Desteapta-te, române!

"Deșteaptă-te, române!" ("Awaken Thee, Romanian!"; Romanian pronunciation: [deʃˈte̯aptəte roˈmɨne] (Tungkol sa soundlisten na ito)) ay ang pambansang awit ng Romania. 

Ang mga liriko ay binubuo ni Andrei Mureșanu (1816–1863) at ang musika ay popular (ito ay pinili para sa tula ni Gheorghe Ucenescu, gaya ng sinasabi ng karamihan sa mga pinagmumulan). Ito ay isinulat at inilathala noong rebolusyong 1848, sa simula ay may pangalang "Un răsunet" (Isang echo). Ang orihinal na teksto ay isinulat sa alpabetong Romanian Cyrillic. Ito ay unang inaawit noong huling bahagi ng Hunyo sa parehong taon sa lungsod ng Brașov, sa mga lansangan ng kapitbahayan ng Șcheii Brașovului. Agad itong tinanggap bilang rebolusyonaryong awit at pinalitan ng pangalan na "Deșteaptă-te, române!" 

Simula noon, ang makabayang awit na ito ay inaawit sa lahat ng malalaking labanan sa Romania, kasama na noong 1989 anti-komunistang rebolusyon. Pagkatapos ng rebolusyon, naging pambansang awit ito noong 24 Enero 1990, na pinalitan ang pambansang awit ng panahon ng komunista na "Trei Culori" (Tatlong kulay). 

Ang Hulyo 29, ang "Araw ng Pambansang Awit" (Ziua Imnului național), ay taunang pagdiriwang sa Romania. 

Ginamit din ang awit sa iba't ibang solemne na okasyon sa Moldavian Democratic Republic sa panahon ng maikling pag-iral nito sa pagitan ng 1917 at 1918. Sa pagitan ng 1991 at 1994, "Deșteaptă-te, române!" ay ang pambansang awit ng Moldova bago ito pinalitan ng kasalukuyang Moldovan na awit na "Limba noastră" (Ang ating wika).

Kasaysayan

Ang himig ay orihinal na isang sentimental na kanta na tinatawag na "Din sânul maicii mele" na nilikha ni Anton Pann pagkatapos marinig ang tula. Noong 1848 isinulat ni Andrei Mureșanu ang tula na Un răsunet at tinanong si Gheorghe Ucenescu, isang Șcheii Brașovului Ang mang-aawit sa simbahan, upang mahanap siya ng angkop na melody. Pagkatapos siyang kantahin ni Ucenescu ng ilang lay melodies, pinili ni Mureșanu ang kanta ni Anton Pann sa halip.

Unang kinanta noong the uprisings of 1848, "Deșteaptă-te române!" naging paborito sa mga Romanian at nakakita ito ng dula sa iba't ibang makasaysayang kaganapan, kabilang ang bilang bahagi ng deklarasyon ng kalayaan ng Romania mula sa Ottoman Empire noong Russo-Turkish War (1877–78) , at noong World War I. Ang kanta ay tumanggap ng partikular na mabigat na broadcast sa radyo sa mga araw kasunod ng [[Kudeta 
ni Haring Michael]] ng 23 Agosto 1944, nang ang Romania ay lumipat ng panig, na tumalikod sa Nazi Germany at sumali sa Allies sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig.

Matapos alisin ng Communist Party ang monarkiya noong 30 Disyembre 1947, "Deșteaptă-te române!" at iba pang mga makabayang kanta na malapit na nauugnay sa nakaraang rehimen ay ipinagbawal. Pinahintulutan ng gobyerno ni Nicolae Ceaușescu ang kanta na patugtugin at kantahin sa publiko, ngunit hindi ito binigyan ng pagkilala ng estado bilang pambansang awit ng Socialist Republic of Romania.

Ang kanta ay opisyal na pinagtibay bilang pambansang awit noong 24 Enero 1990, ilang sandali pagkatapos ng Romanian Revolution ng Disyembre 1989.

Ang pangkalahatang mensahe ng awit ay isang "tawag sa pagkilos"; ito ay nagmumungkahi ng isang "ngayon o hindi kailanman" na pagnanasa para sa pagbabago na naroroon sa maraming pambansang awit tulad ng Rebolusyonaryong Pranses na kantang "La Marseillaise" – kaya kung bakit tinawag ito ni Nicolae Bălcescu na "Romanian Marseillaise".

Matapos alisin ng Communist Party ang monarkiya noong 30 Disyembre 1947, "Deșteaptă-te române!" at iba pang mga makabayang kanta na malapit na nauugnay sa nakaraang rehimen ay ipinagbawal. Pinahintulutan ng gobyerno ni Nicolae Ceaușescu ang kanta na patugtugin at kantahin sa publiko, ngunit hindi ito binigyan ng pagkilala ng estado bilang pambansang awit ng Socialist Republic of Romania.

Ang kanta ay opisyal na pinagtibay bilang pambansang awit noong 24 Enero 1990, ilang sandali pagkatapos ng Romanian Revolution ng Disyembre 1989.

Iba pang awit

"Hora Unirii" (), na isinulat ng makata Vasile Alecsandri (1821–1890), na inaawit ng isang malaking bagay sa okasyon ng Union ng mga Principality (1859) at sa iba pang mga okasyon. Ang "Hora Unirii" ay inaawit sa Romanian folk tune ng isang mabagal ngunit masiglang round dance na sinalihan ng buong dumalo (hora).

Liriko

Ang pambansang awit ng Romania ay may labing-isang saknong. Sa ngayon, ang una, ikalawa, ikaapat, at huli lamang ang inaawit sa mga opisyal na okasyon, gaya ng itinatag ng batas ng Romania. Sa mga pangunahing kaganapan tulad ng National Holiday noong Disyembre 1, ang buong bersyon ay inaawit, na sinasabayan ng 21-gun salute kapag ang Presidente ay naroroon sa kaganapan.

Tingnan Din
"Limba noastră", pambansang awit ng Moldova
"Dimãndarea pãrinteascã", pangetnikong awit ng mga Aromanian

Mga Tala

Mga Batayan

Panlabas na mga Links

Romania: Deșteaptă-te, române! – Audio of the national anthem of Romania, with information and lyrics

Romania: Deșteaptă-te, române! – Video with scores and authentic video material of the Romanian revolution 1989 of the national anthem of Romania, with information in description and Creative Commons resources for Download in description

European anthems
Romanian patriotic songs
National symbols of Romania
1848 songs
Romanian Revolution
National anthems
National anthem compositions in E minor
Pambansang awit