun hiji karajaan, karajaan imam-imam nu ngabdi ka Allah urang, sina nyakrawati marentah bumi." 11 Breh deui kaula ningal jeung ngadenge sora malaikat, lobana mangrebu-rebu jeung mangjuta-juta! Eta para malaikat narangtung ngalingkungan tahta, opat mahluk hirup, jeung para sesepuh, 12 tuluy ngarawih sorana tarik: "Anak Domba nu geus ditelasan, layak nampi kakawasaan, kamuktian, kaluhungan, jeung kakuatan, kamulyaan, kaagungan, jeung pujian!" 13 Jeung kaula ngadenge mahluk-mahluk nu di sawarga, nu di bumi, nu di handapeun bumi, jeung nu di laut, cindekna sakabeh pangeusi jagat raya, ngarawih: "Sanggakeun ka Mantenna, anu linggih dina tahta, jeung ka Anak Domba: Puji jeung bakti, kamulyaan jeung kaperkosaan, salalanggengna!" 14 Disambut ku opat mahluk hirup tea, pokna: "Amin!" Brek para sesepuh sarujud. 6 1 Ti dinya segel anu kahiji ku Anak Domba dibuka. Mahluk hirup anu hiji ngucap, tarik sada gelap, "Hiap!"
15 Wahyu 6.2-9 2 Kaula nenjo hiji kuda bodas. Anu tumpakna nyekel gondewa, tuluy diserenan makuta, semprung maju jadi nu unggul tukang naluk-nalukkeun. 3 Anak Domba muka segel anu kadua. Mahluk hirup anu kadua ngucap, "Hiap!" 4 Kaula nenjo hiji kuda beureum. Nu tumpakna diserenan pedang gede jeung dibere kawasa ngayakeun peperangan di bumi supaya manusa silih paehan. 5 Anak Domba muka segel nu katilu. Mahluk hirup nu katilu ngucap, "Hiap!" Kaula nenjo hiji kuda hideung. Nu tumpakna nyekel taraju sapasang. 6 Ti lebah mahluk hirup anu opat tea bijil soara, pokna, "Gandum saliter keur upah sapoe, hanjeli tilu liter keur upah sapoe. Tapi tangkal jetun jeung kebon anggur ulah diruksak!" 7 Anak Domba muka segel nu kaopat. Mahluk hirup nu katilu ngucap, "Hiap!" 8 Kaula nenjo hiji kuda warna pias. Anu tumpakna dingaranan Paeh, dibarengan ku Alam Paeh anu nuturkeun deukeut pisan ti tukangeunana; duanana diserenan kawasa pikeun maehan manusa saparapat dunya ku perang, ku kalaparan, ku pagebug jeung ku sato-sato galak. 9 Anak Domba muka segel nu kalima. Breh di handapeun altar katenjo aya nyawa para sahid, anu diparaehan lantaran nguarkeun
Wahyu 6.10- 16 sabda Allah jeung saratia nerangkeun hal kayaktianana. 10 Nyawa para sahid teh nyoara tarik pisan, pokna, "Nun Gusti Nu Maha Kawasa, anu suci sareng sipat saestu! Iraha Gusti bade mariksa sareng ngahukum jalmi-jalmi nu di bumi, nu parantos maehan ka abdi-abdi?" 11 Seug maranehna masing-masing dileler jubah warna bodas jeung ditimbalan reureuh heula sakeudeung, ngadago sasamana ngabdi anu oge bakal diparaehan kawas maranehna, supaya jangkep kabeh. 12 Anak Domba muka segel anu kagenep. Tuluy aya lini kacida rongkahna, reup panonpoe pareum, ngabelegbeg kawas cita hideung kasar, bulan robah jadi beureum kawas getih, 13 bentang-bentang ragragan ka bumi kawas buah kondang tacan asak geus murubut digedang ku angin gede. 14 Langit leungit lir digulungkeun, gunung- gunung jeung pulo-pulo ngaleser tina tempatna. 15 Nu aya di bumi, raja-raja, kapala-kapala, panglima-panglima perang, nu baleunghar jeung jugala jeung salianna, nu karumawula, nu lalugina, marubus ka guha-guha jeung ka handapeun-handapeun cadas di gunung-gunung. 16 Maranehna ngaromong ka eta gunung- gunung jeung cadas-cadas bari tingjarerit, 16
17 Wahyu 6.17-7.9 "Kuring urugan! Bunikeun ti soca anu linggih dina tahta! Sumputkeun ti Anak Domba anu keur amarah! 17 Poe pikasieuneun anu pinuh ku amarah maranehna geus datang, saha nu tahan?" 7 1 Sanggeus kitu aya opat malaikat narangtung di opat juru bumi, nahan angin anu opat supaya henteu nebak ka bumi atawa ka laut atawa kana tatangkalan. 2 Jebul hiji deui malaikat ti beulah wetan, mawa hiji cap ti Allah anu jumeneng, cumeluk ka malaikat anu opat anu dibere kawasa pikeun ngaruksak daratan jeung lautan, 3 kieu cumelukna, "Daratan, lautan, tatangkalan, ulah waka dibasmi! Urang ngecapan heula tarang jalma-jalma anu ngarabdi ka Allah urang!" 4 Ti dinya kaula dibejaan yen anu dicapan tarangna ku cap Allah teh aya 144.000 urang ti dua welas kaom Israil, 5 (7:5-8) sakaomna masing-masing 12.000 urang, nya eta ti kaom-kaom Yuda, Rubin, Gad, Aser, Naptali, Menase, Simon, Lewi, Isaskar, Sebulun, Yusup, jeung Binyamin. 6 (7:5) 7 (7:5) 8 (7:5) 9 Sanggeus kitu kaula ningal jelema kacida lobana nepi ka moal kaitung. Campur ti sagala bangsa, kaom, seler bangsa, katut basa-basana, narangtung di hareupeun tahta
Wahyu 7.10- 16 jeung Anak Domba, marake jubah bodas jeung nyarekel palapah daun palem. 10 Maranehna nyoara tarik ngucapkeun, "Kasalametan teh ti Allah urang, anu linggih dina tahta, jeung ti Anak Domba!" 11 Para malaikat anu keur ngalingkungan tahta jeung para sesepuh jeung opat mahluk hirup tea bruk sarujud hareupeun tahta, ngahormat ka Allah. 12 Kabeh nyarebut, "Amin! Puja jeung puji, kaagungan, kaluhungan, pamuji sukur, kahormatan, kakawasaan jeung kawisesaan, kagungan Allah urang salalanggengna. Amin!" 13 Aya sesepuh anu mariksa ka kaula, saurna, "Coba taksir, saha jeung ti mana eta anu dijarubah bodas teh?" 14 Walon kaula, "Sumuhun teu terang. Juragan anu langkung uninga." Saurna, "Eta teh jalma-jalma anu tas dikaniaya kacida hebatna. Ayeuna geus saralamet. Jubahna geus barodas beresih sabab geus diseuseuh ku getih itu Anak Domba. 15 Kitu sababna maranehna aya di dieu, di payuneun tahta Allah, beurang peuting ngawula ka Mantenna di bait-Na nu suci. Maranehna ditangtayungan ku Mantenna anu linggih dina tahta. 16 Moal kalaparan deui, moal ngarasa halabhab deui, moal kaseureud deui ku panasna panonpoe atawa ku panas naon bae, 18
Wahyu 7.17-8.7 17 sabab bakal diaping ku itu Anak Domba anu aya di tengah-tengah tahta, bakal dibawa ka cinyusu kahirupan, sarta cipanonna bakal disusutan ku Allah." 8 1 Barang segel anu katujuh dibuka, sawarga jempling kira-kira satengah jam lilana. 2 Geus kitu kaula nenjo aya tujuh malaikat narangtung di hadirat Allah, tuluy diserenan tujuh tarompet. 3 Aya hiji malaikat deui datang mawa parukuyan emas tuluy nangtung deukeut altar. Seug diasongan dupa loba pisan, kukuskeuneun dina altar emas hareupeun tahta, dicampurkeun jeung paneda-paneda umat Allah. 4 Haseup kukus dupa anu dicampur jeung paneda-paneda umat Allah teh ngelun tina leungeun eta malaikat anu nangtung di hadirat Allah. 5 Geus kitu parukuyanana ku eta malaikat dicokot, dieusian ruhak tina altar, tuluy diawurkeun ka bumi. Guludug disada ngagulugur, kilat tingjorelat, sarta aya lini di bumi. 6 Malaikat nu tujuhan tea sadia-sadia rek nariup tarompet. 7 Malaikat kahiji niup tarompetna. Ti dinya bumi katinggang ku hujan es jeung seuneu campur getih. Sapertilu bumi, sapertilu 19
