Lalawigan ng Chumphon

Ang Chumphon (   ) ay isang katimugang Lalawigan (changwat) ng Taylandiya sa Golpo ng Taylandiya. Ang mga karatig na lalawigan ay Prachuap Khiri Khan, Surat Thani, at Ranong. Sa kanluran ito ay hangganan ng Burmes na lalawigan ng Tanintharyi.

Heograpiya 
Ang Chumphon ay nasa Istmo ng Kra, ang makipot na tulay ng lupa na nagdudugtong sa Tangway ng Malaya sa kalupaang Taylandiya. Sa kanluran ay ang mga burol ng hanay ng bundok ng Phuket at ang hilagang pagpapatuloy nito, ang Kaburulang Tenasserim. Ang silangan ay kapatagan sa baybayin na malapit sa Golpo ng Taylandiya. Ang pangunahing ilog ay ang Ilog Lang Suan, na nagmula sa Distrito ng Phato . May  ng baybayin at 44 na isla, ang Kapuluan ng Chumphon, Chumphon ay may mga talon, mapayapang dalampasigan, luntiang kagubatan, bakawan, at ilog. Ang kabuuang lugar ng kagubatan ay  o 21.5 porsyento ng pook panlalawigan.

Ang Chumphon ay itinuturing na bahagi ng "Tarangkahan Patimog" .

Kasaysayan 
Ang katimugang bahagi ng lalawigan ay orihinal na isang hiwalay na lalawigan na pinangalanang Lang Suan. Ito ay isinama sa Chumphon noong 1932.

Noong Nobyembre 1989, tumama nang husto ang Bagyong Gay sa lalawigan na kung aan 529 katao ang namatay, 160,000 ang nawalan ng tirahan, at  ng lupang sakahan ay nawasak. Ang Gay ang nag-iisang tropikal na bagyo na naitala na umabot sa Taylandiya na may lakas ng hanging bagyo.

Ang lalawigan ng Chumphon ay isa sa ilang mga tagong paraan na estasyon sa daang trafficking ng Burmes at mga Rohingya mula sa kalapit na Burma (Myanmar) na inilipat sa timog. Ang Chumphon ay nasa hangganan ng Burmes na lalawigan ng Tanintharyi.

Toponimo 
Mayroong dalawang magkaibang teorya sa pinagmulan ng pangalang "Chumphon". Ayon sa isa, nagmula ito sa Chumnumporn (lit., 'akumulasyon ng mga puwersa') na nagmula sa katotohanan na ang Chumphon ay isang hangganang lungsod. Sinasabi ng isa pang teorya na ang pangalan ay nagmula sa isang lokal na punong pinangalanang Maduea Chumphon (มะเดื่อชุมพร, Ficus glomerata), na sagana sa lalawigan.

Mga pagkakahating pampangasiwaan

Pamahalaang panlalawigan 
Ang Chumphon ay nahahati sa walong distrito (amphoe), 70 subdistrito (tambon), 736 na pamayanan (muban).

Ekonomiya 
Ang lambak na nagtatanim ng kape ng Ban Panwal sa Distrito ng Tha Sae ay may kasamang 178,283 rai ng mga plantasyon ng kape ng robusta. Gumagawa ito ng higit sa 24 milyong tonelada bawat taon. Ang lalawigan ng Chumphon ay nag-aambag ng 60 porsiyento ng kabuuang produksyon ng kape ng Taylandiya. Kasama sa mga lokal na brand ang Thamsing, ST Chumphon, at Khao Tha-Lu Chumporn.

Bukod dito, ang Chumphon ay itinuturing na lalawigan na may pangalawang pinakamalaking lugar ng pagtatanim ng durian sa bansa, pagkatapos ng Chanthaburi. Batay sa 2017 data, ang Chumphon ay may lawak na 164,099 rai ng durian, na may ani na humigit-kumulang 128,894 tonelada, na lumilikha ng kita para sa lalawigan na hindi bababa sa 6,000 milyong baht bawat taon. Mas maraming magsasaka ang nagtatanim ng durian bawat taon.

Mga sanggunian 

Mga lalawigan ng Thailand
Pages using infobox settlement with possible motto list