ᮅᮜᮂ ᮑᮥᮒᮒ᮪ ᮒᮤᮔ ᮝᮤᮊᮤᮦ ᮕᮓᮤᮃ! ULAH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA! Pituduh singget keur Anjeun anu resep kana énsiklopédia panggedéna di dunya maya Raymond Sutanto Nur Rahmi Nailah Wikimedia Indonesia
ULAH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA! ᮅᮜᮂ ᮑᮥᮒᮒ᮪ ᮒᮤᮔ ᮝᮤᮊᮤᮦ ᮕᮓᮤᮃ! Pituduh singget keur Anjeun anu resep kana énsiklopédia panggedéna di dunya maya ᮕᮤᮒᮥᮓᮥᮂ ᮞᮤ ᮀᮌᮨᮒ᮪ ᮊᮩ ᮁᮃᮔ᮪ᮏᮩᮔ᮪ ᮃᮔᮥ ᮞᮨᮕ᮪ ᮊᮔ ᮆᮔ᮪ᮞᮤᮊᮣᮧᮦ ᮕᮓᮤᮃ ᮕᮀᮌᮨᮦ ᮓᮔ ᮓᮤ ᮓᮥᮑ ᮙᮚ Raymond Sutanto Nur Rahmi Nailah Wikimedia Indonesia
Judul: ULAH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA! Pituduh singget keur Anjeun anu resep kana énsiklopédia panggedéna di dunya maya. ISBN: 978-602-73992-9-7 (PDF) Wedalan: Perkumpulan Wikimedia Indonesia Jalan Danau Toba No. 104. Bendungan Hilir Jakarta 10210, Indonesia surel: info@wikimedia.or.id Nu Nulis: Raymond Sutanto Nur Rahmi Nailah Panarjamah: Yogi Yogaswara Yanuariska Lisénsi: Judul ieu buku nyaéta "ULAH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA! Pituduh singget keur Anjeun anu resep kana énsiklo- pédia panggedéna di dunya maya." Ditulis ku Raymond Sutanto jeung Nur Rahmi Nailah, Wikimedia Indonesia. Anjeun bisa ngabagikeun, ngagan- dakeun jeung nyebarkeun deui ieu matéri dina wangun file naon waé. Kitu ogé bisa ngarobah jeung nyadur matéri ieu buku keur rupa-rupa kapentingan kaasup komersial. Éditor: Ilham Nurwansah Panata Aksara: Adien Gunarta Dwi Satria Utama Distributor: Perkumpulan Wikimedia Indonesia Jalan Danau Toba No. 104. Bendungan Hilir Jakarta 10210, Indonesia surel: info@wikimedia.or.id Nu méré lisénsi teu bisa ngarobah katangtuan di luhur salila Anjeun tuhu kana katangtuan ieu lisénsi. Lisénsi anu dipaké nyaéta Creative Commons CC-BY-SA 4.0 Sakabéh matéri anu aya dina ieu buku ditangtayungan ku lisénsi Creative Commons Attribution Share-Alike (CC-BY-SA) 4.0. Nyebarkeun deui ieu buku kudu dina wengkuan lisénsi anu sarua. sa/4.0/deed.id
Pangjajap ᮕᮀᮏᮏᮕ᮪ Wikipédia diadegkeun ku Jimmy Wales dina taun 2001. Anu mimiti aya téh nyaéta Wikipédia basa Inggris. Ti harita Wikipédia ngalaman kamekar- an anu kacida ngaronjatna nepi ka dijieun Wikipédia dina rupa-rupa basa sadunya, kaasup salah sahijina Wikipédia basa Indonésia dina taun 2003. Diadegkeunana Wikimedia Foundation taun 2003, beuki ngaro- jong kamekaran Wikipédia katut proyék-proyékna. Di Indonésia, Wikimedia Indonesia geus mitem- beyan ngalaksanakeun proyék-proyék anu tujulna keur ngarojong kamekaran jeung ngaronjatkeun kualitas Wikipé- dia, boh anu patali jeung kontén ata- wa jumlah pamaké aktif anu nulis. Salah sahiji program anu dilaksana- keun ku Wikimedia Indonesia téh nyaéta program WikiLatih anu geus lumangsung ti taun 2016. Program WikiLatih nyaéta hiji kagiatan latihan nulis jeung ngédit dina Wikipédia. Nyatana, sanggeus niténan lumang- sungna program WikiLatih anu dilak- sanakeun di sababaraha daérah, ka- layan gawé bareng jeung rupa-rupa instansi, organisasi, komunitas, loba kénéh pasualan dasar jeung umum ngeunaan Wikipédia anu jadi kapana- saran balaréa, boh ti pamilon latihan boh anu ngokolakeun gawé bareng jeung Wikimedia Indonesia. Lian ti éta, rupa-rupa média sosial Wikime- dia Indonesia kayaning Facebook, Instagram, Twitter ogé mindeng narima rupa-rupa kapanasaran bala- réa anu mikabutuh jawaban merenah sagancangna. Kapanasaran anu mindeng katangén téh nyaéta ngeunaan naon bédana Wikimédia jeung Wikipédia, bisa henteuna nyutat tina Wikipédia, kumaha cara nyutat informasi anu merenah tina Wikipédia, naon waé anu bisa ditulis dina Wikipédia, jeung kumaha cara mekarkeun Wikipédia dina basa daérah. Pasualan anu dita- taan tadi téh jadi kawajiban organisa- si anu ngokolakeun Wikipédia keur ngarahkeun jeung ngajawab nepi ka gemet sangkan teu jadi pasualan anu manjang. ULAH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA! Pitu- duh singget keur Anjeun anu resep kana énsiklopédia panggedéna di dunya maya téh wujud tarékah Tim Program Pendidikan Wikimedia Indonesia keur ngajawab pasualan jeung kapana- saran anu tadi geus didadarkeun. Tim Program Pendidikan miharep tina ieu buku pituduh singget téh bisa ngajembaran pangaweruh dasar ngeunaan Wikipédia ka balaréa anu resep aktif ilubiung dina mekarkeun jeung ngokolakeun Wikipédia sacara global. Jakarta, 16 Maret 2020 Tim Program Pendidikan Wikimedia Indonesia
1 3 5 6 7 8 9 9 10 11 12 13 14 15 16 Daptar Eusi Naon ari Wikipédia téh? Naon bédana Wikipédia jeung Wikimédia? Naha Wikipédia dijieun? Naon tujuan Wikipédia? Naha nembrakna Wikipédia téh jadi matak kontén Wikipédia bisa diropéa atawa dirobah sangeunahna? Naon waé artikel anu aya dina Wikipédia? Naha euweuh iklan dina Wikipédia? Ti mana Wikipédia meunang waragad? Naha bener Wikipédia teu bisa jadi rujukan? Naha Wikipédia téh miboga mangpaat keur balaréa? Naha artikel dina Wikipédia téh midangkeun informasi anu bener? Naha rujukan nu dipaké dina artikel Wikipédia téh kudu bisa dipercaya? Kunaon sakapeung sok kapanggih kénéh informasi anu teu bener dina Wikipédia? Kumaha cara ngédit dina Wikipédia? Naon waé tulisan anu dipahing jeung teu ditarima dina Wikipédia?