Wahyu 8.8-9.1 tatangkalan, dangdaunan jeung jujukutan anu harejo musna kahuru. 8 Malaikat kadua niup tarompetna. Ti dinya aya anu siga gunung ngagedur ku seuneu dikunclungkeun ka laut. Sapertilu laut jadi laut getih. 9 Sapertilu mahluk laut paraeh, sapertilu kapal-kapal barejad. 10 Malaikat katilu niup tarompetna. Seug aya hiji bentang kacida gedena ragrag ti langit, hurung kawas obor, ninggang ka sapertilu walungan jeung sumber-sumber cai salian ti eta. 11 (Ngaran ieu bentang teh "Pait".) Sapertiluna cai jadi pait. Jalma-jalma loba anu paraeh, sabab sakur anu nginum eta cai tuluy paeh ku paitna. 12 Malaikat kaopat niup tarompetna. Sapertilu panonpoe, sapertilu bulan, sapertilu bentang-bentang, kateumbrag ku sorana. Sapertilu cahayana masing-masing pareum. Sapertilu beurang jeung sapertilu peuting teu kabagian caang. 13 Geus kitu kaula nenjo hiji manuk rajawali hiber luhur di awang-awang, sarta kadenge disada tarik jeung aya unina: "Balahi! Balahi! Balahi pangeusi bumi lamun tarompet anu tilu deui geus ditiup ku malaikat!" 9 1 Malaikat kalima niup tarompetna. Hiji bentang ragrag ninggang bumi. Eta bentang diserenan sosi hiji guha. 20
Wahyu 9.2-11 2 Barang eta guha dibuka, peledug bijil haseup ti dinya kawas haseup tina pameuleuman gede terus mumbul. Reup langit reueuk, panonpoe teu tembong deui. 3 Tina eta haseup merul simeut turun ka bumi, mararatih kawas kala. 4 Eta abrulan simeut geus ditimbalan teu meunang ngaruksak jujukutan atawa tatangkalan atawa pepelakan. Ngamukna kudu ka jelema bae, sakur anu tarangna teu make cap Allah, 5 tapi teu meunang nepi ka paeh, semet dinyenyeri bae ku kanyeri saperti diseureud kala, lima bulan lilana. 6 Di jero lima bulan tea jalma-jalma bakal nareangan jalan paeh tapi teu bisa paeh, harayangeun paeh ge paeh kalah ka ngejat. 7 Ari simeutna siga kuda anu dirarahaban ku rarahab perang. Huluna siga make makuta emas, beungeutna siga beungeut jelema. 8 Baruukan kawas buuk awewe, huntuna siga huntu singa, 9 dadana siga make baju beusi. Sora jangjangna ngaguruh sada kareta muru tarung ditarik ku kuda loba. 10 Buntutna siga buntut kala jeung aya panyeureudna, paragi nyeureudan jalma-jalma lima bulan lilana. 11 Aya rajana anu ngatur, ngaranna dina basa Ibrani Abadon, dina basa Yunani Apolion 21
Wahyu 9.12- 19 (hartina "Tukang Ngaruksak"), nya eta malaikat anu ngajaga liang guha tea. 12 Sanggeus balahi nu ieu liwat, aya keneh dua rupa deui balahi. 13 Malaikat kagenep niup tarompetna. Seug aya soara, kaluar ti opat juru altar emas anu di payuneun Allah tea, 14 marentah ka malaikat anu kagenep, "Leupaskeun opat malaikat anu dibarogod di sisi Walungan Eprat!" 15 Seug eta opat malaikat teh dileupaskeun. Eta opat malaikat geus dicalonkeun pikeun maehan sapertilu umat manusa. Jamna, poena, bulanna jeung taunna geus ditangtukeun. 16 Tuluy kaula dibejaan yen aya balad pasukan kuda lobana dua ratus juta urang. 17 Dina ieu tetenjoan kaula nenjo eta pasukan tarumpak kuda, dibaraju kere warnana beureum ngagebur, biru langit kawas warna batu nilem, jeung koneng walirang. Ari kudana huluna siga hulu singa, bangusna nyebrotkeun seuneu, haseup, jeung walirang. 18 Sapertilu umat manusa paraeh ku seuneu, ku haseup, jeung ku walirang, tilu rupa balahi anu nyebrot tina bangus-bangus kuda tea. 19 Kasaktian eta kuda-kuda teh dina bangusna, jeung dina buntutna. Bangun buntutna kawas oray jeung haruluan, dipake nyiksa manusa. 22
Wahyu 9.20-10.6 20 Manusa sakarina anu henteu dipaehan ku eta balahi, jarahatna angger bae, angger nyarembah ka roh-roh jahat jeung ka arca-arca tina emas, tina perak, tina tambaga, tina batu jeung tina kayu, barang anu henteu nenjo, henteu ngadenge, henteu leumpang. 21 Maranehna teu tarobat, maehan keneh, muhit keneh kana elmu-elmu gaib, rucah, maling. 10 1 Ti dinya kaula nenjo hiji deui malaikat anu gagah lungsur ti sawarga, salirana diharudum ku halimun, mastakana dikukudung kuwung-kuwung, rarayna lir panonpoe, sampeanana kawas tihang seuneu, 2 nyepeng gulungan kitab leutik anu muka. Sampeanana nu katuhu napak ka laut, nu kenca napak ka darat. 3 Anjeunna nyoara, ngagaur kawas gaurna singa, ditembalan ku gulugurna tujuh guludug. 4 Barang gulugur, geuwat ku kaula rek dituliskeun. Tapi kaburu aya gentra ti sawarga, dawuhanana, "Anu diucapkeun ku eta tujuh guludug ulah dicatet, kudu dirasiahkeun!" 5 Geus kitu malaikat anu ngadegna napak ka laut jeung napak ka darat teh ngacungkeun panangan katuhu ka langit, 6 tuluy sumpah nyambat jenengan Allah anu jumeneng salalanggengna, anu ngajadikeun 23
24 Wahyu 10.7-11.2 langit, bumi, jeung laut, katut sagala eusina. Saurna, "Geus teu bisa dilila-lila deui! 7 Tapi lamun malaikat anu katujuh geus niup tarompetna, Allah bakal ngalaksanakeun pangrancang-Na anu rasiah keneh, sakumaha anu geus diandikakeun ka nabi-nabi, abdi-abdi Mantenna!" 8 Gentra anu tadi kadenge ti sawarga teh ngagentra deui ka kaula, "Cokot itu gulungan kitab anu muka teh, anu keur dicekel ku malaikat anu napak ka laut jeung ka darat!" 9 Kaula indit, nyuhunkeun eta kitab leutik ka eta malaikat. Ari saurna, "Heh tampanan terus hakan, dina sungut rasana amis asa madu, geus dina beuteung rasana haseum." 10 Ku kaula ditampanan tuluy didahar. Enya amis asa madu, tapi barang geus di jero beuteung bet haseum. 11 Ti dinya saurna ka kaula, "Embarkeun sakali deui amanat Allah perkara bangsa- bangsa, nagara-nagara, basa-basa, jeung raja-raja." 11 1 Kaula ku anjeunna diserenan kayu sateukteuk siga iteuk ukuran, sarta diparentah, "Ukur Bait Allah jeung altar. Itung jelema anu keur ngabarakti di dinya. 2 Buruan luarna ulah diukur, sabab geus dibikeun ka jalma-jalma lain umat Allah, anu bakal ngaleyek Kota Suci lilana opat puluh dua bulan.
