Free Legal Assistance Group

Ang Free Legal Assistance Group o FLAG ay isang karapatang pantao na kumpanya ng batas na itinatag noong 1974 pagkatapos lumaya si Sen. Jose W. Diokno sa Fort Bonifacio sa panahon ng batas militar ng diktadura ni Ferdinand Marcos. Ang FLAG ay ang pinakamalaking kumpanya na kung saan nakatutok ang kanilang adbokasiya sa karapatang pantao at ang mga kasong may torture at abuso sa karapatang pantao.  Ang tagapangulo mula noong 2003 ay si Dean Chel Diokno ng Tañada-Diokno School of Law. Ang FLAG din ang nagpasikat ng developmental legal aid sa Pilipinas, kung saan isinabatas ang Community legal aid service na patakaran dahil sa kanilang kontribusyon sa pagtataguyod nito. Ang FLAG ay nanalo ng maraming gantimpala, katulad ng Concerned Woman of the Philippines (CWP) Human Rights Awards sa dekada 80, at ang Chino Roces Award noong 2002 galing kay Pangulong Gloria Arroyo.

Kasaysayan

Pinanggalingan
Itinayo ang FLAG ni Jose W. Diokno, ang kilalang ama ng karapatang pantao, kasama ni Lorenzo Tañada, Joker Arroyo, J.B.L. Reyes, at iba pang mga kilalang abugado ng karapatang pantao noong 1974, pagkatapos lumaya si Diokno sa Fort Bonifacio. Sila ang naghawak ng halos lahat ng mga kaso sa abuso ng tao noong panahon ng diktadura. Ayon sa pangkalahatang pinagkasunduan ng mga mananalaysay, higit 90% ng mga kaso sa abuso ng tao noong batas militar ay hinawak ng FLAG. Marami sa kanilang mga kadalubhasaan ay hindi lang sa paglilitis, kundi kasama rin ang pagtuturo ng karapatang pantao sa mamamayan, o ang tinatawag na developmental legal aid o developmental legal advocacy. Ayon sa Deputy Secretary General na si Arno V. Sanidad, noong 1976, isa siya sa mga limang abugado ng University of the Philippines na naging isinaunang mga paralegal sa bansa, na ginabay ni Diokno at FLAG.

Noong 1995 ay naging malaking kaso ang pagpatay ng mga miyembro ng "Kuratong Baleleng", ang pinakamalaking sindikato ng droga sa buong bansa. Sila ay ibinaril ng pulis habang sila ay nakaposas. Pinamunuan ni Chel Diokno at ang ibang abugado ang kaso rito na umabot pa sa Korte Suprema noong 2012, na nakalipas na ang 17 na taon sa pinangyarihan ng krimen. Pero itinuloy pa rin ng FLAG ang laban na ito, at nadamay rin ang pulitiko at dating miyembro ng pulis na si Panfilo Lacson dahil dito.

Ika-21 siglo

Ang FLAG din ay naglaban para sa kaso ni Jun Lozada laban sa NBN-ZTE scandal ni dating Pangulong Gloria Arroyo. Noong 2018, ay naging abugado ang FLAG para sa retirong pulis na si Arturo Lascañas laban sa Davao Death Squad ni Rodrigo Duterte. Ang kaso ng mga magkakapatid na Manalo ay ang unang kaso na ginamit ang Writ of Amparo sa Pilipinas. Ito rin ay nahawak ng FLAG at ang konsepto nitong writ ay ipinakilala ni Sen. Jose W. Diokno noong dekada 80 pa galing sa batas ng korte ng Mexico.

Si Atty. Theodore O. "Ted" Te ng FLAG ang naging abugado ng kilalang mamamahayag na si Maria Ressa, ang unang Pilipino na nanalo ng Gantimpalang Nobel. Kinatawan ni Atty. Te si Ressa laban sa kanyang kasong libelo na isinumpa ni Duterte kay Ressa noong 2019. Ibinatikos ang pamahalaan at ang Panrehiyong Hukuman sa Paglilitis dahil sa naging desisyon ng kaso na ito.

