Abu Dhabi

An Abu Dhabi (  ) amo an pamunuan ngan ikaduhá nga gidamoi hin molupyo nga syudad han Emiratos Arabes Unidos (sunod han Dubai). Amo gihapon iní an pamunuan han Emirato han Abu Dhabi, nga amo an gidako-i han pito nga emirato han EAU. Nahamutang hin purô ha Gulfo han Persia an Abu Dhabi, tikang han Butnga Katundan nga Baybayon.  Kadam-an han syudad ngan han Emirato nangungukoy ha mainland nga nahasumpay han iba nga dapit han nasod. Sumala han impormasyon han 2020, an urbano nga langyab han Abu Dhabi mayda ginbanabana nga kamolupyohan nga 1.48 ka milyon, tikang hin 2.9 ka milyon ha emirato han Abu Dhabi, han mga 2016.

Balayan an Abu Dhabi hin mga opisina han lokal ngan federal nga gobyerno ngan amo an balayan han Gobyerno han Emiratos Arabes Unidos ngan han Supremo nga Konseho hin Petroleo. Balayan an syudad han Mangulo han EAU, nga api han panimalay han Al Nahyan. An madagmit nga pagpadukwag han Abu Dhabi ngan urbanisayson, upod hin dagko nga mga reserba hin lana ngan gas ngan produksyon ngan hataas nga average nga income, nagbalhin hiní ngadto hin dako nga nadukwag nga metropolis. Amo iní an sentro han nasod hin politika ngan industriya, ngan usá nga dako nga sentro hin kultura ngan komersyo. An Abu Dhabi amo an naamot hin mga duhá ka tagtulo nga bahin han mga $400 ka bilyon nga ekonomiya han EAU.

Kaagi

An palibot han Abu Dhabi punô hin ebidensya nga nakuha ha arkeyolohiya hin mga kahadto nga mga sibilisasyon, sugad han Kultura han Umm an-Nar, nga tikang han ikatulo nga millenio UC. Mayda gihapon nabilngan nga iba nga mga panimungto gawas han yana nga syudad han Abu Dhabi, upod han sinirangan ngan katundan nga mga rehiyon han Emirato.

Etimolohiya 
An pulong nga "Abu" Inarabo para hin amay, ngan "Dhabi" amo an Inarabo nga pulong para hin gasela o bugsok nga gasela. Sugad man, it Abu Dhabi nangangahulogan nga "Amay hin Gasela" o kundi man "Amay hin bugsok nga gasela". Ginhuhunahuna nga iní nga ngaran dinmangat tungod hin kadamo hin mga gasela hiní nga lugara ngan hin susumaton mahiunong kan Shakhbut bin Dhiyab al Nahyan.

Katinikanganan han Al Nahyan 
An Bani Yas nga bedouin syahan anay nahasentro ha Oasis han Liwa ha katundan nga rehiyon han Emirato. Iní nga tribo amo an pinaka-importante hiní nga lugar, nga mayda labaw hin 20 nga mga grupo-grupo. Han 1793, an Al Bu Falah nga grupo nagbalhin ngadto han purô han Abu Dhabi ha baybayon han Gulfo han Persia tungod hin pakabiling hin tubig didto. Usá nga panimalay hiní nga grupo amo an Nahyan nga panimalay, nga amo yanâ  an namumuno nga pamilya han Abu Dhabi.

Negosyo hin perlas 
An komersyo hin panlurop para hin mga mutya o perlas usá nga dako nga industriya ugsa han pakatarâ hin mga reserba hin krudo nga lana. Sumala hin pinambasaran hin impormasyon, an Gulfo han Persia amo an gimaupayi nga kamutangan para hin mga perla. An mga nanlulurop hin perlas nalurop hin mga usá kutob usá-ngan-tungá ka minuto ngan malurop hirá hin mga katloan ka beses hin inadlaw. Waray mga tangke hin pagginhawa ngan waray gintutugotan nga iba nga mga mekaniko nga garamiton. An mga nanlulurop mayda anit nga tinaod ha ira irong nga mga anit nga tabón han ira mga tudlo ngan tamuragko ha tiil nga pagdapig ha ira samtang namimiling hirá hin mga sisi. Diri binayda an mga nanlulurip hin ira buhat hin inadlaw kundi nakakakarawat hirá hin bahín han mga ganansya hin season o panahón.

Baybayon hin tregua 
Han ika-19 nga gatostuig, dangat hin mga kasabutan (nga tinatawag nga mga "truce" ha Iningles ngan "tregua" ha Kinatsila nga naghatag han baybayon han ngaran hiní nga "Trucial coast" o "Costa de tregua") nga ginbuhat han Gran Bretanya ngan han mga sheikh han mga Arabo nga Estado han Gulfo han Persia an Britanya amo an nagtin dako nga impluwensya hiní nga lugar. An prinsipal nga tuyo han interes han mga British amo an pagdapig han ruta hin komersyo ngadto han Indya tikang hin mga pirata, nga, amo an rason han ngaran anay hin'i nga lugar, an "Baybayon hin Pirata". Sunod han pagpuypoy an pag-pirata hiní nga lugar, mayda iba nga mga panuyo nga ginbanabana, sugad an panginahanglaon ha estratehiya han British nga pagpagawas hin iba nga mga kagamhanan tikang han rehiyon.  Katapos han ira pag-iwas ha Indya han 1947, nagkapot an British han ira impluwensya ha Abu Dhabi han pagtikadako hin interes han potential han industriya hin lana han Gulfo han Persia.

Mga karuha nga bungto ngan syudad
An Abu Dhabi nakigparuha han mga nasunod nga mga bungto ngan mga syudad:

Mga tigaman

Mga pinambasaran

Abu Dhabi
Emiratos Arabes Unidos
Mga ulohan ha Asya
Mga lugar metropolitana han Emiratos Arabes Unidos
Mga lugar nga gintawhan ha Emiratos Arabes Unidos
Mga lugar nga sapit hit dagat nga gintawhan ha Emiratos Arabes Unidos