PROGRAM NO: 314 GINANIPUN PISANG KEPOK KUNING / PRINTAHIPUN GUSTI YESUS KANGGE TIYANG ENEM INGKANG SUGIH Sedhèrèk kula, kula, Lilis, manggihi panjenengan malih wonten ing giyaran adicara Cahyaning Agesang. Mugi-mugi ing dinten menika panjenengan tetep séhat saha kebak semangat. Cahayaning Agesang badhé mbagé wawasan malih dhateng panjenengan. Wonten ing pérangan kaping sepidhah, kula badhé ngajak panjenengan nambah kaweruh ngéngingi paédahipun pisang kepok kuning. Kita sumerep, bilih pisang sanget dipun remeni ugi sanget misuwur, awit saking menika kita kedah sumerep manapa ta paédahipun pisang tumprap badan kita? Lajeng, wonten ing pérangan kaping kalih, ibu Arin badhé dhateng saha atur siraman rohani kanggé ngiyataken kepitadosan kita. Sedhèrèk kula, tetapa sesarengan kaliyan Cahyaning Agesang ingkang ndhatengi penjenengan wonten ing pundi kémawon kawontenan panjenengan. Sugeng mirengaken adicara menika. Sedhèrèk kula, sinten ta ingkang mboten sumerep pisang? Pisang, inggih menika salah satunggaling jinis woh-wohan ingkang kathah sanget saha saged dipun panggihi ing panggènan pundi kémawon ing negari kita, Indonesia. Sak lintunipun dipun remeni déning manungsa, pisang ugi dipun remeni déning sak wetarwis jinis kéwan; kados ta, kethèk saha peksi. Ing Indonesia menika wonten kathah jinis pisang. Jinis-jinis pisang ingkang dipun tepang déning kathah tiyang, inggih menika pisang ambon, pisang raja, pisang sungu, pisang candi, pisang susu, pisang ijem, pisang mas, saha pisang kepok. Ing wekdal menika kita badhé ngrembag ngéngingi paédahipun pisang kepok kuning. Mbok menawi panjenengan sampun asring nedha pisang kepok kuning menika. Karana pisang kepok kuning menika raosipun legi. Nanging mbok menawi panjenengan ugi mboten patos mangertos paédahipun pisang kepok kuning menika. Sedhèrèk kula, pisang kepok kuning minangka salah satunggaling jinis woh pisang, ingkang kanyata nggadhahi kasiyat saha paédah ingkang sanget wigatos kanggé keséhatanipun manungsa. Nanging sak dèrèngipun rerembagan kita menika jumangkah langkung tebih ngéngingi paédahipun pisang kepok kuning, mangga kita rembag rumiyin ngéngingi pisang kepok. Pisang kepok wonten kalih jinis, inggih menika pisang kepok kuning utawi abrit, saha pisang kepok putih. Menapa ta bèntenipun saking kalih jinis pisang kepok menika? Kekalihipun nggadhahi kandhutan nutrisi ingkang sami, nanging raosipun bènten. Pisang kepok kuning utawi abrit raosipun langkung legi kabandingaken kaliyan pisang kepok putih. Pisang kepok kuning asring sanget dipun olah, kanggé dipun tedha mboten dipun segahaken mekaten kémawon, karana menawi dipun olah rumiyin raosipun badhé langkung legi.
