Negros Occidental High School

Ang Negros Occidental High School () ay isang pampublikong sekundaryong institusyong pang-edukasyon sa lunsod ng Bacolod sa lalawigan ng Negros Occidental, Pilipinas. Ang paaralan ay kasalukuyang nag-aalok ng iba't ibang mga kurikulum: Espesyal na Programa sa Agham Teknolohiya, Engineering at Matematika (STEM) para sa Espesyal na Klase ng Agham, Kurikulum ng Pangunahing Edukasyon para sa Regular na Klase, Espesyal na Programa para sa Sining, Espesyal na Klase sa Kultura at Palakasan at ang Kurikulum sa Pangunahing Edukasyon para sa Night Class. Ang Negros Occidental High School ay mayroong Extension sa Murcia, Negros Occidental at kalaunan ay binago ang pangalan nito sa Murcia National High School

Kasaysayan 
Ang pundasyon para sa pagtatatag ng isang Provincial High School sa Negros Occidental ay inilatag noong 1901 ng Division Superintendent, George W. Beattie, upang kapag ang Batas 372 ng Komisyon ng Pilipinas ay naipasa noong Marso 7, 1901, na binibigyan ng kapangyarihan ang mga Provincial Board ng ang bansa upang magbigay ng pondo para sa pagtayo o pag-upa at iba pang mga gastos para sa isang paaralang sekondarya sa lalawigan, handa si Beattie para sa pagpapatupad ng plano, kasama na ang pagkuha ng mga guro sa oras para sa pagbubukas ng paaralan noong Hulyo 1, 1902.

Noong 1902, ang mga dating pinuno ng Republica de Negros, Ex-minister ng Justice Antonio Ledesma Jayme at Ex-provincial Governor Melecio Severino ay nagsikap para sa pagbubukas ng isang sekundaryong paaralan sa Occidental Negros na pinangalanan nilang Instituto Rizal, ngayon ay Negros Occidental High School. Ang Rizal Elementary School ay unang itinatag sa Bacolod City bilang Instituto de Rizal nina Severino at Jayme.  Gayunpaman si Severino ay isang kilalang nasyonalista, at naging gobernador pa rin ng lalawigan hanggang Mayo 1, 1901 kung kaya't ang kanyang papel sa paglikha ng paaralan ay mahalaga. Si Jayme ang karibal ni Severino para sa gobernador noong halalan noong 1899, at ang kanyang bahay ay nirentahan bilang mga unang silid-aralan at dormitoryo para sa Institusyon. Posibleng naging instrumento sila sa pagtulong sa Division Superintendent at sa pagbibigay ng pangalan sa paaralang Instituto Rizal.

Sa pagbubukas ng paaralan noong 1902, mayroong tatlong guro at 125 mag-aaral na kumukuha ng mga kurso sa Instituto Rizal.

Ang pagtatag ng Instituto Rizal ay hindi madali. Noong Hunyo 1902, ang Tagapamahala ng Panlalawigan lamang ng Lupong Panlalawigan ang naging aprobado sa ideya ng paaralan ngunit ang Gobernador (Leandro Locsin) ay "walang pakialam at ang superbisor ay mapaghayag na tutol". Gayunpaman ang ideya ng isang high school ay itinulak dahil ang superbisor ay hindi kasapi ng Lupong Panlalawigan at ang Tagaingat-yaman ay isang Amerikano na nagpatuloy sa pamamahala ng Lupong Panlalawigan.

Nagrenta ang Instituto Rizal ng dalawang maluluwang na gusali para sa mga silid-aralan at magkakahiwalay na mga silid-tulugan para sa mga batang lalaki at babae na naninirahan sa labas ng Lungsod ng Bacolod. Si G. Ray Howell ang punong-guro. Pagsapit ng Hulyo 1903, ang Instituto Rizal ay mayroon nang apat na guro na may pagdalo ng 166 na mag-aaral, isang pagtaas ng 100 kumpara sa pagdalo ng nakaraang taon. Ang paaralan ay sarado mula Setyembre 7 hanggang Nobyembre 10, 1902 dahil sa isang epidemya ng cholera.

Ang Instituto Rizal ay naging Rizal Institute alinsunod sa Executive Order No. 44, serye ng 1912, na nag-utos sa Ingles bilang opisyal na wika ng Pilipinas, simula 1 Enero 1913, naudyukan ang mga awtoridad ng paaralan na opisyal na gamitin ang pangalang Rizal Institute. Si Don Antonio Jayme na nagmay-ari ng mga lupa at bahay sa Bacolod, ay nagbigay ng mga unang silid-aralan at dormitoryo ng paaralan, na nirentahan gamit ang pondo na inilalaan ng lupon ng probinsya.

