Lalawigan ng Lopburi

Ang Lopburi (, RTGS: Lop Buri, ) ay isang lalawigan sa gitnang rehiyon ng Taylandiya. Ang lalawigan ay nahahati sa 11 distritong pampangasiwaan, at ang distrito ng Mueang Lopburi ang kabisera. Sa mahigit 750,000 katao, ang lalawigan ay ang ika-36 na pinakamalaking lugar ng Taylandiya at ika-32 pinakamatao. May walong kalapit na probinsya: Phetchabun, Chaiyaphum, Nakhon Ratchasima, Saraburi, Phra Nakhon Si Ayutthaya, Ang Thong, Sing Buri, at Nakhon Sawan.

Ang Lopburi ay isang makabuluhang lalawigan sa kasaysayan, kung saan maraming makasaysayang estruktura, artepakto, at prehistorikong paninirahan ang natuklasan. Sa nakaraan, ang Lopburi ay tinawag sa pangalang Lavo, pagkatapos ng Lavapuri, (kasalukuyang Lahore) na lungsod na ipinangalan sa pangalawang anak ni Ram. Ang kaharian ay pinamumunuan ng isang ganap na monarko.

Etimolohiya 
Ito ay orihinal na kilala bilang Lavo o Lavapura, na nangangahulugang "lungsod ng Lava" bilang pagtukoy sa sinaunang lungsod ng Lavapuri sa Timog Asya (kasalukuyang Lahore, Pakistan).

Kasaysayan 
Kilala bilang Lavo sa kalakhang bahagi ng kasaysayan nito, ang Lopburi ay malamang na nagsimula noong sinaunang panahon. Ang pangalang Lavo ay nagmula sa Mon na Kaharian ng panahong Dvaravati (ika-6-ika-11 siglo). Ang mananakop na Khmer ay magtatayo ng maraming kahanga-hangang templo sa lungsod sa panahon ng pamamahala nito. Maaaring pinalaya ng Lopburi ang sarili sa loob ng ilang panahon, dahil nagpadala ito ng mga independiyenteng embahada sa China noong 1115 at 1155. Noong 1289 nagpadala ito ng isa pang sugo sa China, ngunit hindi nagtagal ay naging bahagi ng Taylandes na kahariang Sukhothai at ng kalaunan ng Ayutthaya.

Noong panahon ng Ayutthaya, ipinadala ni Haring Ramathibodi I si Phra Ramesuan (na kalaunan ay si Haring Ramesuan) bilang Uparaja upang maghari sa Lopburi. Noong 1666, iniutos ni Haring Narai ang Dakila ang isang bagong palasyo na itinayo sa silangang pampang ng Ilog Lopburi at ginawa ang Lopburi bilang pangalawang kabesera ng bansa, dahil ang Ayutthaya ay pinagbantaan ng mga Olandes. Pagkamatay ni Haring Narai, ang lunsod ay halos naiwan at nawasak.

Noong 1856 iniutos ni Haring Mongkut ng dinastiyang Chakri na ayusin ang palasyo ni Haring Narai. Sa wakas ay nabawi ng lungsod ang kahalagahan nito noong 1937, nang piliin ni Field Marshal Plaek Phibunsongkhram ang Lopburi na maging pinakamalaking base militar sa Taylandiya at minsan ay nagpasya na maging bagong kabesera ng Taylandiya pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.

Heograpiya 
Ang Lopburi ay nasa silangang bahagi ng Ilog Chao Phraya valley, sa pagitan ng Ilog Lopburi at Pa Sak. Tatlumpung porsiyento ng lugar ng lalawigan, kabilang ang karamihan sa distrito ng Tha Wung, ang timog-kanlurang bahagi ng mga distrito ng Mueang Lopburi at Ban Mi ay isang napakababang kapatagang alubyal. Ang iba pang 70 porsiyento ay pinaghalong kapatagan at burol, kung saan ang Kabundukang Phetchabun ang bumubuo sa silangang hangganan ng lalawigan patungo sa Talampas ng Khorat. Ang kabuuang lugar ng kagubatan ay  o 14.8 porsiyento ng pook ng lalawigan.

Mga simbolo 
Ang panlalawigang selyo ay nagpapakita kay Vishnu sa harap ng Khmer na templo ng Phra Prang Sam Yod.

Ang eskudo ng Lopburi ay nagpapakita ng Phra Narai at sa likuran ng Phra Prang Sam Yod, ang "Santuwaryo na may Tatlong Tore". Ito ay tumutukoy kay Haring Narai na noong 1664 ay nagpatibay ng lungsod upang magamit bilang alternatibong kabesera nang ang Ayutthaya ay pinagbantaan ng isang Olandes na blokeong nabal.

Ang puno ng lalawigan at pati na rin ang bulaklak ng lalawigan ay ang bala na kahoy.

Ang kawikaan ng lalawigan ay Pambansang kayamanan ng palasyo ni Haring Narai at Dambanang Phra Kan, sikat na Prang Sam Yot, lungsod ng Din So Phong Marl, kilalang Prinsa ng Pa Sak Cholasit at ginintuang lupain ni Haring Narai ang Dakila.

Mga paghahating pampangasiwaan

Pamahalaang panlalawigan 
Ang lalawigan ay nahahati sa 11 distrito (amphoe). Ang mga distrito ay nahahati pa sa 122 subdistrito (tambon) at 1,126 na nayon (muban).

Mga sanggunian 

Mga lalawigan ng Thailand
Pages using infobox settlement with possible nickname list