Patinig

Ang patinig ay isang silabikong tunog sa pananalita na binibigkas nang walang anumang paghihigpit sa daanan ng boses. Isa ang mga patinig sa dalawang pangunahing uri ng tunog sa pananalita (katinig ang isa). Iba-iba ang mga patinig pagdating sa kalidad, lakas, at haba. Madalas silang binobosesan (voiced), at may madalas na kinalaman sa pagbabagong pamprosa tulad ng tono, himig o intonasyon, at diin (stress).

Kahulugan 
May dalawang nagkokontrahang kahulugan ng patinig: ponetiko at ponolohikal.

 Sa kahulugang ponetiko, isang tunog ang patinig, tulad ng ah o oh, na ginagawa ng isang nakabukas na daanan ng boses; Lumalabas ang hangin na nagagawa nito sa bandang gitna ng dila, may lumalabas na hangin sa bibig, walang nagagawang pagkiskis (friction) sa bibig, at tuloy-tuloy ang daloy ng tunog. Walang makabuluhang pagbuo ng presyon ng hangin sa anumang punto sa itaas ng glottis . Ang kaibahan sa mga katinig, tulad ng Ingles na "sh" [ʃ], na may koneksyon o pagsara sa isang punto kasama ang vocal tract.
 Sa kahulugan ng ponolohikal, ang isang patinig ay tinukoy bilang silabiko, ang tunog na bumubuo sa tuktok ng isang pantig. Ang isang katumbas na ponetikal ngunit di-silabiko ay isang semi-patinig. Sa mga oral na wika, ang mga ponetikong katinig ay karaniwang bumubuo sa rurok (nucleus) ng marami o lahat ng mga pantig, samantalang ang mga katinig ay bumubuo ng simula at (sa mga wika na mayroon sila) koda . Pinapayagan ng ilang mga wika ang iba pang mga tunog upang bumuo ng nucleus ng isang pantig, tulad ng silabiko (ibig sabihin, bokaliko) ang l sa salitang Ingles na table [tʰeɪ.bl̩] (kapag hindi isinasaalang-alang na may mahinang tunog ng patinig: [tʰeɪ.bəl] ) o ang syllabic r sa Serbo-Croatian na salita vrt [ʋr̩t] "hardin".

Ang ponetikong kahulugan ng "patinig (ibig sabihin, isang tunog na ginawa nang walang paghatak sa vocal tract) ay hindi palaging tumutugma sa ponolohikal na kahulugan (ibig sabihin, isang tunog na bumubuo sa rurok ng isang pantig). Ang mga aproksimante [j] at [w] ay nagsasaad na ito: ang parehong ay walang magkano ng isang pagsikip sa vocal tract (kaya ponetikong tila sila ay tulad ng patinig), ngunit nangyayari ito sa simula ng mga pantig (hal. sa "yet" at "wet") na nagpapahiwatig na ponolohikong sila ay mga katinig. Ang isang katulad na debate ay lumilitaw kung ang isang salita tuad ng bird sa isang rhotic na diyalekto ay may isang kulay na r na patinig / ɝ / o silabikong katinig / ɹ̩ / . Ang Amerikanong linggwistang Kenneth Pike (1943) ay nagmungkahi ng mga terminong "vocoid" para sa isang ponetikong patinig at "patinig" para sa isang ponolohikal na patinig, kaya ang terminolohiyang ito, [j] at [w] ay naiuri bilang vocoids ngunit hindi mga pating. Gayunpaman, sina Maddieson at Emmory (1985) ay nagpakita mula sa isang hanay ng mga wika na ang mga semi-patinig ay ginawa na may mas makitid na koneksiyon ng vocal tract kaysa sa mga patinig, at kaya maaaring ituring na mga katinig sa batayang iyon. Gayunpaman, ang mga pagbigkas na ponetiko at ponemikong kahulugan ay magkakontra pa rin para sa silabikong / l / sa table, o ang silabikong nasal sa button at rhythm.

Artikulasyon 

Ang tradisyunal na pagtingin sa produksyon ng patinig, na nakalarawan para sa halimbawa sa terminolohiya at pagtatanghal ng Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto, ay isa sa mga tampok na artikulat na tumutukoy sa kalidad ng patinig na tumutukoy sa iba pang mga patinig. Naitaguyod ni Daniel Jones ang kardinal na sistemang patinig upang ilarawan ang mga patining sa mga tuntunin ng mga katangian ng taas ng dila (vertical dimension), dila backness (pahalang na dimensyon) at roundedness (lip articulation). Ang tatlong mga parameter na ito ay ipinapahiwatig sa eskematiko na may apat na panig na bokabularyo IPA na bokabularyo sa kanan. May mga karagdagang mga tampok ng patinig na kalidad, gaya ng ngalangala na posisyon (tunong na galing sa ilong), uri ng vocal fold panginginig ng boses (phonation), at dila ugat posisyon.

Ang paglilihi ng pagbigkas ng patinig ay kilala na hindi tumpak mula pa noong 1928. Sinabi ni Peter Ladefoged na "ang mga naunang phoneticians ... naisip nila ay naglalarawan ng pinakamataas na punto ng dila, ngunit hindi sila. Sila ay tunay na naglalarawan ng mga formant frequency. "  (Tingnan sa ibaba. ) Ang IPA Handbook concedes na "ang patinig na may apat na gilid ay dapat na itinuturing bilang isang abstraction at hindi isang direktang pagma-map ng posisyon ng dila." 

Gayunpaman, ang konsepto na ang mga katangian ng patinig ay pangunahing tinutukoy ng posisyon ng dila at lip rounding ay patuloy na gagamitin sa pedagogy, dahil nagbibigay ito ng intuitive na paliwanag kung paano ang mga patinig ay nakikilala.

Taas 
Ang taas ng patinig ay pinangalanan para sa vertical na posisyon ng dila na may kaugnayan sa alinman sa bubong ng bibig o ang siwang ng panga . Gayunpaman, ito ay aktwal na tumutukoy sa unang formant (pinakamababang lagong ng boses), abbreviated F1, na kung saan ay nauugnay sa taas ng dila. Sa mga nakasarang patinig, kilala rin bilang mga mataas na patinig, tulad ng [i] at [u], ang unang form ay pare-pareho sa dila na nakaposisyon malapit sa panlasa, mataas sa bibig, habang sa mga nababukang patinig, na kilala rin bilang mga mababang patinig, tulad ng [a], ang F1 ay pare-pareho sa panga bukas at ang dila ay nakaposisyon mababa sa bibig. Taas ay tinukoy sa pamamagitan ng kabaligtaran ng F1 halaga: Ang mas mataas ang dalas ng unang formant, mas mababa (mas nababuka) ang patinig. 

