PROGRAM NO: 202 TETEDAN INGKANG NGADUNG KARBOHIDRAT LAN GINANIPUN KARBOHIDRAT / PITADOS DHUMATENG PANGRIMATIPUN GUSTI Pamiyarsa ingkang dipun sihi dening Gusti. Sugeng pinanggihan malih wonten ing salebeting giyaran adicara cahyaning agesang, ingkang dipun giyaraken dening radio karemenan panjenengan. Kula ibu Lilik bingah sanget saget sesarengan kaliyan panjenengan. Kula ngajab gesang panjenengan sae, tansah sukarena sinaosa ngadhepi manekawerni kahanan ingkang dumados ing kiwa tengen panjenengan, ingkang kala-kala saget murugaken manah dados nglokro, nanging minangka pandherekipun Gusti, mangga ing kahanan menapa kemawon panjenengan tetep kumandel dhumateng Gusti ingkang maha asih. Awit namung Gusti Allah ingkang kagungan panguwaos ngrimat gesang kita. Saking studio kula ngaturaken sugeng midhangetaken. Pamiyarsa. Kangge njagi kesarasaning gesang kita wonten manekawerni zat tetedhan ingkang dipun betahaken dening badan kita, kadosta karbohidrat, protein , lemak, vitamin lan mineral. Nah ing pepanggihan menika kula badhe ngaturaken katrangan ngengingi paedahipun karbohidrat lan tetedhan ingkang ngandhut karbohidrat. Mangga dipun semak. Pamiarsa. Kita ingkang mapan ing negari Indonesia, sekul minangka tetedhan ingkang utami, ingkang dipun tedha saben dinten. Lan limrahipun sekul dipun damel saking beras. Sekul minangka karbohidrat ingkang dipun betahaken dening badan kangge nyekapi kabetahaning kalori utawi zat tenaga ing badan. Karbohidrat wonten kalih werni inggih menika karbohidrat sederhana utawi karbohidrat ingkang ing salebeting badan gampil ancur lan ewah dados gendhis. Lan karbohidrat kompleks utawi karbohidrat ingkang ing salebeting badan mboten gampil ancur kanthi makaten murugaken raos wareg ing padharan langkung dangu. Lajeng napa paedahipun karbohidrat ing salebeting badan ? paedahipun karbohidrat ing salebeting badan inggih menika: Minangka sumbering energi utawi zat tenaga, Nglancaraken system pencernaan, mbiyantu panyambut damelipun protein lan lemak, murugaken tetedhan raos legi. Lajeng tetedhan menapa kemawon ingkang ngandhut karbohidrat? Tetedhan ingkang ngandhut karbohidrat, inggih menika jagung, beras, kentang, singkong, tela rambat, sagu, uwi, gandum, havermoot, woh-wohan lan janganan sinaoso namung sekedhik, sakbangsanipun kacang, mie, roti lsp.
Pamiarsa. Sakmenika kita sampun mangertos napa ta karbohidrat menika, lajeng napa paedahipun lan tetedhan napa kemawon ingkang ngandhut karbohidrat. Kanthi makaten sejatospun kangge nyekapi kabetahaning karbohidrta ing badan kita mboten naming nedha sekul kemawon, nanging saget kita gantos kaliyan tetedhan sanes ingkang ngandhut karbohidrat. Kabetahan karbohidrat ing badan menika penting sanget, awit menika ingkang murugaken badan kita dados kiyat. Nanging kita ugi kedah nyelarasaken kaliyan kabetahan ing badan, ampun kekathahen, awit menawi kekathahen saget murugaken badan dados kelemon. Kula kiten makaten pamiyarsa katrangan ingkang saget kula aturaken, mugi maedahi. Pamiarsa. Selajengipun kita badhe sesarengan kaliyan ibu arin ingkang badhe ngaturaken gegilutan kanthi iarah-irahan pitados dhumateng pangrimatipun Gusti, mangga dipun semak. Pamiarsa. Wonten setunggaling majikan wanita ingkang muring-muring kaliyan pembantunipun, amargi pembantunipun ing wekdal isah-isah, sampun mecahaken piring kristal. Piring ingkang kadamel saking Kristal menika reginipun awis. Sampun dangu majikan kalawau anggenipun ngempalaken arta kangge tumbas piring Kristal kalawau. Lumanatar piring kristal kalawau majikan menika rumaos ajining dirinipun sansaya mindhak. Malah majikan kalawau gadhah pamanggih tanpa barang-barang ingkang mewah, gesangipun mboten wonten artosipun, rumaos