Insektó

An mga insektó o mananap amo an mga arthropoda, mayda matig-a nga exoskeleton, tulo ka bahin han lawas, tulo nga padis nga tiil, kumpuwesto nga mga mata, ngan duha ka antena.

Insecta in uska classis han Arthropoda. An Insecta in nahilalakip ha phylum nga Arthropoda, ngan regnum nga Animalia. An classis nga Insecta naglalakip hin 817302 ka mga species, sumala ha Catalogue of Life.

Ebolusyon
 
Diri malinaw an ebolusyonario na relasyon san mananap sa iba nga hayop. Una na igingrupo san mga bayod ngan ulalahipan,  kudi an ebidensya napabor na mas harani na uropod an mananap sa mga crustaceans. 
Sa Pancrustacea theory, an mananap, kaupod an Remipedia ngan  Malacostraca, nahisasakob sin sayo nga clade. An iba nga pantuna na arthropods, sugad san ulalahipan, bayod, scorpion ngan lawalawa, danay maaalahan na insekto tungod kay nag'iringun an kalawas, ngan parepareho may  jointed exoskeleton. Kudi sa harani na eksaminasyon, maiimod an pagkakaibalabi na an pagkakayaon onum na siki san mga insekto o mananap.

Ilarom nga taxa

 Archaeognatha
 Blattodea  (bangka)
 Coleoptera (bolugungbugong; bagang, aninipot)
 Dermaptera 
 Diptera (langaw, bulagak, namok, noknok, tambayokyok)
 Embioptera
 Ephemeroptera
 Grylloblattodea
 Hemiptera (sudlot, tayangaw)
 Hymenoptera (tigasaw, alimbubuyog, ligwan, lapinig)
 Isoptera (anay)
 Lepidoptera (alibangbang, kakanog)
 Mantodea (Baying)
 Mantophasmatodea
 Mecoptera
 Megaloptera
 Neuroptera (tambaboy -English ant-lion)
 Odonata (alidongdong)
 Orthoptera (apan; balang, ngiyangiya, budlo)
 Phasmida
 Phthiraptera (kuto, lusa)
 Plecoptera
 Psocoptera
 Raphidioptera
 Siphonaptera (garapata)
 Strepsiptera
 Thysanoptera
 Trichoptera
 Zoraptera
 Zygentoma

Dibersidad o Pagkadurudilain

Gin-eestima na maabot sa 5.5 ka-milyones na specie may'ada an insekto o manannap, ngan maabot 1.5 milyones na sa yana an ginkilala ngan ginngaranan,  ngan nadudug'ngan pa ini sa kada tuig. Sa yana, may ada na 24 ordo an mga insekto, ngan gindodomina ini sin 4 na na ordo; an Coleoptera, Diptera, Hymenoptera ngan Lepidoptera.

Pinanbasaran

Mga sumpay ha gawas

 Insects of North America
 Overview of Orders of Insects
 
 A Safrinet Manual for Entomology and Arachnology SPC
 Tree of Life Project  – Insecta, Insecta Movies 
 Insects of Brazil 
 Insect Morphology  Overview of insect external and internal anatomy
 Fossil Insect Database International Palaeoentological Society
 UF Book of Insect Records
 InsectImages.org 24,000 high resolution insect photographs
 BBC Nature:  Insect news, and video clips from BBC programmes past and present.
 The Nature Explorers  Many insect video clips.

hayop