Tinutukoy ng Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto ang pitong degri ng taas ng patinig, ngunit walang wika ang kilala upang makilala ang lahat ng mga ito nang hindi nakikilala ang isa pang katangian:

 Nakasara (mataas) 
 Halos nakasara (halos-mataas) 
 Nakasarang gitna (mataas-na-katamtaman) 
 Gitna	(totoong katamtaman) 
 Nakabukang gitna (mababang-katamtaman) 
 Halos nakabuka (saradong-mababa) 
 Nakabuka (mababa)

Ang mga titik na [e, ø, ɵ, ɤ, o] ay kadalasang ginagamit para sa alinman sa nakasarang gitna o totoong katamtaman na mga patinig. Gayunpaman, kung mas kailangan ang katumpakan, ang mga totoong-katamtamang patinig ay maaaring nakasulat sa isang pagbaba ng diacritic [e̞, ø̞, ɵ̞, ɤ̞, o̞] . Ang wikang Kensiu, na sinasalita sa Malaysia at Taylandiya, ay hindi pangkaraniwang sa pagkakaiba sa totoo-sa kalagitnaan ng malapitan at nababukang mga patinig, nang walang anumang pagkakaiba sa iba pang mga parameter tulad ng pagsisikap o pag-ikot.

Bagaman ang Ingles ay naiiba sa anim na taas sa mga patinig nito, ang mga ito ay nagtutulungan sa pagkakaiba sa kawalang-kakayahan, at marami ang mga bahagi ng mga diptonggo. Lumilitaw na ang ilang mga varayti ng Aleman ay may limang taas ng patinig na tumutukoy sa malaya ng haba o iba pang mga parameter. Ang diyalektong Bavaro ng Amstetten ay may labintatlong mahaba patinig, na kung saan ay iniulat na makilala ang limang taas (nakasara, nakasarang gitna, gitna, nababukang gitna at nababuka) bawat isa sa harapang di-pabilog, harapang bilugan, at mga patinig na likod na pabilog pati na rin ang isang nababukang gitnang patinig, para sa kabuuan ng limang taas ng patinig: / ie ɛ̝ ɛ /, / y ø œ ̝ œ /, / uo ɔ̝ ɔ /, / ä / . Kung hindi man, walang wika na kilala na tumutukoy sa higit sa apat na antas ng taas ng patinig.

Ang parameter ng taas ng patinig ay ang pangunahing tampok ng cross-linguistic ng mga patinig sa lahat ng sinasalita ng wika na sinaliksik hanggang ngayon ay gumagamit ng taas bilang isang tampok na kaibahan. Walang iba pang mga parameter, kahit na backness o rounding (tingnan sa ibaba), ay ginagamit sa lahat ng mga wika. Ang ilang mga wika ay may mga vertical na sistema ng patinig na kung saan ay hindi bababa sa isang antas ng phonemic, ang taas lamang ang ginagamit upang makilala ang mga patinig.

Kalikuran 

Ang pagkalikit ng patinig ay pinangalanan para sa posisyon ng dila habang nagsasalita ng isang patinig na may kaugnayan sa likod ng bibig. Tulad ng taas ng patinig, gayunpaman, ito ay tinukoy ng isang formant ng boses, sa kasong ito ang pangalawang, F2, hindi sa posisyon ng dila. Sa mga harapang patinig, tulad ng [i], ang dalas ng F2 ay medyo mataas, na sa pangkalahatan ay tumutugma sa isang posisyon ng dila pasulong sa bibig, samantalang sa mga likurang patinig, tulad ng [u], F2 ay mababa, na naaayon sa dila na nakaposisyon patungo sa likod ng bibig.

Ang Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto ay tumutukoy sa limang grado ng backback ng patinig:

 harap 
 malapit na harap
 sentro
 malapit na likod
 likod

Maaaring idagdag sa kanila ang harapang-sentro at likurang-sentro, naaayon sa mga vertical line na naghihiwalay sa sentro mula sa mga puwang ng patinig sa harap at likod sa ilang mga diagrama ng IPA. Gayunpaman, ang harapang-sentro at likurang-sentro ay maaari ring gamitin bilang mga terminong magkasingkahulugan sa malapit na harap at malapit na likod . Walang naiintindeng wika na tumutukoy sa higit sa tatlong antas ng kawalang-likha o may isang wika na naiiba sa harap ng mga patinig na malapit sa harap o hindi rin sa likod ng mga malapit.

Kahit na ang ilang mga Ingles na diyalekto ay may patinig sa limang grado ng backness, walang nakakaalam na wika na nagpapakita ng limang grado ng backness nang walang karagdagang mga pagkakaiba sa taas o rounding.

Pabilugan 
Binubuo ang Roundedness pagkatapos ng pag-ikot ng mga labi sa ilang mga patinig. Dahil ang labi rounding ay madaling nakikita, patinig ay maaaring karaniwang nakilala bilang bilugan batay sa pagsasalita ng mga labi. Acoustically, bilugan patinig ay kinilala sa pangkalahatan sa pamamagitan ng isang pagbaba sa F2, bagaman F1 ay bahagyang nabawasan.

Sa karamihan ng mga wika, ang roundedness ay isang tampok na reinforcing ng kalagitnaan sa mga mataas na likurang patinig sa halip na isang natatanging tampok. Karaniwan, ang mas mataas na likurang patinig, mas matindi ang rounding. Gayunpaman, sa ilang mga wika, ang pagkakabukod ay independiyenteng mula sa likod, gaya ng Pranses at Aleman (na may mga harapang bilog na patinig), karamihan sa mga Uralic na wika (ang Estonyo ay may pagkakaiba-iba para sa / o / at mga patinig sa harap), mga wika ng Turkic (na may pagkakaiba para sa mga harapang patinig at /u  ), at Biyetnames na may mga likurang patinig sa likod.