Ipinaglaban din ng FLAG na gawing labag sa konstitusyon and Anti-Terror Law of 2020. Dahil ang Section 4(e) na nagsabi na ang terorismo ay hindi isinasama ang adbokasiya, protesta, pagtutlo, at iba pang magkatugmang aksyon na "not intended to cause death or serious physical harm to a person, to endanger a person’s life, or to create a serious risk to public safety." Ang Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas ay sumanga-ayon sa FLAG at nagdeklara na labag sa konstitusyon ito dahil ito ay tinatawag na overbroad.

Kilalang Kaso

Procedure
 Trinidad v. Olano, G.R. No. 59449;

Academic Freedom
 Beriña v. Philippine Maritime Institute, G.R. No. L-58610;
 Guzman v. National University, G.R. No. L-68288;
 Villar v. Technological Institute of the Philippines, G.R. L-69198;
 Alcuaz v. Philippine School of Business Administration, G.R. No. 76353;
 Non v. Dames, G.R. No. 89317;
 Manila Public School Teachers Association v. Cariño, G.R. No. 96554;

Military Authority

 Luneta v. Special Military Commission No. 1, G.R. No. L-49473;
 Olaguer v. Military Commission No. 34, G.R. No. L-54558;
 Aberca v. Ver, G.R. No. L-69866;
 Brocka v. Enrile G.R. Nos. 69863-65;
 FLAG v. Arroyo, case withdrawn;
 David v. Arroyo, G.R. No. 171396;
 People v. Dela Torre-Yadao, et al. (Kuratong Baleleng Case: G.R. Nos. 162144-54, 2012);

Rebellion/ Subversion
 Luneta v. Special Military Commission No. 1, G.R. No. L-49473;
 Garcia-Padilla v. Enrile, G.R. No. L-61388;
 Umil v. Ramos I and II, G.R. No. 81567;

Illegal Possession of Firearms
 Baylosis v. Chavez, G.R. No. 95136;
 People v. Ringor, Jr., G.R. No. 123918;

Habeas Corpus
 Ilagan v. Enrile, G.R. No. 70748;
 Moncupa v. Enrile, G.R. No. L-63345;
 Gordula v. Enrile, G.R. No. L-63761;
 Dizon v. Eduardo, G.R. No. L-59118;
 Manalo v. Castillo;

Right to Bail
 People v. Donato, G.R. No. 79269;

Search and Seizure

 Burgos v. Chief of Staff, G.R. No. L-64261;
 Nolasco v. Pano, G.R. No. L-69803;
 Guazon v. De Villa, G.R. No. 80508;
 People v. Damaso, G.R. No. 93516;
 Basco and Nicoleta v. Salazar;

Right to Counsel
 Diokno v. Enrile, G.R. No. L-36315;
 Morales v. Enrile, G.R. No. L-61016;

Death Penalty
 People v. Echegaray, G.R. No. 117472;
 Echegaray v. Secretary of Justice, G.R. No. 132601;
 People v. Parazo, G.R. No. 121176;
 People v. Salarza, G.R. No. 117682;

Free Speech
 People of the Philippines v. Santos, Ressa and Rappler (RTC Case R-MNL-19-01141-CR);
 Carpio v. Guevara, G.R. No. L-57439;
 Reyes v. Bagatsing, G.R. No. L-65366;
 Del Prado v. Ermita, G.R. No. 169848;
 Gonzales v. Katigbak, G.R. No. 69500;
 Sanidad v. Komisyon sa Halalan, G.R. No. L-44640;
 Vasquez v. CA G.R. No. 118971;
 Philippine Press Institute v. Ermita, G.R. No. 180303;
 Raoul Esperas et al., v. Ermita et al., G.R. No. 181159;
 Bayan v. Ermita, G.R. No. 169838;
 Calleja v. Executive Secretary, G.R. No. 252578;

Political Prisoners

 People v. Salle Jr., y Gercilla, G.R. No. 103567;
 People v. Casido, G.R. No. 116512;

DNA Testing
 Andal v. People, G.R. Nos. 138268-69;
 In re: The Writ of Habeas Corpus for Reynaldo De Villa, taken from De Villa v. Director, New Bilibid Prisons, G.R. No. 158802;

