Ayam

An Ayam o idó (Iningles:Dog) (Pambansa:Aso)  (Canis lupus familiaris) amo an usa ka klase nga mammal nga kauropod ha pamilya Canidae. Ginaataman ini nga hayop han mga tawo ha maiha na nga matahon. An mga ayam nagagamitan han katawhan ha damo nga butang sugad ha trabaho, pagbantay ha panimalay nga alaga. Damo naayon pag-alaga hin ayam kay makisasangkayon hira nga namamati ha tawo.

Etymolohiya
An ayam amo an Winaray, Hiligaynon, ngan Bikolano san hayop na gintatawag naman ha Tagalog ngan Ilokano na "aso". Sa iba na parte han Samar ngan Leyte ug bisan sa Bikol "ido" an gamit na termino para sa ayam. 

An bata nga ayam amo an gintatawag nga "tiyô" o "idô" ha Winaray. Posible na usa la an gintikangan han termino na Winaray na "ido" ngan han Cebuano iro ug an Tausog na "iru'".

Taxonomiya
Sadton 1753, iguin-lista ni Carl Linnaeus sa mga klase  san quadruped na pamilyar ha iya an canis, an Latin na termino san ayam. Kaupod na mga specie sini na gin-tala ni Linnaeus an fox (na gin-ngaranan niya na Canis vulpes), lobo (Canis lupus), ngan an ayam (Canis canis). San mga sumunod na mga edition, gin-tanggal ni Linnaeus an Canis canis ngan gin-pahilaba an lista niya san genus Canis, ngan sadton 1758 kaupod san listahan an fox, mga lobo, ngan jackals ngan daramo na ngaran san ayam, sugad san aegyptius, aquaticus, ngan mustelinus. Kaupod liwat sini an duha na sikat na ngaran san ayam bilang usa na specie: an Canis domesticus ngan Canis familiaris.

Pinanbasaran

Bibliograpiya

Dugang nga barasahon

Mga sumpay ha gawas

 Biodiversity Heritage Library bibliography for Canis lupus familiaris
 Fédération Cynologique Internationale (FCI) – World Canine Organisation
 Dogs in the Ancient World, an article on the history of dogs
 View the dog genome  on Ensembl

Hinoptan nga mga hayop