Gayunpaman, kahit na sa mga wikang iyon ay karaniwang may ilang mga phonetic correlation sa pagitan ng rounding at backness: ang front rounded patinig ay may posibilidad na maging mas harap-gitnang kaysa sa harap, at likod unrounded patinig ay may posibilidad na maging mas back-gitnang kaysa sa likod. Kaya, ang pagkakalagay ng mga patinig na hindi nakalagay sa kaliwa ng mga patinig sa bilog sa IPA ay isang mapanimdim sa kanilang posisyon sa formant space.

Ang iba't ibang uri ng labialization ay posible. Sa gitna hanggang mataas na bilog na mga patinig ang mga labi ay karaniwang nakausli ("pursed") sa labas, isang kababalaghan na kilala bilang exolabial rounding dahil ang mga labi ng mga labi ay nakikita, samantalang sa kalagitnaan hanggang mataas na bilugan ang mga patinig sa harap ang mga labi ay karaniwang "naka-compress" ang mga gilid ng mga labi na nakuha at iguguhit sa bawat isa, isang hindi pangkaraniwang bagay na kilala bilang endolabial rounding. Gayunpaman, hindi lahat ng mga wika ay sumusunod sa huwarang iyon. Ang Hapones / u /, halimbawa, ay isang endolabial (naka-compress) na likurang patinig, at tunog ay lubos na naiiba mula sa isang Ingles exolabial / u / . Suweko at Noruwego ay ang tanging dalawang kilalang mga wika kung saan ang tampok ay kaibahan; mayroon silang parehong endo- at mga exo-labial malapit na patinig sa harap at mga malapit na sentrong patinig ayon sa pagkakabanggit. Sa maraming phonetic na paggamot, kapwa ay itinuturing na mga uri ng rounding, ngunit ang ilang mga phoneticians ay hindi naniniwala na ang mga ito ay mga subset ng isang hindi pangkaraniwang bagay at nagpapahiwatig sa halip ng tatlong mga independiyenteng katangian ng bilugan (exolabial) at compressed (endolabial) at hindi napalibutan. Ang lip posisyon ng mga patinig na hindi nakapaligid ay maaari ring i-classify nang hiwalay bilang kumalat at neutral (ni hindi bilugan o kumalat). Ang iba ay makilala ang mga naka-compress na bilog patinig, kung saan ang mga sulok ng bibig ay inilabas magkasama, mula sa compressed unrounded patinig, kung saan ang mga labi ay compressed ngunit ang mga sulok ay mananatiling bukod tulad ng sa spread ng mga patinig.

Harap, itinaas at binawi 
Ang konsepsiyon ng dila gumagalaw sa dalawang direksiyon, mataas – mababa at harap – likod, ay hindi suportado ng articulatory katibayan at hindi linawin kung paano articulation nakakaapekto patinig kalidad. Ang mga patinig sa halip ay maaaring characterized sa pamamagitan ng tatlong mga direksyon ng paggalaw ng dila mula sa neutral na posisyon nito: harap, itinaas, at binawi. Ang mga patinig sa harap ( [i, e, ɛ] at, sa isang mas maliit na lawak [a, ɨ, ɘ, ɜ], atbp.), Ay maaaring pangalawa na kwalipikado bilang malapit o bukas, tulad ng sa tradisyonal na paglilihi, ngunit sa halip ang isang unitary na kategorya ng mga likurang patinig, ang muling pagpapangkat ng mga patinig na nakataas patinig, kung saan ang katawan ng dila papalapit sa velum ( [u, o, ɨ ], atbp), at retracted patinig, kung saan ang ugat ng dila papalapit sa pharynx ( [ ɑ, ɔ], atbp. ):

 Harap
 Itinaas
 Binawi

Ang pagsapi sa mga kategoryang ito ay skeilar, na may mga gitnang-sentrong patinig na nasa gilid sa anumang kategorya.

Nasalisasyon 
Ang Nasalisasyon ay nangyayari kapag ang hangin ay nakatakas sa ilong. Ang mga patinig ay madalas na nasalisado sa ilalim ng impluwensiya ng mga kalapit na mga konsol sa ilong, tulad ng sa Ingles na kamay / hænd /. Gayunman, ang nasalised na mga patinig ay hindi dapat malito sa mga patinig ng ilong . Ang huli ay tumutukoy sa mga patinig na naiiba mula sa kanilang mga oral counterparts, tulad ng sa Pranses /ɑ/. /ɑ/.

Ponasyon 
Ang pagsingaw ay naglalarawan kung ang vocal cords ay vibrating sa panahon ng pagsasalita ng isang patinig. Karamihan sa mga wika ay may tinig mga lamang na patinig, ngunit maraming mga Katutubong Amerikanong wika, tulad ng Cheyenne at Totonac, kaibahan tininigan at devoiced patinig. Ang mga patinig ay ginagamitan ng pagbulong. Sa wikang Hapon at sa Quebec Pranses, ang mga patinig na nasa pagitan ng mga walang bayad na mga konsonante ay madalas na ginugol.

Ang modal na boses, katakut-takot na boses, at humihinga na boses (murmured vowels) ay mga uri ng pagtawag na ginagamit nang magkakaiba sa ilang wika. Kadalasan, sila ay nagaganap sa tono o mga pagkakaiba ng stress; Sa wikang Mon, ang mga patinig na binibigkas sa mataas na tono ay ginawa rin na may katus na boses. Sa ganitong mga kaso, maaaring hindi malinaw kung ito ang tono, ang uri ng pagsasalita, o ang pagpapares ng dalawa na ginagamit para sa phonemic contrast . Ang kombinasyon ng phonetic cues (phonation, tone, stress) ay kilala bilang rehistro o rehistro ng complex .

Tenseness 
Ginagamit ang tenseness upang ilarawan ang pagsalungat ng panahong mga patinig kumpara sa lax patinig . Ang pagsalungat na ito ay ayon sa kaugalian ay naisip na resulta ng mas mataas na tensyon ng laman, bagaman paulit-ulit na nabigo ang mga ponetikong eksperimento upang ipakita ito.

Hindi tulad ng iba pang mga katangian ng kalidad ng patinig, ang tenseness ay naaangkop lamang sa ilang mga wika na may ganitong pagsalungat (pangunahin na mga wikang Aleman, eg Ingles ), samantalang ang mga patinig ng iba pang mga wika (eg Espanyol ) ay hindi maaaring inilarawan na may paggalang sa tenseness sa anumang makabuluhang paraan.