Wahyu 11.3-9 3 Kami rek ngutus saksi kami duaan. Di jero 1.260 poe tea maranehna bakal ngembarkeun amanat Allah bari marake pakean kasungkawaan." 4 Eta dua saksi teh nya eta dua tangkal jetun jeung dua lampu anu aya di payuneun Gustina sakuliah bumi. 5 Musuh anu ngaganggu ka maranehna pasti binasa ku seuneu anu kaluar tina sungut eta dua saksi. Jadi sing saha anu wani-wani nyusahkeun ka maranehna tangtu paeh. 6 Maranehna barisaeun ngabendung langit nahan hujan satungtung keur ngajalankeun tugasna. Kawasa kana sumber-sumber cai, bisa ngarobah cai jadi getih, barisaeun ngadatangkeun rupa-rupa musibat ka bumi najan sakumaha seringna oge. 7 Lamun tugasna ngembarkeun amanat geus anggeus, bakal tarung jeung hiji sato ti guha kandungan bumi, tapi eleh nepi ka tiwas duanana. 8 Mayitna ngalalumbuk di jalan raya di hiji nagara urut Gustina disalib. Eta nagara ngaran kiasanana Sadumu, atawa Mesir. 9 Mayitna henteu dibikeun dikubur, dilalajoanan ku jalma-jalma ti unggal bangsa, ti unggal kaom, ti unggal basa, jeung ti unggal seler bangsa, lilana nepi ka tilu satengah poe. 25
Wahyu 11.10-17 10 Jalma-jalma sukan-sukan, silih kiriman hadiah, aratoheun ku tiwasna eta dua nabi anu geus ngabahlakeun ka umat manusa. 11 Tapi sanggeus meunang tilu satengah poe ku Allah diasupan deui ambekan, harudang harirup deui, nepi ka jelema-jelema anu narenjoeunana kacida sarieuneunana. 12 Eta dua nabi ngadenge soara ti sawarga, ungelna, "Hiap unggah!" Tuluy arasup kana mega, unggah ka sawarga, dipalencrong ku musuh-musuhna. 13 Harita keneh bumi digedag ku lini kacida rongkahna, nepi ka saperpuluh eta kota lebur, jalma-jalma tariwas, aya tujuh rebu urang nu paeh. Anu harirup keneh beak karep sarieuneunana, seug bae ngaraku kana kaagungan Allah nu di sawarga. 14 Balahi kadua geus liwat, nu katilu tereh nyusul! 15 Malaikat katujuh niup tarompetna. Sawarga ngageder ku soara anu ungelna, "Kakawasaan geusan murba alam dunya geus dicangking ku Pangeran jeung ku Kristus-Na. Mantenna bakal kawasa salalanggengna!" 16 Sesepuh anu dua puluh opat urang anu caralik dina tahta di hadirat Allah tea bruk nyaruuh, ngahormat ka Allah, 17 tuluy ngarucap kieu, "Sewu nuhun nun Pangeran, Allah Nu Maha Kawasa, nu jumeneng ayeuna, nu jumeneng ti jaman 26
Wahyu 11.18-12.5 baheula! Gusti parantos kersa nyangking kawasa rongkah, ngawitan kersa marentah. 18 Umat brahala amarah, margi wawales ti Gusti parantos nitih kana wanci: Nerapkeun hukuman ka nu parantos paraeh, ngaganjar ka para abdi, ka nabi-nabi, sareng ka sugri anu ngabakti ka Gusti, ageung alit sami. Ayeuna mangsana ngabasmi maranehna, anu ngaruksak sakuliah bumi." 19 Bray Bait Allah di sawarga muka, breh Peti Perjangjian Allah anu disimpen di dinya katembong. Karelep kilat tingburinyay, guludug tinggulugur, dibarengan ku lini jeung hujan es kacida rongkahna. 12 1 Geus kitu di langit aya hiji tetenjoan luar biasa, kacida ahengna: Aya hiji awewe, pakeanana panonpoe, sukuna napak kana bulan, sirahna make makuta anu make dua welas bentang, 2 rek ngajuru geus sabroleun, ngoceak nyantekkeun brolna. 3 Aya deui tetenjoan aheng di langit: aya naga beureum kacida gedena, huluna tujuh, kabeh marake makuta, tandukna sapuluh. 4 Buntutna ngadudut sapertilu bentang- bentang, dibalangkeun ti langit ka bumi. Seug eta naga ngadangong hareupeun eta awewe, rek nyaplok orokna lamun geus kaluar. 5 Brol awewe teh ngajuru, orokna lalaki, anu bakal murba bangsa-bangsa, marentahna 27
Wahyu 12.6- 12 make iteuk beusi. Orokna harita keneh aya anu ngejatkeun ka Allah, kana tahta-Na. 6 Ari indungna ngejat ka gurun keusik, di ditu tempatna geus aya ti Allah, sarta bakal diurus di dinya lilana 1.260 poe. 7 Geus kitu aya perang di sawarga. Mikail jeung para malaikatna merangan naga jeung para malaikatna. Naga eleh, teu meunang deui ngancik di sawarga. 8 Naga sakitu gedena teh dibalangkeun ka luar ti sawarga. 9 Eta oray kahot ti jaman purba teh disebutna Iblis atawa Setan, tukang nyasarkeun saalam dunya. Manehna ditotogkeun ka bumi jeung para malaikatna. 10 Sawarga ngaguruh ku anu ngarucap, "Geus datang kasalametan kagungan Allah! Allah geus nembongkeun kakawasaan yen Mantenna Raja. Ayeuna Kristus-Na geus nembongkeun kakawasaana-Na. Si tukang ngadakwa, anu beurang peuting ngadakwakeun dulur-dulur urang ka Allah geus dibuang ti sawarga. 11 Dulur-dulur urang enggeus tarung paeh-paeh hirup-hirup nepi ka bisa unggul ngelehkeun manehna, ku karana getih Anak Domba, jeung ku karana kayaktian anu diuarkeunana. 12 Ku sabab kitu eh sawarga, eh anu ngarancik di sawarga, sing barungah! Sabalikna, cilaka bumi jeung laut! 28
Wahyu 12.13-13.2 Sabab Iblis geus turun bari napsu ngagugudug, da nyahoeun geus deukeut kana panungtunganana." 13 Barang naga teh eling yen dirina geus ditotogkeun ka bumi, tuluy ngudag ka awewe anu tas ngajurukeun budak lalaki tea. 14 Tapi eta awewe ku Allah dibere jangjang rajawali sapasang sina hiber ka tanah gurun urut bareto, bakal diurus di dinya tilu satengah taun lilana, aman tina panarajang naga. 15 Naga murakeun cai tina sungutna ngajadi banjir rek malidkeun eta awewe. 16 Tapi bumi nulungan, seug calangap nyedot cai anu diburakeun ku naga. 17 Bawaning ku gemes ka eta awewe, naga indit rek ngabasmi turunanana, nya eta jelema-jelema anu tigin kana timbalan- timbalan Allah, jeung gumati kana kayaktian anu dipertelakeun ku Yesus. 13 1 (12-18) Gen naga ngajanteng di sisi basisir. (13-1) Ti dinya kaula nenjo aya hiji sato hanjat ti laut, huluna tujuh tandukna sapuluh. Unggal tanduk make makuta, dina unggal huluna aya tulisan hiji ngaran anu ngahina ka Allah. 2 Awakna jiga awak macan tutul, sukuna jiga suku biruang, sungutna jiga sungut singa. Naga tea nyerenkeun kakawasaanana, tahtana jeung wewenangna ka eta sato. 29
Wahyu 13.3- 11 3 Huluna anu hiji tayohna tadina raheut parna ngan geus cageur deui. Saeusi jagat mikahelok tuluy naluturkeun. 4 Naga pada muja-muja pedah geus mere wewenang ka eta sato. Satona ge disembah diparuji, pokna, "Saha anu sarua jeung ieu? Saha nu bisa ngalawan?" 5 Eta sato meunang idin ngahina ka Allah, meunang marentah sakarep-karep ka jalma-jalma lilana opat puluh dua bulan. 6 Seug mimiti susumbar ngahina ka Allah, ngahinakeun jenengana-Na, ngahinakeun panglinggihana-Na, jeung ngahinakeun sakur nu aya di sawarga. 7 Meunang oge narajang jeung ngelehkeun umat Allah, meunang ngawasaan ka unggal kaom, bangsa, basa, jeung seler bangsa. 8 Bakal disarembah ku manusa sajagat, kajaba ku jelema-jelema anu ngaranna geus dicatet dina kitab daptar anu harirup milikna Anak Domba anu dipeuncit tea, anu dicatetkeunana ti memeh dunya dijadikeun. 9 Ku sabab kitu sing saha anu enya baroga ceuli, regepkeun ieu weweling: 10 "Jelema anu geus pastina kudu kaboyong, anu pastina kudu paeh ku pedang tangtu paeh ku pedang. Ku lantaran kitu umat Allah kudu satia jeung tabah." 11 Ti dinya kaula nenjo hiji sato sejen ti darat, tandukan dua jiga tanduk domba, sarta babasaanana kawas naga, 30
