Khutbah Grahana (Bahasa Jawa) ىلولأا ةبطخلا ب َرِب او ُرَفَك َنْيِذَّلا َّمُث َر ْوُّنلا َو ِتاَمُلُّظلا َلَعَج َو َض ْرَلأا َو ِتا َومَّسلا َقَلَخ ىِذَّلا لله ُد ْمَحلَا َسْمَّشلا َو َراَهَّنلا َو َلْيلَّلا لَس َو ِ لَص َّمُهَّللَا .ُهُل ْوُس َر َو ٌدْي ِجَم ٌدْيِمَح َكَّنِإ َنْيِمَلاَعْلا ىِف َمْيِها َرْبِا اَنِدِ يَس. َو الله ى َوْقَتِب يِسْفَن َو ْمُكْي ِص ْوُأ الله َداَبِع اَيَف ,دْعَب اَّمَأ ْنَأ ْمُهاَسْنَأَف َالله اوُسَن َنْيِذَّلاَك اوُن ْوُكَت َلا َو . َنوُلَمْعَت َامِب ٌرْيِبَخ َالله َّنِإ َالله اوُقَّتا َو ٍدَغِل نو ُزِئاَفلا ُمُه ِةَّنجْلا ُباَحْصَأ ِةَّنَجْلا ُباَحْصَأ َو ِراَّنلا ُهُنْأَش َّلَج َقَلَخ - َع اًدَّمَحُم َّنَأ ُدَهْشَأ َو ُهَل َكْي ِرَش َلا ُهَد ْح َو الله َّلاِإ هلإ لا ْنَأ ُدَهْشَأ َو . َن ْوُحَبْسَي ٍكَلَف ىِف ٌّلُك َو ُهُدْب ىَلَع َتْك َراَب َو َتْمَّلَس َو َتْيَّلَص اَمَك ٍدَّمَحُم َانَلا ْوَم َو َا نِدِ ُهُدَم ْحَأ . َنوُلِدْع - َي ْمِهِ َرَمَقْلا َو يَس ىَلَع ْك ِراَب َو ْمِ يَس ِلآ ىَلَع َو ٍدَّمَحُم َانَلا ْوَم َو اَنِدِ يَس ِلآ ىَلَع َو َمْيِها َرْبِا اَنِدِ .... ْتَمَّدَق اَم ٌسْفَن ْرُظْنَتْل َو َالله اوُقَّتا اوُنَمآ َنْيِذَّلا اَهُّيَأآي .ن ْوُحِلْفُت ْمُكَّلَعَل ِهِتَعاَط َكِئَلوُأ ْمُهَسُف ُباَحْصَأ يِوَتْسَي َلا . َنوُقِساَفلا ُمُه Hadirin kaum muslimin ingkang dipun rahmati dening Allah Subhanahu Wa Ta'ala ..... Wonten kesempatan ingkang sae punika sumangga kitha sedaya tansah nambahi raos ajrih kitha dateng Ngarsa Dalem Allah Subhanahu Wa Ta'ala kanti estu-estu anggenipun kitha ngelampahi punapa ingkang sampun dipun perintah dening Allah Ta'ala ugi anebihi punapa ingkang sampun dipun awis dening Allah Ta'ala. Sumangga kitha sesarengan sami ningali dateng awakipun piyambak-piyambak, sampun ngantos pundi anggenipun kitha ngumawula dateng ngarsanipun Gusti Allah Ta'ala, menawi sampun sae sumangga kitha pertahanaken, menawi kirang sae sumangga kitha dandosi. Mugi-mugi kanti mekaten kitha sedaya pikantuk rahmat lan ridha saking ngarsanipun Allah Subhanahu Wa Ta'ala, Amin Allahumma Amin. Hadirin kaum muslimin ingkang tansah kawula mulyaaken ..... Menawi kitha ningali kedadosan wonten jagat punika, srengenge ingkang saben enjing mlethek lan dados pepadhang sartha manfaati dateng menungsa, nuli wekdal sonten surup, genthosan kalih rembulan ingkang ugi dados pepadhang sartha manfaati dateng menungsa, lintang ingkang saget dados tetenger kagem kebetahan sugengipun menungsa, kitha saget mangertos bilih sedaya kala wau wonten Dzat ingkang andadosaken lan Dzat ingkang ngatur, kitha ugi saget mangertos bilih Dzat ingkang andadosaken lan ingkang ngatur kala wau tentunipun kuwahos dateng sedaya para makhluk, inggih punika Allah Subhanahu Wa Ta'ala. Allah Subhanahu wa Ta'ala sampun dhawuh wonten Alquran Surat Yunus : قَحْلاِب َّلاِإ َكِلَذ ُالله َقَلَخ ا َقِل ٍتآيلآ ِضرَلأا َو ِتا َومَّسلا يِف ُالله َقَلَخ اَم َو ِراَهَّنلا َو ِلْيَّللا ِفَلاِتْخا يِف َّنِإ * َنوُمَلْعَي ٍم ْوَقِل ِت َم َباَس ِحْلا َو َنْيِنِ سلا َدَدَع اوُمَلْعَتِل َل ِزاَنَم ُه َرَّدَق َو ا ًر ْوُن َرَمَقْلا َو ًءآي ِض َسْمَّشلا َلَعَج يِذَّلا َوُه صَفُي ِ ُل ِ َنوُقَّتَي ٍم ْو َايلآا " Allah Ta'ala ingkang andadosaken srengenge ingkang saget madhangi lan rembulan ingkang dados cahaya lan anetepaken panggenan-panggenanipun, supados panjenengan sedaya sami mangertosi wilangan tahun lan itungan (wektu). Allah mboten andadosaken ingkang kados mekaten kejawi kanti haq. Allah paring rincian tanda-tanda keagunganipun kagem tiyang-tiyang ingkang sami mangertos. Sak temenipun wonten gonta-gantinipun wengi lan rino lan perkawis ingkang dipun dadosaken Allah wonten langit lan bumi punika yekti dados tanda kuasanipun Allah kagem tiyang-tiyang ingkang sami takwa". Hadirin kaum muslimin ingkang tansah minulya... Kedadosan grahana wekdal punika supados saget dipun pendhet i'tibar utawi tepa tulada kagem kitha sedaya kagem aningkataken kesadaran kitha ngemut-emut keagunganipun Allah Subhanahu wa Ta'ala.
Rasulullah Saw sampun paring tuntunan dumateng kitha nalika wonten grahana wonten setunggal hadits : ِه ِراَفْغِتْسا َو ِهِئاَعُد َو ِالله ِرْكِذ ىَلِا اوُع َزْفاَف َكِلَذ ْنِم اًئْيَش ْمُتْيَأ َر اَذِإ : َلاَق َو َمَّلَس َو ِهْيَلَع ُالله ىَّلَص ُّيِبَّنلا َماَقَف ُسْمَّشلا ِتَفِسُخ " " Setunggal wekdal nalika wonten grahana srengenge Nabi Saw nuli jumeneng (kagem ngelampahi shalat) lan dawuh : " menawi panjenengan sedaya mirsani grahana, mangka panjenengan sedaya enggal-enggal anggenipun dzikir dateng Allah, ndonga dateng Allah lan nyuwun pangapunten dateng Allah " Wonten 3 (tigang) perkawis ingkang dipun ajaraken dening Rasulullah dumateng kitha sedaya wekdal wonten grahana. Ingkang kaping sepisan, ِالله ِرْكِذ ىَلِا اوُع َزْفاَف, kitha sedaya supados enggal-enggal dzikir, emut dateng Gusti Allah. Dzikir dumateng Allah Subhanahu wa Ta'ala punika manfaatipun wangsul dumateng awak kitha piyambak-piyambak. Dawuhipun Allah Ta'ala wonten Alquran : ُبوُلُقْلا ُّنِئَمْطَت ِ َّاللَّ ِرْكِذِب َلاَأ ِ َّاللَّ ِرْكِذِب ْمُهُبوُلُق ُّنِئَمْطَت َو اوُنَمآ َنيِذَّلا " Tiyang-tiyang ingkang sami iman dumateng Allah lan manahipun sami anteng keranten dzikir dumateng Allah. Emut-emut bilih dzikir dumateng Allah punika (nyebabaken) antengipun manah " Menawi kitha kepengen manah kitha resik saking sedaya penyakit ingkang saget ngotori, kados unek-unek, nggresah, hasud lan lintu-lintunipun, tamba ingkang manjur punika mboten sanes dzikir dumateng Allah. Dzikir dumateng Allah saget dipun lampahi kanti lisan ingkang terus-terusan