Daang Palibot Blg. 5

Ang Daang Palibot Blg. 5 (), mas-tanyag bilang C-5 o Daang C-5 (C-5 Road), ay isang pinag-ugnay na mga daan at tulay na bumubuo sa isang pangunahing ruta at dumadaan sa Kalakhang Maynila Kilala rin ito nang opisyal bilang Abenida Carlos P. Garcia (), at bilang N11, N128 at N129 sa Pambansang Sistema ng Pagnunumero ng Ruta (National Route Numbering System) na inilunsad noong 2014. Ang mga bahaging mabilisang daanan, bahagi ng North Luzon Expressway Mindanao Avenue at Karuhatan Link, ay nakanumerong E5.

Nagsisilbi itong daang palibot sa paligid ng Lungsod ng Maynila, ang kabisera ng Pilipinas. Sinasaklaw nito ang 32.5 kilometro (o 20.2 milyang) ruta sa ligid ng kabisera pagdaan nito sa mga lungsod ng Parañaque, Taguig, Makati, Pasig, Marikina, Lungsod Quezon at Valenzuela. Kalinya nito ang mga apat na iba pang daang palibot sa Kamaynilaan, at kinokonsidera itong pangalawang pinakamahalagang koridor pantransportasyon, pagkatapos ng Daang Palibot Blg. 4 na mas-kilala bilang EDSA.

Hindi pa kompleto ang buong daang palibot sa ngayon, dahil sa mga pagtatalo ukol sa right of way, subalit ang ilang bahagi nito ay bukas na para sa publiko.

Kasaysayan
Ang panukala para sa Sistema ng mga Daang Arteryal ng Kamaynilaan ay naitapos noong huling bahagi ng dekada-1960. Nakasaad sa panukala ang pagpapatayo ng sampung (10) daang radyal (radial roads) at anim (6) na daang palibot (circumferential roads) para maisuportahan ang lumalaking dami ng mga sasakyan sa Kalakhang Maynila.

Sinimulan ang pagtatayo ng ikalimang daang palibot noong 1986. Sa ilalim ng kapangyarihan ng Batas Republika Blg. 8224 na ipinasa noong Nobyembre 6, 1996, ang buong C-5 ay binigyan ng pangalang naaayon sa batas na Abenida ng Pangulong Carlos P. Garcia (), mula kay Carlos P. Garcia na ikawalong pangulo ng Republika ng Pilipinas.

Mga karugtong

Noong Hulyo 23, 2007, winika ni Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo sa kanyang Talumpati sa Kalagayan ng Bansa (o SONA) na idudugtong ang C-5 pahilaga mula North Luzon Expressway sa Valenzuela hanggang Navotas, at patimog mula South Luzon Expressway sa hangganan ng Taguig-Parañaque hanggang Manila–Cavite Expressway sa Las Piñas sa katimugang gilid ng Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino.

Noong Hunyo 2010, ang NLEx-Mindanao Avenue Connector Link o NLEx Segment 8.1 sa Valenzuela at Karugtong ng Abenida Kongresyonal mula Abenida Tandang Sora hanggang Abenida Luzon sa Lungsod Quezon ay ibinuksan na sa mga motorista sa Hilagang Karugtong. Sa panahong iyon din binuksan ang SLEx-Sucat Link o Karugtong ng Abenida Carlos Garcia sa Katimugang Karugtong sa Parañaque.

Noong Marso 2015, ang NLEX-Karuhatan Connector Link (Segment 9) ay ibinuksan na sa mga motorista. Ang pagbubukas ng bahaging ito mula NLEx hanggang Lansangang MacArthur sa Karuhatan, Valenzuela ay nagsisilbing paghahanda para sa panahon ng Semana Santa.

Sa kasalukuyan, ang bagong Commonwealth Avenue Flyover na nag-uugnay ng Abenida Katipunan sa Abenida Luzon ay bukas na ngayon sa mga motorista. Bago ito ibinuksan, ang Karugtong ng Abenida Kongresyonal mula Abenida Visayas hanggang Abenida Luzon ay binuksan noong 2010 upang mabawasan ang mabigat na daloy ng tapiko sa sangandaan ng Abenida Visayas-Abenida Tandang Sora.