Wahyu 13.12-18 12 seug make sagala kakawasaan sato anu kahiji di hareupeunana, maksa sakumna pangeusi jagat nyarembah ka sato anu kahiji anu raheut cageur deui tea, 13 jeung nyieun rupa-rupa mujijat, malah bisaeun nyieun hujan seuneu ti langit kasaksian ku kabehan. 14 Kalawan paidin jeung wewenang ti sato anu kahiji, sato anu kadua teh nyasabkeun manusa pangeusi jagat ku mujijat-mujijatna. Tuluy deui marentah, nitah nyieun arca sato anu kahiji, anu raheut ku pedang tapi waluya deui tea, pikeun ngahormat. 15 Sato anu kadua teh dibere kasaktian bisa niupkeun napas hirup ka eta arca, nepi ka eta arca teh bisaeun ngomong nitah maehan sakur anu teu daek nyembah ka manehna. 16 Geus kitu jalma-jalma teh nu gede nu leutik, nu beunghar nu miskin, badega, lain badega, ku sato anu kadua dipaksa kudu dicap leungeunna anu katuhu atawa tarangna, 17 cap ngaran eta sato atawa cap angka anu ngalambangkeun ngaranna. Anu henteu make eta cap ngaran teu meunang barangbeuli atawa barangjual. 18 Ari angkana 666, lambang ngaran hiji manusa. Pikeun ngahartikeun eta angka perlu hikmah. Ku nu encer uteukna mah bisa kateguh. 31
Wahyu 14.1-7 14 1 Ti dinya katingal Anak Domba tea aya di Gunung Sion, jeung 144.000 jelema anu tarangna make tulisan jenengan Anjeunna jeung jenengan Rama-Na. 2 Kadenge sora ti langit ngaguruh sada guruhna curug jeung gulugurna guludug, kawas sora kacapi loba dilagukeun. 3 Jelema-jelema anu 144.000 teh nyalanghareup kana tahta, ka mahluk nu opat, jeung ka para sesepuh, nganyanyikeun hiji lagu anyar anu ngan maranehna bae anu bisa. Ti sakumna manusa, ngan maranehna anu geus disalametkeun teh, 4 anu keur di dunyana ngajaga kamurnian diri tara ka awewe, suci ibarat parawan. Ka mana-mana maranehna ngingiring bae ka Anak Domba. Ti sakumna manusa, maranehna mah geus disalametkeun, diheulakeun disembahkeunana ka Allah jeung ka eta Anak Domba. 5 Maranehna tara pisan ngabohong, taya pisan kuciwana. 6 Tuluy kaula ningal hiji malaikat hiber luhur di angkasa, mawa warta hal Injil Kasalametan nu langgeng, embarkeuneun ka nu di bumi, ka unggal bangsa, suku bangsa, basa, jeung nagara. 7 Eta malaikat cumeluk, "Sing gimir ku Allah! Puji kaagungana-Na! Geus cunduk waktuna Mantenna nerapkeun hukuman ka manusa. 32
Wahyu 14.8- 13 Geura sembah Mantenna, anu ngajadikeun langit, bumi, laut, jeung sumber-sumber cai!" 8 Malaikat nu kahiji disusul ku nu kadua, anu cumeluk, "Geus rugrug! Babul nu gede teh geus rugrug! Babul geus ngamabokan sakumna manusa ku anggurna, anggur napsu-napsu kotorna!" 9 Malaikat nu katilu nyusul, cumeluk, "Sing saha anu nyembah ka si sato jeung ka arcana sarta tarang jeung leungeunna marake tanda eta sato, 10 bakal diinuman ku anggur ti Allah, anggur bebendu-Na anu ku Mantenna geus dieurihkeun sataker tanaga kana lumur bebendu-Na! Bakal disiksa ku seuneu jeung walirang, disaksian ku malaikat-malaikat suci jeung ku Anak Domba. 11 Haseup seuneu panyiksana ngebul mumbul salalanggengna. Nu nyarembah ka si sato jeung ka arcana, anu tarang jeung leungeunna marake tanda ngaran eta sato, tangtu disiksa beurang peuting teu eureun-eureun." 12 Umat Allah, anu narurut kana timbalan- timbalan Allah jeung satia ka Yesus, ku ieu perkara diingetan kudu tabah. 13 Geus kitu kaula ngadenge aya nu nyoara di sawarga, ungelna, "Tulis kieu: Bagja jelema- jelema, anu ti semet waktu ieu paehna keur ngawula ka Gusti!" Diwaler ku Roh Allah, "Saestuna! Maranehna bakal eureun tina 33
Wahyu 14.14-15.1 gawe beurat, sabab hasil panglayananana salilana bakal ngareujeungan ka maranehna." 14 Ti dinya katenjo aya mega bodas, dicalikan ku nu jiga manusa, mastaka-Na nganggo makuta emas, panangana-Na nyepeng arit seukeut. 15 Aya hiji malaikat deui kaluar ti Bait Allah, nyoara tarik ka nu keur calik dina mega, "Babadkeun arit Gusti kana pibuateun, bumi parantos asak, meujeuhna dipibuatan!" 16 Seug nu calik dina mega teh ngayun arit-Na ka bumi, bumi dipibuatan. 17 Aya deui malaikat anu kaluar ti Bait Allah di sawarga, eta oge nyekel arit seukeut. 18 Aya deui malaikat purah ngajaga seuneu kaluar tina altar, nyoara tarik pisan ka malaikat nu nyekel arit seukeut tea pokna, "Geura pake arit andika, pake ngeureutan ranggeuyan anggur tina tangkalna di bumi, sabab geus arasak!" 19 Seug arit teh diayunkeun ka bumi, ngeureutan ranggeuyan anggur tina tangkalna tuluy dialung-alungkeun kana bak pameresan anggur bebendu Allah. 20 Anggur teh diperesna di luar kota. Anu kaluar tina bak pameresan teh getih, mani ngocor kawas walungan, panjangna tilu ratus kilometer, jerona meh dua meter. 15 1 Geus kitu aya deui hiji pamandangan aheng di langit, agung jeung matak helok kabina-bina. Aya tujuh malaikat 34
Wahyu 15.2-7 nyangking tujuh rupa balahi anu panutup, sabab nya ku ieu balahi-balahi Allah nganggeuskeun bebendu-Na. 2 Kaula nenjo aya anu jiga laut kaca awor jeung seuneu. Jelema-jelema anu geus bisa ngelehkeun sato katut arcana tea jeung ngelehkeun jelema-jelema anu marake cap angka ngaran eta sato, narangtung di sisi eta laut kaca bari nyarekel kacapi ti Allah, 3 sarta nganyanyikeun pupujian Musa abdi Allah jeung pupujianana Anak Domba, kieu: "Nun Gusti, Allah Nu Maha Kawasa, estu agung tur aheng dadamelan Gusti! Nun Raja sagala bangsa, jalan Gusti adil sareng sayaktosna! 4 Saha anu teu bade gimir ka Gusti? Saha anu moal ngaku kana kaagungan Gusti? Mung Gusti bae nu suci. Bangsa-bangsa bakal darongkap sadaya, sembah sujud ka pangersa, wireh tindakan-tindakan Gusti nu adil, kasaksi ku sadayana." 5 Geus kitu katenjo Bait Allah di sawarga muka, di jerona tembong aya Kemah Tepangan Allah. 6 Tujuh malaikat anu nyangking tujuh balahi nu panutup tea kalaluar ti eta Bait Allah, pakeanana tina lawon linen ngeplak bodas harerang, dadana marake solempang emas. 7 Eta tujuh malaikat ku salah sahiji mahluk nu opat dibagi tujuh pinggan emas anu 35
