Palarong Olimpiko sa Tag-init 1996

Ang Palarong Olimpiko sa Tag-init 1996, opisyal na kilala bilang ang Mga Laro ng XXVI Olympiad, na karaniwang kilala bilang Atlanta 1996, at tinukoy din bilang ang Centennial Olympic Games, ay isang pang-internasyonal na multi-sport event na gaganapin mula Hulyo 19 hanggang Agosto 4, 1996, sa Atlanta, Georgia, US Ang Mga Palaro na ito, na siyang pang-apat na Summer Olympics na mai-host ng Estados Unidos, ay minarkahan ang ika-isang siglo ng 1896 Summer Olympics sa Athens - ang inaugural edition ng modernong Olympic Mga Laro. Sila rin ang una mula noong 1924 na gaganapin sa ibang taon mula sa isang Winter Olympics, sa ilalim ng isang bagong kasanayan sa IOC na ipinatupad noong 1994 upang gaganapin ang Mga Larong Tag-init at Taglamig sa alternatibong, kahit na bilang na mga taon.

Mahigit sa 10,000 mga atleta mula sa 197 National Olympic Committees ang nakipagkumpitensya sa 26 na isport, kasama ang mga Olimpikong debut ng beach volleyball, mountain biking, at softball, pati na rin ang mga bagong disiplina ng lightweight rowing at women’s football (soccer). 24 na mga bansa ang gumawa ng kanilang Summer Olympic debut sa Atlanta, kasama ang labing isang dating republika ng Sobyet na lumahok sa kauna-unahang pagkakataon bilang mga independiyenteng mga bansa. Ang nagho-host sa Estados Unidos ay pinangunahan ang bilang ng medalya na may kabuuang 101 medalya, at ang pinaka-ginto (44) at pilak (32) medalya sa lahat ng mga bansa. Pinangunahan ng Estados Unidos ang bilang ng medalya sa kauna-unahang pagkakataon mula pa noong 1984, at sa kauna-unahang pagkakataon mula pa noong 1968 sa isang non-boycotted na Summer Olympics. Ang mga bantog na pagtatanghal sa panahon ng kumpetisyon ay kasama ng Andre Agassi — na naging unang manlalaro na tennis player upang pagsamahin ang isang karera na Grand Slam sa isang gintong medalya na ginto, si Donovan Bailey — na nagtakda ng isang bagong record sa mundo na 9.84 para sa mga 100 metro ng kalalakihan, at Lilia Podkopayeva - sino ang naging pangalawang gymnast na nanalo ng isang indibidwal na kaganapan na ginto matapos na manalo sa all-round title sa parehong Olimpiko.

Ang mga kapistahan ay napinsala ng karahasan noong Hulyo 27, nang si Eric Rudolph na detonated na bomba ng pipe sa Centennial Olympic Park — isang parke ng bayan na itinayo upang magsilbing pampublikong focal point para sa mga pagdiriwang ng Mga Laro, pumatay ng 1 at nasugatan 111. Noong 2003, Rudolph inamin sa pambobomba at isang serye ng mga kaugnay na pag-atake sa mga sentro ng pagpapalaglag at isang gay bar, at pinarusahan sa buhay sa bilangguan. Inamin niya na ang pambobomba ay sinadya upang protesta ang pagbabayad ng gobyerno ng Estados Unidos ng "pagpapalaglag sa demand".

Ang Mga Laro ay naging isang tubo, na natulungan sa pagtatala ng kita mula sa mga deal sa sponsorship at mga karapatan sa pagsasahimpapawid, at pag-asa sa pribadong pondo (kumpara sa malawak na pondo sa publiko na ginamit sa kalaunan ng Olimpiko), bukod sa iba pang mga kadahilanan. Ang Mga Laro ay nahaharap sa pintas dahil sa labis na komersyal, pati na rin ang iba pang mga isyu na nabanggit ng mga opisyal ng Europa, tulad ng pagkakaroon ng pagkain at transportasyon. Ang kaganapan ay may pangmatagalang epekto sa lungsod; Pinangunahan ng Centennial Olympic Park ang muling pagbabagong-buhay sa bayan ng Atlanta at nagsilbi bilang isang simbolo ng legacy ng Mga Laro, ang mga gusali ng Olympic Village mula nang ginamit bilang tirahan para sa mga unibersidad sa lugar, at ang Centennial Olympic Stadium ay muling binuo ng dalawang beses mula pa Mga Laro — una bilang baseball park na Turner Field, at pagkatapos bilang kolehiyo ng football sa Georgia State Stadium.

Ang Mga Laro ay nagtagumpay sa Palarong Paralimpiko sa Tag-init 1996.

