Ayas, Lambak Aosta

Articles with short description
Short description is different from Wikidata

Ang Ayas (Arpitano: Ayâs o ; Gressoney Walser: Ajats;  sa pagitan ng 1939 at 1945) ay isang comune sparso (kalat-kalat na komuna o munisipalidad) sa rehiyon ng Lambak Aosta ng hilagang-kanlurang Italya, na may 1,359 na naninirahan noong 2010.

Heograpiya 
Binubuo ito ng ilang mga frazione (lokal na opisyal na tinatawag na hameaux, sa Pranses), ang dalawang pangunahing ay ang Antagnod na may hawak ng munisipyo at ang pangunahing parokya, at Champoluc. Ang lahat ng mga frazione ng Ayas ay pinagsama sa ilalim ng isang hurisdiksiyon na parokya ng Saint-Martin d'Antagnod noong 1761. Nanatili silang pinagsama sa ganitong paraan hanggang sa maitayo ang bagong parokya ng Sainte-Anne ng Champoluc noong 1946. Ang comune ng Ayas ay nasa lambak ng Ayas mula sa Brusson.

Kasaysayan 
Ang Latin na pangalan ay Agatius na tila ang pangalan ng unang Romanong kolonya. Gayunpaman, ang etimolohiya ng pangalan ay hindi tiyak—mayroong maraming mga opinyon. Halimbawa, maaaring magkaugnay ang Ayas sa ilog Ayasse sa Lambak Champorcher, na nagmula sa Latin na pang-uring aquatica. Ang isa pang teorya ay maaaring nagmula ito sa giàs, Piamontes para sa "kulungan ng mga hayop".

Mga sanggunian

Bibliograpiya 

 AA VV Ayas: storia, usi, costumi at tradizioni della valle, con fotografie di Gianfranco Bini, Ayas: Società guide Champoluc, vol 1–2, 1968
 AAVV Guida Rurale della Valle d'Aosta . Comunità Montana Evançon, Assessorato Agricoltura at Risorse Naturali - Regione Autonoma Valle d'Aosta, 2009.
 Mario Aldrovandi (ed.), La Valle di Champoluc : Challant, Brusson, Ayas, Torino: Lattès, 1931
 Pierre-Joseph Alliod, Grammaire du patois d'Ayas, Aoste: Duc, 1998
 Abbé Louis Bonin, Vallée de Challand - Brusson - Guide et folk-lore, Mondovì, Mondovì Tipografia Commerciale, 1928.
 Luigi Capra, Giuseppe Saglio , Immagini di devozione popolare nel territorio di Ayas: pitture murali sa abitazioni, cappelle at oratori, dal XVI al XX secolo in un comune della Valle d'Aosta, Ivrea: Priuli & Verlucca, 2005
 Garavoglia Claudio, Ayas ieri e oggi = Ayas iér é ouèi, 2007
 Saverio Favre, Luigi Capra, Giuseppe Scaglio, I sabotier d'Ayas. Mestiere tradizionale di una comunità valdostana, Priuli & Verlucca ed. , Ivrea, 1995
 Saverio Favre, Les mystères du jugement et de l'antéchrist dans l'ancien carnaval d'Ayas, Société académique, religieuse et scientifique du Duché d'Aoste, 8, 2003, pp. 73–128
 G. Chiej-Gamacchio, La fabbricazione degli scroi o sabots: nota, Torino: Bona, 1916
 Amé Gorret at Giovanni Varale, Guida illustrata della Valle di Challant o d'Ayas, Biella: Tipografia commerciale, 1899
 Gabriella at Gian Piero Morchio, La memoria storica di Ayas: scritti and testimonianze nel "Canton de Magnea", 2nd edition, Genova, 1997.
 Gabriella at Gian Piero Morchio, Teutsch Aiatzer-Thal: la presenza walser ad Ayas, Genova, 1999.
 Alina Piazza, "Ayas, Pian Portola, roccia a coppelle", Bulletin d'études préhistoriques et archéologiques alpines, vol. 12, 2001, pp. 189–190.
 Cesare Poma, Il dialetto di Ayas, Torino: G. Candeletti, 1884
 Claudine Remacle, Danilo Marco, Giovanni Thumiger, Ayas: uomini at architettura, Saint-Christophe: Duc, 2005
 Claudine Remacle, Construire en montagne: l'exemple d'Ayas à travers les prix-faits du XVIIe et du XVIIIe siècle, Archivum Augustanum, 2, 2002, pp. 59–111.
 Marco Soggetto, "Le Vette della Val d'Ayas", L'Escursionista Editore, Rimini, 2008.
 Ugo Torra, La Valle di Challant-Ayas: le sue antichità, Ivrea: Bardessono, 1958.
 Ornella Vergnano Gambi, Roberto Gabbrielli, La composizione minerale della vegetazione degli affioramenti ofiolitici dell'alta Valle di Ayas, 1981

Mga panlabas na link 

 Media related to Ayas (Italy) at Wikimedia Commons
 An Italian Website concerning the Ayas Valley, with available English translations

Mga artikulong naglalaman ng Italyano
Mga koordinado sa Wikidata