Wahyu 15.8-16.7 dieusi ku bebendu Allah anu jumeneng salalanggengna. 8 Geus kitu eta Bait Allah teh pinuh ku haseup tina kaagungan jeung kakawasaan Allah, nepi ka taya nu bisa asup ka dinya samemeh balahi anu tujuh rupa anu dicangking ku tujuh malaikat tea dibuktikeun kabeh. 16 1 Ti Bait Allah aya gentra handaruan nimbalan ka malaikat nu tujuh, "Geura indit, tamplokkeun eusi pinggan bebendu Allah ka bumi!" 2 Malaikat nu kahiji namplokkeun pingganna ka bumi. Seug jelema-jelema anu marake tanda sato jeung nyarembah kana arcana teh awakna pinuh ku bisul jahat anu kacida nyerina. 3 Malaikat kadua namplokkeun pingganna ka laut. Seug cai laut barobah jadi kawas getih jalma paeh. Mahluk-mahluk laut paraeh. 4 Malaikat nu katilu namplokkeun pingganna ka walungan-walungan jeung sumber-sumber cai, bruy caina jadi getih. 5 Malaikat nu ngajaga cai nyoara, "Hukuman ti Gusti teh cocog, nun Anu Maha Suci, Gustina kiwari Gustina bihari! 6 Layak pisan jalmi-jalmi nu ngocorkeun getih umat Allah sareng nabi-nabi teh ku Gusti diinuman getih!" 7 Tina altar oge aya soara, "Ya Allah Nu Maha Kawasa! Hukuman-hukuman ti Gusti adil, cocog sakumaha kedahna!" 36
Wahyu 16.8- 14 8 Malaikat nu kaopat namplokkeun pingganna ka panonpoe. Sebret panonpoe ngaluarkeun panas luar biasa, ngarerab manusa. 9 Jelema-jelema direrab ku panasna, seug nyarumpahan ka pajenengan Allah anu ngawasaan eta balahi-balahi. Maranehna teu eureun tina dosana, ulah-bon muji kana kaagungan Allah. 10 Malaikat nu kalima namplokkeun pingganna kana tahta sato tea. Reup wilayah kakawasaanana jadi poek, sarta jelema-jelema katarajang kanyeri luar biasa, tingpereket nepi ka huntuna nyareblok kana letahna. 11 Seug nyarumpahan ka Allah sawarga, aral ku bisul-bisulna, teu tahan ku kanyerina. Maranehna teu daraekeun tobat tina kalakuan jahatna. 12 Malaikat nu kagenep namplokkeun pingganna ka Walungan Eprat, walungan gede tea. Set caina saat ngoletrak, keur pijalaneun raja-raja ti tatar wetan. 13 Geus kitu aya tilu roh najis bangunna jiga bangkong, kaluarna tina sungut naga, tina sungut sato, jeung tina sungut nabi palsu. 14 Eta teh roh-roh jahat anu nyieun kaahengan-kaahengan, tuluy ngulayab ka dunya ngadatangan raja-raja, rek dibawa sakait perang dina poe agung, Poena Allah Nu Maha Kawasa. 37
Wahyu 16.15-17.1 15 "Regepkeun! Kami datang mo kasangka- sangka ibarat datangna bangsat. Salamet nu nyaring ngajaga pakeanana, moal taranjang leumpangna di tengah umum sarta moal nandangan kaera!" 16 Tilu roh tea ngerid raja-raja ka tempat anu dina basa Ibrani disebut Armagedon. 17 Malaikat katujuh namplokkeun pingganna ka awang-awang. Tina tahta di Bait Allah aya gentra handaruan ungelna, "Geus tinekanan!" 18 Tuluy aya kilat tingbaranyay, guludug tingjalegur, jeung lini kacida gedena. Ti barang manusa dijadikeun can aya lini anu sakitu hebatna. Panghebat-hebatna lini! 19 Kota nu gede tea nepi ka beulah tilu. Kota-kota sakabeh nagara di sadunya burak-barik. Allah emut ka Babul raya, seug eta nagara teh diinuman ku anggur tina lumur Mantenna, anggur bebendu-Na anu ngentab-ngentab. 20 Pulo-pulo, gunung-gunung, kabeh musna. 21 Breg hujan es batu anu pohara baradagna nepi ka beuratna masing-masing lima puluh kilogram, ngaburubut ninggangan manusa. Seug maranehna nyarumpahan ka Allah dumeh dibahlakeun ku hujan es anu sakitu hebatna. 17 1 Saurang ti tujuh malaikat nu nyarangking tujuh rupa balahi tea nyampeurkeun ka kaula, bari saurna, "Tuturkeun! Urang nenjo kumaha dihukumna 38
39 Wahyu 17.2-8 palacur anu geus kaceluk jadug, jujuluk kota gede deukeut walungan-walungan tea. 2 Raja-raja sajagat geus lacur ka manehna. Jelema sadunya marabok lantaran ngarinum anggur kalakuan manehna anu mesum." 3 Seug kaula dikawasaan ku Roh, ku eta malaikat dibawa ka hiji gurun pasir. Di dinya kaula nenjo hiji awewe, keur diuk dina hiji sato rupa beureum. Eta sato pinuh ku tulisan, ngaran-ngaran panghina ka Allah. Satona huluna tujuh tandukna sapuluh. 4 Pakean eta awewe warna wungu jeung beureum kolot, pinuh ku perhiasan emas, batu-batu permata, jeung mutiara. Leungeunna nyekel pinggan emas, pinuh ku hal-hal anu cabul jeung mesum, ladang lampah lacurna. 5 Dina tarangna aya tulisan hiji ngaran sandi, unina: "Babul raya, indung palacur jeung jelema barejad sajagat." 6 Eta awewe teh keur mabok ku getih umat Allah jeung getih jelema nu diparaehan ku karana satia ka Yesus. Kacida heranna kaula nenjo eta awewe teh. 7 Saur malaikat, "Naha make heran? Rasiah eta awewe jeung sato hulu tujuh tanduk sapuluh tutumpakanana kieu. 8 Bareto eta sato teh hirup, ayeuna geus henteu hirup. Moal lila deui bakal bijil ti jero guha kereman, tapi bakal dibinasakeun. Jelema-jelema di bumi, anu memeh aya
40 Wahyu 17.9- 15 dunya ngaranna teu dicatet dina kitab jalma- jalma nu harirup, kabeh bakal mikahelok ka eta sato, da eta sato nu bareto hirup ayeuna geus henteu teh engke bakal aya deui. 9 Hal ieu merlukeun hikmat jeung pangarti. Tujuh huluna nuduhkeun tujuh pasir pangdiukan eta awewe. Oge nuduhkeun tujuh raja; 10 lima raja geus ragrag, nu kagenep keur marentah, nu katujuh tacan datang, mun geus datang bakal marentah tapi ngan sakeudeung. 11 Satona sorangan anu bareto hirup ayeuna geus henteu, eta lambang raja nu kadalapan, kaasup keneh ka nu tujuhan. Ayeuna keur neang pibinasaeunana. 12 Tandukna sapuluh, nuduhkeun sapuluh raja anu tacan nyekel kawasa, tapi bakal dibere kakawasaan raja, bareng marentah jeung eta sato, lilana ngan sajam. 13 Sapuluh raja tea satujuan, sarta nyerenkeun kakawasaan jeung wewenangna ka eta sato, 14 sarta bakal merangan ka Anak Domba. Tapi bakal eleh ku Anak Domba jeung para panganutna nu saratia nu disalaur jeung dipilih, sabab Anjeunna teh Gustina sakabeh gusti, Rajana sakabeh raja." 15 Saurna deui, "Cai anu katenjo ku maneh, pangdiukan eta awewe palacuran,
41 Wahyu 17.16-18.4 nuduhkeun bangsa-bangsa, rahayat-rahayat, nagara-nagara, jeung basa-basa. 16 Eta awewe palacuran bakal malik dipikaijid ku tanduk nu sapuluh jeung ku satona, hartana bakal dijabel, awakna ditaranjangan, dagingna digarogotan, tuluyna digebruskeun kana seuneu. 17 Sabab hate maranehna ku Allah disina sakait, diloyogkeun kana ngajalankeun tujuan Mantenna, malasrahkeun kakawasaan ka eta sato sina nyekel parentah, nepi ka sakabeh sabda Allah teh tinekanan. 18 Eta awewe teh kota nu gede tea, anu marentah raja-raja saalam dunya." 18 1 Geus kitu aya malaikat sejen turun ti sawarga, gagah rongkah. Cahayana sumirat minuhan jagat, 2 tuluy nyabda handaruan, "Rugrug! Babul nu sohor geus rugrug! Ayeuna manehna geus jadi pangulinan setan-setan jeung roh-roh najis, padumukan manuk-manuk pikageuleuheun matak ceuceub. 3 Sabab sagala bangsa geus nginum anggur keras manehna, anggur hawa napsu mesumna. Raja-raja di dunya ngalampahkeun sanggama mesum jeung manehna, sarta para padagang di dunya jadi baleunghar tina hawa napsu manehna anu teu bisa dikered." 4 Aya deui sora ti sawarga, ngandika, "He umat Kami, geura budal ti dinya! Ulah kabawa ku dosana, ulah kabawa ku hukumanana.
