Kondado ng Luzerne, Pennsylvania

Ang Kondado ng Luzerne () ay isang kondado (county) sa estado ng Pennsylvania sa Estados Unidos. Ayon sa Kawanihan ng Senso ng Estados Unidos, may kabuuang 2,350 kilometrong kuwadrado (906 milyang kuwadrado) ang lawak ng kondado, kung saang 2,300 kilometrong kuwadrado (890 milyang kuwadrado) nito ay lupa at 41 kilometrong kuwadrado (16 milyang kuwadrado) nito ay katubigan. Ito ang pangalawang pinakamalaking kondado sa Hilaga-silangang Pennsylvania ayon sa kabuuang lawak. Magmula noong senso ng 2010, ang populasyon ay 320,918 katao, kung kaya ito ang pinakamataong kondado sa hilaga-silangang bahagi ng estado. Ang punong lungsod ng kondado at ang pinakamalaking lungsod ay Wilkes-Barre. Ang iba pang mga matataong pamayanan sa kondado ay mga lungsod ng Hazleton, Nanticoke at Pittston, at ang bayan (borough) ng Kingston. Nakabilang ang Kondado ng Luzerne sa Scranton–Wilkes-Barre–Hazleton Metropolitan Statistical Area, na may kabuuang populasyon ng 558,166 katao magmula noong 2015.

Noong ika-25 ng Setyembre 1786, nabuo ang Kondado ng Luzerne mula sa bahagi ng Kondado ng Northumberland. Ipinangalan ito mula kay Chevalier de la Luzerne, isang sundalong Pranses at diplomatiko noong ika-18 dantaon. Nang itinatag ito, sinakop ang Kondado ng Luzerne ang malaking bahagi ng Hilaga-silangang Pennsylvania. Mula 1810 hanggang 1878, nahati ito sa ilang mga mas-maliit na kondado. Ang mga kondado ng Bradford, Lackawanna, Susquehanna, at Wyoming ay nabuo mula sa mga bahagi ng Kondado ng Luzerne.

Nakamit ang kondado ng pagiging prominente noong ika-19 at ika-20 na mga dantaon bilang isang masigasig na rehiyon na nagmimina ng antrasitang karbon, na nakakahikayat ng isang malaking bahagi ng puwersang paggawa nito mula sa mga imigranteng Europeo. Noong nasa tugatog ito (sa taong 1930), ang populasyon ng kondado ay 445,109. Pagsapit ng unang bahagi ng ika-21 dantaon, karamihan sa mga pabrika at minahan ng karbon ay nakasara. Katulad ng karamihan sa mga kondado sa Rust Belt, nasaksihan ng Kondado ng Luzerne ang pagbaba ng populasyon at pagtamlay o paghina sa kagandahan at lakas ng mga pook urbano.

Mga pamyanan

Nilalaman ang Kondado ng Luzerne ng 76 mga munisipalidad, kung kaya ito ang pangalawang may pinakamaraming bilang ng mga nagsasariling namamahala na mga munisipalidad sa estado ng Pennsylvania; tangi ang Kondado ng Allegheny lamang ang may higit na bilang. Sa ilalim ng batas ng Pennsylvania, may apat na mga uri ng nasaping munisipalidad sa estado: lungsod, boro, township, at sa kaso ng Bloomsburg, town. Ang mga sumusunod na lungsod, boro, at township ay matatagpuan sa Kondado ng Luzerne:

Mga lungsod 
 Hazleton
 Nanticoke
 Pittston
 Wilkes-Barre (punong lungsod ng kondado)

Mga bayan (borough) 

 Ashley
 Avoca
 Bear Creek Village
 Conyngham
 Courtdale
 Dallas
 Dupont
 Duryea
 Edwardsville
 Exeter
 Forty Fort
 Freeland
 Harveys Lake
 Hughestown
 Jeddo
 Kingston
 Laflin
 Larksville
 Laurel Run
 Luzerne
 Nescopeck
 New Columbus
 Nuangola
 Penn Lake Park
 Plymouth
 Pringle
 Shickshinny
 Sugar Notch
 Swoyersville
 Warrior Run
 West Hazleton
 West Pittston
 West Wyoming
 White Haven
 Wyoming
 Yatesville

Townships 

 Bear Creek Township
 Black Creek Township
 Buck Township
 Butler Township
 Conyngham Township
 Dallas Township
 Dennison Township
 Dorrance Township
 Exeter Township
 Fairmount Township
 Fairview Township
 Foster Township
 Franklin Township
 Hanover Township
 Hazle Township
 Hollenback Township
 Hunlock Township
 Huntington Township
 Jackson Township
 Jenkins Township
 Kingston Township
 Lake Township
 Lehman Township
 Nescopeck Township
 Newport Township
 Pittston Township
 Plains Township
 Plymouth Township
 Rice Township
 Ross Township
 Salem Township
 Slocum Township
 Sugarloaf Township
 Union Township
 Wilkes-Barre Township
 Wright Township

Mga pook na itinakda ng senso 
Ang mg pook na itinakda ng senso (census-designated places o CDP's) ay mga heograpikong lugar na itinakda ng Kawanihan ng Senso ng Estados Unido para sa mga layunin ng pagtatala ng demograpikong datos. Hindi sila mga tunay na kinasasakupan sa ilalim ng batas ng Pennsylvania.