Pagpili 

Napili ang Atlanta noong Setyembre 18, 1990, sa Tokyo, Japan, sa Athens, Belgrade, Manchester, Melbourne, at Toronto sa Ika-96 na Session ng IOC. Ang lungsod ay pumasok sa kumpetisyon bilang isang madilim na kabayo, na laban sa matigas na kumpetisyon. Pinuna rin ito ng US media bilang isang pangalawang lungsod ng lungsod at nagreklamo sa kasaysayan ng Confederate ng Georgia. Gayunpaman, ang IOC Evaluation Commission ay niraranggo ang imprastruktura at pasilidad ng Atlanta sa pinakamataas, habang sinabi ng mga miyembro ng IOC na maaari nitong garantiya ang malalaking kita sa telebisyon na katulad ng tagumpay ng Palarong Olimpiko sa Tag-init 1984 sa Los Angeles. Bilang karagdagan, ang dating embahador ng Estados Unidos sa UN at alkalde ng Atlanta na si Andrew Jackson Young ay nagwika sa kasaysayan ng karapatang sibil ng Atlanta at reputasyon para sa pagkakaisa ng lahi. Nais din ng kabataan na magpakita ng isang repormadong American South. Ang malakas na ekonomiya ng Atlanta at pinabuting relasyon sa lahi sa Timog ay nakatulong upang mapabilib ang mga opisyal ng IOC. Ang Komite ng Atlanta para sa Mga Larong Olimpiko (ACOG) ay nagmungkahi din ng malaking pagbabahagi ng kita sa IOC, USOC, at iba pang mga NOC. Ang pangunahing mga karibal ng Atlanta ay ang Toronto, na ang pinakahuling bid na nagsimula noong 1986 ay nagkaroon ng pagkakataon na magtagumpay matapos ang Canada ay ginanap ang isang matagumpay na Palarong Olimpiko sa Taglamig 1988 sa Calgary, at ang Melbourne, Australia, na nagho-host ng Palarong Olimpiko sa Tag-init 1956 at pagkatapos ng Brisbane, nabigo ang Australia ng bid para sa ang 1992 na laro (na iginawad sa Barcelona) at bago ang Sydney, matagumpay na bid ng Palarong Olimpiko sa Tag-init 2000 ng Australia. Ito ang pang-apat na nabigo sa pagtatangka ng Toronto mula pa noong 1960 (sinubukan noong 1960, 1964, at 1976, ngunit natalo ng Roma, Tokyo at Montréal).

Ang Greece, ang tahanan ng sinauna at unang makabagong Olimpiko, ay itinuturing ng maraming mga tagamasid ng "likas na pagpipilian" para sa Mga Laro sa Centennial. Gayunpaman, hiniling ng chairman ng bid na Athens na si Spyros Metaxa na mapangalanan ito bilang site ng Olympics dahil sa "makasaysayang karapatan nito dahil sa kasaysayan nito", na maaaring magdulot ng sama ng loob sa mga delegado. Bukod dito, ang pag-bid sa Athens ay inilarawan bilang "mapagmataas at hindi maganda ang inihanda", na itinuturing na "hindi hanggang sa tungkulin ng pagkaya sa modernong at panganib na may panganib na extravaganza" ng kasalukuyang Mga Larong. Ang Athens ay nahaharap sa maraming mga hadlang, kabilang ang "kawalang-tatag ng politika, potensyal na mga problema sa seguridad, polusyon sa hangin, kasikipan ng trapiko at ang katotohanan na kakailanganin itong gumastos ng halos $ 3 bilyon upang mapabuti ang imprastruktura ng mga paliparan, mga kalsada, mga linya ng tren at iba pang mga amenities". Ang Athens ay nawalan ng bid na i-host ang mga laro sa Atlanta noong 1990, ngunit napili sa ibang pagkakataon upang mag-host ng Palarong Olimpiko sa Tag-init 2004 noong Setyembre 1997 matapos ang Atlanta ay nag-host sa nakaraang taon.

Mga sagisag

Maskot 

Ang maskot para sa Olimpiyada ay isang basal, animadong karakter na may pangalang Izzy. Sa pagkakaiba ng tagal na nakaugalian ng mga maskot ng pambansa o panrehiyong kahalagahan ng lungsod na nagpupunong-abala ng Olimpiko, si Izzy ay isang walang tiyak na anyo, pagkukunwa-kunwariang pigura na nadisenyo sa kompyuter.

