Juana Saltitopa

Si Juana Saltitopa (c. 1815- c. 1860), na kilala rin bilang "La Coronela" (The Female Colonel) ay isang aktibista at miyembro ng militar ng Dominican. Ginampanan niya ang isang mahalagang papel sa Digmaang Dominikano para sa Kalayaan, partikular sa labanan noong Marso 30, 1844 sa Santiago de los Caballeros . Ang kanyang eksaktong petsa ng kapanganakan ay hindi alam tulad ng kanyang pagkamatay.

Dahil sa pagkakaroon ng liberal at independiyenteng tauhan, nagpasya si Juana na lumahok sa mga salungatan para sa kalayaan ng Dominican Republic. Nagtrabaho siya bilang isang "water girl" na nagdadala ng tubig para sa mga pangangailangan ng mga tropang Dominican at i-refresh ang mga kanyon. Ginampanan din niya ang tungkulin ng isang nars, na nangangalaga sa mga Dominikanong mandirigma. Ang kanyang pag-uugali at lakas ng loob ay nagbigay sa kanya ng pangalang "La Coronela" (The Female Colonel).

Ayon kay Esteban Aybar, isang sundalo sa giyera at muling pagbubuo ng Kalayaan ng Dominican Republic, si Juana ay nakita sa Santo Domingo noong 1852 na kumita ng bayad bilang isang Koronel na nagtatrabaho para sa gobyerno. Nang maglaon, si Pangulong Pedro Santana, na nasa kapangyarihan na, ay pinaputokan siya at pinabalik sa Cibao . ref></ref>

Pinagmulan ng kanyang pangalan 
Si Juana Saltitopa ay ipinanganak sa bayan ng Jamo malapit sa lalawigan ng La Vega . Hindi tulad ng kanyang kapatid na si Mercedes, si Juana ay isang napaka-extrovert at malakas na babae na gustong umakyat ng mga puno at tumalon sa mga sanga. Nakuha sa kanya ang palayaw na "Saltitopa". Kilala siya bilang isang tao na magaslaw sa kanyang kilos at kilos.

Kamatayan 
Sinasabing sa taong 1860 si Juana ay pinatay sa daan sa Santiago, sa pagitan Nibaje at Marilópez, na nagbigay sa kaniya ng legasiya bilang Dominican na  peministang bayani para sa labanan para sa kalayaan ng kanyang bansa.

Mga Sanggunian