Ang isa ay maaaring makilala ang Ingles tense kumpara sa mga lax patinig halos, na may spelling nito. Karaniwang nangyayari ang mga patinig na tanghaga sa mga salita na may pangwakas na tahimik na e, tulad ng sa asawa . Ang mga patinig ng Lax ay nangyayari sa mga salita nang walang tahimik na e, tulad ng banig . Sa Amerikanong Ingles, ang mga patinig ng lax [ɪ, ɛ, æ, ʊ, ʌ] ay hindi maaaring lumitaw sa mga nabantayang bukas na syllables.

Sa tradisyunal na balarila, ang mga mahabang patinig kumpara sa mga maikling vowel ay karaniwang ginagamit, kumpara sa panahunan at lax . Ang dalawang set ng mga termino ay ginagamit ng iba sa pamamagitan ng ilang dahil ang mga tampok ay magkakatulad sa ilang mga iba't ibang Ingles.   Karagdagang  Sa karamihan ng mga wikang Aleman, ang mga patinig ng lax ay maaari lamang mangyari sa nakasarang pantig . Samakatuwid, ang mga ito ay kilala rin bilang naka- check vowels, samantalang ang tensyon na patinig ay tinatawag na libreng patinig dahil maaari itong mangyari sa anumang uri ng pantig.

Posisyon ng ugat ng dila 
Ang advanced na wika root (ATR) ay isang tampok na karaniwang sa buong Africa, ang Pacific Northwest, at nakakalat iba pang mga wika tulad ng Modern Monggol.   Ang kaibahan sa pagitan ng mga advanced na at retracted na ugat ng dila ay kahawig ng kaibahan ng tensyon ng tunog ng tunog, ngunit ang mga ito ay naiiba sa iba. Ang mga patinig ay nagsasangkot ng kapansin-pansin na pag-igting sa vocal tract.

Pangalawang pagkakakilanlan sa vocal tract 
Ang mga patinig na may pharyngealized ay nagaganap sa ilang mga wika tulad ng Sedang at ang mga wika ng Tungusic. Ang Pharyngealisation ay katulad ng sa pagsasalita sa retracted dahon root ngunit ay acoustically naiiba.

Ang isang mas malakas na antas ng pharyngealisation ay nangyayari sa mga wika ng Northeast Caucasian at ang mga wika ng Khoisan. Maaaring sila ay tinatawag na epiglottalized dahil ang pangunahing koneksyon ay nasa dulo ng epiglottis.

Ang pinakadakilang antas ng pharyngealisation ay matatagpuan sa strident vowels ng Khoisan languages, kung saan ang bagtingan ay itinaas, at ang pharynx constricted, upang ang alinman sa epiglottis o ang arytenoid cartilages vibrate sa halip ng vocal cords.

Tandaan na ang mga salitang pharyngealized, epiglottalized, strident, at sphterteric ay minsan ay ginagamit nang magkakaiba.

Mga rotikang patinig 
Ang mga rotikang patinig ay ang "R-colored vowels" ng American English at ng ilang iba pang mga wika.

Akustika 

 
Ang mga acoustics ng mga patinig ay medyo naintindihan. Ang iba't ibang mga katangian ng patinig ay natanto sa mga acoustic na pagsusuri ng mga patinig sa pamamagitan ng mga kamag-anak na halaga ng mga formant, mga tunog resonances ng vocal tract na lumilitaw bilang madilim na banda sa isang spectrogram . Ang tinig ng boses ay gumaganap bilang isang malagong lukab, at ang posisyon ng panga, labi, at dila ay nakakaapekto sa mga parameter ng malagong lukab, na nagreresulta sa iba't ibang mga formant na halaga. Ang mga acoustics ng patinig ay maaaring makita sa pamamagitan ng spectrograms, na nagpapakita ng acoustic enerhiya sa bawat dalas, at kung paano ito nagbabago sa oras.

Ang unang formant, na dinaglat na "F1", ay tumutugma sa pagbukas ng patinig (taas ng patinig). Ang bukas na mga patinig ay may mataas na frequency ng F1, habang ang mga malapit na patinig ay may mga mababang frequency ng F1, tulad ng makikita sa kasamang spectrogram: Ang [i] at [u] ay may mga katulad na mababang unang anay, samantalang ang [ɑ] ay may mas mataas na formant.

Ang ikalawang formant, F2, ay tumutugma sa harapang patinig. Ang mga likurang patinig ay may mababang frequency ng F2, habang ang mga harapang patinig ay may mataas na F2 frequency. Ito ay napakalinaw sa spectrogram, kung saan ang harapang patinig [i] ay may mas mataas na F2 frequency kaysa sa iba pang dalawang patinig. Gayunpaman, sa mga nababukang patinig, ang mataas na dalas ng F1 ay nagpapalakas din ng pagtaas sa F2 frequency, kaya ang isang alternatibong sukat ng frontness ay ang pagkakaiba sa pagitan ng una at ikalawang formant. Para sa kadahilanang ito, gusto ng ilang tao na magplano bilang F1 vs. F2   -   F1. (Ang dimensyong ito ay kadalasang tinatawag na 'backness' sa halip na 'frontness', ngunit ang terminong 'backness' ay maaaring maging counterintuitive kapag tinatalakay ang mga formant. )

Sa ikatlong edisyon ng kanyang aklat-aralin, si Peter Ladefoged ay nagrekomenda sa paggamit ng mga plots ng F1 laban sa F2   -   F1 upang kumatawan sa kalidad ng patinig. Gayunman, sa ika-apat na edisyon, siya ay nagbago upang magpatibay ng isang simpleng balangkas ng F1 laban sa F2, at ang simpleng balangkas na ito ng F1 laban sa F2 ay pinananatili para sa ikalimang (at huling) edisyon ng aklat. Inihahambing ni Katrina Hayward ang dalawang uri ng mga plots at nagtapos na ang paglalagay ng F1 laban sa F2   -   F1 "ay hindi masyadong kasiya-siya dahil sa epekto nito sa paglalagay ng gitnang mga patinig", kaya inirerekomenda din niya ang paggamit ng isang simpleng balangkas ng F1 laban sa F2. Sa katunayan, ang ganitong uri ng balangkas ng F1 laban sa F2 ay ginagamit ng mga analista upang ipakita ang kalidad ng mga patinig sa malawak na hanay ng mga wika, kabilang ang RP, ang Queen's English, American English, Singapore English, Brunei English, North Frisian, Turkish Kabardian, at iba't ibang katutubong wika sa Australya.

