Uddevalla

Ang Uddevalla ay isang stad at luklukan ng Bayan ng Uddevalla sa Lalawigan ng Västra Götaland, Suwesya. Noong 2010, ito ay may santauhang 31,212.

Matatagpuan ito sa isang look ng timog-silanganang bahagi ng Skagerrak. Ang mga dalampasigan ng Udevalla ay puno ng mga kabibe at ito ay isa sa may pinakamalaking mga pampang ng may mga kabibe sa daigdig.

May isang daungan ang Udevalla at minsan nagkaroon ng isang malaking dahikan, ang Uddevallavarvet ("daungan ng Uddevalla"), na naging pinakamalaking maypagawa sa Bohuslän noong pultaong 60. Nang bumagsak ang agimat noong pultaong 70, malubhang tinamaan ang kalalangang dahikan sa Suwesya, at ito ay nagsara noong 1985.

Kasaysayan 

Ipinagkaloob sa Uddevalla ang karangalang pambayan noong 1498, ngunit maaaring isa na itong lundayan ng pangangalakal bagupaman. Dati itong sakop ng Norwega at ang kasalukuyang pangalan nito ay nagbuhat sa wikang Norwegano Oddevald. Dahil ito ay malapit sa Suwesya at Dinamarka, malimit itong nakukubkob. Sinunog ito ng mga kawal Suweko noong 1612 sa pamumuno ni Jesper Mattson Krus at noong 1644, sinunog magmuli naman ng punong Suweko na si Harald Stake. Noong 1658, ito ay ipinagkaloob sa Suwesya sa kasunduan sa Roskilde. Ngunit, muling nakuha ng mga Norwegano makalipas ng isang taon, at noong 1660, magmuli itong ipinagkaloob sa Suwesya sa ilalim ng kasuduang pangkapayapaan sa Kopenhage. Kinalaunan, makailang sinakop ng Norwega ang Uddevalla at mga karatig kuta nito sa Galleberg, at sa huling pagkakataon noong 1788.

Noong ika-18 at ika-19 na dantaon, ang pangunahing hanapbuhay sa Uddevalla ay ang pangingisda ng tamban. Bantog din ang bayan sa mga natamo nitong malawakang sunog na ikinasira ng lungsod sa maraming pagkakataon. Ang lubhang mapinsalang sunog ay noong 1806 kung kailan natupok ang kabuuan ng bayan. Tanging apat na mga kabahayan lamang ang hindi nasunog at may mga 4,000 katao ang nawalan ng tirahan.

Noong ika-19 na dantaon, hindi naging madali sa Uddevalla ang pagbangon mula sa pagbagsak ng agimat; ang kahirapan at paglalasing ay laganap sa mga mamamayan nito. Ang mga pangunahing kadahilanan nito ay ang sinapit ng bayan sa sunog noong 1806, ang pagtumal sa pangingisda ng tamban at ang pagbubukas ng Agusan ng Trollhätte.

Nakahikayat ng mga bagong kalalang ang Uddevalla noong 1870-80. Karamihan ng kaunlarang ito ay ipinatungkol sa isang mangangalakal na Eskoses na si William Thorburn. Masasabing siya ay napahanga sa angking kagandahan ng bayan na nagpasiya siyang makipamayan dito kasama ang kanyang asawa na si Jessy Macfie noong 1822. Itinatag niya ang mga ilang kalalang, at isa sa mga nanguna ay isang pagawaan ng tela. Ang pagtatayo ng bagong daang-bakal, ang Hanay Bohus, ay nakatulong din sa muling pagbangon ng agimat ng bayan. Isa sa mga bantog na tao sa kasaysayan ng Uddevalla ay si Ture Malmgren, isang tagapaglathala ng pahayagan at isang politikong malabusaw at masulong.

