Talahulunganan ng mga salitang Hapon na nagmula sa Portuges

Maraming mga salitang Hapon na nagmula sa Portuges na pumasok sa wikang Hapon noong ipinakilala ng mga Heswitang Portuges na pari nga mga kaisipang Kristiyano, Kanluraning agham, teknolohiya at mga bagong produkto sa mga Hapon sa panahong Muromachi (mga ika-15 at ika-16 siglo). 

Ang mga Portuges ang unang taga-Europa na nakarating sa Hapon at ang unang nagtatag ng direktang pangangalakal ng Hapon at Europa noong 1543. Noong ika-16 at ika-17 siglo, nagsagawa ang mga Heswitang Portuges ng matinding trabahong Katekismo na natapos lamang sa pag-uusig ng relihiyon noong maagang panahong Edo (Kasugunang Tokugawa). Ang Portuges ang unang nagsalin ng Hapon sa isang wikang Kanluranin, sa diksiyonaryong Nippo Jisho (, literal na "Diksyunaryong Hapon-Portuges") o "Vocabulario da Lingoa de Iapam" na pinagsama ng Portuges na Heswitang João Rodrigues, at naglathala sa Nagasaki noong 1603 na sumulat din ng isang balarila na "Arte da Lingoa de Iapam" . Ipinaliwanag ng diksyonaryong Hapon-Portuges ang 32,000 salitang Hapon na isinalinwika sa Portuges. Tumutukoy ang karamihan sa mga salitang ito sa mga produkto at kaugalian na unang dumating sa Hapon sa pamamagitan ng mga Portuges na mangangalakal.

Talaan ng mga salitang hiram 
Nakasulat ang marami sa mga unang salita na ipinakilala at ipinasok sa wikang Hapon mula sa Portuges at Olandes sa kanji o hiragana sa halip ng katakana na mas karaniwang paraan upang sulatin ang mga salitang hiram sa wikang Hapon sa modernong panahon. Ateji ang mga bersyong kanji ng mga salita. Ito ay mga panitik na "inakma" o "inilapat" sa mga salita ng mga Hapones, batay sa alinman sa pagbigkas o kahulugan ng salita. 