ᮓᮕ᮪ᮒᮁ ᮉᮞᮤ Naha tulisan dina Wikipédia téh bisa jadi hak milik nu nulisna? Kunaon dina Wikipédia basa Inggris jeung basa Indonésia eusina béda? Kunaon aya nu haat nulis dina Wikipédia sanajan teu dibayar? Basa daérah naon waé anu boga Wikipédia mandiri di Indonésia? Kunaon aya Wikipédia basa daérah? Kumaha bisa nepi ka aya? Jeung naon tujuanana? Kumaha carana pikeun naratas Wikipédia dina basa daérah? Naha aya bongbolongan sangkan meunang ideu atawa jejer anu bisa ditulis dina Wikipédia? Naha aya pituduh nulis dina Wikipédia? Naha aya lokakarya ngédit Wikipédia pikeun pamaké anyar? Naha nulis dina Wikipédia bisa dijadikeun salah sahiji sarat pikeun undak jabatan? Lamun hayang nyaho leuwih jero, saha anu bisa ditanya? 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27
Naon ari Wikipédia téh? "Wikipédia nyaéta énsiklopédia daring bébas anu ngagunakeun rupa-rupa basa" Wikipédia nyaéta salah sahiji énsi- klopédia bébas wangun daring anu ngagunakeun rupa-rupa basa. Hayu urang titénan sing gemet pedaranana. Kahiji, énsiklopédia . Naon anu dimaksud énsiklopédia téh? Naon bédana énsiklopédia jeung wanda bacaan séjén anu aya dina koran, ma- jalah jeung opini? Nurutkeun wange- nanana, énsiklopedia téh nyaéta karya rujukan anu midangkeun ringkesan élmu pangaweruh tina sababaraha widang paélmuan. Éntri anu aya dina énsiklopédia leuwih panjang ti batan kamus jeung eusina informasi faktual ngeunaan subjék anu keur dipedar. Tengetkeun - di dieu aya kecap faktual (fakta), anu hartina luyu jeung kanyataan kalayan butuh bukti. Pikeun nyangking hiji fakta atawa bebeneran, énsiklopédia biasana ditulis ku jalma anu ahli dina widangna. Dina Wikipédia, éta "ka- ahlian" téh dicokot jeung disebut- keun tina sumber-sumber sekundér anu dipilih ku pamaké waktu nulis artikel, saperti pamedal jeung panulis anu dianggap geus ahli. 1 UL AH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA!
Naon bédana Wikipédia jeung énsiklopédia biasa? Wikipédia bisa diaksés dina jaringan internét (daring). Saméméh aya Wiki- pédia taun 2001, mémang geus aya énsiklopédia anu bisa diaksés dina jaringan internét, ngan keur dina tahap nyoba-nyoba kénéh jeung hen- teu gencar cara Wikipédia. Wikipédia sifatna nembrak . Wiki- pédia nepi ka bisa jadi rongkah kiwari téh alatan sipatna anu nembrak. Nem- brak, hartina saha waé bisa nambahan jeung ngarobah eusi artikelna (tang- tuna pikeun saha waé anu bisa nyam- bung kana jaringan internét). Wikipédia sadia dina rupa-rupa basa Béda jeung énsiklopédia anu ukur ngagunakeun basa Indonésia atawa basa Inggris minangka basa pangan- teurna, Wikipédia mah sadia dina rupa-rupa basa kaasup basa daérah, kayaning basa Jawa, basa Sunda, basa Minangkabau, jeung basa daérah lianna. . Wikipédia miboga 5 prinsip utama (dina Wikipédia disebut panca-pilar) anu wajib diturut ku sakabéh vérsi Wikipédia nepi ka kiwari, nyaéta: Mangrupa énsiklopédia Bisa diédit ku saha waé Sipatna sineger tengah (nétral) teu mihak ka hiji kelompok atawa golongan Ukur narima kontén anu lisénsina nembrak Miboga aturan jeung kawijakan anu geus disapukan babarengan Pikeun informasi anu leuwih lengkep, Anjeun bisa muka ieu tutumbu: bit.ly/pancapilarwiki 2
Naon bédana Wikipédia jeung Wikimédia? "Wikimédia nyaéta organisasi anu ngarojong ayana Wikipédia" Sanajan sarua dimimitian ku "Wiki", Aya dua rupa Wikimédia aya dua anu Wikipédia jeung Wikimédia téh mi- kudu dipikanyaho téh, nyaéta Wikime- boga harti anu béda. Wikipédia téh dia Foundation jeung Wikimedia énsiklopédiana, ari Wikimédia mah Indonesia. Wikimedia Foundation organisasi anu ngarojong kana hirup (WMF) nyaéta yayasan nirlaba anu jeung huripna Wikipédia. puseurna di Amérika Serikat nu nga- rojong jeung ngajalankeun Wikipé- dia. Sanajan kitu, WMF teu nyieun 3 UL AH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA!