nyebat asmanipun Allah, kanti manah ingkang dipun ginaaken kagem ngangen- ngangen keagunganipun Allah lan kanti nggaoto awak ingkang dipun ginaaken kagem taat lan ngabekti dumateng Allah. Ingkang kaping kalih, ِهِئاَعُد َو , ndonga utawi nyuwun dumateng Allah. Nyuwun dumateng Allah Ta'ala punika hakikatipun ibadah. ةَداَبِعلا َو otakipun ibadah, keranten ngetingalaken kumawulaning menungsa, menungsa punika makhluk ingkang asor lan fakir, Allah Ta'ala Dzat ingkang Agung, Sugih, panggenan dipun suwuni. Kathah sanget anjuran saking Alquran supados kitha ndunga, nyuwun dumateng Allah Subhanahu wa Ta'ala, ing antawisipun dawuhipun Allah wonten surat al-Baqarah 55 : ُه ُءاَعُّدلَا . Nyuwun dumateng Allah ugi dados َنيِدَتْعُمْلا ُّب ِحُي َلا ُهَّنِإ ًةَيْفُخ َو اًع ُّرَضَت ْمُكَّب َر اوُعْدا (55) " Nyuwuno sira kabeh dumateng Pengeran sira kabeh kanti ndepe-ndepe lan lirih-lirih. Sak temene Pengeran sira kabeh mboten remen dumateng tiyang-tiyang ingkang sami ngliwati wates " Supados dunga kitha dumateng Allah dipun ijabahi sampun sak mesthinipun menawi ndunga dipun lampahi kanti netepi adab utawi tata krama dumateng Allah, kados dipun lampahi kanti ndepe-ndepe utawi ngasoraken awak lan kanti suara lirih kados dawuh wonten ayat kasebat.
Ingkang kaping tiga, ِه ِراَفْغِتْسا َو , nyuwun pangapunten dumateng Allah saking sedaya dosa lan kalepatan ingkang sampun dipun lampahi. Sampun sak mesthinipun menawi istighfar punika mboten namung dipun ucapaken mawi lisan kemawon, nanging ugi kedah dipun lebetaken wonten manah kanti nggetuni dosa ingkang sampun dipun lampahi lan dipun buktikaken kanti tumindak kitha anggenipun nglereni lan mboten badhe nglampahi dosa lan tumindak ala kasebat. Menawi sampun saget mekaten InsyaAllah istighfar kitha dipun tampi dening Allah Subhanahu wa Ta'ala. Hadirin kaum muslimin ingkang tansah minulya .... Wonten masyarakat kitha kadang kawis wonten anggepan bilih kedadosan grahana punika wonten hubunganipun kalayan kedadosan-kedadosan sanes ingkang sifatipun mistik, kados anggepan bilih grahana punika dados tanda badhe wonten gonjang-ganjing, paceklik lan sanes-sanesipun. Anggepan punika sampun sak mestinipun kelintu, keranten sak mestinipun kedadosan grahono punika namung nedahaken dumateng keagungan lan kuasanipun Gusti Allah. Rasulullah SAW - wekdal putranipun Sayyid Ibrahim wafat, lan kala wau nembe wonten grahana- dawuh wonten setunggal hadits : َالله او ُرُكْذاَف َكِل َذ ْمُتْيَأ َر اَذِإَف ِهِتَايَحِل َلا َو ٍدَحَا ِت ْوَمِل ِناَفِس ْخَي َلا ِالله ِتَايآ ْنِم ِنَاتَيآ َرَمَقلْا َو َسْمَّشلا َّنِإ " Sak temenipun srengenge lan rembulan punika dados tanda saking tanda-tanda kuasanipun Allah. Srengenge lan rembulan mboten