Ang mga R-kulay na patinig ay nailalarawan sa pamamagitan ng pagbaba ng mga halaga ng F3.

Ang pag-ikot sa pangkalahatan ay natanto sa pamamagitan ng pagbaba ng F2 na may kaugaliang mapalakas ang backness ng patinig. Ang isang epekto nito ay ang mga likurang patinig ay karaniwang karaniwang bilugan habang ang mga harapang patinig ay karaniwang hindi napalilibutan; ang isa pa ay ang mga bilog na mga patinig ay may posibilidad na magplano sa kanan ng mga patinig na hindi nakaligtaan sa mga tsart ng patinig. Iyon ay, may dahilan para sa paglalagay ng mga pares ng patinig sa paraan ng mga ito.

Prosodiya at entonasyon 
Bilang karagdagan sa pagkakaiba-iba sa kalidad ng patinig tulad ng inilarawan sa itaas, ang mga patinig ay nag-iiba bilang isang resulta ng mga pagkakaiba sa prosody . Ang pinakamahalagang mga variable ng prosodic ay pitch ( pangunahing frequency ), loudness ( intensity ) at haba ( tagal ) Gayunpaman, ang mga tampok ng prosody ay karaniwang itinuturing na hindi nalalapat sa patinig mismo, ngunit sa pantig na kung saan ang patinig ay nangyayari. Sa ibang salita, ang domain ng prosody ay ang pantig, hindi ang segment (patinig o consonant). Maaari naming ilista sandali ang epekto ng prosody sa bahagi ng patinig ng isang pantig.

 Pitch: sa kaso ng isang pantig tulad ng 'cat', ang tanging tininigan na bahagi ng pantig ay ang patinig, kaya ang patinig ay nagdadala ng impormasyon sa pitch. Ito ay maaaring may kaugnayan sa pantig na kung saan ito ay nangyayari, o sa isang mas malaking kahabaan ng pagsasalita na kung saan ang isang likas na tabas ay kabilang. Sa isang salita tulad ng 'tao', ang lahat ng mga segment sa pantig ay sonorant at lahat ay lalahok sa anumang pagkakaiba-iba ng pitch.
 Kalakasan na tunog: ang variable na ito ay tradisyonal na nauugnay sa linggwistikong stress, bagaman ang iba pang mga kadahilanan ay kadalasang kasangkot sa ito. Lehiste (ibid) ay nagpapahiwatig na ang stress, o loudness, ay hindi maaaring nauugnay sa isang solong segment sa isang pantig na nakapag-iisa sa natitirang pantig (p 147). Nangangahulugan ito na ang tunog ng patinig ay kasabay ng lakas ng pantig na kung saan ito nangyayari.
 Haba: mahalaga na makilala ang dalawang aspeto ng haba ng patinig . Ang isa ay ang phonological pagkakaiba sa haba na ipinakita ng ilang mga wika. Ang Hapon, Pinlandes, Unggaro, Arabe at Latin ay mayroong dalawang-way phonemic contrast sa pagitan ng maikli at mahabang patinig . Ang wika ng Mixe ay may tatlong-daan na kaibahan sa maikling, kalahating mahaba, at mahabang patinig. Ang iba pang uri ng pagkakaiba-iba ng haba sa mga patinig ay hindi naiiba, at ang resulta ng kaparehong pagkakaiba sa pagsasalita: ang mga patinig ay may posibilidad na mapalawak kapag sa isang pagkabalisa na pantig, o kapag ang pagbigkas rate ay mabagal.

Mga monoptonggo, diptonggo, at triptonggo 
Ang tunog ng patinig na ang kalidad ay hindi nagbabago sa paglipas ng tagal ng patinig ay tinatawag na isang monoptonggo . Ang mga monoptonggo ay tinatawag na "dalisay" o "matatag" na mga patinig. Ang isang tunog ng patinig na dumadaloy mula sa isang kalidad patungo sa isa pang ay tinatawag na isang diptonggo, at isang patinig na tunog na kumikilos nang sunod-sunod sa pamamagitan ng tatlong katangian ay isang triptonggo .

Ang lahat ng mga wika ay may mga monoptonggo at maraming mga wika ay may mga diptonggo, ngunit ang triptonggo o mga tunog ng patinig na mayroon mang mga target na kalidad ay retibong bihira na cross-linguistical. Ang  Ingles ay may kabuuhang tatlong mga uri: ang patinig tunog sa hit ay isang monoptonggo / ɪ /, ang patinig tunog sa boy ay sa karamihan ng mga diyalekto isang diptonggo / ɔɪ /, at ang tunog ng patinig ng flower, / aʊər /, bumuo ng isang triptonggo o disyllable, depende sa diyalekto.

Sa ponolohiya, ang mga diptonggo at triptonggo ay nakikilala mula sa mga pagkakasunod-sunod ng mga monoptonggo sa pamamagitan ng kung ang tunog ng patinig ay maaaring masuri sa iba't ibang mga ponema o hindi. Halimbawa, ang mga patinig tunog sa isang dalawang-pantig pagbigkas ng salita flower (/ flaʊər /) phonetically bumuo ng isang disyllabic na triptonggo, ngunit ang mga ponolohikal na pagkakasunod-sunod ng isang diptonggo (kinakatawan ng mga titik  at isang monoptonggo (kinakatawan ng ang mga titik  Ang ilang mga lingguwista ay gumagamit ng mga terminong na diphthong at triptonggo lamang sa ponemikong kahulugan.

Nakasulat na mga patinig 
Ang pangalan na "patinig" ay kadalasang ginagamit para sa mga simbolo na kumakatawan sa mga tunog ng patinig sa sistema ng pagsulat ng isang wika, lalo na kung ang wika ay gumagamit ng isang alpabeto. Sa mga sistema ng pagsulat batay sa alpabeto ng Latin, ang mga letra ay A, E, I, O, U, Y, W at kung minsan ang iba ay maaaring gamitin upang kumatawan sa mga patinig. Gayunpaman, hindi lahat ng mga titik na ito ay kumakatawan sa mga patinig sa lahat ng mga wika, o kahit na tuloy-tuloy sa loob ng isang wika (ilan sa mga ito, lalo na W at Y, ay ginagamit din upang kumatawan sa mga approximants ). Bukod dito, ang isang patinig ay maaaring kinakatawan ng isang sulat na karaniwang nakalaan para sa mga konsonante, o isang kumbinasyon ng mga titik, lalo na kung saan ang isang titik ay kumakatawan sa ilang mga tunog nang sabay-sabay, o sa kabaligtaran; Kasama sa mga halimbawa mula sa Ingles ang igh sa "thigh" at x sa "x-ray". Bilang karagdagan, ang mga extension ng Latin na alpabeto ay may tulad na mga independiyenteng mga titik ng ula, Ä, Ö, Ü, Å, Æ, at Ø .