mboten aji ing ngajeng rencang-rencangipun. Pamiarsa. Menapa pantes ibu majikan kalawau muring-muring lan rumaos menawi ajining diri lan gesangipun mboten wonten menawi mboten gadhah piring Kristal utawi barang-barnag ingkang awis reginipun? Mbok menawi panjenengan badhe ngandikan saget kemawon muring-muring, nanging mboten sisah ngantos rumaos gesangipun mboten aji utawi mboten wonten artosipun menawi mboten gadhah barang ingkang mewah. Pamiarsa. Kathah tiyang ingkang rumaos sangsara ing wekdal bandhanipun lan tiyang-tiyang ingkang dipun tresnani kesah selaminipun. Kathah tiyang ingkang kecalan bandha donyanipun lan brayatipun amargi katerak lindhu, katerjang banjir utawi kobongan. Mbok menawi panjenengan ugi nate nglampahi prakawis ingkang sami, panjenengan sampun nyambut damel mempeng ngantos mataun-taun, supados panjenengan saget gadhah barang-barang ingkang mewah, bandha donya ingkang panjenengan gadhahi ing wekdal menika, nanging mboten kenyana-nyana dumadakan ical mboten wonten sisanipun. Lajeng tiyang-tiyang ingkang panjenengan tresnani ugi nilaraken panjenengan selaminipun, amargi dumados bencana alam utawi kacilakan. Kados pundi panjenengan ningali gesang
panjenengan sakmangke? Menapa rumaos panjenengan, gesang panjenengan ampun mboten wonten artosipun, lan sampun kendel ngantos dumugi semanten kemawon? utawi menapa panjenengan taksih yakin, taksih pitados menawi panjenengan taksih saget kiyat malih nglajengaken gesang panjenengan ? Pamiarsa. Kula mangertos menawi saben kita gadhah pamanggih ingkang benten-benten ngengingi gesang menika. Menawi panjenengan yakin, pitados menawi panjenengan saget kiyat malih lan saget nglajengaken gesang menika, lan panjenengan ugi pitados bilih menapa ingkang panjenengan gadhahi ing gesang menika pinangkanipun saking Gusti Allah, Kakung kita, lare-lare kita, keluarga kita, kesugihan kita, sedaya menika peparingipun Gusti Allah. Lan kala-kala kita ugi gadhah pamanggih menawi kesagetan kita, pambudidaya kita, lan anggen kita nyambut damel mempeng ingkang murugaken gesang kita langkung sekeco, lan gesang kita langkung wonten ajinipun. Menawi kita gadhah pamanggih ingkang kados makaten kalawau, tamtu gesang kita badhe ancur, mboten gadhah daya utawi rumaos mboten aji ing wekdal sedaya ingkang kita gadhahi dipun pundhut saking gesang kita. Bencana alam, krisis ekonomi lsp , saget kanthi gampil ngrisak sedaya idham-idhaman kita gesang langkung sae. Pamiarsa. Raja Dawud ngandika makaten: "Bumi lan saisiné kabèh kuwi kagungané Allah, mengkono uga jagad lan kang padha ngenggoni". ( Jabur 24 :1). Inggih pancen Gusti allah ingkang kagungan jagat menika. Raos ayem, lan marem ingkang kita gadhahi pinangkanipun ugi saking Gusti allah ingkang nguwaosi gesang kita. Gusti Allah kagungan panguwaos paring menapa kemawon dhumateng kita. Lan panjenenganipun ugi kagungan panguwaos mundhut menapa kemawon ingkang kita gadhahi. Menawi kita sampun ngrumaosi kasunyatan menika, kita ugi badhe sadar menawi sedaya ingkang kita gadhahi ugi badhe dipun rimat dening Gusti. Pamiarsa. Kita asring rumaos kamomotan lan rumaos puthek ing manah, amargi kepingin njagi utawi ngayomi menapa ingkang kita gadhahi ing gesang menika. Sae menika bandha donya kita lan tiyang- tiyang ingkang kita tresnani, lan saget ugi kita badhe muring-muring lan rumaos mboten gadhah masa depan menawi sedaya ingkang kita gadhahi ical. Sejatosipun Gusti Allah sampun wongsal-wangsul anggenipun ngyakinaken kita, bilih panjenenganiPun menika sumbering gesang kita. Gusti allah menika juru tulung kita lan kekiyatan kita, Gusti allah menika tameng kita. panjenenganiPun ingkang ngrimat gesang kita kalebet sedaya ingkang kita gadhahi. Pamiarsa.