Wahyu 18.5- 11 5 Sabab dosana geus jujul ka langit, kajahatanana geus aya dina emutan Allah. 6 Bales sakumaha kalakuanana ka maraneh, bales dua kalieun sagala kalakuanana. Pinuhan lumurna ku inuman anu kerasna dua kalieun inuman nu diajangkeun keur maraneh. 7 Bere sangsara, bere rasa nalangsa, sing satimpal lobana jeung kamulyaan jeung kamewahanana. Sabab keukeuh ngomong ka dirina sorangan, Aing teh jeneng, aing ratu! Aing lain randa. Aing pamohalan ngalaman susah. 8 Ku sabab kitu rek ditinggangan ku pagebug, panyakit, kalaraan, kalaparan, disapoekeun. Rek digebruskeun kana seuneu, sabab Gusti Allah nu ngahukumna maha digjaya." 9 Raja-raja di bumi anu geus marilu kana lampah cabulna, barang narenjo eta kota digulung ku haseup tina seuneu nu ngahuruna, kabeh careurik jeung midangdam. 10 Tapi semet marelong ti kajauhan da sarieuneun kabawa balahi. Seug ngaromong, "Matak sieun kabina-bina! Hebat kabina-bina! Cilaka enya kota Babul anu gede jeung digjaya teh! Ngan di jero sajam anjeun geus musna ku hukuman." 11 Para padagang di bumi ge careurik jeung midangdam ku hal manehna, lantaran barang-barangna moal aya nu meulian deui. 42
Wahyu 18.12-17 12 Moal aya deui anu meuli ka maranehna emas, perak, batu-batu adi, mutiara; lawon linen, lawon wungu, lawon beureum kolot, lawon sutra, rupa-rupa kayu langka, rupa-rupa barang tina gading, tina kayu nu marahal, tina tambaga, beusi, marmer; 13 kayu manis, bungbu-bungbu, setanggi, emur, dupa; anggur jeung minyak, tipung jeung gandum, sapi jeung domba, kuda jeung padati, abid-abid, malah nepi ka nyawa manusa pisan! 14 Ceuk para padagang ka eta awewe, "Barang-barang aralus anu ku anjeun hayang kapiboga, kabeh geus musna, kitu deui kakayaan jeung kamenterangan anjeun geus sirna, sarta ku anjeun moal kapanggih deui!" 15 Para padagang anu sok daragang di eta kota nepi ka baleunghar teh bakal marelong ti kajauhan, deukeut-deukeut mah sarieuneun kabawa balahi. Maranehna bakal careurik jeung sungkawa, 16 jeung ngaromong kieu, "Matak sieun kabina-bina! Hebat kabina-bina cilakana kota anu sakitu gedena teh! Biasana mah sok ngadangdanan maneh make lawon linen, make nu wungu jeung nu beureum kolot, awakna katutup ku perhiasan-perhiasan tina emas, batu-batu adi, jeung mutiara! 17 Kari-kari mani ngan di jero sajam kabeungharanana musna!" Nangkoda- nangkoda kapal, para panumpang, 43
Wahyu 18.18-22 kalasi-kalasi, jeung sajaba ti eta nu nyaliar pangupa jiwa di laut, narangtung ti kajauhan. 18 Barang narenjoeun haseup ngagelek ti eta kota anu keur diamuk ku seuneu mani tinggarero, "Can aya kota sejen anu saperti eta kota gede!" 19 Maranehna mani ngawuran sirah ku lebu nyirikeun prihatin, careurik jeung midangdam, pokna, "Matak sieun kabina- bina! Hebat kabina-bina cilakana eta kota nu sakitu gedena teh! Eta kota teh geus ngabeungharkeun nu baroga kapal laut, kawantu kota beurat beunghar. Kari-kari mani ngan di jero sajam pisan kabeungharanana geus musna!" 20 Sing bungah, sawarga! Eta kota geus binasa! Sing bungah umat Allah, rasul-rasul, jeung nabi-nabi! Sabab Allah geus ngahukum manehna, ngabales kalakuanana ka aranjeun! 21 Geus kitu aya hiji malaikat anu rongkah tanagana ngangkat hiji batu gede naker sagede batu panggilingan, tuluy dibalangkeun ka laut. Ceuk eta malaikat, "Kieu kasarna engke kota Babul nu gede teh dibeubeutkeunana nepi ka moal tembong-tembong deui. 22 Ti maneh moal kadenge-denge deui sora kacapi, sora kawih, sora suling, jeung sora tarompet. Di maneh moal aya deui patukangan naon bae nu digawe, moal aya deui sora panggilingan! 44
Wahyu 18.23-19.6 23 Moal tembong deui cahaya lampu, moal aya deui sora panganten lalaki panganten awewe. Para padagang maneh pangkawasana di saalam dunya, sarta maneh nipu sagala bangsa ku elmu-elmu sihir maneh!" 24 Babul dihukum, sabab di eta kota kanyahoan loba getih nabi-nabi, loba getih umat-umat Allah, cindekna getih jelema-jelema anu diparaehan di bumi. 19 1 Geus kitu kaula ngadenge sora ngageder di sawarga, kawas gederna sora mangpirang-pirang jelema, nyarebut, "Puji Allah! Kasalametan, kamulyaan, jeung kakawasaan, kagungan Allah urang! 2 Putusan Mantenna adil jeung jujur. Mantenna geus ngahukum palacur anu ngaruksak dunya ku lampah mesumna. Manehna ku Allah geus dihukum, sabab geus maehan abdi-abdi-Na." 3 Maranehna ngageder deui, "Puji Allah! Eta kota geus dihuru, haseupna meledug salalanggengna!" 4 Dua puluh opat sesepuh jeung opat mahluk tea tuluy sarujud, ngabakti ka Allah nu linggih dina tahta, sarta nyarebut, "Amin! Puji Allah!" 5 Geus kitu tina tahta bijil soara, ungelna, "Sanggakeun puji ka Allah urang, he sakabeh abdi-Na, sakabeh umat-Na, sakur anu sumujud ka Mantenna gede leutik!" 6 Kaula ngadenge deui sora ngageder, sada gederna jelema mangpirang-pirang, ngaguruh 45
46 Wahyu 19.7- 12 sada curug, ngagulugur sada guludug. Kaula ngadenge maranehna nyarebut, "Puji Allah! Sabab Pangeran Allah urang Nu Maha Kawasa teh Raja! 7 Hayu urang suka-suka, urang muji kaagungan Mantenna! Sabab ayeuna anu ngagem jujuluk Anak Domba baris nikah, panganten istrina geus tarapti, 8 geus dianggoanan raksukan linen anu nyacas beresih gugurilapan." (Harti lawon linen: lampah hade umat Allah.) 9 Malaikat tea sasauran ka kaula, "Tulis: Bagja nu diondang kana pesta nikahna nu ngagem jujuluk Anak Domba." Saurna deui, "Kitu dawuhan Allah, dawuhan sayaktina." 10 Kaula deku seja nyembah ka anjeunna. Tapi saurna, "Ulah kitu! Kaula ge ngabdi saperti andika, saperti dulur-dulur andika jeung sakur nu nyarekel kayaktian anu dipertelakeun ku Yesus. Nyembah mah kudu ka Allah!" Ari kayaktian anu dipertelakeun ku Yesus teh jadi sumberna ilham nabi-nabi. 11 Geus kitu katingal sawarga muka, breh aya hiji kuda bodas. Jenengan anu tunggangna Sang Satia jeung Sang Saestu, adil dina mutus perkara, adil dina jurit. 12 Soca-Na moncorong lir seuneu hurung, mastaka-Na nganggo makuta rea. Dina salira-Na aya tulisan hiji jenengan. Ngan Anjeunna bae anu uninga kana eta jenengan teh.