Nagpapahiwatig ang † na lipas na ang salita at hindi na ginagamit. 
{| class="wikitable"
!Haponesang Rōmaji
!Haponesang sulat
!Haponesang kahulugan
!Pre-modernong Portuges
!Modernong Portuges
!Tagalog
!Mga tala
|-
|† bateren
|
|misyonerong pari (lalo na mula sa mga Heswita)
|padre
|padre
|pari
|ginamit sa maagang Kristiyanismo
|-
|battera
|
|klase ng sushi
|bateira
|— (barco)
|barko
|ipinangalan mula sa kanyang hugis
|-
|bīdama
|
|holen (hugis-simbilog)
| ----
|berlindes, bola-de-gude, bolinha-de-gude
| ----
|pagdadaglat ng bīdoro + tama (Hapon: 'bola'). cf. bīdoro
|-
|bīdoro
|
|isang tiyak na tradisyonal na klase ng of artepaktong salamin
|vidro
|vidro
|salamin
|
|-
|birōdo
|
|pelus
|veludo
|veludo
|pelus
|ginagamit din ang berubetto (mula sa Ingles na velvet) sa kasalukuyan
|-
|bōro
|
|isang klase ng galyetas (maliit at malamanik)
|bolo
|bolo
|keyk
|keiki (mula sa Ingles na cake) ang pinakaginagamit ngayon
|-
|botan
|
|butones
|botão
|botão
|butones
|
|-
|charumera
|
|maliit na dobleng tambo na instrumentong de-ihip
|charamela
|charamela (caramelo, magkaugnay sa "karamelo")
|shawm (cf. ang kaugnay na chalumeau, mula sa Ingles)
|dating tinugtog ng mga Hapones na tagabenta ng nudels
|-
|chokki
|
|tsaleko; dyaket
|jaque
|colete, jaqueta
|tsaleko; dyaket
|Mas karaniwan ang besuto (mula sa Ingles na vest) sa kasalukuyan.
|-
|furasuko
|
|prasko
|frasco
|frasco
|prasko
|
|-
|igirisu
|
|Reyno Unido
|inglez
|inglês
|Ingles (pang-uri o tao)
|
|-
|† iruman
|
|misyoneryong sunod sa pila para maging pari
|irmão
|irmão
|kapatid
|ginamit sa maagang Kristiyanismo
|-
|jōro
|
|pandilig
|jarro
|jarro
|galong, pandilig
|"posible na mula sa Portuges" (diksyunaryong Kōjien)
|-
|juban/jiban
|
|tsaleko sa ilalim ng kimono
|gibão
|–
|tsalekong pang-ilalim
|Humantong ang anyong Pranses na jupon sa zubon (pantalon).
|-
|kabocha
|
|kalabasa
| ----
|Camboja abóbora
|kalabasa
|Unang ipinakilala sa Hapon mula sa Kambodya, inangkat ng mga Portuges.  Camboja (Portuges) → kabocha (Hapon).  Lumilitaw rin ang Haponesang salita na kabocha sa mga makasaysayang tekstong tumutukoy sa Kambodya
|-
|kanakin/kanekin
|
|tela ng kamisadentro, perkale
|canequim
|canequim
|hindi kuladong muslin/kalenkor
|jargon mula sa negosyong henero
|-
|† kandeya
|
|ilawan
|candeia, candela
|vela, candeia
|kandila
|Lipol, dahil lipas na ang mga lampara. Ginamit din ang kantera mula sa Olandes na kandelaar.
|-
|† kapitan
|
|kapitan (ng mga barko sa Europa noong Panahon ng Pagtuklas)
|capitão
|capitão
|kapitan
|salitang lipol - ginagamit na ngayon ang anyong Ingles na kyaputen (captain)
|-
|kappa
|
|kapote
|capa
|capa (de chuva)
|kapote, amerikana
|Mas laganap ang reinkōto (mula sa Ingles na raincoat) ngayon.
|-
|karuta
|
|barahang karuta
|cartas (de jogar)
|cartas (de jogar)
|baraha
|isang tradisyonal na uri ng baraha na napakaiba mula sa modernong pandaigdigang beryson
|-
|kasutera, kasutēra, kasuteira
|
|Uri ng sponge cake
|(Pão de) Ló
|(Pão de) Ló
|(Tinapay ng) Ló
|Sinisipi ng mga teoramang Portuges castelo (kastilyo) o ang Kaharian ng Kastila (Castela sa Portuges).
|-
|† kirishitan
|(Sinusulat din sa mga mas negatibong anyo  at  pagkatapos ipinagbawal ang Kristiyanismo sa Kasugunang Tokugawa
|Mga Kristiyano noong ika-16 at ika-17 na siglo (na labis na inusig ng sugunan)
|christão
|cristão
|Kristiyano
|Ang mga Kristiyano ng kasulukuyan ay Kurisuchan (mula sa Ingles na Christian).
|-
|kirisuto
|
|Kristo
|Christo
|Cristo
|Kristo
|
|-
|kompeitō
|
|Isang uri ng kendi na hugis-bituin
|confeito
|confeito
|confection, candies
|(konektado sa confetti)
|-
|koppu
|
|tasa
|copo
|copo
|tasa
|
|-
|† kurusu
|
|krus
|cruz
|cruz
|krus
|ginamit sa maagang Kristiyanismo, kurosu (cross) ngayon mula sa Ingles
|-
|karameru
|
|karamelo
|caramelo
|caramelo
|karamelo
|
|-
|manto
|
|balabal
|manto
|manto
|balabal
|
|-
|marumero
|
|cydonia oblonga
|marmelo
|marmelo
|cydonia oblonga
|
|-
|meriyasu
|
|isang uri ng niniting tela
|medias
|meias
|medyas, pagniniting
|
|-
|mīra
|
|momya
|mirra
|mirra
|mira
|Sa simula, mga momyang embalsamado
gamit ang mira.
|-
|oranda
|
|Olanda (bansa), Olanda (rehiyon)
|Hollanda
|Holanda, Países Baixos
|Olanda (bansa o rehiyon)
|
|-
|orugan
|
|organo
|orgão
|órgão
|organo
|
|-
|pan
|
|tinapay
|pão
|pão
|tinapay
|Kadalasang ikinamamali ang pagkonekta sa Kastilang pan o sa Pranses na pain na magkasingkahulugan  at galing sa Latin. Ipinakilala ang salita sa Hapon sa pamamagitan ng mga misyoneryong Portuges.
|-
|pin kara kiri made
|
|pagsusuri ng buong saklaw, pagkakahalu-halo
ng trigo at tara
|(pinta, cruz)
|(pinta, cruz)
|(tuldok, krus)
|literal na 'mula pin hanggang kiri'''
|-
|rasha|
|isang klase ng hinabing pinagtagpi mula sa lana
|raxa
|– (feltro)
|pyeltro
|
|-
|rozario|
|rosaryo
|rosario
|rosário
|rosaryo
|
|-
|† sabato|
|Sabado
|sábado
|sábado
|Sabado
|
|-
|saboten|
|kakto
|sabão
|sabão
|sabon
|Sinasabing nanggaling ito mula sa mala-sabong katangian ng kanyang katas, ngunit mayroong mga kontrobersya cf. shabon|-
|sarasa|
|chintz|saraça
|
|chintz|
|-
|shabon|
|(sabon)
|sabão
|sabão
|sabon
|Marahil na nagmula sa mas lumang xabon ng Kastila. Kadalasang nakikita sa mga tambalan tulad ng shabon-dama ('mga bula ng sabon') sa modernong Hapon.
|-
|subeta|
|(nakakainsultong salita para sa kababaihan)
|espada
|espada
|tabak
|Dating salita mula sa mga baraha batay sa  mga barahang hindi nakakuha ng puntos.  Pinalawak ang kahulugan upang tumukoy sa "isang mayamot, masungit, mababang antas", and from there to mean "an unattractive woman".
|-
|tabako|
|tabako, sigarilyo
|
|
|tabako, sigarilyo
|
|-
|totan|
|galbanisadong pilyego ng bakal (hal. kulubot na pambubong)
|tutanaga
|
|kulubot na galbanisadong bakal
|
|-
|tempura|
|pagkaing dagat/gulay na pritong prito
|tempero, temperar;Tracking Down Tempura by Takashi Morieda  tempora
|tempero, temperar; tempora
|panimpla, rikaduhan; mga oras ng pangilin sa karne
|
|-
|zabon|
|suha, sadok
|zamboa
|zamboa
|suha, sadok
|
|-
|zesu o zezusu|
|Hesus
|Jesu
|Jesus
|Hesus
|Ang modernong salita イエス (Iesu) ay pagbubuong-panibago ng salita sa Sinaunang Griyego.
|}