US Bases
 Salonga v. Executive Secretary, G.R. No. 176051;

Oil Deregulation
 Coconut Oil Refiners Association, Inc. v. Torres, G.R. No. 132527;

Right to Electricity
 Freedom from Debt Coalition v. Energy Regulatory Commission, G.R. No. 161113;

Amparo
 Secretary of National Defense v. Manalo, G.R. No. 180906;

Kilalang Abugado

Korte Suprema
 Roberto A. Abad, isang Dean ng UST Law na dati rin nagtrabaho sa Jose W. Diokno Law Office noong dekadang 60;
 Marvic Leonen, ang ikalawang pinakabatang mahistrado ng Korte Suprema pagkatapos kay Manuel V. Moran noong nagsumpa si Leonen sa 2012, naging Dean ng UP College of Law;
 J.B.L. Reyes, isa sa mga tagapagtatag at pambansang opisyal ng FLAG;

Pangulo at Pangalawang Pangulo
 Jejomar Binay;

Senado
 Joker Arroyo, tagapagtatag ng FLAG;
 Jose W. Diokno, tagapagtatag ng FLAG, abugado at naging tagapagpaganap ng Kagawaran ng Katarungan;
 Francis Pangilinan, naging kandidato para sa pusisyon ng bise presidente o ikalawang pangulo;
 Rene Saguisag, tagapagsalita ni Pangulong Corazon Aquino at manunulat sa Manila Times;
 Lorenzo Tañada, tagapagtatag ng FLAG at solicitor-general sa panahon ni Sergio Osmeña at Manuel Roxas;

Posisyon sa Serbisyo Publiko
 Haydee Yorac, tagapangulo ng COMELEC;
 Lorenzo "Erin" Tañada III, abugado, kongresista, at news anchor at broadcaster ng UNTV;
 Theodore O. "Ted" Te, Tagapagsalita ng Korte Suprema at abugado ni Maria Ressa at sa kaso ni Leo Echegaray;

Mandirigma para sa kalayaan
 Zorro Aguilar, aktibista, newspaper editor, at abugado para sa karapatang pantao galing sa Dipolog, Zamboanga, na naging martyr noong diktaturya ni Marcos. Isa siya sa 65 na pangalan na nakaukit sa wall of remembrance ng Bantayog ng mga Bayani, laban sa diktaturya;
 David Bueno, abugado, aktibista, at martyr na naglaban ng batas militar sa Ilocos Norte, ang probinsiya ni Ferdinand Marcos. Isa siya sa 65 na pangalan na nakaukit sa wall of remembrance ng Bantayog ng mga Bayani, laban sa diktaturya;
 Francisco B. Cruz, abugado ng Negros Nine;
 Chel Diokno, tagapangulo ng FLAG umpisang 2003, naging abugado sa MV Doña Paz, Anti-Terror Law of 2020, at sa kaso ni Maria Ressa;
 Arno V. Sanidad, Deputy Secretary General ng FLAG at Regional Council on Human Rights in Asia na sinimulan din ni Jose W. Diokno;
 Romraflo Taojo, abugado, at propesor na pinatay noong April 2, 1985, ng isang paramilitary group sa kanyang apartment sa Tagum, Davao del Norte. Siya ay isa sa mga 65 na pangalan nakaukit sa wall of remembrance ng Bantayog ng mga Bayani laban sa diktaturya;

Akademya
 Rosario "Chato" Olivas-Gallo , Tañada-Diokno School of Law vice-dean, aktibista para sa karapatan ng kabataan, at CEO ng Christian Solidarity Worldwide, na isang human rights organization para sa Kristiyano at nakatagpo sa Hong Kong. Ang Christian Solidarity Worldwideay naglaban para sa demokratikong proseso sa mga mahirap na bansa;
 Manuel Quibod, abugado at batikan ng taxation law, FLAG Regional Coordinator ng Southern Mindanao, at Dean ng Ateneo de Davao College of Law;

Mga kawing panlabas 

Karapatang pantao