Dopamino

Ang dopamino(Ingles: dopamine) ay isang catecholaminikong neurotransmitter na umiiral sa malawak na uri ng mga hayop kabilang ang mga bertebrado at inbertebrado. Sa utak, ang hinaliling phenethylamine na ito ay nagsisilbing neurotransmitter na nagpapagana(activate) ng limang alam na uri ng mga reseptor ng dopamino na D1, D2, D3, D4, at D5—at mga barianto(uri) nito. Ang dopamino ay nalilikha sa ilang mga area ng utak kabilang ang substantia nigra at bentral tegmental area. Ang dopamino ay isa ring neurohormone na inilalabas ng hypothalamus. Ang pangunahing tungkulin nito bilang isang hormone ay pigilan ang paglabas ng prolactin mula sa anterior na lobo(lobe) ng glandong pituitaryo.

Ang dopamino ay makukuha bilang isang intrabeniyosong medikasyon na umaasal sa simpatetikong sistemang nerbiyos na lumilikha ng mga epekto gaya ng pagbilis ng pulso ng puso gayundin ang presyur ng dugo. Gayunpaman, dahil ang dopamino ay hindi maaaring makatawid sa harang na dugo-utak, ang dopaminong ibinibigay na droga ay hindi direktang umaapekto sa sentral na sistemang nerbiyos. Upang dagdagan ang halaga ng dopamino sa mga utak ng mga pasyenteng may sakit gaya ng sakit na Parkinson at tumutugon sa dopang dystonia, ang L-DOPA(na prekursor ng dopamino) ang kalimitang ibinigay sa mga pasyente dahil ito ay makakatawid sa harang na utak-dugo na relatibong madali.

Kemistri

Ang dopamino ay may kemikal na pormulang  C6H3(OH)2-CH2-CH2-NH2. Ang kemikal na pangalan nito ay "4-(2-aminoethyl)benzene-1,2-diol" at ang abrebiasyon nito ay "DA." Bilang isang medisinal na ahente, ang dopamino ay sine-sintesis sa pamamagitan ng demythlasyon ng 2-(3,4-dimethoxyphenyl)ethylamine (left) gamit ang hydrogen bromide.

Mga tungkulin
Ang dopamino ay maraming mga tungkulin sa utak kabilang ang mahalagang mga pepel sa pag-aasal, kognisyon, boluntaryong paggalaw, motibasyon, parusa at gantimpala, pagpipigil ng prolactin, pagtulog, mood, atensiyon, gumaganang memorya, at pagkatuto. Ang mga dopaminerhikong mga neuron o mga neuron na ang pangunahing neurotransmitter ang dopamino ay makikita ng pangunahin sa bentral tegmental area ng gitnangutak, sa pars compacta ng substantia nigra at sa arcuate nucles ng hypothalamus.

Mga sanggunian

Neurotransmitter
Hormone
Mga kompuwestong kimikal