NO PROGRAM: 247 PAEDAHIPUN SEKAR MELATI LAN KENONGO / PADOS KAURMATAN Sedhèrèk kula, kados pundi pawartos panjenengan ing dinten menika? Mugi-mugi panjenengan tansah séhat lan ing kaanan sukarena. Pepanggihan malih kaliyan kula, Lilis, wonten ing adicara Cahyaning Agesang. Kados ing padatanan, adicara menika kabagé dados kalih pérangan. Pérangan kaping sepindah, kula badhé ngedum kawruh dhateng panjenengan ngengingi paédahipun sekar melati lan sekar kenanga. Lan ing pérangan kaping kalih, Ibu Arin badhe ngajak kita sinau ngengingi bab karohanen. Mangga sesarengan kita wiwiti kemawon adicara menika, nggih. Sugeng midangetaken. 247 Paédahipun Sekar Melati lan Sekar Kenongo Sedhèrèk kula, menapa panjenengan taksih kèmutan tembang ingkang mekaten: Putih indah berseri Mekar harum mewangi Melati suntingan Kau lambang kesucian Cinta yang abadi Yang selalu dirindukan Menika kalawau tembang ngengingi sekar melati, ingkang dianggit lan ditembangaken dening Bimbo. Taksih kathah malih ingkang nganggit tembang lan penyanyi ingkang ngagungaken sekar melati, kados Guruh Sukarno Putra ugi naté nganggit tembang ngengingi sekar melati ingkang diaturaken kanggé ibunipun. Sedhèrèk, sekar melati tamtu sampun mboten anèh kanggéning bangsa Indonésia. Warnining pethak lan ngremenaken sanget. Ambeting wangi lan kathah ahli kecantikan ingkang ngginakaken sekar melati dados bahan kosmetik. Wonten parfum lan ugi lotion lan wedak aroma melati. Sekar melati ugi kaanggep dados sekar ingkang suci, awit saking menika mantèn èstri Jawa padatanipun ngginakaken sekar melati dados riasan ing rikmaning, ingkang nedahaken bilih mantèn menika taksih suci. Meh saben tiyang Jawa èstri ingkang nenikahan ngginakaken sekar melati. Mboten èwed manggihi sekar melati, karana disadé ing peken, lan ugi kathah tiyang ingkang nanem piyambak sekar melati menika. Mboten èwed nanem lan ngrimat sekar melati menika. Wonten tiyang ingkang ndadosaken wit melati dados pager supados ambeting sekar melati saged karaosaken nalika mlebet ing latar griyaipun. Sekar melati ugi dados sekar kabombonganing Indonésia. Panjenengan taksih kémutan dhumateng ibu Tin Suharto? Ibu Tin Suharto masang sekar melati wonten ing gelunganipun. Menawi ibu Tin Suharto tindak dhateng negari manca, piyambakipun tansah ngasta sekar melati kanggé riasan rikmanipun. hati
Sedhèrèk, mbok menawi panjenengan ugi remen kaliyan sekar melati. Malahan panjenengan ugi nganggé sekar melati kanggé riasan rikma panjenengan. Nanging menapa panjenengan sumerep, bilih sekar melati gadhah paédah sanes, saklintuné kanggé riasan lan kaayunan? Miturut para paneliti tetuwuhan utawi wit-witan, sekar melati gadhah sawetawis paédah kanggé keséhataning badan kita. Mboten namung sekalipun kemawon, nanging ugi bagéan sanesing wit sekar melati, ugi maédahi kanggé keséhataning badan kita. Menapa kemawon ta paédahipun sekar melati menika? 1. Ron sekar melati saged ngleremaken sesakit sesek. Caranipun nggih punika 20 (kalih dasa) lembar ron sekar melati digodhog mawi sarem lan tigang gelas toya. Digodhong ngantos toyanipun kantun sakgelas. Menawi toya godhogan menika sampun asrep, saged diombé sedinten kaping kalih, nggih menika énjang lan sonten. 2. Ron lan sekar melati ugi saged nyarasaken bentèr lan ngelu. Panjenegan saged mendhet sakgegem ron melati lan 10 (sedasa) sekar melati, ron lan sekar melati kalawau dicampur lajeng diremet-remet ngantos alum. Lajeng diprendem ing toya (saé menawi nganggé toya mateng), toya rendeman kalawau saged dianggé ngomprès, supados bentèring mandap lan ngelu saged saras. 3. Menawi panjenengan diantup tawon, utawi kéwan gegremetan sanesipun, panjenengan saged ngginakaken sakgegem sekar melati diremet-remet, lajeng ditèmplèkaken ing bagéan badan ingkang dipunantup tawon kalawau. 