Bagyo Yolanda

An Bagyo Yolanda (internasyunal nga ngaran: Bagyo Haiyan) usa nga bagyo nga inmagi ha Kabisay-an ngan butnga nga dapit han Pilipinas han Nobyembre 2013. Usa ini han gimakusogi nga mga bagyo nga naitala ha kalibutan.

Mga pag-andam

Pilipinas

Ginbutang han mga opisyal hin mga pulis ha Bicol nga Rehiyon ugsa han bagyo. Ha mga lalawigan han Samar ngan Leyte, ginsuspendir an mga klase ngan an mga nangungukoy ha mga lugar nga bangin magbaha o landslide ginpa-evacuate. In pira han mga maiigo-han-bagyo naapektohan han nahauna nga linog ha Bohol. Naghangyo an Mangulo han Pilipinas han militar nga pag-andam hin mga idro ngan helikopter ngadto han rehiyon nga maapektohan. Tungod kay madagmit an dalagan han Bagyo Yolanda, nagpagawas an PAGASA hin mga notisya hin dirudilain nga mga level ha mga 60 han mga 80 nga mga lalawigan, upod an pamunuan nga Metro Manila.

Pag-igo

Ha Syudad han Surigao, mga  hin pag-uran naitalaan, nga an kadam-an hin naguran hin mga ubos hin 12 ka oras.

Syahan nga inmigô an Yolanda ha Guiuan, Eastern Samar ha 4:45 am (lokal nga oras)/2045 (UTC) nga may kakusgon hin hangin nga 196 ka milyas kada oras (315 km/h), ngan an bagyo amo an gimakusugi nga bagyo nga inmigo han kalibutan. Naitalaan gihapon han PAGASA nga an Yolanda inmigô han Kabisay-an hin maka-unom ka beses.  tulo nga mga patay nakonpirma han National Disaster Risk Reduction Management Council (NDRRMC) ngan pito nga mga nasamaran. Mga pagsaka han bagyo naitalaan gihapon hin damo nga mga lugar.  Ha mga purô han Leyte ngan Samar, naitalaan han PAGASA in 5-6 ka metro (15-19 ka pye) nga mga balod.

Narumpag an terminal han luparan han Tacloban hin pagsaka han bagyo kutob han ikaduha ka handana.  An pagsaka han bagyo ginbanabana nga 5.2 ka metro (17 ka pye)   Mayda dako nga nagkarun-og tungod han pagsaka han bagyo, nga diin damo nga mga building nagkabungkag.

Tinmabok an bagyo han Kabisay-an hin haros usa ka adlaw, ngan nagdangat ini hin damo nga mga pagbaha. Ha Sugbo ngan Iloilo, nga naigo hin linog hadton duha ka semana nga nauna, nagkabungkag an mga syudad.  Han aga han Nobyembre 8, nakapasamwak an mga estasyon han medya hin live an nabungkag han Yolanda. Kundi, ugsa han kulop, an tanan nga mga komunikasyon ha Kabisay-an nagka uutod.. Ginkuri-an hin pagkomunikar an Presidential Communications Department ni Mangulo Noynoy kan Maghirilom han Interyor nga Gobyerno Lokal nga hi Mar Roxas ngan han Maghirilom han Depensa nga hi Voltaire Gazmin ha Iloilo hin pagplano hin pagbulig.  Mga damo nga pagkautod hin koryente, mga landslide nga mga pagbaha ginpahayag gihapon. An mga dagko nga karsada nabalandrahan hin mga kakahoyan ngan diri maagian. 453 ka domestiko ngan panglangyaw nga mgapaglarga ginkansela. In pira nga mga luparan ginsira hadton Nobyembre 8 ngan 9. Naapiktohan an mga ferry. An mga pagbulig ngan pagreskatar nga mga panggios nagtikang han Nobyembre 9, pero mayda mga lugar nga mga isolated ngan waray komunikasyon tungod hin dako nga pagkabungkag.

Mga kasarigan

Mga yana nga panhinabô
Mga bagyo ha Pacifico