Dhammapada

Ang Dhammapada (Pāli;  Dhamapada;  Dharmapada) ay isang kalipunan ng mga kasabihan ni Gautama Buddha sa anyong talata at ang isa sa pinakamalawakang binabasa at pinakilalang mga kasulatang Budista.  Ang orihinal na bersiyon ng Dhammapada ay nasa Khuddaka Nikaya na isang dibisyon ng Kanon na Pali ng Budismong Theravada.

Kasaysayan
Ipinaliwanag ng skolar at komentador na Budista na si Buddhaghosa na ang bawat kasabihang naitala sa kalipunang ito ay ginawa sa isang ibang okasyon bilang tugon sa isang walang katulad na sitwasyon na lumitaw sa buhay ni Buddha at kanyang pamayanang monastiko. Ang kanyang komentaryong Dhammapada Atthakatha ay nagtatanghal ng mga detalye ng mga pangyayaring ito at isang mayamang mapagkukunan para sa buhay at mga kapanahunan ni Buddha.

Ayon sa tradisyon, ang mga talata ni Dhammapada ay sinalita ni Buddha sa iba't ibang mga okasyon.  Ang tekstong ito ay bahagi ng Khuddaka Nikaya ng Sutta Pitaka bagaman ang higit sa kalahati ng mga talata ay umiiral sa ibang mga bahagi ng Kanon na Pali.

Bagaman ang edisyong Pāli ang pinakakilala, ang isang bilang ng mga bersiyon nito ay umiiral:

 "Gāndhārī Dharmapada" – isang bersiyon na posibleng ng pinagmulang Dharmaguptaka o Kāśyapīya in Gāndhārī written in Kharosthi script
 "Patna Dharmapada" –  isang bersiyon sa Budistang Hybrid na Sanskrit  na pinakamalamang na  Sammatiya
 "Udānavarga" – isang tila nauugnay sa tekstong Mula-Sarvastivada o Sarvastivada text in
 3 mga bersiyong Sanskrit
 isang saling wikang Tibetan na sikat sa tradisyonal na Budismong Tibetano
 "Mahāvastu" – isang tekstong Lokottaravada na may mga pagkakatugma sa mga talata sa Sahassa Vagga at Bhikkhu Vagga ng Pāli Dhammapada.
 "Fajiu jing" – 4 na mga akdang wikang Tsino. Ang isa sa mga ito ay lumilitaw na isang pinalawig na salin ng bersiyong Pali.

Ang Dhammapada ay itinuturing na isa sa pinakasikat na mga piraso ng panitikang Pali na Theravada Ang isang A edisyong kritikal ng Dhammapada ay nilikha ng skolar na Danish na si Viggo Fausbøll noong 1855 na naging ang unang tekstong Pali na tumanggap ng ganitong pagsisiyasat ng pamayanang akademikong Europeo.

Organisasyon
AngPali Dhammapada ay naglalaman ng mga 423 talata sa 26 kabanata.

Mga sanggunian

Mga salin

by Bhikkhu Varado and Samanera Bodhesako (2008)
by Ajahn Munindo  (2005)
by John Richards  (1993)
by Thomas Byrom  (1993)
by Buddharakkhita (1985) (pdf has intro by Bhikkhu Bodhi)
by Thanissaro (1997)
Detailed word-by-word translation of the Dhammapada, including explanation of grammar
Khuddaka Nikaya
Mga tekstong Budistang Pāli