Mga awit at tikha 
Ang opisyal na tikha ng Olimpiko, Summon the Heroes (Atasan ang mga Bayani), ay isinulat ni John Williams, na naging pangatlong Olimpiyada na nakapaglikha siya. Ang awit na "The Power of the Dream" ("Ang Kapangyarihan ng Pangarap"), na nilikha nina Kenneth "Babyface" Edmonds at David Foster at itinitik ni Linda Thompson ay ipinalabas sa seremonya ng pagbubukas ni Celine Dion na sinamahan ni Foster at ng Orkestrang Simponya ng Atlanta at Kantores Sentenyal. Umawit si Gladys Knight ng "Georgia on My Mind" ("Georgia sa Aking Isip"), ang opisyal na pang-estadong awit ng Georgia, sa seremonya ng pagbubukas. Nagpalabas sa seremonya ng pagtatapos si Gloria Estefan na umaawit na "Reach" ("Abutin"), ang opisyal na tikhang awit ng Olimpikong 1996. Sa pagtatapos ng seremonya nagtanghal si Trisha Yearwood ng Olimpikong awit na "The Flame" ("Ang Apoy").

Palaro

Seremonya ng pagbubukas

Seremonya ng pagsasara

Palakasan 
The 1996 Summer Olympic programme featured 271 events in 26 sports. Softball, beach volleyball and mountain biking debuted on the Olympic program, together with women's football and lightweight rowing.

Aquatics

Sprint (12)
Slalom (4)

Road (4)
Track (8)
Mountain biking (2)

Dressage (2)
Eventing (2)
Show jumping (2)

Artistic (14)
Rhythmic (2)

Volleyball (2)
Beach volleyball (2)

Freestyle (10)
Greco-Roman (10)

Mga bansang lumahok 
Isang kabuuan ng 197 bansa na kumatawan sa Palarong 1996, at ang pinagsamang kabuuan ng mga manlalaro ay halos 10,318. Napasinaya ang dalawampu't apat na bansa sa kanilang Olimpiko sa taong ito, kabilang ang labing-isang bansa na dating bahagi ng Sobyet na nakapagpaligsahan bilang bahagi ng Pinagsamang Kuponan noong 1992. Malayang nakipagpaligsahan ang Rusya sa unang pagkakataon mula 1912, nang ito ay Imperyong Ruso. Nakipagpaligsahan ang Republikang Pederal ng Yugoslabya bilang Yugoslabya.

Ang mga 14 na bansa na nakapasinaya sa kanilang Olimpiko ay: Aserbayan, Burundi, Dominika, Gineya-Bisaw, Kabong Lunti, Komoros, Masedonya, Nawru, Palestina, Santa Kitts at Nevis, Santa Lucia, Santo Tomas at Prinsipe, Tayikistan at Turkmenistan.

Ang mga 10 bansa na nakapaglikha ng pasinaya sa kanilang Olimpikong Tag-init (pagkatapos nakipagpaligsahan sa Palarong Olimpiko sa Taglamig 1994 sa Lillehammer) ay: Armenya, Belarus, Eslobakya, Giyorgya, Kasakstan, Kirgistan, Moldoba, Republikang Tseka, Ukrayna at Usbekistan.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  (punong-abala)

Talahanayan ng medalya

Mga tampok na pangyayari 

Isang tala ng 197 bansa, lahat ng mga kasalukuyang bansang-kasapi ng IOC, na may talang 79 sa kanila ay napanalunan ng hindi bababa sa isang medalya. Pinayagan ang Palestina na lumahok sa Olimpiko sa unang pagkakataon. Sa unang pagkakataong din, ang mga Olimpikong medalya ay napanalunan ng mga manlalaro mula sa Armenya, Aserbayan, Belarus, Burundi, Ekwador, Eslobakya, Giyorgya, Hong Kong, Kasakstan, Moldoba, Musambike, Tongga, Ukrayna, at Usbekistan. Nanalo si Lee Lai Shan ng gintong medalya sa paglalayag, ang kaisa-isang Olimpikong medalya na napanalunan ng Hong Kong bilang Britanikong kolonya (1952-1997). Ang ibig sabihin sa panahong ito, ang watawat na pangkolonya ng Hong Kong ay itinaas na may pambansang awit ng Britanyang God Save the Queen (Iniligtas ng Poong Maykapal ang Reyna), bilang kahigpunuan ng Hong Kong na kasunod inilipat sa Tsina noong 1997.

Napasinaya ang mga larong sopbol, pambaybaying balibol at pamimisikletang pambundok sa Olimpikong programa, kasama ang pambabaeng saker/putbol at pangmagaan na timbang na paglalayag.

