Borongan

An Borongan usa nga syudad ha lalawigan o probinsya han Eastern Samar ha Sinirangan nga Kabisay-an nga rehiyon ha Kabisay-an ha Pilipinas. Amo ini an kapital han Eastern Samar. Sumala han 2015 census, mayda ini populasyon nga 69,297 ka tawo.
Ginsasapitan an Borongan ha amihan o norte nga dapit han munisipalidad  han San Julian, ha sur o salatan nga dapit, han munisipalidad han Maydolong; ha katundan o weste nga dapit han Samar, ginsasapitan an Borongan han  Hinabangan, Calbiga, Pinabacdao ngan Basay; ngan ha sinirangan nga dapit han dagat Pasipiko.

Etimolohiya 
Bo-róng-gan an tama nga pag luwas, an ngaran nga Borongan kinuha tikang ha pulong "borong", nangangahulogan ha Waray-waray nga linggwahe "yamog" o fog. An bukiron nga lugar han Siyudad han Borongan inin na natatahuban han yamog o borong ngin mataghum ngan mauran nga mga panahon, ngan kaurugan mga kaagahon nga pangorason. Tungod hini nga kinaiya han lugar gin ngaran han mga pre-hispanic natives nga Borongan an lugar.

Tinikangan 

Han 1600 nga panahon, an Siyudad han Borongan in usa la nga guti-ay nga bungto nga an tawag Guiborongani.Nahimo ine tungod han mga relihiyuso nga mga misyunaryo ngan ginbuhat han mga Heswita didad han tuig 1604-1768,ngan han mga Fransiscodida han tuig 1768-1868.

Han Hunyo 21, 2007 an Borongan in nahimo nga pinaka syahan nga syudad han probinsya han Sinirangan Samar.

Han Pebrero 5, 2007 nahimo nga balaod an Buhat han Republika 9394 (o Republic Act 9394) nga nagbabalhin han Borongan tikang hin bungto ngadto hin syudad.  Ginratipika ini han mga bungtohanon dida hin plebisito nga ginhimo dida han Hunyo 20, 2007.  Kondi, nawara an pagkasyudad hini upod hin 15 nga iba nga mga syudad, katapos han paghatag han Korte Suprema han Pilipinas hin petisyon nga gindara han Liga hin mga Syudad han Pilipinas, ngan nagdeklara nga an balaod nga naghimo hin syudad (RA 9394) nga nagtugot han bungto nga magin syudad, nga natalapas han Batakan-Balaod.  An mga nasabi nga syudad, siring han korte, waray kuno makatuman han mga panginahanglanon agod magin syudad ini.

Mga Barangay 

An Borongan ginbahin ngadto hin kaunman kag usa (61) nga mga  baranggay.

 Alang-alang
 Amantacop
 Ando
 Balacdas
 Balud
 Banuyo
 Baras
 Bato
 Bayobay
 Benowangan
 Bugas
 Cabalagnan
 Cabong
 Cagbonga
 Calico-an
 Calingatngan
 Campesao
 can-abong
 Can-aga
 Camada
 Canjaway
 Canlaray
 Canyopay
 Divinubo
 Hebacong
 Hindang
 Lalawigan
 Libuton
 Locsoon
 Maybacong
 Maypangdan
 Pepelitan
 Pinanag-an
 Purok A (Poblacion)
 Purok B (Pob.)
 Purok C (Pob.)
 Purok D1 (Pob.)
 Purok D2 (Pob.)
 Purok E (Pob.)
 Purok F (Pob.)
 Purok G (Pob.)
 Purok H (Pob.)
 Punta Maria
 Sabang North
 Sabang South
 San Andres
 San Gabriel
 San Gregorio
 San Jose
 San Mateo
 San Pablo
 San Saturnino
 Santa Fe
 Siha
 Songco
 Sohutan
 Suribao
 Surok
 Taboc
 Tabunan
 Tamoso

Mga Eskwelahan
An Siyudad han Borongan inin mayada damo nga mga Eskwelahan tikang ha Elementarya ngada ha Kolihiyo, ngan mayada usa nga Unibersidad.

Elementarya nga mga Eskwelahan.