jeung ngajagaan kontén artikelna. Iwal ti Wikipédia, WMF ogé nga- rojong jeung ngajalankeun 11 situs séjen minangka "dulur" Wikipédia, kayaning Wiktionary (kamus), Wiki- data (basis data), Wikimedia Com- mons (berkas), Wikivoyage (pituduh wisata) jeung sawatara situs séjénna. WMF miboga mitra lokal anu loba jeung sumebar di sawatara nagara sakuliah dunya, salah sahijina nyaéta di Indonésia. Mitra lokal WMF di In- donésia nyaéta Wikimedia Indonesia (WMID). WMID diadegkeun ku para Wikipédiawan lokal Indonésia taun 2008, sarta dikokolakeun kalawan mandiri ti WMF. Omat, ulah salah sangka! Teu saka- béh situs "wiki" anu aya dina internét téh dikokolakeun ku WMF. Situs ka- was WikiLeaks, Wikihow, jeung WikiDPR lain situs anu dikokolakeun ku WMF. 4
Naha Wikipédia dijieun? "Mimitina mah Wikipédia téh ukur jadi panambah pikeun Nupedia" Wales jeung Sanger tuluy nyieun situs anu dingaranan Wikipédia dina taun 2001 . Mimitina mah proyék Lamun niténan sajarah Wikipédia, Wikipédia téh ukur panambah tina ieu proyék téh mimitina tina proyék Nupedia. Tapi, dititénan ti waktu ka énsiklopédia anu dingaranan Nupedia waktu anu kawentar ka balaréa téh dina taun 2000. Nupedia diadegkeun kalah Wikipédia. Ahirna, Nupédia ku Jimmy Wales jeung Larry Sanger ditutup taun 2003 sabab kameka- anu matuh digawé di pausahaan ranana gejed pisan. internét Bomis. Harita, Nupédia téh ukur ditulis ku para ahli. Di Indonésia, Wikipédia dimimitian ku ayana Wikipédia bahasa Indonésia taun 2003 kalawan judul artikel munggaran téh "Elektron". Sang- geus basa Indonésia, sataun ti harita medal Wikipédia basa Jawa jeung Wikipédia basa Sunda. Pamungkas, Wikipédia basa Nias medal taun 2021. 5 UL AH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA!
Naon tujuan Wikipédia? "Imagine a world in which every single person on the planet is given free access to the sum of all human knowledge. That's what we're doing." - Jimmy Wales Bayangkeun hiji dunya minangka tempat manusa bisa babagi sagala rupa élmu pangaweruh kalawan bébas. Tah, éta tujuan Wikipédia téh. Pikeun nyadiakeun rupaning élmu pangawe- ruh dina énsiklopédia daring anu bébas, nembrak jeung bisa diaksés ku saha waé, iraha waé, jeung di mana waé. 6
Naha nembrakna Wikipédia téh jadi matak kontén Wikipédia bisa diropéa atawa dirobah sangeunahna? "Wikipédia miboga komunitas husus 'jagabaya' nu salawasna 'ngaronda' pikeun menerkeun suntingan-suntingan anu sambarangan." Sacara téhnis mah, enya bener. Ngan gancang menerkeun deui suntingan- ulah poho, yén Wikipédia ogé miboga suntingan anu katingalina samba- komunitas "jagabaya" nu sarua rangan atawa nu eusina ngadadar- kuatna. keun informasi teu bener. Sababaraha pamaké dibéré pakakas jeung hak Éta nu ngajagaan téh unggal waktu husus, kawas fasilitas blokir jeung "ngaronda" pikeun ngilikan kaca ngonci artikel - sangkan kualitas "Anyar robah" - maranéhna bakal kontén Wikipédia salawasna kajaga. 7 UL AH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA!
Naon waé artikel anu aya dina Wikipédia? "Dina Wikipédia aya rupa-rupa élmu pangaweruh manusa" Wikipédia nyadiakeun rupa-rupa Ieu di handap béréndélan conto- élmu pangaweruh manusa, ti mimiti conto artikel dina Wikipédia anu geus jejer-jejer anu daria siga hukum, sampurna, hartina geus saluyu jeung ékonomi, falsafah, téknologi, sains, katangtuan atawa palanggeran nulis géografi, astronomi nepi ka jejer- artikel anu sampurna dina Wikipédia. jejer populér saperti komik, manga, film, musik, jeung anime ogé aya dina Wikipédia. Perang Tiis Kategangan pulitik jeung militér antara Dunya Kulon ngalawan Dunya Komunis Karajaan Sriwijaya Kamaharajaan maritim anu kungsi ngadeg di pulo Sumatera Riba Sagala injeuman anu aya sarat tambahan dina muamalah Indonésia Nagara di Asia Tenggara, nu diliwatan ku gurat khatulistiwa Urang Minang Étnik Nusantara nu basana Minang jeung ngajungjung ageman Minangkabau Kutang Sabangsaning baju jero nu dipakéna di jeroeun papakéan Anjeun bisa ngetik judul artikel kana kolom panyungsi lebah juru katuhu luhur sabada dina kaca Wikipédia. 8
Naha euweuh iklan dina Wikipédia? Jimmy Wales, nu mimiti naratas Wikipédia, nétélakeun yén ayana iklan téh ngabalukarkeun artikel katalikung ku kapentingan. Nu mi- dangkan iklan dina Wikipédia tangtu hayang artikelna ngajéntrékeun ka- punjulanna wungkul. Ku kituna, ari Wikipédia mah panceg ngalarapkeun ajén kasaimbangan, jadi artikelna teu meunang ngumbar kapentingan anu nguntungkeun salah sahiji pihak. Ti mana Wikipédia meunang waragad? Unggal taunna, Wikimedia Found- ation muka panarimaan waragad dina laman proyékna. Ieu panarimaan wa- ragad biasana dilaksanakeun sataun sakali. Waragad anu dicangking téh dikokolakeun ku Wikimédia Found- ation pikeun ngarojong komunitas Wikipédia di sakuliah dunya, ngara- wat paladén (server) Wikipédia, jeung operasional kantorna. 9 UL AH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA!
