Hukuman ng Pag-aapela sa Buwis

Ang Hukuman ng Pag-aapela sa Buwis o Hukuman ng Apelasyon sa Buwis  (Ingles: Court of Tax Appeals) isy isang espesyal na korte na may limitadog hurisdiksyon na katulad ng Hukuman ng Pag-aapela. Ito ay Binubuo ng Namumuning Mahsitrado at walong kasamang Mahistrado. Ang Hukuman ng Pag-aapela sa Buwis ay matatagpuan sa Agham Road, Diliman, Lungsod Quezon, Maynila.

Kasaysayan 
Ang Hukuman ng Pag-aapela sa Buwis ay orihinal na nilikha sa bisa ng Batas Republika 1125 na pinagtibay noong Hunyo 16, 1954, na binubuo ng tatlong Hukom kasama si Mariano B. Nable bilang unang Namumunong Hukom. Sa pagpasa ng Batas Republika Bilang 9282 (R.A. 9282) noong Abril 23, 2004, ang HAB ay naging isang Korteng Apelasyon, na katumbas ng ranggo ng Hukuman ng Pag-aapela. Sa ilalim ng Seksyon 1 ng bagong batas, ang Korte ay pinamumunuan ng isang Namumunong Mahistrado at tinutulungan ng limang Kasamang Mahistrado. Dapat silang magkaroon ng parehong mga kuwalipikasyon, ranggo, kategorya, suweldo, emolyumento at iba pang mga pribilehiyo, sasailalim sa parehong mga inhibitsyon at diskuwalipikasyon at magtamasa ng parehong pagreretiro at iba pang mga benepisyo tulad ng itinatadhana sa ilalim ng mga umiiral na batas para sa Namununong Mahistrado at Kasamang Mahistrado ng Hukuman sa paghahabol. Ang desisyon ng isang dibisyon ng HAB ay maaaring iapela sa HAB en banc, at ang desisyon ng huli ay maaari pang iapela sa pamamagitan ng na-beripika na petisyon para sa certiorari sa Korte Suprema.

Noong Ika-16 ng Hunyo 2019, ipinagdiwang ng Hukuman ang kanilang ika-65 anibersaryo.

Pagpapalawak ng hurisdiksyon 

Noong Hunyo 12, 2008, ang Batas Republika 9503 (B.R. 9503) ay pinagtibay at nagkabisa noong Hulyo 5, 2008. Pinalaki nito ang istruktura ng organisasyon ng HAB sa pamamagitan ng paglikha ng ikatlong dibisyon at pagbibigay ng tatlong karagdagang mahistrado. Kaya naman, ang HAB ay binubuo na ngayon ng isang Namumunong Mahistrado at walong Kasamang Mahistrado.

Ang HAB ay maaaring umupo sa en banc o sa tatlong dibisyon na ang bawat dibisyon ay binubuo ng tatlong mahistrado. Ang HAB, bilang isa sa mga korte na binubuo ng Hudikatura ng Pilipinas, ay nasa ilalim ng pangangasiwa ng Korte Suprema ng Pilipinas.

Dati, tanging desisyon, paghatol, pagpapasya o hindi pagkilos ng Komisyonado ng Rentas Internas, Komisyonado ng Adwana, Kalihim ng Pananalapi, Kalihim ng Kalakalan at Industriya, o Kalihim ng Agrikultura, na kinasasangkutan ng Pambansang Kodigo at Taripa ng Rentas Internas at Ang Kodigo ng Adwana sa mga usaping sibil ay maaaring iapela sa Hukuman ng Pag-aapela sa Buwis. Ang pinalawak na hurisdiksyon ay inilipat sa HAB ang hurisdiksyon ng Mga Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis at ng Hukuman ng Pag-aapela sa mga bagay na kinasasangkutan ng kriminal na paglabag at pangongolekta ng mga kita sa ilalim ng Pambansang Kodigo at Taripa ng Rentas Internas at Ang Kodigo ng Adwana. Nakuha rin nito ang hurisdiksyon sa mga kaso na kinasasangkutan ng lokal at amilyar na dating nasa Mga Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis at ng Hukuman ng Pag-aapela.

