Wikang Birmano

Ang wikang Birmano o Burmes (, MLCTS: mranmabhasa, IPA: )  ay isang wikang sinasalita sa Myanmar.  Ang Burmese ay isang wikang Tsino-Tibetano, na nangangahulugang malapit ito sa mga wikang Intsik at Tibetano.  Ang nasusulat na Burmese ay kilala bilang mranma ca  at ang sinasambit o sinasalitang Burmese ay tinatawag na mranma ca.ka: .

Paglalarawan 

Ang wikang Burmese (; ; MLCTS: myanma bhasa)  ay ang opisyal na wika ng Burma.  Bagaman opisyal na kinikilala ito ng Konstitusyon ng Burma bilang wika ng Myanmar o wikang Myanmar, karamihan sa mga nagsasalita ng Ingles ang patuloy na tumutukoy sa wika bilang Burmese.  Ang Burmese ay ang katutubong wika ng Bamar at kaugnay na mga kabahaging etnikong mga pangkat ng Bamar, pati na ng ilang mga minoryang etniko sa Burma, na katulad ng mga Mon.  Ang Burmese ay winiwika ng 32 milyong mga tao bilang pangunahing wika at bilang pangalawang wika ng 10 milyong mga tao, particular na ang mga etnikong minorya sa Burma at sa kanugnog na mga bansa.

Ang Burmese ay isang wikang may tono at rehistro ng sidhi, malawakang monosilabiko o may isahang pantig at wikang analitiko, na may pagkakasunud-sunod ng mga salitang Paksa-Tinutukoy-Pandiwa.  Kasapi ito sa mag-anak ng wikang Tibeto-Burmano, na isang kabahaging pamilya ng mga wikang Tsino-Tibetano.  Ang wika ay gumagamit ng sulat Birmano, na hinango mula sa Matandang sulat Mon at sukdol na nagmula sa sulat Brāhmī.

Tono 

Ang Burmese ay may tatlong mga tono (mataas, panggitna, at mababa): na may dalawang dagdag - mga hinto o dinaglat na dagdag, pangtakda o pampag-uuring mga tono, walang kasarian may likas na kasarian, katulad ng eg.saya (lalaking guro), sayama (babaeng guro), at walang diin o walang igting.  Ang Burmese ay maraming mga hiram na salitang Ingles at Indiyano bagaman isa itong napaka kakaiba at buong wika na may mahabang kasaysayan at makatuturang mga bilang ng mapagmamalaking mga diyalektong winiwika.

Mga halimbawa 

Narito ang ilang mga halimbawa ng mga salita at mga pangungusap sa Burmese:

Hello = min-ga-la-ba

Kumusta ka? = Nei kaun la?

Ako si (pangalan) = Cha-naw yè nan-bè ga ___

(Ang Kya-naw ay pinapalitan ng kya-ma para sa mga babae.)

Ano ang pangalan mo? = Ka-mya ba kaw da lè?

Burmese ka ba? = Nae ba-ma pyi ga la da la?

(Tandaan: Upang itanong kung ang isang tao ay mula sa ibang mga bansa, palitan lang ang ba-ma pyi ng anuman sa mga bansang nasa ibaba.)

Amerika = A-mè-ree-ka

Pransiya = Pyin-thit

Britanya = In-ga-lan

Alemanya = Ja-ma-nee

Rusya = Ra-sha

Thailand = Yoe-da-ya

Hapon = Ja-pan

Intsik = Ta-yote

Indiyano =  In-di-yah

Pilipinas = Hpi-lait-pine

Laos- La-o

Vietnam- Be-yat-nam

Cambodia- Kam-bhaw-dee-yarr

Mga sanggunian 

Birmano
Mga wika ng Myanmar