Naha bener Wikipédia teu bisa jadi rujukan? Bener! Artikel dina Wikipédia teu téh, lain artikel Wikipédiana. Wiki- meunang jadi sumber rujukan atawa pédia ukur minangka "lawang" keur réferénsi. Waktu Anjeun maluruh meunangkeun rujukan-rujukan anu informasi dina Wikipédia, réferénsi- leuwih hadé. réferénsi anu nyampak dina artikel Wikipédia nu bisa dijadikeun rujukan Rujukan anu bisa digunakeun dina nulis artikel Wikipédia téh nyaéta buku, jurnal, situs wéb jeung sajabana 10
Naha Wikipédia téh miboga mangpaat keur balaréa? Naha Anjeun apal yén Wikipédia "karinding" dina Google, mangka basa Indonésia téh dianjangan 2 milyar hasil nu kaluar téh saperti ieu gambar. kali dina jangka sataun katompér- nakeun? Hartina, dina sabulan dian- Lamun ningali pangrojong kana jangan ratusan juta kali. Mangka, Wikipédia siga kieu, hartina poténsi tina data panganjang anu nyampak Wikipédia minangka sumber infor- téh jadi tangara yén Wikipédia di- masi téh bakal terus mekar. Lian ti mangpaatkeun ku masarakat keur éta, Anjeun ogé lamun jadi pamaké maluruh rupa-rupa informasi. Pék aktif tangtu bisa mantuan jutaan tengetan yén lamun keur néangan manusa anu butuheun kualitas infor- hiji hal dina Google ogé anu muncul masi anu informatif, kompréhénsif, pangluhurna téh pasti Wikipédia (boh jeung saimbang. dina basa Indonésia atawa dina basa Inggris). Contona, pék Anjeun ketik 11 UL AH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA!
Naha artikel dina Wikipédia téh midangkeun informasi anu bener? Unggal informasi dina Wikipédia téh kudu dibaca gemet jeung taliti. Informasi anu nyampak dina Wikipédia ulah langsung dianggap bener jeung dipercaya kitu waé. Kahiji, Anjeun kudu niténan naha artikel anu dibaca téh aya rujukanana atawa henteu. Tanda Réferénsi atawa rujukan dina unggal artikel Wikipédia téh ditandaan ku angka-angka [1] [2] [3] , , saperti kieu: Upama Anjeun manggihan angka- Kadua, sanggeus nyaho sumber angka saperti anu nyampak dina informasi asli anu dipaké dina gambar, pék klik baé angkana, sang- artikelna, ayeuna kari dicindekkeun, kan Anjeun bisa muka rujukan asli naha éta sumber téh bisa dipercaya anu dipaké sumber utama artikelna. atawa henteu. Titénan "tingkat" Sumber utamana bisa dibaca keur bebeneran élmu anu dipidangkeunana. ngawewegan informasi anu geus di- Lamun sumberna tina média sosial pidangkeun dina artikel Wikipédia. (médsos), blog pribadi, jeung buku wedalan sorangan, tangtu geus puguh éta mah sumber anu teu pati bisa dipercaya jeung objektif. 12
Naha rujukan nu dipaké dina artikel Wikipédia téh kudu bisa dipercaya? Tangtu kudu! Komunitas Wikipédia geus miboga katangtuan anu maneuh ngeunaan sumber anu pantes jeung bisa dipaké dina Wikipédia. Katangtuan anu dipaké padoman téh geus disapukan babarengan ku komunitas kalayan sababaraha tingkat kapercayaanana: 1. Bisa dipercaya. Jurnal ilmiah, buku 3. Sabisa-bisa disingkahan. Blog, wedalan pamedal anu bisa dipercaya, koran kriminalitas, jeung tabloid majalah/tabloid élmu pangaweruh, gosip sabisa-bisa ulah digunakeun média massa nasional, jeung pancén pikeun sumber rujukan artikel. ahir akademik anu geus diuji ku ahlina asup kana kelompok ieu. 2. Teu disarankeun. Buku anu diwe- 4. Teu bisa dipaké pisan. Sakabéh dalkeun ku sorangan, sampul kasét, Wikipédia jeung situs séjén anu sis- jeung artikel naon baé tina situs temna jiga Wikipédia, dipahing digu- populér leuwih alus ulah digunakeun nakeun jadi rujukan. Ieu hal téh nerap minangka sumber rujukan. ogé keur média sosial jeung layanan tulisan singget saperti Facebook, Twit- ter, Instagram jeung Whatsapp/Line. 13 UL AH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA!