Public Schools 

 Ando Elementary School
 Bato Elementary School
 Balacdas Elementary School
 Banuyo Elementary School
 Baras Elementary School
 Benowangan Elementary School
 Bugas Elementary School
 Cabalagnan Elementary School
 Cabong Elementary School
 Cagbonga Elementary School
 Calingatngan Elementary School
 Calico-an Elementary School
 Camada Elementary School
 Eugenio A. Abunda Sr. Elementary School
 Canlaray Elementary School
 Can-abong Elementary School
 Canjaway Elementary School
 Canyopay Elementary School
 Divinubo Elementary School
 Eugenio S. Daza Pilot Elementary School
 Hebacong Elementary School
 Hindang Elementary School
 Ladders for Tomorrow Academy
 Lalawigan Central Elementary School
 Libuton Elementary School
 Locso-on Elementary School
 Maypangdan Elementary School
 Pepelitan Elementary School
 Pinanag-an Elementary School
 Punta Maria Elementary School
 Sabang Central Elementary School
 San Gabriel Elementary School
 San Gregorio Elementary School
 San Jose Elementary School
 San Mateo Elementary School
 San Pablo Elementary School
 San Saturnino Elementary School
 Siha Elementary School
 Sohutan Elementary School
 Songco Elementary School
 Sta. Fe Elementary School
 Suribao Elementary School
 Surok Elementary School
 Taboc Elementary School
 Tabunan Elementary School
 Tamoso Elementary School

Private Schools 

 Eastern Visayas International Montessori School
 MSH Sisters Academy

Sekundarya nga Eskwelahan

Public Schools 

 Benowangan National High School
 Calingatngan National High School
 Eastern Samar National Comprehensive High School
 Lalawigan National High School
 Maypangdan National High School
 Sta. Fe National High School
 Supt. Fidel E. Anacta Sr. Memorial High School

Private Schools 

 Eastern Visayas International Montessori School. Makikita ha Barangay Balud I,Borongan City,Eastern Samar
 Saint Mary's College of Borongan (formerly Saint Joseph's College) (High School Department). Makikita ha Brgy. A, Borongan City, Eastern Samar
 Seminario de Jesus Nazareno (para la han mga kabataan nga lalaki nga mag hayskul ). Makikita ha Barangay Campesao, Borongan City, Eastern Samar
 Missionary Sisters of the Sacred Heart MSH Sisters Academy.Makikita Ha Barangay Sabang South,Borongan City,Eastern Samar
 Risen Lord Child Development Center (RLCDC) makikita ha Barangay Bato,Borongan City, Eastern Samar
 Bible Baptist Church Academy. Makikita ha National Road Barangay Bato,Borongan City, Eastern Samar
 United Church of Christ of the Philippines Kiddie Center (UCCP) Makikita ha Victoria Street  Borongan City, Eastern Samar

Colleges 

 Nativity of Our Lady College Seminary.
 Saint Mary's College (formerly Saint Joseph's College). Makikita ha Barangay A, Borongan City, Eastern Samar
 Our Lady of Mercy College. Makikita ha Barangay Locsoon Borongan City, Eastern Samar

University 

 Eastern Samar State University

Mga media

Radio stations
DYES-AM 657 kHz (Philippine Broadcasting Service)
DYGJ-AM 738 kHz (Menardo G. Jimenez Jr. Foundation)
DYMH-AM 855 kHz ACI News Radyo Borongan (Audiovisual Communicators, Inc. and Aquarius Community Broadcasting Service Inc.) Soon to air
D___ 900 kHz (Crusaders Broadcasting System)
DYVW 1386 kHz
DYGT 1458 kHz (Delta Broadcasting System)
D___ 1521 kHz (Quest Broadcasting Inc.)

DYNF 91.3 MHz 
DYOR 92.9 MHz Radyo Modyan Borongan (Audiovisual Communicators, Inc.)
DYKQ 94.5 MHz Radyo Masal Borongan
DYYW 100.1 MHz Sangkay FM (Audiovisual Communicators, Inc.)

Mga Fast food 
Jollibee. Makikita ha Real Street,Barangay D2,National Highway,6800 Borongan City,Eastern Samar
McDonald's Borongan.Makikita ha Real Street,Barangay Songco,Borongan City,Eastern Samar

Mga malls 
Savemore Borongan makikita ha Uptown Mall Barangay Songco,Borongan City, Eastern Samar
J & F makikita ha Real Street Barangay Songco,Borongan City, Eastern Samar
Puregold makikita ha J & F ,Barangay Songco,Borongan City,Eastern Samar

Mga Paralitan hin Antipara
 Alido's Optical.Makikita ha SAn Francisco Street Borongan City, Eastern Samar

Mga kasarigan

Kitaa gihapon 

 Lista han mga Alkalde han Borongan

Mga sumpay ha gawas 

 Opisyal nga Websayt han Borongan 
 Philippine Standard Geographic Code 
 2000 Philippine Census Information
 iborongan.com 

Borongan
Bungto ha Eastern Samar
Kabisay-an
Borongan