Mandalay

An Mandalay (kaluwas ha Ininggles:  o kundi man ;  ) amo an ikaduha nga gidako-i nga syudad ha Myanmar, sunod han Yangon. Nahamutang ini ha sidlangan nga pangpang han Salog Irrawaddy,  ha amihan tikang ha Yangon. An syudad mayda kamolupyohan nga 1,225,553 (2014 census).

Gintukod an Mandalay han 1857 ni Hadì Mindon, ngan nagsaliwan ini han Amarapura nga bag-o nga pamunuan han hadi han Konbaung nga dinastiya. Amo ini an kataposan nga pamunuan hin hadi han Burma ugsa ma-aagaw an ginhadi-an han Imperyo Britaniko han 1885. Ha ilarom han Britaniko nga pagdumara, nagpabilin hin pagka-importante an Mandalay ha komersyo ngan ha kultura bisan pa man kun nagdukwag an Yangon, an bag-o nga pamunuan han British Burma. Nagkaada an syudad hin dako nga pagkabungkag dida han Hapones nga pagsakop han Burma han Ikaduha nga Gera Pangkalibotan. Han 1948, an Mandalay nagin api han bag-o nga naglugaríng nga Unyon han Burma.

Ha yana, an Mandalay amo an sentro hin ekonomiya han Igbaw nga Myanmar ngan ginkikitâ iní nga sentro hin kultura nga Birmano. In nagpapadayon nga pag-ulpot hin mga inmigrante nga Tsina, nga kasagaran tikang ha Yunnan, han mga naglabay nga 20 ka tuig, nagbalhin han ethniko nga kahimo han syudad ngan nagpadako hin komersyo upod han Tsina. Bisan pa man han bag-o nga pagpadukwag han Naypyidaw, nagpapabilin an Mandalay nga prinsipal nga sentro hin komersyo, edukasyon ngan ha pag-ataman hin kalawasan Igbaw nga Burma.

Etimolohiya
Nakuha han syudad an ngaran hiní tikang han harani nga Pungtod han Mandalay. An ngaran posible nga ginkuha tikang hin pulong nga Pali, bisan man kun diri sigurado an exakto nga ginkuhaan an pulong. An puno nga pulong ginsiring daw nga mandala, nga nahahanungod han mga palibot nga mga patag o kundi man Mandara, usá nga bukid tikang han Hindu nga mitolohiya.

Han pagtukod hiní han 1857, an hadianon nga syudad opisyal nga ginngaranan iní nga Yadanabon (, ), usá nga paghuram han Pali nga ngaran nga Ratanapūra () "Syudad hin mga Maharalon nga mga Bato." Gintawag gihapon iní nga Lay Kyun Aung Myei (, , "Madaogon nga Tuna han Upat nga mga Purô") ngan Mandalay nga Palasyo (, , "Kilalado nga Hadiaonon nga Palasyo nga Esmeralda").

Mga hulagway

Mga pinambasaran

Myanmar