Antilegomena

Ang Antilegomena na isang direktang transliterasyon mula sa Griyegong salita na  ay tumutukoy sa mga kasulatan na ang autentisidad(pagiging tunay) o kahalagahan ay tinutulan at pinagtalunan bago ang paglikha at pagsasara ng Kanon ng Bagong Tipan.

Ginamit ni Eusebio ng Caesarea sa kanyang Kasaysayan ng Iglesia na isinulat noong c. 325 CE ang terminong ito para sa mga kasulatang Kristiyano na "tinutulan" o literal na mga akda na "pinagsalitaan ng laban" sa Sinaunang Kristiyanismo bago ang pagkakasara ng Kanon ng Bagong Tipan. Ang pangkat na ito ay natatangi mula sa notha ("peke" o "mga itinakwil na kasulatan") at sa Homologoumena ("mga tinanggap na kasulatan") gaya ng kanonikal na mga ebanghelyo. Ang mga antilegomena na ito ay malawak na binabasa sa Sinaunang Iglesia at ito ay kinabibilangan ng Sulat ni Santiago, 2 Pedro, 2 Juan, 3 Juan, Aklat ng Pahayag, Ebanghelyo ayon sa mga Hebreo, Mga Gawa ni Pablo, Ang Pastol ni Hermas, Apocalipsis ni Pedro, Sulat ni Barnabas at Didache.

Eusebio
Ang unang pangunahing historyan ng Iglesiang si Eusebio ng Caesarea, na sumulat ng kanyang aklat na Kasaysayan ng Iglesia noong c. 325 CE ay naglapat ng salitang Griyegong "antilegomena" sa mga tinutulang kasulatan ng Sinaunang Iglesia:

Ang Sulat sa mga Hebreo ay kasama rin sa antilegomena :

Ang Codex Sinaiticus naisang ika-4 na siglo CE na manuskrito ng Bibliya at naglalaman ng kumpletong Bagong Tipan ay naglalaman rin ng Ang Pastol ni Hermas at Sulat ni Barnabas. Ang orihinal na Peshitta(ang bahaging Bagong Tipan nito ay pinetsahan na ika-5 siglo CE) ay hindi kinabibilangan ng 2 Juan, 3 Juan, 2 Pedro, Sulat ni Judas at Aklat ng Pahayag.

Repormasyon
Sa panahon ng Repormasyonng Protestante, itinaas ni Martin Luther ang isyu ng antilegomena sa mga ama ng simabaha at bagaman wala sa mga aklat ng Bagong Tipan ng Kanon ng Trent ay tumakwil sa Kanon ni Luther, ang terminolohiya ay nanatiling ginagamit sa kasalukuyan.  Dahil sa kinuwestiyon ni Luther ang Sulat sa mga Hebreo, Sulat ni Santiago, Sulat ni Judas at Aklat ng Pahayag, ang mga aklat na ito ay minsang tinerminohang "Antilegomena ni Luther". 

Ginamit ng skolar na si F. C. Baur ang terminong ito sa kanyang klasipikasyon sa mga Sulat ni Pablo na nag-uuri sa Sulat sa mga taga-Roma, 1 Corinto, 2 Corinto at Sulat sa mga taga-Galacia bilang homologoumena. Ang Sulat sa mga taga-Efeso, Sulat sa mga taga-Filipos, Sulat sa mga taga-Colosas, 1 Tesalonica, 2 Tesalonica at Filemon bilang antilegomena. Ang mga Pastoral na liham na Unang Sulat kay Timoteo, Ikalawang Sulat kay Timoteo at Sulat kay Tito bilang notha(peke).

Sa kasalukuyang paggamit na Lutheran, ang antilegomena ay naglalarawan sa mga aklat ng Bagong Tipan na nagkamit ng kaduda dudang lugar sa Kanon. Ang mga ito ang Sulat ni Santiago, Sulat ni Judas, 2 Pedro, 2 Juan, 3 Juan, Aklat ng Pahayag, at Sulat sa mga Hebreo.

Bibliyang Hebreo
Ang terminong ito ay minsang nilalapat rin sa ilang mga aklat ng Tanakh.  Mga rekord sa Mishna ng kontrobersiya sa ilang mga pangkat Hudyo noong ika-2 siglo CE tungkol sa kanonisidad ng Awit ni Solomon, Eclesiastes, at Aklat ni Esther. Ang ilang pagdududa ay inihayag rin tungkol sa Aklat ng Mga Kawikaan sa panahong ito. Ang Gemara ay nagbigay pansin na ang Aklat ni Ezekiel ay kinuwestiyon rin sa autoridad nito hanggang ang pagtutol ay nalutas noong 66 CE. Noong din ika-1 siglo BCE, ang mga alagad ni Shammai ay tumutol rin sa kanonisidad ng Eclesiastes dahil sa pesimismo nito samantalang ang eskwela ni Hillel ay pinanghawakan ito. Sa isang hipotetikal na Konseho ng Jamnia noong c. 90 CE, pinostula ni Heinrich Graetz na nagkaroon ng karagdagang talakayan.

Mga sanggunian

Bagong Tipan
Kanon