Rumpelstiltskin

Ang "Rumpelstiltskin" ( ; ) ay isang Aleman na kuwentong bibit. Ito ay kinolekta ng Brothers Grimm noong 1812 na edisyon ng Children's and Household Tales. Ang kuwento ay tungkol sa isang imp na nagpapaikot ng dayami sa ginto kapalit ng panganay ng isang babae.

Kasaysayan 
Ayon sa mga mananaliksik sa Unibersidad ng Durham at sa Bagong Unibersidad ng Lisbon, ang mga pinagmulan ng kuwento ay maaaring masubaybayan pabalik sa humigit-kumulang 4,000 taon na ang nakalilipas. Ang isang posibleng maagang pampanitikang sanggunian sa kuwento ay lumilitaw sa Mga Romanong Antigo ni Dio ng Alikarnaso, noong unang siglo CE.

Mga pagkakaiba 

Ang parehong pattern ng kuwento ay lumilitaw sa maraming iba pang mga kultura: Tom Tit Tot sa Nagkakarisang Kaharian (mula sa English Fairy Tales, 1890, ni Joseph Jacobs); The Lazy Beauty and her Aunts in Irlanda (mula sa The Fireside Stories of Ireland, 1870 ni Patrick Kennedy); Whippity Stoorie sa Eskosya (mula sa Popular Rhymes of Scotland ni Robert Chambers, 1826); Gilitrutt sa Islandya; جعيدان (Joaidane "Siya na masyadong nagsasalita") sa Arabe; Хламушка (Khlamushka "Junker") sa Rusya; Rumplcimprcampr, Rampelník o Martin Zvonek sa Republikang Tseko; Martinko Klingáč sa Eslobakya; "Cvilidreta" sa Kroasya; Ruidoquedito ("Munting ingay") sa Timog Amerika; Pancimanci sa Unggarya (mula 1862 na koleksyon ng kuwentong-pambayan ni László Arany); Daiku to Oniroku (大工と鬼六 "Ang karpintero at ang dambuhala") sa Hapon, at Myrmidon sa Pransiya.

Isang naunang pampanitikang variant sa Pranses ang isinulat ni Mme. L'Héritier, pinamagatang Ricdin-Ricdon. Ang isang bersiyon nito ay umiiral sa pagtitipon na Le Cabinet des Fées, Tomo. XII. pp. 125-131.

Ang Kornikong kuwento ng Duffy and the Devil ay gumaganap ng isang mahalagang katulad na balangkas na nagtatampok ng isang "diyablo" na pinangalanang Terry-top.

Ang lahat ng mga kuwentong ito ay inuri sa Talatuntunang Aarne–Thompson–Uther bilang uri ng kuwento na ATU 500, "Ang Pangalan ng Katulong". Ayon sa iskolar, sikat ito sa "Dinamarka, Pinlandya, Alemanya, at Irlanda".

Mga sanggunian