Salekhard

Ang Salekhard (; Khanty: , Pułñawat; , Salja’ harad - literal na bahay sa isang tangway) ay isang lungsod at kabisera ng Yamalo-Nenets Autonomous Okrug, Rusya. Tumatawid ito sa Bilog ng Artiko, at umaabot ang pangunahing mga bahagi ng lungsod nang isang kilometro (0.62 milya) patimog at umaabot naman ang mga naik sa hilaga ng bilog.

Kasaysayan
Itinatag ang pamayanan ng Obdorsk () noong 1595, sa sityo ng isang pamayanang Khanty na tinatawag na Polnovat-Vozh (), ng mga Rusong nakikipamayan kasunod ng paglupig ng Siberia. Matatagpuan ito noon sa Ilog Ob, at pinaniniwalaang hinango rito ang pangalan nito. Kinilala ang lupa sa paligid ng Obdorsk bilang Obdorsky krai o Obdoriya.

Madalas na ginamit ang pamayanan bilang lugar ng pagtapon (exile) noong mga panahong Tsar at Sobyet. Kabilang sa mga kilalang tao na lumagi rito ay ang pinunong espirituwal ng Doukhobor na si Pyotr Verigin at ang manghihimagsik na si Leon Trotsky. Ang paligid ng lungsod ay may tatlong mga kampong Sobyet kung saang piniit ang humigit-kumulang 6,500 mga bilanggo na hinuli at pinatapon dito dahil sa kanilang paniniwala sa Diyos. Sa pantalan ng Salekhard, humigit-kumulang 1,500 mga bilanggo ay naglulan at nagbaba ng mga produkto sa pantalan, o nagmina ng mga inambato ng metal. Humigit-kumulang 5,000 mga bilanggo sa dalawang mga kampo malapit sa Salekhard naman ay itinalaga sa pagpapakintab ng mga diyamanteng buhat ng minahan ng Mir.

Noong Disyembre 10, 1930, ang Obdorsk ay naging sentrong pampangasiwaan ng bagong Pambansang Okrug ng Yamal (Nenets). Binigyan ito ng bagong pangalan na Salekhard noong 1933, at ginawaran ng katayuang panlungsod noong 1938.

Ang pinakamalapit na estasyong daambakal ay sa Labytnangi sa kabilang panig ng Ilog Ob. Mula 1949 hanggang 1953, ang proyektong Daambakal ng Salekhard-Igarka ay nakagawa ng hindi matagumpay na tangka upang idugtong ang linya patungong Igarka. Ikinasawi ito ng daan-daang mga bilanggong Gulag. Natapos ang bahagi mula Salekhard hanggang Nadym at ginamit nang ilang beses noong panahong Sobyet, bagamat iniwan ito paglaon. Kasalukuyan itong itinatayo muli, kasama ang matagal nang hinihintay na tulay sa kahabaan ng Ilog Ob sa pagitan ng Labytnangi at Salekhard.

Noong Abril 2014, tinapos ng Rostelecom, ang Rusong tagapaglaan ng serbisyong Internet, ang huling kahabaan ng optikal na linyang Internet ng Nadym-Salekhard. May haba itong halos na 3,500 kilometro (2175 milya).

Noong tag-init ng 2016, pagkaraang umaabot ang temperatura sa  na nagpatunaw sa mga bangkay na nahawaan ng anthrax na naging yelo mula pa noong 1941 malapit sa lungsod, kumalat ang mga butong-binhi (spores) ng anthrax na ikinahawa ng mga kawan ng reyndir at mga nag-aalaga ng hayop.

Klima
Ang Salekhard ay may klimang subartiko (Köppen climate classification Dfc) na may maigsi ngunit banayad na mga tag-init at napakaginaw na mga taglamig. Katamtaman ang pag-uulan na mas marami sa tag-init kaysa sa taglamig.

Demograpiya

Ekonomiya
Ang himpilan ng Yamal Airlines ay nasa Salekhard.

Pagsapit ng taong 2015, ipinapanukala ng mga awtoridad na magtayo ng isang malaking pampolong liwaliwan (polar resort) mga 3 kilometro (1.9 milya) mula sa paliparan, malapit sa Bilog ng Artiko, upang gawing "sentro ng Artikong turismo" ang lungsod.

Transportasyon
Ang lungsod ay pinaglilingkuran ng Paliparan ng Salekhard, kung saang dumadaan dito ang malayuang mga pasahero.

Ang pinakamalapit na daambakal ay nasa Labytnangi (sa Daambakal ng Salekhard–Igarka) sa kabilang panig ng Ilog Ob. Kasalukuyang itinatayo ang matagal nang inaasam na tulay sa kahabaan ng Ob sa pagitan ng Labytnangi at Salekhard.

, maaaring tumawid ang mga sasakyan at trak sa ilog sa pamamagitan ng pagmaneho sa kahabaan ng nagyeyelong ilog sa loob ng siyam hanggang sampung buwan sa isang taon. Sa tag-init pinapatakbo ang isang ferry, "ngunit dalawang beses sa isang taon, tuwing naglulutang ang yelo, namumuhay ang Salekhard sa paraang nagsasarili, ganap na hiwalay mula sa buong mundo, ukol sa kargamento. Tanging helikopter lamang kapag may biglang pangangailangan. Ang pampook na mga tao ay laging nag-iimbak ng mga pagkain sa bahay, sa mga tindahan, sa pamilihan para sa panahong ito, ngunit sila ay nakararanas pa rin ng paminsan-minsang pagtaas ng presyo."

Matatagpuan ang Salekhard sa nakapanukalang ruta ng Northern Latitudinal Railway, at itatayo ang isang tulay sa lungsod na ito sa ibabaw ng Ilog Ob.

Mga pandaigdigang ugnayan

Mga kambal at kapatid na lungsod
Magkakambal ang Salekhard sa:
Azov, Rostov Oblast, Rusya

Mga kawing panlabas
 Opisyal na websayt ng Salekhard 
Opisyal na websayt ng Yamalo-Nenets Autonomous Okrug. Kabatiran tungkol sa Salekhard

Talasanggunian

Talababa

Mga pinagkunan

Mga lungsod sa Yamalo-Nenets Autonomous Okrug
Mga bayan at lungsod sa Rusya