Lajeng, menapa kémawon ta kasiyat utawi paédahipun pisang kepok kuning menika? Paédahipun pisang kepok kuning saged dipun raosaken déning tiyang ingkang nandhang sak wetawis penyakit, salah satunggalipun inggih menika watuk rah. Menawi kita nandhang watuk rah utawi nggadhahi kadang utawi kanca ingkang nadhang penyakit menika, pisang kepok kuning saged mbiyantu kanggé nyarasaken. Sak lintunipun menika, kanggé kita ingkang nadhang diabètes/penyakit kencing manis, pisang kepok kuning menika migunani kanggé mbiyantu njagi kawontenanipun gendhis ing rah. Pramila, kanggénipun panandhang diabètes, mboten prelu kuwatos, karana pisang kepok kuning saged mbiyantu nyarasaken. Menawi kita kepingin mbuktèkaken kasiyatipun pisang kepok kuning menika, kita saged wiwit migunakaken pisang kepok kuning menika kanggé nyarasaken penyakit. Sak lintunipun kanggé nambani sak wetawis penyakit, kanyata pisang kepok kuning ugi nggadhahi paédah kanggé mbiyantu para wanita ingkang saweg nglampahi program dhièt. Karana kandhutan nutrisinipun ingkang inggil, kados ta, vitamin B6. Nah, vitamin B6 menika ingkang saged mbiyantu proses metabolismenipun badan, temah badhé nglancaraken anggènipun bebucal. Kanthi mekaten, nedha pisang kepok kuning sacara ajeg, pramila kita mboten badhé ngalami prekawis ing metabolisme badan. Miturut panelitèn, pisang kepok menika kinten-kinten namung ngandhut 0,13 persen lemak/gajih. Kanthi kandhutan lemak ingkang andhap menika, pramila panjenengan saged tetep kraos tuwuk, tanpa kedah kuwatos badhé kelemon. Awit karana bab menika, kénging menapa pisang kepok kuning menika sanget migunani kanggé dipun dadosaken tetedhan wonten ing program dhièt panjenengan. Reginipun pisang kapok kuning ugi mboten patos awis menawi kabandingaken kaliyan kapsul dhièt. Pisang kepok ugi aman kanggé dhièt, karana mboten ngandhut bahan kimia. Sak lintunipun kanggé program dhièt, kanyata paédahipun pisang kepok ugi saged dipun raosaken déning tiyang-tiyang ingkang saweg nandhang sakit ing pencernakanipun, kados ta, bebelen, diaré, malahan ugi sakit mah. Bab menika tamtu taksih sesambetan kaliyan kandhutan nutrisi pisang kepok ingkang migunani tumraping metabolisme saha pencernakan. Pramila, kanggénipun tiyang ingkang saweg nandhang prekawis ing penceranakanipun, dipun aturi pitedah, supados nedha pisang kepok kuning kanthi ajeg. Kula naté sakit mah cekap dangu, pisang kepok panci mbiyantu sanget kanggé nyarasaken sakit mah kula menika. Kados mekaten kalawau andharan cekak ingkang saged kula aturaken, ngéngingi paédahipun pisang kepok kuning. Kados ingkang kula andharaken kalawau, kanyata paédahipun pisang kepok kuning kanggé keséhatan kita cekap kathah. Awit saking menika, mangga kula aturi panjenengan nedha pisang kepok kuning, kanggé njagi badan panjenegan, supados kak éndhanaken saking samukawis penyakit ingkang sampun kula sebat kalawau. Panjenengan badhé pikantuk paédahipun pisang kepok
kuning, saha badan panjenengan badhé tetep wonten ing kawontenan sanget saé tur séhat. Reginipun ugi mboten awis tur sanget gampil dipun pikantukaken. Sak lintunipuan saged dipun tedha mekaten kémawon, pisang kepok ugi saged dipun olah dados sak wetawis tetedhan, saged dipun kolak, dipun dadosaken kék, ugi kripik. Kita saged ngolah dados tetedhan ingkang trep kaliyan karemenan kita piyambak. Nanging menawi kita kepingin pikantuk paédahipun pisang kepok kanthi wetah, pramila saénipun pisang kepok menika dipun tedha mekatan kémawon. Sedhèrèk kula, pengajeng-ajeng kula, wawasan panjenengan ngéngingi paédahipun pisang kepok menika sangsya jangkep. Menawi panjenengan taksih kepingin sumerep langkung kathah ngéngingi paédahipun pisang kepok, panjenengan saged kintun serat adicara menika, kula badhé atur alamatipun wonten ing pungkasaning adicara menika. Tetapa sesarengan kaliyan adicara menika nggih, karana sekedhap malih ibu Arin badhé manggihi kita saha badhé atur siraman rohani kanggé kita. Mugi-mugi karana siraman rohani ing dinten menika, iman