Paglalarawan ng ruta
Kalinya ng C-5 ang Abenida Epifanio de los Santos, at dumadaan ito sa mga lungsod ng Valenzuela, Lungsod Quezon, Marikina, Pasig, Makati, Taguig, at Parañaque. Hinahati ito sa mga sumusunod na bahagi:

NLEx-Karuhatan connector link
Kilala din sa ngalang NLEx Segment 9, ang NLEX-Karuhatan connector ay isang 2.42 kilometro (o 1.50 milyang) mabilisang daanan na nagsisimula sa Palitang Smart Connect (Smart Connect Interchange), isang palitang trebol na nagsisilbing sangandaan ng NLEX-Mindanao Avenue link, NLEX-Karuhatan link, at North Luzon Expressway. Ang kanlurang dulo nito ay sa Lansangang MacArthur sa Karuhatan, Valenzuela. Ang kabuuan nito ay bahagi ng C-5.

NLEx-Mindanao Avenue connector link
Kilala din sa ngalang NLEx Segment 8, ang NLEx-Mindanao Avenue connector ay isang 2.7 kilometro (o 1.7 milyang) mabilisang daanan na nagsisimula sa Palitang Smart Connect at nagtatapos sa isang panulukang tatlo ang mga daanan na may mga signal trapiko sa Abenida Mindanao. Ang kabuuan nito ay bahagi ng C-5.

Abenida Mindanao (Mindanao Avenue)

Ang Abenida Mindanao ay isang 6.7 kilometro (o 4.2 milyang) lansangang panlungsod na may sampung linya at pangitnang harangan at nagsisilbi itong pangunahing koridor pantransportasyon ng mga distrito ng Talipapa at Tandang Sora ng Lungsod Quezon. Ang hilagang dulo nito ay isang dead end 1.1 kilometro (o 0.68 milyang) hilaga ng NLEX-Mindanao Avenue Connector Road, at ang katimugang dulo nito ay sa Abenida Epifanio de los Santos. Ang 3.5 kilometro (o 2.2 milyang) bahagi ng daan mula NLEX-Mindanao Avenue Connector Road hanggang Abenida Kongresyonal ay itinakdang bahagi ng C-5.

Abenida Kongresyonal (Congressional Avenue)

Ang Abenida Kongresyonal ay isang 6 kilometro (o 3.7 milyang) lansangan na may anim na linya at hinahatian ng pangitnang harangan at nagsisilbi bilang pangunahing koridor pantransportasyon mula silangan pakanluran ng mga distrito ng Muñoz, Culiat, at Tandang Sora sa Lungsod Quezon. Ang kanlurang dulo nito ay sa Abenida Epifanio de los Santos (EDSA) at ang silangang dulo nito ay sa sangandaan nito sa Abenida Luzon. Ang 3.9 kilometro (o 2.4 milyang) bahagi ng daan mula Abenida Mindanao hanggang Abenida Luzon ay itinakdang bahagi ng C-5.

Abenida Luzon (Luzon Avenue)
Ang Abenida Luzon ay isang 2.5 kilometro (o 1.6 milyang) daang municipal na may apat na linya at nagsisilbi bilang pangunahing lansangan ng distrito ng Holy Spirit sa Lungsod Quezon. Ang hilagang dulo nito ay sa sangandaan nito sa Holy Spirit Drive, at ang katimugang dulo nito ay sa sangandaan nito sa Abenida Commonwealth. Ang 850 metro (2,790 talampakang) bahagi ng daan mula Abenida Kongresyonal hanggang Abenida Commonwealth ay itinakdang bahagi ng C-5. Bago nito tumbukin ang Abenida Commonwealth, isang flyover na may anim na linya ang magsisimula 850 metro (o 2,790 talampakan) hilaga ng sangandaan at tutunguhan nito ang Abenida Tandang Sora sa kabilang gilid ng Abenida Commonwealth.