Wonten setunggaling nabi ingkang asmanipun Habakuk ingkang nyerat setunggaling pandonga ingkang endah, ingkang ngiyataken kita ing wekdal kita nglampahi kahanan ingkang mboten sae, ing wekdal kita nglampahi kahanan ingkang sedih amargi sedaya barang ingkang kita gadhahi lan tiyang ingkang kita tresnani nilaraken kita. Pandonganipun nabi Habakuk menika makaten: 3:17 Senajan wit anjir ora metokaké woh lan wit anggur semono uga, senajan wit zaitun ora ngasilaké lenga, sarta palemahan ora ngasilaké gandum, wedhus-wedhus ing kandhang padha mati, apa menèh kéwan ing kandhang wis entèk kabèh. 3:18 Aku meksa bakal surak-surak lan bungah-bungah, merga Pangéran kuwi Allah lan Juru Slametku. 3:19 Pangéran sing maringi kekuwatan marang aku. Sikilku digawé kukuh kaya sikiling menjangan, lan aku direksa keslametanku ana ing punthuk-punthuk. ( Habakuk 3 :17). Pamiarsa. Kita mboten mangertos kapan duginipun kahanan ingkang mboten sae ing gesang kita, lan kapan rampungipun kahanan ingkang mboten sae, utawi kasisahan saking gesang kita. Nanging Ingkang kedah kita mangertosi lan kita yakini, inggih menika Gusti Allah mirsani sedaya kahanan ingkang dumados ing gesang kita, kalebet kasisahan lan kahanan ingkang mboten sae. Gusti Allah mboten badhe ngejaraken kita. Pramila menika, menawi ing wekdal menika panjenengan saweg nglampahi kahanan ingkang mboten sae, sedaya bandha donya panjenengan telas, lan tiyang tiyang ingkang panjenengan tresnani nilaraken panjenengan, ampun ngantos nglokro lan pupus pangajeng-ajeng panjenengan, awit Gusti allah badhe mitulungi panjenengan. Gusti allah ngersaaken paring kekiyatan lan panglipuran dhumateng panjenengan. Panjenengan pitados menawi Gusti Allah tamtu mboten badhe nilaraken panjenengan. Gusti allah ingkang paring gesang lan ngrimat gesang panjenengan. Ingkang kedah panjenengan tindakaken inggih menika pasrah lan pitados dhumateng panguwaosipun. Pamiarsa. Kula badhe mungkasi gegilutan menika kanthi maosaken kekidunganipun raja dawud, ingkang nggambaraken kados pundi saenipun Gusti Allah dhumateng umatipun. Makaten ungelipun: 23:1 Masmur anggitané Dawud. Gusti Allah kuwi Pangènku, aku ora kekurangan apa-apa. 23:2 Aku diengon ing pangonan kang akèh suketé seger; aku digiring menyang papan kang banyuné anteng. 23:3 Aku diparingi kekuwatan anyar, lan dituntun menyang dalan sing bener, kaya sing dijanjèkaké.
23:4 Lakuku senajan ngambah dalan sing peteng dhedhet, aku ora wedi bebaya, margi Paduka celak kawula; gada lan teken ingkang Paduka asta, menika njagi kawula. 23:5 Paduka nata pasegahan kanggé kawula, wonten ing ngajenging para mengsah kawula. Paduka ngurmati kawula srana netepaken mawi lisah ing sirah kawula; tuwung kawula Paduka isi ngantos mencep-mencep. 23:6 Kasaénan lan sih Paduka tansah badhé ngiring lampah kawula salami kawula gesang, lan kawula badhé manggèn ing Pedaleman Paduka, selami-laminipun. Mugi kekidunganipun raja dawud menika ngiyataken iman kapitadosan panjenengan sami. Amin. Mangga kita ndedonga. Pamiarsa. Makaten gegilutan ingkang sampun dipun anharaken dening ibu arin, gusti allah menika ngrimat gesang kita, kados pangandikanipun Gusti ingkang sampun dipun waos dening ibu arin, kula badhe waosaken malih : 23:1 Masmur anggitané Dawud. Gusti Allah kuwi Pangènku, aku ora kekurangan apa-apa. 23:2 Aku diengon ing pangonan kang akèh suketé seger; aku digiring menyang papan kang banyuné anteng. 23:3 Aku diparingi kekuwatan anyar, lan dituntun menyang dalan sing bener, kaya sing dijanjèkaké. 23:4 Lakuku senajan ngambah dalan sing peteng dhedhet, aku ora wedi bebaya, margi Paduka celak kawula; gada lan teken ingkang Paduka asta, menika njagi kawula. 23:5 Paduka nata pasegahan kanggé kawula, wonten ing ngajenging para mengsah kawula. Paduka ngurmati kawula srana netepaken mawi lisah ing sirah kawula; tuwung kawula Paduka isi ngantos mencep-mencep. 23:6 Kasaénan lan sih Paduka tansah badhé ngiring lampah kawula salami kawula gesang, lan kawula badhé manggèn ing Pedaleman Paduka, selami-laminipun. Mugi pangandikanipun Gusti menika ngiyataken iman kapitadosa panjenengan lan kula. amin