Ageo

Ageo (;  – Ḥaggay; Koine Griyego: Ἀγγαῖος ; ) ay isang Hebreo na propeta sa panahon ng pagtatayo ng Ikalawang Templo sa Jerusalem, at isa sa labindalawang mga menor de edad na propeta sa Hebrew na Bibliya at ang may-akda ng Aklat ni Hagai. Kilala siya sa kanyang propesiya noong 520 BCE, na nag-uutos sa mga Hudyo na muling itayo ang Templo. Siya ang una sa tatlong propeta pagkatapos ng pagkatapon mula sa Neo-Babylonian na Pagkatapon ng Bahay ni Juda (kasama si Zacarias, ang kanyang kapanahon, at Malachi, na nabuhay nang humigit-kumulang isang daan. pagkaraan ng mga taon), na kabilang sa panahon ng kasaysayan ng mga Judio na nagsimula pagkatapos ng pagbabalik mula sa pagkabihag sa Babylon. Ang ibig sabihin ng kanyang pangalan ay "aking mga pista opisyal." Ang pangalang Haggai, na may iba't ibang vocalization, ay matatagpuan din sa Aklat ni Esther, bilang isang eunuch na lingkod ng Reyna.

Buhay
Halos walang nalalaman tungkol sa kanyang personal na kasaysayan, na ang aklat ni Hagai ay hindi nag-aalok ng mga detalye ng talambuhay tungkol sa kanyang mga ninuno o anumang bagay sa kanyang buhay sa labas ng mga hula noong 520 BCE. Ang Hagai ay binanggit lamang sa isa pang aklat ng Bibliya, ang aklat ng Ezra. Maaaring isa siya sa mga bihag na dinala sa Babilonya ni Nebuchadnezzar. Ang ilang mga komentarista ay nagmumungkahi na maaaring siya ay isang matandang lalaki, at nakita ang nakaraang templo bago ang pagkawasak nito dahil sa sinabi niya tungkol sa dating kaluwalhatian ng Templo sa Haggai 2:3. Sinimulan niya ang hula ng Diyos mga labing-anim na taon pagkatapos ng pagbabalik ng mga Hudyo sa Juda (mga 520 BCE). Ang gawain ng muling pagtatayo ng templo ay nahinto sa pamamagitan ng mga intriga ng Samaritan. Matapos masuspinde ng labingwalong taon, ang gawain ay ipinagpatuloy sa pamamagitan ng pagsisikap nina Hagai at Zacarias. Pinayuhan nila ang mga tao, na pumukaw sa kanila mula sa kanilang pagkahilo, at nag-udyok sa kanila na samantalahin ang pagbabago sa patakaran ng pamahalaan ng Persia sa ilalim ni Darius I.

Mga hula ni Ageo
Si Haggai ay nagpropesiya noong huling bahagi ng 520 BCE Jerusalem, tungkol sa mga taong kailangang tapusin ang pagtatayo ng Templo. Mayroon siyang apat na mensahe, na magsisimula noong Agosto 29 520 BCE at nagtatapos noong Disyembre 18 520 BCE. Ang bagong Templo ay tiyak na hihigit sa kasindak-sindak ng nakaraang Templo. Sinabi niya kung ang Templo ay hindi itinayo ay magkakaroon ng kahirapan, taggutom at tagtuyot na makakaapekto sa bansang Hudyo.

Mayroong isang kontrobersya tungkol sa kung sino ang nag-edit ng mga gawa ni Haggai. Ayon sa mga iskolar, ipinagkakatiwala nila ito sa kanyang mga estudyante. Gayunpaman, naniniwala ang Tradisyon ng mga Hudyo na ang Men of the Great Assembly ang may pananagutan sa mga pag-edit. Ang Men of the Great Assembly ay tradisyonal na kilala sa pagpapatuloy ng gawain nina Ezra at Nehemias.