Abenida Tandang Sora (Tandang Sora Avenue)

Ang Abenida Tandang Sora ay isang 9.6 kilometro (o 6.0 milyang) daang municipal na hindi hinahatian sa gitna at may dalawang linya na nagsisilbing pangunahing lansangan ng mga distrito ng Talipapa, Culiat, at Tandang Sora sa Lungsod Quezon. Ang hilagang dulo nito ay sa Daang Tullahan, habang ang katimugang dulo nito ay sa Abenida Magsaysay sa loob ng campus ng Unibersidad ng Pilipinas. Kasama ang buong Abenida Tandang Sora sa dating naiplanong ruta ng C-5, subalit, dahil sa kawalang-kayayahan ng daan na maidala ang malakihang dami ng trapiko ng mga sasakyan, tangi ang isang kilometro (o 0.62 milyang) bahagi ng daan mula sa flyover ng Abenida Luzon hanggang Abenida Magsaysay ang naitakdang bahagi ng C-5. Bukod pa riyan, magiging isang lansangang may anim na linya at hinahatian sa gitna ang Abenida Tandang Sora pagkaraan ng Capitol Hills Drive, 350 metro timog ng flyover. Paglampas ng Abenida Magsaysay, magiging Abenida Katipunan ang Abenida Tandang Sora.

Abenida Katipunan (Katipunan Avenue)

Ang Abenida Katipunan ay isang 7.3 kilometro (o 4.5 milyang), lansangang may sampung linya at hinahatian sa gitna at nagsisilbing pangunahing koridor pantransportasyon sa mga distrito ng Balara at Project 4 ng Lungsod Quezon. Ang hilagang dulo nito ay sa Abenida Tandang Sora at ang katimugang dulo nito ay sa EDSA. Ang 4.8 kilometro (o 3.0 milyang) bahagi ng daan mula sa hilagang dulo nito hanggang sa sangandaan nito sa Abenida Bonny Serrano ay itinakdang bahagi ng C-5. Bago dumaan ito sa Abenida Bonny Serrano, bababa ang isang daang pang-ilalim (underpass) na may apat na linya mula sa Abenida Katipunan at dadaan sa ilalim ng Abenida Bonny Serrano at aakyat ito sa isang flyover na agad-agad kokonekta sa Abenida Eulogio Rodriguez Jr..

Abenida Bonny Serrano (Bonny Serrano Avenue)

Ang Abenida Koronel Bonny Serrano ay isang 2.2 kilometro (o 1.4 milyang) abenida na may apat na linya at hindi hinahatian sa gitna at nagsisilbing pangunahing lansangan sa pagitan ng Abenida Epifanio de los Santos at Eastwood City. Ang 500 metro (1,600 talampakang) bahagi ng daan mula Abenida Katipunan hanggang Abenida Eulogio Rodriguez Jr. ay itinakdang bahagi ng C-5. Bababa ang isang daang pang-ilalim na may apat na linya mula sa Abenida Katipunan at dadaan sa ilalim ng Abenida Bonny Serrano at aakyat ito sa isang flyover na agad-agad kokonekta sa Abenida Eulogio Rodriguez Jr..

Abenida Eulogio Rodriguez Jr. (Eulogio Rodriguez Jr. Avenue)

Ang Abenida Eulogio Rodriguez Jr. ay isang 6.7 kilometro (4.2 milyang) lansangan na may sampung linya at hinahatian sa gitna at nagsisilbing pangunahing lansangan sa pagitan ng Lungsod Quezon at Pasig. Ang kabuuan ng abenida, mula Abenida Katipunan hanggang Bulebar Pasig, ay itinakdang bahagi ng C-5. Nagtatapos ang daan sa panulukan nito sa Bulebar Pasig at magtutuloy ito sa Tulay ng F. Manalo na tumatawid sa Ilog Pasig at di-kalauna'y magiging Abenida C.P. Garcia paglampas.

