Dokumentong Q

Ang Dokumentong Q o Pinagkunang Q(Ingles: Q source, Q document, Q Gospel, Q Sayings Gospel, o Q) ay isang hipotetikal na koleksiyon ng mga kasabihan ni Hesus na ipinagpapalagay na isa sa dalawang mga isinulat na pinagkunan na pinagsaligan ng Ebanghelyo ni Mateo at Ebanghelyo ni Lucas. Ang Q (na pinaikling salitang Aleman na Quelle, o "pinagkunan") ay inilalarawan bilang ang "karaniwang" materyal na matatagpuan sa parehong Mateo at Lucas ngunit hindi sa kanilang ibang isinulat na pinagkunan na Ebanghelyo ni Marcos. Ang sinaunang tekstong ito ay ipinagpapalagay na batay sa tradisyong pambibig ng sinaunang iglesiang Kristiyano at logia o mga sipi(quotations) mula kay Hesus.  

Kasama ng prioridad na Markan, ang Q ay hinipotesis noong 1900 at isa sa mga saligan ng modernong skolarsyip ng ebanghelyo.  Si B. H. Streeter ay nagpormula ng isang malawak na tinatanggap na pananaw ng Q: na ito ay isang isinulat na dokumento(hindi isang tradisyong pambibig) na isinulat sa Griyego; na ang lahat ng mga nilalaman nito ay lumilitaw sa Mateo, Lucas o sa parehong ito; at ang Lucas ay kadalasang mas nag-iingat ng orihinal na kaayusan ng teksto kesa kay Mateo. Sa hipotesis ng dalawang-pinagkunan(two-source hypothesis), ang parehong mga ebanghelyo ni Mateo at Lucas ay gumamit ng Ebanghelyo ni Marcos at Q bilang mga pinagkunan nito. Ang ilang mga skolar ay nagmungkahi na ang Q ay aktuwal na pluralidad ng mga pinagkunan na ang ilan ay isinulat at ang ilan ay pambibig. Ang iba ay nagtangka na tukuyin ang mga yugto kung saan ang Q ay nilikha

Ang eksistensiya ng Q ay minsang hinamon. Ang isa sa mga kritiko nito ang propesor ng Bagong Tipan na si  Mark Goodacre ng Duke University. Ang omisyon ng dapat ay isang mataas na pinapahalagahang dokumento mula sa lahat ng katalogo ng sinaunang Iglesiang Kristiyano at mula sa pagbanggit ng mga ama ng simbahan ay maaaring makita na isang dakilang conundrum ng modernong skolarsyip ng Bibliya. Gayunpaman, ipinapaliwanag ito ng ibang mga skolar sa pamamagitan ng pagtuturo na ang pagkokopya ng Dokumentong Q ay hindi kinakailangan dahil ito ay nakapaloob sa ibang mga teksto na dalawang mga kanonikal na ebanghelyong Ebanghelyo ni Mateo at Ebanghelyo ni Lucas na nagkamit ng dakilang kasikatan. Ang lupong editoryal International Q Project ay sumulat na: "Noong ikalawang siglo CE, nang ang proseso ng pag-kakanon ay nangyayari, ang mga skriba ay hindi gumawa ng mga bagong kopya ng Q, dahil ang proseso ng pagkakanon ay sumasangkot sa pagpili ng dapat at hindi dapat gamitin sa pagsasanay ng iglesia. Kaya ang mga ito ay nagnais na gumawa ng mga kopya ng Ebanghelyo nina Mateo at Lucas kung saan ang mga kasabihan ni Hesus ay muling sinalita upang maiwasan ang mga hindi pagkakaunawaan at upang magkasya sa kanilang mga sariling sitwasyon at kanilang mga pagkaunawa ng kung anong tunay na ibig sabihin ni Hesus." Sa kabilang ng mga hamon dito, ang hipotesis ng dalawang-pinagkunan ay nagpanatili ng malawak na suporta sa mga skolar ng Bagong Tipan.

Mga  porsiyon ng Dokumentong Q

Ang ilan sa mga mas kilalang porsiyon ng Bagong Tipan ay pinaniniwalaang nagmula sa Dokumentong Q:

 Polemikong "lahi ng mga ulupong"
 Ilang mga porsiyon ng pagtukso kay Hesus  
 Mga porsiyon ng sermon sa bundok/sermon sa kapatagan 
 sermon ng mapalad(beatitudes) 
 Ibigin ang inyong mga kaaway 
 Ginintuang patakaran(golden rule) 

 Huwag humatol at ng hindi hatulan
Ang pagsubok sa isang mabuting tao 
Talinghaga ng matalino at mangmang na tagapagtayo
Talingha ng nawalang tupa

 Talingha ng pista ng kasal 
Talingha ng mga talento 
Talingha ng lebadura
Ang bulag na umaakay sa bulag
Panalangin ng Panginoon
Pagpapaliwanag ng batas
Mga ibon ng langit

Tignan din
Ebanghelyo ni Tomas(ebanghelyo ng mga kasabihan ni Hesus)

Mga sanggunian

Kritisismong biblikal
Mga Ebanghelyo