kapitadosan kita dhumateng Gusti badhé sangsaya kiyat. Nanging sak dèrèngipun ibu Arin atur siraman rohani, mangga kita sami mirengaken satunggal lagu pepujèn, kanthi pangajeng-ajeng manah kita kalipur saha rumaos dipun berkahi déning Gusti. Sugeng mirengaken. Printahipun Gusti Yésus kanggé Tiyang Enèm ingkang Sugih Sedhèrèk kula, satunggaling pegawé ratu ndhatengi griyanipun satunggaling randha ingkang nggadhahi anak èstri ingkang ayu. Pegawé menika ngaturaken printah ratu, supados mbekta anak wadonipun randha menika dhateng kraton, murih dipun dadosaken seliripun sang ratu. Ibu menika nolak, karana anak wadonipun menika minangka satunggal-satunggalipun anak ingkang dipun gadhahi. Piyambakipun mboten kepingin pisah kaliyan anak wadonipun menika. Kaliyan mular piyambakipun nyuwun dhateng pegawé kraton menika, supados mboten mbekta anak wadonipun. Nanging tetep kemawon pegawé kraton menika mbekta laré wadon menika, karana mboten purun nglawan printahipun sang ratu. Menawi piyambakipun nglawan printahipun sang ratu, pramila piyambakipun badhé kapejahi. Pramila saking menika, kanthi meksa piyambakipun mbekta anak wadonipun randha menika. Pegawé kraton menika kedah téga ningali randha menika mular gero-gero, karana kécalan anak wadonipun. Sedhèrèk kula, printahipun ratu, ing pundi kémawon, kedah dipun taati. Karana, ratu minangka pemimpin ingkang paling inggil ingkang kedah dipun taati sarta dipun pirengaken. Mboten wonten pegawé ingkang wantun nerak utawi nglawan printahipun ratu, karana ratu tansah ngancam dhateng
sok sintena kémawon ingkang wantun nglawan printahipun. Ratu menika mbotan badhé mangu- mangu kanggé mejahi pegawénipun ingkang mboten purun ngèstokaken printahipun. Ngèstokaken printahipun nginggilan minangka bab ingkang paling wigatos tumrapipun andhapan. Ngèstokaken printahipun sang rabi ugi sanget wigatos tumrapipun sémah. Saha ngèstokaken printahipun tiyang sepuh ugi sanget wigatos tumrapipun anak-anak. Makaten ugi minangka manungsa, sanget wigatos anggènipun ngèstokaken printahipun Gusti. Nanging mboten sedaya manungsa nganggep wigatos printahipun Gusti, temah kathah tiyang ingkang nglawan printahipun Gusti. Sedhèrèk kula, ing satunggaling dinten satunggalipun nèm-nèman ingkang sugih, sowan dhumateng Gusti, nyuwun pitedah ngéngingi lelampahan saé menapa ingkang kedah dipun lampahaken, supados pikantuk gesang langgeng. Lajeng Gusti Yésus paring printah dhateng nèm-nèman menika, nanging piyambakipun késah nilaraken Gusti klawan sedhih. Nah, kados pundi jangkeping cariyos menika, mangga kita gatosaken sesarengan. Kula badhé waosaken cariyosipun kanggé panjenengan. Ing sawijining dina ana wong nonoman sowan ing ngarsané Gusti Yésus, matur mengkéné: "Guru, supados saged pikantuk gesang langgeng, kula kedah nglampahi pendamel saé menapa?" Pangandikané Gusti Yésus: "Apa sebabé kowé koktakon marang Aku bab apa sing becik? Mung siji sing becik, yakuwi Gusti Allah. Éwadéné yèn kowé kepéngin olèh urip langgeng, kowé kudu netepi sakèhing angger-anggeré Gusti Allah." Unjuké wong mau: "Angger-angger ingkang pundi?" Wangsulané Gusti Yésus: "Kowé aja mematèni, kowé aja laku jina, kowé aja nyenyolong, kowé aja ngucapaké paseksi goroh. Kowé ngajènana bapa-biyungmu, lan tresnaa marang sapepadhamu, kaya enggonmu tresna marang awakmu dhéwé." Atur wangsulané nonoman mau: "Sedaya angger-angger menika sampun kula tetepi. Taksih kirang menapa malih?" Pangandikané Gusti Yésus: "Yèn kowé kepéngin sampurna, barang darbèkmu edolen kabèh. Pepayoné wènèhna marang wong miskin, temahan kowé bakal olèh bandha ana ing swarga. Sawisé kuwi, mrénéa, mèlua Aku." Bareng krungu pangandika mengkono, nonoman mau banjur mundur klawan sedhih, merga wong mau sugih banget. (Matius 19:16-22) Sedhèrèk kula, nèm-nèman ingkang sugih menika sejatosipun sampun nglampahaken kathah printahipun Gusti. Nanging Gusti Yésus ngandika, menawi kepingin sampurna piyambakipun kedah nyadé sedaya bandhanipun, lajeng asilipun kapurih ngedumaken dhateng tiyang miskin. Printahipun Gusti Yésus menika kadosipun èstu awrat kanggénipun nèm-nèman ingkang sugih menika. Kanggénipun nem-neman menika mboten gampil nyadé sedaya bandhanipun, lajeng ngedumaken
