o Senin 0 Selasa o Rabu Kamis o Jumat 0 Sabtu ------2-=-(i)--4-=~5----6~~7----8-=~9----1-0~-1-1--~1~2~--1-3--~~~~------- 17 OJan 18 19 20 21 OPeb o Mar OApr 22 23 .Mei OJun 24 25 OJulOAgs 26 27 OSep 28 OOkt 29 ONov 30 ODes 31 Budaya bisa keur ngungkulan pasualan hirup. Asal, dilarapkeun sagemblengna, Cindekna, kudu gumulung dina kahirupan. Kitu ceuk Prof. Dr. Dadang Suganda, M.Hum., Dekan Fakultas I1mu Budaya (FIB), Universitas Padjadjaran (Unpad) Bandung. *** Prof. Dadang Suganda, teu bisa kabungahna, nyumputkeun waktu nyaritakeun lobana pihak ka Unpad datang nu ngahaja luar hayaI1g wanoh Sunda. kana budaya "Tangtos we bingah, mung 'susuguh' kanggo tamu mah nembe saaya-aya," pokna mesem. Nu daratang ka FIB, lain tapi oge ti Amerika wungkul teh jeung puseur kajian budaya Sunda ku urang luar negeri mah," pokna basa ngobrol di Kampusna Sumedang, di Jatinangor, Jawa Barat, sawatara waktu ka tukang. nagri ti hayang kana budaya Sunda, keur pihak FIB mah jadi nam ba- ti Asia, "FIB dianggapna Eropa. Lobana nu datang leuwih wanoh luar han tanaga geusan leuwih mekarkeun apan Fakultas samernehna mah FIB teh Fakultas Sas- tra. ge langkung lega," ceuk Pa Dekan. Kituna teh, kamaphum, Ilmu Budaya. Enya, ambahanana "Ayeuna mah apan unsur kabudayaan nu 'universal' ge aya kana tujuh sistim saperti pakakas jeung kalengkepan hirup, sis- sistim pencaharian, tim mata kamasarakatan, sistim pan- kasenian, sistim religi atawa gaweruh, kapercayaan. ceuk Kuntjara- ningrat, ahli Antropologi mah. rupana, basa, jeung Kitu Atuh, Fakultas Sastra jadi FIB ge, bakal kacida teu ngan ukur ambahan paelmuanana legana. Cindekna mah, nu tumalijeung basa katut sastra. RobahWanda Robah ngaran, robah kurikulum deuih. Nya tangtu we aya nu nu dikeukeuhan 'ranggeuman' widang .anyar teu garapan mah leuwih lega lantaran ngan ukur basa jeung sastra, da aya Program Studi atawa mata (Prodi) anyar, saperti Seni Pertunju- kan, ceuk Dekan FIB mah. robah eusi, lian ti mekarkeun teh. Ari kuliah lulusan FIB ge leuwih laluasa milih tempat keur 'korn- ngabaktikeun saperti petensi' budaya dina widang basa, Legana ambahan paelmuan, dirina. Lantaran, lulusan ge rupa-rupa, sastra, Mangle 2372 Kllplnl Humas Un pad 2012 5
sarta masing-masing palaku budayana, ku ayana FIB, moal matak pacorok-kokod, lantaran masing-mas- ing gaduh pancen anu mandiri," ceuk ieu konsultan Kemetrian Pariwisata dan Ekonomi Kreatif teh, aya Budaya mah 'universal', aya jeung hirup di saban tempat. Najan, kitu tangtu we ngabogaan ciri mandiri. Unpad nu ayana di Jawa Barat, kalayan aya dina lingkungan budaya Sunda, ngabogaan karep nu eces nu tumali jeung lingkungan budayana. "Sanaos warga Unpad heterogen, ari kajian bu- daya mah neueul kana budaya Sunda," ceuk ieu teureuh Ciamis teh, .' Karep ais pangampih FIB kawas kitu, meunang pangrojong ti sakumna pihak. Lantaran, mernang masing-ma- hiji ge sadar, sing pihak wewengkon teh lian ti 'unik' bog a ciri budaya Budaya misti eces larapna mandiri age sipatna 'universal'. "Janten, kajian budaya di FIB Unpad mah, neueul kana budaya Sunda," ceuk ieu Reviewer Penelitian di UPI teh, Kari Larapna Nyaritakeun pamus- tunganana mah, ngalap mangpaatna. jeung budaya, Kitu deui nu tumali karasa upama soteh mangpaatna, bener-bener dilarapkeun. "Tong boro- ning budaya, dalah agama ge up ami teu sareng larapna mah, moal eces mang- paatna," ceuk Prof. Dadang mesem. paelmuan, Budaya anu lega ambahananajeung sumarambah din a rupa-rupa kahiru- pan, ceuk Dekan FIB, kudu katarajeung karasa mangpaatna. Kitu deui kajian- kajian. ilmiah atawa paripolah kaum elmuwan nu ngulik budaya, kudu gede gunajeung mangpaatna. Conto basajan, upama kasenian hayang diaku jadi warisan dunya, misalna, apan kudu puguh leunjeuran caritana, puguh asal- usulna, puguh kaayaanana, oge puguh palsafahna. "Tah, hasil kajian ilmiah di paguron Iuhur teh tiasa dianggo 'refe- rensi' putusan," nangtoskeun pokna. dina angklung diusulkeun jadi warisan dunya ti Indo- nesia, nu kabaud kana uras-urus eta angklung teh, kaasup pihak paguron luhur. "Kajian ilmiah paguron luhur kanggo kamekaran mere tatapakan budaya atanapi salah sahiji unsur buda- ya," ceuk ieu guru besar nu aktip