Noong Pandaigdigang Kampeonato ng 1958, ang Uddevalla ay isa sa mga labindalawang bayan sa Suwesya na naglunsad ng mga palaro, na ginawa sa estadyo ng Rimnersvallen.

Ika-21 dantaon 
Makalipas ang kagipitan sa dakinang kalalang sa Suwesya noong pultaong 80, na nagbunsod sa pagpapasara ng Uddevallavarvet, nakaranas ang Uddevalla ng kahirapang agimatin. Makalipas ng tatlumpung taon, ang bayan ay muling nanumbalik at ang santauhan ay muling dumarami, bagaman may kabagalan.

Katuruan 
Lahat ng mga matataas na paaralan sa Uddevalla ay isahang pinangangasiwaan ng Uddevalla Gymnasieskola ("Mataas na Paaralan ng Uddevalla"), na siya ring pinakamalaking mataas na paaralan sa Suwesya. Ang paaralan ay may 4,000 mag-aaral na nag-aaral sa mga sumusunod na sangay nito:
 Agneberg – Araling panlipunan
 Sinclair (Mataas na paaralan) – Sining at Araling pangmedya
 Östrabo 1 – Araling pang-agham
 Östrabo Y – Katuruan sa malalaking kalalang
 Margretegärde – Araling panlipunan at Araling pang-agham

Marami ring mga mabababang paaralan sa Uddevalla, ilan sa mga ito ay ang:
 Äsperödskolan
 Västerskolan
 Fridaskolan
 Ramnerödsskolan
 Norgårdenskolan
 Norrskolan
 Sommarhemsskolan

Palakasan

Arena 
Ang Agnebergshallen arenang panloob ay ginagamit sa mga ilang mga palakasan tulad ng handball.

Ang tahanang dako ng IK Oddevold ay ang arenang panlabas ng Rimnersvallen. Karatig nito ay isang malaking arenang panloob, ang Rimnershallen na ginagamit sa handball at floorball maging sa iba pang mga palakasan.

Kapisanang pampalakasan 
Ang mga sumusunod na kapisanang pampalakasan ay matatagpuan sa Uddevalla:

Putbol 
 IK Oddevold
 IFK Uddevalla
 IFK Lane
 Herrestad AIF
 Ik Rösso

Haki 
 Uddevalla HC

Handball 
 GF Kroppskultur(GFK)
 Uddevalla HK(UHK)

Floorball 
 Walkesborg 99
 Herrestad AIF

Putsal 
 IFK Uddevalla Futsal Kampeonatong Suweko sa kapanahunang ginto ng 2016/2017.
 IK Oddevold Futsal

Ugnayang pandaigdigan

Kapatid-bayan at Kapatid-lungsod 
Ang mga sumusunod ay ang mga kapatid-bayan at kapatid-lungsod ng Uddevalla:
  Thisted, Dinamarka
  Skien, Norwega
  Loimaa, Pinlandya
  Mosfellsbær, Lupangyelo
  Okazaki, Hapon
  Irvine, Nagkakaisang Kaharian
  Jõhvi, Estonya

Karagdagang kaalaman 
 Fjällhyddan
 Kuta ng Tureborg
 Lambak Ture
 Jeanna Oterdahl
 Silanganang Himlayan
 Samahan sa Halalan ng Uddevalla

Sanggunian 

Talaaklatan
 
 Nationalencyklopedin

Kawing panlabas 

 Sanaysay ukol sa Uddevalla, galing NF
 Uddevalla Gymnasieskola Tungkulaning pook-sapot ng Uddevalla Gymnasieskola
 Tungkulaning pook-sapot ng Uddevalla

Mga pook tirahan sa Lalawigan ng Västra Götaland
Mga pook tirahan sa Bayan ng Uddevalla
Mga luklukang pambayan ng Lalawigan ng Västra Götaland
Mga luklukang bayan ng Suwesya
Mga lungsod at bayan ng Suwesya na may baybaying-dagat

Mga dating bayan ng Norwega