Kunaon sakapeung sok kapanggih kénéh informasi anu teu bener dina Wikipédia? Ieu di handap conto gambar anu pédia unggal waktu ngajaga artikel- kungsi dikirim ku salah saurang pa- artikel nu aya tina lampah vandalis- maké Wikipédia tina panyungsi Google meu sarupa kitu. Search ngeunaan kelompok musik Mayhen ti Norwégia (tina Wikipédia Lamun manggihan artikel anu basa Indonésia). keuna ku vandalismeu, Anjeun bisa ngalapor kana kaca 'Sawala' kalayan ngaklik 'Sawala' dina kolom lebah kénca pidangan utama Wikipédia. Ieu kajadian téh ilahar disebut vandalismeu, nyaéta lampah nyun- ting artikel tapi tujuanana ngaruksak nepi ka informasi anu dipidangkeun téh teu saluyu jeung kanyataanana. Para 'jagabaya' di komunitas Wiki- 14
Kumaha cara ngédit dina Wikipédia? Naha Anjeun kungsi nempo kecap Waktu Anjeun ngaklik "Édit", "édit" di palebah luhur katuhu kaca pidangan kaca Wikipédia bakal robah Wikipédia ? jadi pidangan "édit". Dina éta pi- dangan téh pamaké bisa ngaropéa artikel anu dipilih kalawan langsung. Anjeun bisa niténan pidangan "édit" dina ieu gambar di handap: Dina ieu pidangan "édit", Anjeun bisa nambahan eusi anu dianggap kurang, menerkeun informasi anu dianggap salah, atawa mupus kontén anu sa- ngeunahna. Wajib pikeun ngasup- keun rujukanana. Sanggeus kitu, klik deui "Terbitkan perubahan" palebah Hasil parobahan nu dijieun ku Anjeun bakal langsung kasimpen jeung midang dina artikel! luhur katuhu. 15 UL AH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA!
Naon waé tulisan anu dipahing jeung teu ditarima dina Wikipédia? Wikipédia basa Indonésia miboga kaca husus "Wikipedia:Bukanlah". Dina ieu kaca, Anjeun bisa niténan nu teu kaasup ciri-ciri énsiklopédia, saperti sababa- raha hal anu kaunggel ieu di handap: Kamus, sabab Wikipédia miboga Koran/warta aktual, sabab proyék anu sarua dingaranan Wikipédia miboga proyék anu sarua Wiktionary. kalawan ngaran Wikinews. Tempat iklan, sabab Wikipédia lain Buku resep, pituduh arah, pituduh tempat masangkeun iklan. Anu wisata, buku ajar, kumpulan jurnal, dipidangkeun dina Wikipédia mah tutorial, jeung sajabana anu henteu kudu hal anu geus kakoncara heula, nyirikeun tulisan énsiklopédia. lain kakoncara sabab aya dina Wikipédia. Anjeun bisa ngetik "Wikipedia:Bukanlah" dina kolom panyungsi keur muka éta kaca. 16
Naha tulisan dina Wikipédia téh bisa jadi hak milik nu nulisna? Pikeun ngajawab pananya di luhur, urang kudu inget yén Wikipédia téh bisa ditulis jeung diédit ku saha waé. Artikel anu dirintis ku Anjeun salilana mungkinbakal aya anu ngaropéa. Hartina, unggal artikel Wikipédia téh mangrupa banda balaréa anu teu bisa lisénsi keur mantuan pamaké jeung jadi hak milik saha baé. Lintang ti nu boga kontén sangkan gampang kitu, sangkan artikel Wikipédia teu ngabagikeun jeung ngamangpa- ukur némbongkeun hiji puseur pa- atkeun karya-karyana sacara bébas. nyawang, jeung kanétralanana bisa Lisensi nembrak anu dipaké dina kajaga. Wikipédia nyaéta Lisensi Creative Commons Atribusi- Berbagi Serupa Wikipédia salawasna ngagunakeun 3.0. Pikeun mikanyaho lewih gemet lisénsi nembrak dina unggal kon- ieu lisensi, Anjeun bisa maluruh dina ténna. Lisensi nembrak téh nyaéta situsna: creativecommons.or.id 17 UL AH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA!
Kunaon dina Wikipédia basa Inggris jeung basa Indonésia eusina béda? Kontén anu aya dina Wikipédia basa Kunaon artikel Wikipédia dina basa Inggris jeung basa Indonésia téh Inggris leuwih loba ti batan basa tangtu aya bédana, sabab unggal Indonésia? Sabab jumlah kontirbutor artikel dina Wikipédia dirataras ku Wikipédia basa Inggris leuwih loba ti béda-béda pamaké. Artikel Wikipédia batan Wikipédia basa Indonésia. memang bisa dijieun ku bot (robot), Kiwari, dina Wikipédia basa Inggris tapi biasana kawatesanan pikeun kira-kira aya 66.000 pamaké aktif jejer anu patali jeung hal-hal repetitif unggal bulanna (aktif téh hartina saperti babagian wilayah, taksonomi ngédit artikel 5 kali dina sabulan), ari biologi, atawa objék anu aya di luar dina basa Indonésia mah pamaké angkasa. Salian ti éta mah angger aktif téh ukur 1.000 . Dumasar kana kudu dijieun jeung dimekarkeun ku éta angka, Anjeun bisa ningali bébé- pamaké manusa kalawan langsung. daan anu kawilang anggang, sarta tangtu waé méré pangaruh kana réana artikel dina unggal vérsi Wikipédia. Wikipédia basa Inggris Wikipédia basa Indonésia Wikipédia basa Sunda 66.000 1.000 148 Pamaké aktif Pamaké aktif Pamaké aktif 18
Kunaon aya nu haat nulis dina Wikipédia sanajan teu dibayar? Ngédit dina Wikipédia téh geus Sawatara Wikipédiawan séjén anu dianggap kalangenan atawa karesep resep ngédit dina basa daérah, kapin- keur para kontributorna mah. Kala- cut pikeun ngédit artikel lantaran ngenan pikeun nulis dina unggal aranjeunna neundeun kahaat pikeun widang anu dipikaresepna. Sawatara ngamumulé basa dérahna. Matak teu urang Wikipédiawan ogé resep babagi héran lamun nepi ka kiwari aya 13 informasi panganyarna, contona basa daérah dina Wikipédia, jeung upama aya kajadian gedé nu matak ratusan basa daérah séjénna dina harénghéng jeung jadi sabiwir hiji. Incubator (salah sahiji proyék Wiki Lian ti éta, aya ogé pamaké anu resep anu dipaké pikeun mekarkeun pro- nulis jejer husus, saperti ngeunaan yék-proyék Wiki anu can bisa ngadeg karéta api. Para railfans (sesebutan mandiri). jalma nu resep kana kana karéta api) bakal tatan-tatan lamun aya parohan jadwal karéta api, informasi penting ti unggal stasiun, jeung sajabana. 19 UL AH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA!
