Francisco Mañosa

Si Francisco "Bobby" Tronqued Mañosa (12 Pebrero 1931 – 20 Pebrero 2019) ay isang arkitektong Pilipino na itinuturing na isa sa mga pinaka-maimpluwensyang arkitektong Pilipino sa ika-20 siglo para sa pangunguna sa sining ng arkitekturang neovernacular ng Pilipinas. Ang kanyang mga ambag sa pag-unlad ng arkitektura ng Pilipinas ay humantong sa pagkilala sa kanya bilang isang Pambansang Alagad ng Sining ng Pilipinas para sa Arkitektura noong 2018.

Bukod sa pagkilala sa kanya bilang arkitekto ng Coconut Palace sa Maynila, kabilang rin sa kanyang mga kilalang gawa ang Dambana ng EDSA sa Lungsod Quezon, ang Parokya ng Maria Imakulada (Nature's Church o Simbahang Kalikasan) sa Las Piñas, ang Davao Pearl Farm, at ang Amanpulo Resort sa Palawan.

Inialay ni Mañosa ang kanyang buhay sa paglikha ng pagkakakilanlang Pilipino sa larangan ng arkitektura, pagtataguyod ng mga design philosophy na bumabalik sa bahay kubo at sa bahay na bato, at iba pang tradisyunal na istrukturang katutubo. Nakilala si Mañosa sa paghahalo ng mga tradisyunal na anyo at katutubong materyales sa modernong teknolohiya upang makalikha ng mga istruktura na sa tingin niya ay angkop sa tropikal na klima ng Pilipinas.

Talambuhay

Kapanganakan at edukasyon 
Ipinanganak si Mañosa sa Maynila noong Pebrero 12, 1931. Lumaki sa isang magiliw na kapitbahayan si Mañosa sa kalye ng Azcarraga (na kalaunan ay pinalitan ng pangalan bilang Abenida Recto ). Ang kaniyang mga magulang ay sina María Tronqued, isa sa mga unang artista ng Pelikulang Pilipino, at Manuel Mañosa Sr., isang sanitary engineer na nakapagtapos sa Pamantasang Harvard na direktor ng Sistema ng Patubig at Alkantarilya sa Kalungsuran-Tanggapang Pangkorporasyon mula 1947 hanggang 1955.

Tinaguriang "Bobby" sa istilong hango mula sa mga Amerikano, tumutugtog si Mañosa ng jazz piano at noong una ay nagnanais siya na magkaroon ng karera sa musika, ngunit nag-aral ng arkitektura sa Unibersidad ng Santo Tomas sa pagpilit ng kanyang ama.

Karera 
Kilala si Mañosa sa kanyang adbokasiya na isulong ang arkitekturang neovernacular ng Pilipinas. Kasama sa kanyang design aesthetic ang mga Pilipinong design motif at mga lokal na materyales tulad ng niyog at mga lokal na hardwood.

Gumugol ng isang taon sa Hapon si Mañosa kaagad pagkatapos ng kanyang pagtatapos sa kolehiyo dahil iginiit ng kanyang ama na gumugol siya ng "kahit isang taon sa isang lugar sa mundo". Pinili ni Mañosa na pumunta sa bansang Hapon, na siyang naging inspirasyon din ng arkitektong si Frank Lloyd Wright. Siya ay nabighani sa paraan na ang arkitektura ng Hapon ay sumasalamin sa kabuuan ng disenyo na iginuhit mula sa kultura ng Hapon, hindi alintana kung gaano kahusay ang gusali, o kung ito ay tradisyonal o moderno. Kinuwento ng kanyang asawang si Denise, na pinakasalan niya sa panahong ito, na ang karanasang ito ay nagbigay inspirasyon kay Mañosa na ipapatuloy ang isang design aesthetic na may katulad na kabuuan na sumasalamin sa kulturang Pilipino.

Mga gawa

Mga simbahan 
 St. Joseph Church (Las Pinas)
 World Youth Day Papal Altar
 Mary, Mother of God Parish (Muntinlupa)

Residensiyal 

 Mañosa Residence (Ayala Alabang)
 Arnaiz Residence
 Cahaya "The Sanctuary"
 Diego Cerra Homes
 Floirendo Residence
 Hoffmann Residence
 Hofileña Residence
 Pabahay - Bayanihan
 Pabahay -PNP
 Valenciano Residence
 The Astley Residence - Timberland Heights

Komersiyal 

 Eagle Ridge Building
 JMT Corporate Center
 The New Medical City (itinayo noongg 2002)
 Nielson Towers (Makati)
 Saztec Building
 Sulo Restaurant

Institusiyonal 

 Aquino Center
 Ateneo Education Building
 Ateneo Professional Schools
 Bamboo Mansion
 Centro Escolar University
 Coconut Palace
 Corregidor Island War Memorial
 Environmental Research Center
 Elsie Gatches Village
 Lanao del Norte Provincial Capitol
 Learning Child
 Philippine Friendship Pavilion
 St. Andrew's School (Parañaque)

Iba pa 

 Mga estasyon ng Unang Linya ng Sistema ng Light Rail Transit ng Maynila
 Kawa ng Palaro ng Timog Silangang Asya 2019 (hulig proyekto ni Arkitekto Bobby Manosa)

Mga sanggunian

Panlabas na kawing 

Mga taga-Maynila
Mga pambansang alagad ng sining ng Pilipinas
Ipinanganak noong 1931
Namatay noong 2019
Mga taga-Kalakhang Maynila
Articles with hCards