4. Kanggé ibu ingkang saweg nètèki bayi, lan ASInipun medal kathah sanget. Ibu menika saged ngginakaken sagegem ron sekar melati ingkang dialusaken, lajeng ditèmplèkaken ing tètèk, supados asi mboten medal terus-terusan, lan mboten ngrepotaken kanggé ibu ingkang saweg nètèki. Menika kalawau sawetawis paédahing ron lan sekar melati kanggé keséhatan kita. Samangké ugi kathah teh ingkang dicampur kaliyan sekar melati. Teh melati menika gadhah paédah ingkang saé kanggé kaséhatan kita, awit teh melati menika ngandhut tonik ingkang saged ngrangsang sedaya pigunaning sistim lan pirantining badan manungsa. Saklintunipun menika teh ingkang dicampur kaliyan ekstrak melati, saged mandapaken boboting badan langkung saé. Samangke aroma sekar melati ugi dianggé kanggé terapi, nggih menika aroma terapi, karana lisah sekar melati saged nambani ketegangan/kekencenganing saraf, ngicalaken raos sumelang, lan ugi saged ngènthèngaken deprèsi. Pramila, samangké kathah sanget salon-salon kacantikan ingkang migunaaken lisah sekar melati kanggé pangrumating pasuryan lan ugi kanggé relaksasi. Menawi panjenengan kepingin nyobi ngginakaken sekar melati kanggé ngicalaken strès, lan ngringanaken ketegangan saraf, panjenengan mboten sisah tindak dhateng salon kacantikan, ingkang tamtu betah wragad ingkang awis, panjenengan saged nyalap sekar melati wonten ing
kamar panjenengan, temah ambeting sekar melati saged panjenengan raosaken lan kategangan saraf badhé saged kirang. Utawi panjenengan saged ugi tumbas lisahing sekar melati, lan diblonyohaken ing bathuk utawi ing bagéan saraf ingkang kenceng/tegang. Sedhèrèk, menika kalawau paédahing sekar melati kanggé keséhatan kita. Samangke kula badhé ngedum kawruh bab paédahing sekar kenongo. Sedhèrèk kula, kita sumerep, bilih sekar kenongo menika sekar ingkang gadhah ambet ingkang khas. Lan asring diwastani dados wit parfum. Sekar menika kaduga asalipun saking Asia Tenggara, nggih menika saking Indonésia ugi. Sekar kenongo asring dianggé kanggé sekar tabur, utawi witipun dianggé éyuban ing latar griya utawi pinggiring margi. Sekar menika asring dados tanduran umbaran lan saged tuwuh ngantos inggiling 30 (tigang dasa) meter, lan ugi saged tuwuh saé ing panggenan ingkang inggil antawis 1200 (setunggal èwu kalih atus) meter saking inggiling segara. Sekar kenongo menika ngandhut lisah ingkang inggil lan gampil sanget nguwap. Sekar kanthi ambet ingkang arum lan warni ijem radé kuning menika, sekar melati lan sekar kantil, dados sekar ingkang diremeni déning brayat kraton ing Tanah Jawi. Ing brayatipun para ningrat, sekar menika dipunginakaken kanggé "ngadi salira" (ngrawat badan). Miturut Dr.Martha Tilaar, ing bukunipun kanthi irah-irahan "Kecantikan Perempuan Timur", nyerat bilih ibu Fatmawati (garwanipun Presiden RI kawitan nggih menika Ir.Soekarno) nganggé sekar kenongo ingkang dicampur kaliyan ron pandan lan ugi ron mangkokan, lajeng digodhog kaliyan lisah klenthik, lajeng dianggé nyemengaken lan nyuburaken rikmanipun. Paédah sanes saking sekar kenongo nggih punika: 1. Saged nambani Bronchitis. Kanggé nambani bronchitis, dibetahaken kalih kuntup sekar kenong, lajeng digodhog kaliyan satunggal gelas toya pethak ngantos umup, ngantos toya menika kantun setengah gelas. Dirantos ngantos toya menika asrep, lajeng diombé sacara ajeg ing saben énjang lan sonten. 2. Saged ugi nambani sesakit Malaria. Kanggé nambani sakit malaria, dibetahaken tigang kuntup sekar kenongo ingkang sampun digaringaken. Lajeng dicampur kaliyan satunggal gelas toya bentèr, dirantos ngantos asrep, lajeng toyanipun disaring lan diombé kanthi ajeg ngantos sesakit malaria menika saras. Mugi-mugi kawruh bab sekar melati lan sekar kenongo menika maédahi kanggé panjenengan. Sedhèrèk kula, menika kalawau kawruh bab paédahing sekar melati lan sekar kenongo kanggé kaséhatan. Mugi-mugi maédahi kanggé panjenengan. Sampun tindak pundi-pundi rumiyin nggih, amargi sakedap malih ibu Arin badhé manggihi panjenengan lan badhé atur siraman rohani. Nanging
