Silindro (gamit panugtog)

Ang silindro o harmonika ay isang uri ng kasangkapang pangmusika na hinihipan ng bibig habang tinatangan ng mga kamay para makalikha ng tugtugin.  Dahil sa isa itong instrumentong pangtugtugin na hinihipan ng bibig, tinatawag din itong "organong pangbibig".  Ginagamit ang harmonika sa mga musika blues, tugtuging katutubo o tugtuging bayan (folk), rock and roll, popular (pop), at klasiko.

Mga katawagan  
Sa Ingles, tinatawag din ang silindro sa mga bansag na: mouth organ (organong pambibig), mouth harp (alpang pambibig), Hobo Harp (alpa ng mga busabos na walang pirmihang tahanan, French harp (alpang Pranses), Reckless Tram ("walang-ingat o padaskul-daskol na galang busabos"), harpoon (sibat pambalyena), tin sandwich ("latang tinapay na may palaman"), blues harp (alpang pang-musikang malungkot o blues), Mississippi saxophone (saksopon ng Mississippi), at harp (alpa).  

Bagaman nagmula ang salitang silindro mula sa Kastilang cilindro o tubo, naging iba ang kahulugan nito sa Tagalog.  Sa Tagalog lamang natatanging ang terminong silindro ay patungkol sa hinihipang instrumentong kilala rin bilang harmonika (mula sa Ingles na harmonica).

Mga uri
Ginagawa ang mga silindro ayon sa iba't ibang mga teklado o key.  Karaniwan na ang mga tekladong: G, Ab, A, Bb, B, C, Db, D, Eb, E, F, at F#.  Matutugtog ang bawat teklado sa sakop ng maraming mga mababa at mataas na mga nota at eskala.

Kabilang sa mga klase ng silindro ang diyatonika at ang kromatikang harmonika.  Mas maraming mga awitin o tugtugin ang malilikha mula sa kromatika kung ihahambing sa mga regular na uri, dahil mas maraming notang matutugtog mula sa mga ito.  May buton ang mga kromatikang silindro na nagpapagalaw sa mga dumudulas na mga bara (bar).  Kapag pinipindot ang buton, mas malawak ang matutugtog na sakop na mga nota.

Bukod sa diyatoniko at kromatiko, kasama pa sa mga uri nito ang tremolo, orkestral, at baho (o bass).

Mga bahagi

Pangkaraniwan
Binubuo ang silindro ng limang mga pangkaraniwang bahagi.  Kasama rito ang suklay (comb), mga platang-tambo (mga reed-plate), mga platang-pantakip (mga cover-plate), mga pansagip-hangin (mga windsaver), at ang piyesang-pambibig (ang mouthpiece).

Mga aksesoryo
Ilan sa mga kasamang-kagamitan ng harmonika ang mga aparatong pang-amplikasyon o pampalakas ng tunog at ang mga pantangan o panghawak (rack o holder) habang tinutugtog ang silindro.

Paglikha ng tugtugin
Nalilikha ang tunog sa pamamagitan ng pag-ugoy o pagtaginting ng mga tambo (reed) na nasa loob ng instrumento.  Mayroong mga butas na hinihipan ang mga harmonika.  Karaniwan sa mga silindro ang mga klase may sampu at dalawmpung tambo na nakatono sa tekladong C (C key).  Napapatunog ang mga tambo ng silindro sa pamamagitan ng sapat at normal na lakas lamang ng hangin na katulad sa likas na paghinga ng tao.

Nalilikha din ang tunog mula sa silindro sa pamamagitan ng paghigop ng hangin sa isang giling.  Mayroon maraming butas sa isang gilid ng silindro.  May iba't ibang mga nota ang bawat butas.

Mga musikero

Kabilang sa mga sikat na silindrista o silindrero - tagatugtog ng harmonika - sina Bob Dylan (dekada 1960, folk rock), Willi Burger (musikang klasiko), Neil Young (folk), at Steven Tyler ng bandang Aerosmith.

Sanggunian

Mga kawing panlabas

 Todoarmonica.org
 HarmoPoint 
 Blog pang-silindro 
 Harmonica Club.com 
 HarmoPoint.com 
 Kids Harmonica 
 Pahina ni Jack  
 Harpsoft  
 Davegage.com 
 Harptabs.com 
 Tutoryal ni Riccardo  
 Ptiloup blog 
 ArmoForo  (Kastila)
 Panoorin mula sa YouTube
 Mga tutoryal sa YouTube.

Instrumentong pangtugtugin