Kapeina

Ang kapeina ay isang Gitnang sistemang nerbyos (CNS) stimulant ng isang klase ng methylxanthine.  Ito ay ginagamit bilang cognitive enhancer, pagpapataas ng positibo at tungkulin ng pagpasigla.   Ang kapeina ay kumikilos sa pamamagitan ng pagharang sa pagbubuklod ng adenosine sa adenosine A 1 receptor, na naipapahusay sa pagpapalabas ng neurotransmitter na asetilkolina .  Pinapataas din ng kapeina ang mga antas ng cyclic AMP sa pamamagitan ng nonselective inhibition ng phosphodiesterase. 

Ang kapeina ay isang mapait, maputi mala-kristal na purine, isang methylxanthine alkaloid, at may kemikal na kaugnayan sa adenine at guanine base ng deoxyribonucleic acid (DNA) at ribonucleic acid (RNA). Ito ay matatagpuan sa mga buto, prutas, mani, o dahon ng ilang halaman na katutubo sa Afrika, Silangang Asya at Timog Amerika,  at tumutulong upang maprotektahan ang mga ito laban sa mga herbivore at mula sa kompetisyon sa pamamagitan ng pagpigil sa pagtubo ng mga kalapit na buto,  pati na rin ang paghikayat sa pagkonsumo ng mga piling hayop tulad ng Pukyutan.  Ang mas popular na pinagmulan na panghinakas na sangkap ng kapeina ay ang butil ng kape, ang buto ng halaman ng Coffea . Ang mga tao ay maaaring uminom ng mga inuming naglalaman ng kapeina upang mapawi o maiwasan ang pangaantok at upang mapabuti ang pagganap ng pag-iisip. Upang gawin ang mga inuming ito, ang kapeina ay kinukuha sa pamamagitan ng pagtarik ng mga produkto ng halaman sa tubig, isang prosesong tinatawag na inpusyon . Ang mga inuming ma merong kapeina, tulad ng kape, tsaa, at cola, ay maraming konsyumo nito sa buong mundo at mataas ng - kailangang mg paggamit nito sa lipunan. Noong 2020, halos 10 milyong tonelada ng butilng kape ang nakonsumo sa buong mundo.  Ang kapeina ay ang pinakalawak na ginagamit na psychoactive na gamot sa mundo.   Hindi tulad ng karamihan sa iba pang mga psychoactive substance, ang kapeina ay nananatiling hindi kinokontrol at legal sa halos lahat ng bahagi ng mundo. Ang kapeina ay isa ring panlabas na linya dahil ang paggamit nito ay nakikita bilang katanggap-tanggap sa lipunan sa karamihan ng mga kultura at kahit na hinihikayat sa iba, lalo na sa Kultura ng lipunang Kanluran.

Ang kapeina ay maaaring magkaroon ng parehong positibo at negatibong epekto sa kalusugan. Nagagamot at napipigilan nito ang napaaga na mga karamdaman sa paghinga ng sanggol na bronchopulmonary dysplasia ng pagbata at apnea ng prematurity. Ang kapeina citrate ay nasa Listahan ng WHO Model List of Essential Medicines .  Maaari itong magbigay ng katamtamang proteksiyon na epekto laban sa ilang sakit, kabilang ang Karamdamang Parkinson. Ang ilang mga tao ay nakakaranas ng pagkagambala sa pagtulog o pagkabalisa kung kumakain sila ng kapeina, ngunit ang iba ay nagpapakita ng kaunting simptomas. Ang katibayan nito ng isang panganib sa  pagsasanggol ay hindi maliwanag; inirerekomenda rin ng ilang awtoridad na limitahan ng mga buntis na kababaihan ang kapeina sa katumbas ng dalawang tasa ng kape bawat araw o mas kaunti.   Ang kapeina ay maaaring makagawa ng banayad na anyo ng pag-asa sa droga – nauugnay sa mga sintomas ng paghulog tulad ng pagkaantok, sakit ng ulo, at pagkamayamutin – kapag ang isang indibidwal ay huminto sa paggamit ng kapeina pagkatapos ng paulit-ulit na pang-araw-araw na paggamit. Áng pagparaya sa mga awtonomic na epekto ng tumaas na presyon ng dugo at tibok ng puso, at pagtaas ng paglabas ng ihi, ay nabubuo sa talamak na paggamit (ibig sabihin, ang mga sintomas na ito ay hindi gaanong binibigkas o hindi nangyayari pagkatapos ng pare-parehong paggamit).

Ang kapeina ay sinuri ng US Food and Drug Administration bilang pangkalahatang kinikilala bilang ligtas na gamitin na gamot. Iniulat ng European Food Safety Authority na hanggang 400mg ng kapeina bawat araw (sa paligid ng 5.7 mg/kg ng body mass bawat araw) ay hindi nagpapataas ng mga nagaalala para sakaligtasan at sa mga hindi buntis na nasa hustong gulang, habang umiinom ng hanggang 200 Ang mg bawat araw para sa mga buntis at nagpapasusong kababaihan ay hindi naglalabas ng mga alalahanin sa kaligtasan para sa fetus o mga sanggol na pinapasuso.  Ang isang tasa ng kape ay naglalaman ng 80–175 mg ng kapeina, depende sa kung anong "butil" (binhi) ang ginagamit, kung paano ito iniihaw (mas kaunting kapeina ang mga dark roast), at kung paano ito inihahanda (hal., drip, percolation, o espresso ). Kaya nangangailangan ito ng humigit-kumulang 50–100 ordinaryong tasa ng kape upang maabot ang nakakalason na dosis. Gayunpaman, ang purong powdered kapeina, na available bilang dietary supplement, ay maaaring nakamamatay sa laki ng kutsara.

Mga sanggunian