Lumbini

Ang Lumbinī ( , "ang kamahal-mahal") ay isang pook pamperegrinasyong Budista sa Distrito ng Rupandehi ng Lalawigan ng Lumbini sa Nepal. Ito ang lugar kung saan, ayon sa tradisyong Budista, ipinanganak ni Reyna Mahamayadevi si Siddhartha Gautama noong bandang 563 BCE. Si Gautama, na, ayon sa tradisyong Budista, ay nakamit ang Kaliwanagan noong mga 528 BCE, ay naging Buddha at itinatag ng Budismo. Ang Lumbini ay isa sa maraming balani para sa peregrinasyon na umusbong sa mga lugar na mahalaga sa buhay ng Buddha.

Ang Lumbini ay may ilang mas lumang mga templo, kabilang ang Templo ng Mayadevi, at iba't ibang mga bagong templo, na pinondohan ng mga organisasyong Budista mula sa iba't ibang bansa, ay natapos na o kasalukuyan pang itinatayo. Maraming monumento, monasteryo, at museo, at ang Pandaigdigang Suriang Pampananaliksik ng Lumbini ay nasa loob din ng banal na lugar. Gayundin, nariyan ang Puskarini, o Banal na Danaw, kung saan ang ina ng Buddha ay kumuha ng ritwal na paglubog bago ang kaniyang kapanganakan at kung saan siya unang naligo. Sa iba pang mga pook malapit sa Lumbini, ang mga naunang Buddha ay, ayon sa tradisyon, ay ipinanganak, pagkatapos ay nakamit ang sukdulang Kaliwanagan at sa wakas ay binitawan ang kanilang mga makalupang anyo.

Ang Lumbini ay itinalaga bilang Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO noong 1997.

Noong panahon ni Buddha 
Noong panahon ni Buddha, ang Lumbini ay matatagpuan sa silangan ng Kapilavastu at timog-kanluran ng Devadaha ng Shakya, isang oligarkong republika. Ayon sa tradisyong Budista, doon, ipinanganak ang Buddha.  Ang isang haligi na natuklasan sa Rupandehi noong 1896 ay pinaniniwalaang markahan ang lugar ng pagbisita ni Ashoka sa Lumbini. Ang pook ay hindi kilala bilang Lumbini bago natuklasan ang haligi. Ang salin ng Inskripsiyon ay mababasa: "Nang si Haring Devanampriya Priyadarsin ay pinahiran ng dalawampung taon, siya mismo ay dumating at sumamba (sa lugar na ito) dahil ang Buddha Shakyamuni ay ipinanganak dito. (Siya) ay parehong ginawang isang bato na may dalang kabayo (?) at nagpatayo ng isang batong haligi, (upang ipakita) na ang Pinagpala ay ipinanganak dito. (Siya) ginawang walang buwis ang nayon ng Lummini, at nagbabayad (lamang) ng ikawalong bahagi (ng ani)." Ang liwasan ay dating kilala bilang Rupandehi, 2 mi () hilaga ng Bhagavanpura.

Mga sanggunian