sadèrèngipun, mangga kita sami miyarsaaken satunggal lagu pepujen ingknag sampun kula cawisaken kanggé panjenengan. Sugeng midangetaken. 247 Pasinaon Kanggé Manah_Pados Kaurmatan Sedhèrèk kula, ibu Nety sampun dangu dados kepala sekolah, piyambakipun remen sanget gadhah jabatan menika, karana saben dinten wonten atusan murid lan puluhan guru ingkang atur urmat dhumateng piyambakipun. Saben énjang piyambakipun jumeneng ing sacelaking gapura, lan migatosaken sedaya murid lan ugi guru ingkang mlampah mlebet gapuraning sekolahan lajeng atur urmat dhumateng piyambakipun. Ibu Nety menika pantes diurmati déning sinten kemawon, karana piyambakipun saèstu pantes diurmati. Saklintunipun menika, ibu Nety ugi remen nindakaken bab- bab ingkang kinurmat kados ta ngurmati tiyang sanès. Sinten ingkang mboten remen diurmati? Raos urmat menika diremeni lan dibetahaken déning saben tiyang. Kénging menapa raos urmat menika dipingingi ing gesang manungsa? Tiyang èstri tamtu gadhahi pepinginan diurmati déning sémahipun, jejering ibu tamtu gadhahi pepinginan diurmati déning yoga-yoganipun. Diurmati menika ndadosaken saben tiyang sukarena, ndadosaken tiyang bingah, ndadosaken tiyang kagunggung, lan ugi ngraosaken kajen sarta bombong tumrap dirinipun piyambak. Nanging mboten gampil angsal pakurmatan nadyan bab menika dibetahaken sanget déning manungsa. Pramila saking menika kathah tiyang ingknag pados pakurmatan malahan ngantos gila hormat. Kathah tiyang ingkang mboten mangertos kados pundi caranipun pados pakurmatan. Kathah tiyang mboten mangertos kados pundi angsal pangurmatan ing saben wekdal. Kathah tiyang ingkang purun kécalan artha kathah supados kinurmatan. Artosipun kathah tiyang ingkang kapeksa tumbas kaurmatan karana sejatosipun mboten angsal pakurmatan ingkang dipunangen. Kathah tiyang èstri ingkang nedahaken menapa ingkang dipungadhahi, supados tiyang-tiyang sumerep bilh piyambakipun menika sugih lan kedah diurmati. Kathah tiyang èstri ingkang nganggé sadaya gramèning/perhiasaning ingkang awis, supados diurmati dening tiyang sanès. Kathah tiyang èstri ingkang ndamel sedaya gelaripun supados diurmati. Nanging ing kasunyatan mboten tamtu tiyang menika diurmati karana bandhanipun utawi karana statusipun. Ing sawijining dinten ing klinik pengobatan wonten sakedhik bab ingkang ndadosakan sedaya tiyang ing klinik menika radé nesu, karana kathah tiyang ingkang sami antri, lan kepingin énggal angsal giliran. Dumadakan wonten satunggal tiyang èstri ingkang taksih nèm nganggé rasukan ingkang cekap wah, lan ugi sedaya gramèn ing badanipun. Tiyang èstri kalawau nyelaki suster lan nyuwun dirumiyinaken. Tamtu kemawon tiyang-tiyang ingkang sampun antri nesu dhateng tiyang èstri menika. Lajeng wonten tiyang jaler sepuh ingkang majeng, lan ngendikan dhateng tiyang èstri