dhateng tiyang miskin. Karana bandhanipun kathah sanget. Lajeng piyambakipun nilaraken Gusti klawan sedhih. Kamangka ing wiwitan pepanggihanipun kaliyan Gusti Yésus, piyambakipun ingkang nyuwun pirsa, menapa ingkang kedah dipun tindakaken supados pikantuk gesang langgeng. Sak sampunipun Gusti Yésus paring printah, piyambakipun lajeng sedhih, karana mboten saged nglampahi printahipun Gusti Yésus menika. Gusti Yésus ugi ngejaraken kémawon nèm-nèman menika késah. Gusti Yésus mboten meksa utawi mejahi kados déné ratu ingkang mejahi pegawénipun, menawi mboten taat dhateng piyambakipun. Sedhèrèk kula, kénging menapa Gusti Yésus mboten duka utawi ngukum nèm-nèman ingkang sugih menika, ingkang mboten ngestokaken printahipun? Menapa Gusti Yésus mboten karsa dipun èstokaken? Menapa Gusti Yésus mboten karsa sedaya tiyang ngèstokaken dhawuhipun? Panci, Gusti Yésus mboten karsa meksa, sanadyana Panjenenganipun karsa supados sedaya tiyang ngèstokaken dhawuh-dhawuhipun. Manungsa sanès robot ingkang saged dipun peksa sarta dipun tata. Gusti Yésus karsa, sedaya tiyang mituhu dhumateng Panjenenganipun kanthi manah saha iklas. Gusti Yésus karsa, sedaya tiyang mangertos printahipun menika minangka prekawis ingkang leres ingkang kedah dipun èstokaken. Gusti Yésus karsa, sedaya tiyang mangertos printahipun. Gusti Yésus menika mbagyakaken sarta ndadosaken gesangipun manungsa saé saha leres. Menawi manungsa mboten mangertos, kénging menapa piyambakipun kedah nuhoni printahipun Gusti, pramila printahipun Gusti menika karaos kadosdéné momotan ingkang awrat ingkang adamel manungsa sangsara. Sakben tiyang ingkang gesangipun dipun pimpin déning Dhawuh Pangandikanipun Gusti badhé bagya, badhé pikantuk kaleresan, badhé mlampah ing margi ingkang leres, gesangipun badhé mulya sarta ngluhuraken Gusti. Prabu Dawud ngandika makaten: Iba manisipun raosing pangandika Paduka, ngungkuli legining madu wonten ing ilat kawula. Dhawuh Paduka paring kapinteran dhateng kawula, pramila kawula sengit dhateng pendamel nasar. Pangandika Paduka menika dados dilah ing ngajenging suku kawula, sarta dados pepadhang tumraping margi kawula. Kawula sampun supaos lan inggih badhé kawula tetepi, bilih kawula badhé ngèstokaken dhawuh Paduka ingkang sipat leres menika. (Masmur 119: 103-106) Sedhèrèk kula, kula pitados kaliyan menapa ingkang dipun ngandikakaken déning prabu Dawud menika. Kula mitadosi, bilih Dhawuh Pangandikanipun Gusti menika minangka dilah kanggé suku kula, saha pepadhang kanggé margi kula. Kula ugi sampun ngraosaken, kados pundi Dhawuh Pangandikanipun Gusti menika madhangi margining gesang kula. Pramila saking menika, kula kepinging ngèstokaken sedaya printahipun Gusti ing selaminipun. Kula pitados, gesang kula badhé tansah bagya sarta ngluhuraken Gusti, menawi kula tansah ngèstokaken printahipun Gusti. Kula
pitados, kula badhé pikantuk gesang langgeng. Gusti mboten naté meksa kula supados mituhu dhumateng Panjenenganipun. Nanging kula pitados, kula namung mituhu dhumateng Panjenenganipun, karana Gusti nresnani kula. Gusti karsa, kula mituhu dhumateng Panjenenganipun mboten karana dipun peksa, nanging karana pitados bilih Dhawuh Pangandikanipun Gusti menika minangka kaleresan ingkang kedah kula gadhahi wonten ing gesang menika. Gusti mboten karsa, kula gesang ing margi ingkang lepat saha mboten nggadhahi gondhèlan gesang. Kados pundi kaliyan panejengan? Menapa sakmangké panjenengan nggadhahi Dhawuh Pangandikanipun Gusti, ingkang nuntun gesang panjenengan dhateng margi ingkang leres? Menapa panjenengan pitados dhumateng Dhawuh Pangandikanipun Gusti, ingkang adamel gesang panjenengan bagya? Menapa panjenengan ugi yakin, bilih Dhawuh Pangandikanipun Gusti minangka satunggal-satunggalipun gondhèlaning gesang panjenengan? Gusti mberkahi panjenengan. Amin.