Ang phonetic values ay magkaiba sa pamamagitan ng wika, at ang ilang mga wika ay gumagamit ng I at Y para sa consonant [j], halimbawa, paunang ako sa wikang Italyano o Romanian at unang Y sa Ingles. Sa orihinal na Latin na alpabeto, walang nakasulat na pagkakaiba sa pagitan ng V at U, at ang titik ay kumakatawan sa approximant [w] at ang patinig [u] at [ʊ] . Sa Modern Welsh, ang titik W ay kumakatawan sa parehong mga tunog. Katulad nito, sa Creek, ang titik V ay kumakatawan sa [ə] . Walang kinakailangang direktang isa-sa-isang sulat sa pagitan ng mga tunog ng patinig ng isang wika at ang mga titik ng patinig. Maraming mga wika na gumagamit ng isang anyo ng Latin na alpabeto ay may higit pang mga tunog ng patinig kaysa maaaring maipakita sa standard na hanay ng limang mga titik ng patinig. Sa spelling ng Ingles, ang limang titik na A E I O at U ay maaaring kumatawan sa iba't ibang mga tunog ng patinig, samantalang ang titik Y ay madalas na kumakatawan sa mga patinig (tulad ng halimbawa, "gym", "happy", o mga diphthong sa "cry "," thyme"); W ay ginagamit sa kumakatawan sa ilang mga diptonggo (tulad ng sa "cow ") at upang kumatawan sa isang monophthong sa hiniram na mga salita "  " at "  " (kung minsan cruth).

Ang mga pagkakaiba sa pagbigkas ng mga titik ng patinig sa pagitan ng Ingles at mga kaugnay na wika nito ay maaaring mabibilang ng Dakilang Pagbago ng Patinig. Pagkatapos ng imprenta ay ipinakilala sa England, at samakatuwid pagkatapos ng pagbaybay ay higit pa o mas mababa standardized, ang isang serye ng mga dramatikong pagbabago sa pagbigkas ng mga patinig phonemes ay nangyari, at patuloy sa kamakailang mga siglo, ngunit hindi nakalarawan sa sistema ng spelling. Nagdulot ito ng maraming hindi pagkakapare-pareho sa pagbabaybay ng mga tunog ng mga patinig ng Ingles at pagbigkas ng mga titik ng Ingles na mga patinig (at sa maling pagbigkas ng mga banyagang salita at mga pangalan ng mga nagsasalita ng Ingles).

Ang pagkakaroon ng mga pagbabago sa patinig ay dapat maglingkod bilang isang bandila ng pag-iingat sa sinuman na nagsisikap na bigkasin ang isang sinaunang wika o, sa katunayan, ang anumang tula (sa anumang wika) mula sa dalawang siglo na ang nakakaraan o mas maaga.

Mga sistema 
Ang kahalagahan ng mga Patinig sa pagkilala ng isang salita mula sa iba ay nag-iiba mula sa wika sa wika. Halos lahat ng mga wika ay mayroong hindi bababa sa tatlong ponemikang patinig, karaniwang / i /, / a /, / u / tulad ng sa Classical Arabic at Inuktitut, bagama't ang Adyghe at maraming mga wika ng Sepik ay mayroong bertikal na sistemang patinig na / ɨ /, / ə /, / a / . Ang ilang mga wika ay may mas kaunti, bagaman ang ilang mga Arrernte, Circassian, ang mga wika ng Ndu ay pinagtatalunan na may dalawa lamang, / ə / at / a /, na may [ɨ] pagiging epenthetic .

Ito ay hindi tapat na sabihin kung aling wika ang may pinakamaraming patinig, yamang depende ito sa kung paano ito binibilang. Halimbawa, ang mga mahabang patinig, mga patinig ng ilong, at iba't ibang mga phonation ay maaaring o hindi maaaring mabilang nang hiwalay; sa katunayan, maaaring paminsan-minsan ay hindi maliwanag kung ang ponon ay nabibilang sa mga patinig o mga konsonante ng isang wika. Kung ang mga bagay na ito ay binabalewala at ang mga patinig lamang na may nakatutok na mga letra ng IPA ('mga katangian ng patinig') ay isinasaalang-alang, kung gayon napakakaunting wika ay may higit sa sampu. Ang mga wikang Aleman ay may ilan sa mga pinakamalaking inventories: Ang Standard Danish ay may 11 hanggang 13 maikling patinig ( / (a) ɑ (ɐ) e ə ɛ io ɔ u ø œ y / ), habang ang Amstetten na diyalekto ng Bavaro ay naiulat na mayroon labintatlong mga mahabang patinig: / iː yː eː øː ɛː œ ː æ ː ː ː ː ɒ ː ɔː oː uː / .    Ang sitwasyon ay maaaring maging lubos disparate sa loob ng isang parehong wika family: Kastila at Pranses dalawang malapit na nauugnay Romance wika ngunit Spanish ay may lamang limang purong patinig katangian, / a, e, i, o, u /, habang classical French may labing-isang: / a, ɑ, e, ɛ, i, o, ɔ, u, y, œ, ø / at apat na mga vowels ng ilong / ɑ /, / ɛ /, / ɔ / at / œ /. Ang mga wikang Mon-Khmer ng Timog-silangang Asya ay mayroon ding mga malalaking inventories, tulad ng labing-isang patinig ng Biyetnames : / ie ɛ ɐ a ə ɔ ɤ o ɯ u /. Ang mga wikang Wu ay may pinakamalaking inventories ng Tsino; Ang diyalektong Jinhui ng Wu ay naiulat din na may labing-isang patinig: sampung pangunahing patinig, / iye ø ɛ ɑ ɔ ou ɯ /, kasama ang pinaghihigpitan / ɨ / ; ito ay hindi binibilang ang pitong patinig ng ilong.