menika kanthi saé: "mangga antri menawi panjenengan kepingin diurmati". Tiyang èstri kalawau lajeng pados lenggahan, lan isin kanthi ngrantos giliranipun. Sedhèrèk kula, kathah tiyang ingkang gadhah pangertosan, bilih kaurmatan menika wonten gandèng rèntènging kaliyan bandha donya, kapinteran lan status. Sejatosipun tiyang diurmati mboten namung awit bab-bab menika kémawon. Tiyang diurmati, awing saking tumindak lan cara wicantenipun. Artosipun tiyang ingkang gampil angsal pangurmatan, nggih menika tiyang ingkang saé ing tumindak lan wicantenan. Tumindak lan wicanten ingkang saé menika menapa ta? Tumindak lan wicanten ingkang saé, nggih menika tumindak ingkang mbekta katresnan. Lajeng katresnan menika menapa? Katresnan nggih menika, Katresnan kuwi sabar lan seneng nandukaké kabecikan; katresnan kuwi ora kumèrèn, ora ngapikaké awaké dhéwé lan ora kumenthus. Katresnan kuwi ora kurang ajar, lan ora golèk menangé dhéwé; ora gampang kecenthok lan ora ngendhem keluputané wong liya ing atiné. Katresnan kuwi ora seneng marang piala, nanging seneng marang kabecikan. Katresnan kuwi ora tau nyemplahaké lan precaya marang kabecikan, pengarep-arepé lan kesabarané ora ana pedhoté. Sedhèrèk, menika kalawau katresnan, nggih menika sabar lan remen nandukaken kasaénan, mbonten kumèrèn, sopan mboten kumenthus, mboten pados menang piyambak lan sanès- sanèsipun. Menawi panjenengan tansah tumindak katresnan, tiyang sanès badhé ngurmati panjenengan. Mboten namung ngurmati, nanging ugi panjenengan ditresnani déning tiyang sanès, lan ugi ditresnani déning Gusti. Menawi panjenengan tansah nindakaken katresnan dhateng sinten kémawon, wonten ing pundi kémawon, lan ugi kapan kémawon, panjenengan mboten prelu malih pados kaurmatan. Tiyang sanès badhé atur urmat dhateng panjenengan, karana panjenengan tiyang ingkang saé. Mbok menawi samangké panjenengan mikir, bilih namung bandha, status, jabatan lan pawiyatan, ingkang badhé ndadosaken tiyang atur urmat dhateng panjenengan. Pamanggih panjenengan menika mboten leres. Awit menawi panjenengan mboten sugih, mboten pawiyatan inggil, sanès turuning ningrat, nanging panjenengan nggadhahi katresnan, Tamtu panjenengan badhé diurmati karana tiyang ingkang saé wonten ing papan pundi kemawon, badhé tansah diurmati. Menawi tiyang mboten atur urmat dhateng panjenengan, sampun ngantos sumelang, awit Gusti ingkang badhé paring urmat lan mulyakaken panjenengan, sarta paring berkat dhateng panjenengan. Dados sapindah malih, sampun ngantos pados pakurmatan kanthi cara ingkang mboten saé. Pados pakurmatan kedah kanthi cara ingkang leres, nggih menika nindakaken tumindak lan wicantenan
ingkang saé. Tumindak sarta wicantenan ingkang saé, nggih menika tumindak ingkang mbeta katresnan kados ingkang sampun kita gatosaken kalawau. Katresnan kuwi sabar lan seneng nandukaké kabecikan; katresnan kuwi ora kumèrèn, ora ngapikaké awaké dhéwé lan ora kumenthus. Katresnan kuwi ora kurang ajar, lan ora golèk menangé dhéwé; ora gampang kecenthok lan ora ngendhem keluputané wong liya ing atiné. Katresnan kuwi ora seneng marang piala, nanging seneng marang kabecikan. Katresnan kuwi ora tau nyemplahaké lan precaya marang kabecikan, pengarep-arepé lan kesabarané ora ana pedhoté. Mangga wiwit samangke ugi, kita sami nindakaken tumindak lan wicantenan ingkang kebak katresnan, pramila kita badhé diurmati sarta ditresnani déning tiyang sanès. Mboten namung menika kémawon, Gusti ugi badhé ngluhuraken sarta paring berkah dhumateng kita. Sampun ngantos nganggé bandha sarta status lan pangkat panjenengan kanggé pados pakurmatan, nanging mangga nganggé gesang ingkang saé. Tiyang sanès mboten badhé ngurmati panjenengan, menawi panjenengan tumindak ingkang mboten saé. Tumindak ingkang mboten saé tamtu mboten selaras kaliyan tumindak katresnan. Tumindak ingkang mboten saé menika saged kumèrèn, mboten sabar, mboten gadhah welas asih, mboten nggatosaken tiyang sanès, lan tumindak ala sanèsipun. Tumindak ala ingkang mekaten mboten ndadosaken panjenengan diurmati déning tiyang sanès. Mboten wonten cara sanèsipun saklintuné gadhah tumindak ingkang kebak katresnan. Mangga sami tumindak kebak katresnan.