Aleppo

Ang Aleppo (;  / ALA-LC: , ) ay isang pangunahing lungsod sa Syria na nagsisilbi bilang kabisera ng Gobernado ng Aleppo na pinakamataong gobernado ng Syria. Ito ang pinakamataong lungsod ng Syria bago ang Digmaang Sibil ng Syria, na may 2,132,100 katao ayon sa senso noong 2004. Subalit ang Aleppo ay ang maaaring pangalawang pinakamataong lungsod sa Syria ngayon, kasunod ng kabisera Damascus.

Isang sinaunang lungsod ang Aleppo, at isa sa mga pinakamatandang lungsod na patuloy na tinitirhan sa mundo; tinitirhan na ito mula pa noong ika-6  na milenyo B.K. Ang mga paghukay sa Tell as-Sawda at Tell al-Ansari, timog ng lumang lungsod ng Aleppo, ay nagpapakita na ang lugar ay tinirhan ng mga Amorreo mula pa noong huling bahagi ng ika-3 milenyo B.K.; at ito rin kung kailang unang nabanggit ang Aleppo sa mga tabletang kuneiporme (cuneiform tablets) na nahukay sa Ebla at Mesopotamya, na kung saan bahagi ang Aleppo ng estadong Amorreo na Yamhad, at kilala sa kakayahang komersiyo at hukbo nito. Ang mahabang kasaysayan ng Aleppo ay iniukol sa estratehikong lokasyon nito bilang sentro ng kalakalan sa pagitan ng Dagat Mediterraneo at Mesopotamya (iyan ay kasalukuyang Iraq).

Sa mga dantaon, ang Aleppo ay pinakamalaking lungsod sa rehiyon ng Syria, at pangatlong pinakamalaki sa Imperyong Otomano pagkaraan ng Konstantinopla at Cairo. Isa rin ito sa mga pinakamalaking lungsod sa Levant bago ang pagsapit ng Digmaang Sibil ng Syria. Ang kahalagahan ng lungsod sa kasaysayan ay dahil sa lokasyon nito sa isang dulo ng Daan ng Sutla na dumaan sa Gitnang Asya at Mesopotamya. Nang ipinasinaya ang Kanal Suez noong 1869, lumayo ang kalakalan sa dagat at nagsimula ang unti-unting paghina ng Aleppo. Sa pagbagsak ng Imperyong Otomano pagkaraan ng Unang Digmaang Pandaigdig, isinuko ng Aleppo ang hilagang hinterland (kalapit na rehiyon) nito sa kasalukuyang Turkiya, gayundin ang mahalagang Baghdad Railway na nag-uugnay nito sa Mosul. Noong dekada-1940, napunta sa Turkiya ang mga lungsod ng Antakya at İskenderun, ang mga pangunahing daan nito pa-dagat. Sa huli, ang paghihiwalay (isolation) ng Syria sa ilang nakaraang dekada ay nagpalala ng sitwasyon. Ang paghina na ito ay maaring naitulong sa pagpapanatili ng lumang lungsod ng Aleppo, ang arkitekturang mediybal nito at kinagisnang pamana. Nakamit nito ang titulong "Islamic Capital of Culture 2006", at nagkaroon ito ng matagumpay na pagbabalik sa dating kalagayan ng mga makasaysayang lugar nito.

Noong Labanan sa Aleppo naranasan ng lungsod ang malakihang pagkawasak, at ito ang pinakatinamaang lungsod noong Digmaang Sibil ng Syria. Noong Disyembre 2016, nakamit ng pamahalaan ng Syria ang buong pamamahala ng Aleppo pagkaraan ng isang matagumpay na opensiba.

Tingnan din
 Aleppo Codex
 Talaan ng mga lungsod sa Syria

Mga sanggunian

Aleppo