Petra

Ang Petra (Arabic: ٱلْبَتْراء, romanisado: Al-Batraʾ; Sinaunang Griyego: Πέτρα, "Bato"), na orihinal na kilala sa mga naninirahan dito bilang Raqmu o Raqēmō    ( Nabataean :   Raqēmō ), ay isang makasaysayang at arkeolohikong lungsod sa timog Jordan . Ito ay katabi ng bundok ng Jabal Al-Madbah, sa isang palanggana na napapalibutan ng mga bundok na bumubuo sa silangang bahagi ng lambak ng Arabah na tumatakbo mula sa Dagat na Patay hanggang sa Gulpo ng Aqaba. Ang lugar sa paligid ng Petra ay pinaninirahan na noon pang 7000 BC, at ang mga Nabataean ay maaaring nanirahan sa kung ano ang magiging kabisera ng kanilang kaharian noon pang ika-4 na siglo BC.. Natuklasan lamang ng gawaing arkeolohiko ang katibayan ng presensya ng Nabataean noong ikalawang siglo BC, kung saan ang Petra ay naging kanilang kabisera. Ang mga Nabataean ay mga nomadic na Arabo na namuhunan sa Petra na malapit sa mga ruta ng kalakalan ng insenso sa pamamagitan ng pagtatatag nito bilang isang pangunahing rehiyonal na sentro ng kalakalan.

Ang negosyong pangangalakal ay nakakuha ng malaking kita ng mga Nabataean at naging sentro ng kanilang kayamanan ang Petra. Hindi tulad ng kanilang mga kaaway, ang mga Nabataean ay nakasanayan na manirahan sa mga tigang na disyerto at naitaboy ang mga pag-atake sa pamamagitan ng pagsasamantala sa bulubunduking lupain ng lugar. Sila ay partikular na mahusay sa pag-aani ng tubig-ulan, agrikultura, at pag-ukit ng bato. Umunlad ang Petra noong ika-1 siglo AD, nang ang istrakturang Al-Khazneh nito - pinaniniwalaang mausoleum ng haring Nabataean na si Aretas IV - ay itinayo, at ang populasyon nito ay tumaas sa tinatayang 20,000 na naninirahan.

Bagama't ang kaharian ng Nabataean ay naging kliyenteng estado ng Imperyo ng Roma noong unang siglo BC, noong 106 AD lamang ito nawalan ng kalayaan. Nahulog si Petra sa mga Romano, na sumanib kay Nabataea at pinangalanan itong Arabia Petraea. Bumaba ang kahalagahan ng Petra nang lumitaw ang mga ruta ng kalakalan sa dagat, at pagkatapos ng lindol noong 363 ay nawasak ang maraming istruktura. Sa panahon ng Byzantine, ilang mga simbahang Kristiyano ang itinayo, ngunit ang lungsod ay patuloy na bumaba at, sa unang bahagi ng panahon ng Islam, ito ay inabandona maliban sa isang maliit na bilang ng mga nomad. Ito ay nanatiling hindi kilala sa kanlurang mundo hanggang 1812, nang ang Swiss manlalakbay na si Johann Ludwig Burckhardt ay muling natuklasan ito.

Ang access sa lungsod ay sa pamamagitan ng  1.2-kilometro-long (3⁄4 mi) bangin na tinatawag na Siq, na direktang humahantong sa Khazneh. Sikat sa rock-cut architecture at tubig conduit system, ang Petra ay tinatawag ding "Rose City" dahil sa kulay ng bato kung saan ito inukit. Ito ay naging UNESCO World Heritage Site mula noong 1985.  UNESCO ay inilarawan ang Petra na "isang ng pinakamahalagang katangiang pangkultura ng pamana ng kultura ng tao". Sa 2007, Petra ay vinoto na isang New 7 Wonders of the World. Petra ay isang simbolo ng Jordan, at Jordan's mas-binisitang atraksyong panturista Turistang numbero tumaas ng 1.1 milyon sa 2019, minarkahan ang unang pagkakataon na ang pigura ay tumaas sa itaas ng 1 milyon marka. Turismo sa ang makasaysayang lungsod ay tinamaan ng husto ng COVID-19 pandemic, maya-maya pa sinimulang muling kunin, reaching 905,000 visitors sa 2022.

Mga Sanggunian 

Jordan