dina kagiatan masarakat di sabudeureun padumukanana teh, Contona, waktu Katineung FIB kana budaya Sunda, lain ukur kakara lalarnbe. Sawatara waktu ka tukang, FIB ngabringkeun dosenna ka sakuliah Jawa Barat. Jum- lahna, 75 urang. Pancenna, nalungtik budaya nu aya di masarakat. Hasilna, bisa dipake keur rupa-rupa kapereluan. Dina ngalaksanakeun Tridarrria Pergu- (Pendidikan, Panalung- ruan Tinggi tikan,jeung Pangabdian ka masarakat), butuh rupa-rupa pangrojong, di antara- na waragad. Tah, keur kapentingan nu jeung program FIB ge, pihak raket Fakultas teh daria naker. Di antarana, rupa-rupa saban taun waragad keur terus kagiatan jeung kajian budaya, ngaronjat. Contona, dina taun taun 2012, ngocorkeun waragad samilyar rupia. Atuh, dina taun hareupna mah, ceuk Pa Dekan, bakal undak deui. Karep FIBjadi puseur kajian budaya Sunda, ceuk Prof. Dr. Dadang Suganda, M.Hum, butuh sarana jeung pang- rojong sakumna pihak. Dina angen- angen Pa Dekan, FIB teh ngabogaan museum, pabukon, jeung laboratorium budaya Sunda. "Alhamdulillah, kana karep saperti kieu teh seueur nu ngaro- jong," ceuk ieu dekan nu oge dosen panguji Program Doktor UPI teh, Ceuk Prof. Dadang, merenah pisan upama FIB jadi puseur kajiaan budaya Sunda. Kitu teh, lantaran budaya Sunda teh kacida beungharna. Atuh, palaku budaya saperti seniman ge loba tur sumebar di sakulah tatar Sunda. Antara palaku budaya jeung warga kampus, bisa sili- huntungkeun. *** (Tim Mangle) silihpajukeun jeung Salahsahiji kagiatan FIB di luar kampus 7
Sunda, Pariwisata, jeung Diplomasi. Dina kahirupan sapopoe, basa me- mang ka bula-ka bale. Mangpaatna keur Ngamang- kapereluan. rupa-rupa basa, misalna, paatkeun lain ukur alat komunikasi wungkul, minangka "Ku margi tapi deuih keur diplomasi. kitu, leres-Ieres ge kedah ngawasa elm una," ceuk ieu dekan nu lahir taun 1960 teh. lul~san oge ngalegaan ambahan geusan ngalarapkeun elmu tea. Komo deui da widangna ge leuwih dina ngalegaan. Mun asalna widang basa katut ayeuna kana widang diplo- mah nambahan, masi, jeung pariwisata. Ambahan nu leuwih lega kawas kitu, gede mang- paatna boh keur mahasiswa boh keur ti masarakat. Mahasiswa ge, keur jadi pa- dibekelan kamampuhan Legana paelmuan, ukur sastrana, lian gawe di instansi nu mikabutuh nu ahli dina widangna, oge bisa asup kana 'wewengkon' jeung pari- diplomasi, wisata. Malah, dina widang wirausaha ge bisa leuwih lega ambahanana, da me- mang mahasiswa FIB ge dibekelan 'elmu' wirausaha, nu lian ti bisa digawe di batur teh oge bisa nyiptakeun lapa- ngan gawe boh keur dirina boh keur pihak sejen, Fakultas mekelan mahasiswa keur ancrub ka masarakat. Ngan, tangtuna ge, lulusan teh kudu 'masagi' din a rupa- rupa widang. Contona, dina ngaguna- keun basa asing, kudu bener-bener mampuh makena. Kitu teh, deuih dibuktikeun ti lembaga ku sertifikat internasional. Upamana, TOEFL basa angka 600. Inggris ge kudu ngahontal saperti Kitu deui basa asing sejenna, Perancis, Jerman, Arab,jeung sajabana Ngalegaan ambahan FIB Unpad kudu nyumponan dumasar kana standar internasional. sarat kalulusan nu Widang budaya, hususna seni raket tumalina pariwisata. Malah, dina kahirupan sapopoe mah, budaya jeung pariwisata teh dalit jeung silih lengkepan. Fakultas Ilmu Budaya, ceuk H. Dadang, kacida engeuhna kana dunya pariwisata teh. "Ngan, sagala rupi anu dikokolakeun di fakultasmah oge luyu sareng dunyana, tangtosna dunya kampus," pokna. jeung dunya Maksudna, nu icikibung di kampus, dina miara jeung ngamurnule budaya katut pariwisata tina 'kailmiahanana', saperti nu tumalijeung tiori, metodologis, jeung falsafahna. teh moal lesot Ngurus budaya, memang kudu gem- bleng, kudu sagala rupana. Hartina, hirup-huripna budaya teh, lantaran aya nu make atawa ngalarapkeunana, aya oge mekarkeunana. nu nalingakeun, "FIB, upaya tin a bagian merkarkeun budaya nu aya di masara- kat," pokna. janten Budaya gumulungjeung masarakat. Ayana di masarakat. Parapalaku buda- ya ge sumebar di mana-mana. Kitu deui, nu ngagarap kasenian, nyampak di saban tempat. tarekah miara, jeung ngarnumule, ngalanggengkeun "Najan budaya teh sumebar di mana-mana, FIB ngalengkepan mekarkeun, budaya. Sareng Rektor Unpad Mangle 237: