Edisi : 008/MT PDM Bantul/ 2023 06 Oktober 2023 M / 21 Rabi'ul Awwal 1445 H SAWENEH TANDA KUWAOSIPUN ALLAH* Khutbah sepisan ْ َ َ َ َ َ ْ َ ْ ْ ّ �َو ُهُنْيِعَت ْس غَت ْس �ِا ُبْوُت لاَع � َ ِ� ُدْمَ �َو ُه ُدَم لا ّ �َو ُهُرِف ِبَر ِ � ا �ِم ف ُ�ا ِدْهَ� ْنَم اَ ا ِتاَئّ ِي َسَو اَنِس ذْوُع ا ِرْوُ � ْنِم ِ�اِب �َو ِ�اَم � � ضُي ْنَمَو ُ ُه َد ا ُدَه ل ِضُم حَو ُ�ا �ِا َ�ِا ُ � َيِدا ا ش ن � � لِل ف � ه � َّسلاَو ُة كْ�ِ �ْو ُسَرَو ُه ُدْب � َّصلاَو ُ � ُم � ا ًدَّم ا ُدَه اَو ُ � � � ش ن � . ِنْيّ � اَنّ �ِا ُهَع ت ْنَمَو ِهِبا َح ِ�ا ِمْوَي �َو ٍدَّم اَو ِ ِ�اَء ن ِيِب ِب ُدْ عَ� اَّم قَتِب �ْي ِصْو داَبِعاَي �َو ْم عا َطَو ِ�ا َو . � ِهِت ا ف ِ� ِمْ�ِر لَع ِ� اَم ِ �اَع نْو ُحِل � ْم � ُ�ا لا ِنآْر ل � ف لا ك ق لا ِ� ق � : : َ� َّسلٱ او ُدْب َ�ٰ �ٱ ِ� اَمَو ِتٰ ِ� اَم ِضْر � ْو أ ْم ُهو أ ٓ � ن� �ِس فن ف ۗ : . شَ � نَمِل ُرِف شَ � نَم ُبِ �ْبِساَ ذَعُ�َو ُء � ُ ۖ ُ غَي �ٱَو ُء ٰ ۗ � ا ا �ٱ ِهِب م ٌريِد ق ٍء ْ � � ِ ِهْ َ َ َ َ ْ ْ ُ ُ � ف َ َ َ َّ َ َ ْ َ َ ْ ْ ْ ْ َ َ َ ُ َ َ َ َ ُ َ ْ َّ َ َ َ َ َ َ َ َ ْ َ ص ُ َ ْ ْ َ ُ َ َ ِ�ا ْ ْ َ َ َ َ ْ ُ ّ ُ َّ َ َ ِ َ َ َ ْ ُ ْ ُ ُ ُ ُ َ ٓ ٓ َ ّ َ ْ َ َ ُ َّ َّ َ 1 ا ُ �
Jamaah jum'at rahimakumullah Nun inggih namung puja saha puji ingkang pantes kita aturaken dhumateng Allah SWT, awit sedaya sih nugraha nikmat Taufik, Hidayah, Inayah-ipun. Pramila kanthi menika tuwuh raos syukur, lajeng mbudidaya amrih mindakipun iman saha taqwa dhumateng Allah. Taqwa ingkang konjem ing manah kangge tumuju Jamaah jum'at rahimakumullah gesang lan panggesangan ingkang langkung sae. Menawi kita menggalih awit maha kuwaos Allah SWT, estu bilih tanda yekti kuwaosipun Allah menika mboten saged dipun ukur mawi ruang saha wekdal, minangka makhluk ingkang apes saha sekeng kedahipun, sak sampunipun menggalih tanda yekti kasebat lajeng tuwuh saha mindak raos kapitadosan saha taqwa dhumateng Allah. Sampun ngantos kosok wangsulipun, menawi sampun cetha wela-wela bilih manungsa menika namung dipun paringi ngilmu ingkang namung sekedik, lajeng gumedhe rumaos ilmu pengetahuan saha teknologi sampun mumpuni lajeng wantun nerak paugeran... estu ing tembe namung badhe nemahi cilaka saha kapitunan. Ing bab menika wonten gegambaran mekaten, ilmu pengetahuan ingkang dipun kuasai sedaya manungsa menika kados dene pena ingkang dipun celup ing segara, toya 2 ning nempel ing pena menika ibarat ipun ilmu
manungsa sak ngalam donya, lajeng toya ing taksih ing segara menika gegambaran ilmunipun Allah, ing kasunyatan menika namung gegambaran, langkung saking menika. Pramila sedaya kemajengan saha moncer-ipun ilmu pengetahuan, kedah tansah ing ranah supados kemajengan kasebat namung kangge damel mindak- ipun keimanan saha ketaqwaan dhumateng Allah. Sampun ngantos kemajengan kasebat kangge ingkar, kepara ngreka-daya perkawis perkawis dinten kiamat saha taqdir. Kita aturaken saweneh ayat ingkang kasebat ing Al-Qur'an Surat Luqman ayat 34 mekaten : ۖ ِماَحْر �ٱ ِ� اَم ُم ثْي �ُ�َو ِة لِ لٱ غ ل ت اَمَو ۖ ا ًد ٍضْر غ ُبِس ّى ٌس ۢ د � ىِر ف أِب أ ِ � ٌ�ِب ۢ َ ْ ْ ْ ُ َ َ َ َ ْ َ لِع ۥُه َدنِع َ عا َّسلٱ ُم نِإ �ٱ ذاَّم ت اَمَو ٌس د ىِر ت ا نِإ ۚ ُتوُم ع َ خ ٌميِل � "Setuhune Allah, hamung ana ing ngarsane Allah ngelmu arep anane dina kiamat, Lan namung Allah kang damel tumurune udan, lan hamung piyambak-e Allah kang pirsa apa ing sakjroning rahim. Lan ora ana sewiji wong kang ngerteni (kanthi yakin) apa-apa kang sesok bakal dumadi. Lan ora ana sewiji wong kang ngerteni (kanthi yakin) neng ngendi papan deweke bakal mati. عَ�َو ّ َ َ َ ْ َ ْ ْ َ َ َ َ ْ ْ � ف َّ َّ َ َ �ٱ Jawinipun; 3
Setuhune Allah Maha Pirsa ugi Maha Ngudaneni". (QS. Jamaah jum'at rahimakumullah Luqman : 34) , wonten 5 (gangsal) pangertosan penting ing ayat Allah ingkang pirsa Sepisan, Bilih Namung menika : Kiamat badhe kedadosan ْ َ َسلا ُم عا ّ ِة لِع ۥُه َدنِع َ�ا نِإ ("Setuhune Allah, namung ana ing ngarsane Allah Pengendikan-ipun Allah : ngelmu arep anane dina kiamat ). Yakni namung Allah ingkang pirsa mbenjang menapa dinten kiamat menika kedadosan. Mboten wonten ingkang pirsa kejawi Allah. Dinten kiamat menika haq bakal dumados, ananging wiwit zaman rumiyin ngantos zaman sak menika, katah tiyang ingkang mboten pitados dinten kiamat menika badhe kedadosan. Kanthi maneka warna pawadan, kathah tiyang ingkang mboten pitados dinten kiamat. Pramila minangka muslim kedah pitados wontenipun kiamat. Minangka muslim kita sedaya yakin bilih dinten kiamat badhe kedadosan, kathah dalil aqli saha dalil naqli. Ingkang dalil aqli samangke para ahli kemawon ingkang ngaturaken. Mboten Dipun bahas wonteng mriki. Ananging ingkang dalil naqli kita aturaken kados ingkang kaserat ing Al- 4
Qur'an surat Luqman ayat لْوَم ٍزاَج َو mekaten : �َو ۦِهِ دو ه �ُّ�ٱ ُةٰوَيَ اَي �ٱ ُم نَّر � ingkang kaping 33 � اًمْوَي �َّ�َر اْو ع ٌ ِ�اَو ىِز ش � نِإ ۚ اً ف ۖ ٌّقَح ِ �ٱ َد ٔـْي ِ�اَو ن عَو ع � ش ۦِهِ غَ� �َو ُروُر نَّر � �ٱِب م لٱ ِ غ taqwa-a Hai manungsa, padha marang pengeran-ira lan padha wedi-a ing suwiji dina (kang ing dina iku mau) bapak ora bisa nulungi anak- e lan semana uga anak ora bisa nulungi bapak-e sak sithik-sithik-e. Setuhune janji Allah iku mesthi bener, mula aja pisan pisan kahanan urip ing donya gawe blabur ing sira, lan uga aja pisan pisan tukang apus apus (syaitan) maeka sira ing sak jeroning taat marang (dhawuhe) Allah, QS Luqman 33 َ َ َّ ُ َ َ ْ ْ َ ٌ ُ خٱَو ْم �َو ن ْ َ َ ْ َ َّ ُ َ ْ َّ َّ ُ غ � ْ َّ َ ُ َّ ُ Jawinipun: Kaping kalih, Namung Allah ingkang damel tumurun-ipun jawah. ْ َ َ لّ �ُ�َو namung Allah kang damel tumurune udan). ثْي غ لا Pengendikan-ipun Allah : Miderek taqdir saking Allah, menawi sampun Ing titi wanci jawah badhe tumurun, nggih tumurun mbten wonten setunggal makhluk ingkang saged menggak. Allah dzat ingkang kuwaos ingkang paring katetepan. Jawah inggih rohmat saha kanugrahan, pramila 5 (Lan
: menawi nembe jawah menika tumurun kita dipun اًعِفا aturi supados maos donga mekaten ْ َ ْ لَع ّي َص ُه ن اًبِ جا َّمُه Ya Allah, mugi paduka damel jawah menika, jawah ingkang manfaat.". " istilah hujan Lajeng kepripun menawi wonten hujan " buatan Buatan"? Jawah ingkang dipun damel (" ") menika mboten kok manungsa damel jawah, ananging ingkang dipun maksud-aken "Hujan buatan" inggih menika : kita pendhet saking "laman" resmi Badan Pengkajian dan Penerapan Teknologi teknologi modifikasi (BPPT) : cuaca menika dipun lampahi kanthi ndeder mega (cloud seeding) migunak-aken bahan-bahan ingkang asifat higroskopis (nyesep toya), ing salajeng-ipun inggih tuwuhipun bakalan toya jawah ing sak lebet mega lajeng dangu dangu mindhak kathah, sak lajengipun badhe gage gage tumurun jawah". "Jawah dedamelan utawi Pramila saking menika damel jawah menika saweneh saged angsal damel, ananging ugi asring "bi idznillah". mboten hasilipun. Sedaya dumados inggih namung 6 َّ للا
Kaping Tiga, Namung Allah ingkang pirsa menapa kasunyatan ing sakjroning rahim. َ ْ ۖ ِماَحْر عَ�َو hamung piyambak-e Allah kang pirsa apa sakjroning rahim). �ا ِ� اَم ُم ل Pengendikan-ipun Allah : (lan ing ingkang paring Estu bilih pepesthen jaler, estri, sehat, jangkep menika namung Allah. Menawi lajeng kemajengan ilmu pengetahuan saha teknologi, estu kadang saged deteksi janin menika jaler menapa estri, menawi cocok menika inggih namung kaleresan kemawon, ananging ingkang baken bilih namung saking Allah ingkang saged deteksi kanthi estu leres. Menawi alat hasil saking kemajengan ilmu pengetahuan saha teknologi, inggih kadang leres kadang inggih meleset. Dados taksih teka-teki alias mboten mesthi. namung Allah kang ngripta, lan piyambak-e Allah Setunggal ahli tafsir paring pamanggih mekaten kang pirsa kedadosan menapa kemawon, kalebet : samangke badhe dados menapa, menapa begja menapa samsara lan sak lajengipun. Menawi wonten ingkang ngaturaken : wekdal sak menika rak nggih sampun saged dipun deteksi kanthi alat canggih janin ingkang sak lebeting gua garba, menapa jaler utawi estri ?. Mila saged dipun jawab mekaten, bilih ing ayat menika ngginak-aken lafaz "maa" (apa), sanes "man" (sapa) ingkang nedahaken bilih jaler utawi estri . Ayat menika kedah dipun kaji kanthi estu estu. 7
Jamaah jum'at rahimakumullah, Kaping Sekawan, Namung Allah ingkang pirsa mbenjang wonten menapa ٌس ْ َ ْ د � ىِر ف ت اَمَو (Lan ora ana sewiji wong kang ngerteni (kanthi yakin). Pengendikan-ipun Allah : Bilih sedaya malaikat, para nabi, jin, saha manungsa, Sedaya makhluk mboten wonten saha mboten saged ذاّ َم ا mangertosi menapa kemawon, ingkang badhe ۖ ا ًد kedadosan ing dinten ingkang badhe, kalebet ت � kang sesok bakal dumadi َ ْ َ غ ُبِس (kang ngerteni (kanthi yakin) apa-apa ). Pramila sedaya mukawis saha kedadosan duniawi menapa melih ukhrowi. Sedaya menika haq, sedaya menika namung Allah ingkang paring pepesthen. Manungsa piyambak namung damel rencana, pepesthen saha hasil menika Kapiing gangsal, Namung Allah ingkang pirsa sedaya saking ngarsa-nipun Allah. kapan saha teng pundi kita pejah. ٍضْر أ ّ ِى َ َ ْ َ ْ ٌس ۢ أِب د � ىِر ف ت اَمَو َ ۚ ُتوُم yakin) neng ngendi papan deweke bakal mati). Pengendikan-ipun Allah : � Lan ora ana sewiji wong kang ngerteni (kanthi ( Mila mboten wonten sewiji awak-awakan ingkang pirsa, 8
wonten ing pundi piyambake badhe pejah. Kanthi kahanan kepripun ugi mboten mangertos. Perkawis menika estu perkawis haq, kalebet perkawis ghaib namung Allah ingkang pirsa. Kita namung dipun dhawuhi supados yakin/pitados. Perkawis perkawis ingkang ghoib mekaten, manungsa mboten dipun kepareng-aken nelesih ngantos tebih ing peng- angen-angen, hal menika ranah-ipun Jamaah jum'at rahimakumullah manungsa. sanes Sedaya perkawis ing nginggil kasebat, inggih saweneh perkawis ingkang haq saha leres maujud- ipun. Sina-asa kemajengan ilmu pengetahuan saha langit bebasanipun, teknologi sampun sundul ananging tetep wonten wates saha kekirangan-ipun. Pramila wonten perkawis perkawis ing babagan kapitadosan bleger makhluk (manungsa) kedah purun nampi kanthi logis dogmatis. Sedaya sami sadar bilih akal budhi saha logika manungsa, menika wonten apes saha watesipun. Namung Allah ingkang Maha Pirsa saha Maha Ngudaneni. Ing akhiripun Mekaten saha semanten, mugi manfaat, aamiin. 9
