Konseho ng Herusalem

Ang Konseho ng Herusalem o Apostolikong Pagpupulong ang pangalang nilapat ng mga historyan at teologo sa konseho ng mga sinaunang Kristiyano na idinaos sa Herusalem at pinetsahan noong mga 50 CE. Ito ay itinuturing sa Simbahang Katoliko at Silangang Orotodokso na isang prototipo at pauna ng mga kalaunang Unang Pitong Konsehong Ekumenikal at isang bahagi ng etikang Kristiyano. Ang konsehong ito ay nagpasya ng hatol na tinatawag ng mga skolar na Kautusang Apostoliko na ang lahat ng mga akay na hentil sa Kristiyano ay hindi obligado na magpatuli ngunit pinanatili ng konseho ang ilang mga kautusan ni Moises gaya ng pagbabawal sa pagkain ng dugo, karneng may dugo, mga binigting hayop at sa pornikasyon at idolatriya. Ang deskripsiyon ng konsehong ito ay matatagpuan sa  at posibleng sa . Ayon sa skolar na si Raymond E. Brown, ang parehong  at  ay tungkol sa parehong pangyayari ngunit mula sa ibang pananaw na may sarili nitong mga pagkiling. Maraming mga skolar ay naniniwalang ang Konsehong Apostoliko sa  ay parehong pangyayari ngunit sumasalungat sa  Ang historisidad ng Mga Gawa ng mga Apostol ay pinagdudahan rin ng maraming mga skolar at kumpletong itinakwil na maraming mga skolar. Ayon kay Haenchen, ang Apostolikong Konseho sa Mga Gawa 15 ay isang "imahinaryong konstruksiyon na hindi tumutugon sa historikal na realidad.
Ang alitan sa pagitan ni Santiago at Pablo
Mula kay Ferdinand Christian Baur, ang mga skolar ay nakatagpo ng ebidensiya ng alitan sa pagitan ng mga pinuno ng Sinaunang Kristiyanismo. Halimbawa, ayon kay James D.G. Dunn, si Pedro ang tulay sa pagitan ng magkatunggaling mga pananaw ni Santiago ang Makatarungan at Apostol Pablo . Ayon sa Konseho ng Herusalem, si Santiago ang Makatarungan na ang hatol o pasya ay tinanggap sa Kautusang Apostoliko ng , c. 50 CE ay nagsaad na: "...Dahil dito, ang hatol ko ay huwag gambalain iyong mga Gentil na nanumbalik sa Diyos. Sa halip, sulatan natin sila na lumayo sa mga bagay na nadungisan ng diyos-diyosan, sa kasalanang sekswal, sa mga binigti at sa dugo. Ito ay sapagkat mula pa nang unang panahon, sa bawat lungsod ay may mga nangaral na patungkol sa mga isinulat ni Moises. Binabasa ito sa mga sinagoga bawat araw ng Sabat...." 
Ang layunin ng pagpupulong ayon sa Mga Gawa ay lutasin ang isang alitan sa Antioch na may malawak na mga implikasyon kesa sa pagtutuli lamang dahil ang pagtutuli ay isang walang hanggang tanda ng tipang Abrahamiko(Genesis 17:9-14). Ang ilang mga fariseo na naging mananampalatayang Kristiyano ay nagpilit na "kinakailangan na sila(hentil) ay tuliin at utusan silang sundin ang batas ni Moises"(). Ang pangunahing isyu na tinugunan ay nauugnay sa pangangailangan ng pagtutuli ngunit ang ibang mga bagay ay lumitaw rin. Ang alitan ay sa pagitan ng mga "haligi ng Simbahan"() na pinamunuan ni Santiago na naniniwalang ang simbahan ay dapat sumunod sa Torah o sumunod sa mga patakaran ng tradisyonal na Hudaismo at ni Pablo na naniniwalang walang gayong pangangailangan. Gayunpaman, ayon sa , 
 

Ayon sa , si Pedro ay naglakbay tungo sa Antioch at nagkaroon ng alitan sa pagitan niya at ni Apostol Pablo. Hindi eksaktong sinabi ng Galacia kung ito ay nangyari pagkatapos ng Konseho ng Herusalem o bago nito ngunit ang insidenteng ito ay binanggit sa Galacia bilang sumunod na paksa pagkatapos ng isang pagpupulong sa Herusalem na itinuturing ng mga skolar na ang konseho ng Herusalem. Ayon sa :
 
Ayon sa NIV ng , 

Ang manunulat ng Mga Gawa ay nagsalaysay ng isang muling paghahayag ni Santiago at mga nakakatanda ng Herusalem ng nilalaman ng liham mula sa Konseho ng Herusalem sa okasyon ng huling pagdalaw ni Pablo sa Herusalem na sandaling pagkatapos bago ang pagdakip kay Pablo sa templo. Ayon sa , 