Basa daérah naon waé anu boga Wikipédia mandiri di Indonésia? Basa anu mimiti aya Wikipédiana di Indonésia téh nyaéta basa Malayu (ms.wikipedia.org) dina taun 2002, tuluy dina taun 2003 medal Wikipédia basa Indonésia. Wikipédia Banjar bjn.wikipedia.org Ngadeg 2010 Wikipédia Acéh ace.wikipedia.org Ngadeg 2009 Wikipédia Bugis bug.wikipedia.org Ngadeg 2005 Wikipédia Melayu ms.wikipedia.org Ngadeg 2002 Wikipédia Gorontalo gor.wikipedia.org Ngadeg 2018 Wikipédia Minangkabau min.wikipedia.org Ngadeg 2013 Wikipédia Nias nia.wikipedia.org Ngadeg 2021 Wikipédia Bali ban.wikipedia.org Ngadeg 2019 Wikipédia Tetun tet.wikipedia.org Ngadeg 2006 Wikipédia Sunda su.wikipedia.org Ngadeg 2004 Wikipédia Madura mad.wikipedia.org Ngadeg 2020 Wikipédia Banyumasan map-bms.wikipedia.org Ngadeg 2006 Pék titénan alamat situs Wikipédia Jawa jv.wikipedia.org Ngadeg 2004 Wikipédia ukur dibédakeun dumasar kodeu basana, anu ditambahan ".wikipedia.org". 20
Kunaon aya Wikipédia basa daérah? Kumaha bisa nepi ka aya? Jeung naon tujuanana? Wikipédia basa daérah di Indonésia pikeun unggal manusa. Medalna téh nyaéta Wikipédia nu maké basa Wikipédia basa Jawa tuluy ditutur- salian ti basa Indonésia. keun ku Wikipédia dina basa-basa daérah séjénna, kawas basa Sunda, Wikipédia basa daérah anu mung- basa Bugis, jeung anu medal panga- garan medal téh nyaéta Wikipédia hirna tina Incubator dina taun 2021 basa Jawa nu mimiti ditaratas taun nyaéta Wikipédia basa Nias. 2004 ku Revo Arka Giri Soekatno . Revo ogé nu naratas Wikipédia basa Lian ti éta, pamaké anu méré kon- Indonésia dina taun 2003 . Revo mi- tribusi dina Wikipédia basa daérah boga pamadegan yén pangaweruh ngarasa yén tarékah nu dipilampahna mah teu kudu maké basa Indonésia téh minangka salah sahiiji cara pike- wungkul, tapi kudu aya ogé vérsi dina un ngaraksa jeung ngajaga basa daé- basa-basa daérah nu dicaturkeun di rahna sangkan tetep hirup. Indonésia, sabab pangaweruh téh hak 21 UL AH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA!
Kumaha carana pikeun naratas Wikipédia dina basa daérah? Wikimédia boga situs proyék anu kénéh ngamimitianana, Anjeun bisa husus pikeun ngawadahan éta, nga- ngontak balad-balad ti Wikimédia ranna nyaéta Wikimédia Incubator. Indonésia dina nomer telepon anu Luyu jeung ngaranna, ieu situs téh aya dina ieu buku. Balad-balad ngokolakeun proyék-proyék anu Wikimédia Indonésia engké bakal "can pantes" ngadeg mandiri. Proyék- mantuan pikeun ngajukeun pamun- proyék anu aya dina Incubator téh dut sangkan Wikipédia basa daérah bakal diropéa nepi ka pantes medal Anjeun bisa dijieun. bari maké domain sorangan. Anjeun bisa muka ieu situs dina incubator. wikimedia.org. Salah sahiji sarat sangkan Wikipé- dia basa daérah Anjeun bisa dijieun situs Wikipédiana nyaéta kudu boga heula kodeu basa dumasar kana ISO 639. Salah sahiji cara keur mikanyaho naha Wikipédia basa daérah Anjeun miboga kodeu ISO 639 atawa henteu bisa ditilik dina situs . Asupkeun ngaran basa daérahna, tuluy tempo hasilna. Lamun Anjeun kataji hayang naratas Wikipédia dina basa daérah Anjeun tapi bingung 22
Naha aya bongbolongan sangkan meunang ideu atawa jejer anu bisa ditulis dina Wikipédia? Anjeun bisa ngamimitian heula pama ngan nuliskeun kahadéan ata- nulis artikel kalayan jejer anu dipi- wa kagoréngan wungkul tina jejer karesep, ngan tulisan anu dijieun téh artikel anu ditulis téh. Anjeun kudu kudu dipastikeun can aya dina Wiki- nuliskeun saayana, luyu kana kate- pédia. Iwal ti kitu, kudu ditengetkeun rangan tina sumber atawa rujukan yén tulisan dina Wikipédia téh kudu anu bisa dipercaya. nétral, nu matak Anjeun dipahing u- INFO WIKI Wikipédia Basa Sunda dina Angka 18.716.156 1.818.124 Jumlah nu muka Wikipédia basa Sunda dina sataun (Méi 2019-April 2020) Jumlah nu muka Wikipédia basa Sunda April 2020 25% Muka ngagunakeun ponsél Rata-rata jumlah éditor kalawan 5 suntingan atawa leuwih (Oktober 2019-Maret 2020) 148 Jumlah suntingan dina Wikipédia basa Indonésia Méi-Oktober 2019 33.919 Jumlah kaca anu disunting, Maret 2020 331 75% 13% Muka tina désktop Nu muka téh ti Indonesia Aya ogé nu ti Amérika Serikat, Inggris, jeung Jérman. Sajak Sunda Carita pondok | | Kecap rajékan Artikel anu mindeng dibuka dina bulan Maret 2020. Tina stats.wikimedia.org/v2 23 UL AH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA!
