Barilan sa Commonwealth ng 2021

Noong gabi ng ika-24 ng Pebrero 2021, aksidenteng nagkabarilan ang mga ahente ng Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) at ang mga pulis ilang metro lang ang layo mula sa Ever Gotesco mall sa Abenida Commonwealth, lungsod ng Quezon. Sa nangyaring engkwentro, apat ang nakumpirmang napatay, kabilang na ang impormante ng PDEA, habang apat din ang nasugatan.

Nakunan ang insidente sa kamera ng isang saksi sa pangyayari.

Panimula 
Ayon sa dokumentong ibinigay ng isang impormante sa GMA News, nakipagtulungan ang Quezon City Police District (QCPD) sa PDEA noon pang ika-23 ng Pebrero. Ang dokumentong iyon ay naglalaman ng mga pangalan ng mga balak hulihin ng pulisya. Bilang sagot, nag-isyu ang PDEA ng sertipikasyon sa koordinasyon na pinalawig ng QCPD hanggang ika-25 ng Pebrero dahil limitado lang sa 24 na oras ang sertipikasyong iyon.

Insidente 
Bandang 6:30 n.g. nang nagkaroon ng putukan sa ilalim ng isang overpass malapit sa harapan ng Ever Gotesco mall sa Abenida Commonwealth. Nauna itong naiulat ng MMDA sa Twitter, kung saan sinabi nilang pansamantalang nakatigil ang eastbound lane ng abenida dahil sa insidente. Ilang mga kostumer ang na-trap sa loob ng isang fastfood chain.

Ayon sa "sketchy" na ulat ng istasyon ng pulis sa Batasan, nagsagawa ng isang buy-bust operation ang tauhan ng detective special operations unit (DSOU) bandang 5:45 n.h. sa paradahan sa harap ng McDonald's katabi ng Ever Gotesco. Ayon sa PNP, naunang nagpaputok ang mga taga-PDEA. Gayunpaman, di ito kinumpirma o itinanggi ng tagapagsalita ng PDEA sa isang panayam sa Rappler.

Matapos ang barilan, agad na kinumpiska ng mga pulis ang mga cellphone at baril ng mga ahente para makakalap sila ng impormasyon tungkol sa insidente.

Imbestigasyon 
Unang iniulat ng PNP na may dalawang pulis na namatay sa insidente, habang may tatlong pulis, dalawang ahente ng PDEA, at isang sibilyan ang nasugatan. Ipinahayag ng PNP na magkakaroon ng isang joint probe na pangungunahan ng CIDG. Ayon sa magkasamang pahayag ng PNP at PDEA, wala pa silang ideya "kung ano ang eksaktong nangyari." Parehong sinabi ng PNP at PDEA na bawat isa ay nagsasagawa ng lehitimong operasyon ng buy-bust, na tumatanggi na ibunyag ang pagkakakilanlan ng kanilang mga target. Noong ika-25 ng Pebrero, inanunsyo ng PDEA na may isang namatay sa kanilang hanay, pati na rin ang kanilang impormante. Tumanggi ang parehong ahensiya tungkol sa pagsisiwalat ng impormasyon sa pangyayari, ngunit pinanindigan nilang pareho silang sumunod sa mga patakaran.

Ayon sa pulis, hindi nila alam na mga tauhan pala ng PDEA ang katransaksiyon nila at sinabi din na mga taga-PDEA rin umano ang unang nagpaputok. Wala namang nadamay na sibilyan sa engkuwentro. Nakuhanan din ng video ang mga takot na customer na nagtago sa loob ng comfort room, kung saan may nakitaan sila ng baril ang isa sa kanila na tauhan pala ng PDEA.

Sa kabuuan, tatlong ahente ng PDEA at isa pang pulis ang nasugatan sa shootout. Ayon kay punong PNP na si General Debold Sinas, 17 unipormeng tauhan - 10 pulis at pitong ahente ng PDEA ang "direktang kasangkot" sa insidente ng pamamaril at ngayon ay "pinaghihigpitan" at iniimbestigahan ng Criminal Investigation and Detection Group. Sinabi nina PDEA Director General Wilkins Villanueva at Sinas na sinusubukan pa rin ng pinagsamang lupon ng pagtatanong kung ano ang totoong nangyari. Kanina, nawag ito ng National Capital Region Police Office na isang "misencounter." Sinabi din ni Villanueva na ang kanilang ahente at isang impormante ay napatay din sa pamamaril. Tumanggi ang PDEA at PNP na ibunyag ang impormasyon tungkol sa botched operation, ngunit iginiit na ang kanilang kapwa koponan ay sumusunod sa mga pamamaraan.

Teoryang "Sell-bust" 
Sinabi ng hepe ng National Capital Region Police Office (NCRPO) na si Major General Vicente Danao Jr na maaaring gawin ng isa sa mga nagpapatupad ng batas ang iligal na kasanayan. Ang isang "sell-bust" ay maaaring maging sanhi ng botched anti-drug operation. Ang sell-bust ay kabaligtaran ng isang operasyon na buy-bust. Sa halip na magdala ng pera ang mga nagpapatupad ng batas upang bumili ng mga gamot mula sa mga nagbebenta, nagpu-pose sila bilang mga nagbebenta at nagdadala ng mga gamot sa operasyon upang mahuli ang mga mamimili. Sa teoryang ito, ang isang pangkat ay maaaring iligal na nagpose bilang mga nagbebenta ng droga, at ang isang pangkat ay maaaring nagpose bilang mga mamimili ng droga. Sa transaksyon, nakipag-shootout sila. Ang insidente ay nagmamarka ng unang shootout sa pagitan ng PNP at PDEA sa ilalim ng administrasyong Duterte.

Mga sanggunian 

2021 sa Pilipinas
Mga krimen sa Pilipinas