Paraon

Ang Paraon (Ingles: Pharaoh) (, ; Wikang Ehipsiyo: pr ꜥꜣ; ; Biblical Hebrew:  Părʿō) ay pamagat na ginammit sa mga hari  o monarko ng Sinaunang Ehipto mula sa Unang dinastiya ng Ehipto (c. 3150 BCE) hanggang sa pagsunggab sa teritoryo ng Sinaunang Ehipto ng Imperyong Romano. Ang katagang Paraon ay simulang ginamit lamang noong pamumuno ni Merneptah, c. 1210 BCE noong Ikalabingsiyam na dinastiya ng Ehipto at ang pamagat na Hari ay ginamit sa gitna ng Ikalabingwalong dinastiya ng Ehipto. Sa mas naunang mga dinastiya ng Sinaunang Ehipto, tatlong pamagat ang ginamit ng mga pinuno nito: ang Horus, Sedge at Bubuyog(nswt-bjtj), at Ang Dalawang Babae o Nebty (nbtj) name.Ang Ginintuang Horus gayudin ang mga pamagat na nomen at prenomen ay kalaunang idinagdag.

Sa lipunan ng Sinaunang Ehipto, ang Sinaunang relihiyong Ehipsiyo ay sentral sa pang-araw araw na pamumuhay ng mga mamamayan nito. Ang isa sa mga tungkulin ng Paraon ay bilang isang tagapamagitan sa pagitan ng mga Diyos at mga tao at kaya ang mga Paraon ay may tungkulin sibil at pamamahala ng relihiyon. Ang Paraon ang may ari ng lahat ng lupain ng Sinaunang Ehipto, nagpasa ng mga batas, nagbuwis at nagtanggol sa mga mananakop na bansa bilang punong komandante ng hukbo. Sa tungkuling pangrelihiyon, ang Paraon ang nagsasagawa ng mga seremonya at humihirang ng mga lugar na pagtatayuan ng mga templong pangrelihiyon. Ang Paraon ang responsable sa pagpapanatili ng Maat o kaayusan ng uniberso, balansa at hustisya at kabilang dito ang pakikidigma laban sa mga kaaway na bansa upang mag-aambag sa Maat gaya ng pagkakamit ng mga mapagkukunan.

Sa maagang mga panahon bago ang pag-iisa ng Itaas at Ibabang Ehipto, ang Deshret o "Pulang Korona" ang representasyon ng Ibabang Ehipto samantalang ang Hedjet o "Puting Korona" ay isinusuo ng mga hari ng Itaas ng Ehipto. Pagkatapos ng pag-iisa ng parehong kaharian sa isang Ehipto, ang Pschent ang kombinasyon ng parehong pula at puting korona na opisyal na korona ng mga haring Ehipsiyo. Sa paglipas ng mga panahon, ang mga takip sa ulo ay ipinakilala ng iba't ibang mga dinastiya gaya ng Khat, Nemes, Atef, Hemhem crown, and Khepresh.

Ang salitang Paraon ay hinango sa Wikang Ehipsiyo na , * "dakilang bahay" na isinulat ng dalawang biliteral hieroglyph  "bahay"  "column"  na nangangahuolugang dakila o mataas. Ito ay ginamit lamang sa mas malaking mga parirala gaya ng smr pr-ꜥꜣ "Kortesano ng Mataas na Bahay" na spesipikong tumtukoy sa mga gusali ng hukuman o palasyo. Mula sa Ikalabingdalawang dinastiya ng Ehipto, ang salitang ito ay lumitaw sa isang pormula ng kahilingan na "Dakilang Bahay, Naway ito ay maging Buhay, Masagana at magkaroon ng Magandang Kalusugan ngunit ito ay tumutukoy lamang sa palasyo ng hari at hindi sa tao. Noong panahon ng Bagong Kaharian ng Ehipto, ang pamagat na Paraon ay naging pamagat ng hari. Ang kauna-unahang instansiya kung saan ang pr ꜥꜣ ay spesipikong tumukoy sa pinuno ay sa isang liham kay Akhenaten (naghari 1353–1336 BCE) na "para sa Dakilang Bahay, L, W, H, at ang Panginoon". Gayunpaman, may posibilidad na ang pamagat na pr ꜥꜣ ay nilapat rin kay Thutmose III (c. 1479–1425 BCE) batay sa kung ang inskripsiyon sa Templo ng Armant ay makukumpirmang tumutukohhy sa hari.

Mga sanggunian 

Paraon