Naha aya pituduh nulis dina Wikipédia? Anjeun bisa diajar ngédit Wikipédia Iwal ti éta, lamun Anjeun leuwih kalayan mandiri ku cara nuturkeun resep nuturkeun tutorial atawa pitu- pituduh dina bit.ly/WPTUTOR. Wiki- duh dina wangun vidéo, Anjeun bisa média Indonésia ogé geus miboga lalajo vidéo anu geus dijieun ku Wiki- modul palatihan anu lengkep. Ieu média Indonésia, kalawan bisa dibuka modul bisa dibuka dina tutumbu dina tutumbu bit.ly/ TutorialWikiID. bit.ly/modulmanual sacara gratis. bit.ly/modulmanual bit.ly/TutorialWikiID bit.ly/WPTUTOR 24
Naha aya lokakarya ngédit Wikipédia pikeun pamaké anyar? "Wikimédia Indonésia ngayakeun rupa-rupa palatihan Wikipédia dina rupa-rupa basa di sawatara kota." Wikimédia Indonésia unggal bulan Atawa, lamun Anjeun boga kaha- ngayakeun lokakarya atawa palatihan yang ngayakeun latihan mandiri di ngédit Wikipédia dina rupa-rupa basa kota, komunitas, atawa instansi An- di rupa-rupa kota. Pék tuluy tutur- jeun, bisa diajukeun kana alamat keun média sosial Wikimédia Indo- surél: nésia pikeun ilubiung unggal acarana! pendidikan@wikimedia.or.id. 25 UL AH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA!
Naha nulis dina Wikipédia bisa dijadikeun salah sahiji sarat pikeun undak jabatan? Nulis dina Wikipédia téh kagiatan anu didadasaran ku kaihlasan, ku kituna moal bisa méré pangaruh sacara matéri kaasup pikeun undak jabatan. Tapi, nulis dina Wikipédia téh bisa ngaronjatkeun kaparigelan non- téhnis, contona kaparigelan nulis jeung néangan sumber anu bisa dipercaya, anu bakal aya gunana dina sarupaning kagiatan widang atikan, saperti nyusun kurikulum, nyungsi bahan ajar, jeung nyusun laporan. INFO WIKI Kontributor Paling Aktif Maret 2020 dina Wikipédia Basa Sunda Ilham.nurwansah Rési Dorna 222 suntingan 140 suntingan Serigalakampus A2613 119 suntingan 109 suntingan Syaifan Bahtiar Nirwansyah 44 suntingan Tina stats.wikimedia.org/v2 26
Lamun hayang nyaho leuwih jero, saha anu bisa ditanya? ᮜᮙᮥᮔ᮪ ᮠᮚᮀ ᮑᮠᮧ ᮜᮩᮝᮤᮂ ᮏᮨᮛᮧ, ᮞᮠ ᮃᮔᮥ ᮘᮤᮞ ᮓᮤᮒᮑ? Lamun anjeun hayang mikanyaho leuwih jembar ngeunaan program-program Wikimédia Indonesia, bisa ngirim surélék ka info@wikimedia.or.id atawa kana sababaraha surélék ieu di handap: Surélék Penting Wikimédia Indonesia Pendidikan pendidikan@wikimedia.or.id Komunitas komunitas@wikimedia.or.id Kompetisi kompetisi@wikimedia.or.id Téhnologi teknologi@wikimedia.or.id GLAM (Galéri, Perpustakaan, Arsip, jeung Museum) glam@wikimedia.or.id Hibah hibah@wikimedia.or.id Konférénsi konferensi@wikimedia.or.id 27 UL AH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA!