Ageo at mga opisyal ng kanyang panahon
Sinuportahan ni Hagai ang mga opisyal noong panahon niya, partikular Zerubabel, ang gobernador, at Joshua na Mataas na Saserdote. Sa Aklat ni Haggai, tinukoy ng Diyos si Zerubabel bilang "aking lingkod" tulad ni Haring David, at sinabing gagawin niya siya bilang isang "singsing na panatak," tulad ng kay Haring Jehoiachin. Ang singsing na panatak ay sumasagisag sa isang singsing na isinusuot sa kamay ni Yahweh, na nagpapakita na ang isang hari ay mayroong banal na pabor. Kaya, si Hagai ay tuwiran, ngunit hindi tahasan, na nagsasabi na si Zerubbabel ay mamumuno sa isang naibalik na kaharian ng David.

Jewish Persian Diplomacy 
Ang Imperyo ng Persia ay humihina, at nakita ni Hagai ang panahon bilang isang pagkakataon upang maibalik ang Davidikong Kaharian. Naniniwala siya na ang Kaharian ni David ay nagawang bumangon at bawiin ang kanilang bahagi sa mga isyu ng Hudyo. Ang mensahe ni Hagai ay itinuro sa mga maharlika at kay Zerubabel, dahil siya ang magiging unang Davidikong monarko na naibalik. Itinuring niya ito bilang mahalaga dahil ang Kaharian ay magwawakas sa pagsamba sa mga idolo ng mga Judio.

Ageo sa tradisyon ng mga Hudyo
Si Hagai, sa rabbinikong pagsulat, ay madalas na tinutukoy bilang isa sa mga lalaki ng Great Assembly. Ang Babylonian Talmud (ika-5 siglo CE) ay nagbanggit ng isang tradisyon hinggil sa propetang si Haggai, na nagsasabi na nagbigay siya ng tagubilin tungkol sa tatlong bagay: (a) na hindi naaayon sa batas para sa isang lalaki na ang kapatid na lalaki ay nagpakasal sa kanyang anak na babae (bilang isang asawang babae sa isang polygamous na relasyon) na magsagawa ng isang levirate marriage sa isa sa mga asawa ng kanyang namatay na kapatid na lalaki (isang pagtuturo na tinanggap ng [[School] ng Hillel]], ngunit tinanggihan ng Paaralan ng Shammai); (b) na ang mga Hudyo na naninirahan sa mga rehiyon ng Ammon at Moab ay inihiwalay mula sa kanilang ani ang ikapu ng mahihirap sa panahon ng Sabbatical year ; (c) na tinatanggap nila ang mga proselita mula sa mga tao ng Tadmor (Palmyra) at mula sa mga tao ng Ḳardu.

Liturgical commemoration 
Sa Eastern Orthodox liturgical calendar, si Haggai ay ginugunita bilang isang santo at propeta. Ang kanyang araw ng kapistahan ay ika-16 ng Disyembre (para sa mga simbahang sumusunod sa tradisyunal na Kalendaryong Julian, ang Disyembre 16 ay kasalukuyang pumapatak sa Disyembre 29 ng modernong Gregorian Calendar). Siya rin ay ginugunita, katulad ng iba pang matuwid na tao sa Lumang Tipan, sa Linggo ng mga Banal na Ama (ang ikalawang Linggo bago ang Kapanganakan ng Panginoon).

Ang Haggai ay ginugunita kasama ang iba pang Menor de edad na propeta sa Clendar of saints ng Armenian Apostolic Church noong 31 July.

Ageo sa Freemasonry 
Sa antas ng Masonic ng Holy Royal Arch Si Haggai ay isa sa Tatlong Puno ng Kabanata. Pinangalanan si Hagai na propeta at kasama sina Zorobabel, Prinsipe ng Bayan, at Josue, na anak ni Josedech, ang Punong Pari.

Tingnan din 
Aklat ni Ageo

Mga sanggunian

Bibliya