 Nagsindi si Muhammad Ali ng Olimpikong apoy sa seremonya ng pagbubukas ng palaro at nakatanggap ng kapalit na gintong medalya para sa kanyang tagumpay sa boksing sa Palarong Olimpiko sa Tag-init 1960.
 Tumindig ang Eslobenong manlalaro ng himnastika na si Leon Štukelj sa seremonya ng pagbubukas bilang isa sa pinakamatandang nabubuhay na manlalaro sa buong daigdig (taong 97)
 Si Naim Suleymanoglu ay naging unang manlalaro ng pagbuhat ng mga pabigat na nanalo ng tatlong gntong medalya.
 Nanalo si Donovan Bailey ng Canada ng panlalaking 100 m, nakapagtala ng bagong tala ng 9.84 na segundo sa panahong iyon. Inangkla rin niya ang ginto ng kanyang kuponan sa 4x100 m pagpasa ng baton.
 Nanalo si Michael Johnson ng ginto sa parehong 200 m at 400 m, na nakatala ng bagong tala ng 19.32 segundo sa 200 m. Pagkatapos nagsimulang makipaglaban sa di-opisyal na pamagat ni Bailey bilang "pinakamalakas na tao sa daigdig", na kasunod humantong sa 150-metrong karera sa pagitan ng dalawa upang isaayos ang isyu.
 Napantayan ni Marie-José Perec ang pagsasagawa ni Johnson, bagama't walang pandaigdigang tala, sa pamamagitan ng pambihirang dalawahang 200 m/400 m.
 Nanalo si Carl Lewis sa kanyang ika-4 na medalyang ginto ng malayuang lundag sa taon ng 35. Naghati sina Lewis, Paavo Nurmi at Mark Spitz ng tala para sa pinakamaraming Olimpikong medalyang ginto (9) hanggang sa pag-aabot ni Michael Phelps ng 14 na may kanyang walong gintong medalya sa Beijing.
 Tinanggap ang mga propesyonal sa pamimisikleta sa Olimpiko, kasama si Miguel Indurain na nanalo nang limang beses sa Tour de France (Paglalakbay sa Pransiya) kung saan nanalo sa pampasinayang kaganapang pangisahang pagsubok na oras.
 Nanalo si Michelle Smith ng Ireland ng tatlong gintong medalya at isang tansong medalya sa paglalangoy. Napanatili niya bilang pinakamagawad na Olimpiyana. Gayumpaman, ang kanyang mga tagumpay ay nabalutan ng mga bintang sa paggamit ng narkotiko kahit hindi lumabas sa kanya na positibo noong 1996. Nakatanggap siya ng suspensiyon sa apat na taon noong 1998 sa pakikialam ng sampol sa ihi, kahit ang kanyang mga medalya at mga tala ay mapanatili sa kanya.
 Si Kerri Strug ng pambabaeng kuponan ng Estados Unidos sa himnastika ay lumukso na may sugatang bukung-bukong at bumaba sa isang paa.
 Nanalo si Amy Van Dyken ng apat na gintong medalya sa Olimpikong paglalangoy, ang unang Amerikana na nanalo ng apat na titulo sa isang Olimpiyada.
 Si Deon Hemmings ay naging unang babae na nanalo ng Olimpikong medalyang ginto para sa Hamayka at sa nagsasalitang-Inggles na Kanlurang Indiyas
 Nadiskwalipika ang mga limang manlalaro dahil sa paggamit ng ipinagbabawal na droga. Ang ilang sa mga manlalaro ay ibinalik mula ipinahayag na iligal ang droga na ginamit nila sa isang linggo lamang bago ang Olimpiko.
 Nanalo si Andre Agassi ng gintong medalya sa tenis. Ito ay nakakatulong sa kanya bilang unang lalaking manlalaro na nanalo ng karerang Malaking Talak.
 Nanalo si Kurt Angle ng mga Nagkakaisang Estado ng gintong medalya sa 100 kg (220 libra) malayang-estilong pagbubuno habang naghihirap sa nabaling leeg.
 Si Deng Yaping ng Tsina ay nanalo ng dalawang gintong medalya sa mga Pambabaeng isahang at dalawahang pingpong. Nanalo siya sa mga dalawang titulong ito sa Olimpikong Barselona 1992.
 Ang pambabaeng kuponan ng saker ng Estados Unidos ay nanalo ng gintong medalya sa unang kaganapan ng pambabaeng saker.
 Nanalo si Xeno Müller ng ginto para sa Panlalaking isahang kaganapang sagwan (pagsasagwan) sa kanyang unang Olimpikong pagpapalabas. Ang kanyang oras na 6:44.85 ay nananatiling kasalukuyang Olimpikong tala.

Silipin din 
 Palarong Paralimpiko sa Tag-init 1996

Sanggunian

Mga panlabas na kawing 
 Pahina ng IOC sa Palarong Olimpiko sa Tag-init 1996
 Lathalaing Time 
 Lathalaing New York Times

 
Kasaysayan ng Atlanta, Georgia
Palakasan sa Estados Unidos