َ َ ُ َ ُ ُ ِمْيِظَعلا ِنآْر لَّب �َو ق َكَراَب ْم ُ�ا لَو ْ ْ ِ� � قلا ِ� ِتاَي�ا ِمْيِكَ�اِر �ِ�اَو َنِم ُمْيِحَرلاُرْو غلاَو ف . ِ� ُﺪ ﻼ َّﺼلاَو ِ لْﻮَﺣ َﻋﻠﻰ ُم ﻻَو ،ِﷲا ِلْﻮ ُﺳَر ﻼ َّﺴلاَو ة أ ُﺪَﻬ ﻚْ�ِ ﻻِإ َ أَو ُ ﻻ ُه أَو ﺣَو ﷲا ﺷ ن ﻻ ﻟﻪِإ ﻟﻪ ﺪ ﺷﺮ ﺷ ِﷲﺎِﺑ ﻟﻪْﻮ ُﺳَرَو ُه ُﺪ ﻞ َﺻ َّﻢُﻬ َﻋﻠﻰَو ٍﺪَّﻤ َﻋﻠﻰ ﻠ َﺳَو كِرﺎَ�َو ْﻢ ُ � ﺒ ا ﻠل � . ِﺷﺮﺎَﻌَﻣ ِﺔَﻣﺎَﻴِﻘ �ِﻤِﻠ ْﺴُﻤ ﺷْر أ َ ﻟا ِمْﻮَﻳ ﻟﻰِإ ُها لا َ ﺪ � ﺪ ﻫ . ؛ ُﺪ ﻘَﺘِﺑ َيﺎَّﻳِ�َو ﻌَ� ﺎ أ ،ِﷲا ىَﻮ ﻣ . ﻟﻰﺎَﻌ ل َصُي ُهَت �َمَو َ ﻗ لﺎ � نِإ �ا كِ� اًميِل ْس ل َص ل َسَو ِهْي � اوُمِ : ع او ل ﻞ َﺻ َّﻢُﻬ َﻋﻠﻰَو ٍﺪَّﻤ ﻛ ٍﺪَّﻤ َﻋﻠﻰ َﻋﻠﻰ َﺖ ﻠ َﺻ ﺎَﻤ . � � ِلآ ا ﻠل ﻴ كِرﺎَ�َو ،َﻢْ ﻴِﻫاَﺮْﺑِإ ِلآ ﻛ ٍﺪَّﻤ َﻋﻠﻰَو ٍﺪَّﻤ َﻋﻠﻰ � ِلآ � ﻴِﻫاَﺮْﺑِإ ِلآ ﻴِﻫاَﺮْﺑِإ َﻋﻠﻰَو َﻢ ﻧِإ ،َﻢ ﻴِ ﻚ ﺣﻤ ﻴِ ﺪ � ﺪ ﻏا َّﻢُﻬ �ِﻤِﻠ ْﺴُﻤ لاَو ِتﺎَﻤِﻠ ْﺴُﻤ لاَو َ ْﺮِﻔ ﻠِل ا ﻠل . اَو ْﻢُﻬ ﻗ ٌﻊ ﻴِﻤ َﺳ ﻨِﻣ ِءﺎَﻴ ، ِتاَﻮ ﻧِإ ﻚ ﻷ ﺣ ﻷ م ِ�َع ِهْيِ�اَمِب �اَي� ْم �َو ْ ف ّ�ِم ُه ُه ْم تَو نِمَو ْ نإ �ِت � , ْ َ َ َ َّ َ َ ُ ْ ِ ُ Khutbah Kaping kalih َ َّ َ َ َ َ َ ُ ُ َ َّ ةَّﻮ ﻻَو ﻻِإ ﻗ أ ُﺪَﻬ ﺪَّﻤ � ن ا ﺗ ْﻦَﻣَو ِ َﻊِﺒ ِﻟﻪآ ْﻢ أ ُﷲا ُﻢ ﻴ ِﺻْو � َ َ َ َ َّ َ َ َ َ ُ ْ َ ْ ْ َ ْ َّ َ َ ً َّ ُ ِّ َ ِّ َ َ َ ُ ْ َ ُ َ ْ ْ َ ْ ُ ُ َ َ ْ َ ْ ْ َّ َ َ َّ َ َ ُّ َ َ َّ َ َّ اوُنَمآ َنيِ � اَي �ا اَهُّ� ِ�َّ�ا ۚ ِ ّ نو � ّ َ َ َ َّ َ َ َ َ ِّ َ ُ ُ َ َ ْ ﻴِﻫاَﺮْﺑِإ �َرﺎَﺑ ﺎَﻤ ْ َﻋﻠﻰَو َﻢ َﻋﻠﻰ َﺖ ْ َ َ َ َ ُ َ َ ُ ْ َ َ َ َّ ٌ َ ٌ ْ ْ ْ ْ ْ ْ ْ ْ ْ ْ ْ ْ َ ْ لاَو َ ﺆُﻤ ﺆُﻤ �ِﻨِﻣ ِتﺎ � ٌﺐْ�ِﺮ ﺎَ�َو ِتاَﻮَﻋَّﻟﺪا ُﺐ ﻴِ ﻨِﻣ َ ْ َ َ ُ ْ َّ ْ ْ ْ 10 ْ ﻤَ ُ ه ْ ﻟﺤ ا ا
ْ ْ َ ْ َ ْ َ ِتﺎَﺟﺎَ َ ْ َ َ ﻛ ﺎَﻤُﻬ ﻨَّ�َر ﻐ ِﺻ , ﻻَو ِنﺎَﻤ ﻘَﺒ َﺳ َﻦ ﻨَّ�َر ﻟﻨ ْﺮِﻔ ﻨِﻧاَﻮ ﺧِﻹَو ﺎَ ﻧﻮ �ِﻹﺎِﺑ ﺎ �ِ ﻟﺬا ﺎ ﻨَّ�َر اْﻮُﻨَﻣاَء َﻦ ﻴ ِﺣَّر فوُءَر ،ٌﻢ ﻗ ﻠ ﻨِ�ﻮ �ِل ﻚ �ِ ﻧِإ ﺂ ﻨ ِﺟاَوْز ُ� ﻠَﻌ ﻨَّ�َر َ�ِﻘ ﻨِﺗﺎَّ�ِّر ﺘُﻤ أ ْﻦِﻣ ﺎَ ةَّﺮ ﺟاَو ٍ ذَو ﺎ ﻫ ﺎ ﻟﻨ ﻗ ﺎ أ ﻋ ﻨ ﻠِل ﺎ ﺐ ﻨ َﺴَﺣ ِةَﺮ ِﺧ َبا ﻨ َﺴَﺣ ﺎَﻴ ﺬَﻋ ﺎ ﺎًﻣﺎَﻣِإ ﻨّ � ّ َ�َر ُﻟﺪا ﻨِﻗَو ﻵا ِ�َو ﺔ ﺔ ﻨِﺗآ ﺎ ِﻓﻲ ﺎ َﻋﻠﻰ ٌم ﻔ ِﺼَﻳ ﺎّ نﺎ َﺤ ﻼ َﺳَو َ�ِﻠ َﺳْﺮُﻤ ﻚّ َﻤ ﺒ ُﺳ ِبَر ِ�َر � ِةّ َﺰِﻌ ِرﺎّ َﻟﻨا لا ﻟا نﻮ , ِ� ُﺪ لﺎَﻌ َ�ِﻤ ِبَر ِ ﻟﺤاَو ﻤَ ﻟا , , , ﻧﺎَﻴَّ�َر ﺎَﻤ ﺎ ِﻟﺪاَﻮِلَو ﺎَ �ِ ﻨ ﻟﻨ ْﺮِﻔ اَو ﺎ ﻟﺤا َ ِﺿﻲﺎ اًرﺎ ﻏا ﺎ . ﺣﻤر ﻏا ﺎ َ َ َّ َ َ ْ ْ ْ ْ ْ ْ ُ َ ﻞَﻌ َ َ ﺗﺠ ِﻓﻲ َّ ُ ًّ ْ ُ َّ َ َ َ ْ ﻼِﻏ ﺎ َ َ َ ْ ْ ُ ُ ْ ْ َ َ َ َ َّ َ َ ْ ْ ً ً ْ َ َ َ َ َ َ ْ ْ َ َ ُ َ َ َ َ ّ ْ ْ ْ َ ْ ّ َ ّ Dening : Ust M Humam, S.Ag 11 َ ﻗ