Karing Hapones

Ang karing Hapones (, ) ay karaniwang inihahain sa tatlong anyo: , kinaring udon (kari sa makapal na pansit), at  (pasteleryang pinalalaman ng kari). Isa ito sa pinakasikat na pagkain sa Hapon. Kapag tinutukoy ang "kinaring kanin", madalas na tinatawag itong  lamang.

Bukod sa sarsa, samu't saring uri ng gulay at karne ang ginagamit sa paggawa ng karing Hapones. Sibuyas, karots at patatas ang mga pangunahing gulay. Baka, baboy at manok ang mga pinakakaraniwang karne. Tinatawag na katsukarē ang tonkatsu na may sarsang kari.

Pangkalahatang-ideya 
Nanggaling ang kari sa lutuing Indiyano at idinala ng mga Briton sa Hapon mula sa Indiya. Ginamit ng Imperyong Hukbong-dagat ng Hapon ang kari para upang maiwasan ang kondisyong malnutrisyon na manas, at sa nasa kasalukuyang menu rin ng Pansariling Tanggulang Hukbong Pandagat ng Hapon tuwing Biyernes. Masustansiya rin ito, at madaling lutuin nang maramihan. Sumikat ang ulam at nabibili sa mga supermerkado at restawran noong patapos ng d. 1960. Mula noong pagpapakilala ng kari sa Hapon, binago ito upang umangkop sa Hapones na panlasa at sangkap. Ibang-iba ang karing Hapones sa mga kari mula sa ibang rehiyon. Sobrang dami ang pagbabago at pag-aangkop sa ulam mula noong pagpapakilala nito na maituturing ito bilang tanging Hapones. Kinakain ito kung saan-saan sa Hapon na maitatawag itong pambansang pagkain.

Kasaysayan

Ipinakilala ang kari sa Hapon noong panahong Meiji (1868–1912). Noon, nasa ilalim ng mga Briton ang subkontinenteng Indiyo. Idinala ng mga Anglo-Indiyanong alagad ng Royal Navy ang pinulbos na kari sa Hapon. Inuri ito bilang  (Kanluraning pagkain) dahil nanggaling ito sa Kanluran. Marahil pumasok ang salitang kari sa wikang Hapones bilang  noong patapos ng d. 1860, kung kailan napilitang talikuran ng Hapon ang pagkakabukod (sakoku) nito at nakipag-ugnayan sa Imperyong Britaniko. Pagsapit ng d. 1870, sinimulang ihain ang kari sa Hapon, at naging isteypol sa diyetang Hapones.

Karaniwang pinapares ang kari sa kanin sa Hapon, na kilala bilang  (kinaring kanin). Nasa mga aklat-luto noong 1872 ang pinakalumang pagbanggit sa Hapon ng ulam na  (lit. 'kanin kari')—ngunit sa maling pagbaybay na . Inilarawan din ito sa ulat noong 1872, na sinabing kinain ito ng mga eksperto sa dayuhan sa sangay Tokyo ng pamahalaang prepektura ng Hokkaidō. Subalit pinasikat ang salita ng Amerikanong propesor na si William S. Clark na nagtrabaho sa Kolehiyong Pang-agrikultura ng Sapporo (Unibersidad ng Hokkaido sa kasalukuyan) noong 1877. Noong 1873, mayroong ulam na tinawag na  sa menu ng Akademyang Militar ng Hukbong Imperyal ng Hapon. Mula noong pagpapakilala nito, ibinago ito sa paggamit ng mga sangkap mula sa lutuing Hapones para bumagay sa mga kagustuhan ng mga Hapones.

Noong unang bahagi lang ng ikadalawampung siglo, kung kailan kinain ng Hukbong-dagat at Hukbong-lupa ng Hapon, na sumikat ang ulam sa mga Hapones. Matapos ang paborableng pagtanggap nito sa mga hukbong Hapones, naging karaniwan ito kalaunan sa mga kapiterya sa eskwela. Pagsapit ng 2000, mas madalas kinakain ang kari kaysa sa sushi o tempura.

Talasanggunian 

Mga pambansang lutuin
Lutuing Hapones
Mga artikulong naglalaman ng Hapones