Bahay Boix

Ang Bahay Boix, na kilala rin bilang Bahay Teotico-Crespo o Casa Boix, ay isang pamanang bahay na bahay na bato na matatagpuan sa Quiapo, Maynila, Pilipinas. Pag-aari ng Probinsya ng Kapisanan ni Hesus ng Pilipinas, ang pagsasaayos ng bahay ay kasalukuyang itinataguyod ng pangkat sibikong Kapitbahayan sa Kalye Bautista. Inilalarawan ng bahay ang istilong arkitektura ng Bulaklak sa Trellis na karaniwan noong huling bahagi ng pamumuno ng mga Espanyol sa Pilipinas noong mga 1890.

Kasaysayan

Pagpapatayo
Ayon sa pananaliksik na pinamunuan ng Kapitbahayan sa Kalye Bautista, ito ay natuklasan na ang isang plano ng bahay ng Bahay Boix ay isinumite ni isang Marciano Teotico sa Pamahalaang Superyor sa Maynila, na may petsang 24 Agosto 1895. Inilarawan ang bahay na mayroong 2 latrina, 2 mesanina, isang paliguan, isang silong na pintungan, isang kamalig pangkalesa, isang kuwarto ng katulong, at isang pasilyo sa unang palapag. Ang ikalawang palapag, sa kabilang banda, ay inilarawan sa plano na mayroong 2 silid-lutuan, isang kuwarto ng katulong, isang panloob na galerya, isang sala, isang despensa, at 3 iba pang silid.

Mga taong pagkatapos ng digmaan
Ang Bahay kasama ang karamihan sa mga istruktura sa silangan ng Bulebar Quezon ng distrito ng Quiapo ay naligtas sa mga pagkawasak na dulot ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Pagkatapos ng digmaan ang Bahay ay naging isang dormitoryo at kilala bilang Dormitoryong Manuel L. Quezon. Sa oras na ito ang unang palapag ay muling ginamit nang naaangkop upang paglagyan ng isang palimbagan.

Ang ika-2 palapag ng bahay ay patuloy na ginagamit bilang isang dormitoryo hanggang 2008 nang ito ay nabakante.

Kasaysayan ng pagmamay-ari
Ang bahay ay unang pagmamay-ari ng pamilyang Teotico. Iniugnay ng mga tradisyong pasalita na ito sa mga Crespo, pagkatapos ay nakuha ng pamilyang Boix ang ari-arian. Pagkatapos ay ibinigay ng pamilyang Boix ang bahay sa Kapisanan ni Hesus.

Kaugnayan kay Manuel Quezon
Ang pasalitang tradisyon sa lugar ay ipinapalagay na ang dating Pangulong Manuel Quezon ay minsang tumira sa bahay noong siya ay nag-aaral ng abogasya sa Pamantasan ng Santo Tomas. Ang tradisyong ito ay partikular na malakas sa kalapit na pamilyang Nakpil kung saan pinaniniwalaan na si Quezon ay dumalo sa mga handaan na idinaraos nila. Ang Bahay Nakpil-Bautista ay katabi ng Bahay Boix. Kapansin-pansin din ang dating pangalan ng bahay kung saan tinawag itong Dormitoryong Manuel L. Quezon noong mga 1940, para parangalan umano ang isang dating residente.

Mga talasanggunian

Mga bahay sa Kalakhang Maynila
Mga gusali at istraktura sa Quiapo, Maynila
Mga Pamanang Bahay sa Pilipinas
Mga binuong bahay noong 1895