 Arigatō 
Madalas na iminumungkahi na nagmula ang salitang Hapon na arigatō sa Portuges na obrigado, na parehong nangangahulugang "Salamat", ngunit malinaw sa katibayan na katutubong salita ito ng mga Hapon. Isang magalang na anyo ng arigatō ang pariralang Hapon na arigatō gozaimasu. Isang anyo ito ng pang-uri, arigatai, kung saan mayroong mga nakatala na mula pa sa Man'yōshū na pinagsama-sama sirka 759 PK, matagal na panahon bago ang pakikipag-ugnayan ng Hapon at Portugal. 

Ang buong pinaghanguan ay arigatō, ang "u" pagbabago sa tunog ng arigataku < arigataku, ang atributibong anyo ng arigatai, < arigatai < arigatashi < ari + katashi. Ang ari ay isang pandiwa na nangangahulugang "maging" at katashi'' ay isang pang-uri na nangangahulugang "mahirap". Ang orihinal na kahulugan ng "arigatashi" ay "mahirap maging", ibig sabihin, ang kabutihan o pag-uugali ng tagapakinig ay "pambihira" at sa gayon ay "espesyal".

Talasanggunian

Iba pang mga sanggunian 

 Mga salitang Hapon na nagmula sa Portuges

Tingnan din 

 Gairaigo 
 Talaan ng mga salitang gairaigo at wasei-eigo 
 Mga salitang Hapon na nagmula sa Olandes 
 Nippo Jisho, ang unang diksyunaryong Hapon sa isang Kanluraning wika 
 Maling pagkaugnay tungkol sa Arigatō 
Mga artikulong naglalaman ng teksto sa wikang Hapones
Wikang Portuges
Wikang Hapones
Talasalitaang Hapones