kekadosan grahana keranten seda utawi gesangipun tiyang. Nalika panjenengan sedaya mirsani mila panjenengan sedaya sami dzikir dumateng Allah ". Hadirin kaum muslimin ingkang tansah minulya ..... Kanti kedadosan grahana wekdal punika mugi-mugi saget dados pepeling kagem kitha sedaya supados inggal-inggal taubat, wangsul dumateng Allah Subhanahu Wa Ta'ala. Mugi- mugi kanti mekaten kitha sedaya saget pikantuk ridha lan rahmat saking ngersanipun Allah lan dipun tebihaken saking sedaya bala' lan pancabaya, Amin Allahumma Amin. َمْي ِظَعْلا َالله ُرِفْغَتْسَأ َو اَذَه ْيِل ْوَق ُل ْوُقَأ . ِمْيِكَح ْلا ِرْك ِذلا َو ِتاَيلآْا َنِم ِهْيِف اَمِب ْمُكاَّيِإ َو ْيِنَعَفَن َو ، ِمْي ِظَعْلا ِنآ ْرُقْلا يِف ْمُكَل َو ْيِل ُالله َك َراَب َو ْيِل ِمْي ِح رلا ُر ْوُفَغْلا َوُه ُه نِإ ُه ْو ُرِفْغَتْساَف ِتاَمِلْسُمْلا َو َنْيِمِلْسُمْلا ِرِئاَسِل َو ْمُكَل ةيناثلا ةبطخلا ِلِلّ ُد ْمَحْلَا لَص َّمُهَّللَا . َنْيِمَلاَعْلِل ًةَم ْح َر ُث ْوُعْبَمْلَا ،ُهُل ْوُس َر َو ُهُدْبَع اًدَّمَحُم َّنَأ ُدَهْشَأ َو . اَبِع رُذ َو ِه ِجا َو ْزَأ َو ِهِتَبا َرَق َو ِهِباَحْصَأ َو ِهِلآ ىَلَع َو ٍدَّمَحُم ىَلَع ْك ِراَب َو ْم لَس َو ِهْيَلَع ا ْوُّلَص لَس َو ِ . ِ ْلا َو َة َرَفَكْلا ِكِلْهَأ َو ، َنْيِمِلْسُمْلا َو َمَلاْس ِلإْا ِرُصْنا َو ، َنْيِمِلْسُمْلا َةَلا ُو َعْيِمَج ْحِلْصَأ َّمُهَّللَا . ِتا َو ْمَلأْا َو ْمُهْنِم ِءاَيْحَلأْا ِتاَنِم ْؤُمْلا َو َنْيِنِم ْؤُمْلا َو ِتاَمِلْسُمْلا َو َنْيِمِلْسُمْلِل ْرِفْغا َّمُهَّللَا لا يِف اَنِتآ اَنَّب َر .ِتاَجاَحْلا . ْلا َو ِءآَش ْحَفْلا ِنَع ىَهْنَي َو ىَب ْرُقْلا يِذ ِئآَتيِإ َو ِناَس ْح ِلإْا َو ِلْدَعْلاِب ْمُك ُرُمْأَي َالله َّنِإ ،ِالله َداَبِع ُرَبْكَأ ِالله ُرْكِذَل َو ْمُكَل ْب ِجَتْسَي ُه ْوُعْدا َو ْمُك ْرُكْذَي َمْي ِظَعْلا َالله او ُرُكْذ . اَف ُالله َّلا .ُنْيِعَتْسَن هُاَّيِإ َو ُدُبْعَن ُهاَّيِإ ،ُهَل َكْي ِرَشَلا ُهَد ْح َو َنْيِعَم ْجَأ ِهِباَحْصَأ َو ِهِلآ ىَلَع َو ٍدَّمَحُم يَس ىَلَع ِ َانِدِ ت ِلاْاِب اَن َرَمَأ ْيِذَّلا ِ ِإ َهَلِإ َلا ْنَأ ُدَهْشَأ . ِنْيِتَمْلا ِالله ِلْبَحِب ِماَصِتْعِلاْا َو ِداَحِ ُي ُهَتَكِئَلاَم َو َالله َّنِإ . َنْيِمَلاَعْلا ِ ا ْوُنَماَء َنْيِذَّلا َاهُّيَأاَي ،ِ َنْيِعَم ْجَأ ِهِتاَّي ِ ِنْيِ يِبَّنلا ىَلَع َن ْوُّلَص ب َر ِة َرِفْغَم ىَلِإ ا ْوُع ِراَس َو ْمُتْعَطَتْسا اَم َالله اوُقَّتِا ،الله َد لَص َّمُهَّللَا .اًمْيِلْسَت ا ْوُمِ َأ َو َنْيِك ِرْشُم َي ِضاَق اَي َو ِتا َوَعَّدلا ُبْي ِجُم ٌبْي ِرَق َكَّنِإ ، دلا ِم ْوَي ىَلِإ َكَتَمِلَك ِلْع ِراَّنلا َباَذَع اَنِق َو ًةَنَسَح ِة َر ِخلآا يِف َو ًةَنَسَح اَيْنُّد . َن ْو ُرَّكَذَت ْمُكَّلَعَل ْمُكُظِعَي ِيْغَبْلا َو ِرَكنُم Khutbah Gerhana Bahasa Jawa ini Disusun oleh KH Muslikh Umar Alumni ponpes salafiyah Pasuruan Jatim-KH Abdul Hamid. Disebarluasan melalui WAG Niat Ingsun Ngaji Penyelaras Bahasa : Imam Hamidi Antassalam