Papel

An papel   o suratan amo an manipis nga materyales nga puydi pagsuratan, igpatik ngan igputos. Himo ini tikang ha kahoy, durudilain na banwa o daan nga tela o trapo. An Papel, ug an paghimo han papel amo in ginsusugad na nagtikang ha tsina sadton 105 A.D.

Kasaysayan

An gidaani nga nahihibaruan na archaeological fragment  na direkta na precursor san moderno na papel nagtitikang sa Tsina sadton 2nd century BC. An proseso san paghimo san papel pinaagi san pulp amo in ginsisering na imbento ni  Cai Lun, usa na court eunuch sadton 2nd-century AD  sa Han Dynasty.

Inabot sa Middle East ngan ngadto sa medieval Europe an papel sadton 13th century, kun diin gintindog naman an una na water-powered paper mill.

Mga una na gintikangan san fibre

Antes an industriyalisasyon san paghimo san papel, an pinakomon na ginkukuhaan san fibre para mahimo an papel amo an recycled fibre tikang san mga nagamit-na na na tela ngan gintatawag na trapo. An trapo himo tikang han hemp, linen ngan  gapas.. An proseso san  pagtangal san tinta tikang sa recycled na papel amo in naimbento ni Justus Claproth, usa na aleman, sadton 1774.. Gintatawag ini na proceseso yana na deinking.

Pinanbasaran

Padugang nga barasahon
 Alexander Monro, The Paper Trail: An Unexpected History of the World's Greatest Invention, Allen Lane, 2014

Mga sumpay ha gawas 

TAPPI Technical Association of the Pulp and Paper Industry
How is paper made?  at The Straight Dope, 22 November 2005
United States Government Printing Office: Government Paper Specification Standards 
How Organic Paper is Made 
Modern Paper Making Production System