Ayon sa ilang mga skolar, ang paalala ni Santiago at mga nakatatanda ay isang ekspresyon ng pagkabahala na hindi buong itinuturo ni Pablo ang desisyon ng Konseho ng Herusalem sa mga hentil partikular na ang tungkol sa hindi-binigting karneng kashrut na sumasalungat sa payo ni Pablo sa mga hentil sa  na "Anumang ipinagbibili sa pamilihan ay kainin ninyo". Gordon D. Fee The First Epistle to the Corinthians 1987 p480 "Paul's "rule" for everyday life in Corinth is a simple one: "Eat anything19 sold in the meat market"" Ayon sa ,

Mga pananaw
Ayon sa mga skolar, ang mga orihinal na kasapi ng isang kilusang repormang Hudyo na kalaunang naging Kristiyanismo ay mga Hudyong Kristiyano na matapat na mga relihiyosong Hudyo. Ayon kay Eusebio ng Caesarea sa kanyang Kasaysayan ng Simbahan 4.5.3-4: ang unang 15 mga mga obispo ng Herusalem ay "ng pagtutuli". Ang mga ito ay pinaniniwalaang nagmamasid ng pagtutuli at kaya ay malamang ng iba pang bahagi ng Torah. Nakita ng ilang mga sinaunang Kristiyano gaya ni Agustin ng Hipona ang isang kaugnayan ng Kautusang Apostoliko sa Batas Noahidyo ngunit ang interpretasyong ito ay itinatakwil ng mga modernong skolar. Ayon sa mga skolar, ang basehan ng Kautusang Apostoliko ay Aklat ng Levitico kapitulo 17 at 18.
Ayon sa Ensiklopedyang Katoliko tungkol sa mga Hudaisero: "Sa kabilang dako, si Pablo ay hindi lamang hindi tumutol sa pagmamasid ng kautusan na Mosaiko basta ito ay hindi nanghihimasok sa kalayaan ng mga hentil ngunit siya ay umaayon sa mga preskripsiyon kapag kinakailangan ng okasyon(). Kaya siya ay sa sandaling pagkatapos ay tumuli kay Timoteo() at siya ay nasa labis na akto ng pagmamasid ng ritwal na Mosaiko nang siya ay dadakipin sa Herusalem(). Maraming beses na binanggit na pinagtibay at sinunod ni Apostol Pablo ang "kautusan" ni Moises gaya ng , , , ,, , . Gayunpaman, ilang beses ring binanggit sa mga sulat ni Pablo ang kanyang pagpapawalang bisa sa kautusan ni Moises(, , ,  at iba pa)  at pagkokondena sa mga nagmamasid at nagtuturo ng pagmamasid ng kautusan ni Moises(hal.  ). Ang isyu ng pagsunod sa "kautusan" ni Moises ay nagpatuloy hanggang sa mga kalaunang siglo ng sinaunang Kristiyanismo. Ang mga sinaunang Hudyong Kristiyano gaya ng mga Ebionita ay nagpatuloy sa pagsunod sa mga kautusan ni Moises at may malaking paggalang kay Santiago ang Makatarungan. Kanilang itinakwil si Apostol Pablo bilang tumalikod at impostor na apostol. Kanilang sinalungat ang kanyang impluwensiya sa simbahan. Ang mga Hudyong-Kristiyano ay kinabibilangan ng mga nagtuturo na ang mga hentil ay dapat sumunod sa mga kautusan at kustombre ng Hudyo. Ang mga ito ay tinawag na Hudaisero mula sa Judaise na terminong ginamit sa Griyego ng  nang kondenahin ni Pablo ang mga ito. Sa kabilang dako, ang mga tagapagtaguyod ng anyong Paulino ng Kristiyanismo ay kinabibilangan ni Marcion ng Sinope na tumakwil sa 12 mga apostol ni Hesus at naniwalang si Apostol Pablo ang tanging apostol na tamang nakaunawa'' ng mensahe ng kaligtasan ni Hesus. Ayon sa ika-19 siglong Obispong Romano Katolikong si Karl Josef von Hefele, ang Kautusang Apostoliko ng Konseho ng Herusalem "ay matagal nang naluma sa Kanluran" bagaman ito ay kinikilala at sinasanay pa rin hanggang ngayon sa Simbahang Griyegong Ortodokso. Ang ilang mga sekta ay naniniwala na ang Kautusang Apostoliko ay lumalapat pa rin hanggang ngayon gaya ng Jehovah's Witnesses at iba pa.

Mga sanggunian

Mga konseho ng simbahang Kristiyano
Kristiyanismo sa Herusalem