Atribusi ᮃᮒᮢᮤᮘᮥᮞᮤ GAYA AKSARA Montserrat ku Julieta Ulanovsky | OFL Merriweather ku Sorkin Type | OFL TG Siloka Sundanese ku Iqbal Firdaus, Tegamitype Segoe UI ku Microsoft [21] Ranga ku TipTopTyp | OFL • Leelawadee (aksara Bugis) ku Microsoft • Noto Sans Rejang (aksara Rejang) ku Google | OFL • TG Siloka Sundanese (aksara Sunda) ku Tegamitype/Iqbal Firdaus • Noto Sans Javanese (aksara Jawa) ku Google | OFL • Noto Sans Balinese (aksara Bali) ku Google | OFL • Arabic Typesetting ku Microsoft (aksara Arab) • Noto Sans Batak (aksara Batak) ku Google | OFL • Wijaya (aksara Kawi) ku Aditya Bayu Perdana FOTO [1] CEEMeeting2016 Armenia Globe 25 ku AWang (WMF) | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 [3] Wikimania 2016 - group photo 03 ku Niccolò Caranti | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 [6] • Old Wikipedia ku L337p4wn (pengunggah) | Wikimedia Commons | CC BY-SA 3.0 • Jimmy Wales 83 1 ku Chris Floyd | Wikimedia Commons | CC BY-SA 3.0 [7] Keceriaan WikiNusantara1 ku Studio Amarana kanggo Wikimedia Indonesia | Wikimedia Commons | CC BY 3.0 [8] • Srivijaya Empire ku Gunawan Kartapranata | Wikimedia Commons | CC BY-SA 3.0 • Flag of Indonesia | Wikimedia Commons | Domain Publik • Modern bra fullcup ku Steifer dan Gy t h a | W i k i m e d i a C o m m o n s | CC BY - S A 3 . 0 • IncheonLandingMcArthur ku Nutter | Wikimedia Commons | Domain Publik • Credit card terminal in Laos ku Basile Morin | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 • IMG-20180819- WA0198 ku Husnaini Shamanta | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 [9] • Foto uang rupiah ku Eko Anug | Pixabay | Lisensi Pixabay • Wikimedia Foundation Servers-8055 06 ku Victorgrigas | Wikimedia Commons | CC BY-SA 3.0 [10] Foto buku ku Nick Fewings | Unsplash | Lisensi Unsplash [19] WikiLatih Indonesiana; April 2017 03 ku Indorelawan | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 [25] • Wikilatih Purworejo 1 ku Hidayah Sunar | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 • WikiLatih Sunda Universitas Pendidikan Indonesia 17-19 September 2018 10 ku Nadiantara | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 • Sukarelawan pelatih WikiLatih APKS PGRI Kabupaten Jember (Gelombang 1)-3 ku Ahmadi SE | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 • April 29 2018 WikiLatih Indonesiana 2.0 with Indorelawan ku Indorelawan | Wikimedia Commons | CC BY- SA 4.0 [26] WikiPelatih PGRI Sulsel-7 ku Gunarta | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 GRAFIS [2] Wikimedia Illustration Header Detail Projekte ku Blanca Flores | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 [4] Wikipedia Education Backpack 1 ku Blanca Flores | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 [5] • Nupedia ku Nupedia bersama berkas vektor ku Habitator terrae | Wikimedia Commons | Domain Publik • Nupedia, the open content encyclopedia 2000-08-15 ku | Wikimedia Commons | CC BY-SA 3.0 [17] Wikimedia Illustration Header Detail Digitales Ehrenamt ku Kati Szilágyi untuk Wikimedia Jerman | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 [18] Wikimedia Illustration Header Detail Recherche 2 ku Kati Szilágyi untuk Wikimedia Jerman | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 [21] Themenfeld Wissensgesellschaft ku Kati Szilágyi untuk Wikimedia Jerman | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 [23] Wikipedia Community cartoon - high quality ku Giulia Forsythe, digambar ulang ku Asiyeh Ghayour, diunggah ku Seyyedalith | Wikimedia Commons | CC0 IKON [2] • Globe ku Eagle Eye | Noun Project | CC BY • Open Lock ku Caio Ranieri | Noun Project | CC BY • Translation ku Mun May Tee | Noun Project | CC BY • Encyclopedia icon ku Atón | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 • Light bulb icon red ku Atón | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 • Scale icon green ku Atón | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 • Jigsaw piece yellow 01 ku Atón | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 • Smiley icon orange ku Atón | Wikimedia Commons | CC BY-SA 4.0 [16] • Dictionary ku Kantor Tegalsari | Noun Project | CC BY • Advertisment ku Komkrit Noenpoempisut | Noun Project | CC BY • Newspaper ku Fahmi | Noun Project | CC BY • Writing ku andriwidodo | Noun Project | CC BY [22] • Phone ku Larea | Noun Project | CC BY • Computer ku Phoenix Dungeon | Noun Project | CC BY • Indonesia ku Ivan Colic | Noun Project | CC BY 28
WIKIPEDIA Indonesia Aceh Bali Banjar Banyumasan Bugis Gorontalo Jawa Madura Melayu Minangkabau Nias Sunda Tetun WIKTIONARY Indonesia Jawa Melayu Minangkabau Nias Sunda WIKIBOOKS Indonesia Melayu WIKIQUOTE Indonesia Sunda WIKISOURCE Indonesia Pidangan carita gawé rancagé komunitas Wikipédia bisa ditempo dina bit.ly/BebaskanPengetahuan wikimediaid wikimediaid wikimediaid Wikimedia Indonesia Wikimedia Indonesia Wikimedia Indonesia info@wikimedia.or.id wikimedia.or.id
"ULAH NYUTAT TINA WIKIPÉDIA! Pituduh singget keur Anjeun anu resep kana énsiklopédia panggedéna di dunya maya nyaéta pituduh pikeun para pamaca anu hayang apal Wikipédia kalawan daria. Nu nulis miharep ieu pituduh téh bisa ngajawab rupa-rupa kapanasaran anu mindeng jadi sabiwir hiji utamana ngeunaan Wikipédia. Tina ieu pituduh Anjeun bakal apal kumaha sabenerna ari Wikipédia téh, informasi naon waé anu nyampak dina Wikipédia, jeung kumaha carana nyungsi jeung ngamangpaatkeun informasi anu aya dina Wikipedia kalayan mernah. Ku cara mikanyaho Wikipédia, nu nulis miharep sangkan nu maca kataji pikeun babarengan ngabébaskeun pangaweruh dina Wikipédia. Vérsi daring ieu pituduh bisa dibaca dina ieu tutumbu: Jalan Danau Toba No. 104 Bendungan Hilir, Jakarta Pusat DKI Jakarta 10210 wikimedia.or.id | info@wikimedia.or.id