Noong 1927, ang permanenteng gusali ng high school ay itinayo sa kasalukuyang lugar. Natapos ang konstruksyon noong 1931. Nang mailipat ang mga klase sa bagong konstruksyon na gusali noong Setyembre 1931, ang pangalang nakasulat sa harapan ng gusali ay nabasa na, "Bacolod High School". Ito ay sapagkat sa programang pampubliko na gawa sa ilalim ng Batas ng Pag-apruba noong 1927, ang pangalan na lumilitaw ay: "ang pagtatayo ng Bacolod High School". Gayunpaman, ang pangalan ay hindi kailanman opisyal na ginamit, sa halip ang pangalang Negros Occidental High School ay ginamit sa lahat ng mga komunikasyon. NOGCHS Noong 1970, ang NOHS ay nabago nang husto sa Negros Occidental General Comprehensive High School (NOGCHS) ayon sa RA 5694, serye ng 1970. Naipasa ito sa Kongreso ng walang wastong konsulta mula sa mga mag-aaral at alumni. Galit, ang mga alumni ng paaralan ang nagpanguna sa ligal na labanan upang baguhin ito.

Tumagal ng higit sa sampung taon ng ligal na labanan ng mga alumni at kaibigan upang maipasa sa kalaunan ang Batas Pambansa No. 2193, serye ng 1983 na binago ang NOGCHS pabalik sa dating pangalan nito, ang Negros Occidental High School.

Pamamahala ng Paaralan (1902-1935) 
Ang NOHS ay pinamamahalaan ng mga punong-guro na Amerikano mula sa simula nito noong 1902 hanggang sa taong 1935 nang magkabisa ang Commonwealth of the Philippines. Sila ay sina:

 1902 - 1904 ----------------- G. Ray Howell
 1904 - 1908 ----------------- Amos A. David
 1908 - 1918 ----------------- G. Dodrill
 1918 - 1920 ------------------- Webber B. Spalding
 1920 - 1921 ----------------- G. Hack
 1921 - 1922 ----------------- G. Starboard
 1925 - 1927 ----------------- G. Alme
 1927 - 1928 ------------------- Arthur Stickle
 1928 - 1935 ----------------- D 'Artagnan Williams

Pangangasiwa sa Paaralan (1935-kasalukuyan) 
Nang maglaon, pinalitan ng mga Pilipinong guro ang pamamahala ng paaralan bilang mga punong-guro ng mataas na paaralan:

 1935 - 1941 ----------------- Candido Sugatan
 1941 - 1946 ----------------- Tomas Maglaya
 1946 - 1950 ------------------- Dominador K. Lopez
 1950 - 1951 ----------------- Piedad Villanueva
 1951 - 1956 ----------------- Juan D. Saturnino
 1956 - 1959 ----------------- Francisco O. Vinco
 1959 - 1965 ------------------- Salvador Tacardon
 1965 - 1969 ----------------- Fortunato Cachopero
 1969 - 1970 ------------------- Lilia Alejandrino
 1970 - 1971 ----------------- Aproniano Andas
 1971 - 1988 ----------------- Epifanio Pajares
 1988 - 1993 ------------------- Lilia R. Cuesta
 1993 - 2008 ----------------- Nilda M. Monge
 2008 - 2009 ----------------- Luisito Escalona (OIC)
 2009 – 2021---------------- Mario S. Amaca
 2021 - Kasalukuyan---------------- Josette Terrora

Panlabas na Kawing
 NOHS Class Site ng Batch 1956 
 NOHS Class Site ng Batch 1964 
 NOHS Class Site ng Batch 1980
 NOHS Class Site ng Batch 1983 
 NOHS Class Site ng Batch 1986 
 NOHS Class Site ng Batch 1987 
 NOHS Class Site ng Batch 1988 
 NOHS Class Site ng Batch 1994
 NOHS Espesyal na Klase ng Agham ng Batch 1996
 Site ng talambuhay ng Seksyon 4 NOHS Class Batch 2003 
 NOHS Class Site ng Batch 1992
 NOHS Class site ng Batch 2010
 NOHS Class Site ng Batch 1998
 NOHS Class Site ng Batch 1989 
 NOHS Class 1972

Mga Sanggunian

Pages with unreviewed translations