Alamat ng sundalong lumitaw noong 1593

Isang alamat ang nagsasabi na noong Oktubre 1593 isang sundalo ng Imperyo ng Espanya (pinangalanang Gil Pérez sa bersyon na 1908) ay misteryosong lumitaw mula sa Maynila sa Pilipinas patungo sa Plaza Mayor (ngayon ay Zócalo ) sa Lungsod ng Mehiko . Ang mga isinalaysay ng sundalo na nagmula sa Pilipinas ay hindi muna pinaniwalaan ng mga Mehikano hanggang sa kanyang ulat tungkol sa pagpatay kay Gómez Pérez Dasmariñas ay pinatunayan makalipas ng ilang buwan nang dumaong ang isang barkong na tumawid sa Karagatang Pasipiko kasama ang mga pasaherong dala-dala ang balita. Ang tagasuri ng mga alamat na si Thomas Allibone Janvier noong 1908 inilarawan ang alamat bilang "kasalukuyang naisasama sa lahat ng antas ng populasyon sa Lungsod ng Mehiko".  Karamihan sa mga imbestigador ng mga paranormal na pangyayari ng ikadalawampung siglo ay nag-alok ng teleportasyon at pagdukot ng mga kalabang dayuhan bilang mga paliwanag.

Alamat 
Noong Oktubre 24, 1593, binabantayan ng isang sundalo ang Palacio del Gobernador sa Maynila sa Kapitanya Heneral ng Pilipinas. Kinagabihan, si Gobernador Gómez Pérez Dasmariñas ay pinaslang ng mga piratang Tsino, pero binantayan pa rin ng mga guwardya ang palasyo at hinintay nila ang bagong pagpapatatag ng isa pang gobernador. Ang sundalo ay nagsimulang makaramdam ng pagkahilo at pagod. Sumandal siya sa pader at napahinga saglit at nakapikit.

Nang buksan niya ang kanyang mga mata makalipas ang ilang oras, natagpuan niya ang kanyang sarili sa Lungsod ng Mehiko, sa Bireynato ng Mehiko na libu-libong mga kilometro ang layo mula sa Maynila. Natagpuan siya ng ilang mga bantay sa siyudad at napansing mali ang kanyang uniporme. Dinakip siya at tinanong kung sino siya. Ang balita tungkol sa kamatayan ng Gobernador ng Pilipinas ay hindi pa rin alam ng mga tao sa Mehiko. Ang sundalo na misteryosong lumitaw ay nakasuot ng uniporme ng mga guwardiya ng palasyo sa Maynila at alam niya ang pagkamatay ng Gobernador. (Sa katunayan, si Pérez Dasmariñas ay pinatay sa dagat na hindi ganoong kalayo mula sa Maynila.)

Inilagay siya ng mga awtoridad sa bilangguan dahil hinihinalaan siyang tumakas mula sa responsibilidad bilang guwardiya at pinaratangan na naglilingkod sa demonyo. Pagkalipas ng ilang buwan, ang balita tungkol sa pagkamatay ng gobernador ay dumating sa Mehiko mula sa isang galeon na nagmula sa Pilipinas. Kinilala ng isa sa mga pasahero ang nakakulong na sundalo at sinabing nakita niya siya sa Pilipinas isang araw pagkatapos ng pagkamatay ng Gobernador. Kalaunan ay pinalaya siya mula sa kulungan ng mga awtoridad at pinayagan na umuwi sa Pilipinas.

Pagkabuo 
Si Thomas Allibone Janvier, isang Amerikanong manunuri ng mga alamat na naninirahan sa Mehiko, ay ikinuwento ang alamat bilang isang Kuwentong Buhay na Aparisyon (Legend of the Living Spectre) noong Disyembre 1908 sa isang edisyon ng Harper's Magazine. Dito pinangalanan ang sundalo bilang Gil Pérez. Ang kwento ay isa sa isang serye na pinamagatang Legends of the City of Mexico na inilathala sa isang nakolektang bolyum noong 1910. Sinabi ni Janvier na ang mga katulad na paksa ay karaniwan sa mga alamat. Kasama sa Mga Kuwento ng Alhambra ni Washington Irving ang kuwentong "Si Gobernador Manco at ang Sundalo", na mayroong pagkakatulad sa alamat. 

Ang mga tala ni Janvier noong 1908 ay nakabatay sa isang bersyong Espanyol ng isa pang manunuri mula sa Mehiko na si Luis González Obregón, na inilathala sa kanyang koleksyon noong 1900 na México viejo: noticias históricas, tradiciones, leyendas y costumbres ("Lumang Mehiko: mga tala sa kasaysayan, kuwentong bayan, alamat at kaugalian") sa ilalim ng pamagat na "Un aparecido" ("Isang pagpapakita"). Sinubaybayan ni Obregón ang kwento sa isang 1698 na tala ni Gaspar de San Agustín tungkol sa pananakop ng Espanya sa Pilipinas, at sinabi nito na ang alamat ay totoo. Hindi pinangalanan ni San Agustin ang sundalo at inilahad na ang kanyang transportasyon ay dahil sa pangkukulam.

Sinabi ni Janvier na iginiit ni Obregón na noong 1609, isinulat ni Antonio de Morga na ang pagkamatay ni Pérez Dasmariñas ay kilala na sa Mehiko noong araw ding iyon, kahit na hindi alam ni de Morga kung paano ito nangyari. Sinabi ni José Rizal na maraming iba pang mga mapaghimalang kwento mula sa Espanya Pilipinas noong panahong iyon; Si Luis Weckmann ay nagbigay ng parehong punto na may kaugnayan sa Espanya Mexico. Isang koleksyon noong 1936, ang Historias de vivos y muertos ("Mga kwento ng buhay at patay") ng kahalili ni Obregón na si Artemio de Valle Arizpe, kasama ang isang bersyon ng kuwentong pinamagatang "Por el aire vino, por la mar se fue" ("[Siya] ay dumating sa pamamagitan ng hangin, umalis sa pamamagitan ng dagat").

Maraming mga manunulat ang nag-alok ng mga pagpapaliwanag para sa kuwento. Si Morris K. Jessup at Brinsley Le Poer Trench, ika-8 Earl ng Clancarty, ay nagmungkahi na ang mga alien ay nagdukot sa kanya, habang sina Colin Wilson at Gary Blackwood ay nagmungkahi ng teleportasyon ang naging dahilan kung paano siya himalang nakalitaw sa Mehiko.

Mga sanggunian

Mga kinuhanan 

 de Morga, Antonio (1890) [1609]. Rizal, José (ed.). Sucesos de las islas Filipinas (sa Espanyol). Paris: Garnier hermanos. pp. 31–36 . Nakuha noong 18 Enero 2016 .

Mga pagsipi 

Mga alamat