Pagpapalawak ng organisasyon ng 2008 
Noong Hunyo 12, 2008, nilagdaan ni Pangulong Gloria Macapagal Arroyo ang Batas Republika 9503 (Isang Batas na Nagpapalaki sa Istruktura ng Organisasyon ng Hukuman ng Pag-aapela sa Buwis, Pagsususog para sa Layunin Ilang Seksyon ng Batas na Lumilikha ng Hukuman ng Pag-aapela sa Buwis, at para sa Iba Pang Layunin), na nagdagdag ng tatlo pang miyembro (at isa pang dibisyon) sa hukuman. Ang bagong batas ay pinagtibay "upang mapabilis ang disposisyon ng mga kaso ng pag-iwas sa buwis at dagdagan ang mga kita para sa gobyerno upang pondohan ang mga serbisyong panlipunan, pagkain, langis at mga subsidyo at imprastraktura sa edukasyon.

Kasalukuyang mahistrado 

Ang Hukuman ng Pag-aapela sa Buwis ay binubuo ng Namumuning Mahsitrado at walong kasamang Mahistrado. Kabilang sa mga kasalukuyang kasapi ng Korte, si Maria Belen Ringpis-Liban ay ang pinakamatagal na nagsisilbing Kasamang Mahistrado, na may panunungkulan ng  araw () noong ; ang pinakakamakailang mahistrado na pumasok sa korte ay si Henry Angeles, na nagsimulang nanungkulan noong .

Mga dibisyon

Demograpiya

Ayon sa paaralang pambatas

Tagapagtalagang Pangulo

Ayon sa kasarian

Ayon sa panunungkulan

Mga mahistrado

Nanumunong mahistrado

Mga Kasamang mahistrado mula noong Hunyo 11, 1954 
Ang Kasamang Mahistrado ng Korte ay karaniwang inuutusan ayon sa petsa ng kanilang pagkakatalaga. Walang opisyal na mga epekto sa pagraranggo na ito, bagama't tinutukoy ng utos ang pag-aayos ng pag-upo sa bangko at nararapat na isinasaalang-alang sa lahat ng usapin ng protocol. Sa loob ng pagpapasya ng Korte, ang pagraranggo ay maaari ding maging salik sa komposisyon ng mga dibisyon ng Korte.

Noong 1986, ang utos ng seniority sa Korte ay binago sa palagay sa pagkapangulo ni Corazon C. Aquino. Sinikap ni Pangulong Aquino na muling ayusin ang Korte sa pamamagitan ng pagkuha ng pagbibitiw ng karamihan sa mga Kasamang Mahistrado na hinirang ni Ferdinand Marcos, at pagpuno sa mga bakanteng iyon ng kanyang sariling mga pagpipilian. Sa kalaunan, pinili ni Aquino na muling italaga ang dalawang hinirang na Huwes ni Marcos na sina Constante C. Roaquin (nahinirang noong 1976) at Alex Z. Reyes (hinirang noong 1980). 

Ang nanunungkulan na Mahistrado na may pinakamaagang petsa ng paghirang ay itinuring na Nakakatandang Kasamang Mahistrado. Ang Nakakatandang Kasamang Mahistrado ay walang constitutional na tungkulin ayon sa batas, ngunit kadalasan ay gumaganap bilang Namumunong Mahiwtrado sa panahon ng kawalan ng Namumunong Mahustrado. Ang Nakakatamdang Kasamang Mahistrado ay karaniwang itinalaga bilang tagapangulo ng ikalawang dibisyon ng Korte.

Demograpico

Ayon sa Kasarian

Tagapagtalagang Pangulo

Namumunong Mahistrado

Kasamang Mahistrado

Mga Sanggunian

Tignan Din 

 Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas
 Hukuman ng Pagaapela
 Sandiganbayan