Ang isa sa mga pinaka-karaniwang patinig ay [a̠] ; ito ay halos unibersal para sa isang wika na magkaroon ng hindi bababa sa isang bukas na patinig, bagaman ang karamihan sa mga dialekto ng Ingles ay may [æ] at isang [ɑ] -at madalas ay isang [ɒ], lahat ng bukas na mga patinig - ngunit walang gitnang [a] . Ang ilang mga Tagalog at Sebwano ay may [ɐ] kaysa sa [a], at ang Dhangu Yolngu ay inilarawan bilang pagkakaroon ng / ɪ ɐ ʊ /, nang walang anumang mga patinig sa paligid. [i] ay karaniwan din, bagaman ang Tehuelche ay may mga patinig / eao / na walang malapit na mga patinig. Ang ikatlong patinig ng Arabic-type na tatlong-sistemang patinig, / u /, ay mas mababa karaniwan. Ang isang malaking bahagi ng mga wika ng North America mangyari na magkaroon ng isang apat na-sistemang patinig na walang / u / : / i, e, a, o / ; Ang mga Nahuatl at Navajo ay mga halimbawa.

Sa karamihan ng mga wika, ang mga patinig ay nagsisilbi upang higit na makilala ang magkakahiwalay na lexemes, sa halip na magkakaibang mga pormularyo ng inflectional na parehong lexeme gaya ng karaniwang ginagawa nila sa mga wikang Semitiko. Halimbawa, habang ang salitang Ingles na man ay nagiging mga men sa pangmaramihan, ang moon ay hindi isang ibang anyo ng parehong salita.

Mga salita na walang mga patinig 
Sa mga diyalektong rhotic ng Ingles, tulad ng sa Canada at Estados Unidos, mayroong maraming mga salita tulad ng bird, learn, girl, church, worst matuto, wyrm, myrrh na ang ilang mga phoneticians pag-aralan na walang patinig, lamang ng isang syllabic consonant / ɹ̩ / . Gayunpaman, sinuri ng iba ang mga salitang ito sa halip na pagkakaroon ng rotikang patinig, /ɝː/ . Ang pagkakaiba ay maaaring bahagyang isa sa diyalekto.

May ilang mga salita na disyllabic, tulad ng cursor, kurtina , at pagong : [kɹ̩sɹ̩], [kɹ̩tn̩] at [tɹ̩tl̩] (o [kɝːsɚ], [kɝːtən], at [tɝːtəl] ), at kahit na ilang Isasama tatlong pantig, hindi bababa sa ilang mga accent, tulad ng purpler [pɹ̩.pl̩.ɹ̩], hurdler [hɹ̩.dl̩.ɹ̩], gurgler [ɡɹ̩.ɡl̩.ɹ̩], at certainer [sɹ̩.tn̩. ɹ̩] .

Ang salita at madalas na kontrata sa isang simpleng ilong 'n, tulad ng sa lock' n key [ˌlɒk ŋ kiː] . Mga salita tulad ng kalooban, ay mayroon, at ay regular na kontrata sa 'aming bibigyan [l],' ve [v], at ni [z]. Gayunpaman, wala sa kanila ay binibigkas nang nag-iisa nang walang mga patinig, kaya hindi sila mga ponolohiyang salita. Ang mga salitang onomatopoeic na maaaring binibigyan ng nag -iisa, at walang mga patinig o ars, kasama ang hmm, pst !, shh !, tsk !, At zzz . Tulad ng sa iba pang mga wika, onomatopoeiae tumayo sa labas ng normal phonotactics ng Ingles.

May iba pang mga wika na bumubuo ng mga leksikong salita nang walang mga tunog ng patinig. Sa Serbo-Croatian, halimbawa, ang mga consonants [r] at [rː] (ang pagkakaiba ay hindi nakasulat) ay maaaring kumilos bilang isang pantig na nucleus at nagdadala ng tumataas o bumabagsak na tono ; Kasama sa mga halimbawa ang dila-twister na vrh brda vrba mrda at heograpikong mga pangalan tulad ng Krk . Sa Tseko at Eslobako, alinman sa [l] o [r] ang maaaring tumayo para sa mga patinig: vlk [vl̩k] "lobo", krk [kr̩k] "leeg". Ang isang partikular na mahabang salita na walang patinig ay čtvrthrst, ibig sabihin "quarter-dakot", na may dalawang syllables (isa para sa bawat R). Ang lahat ng mga pangungusap ay maaaring gawin mula sa mga salitang tulad, gaya ng Strč prst skrz krk , ibig sabihin ay "dumikit ang isang daliri sa pamamagitan ng iyong leeg" (sundin ang link para sa isang sound file), at Smrž pln skvrn zvlhl z mlh "Ang isang morel na puno ng mga basang basa mula sa fogs ". (Narito zvlhl ay may dalawang syllables batay sa L; tandaan na ang preposition z ay binubuo ng isang solong katinig. Ang mga preposisyon ay ginagawa lamang ito sa Czech, at karaniwan silang nag-uugnay sa phonetically sa sumusunod na pangngalan, kaya hindi talaga kumikilos bilang mga salita ng patinig. ) Sa wikang Ruso, mayroon ding mga prepositions na binubuo ng isang solong katinig titik, tulad ng k "sa", v "sa", at s "sa". Gayunpaman, ang mga form na ito ay talagang kontraksyon ng ko, vo, at iba pa, at ang mga form na ito ay ginagamit pa rin sa modernong Ruso bago ang mga salita na may ilang mga tumpok ng katinig para sa madaling pagbigkas.

Sa Kasaho at ilang iba pang mga wikang Turkiko, ang mga salita na walang tunog ng patinig ay maaaring mangyari dahil sa pagbabawas ng mga mahinang patinig. Ang isang karaniwang halimbawa ay ang Kazakh na salita para sa isa: beer, binibigkas [br] . Gayunman, kasama ng maingat na mga nagsasalita, ang orihinal na patinig ay maaaring mapangalagaan, at ang mga patinig ay laging napapanatili sa ortograpiya.

Sa Southern varieties ng Tsino, tulad ng Kantones at Minnan, ang ilang mga monosyllabic na salita ay binubuo ng mga eksklusibong nasals, tulad ng [m̩˨˩] "no" at [ŋ̩˩˧] "limang".

