Katedral ng Etchmiadzin

Ang Katedral ng Etchmiadzin (, Ēǰmiatsni mayr tačar) ay ang inang simbahan ng Simbahang Apostolikong Armeniyo, na matatagpuan sa lungsod ng Vagharshapat (Etchmiadzin), Armenia. Ayon sa karamihan sa mga iskolar, ito ang unang katedral na itinayo sa sinaunang Armenia. Ito rin alas na itinuturing na pinakamatandang katedral sa buong mundo. 

Ang orihinal na simbahan ay itinayo noong unang bahagi ng ikaapat na siglo—sa pagitan ng 301 at 303 ayon sa tradisyon—ng santong patron ng Armenia na si Gregorio ang Nagpapaliwanag, kasunod ng pag-ampon ng Kristiyanismo bilang isang relihiyon ng estado ni Haring Tiridates III. Itinayo ito sa ibabaw ng isang templong pagano, na sumasagisag sa pagbabago mula sa paganismo patungong Kristiyanismo. Ang katawan ng kasalukuyang gusali ay itinayo noong 483/4 ni Vahan Mamikonian matapos na ang katedral ay malubhang napinsala sa isang pagsalakay mula sa Persia. Mula sa pundasyon nito hanggang sa ikalawang kalahati ng ikalimang siglo, ang Etchmiadzin ay ang puwesto ng mga Catholico, ang kataas-taasang pinuno ng Simbahang Armenio.

Bagaman hindi nawala ang kahalagahan nito, ang katedral ay kasunod na nagdusa buhat ng mga siglo ng halos buong kapabayaan. Noong 1441 ay naibalik ito bilang catholicosate at nananatili ito hanggang ngayon. Mula noon ang Inang Luklukan ng Banal na Etchmiadzin ang naging administratibong punong tanggapan ng Simbahang Armenio. Ang Etchmiadzin ay dinambong ni Shah Abbas I ng Persia noong 1604, nang ang mga relikya at bato ay kinuha mula sa katedral patungo sa Bagong Julfa sa pagtatangkang mapahina ang pagkakaugnay ng mga Armenio sa kanilang lupain. Mula noon ang katedral ay sumailalim sa ilang pagsasaayos. Ang mga kampanilya ay idinagdag sa huling kalahati ng ikalabimpito siglo at noong 1868 isang sakristiya ang itinayo sa silangang dulo ng katedral.  Ngayon, nagsasama ito ng mga estilo ng iba't ibang panahon ng Arkitekturang Armenio. Binawasan ang halaga noong maagang panahong Sobyet, muling nabuhay ang Etchmiadzin noong ikalawang kalahati ng ikadalawampu siglo, at sa ilalim ng malayang Armenia.

Bilang pangunahing dambana ng mga Kristiyanong Armenio sa buong mundo, ang Etchmiadzin ay naging isang mahalagang lokasyon sa Armenia hindi lamang sa relihiyon, kundi pati na rin sa politika at kultura. Isang pangunahing lugar ng peregrinasyon, ito ay isa sa pinakapinapasyalang lugar sa bansa. Kasama ang maraming mahalagang simbahang medyebal na matatagpuan malapit, ang katedral ay itinala bilang isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO noong 2000.

Mga sanggunian 

Mga pinagmulan sa wikang Ruso ng CS1 (ru)