Espiritung soro

Ang espiritung soro () ay isang mitikong entidad na soro na nagmula sa mitolohiyang Tsino na karaniwang paksa sa mitolohiyang Silangang Asyano.

Sa alamat ng Silangang Asya, sinasalarawan ang mga soro bilang isang espiritu na nagtataglay ng kapangyarihang salamangka. Sinasalarawan ang mga sorong ito bilang mapagbiro, na kadalasang nililinlang ang ibang tao, na may kakayahang magbalatkayo bilang isang magandang babae.

Pinagmulan 
Lumalabas ang mga soro na may siyam-na-buntot sa mga Tsinong alamat, panitikan at mitolohiya, kung saan, depende sa kuwento, maaring maging mabuti o masamang pangitain. Naipasa at naipakilala ang paksa ng sorong may siyam-na-buntot mula sa kalinangang Tsino tungo sa mga kalinangang Hapon at Koreano.

Noong panahon ng dinastiyang Han, nabuo sa kalinangang Tsino ang mga pagsulong ng ideya tungkol sa inter-espesyeng transpormasyon. Naipakita sa mga gawa tulad ng Lunheng ni Wang Chong (27–91) ang kaisipan ng mga nilalang na hindi tao na may sumusulong na edad na maaring maging tao. Habang umunlad ang mga tradisyon na ito, nabuo ang kapasidad ng soro na magbagong-anyo.

Nakasaad ang sorong may siyam-na-buntot sa Shanhaijing (Klasiko ng mga Bundok at Dagat), na tinipon mula sa panahon ng mga Estadong nakikipagdigma hanggang sa panahon ng Kanlurang Han (mga ika-4 hanggang unang siglo BC). Sinabi ng gawa na:

Sa kabanata 14 ng Shanhaijing, nagkumento si Guo Pu na mapalad na pangitain ang soro na may siyam-na-buntot sa panahon ng kapayapaan. Bagaman, sa kabanata 1, isa pang aspeto ng sorong may siyam-na-buntot ang isinalarawan: 
 Sa isang kuwento ng dinastiyang Tang, maaring maging tao ang mga soro sa pamamagitan ng pagsuot ng bungo at pagsamba sa Malaking Pangsawsaw. Susubok sila ng maraming bungo hanggang mahanap nila ang isa na kakasya sa kanila na hindi mahuhulog.

Sa bisperas ng pagsalakay ng Jurchen, isang soro ang pumunta sa trono ni Emperador Huizong ng Dinastiyang Song. Nagresulta ito na pag-utos ni Huizong na wasakin ang lahat ng mga soro sa templo ng Kaifeng. Sinalakay ang lungsod sa sumunod na araw, at nahulog ang dinastiya pagkatapos ng limang buwan.

Sa isang sinaunang mito, nakapagtagpo si Yu ang Dakila ng isang puting soro na may siyam-na-buntot, na ipinakahulugan bilang isang mapalad na palatandaan na pakakasalan niya si Nüjiao. Sa ikonograpiyang Han, sinasalarawan minsan ang sorong may siyam-na-buntot na nasa Bundok Kunlun at kasama ni Xi Wangmu sa kanyang tungkulin bilang diyosa ng imortalidad. Sang-ayon sa unang siglong Baihutong (Mga debate sa Bulwagan ng Puting Tigre), sinisimbolo ng siyam-na-buntot ng soro ang maraming inapo.

Sinasalarawan ang pagbabagong-anyo at ibang katangian ng soro, kinumento ni Guo Pu (276–324) ang sumusunod: 

Gumawa ng koneksyon ang Youyang Zazu sa pagitan ng mga sorong may siyam-na-buntot at ang dibino: 
Nabanggit ang popular na pagsamba sa soro noong panahon ng dinastiyang Tang at nabanggit sa teksto na pinamagatang Hu Shen (mga sorong diyos):

Panitikan

Tingnan din
 Huli jing
 Kitsune
 Kumiho

Mga sanggunian

Mitolohiyang Tsino
Mitolohiyang Hapones
Mitolohiyang Silangang Asyano
Mitolohiyang Biyetnames
Mitolohiyang Koreano