Pag-ibig sa Tinubuang Lupa

Ang Pag-ibig sa Tinubuang Lupa ay isang tula na sinulat ni Andres Bonifacio na kanyang ginamit para himukin ang mga Pilipinong maging makabayan. Si Bonifacio ay mas magaling na mandirigma kaysa sa isang manunulat ngunit pinatunayan niya na kaya niyang gumawa ng isang tula para sa kanyang minamahal na bayan.

Teksto ng tula

Aling pag-ibig pa ang hihigit kaya
sa pagkadalisay at pagkadakila
gaya ng pag-ibig sa tinubuang lupa?
Aling pag-ibig pa? Wala na nga, wala.

Ulit-ulitin mang basahin ng isip
at isa-isahing talastasing pilit
ang salitat buhay na limbag at titik
ng sang katauhan ito’y namamasid.

Banal na pag ibig pag ikaw ang nukal
sa tapat na puso ng sino't alinman,
imbit taong gubat, maralita’t mangmang
nagiging dakila at iguinagalang.

Pagpupuring lubos ang palaguing hangad
sa bayan ng taong may dangal na ingat,
umawit, tumul,,a kumatha’t sumulat,
kalakhan din nia'y isinisiwalat.

Walang mahalagang hindi inihandog
ng mga pusong mahal sa Bayang nagkupkop,
dugo, yaman,, dunong, katiisa’t pagod,
buhay may abuting magkalagot-lagot.

Bakit? alin ito na sakdal nang laki
na hinahandugan ng buong pag kasi
na sa lalong mahal na kapangyayari
at ginugugulan ng buhay na iwi.

Ay! itoy ang Inang Bayang tinubuan,
siya'y ina’t tangi na kinamulatan
ng kawili-wiling liwanag ng araw
na nagbigay init sa lunong katawan.

Sa kanya'y utang ang unang pagtanggap
ng simo’y ng hanging nagbibigay lunas’
sa inis na puso na sisinghap-singhap
sa balong malalim ng siphayo't hirap.

Kalakip din nito’y pag-ibig sa Bayan
ang lahat ng lalong sa gunita’y mahal
mula sa masaya't gasong kasanggulan,
hanggang sa kataway mapasa-libingan.

Ang nangakaraang panahon ng aliw
ang inaasahang araw na darating
ng pagka-timawa ng mga alipin’
liban pa sa bayan saan tatanghalin?

At ang balang kahoy at ang balang sanga
na parang niya't gubat na kaaya-aya
sukat ang makita’t sa ala-ala
ang ina’t ang giliw lampas sa saya.

Tubig niyang malinaw na anaki'y bulog
bukal sa batisang nagkalat sa bundok
malambot na huni ng matuling ayos
na nakakaaliw sa pusong may lungkot.

Sa aba ng abang mawalay sa Bayan!
gunita may laging sakbibi ng lumbay
walang ala-ala’t inaasam-asam
kundi ang makita'y lupang tinubuan.

Pati na’ng magdusa’t sampung kamatayan
wari ay masarap kung dahil sa Bayan
At lalung maghirap. O! himalang bagay’
lalong pag-irog pa ang sa kanya’y alay.

Kung ang bayang ito'y nasasa panganib
at siya ay dapat na ipagtangkilik
ang anak, asawa, magulang, kapatid
isang tawag niya’y tatalikdang pilit.

Datapwa kung ang bayan ano ang bayan ng
 ka-Tagalugan
ay nilalapastangan at niyuyurakan
katwiran, puri niya’y kamahalan
ng sama ng lilong ibang bayan.

Di gaano kaya ang paghihinagpis
ng pusong tagalog sa puring nalait
at alin kalooban na lalong tahimik
ang di pupukawin sa panghihimagsik?

Saan magbubuhat ang paghihinay 
sa paghihiganti’t gumugol ng buhay
kung wala ring iba na kasasadlakan
kundi ang lugami sa kaalipinan?

Kung ang pagka-baon niya't pagka-busabos
sa lusak ng daya’t tunay na pag-ayop
supil ang pang-hampas tanikalang gapos
at luha na lamang ang pinaa-agos.

Sa kaniyang anyo'y sino ang tutunghay
na di-aakayin sa gawang magdamdam
pusong naglilipak sa pagka-sukaban
na hindi gumugol ng dugo at buhay.

Mangyayari kayang ito’y masulyap
ng mga Tagalog at hindi lumingap
sa naghihingalong Inang nasa yapak
na kasuklam-suklam sa Kastilang hamak.

Nasaan ang dangal ng mga Tagalog,
nasaan ang dugong dapat na ibuhos?
baya'y inaapi bakit di kumilos?
at natitilihang ito’y mapanood.

Hayo na nga kayo, kayong nanga buhay
sa pag-asang lubos na kaginhawahan
at walang tinamo kundi kapaitan
kaya nga’t ibigin ang naaabang bayan.

Kayong antayan na sa kapapasakit
ng dakilang hangad sa batis ng dibdib
muling pabalungit tunay na pag-ibig
kusang ibulalas sa bayang piniit.

Kayong nalagasan ng bungat bulaklak
kahuy niyari ng buhay na nilanta’t sukat
ng bala-balakit makapal na hirap
muling manariwa’t sa baya'y lumiyag.

Kayong mga pusong kusang inuusal
ng daya at bagsik ng ganid na asal,
ngayon ay magbangon’t baya'y itanghal
aagawin sa kuko ng mga sukaban.

Kayong mga dukhang walang tanging sikap
kundi ang mabuhay sa dalita’t hirap,
ampunin ang bayan kung nasa ay lunas
pagkat ang ginhawa niya ay sa lahat.

Ipahandog handog ang buong pag-ibig
hanggang sa mga dugo'y ubusang itangis
kung sa pagtatangol’ buhay ay mapatid
ito’y kapalaran at tunay na langit.

Mga sanggunian

Mga tula