Abenida Carlos P. Garcia (Carlos P. Garcia Avenue)

Ang Abenida Carlos P. Garcia ay isang 7.5 kilometro (4.7 milyang) lansangan na may labing-apat na linya at hinahatian ng pangitnang harangan at nagsisilbing pangunahing lansangan sa mga lungsod ng Pasig, Makati, at Taguig. Ang kabuuan nito ay itinakdang bahagi ng C-5. Nagtatapos ito sa sangandaan nito sa South Luzon Expressway.

Sa hinaharap

C-5 South Link Expressway

Ang C-5 South Link Expressway (o ang CAVITEx-C-5 Link Expressway) ay isang  mabilisang daanan na magkokonekta ng Manila–Cavite Expressway (CAVITEX) sa pangunahing ruta ng C-5 sa Taguig. Ang proyekto ay nagkakahalaga ng ₱12,000,000,000, at isa itong magkasundong proyekto ng Philippine Reclamation Authority at CAVITEX Infrastructure, Inc.. Itatayo ang mabilisang daanan sa dalawang bahagi o phase. Ang unang bahagi ay magpupuno sa puwang sa pagitan ng pangunahing ruta ng C-5 at C-5 Extension sa Merville sa pamamagitan ng pagtatayo ng isang flyover sa ibabaw ng SLEX at Skyway, habang ang pangalawang bahagi ay pinapaloob ng pagtatayo ng bahaging Merville-CAVITEX. Nagsimula ang pagtatayo ng C-5 South Link Expressway noong Mayo 8, 2016. Inaasahang sa taong 2019 matatapos ang pagtatayo, at sa taong 2020 ang pagsisimula ng paggamit nito. 

Kontrobersiya sa Katimugang Karugtong
Iniimbestiga ng Senado ang Katimugang Karugtong (South Extension) sapagkat dumadaan ito sa maraming mga ari-arian ni Senador Manny Villar tulad ng Camella. Ang orihinal na Katimugang Karugtong ng C-5 ay tinatawag na MCTEP, at inaprubahan na ng Senado. Ang MCTEP ay isang daan na dapat sana'y gagawing isang mabilisang daanan. Binuhay muli ang Katimugang Karugtong bilang C-5 Link South Expressway.

C-5 Expressway
Kapuwang nagsumite ang NLEX Corporation (dating Manila North Tollways Corporation) at CAVITEX Infrastructure Inc., ng isang panukala para sa C-5 Expressway, isang 19 na kilometro (12 milyang) mabilisang daanan na buong nakaangat. Mailuluwag nito ang umiiral na C-5 at magbibigay ito ng buong-kontrolado na papasok na ruta sa pagitan ng CAVITEX-C5 South Link at NLEX Segment 8.2.. Gagamitin ng ipinapanukalang nakaangat na mabilisang daanan ang mga bahagi ng umiiral na karapatan sa daan ng C-5 sa pagitan ng SLEX at Bulebar Pasig, at dadaan sa ibabaw ng Ilog Marikina mula Bulebar Pasig hanggang Abenida Luzon.

West Valley Fault
Ayon sa mga pag-aaral ng Surian ng Pilipinas sa Bulkanolohiya at Sismolohiya (o PHIVOLCS), ang malaking bahagi ng Daang Palibot Blg. 5 ay sa katunayan nakatayo sa ibabaw ng West Valley Fault. Ipinapakita ng isang mapa ng fault line na inilabas noong Mayo 18, 2015, na ang Abenida Carlos P. Garcia sa Taguig ay nasa tabi ng mismong fault line. Ang C-5 ay may mataas ang tsansa sa pagkatunaw (liquefaction).

Mga tarangkahang pambayad sa C-5

Tingnan din
Kalakhang Manila
Talaan ng mga lansangan sa Kalakhang Maynila

Mga sanggunian

Mga ugnay panlabas
Map of Proposed C-5 Road North and South Extension-DPWH 
The C5 Extension controversy: An interactive map-GMANews.TV

Mga ruta sa Kalakhang Maynila
Mga lansangan sa Pilipinas