 Beech Mountain Lakes
 Browntown
 Chase
 East Berwick
 Georgetown
 Glen Lyon
 Harleigh
 Hickory Hills
 Hilldale
 Hudson
 Huntington Mills
 Inkerman
 Lattimer
 Mocanaqua
 Mountain Top
 Nuremberg
 Pardeesville
 Pikes Creek
 Plains
 Shavertown
 Sheatown
 Silkworth
 Trucksville
 Upper Exeter
 Wanamie
 West Nanticoke
 Weston

Pagrarangko ayon sa populasyon 
Ang pagraranko ng populasyon ng sumusunod na talahanayan ay nakabatay sa senso 2010 ng Kondado ng Luzerne.

† punong lungsod ng kondado

{| class="wikitable sortable"
|-
!Ranggo
!Lungsod/Bayan (o boro)/Township
!Uri
!Populasyon (Senso 2010)
|- style="background-color:#FFFACD;"
| 1
|† Wilkes-Barre| Lungsod
| 41,498
|- style="background-color:#FFFACD;"
| 2
| Hazleton| Lungsod
| 25,340
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 3
| Kingston| Boro
| 13,182
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 4
| Hanover Township| Township
| 11,076
|- style="background-color:#FFFACD;"
| 5
| Nanticoke| Lungsod
| 10,465
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 6
| Plains Township| Township
| 9,961
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 7
| Hazle Township| Township
| 9,549
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 8
| Butler Township| Township
| 9,221
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 9
| Dallas Township| Township
| 8,994
|- style="background-color:#FFFACD;"
| 10
| Pittston| Lungsod
| 7,739
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 11
| Kingston Township| Township
| 6,999
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 12
| Plymouth| Boro
| 5,951
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 13
| Exeter| Boro
| 5,652
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 14
| Wright Township| Township
| 5,651
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 15
| Newport Township| Township
| 5,374
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 16
| Swoyersville| Boro
| 5,062
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 17
| Duryea| Boro
| 4,917
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 18
| West Pittston| Boro
| 4,868
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 19
| Edwardsville| Boro
| 4,816
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 20
| Jackson Township| Township
| 4,646
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 21
| West Hazleton| Boro
| 4,594
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 22
| Fairview Township| Township
| 4,520
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 23
| Larksville| Boro
| 4,480
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 24
| Jenkins Township| Township
| 4,442
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 25
| Salem Township| Township
| 4,254
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 26
| Forty Fort| Boro
| 4,214
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 27
| Sugarloaf Township| Township
| 4,211
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 28
| Freeland| Boro
| 3,531
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 29
| Lehman Township| Township
| 3,508
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 30
| Foster Township| Township
| 3,467
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 31
| Pittston Township| Township
| 3,368
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 32
| Rice Township| Township
| 3,335
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 33
| Wyoming| Boro
| 3,073
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 34
| Wilkes-Barre Township| Township
| 2,967
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 35
| Ross Township| Township
| 2,937
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 36
| Luzerne| Boro
| 2,845
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 37
| Dallas| Boro
| 2,804
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 38
| Harveys Lake| Boro
| 2,791
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 39
| Ashley| Boro
| 2,790
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 40
| Bear Creek Township| Township
| 2,774
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 41
| West Wyoming| Boro
| 2,725
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 42
| Dupont| Boro
| 2,711
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 43
| Avoca| Boro
| 2,661
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 44
| Hunlock Township| Township
| 2,443
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 45
| Exeter Township| Township
| 2,378
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 46
| Huntington Township| Township
| 2,244
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 47
| Dorrance Township| Township
| 2,188
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 48
| Lake Township| Township
| 2,049
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 49
| Union Township| Township
| 2,042
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 50
| Black Creek Township| Township
| 2,016
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 51
| Conyngham| Boro
| 1,914
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 52
| Plymouth Township| Township
| 1,812
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 53
| Franklin Township| Township
| 1,757
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 54
| Nescopeck| Boro
| 1,583
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 55
| Laflin| Boro
| 1,487
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 56
| Conyngham Township| Township
| 1,453
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 57
| Hughestown| Boro
| 1,392
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 58
| Fairmount Township| Township
| 1,276
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 59
| Hollenback Township| Township
| 1,196
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 60
| Nescopeck Township| Township
| 1,155
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 61
| Dennison Township| Township
| 1,125
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 62
| Slocum Township| Township
| 1,115
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 63
| White Haven| Boro
| 1,097
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 64
| Sugar Notch| Boro
| 989
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 65
| Pringle| Boro
| 979
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 66
| Shickshinny| Boro
| 838
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 67
| Courtdale| Boro
| 732
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 68
| Nuangola| Boro
| 679
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 69
| Yatesville| Boro
| 607
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 70
| Warrior Run| Boro
| 584
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 71
| Laurel Run| Boro
| 500
|- style="background-color:#F0FFF0;"
| 72
| Buck Township| Township
| 435
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 73
| Penn Lake Park| Boro
| 308
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 74
| Bear Creek Village| Boro
| 257
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 75
| New Columbus| Boro
| 227
|- style="background-color:#FFF5EE;"
| 76
| Jeddo'| Boro
| 98
|}

Talasanggunian

 Mga kawing panlabas 

 Official Luzerne County website
 
 Tournepa.com: Luzerne County Convention and Visitors Bureau
 The Luzerne Foundation — the county's Community Foundation''.
 Luzerne County Community College website