Kahariang Hasmoneo

Ang Dinastiyang Hasmoneo o Kahariang Hasmoneo ( (audio );  Ḥašmōnaʾīm) ang ang naghaharing dinastiya sa Judea mula 140 BCE hanggang 37 BCE. Mula 140 BCE hanggang 116 BCE, ang dinastiyang Hasmoneo ay namuno sa Judea nang semi-austonomoso mula sa Imperyong Seleucid at mula 110 BCE, sa paghina ng Imperyong Seleucid, ang Judea ay lalo pang nagkamit ng autonomiya o pamumuno sa sarili at lumawak pa sa mga kalapit na rehiyong Samaria, Galilea, Iturea, Perea, at Idumea. Itinuturing ng ilang mga iskolar ang kahariang Hasmoneo na independiyente sa Lupain ng Israel.

Kinuha ng mga haring Hasmoneo ang pamagat na Griyegong basileus (hari o emperador). Sinakop ng mga puwersa ng Republikang Romano ang kahariang Hasmoneo noong 63 BCE at pinalitan ni Dakilang Herodes ang huling hari ng Kahariang Hasmoneo noong 37 BCE. Itinatag ni Simon Thassi ang dinastiyang ito noong 141 BCE, mga dalawang dekada pagkatapos na matalo ng kanyang kapatid na si Judas Macabeo  ( Yehudah HaMakabi) ang mga hukbo ng Imperyong Seleucid sa paghihimagsik na Macabeo noong 167 BCE hanggang 141 BCE. Ayon sa 1 Macabeo, 2 Macabeo at Digmaang Hudyo ni Josephus,, istriktong kinontrol ng haring si Antiochus IV Epiphanes ang satrapiyang Seleucid ng Coele Syria at Phoenicia pagkatapos ng kanyang matagumpay na pagsakop sa Kahariang Ptolemaiko(170 hanggang 168 BCE) at pinabalik sa panghihimasok ng Republikang Romano. Nilusob ni Antiochus IV Epiphanes ang Herusalem, ipinatigil ang paghahandog sa Ikalawang Templo sa Herusalem,ipinagbawal ang relihiyong Hudaismo.
at inutos sa mga Hudyo na magsanay ng Helenisasyon o mga pagsasanay ng mga Griyego.( 168-167 BCE). Ang patuloy na pagguho ng Imperyong Seleucid dahil sa pagsalakay ng lumalakas na Republikang Romano at Imperyong Parthian ay pumayag sa Judea na muling magkamit ng autonomiya o pangangasiwa sa sarili nito. Noong 63 BCE, ang kahariang Hasmoneo ay sinakop ng Republikang Romano at ginawang estadong kliyente.

Mga sanggunian

Dinastiyang Hasmoneo