Kabalikat na nerbiyos

Ang kabalikat na nerbiyos (sa Ingles, accessory nerve o eleventh cranial nerve, cranial nerve XI, o CN XI) ay isang cranial nerve na nagbibigay ng suplay sa mga kalamnan ng sternocleidomastoid at trapezius. Ito ay itinuturing bilang ang kabilang-labing-isa sa labingdalawang pares ng cranial nerves dahil sa bahagi nito ay dating pinaniniwalaang nagmumula sa utak. Ang kalamnan ng sternocleidomastoid ay gumagalaw upang itilt at ikut ang ulo, samantalang ang kalamnan ng trapezius naman ay nakakabit sa scapula at gumagalaw upang iangat ang balikat.

Ang tradisyunal na paglalarawan ng accessory nerve ay binabahagi ito sa spinal part at cranial part. Ang cranial component nito ay mabilis na nakakabit sa vagus nerve, at may patuloy na diskusyon kung dapat bang ituring na bahagi ng mismong accessory nerve ang cranial part nito. Kaya't karaniwang tinutukoy lamang sa terminong "accessory nerve" ang nerve na nagbibigay ng suplay sa kalamnan ng sternocleidomastoid at trapezius, na kilala rin bilang spinal accessory nerve.

Ang pagsusuri ng lakas ng mga kalamnan na ito ay maaaring sukatin sa panahon ng neurological examination upang masukat ang function ng spinal accessory nerve. Ang mahinang lakas o limitadong pagkilos ng kalamnan ay nagpapahiwatig ng pinsala, na maaaring magmula sa iba't ibang sanhi. Ang pinsala sa spinal accessory nerve ay karaniwang sanhi ng mga medikal na proseso na may kaugnayan sa ulo at leeg. Ang pinsala ay maaaring magdulot ng pagkawala ng kalamnan sa balikat, ang pagkakaroon ng pakpak sa scapula, at kahinaan sa pag-abduksyon at pag-ikot ng balikat.

Ang accessory nerve ay nagmumula sa basal plate ng embryonic spinal segments C1-C6.

Talasanggunian 

Anatomiya ng tao