Kitwe

Ang Kitwe ay ang pangalawang pinakamalaking lungsod ng Zambia, na may 522,092 katao (probisyonal na senso noong 2010). Ang Kitwe ay isa sa maunlad na mga pook pangkomersiyo at industriya sa bansa, kasama ang Ndola at Lusaka. Mayroon itong hugnayan ng mga minahan sa hilaga-kanluran at kanlurang hangganan nito.

Ang Kitwe ay binubuo ng mga township at pook-naik tulad ng Parklands, Riverside, Buchi, Chimwemwe, Kwacha, Nkana East, Nkana West, Garneton at Race Course, to mention a few. Minsang kinikilala ang lungsod bilang Kitwe-Nkana.

Ang Kitwe ay may kapuwa mga paaralang pampribado at pampubliko tulad ng Paaralang Sekundarya ng Lechwe, Paaralang Sekundarya ng Mpelembe, Paaralang Sekundarya ng Kitwe Boys, Paaralang Sekundarya ng Parklands, Paaralang Sekundarya ng Mukuba, Nkana Trust School at Paaralang Sekundarya ng Helen Kaunda. Tahanan din ito ng Unibersidad ng Copperbelt, ang pangalawang pinakamataas na institusyong pang-edukasyon ng Zambia.

Kasaysayan
Itinatag ang Kitwe noong 1936 sa hilaga-gitnang Zambia noong itinatayo ng kompanya ni Cecil Rhodes ang daambakal. Unang itinatag ito bilang karugtong at hindi-kaugnay sa pagmimina ngunit katulong na bahagi ng lumalawak na sentrong pagmimina ng tanso sa Nkana. Ang lumalawak na mga minahan ng tanso sa Nkana ay naging dahilan para maging nangingibabaw na sentro sa rehiyon, at nagsimulang lumaki ang kahalagahan ng Kitwe sa maraming mga taon, at paglaon ay nahigitan nito ang Nkana bilang pangunahing sentro. Umabot ang pangunahing linya ng Daambakal ng Rhodesia sa bayan noong 1937 at nagbigay ng mga serbisyong pampasahero hanggang sa pinakatimog na dako tulad ng Bulawayo, kalakip ng mga dugtong papuntang Cape Town. Pinahaba ang linya sa Demokratikong Republika ng Congo at mula roon ay pinag-ugnay sa Daambakal ng Benguela paglaon na papuntang pantalang Atlantiko ng Lobito (na nagkarga ng mga iniluluwas na tanso mula Zambia sa loob ng maraming mga taon).

Pagmimina

Ang Kitwe ay himpilan ng ilang mga pagpapatakbo ng pagmimina tulad ng Mga Minahang Tanso ng Mopani.

Transportasyon

Daambakal
Ang Kitwe ay nasa dulo ng mga serbisyong pampasahero ng Daambakal ng Zambia mula Livingstone, Lusaka at Ndola, ngunit tumutuloy ang mga linyang pangkarga sa mga bayang nagmimina sa hilaga-kanluran.

Daan
Ang pangunahing lansangan sa Copperbelt ay dumadaan mula timog-silangan pa-hilagang-kanluran sa lungsod, patungong Ndola (bilang isang freeway) sa timog-silangan, at sa Nchanga, Chingola at Chililabombwe sa hilaga-kanluran. Ang isang daang laterita ay papuntang Kasenpa sa kanluran.

Paliparan
Ang Paliparan ng Southdowns ay nasa mga 12 kilometro timog-kanluran ng bayan subalit hindi nakakatanggap ng maraming itinakdang mga serbisyo. Isinara ang paliparan noong 2005, at muling binuksan noong 2008. Ang Paliparan ng Ndola ay nasa 60 kilometro timog-silangan at naglilingkod ng palagiang mga lipad mula Lusaka, Solwezi, Addis Ababa, Nairobi, at Johannesburg.

Demograpiya

Kabansaan
Kilala ang Kitwe sa pagkakaroon ng pinakamaraming mga Europeo sa mga lungsod sa Zambia. Humigit-kumulang 2% ng Kitwe ay mga Europeo, 1% ay mga Asyano, kalahati ng isang bahagdan ay mga Arabe at 1.5% Aprikano (maliban sa mga Zambian). Ang natitira ay mga Zambian, ang pangunahin ay Bemba ngunit kasama ang mga tribo tulad ng Chewa, Lozi, Tonga, Mambwe, Lunda, Kaonde at Ila.

Relihiyon

Karamihan sa mga mamamayan ng Kitwe (humigit-kumulang 98.5%) ay mga Kristiyano, ngunit mayroon ding mga Muslim at Hindu. Mayroon ding ilang mga Sikh, Jain at Hudyo.

Mga kambal at kapatid na lungsod
May limang mga kambal at kapatid na lungsod ang Kitwe:
  - Baia Mare, Romania
  - Bor, Serbia
  - Sheffield, South Yorkshire, Inglatera, Nagkakaisang Kaharian
  - Detroit, Michigan, Estados Unidos
  - Ponta Grossa, Paraná, Brasil

Talasanggunian

Mga kawing panlabas

 Historical, vector-based map of Nkana-Kitwe, 1961

Mga pamayanan sa Zambia