Sa ngayon, ang lahat ng mga syllabic consonant na ito, hindi bababa sa mga leksikong salita, ay naging mga sonorante, tulad ng [r], [l], [m], at [n], na may kalidad na tinig na katulad ng mga patinig. (Maaari silang magdala ng tono, halimbawa. ) Gayunpaman, mayroong mga wika na may mga leksikong salita na hindi lamang naglalaman ng mga patinig, ngunit walang mga sonorante, tulad ng (non-leksiko) shh! sa Ingles. Kabilang dito ang ilang mga Berber na wika at ilang mga wika ng American Pacific Northwest, tulad ng Nuxalk . Ang isang halimbawa mula sa huli ay scs "seal taba" (binibigkas [sxs], tulad ng spelling), at sa isang mas mahabang isa ay clhp'xwlhtlhplhhskwts '(binibigkas [xɬp'χʷɬtʰɬpʰɬːskʷʰt͡s'] ) "siya ay nagkaroon sa kanyang pag-aari ng isang planta bunchberry". (Sundin ang link na Nuxalk para sa iba pang mga halimbawa. ) Mga halimbawa ng Berber kasama / tkkststt / "kinuha mo ito" at / tfktstt / "ibinigay mo ito". Ang ilang mga salita ay maaaring maglaman ng isa o dalawang mga consonant lamang: / ɡ / "be", / ks / "feed on". (Sa Mandarin Chinese, ang mga salita at syllables tulad ng sī at zhī ay minsan inilarawan bilang mga syllabic fricatives at affricates phonemically, / ś / and / tʂ /, ngunit ang mga ito ay may isang tininigan segment na nagdadala ng tono. ) Sa wikang Japonic na Miyako, may mga salitang walang tinig na tunog, tulad ng ss 'dust', kss 'dibdib / gatas', pss 'araw', ff 'isang suklay', kff 'upang gawin', fks 'upang bumuo ', ksks ' month ', sks ' to cut ', psks ' to pull '.

Mga salita na binubuo lamang ng mga patinig 
Hindi karaniwan para sa maikling mga salita sa gramatika na binubuo lamang ng mga patinig, tulad ng isang at ako sa Ingles. Ang mga leksikong mga salita ay medyo rarer sa Ingles at sa pangkalahatan ay nahahadlangan sa isang pantig: mata, pagkasindak, pagkakautang, at sa mga di-rhotic accents hangin, mineral, mali . Patinig-lamang salita ng higit sa isang pantig ay karaniwang mga banyagang mga pautang, tulad ng Ai (dalawang syllables:  ) para sa may-kilíng na katamaran, o mga pangngalang pantangi, gaya ng Iowa (sa ilang mga accent:   ).

Gayunman, ang patinig pagkakasunud-sunod sa hiatus ay mas malaya pinapayagan sa ilang iba pang mga wika, pinaka patanyag marahil sa Bantu at Polynesian wika, ngunit din sa mga Hapon at Finnic wika . Sa ganitong mga wika doon ay may mas malaking iba't ibang mga salita ng patinig-lamang. Sa Swahili (Bantu), halimbawa, mayroong isang 'to survey' at eua 'upang linisin' (parehong tatlong syllables); sa wikang Hapon, aoi青 い 'asul / berde' at oioi追 々 'unti' (tatlong at apat na syllables); at sa Finnish, aie 'intention' at auo 'open!' (parehong dalawang syllables), bagaman ang ilang mga diyalekto pagbigkas sa mga ito bilang aije at auvo . Ang Hawayano, at ang mga wikang Polynesian sa pangkalahatan, ay may mga hindi pangkaraniwang malalaking bilang ng mga salitang tulad, aeāea (isang maliit na berdeng isda), na tatlong syllable: ae.āe.a. Karamihan sa mahabang salita kasangkot uulit, na kung saan ay lubos na produktibo sa Polynesian: IOIO 'grooves', eaea 'hininga', uaua 'matigas' (lahat ng apat na syllables), auēuē 'pag-iyak' (limang syllables, mula sa UE (UWE) ', na nagsisitangis' ), uoa o uouoa 'false mullet' (sp fish, tatlo o limang syllables). Ang pinakamahabang tuloy-tuloy na pagkakasunud-sunod ng patinig ay sa Finnish na salita hääyöaie ("kasal gabi intensyon").

Tingnan din 
 Ponolohiya 
 Listahan ng mga ponetikong paksa
 Mater lectionis  
 Talaan ng mga patinig 
 Pagkokonekta ng patinig
 Mga salita na walang mga patinig
 Mga salita na walang mga katinig

Mga Tala

Mga sanggunian

Bibliograpiya 

 Handbook ng International Phonetic Association, 1999. Cambridge University      
 Johnson, Keith, Acoustic & Auditory Phonetics, ikalawang edisyon, 2003. Blackwell      
 Korhonen, Mikko. Koltansaamen opas, 1973. Castreanum      
 Ladefoged, Peter, Isang Kurso sa Phonetics, ikalimang edisyon, 2006. Boston, MA: Thomson Wadsworth      
 Ladefoged, Peter, Elements of Acoustic Phonetics, 1995. University of Chicago      
 Ladefoged, Peter ; Maddieson, Ian (1996). Ang Mga Tunog ng Mga Wika sa Mundo . Oxford: Blackwell. ISBN    978-0-631-19815-4  . 
 Ladefoged, Peter, Vowels and Consonants: Isang Panimula sa Mga Tunog ng Wika, 2000. Blackwell      . 
  
 Stevens, Kenneth N. (1998). Acoustic phonetics . Kasalukuyang pag-aaral sa lingguwistika (Blg. 30). Cambridge, MA: MIT.   ISBN   978-0-262-19404-4 . 
  
 Watt, D. at Tillotson, J. (2001). Isang spectrographic analysis ng patinig na fronting sa Bradford English. Ingles World-Wide 22: 2, 269-302. Magagamit sa http://www.abdn.ac.uk/langling/resources/Watt-Tillotson2001.pdf

Mga panlabas na kawing 

 IPA chart na may mga MP3 sound file 
 IPA vowel chart na may AIFF sound files 
 Mga hanay ng mga bokelo para sa maraming iba't ibang mga wika at mga dialekto na sumusukat sa F1 at F2   
 Mga materyales para sa pagsukat at paglalagay ng mga porma ng patinig 
 Mga Vowel at Consonants Mga  halimbawa sa online mula sa Mga Vowels at Consonants ng Ladefoged, na isinangguni sa itaas.

 
Pages with unreviewed translations