Wahyu 19.13-19 13 Panganggo-Na beunang nyelep ku getih. Jenengan Anjeunna "Sabda Allah". 14 Anjeunna diiring ku angkatan perang sawarga anu tarumpak kuda bodas sarta dangdananana tina lawon linen bodas nyacas beresih. 15 Tina baham-Na bijil pedang seukeut, pikeun ngelehkeun bangsa-bangsa, sarta bangsa-bangsa teh ku Anjeunna bakal diparentah ku iteuk beusi. Anjeunna bakal ngaluluh anggur dina bak pameresan bebendu Allah Nu Maha Kawasa. 16 Dina jubah jeung paha-Na aya tulisan hiji gelaran, ungelna: "Rajana para raja, Gustina para gusti". 17 Ti dinya kaula nenjo hiji malaikat nangtung dina panonpoe, cumeluk handaruan nyalukan manuk-manuk anu keur haliber di satengahing awang-awang, 18 "Ka darieu, kumpul kana pesta gede anu diadegkeun ku Allah. Hakanan ieu daging raja-raja, daging jendral-jendral, daging serdadu-serdadu, daging kuda jeung nu tarumpakna, daging sakabeh jelema, nu gede, nu leutik nu jadi abid jeung nu merdeka!" 19 Geus kitu sato tea jeung raja-raja saalam dunya katut angkatan perangna tembong, geus ngahiji sakait rek merangan anu tunggang kuda jeung angkatan perang-Na. 47
Wahyu 19.20-20.4 20 Tapi eta sato kacerek jeung nabi palsuna anu sok nyieun mujijat di hareupeun eta sato. (Mujijat-mujijatna ku eta sato dipake nyasarkeun jelema-jelema anu marake tanda manehna jeung nu nyarembah kana arcana.) Eta sato jeung nabi palsuna digebruskeun hirup-hirup kana lautan seuneu walirang anu hurung ngagegedur. 21 Angkatan perangna beak paraeh disabetan ku pedang anu bijil tina baham nu tunggang kuda bodas tea, sarta sakabeh manuk ngaharakanan bangke-bangkena mani rarewog. 20 1 Geus kitu kaula nenjo hiji malaikat turun ti sawarga, mawa konci guha kereman (abys) jeung ngajingjing rante semu beurat pisan. 2 Tuluy newak naga, si oray kahot, anu saenyana mah Iblis atawa Setan, terus dirante lilana pikeun sarebu taun. 3 Tuluy digebluskeun ka jero guha kereman, lawang guhana terus dikonci jeung disegel. Sarebu taun pililaeunana manehna moal bisaeun deui ngagoda ka manusa. Lamun eta jaman geus beak, eta naga bakal dileupaskeun heula sakeudeung. 4 Geus kitu kaula nenjo aya tahta-tahta, anu nyaralikanana dibarere kawasa mutus hukum. Salian ti eta nenjo aya nyawa-nyawa jelema anu maraotna diteukteuk beuheung lantaran nyebarkeun kayaktian anu dipertelakeun 48
Wahyu 20.5- 10 ku Yesus jeung nguarkeun sabda amanat Allah, teu nyarembah ka sato tea jeung kana arcana, jeung henteu marake tanda eta sato boh dina tarang boh dina leungeun. Maranehna geus harirup deui sarta jaradi raja jeung Kristus, sarebu taun pililaeunana. 5 Harirupna deui teh dina mangsa nu disebut mangsa hudang nu kahiji. (Salian ti maranehna mah nu paraeh teh tacan waka diharirupkeun deui, giliranana lamun geus beak anu sarebu taun.) 6 Bagja tur kacida diberkahanana sakur anu hirup deui dina mangsa hudang nu kahiji. Paeh nu kadua pikeun maranehna mah geus moal aya pangaruhna. Maranehna bakal jaradi imamna Allah jeung imamna Kristus, sarta bakal marentah bareng jeung Anjeunna dina eta jaman sarebu taun. 7 Sanggeus jaman nu sarebu taun beak, Iblis bakal dileupaskeun ti jero tahanan, 8 seug ngagoda ka bangsa-bangsa sakuliah dunya, nya eta Gog jeung Magog. Maranehna ku Iblis dibawa kana perang, bilanganana teu kira-kira lobana mani kawas keusik di basisir laut, 9 disebar di saalam dunya, ngepung pakemahan umat Allah jeung kota anu ku Allah didama-dama. Tapi maranehna beak dilebur ku seuneu ti langit. 10 Ari geus kitu Iblis nu nipu maranehanana digebruskeun ka lautan seuneu jeung 49
Wahyu 20.11-21.1 walirang. Di dinya geus nyampak sato tea jeung nabi palsuna, digebruskeunana ti heula. Maranehna bareng disiksa di dinya beurang peuting, kitu bae salalanggengna. 11 Geus kitu kaula nenjo hiji tahta gede warna bodas sarta aya nu nyalikan. Bumi jeung langit leungit ngejat ti payuneuna-Na, teu tembong deui. 12 Kaula nenjo oge jelema-jelema anu geus paraeh, gede leutik, narangtung hareupeun eta tahta. Kitab-kitab dibaruka, jeung aya deui hiji kitab sejen meunang muka, nya eta kitab catetan nu harirup. Eta jelema-jelema diputus hukumanana, luyu jeung kalakuanana masing-masing sakumaha anu dicatet dina kitab-kitab tea. 13 Laut nyerenkeun jelema-jelema paraeh anu aya dina genggemanana. Maot jeung alam maot nyerenkeun jelema-jelema paraeh anu aya dina genggemanana. Kabeh diputus hukumanana satimpal jeung kalakuanana. 14 Geus kitu Maot jeung alam maot digebruskeun ka lautan seuneu. (Ieu lautan seuneu teh nya eta paeh kadua.) 15 Jelema-jelema anu ngaranna henteu aya dina kitab anu harirup, digebrus-gebruskeun ka eta lautan seuneu. 21 1 Geus kitu kaula nenjo langit anu anyar jeung bumi anu anyar. Langit jeung bumi anu ti heula geus teu aya, laut geus teu aya. 50
Wahyu 21.2-8 2 Jeung nenjo Kota Suci Yerusalem anyar turun ti sawarga, ti Allah, geus pepek lir panganten awewe beunang midang rek nepungan salakina. 3 Aya soara tarik tina tahta, unina, "Tempat Allah ayeuna geus ngahiji jeung manusa! Mantenna rek sasarengan jeung maranehna, maranehna bakal jadi umat-Na, sarta Mantenna bakal jadi Allah maranehna. 4 Mantenna bakal nyusutan cipanon maranehna. Paeh, kasedih, piceurikeun, kanyeri, moal aya-aya deui. Sakur nu heubeul geus sirna." 5 Anu linggih dina tahta ngadawuh, "Ayeuna, saniskara kaayaan ku Kami geus dianyarkeun!" Dawuhana-Na ka kaula, "Tuliskeun, sabab ieu ucapan teh saestuna, layak dipercaya!" 6 Pok deui ngadawuh, "Geus rengse! Kami teh Nu Awal jeung Nu Ahir, Kami teh Gusti ti mimiti nepi ka panganggeusan. Nu halabhab ku Kami rek dibere hak nginum tina cinyusu sumberna hirup, teu kudu mayar. 7 Sakur nu unggul eta putra Kami, ku Kami rek dibere cai eta, Kami pijadieun Allahna. 8 Sabalikna anu jejerih ku paeh, anu hianat, anu murtad, anu maehan, anu tuna susila, tukang sihir, anu muja brahala, jeung tukang bohong, bagianana paeh kadua, nya eta lautan seuneu jeung walirang." 51
