Shinzō Abe

Hi Shinzo Abe (, Abe Shinzō ; 21 Septyembre 1954 - 8 Hulyo 2022) usá nga Haponés nga polítiko nga nag-alágad nga Primer Ministro han Hapon ngan Mangulo han Partido Liberal Demokratiko (PLD) tikang 2006 tubtob 2007 ngan tikang han 2012 kutob 2020. Hiyá an gima-iha-i-nga-nagsirbe nga primer ministro ha kaagi han Hapon. Nagsirbe gihapon hi Abe nga Chief Cabinet Secretary tikang han 2005 kutob 2006 han hin madaliay nga panahon amo an Nanguna han Oposisyon han 2012.

Hi Abe nátíkang hin prominente nga pamilya ha polítikan ngan syahan anay nga napilì nga Primer Ministro hin ispisyal nga pagtirok han Dieta Nasodnon han Septyembre 2006. Hadto, nga an iya panuigon 52, hiyá an nagin pinakabatan-on nga katapos-han-gera nga Primer Ministro han Hapon ngan syahan nga natawo katapos han Gyera Pankalibotan II. Nagbiya hin puwesto hi Abe han 12 Septyembre 2007 hin mga rason han iya pamati hin lawas katapos malupigan an iya partido dida han piniliay han Balay hin mga Konsehal hadto nga tuig. Ginsaliwanan hiyá ni Yasuo Fukuda, an syahan hin nagsunodsunod nga limá nga mga Primer Ministro nga waray makapadayon pagkapot han puwesto hin labaw hin napulo kag unom ka bulan.

Nagbuhat hin pagbalik ha politika hi Abe, ngan han 26 Septyembre 2012 nalupig niyá an kasanhi nga Ministro hin Depensa nga hi Shigeru Ishiba para han pagkamangulo han PLD. Katapos han landslide nga pagdaog han PLD didâ han 2012 nga piniliay ha kasahiran, hiyá an nagin syahan nga kasanhi nga Primer Ministro nga nakabalik ha puwesto tikang kan Shigeru Yoshida han 1948. Na-otro hiyá kapili didâ han 2014 nga piniliay ha kasahiran, nga diin nagpabilin an iya duha ka kat-tulo ka bahin nga mayoriya upod han kapadis ha koalisyon nga partido Komeito, ngan dida gihapon han 2017 nga piniliay ha kasahiran.

Hi Abe usá nga konserbador nga ginsiring hin damo mga komentarista ha politika nga pan-tuo nga nasyonalista. Api hiyá han revisyonista nga Nippon Kaigi ngan nagdadara hiyá hin revisyonista nga mga paglantaw han kasaysayan han Hapon, nga diin upod an diri pag-angkon han papel han pagpirit han gobyerno han pagkuha hin panhayahay nga kababayin-an o comfort women ha Gyera Pankalibotan II, nga diin ini nga posisyon nagdangat hin tensyon upod han harani nga nasod han Salatan nga Korea. Ginkikitâ hiyá nga madig-on nga pagtindog ha pag-atubang han Amihanan nga Korea, ngan nagbabandilyo  hiyá nga liwatón an Artikulo 9 han pasipista nga konstitusyon nga magtugot han Hapon nga magmantener hin mga puwersa militar. Kilalado ha langyaw hi Abe tungod han mga polisiya ha ekonomiya han iya kagamhanan, nga gin-agnayan nga Abenomics, nga nagsusunod hin monetary easing, fiscal stimulus, ngan mga reporma ha istruktura.

Han 8 Hulyo 2022, gin-asasinar hi Abe hin kasanhi nga Japan Maritime Self-Defense Force nga tripulante samtang naghahatag hiya hin pamulung ha pagkampanya ha Nara. Sumala han mga pag-imbestiga han pulis, gintarget hi Abe han suspechado tungod han sinisiring nga mga koneksyon ni Abe ngan han Unification Church, usá nga bag-o nga relihiyoso nga pangiwa nga gintukod ha Salatan nga Korea.

Mga kasarigan

Hapon
Biyograpiya
Mga primer ministro han Hapon
Mga natawo han 1954
Mga namatay han 2022