Wahyu 21.9- 16 9 Hiji malaikat ti nu tujuh nu nyarangking tujuh rupa balahi anu pamungkas tea nyampeurkeun ka kaula bari saurna, "Hayu milu, ku kaula rek dibawa nenjo Panganten Istri, geureuha-Na anu ngagem jujuluk Anak Domba." 10 Seug kaula dikawasaan ku Roh, dibawa ku eta malaikat ka hiji puncak gunung anu kacida luhurna. Tuluy ditembongan Kota Suci Yerusalem nu keur turun ti sawarga, ti Allah. 11 Katembongna mani ngempur ku kamulyaan Allah, murub-mubyar kawas cahaya batu adi, cahaya batu widuri pandan, herang saperti kristal. 12 Eta kota make kuta anu nya gede nya luhur, make lawang dua belas anu dijaga ku dua belas malaikat. Lawang-lawangna ditulisan ngaran dua belas kaom bangsa Israil. 13 Unggal sisi lawangna tilu-tilu: di wetan tilu, di kidul tilu, di kaler tilu, di kulon tilu. 14 Kutana ngadegna dina dua belas batu tatapakan anu ditulisan jenengan dua welas rasulna Anak Domba. 15 Malaikat anu sasauran ka kaula teh mawa hiji tumbakan emas rek ngukur eta kota, lawang-lawang jeung kutana. 16 Bangun eta kota pasagi bener, panjangna sarua jeung rubakna. Sanggeus ku malaikat diukur ku tumbakan, panjangna eta kota teh 52
Wahyu 21.17-24 2.400 kilometer; rubakna jeung luhurna oge sakitu. 17 Tembok kutana oge ku eta malaikat diukur, luhurna genep puluh meter nurutkeun patokan ukuran nu keur dipake ku anjeunna. 18 Tembok kutana oge dijieunna tina batu widuri pandan, ari kotana tina emas murni mani ngagenclang kawas kaca. 19 Batu-batu tatapakan kuta dihias ku rupa-rupa batu adi. Batu tatapakan kahiji batu widuri pandan, nu kadua batu nilem, nu katilu batu angkik, nu kaopat batu jambrut, 20 nu kalima batu permata, nu kagenep batu permata dalima, nu katujuh batu widuri koneng, nu kadalapan batu ratna campaka, nu kasalapan batu manikem koneng, nu kasapuluh batu kalsedon, nu kasabelas batu pirus, nu kadua belas batu kucubung. 21 Lawangna dua welasanana mutiara, hiji lawang tina hiji mutiara. Jalan gedena emas murni mani ngagenclang tembus tingal. 22 Di eta kota teu aya Bait Allah, sabab nu jadi bait sucina Allah Nu Maha Kawasa ku manten jeung Anak Domba tea. 23 Jeung teu perlu aya panonpoe atawa bulan, sabab geus caang ku cahaya kamulyaan Allah, ari lampuna Anak Domba. 24 Bangsa-bangsa di dinya bakal nyorang eta caang, raja-raja di bumi marawakeun pangbakti ka dinya. 53
54 Wahyu 21.25-22.5 25 Lawang-lawangna maruka sapapanjangna, sabab di dinya taya peutingna. 26 Bangsa-bangsa katut kamegahan jeung kamuktianana bakal diasupkeun ka dinya. 27 Tapi jelema anu najis jeung jelema anu aeb kalakuan atawa tukang bohong teu meunang asup. Anu bisa ka darinya ngan anu ngaranna aya dina kitab jelema-jelema nu harirup kagunganana Anak Domba tea. 22 1 Ti dinya malaikat teh nuduhkeun hiji walungan anu caina matak hirup, caina ngagenclang herang mani kawas kristal, asalna tina tahta Allah jeung tahta Anak Domba, 2 terus ka hilir ka tengah-tengah jalan raya kota. Di sisina kenca katuhu aya tangkal kahirupan anu buahanana sataun dua welas kali, saban bulan, daunna paranti nyageurkeun bangsa-bangsa. 3 Di eta kota geus moal aya deui anu diragragan supata ku Allah. Tahta Allah jeung tahta Anak Domba bakal aya di dinya, sarta Mantenna dibarakti ku abdi-abdi-Na. 4 Abdi-abdi-Na bakal narenjo pameunteu-Na. Jenengana-Na bakal ditulis dina tarang abdi-abdi-Na. 5 Di dinya geus taya peuting, teu perlu lampu atawa cahaya panonpoe, geus caang ku cahaya kamulyaan Gusti Allah. Para wargana bakal marentah kawas raja-raja, salalanggengna.
Wahyu 22.6- 14 6 Saur malaikat ka kaula, "Ieu ucapan teh saestuna, layak dipercaya. Gusti Allah anu maparin Roh-Na ka para nabi geus ngutus malaikat-Na sina nembongkeun ka abdi-abdi-Na perkara anu bakal tereh kajadian." 7 "Regepkeun!" dawuhan Yesus. "Kami tereh datang. Salamet anu ngimankeun ucapan nubuat dina ieu kitab!" 8 Anu dicaritakeun tadi kabeh kadenge sarta katenjo ku kaula, Yohanes. Sanggeus kabeh kadenge jeung katenjo, brek kaula sideku kana sampean eta malaikat anu nembongkeunana, rek nyembah. 9 Tapi saurna, "Ulah kitu! Kaula ge ngabdi kawas andika, kawas nabi-nabi dulur andika jeung sakur anu ngimankeun ucapan nubuat dina ieu kitab. Nyembah mah kudu ka Allah!" 10 Saurna deui, "Ucapan nubuat dina ieu kitab ulah dirasiahkeun, sabab geus tereh pisan pijadieunana. 11 Jalma jahat sing terus nyieun kajahatan, nu hade lampah sing terus hade lampah, anu suci kalakuan sing tetep suci kalakuan." 12 "Regepkeun!" dawuhan Yesus. "Kami tereh datang, mawa upah unggal jelema satimpal jeung lampahna. 13 Kami teh Nu Awal jeung Nu Ahir, Kami teh Gusti ti mimiti nepi ka panganggeusan." 14 Salamet jelema anu jubahna geus beunang nyeuseuh beresih, meunang 55
Wahyu 22.15-20 ngadahar buah tangkal kahirupan, meunang asup ka eta kota liwat lawang-lawangna. 15 Sabalikna anu murtad, tukang sihir, anu tuna susila, tukang maehan, nu muja brahala, jeung tukang bohong, tempatna di luar. 16 "Kami Yesus, geus ngutus malaikat Kami mere nyaho ka maneh ieu sagala perkara supaya ditepikeun ka jamaah-jamaah. Kami teh ti turunan Daud. Kami teh bentang timur nu moncorong." 17 Roh jeung Panganten Istri tea unjukan, "Sumangga sumping!" Anu ngadarenge hal ieu oge kudu unjukan kitu, "Sumangga sumping!" Nu halabhab ka darieu! Saha bae anu hayang cai anu matak hirup, jadi ganjaran. 18 Ka anu ngadenge ieu ucapan nubuat, kaula Yohanes ngipat-ngipatan: saha bae anu nambahan eta ucapan, hukumanana ku Allah bakal ditambahan ku balahi-balahi anu kaungel dina ieu kitab. 19 Jeung saha bae anu ngurangan ucapan nubuat ieu kitab, buah tangkal kahirupan bagianana ku Allah bakal dicandak jeung teu meunang aya di Kota Suci nu kaungel dina ieu kitab. 20 Anjeunna, anu nyaksian ieu sakabeh perkara ngadawuh, "Kitu saestuna! Kami tereh datang!" Leres! Sumangga sumping nun Gusti Yesus! 56
Wahyu 22.21 21 Mugia sakumna umat Allah ginuluran sih kurnia Gusti Yesus. 57
KITAB SUCI Nya eta Kitab Perjangjian Lawas sareng Perjangjian Anyar Nganggo Basa Sunda Sadidinten LEMBAGA ALKITAB INDONESIA JAKARTA 1991 Alkitab Bahasa Sunda The Bible in Today's Sundanese Version ISBN 979-463-352-6 IBS 10;SUND;TSV-062P;16M-1991 © LAI Lembaga Alkitab Indonesia Jl. Salemba Raya 12, Telp. (021)-332890 Jakarta 10430 Cetakan pertama 1991 Dicetak oleh Percetakan Lembaga Alkitab Indonesia 11:58:56 AM